Соғлиқни сақлаш вазирлиги: БУГУНДАН ПЕКИН ВА УХАНДАГИ ФУҚАРОЛАРИМИЗ ЧАРТЕР РЕЙСЛАР ОРҚАЛИ ЎЗБЕКИСТОНГА ОЛИБ КЕЛИНИШИ БОШЛАНАДИ\nJUser: :_load: Unable to load user with ID: 872\nМаълумки, давлатимиз раҳбарининг 2020 йил 29 январдаги фармойишига асосан коронавируснинг кириб келиши ва тарқалишининг олдини олиш юзасидан чора-тадбирлар дастурини тайёрлаш бўйича республика махсус комиссияси тузилган эди. Мазкур коммиссиянинг кеча бўлиб ўтган навбатдаги йиғилишида Хитойдаги фуқароларимизни юртимизга қайтариш билан боғлиқ долзарб вазифалар атрофлича муҳокама қилинди.\nУнда Ўзбекистон фуқароларини Ухан шаҳри ва Хитойнинг бошқа ҳудудларидан олиб келиш учун чартер рейслар ташкил этилиб, дастлабки чартер рейслар 4-5 февраль кунлари амалга оширилиши таъкидланди. Шунга кўра, бугун биринчи чартер рейс Пекин шаҳридан келиши кутилмоқда. Йўловчилар махсус тайёрланган тиббиёт муассасаларига жойлаштирилади.\n– Мазкур муассасалар Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти тавсиялари асосида тўлиқ халқаро карантин талаблари асосида жиҳозланган, – дейди Санитария-эпедимиологик осойишталик агентлиги директори Баҳром Алматов. – Хусусан, коронавирус диагностикаси воситаларининг зарур захиралари яратилган, керакли дори ҳамда дезинфекция воситалари, ускуналар, сарфлаш материаллари, шунингдек, шахсий ҳимоя воситалари билан таъминланган. Соҳанинг етук мутахассислари томонидан Ухан шаҳри ва Хитойнинг бошқа ҳудудларидан олиб келинган фуқаролар алоҳида назорат остида бўлиб, мунтазам тиббий текширувлардан ўтказиш билан бир қаторда барча зарур хавфсизлик чоралари кўрилади. Шунингдек, мазкур тиббиёт муассасаларида керакли маиший воситалар ва зарур озиқ-овқат маҳсулотлари билан таъминланган.\nЧартер рейсларга Соғлиқни сақлаш вазирлиги Вирусология илмий текшириш институтининг юқумли касалликлар бўйича мутахассис ва эпидемиологлари шахсий ҳимоя воситаларида ҳамроҳлик қилишади. Улар томонидан эвакуация қилинган йўловчилар самолётга чиқиш пайтида дастлабки тиббий кўрикдан ўтказилади. Лозим бўлганда зарур тиббий ёрдам кўрсатиш ва парвоз пайтида биологик хавфсизликни таъминлаш учун барча зарур воситалар тақдим этилади. Мазкур самолётларда Ўзбекистоннинг Хитойдаги элчихонаси буюртмасига асосан мамлакатда қолиб, фаолиятини давом эттириш истагини билдирган ҳамюртларимизга зарур антисептик ва дезинфекция воситалари етказилади ҳамда бепул берилади.\nХитойдан келган фуқароларимиз ушбу касалликни яширин даврида, яъни 14 кун давомида қатъий карантинга олинади. Халқаро санитария — эпедимиология мезон ва талабларидан келиб чиқиб, барча хавфсизлик чоралари қўрилган. Шунинг учун ҳам Соғлиқни сақлаш вазирлиги аҳолига бундан ортиқча саросимага тушишнинг ҳожати йўқлигини яна бир бор эслатиб ўтади дея хабар бермоқда\nЖамоатчилик билан алоқалар бўлими www.minzdrav.uz\nRead 291 times\tLast modified on Tuesday, 04 February 2020 16:48


«Толибон» асосчиси мулла Умар АҚШ ҳарбий базалари яқинида яшаганми? | Azon.uz - Ахборот-таҳлилий портал\n«Толибон» асосчиси мулла Умар АҚШ ҳарбий базалари яқинида яшаганми?\n10:40 12.03.2019 1845\n“Толибон” асосчиси мулла Умар АҚШ базасидан 5 километр узоқда яшагани маълум бўлди.\n“Толибон” асосчиси мулла Умар АҚШ ҳукумати ўйлагандек Покистонга қочиб ёки тоғларда яшириниб юрмаган, балки АҚШ ҳарбий базалари яқинида яшаган, деб ёзади “Лига Новости”.\nБу ҳақда шарқий мамлакатлар бўйича даниялик журналист-тадқиқотчи Бетт Дам ўзининг “Мулла Умарнинг сирли ҳаёти” китобида ёзган.\nУ китоб устида иш олиб боришда беш йил давомида Ғарбнинг ҳарбий ва разведкасидан ҳам, толибонлар, хусусан, мулланинг қўриқчиси Жаббор Умарий билан суҳбатлашиш орқали ҳам маълумотлар тўплаган.\nУнинг сўзларига кўра, 2001-йилда “Толибон” режими қулагач, ташкилотнинг собиқ раҳбари ҳукуматдан яшириниб, АҚШ ҳарбий базасидан беш километр узоқликда жойлашган уйнинг махфий хоналарида яшаган. Журналистнинг таъкидлашича, бир марта НАТО кучлари бўлинмалари уйни тинтув қилган, аммо ҳеч нарса топмаган.\nҚўлга тушишнинг олдини олиш мақсадида у вақти-вақти билан далалардаги суғориш тизими трубаларида яширинишига тўғри келган.\nКейинчалик Умарни бошқа уйга яширишган. У ҳам АҚШнинг бошқа ҳарбий базасидан беш километр узоқликда жойлашган.\nТолибларнинг баёнотига қарамай, мулла ҳуқуқ-тартибот органларидан яширинган ҳолда ташкилотни бошқара олмаган. У 2001-йилнинг декабрь ойида ташкилотни бошқарувини Толибон “мудофаа вазири” мулла Убайдуллага топширган.\nУсама бин Ладен йўқ қилинганидан сўнг АҚШ махсус хизмати эътиборни мулла Умарга қаратган. Бироқ у душманлар ҳаракатидан эмас, балки толиблар маълум қилганидек, сил касаллигидан вафот этган.\nАҚШ Толибон тафаккур\n11:14 15.06.2019 1382\n13:30 14.06.2019 273\nАҚШда мусулмонларнинг қотили 4 йилдан кейин судланяпти\n21:30 13.06.2019 517\nАҚШнинг энг йирик Исломшунос олимларидан бири Ёсир Қози бошчилигидаги делегация Ўзбекистонга келди\n17:25 13.06.2019 471\nАбдулазиз Комилов АҚШнинг Фавқулодда ва Мухтор Элчисини қабул қилди\n11:40 13.06.2019 96\nТуркия АҚШдан Фатҳуллоҳ Гуленнинг топширилишини истаяпти\n13:30 12.06.2019 460


Январ-март ойларида Тошкентда солиқ органлари мансабдорларининг хатти-ҳаракатларини ғайриқонуний деб топиш бўйича 15 та ариза судда қаноатлантирилган, 13 та ариза рад этилган.\nТошкент шаҳар маъмурий суди раиси Улуғбек Алмамедов 1-чорак якунларига бағишлаб 4 май куни ўтказилган брифингда давлат мансабдорларининг хатти-ҳаракатларини ғайриқонуний деб топиш юзасидан кўрилган ишлар ҳақида маълумот берди.\nМаълум қилинишича, 2021 йилнинг 3 ойи давомида маъмурий органлар мансабдор шахсларининг хатти-ҳаракатларини ғайриқонуний деб топиш билан боғлиқ ишлар сони тузилмалар кесимида қуйидагича кўриниш олган:\nБюджетдан ташқари пенсия жамғармаси мансабдор шахсларининг хатти-ҳаракатларини ғайриқонуний деб топиш, уларнинг қарорларини ҳақиқий эмас деб топиш юзасидан 176 та иш кўрилган. Шундан, 161 таси қаноатлантирилган, 6 таси рад қилинган, 6 таси кўрмасдан қолдирилган, 3 таси иш юритишдан тугатилган;\nмаҳаллий ҳокимликлар мансабдор шахсларининг хатти-ҳаракатларини ғайриқонуний деб топиш ва ҳоким қарорларини ҳақиқий эмас деб топиш юзасидан 106 та иш кўрилган. Шундан, 37 таси қаноатлантирилган, 46 таси рад қилинган, 13 таси кўрмасдан қолдирилган, 10 таси иш юритишдан тугатилган (Ер участкаларини олиб қўйиш, компенсация);\nдавлат солиқ органлари мансабдор шахсларининг хатти-ҳаракатларини ғайриқонуний деб топиш, уларнинг қарорларини ҳақиқий эмас деб топиш юзасидан 46 та иш кўрилган. Шундан, 15 таси қаноатлантирилган, 13 таси рад қилинган, 18 таси иш юритишдан тугатилган;\nадлия органлари (нотариус, ФҲДЁ, Давлат хизматлари агентлиги ва б.) мансабдор шахсларининг хатти-ҳаракатларини ғайриқонуний деб топиш, уларнинг қарорларини ҳақиқий эмас деб топиш юзасидан 11 та иш кўрилган. Шундан, 7 таси қаноатлантирилган, 3 таси рад қилинган, 1 таси кўрмасдан қолдирилган.\nУлуғбек Алмамедовнинг қайд этишича, давлат солиқ органлари билан боғлиқ ишларнинг аксариятини ҚҚС қўллаш бўйича қарорлар устидан берилган шикоятлар ташкил этади.\n20:50 / 07.06.2021\nАҚШнинг технологик компаниялари акциялари арзонлаша бошлади. Сабаб – G7 солиқ келишуви\n14:58 / 07.06.2021\n1 июлдан фуқароларга СТИР бериш бекор қилинади


888 доллар: қадим бренднинг янги флагмани шунчага баҳоланади - Terabayt.Uz\n888 доллар: қадим бренднинг янги флагмани шунчага баҳоланади\nHMD бу йил анча меҳнат қилди. Айниқса, шу йилнинг 16 августида тақдим қилинган Nokia 8 анча тилларга тушди. Компания ўзининг энг кучли флагмани -- Nokia 9'ни 2018 йилда тақдим этишга қарор қилди. 2018 йил январида финляндиялик компания Nokia 2, 7 ва 9'ни ишлаб чиқара бошлайди.\nРендер суратларга кўра, Nokia 9 ромсиз экранга эга бўлади. Шунингдек, корпусда аудио қулоқчин туйнуги ҳам бўлмайди. Маълумотларга кўра, флагман рендери тақдим қилинадиган асл талқин билан бир хил.\nЯна бир ўзига хос жиҳати Nokia 9'да Qualcomm Snapdragon 835 флагман процессор ва 8 Гбайт.гача оператив хотира бўлади. Nokia 9'га қулоқчинни USB Type-C орқали улаш мумкин.\nNokia 9 флагмани 5,5 дюймли, Quad HD сиғимли ва OLED-матрицали, қайрилма дисплейга ҳамда бармоқ излари сканерига эга бўлади. Шунингдек, орқа панелда сканер билан бирга, ўта нафис гардишли ва қўш сенсорли бош камера модулларини ҳам кўриш мумкин.\nАфтидан, смартфон 140.9x72.9x7.5 мм ўлчамда бўлади. Унинг Android Oreo бошқарувида ишлаши кутилмоқда.\nNokia 9 Европада 888 АҚШ долларидан сотилади.\n#Nokia 9 #кучли процессор #энг яхши смартфон


Қозоғистон ташқи қарзи 7 ойдан бери тўхтовсиз ўсиб бормоқда\n08:35 / 11.10.2017\n2017 йил 1 июль ҳолатига кўра, Қозоғистон ташқи қарзи 167,8903 млрд. долларни ташкил этди, дея хабар берди Қозоғистон Миллий банкининг матбуот хизмати.\nМаълумотларга қараганда, ушбу миқдорда давлат ва давлат томонидан кафолатланган ташқи қарзлар 13,9576 миллиард долларни ташкил этади. Бу ташқи қарзнинг 8,3 фоизига тенг. Ушбу миқдордан давлатнинг ташқи қарзи 13,241 млрд. доллардир.\nТаъкидлаш жоизки, давлат ва давлат томонидан кафолатланган ташқи қарз 2017 йилнинг апрелига нисбатан камайган. Ўшанда бу кўрсаткич 14,1139 миллиард долларни ташкил этганди. Эслатиб ўтамиз, 2017 йил 1 январь ҳолатига кўра Қозоғистон ташқи қарзи 163,715 миллиард долларни ташкил қилган.\n«Алпари» компаниясининг таҳлил департаменти раҳбари ўринбосари Наталья Мильчакова қайд этганидек, Қозоғистонда аҳоли жон бошига ташқи қарзнинг кўрсаткичи 8 740 долларни ташкил этади.\nУнинг сўзларига кўра, мутлақ равишда бу рақам вазиятдан бехабар одам учун қўрқинчли кўриниши мумкин, ҳар қандай оддий фуқаро ўзининг эркин иродаси билан деярли тўққиз минг долларга қарздор бўлишни истамайди, бироқ жаҳон миқёсида бу кўрсаткич ташвишга солмаслиги керак.\n«Мисол учун, Буюк Британия учун ушбу рақам киши бошига 150 минг доллардан ортиқ, Бельгия, Норвегия, Финляндияда аҳоли жон бошига 100 минг доллар, АҚШ учун 60 минг доллар, Германия учун 70 минг доллардан ортиқни ташкил этади. Россияда аҳоли жон бошига атиги 3,5 минг долларга тенг. Афсуски, аҳолининг кўплиги ҳам муҳимдир, шунинг учун Россия ва Хитойда аҳоли жон бошига ташқи қарз кўрсаткичлари жуда паст даражада», - дея изоҳ беради таҳлилчи.\nМильчакованинг тушунтиришича, аҳоли жон бошига ташқи қарз кўрсаткичи мамлакатнинг ва аҳолининг қарз юки ҳажмини акс эттиради, чунки давлат маълум вақт ичида қайтарилиши керак бўлган пулни чет элдан олади. Бу кўрсаткич қанчалик баланд бўлса, ташқи қарз берувчиларга маълум бир мамлакатнинг ҳар бир фуқароси шунчалик «қарздор» бўлади. Кўрсаткичнинг ўзи ҳеч нарсага таъсир қилмайди, бу фақат ҳукумат ва чет элдан қарз олиш тўғрисида қарор қабул қиладиган ҳукуматнинг иқтисодий блоки учун индикатор.\nМДҲ мамлакатлари орасида, Халқаро иқтисодий форумга кўра, Украина ташқи қарзларнинг ҳажми бўйича 80,2 фоизлик улуш билан биринчи ўринни эгаллайди. Ушбу кўрсаткич бўйича иккинчи ўрин Қирғизистон (68,8 фоиз), учинчи поғона эса Арманистонга (46,6 фоиз) тегди. Рейтингда тўртинчи ўринни Молдова (42 фоиз) эгаллади. Озарбойжон (36,1 фоиз) бешталикни якунлаб берган бўлса, Тожикистон олтинчи ўриндан жой олди. Еттинчи ўринни Қозоғистон 23,3 фоизлик улуш билан эгаллади. Россия (17,7 фоиз) саккизинчи. Ўзбекистон борасидаги маълумотлар тақдим этилмаган.


