Канада Марказий Осиёда ўзига ҳарбий база қидирмоқдами? - BBC O'zbek\nКанада Марказий Осиёда ўзига ҳарбий база қидирмоқдами?\nImage caption Канада матбуоти Афғонистондаги амалиётлар учун таъминот етказиш мақсадида Марказий Осиёдан ҳарбий база қидирилаётганлигини хабар бермоқда.\nКанада матбуотининг хабар беришича, мамлакат Олмониянинг Ўбекистондаги ёда АҚШнинг Қирғизистондаги ҳарбий базаларидан фойдаланиш имконларини қидирмоқда.\n"Toronto sun" рўзномасида чоп этилган мақолага кўра, Канада қуролли кучлари шу вақтагча фойдаланиб келган Бирлашган Араб Амирликларидаги ҳарбий базадан шу ой охирига қадар чиқиб кетишлари сўралган.\nКанада эндиликда Афғонистондаги амалиётларга таъминот етказиш учун бошқа ҳарбий базага муҳтождир.\nРўзномага кўра, Канада мудофаа вазирлигидаги ўз исмини ошкор этишни истамаган юқори лавозимли расмий ҳарбий база сифатида икки эҳтимол, Ўзбекистондаги Термиз ва Қирғизистондаги "Манас" ҳарбий базаларидан фойдаланиб туриш имконлари кўриб чиқилаётганлигини айтган.\nМудофаа вазири Питер Маккай эса Бирлашган Араб Амирликларидаги ҳарбий база ўрнига бошқасини топиш ҳаракатлари кетаётгани, бу борада музокаралар ўтказилаётганини айтди, аммо айнан қайси мамлакатлар назарда тутилаётганлигини маълум қилмади.\nКанададаги Карлтон Университетининг Жосуслик ва Хавфсизлик тадқиқотлари бўлинмаси раҳбари Жез Литтлвуднинг айтишича, ҳозирда Канада зудлик билан Дубай яқинидаги ҳарбий базанинг ўрнини қоплай оладиган база топиш эҳтиёжига эгадир.\nУнга кўра, матбуотда Ўзбекистон ва Қирғизистондаги ҳарбий базалар назарда тутилаётгани ҳақидаги хабарларда мантиқ бор, чунки биринчидан бу базалардан биргаликда фойдаланиш Канда учун ўзининг энг яқин иттифоқчилари АҚШ ва Олмония билан бирга ишлашини англатади.\nБошқа томондан бу икки мамлакатдаги базалар Афғонистонга яқин ерда, лекин мамлакатдан ташқарида жойлашган ва Канадага керак бўлган техник ва бошқа имкониятларни тақдим эта олади.\n"Қирғизистондаги беқарор вазият ва Ўзбекистон раҳбариятининг ғарб давлатлари билан бирда илиқ, бирда совуқ муносабатларига келсак, бу каби жиҳатлар Канада расмийлари томонидан албатта назарда тутилаётган бўлса керак", дейди Жез Литтлвуд.\n"Лекин Канада Афғонистондан ўз қўшинларини яқин йилларда олиб чиқиш ҳаракатида, шунинг учун Марказий Осиёда узоқ муддатли эмас, шу яқин муддатда фойдаланиб туриш учун база қидираётган бўлиши мумкин. Лекин шунга қарамай сиёсий вазият ва иносн ҳуқуқлари каби масалалар албатта назарда тутилади ", дея илова қилди Жез Литтлвуд.


Ҳаага суди: Нидерландия 7800 боснияликнинг ўлимига масъул\n11:00 / 28.06.2017\nБМТнинг нидерландиялик “мовий каскалар” аскарлари 1995 йилда Сребреницада рўй берган қирғин вақтида 7800 босниялик мусулмоннинг ўлимига жавобгар, деб тан олинди. Бу ҳақда Die Tagesschau ёзмоқда.\nҲолландиялик тинчликпарвар кучларнинг жавобгарлиги тўғрисидаги масала Ҳаагада 27 июнь куни ҳал этилди.\nЭслатиб ўтамиз, 1995 йилда Сребреницада рўй берган қирғин – Югославиядаги фуқаролар урушининг энг қонли ҳодисаларидан биридир.\nСерб Республикаси армиясининг генерал Ратко Младич қўмондонлигидаги аскарлари босниялик мусулмонлардан 8 мингга яқин эркакни ўлдирган. БМТ эса Сребреницани “хавфсизлик зонаси” деб эълон қилган ва у ерга 600 нафар ҳолландиялик тинчликпарварни юборган.\nУруш тугаганидан сўнг ва Дейтон келишувлари имзолангач, қурбонларнинг “Сребреница оналари” ташкилотига кирувчи қариндошлари Нидерландияга қарши иш қўзғатишди. Улар рўй берган ҳодисага ушбу давлат масъул эканини тан олдириш ниятида бўлишган ва камида 4 млн. долларлик товон пули талаб этишган.\nОтиб ташланганлар рўйхати босниялик серблар Республикаси ҳукумати томонидан 13 йил муқаддам эълон қилинган, унда 7800 қурбоннинг исми бўлган.\nТаъкидлаб ўтиш жоизки, Сребреница фожиалари геноцид сифатида тан олинган. Европа парламенти 11 июлни Сребреницадаги геноцид қурбонлари хотираси куни, деб эълон қилган.\nУкраина Ҳаагадаги БМТ судига Россияга қарши айбловларни топширди\n16:37 / 12.06.2018\nБуэнос-Айресда Нидерландия қироличасининг синглиси ўлик ҳолда топилди\n18:05 / 07.06.2018\nНидерландия Украина ва «Малайзия авиайўналишлари»ни MH17 учун жавобгарликка тортишдан бош тортди\n18:39 / 06.06.2018


ЙПХ ва ППХ ходимларига тан жароҳати етказганлар ушланди\nИнспекторларнинг қонуний талабларига бўйсунмай, фаол қаршилик кўрсатиб, сафдор К.Ҳамидов ва кичик сержант З.Жўраевларнинг бош ҳамда юз қисмларига уриб жароҳат етказишган. Натижада улар ЎзР ИИВ Марказий госпиталига ётқизилган.\nТошкентда рулда ухлаб қолган ҳайдовчига ёрдам берилди (фото)\n21 мартига ўтар кечаси, соат тахминан 3:00да Тошкент шаҳар ЙҲХБ инспекторлари машинаси ариққа тушиб кетган ҳайдовчига ёрдам беришди. Бу ...\nХавфсиз туризм инспекторларининг вазифалари нималардан иборат?\nХодимлар сафига Самарқанд давлат чет тиллар институтини битираётган, инглиз, француз, япон, корейс ва бошқа хорижий тилларни пухта ўзлаштирган ҳамда тарихимиз, қадимий обидаларимиз ва миллий қадриятларимиз ҳақида чуқур билимга эга бўлган талабалар ҳам суҳбат асосида қабул қилинмоқда.\nЎзбекистонда барча иш берувчилар янги тартибни бажаришга мажбур бўлади\nUFC хўжайини: «Конор — Ҳабиб реванши? Бўлади, фақат иккита шарти бор»\nТоҳир Малик кўрмай кетган фильм ёхуд ёпиқ премьерадан очиқ фикрлар\n#АҚШ - 1397\n#Хитой - 687\n#Бош прокуратура - 268


Месси «Челси»га қарши ўйинлардаги «қора анъана»сини...\n21.02.2018 03:27 0 464\nЕвропа чемпионлар лигасининг нимчорак финал босқичи доирасида бўлиб ўтган «Челси» ва «Барселона» жамоалари ўртасидаги ўйинни лондонликлар устози Антонио Конте шахмат баҳсига айлантириб юборди.\nУ асосий эътиборни майдонда футболчиларининг зич жойлашувига қаратиб, «Барселона»нинг позицион ҳужумларини «ўлдириш»га ҳаракат қилди. Бу режа иш берди ҳам. Каталонияликлар тўп назоратини қанчалик максимал даражада ушламасин, рақиб жарима майдонига ёриб киришнинг деярли имкони бўлмади. Қолаверса, бундай услубдан Конте олд чизиқда ҳаракатланган тезкор ва техник жиҳатдан моҳир ҳужумчилари – Азар, Виллиан, Педронинг қарши ҳужумлар уюштиришини мақсад қилди. Шундай ҳужумларда Виллиан икки ажойиб зарбаси билан дарвоза устунларини нишонга олди. Тўп назоратига ўртача 30 фоиз эгалик қилган «Челси» голга анча яқин келди.\nИккинчи бўлимда яна шу сценарий давом этди. Каталонияликлар майдон марказида яққол устунлик қилди. Аммо мезбонлар ишончли ҳимояланиш билан бирга, гол уришни ҳам уддалашди. Виллиан учинчи уринишда ўз мақсадига эришди. Бурчак тўпида бразилиялик ярим ҳимоячи жарима майдончаси ташқарисида бўш қолдирилди, у эса тўпни эркин қабул қилиб олиб, биллиардча зарбаси билан ҳисобни очди.\nБарибир лондонликлар ўз мураббийи кўрсатмасини тўлиқ бажара олмади. «Барселона»нинг босими бир вазиятда майдон эгаларининг хатоcини юзага келтирди. Бу хатодан Иньеста ва Месси аъло даражада унумли фойдаланди. Лео ниҳоят тўққизинчи уринишда «Челси» дарвозасини ишғол қилди ва «қора анъана»ни йўққа чиқарди.\nШу тарзда «Барселона» сафардаги голли дуранг билан ўзига анча қулай вазият ҳосил қилди. Тўқнашув тақдири 14 март куни «Камп Ноу»да ҳал бўлади.\nЕЧЛ, 1/8 финал, дастлабки ўйин.\n«Челси» (Англия) – «Барселона» (Испания) – 1:1 (0:0, 1:1)\nГоллар: 1:0 – 62 Виллиан, 1:1 – 75 Месси.\nБарселона – тер Штеген, Серджи Роберто, Пике, Умтити, Альба, Паулиньо (Алеиш Видаль, 63), Ракитич, Бускетс, Иньеста (Андре Гомеш, 90), Месси, Суарес.\nОгоҳлантиришлар: Ракитич (29), Суарес (76), Рюдигер (80), Мората (86), Бускетс (90).\nБарселона Месси Челси ЕЧЛ Виллиан Конте Иньеста


ЯНГИ ЙИЛ! ШОУ БИЗНЕС ВАКИЛЛАРИ ҲАЁТИДА... 10.01.2015 15:40\nЎтган 2014 йил давомида мен кўпроқ, ҳамкасбларни, ёшларни қандай ижод қилаётганликларини кузатдим.. Йил давомида шунингдек, тадбирларда иштирок этдим. Йил давомида кўплаб янги қўшиқлар яратдик. Энди 2015 йилда уларга клиплар суратга оламиз!\nЯнги йил жуда завқли байрам, бу байрамда айниқса, яқинлар учун Қорбобо бўлишнинг гашти ўзгача! (кулиб) Масалан, ўтган йили Қорбобо қиёфасига кириб, дўстимиз Озодбек Назарбековникига бордим! Ҳамма ҳайрон, кутилмаган бўлди, мени танишмади! У ерда бошқа Қорбобо бор экан, уни ҳайдаб юбориб, ўрнига ўзим кирдим! (самимий кулади) Ҳамма ҳайрон қолди! Қариндошларникига ҳам бориб, Қорбобо бўлиб табрикладим!\n“НИҲОЛ” МУКОФОТИ СОВРИНДОРИ ДОСТОН УБАЙДУЛЛАЕВ\nЎтган 2014 мен учун зўр йил келди, десам ҳеч муболаға бўлмайди! Чунки, шунча йилдан буён ижод қилиб келаётган бўлсам, илк яккахон концертим мана шу 2014 йилда бўлди! Бундан жуда ҳам хурсандман! 2014 йил мен учун жуда ҳам унумли келди!\nЯнги йилда Қорбобо бўлиб болаларни табрикламаганману, лекин Қорбобо бўлганман! Яъни, газета ва журналлар учун Қорбобо кийимини кийиб суратга тушганман! 2-3 йил аввал бир сафар Нилуфар Усмонова Қорқиз бўлган, мен эса Қорбобо бўлганман! Янги йил бу оилавий байрам! Шунинг учун ҳам, мен Янги йилни ҳар доим уйда кутаман ва бу анъанадан ҳеч қачон четлашмаганман! Чунки, ота-онам ёшлигимдан ўргатишган, ҳар доим ака-укалар билан биргаликда, бир хонадонда, яъни, ё акам, ёки меникида Янги йилни кутиб оламиз! Янги 2015 йил барчага унумли ва омадли бўлсин!\nЎтган 2014 йил самарали бўлди, кўплаб янги қўшиқларни мухлислар эътиборига ҳавола этдик. Шунингдек, хорижий сафарда бўлдим. Янги мусиқий альбом чиқардим.\n2015 йилда ҳам режалар кўп, яна янги қўшиқлар, шунингдек, илк Яккахон концерт дастурим бўлиб ўтади!\nЯнги йилда мен “Қор маликаси” бўлганман! Ўтган йили ҳам, ундан аввалги йил ҳам, болажонлар учун ўтказиладиган “Президент арчаси”да иштирок этдим. Ажойиб ва завқли бўлган! Ҳар бир сеансдан кейин, Шукурилло Исроилов, Афзал Рафиқов, Валижон Шамсиевлар билан бирга муҳокама қилиб, таассуротлар билан бўлишардик. Улар билан ишлаш қизиқарли бўлган. Янги йилда 12 га бонг урганда, ҳамма вақт ҳам уйда бўлавермаймиз. Баъзида байрамларда бўлиб қолишимиз мумкин, лекин имкон қадар, келиб, уйда кутиб, кейин яна байрамга боришга ҳаракат қиламан. Баъзида эса, (самимий кулиб) уйқум ҳам келади, аммо ухламайман, чунки Янги йилни кутиб олишнинг завқи барибир ўзгача!


"Клубдан кўра кўпроқ". "Барселона" шиорининг тарихи / CHAMPIONAT.asia\n"Клубдан кўра кўпроқ". "Барселона" шиорининг тарихи\n1930 йилда Испания ҳукумати Каталониянинг мустақил бўлиш ҳаракатини йўққа чиқарди.\nШундан сўнг Испанияда фуқаролар уруши, ҳарбий тўнтариш ва Франсиско Франко режими ғалабаси содир бўлди.\nУруш пайтида раҳбарлардан бири бўлган Примо де Ривера "Барселона"нинг уй стадионини ёпиб қўйди ва у ерда ҳарбий лагер ташкиллаштирди.\nБарселона кўчаларида ўқлар учган пайтда, жамоа Мексика ва АҚШда турне ўтказаётган эди. У ерда футболчилар клуб президенти Хосе Суньолнинг ўлими ҳақида эшитишди ва қайтмасликка қарор қилишди.\n1938 йилнинг 16 мартида ҳаводан ташланган бомба клуб офисини сочиб ташлади, 1940 йилнинг мартида эса Франко "Futbol Club Barcelona" номини "Club de Futbol Barcelona"га ўзгартирди ва клуб логотипига ўзгартириш киритди.\nКлубдагилар аввал ҳам мустақилликни хоҳлашган, аммо Франко раҳбар бўлганидан сўнг бу истак янада кучайди.\n60 йиллар охирида Франко режими сустлашди ва 1968 йилнинг 17 январида "Барселона" президенти Нарцис де Каррерас ўзининг инаугурациясида "Клубдан кўра кўпроқ" шиорини айтди.\nДе Каррерасни Франко режими душмани деб бўлмасди. Бироқ "Барселона" мухлислари ушбу жумлага ўзлари истагандек маъно беришди: "Барселона" бу шунчаки клуб эмас, бу Каталония халқининг мустақилликка интилишидир.\nҲар ой шиорнинг машҳурлиги ошиб борарди, Каррерас эса худди шундай тезлик билан ўз позицияларидан айрила бошлади. Натижада, у 2 йил ҳам вазифасида қололмади ва 1969 йилнинг декабрида истъефосини эълон қилди.\n"Барселона" сайтидаги тушунтиришдан асосий жумлалар\nШиор - клубнинг Каталония халқига нисбатан бўлган мажбурияти.\n"Барселона" Каталония билан боғланган, клуб Каталония қизиқишларини бутун дунёда тақдим этади.\nГлобализация даврида "Барселона" ижтимоий жавобгарликни кенгайтирган. "Барселона" - фақат Каталонияда "Клубдан кўра кўпроқ" эмас, балки бутун дунёда шундай. Гап UNICEF билан ўтказиладиган хайрия программалари ҳақида кетмоқда.\n17 январь куни "Барселона"нинг шиори "Mes que un club" (клубдан кўра кўпроқ) 50 ёшга тўлди.\nВальверде: “15 кун илгари требл ҳақида ўйлаётгандик. Аммо...” 1\n"Барселона" - "Валенсия" 1:2 11\nИспания Кубоги: "Валенсия" 100 йиллик юбилейида "Барселона"ни финалда доғда қолдириб совринга эга чиқди 80\n"Барселона" - "Валенсия" (превью) 14\nМесси ва Бартомеу Леонинг уйида учрашишди 6\nЛионель Месси Гризманн ҳақидаги саволга жавобан атиги 6та сўз айтди 32


ЦСКА етакчиси Қирғизистон терма жамоасида ўйнашдан бош тортди\n3 октябрь, 2018, 18:40\nҚирғизистон терма жамоаси бош мураббийи Александр Крестинин Москванинг ЦСКА клубида тўп сураётган қирғизистонлик ярим ҳимоячи Ильзат Ахметов унинг жамоасида ўйнамаслигини айтди.\n“Москвага келган пайтим Ильзат билан кўришиш учун Қозонга бормоқчи бўлдим, аммо на унинг ўзи ва на отаси қўнғироқларимга жавоб беришмади. Улар бу борада ўз йўлларини танлаб бўлишди. Менинг унга нисбатан ҳеч қандай этирозим йўқ. Чунки ҳар ким ўз йўлини ўзи танлайди.\nАгар у бизда ўйнаса, Россияда легионерга айланиб қолади. У эса фаолиятини Россия орқали қурмоқчи. Бу унинг ҳуқуқи ва биз буни ҳурмат қилишимиз керак. Бу нормал ҳолат”, - дейди Крестинин.\nМаълумот учун, 20 ёшли Ильзат Ахметов асли Бишкекда таваллуд топган ва унинг илк жамоаси маҳаллий “Олға” клуби бўлган. Кейинчалик эса у Тольятти шаҳридаги Юрий Коноплев номидаги академияда тақсил олган.\nЭслатиб ўтамиз, айнан Ахметов УЕФА Чемпионлар лигасида майдонга тушган илк қирғизистонлик футболчи сифатида тарихга кирган эди.


Қоҳон дараси - Parstoday\nЭрон табиатининг жозибали манзаралари (74)\nоктябр 13, 2021 18:45 Asia/Tashkent\nТеҳрон вилоятининг жанубида ва Қум вилоятининг 81 километрида Эроннинг энг ажойиб ва ҳайратланарли табиий мўъжизаларидан бири жойлашган.\nОдатда, Қум вилоятининг табиати ҳақида гапирганда, чўл табиати, жазирама ва қуёш тиғи ҳамда қуруқ ҳаво эсга тушади. Поёнсиз чўл йўллари, лекин бу қуруқ чўлнинг қоқ марказида тоза ва бетакрор табиатга эга гўзал ва яшил водий бор, у Қоҳон довони деб аталади. Сув билан тўлган ирмоқлар, жўшқин дарёлари, чексиз ям-яшил табиати, қоялар ва тоғлар қалбидаги бурма ва сирли йўллари туфайли, Қохоннинг гўзал водийси ва дараси дунёнинг энг ноёб табиий диққатга сазовор жойларидан бирига айланган. Сизга бу гўзал ва бетакрор довонни таништиришимиз учун бугунги дастуримизда бизга ҳамроҳлик қиилнг.\nҚоҳон водийси ва дараси, бу гўзал ва бетакрор жаннат Эроннинг марказий минтақасидаги икки вилоят ўртасида жойлашган. Гарчи бу гўзал ва ҳайратланарли минтақа Теҳрон ва Қум вилоятларининг чегарасида жойлашган бўлса-да, лекин маъмурий бўлиниш жиҳатидан Қум вилоятининг бир қисми ҳисобланади. Бу довоннинг узунлиги 30 км, кенглиги тахминан 1-2 метр ва дара чуқурлиги баъзи жойларда саккиз метргача етади. Бу дара ва довоннинг чуқурлиги унинг ёқимли ва салқин иқлимининг шаклланишида таъсир кўрсатган.Геологик тадқиқотлар шуни кўрсатадики, бу довон ва дара тоғлар ва қоялар орасидаги сув ҳаракати ва кўп йиллар давомида оқиб келаётган сув туфайли қоялар эрозияси асосида шаклланган. Водийни катта тоғлар ва қоялар билан ўраб олгани, бу минтақага қулай табиат, жуда юмшоқ ва нам иқлим берган.\nҚоҳондаги мавсумий дарёлар ва ирмоқлар ям-яшил ва маҳсулдор водийларнинг пайдо бўлишига олиб келган. Қоҳон водийсининг ўзига хос хусусиятларидан бири шундаки, Қоҳонда 20 га яқин ирмоқ ва Анжалия қишлоғида 15 та ирмоқ мавжуд бўлиб, улар атрофдаги қишлоқларни сув билан таъминлашнинг энг муҳим манбаларидан бири ва Қоҳон дараси ўсимликлари учун ҳаётий омил ҳисобланади. Бу дарада нодир ўсимлик турлари мавжуд. Қоҳондаги Анжалия қишлоғининг юқори тарафидаги арпабодиён текислиги сизга ҳар хил астрагалус, хархаск, цирк, қичитқи ўт, газияки ва ялпиз каби хушбўй ўтларни тортиқ қилади. Қоҳонга борадиганлар улардан сотиб олишлари ёки ҳатто териб олишлари ва ўзлари билан олиб кетишлари мумкин. Сиз Қоҳондан танлашингиз мумкин бўлган кўкатлардан бири - ялпиз ўсимлиги. ялпиз бу - баҳорги Қоҳон водийси табиати ўз меҳмонларига совға қиладиган неъмат.\nБу водийнинг яна бир диққатга сазовор жойи унинг қишлоқларининг турлича тузилиши бўлиб, улар орасида Қоҳон, Оглак, Банобар, Чамазқон, Навис, Косво ва Анжалия қишлоқларини эслатиб ўтиш мумкин. Қизиғи шундаки, сиз биринчи қишлоқдан охирги қишлоққа борганингиз сайин тоғли муҳит туфайли қишлоқларнинг иқлими ва тузилиши ўзгача кўриниш касб этишига гувоҳ бўласиз. Бу қишлоқларнинг ҳар бирининг ўзига хос диққатга сазовор жойлари ва гўзалликлари бор. Масалан, Навис қишлоғи астрономияга қизиққан сайёҳларнинг севимли жойи ҳисобланади ва йилнинг маълум вақтларида бу қишлоқда кўплаб кузатув дастурлари ўтказилади. Шунингдек, Анжалия қишлоғи тоғнинг ўртасида жойлашган бўлиб, мавжуд муҳит қишлоқнинг архитектурасини жуда жозибали қилган. Қаҳоннинг қадимий ва тарихий диққатга сазовор жойлари орасида биз эски ғорлар ва яширин жойларни ва йилнинг қорли қишдан ташқари кўп кунларида ички ва хорижий сайёҳларни кутиб оладиган Имомзода Саййид Ҳодий (а) зиёратгоҳини эслатиб ўтишимиз мумкин.\nҚоҳон дарасидаги Имомзода Саййид Ҳоди зиёратгоҳи\nҚоҳон дараси - Эроннинг тўрт фаслли минтақаларидан бири бўлиб, ҳар фаслда ўзига хос гўзалликка эга. Масалан, баҳорда сиз бу ҳудудда ҳар хил гулларни кўришингиз ва бедмушк ҳидидан тӯйиб-тӯйиб нафас олишингиз мумкин. Ёзда ҳамма нарса ажойиб яйлов тайёр, кузда эса қизил, тўқ сариқ ва олтин ранглар сизни хурсанд қилади ва сиз учун энг унутилмас кузни хотирангизга муҳрлайди. Қишда сиз қор остида ётган оппоқ даштни кўрасиз. Қишда баъзида бу ҳудудда жуда кўп қор ёғади, ҳатто алоқа линиялари ҳамда бу қишлоққа олиб борувчи йўлни узиб қўйиши мумкин. Шунинг учун сиз исталган мавсумда Қоҳонга саёҳат қилишингиз мумкин.Бу водийга саёҳат қилганларнинг ҳаммаси Қоҳон табиати жуда гўзал ва ёқимли эканлигига ишонишади. Агар Қоҳонга бир марта борсангиз, албатта, у ерга яна қайтасиз. Аммо Қоҳонга саёҳат қилишдан олдин, бу минтақанинг иқлимини ҳар доим метеорологик сайтлардан билиб олганингиз маъқул. Шунда сиз дарага саёҳатингиз мароқли кечади. Албатта, шуни ёдда тутингки, Қоҳон водийсига ташриф буюрганингизда, маршрутнинг бир қисми сифатида дарё сувида юриш керак бўлиши мумкин, шунинг учун тегишли поябзал кийиб, қўшимча кийим олиб келинг.\nЭрон табиатининг жозибали манзаралари (73) Беҳбаҳон наргиз гулзорлари


Обама Туркияга келди\n12 май 2021, Тошкент вақти: 19:28\nАҚШ Президенти Барак Обама Туркия сафарини давом эттирмоқда.\nБугун Барак Обама Туркия ҳукумати расмийлари билан Туркия республикасига асос солган таниқли давлат арбоби Мустафо Камол Отатуркнинг Анқара шаҳридаги мақбарасини зиёрат қилди.\nМазкур тадбирдан сўнг АҚШ президенти туркиялик ҳамкасби Абдуллоҳ Гул билан учрашди. Ҳозирча ушбу учрашув тафсилотлари ошкор қилинмади.\nКуннинг иккинчи ярмида Барак Обаманинг Туркия Бош вазири Ражаб Тоййиб Эрдўғон билан учрашиши ҳамда Туркия парламентида нутқ сўзлаши кутилмоқда.


Islomiy kutubxona – Telegraph\nДарҳақиқат, фарзандларимиз ҳаётимизнинг райҳонлари, жигарларимизнинг бир парчасидир. Аллоҳ таоло ота-оналарни уларга яхшилик қилишга буюрди, Набий соллаллоҳу алайҳи ва саллам уларни чиройли парвариш қилишга, уларга одоб беришга, меҳрибонлик кўрсатишга амр этди. У зот одамларнинг энг яхшиси ким эканини баён қила туриб, шундай дедилар: “Энг яхшиларингиз ўз оиласига яхши муомала қилганингиздир”. Кишининг ўз оиласига тақдим қиладиган энг катта яхшилиги уларни чиройли парваришлаши ва гўзал одоб беришидир.\nШубҳасиз, фарзандларга намозни ўргатиш, уни энг аъло кўринишда адо қилишлари учун уларнинг қалбларига намозга бўлган муҳаббатни сингдириш фарзандларга бериладиган одобнинг энг гўзал кўринишларидан ҳисобланади.\nНамоз буюк ибодат бўлиб, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам уни нур деб номлаганлар ва уни диннинг устуни дея таърифлаганлар. Намоз банда билан Яратувчисининг ўртасини бир кунда беш маҳал боғлаб турадиган мустаҳкам риштадир. Намоз Буюк Илоҳга муножот қилиш, Уни ёд этиш ва поклаш учун хилват бекатларидир.\nНамозда банда юзини Парвардигори томон қаратиб туради. Қудратли Парвардигор ҳам олий юзи ила унга юзланиб, «Бандам менга ҳамд айтди, бандам мени улуғлади, бандамга сўраганини бердим» деб марҳамат қилади.\nНамоз жаннатнинг калити, гуноҳ ва маъсиятлардан қўриқловчи мустаҳкам қалъадир. Аллоҳ таоло айтади: “Албатта намоз бузуқлик ва ёмонликдан тўсур”.\nПайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи ва саллам ота-оналарга фарзандларни ёшлик чоғидан – етти ёшидан – бошлаб Аллоҳ таолога боғлаш зарур эканини уқтирганлар. Чунки бу амал болаларнинг Аллоҳга муҳаббатли, намозга ҳарис бўлган, унинг сир-асрорлари ва кўплаб фазилатларини идрок қилган ҳолда ўсиб-улғайишларига ундовчи муҳим воситадир. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам шундай дедилар: «Фарзандларингизни етти ёшга кирганларида намозга буюринг, ўн ёшга кирганларида намоз ўқимасалар уринг ва жойларини ажратиб қўйинг».\nНабий соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг юқоридаги ҳадисларидан келиб чиқиб муҳтарам ота-оналар эътиборига кичкинтой ўғил ва қизлар қалбида намозга муҳаббат уйғонишига ёрдам берадиган, уларни намозга тарғиб қиладиган баъзи амалий йўл-йўриқ ва кўрсатмаларни тақдим этаман. Бу йўл-йўриқ ва кўрсатмалар айрим даъват ва тарбия мутахассисларининг изланишлари маҳсулидир.\nИймоний тарбия энг биринчи асосдир\nОта-оналар қалблари ақида тушунчаларидан холи бўлган фарзандларидан рисоладагидек ва тўла-тўкис намоз ўқишларини умид қилмай қўяверсинлар. Чунки бола ҳаётининг илк босқичларида ҳануз ғайбга оид эътиқодларни англашга идроки етарли бўлмайди. Шунинг учун ота-оналар фарзандларига ақида моҳиятини, жумладан, ягона Аллоҳ тушунчасини, пайғамбарлик ғоясини, охират кунининг ҳақиқати ва дунёнинг охиратга бўлган нисбати каби маъноларни уларнинг тушунчасига мос тарзда улар онгига сингдириши лозим.\nБунда биз учун Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам гўзал намунадирлар. У зот даъватнинг илк йилларида саҳобаларининг қалбларида якка Аллоҳга бўлган иймон ақидасини шу қадар мустаҳкам ўрнатган эдиларки, асҳоблар Аллоҳнинг буйруқларига бўйсуниш ва шариат ҳукмларига амал қилишда ҳеч қачон оғирликни ҳис қилмадилар.\nФарзанд илк болалик давридан Аллоҳ барча инсонлар ва уларни ўраб турган жамики мавжудотларнинг Яратувчиси эканини билсин. Яна одамзотга барча неъматларни У Зот тортиқ қилишини, У бандаларига ризқ берувчи ва уларнинг ҳидоят топишларига ҳарис эканини, яхши одамларни яхши кўришини, ёмон одамларни эса ёмон кўришини, шунинг учун яхшиларга ҳаётларида фойдали нарсаларни ўргатишлари учун солиҳ кишиларни пайғамбар қилиб юборганини, уларга эргашганларга боғ-роғлар, қасрлар ва битмас-туганмас неъматлар ваъда қилганини, уларга осий бўлганларга эса қаттиқ азоб ҳозирлаб қўйганини яхши билиши керак.\nМана шулар болаларга ақида моҳиятини осонлаштириб берувчи тушунчалар бўлиб, улар бу тушунчаларни осонроқ англайдилар.\nОта-оналар фарзандларга тўғри намуна бўлишлари даркор\nНамозларни ўз вақтида адо этишга ҳарис бўлиш, фарзлардан кейинги суннат ва нафлларга эътиборли бўлиш каби ишларда ота-оналардан фарзандларига чиройли намуна бўлиш талаб этилади. Чунки болалар ёшлик чоғларидан ҳар бир ишда ота-оналарига тақлид қилишга ҳаракат қилишади. Шундай экан, ота-оналар фарзандлари қалбига намоз муҳаббатини экиш учун улардаги мазкур малакадан унумли фойдаланиб қолишлари керак.\nАгар болалар ота-оналарини ҳар азондан сўнг ҳар қанча муҳим ишлари бўлса-да тарк қилиб, намозга шошилишларини кўришга одатлансалар, намознинг аҳамияти ва фазилатининг идроки уларнинг жажжи қалбларига чуқур ўрнашиб қолади.\nШунингдек, оиланинг бирор сафар ёки зиёратга чиқиш каби ваъдалашилган вақтлари намоз вақтларига боғланиши ҳам мақсадга мувофиқдир. Бунга отанинг «Иншааллоҳ, аср намозидан сўнг бувингизни зиёрат қилиб келамиз», деган гапини мисол қилиш мумкин. Ана шунда боланинг бундан кейинги ҳаёти, ҳатто дунёвий ишларда ҳам намозга боғлиқ бўлиб қолади.\nАгар ота-она намоз бобида сусткашлик қилсалар ёки намозга бепарво қарайдиган бўлсалар, кейинчалик фарзандларнинг намозни тарк қилиши ёки ундан бутунлай юз ўгиришини маломат қилишга ўрин йўқ.\nШунингдек, фарзандларга амалий тарзда таҳорат олиш ва намоз ўқишни ўргатиш ҳам уларга чиройли намуна бўлиш қабилидандир. Бу уларнинг кўз ўнгида ушбу амални бажариб, кўрсатиб бериш орқали ёки фарзандлар таҳорат ёки намоз амалини бажаришаётганда уларни кузатиб, йўл қўйган хатоларини тузатиш орқали бўлиши ҳам мумкин.\nТаҳорат ва намоз аҳкомларига назарий жиҳатдан киришишни эса мадраса учун қолдириш ёки бола ўсмирлик ёшига етгандан сўнггина буларни таълим бериш мақсадга мувофиқ бўлади.\nБола намоз фазилатини, катталарнинг унга қаттиқ боғланишлари сирини англаши учун Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам ва саҳобалардан келган қисса ва ваъзлардан ёки солиҳ кишилар ҳаётига оид қиссалардан фойдаланиш\nЧунки ёш бола тўғридан-тўғри мурожаатни тўғри ўзлаштира олмаслиги, уни ўйиндан маҳрум қилгани учун намозни оғир юк деб санаши ёки намозни унга алоқаси бўлмаган катталарнинг ишларидан деб ҳисоблаши мумкин.\nЛекин қалблари Аллоҳга боғланган солиҳ мўминларнинг намозда буюк Яратувчига муножот қилиб ҳузур топганларини боланинг хаёлида тасвирлай олсак, у ўзининг соф фитрати ва пок қалби ила ўша солиҳларга ва намозга муҳаббат қўяди.\nШунингдек, болалар бу борада қуйидагиларни билишлари муҳимдир:\nРасулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам Аллоҳнинг берган неъматлари шукрини адо этиш учун тунлари намозда узоқ қойим бўлганларидан икки оёқлари қавариб, шишиб кетар эди.\nСолиҳлардан бирининг бир оёғи касаллангани боис кесиб ташланган пайтда намоз оғушида бўлиб, то намозини битиргунча оғриқни сезмайди.\nРасулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам намозда турсалар, Аллоҳдан қўрқиб йиғлаганлари сабабли у кишининг бўғзидан хуштак овозига ўхшаш товуш эшитилиб турар эди.\nБолаларни масжидларга олиб бориш\nЧунки Аллоҳнинг уйлари бўлмиш масжидлар буюк зотларни етиштирадиган маскан бўлиб, улар Аллоҳнинг муҳаббати билан тўйинган, У Зотнинг тоат-ибодатига ҳарис бўлган зотлардир. Токи уларнинг мурғак қалбларида ҳам Аллоҳнинг уйларига бўлган муҳаббат туйғуси ўрнашиб қолсин. Шунингдек, ёш болаларнинг масжидларга қатнаши бу масканда илм олишлари, ваъз-насиҳатлар эшитишлари ва солиҳ ҳамроҳларни топишларига олиб боради. Шу зайлда ёшлари улғайиб, онг-идроклари ортган сайин иймоний тушунчалар асосида тарбияланиб бораверадилар.\nШунингдек, болаларнинг оталари билан масжидларга қатнаши улардаги зерикишни кетказади. Чунки болаларни энг кўп хурсанд қиладиган нарса бу оталари билан кўчага чиқишлари, улар билан бирга жамоат жойларига бориб, оталарининг юмушларида уларга ёрдамчи бўлишларидир.\nМасжид ролини кучайтириш учун ота-оналар фарзандларига уларнинг даражаларига мос бўлган, намоз фазилатини англатадиган, унга муҳаббат қўйиб, уни адо этишга ҳарис бўлишларига кўмаклашадиган дарсларни ташкиллаштириб беришлари керак. Зеро, фарзандлар улғайган сари ўз билим ва дунёқарашларини кенгайтиришга, қалбларида ибодатнинг аҳамиятини мустаҳкамлашга хизмат қиладиган исломий кутубхонага катта эҳтиёж сезадилар.\nНамозга эътиборли фарзандларни мукофотлаш\nАлбатта, ҳар бир фарзанд шахсиятининг шаклини ва ўзига бўлган ишончни энг аввало ота-онасидан олади. Бола амалга оширган ижобий хатти-ҳаракати учун қўлловга, мукофотга муҳтож бўлади. Умуман олганда мукофотлаш тарбия соҳасидаги асосий омиллардан ҳисобланар экан, намозга тааллуқли бўлган тарбия асло мукофотдан холи бўлмаслиги керак.\nБолани тақдирлаш услубларидан бири сифатида уни оила аъзолари даврасида мақташ ёки унга ўзи яхши кўрадиган бирор совға тайёрлашни кўрсатиш мумкин. Чунки совғанинг қиймати унга намознинг қадри ва аҳамиятини англашига туртки бўлади.\nШуни алоҳида таъкидлаш лозимки, тарбияшунос олимлар ёш болаларга намозни ўргатиш масаласида аста-секинлик билан босқичма-босқич йўл тутишни маслаҳат берадилар. Шунга кўра, биринчи кунда бола фақат битта намозни ўз вақтида ўқиши кифоя қилса, иккинчи куни иккита намозни ва шу йўсинда давом этиб, бемалол кунда беш маҳал намоз ўқишга эришиш мумкин.\nСўнгги сўз ўрнида шуни айтишимиз мумкинки, ота-оналарнинг умумий тарзда фарзандлар тарбиясида ва айниқса, уларнинг қалбларида намозга бўлган муҳаббатни сингдириш борасидаги муваффақиятлари уларнинг фарзандлари қалбига йўл топа олишларига боғлиқ. Бу эса ота-оналардан фарзандларига бўлган чексиз муҳаббатларини уларга тўғри ифодалаб беришини, уларга етарли вақт ажратишни, уларнинг қизиқишлари ва ўйинларига шерик бўлишни, уларга меҳр-мурувват кўрсатишни ва умуман олганда муносиб барча услублардан унумли фойдаланишни талаб қилади.\nЗеро, фарзандлардаги ота-онага бўлган муҳаббатгина уларни ота-оналарга итоатли қилади, уларга иймон, эзгулик, самимийлик ва Аллоҳ таолога тўлиқ бандалик тушунчаларини ёзишлари учун фарзандларни бамисоли оппоқ ва тиниқ варақларга айлантириб беради.\n(«Ҳуббул ислам» интернет саҳифасидан олинди).\n «Таҳрим» сураси, 6-оят.\n Имом Ғаззолий, «Иҳёу улумид-дин» (Ота-она ва боланинг ҳуқуқлари боби).\n Имом Термизий «Сунан»да ривоят қилган.\n «Анкабут» сураси, 45-оят.\n Абу Довуд «Сунан»да ривоят қилган\n Имом Термизий «Шамоил китоби”. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг йиғиси борасида келган нарсалар боби»да ривоят қилган.