Келажак архитектурасининг 7 аломати » Скачать музыку бесплатно новинки музыки 2016-2017\nКелажак архитектурасининг 7 аломати\nСувости кварталлари, ўзиюрар шосселар ва қурувчи дронлар. Буларнинг бари хаёлот маҳсули эмас, балки яқин келажакдаги мегаполисларнинг ривожланиш жараёни ҳақидаги тахминлардир. Ҳарқалай, замонавий архитектуранинг таҳлили билан шуғулланувчи Samsung SmartThings бўлинмаси мутахассислари шундай фикрдалар. Улар яқин келажакда уйларимиз қандай бўлиши борасидаги 7 тамойилни ажратиб кўрсатишди. Мустаҳкамликнинг янги даражаси Такомиллашган қурилиш материаллари бизга осма шосселар ва ердан кўтарилиб турувчи пиёдалар йўлаклари мавжуд бўлган шаҳарларни қуриш имконини беради. Оддий бетонли арматура ўрнини цемент қоришмали углерод наноқувурлари эгаллайди. Бу иншоотларнинг мустаҳкамлигини 16 баробарга оширади. Қурилишда қўлланиладиган пўлат трослар ўрнини улардан 100 баробар чидамли олмос арқонлар эгаллайди. Қурувчи роботлар Улкан қурилишлар янги қурувчи кучларни талаб қилади. Бу кучлар қурувчи роботлар бўлади. Улар бино қурилишини нафақат ерда, балки ҳавода ҳам олиб бориш имкониятига эга бўлади. Юк кўтарувчи дронлар қурилиш материалларини керакли баландликка олиб чиқади ва илгари махсус минорали кранларгина бажара олган ишларни бемалол бажаради. Баландлик рекордлари Бутун дунёдаги инженер ва конструкторлар инсонларнинг юксакликда яшашлари учун ўзаро курашга киришишади. Осмонўпар бинолар қурилиши тез орада янги даражага чиқади. Бунга Ироқда қурилиши режалаштирилаётган “Келинчак” минораси мисол бўла олади. Миноранинг режалаштирилган баландлиги 1151 метр бўлиб, у дунёдаги энг баланд бино бўлади. Лифт дронлар Юк ва йўловчи ташувчи дронларнинг ҳам даври келади. Учувчисиз қурилмалар боис одамлар ерга деярли тушишмайди. Дронлар ёрдамида ҳаёт ердан осмонга кўчади ва буни ривожланишнинг янги босқичи деб аташ мумкин. Баҳайбат бункерлар Уйлар нафақат юқорига, балки пастга қараб ҳам ўсади. Суратда 65 қаватли ерсоти эҳром мажмуасининг лойиҳаси тасвирланган. Ҳар бир қават табиий ёруғлик ва вентиляция билан жиҳозланади. Сув уйлари Океан юзасида яшовчилар тўлқинлардан электр энергияси олишади ва махсус қурилмалар ёрдамида чучук сув билан таъминланадилар. Бундай мажмуалар нафақат аҳоли маскани, шунингдек сувости фермаларидан ҳам иборат бўлади. Космик масканлар Космик маскан бу Марсга ўхшаган яшаш учун шароит йўқ жойларда қуриладиган гумбаз остидаги уйдир. Мана шундай уйлар қуриш технологияси ҳам ривожланмоқда – намунавий уйлар саҳроларда ёки сайёрамизнинг яшаш учун имкон йўқ жойларида барпо этилиши мумкин. Manba: xabardor.uz


Farhod Jilon. «Oltin qon»dagi to’y. | Xurshid Davron kutubxonasi\nO’tkir Hoshimov. bilan suhbat (2011) & Adib haqida film\nMuallif Adib: Qardosh Turk xalqlari tarixi, adabiyoti, madaniyati 12.09.2013 izoh yo'q\nБилиб қўй, ботир йигит, элимизға бир кучли душман бостируб келмоқда. Бул душманнинг исмини Искандар Зулқарнайн дейишодур. Ул олис-олис ерлардағи, кўпгина тоғу тошлар, чўлу саҳро, биёбонлар ортиндағи Юнон деган элнинг хоқонидир. Бул ёвуз хоқон кунботишдағи талай элларни муҳосара этмишдур ва эмдиликда нарҳи қон кечуб, туман-туман кишилиқ улкан қўшин бирлан Турон замининға ҳужум қилиб чегарадағи элларни қирғинға олмоқда. Эшитишимизға қарағанда Туроннинг юраги бўлмиш Шамиркент шаҳрини кунфаякун қилуб, кўп халқни, кўп қариндош элатимизни қирғинға олуб эмдиликда бул ёқларға бостуруб келаётурғон эрмиш.\n«ОЛТИН ҚОН»ДАГИ ТЎЙ\nАзалдан бордур элнинг паноҳи,\nОзодлик нажоти—қуёши, моҳи.\nҚасос ўти тақдирда бори,\nТўсолмас йўлимизни девлар илоҳи!\nМилоддан аввалги 330 йил ёз кунларининг бири эди. Мусаффо осмон узра қуёш чарақларди. Поёнсиз чўл худди осмон билан омухта бир жуфтликдай бир-бирига тўймай боқишиб тургандай туюларди. Само ва қуёш бу чўлга азалдан энг яқин сирдош, ҳамроҳ бўлиб келмоқда. Неча-неча қаҳрамонлик достонлари яралди; полвонлар ўз кароматларини кўрсатиб эл донғини достон айлади; элнинг тинчлиги, саломатлигини асраш учун ўз жонларини фидо қилиб қанчадан-қанча марду майдонларнинг муқаддас қонлари шу чўлдаги юлғунлар остига сингиб кетарди!…\nАдоғи кўринмайдиган дастурхондай ястанган текисликдаги эмин-еркин ўтлаб юрган бир уюр ёввойи отлар тўсатдан ҳуркиб, учгандек чопган кўйи олислардаги адирликларда ғойиб бўлди. Кўм-кўк бўлиқ ўтлоқзорда ўйноқлаб юрган бир неча кулранг қуёнлар уларнинг туёқ товушларини эшитгандан кейин, узун қулоқларини динг қилиб бир ерда қотиб қолишди-да, ўша заҳотиёқ сакрашиб ҳар томонга қочиб кетишди. Нарироқдаги қуюқ ўрмон ичидан жон ҳолатда етти-саккиз жуфт жайронлар дупурлашиб чиқиб яна чўл бўйлаб қочишда давом этишарди. Ажаб, бу жониворлар нимадан шунчалик ҳуркиб кетишдийкин? Ҳа, сайёд! Худди шу пайт жайронларни қувиб бир суворий чиқиб келди. Қони қизиб кетган от гўё қанотли дулдулдек гувуллаб шитоб билан чопиб борар, туёқларининг ҳам ерга тегиб-тегмаётганлигини билиб бўлмасди. ўйноқи чўл шамоли тулпорнинг ёли ва узун думини учириб, ўйнатарди. Чавандоз йигит олдига эгилиб отнинг бўйнига ёпишиб олганди. Жайронларнинг чарчаб қолганлари бир-бирлаб ўз тўпининг ортида қола бошладилар, тўп олдида чопиб кетаётган жайрон серкаси рўпарасидаги унча баланд бўлмаган тақир тоғ томонга йўл олди. Учқур тулпор ўқ етгудек оралиққа бориб қолганда жайронлар тоғ бағрига етиб қолгандилар. Сайёд уларнинг тоғ ортига ўтиб кетишининг олдини олиш учун дарҳол тизгинини қўйиб юбориб, пайконни олди-да, оёқлари билан узангига тираниб эгардан кўтарилди ва ўқни ўлжасига қаратиб камон ипини торта бошлади. Худди шу чоғда жайронлар нима учундир йўналишларини яна ўзгартириб, шиддат билан ортга бурилиб, жар ёқалаб чопа бошлади. Бу пайтда тоғ тумшуғи томонда бир тўп суворий лашкарлар кўринди. Сайёд йигит кечиккан эди, у ўқни қайтадан садоғига солиб, камонни елкасига осганча бир қўлида тизгинини тортиб, яна бир қўли билан отининг бўйнини силаб, тўхташга даъват қилди. Сўнгра тизгинини янада қааттиқроқ тортди. Мағрур тулпор қадамини ноилож асталатган ҳолда олдинги икки оёғини бир бора баланд кўтариб тушди, сўнгра қизиб кетган кўзларини норозилик билан олайтириб тўхтади.\nТоғлар орасидан тўсатдан чиқиб келаётган эллик-олтмиш чоғли лашкарлар отларини елдириб, сайёд йигит турган тарафга яқинлаб келаётганди. Уларнинг ҳаммаси тўлиқ қуролланган бўлиб, бир қарашда олис йўлдан ёки муҳорабадан қайтаётгандек кўринарди. Найза учлари ва дубулғаларида кун нури ғира-шира чақнарди, суворийлар яқинлашган сари уларнинг чиройлари ва баланд кўтарилган якка туғнинг белгиси аниқ кўрина бошлади.\nСайёд йигит уларга тикилиб қаради ва ўз-ўзига:\n— Барс Тегин! — деб қўйди.\nДубулға ва совут кийиб саф олдида келаётган қадди-басти келишган йигит ҳақиқатдан ҳам хоқоннининг тўнғич ўғли Барс Тегин эди. Кўтарилган ўша ёлғиз туғ Барс Тегиннинг эҳтимол туғи, лашкарлар эса, унинг хос соқчи навкарлари эди. Сайёд йигит исмини айтаётиб хоқон ўғлининг олдига борди ва унга от устида бош эгиб таъзим қилди-да:\n— Хоқонимизнинг тўнғич ўғли Барс Тегинға бахт ва омад ёр бўлсин! – деб салом берди.\n— Қут бўлсин сенға ҳам, ботир йигит! – деб жавоб қайтарди Барс Тегин, — исминг недур? Бул чўлда ёлғиз не қилуб юрмушсен?\n— Исмим Арслон, шикор қилуб юргумдур, шаҳзодам, — деди сайёд йигит табассум ила боққан кўйи мулойимлик билан.\nШу пайт юзбоши Арслонга қараб буйруқ оҳангида ўдағайлади:\n— Шаҳзода Тегин ҳазратлари олдинда ўзунгни қандай тутодурсен?! Отдин туш!\nАрслон унинг дўқ билан қилган пўписасига писанд қилмай:\n— Хоқон ўғлони отдин тушуб бош эгканларни ботир деб ҳисобламайдур, элга содиқ фидокорларни қадрлайдурлар, — деди.\nБарс Тегин қизиқсиниб Арслонга тикилиб қаради.\n— Сен шундай фидокорму? – сўради у.\n—ўн йил муқаддам сизнинг падари бузрукворингиз Тунго Билга хоқон аъло ҳазратлари қизилбошларга қарши қўшин тортуб чиқғонда менинг отам ҳам шул қўшунда жангчи бўлғон эрди, — деди Арслон, — отам фидойилик бирлан муҳораба қилғонлиғи боис хоқон ҳазратлари отамни бутун қўшун олдинда «Алп Қаюм» деб эълон қилғон эрканлар ва барча жангчилариға отамни шул ном бирлан аташни буюрғон эрканлар. Отам ҳозир чилангарлик билан шуғуллонодурлар, хоқон ҳазратлари учун қурол-яроғ ясайдурлар, мени болалигимдиноқ Ватан ва халқимга қалқон, хоқон ҳазратларинға содиқ навкар бўлишга ўргатғонлар.\n—Сизлар не боисдан хоқонға ушмунча иноят кўрсатадурсизлар? – сўради Барс Тегин уни синчковлик билан синаб кўрмоқчи бўлиб.\n—Фуқароларнинг хоқонға содиқ бўлишлиғи онинг одиллиқ, ҳаққоният бирлан ҳукм юритғони, эл-юртға тинч-осойишта ҳаёт, обод-фаровонлиқ, иноқ-иттифоқлиқ бахш этаётурғониндандур, — деб жавоб берди Арслон.\nБарс Тегин бу оддий сайёд йигитнинг бундай самимий сўзларини эшитиб унга янада қизиқиб қолди. Арслоннинг шамол ва офтобда куйиб бироз қорайган чеҳрасига, эндигина сабза урган мўйлари ўзига жуда ярашиб тушганди. Унинг кескин турилган тим қора туташ қошларидан қайсарлик ва мардлик аломатлари шундоқ акс этиб турарди. Қаттиқ қимтилган лабларидан, айниқса лабларининг бурчагида билинар-билинмас кўриниб турган ним табассумидан унинг ўта ғурурли йигит ҳам эканлиги, жигаргўшаликка устуворлиги, унинг кенг елкали ва алп қоматидан буткул мардлик, жасорат ва куч ёғилиб турганлигини ҳам пайқаш қийин эмас эди. Йигит минган тўриқ тулпор ҳануз бир ерда тиним турмай ҳадеб олға интилар, ер тепинар, пишқириб, уёқ-буёққа айланарди.\n«Қандай ботирона кўриниш!» деб ўйлади Барс Тегин унга завқланиб қараб, яна сўради:\n—Нечун шикорға ўзунг бирлан бургут ёхуд шунқор олиб чиқмадинг?\nАрслон бу саволга ҳам ҳеч бир довдирамай дадил жавоб берди:\n—Бунға ҳожат йўқ эрди. Менинг бугун шикорға чиқишим фақат от устунда туриб камондин ўқ отишни машқ этиш, отимни жангаворлиқға ўргатишга қаратилғон эрди.\nБарс Тегиннинг бу чўл фарзандига тобора ихлоси ортиб борарди. Унинг ўзини тутишидан ва ҳар бир аниқ ва дадил жавобидан хушомадга қилча ўрин қолдирмаган самимийлик акс этиб турарди.\n—Мақбул ота ўғил! Ярайсен! – деди охири Барс Тегин Арслонга жиддий қараб, — ўғил деган шундай бўлмоғи керак. Кўринишингдан сен ҳам отанг каби қаҳрамон жангчи бўладурғонға ўхшайдурсен, мен бунға инонурмен.\nҲалол ва жўшқин меҳнатга, эркин ҳаётга одатланган оқ кўнгил чўл фарзанди бундай мақтовларга кўникмагани учун бироз ўнғайсизлангандек бўлиб, Тегинга қарашга ботинолмай қолди ва нима дейишини ҳам билмай кўзини ундан қочириб, суҳбатга қизиқсиниб қараб турган навкарларга нигоҳ ташлади. Навкарлар ҳам энди унга нисбатан ўзларида самимий ҳурмат ва дил изҳорлари пайдо бўлганлигини қалбан ҳис этишарди. Уларнинг баъзилари бу мардона йигитга мадад бергилари ҳам келгандек дўстона бир тарзда бир-бирларига қарашган кўйи кулимсираб, бошларини ирғишиб қўйишди. Барс Тегин ҳам қараб кулиб қўйди-да:\n—Емди сен нечун менинг қаердин келаётурғонлигимни, не қилуб юрғонлиғимни сўрамайдурсен? — деб яна кутилмаган саволни қўйди ва шу онда унинг жавобини кутмаёқ жиддий қиёфада сўзида давом этди, — билиб қўй, ботир йигит, элимизға бир кучли душман бостируб келмоқда. Бул душманнинг исмини Искандар Зулқарнайн дейишодур. Ул олис-олис ерлардағи, кўпгина тоғу тошлар, чўлу саҳро, биёбонлар ортиндағи Юнон деган элнинг хоқонидир. Бул ёвуз хоқон кунботишдағи талай элларни муҳосара этмишдур ва эмдиликда нарҳи қон кечуб, туман-туман кишилиқ улкан қўшин бирлан Турон замининға ҳужум қилиб чегарадағи элларни қирғинға олмоқда. Эшитишимизға қарағанда Туроннинг юраги бўлмиш Шамиркент шаҳрини кунфаякун қилуб, кўп халқни, кўп қариндош элатимизни қирғинға олуб эмдиликда бул ёқларға бостуруб келаётурғон эрмиш.\nАрслон бу гапларни эшитиб кўзларидан бирдан ғазаб учқунлари чақнаб кетди.\n—Мумкин эрмас, ичкарилаб киролмайдур! – дея бақириб юборди у ўзини тутолмасдан.\nБарс Тегин ўша нохуш воқеаларнинг, ўз сўзининг таъсирига берилган ҳолда яна сўзида давом эта бошлади:\n—Мен бу баҳодир навкарларим бирлан чегарадағи аҳволни бориб ўз кўзим бирлан кўрдум. Ҳозир шул ердин келаётурмиз. Ул ерда Искандарнинг элчиси бирлан кўришдум. Элчи бизнинг таслим бўлишимиз кераклиғин талаб қилмуш. Мен анға «Муҳораба майдонинда кўришғаймиз» деб жавоб бериб қайтмушмен.\n—Муҳорабаға мени бошлаб боринғиз, мен сизнинг айтғон ерингғиздин қатъий чиқмағаймен! – деб кескин жавоб қилди Арслон ҳаяжон билан.\nБарс Тегин нотаниш сайёддан шундай жавоб кутгандай, унга мамнунлик билан қаради.\n—Яхши! – деди шаҳзода, —хоқоннинг муҳорабаға чорловчи фармони эълон қилинғонда қўшунға бор. Сени муҳораба ғўлиға бошлаб кирғаймен. Душманнинг қилич, найзаси олдинда ўзунгни қандай тутушлиғингни кўрайин.\nШундан кейин овозини кўтариб Арслонга ҳам, навкарларга ҳам баробар қаратиб инод қилди:\n—Биз аларға ўз қудратимизнинг неларға қодир эканлиғин албатта кўрсатуб қўйғаймиз! Ёвуз босқинчи Искандар етмиш тоғ ботирларин бир кўруб қўйсун! Ҳалок бўлғон жафокаш қариндош элатларимиз учун ҳам илло қасос олғаймиз! Аларни тор-мор келтурмағунумизғача муҳорабадин асло қайтмағаймиз.\nАрслон энди Барс Тегинга завқланиб қаради. Тегиннинг ёши Арслондан кўп катта бўлса уч-тўрт ёш каттароқ кўринарди. У ғоят келишган йигит эди, айни чоғдаги ғазабнок чеҳраси, дубулғаси остидан чиқиб турган жингалак қўнғир сочлари, ҳис-туйғули қўй кўзлари, майсадек ўсган майин қисқа соқол-мўйлари унинг шубҳасиз янада ҳақиқий ботир ва чин жасорат соҳиби эканлигидан ҳам дарак бераётгандай эди.\nБарс Тегин тўсатдан Арслон томонга кескин бурилиб шундай деди:\n—Менға қара йигит, бахтингни синайдурғон вақтғада эмди кўп қолмади. Муҳорабаға бирға борғаймиз, ботирлик кўрсатсанг сен менинг энг яқин дўстумға айланодурсен, магар қўрқоқлик қилсанг…\nУ сўзини тўхтатиб, Арслоннинг кўзларига михдек тикилиб қаради ва ўнг қўли билан қиличнинг дастасини тутиб туриб, ҳар бир сўзини дона-дона этиб такрорлади:\n—Магар қўрқоқлик қилсанг адабингни ўзум берғум!\nШаҳзода бу гапни айтганда унинг чиройи буткул ўзгача сурли тус олдики, жангда қўрқоқлик қиладиганлар ундан сўзсиз ҳеч қандай яхшилик кутмаслиги кундай равшан кўриниб турарди.\n—Кетдик йигитлар! – деди Барс Тегин ва ўйноқлаб турган тулпор отини қуюндек учириб кетди. Навкарлар ҳам найзаларини ҳамда атрофидан нур таратиб чиқиб келаётган тонг қуёши ва бўри боши тасвири акс эттирилган бир неча заррин попуклик кўк ипак туғни баланд кўтаришган ҳолда унинг ортидан от қўйдилар.\nАрслон тобора олислаб кетаётган жанговар суворийларнинг ортидан бироз қараб тургандан кейин, нимадир ёдига келгандай бўлиб дарҳол отини чоптириб, Тегин кетган йўлдан бошқа бир манзилга қараб йўл олди. У узоқ йўл босди. Чўл охирлашганда олисда яшил боғлар кўринди. Арслон маҳалланинг четидаги дарахтзорликка келиб отидан тушди. У дарахтлар орасида ўтлаб юрган бир отни ва шариллаб оқаётган сув бўйида ўйчан ўтирган бир қизни кўрди. Арслон бирданига ўйнаб кетган юрагини босиб олиш учун қизнинг орқасидан бироз қараб турди. Сўнгра гўё тушида кўраётган паризодни чўчитиб юбормасликка тиришаётгандек майсазорларни авайлаб босиб, бир отлаб, икки отлаб аста-секин қизга яқинлашди. Қизнинг вужуди енгилгина титраб кетди, кўринишидан унинг йигитни аллақачон кўрганлиги ва ўзини атайлаб кўрмасга олиб ўтирганлиги сезилиб турарди, унинг оқаётган тип-тиниқ сувга қараб турган катта-катта кўзлари висол онларидан янада чарақлаб кетди. Арслон сув бўйига келиб унинг ёнида тўхтади ва майин овоз билан:\n—Болқиз! – деб чақирди.\nҚиз бошини кўтармади. Арслон елкасидан камонини олиб ерга қўйди-да, қизнинг ёнига ўтирди.\n—Болқиз, – деди у яна қизга ер остидан қараб, —мен вақтида келолмадим… кечикиб қолдим, узр… Қиз индамагандан кейин ўз айбини бўйнига олган оҳангда яна қўшиб қўйди. —Тан оламен қаршингғизда гуноҳкормен. Сизни куттириб қўйдим. Сиздан яна бир бор узр сўрайдурмен.\nҚиз худди сакраб урушга тайёрланган шўх кийикдек бошини бир йўла кўтарди-да, йигитнинг ҳаддан ташқари муҳаббатга тўла мулойим кўзларига тикилиб қаради. Қиз ўзининг хафа бўлганлигини билдиришга ҳарқанча тиришсада, истараси иссиқ ҳамда кўркам чиройининг илиқлигини асло ўзгартолмади, ғунча лабларини кулиб юборишига йўл қўймасликка тиришса-да, ҳилолдек қалам қошларини чимириб туришга урунсада, булоқдек отилиб турган оташ кўзлари табассумидан ўзини қочиролмади.\n—Шунчалик ҳам куттириб қўяр экансиз, шуни олдинроқ ўйласанғиз бўлмасмудур йигит? — деди у ўзининг ёқимли овози билан Арслонни янада довдиратиб.\n—Менга қаранг, Болқиз, мен сизға ҳаммасини гапириб берурмен, — деди Арслон ялингансимон қизга термулиб ва бир қўлини кўкси устига қўйди, — мен ўзимиз келишғон вақтни унутиб қолғоним йўқ… билодурмисиз, бугунғи кунни қанчалик ташналиқ-интизорлиқ ила кутғонимни!\n—Ундай эрса нечун кечикдинғиз? – такрор сўради Болқиз..\nАрслон севгилисини таслим этишга тиришиб гапира бошлади:\n— Кўришиш вақтимиз келгунга қадар пайкон отишни машқ қилиш учун шикорға чиққандим. ўзингғиз билодурсиз, пайкон отиш машғулотин бир кун ҳам тўхтатуб бўлмасдур. ўлжа қувиб чўл ичкарисинға кириб кетубмен. Боз устинға, — деб сўзини давомлаштирди Арслон қайтадан жиддийлашиб, унинг кўзлари яна бояги чўлдагидек чақнаб кетди, — мен шу чўлда валиаҳд шаҳзода Барс Тегин бирлан учрашиб қолдим. Ул чегара ерларинға боруб келубди. Искандар деган бир ажнабий хоқон бизнинг заминимиз сари қўшин тортуб элимизға бостируб келаётурғон эрмуш. Буни Барс Тегин ўз оғзи бирлан айтмуш.\n— Мен сизға шуни айтмоқчи эрдум, — деди Болқиз.\n— Не? Бу ҳақда сиз ҳам билодурмусиз? — ҳайрон бўлиб сўради Арслон. Қиз тасдиқ аломати бошини ирғаб қўйди.\n— Отамдин онглодим, — деди у, — кеча уюмизға бир лашкарбоши келуб эрди. Ул киши отам бирлан шул ҳақда гаплашишаётғанларин онглаб қолдим, бугун саҳарда бир навкар хоқоннинг ёрлиғин келтуруб отамни ўрдаға бошлаб кетмуш.\nБолқизнинг отаси Қора Боқши хоқоннинг яқин одамларидан бўлиб, ёшликдан тортиб жанг ишларида тобланган саркарда эди. У донишманд ва билимдон одам бўлганлигидан, хоқон томонидан унга «Қора Боқши» деган ном исм қилиб берилганди.\n—Муҳораба бошланса сиз не қилодурсиз? – деб сўради Болқиз Арслондан нигоҳини узмаган ҳолда.\n—Барс Тегин бирлан муҳорабаға бирға борадурғон бўлиб келишиб қўй-мушмен, — деди Арслон.\n—Сизнинг мана шундай жавоб беришингғизни билардим, — деди Болқиз. Энди унинг нафақат кўзларигина эмас, балки лаблари ҳам кулимсираб турарди.\nАрслоннинг шу топда Болқизнинг ипакдек юмшоқ қўнғир сочларини қўлига олиб ўйнагиси, унинг тонг шафағидек қирмизи яноқларидан ўпгиси, энг ширин севги сўзларини қулоғига оҳиста пичирлагиси келарди. Лекин, аллақандай зўр келган ғойибона сеҳрли бир куч унинг бундай қилишига йўл қўймасди. Йигит ўзининг кучли қўлларини қизга узатолмасди. Ҳар қандай ҳолатда ҳам дадиллик билан фақат ҳақиқатнигина сўзлашга одатланган чўл ўғлони энди қизнинг кўнглини олгудек бирор сўз ҳам тополмасди.\n—Қора Боқши кўпни билодурғон тажрибалик одам. Икковимизнинг тўй қилишимизға қўшилурму? — деди у охири хўрсиниб.\nБолқиз дарҳол жавоб қайтаролмади. У, отасининг бу ишга қўшилолмаслигини биларди. Қора Боқши ўз қизининг бир оддий сайёд йигит билан аҳдлашиб юрганлигини билгандан кейин, анча хафа бўлганди. У ҳатто бир марта Арслоннинг отасига: «Болқиз ёбғунинг қизи, унинг муносиби ўрда ичидан бўлиши керак!» деган экан. Бу гапни ўшандаёқ Арслон Болқизга билдирган эди. Шундан буён Болқиз отасидан ўзини четга олиб юрарди. Кейин, у бу дардни ичига сиғдиролмай онасига йиғлаб туриб: «Отам Арслонни ёмон кўрмасунлар, ул виждонлиқ, ақллиқ, ботир йигитдур. Мен они тушунодурмен, магар ул хоқоннинг хизматинға кирса қатъий керакли одамға айланодур» деб ёлборганди. Онаси қизининг кўзёшларини кўриб юраги ачишди. У ўзининг аржуманд қизининг нидоли ҳасратини кўриб туриб, унинг кўнглини янада ўкситишни истамасди. Шунга кўра, у меҳр ила қизнинг юзларини ювиб тушаётган кўзёшларини суртган кўйи илиқ оналик бағрига босди. «Отанг бирлан бу ҳақда гаплашиб кўрғаймен қизим» деб қизга тасалли берганди. Шундан буён, Болқизнинг қалбида «ўлмаган жондан умид» дегандек, қалбида умид учқунлари чақнай бошлаган эса-да, бироқ отасининг ҳанузгача ўз шаштидан тушмаганлигини кўриб яна хотиржамлиги йўқоларди. Кунлар, ойлар шу тарзда ўтарди.\nБу гапларни у қандай ҳам Арслонга айта олсин! У паришонликда турган масъум кўзларини йигитдан қочириб, бошини қуйи солди-да, ўз чиройига яна аввалгидек хуш табассум беришга тиришди ва гапнинг охирини ҳазилга буриш хаёлида олдидан шариллаб оқиб бораётган бўзсувга энгашиб, қўлининг учи билан Арслоннинг юзига сув сочди. Аммо Арслон бу ҳазилни қабул қилмади. У Болқизнинг қўлини тутиб олиб, термулиб турган кўзлари билан унга боқди.\n—Айтинг-чи, Болқиз, — деб ўз саволини такрорлади у, отангғиз розимудурлар? Яна айтинг-чи нечун камгап бўлиб қолдингғиз?\n—Магар отам рози бўлмасалар-чи, унда не бўладур? — деди Болқиз.\nУмидсизлик илкида эҳтиёт ва хавотир ила паст овозда айтилган бу сўз Арслонга бамисоли тўсатдан чақмоқ чақнагандек таъсир қилди.