Ёнбошлаган ҳолда ўзбек тилидаги Қуръонни ўқишим мумкинми? - Динда саволим бор\nХозирги вақтда: 16 ноя 2019, 02:38\nЁнбошлаган ҳолда ўзбек тилидаги Қуръонни ўқишим мумкинми?\nРўйҳатдан ўтган: 10 Июн 2019, 20:30\nПост Zarnigorhaydarova » 27 Июн 2019, 18:11\nАссалому алайкум! Менда бел соҳасида диск чурраси бор. Бир жойда ортиқроқ ўтиролмайман. Лекин Қуръонни кўп ўқишни истайман. Китобим ўзбек тилида. Шунинг учун ичига кириб кетаман. Лекин белим оғрийди. Кейин ёнбош ҳолатда чўзилиб ўқийман. Ўзимга маъқул эмас, албатта, ёнбош ётиб ўқиганим. Илтимос, шу ҳолатга изоҳ берсангиз.\nЖавоб: Ёнбошлаган ҳолда ўзбек тилидаги Қуръонни ўқишим мумкинми?\nПост Одинахон Муҳаммад Юсуф » 15 Июл 2019, 05:14\n“Намозни тугатганингиздан сўнг Аллоҳни тик турган, ўтирган ва ёнбошлаган ҳолингизда зикр қилинг. Хотиржам бўлганингизда намозни тўлиқ адо этинг. Албатта, намоз мўминларга вақти тайин фарз бўлгандир” (Нисо сураси, 103-оят).\nҲар вақтда ҳам, ҳар намоздан кейин ҳам Аллоҳни зикр этишга тарғиб қилинади. Аммо мазкур ояти каримада бу иш, айниқса, хавф намозидан кейин зарур экани таъкидланмоқда.\n«Намозни тугатганингиздан сўнг Аллоҳни тик турган, ўтирган ва ёнбошлаган ҳолингизда зикр қилинг».\nЎтирганда ҳам, турганда ҳам, ёнбошлаганда ҳам, яъни ҳамма ҳолатларда Аллоҳ таолони зикр қилиб, Ундан душман билан бўладиган жангда ғалаба – нусрат сўралади.\nУруш тугаб, хавф-хатар кетиб:\n«Хотиржам бўлганингизда намозни тўлиқ адо этинг».\nЧунки хавф намозини ўқишга ҳожат қолмади.\nМавзу - Ёнбошлаган ҳолда ўзбек тилидаги Қуръонни ўқишим мумкинми?


23.12.2019 12:28 0 3082\nЮньнань провинцияси Олий халқ суди (Хитой) жиноий гуруҳ раҳбари Сунь Сяога нисбатан ўлим жазоси белгилади.\nСунь устидан 1998 йилда ҳам аёлларнинг номусига тегиш, жамоатчилик тартибини қасддан бузиш каби айбловлар қўйилиб, ўлим ҳукми ўқилганди. Аммо кейинчалик ҳукм юмшатилиб, 20 йилгача озодликдан маҳрум этиш жазосига алмаштирилганди.\n12 йил ва 5 ой қамоқда ўтирган Сунь 2010 йилда озодликка чиқади.\nАммо олдинги ҳукмлардан хато топган суд 2019 йилнинг октябрь ойида Суннинг ишини қайта кўриб чиқишни бошлайди. Бу орада унинг очилмай қолган бошқа қилмишлари ҳам фош бўлганди.\n23 декабрь куни бўлиб ўтган суд мажлисида Сунга нисбатан илгари қўлланган ҳукмлар хато деб топилди ва унга ўлим жазоси тайинлади. У ва унинг жиноий тўдаси 1995 ва 1997 йилларда содир этилган қатор жиноятларда айбдор деб топилди. Қолаверса, Сунь Сяо 2013—2018 йилларда уюшган жиноий тўдалар фаолиятида доимий қатнашиб келгани аниқланган.\nХитой жиноят ўлим жазоси


19 июль, 2019, 00:25\nИқтидорли футболчи Достон Ибрагимовнинг кейинги тақдири қандай кечади?\n«Пахтакор»га тегишли бўлган ва биринчи даврани «Бухоро» жамоасида ўтказган футболчи Достон Ибрагимов ўз ўйинлари билан кўпчиликнинг эътиборини қозона олди. Натижада ушбу ўйинчига бўлган қизиқишлар яна ортди десак муболаға қилмаймиз. Лекин айни пайтда Ибрагимов «Бухоро»нинг ёзги йиғинларида кўринмаяпти. Шу билан бирга унинг клубдан кетганлиги ҳақида ҳам маълумотлар пайдо бўлганди. Вазиятга аниқлик киритиш мақсадида футболчи билан боғландик.\n- Сизни «Бухоро»дан кетганингиз ҳақида эшитяпмиз. Кейинги режаларингиз қандай? Бошқа таклифларни кўриб чиқяпсизми?\n- Бу ҳозирча фақат миш-миш холос. Албатта, олдимда жамоалардан таклифлар бор, йўқ эмас. Аммо мен «Бухоро» жамоасини тарк этишни истамаяпман. Лекин ҳаммасини вақт кўрсатади.\n- Аммо «Бухоро» клуби учун биринчи давра кўнгилдагидек ўтмади. Айниқса, жамоа ўйинларида ҳамжиҳатлик кўринмади. Мураббийлар ҳам алмашди. Сизнингча, клубга нима етишмади?\n- Ўйлайманки, клубда ҳамма шароит бор эди. Аммо ички муҳитда анчагина камчиликлар ҳам бор эди. Натижада бунинг таъсири ўйинларимизда ҳам билиниши аниқ эди.\n- «Пахтакор» клуби томонидан ижара асосида «Бухоро»да ўйнадингиз. Одатда ижарага келган ҳар қандай футболчи ҳам ўзини кўрсатавермайди. Сизга эса биринчи навбатда ишонч бағишлаган нарса нима бўлди?\n- Фикрингизга қўшиламан. Менга биринчи навбатда мухлисларнинг ишончи ва қўллаб-қувватлагани далда ҳамда иштиёқ бағишлади.\n- Биринчи даврада кашфиёт футболчилардан бирига айландингиз. Сиз ҳам бу фикрларга қўшиласизми? Умуман, биринчи давра сиз учун қандай кечди?\n- Биринчи даврада кашфиёт футболчилар қаторидан жой олганимдан жуда хурсанд бўлдим. Биринчи давра мен учун ниҳоятда қизғин ва ажойиб ўтди дея оламан.\n- Бунинг устига сиз миллий терма жамоада дебютингизни ўтказдингиз. Дастлабки чақирувни қандай қабул қилдингиз ва терма жамоадаги ўйинларингиз сизда қандай таассурот қолдирди?\n- Албатта, бу чақирувни эшитиб жуда хурсанд бўлдим ва мени қўлимдан келишига, бошқалардан кам жойим йўқлигига фақат меҳнат қилиш кераклигини тушуниб етдим. Таассуротларга келсак, буни оддий сўз билан айтишнинг иложи йўқ.\nSportchilarimizga hamma vaqt omad tilemiz!\nДостон Бухорода колишини Бухоро мухлисларни хаммаси хохлайди! Достон Бухорода колгин!


Вазир Тошқулов толибаларнинг меҳмонларни кутиб олишга жалб қилинишини мажбурий меҳнатга тенглаштирди\n28 ноябр 2021, Тошкент вақти: 00:57\nОлий ва ўрта-махсус таълим вазири Абдуқодир Тошқулов талабаларнинг хорижлик меҳмонларни кутиб олишга жалб қилинишини “мажбурий меҳнатнинг бир кўриниши” ўлароқ баҳолади.\nВазир қайдича, мутасаддилар талабаларнинг шахсий ҳаётига аралашишга ҳақли эмас.\n“Энг ёмон кўрганим шу, хориждаги меҳмонларни кутиб олиш учун нега менинг гул қизларим гул кўтариб чиқиши керак? У ерга ҳам ўзингизни фарзандингизни қўйиб кўринг. У бўйича алоҳида буйруқ қиламиз. Буни мажбурий меҳнатга тенглаштирамиз. Бу мажбурий меҳнатнинг бир кўриниши”, дея иқтибос келтирган вазир Тошқулов сўзларидан блогер Нурбек Алимов ўз Телеграм-каналида.\nТошқуловга кўра, талаба қизлар меҳмонларни кутиб олишга хоҳлаб бораётгани йўқ.\n“Совуқда, дарсдан чиқиб, тўгаракка бориш керак бўлган вақт ёки дам олиш вақти адрас кўйлакни кийиб гул кўтариб бориш қайси қизга ёқади?” деган вазир “ҳамма жой ҳуқуқий қолипга тушиши шарт”лигини урғулаган.\nАввалроқ ижтимоий тармоқларда Тошкент шаҳар ҳокими Жаҳонгир Ортиқхўжаев имзоси билан олий таълим вазиридан шу йил 5 февралигача хорижлик меҳмонларга гулдаста билан кутиб олиш учун миллий либосдаги 50 нафар толиба рўйхатини тақдим этиш сўралган хат нусхаси пайдо бўлган ва бу хат мазмуни фойдаланувчиларда норозилик уйғотган эди.\nЎтган йил ноябрида ўқувчиларни совуқда юпун кийимда байроқ хилпиратишга олиб чиққан мутасаддилар ишдан олингани ҳақида Озодлик олдин хабар қилган.


19:50 09.10.2020 (Янгиланган 19:52 09.10.2020)\nТОШКЕНТ, 9 окт - Sputnik. Шимолий Қозоғистон ҳудудларидан нисбатан совуқ ҳавонинг бир-бирига яқинлашган қисмлари Ўзбекистон ҳудудига бирин-кетин кириб келмоқда.\nБугундан республика ҳудудига яна совуқ ҳаво кириб кела бошлади, куннинг биринчи ярмида ҳудуднинг айрим қисмларида ҳаво ҳарорати кечагидан 4-6 даражага паст бўлди, дея хабар беради Ўзгидромет.\nҲудуднинг катта қисмида бугун ва эртага қуруқ ҳаво сақланиб қолади. Фақат Ўзбекистоннинг Жануби-Шарқий ҳудудлари Туркманистон ҳудудларидан нам булут массалари кириб келади. Фарғона водийси вилоятлари ҳамда республиканинг тоғолди ва тоғли ҳудудларининг айрим жойларида ёмғир ёғади, денгиз сатҳидан 2000 м баланд тоғли ҳудудларда ёғаётган ёмғир қорга айланиши эҳтимоли бор.\nБугун республиканинг айрим жойларида шамолнинг тезлиги 15-20 м/с гача кучайиши мумкин.


“Ёшлар – келажагимиз” дастури амалда! — Uztransgaz\n“Ёшлар – келажагимиз” дастури амалда!\nUztransgaz > Янгиликлар > “Ёшлар – келажагимиз” дастури амалда!\n“Ўзтрансгаз” АЖ “Бухорогаз” ҳудудий газ таъминоти филиалида “Ёшлар – келажагимиз” давлат дастури ижросига бағишланган йиғилиш ўтказилди. Тадбирда ҳар бир участканинг ёшлар иттифоқи етакчилари сайланди. Йигит-қизларни бир мақсад йўлида бирлаштириш, уларни соҳага доир янги инновацион технологияларга бўлган қизиқиш ва интилишларини ривожлантириш мақсадида филиалда ёшлар хонаси ва COWORKING маркази ташкил этилиб, 6х1 метр ўлчамга эга эълон (намунали ёш ходимлар, ёшларга оид ҳукумат қарор ва фармонлари, тадибрлар, режали ўйинлар ва.ҳ.к.) тахтаси осилди.\nШунингдек, жамиятнинг мазкур қатлами ўртасида 2018 йил 30 сентябрга қадар 2 йўналиш бўйича “Энг моҳир қўллар” шиори остида мусобақалар ташкил этилиб, “Ёш газ пайвандловчи ва ёш чилангар” танлови ҳам эълон қилинди. Танлов ғолибларини рағбатлантириш мақсадида “Ўзтрансгаз” АЖга қарашли “Угом” дам олиш масканига оилавий йўлланма ва эсдалик совғалари тарқатилиши айтиб ўтилди. Ҳар ҳафта жума куни ёшларни жисмонан соғломлаштириш ва спорт билан мунтазам шуғулланишига имкон яратиш мақсадида ташкил қилинган мини футбол мусобақалари қизғин давом этмоқда. Қурбон ҳайити байрами муносабати билан корхона биносида ҳашар ташкил этилди. Миллий удум ва қадриятларимиз бардавомлигига ёшлар фаолликлари билан ўз ҳиссаларини қўшишди. Шунингдек, Ўзбекистон Республикаси Мустақиллигининг 27 йиллигини муносиб нишонлаш мақсадида филиал ёшларига Ўзбекистон Республикаси Биринчи Президенти, муҳтарам Ислом Абдуғаниевич Каримов туғилиб ўсган ва дафн этилган жойларни зиёрат қилиш учун имконият яратилиши кўзда тутилган.\nЭътиборлиси, “Бухорогаз” филиали тизимидаги барча ёш мутахассисларни бир мақсад, ягона шиор остида бирлаштирган бу мавзу долзарб, фақат бугун эмас, доимий олиб бориладиган, кечиктириб бўлмайдиган масала сифатида кун тартибидан асосий ўринни эгаллайверади.