\n—У ҳолда сизни олиб қочамен! — деди у ҳеч бир иккиланмасдан қатъийлик билан.\n—Сизнинг мана шундай дейишинғизни билардим, — деди Болқиз ўйчан кўзлари билан олис кенгликларга кўз ташлаб. Сўнг у Арслон томонга бурилиб, унинг енгини қаттиқ тутиб олди ва кўзларига тикилиб, ёлборган оҳангда шошилиб гапида давом этди:\n—Лекин сиз отамни айбға буюрмағайсиз, отам гарчи қайсар эрсалар-да, аммо оқкўнгил одамдурлар… Алар хайрихоҳлик билдуродурлар… Онам аларга ётиғи бирлан тушунтирадурлар. Отамнинг жаҳллари тез эрсада кўнгиллари юмшоқ одам. Мени жуда яхши кўродурлар. Менға қаранг, Арслон, менға қарасангғизчи, гапларимға инонинг, отам кейинроқ сизни албатта яхши кўриб қолодурлар… Сиз отамдан хафамисиз?\n—Йўқ, албатта йўқ — деди Арслон чуқур тин олиб, — мен аларни ҳурмат қиламен… Сизнинг отанғиз бўлғонин учун ҳурмат қилодурмен.\n—Оҳ, Арслон, —деди Болқиз бошини унинг кўксига қўйиб, —сиз нечоғли яхши инсонсиз!\nУлар оташли севги лаззати илкида гоҳ ҳаяжонланиб, гоҳ мунгланиб, ўзларининг келгусидаги турмушлари тўғрисида узоқ-узоқ гаплашдилар, бир-бирларига аҳду паймонлар қилдилар.\nТунга Билга хоқон Искандар Зулқарнайнга қарши юришга отланишга фармон берган куни тонг саҳарданоқ ўрда олдига қўшин ва уларни кузатувчи эр-аёл, ёш-қарилар тўпланиша бошладилар. Кузатувчиларнинг ҳам кўплари қуролланган эдилар. Ҳаммадан кейин Барс Тегин ўз навкарларини бошлаб ўрда ичидан тизилиб чиқди. Оқ бўз тулпорга миниб келаётган Барс Тегинга халойиқ ҳурмат билан йўл бўшатиб беришарди. Навкарларнинг олдинги қаторидан жой олган Арслон ҳадеб олға интилиб турган тўриқ тулпорнинг тизгинини тортиб-тортиб қўйиб, интизорлик кўзлари билан кишилар тўпи ичидан кимнидир изларди. Охири у кишилар орасидан ўз отасини кўрди. Соч-соқоллари қордек оқарган собиқ пешқадам жангчи Алп Қаюм фахрланган ҳолда ўғлига қараб турарди ва «кўрдингларму, менинг ўғлимни!» дегандек кетаётиб, бошини эгиб ҳурмат билдирди.\nХоқоннинг буйруқлари эълон қилингандан кейин нақш-нигорли саришта равоқ атрофида қуролланган отлик тархонлардан ташкил топган ҳурмат посбонлари сафланиб туришарди. Барс Тегин навкарларини бошлаб уларга яқинлашиб келиб, қуролли суворий аёллар сафига қаторлашди. Арслон аёллар қўшинининг олдинги қаторида Барс Тегиннинг оқ юзли, сариқ сочли гўзал хотини Кумуш Тузун ва унинг ёнида қалам қошли кўркам Болқизнинг турганлигини кўрди. Улар ёқимли кулимсираб, қўл ишораси билан Тегин ва навкарларни қарши олдилар.\n—Болқиз, сиз ҳам чиқдинғизму? — деб юборди Арслон унга яқин келиб.\n—Бизни муҳорабадан қўрқади деб ўйлағон бўлсанғиз керак, шундай эрмасму ботир йигит?!.. Ортинглардан биз ҳам муҳорабаға борғаймиз, — деди Болқиз табассумли кўзлари билан унга тикилиб.\nБарс Тегин навкарлари билан келиб тархонларнинг олдидан жой олди.\nХудди шу пайтда бурғуларнинг сурли овози янграб, ноғораларнинг гумбир-гумбир садолари ҳаммаёқни тутганди. Тунга Билгахоқон, ёбғу ва лашкарбошиларнинг ҳамроҳлигида равоққа чиқди. Унинг бир ёнида хотини Ой Билга хотун, яна бир ёнида маслаҳатчи ва ёбғу Қора Боқши ҳозир бўлди. Барча одамлар чуқур сукутда хоқоннинг сўзини кутиб туришарди. Барчанинг нигоҳлари хоқоннинг келбатли забардаст қадди-бастига қаратилганди. Хоқон эгнига товар тўн кийган, боши чеккасига товар рўмолни ўраб олган эди. Унинг қуюқ ўсган сарғич соқол-мўйларига эндигина оқ оралай бошлаган. Ақл ва билим нури сингган мовий кўзлари бароқ қошлари остидан одамлар тўпига ишонч ва ғайрат билан боқиб турарди. Хоқоннинг қўшин ва фуқарога қарата қисқача бошлаган сафарбарлик ҳақидаги нутқи бамисоли момақалдироқдек янграб, ҳайбатли овози олис-олисларгача эшитилиб турди:\n—Шавкатлик ва енгилмас ботир лашкарларим! Азиз фуқаро! Бугунги кунда бизларга қаттол ёғийлардин озор чекғон мазлум биродар эллар умид ва нажот кўзларин тикиб туродурлар. Муқаддас она Ватанимиз тупроғинға ва онинг меҳнатсевар элининг тинч-осойишта турмушин паймол этмоққа, қуллиққа гирифтор этмоқға қасд қилган ёвуз, доғули қонхўр душманнинг шум қадами заминимизни дебсамоқда. Аларнинг Искандар Зулқарнайн деган хоқони тобора элимиз ичкарисинға қўшин тортиб келмоқда, — деди у. — Мен кўктангрининг хоҳиш иродасила элимизнинг дахлсизлиғин сақлаш учун ул ёвузларға қарши муқаддас жангға сафарбар қилинғонимизни ва отлонғонимизни эълон этмушмен.\nАлар бизни енголмайдурлар. Биз қатъий енғаймиз. Зафар биз томондадур! Кўктангрининг иродаси шундай. Тоғ бизнинг отамиз, ер бизнинг онамиз. Тоғ ота бизға суянчиқ бўлур, ер она бизға куч-қувват бағишлағай.\nТунго Билга хоқон қиличини қинидан шартта суғуриб олиб уни боши узра баланд кўтарган ҳолда ўз сўзини қўшинларни жангга чорловчи сўзи билан якунлаштирди:\n— Кўкда тангри, ерда ботир! Олға азамат шунқорлар!..\nШундан кейин туманлаған тиғлар баланд кўтарилди, тумонат кўкрак қалбларидан отилиб чиққан шиор еру кўкни зилзилага келтирди:\nКўкда тангри, ерда ботир!\nБурғулар ва ноғораларнинг садоси остида Тунго Билга хоқон қўшунни юришга бошлади. Кузатувчилар анча узоққача уларнинг ортларидан эргашиб бордилар. Сўнг аста-аста ортда қолдилар.\n—Йўлинглар қутлуғ бўлсун, азаматлар! Илло олинғиз, аммо олдурмангғиз! – деган ҳайқириқ овозлар чор атрофлардан ёғилиб турди.\nАрслон Барс Тегиннинг навкарлари қаторида тулпорини йўрттирган кўйи кетиб бораётган эса-да, фикри-зикри отаси билан Болқизда эди. Болқиз билан хайрлашув олдида у билан алоҳида хайрлашмаганлигидан кўнгли ярим бўлиб қолганди. Шу пайт тўсатдан Болқизнинг чақирган таниш овози эшитилди. Бу овоз унинг қулоғига оқиб гўё юрагига киргандай бўлди. У шу заҳоти сафдан чиқиб отини тўхтатди ва қўшиннинг ортидан от елдириб келаётган Болқизни кўрди. Болқизнинг тулпори шамолдек елиб келиб Арслоннинг отига ёндошиб тўхтади. Қизнинг кўкси нафис ипак кўйлакнинг остида бир кўтарилиб, бир пасайиб турарди. Яноқлари ва лаблари ҳаяжондан бироз қони қочгандек кўринарди. Ёш қалқиб турган оҳуникидек хумор кўзлари йигитнинг мардоналик акс этиб турган қора кўзларига интизорлик билан тикилиб боқарди. Охири у индамасдан қўйнидан чиройли кашталанган шойи дастрўмолчани чиқарди-да, қўллари билинар-билинмас титраган ҳолда Арслоннинг қўлига меҳр билан тутқазиб қўйди ҳамда мажолсиз овоз билан:\n—Тангри сизни ўзи асрасун, муҳаббатимизни умой асрасун! Нусрат сизға ҳамиша ёр, кўк тангри, ер тангри, мададкор бўлсин! — деди-да, йиғидан ўзини базўр тўхтатиб тулпорини ортига бурди ва қуюндек елдириб кетди.\nАрслон турган жойида гўё сеҳрлангандек қимир этолмай ва ҳатто бир оғиз ҳам сўз айтишга улгуролмай қизнинг ортидан яна бироз қараб турди. Сўнгра лашкарлар сафига етиб олиш учун отларини йўрттириб кетишаётган навкарлар сафи орасидан ўз ўрнини эгаллади.\nҚўшинлар мевазорлик боғларни, буғдойзорларни, йилқи, қўй ва қорамоллар, подалар ўтлаб юрган бахмалдек яшил яйловларни кесиб ўтиб поёнсиз ястанган чўлга чиқди. ўз йўлларидаги ҳар қандай тоифадаги қабилаларни бостириб, вайрон этиб келаётган қудратли душман билан бўладиган ҳаёт-мамот жанглари ҳам қадам-бақадам яқинлашмоқда эди. Дунёга донғи кетган чўл тулпорларининг туёқлари ҳайбатли дупурларди. Тунго Билга хоқон ўзининг эпчил ва бақувват оқ оти устида шукуҳ ила ўтирган ҳолда елдек учиб борарди. Унинг кўзлари худди Искандар Зулқарнайн билан тезроқ тўқнашмоқ учун шошилаётгандек ҳамон олға томонга қарарди. Хоқоннинг шу топда нималарни ўйлаётганлигини тахмин қилиш қийин эди. Шундай бўлсада, улуғвор, мағрур қиёфасига қараб, ўзига ва қўшинига ишончининг қатъийлигини фаҳмлаш мумкин эди.\nХоқонга бирдам ёндошиб, бирдам ортда қолиб келаётган Қора Боқши адоғсиз уфққа кўз тикиб хаёлга чўмди. У, Барс Тегинга эргашиб келаётган Арслонга бир неча бор кўз ташлаб қўйди. Болқиз билан бу йигит ўртасидаги боғланишни Қора Боқши хушламасди. «Бу масалани қандай қилиб бир тарафли этиш керак? — деб ўйларди у, — Арслон билан бевосита гаплашиб, уни бул ишиндан қайтариш лозимму? Аҳволға қарағанда, шундай қилмай ҳам бўлмайдурғондек кўринодур». Аммо Қора Боқши ўйлаб-ўйлаб шу жойга келганда элни ҳимоя этиш ва асраш учун фидойи бўлиб кетаётган бир йигитга бундай ғайри муомалада бўлишдан ўзида бироз ўнғайсизликни ҳам ҳис этарди. Шу боис у ичида: «Муҳораба тугагандин кейин бир гап бўлур, тангрининг ўзи йўл кўрсатур» деб қўйди-да, ҳозирча бу борадаги масала устида ортиқ ўйламасликка ҳаракат қилди.\nАрслон ҳам айни вақтда Қора Боқшининг ичидан кечаётган бор ўйларини уқуб олмоқчи бўлгандек гоҳ-гоҳида унга қараб қўярди. «Муҳораба якунлангандан кейин бу борада Барс Тегинга сўз очамен, — деб ўйларди у. Ул Қора Боқши ёбғу билан гаплашиб, они кўндиришға ўтинамен. Керак бўлса, ўзим ҳам боруб анғо бош эгамен. Магар рад этса Болқизни олиб қочамен». Шу қарорни кўнглига тугуб қўйгандан кейин, Арслон ҳам бу ҳақда энди ўйламасликка қарор қилди. У тез-тез қўлини қўйнига тиқиб, Болқиз эсдалик этиб берган бояги дастрўмолни юрагига қаттиқ босиб қўярди. Қўшин анча йўл босгандан кейин, бир кенг баландликка келиб тўхтади. Тунго Билга хоқон шу ерда баргоҳ қуришни буюрди. Уч юз кишилик хабаргирлар бўлими отларини қора терга тушириб қайтиб келдилар ва Зурқарнайннинг зарбдор қисми яқинлашиб қолганлиги тўғрисидаги хабарни етказдилар. Хоқон бу хабарни эшитгандан кейин ёбғу, тархон, ёбоғу, лашкарбошиларни ҳузурига чорлаттириб жиддий машварат ўтказди. Машваратда бир бўлук лашкарий қисмни душман йўлини тўсиш ва уларга қарши зарба беришга йўллаш учун қарор қабул қилинди. Хоқон бу вазифани тўнғич валиаҳд ўғли Барс Тегинга топширди ва унинг ихтиёрига ҳарбий тайёргарликдан ўтган, аммо жанг кўрмаган ёш йигитлардан таркиб топган тўрт минг отлиқ лашкарий қисмни топширди. Бироқ, бу ишнинг нечоғли хатарли эканлигига кўзи етган ҳарбий тажрибада устувор, донишманд, бообрў ёбғу Қора Боқши сўз олди:\n—Тангри туғмуш Тунго Билга хоқон аъло ҳазратлари, — дея мурожаат қилди у вазминлик билан, —Сиз Зулқарнайннинг йўлини тўсмоқға жанг кўрмоғон, онинг сабоғин олмағон бутунлай ёшларни жангға сафарбар қилмоқдадурсиз, йўлламоқдадурсиз. Бундай ҳол хатолиқ бўлиб яна нохуш оқибатларға олиб келиши эҳтимолдин йироқ эрмасдур, деб ўйлайдурмен. Менинг фикри ожизимча эрса муҳорабаға аслида ёши улуғроқ, уруш ишларинда тажрибалари бор бўлғон одамлардин йўлланса мақсадға мувофиқ бўлур эди… — деди қатъий дадиллик билан. Бу фикрга даврада ўтирган барча лашкарбошилар бир овоздан қўшилдилар.\nХоқон ёбғунинг донишмандлигига янада иқрор бўлган кўйи бироз ўйланиб тургач, шундай деди:\n—Мақбул, ҳурматли муҳтарам ёбғу жаноблари, сиз дарҳақиқатанда тўғри сўз айтмушсиз. Бинобарин, Барс Тегин ихтиёринға ана шундай уруш сабоқларинға эга бўлғон тажрибалиқ жангчилардан бир туман суворий ва яна шундай беш минг кишилик пиёдалардин иборат қўшин ҳам бириктирулсун. Бироқ, бу бўлажак муҳорабада албатта ёш жангчилар ҳам иштирок этмоқлиқлари, ўз бахту омадларин синаб кўрмоқлиқлари бешак даркордур. Сизнинг ўзинғиз аларға ҳам маҳоратингғиз, ҳам маслаҳатинғиз бирлан йўлбошчилиқ қилсангғиз янада нур устиға аъло нур бўлур эрди.\n—Мен розимен, — деди ёбғу Қора Боқши.\nМашваратдан кейиноқ Қора Боқши Барс Тегинга маслаҳатчи бўлиб, душманнинг йўлини тўсиш учун юриб кетди.\nБарс Тегин йўл бўйи ўз лашкарларининг руҳий кайфиятлари қандай кечаётганлигини билмоқчи бўлиб, тез-тез унга-бунга назар ташлаб қўярди. У кузатган сари аскарлар руҳининг устунлигига ишонч ҳосил этиб борарди. У отини бироз секинлатиб, орқадан келаётган Арслонга ёндошди ва баланд овозда сўради:\n— Қандай, йигит? Икки шохлик Искандар Зулқарнайннинг аскарларин тўнғизни отғондек ота алодурмусен?\n— Арслон бу саволдан бироз ранжигандек қиёфада Барс Тегинга қараб қўйиб:\n— Биз икковимиз чўлда учрашғон ўшал кун менинг қобонни қандай отишлигимни кўрмағон эрдинғиз. Эмди икки шохлик қиётларни қандай отишлиғимни, қандай чопишлиғимни муҳораба майдонида албатта кўрғайсиз, шаҳзодам! — деди вазминлик билан хотиржам ҳолда.\nБу сўзлардан Барс Тегиннинг кўнгли тоғдай кўтарилди. У мамнуният билан Арслонга қараб қўйди. Худди шу вақтда бир хабаргир от елдириб келиб, душманнинг илғор қисми олд томонда — қораси кўриниб турган ўша улкан тоғнинг нариги четида тўхтаганлигини хабар қилди. Барс Тегин қўшинини шу ерда тўхтаб дам олишга буюрди. Бу пайтларга келиб қош ҳам қарая бошлаганди.\nТегин донишманд Қора Бақши маслаҳати бўйича, тун яримларигача шу ерда кутуб туриб, сўнг тунда қўққисдан хужум қилиш тўғрисида маслаҳат берди. Белгиланган вақт етиб келганда аскарлар отларининг туёқларини қўй терлари билан маҳкам ўраб, ҳеч қандай товуш чиқармасликка ҳаракат қилиб, мутлақо махфий тарзда ёғий қўшинлари қарор топган лашкаргоҳга қараб йўл олдилар.\nТун яримларидан оққан, ҳаммаёқ зимзиё эди. Айғоқчилар душман лашкаргоҳида ҳеч қандай жонли ҳаракатдан асар ҳам йўқлиги, пойлоқчиликда турган ёғий навкарлари ҳам аллақачон ўз вазифаларини унутиб қўйганликлари ҳақидаги хабарларни етказдилар. Донишманд Қора Боқши ва Барс Тегин бу ҳолни бир оғиздан қутлуқ, саодатли онлардан дарак бераётганлиги, кўкктангри, ер тангрилари ҳам уларга бул муҳорабада мададкор эканликларидан бешак бели деб билдилар.\nБарс Тегин етакчилигида суворий ва пиёдалардан иборат қўшинлар мўлжалланган тоғ ёнбағрига етиб олганларидан кейин, отларнинг туёқларидаги қопламаларни ечиб ташлаб, қиличларини қинларидан яланғочладилар-да, отларининг жиловларини бўшатиб пиёдалар билан биргаликда ёв устига бўрондек ташландилар. Душманнинг олдинги қисм қўшинлари бу кутулмаган ва тўсатдан қилинган ҳужумдан эсанкирашиб, ўзларининг тилларида алланарсалар деб қичқиришарди. Зулқарнайн лашкарлари ҳали ҳал этувчи уруш ҳолатида турганларига у қадар ишонқирамаган эсаларда, лекин ҳар эҳтимолга қарши қурол-яроғли жанговор ҳолатда ётишган эдилар. Улар ётган ерларидан сакраб туришиб нари-бери отланишга шошилдилар. Бу вақтда Тегин лашкарлари гўёки қор бўронидек ёпирилиб келдилар. Чор атрофларда даҳшатлик ур-йиқитлар шиддатли тус ола бошлар, отларнинг туёқлари остидан оташ учқунлари чақнарди. От тўёқларининг дупур-дупурлари, кишнашлари, қурол-яроғларнинг бир-бирларига урилиб чиққан «жаранг-журинг» овозлари, дод-фарёдлари фалакка ўрларди. Бу муҳораба узоқ давом этмади. Зулқарнайн аскарлари бардош беролмай лашкаргоҳларидан чекина бошладилар. Бироқ, вақт аллақачон қўлдан кетиб, ҳалокат муқаррар бўлиб борарди. Тегин жангчилари ёғийларни тутдай тўккан кўйи қадам-бақадам қоронғу чўл томонга қисиб бормоқда эди. Ниҳоят ёғийлар бундай умидсиз жангдан воз кечиб, жонларини сақлаб қолмоқ ниятида бор-йўқларини ғолиблар ихтиёрларига ташлаб чўлга қараб қочишга тутиндилар.\nЖанг оташида қизиб кетган Арслон тулпорини қуюндек елдириб бутун сафнинг олдига ўтиб кетди ва ҳеч нарсага қарамай жон-жаҳди билан қочиб кетаётган бир юнон сипоҳига етиб олиб, қиличини бошининг устидан баланд кўтарганча, бор кучи билан серпади. Арслоннинг кескир эгри қиличи юнонлик сипоҳни елкасидан киндигигача бўлиб ташлади. Юнонлик суворий навкар эгардан ерга қулаб тушди. Унинг белига қистириб олган катта чарм ҳамён ҳам кесилган бўлиб, унинг ичидан талон-тарож қилиб йиғилган олтинлари қонга беланиб ерга сочилди.\nХудди шу пайтда донишманд Боқши душманнинг пистирмасига тушиб қолишдан хавотирланиб, лашкарларни ёғийларнинг ортидан ортиқча таъқиб этишдан тўхтатишга буйруқ берди.\nТонг сузила бошлаганди. Қуёшнинг илк нурлари тун пардасини йиртиб атрофни ёрита бошлади. Йигитлар душманни қувишдан тўхтаб ортга қайтдилар. Душманнинг қолдиқ қисмлари қочганлари ҳолда адирликлар орасида ғойиб бўлди.\nТонг тўлиқ ёриша бошлаганди. Арслон отидан тушиб қиличидаги қон доғларини ўзи чопиб ташлаган бояги юнонликнинг чопонига суртиб тозалаб қинига солди. Бу пайтда унинг ёнидан ўтиб кетаётган бир тўп аскарлар қонга беланиб ётган олтинларни кўриб:\n— Бул недур? — деб сўрашди.\n— Бул олтин қон, — деди Арслон ва отининг тизгинидан етаклаб ўз манзиллари томонга қараб юриб кетди.\nАна шундан эътиборан мазкур тунда кечган жанг ерларидаги улкан тоғ «Олтин қон» деган номда атала бошлади.\nЖангдан кейин Барс Тегин ёбғу Қора Боқши билан бамаслаҳат эндиликда ҳаракат йўналишини муҳокама қилди. Улар Искандар Зулқарнайннинг қасос олиш учун жанг бошлаши муқаррарлигига эътиборни қаратдилар ва шу муносабат юзасидан эҳтиёткор бўлиб, чўлга чиқмай, «Олтин қон»да лашкаргоҳ қуриб, хоқонни кутишга қарор қилинди.\nДарҳақиқат қилинган тахмин ўз исботини топди. Эртаси кун тонг саҳарда «Олтин қон»дагилар уфқда зўр қўшиннинг қорасини кўрдилар. Минглаган суворийлар саф тортиб «Олтин қон» томонга шиддат билан илгариламоқда эдилар.\nБарс Тегин билан донишманд ёбғу ўз лашкарини икки қисмга бўлиб, бир қисмини «Олтин қон»нинг сой томонига махфий пистирмага қўйдилар. Яна бир қисмига Арслонни бошлиқ этиб, душманга қарши йўлладилар. Арслон бошчилигидаги жангчиларнинг бошларидаги баланд қалпоқ парлари худди лочин қанотидай ҳайбатли кўринарди.\nИскандар Зулқарнайн лашкарбошилари ёбғулари ва хос қўриқчиларининг ҳамроҳлигида бир баланд тепалик устида туриб бўлажак жанг майдонини кузатарди. Бу ердан икки томоннинг отлари бир-бирига яқинлашиб келаётган поёнсиз текислик кафтдек кўриниб турар, ундан нарида «Олтин қон» тоғи юксакликка бўй чўзиб ётарди. Булутсиз мусаффо осмон узра эса бир неча калхат ва бир тўп қарға-қузғунлар бўлғуси жангдан ўзларига ўлжа кутиб, доира ҳосил этиб парвоз этишарди.\nИскандар Зулқарнайн тўхтовсиз олға босиб келаётган бир ярим минг чоғли суворийларга қараб: «бу озғина бир тўп одам не қилмоқчидур?» Ушмунча қудратлик қўшинни енгмоқни хаёл қилодурларму? Ёки аларнинг бошқа бир ҳийласи дағи бормудур? — деб ўйларди. Юнон подшоҳининг кўм-кўк кўзлари уйғур аскарларига менсимаслик билан қараб турарди. Чўл томондан ураётган изғирин шамол унинг икки шохли дубулғаси остидан сиқиб турган сап-сариқ узун сочларини учирарди. У қаддини тик тутиб, ўз лашкарларининг ғалабасини кўришга ҳозирланиб турарди. ўрта денгиз бўйларидан тортиб то шу ерларгача бўлган талай жанглар давомида у фақат енгишга, мағлуб қилишгагина одатланиб қолган эди. Бошқача бўлишини эса асло хаёлига ҳам келтиролмасди. Ҳолбуки, кўп ўтмай у жанг майдонига жиддийлашиб қарайдиган бўлди. Унинг кўз олдида кутилмаган ғалати ишлар юз берарди.\nУйғур аскарлари майдонга кенг ёйилиб, отларини учирганлари кўйи олдинга қаратиб камонлардан мерганлик билан бехато ўқ уза бошладилар, юнон аскарларидан бир неча киши от устидан қулаб тушди, яна бир неча от чопган ҳолда ўмбалоқ ошиб тушган бўйи ётиб қолди. Отсиз қолган аскарлар бошқа отларнинг оёқлари орасидан ўрмалаб туришиб жанг майдонидан қоча бошладилар. ўқлар кетма-кет учиб келмоқда. Юнонликлар ҳам олдинма-кетин йиқилиб ер тишламоқда эди. Охири Зулқарнайн аскарлари яқинлашиб келиб, эндигина пайкон отишга мумкинчилик яратилган маҳалда, уйғурлар чаққонлик ва чапдастлик билан отларини ортларига буриб ўқдай учириб кетдилар. Юнонликлар уларни нечоғлик зўр бериб қувиб етишга уринишмасин асло етишолмасди. Уйғурларнинг отлари гўё қанот чиқариб учаётгандай қувғунчиларни борган сари ортларида қолдириб кетишаётганди. Қочувчилар тўсатдан ортларига қаратиб яна шундай мерганлик билан бехато пайкон ота бошладилар. Қувгучилар яна тутдай тўкилишга бошладилар.\nЗулқарнайн уйғурларнинг бундай ажойиб маҳоратига ҳайратланиб, ёнида ҳозир бўлиб турганларга шундай деди:\n— Бу одамлар ўқни олдиндан қандай мерганлик билан отсалар, орқадин ҳам худди шундай усталик билан отишаркан, алар бошқаларға асло муҳтож бўлмай, ўз озуқасини ўзи топиб ейдирғонлар эрканлар: аларнинг қўлундин ўлжа асло қочуб қу-ту-лол-мағай-дур! Алар қачон хоҳласалар, ўшал чоғда отуб ейдурлар!\nАрслон бошлиқ йигитлар ва уларни таъқиб этаётганлар «Олтин қон» тоғига етиб борганда сой ичидан тўсатдан Барс Тегин ва Қора Боқши бошлиқ қўшинлар яшин тезлигида отилиб чиқиб, душман қўшинининг ён томонидан хужумга ўтди. Қочаётган йигитлар ҳам дарҳол ортларига бурилиб душман устига бўрондек ёпирилиб ташландилар. Икки томон давра олишиб, аралаш-қуралаш бўлиб кетдилар. Ур-йиқит, даҳшатли қирғин-барот бошланди. Отларнинг аянчли кишнаши, жангчиларнинг шовқин-сурони, ёғийларнинг йиртқичлардек ҳайқиришлари, ўз тилларида алланарсалар деб бақиришлари, Барс Тегин лашкарларидаги: «Кўкда тангри, Ерда ботир!» Тангрилар бизларға ёру, мададкордур! У-ур — у-у-ур,» ҳайё-ҳай наъралари майдон узра янграр, қонлар сел бўлиб оқарди. Тақир-туқурлар, ноғора, карнайларнинг овози, қилич ва қалқонларнинг зарб билан шарақ-шуриқ урилиши еру кўкни ларзага келтирарди. Отлар ҳуркиб пишқирар, жанг қизигандан қизир, шамширу ойболталарнинг осмонга чаққонлик билан чиқиб тушишидан қанчадан-қанча бошлар ерга думалар, тупроққа қорилиб, от туёқлари остида топталарди. Аёвсиз ва бехато учган ўқлар баҳодирларнинг юрак-бағрини тилка-пора қилар, эс-ҳушини йўқотган, эгасиз, баъзилари яраланган тулпорлар қон кечиб, ўзларини ҳар ёнга урар, чиқиб кетишга жой топишолмас эди. Эгарларидан йиқилган ярадор жангчиларнинг эса сон-саноғи йўқ эди! Улар ҳасрат билан нидо қилар, армон билан жон берардилар. Ҳамма ерлар мурдалар билан тўлиб борарди. Бу ерда шундай жанг бўлган эдики, Зулқарнайннинг ўзи ҳам умрида бундай жангни асло кўрмаганди! Ҳар икки томон мислсиз қаҳрамонлик кўрсатиб, жон-жаҳди билан олишдилар. Одамлар бир-бирларини қиличлар, найзалар билан уришарди, баъзилари от устида бир-бири билан хезлашиб, соч-соқолларидан тортишар, гирибонларидан олиб бўғишарди, бир-бирини эгардан юлиб олиб ерга улоқтириб ташлашарди…\n—Бардам бўлингғиз, ўғлонларим! Сўзсиз биз енғаймиз! Ғалаба биз томондадур! – деб далда берған ҳолда садо қиларди Қора Боқши ва талай жангларда чиниққан кучли қўли билан қилич серпаб душманни қиришда давом этарди.