«Ватанпарварлик карвон»лари энг чекка ҳудудларга ҳам етиб борди — “Qoraqalpog'iston tongi” gazetasi\n«Ватанпарварлик карвон»лари энг чекка ҳудудларга ҳам етиб борди\n“Ватанпарварлик ойлиги” доирасида Шимоли-ғарбий ҳарбий округининг “Ватанпарварлик карвон”лари Қорақалпоғистон Республикасининг энг чекка ҳудудларида ҳам бўлиб, “Ким Ватанга содиқ бўлса, мендурман ўша!” шиори остида тадбирларни ташкил этиб келмоқда.\nНукус гарнизонидаги “Ватанпарварлик карвони” бу сафар Қўнғирот туманидаги умумтаълим мактабларида бўлди.\nНукус гарнизони Маънавият ва маърифат марказининг ҳарбий оркестри жамоаси томонидан тайёрланган концерт дастури шунингдек, ҳарбий хизматчилар ва ўқувчи-ёшлар томонидан намойиш этилган қўл жанги ва саф элементлари барчани ҳайратлантирди.\nЁшларни чақирувга қадар тайёрлаш сифатини яхшилаш ҳамда ўқув-моддий базасини такомиллаштириш учун ҳарбий округ томонидан тақдим этилган ўқув қуроллари эндиликда йўналиш бўйича таълим сифатини яхшилашга хизмат қилади.\nТадбирлар давомида намойиш этилган қурол-аслаҳалар кўргазмаси ёшларда ўзгача таассурот қолдирди.\nЎғил болалар ўртасида ўтказилган пневматик милтиқдан ўқ отиш мусобақаси эса уларда хушёрлик ва огоҳлик туйғуларини шунингдек, етакчилик қобилиятини шакллантиришга кўмаклашади.


Тошкент шаҳар божхона бошқармаси ахборот хизмати хабар беришича, жами оғирлиги 1120 килограммдан ортиқ бўлган ушбу жўнатмалар 55 киши номига юборилган бўлсада, жўнатмалардаги манзил ва боғланиш учун телефон рақамлар айнан бир хил бўлиб чиққан.\nЖўнатмаларни қабул қилувчи аслида битта шахс бўлиб, божхона ходимларини чалғитиш мақсадида турли исм-шарифлардан фойдаланилгани маълум бўлган.\nШу тариқа, қонунбузарлар почта жўнатмалари орқали қиймати 150 млн сўмлик 3 минг донага яқин турли хилдаги кийим-кечакларни олиб киришга уринишган.\nЯна бир ҳолатда Тошкент шаҳар божхона бошқармасининг «Чуқурсой техник идора» чегара божхона пости ходимлари Республика транспорт прокуратураси ходимлари билан ҳамкорликда фуқаро М.Исматов (мақоладаги барча исм-шарифлар ўзгартирилган) номига Хитойдан келган контейнерларни божхона кўригидан ўтказиш чоғида, юк кузатув ҳужжатларида кўрсатилган умумий қиймати 6690 АҚШ долларига тенг «Ишлаб чиқариш дастгоҳлари» билан бирга ҳужжатларда кўрсатилмаган 3500 дона косметика ва парфюмерия товарлари, 1650 дона чўғланма электрлампалар, 108 тонна ширинликлар ҳамда хўжалик товарлари борлиги маълум бўлди. Дастлабки маълумотларга кўра, ушбу аниқланган товарларнинг нархи салкам 920 млн сўмни ташкил этади. Контейнерни божхона кўригидан ўтказиш вақтида аниқланган электр чўғланма лампочкаларининг қуввати 500 Вт. бўлиб, Вазирлар Маҳкамасининг «Энергияни тежайдиган лампалар маҳаллий ишлаб чиқарилишини кенгайтириш чора-тадбирлари тўғрисида» 2015 йил 20 октябрдаги 299-сон қарори талабларига биноан 2017 йилнинг 1 январидан бошлаб бу турдаги маҳсулотларни реализация қилиш тақиқланган.


Трамп зудлик билан Сенатда импичмент масаласини кўришни талаб қилди » Islohot.uz\nKo'rildi: 80 marta20 дек 12:33Tashqi siyosat\nАҚШ Президенти Дональд Трамп Конгресс Сенати зудлик билан импичментни кўриб чиқишни бошлашини истаяпти. У ўзининг Twitter`даги саҳифасида шундай пост қолдирган дея ёзмоқда Қалампир нашри.\n“Нима ҳам дердик, демократлар Вакиллар палатасида менга тегишли жараённи таъминлаб бермади. Энди улар Сенатга ўз жараённи қандай юритиш бўйича ҳам сўзини ўтказмоқчи. Аслида уларда ҳеч қандай далил йўқ, улар кўриниш ҳам бермайди. Панада қолишни истаяпти. Мен жараён зудлик билан бошланишини истайман!”, деган Америка Президенти.\nТрамп Демократлар Вакиллар палатасида импичмент бўйича республикачиларнинг бирорта овозини ололмаганини қўшимча қилган.\n“Республикачилар ҳеч кимга бундай бирликда зарба бермаганди! Демократларнинг иш бўйича далиллари шу даражада ёмонки, улар (республикачилар) жараёнда иштирок этишни ҳам истамаяпти”, деб қўшимча қилди Президент.\nАмерика етакчиси демократлар импичмент доирасида унга қўйилган айбномани бу аҳволда Сенатга киритишни истамаяпти деб ҳисобламоқда. Негаки жараёнга уларга қулай бўлмаган гувоҳлар чақирилиши мумкинлигидан хавотирга тушишган.\n“Демократлар импичмент ҳужжатларини Сенатга беришни истамаётганининг сабаби улар коррупцияга аралашган сиёсатчи Адам Шифф (Вакиллар палатасининг разведка бўйича махсус қўмитаси раҳбари) қасамёд билан кўрсатма беришини исташмаяпти”, дейди Трамп.\nАҚШ Президенти сўзида давом этиб, улар (демократлар) биринчи гувоҳ, қаергадир йўқолиб қолган иккинчи гувоҳ ва икки Байденлар (собиқ АҚШ вице-президенти Жозеф Байден ва унинг ўғли Хантер Байден) ҳам кўрсатма беришини истамаётганини қўшимча қилди.\nМаълумот учун, импичмент доирасида Дональд Трампга икки айблов қўйилган. У ҳокимият мансабини суиистеъмол қилишда айбланяпти. Бу айблов Трамп жорий йилнинг 25 июлида Украина Президенти Владимир Зеленский билан телефонда суҳбатлашганидан кейин қўйилди. Трамп Зеленскийдан Украинада Жозеф Байденнинг ўғлига нисбатан тергов очишни сўрагани иддао қилиняпти.\nБундан ташқари, демократлар АҚШ Президентини Вакиллар палатаси фаолиятига тўсқинлик қилишда айблашди. Оқ уй раҳбари импичмент жараёни доирасида олиб борилган суриштирув ишларида Президент маъмуриятининг юқори лавозимли амалдорларига иштирок этишини тақиқлаб қўйганди.\nКонгресснинг вакиллар палатаси импичментни қўллаб-қувватлади. Овоз бериш жараёнида республикачи депутатлар бир варакайига қарши бўлди.\n“Поччамни умр йўлдошим, дея олмайман” «Эрим – орсиз, мен – мардикор, болам эса...» Президент Шавкат Мирзиёев “Ўрмон тўғрисида”ги қонуннинг янги таҳририни имзолади Президент Қарори: 2019 йил 1 январгача бўлган муддатда барча давлат хизматлари марказлари оптик толали алоқа линияларига уланишини таъминланади Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёевнинг Афғонистон бўйича “Тинчлик жараёни, хавфсизлик соҳасида ҳамкорлик ва минтақавий шериклик” мавзусида ўтказилган халқаро конференциядаги нутқи


Rost24 - О.Раматов: «Ўзбек футболини ё бор қиламиз ёки бутунлай йўқ қиламиз»\nО.Раматов: «Ўзбек футболини ё бор қиламиз ёки бутунлай йўқ қиламиз»\n«Федерацияда пул бўлади, бундан ҳавотир олманг. Биз бировнинг қўлига қараб қолганимиз йўқ. Ҳамма натижага эришганларни рағбатлантира оламиз. Мамлакат ичкарисидаям, ташқарисидаям бизга ёрдам беридиганлар бор» – деди О.Раматов.\nТег: Футбол О.Раматов Федерация\nYaxshisi butunlay yuq qilish kk, hech bulmaganda qanchadir mablag tejab qokinadi\nСўзининг устидан чиқди\nРаматов айтганини қилди\nВақт кўрсатади, деймиз-у. Аммо ЖЧ бизга армон бўлиб қолаверади, ҳар 3 ярим йилда.\nЎша айтилган гапларни қилиш керак, иккинчи вариантни.\nVada bajarilibdiku yo bor qilamiz yo yuq qilamiz debdilar mana yuq buldiku\nБор килишолмади йук хам килишворамикин


Энди газета ва журналлар манзилга скутер ва велосипедларда етказилади - UzNews.uz\nУшбу тажриба айни пайтда республиканинг учта вилоятида синовдан ўтказилмоқда.\nБугун, 23 октябрь куни АОКАда 2021 йил учун даврий босма нашрларга обунани ташкил этиш борасида амалга оширилаётган ишлар юзасидан матбуот анжумани бўлиб ўтди.\nМатбуот анжуманида “Ўзбекистон почтаси” АЖ ва “Матбуот тарқатувчи” АК раҳбар ва масъул ходимлари иштирок этдилар.\n"Ўзбекистон почтаси" АЖ "Матбуот тарқатиш" филиали директори Озодбек Ҳожиевнинг қайд этишича, "Ўзбекистон почтаси" АЖ веб-сайтида онлайн обуна бўлиш имкони яратилган. "Payme" тўлов тизими орқали масофадан туриб тўловни амалга ошириш ҳам мумкин. Шунингдек, энди босма нашрлар манзилга скутер ва велосипедларда етказилади.\n– Ҳозирги кунда етказиб беришни тезлаштириш мақсадида марказлашган ҳолда обуначининг манзилига етказиб беришни такомиллаштириш бўйича турли транспорт воситалари, хусусан, электроскутерлар ҳамда велосипедлардан фойдаланиш режалаштирилган, - деди Озодбек Ҳожиев.\nШунингдек, ушбу тажриба айни пайтда Фарғона, Андижон ва Наманган вилоятларида синовдан ўтказилаётгани, 2021 йилдан бошлаб бутун Республика бўйлаб шундай тартибда етказилиши ҳақида ҳам айтиб ўтилди.\nТабиий газнинг ортиқча истеъмоли унинг қўшни ҳудудларга етиб бормаслигига сабаб бўлмоқда – “Ўзтрансгаз”\n27 ноябрь, 16:37


19-тур олдидан Баҳром Ҳайдаров қандай фикрда?\n12 сентябрь, 2019, 23:08 1282\nТеглар:Баҳром Ҳайдаров | Суперлига\n19-тур олдидан Баҳром Ҳайдаров жамоаларнинг имкониятларини қуйидагича баҳолади.\nТерма жамоалар ўртасидаги расмий учрашувлардан кейин энди навбат яна миллий биринчиликларга етиб келди. Шу жумладан, бизда ҳам Суперлига қисқа танаффусдан сўнг яна давом эттирилади. 13 сентябрдан 19-тур ўйинларига старт берилади. 15 сентябрда эса тур ўз якунига етади. Мазкур турда эса «Навбаҳор» - «Пахтакор» ўртасидаги баҳс ҳар томонлама марказий учрашув мақомига тенг. Бу сафар тур олдидан фарғоналик мутахассис Баҳром Ҳайдаров ҳар бир жуфтликка ўз муносабатини билдириб ўтди.\n«Андижон» - «Сўғдиёна». 18:00\n- Бу турнинг жуда қизғин ва кескин руҳда ўтиши кутиляпти. Сабаби кўплаб жамоалар олдинги иккита турда очко йўқотишган. Масалан, шулардан бири «Андижон». Айнан «Андижон» - «Сўғдиёна» учрашувига тўхталадиган бўлсак, Улуғбек Бақоев келганидан бери жиззахликлар мавсумни ажойиб тарзда ўтказишяпти. Бу жамоа руҳан кучли. «Андижон» жамоасига қийин бўлиши аниқ. Лекин ўйлайманки, агар андижонликлар бу ўйинда ғалаба қозонишмаса, у ҳолда турнир жадвалида янада қийин аҳволга тушиб қолишади. Мезбонлар бош мураббийи Александр Хомяковни ҳам биламан, у жамоасини фақат ғалаба учун тайёрлаяпти. Жуда муросасиз ўйин бўлиши аниқ. Агар майдон эгалари омад келиб, гол уриб олишса ғалаба қозонишади деб ўйлайман. Аслида эса дуранг бўлишини тахмин қиляпман\n«Бухоро» - «Сурхон». 18:30\n- «Бухоро» ўтган турда ажойиб тарзда уч очкони қўлга киритиб, интригани янада оширди. Айнан ўша ғалаба бухороликларнинг руҳини кўтариб юборган бўлиши мумкин. Лекин «Сурхон»да маҳоратли ўйинчилари кўп. Охирги турларда термизликлар ўзларига келиб олишяпти. Аммо, назаримда бу баҳсда «Бухоро» ўз майдонидаги имкониятни қўлдан чиқариб юбормаса креак. Шу боис 2:1 ҳисобида уларнинг ғалабасини тахмин қилмоқдаман. Ҳар ҳолда «Бухоро» битта гол фарқи билан ютиши мумкин.\n14 сентябрь (шанба)\nАГМК – «Динамо». 18:30\n- АГМКнинг кўп ўйинларини кузатиб боряпмиз. Негадир бу жамоа ўз майдонида яхши ўйин кўрсата олмаяпти. Уларга барқарорлик етишмаяпти ва жамоани тушуниб бўлмаяпти. Масалан, Наманганда қийин ўтган учрашувда уч очкони қўлга киритди-ю, аммо кейин ўз майдонида ютқазиб қўйди. «Динамо» эса ўз уйида аутсайдер – «Бухоро»га ютқазиб қўйиб, пастки ўринлардаги интригани ошириб юборди. Бироқ АГМКнинг ўз майдонида ўйнаётганини ҳисобга олсак, улар иккита тўп фарқи билан ютишлари мумкин.\n«Қизилқум» - «Насаф». 18:30\n- Бу жуда муросасиз ва кучли ўйинлардан бири ҳисобланади. «Насаф» жамоаси айниқса, қарши ҳужумларда ажойиб ўйин кўрсатиб, рақибларини жазолаяпти. «Қизилқум» эса тўпни ўзида сақлаб, ўйин кўрсатадиган жамоа ҳисобланади. Ўйин услублари турлича бўлган иккита жамоаларнинг ўртасидаги тўқнашув бўлади. Тўғри, «Насаф» ҳам тўпни ўзида ушлаб, яхши ўйнай олади. Аммо охирги пайтларда улар қарши ҳужумларда янада хавфли кўринишяпти. Аммо «Қизилқум» ютмаса бўлмайди, чунки ғалаба уларга зарур. Лекин «Насаф»нинг ҳам кучини ҳисобдан чиқармаслик лозим. Бирор жамоанинг имкониятини юқори баҳоламасам-да, лекин мезбонлар ғалаба қозонишга мажбур.\n15 сентябрь (якшанба)\n«Қўқон-1912» - «Бунёдкор». 16:15\n- Қўқондаги учрашувда ҳам худди «Қизилқум» - Насаф» тўқнашувидаги каби ҳолат. «Қўқон-1912» жамоаси охирги пайтларда ғалаба қозонишни бошлаб, охирги ўриндан юқорига кўтарилишни бошлашяпти. Боз устига бу сафар улар яна ўз майдонида мухлислари кўз ўнгида ўйнашади. Қўқонликлар ушбу учрашувда хато қилмасликлари керак. Фикримча, майдон эгалари иккита тўп фарқи билан ғалаба қозона олади.\n«Навбаҳор» - «Пахтакор». 18:30\n- Анчадан бери кутилаётган ўйин. Қолаверса, ОАВ орқали ҳам ушбу беллашув реклама қилиниб келинмоқда. Шубҳасиз, бу турнинг марказий ўйини ҳисобланади. «Навбаҳор» турнир жадвалида совринли ўринлардан бирида бўлмаса-да, барибир бу ўйин чинакамига ажиотаж бўлади, Намангандаги стадион мухлислар билан тўлади деб ўйлайман. Айниқса, «Навбаҳор»нинг асосий кучларидан бири бу уларнинг ишқибозлари деб ўйлайман. Устига-устак Андрей Канчельскис жамоага қайтарилди ва «Навбаҳор» руҳан янгиланди деган бўлардим. Лекин «Пахтакор» ҳозирда Ўзбекистондаги ягона кучли жамоа бўлиб турибди. Улар турнир жадвалида якка пешқадамликни ўрнатишган. Уларда энг сара, тажрибали футболчилар жамланган. Лекин бу сафар дуранг бўлса керак.\n«Локомотив» - «Металлург». 18:30\n- «Локомотив» жамоаси барқарор ўйин кўрсата олмаяпти. Бунинг нима билан боғлиқлигини мен билмайман. Ваҳоланки, жамоа таркиби яхши ўйинчилардан ташкил топган. «Металлург»нинг охирги турларда унчалик омади чопмаяпти. Назаримда, бу жуфтликда кўпроқ «Локомотив»нинг имкониятларини юқори баҳолаган бўлардим.\nБахромжон келажакда буюк тренер бўлинг!!!!\nПахтакор б/н учрашувда камдан-кам холларда ракибларга 50x50 нисбат берилган, купчилик мутахасислар катта ишонч б/н Пахтакор жамоасини галабасини хеч иккиланмасдан юкори бахолашган, демак бу турнинг марказий учрашуви шиддатли хужумларга бой утишидан далолатдир.\nНавбахор жамоасига Пахтакорни галабали сериясини тухтатишига ишониб коламиз.\nЖамоаларимизга омад ким кучли булса еган оши халол булсин, мухими халол ва шиддатли уйин гувохига айланайлик.\nNAVBAXOR JAMOIMIZDAN AJOYIB G'ALABA KUTIB QOLAMIZ KONCHELISKIY BOWCHILIK QILAYOTGAN LOCHINLARDAN FAQAT G'ALABA OLG'A NAVBAHOR\nQizilqum 0:3 NASAF\nАлбатта Насаф ютади.Энди Насафни тухтадиган фк йук.Пахтакорни хам ютади.\nНАВБАХОР // ПАХТАКОР 2:0