\n—Ур! — урр! — деб бақирарди Барс Тегин жангчиларнинг ғайратларига ғайрат қўшган кўйи кескин жанглар бўлаётган жойларга шўнғиб кириб кетарди.\nВатан бутунлиги, фуқаро осойишталиги йўлида жонларини фидо айлаётган ўз элининг азамат ботир шунқорлари учун бундай даъватлар ортиқча эди. Уларнинг ҳар бири гўёки ғазабланган шер эди. Мана қора қош, қора мўйли келишган алп қоматли йигит Буғро Тунго душман сафига ёриб кириб қиличини чаққонликда чархпалакдек ўйната бошлади. Зулқарнайн аскарларидан бири чеккасига қилич тегиб от устидан ўмбалоқ ошиб ерга қулади, яна бири тиғдан ёрилган қорнини тутиб, қора ерда юмалаганча чинқириб жон талашарди. Бу пайтда бир тўп юнонлик ёғийлар Буғро Тунгога ён томондан отилишиб келишдию, бироқ улгуришолмади. Қоплондек шиддаткор, лочиндек эпчил бу йигитнинг ўзи ўша юнонликларнинг устига бўрондек ташланиб, икки ёғийни бирёқлик қилиб, учинчисининг отини ағдарди-да, қолганларини кўз очиб-юмгунча яшин тезлигида ер билан яксон этиб ташлади. Ака-ука Қутлуғ Темур ва Эл темурлар ҳам худди шундай жанглар олиб боришмоқда эдилар. Уларнинг каттаси Қутлуғ Темур бир неча марталик жангларда ўзини кўрсатган, чиниққан довюрак ботир жангчи эди. У қиличвозлик қилганда рақиб томонни боимкон қадар ҳолсизлантириб, ўзининг кучини тежаб пайт пойлаб усталик билан ҳужум қиларди ва ҳар сафарда ҳам қиличвозликда ғолиб чиқарди. Иниси Эл Темур ўн етти – ўн саккиз ёшларда бўлиб, унинг илк бор жангга киришиши эди. У ҳаяжонланган ҳолда дуч келган ерга қилич серпар ва ҳанузгача бирор ғанимни маҳв этолмаётганидан аламзада бўлиб, янада жиддийлашарди. У, ҳадеб олға интилиб душман сафига ичкарилаб киришга уринарди.\n—Ел Темур! — бақирди акаси, —ичкарилама, менинг ортимдан юр!\nЛекин, бу чақириқ қони қизиб кетган ёш жангчининг қулоғига қани эди кирса. У охири бир душманни йиқитди-да, бирдан ғайратланиб кетди ва акасини ортда қолдириб бир тўп душман олдига от елдириб борган кўйи қиличини ишга солди. Узун соқоллик, гавдалик юнон ғаними бир зарбадаёқ унинг қиличини қайтариб юборди. Темурнинг ҳали кучга тўлмаган нозик билаги орқага силкиниб кетди. Шу ондаёқ унинг биқинига бир йўла икки найза санчилди, елкасига қилич урилди ва у худди тагидан чопиб ташланган чинордек отидан қулади.\n—Ел Темур! — деб қичқирди Қутлуғ Темур ва бостириб келаётган душманларни жон аччиғида қира бошлади. У ҳа деб иниси йиқилган ерга етиб олишга интиларди. Аммо, бу пайтда унинг ўзини ҳам душманлар қуршаб олишганди. Унга ёрдамга етиб келган тўрт нафар жангчи йигитлар ёғийлар билан жангга киришиб кетдилар. Чоп-чоп, ур-ҳа-ур янада шиддатли тус олиб кетди. Қобоқ ботир икки юнонликни саранжомлашига ўзи ҳам ҳар томондан урилган қиличларнинг зарбидан бош-кўзи қонга беланди, кўктангрини ёд этишга ҳам улгуролмай жон узди, учинчисига қилич серпамоқчи бўлиб турганда учиб келган найза орқасидан тешиб ўтиб кўкрагидан чиқиб қолди. Отуш мерган ҳали олисдан от солиб келаётгандаёқ камон билан икки юнонлик ғанимни қулатганди. Яқин келгандан кейин, қиличини ишга солиб яна бир ёғийни бирёқли қилди. Аммо шу онда унинг ўзи ҳам қуршовга тушиб қолиб, қилич зарбидан яраланди ва она ер учун мардларча қурбон бўлди. Ва лекин, Қопон ҳалок бўлишига, унинг ўрнига Қотмиш ўғлон етиб келди; Озоқ йиқилса, Бормон из босиб келиб, жанг алангасида янада авж олиб кетди. Жанг давомида Арслон ҳам ўзининг ҳақиқий арслонлигини кўрсатди. У эгардан кўтарилиб бутун бор кучи билан ўнга, сўлга чапдастлик билан қилич серпай бошлади. Унинг қиличи зарбидан душманлар ер тишлар, яраланганлари жанг майдонидан қочишарди. Айримларининг бошлари танларидан жудо бўлиб, от туёқлари остида топталарди.\n—Арслон, Арслон! — деб бақирди Барс Тегин Зулқарнайн аскарларини кетма-кет яксон этиб, олға силжишда давом этаркан, унга ва лашкарларига бўш келмасликни айтиб далда берган ҳолда баҳодирона олишишда давом этди. Ниҳоят душман қўшини тоб ташладилар ва бундай рақибларга бас келишларига кўзлари етмай, жанг майдонидан чекинишга, сўнг сафлари пароканда ҳолда қочишга тутиндилар.\nИскандар Зулқарнайн бояги тепалик устида туриб жангнинг боришини кузатарди. У, аҳволнинг бу тарзда ёмонлашганини кўриб, ёнида ҳозир бўлиб турган бир қизил соқоллик лашкарбошига янгидан қўшин тортиб уйғурларнинг йўлини тўсишни буюрди, лашкарбоши заҳирадаги бир қисм қўшинларни бошлаб ҳужумга ўтди.\nБарс Тегин ва Арслон ўзларининг ғолибона муҳорабалари билан ғоят руҳланган йигитларини бошлаб, уларга тўғридан қарши чиққанлари ҳолда янада қаҳшатғич зарбалар берди. ўҳ-ҳў! Ботирларнинг ботирларини ана энди кўринглар!\n—Ур! — деб ҳайқиришарди йигитлар. Улар худди асло тўхтатиб бўлмайдиган тўфондек ўз йўлларида учраганларнинг ҳаммасини ер билан яксон қилиб боришарди.\nЮнон қўшинининг қизил соқоллик лашкарбошиси уйғур аскарларига қараб таърифлаб бўлмайдиган ваҳимада титраб кетди.\n—Булар одаммудур ёхуд девлармудур! —дея бақириб юборди. Бу орада Арслон унинг икки хос қўриқчисини чопиб ташлади ва унинг ортидан қувиб етиб олиб, бўйнидан шартта тутиб олди-да, бир силтаб гўё улоқни улоқтиргандай эгардан ерга отиб урди. Қизил соқоллик лашкарбоши ўрнидан тургунча Арслон унинг томоғига найза уриб ерга михлаб ташлади. Қора Боқши Арслоннинг мисли кўрилмаган ажойиб ботирлик билан жанг қилаётганини кўриб ўзини тутолмасдан:\n—Яшавор ўғлим, асл ўғил эркансен, баракалла азамат, — деб бақириб юборди. Шу топта у Арслоннинг Болқиз билан муносабат боғлаганлигига норози бўлганлигидан ўзида хижиллик ҳис этди. «Ҳали ҳам бўлса, Арслонға бу ҳақда бирор қўпол гап қилуб қўймағоним хўп яхши иш бўлғон эркан, — деб ўйлади у, — бу азамат дарҳақиқатда тархон бўлушлиқға лойиқ йигит эркан».\nИскандар Зулқарнайн қуюндек илгарилаб келаётган уйғур лашкарларига саросима билан қараб турарди. Уйғур лашкарларини худди юксак само бўшлиғидан ўлжа устига отилиб тушаётган бургутларга ўхшатарди. Энди уларни тўсиб қолишнинг ҳеч қандай иложи йўқ эди.\nОхири Зулқарнайн шошилинч отланиб, мағлубиятдан руҳан тушган қўшинини бошлаб чегарадан чекина бошлади.\nТунго Билга хоқон уч кун давом этган шиддатли жанглардан ғалаба билан қайтиб келган қўшинларини «Олтин қон»даги боргоҳда қизғин қарши олди ва муҳорабада ўзларини кўрсатган жангчиларни бутун қўшин олдида тантанали тарзда тақдирлади. Ҳалок бўлганларга матом маросимини ўтказишга қарор қилинди. Қора Боқши билан Барс Тегиннинг таништиришлари ва жангда қатнашган барча жангчиларнинг бир оғиздан тасдиқлашлари орқали Арслон алоҳида инъому таҳсинга ҳамда тархон деган унвонга сазовор бўлиб, бир қисм қўшинга қўмондон ҳам бўлди.\nБу сафардаги жангдан кейин Искандар Зулқарнайн уйғурларга қарши урушни давом эттириш ниятидан воз кечиб, Тунго Билга хоқон билан сулҳ тузди.\nСулҳ музокаралари охирлашига пойтахтдан азиз меҳмонларнинг келганлигини хабар қилишди. Барс Тегин дарҳол уларнинг олдига пешвоз чиқиб, ўз волидаи муҳтарамаси Ой Билга хотун, умр йўлдоши Кумуш Тузун ва донишманд Қора Боқшининг қизи Болқизлар Тўғон Тегин бошчилигидаги меҳмонларни иззат-ҳурмат билан кутиб олди. Ташриф буюрганларнинг ичида Арслоннинг отаси пешқадам жангчи Алп Қаюм ҳам бор эди. Улар «Олтин қон»даги ғалаба хушхабарини эшитиб, ғолиб қўшинларни қутлаш учун бу ерга келган эдилар.\nШу куниёқ Барс Тегин онаси ва хотини билан маслаҳатлашгандан кейин, Алп Қаюм билан биргаликда Арслоннинг элчиси сифатида ёбғу Қора Боқшининг ҳузурига кирдилар. Қора Боқши уларга дўстона кайфиятда мамнуният билан ризолик билдириб, қуда ва элчига биттадан шойи тўн тортиқ қилди. Шундан кейин барчалар биргаликда тангри туғмуш Тунго Билга хоқон ва Ой Билга хотун ҳузурига бориб уларнинг олдидан ўтишди, хоқон билан хотун ҳам бундай қуда-анда бўлишга рози бўлишди. Бу тадбир барчанинг кўнглидаги мақбул иш бўлган эди. Донишманд ёбғу Қора Боқши Арслоннинг шу қадар мард, жасурлигидан чуқур фахр ила таъсирлангани учун унинг муносиб куёв бўлишлигига расман иқрор бўлганди. Унга Билга хоқон эл-юрт учун жонини ҳам аямайдиган бундай ботирнинг ўрдага яқин бўлишини маъқул кўрди. Барс Тегин Арслон билан бироз вақт ўтиб қимиз ичишиб мангуга айрилмас дўст бўлдилар. Ботирларнинг қадрини ботирлар билади дегандек, улар тўй маросимини ҳам айнан мана шу «Олтин қон»да ўтказишга келишдилар.\nШундай қилиб, дабдабали тўй бўлди. Йигитлар Арслонга кимхоб тўн кийдирдилар. Қизлар Болқизга олтин ва мунчоқлардан ясалган гултожни кийдиришди. Мурод-мақсадларига етган йигит билан қиз чексиз бахт туйғусида майсазор устига ҳозирланган жойга кетиб ўтиришди. Барс Тегин билан Кумуш Тузун уларга ҳамроҳлик қилдилар. Мусиқа, куй-қўшиқларнинг авжида тўй майдонида жамулжам бўлганларнинг барчаси йигит-қизни шод-хуррамлик билан табриклашди:\n—Шерюрак ботир Арслон тархонға қут бўлсин!\nГўзал Болқиз бахти кулуб қут бўлсин!\nЖангчилар оёқларга (қадаҳ) май тўлдириб нўш этишди. Бир тўда йигит-қизлар қўлни-қўлга беришиб, шўх куй-қўшиқларга жўр бўлиб, ер тепинган кўйи ҳам зафар суруридан сармаст, ҳам баҳодир барно басавлат куёв ва гўзал бахтли келиннинг шарафига уюшиб ўйинга тушдилар…\nУлкан-улкан чодирларга бўлиниб ўтиришган ҳурматли оқсоқоллар ҳам ғалаба нашидасидан беҳад масрур ҳолда қимизхўрлик –гўштхўрлик қилиб, ботир йигитларни олқишлашар, мақташарди ва қачонлардир ўзлари ҳам худди шулардай Ватанни ёвлардан қўриқлаган ёш чоғларида қатнашган қонли жангларини мароқ билан эслашарди.\nTeg(lar) Farhod JilonHabibulla ZayniddinUyg'ur\nXX asr uyg’ur she’riyatidan\nBehzod Fazliddin she’rlari uyg’ur tilida («Torim» jurnali,2014, 8-son).\nXurshid Davron she’rlari uyg’ur tilida («Tangritag» jurnali,2014, 4-son).\nXurshid Davronga bag’ishlangan maqola va she’rlari uyg’ur tilida («Aqsu adibiyati — Aksu Literature» jurnali,2013, 4-son).


“Ҳукумат аскарлари ҳар қанча изғимасин...”\n26 феврал 2021, Тошкент вақти: 05:17\nТурғунбек Андижонликлар бу ерда 13-14 май кунлари содир этилган хунрезликлардан кейин ҳукумат сиёсатининг асоси одамларни қўрқув ва таҳликада ушлаб туриш бўлиб қолаётганини айтмоқда.\n“Одамлар кўнглидаги қўрқув 13 май ва ундан олдинги даврдагидан ҳам кўп. Мазкур воқеадан кейин жуда кўп киши қамалгани сабабли бировнинг олдида бошқаси кўнгилни очиб давлат сиёсати ёки бўлаётган номаъқулликлар ҳақида гапира олмайди. Одамлар ҳукумат ва унинг қўшинларидан қўрқиб қолган. Бу воқеаларни томоша қилиб, видеога тушиб қолганларнинг уйлари тинтув, ўзлари сўроқ қилиняпти. Аскарлар ҳам юзига ниқоб тутиб келяпти. Улар ҳатто аёлларга ҳам қўпол муносабатда бўляпти”, - дейди “Озодлик” мухбири билан суҳбатлашган отахонлардан бири.\nСуҳбатдош аёллардан бири бугун “режим” сўзи андижонликлар қонига сингиб қолганини таъкидлади.\n“Андижонда ҳозир Боғишамолда, қамоқхона атрофида, Сой томонда, ҳокимият олдида режим. Ҳарбийлар қуролланган ҳолда ҳамма ёқда изғиб юрибди. Аммо ҳукумат аскарлари ҳар қанча изғиб, аҳолини қўрқув ва таҳликада ушлаб туришга ҳаракат қилсада, одамлар юрагидаги армонларни ўчира олмайди”, - деди аёл.\nАёл ҳуқуқ-тартибот ходимларининг ваҳшийлиги ҳақида қуйидаги бир воқеани ҳикоя қилиб берди:\n“Узоқроқ қариндошимизнинг ўғли бор эди. Ўша кунлари йўқолиб қолди. Урушга бормаган (митингда қатнашмаган демоқчи), шундай бўлса ҳам қўрқиб қолган экан. Хуллас, 4 кундан кейин топилди. Уни милиционерлар Андижонга олиб кетди. 4 кундан кейин уни ўлдиришиб, олиб келиб беришди. У Жалақудуқнинг Советский кўчасида яшовчи Фазлиддин Жўраев деган ўспирин эди. Унинг олиб кетилганини маҳалладагиларнинг ҳаммаси кўрганди”.\nСуҳбатдошлар ҳозир ҳибсга олинганлар, қийноққа солиниб, юраги эзилиб кетганлар сони бир неча баробар ортиб кетганини билдирди.\n“Митингга чиққанлар суратга туширилган кассета бор экан. Ушланганлар ўша кассетада бўлса, ертўлага олиб кирилиб, роса калтакланаётган экан. Кассетада бўлмаганларни ҳам уриб, кейин “биз сенга тегмадик”, деб қўл қўйдириб олиб, қўйиб юбораётган экан”, - дейди суҳбатдошлардан яна бири.


Эркинов рамзий терма жамоада | "NAVBAHOR" FUTBOL JAMOASINING RASMIY WEB SAHIFASI\nЭркинов рамзий терма жамоада\nЖамоамиз ҳужумчиси Шаҳбоз Эркинов «championat.asia» сайти ижодкорлари томонидан тузиб чиқилган 9-тур рамзий терма жамоасидан жой олди. Андижондаги “Соғлом авлод” ўйингоҳида “Андижон” билан бўлиб ўтган учрашувда Эркинов майдон марказидан рақиб дарвозасини нишонга олишга эришганди. Андижонликлар ҳисоб 1:1 бўлиб турган бир пайтда иккинчи голни уришга эришишганди. Мезбонларни голни нишонлашидан самарали фойдаланган Шаҳбоз тўпни марказдан ўйинга киритилгани ҳаманоқ дарвоза сари зарба беришга қарор қилиб, адашмаганди. Бу пайтга келиб “Андижон” посбони ўз жойини эгаллашга улгурмаганди. Шу сабабли Мошняга тўпни тўрдан жой олишини нигоҳлари билан кузатишдан ўзга чора топа олмаганди. Ўз навбатида Эркиновнинг голи нафақат турнинг балки чемпионатнинг чиройли голларидан бири бўлганлигини эътироф этиш жоиз.


Намуна эканингизни энди англадим, ё Расулуллоҳ!\n3 йил аввал 1642 siyrat.uz\nАссолому алайкум, ҳабибим Расулуллоҳ! Сиз ҳақингизда Аллоҳ таоло: «لقد كان لكم في رسول الله أسوة حسنة», деб Сизда бизларга гўзал ўрнак, намуна борлигини таъкидлайди. Тўғрисини айтсам, бунинг маъносини юзаки тушуниб, унчалик англамаган эканман «Расулуллоҳнинг нималари бизнинг нимамизга ўрнак?» деган саволга қизиқиб, ўзимга бирор марта қалбан мурожаат қилиб, жавоб изламаганман ҳам. Аллоҳнинг Ўзи қалбимга солиб, мана, энди бироз англагандекман Сизнинг намунали эканингизни, ё Расулуллоҳ! Бирор олийгоҳга ўқишга кириш истагидаги йигит-қизлар ўша олийгоҳга қабул имтиҳонига борсалар, уларга керакли ҳужжатларни тўлдириб беришларини таъкидлаб, қўлларига бўш оқ қоғозни бериб: «Ана, ана у ерда, намуналар доскасида ҳужжатларингизни қандай шаклда тўлдиришингизга ёрдамлашувчи «намуна»лар илинган. Шунинг ёрдамида тўлдирсангиз, бир мартада беxато тўлдирасиз, марҳамат», дейилади масъуллар томонидан. Роббимиз бизга қарата: «Эй бандаларим, Менинг «Жаннат» номли хушманзара, инсоннинг кўзи кўриб, қулоғи эшитиши у ёқда турсин, ҳатто хаёлига ҳам келмаган лаззату неъматларни қамраб олган «Истироҳат боғим» бор. «Унга ҳаммани ҳам эмас, балки фалон-фалон ҳужжатларни тўлдириб кеганларнигина киритаман», деб «Номаи аъмол» номли ҳужжат варақларини қўлимизга тутқазган экан гўё. Шунда «Истироҳат боғи»га талпиниб, ҳужжатларни зудлик билан тўлдирамиз, деган мақсадда: «Эй Роббимиз, бу ҳужжатларни қандай тўлдирамиз?» деганимизда, буюк Парвардигоримиз: «Ана, ана у Менинг энг сўйган бандам, энг сўнги ва энг мукаммал, барча замон ва макон муаммоларини ҳаётий ечиб берувчи Ислом дини Пайғамбари Муҳаммад ибн Абдуллоҳни сизга намуна қилиб, орангиздан чиқариб қўйганман. У ўз ҳужжатини қандай тўлдирган бўлса, сиз ҳам ундан намуна олиб тўлдиринг!» деб жавоб берган экан. Сизнинг пайғамбарлик муддатингиз инсониятга ҳамма соҳада ибрат, намуна, ўрнак бўла олар экан, ё Расулуллоҳ! Сиз қисқагина 23 йиллик пайғамбарлик фаолиятингизда ҳаётнинг ҳамма жабҳаларини тўла қамраб олган намунали ҳаётни босиб ўтиб улгурибсиз ! Оиша розияллоҳу анҳо онамиз айтганларидек,Сизнинг хулқингиз Қуръон экан. Ўзингиз саҳобаларингиз орасида юрган тирик Қуръон экансиз! Ҳаёту сийратингиз ҳам Қиёматгача келадиган, ҳаёт йўлингизни ўрганадиган умматларингиз учун гўё тирик Қуръон, унинг амалий намунаси экан, эй Ҳабибим! Кечиринг, мени кечиринг, Расулуллоҳ! Сездингиз, «Ҳабибим», «суюклигим» деган сўзим тилимнинг учидан чиқаётганини, сиздан яширишни уддалай олмадим... Шунинг учун бироз уялганимданми пастроқ оҳангда айтмоқдаман... Мендан юз ўгирманг, ёлвораман, жавобимдан сўнг юз ўгирманг! Лекин бу саволингизга «Ҳа», деб жавоб бермай иложим йўқ.«Ҳа», «Ҳа», афсуски, «Ҳа»... Чунки мен ҳали Умардек муҳаббатли бўла олмадим. Умардек «Сизни ота-онамдан ҳам, фарзандимдан ҳам, ҳамма-ҳамма одамлардан яxши кўраман, эй Аллоҳнинг Расули», дея олганим йўқ ҳали. Айтган бўлсам, ёлғон айтганман, буни амалларим ҳам кўрсатиб турибди. Билмадим, мен ким ёки нимаман ўзи?! Нима десангиз, ҳақсиз, Расулуллоҳ! Сиз: «Эй умматларим, никоҳланиб яшаб, яxши насл колдиринглар! Чунки мен қиёмат куни бошқа пайғамбарларнинг умматларидан умматларимнинг кўплигидан фаxрланаман», деганингизда, фақат одам сонини, умматингиз саноғини кўплигидан эмас, балки уларнинг мўминлик, умматлик сифатидаги вазифаларини қойилмақом қилиб бажарганларидан фаxрланишингизни назарда тутгансиз! Мендек беамал, тилида умматликни даъво қилиб, амалда кимлигини унутувчиларни эмас, албатта. Мен каби ноқису нотавонларни севикли умматингиз Сўфи Аллоҳёр бобом бундай баҳолаганлар: Бу умматлар ажаб зишт этди ҳолин, Ёпар бидъат билан суннат жамолин. Баҳойимдек иши ичмак-емакдир, Қуруқ тил бирла «умматмиз» демакдир. Ҳа, Расулуллоҳ! Туғри айтганлар, шундайман, балки бундан ҳам тубанман... Ҳузурингизда ҳижолатдаман, Расулуллоҳ! Сизга на чин амалий муҳаббат қила олдим, на сиз фаxрланадиган уммат бўла олдим. Ҳеч бирини уддасидан чика олганим йўк, Расулуллоҳ! Сиздан ҳаётий намуна олган фарзанд ҳам, эр ҳам, ота ҳам, уммат ҳам бўла олмадим, Жанобим! Дуо қилинг, Сизга хос уммат бўлай мен ҳам! Суннатингизни тутай мен ҳам! Сизга бу очиқ муножотим ҳаққи, Сизнинг ҳурматингиздан Аллоҳ таолонинг Ўзи мени ислоҳ қилиб, ўнглаб, қалбимни ҳам тилим билан бир xил қила олсам, кейин Сиз билан юзма-юз суҳбатга, муборак равзангиз зиёратига бораман, иншааллоҳ! У ҳам майли-ю асосий дийдор Жаннатда муборак жамолингизни кўриб, овозингизни жонли эшитишдан муосиво этмасин, Парвардигори олам. Ёнингизда туриб Жаннатнинг энг буюк неъмати бўлмиш Ўзининг жамоли меҳмонлари бўлишни насиб этсин! الصلاة والسلام عليك يا رسول الله «Саййид Муҳйиддин махдум» мадрасаси ўқитувчиси Баҳодир Баҳромжон ўғли.