Карлес Пуйоль SPORTS.uz сайти учун эксклюзив интервью берди\nХабарингиз бор, бугун Жаҳон чемпионати бош соврини Тошкентда "меҳмон бўлмоқда". Уни юртимизга собиқ ЖЧ ғолиблари Карлес Пуйоль ва Кристиан Карамбё олиб келди. Эътиборлиси шундаки, жаҳон футболи афсоналари ҳамда мухлислар ўртасида учрашув бўлиб ўтди. Вақтдан унумли фойдаланган сайтимиз мухбири Жалолиддин Қобилжонов собиқ ЖЧ ғолиби билан кичик интервью уюштиришни уддасидан чиқди. Юртимизда меҳмон бўлаётган Испания терма жамоаси ва "Барселона" клуби афсонаси вақти тиғиз бўлишига қарамай, журналистимиз берган саволларга жавоб бериб ўтгани таҳсинга сазовор.\nCоcа-Cола компаниясининг шиори - "FWC Trophy Tour" ҳештеги саналади. Бу ўзбек тилида "Ишонч бу - мўжиза" деган маънони англатади. Сиз футболчилик даврингизда ишончли ҳимоячи ва жасур сардор образида эдингиз. Айтингчи, ғалаба қозониш учун ишонч қанчалик муҳим?\n- Дарҳақиқат, ишонч бу катта куч! У инсонларни улкан мақсадлар сари етаклашга қодир. Футболда ҳам кўп нарса майдондаги ижрочининг ўз кучига бўлган ишончи ва олдига қўйган мақсадларига боғлиқ. Баъзан, оддий инсонлар ҳам улкан мақсадлар сари ишонч билан қадам ташласа, унга етиши мумкин. Аслида, футболнинг энг жозибали нуқтаси ҳам шу. Ғалаба ва мағлубият спортда доим ёнма-ён келади, бироқ ишонч инсонни доим олға қадам ташлашга ундайди. Ўйлашимча, бу ғалабанинг асосий омилларидан бири.\nФутболчилик фаолиятингизни якунлагач, нега айнан ёш футболчилар манфаатини ҳимоя қилишга қарор қилдингиз? Ваҳоланки, сиздан яхши мураббий чиқиши мумкин эди?\n- Уларни қўллаб-қувватлаш орқали жаҳон футболига янги номларни кашф этишга қарор қилдим. Бу мен учун муҳим "миссия". Уни бажариш йўлида меҳнат қилишдан қочмадим. Ҳозир ҳам ёшлар билан учрашганимда уларга керакли бўлган ўгитларимни беришга эринмайман. Имкон қадар уларга яқинроқ бўлишга ҳаракат қиламан.\nҲозирда нималар билан бандсиз?\n- Бутсаларимни михга илгач, ёш иқтидорларни излаб топиш агентлигида фаолият олиб бордим. Сайёрамизнинг деярли барча қитъаларида бўлиб, янги юлдузларни кашф этиш борасида иш олиб бордим. Футболдан кетиш мумкин, аммо уни тўлиқ тарк этишнинг имкони йўқ. У менинг ҳаёт тарзимга айланиб улгурган. Мен кўплаб бўлажак футболчилар билан учрашиб, уларга карьерамда орттирган тажрибаларимни улашдим. Кейинроқ, ФИФАнинг элчиси сифатида иш бошладим. Ҳозир, "Coca Cola" ва Мундиалнинг расмий элчиси сифатида жаҳон кубоги билан биргаликда янгидан янги шаҳарларда бўляпман. Биз футболни ривожланиши учун имкон қадар кўпроқ минтақаларда бўлишга ва уни дунёнинг энг оммабоп спорт турига айлантириш учун меҳнат қиляпмиз. Асосий мақсадимиз ҳам айнан шу.


Яхши ният бахт келтиради – Yoshlar ovozi\nОйбек мактабда аълочи эди. Қўшимча дарсларни ҳам канда қилмасди. Аммо омади чопмай, институтга ўқишга кира олмади. Қишлоққа қайтиб келгач, одамлар “киролмас экансан, шунча пул сарфлаб, шаҳарга бориб нима қилардинг”, деган гап қилди. У ўзини кераксиз инсондек ҳис эта бошлади. Бир куни синфдоши: “Таниш-билишсиз олийгоҳга киролмайсан. Ундан кўра юр, чет элга кетамиз. Ишлайсан — ота-онангга ёрдам берадиган, пул топадиган вақтинг келди”, — деб маслаҳат берди.\nОйбек дўстига эргашди. Уйдагиларнинг қаршилигига қарамай, тугунини орқалаб, йўлга отланди. Лекин мусофирликда азоб чекди. Оғир иш шароити, яшаш жойининг ноқулайлиги уни қийнаб қўйди. Совуқда юравериб буйрагини шамоллатди, боз устига, ошқозони ҳам ишдан чиқди. Кўп ўтмай, уйига қайтишга мажбур бўлди. Топган пули соғлиғини тиклашга кетди. Уч-тўрт ой даволаниб, танасидаги дардни ҳайдади. Аммо юрагига ин қурган умидсизлик, тушкунлик қаддини анчайин букиб қўйганди.\nКунларнинг бирида тоғаси йўқлаб келди. Ёшлигида не-не қийинчиликларни бошидан ўтказгани, уларни матонат билан енгиб ўтгани ҳақида сўзлаб берди. Йигит киши мард, иродаси мустаҳкам бўлиши, оила аъзоларига мадад кўрсатиши кераклигини айтди. Шундан кейин Ойбекнинг ўзига ишончи ортди. Тоғаси топганингда қайтарасан, деб қўлига пул тутқазди. Бу ўзини тиклаб олиши, бирон янги иш бошлаши учун бемалол етадиган сармоя эди. Озгина меҳнат ва ақл ишлатиш талаб қилинди, холос.\nОйбек бор пулига маҳалладаги фермерлардан нўхат, мош сотиб олди. Уларни бироз муддат сақлаб, кейин шаҳарга олиб бориб қимматроққа пуллади. Маълум қисмини қишки мавсум учун ғамлаб қўйди. Адашмаган экан, қишда нўхат, айниқса, мошнинг нархи кескин кўтарилди. Бир йил ичида анчагина даромад қилди. Секин-аста тоғасидан олган қарзини узди. Ҳозир беш-олтита қорамоли бор, катта экин майдони ҳамда мўъжазгина мевали боғнинг эгасига айланган. Бу йили маҳалла оқсоқолининг таклифи, уйига келган банк ходимларининг тавсияси билан имтиёзли кредит олиб, паррандачиликни йўлга қўйди. Уч нафар коллеж битирувчисини иш билан таъминлади. Товуқлари тухумга кирган, буюртмачилар кўп. Қишлоқдошлари уни ҳар эслаганда: “Ўзи аввалдан эпчилгина бола эди”, деб мақтаб қўяди.\nОйбек ғўрлиги туфайли ҳаётда адашган бўлса-да, барибир тўғри йўлни топа олди.\n← Бой берилган вақт\nБир кам дунё →


Японияда дунёда биринчи марта беморга бошқа инсоннинг iPS-ҳужайраси ўрнатилди\n14:45 / 29.03.2017\nБир гуруҳ япониялик олимлар дунёда биринчи бўлиб бошқа инсонга тегишли iPS-ҳужайрани иккинчи кишига ўтказди. Бу ҳақда Япониянинг "Рикэн" табиий фанлар институти хабар қилмоқда.\nТаъкидланишича, мазкур жарроҳлик амалиёти Кобе шаҳри тиббий марказида ўтказилган. Донорлик iPS-ҳужайралари кўзининг ички қисми зарарланган беморга ўтказилган. Япон мутассисларинин фикрича, ушбу махсус ҳужайралари унинг тикланишига ёрдам беради.\nШу пайтгача, ҳужайралар янги тана томонидан чиқариб юборилмаган. Хабар қилинишича, яқин вақтларда бир гуруҳ тадқиқотчилар яна бешта худди шундай амалиёт ўтказишни режалаштиришган. Олимлар орасида Киото ва Осака университетлари ходимлари ҳам бор.\niPS-ҳужайра – индуциялаштирилган илдиз ҳужайралар бўлиб, бошқа ҳужайралардан (соматик, ҳомила ёки плюрипотент) эпиирсий қайта дастурлаш ёрдамида олинади.


Аргентина терма жамоаси бош мураббийи ишдан ҳайдалди\n08:57 / 11.04.2017\nФутбол бўйича Аргентина терма жамоаси бош мураббийи Эдгардо Бауса истеъфога чиқарилди. Бу ҳақда Аргентина футбол ассоциацияси раҳбари Клаудио Тапия маълум қилди, деб хабар бермоқда Fox Sports.\n"Биз Эдгардо Бауса бундан буён футбол бўйича Аргентина терма жамоаси бош мураббийи эмаслигини тасдиқлаймиз", - деди Тапия.\n2016 йилнинг августида мутахассис бу лавозимда Америка кубоги финалидаги мағлубиятдан сўнг ишдан кетган Херардо Мартино ўрнини эгаллаганди. Аввалроқ Бауса Бразилиянинг "Сан-Паулу", Аргентинанинг "Сан-Лоренсо" ва бошқа жамоаларни бошқарган. Ўз мураббийлик фаолиятида икки бора Либертадорес кубогида зафар қучган ("ЛДУ Кито" – 2008 ва "Сан-Лоренсо" - 2014).\n59 ёшли мутахассис қўл остида аргентиналиклар ЖЧ 2018 саралашида саккиз ўйин ўтказди, уларда учта ғалаба, уч мағлубият ва икки дуранг натижа қайд этилди. Аргентина саралаш турнир жадвалида 14 ўйинда 22 очко жамғарган ҳолда бешинчи ўринни эгаллаб турибди.\nАргентина Эдгардо Бауса


Умарали Норматов. Эҳ, бу қизлар, қизларжон... - www.ziyouz.uz\nБош саҳифа Илм ва фанАдабиётУмарали Норматов. Эҳ, бу қизлар, қизларжон…\nУмарали Норматов. Эҳ, бу қизлар, қизларжон…\nЧоп этилган 26.12.2015 МуаллифZiyouz.uz\n(“Кичик мўъжизалар” туркумидан)\nУлкан адибимиз Асқад Мухтор “Ўзбекистон адабиёти ва санъати”га бош муҳаррир этиб тайинланган куннинг эртаси телефон орқали мени чорлаб, бир маслаҳатли иш борлигини айтди. Бордим. Салом-аликдан сўнг у дарҳол мақсадга ўтиб, деди:\n“Гап бундай. Прозаикларимизнинг фикри-хаёли ҳозир роман ёзиш, танқидчилар эса “роман” номи остида чиқаётган яхши-ёмон асарлар авторлари шаънига нуқул ҳамду сано айтиш билан банд. Айтинг-чи, бадиий ихтиро – мўъжиза деб аташга лойиқ романлар борми ўзи ҳозир бизда? Эҳтимол, битта-яримта бордир. Кичик жанрлар, масалан, ҳикоячилик, қиссачиликда аҳвол ўзгача; мўъжиза дегулик асарлар яратиляпти. Шукур, Учқун, Ўткир, Тоғайлар яхши қисса, ҳикоялар ёзяпти. Сиз танқидчи сифатида ишни ҳикояшуносликдан бошлаган, Абдулла Қаҳҳордек қаттиққўл адиб эътиборига тушган эдингиз… Шу йўлни давом эттириб, бугунги энг сара ҳикоялар ҳақида бизга туркум мақолалар ёзиб берсангиз”.\nБу таклиф менга маъқул тушди. Ўша пайтнинг ўзида Асқад аканинг бир шеъридаги “Каттасини куту кичигидан қолма, кичик мўъжизалар ҳар куни керак” деган мисралари хаёлимга келди, туркумнинг сарлавҳаси ҳам бирданига топилди-қолди: “Кичик мўъжизалар”…\nАжаб, бугун ҳам роман, қиссачиликда воқеа бўладиган асарлар саноқли, жуда оз, ҳикоячиликда эса аҳвол ўзгача. Ҳозирча мунаққидлар назаридан четда қолиб келаётган, жиддий таҳлил, талқин, баҳсларга арзигулик ҳикоялар бисёр. Бу ҳол насримизнинг бугуни ва эртасига катта умид уйғотади. Ана шу эзгу туйғу, ўй-мушоҳадалар таъсирида менда “Кичик мўъжизалар” туркумини давом эттириш истаги туғилди.\nБиз адабиётшунос мунаққидлар ҳозирги замон тараққиёти шиддати, ҳайратомуз ўзгаришлар, янгиланишлар таъсирида гоҳо шошма-шошарлик қилиб мавжуд адабий анъаналар эскирди, романтизм, реализм даври ўтди, модерн, модернизм, постмодернизм замони келди, дея анъанавий йўлларда битилган асарлардан бурун жийириш, модерн усул-услубдаги битикларга ҳаддан ташқари маҳлиё бўлиб кетиш ҳолларига дуч келдик. Замонавий жаҳон адабиёти, санъати, хусусан, энг оммавий санъат тури – кино тажрибаси шундан далолат бераётирки, тасвир, ифода, усул, услуб, бадиий талқин хилма-хиллиги, ранг-баранглиги ҳозирги бадиият, санъат дунёси тараққиётининг бош йўналишига айланиб бораётир. Жамиятнинг ўзида замона зайлига кўра дидлар, майллар, қарашлар, манфаатлар, бинобарин, мафкуралар хилма-хиллиги орта бораётган экан, ўз навбатида, ранг-баранг адабий тамойилларга эҳтиёж туғилаверар экан. Мана шу жараён бугунги миллий ҳикоячилигимизда ҳам намоён бўлмоқда. Метафора, рамзий образлар асосига қурилган модерн битиклар ёнида анъанавий реалистик ва кўтаринки романтик руҳдаги ҳикояларнинг пайдо бўлаётгани ҳам ўқувчилар, ҳам адабий танқидчилар эътиборини ўзига жалб этаётгани, уларда оз бўлса-да замондошларимизнинг давр драмалари билан йўғрилган, киши қалбини ҳаяжонга соладиган, ўйга толдирадиган, меҳр-мурувват туйғусини оширадиган романтиктабиат шахслар образининг ҳам борлиги кишини қувонтиради. Жўра Фозилнинг “Соҳилдаги уй” (“Китоб дунёси”, 2013 йил 9 январ), Муяссар Тилавованинг “Кўккўл қўшиғи” (“Ёшлик”, 2012 йил, 1-сон) ҳикоялари айни шу жиҳати билан эътиборни тортади. Ҳар иккала ҳикоя қаҳрамонлари ҳам қизлар, аниқроғи, чекка қишлоқ қизлари.\nГапни “Соҳилдаги уй”дан бошлай қолайлик. Ҳикоя ҳажман ихчам – кафтдеккина. Шунга кўра воқеа содир бўлган макон манзаралари, персонажлар қисмати тавсифи қисқа, лўнда – воқеа руҳига мос сурур аралаш ҳазин оҳанг билан йўғрилган, ҳикоя илк сатрларидан охирига қадар насрдаги назмдек ўқилади. Дарё соҳилидаги мўъжазгина Гугуртли қишлоғи тун қаърига ғарқ бўлмоқда, қўшни уйларда бирин-кетин чироқлар порлайди, биргина чоғроққина уй деразасида эса нур кўринмайди… Ўқувчида “Нега?”, деган савол туғилади. Жавоб-сабаб ҳам тайёр: бу ғариб кулбада хаста қария Худойберган отлиқ бобо “тиқ” этган товушга қулоқ тутиб, интизор ҳолда ётибди. Ўрнидан туриб уй чироғини ёқишга унда мадор йўқ. Қадрдон аёли оламдан ўтиб кетган, бир ўғил, бир қизи эса шаҳарда туради, улар ўзлари билан овора. Қариянинг бирдан-бир таянчи – Оқмарал отлиқ ёшгина сулув қиз. Ҳар гал у келганда, отахоннинг қоронғи кулбаси, хуфтонга айланган кўнгли чароғон бўлиб кетади. Аслида, Оқмаралнинг ҳам ташвиши ўзига етиб ортади. Сиртдан беғам, кийикдай дуркун, гўзал бу қиз аслида дили ўксик, ҳеч кими йўқ етим, икки йилдирки, пул топиш илинжида хорижда юрган севган йигити йўлига интизор… Ота-онасига, севгилисига беролмаган меҳрини хаста отахонга ҳадя этаётганидан таскин топади у. Ўз навбатида бемеҳр фарзандлари қолиб, “бегона” бир қиз кўрсатаётган илтифотлардан чолнинг вужуд-вужуди яйрайди, кўзларини юмганича, ширин хаёллар оғушига ғарқ… Аслида ҳимояга, мададга муҳтож бир муштипар қизнинг дили ўксик бир қария кўнглини обод қилиш йўлидаги айни ҳаракатлари ўзига хос жасорат эмасми, ахир.\nҲикояда лиро-романтик руҳни кучайтирадиган ажиб лавҳа бор. Қария Оқмарал ташрифидан мамнун ҳолда пинакка кетгач, қиз мук тушиб китоблар дунёсига ғарқ бўлади, айниқса, “Чолиқуши”ни такрор-такрор ўқишдан, хаёлан Фарида билан гурунглар қуришдан толмайди. Шунда ҳаёт одами билан китоб қаҳрамони орасида қандайдир муштаракликлар борлигини сезиб турасиз. Булар шунчаки ҳикоя қилинмайди, айни шу тафсилотлар мутолааси чоғи меҳр-мурувват толасидан эшилган ҳам нурли, ҳам мунгли ҳолат-манзаралар ифодаси бир пайтнинг ўзида ҳам фожиавий, ҳам умидбахш руҳ билан йўғрилган.\nҲикоя хотимасида бу ажиб руҳий ҳолат янада авжига кўтарилади. Умри поёнига етиб қолганини сезган отахон бу суюкли қизни сўнгги бор янада кўркам ҳолда кўриш, қолаверса, қиз олдида маънавий қарзини узиш пайида пенсиясидан йиққан маблағи ҳисобидан унга пул ҳадя қилиб, ўзига муносиб кийим олиб кийишини илтижо қилади. Қиз чол кўнгли учун унинг истагини бажо келтириб, у хуш кўрган кийимни кийиб отахон кўнглини кўтариш учун келганида бобони “жони узилган, унинг ярим юмуқ кўзлари, лабларида ним табассум қотиб қолган” ҳолда кўриб даҳшатга тушади…\nҲикояни шу ерда тугатиб қўя қолиш ҳам мумкин эди. Аммо муаллиф асарга илова тарзида чолнинг маъракасидан сўнг шаҳарда турадиган қизи қишлоқда пайдо бўлгани, юз-кўзига упа-элик чапланган, башанг кийинган бу жувон отасидан айрилган одамга сира ўхшамаслиги, қўни-қўшнилар билан салом-аликни ҳам нася қилиб Оқмарални қидириб топиб, ҳе йўқ, бе йўқ унга зуғум ўтказишга тушгани, отамнинг пулини ўмаргансан, дея бўҳтон ёғдириши, ҳамқишлоқлари эса бегуноҳ қизни бу ғаразли ҳамлалардан асраб қолгани хусусида ҳажвий тусдаги тафсилотларни келтиради. Бу воқеалар асар руҳига ёпишмайроқ турибди. Буни сезган ҳикоянавис асарнинг етакчи лиро-романтик оқимига қайтиб, уни қуйидаги ҳам мунгли, ҳам нурли манзара тасвири билан якунлайди: “Оқшом чўкаётир… Соҳилдаги уйларда бирин-кетин чироқлар порлайди. Тик қирғоқдаги ёлғиз уй деразаларида эса нур кўринмайди… Бу уйнинг чироғи энди ёнмайди, Оқмарал энди бу ерга келмайди…\nҚирғоқда ёлғиз турган қиз тўқай шовуллаши, сув шалоплашига қулоқ тутади. Олис-олисларда яккам-дуккам чироқлар милтирайди, қиз юрагини беҳад ўртаган соғинч билан чироқларнинг жимир-жимир шуъласига тикилади. Баҳор сувлари узоқ-узоқларга оқиб кетадилар”.\nОтахон умри поёнига дахлдор бу манзаралар фонида намоён бўлган бегона қиз юрагини ўртаган соғинч туйғуси ҳикоя қаҳрамони сиймосини янада очиб юборади, отахоннинг пуштикамаридан дунёга келган одам қиёфасидаги нафс бандаси эса бундай ноёб туйғудан маҳрум. Шу қиёс ҳикоя давомида илгари сурилган поэтик мотивнинг узил-кесил хулосаси каби янграйди; чолнинг ўз қизи бегона, бегона Оқмарал эса чинакамига унинг ўз жигари, меҳр-мурувват тимсолидек таассурот қолдиради.\n“Кўккўл қўшиғи” ҳикояси шундай жумлалар билан бошланади: “– Ўғлинг қанча кўп бўлса авлодларинг шунча бисёр, илдизинг мустаҳкам бўлади. Қиз бола бировнинг хасми, бир куни ўрнини топса, отасини ҳам, туғишганларини ҳам эсламайди. Фойда йўқ улардан. Вояга етказиб қўшқўллаб бировга топширгандан кўра, қизинг бўлмагани дуруст.\nСайфи дароз бу гапларни доим такрорларди. Шунинг учунми, уч ўғлидан кейин қизи Гулсара туғилганида унчалик қувонмади”.\nШу жумлалардаёқ ҳикоянинг асосий мотиви, бош персонажнинг асл қиёфаси, ақида-маслаги, ҳаёт фалсафаси аён бўлади. Асар мана шу бирёқлама, мутаассибона ақиданинг, бир томондан, фожеий оқибатини, иккинчи томондан эса, бутунлай тескари, ҳаётбахш натижасини кўрсатишга қаратилган; ёш ҳикоянавис қизимиз ана шундай чигал, мураккаб ҳодисанинг чиройли бир бадиий ечимини топишга муваффақ бўлган.\nСайфи дарознинг ўғил ва қиз зотига муносабати ҳамда унинг оқибатлари ифода-талқини баҳонасида ҳикоя муаллифи фан-техника даврининг шиддаткор суръати олис қишлоқларга ҳам етиб боргани, бораётгани, авлодлар онги, ҳаёт тарзида чуқур асоратлар қолдираётганини ўзига хос тарзда беришга эришган. Кекса Сайфи дароз учун у яшаб ўтган Балиқчи овули, овул ёнидаги Кўккўл бениҳоя азиз; унинг авлод-аждодлари учун киндик қони тўкилган маскан, ризқ-рўз манбаи. Кўккўл ҳақидаги қўшиқ бир вақтлар кўккўлликларнинг эътиқод мадҳияси саналган, тенгдошлари оламдан ўтиб кетиб, уни ёддан айтадиган биргина Сайфи дарознинг ўзи қолган.\nКўккўл бизнинг онаизоримиз.\nКўккўл бизнинг халоскоримиз.\nБағрида ўйнайди балиқлар,\nКўккўл бизнинг ризқу рўзимиз.\nКўккўл бизнинг онаизоримиз…\nҚўшиқнинг ана шу сатрлари чол тилидан тушмайди. Бу қишлоқ, шунингдек, кўл билан боғлиқ ҳикоя, афсона-асотирларни ўз ортида қоладиган овулдошлари, биринчи галда, фарзандлари қулоғига қуйишни ўз бурчи деб билади у. Афсус, ўзгалар у ёқда турсин, шаҳарда ўқиб қайтиб кўл бўйида барпо этилган заводда ишлайдиган ўғилларининг биронтаси ҳам буларни тинглагиси келмайди. Боз устига кўлнинг аввалги таровати йўқолиб, зилол суви эса завод оқавалари билан булғаниб, қиёси йўқ балиқлар қирилмоқда… Бу ҳол отахон вужудини ўртайди.\nНе бахтки, овулда, насллари орасида отахоннинг дил розини, армону ҳасратларини тинглайдиган, уни тушунадиган, қадрлайдиган биттагина зот бор. Асардаги мушкул жумбоқнинг ечими айни шу зот билан боғлиқ. Воқеалар силсиласи, бош персонаж руҳий кечинмалари, ақидалари тадрижида кутилмаган кескин бурилиш юз беради. Романтик руҳдаги жаҳон мумтоз новеллаларида учрайдиган айни шу ҳолатни “Кўккўл қўшиғи”да ҳам кўрамиз. Сайфи дароз авлодлари илдизи мустаҳкамлиги, орзу армонлари, қадриятлари бардавомлиги манбаини бино қўйган ўғилларида эмас, туғилишиданоқ ўзи менсимай қараган ягона қизи Гулсара тимсолида кўради. Дарозни ҳушёр торттирган, ўйга толдирган, дилини оғритган жиҳат шундаки, Кўккўл қўшиғини унга бобоси айтган, ёд олдирган, энди навбат ўғилларига келганда улар қўшиқни айтиш тугул эшитишни ҳам исташмайди. “Ахир, ўз тарихини билмаган, ота-бобосини танимаган, уларнинг нима иш қилганини англамаган одам қандай қилиб келажак ҳақида ўйлайди? У худди илдизсиз дарахтга ўхшайди-ку!”, дея ўртанади чол. Ўғилларидан фарқли ўлароқ ардоқли қўшиқни куйлаганида биргина беш яшар қизалоғи унга жўр бўлганида кўпам қувонмайди, “ундан ҳам ниманидир умид қилсам бўлар”, деган хаёл шуъласи кўнглидан ўтади, холос. Ҳикояда бора-бора шу ожиз умид ғунча тугиб, тўлишиб, улғайиб, гул очиб, япроқ ёзиб, мева тугиб, охир-оқибат асар пафоси даражасига кўтарила боради. Бу жараён эса бошида пинҳона, оғриқли, жиддий силсилалар, изтироблар, драмалар, фожиалар уйқашлигида кечади.\nДарознинг ўз мутаассибона ақидасидан келиб чиқиб яккаю ягона қизалоғига совуқ муносабати, чунончи, қизнинг дунёга келиши, исм олиши, кўл сайри чоғидаги фалокат асоратига бепарво муносабати, айни шундай ҳолатлар туфайли қиз ақл-ҳушидан маҳрум бўлиб қолиши – шу каби қалтис, оғриқли, шафқатсиз ҳодисалар силсиласи ҳикоя ҳажми даражасида назокат билан, одоб доирасида ихчам, лўнда, таъсирчан ифода этилган. Қарангки, қиз отаси адолатсизлик қилганида бирор ўринда бўлмасин ўзига қаттиқ олмайди, бунинг учун норозилик билдирмайди, аксинча, қаҳрга нисбатан ҳар гал меҳр ила жавоб қайтаради.\nПировардида қария гап-сўзи, кўнгил розлари ўғлонларига ўтмай, кўзда ёш билан ҳасратини тўкиб солганида, ўша “ақлдан озган” қизи ота нолаларини дил-дилдан ҳис этиб, Кўккўл қўшиғини куйлашга тушади. Шу чоғ, ҳикоянавис таъбирича, гўё отанинг кекса кўнглида минг йиллардан бери мудраб ётган пўртана бош кўтаради. Қария шууридаги силсилалар поёнига етиб, онгида кескин бурилиш юз беради, айбини мардона бўйнига олади. Отахоннинг ўша дақиқалардаги ҳасби ҳолини, иқрорини тинглаб кўринг-а: “Мени кечир, қизим, аҳмоқ отангни кечир… Мен қари аҳмоқ авлодимнинг давомчиси фақат ўғилларим деб ўйлабман… Она Кўккўл, ҳали сен ҳақингдаги қўшиқ унутилмабди. Афсуски, уни мен ишонган ўғилларим эмас, эси паст қизим (таъкид бизники – У.Н.) куйлаяпти. Бунинг учун одам авлодларида айб йўқ, ҳамма гуноҳ менда…”.\nҲикоянинг бундай ҳаётбахш оптимистик руҳ билан якунланиши, тилдан қолган, ақлдан озган қизнинг пировардида тилга кириб, ота дардига дармон бўлиши, бу ҳол қария қарашида кескин бурилиш ясаши – бундай талқин баъзи ўқувчиларга сунъий, ясама бўлиб туюлиши мумкин. Аммо ҳаётнинг ўзида бунақа кутилмаган тасодиф, илоҳий мўъжизалар – “эзгулик учун мукофотлар” учраб туради. Хусусан, романтик руҳдаги асарлар учун бундай ҳол табиий саналади. “Кўккўл қўшиғи”, шунингдек, “Соҳилдаги уй” бизда ўтган асрнинг 60—70-йилларида кенг урф бўлган, айниқса, Саид Аҳмад, Ўлмас Умарбеков, Ўткир Ҳошимов, Хайриддин Султонов, Тоғай Мурод ижодида намоён бўлган лиро-романтик анъаналарнинг бугунги янгича кўринишидир. Шу руҳдаги асарларнинг ҳатто Хуршид Дўстмуҳаммад, Назар Эшонқул, Улуғбек Ҳамдам сингари модерн усул-услубига мойил ҳикоянавислар ижодида ҳам учраётгани эътиборга сазовордир.\nАслида романтика – сурур туйғуси инсон зоти, қолаверса, башарият учун мангу бебаҳо, беназир хислатдир. Ижодкор қайси давр ва оқимда қалам тебратмасин, унинг яратиғида бу беназир туйғу қандайдир кўринишда намоён бўлаверади.\n«Ўзбекистон адабиёти ва санъати» газетасининг 2013 йил 9-сонидан олинди.\n← Аввалги Аввалги Жўра Абдуллаев (1927-2020)\nКейинги → Кейинги: Дюла Ийеш (1902-1983)


Унинг сути жигар циррозига даво! - 27 Августа 2019 - Yangiliklar Olami - www.SherlarUz.CoM - SMS SHERLAR, SEVGI SHERLARI, YANGI\nПонедельник, 23.09.2019, 23:30\nГлавная » 2019 » Август » 27 » Унинг сути жигар циррозига даво!\nУнинг сути жигар циррозига даво!\nАллоҳ таоло Қуръонда баъзи жонзотларни алоҳида зикр қилган. Ана шундай жонзотлардан бири туядир. У Зот Қуръони Каримда шундай марҳамат қилади:\n«Улар назар солмасми: Туянинг қандай яратилганига?» (Ғошия сураси, 17-оят)\nТуяни "Саҳро кемаси” дейишади. Ҳа, бирорта ҳайвон туя каби саҳрода бемалол юра олмайди. Саҳро ҳаёти кундузлари ўта иссиқ, кечқурун анчагина салқин, атрофда сув йўқ, ўсимликлар тури у қадар кўп эмас. Асосан янтоқ, саксовул каби игнали ва игнабаргли буталар ўсади, холос.\nАллоҳ таоло мазкур оятда биз бандаларини туянинг қандай яратилганига диққат билан назар солишимизга буюрган. Туянинг ташқи кўриниши, яшаш тарзига яхшилаб эътибор берган одамнинг иймони зиёда бўлмай, тили лол қолмай иложи йўқ.\nКелинг, туя қандай жонзот экани билан яқиндан танишайлик:\nҚулоқлар кичик, ҳар тарафдан тук билан қопланган. Шунингдек, улар эгилувчан бўлиб, қаттиқ шамол эсган пайтда туя қулоқларини бош тарафига тортиб, ёпиштириб олади. Натижада, қулоқлари орасига қум зарралари кирмайди.\nТуянинг бурун тешиклари:\nБурун катаклари кичик тешикчалардан иборат бўлиб, атрофи тук билан ўралган. Шунингдек, бурун катаклари атрофи гўштдор бўлиб, шамол эсган пайтда уларни беркитиб олишга имкон беради. Натижада, ушбу тешиклар орқали ўпкага чанг, қум доналари киришининг олди олинади. Қолаверса, бурун туя танасининг исиб кетишдан ҳимояловчи аъзо ҳамдир. Ташқаридаги иссиқ ҳаво бурун орқали кириб, ундаги жиҳозлар натижасида совиб, қон томирлари орқали мияга совуқ ҳаво етиб боради. Шу боис туя жазирама иссиқда ҳам офтоб уришидан азият чекмайди.\nТуянинг киприклари икки қаватли бўлиб, худди қуш инига ўхшаб, бир-бирига киришиб кетган. Киприклар туянинг кўзини қуёш нуридан, қумли шамоллардан ҳимоя қилиб туради. Шу боис туя саҳрода кетаётганда йўлни адаштирмай, қум барҳанларини бир-бири билан аралаштирмай, мўлжални аниқ олиб кетаверади. Чунки нурлар ва шамоллар таъсиридан сақланган кўзлар юмилмайди, қисилмайди, оддий ҳолатда қандай очиқ турса, шамолли муҳитда ҳам шундай очиқ ҳолда туради. Саҳрода шамол турган пайтда ётган туя кўзларини чирт юмиб олади ва чанг-тўзонлар киришига йўл қўймайди.\nТуянинг қовоқлари уч қават бўлиб, кўз устидаги қавати шаффофдир. У остидаги кўзни, худди қора кўзойнакдек, қуёшнинг зарарли нурларидан ҳимоялаб туради.\nДумнинг икки тарафи тукли бўлиб, орқа аъзоларга қум киришидан сақлайди.\nОёқлар узун бўлиб, танасини ердан баландроқ кўтариб туради ҳамда чанг, қум кабилар билан туянинг қорин қисми кирланишининг олдини олади. Узун оёқлар туяга енгил ҳаракатланишга, катта-катта қадам ташлашга имкон беради. Туянинг қадамларида ўзига хос "қалин пайпоқ” бор бўлиб, ушбу гўштдор қатлам туя юрган пайтда кенгайиб, унинг оёқлари тикон, тошлоқ ва қумли саҳрода бемалол юришига имкон беради. Айнан шу "пайпоқ” сабабли туя саҳрода қумларга ботиб кетмай юра олади. Бошқа жонзотлар бундай шароитда юра олмай, туёқлари қумга ботиб қолади.\nТуя устидаги оғир юклари билан чўлларда кунига эллик ёки олтмиш километрлаб йўл босиши мумкин. Ҳали бирорта автомашина қумли саҳрода шунча йўл босиб, туя билан беллаша олган эмас.\nАллоҳ таоло туянинг бўйнини узун қилиб яратган. Бу эса унга йўлда учраган дарахт баргларини, ердаги ўсимликларни қийналмай ейиш имконини беради. Шу билан бирга узун бўйин туяга устидаги юклари билан ўрнидан машаққатсиз туришга ёрдам беради.\nТуя дам олиш учун ётганда ёки уни чўктирилганда, оғир танаси оёқ бўғимларида жойлашган мустаҳкам тери бурмаларидан иборат ёстиқчаларга таянади, бор оғирлигини кўкрак қисмидаги ёстиқчаларга ташлайди. Агар у шу оғирлигини бирор ҳайвон ёки инсон устига ташлаганда, уларни эзиб ташлаган бўларди.\nТуядаги ушбу ёстиқчалар Аллоҳ таолонинг қудратига далолат қилувчи белгилардандир. Яъни туя саҳронинг қайноқ қумлари устига бемалол ёта оладиган, иссиқдан қийналмайдиган қилиб яратилган. Бошқа ҳайвонлар ундай қумда ётиши, у иссиққа бардош бериши ниҳоятда қийиндир.\nБаъзилар ўйлаганидек, бу ёстиқчалар яшаш давомида пайдо бўладиган нарсалар эмас. Бўталоқ онасининг қорнидан мана шу ёстиқчалар билан туғилади. Одам кўп ялангоёқ ёки йиртиқ поябзалларда юриши оқибатида оёқлари қавариб, дағаллашиб, оғриқларни сезмайдиган бўлиб қолади. Аммо туянинг оёқларидаги ёстиқчалар туғилганидаёқ улар билан бирга бўлади.\nТуянинг ошқозони ниҳоятда бақувват бўлиб, таомига аралашган баъзи нарсаларни, масалан, резиналарни ҳам ҳазм қилиб юборади.\nБошқа ҳайвонлар истеъмол қилганда зарар берадиган тиконли шох ва ҳоказо нарсаларни туя истеъмол қилса ҳам лабига зарар етмайди. Чунки унинг лаблари қалин ёғли бурмалар билан қопланган бўлиб, тикон, тош, игна каби нарсаларни лабига сездирмайди. Шу боис саҳроларда ўсадиган тиконли янтоқ туялар севиб истеъмол қиладиган ўсимликлардандир.\nТуянинг териси қалин жун билан қопланган. Бу унинг терисига иссиқ ҳаво салбий таъсир қилишидан ҳимоя қилади. Туянинг танаси об-ҳаво қандай бўлишидан қатъи назар ҳароратни бир маромда ушлай олади. Унинг тана ҳарорати 34 даража билан 41 даража ўртасида ўзгариб туради. Агар туянинг ҳарорати 41 даражадан ўтса, ана шунда у бироз терлаши мумкин.\nИнсоннинг тана ҳарорати эса доим 37 даража атрофида бўлади. Агар ҳарорат бундан пасайса ёки кўтарилса, инсонга шошилинч равишда тиббий ёрдам кўрсатиш зарур бўлиб қолади. Агар инсоннинг танасидаги ҳарорат туя танасининг энг паст ҳарорати бўлмиш 34 даражага тушиб кетса ёки туя танасининг энг юқори ҳарорати бўлмиш 41 даражага кўтарилиб кетса, вафот этиши мумкин.\nТуя оғзидан нафас олмайди, ҳаво ҳар қанча иссиқ бўлса ҳам оғзини очиб хансирамайди. Шу орқали танасидаги сув буғланишининг олди олинади.\nТуянинг сув ишлаб чиқариши:\nҲа, азизлар, туя сув ишлаб чиқаради. Бу жараён унинг ўркачида юз беради. Туянинг ўркачи ёғлар омбори вазифасини ўтайди. Шунингдек ўркач туянинг барча аъзолари исиб кетмай, совуқ ҳолда бўлишига ёрдам беради. Зарурат бўлганда, туя ўркачидаги ёғни овқат ёки сувга айлантириб истеъмол қилади. Туянинг ўркачида юз берадиган кимёвий жараёнларни инсон ҳаётда, лаборатория шароитида бажара олмайди. Мана шундай қилиб туя ўз ўркачидаги ёғ захирасини ишлатиб бораверади. Агар сафар чўзилиб кетса, ўркачдаги ёғ захираси тугаб, ўркач бир томонга эгилиб қолади.\nҲа, Аллоҳ таоло туя танасида ана шундай имкониятларни яратиб қўйган.\nКелинг, думбаси каттта қўчқор билан туянинг ўркачини солиштириб кўрайлик. Қўчқор думбасида 11 кг ёғ бўлса, туя ўркачида тахминан 120 кг атрофида ёғ бўлади. Туялар мана шунча ёғни озуқа ва сувга айлантириши натижасида бир ярим ойлаб ташқаридан сув ичмасдан юра олади. Аммо ниҳоятда чанқоқлик туя вазнининг тўртдан бир қисми (25 фоизи) йўқолишига олиб келади. Бироқ шунда ҳам шикоятсиз яшайверади. Инсон эса танасининг бунча қисмини йўқотадиган бўлса, ҳалок бўлади.\nБошқа ҳайвонлар танасидаги ёғларнинг парчаланиши туфайли кетоз деб номланган касалликка чалинадилар. Кетоз – бу ҳужайралардаги углевод етишмовчилиги натижасида вужудга келадиган ҳолат бўлиб, организм энергия ишлаб чиқариш учун ёғларни парчалашни бошлаганда юзага келади.\nТуя сути Аллоҳ таолонинг улкан неъматларидан биридир. Туялар кунига икки марта соғилади ва тўлиқ бир йил давомида сут беради. Соғилган сут кунига 5-10 литргача, бир йилда эса 230-260 литргача етади.\nТуялар ўзининг келиб чиққан турига, зотига қараб уларнинг сутида бироз фарқлар бўлади. Шунингдек, сутларнинг турлича бўлиши улар ейдиган ўт-ўланлар, озуқа навига ҳамда ичадиган сув таркиби ва миқдорига ҳам боғлиқ бўлади. Нима бўлганда ҳам ушбу сут инсон учун жуда фойдалидир. Туя сути қизғиш оқ рангда ва ўткир таъмли бўлади. Янги туя сутининг водород ва углерод қиймати юқори бўлиб, бу кўрсаткич сутдаги ишқорлилик даражасини белгилаб беради.\nТуя сути ишқорли ҳисобланади, аммо у жуда қисқа вақт ичида тезда ачиб қолиши мумкин. Унинг таркибида протеин компонентлари (4% дан 25% гача), қаттиқ моддалар (10-15%), ёғлар (соғишнинг бошида – 2-3%), шакар моддалари, хусусан лактоза (3-6%), хлорид натрий (14-27%), ҳамда темир, калций, фосфор каби минераллар ва В2 ва С витаминлари мавжуд.\nТуя сутидаги сув миқдори 84 фоиздан 90 фоизгача етади. Шу боис бу сут бўталоқлар учун ҳамда саҳро ва чўлларда яшовчи аҳоли учун жуда аҳамиятлидир. Туя сутида сувнинг бу даражада кўп миқдорда бўлиши сувсиз минтақаларда яшовчилар учун Аллоҳ таолонинг раҳматидир.\nТуя сутидаги лактоза миқдори лактация давридаги туя сутида ҳам, чанқаган туя сутида ҳам, суғорилган туя сутида ҳам ўзгармайди. Бу эса инсоният ва туя болаларининг ҳаёти учун ниҳоятда зарур бўлиб, бу Аллоҳ таолонинг бандаларига лутфу марҳаматидир.\nБия ва туя сутида бошқа сутларга нисбатан лактоза кўп бўлгани боис тезда ачиб, таркибида нордон моддаларни ҳосил қилади.\nМаълумки, лактоза сут қанди бўлиб, она сутида – 5-8 %, сигир сутида – 4-5 % лактоза бор. Лактоза оқ кристалл модда, таъми ширин, сувда яхши эрийди. Чақалоқларнинг соғлом униб-ўсишида зарур модда ҳисобланади.\nТуя сути инсоният учун озуқа манбаи бўлишидан ташқари, юрак, ўпка (тиберкулёз, зотилжам), жигар (гепатит А, Б, С, Д, цирроз), ошқозон, буйрак, саратон ва бошқа кўплаб касалликлар билан оғриган беморлар учун жуда фойдали ва зарур доридир.\nТабобат илми султони Абу Али ибн Сино ҳам "Тиб қонунлари” номли илмий асарида туя сутининг шифобахшлиги хусусида ёзиб қолдирган.\n1984, 1985 йилларда Африка қитъасининг Кения давлатида қаҳатчилик юза келиб, маҳаллий аҳоли сувсизликдан ҳалок бўлиш арафасида эдилар. Сигир боқувчи қабила вакилларининг кўплари сигирлар сут бермай қўйиши натижасида ҳалок бўладилар. Аммо туя боқувчи қабила вакиллари эса туя сутини ичиб, ҳалокатдан қутулиб қоладилар. Чунки сувсизлик пайтларида сигирлар сут бермай қўйса, туялар бу пайтда ҳам сут беришдан тўхтамайдилар.\nТуянинг сув ичиши:\nТуя денгизнинг шўр сувини ича олади. Чунки, унинг буйраклари сувдаги тузни тозалаш хусусиятига эга. Туя қонида албумин ферменти бошқа жонзотлар қонидагига нисбатан кўп миқдорда мавжудлиги туянинг узоқ вақт ташналикка чидашига, шўр сувни ича олишига имкон беради. Туянинг буйраги ниҳоятда мустаҳкам ва сувдаги тузларни катта нисбатда ажратиш хусусиятига эга бўлгани учун денгиз сувидаги тузлар сийдик орқали ташқарига чиқариб юборилади.\nАгар инсон танасидаги сувнинг 5 фоизини йўқотса, атрофидаги ишларни тўғри-нотўғрисини ажратолмай қолади. Агар йўқотилган сув миқдори 10 фоизга етса, кишининг қулоқлари ўз фаолиятини тўхтатиб, танасида оғриқни сеза бошлайди. Агар бу миқдор 12 фоизга етса, инсон тез орада ҳалок бўлади. Ташналик сабабли ҳалокат ёқасида турган инсонга сув ичириб ёрдам бермоқчи бўлган киши унга сувни жуда секинлик билан оз-оздан ичириши керак. Акс ҳолда қондаги сув миқдори ошиб кетиб, инсон ҳалок бўлиши мумкин. Аммо туя сувсизлик туфайли танасининг тўртдан бир қисмини йўотган бўлса ҳам, бирор инсоннинг кўмагисиз бемалол йўқотилган сув миқдорини тиклаб олиши мумкин.\nШунингдек, ташналикдан ўлим ёқасига келиб қолган инсонга фақат ва фақат чучук сув бериш мумкин. Жуда чанқаган туя эса ҳар қандай сувни ичиб ҳам ўз ташналигини қондириб кетаверади.\nТуялар қиш фаслида тўрт ойгача, баҳор ойларида икки ойгача чанқоқликка чидаса, ёзнинг жазирама кунларида тахминан ўн кунгача ташналикка бардош беради. Баъзан бу муддат икки ҳафтагача чўзилиши ҳам мумкин. Шунингдек у танасида сув захираси қолмагандан кейин ҳам бир ҳафта давомида бир томчи сув ичмай яшай олади.\nОддий ҳолатда туя тахминан 70 литргача сув ичиши мумкин. Жуда чанқаган туя эса бир ичишда 130 литрдан 225 литргача сув ича олади. У қанча кўп сув ичса ҳам, бу сув унинг танасига зарар етказмайди. Чунки, ичилган сув туянинг ошқозон бўшлиғида, ингичка ва йўғон ичакларда, қон томирларида захира қилиб сақланади.\nБиласизми, туя ўзига зулм қилган кишини ҳеч қачон эсидан чиқармайди. Агар сиз туяга озор берган, уни урган бўлсангиз, сизни таниб олиб, бу воқаени ёдидан чиқармас экан. Орадан ўн йил ўтган бўлса ҳам, қулай фурсат бўлганда сиздан ўч олар экан. Шунинг учун барча жонзотларга, жумладан, туяга озор бермаслик керак.\nТуя ҳақида ҳали биз билмаган маълумотлар жуда кўп. Аммо ушбу мақолада келтирилган маълумотларни ихлос билан ўқиб-ўрганиб, Аллоҳ таолога, Унинг қудратига бўлган иймонимиз нури янада зиёда бўлса, У Зотга бўлган ихлосимиз янада ортса, Унга ибодат қилишга бўлган рағбатимиз, муҳаббатимиз ошса, айни муддао бўлар эди.\nАллоҳ таоло барчамизга яратган махлуқлари борасида тафаккур қилиб, иймонимиз нури зиёда янада бўлиб, ихлосимиз янада ортишини насиб этсин!\nУшбу оятни келтириш билан сўзимизга якун ясаймиз:\n"Бу Аллоҳнинг яратганидир. Қани менга кўрсатинг-чи, Ундан бошқалар нимани яратдилар. Йўқ! Золимлар очиқ-ойдин адашувдадирлар”(Луқмон сураси, 11-оят).


Нуриймон Абулҳасан: «Ибодат билан илм тўғри келган пайтда биринчи илмни олиш керак» | Azon.uz - Ахборот-таҳлилий портал\n20:00 14.01.2019 5042\nQALAMPIR.UZ сайти Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Дин ишлари бўйича қўмита раиси ўринбосари Нуриймон Абулҳасан билан суҳбатлашиб, одамларни қизиқтирган саволларга жавоб олди.\nҚамариддин Шайхов: — Мана 2018 йил сизнинг шахсий ҳаётингизда, керак бўлса, иш фаолиятингизда, унутилмас бир аччиқ хотиралар ҳам қолдирадиган йил бўлди. Келинг, ўша масалаларга қайтсак. Телевидениедаги чиқишингиз одамлар томонидан нотўғри қабул қилинди. “Нобель” мукофотини бизнинг фарзандларимиз нега олмаяпти, дея телевидениеда муносабат кўрсатувида гапирган гапингиз жуда катта шов-шувларга, танқидларга сабаб бўлди. Бу даврда майдонда якка ўзингиз қолдингиз. Бу жараёндан қандай ўтдингиз? Умуман етказмоқчи бўлган фикрингиз қандай эди?\nНуриймон Абулҳасан: — Тарихга назар ташлайдиган бўлсак, керак пайтда масалан, ўша Ибн Синога ҳам катта таъна тошлари отилган. Ибн Сино айниқса кўричакни олишга ҳаракат қилган пайтда, кофир деган тамғани ҳам беришган. Жоҳиллар ҳамма даврда бўлган. Бугунги кунимиз ҳам жоҳиллардан ҳоли эмас. Энди биз жоҳилларнинг шундай гапига эътибор бериб, уларнинг даражасига тушадиган бўлсак, унда биз ҳам жоҳил бўлиб қоламиз.\nДин ишлари бўйича қўмита Нуриймон Абулҳасан\nБрифинг: Ҳаж сафари харажатлари арзонлашади\n10:59 04.04.2019 6202\nДин ишлари бўйича қўмита: Юртимиз ҳудудида диний манбалар, қадриятлар, муқаддас туйғулар ҳурмат қилиниши шарт\n17:51 11.03.2019 3306\n07:00 15.01.2019 3235\n23:30 14.01.2019 4356\n22:30 14.01.2019 3794\n21:30 14.01.2019 2311


1999 йил 16 феврал – “Ўзбекистон милтиқлилар қўлига ўтди” | МУҲАММАД СОЛИҲ\nПоделиться "1999 йил 16 феврал – “Ўзбекистон милтиқлилар қўлига ўтди”"\nБундан 12 йил бурун 1999 йилнинг 16 февралида Тошкентнинг беш жойида 45 дақиқа ичида портлашлар юз берди. Мустақил Ўзбекистон тарихида илк бор рўй берган бу портлашлар мамлакатда тинимсиз давом этаëтган репрессияларга доялик қилди.\nПортлашлардан Каримов жонига қасд қилиш кўзлангани айтилиб турган дақиқаларда¸ Ислом Каримов айни портлаш жойига келиб¸ қисқа баëнот берди…\nМамлакат расмийлари баёнотига кўра, портлашлар оқибатида 16 одам нобуд бўлди¸ 100 дан ортиқ киши жароҳатланди.\nҲодиса содир бўлган куниёқ, аввалига президент Каримов, кейин эса Ўзбекистон Ички ишлар вазири Зокир Алматов ва Миллий хавфсизлик хизмати раҳбари Рустам Иноятовлар телевидениеда чиқиш қилиб, бу қўлига қурол олган радикал диндорларнинг террор ҳужуми, дея воқеага дарҳол баҳо берган ва айбдорларни ҳам айтиб улгурган эди.\n1999 йил 16 февралида ўзбекистонликлар “Шайтанат” видеофилмининг янги қисмини томоша қилишаëтганида¸ бирдан филм тўхтатилиб экранда Ўзбекистон ТВ си сухандони Даврон Зуннунов пайдо бўлди.\n— Ҳурматли томошабин ўртоқлар. Дастуримизни кутилмаган хабар билан тўхтатамиз. Бугун мамлакатимиз пойтахти Тошкентда кутилмаган фавқулодда ҳодиса содир бўлди¸ дея гап бошлади Даврон Зуннунов.\nСухандон қўлидаги қоғозга қараб-қараб бундан 20 дақиқа олдин президент Каримов жонига қасд қилингани¸ аммо президентнинг соғу саломат эканини билдирди.\n— Пойтахт меҳнаткашлари осойишта кундалик юмушларини давом эттираëтган бир пайтда кундуз соат 11 ларга яқин шаҳарнинг тўрт жойида портлаш содир бўлди. Дастлаб ИИВ биноси ëнида¸ ундан сўнг Искра кинотеатр биноси ëнида¸ сал ўтмай республика Вазирлар Маҳкамаси биносида¸ ундан сўнг Миллий банк биноси атрофида портлаш содир бўлди. Портлаш оқибатида бир неча машиналар ëниб кетган. Шаҳардаги айрим биноларга зарар етказилган.\nДастлабки маълумотларга қараганда¸ ҳалок бўлганлар ва жароҳатланганлар ҳам бор. Бундай ҳодиса мамлакатимиз мустақиллигини кўра олмаëтган экстремистик кучларни иши эканлиги барчамизга аëндир. Бу ëвузлик тагидаги энг асосий мақсадлардан бири мамлакатимиз президенти Ислом Каримовга¸ унинг ҳаëтига тажовуз эканлиги ҳам жуда аëндир. Чунки соат 11 да Вазирлар Маҳкамасида республика ҳукуматининг 1998 йил якунларига бағишланган мажлис бошланиши¸ унда президентимиз иштирок этиши керак эди. Энг муҳими ҳукумат аъзолари¸ президентимиз ва … (сухандон шу ўринда қоқилади) соғ ва саломат. Соат 11 га мўлжалланган мажлис соат 13 да яъни ҳозир республика Олий Мажлис биносида кун тартибидаги масалаларни муҳокама қилмоқда. Биз бўлиб ўтган тафсилотларни сиз азиз ватандошларимизга етказиб турамиз. Ваҳимага тушишга ҳеч қандай асос йўқ. Воқеани содир этган барча ëвуз кучлар аниқланади ва тегишли жазосини олади¸ дея қоғозда ëзилган матнга якун яасади Даврон Зуннунов.\nТошкентда портлашлар бўлган куни шоир Рауф Парфи Навоий кўчасидаги “Жаҳон адабиëти” журнали таҳририятида эди. Рауф Парфи тирик чоғида муаллифга айтишича¸ гумбиллаган овозни эшитган чоғи “бизникилар келишди” деб ҳазил қилган.\nРедакциядаги бошқа ходимлар эса “Қурилишдагилар бир нарса қилишди” деб ғудранишган. Кейин яна бир неча марта гумбиллаган овозлар эшитилганида¸ Рауф Парфи кулиб “Йўўқ¸ бу ҳойнаҳой бизникилар” деб таъкидлаган.\nҚўлга олинган “террорчилар” ҳам булбулигўë бўлиб портлашни Муҳаммад Солиҳ уюштирди деган версияни саслантиришди. Ана шундай “гувоҳ” лардан бири Зайниддин Асқаров кейинчалик потрлашларни ҳукумат уютиргани ва бу ишга Муҳаммад Солиҳнинг сира алоқаси йўқлигини билдирди.\n— Ички ишлар министри Зокир Алматов мани чақириб, Муҳаммад Солиҳни ёмонлаб берсанг, мана шунинг ролини ўйнаб берадиган бўлсанг, ҳаммаси авф бўлади, отилмайди булар, сангаям енгиллик бўлади, суд залидан чиқиб кетасан, дегани учун Аллоҳ шоҳидки, ман ўзимни қутқариш учун эмас, ана шуларни қутқариш учун ман шу нарсага мажбур бўлганман ўша вақтда. Лекин булар чиқарганиям йўқ, уларга “вышка” берворди. “Вышка” берворишининг сабаби, улар сирни биларди. Сирни билишлиги учун уларни йўқ қилиб юборди. Лекин улар бизга айтиб ўтиб кетган эди ҳаммасини, шундай-шундай-шундай бўлган деб. Шунинг учун сизларнинг радиостанциянглар орқали аввало “Эрк” партиясининг раҳбари Муҳаммад Солиҳдан кечирим сўрайманки, ўша вақтда унга туҳмат қилганмиз, ҳақиқатдан мажбуран туҳмат қилганмиз ва Тоҳир Йўлдошевларнинг қилмаган ишларини қилди деб айтганмиз. Ўзимиз Ўзбекистон халқининг олдида гуноҳкормизки, чиқиб 16 феврални баъзи бир нарсаларига алданиб қолиб, бу золим диктатор, кофирларнинг ваъдасига алданиб қолиб, рол ўйнаб, мусулмонларнинг обрўсига путур етказганимиз учун бутун Ўзбекистон халқидан биз кечирим сўраймиз.\nМуҳаммад Солиҳнинг – Аллоҳга қасам ичиб айтаман бу гапимни дунё-ю охиратда – умуман террористларга, террорга алоқаси йўқ ҳеч қанақа. Умуман алоқаси йўқ. Ман демократ эмасман, у одамни яхши кўриш, ёмон кўриш мақсадим ҳам йўқ. Холисона баҳо беришда ҳеч қанақа алоқаси йўқ. Бу бизнинг сиёсий кўрлигимиз, ишонувчанлигимиз, Зокир Алматовнинг берган ваъдаларига ишонганлигимизнинг натижаси холос. Бу гапдан кейин бизни отворса, биз шаҳид бўлиб кетаверамиз¸ деган эди Зайниддин Асқаров.\n16 феврал воқеаларини ëритган Озодлик журналисти Брюс Панниэр бундан 12 йил муқаддам бу воқеани эшитиш ҳамоно портлашларда ҳукуматнинг қўли бор деган фикр миясидан ялт этиб ўтганини айтади.\n— Портлашлардан 20 дақиқа ўтиб воқеа жойида Каримовнинг бамайлихотир юргани мени шубҳалантирди. Иккинчидан¸ воқеадан сал олдин 3 феврал куни “Халқ сўзи” газетасида Ўзбекистон барқарорлигига таҳдид қилаëтган диний кучлар ҳақида мақола босилган эди. Бу мақолада илк маротаба Ҳизбут-Таҳрир калимаси тилга олинди. Бундай мақола ўзбек расмий ОАВлари учун янгилик эди. Мақола чиқишидан сал олдин Каримов Ўзбекистон энг барқарор ўлка деб сармоядорларни жалб қилган эди¸ дедйи Брюс Панниэр.\nПанниэрга кўра¸ портлашларни ҳукумат уюштирди деган версия ҳақиқатга энг яқин.\nПортлашдан уч ой олдин ўзбек мухолифати лидери Муҳаммад Солиҳ Кремлда генерал Александр Лебед билан учрашди. Бу учрашув расмий Тошкентни ҳуркитгани рост. Муҳаммад Солиҳ хотираларига қулоқ берамиз.\nМуҳаммад Солиҳ: Ўзбекистон ҳукуматининг бу учрашувдан қўрқиб кетганига сабаб Россиянинг ўзига нисбатан ўша пайтда муносабати яхши эмаслигини ва ўзини ëмон кўришини билар эди. Муҳаммад Солиҳнинг Кремлда фаворит ўлароқ танилган¸ яъни ҳокимиятга келиши мумкин бўлган учта инсондан биттаси бўлган генерал билан учрашуви Каримовни қўрқитиб юборди.\n— Албатта¸ Ўзбекистоннинг келажаги ҳақида жиддий гаплар бўлди. Менинг айтганим шу бўлди: биз тенг ҳуқуқли икки давлат ўлароқ дилалог қилишимиз мумкин ва биз ўзимизни Россиянинг дўсти ўлароқ кўришни истаймиз¸ дейди Муҳаммад Солиҳ.\nЯқинда интернетга қўйилган “Қуролсиз кишининг озодлиги” филмида портлашдан олдин 13 феврал куни Ўзбекистон МХХси Туркия аэропортларида ўзбек фуқароларини назорат қилишга расмий Анқарадан изн сўраганлиги айтилади.\nПортлашларга бир кун қолганида¸ Ўзбекистондаги диний ва дунëвий мухолифат ҳамда инсон ҳуқуқлари фаоллари уйлари олдида назорат кучайтирилади.\n“Барча мухолифат фаолларининг уйлари кузатув остига олинди. Тошкентда 13-14-15 феврал кунлари МХХ агентлари ва махсус хизмат ходимлари Эрк партиясининг котиби Отаназар Орипов¸ ҳуқуқ ҳимоячиси Мўътабар Аҳмедова¸ ëзувчи Мамадали Маҳмудов¸ Муҳаммад Солиҳнинг қизи Нигор¸ инилари Комил¸ Жуманазар ва Рашид Бекжонлар яшайдиган Хоразмдаги уйлари ҳам қаттиқ кузатув остига олинган эди. 16 феврал куни Тошкент марказида бомбалар протлашидан сўнг биринчи бўлиб айни шу кузатувга олинган уй эгалари ҳибсга олинди”.\n1999 йилнинг 15 февал куни ушбу мақола муаллифи ўзбекистонлик журналистлар билан бирга Лондонда хизмат сафарида эди. 15 феврал куни кечқурун Ўзбекистоннинг Лондондаги элчиси Тешабоев ва элчихонанинг Жамшид исмли биринчи котиби билан журналистлар қўнган мехмонхонага зудлик билан етиб келди ва ташвишли бир оҳангда “Ҳеч ким кечқурун сайр қилмасин. Бугун ҳамма меҳмонхонадан чиқмасин” деган ғалати гапни айтди.\nҲатто журналистлар орасидан бир ҳурматли кишини четга чақириб “баъзи бировлар” нинг оëқ олишидан хабардор бўлиш топшириғини берди.\nЎзбекистонда портлаш арафасидаги воқеаларни муқояса қилар эканмиз¸ беихтиëр 16 феврал портлашлари ўзбек расмийлар кутган меҳмон эди деган фикрга борамиз.\nКейинчалик портлашларда айбланиб қамоққда жазо ўтаëтган Зайниддин Асқаров айнан шу фикрни айтади.\n— «Взрыв» бада-баданг портлашганидан 5 минут ўтар-ўтмас, Ислом Каримов, Рустам Иноятов, Зокир Алматов майдонга етиб келишаяпти ва худди олдинги тайёрланган сценарийдан хабардор бўлгандай, бу нарсаларни диний «религиозный фанатик» лар қилди, ким қилганлигиниям биламиз, бирон муддатда ҳаммасини тутамиз, деган хитоб билан чиқаяпти, ҳеч нарсадан ҳеч нарса йўқ. Нимага деса, олдиндан Баҳром Абдуллаев «курс» га қўйган бу нарсани. Билди олдиндан. Бошқарган Ислом Абдуғаниевич Каримов¸ Иноятов¸ Алматовлар тўхтатиб қолмаганлиги биларди¸ машина келиб тўхташ сценарийсигача биларди булар¸ деган эди Зайниддин Асқаров.\n2003 йил 26 ноябр куни Ўзбекистон Миллий хавфсизлик хизмати Озодлик, BBC ва Америка овози журналистларини 16 феврал портлашларида айбдор деб топилган Ўзбекистон исломий ҳаракати лидерларидан бири Зайниддин Асқаров билан учрашувга таклиф этди. Учрашув машҳур Тоштурмада бўлиб ўтди. Суҳбатда журналистлар билан бирга МХХ ходими ҳам иштирок этди. МХХ ходими¸ гўëки чекишга чиқиб¸ Асқаровни журналистлар билан ëлғиз қолдирганида¸ қуйидаги парчада акс этган хос суҳбат бўлиб ўтди.\nСуҳбат якунида ББС мухбири Паҳлавон Содиқ Зайниддин Асқаровга қараб¸”Сиз 16 феврал портлашларини Ўзбекистон ҳукумати махсус кучлари МХХси уюштирган¸ деб маъсулият билан айтаяпсиз¸ тўғри тушундимми?” деб савол беради.\nЗайниддин Асқаров эса:” Xудди шундай!” деб жавоб берди.\nПаҳлавон Содиқ эса: “Бошқарганми?” деб яна аниқловчи савол беради.\n“Ўзбекистон президенти Каримов¸ МХХ раиси Иноятов¸ ИИВ Алматовлар бошқарган ва маслаҳатда бўлишган.Улар террорчи машиналар карвонини атайлаб тўхтатиб қолишмаган¸ шундайми?” дейди Паҳлавон Содиқ.\n— Худди шундай. Улар машиналарни қачон келишини ҳам биларди.\n— Демак¸ сиз айбладингиз?\n— Бутун маъсулият билан айтяпсиз, деб ўйлайман.\n— Агар сиз ҳақиқатни айтмоқчи бўлсангиз, нега МХХ бу учрашувни ташкил қилди? Иккинчидан¸ тақдирингиздан қўрқмайсизми?\n— Бу учрашувни билмасдан ташкил қиберди, деëлмайман. Булар ҳозир чақириб Муҳаммад Солиҳни террорда алоқаси бор¸ деган кўрсатмангизни яна бир айтиб беринг, деб илтимос қилишувди¸ мен xўб дедим.\n— Улар буни тескарисини айтишингиздан бехабармиди?\nИккинчидан¸ тақдирингиздан бехавотир деганингизга¸ мен зонада уч марта ўлимдан қолдим.\nПортлашдан кейин Ўзбекистон ҳукумати беандиша тарзда ўзгача фикрловчи кишиларни қамашга тушди¸ дейилади Британияда суратга олинган “Ўзбекистон қийноқлар фермаси” филмида. Филм давомида Ўзбекистон ҳукумати номидан гапирган мулозим Ахтам Турсунов портлашдан кейинги қама-қама сиëсатини оқлашга тиришади.\n— Ўша инсон ҳуқуқларинин вакилларимиз¸ доҳийларимиз деган баъзи шахслар шундай фикрдаки¸ терроризмни содир қилган одамлар¸ диний экстремизм жиноятини содир қилган одамларга биз дам олиш лагерларида сақлаб уларга раҳмат айтиб кечирим сўрашимиз керак уларнинг фикрларига биноан. Бизнинг қонунимиз бор. Жиноят қонунларимиз бор¸ дейди Ахтам Турсунов.\n16 феврал кунлари муаллиф билан суҳбатда бўлган ўзбек ТВнинг ўша пайтдаги раҳбарларидан бири Фарҳод Рўзиев бир гапни айтган эди.\n“Бундан буëн Ўзбекистон милтиқли кишилар ихтиëрида бўлади. Милтиқли кишилар бизга ғайритабиий кўринмайдиган бўлади”¸ деган эди Фарҳод Рўзиев.\nЎтган 12 йил Фарҳод Рўзиев гапарига исботдай кўринади.\n12 йилнинг яна бир хулосасини 16 феврал воқеаларидан кейин 15 ярим йилга сиртдан ҳукм қилинган Муҳаммад Солиҳ айтади.\n— Бу муддат шуни кўрсатдики¸ Каримов ҳеч қачон биз ўйлаган муроса билан¸ мадора билан¸ демократия билан¸ инсон ҳақлари билан ҳисоблашадиган одам эмаслигини очиқдан очиқ кўрсатди ва буни дунëга ҳам очиқдан-очиқ айтди¸ дейди Муҳаммад Солиҳ.\nРус тарихчиси Юрий Фелишинскийнинг Озодлик мухбирига айтишича¸ портлашлар мустабидлар учун айни муддао. Баъзан улар ўзлари ўзларига суиқасд уюштиришади.\nМасалан¸ 1933 йил 21 февралда Берлиндаги Рейстаг биноси ëниб кетганида Ҳитлер ҳукумати бундан керакли фойдани чиқариб олган эди.\nËнғиндан кейин Ҳитлер ҳукумати Германияда шахс ҳуқуқлари¸ эркин йиғилишлар ўтказиш имкони ва сўз эркинлигини чекловчи декретни қабул қилади.\nҚама-қамалар бошланади¸мухолифат ҳаракатлари тақиқланади. Кейин нима бўлганига тарих гувоҳ.\nНаписал: Admin // Солиҳ ҳақида, Ўзбекча // Март 8, 2011\n← Мухаммад Салих: «Поднимемся с колен и восстановим страну из каримовских руин» М. Солиҳ: Мусулмон дунёси ўзгара бошлади →