Асаларичиларнинг фиғони фалакда. Нега? - Халқ сўзи\n18:05 10 Июнь 2019 Жамият\n- Яқинда 2 минг АҚШ доллари эвазига асал муми тайёрлайдиган ускуна сотиб олдим, - дейди у. - Шу ускунани ҳамда 150 қути асаларини жойлаштириш учун менга озгина жой керак. Туманимизнинг аввалги ҳокимига ҳам, ҳозирги раҳбарига ҳам шу масалада мурожаат қилганман.”Бир сотих ҳам жой йўқ”, деган жавобни эшитдим. “Ана, қишлоқдаги масжид бўш ётибди. Ўша ерга ускунангни ўрнат” дейишганига ўлайми?\n- Қўнғирот маҳалла фуқаролар йиғини ҳудудида яшайман, - дейди яна бир асаларичи Аваз Раҳматов. - Деҳқон хўжалигимизда йилига 4 – 5 тонна асал етиштириляпти. 350 та асалари оиласини парвариш қиляпмиз. Илгари 8 сотих еримиз бор эди. Асалари оилаларини шу ерда жойлаштирган эдик.Аммо туманимизнинг аввалги ҳокими Аскар Жаводов бу ерни биздан асоссиз тарзда тортиб олди. ”Вақтида қарор чиқариб, шу ерни ажратиб бергансиз –ку.Энди шунча асаларини қаерда парвариш қиламан” деган оҳу – зорим унга пашша чаққанчалик таъсир қилмади.\nБошқа асаларичилардан фарқли тарзда Улуғбек Хурсандовнинг оз бўлса – да экин ери бор.100 қутидан зиёд асалари оиласини шу ерда парвариш қиляпти.\n- Асаларининг фойдаси жуда катта,-дея куйинчаклик билан сўзлайди у. - Ғўза ва бошқа экинларни чанглатиб, ҳосилдорликнинг оширади. Шундай экан, асаларичиликка ихтисослашган фермер хўжаликларини барпо этиш керак.Токи, улар ихтиёрида минг ва ундан зиёд асалари оиласи бўлсин.Қолаверса, биз учун ер муаммоси бор. Қанийди, асаларичилар учун ҳам такрорий экин экиш учун ер ажратилса. Айрим асаларичилар омборида тонналаб асал сотилмай турибди. Агар ташқи бозорга чиқишимизга ёрдамлашишса, бу туманимиз, вилоятимиз иқтисодиёти учун ҳам фойдали бўлур эди.\nБу фикрларда жон бор, албатта.Негаки, исириқ, коврак, янтоқ каби табиий ўсимликлар гулидан олинган асал минг дардга даво саналади. Уларнинг баҳоси ҳам нисбатан қиммат. Масалан, коврак ўсимлиги гулидан олинган асал ғўзаникига қараганда деярли икки баравар қиммат нархда сотиляпти.\nАйтмоқчи, биз бу асаларичилар билан вилоят Туризмни ривожлантириш департаменти, маданият бошқармаси, Вобкент туман ҳокимлиги ҳамкорлигида ташкил этилган “Асал байрами” тадбири чоғида суҳбатлашдик. Байрам баҳонасида асаларичилар ўзларини қийнаб келаётган масалаларни ҳам ўртага ташлашди. Вилоят, туман мутасаддилари бу муаммолар ечими тўғрисида жиддий ўйлаб кўришади, деган ўйда асаларичилар фиғонининг бир чимдимини қоғозга туширдик, холос.


Ейиш ва ичиш одоблари | Мусулмоннинг қулай йўриқномаси\nЎлим ва жаноза\nБош саҳифа/Bo'limlar/Озиқ-овқатлар/Ейиш ва ичиш одоблари\nЕйиш ва ичиш одоблари\nИслом бизга ейиш асносида ўта одобли, неъматларга ҳурмат кўрсатиш ва озода бўлишни ўргатади.\nАллоҳ таоло одамзотга ейиш ва ичиш учун Аллоҳнинг неъматларини эслатиш, касалликлардан ҳимоя қилиш, нобудгарчиликка йўл қўймаслик ва ғурурланмаслик учун талайгина одобларни машруъ қилди.\nТилла ва кумуш ёки уларнинг суви югуртирилган идишларда овқатланмаслик.\nЧунки бундай қилиш билан нобудгарчилик ва исрофга йўл қўйилади ва камбағал инсонларнинг кўнгли оғрийди. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам: «Тилла ва кумуш қадаҳларда ичманглар ва товоқларида еманглар! Чунки улар бу дунёда у(кофир)лар учун, Охиратда эса биз учундир», деганлар (Имом Бухорий: 5110; Имом Муслим: 2067).\nОвқатдан илгари ва кейин қўлни ювиш.\nАгар овқатнинг қолдиқлари қолса, ювиш яна ҳам зарур бўлиб қолади.\nОвқатланиш ёки ичишдан илгари «Бисмиллаҳ», дейиш. Бунинг маъноси: Аллоҳнинг исми билан табаррукланиб, Аллоҳдан мадад сўрайман, демакдир.\nАгар овқатланишнинг бошида айтишни унутган ва кейин эсига тушган бўлса: «Бисмиллаҳи аввалаҳу ва охираҳ» (Овқатланишнинг аввалию охирида Аллоҳнинг номи билан ...), дейди.\nРасулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам бир болакайнинг овқатланиш одобига амал қилмаётганини кўрдилар ва таълим бериб: «Ҳой бола, Аллоҳнинг номини айт, ўнг қўлинг билан ва олдингдан егин!», дедилар (Имом Бухорий: 5061; Имом Муслим: 2022).\nЎнг қўл билан еб, ичиш. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам: «Чап қўл билан еманглар! Чунки, шайтон чап қўли билан ейди», деганлар (Имом Муслим: 2019).\nЎтириб ейиш ва ичиш мустаҳабдир.\nЎз олдидан ейиш. Луқмани одамлар олдидан олмаслик. Чунки одамлар олдидаги луқмани олиш, адабсизликдир. Шунинг учун ҳам Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам: «Олдингдан егин!», дедилар.\nЕрга тушган луқмани олиш мустаҳабдир. Агар луқма ерга тушса ва уни олиш имкони бўлса, унга теккан тупроқ ва бошқа нарсаларни олиб ташлаб, ейиш лозим. Бу билан Аллоҳ берган неъмат ва таом муҳофаза этилади.\nОвқатни айбламаслик ва таҳқирламаслик. Дастурхонга қўйилган овқатни ё мақташ ёки у ҳақда оғиз очмаслик керак. Пайғамбаримиз Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи ва саллам ҳеч қачон овқатни ёмон демаганлар: ёқтирсалар еганлар, ёқтирмасалар емаганлар (Имом Бухорий: 5093; Имом Муслим: 2064).\nКўп емаслик ва ўта тўйиб кетмаслик. Ўта тўйиб овқатланиш барча иллат ва касалликларнинг манбаидир. Ўртача овқатланиш энг яхши ишдир. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам ҳам бу ҳақда шундай деганлар: «Одамзот қорнидан кўра ёмонроқ идишни тўлдирмагандир. Аслида, унга қоматини тиклаб турадиган овқат етарлидир. Агар зарурт бўлса: қориннинг учдан бири таоми, учдан бири ичимлиги ва учдан бири нафас олиши учун бўлсин!» (Термизий: 2380; Ибн Можа: 3349).\nОвқатланиб бўлгач: «Алҳамдулиллаҳ» (Аллоҳга ҳамдлар бўлсин!) дейиш. Банда овқатланиб бўлгач, Аллоҳ инъом этган ва кўплаб инсонлар маҳрум бўлган неъматлар эвазига Аллоҳга ҳамду санолар айтади. Ҳамдни шундай ифодаласа ҳам бўлади: «Мени бу билан ҳеч қандай куч ва қудратимни ишлатмай тўйдирган Аллоҳга ҳамду санолар бўлсин!» (Термизий: 3458; Ибн Можа: 3285; Имом Аҳмад: 15670).\nМусулмоннинг қулай йўриқномаси\nМусулмоннинг қулай йўриқномаси веб саҳифаси (Мусулмоннинг қулай йўриқномаси) китобининг электрон нусхаси бўлиб, ад-далил ал-маосир ширкатининг фаолиятларидан биридир. У 15 дан ортиқ тилларда қўйилди ва мумтоз электрон қолиблардан бир қанчасига солинди.


Наманганда содир бўлган аянчли ЙТҲда эр-хотин вафот этди\nНаманганда аянчли ЙТҲ содир бўлди. Бу ҳақда EVERYDAY.UZ мухбири хабар қилди.\nМухбирнинг маълум қилишича, кеча 23 июль куни соат 09:15 ларда вилоятнинг Поп туманида иккита "Нексия" автомашинаси иштирокида ЙТҲ содир этилган. Воқеа “Пунгон-Наманган” йўлида юзага келган. Бунга сабаб қилиб эса 66 ёшли А.А. бошқарувидаги "Нексия" ҳайдовчисининг бошқарувни эплай олмай қарама-қарши йўлга чиқиб кетгани кўрсатилмоқда. У рўпарасида ҳаракатланаётган 45 ёшли Тошкент шаҳри Сергели туманида яшовчи Ш.А. бошқарувидаги "Нексия"га бориб урилган.\nНатижада 66 ёшли А.А. ҳамда унинг турмуш ўртоғи 62 ёшли М.А.лар вафот этган. Унинг йўловчиси, ҳайдовчининг гўдак невараси ва тошкентлик ҳайдовчи касалхонага ётқизилган. Ҳозирда воқеа юзасидан жиноий иш қўзғатилиб тергов ҳаракатлари олиб борилмоқда, дея маълум қилган ИИВ.\nСамарқандда “ЗИЛ” билан тўқнашган "Нексия"нинг ҳайдовчиси касалхонага олиб кетилаётганда, йўловчиси эса воқеа жойида ҳалок бўлди\nНаманганда бир кунда иккита аянчли ЙТҲ содир бўлди\nЧироқчида дахшатли ЙТҲ: икки киши вафот этди ва яна икки киши касалхонада\nБухорода содир бўлган аянчли ЙТҲда уч киши ҳалок бўлди. Ҳайдовчилардан бири маст ҳолда бўлгани айтилмоқда\nСурхондарёдаги аянчли ЙТҲда икки киши вафот этди\nУмиджон 24 июл 2019 22:18\nЭьтибор бериб каралса шу йуналишида жудаям куплаб ЙТХ ходисаси булди бу вилоят ИИБ ЙТХБ ходимларини яхши ишламаетганидан далолат\nBegzod 24 июл 2019 22:56\nBu yo’l xarakatlanishga tor bu yo’lni kengaytirish kerak Viloyat IIB xodimlarini bunga aloqasi yo’q dep o’ylayman\nКобулжон 26 июл 2019 07:20\nМатбуотда 25 маротаба махтаниб ушбу йулга пул ажратилди дейишди бетон копламали туртполосали йул булади деб йул\nЧетидаги уйларни бузишди.Чуст шахрига кираверишда 2015 йилда бир кунда 7 киши авария натижасида оламдан утди.йул доим нагрузка транспорт нихоятда куп.кераксиз йуларни кенгайтириб бу йул хамон этиборсиз колиб кетмокда


“Ўзбекнефтгаз”: Жаҳоннинг етакчи компаниялари билан полимер композит қувурлар ишлаб чиқариш имкониятлари ўрганилмоқда — Teletype\n“Ўзбекнефтгаз”: Жаҳоннинг етакчи компаниялари билан полимер композит қувурлар ишлаб чиқариш имкониятлари ўрганилмоқда\n"Ўзбекнефтгаз" АЖ Бошқаруви раиси Меҳриддин Абдуллаевнинг топшириғи билан ҳозирги кунда углеводород хом ашёларини қазиб олиш соҳасида кенг кўламли ишлар олиб борилмоқда.\nУглеводородларни қазиб олишда ва уларни масофага транспортировка қилишда шу жумладан, технологик жараёнларга етказиб беришда металл қувурлардан фойдаланилади. Шлейф ва саноат қувурларини эксплуатация қилиш давомида металлнинг коррозияси туфайли авариявий тўхталишларнинг содир бўлиши натижасида ишлаб чиқариш жараёнларини маълум муддатга тўхталишига ва таъмирлаш учун қўшимча сарф ҳаражатларини талаб этади.\nМаълумот учун таъкидлаш жоизки, дунё миқёсида саноат корхоналарида металл коррозияси сабабли профилактика, хизмат кўрсатиш ва таъмирлаш ишларига 2020йилда 60 млрд АҚШ долларидан зиёд маблағ сарфланди.\nЯнги технологик ечимларни жалб этиш мақсадида жорий йилнинг 15 ноябрида Жаҳоннинг қувур ишлаб чиқариш бўйича етакчи компаниялири билан полимер композит қувурларни ишлаб чиқариш лойиҳасини амалга ошириш имкониятларини ўрганиш бўйича видео конференц алоқа орқали музокаралар олиб борилди.\nМузокара давомида мутахассислар қувурларининг хусусиятлари, ўзига хослиги ва афзалликлари бўйича маълумот етказди. Шуни айтиб ўтиш керакки таклиф қилингаётган композит трубалар умуман коррозияга учрамайди ва юзаси силлиқлиги сабабли минимал чўкмалар ўтиради ва қувурларнинг ўтказиш қобилияти юқори. Ундан ташқари металл қувурлардан 8 баробар енгил бўлиб, паст иссиқлик ўтказувчанликка эга.\nМутахассислар ушбу турдаги қувурларни саноат миқёсида шлейф ҳамда хомашё ва маҳсулотларни етказиб бериш металл қувурлари ўрнида қўллаш, турли ишчи босим ва температуралар таъсири остида ишлатиш мумкинлигини таъкидладилар.\nМунозара давомида томонлар қизиққан саволлар билан маълумот алмашдилар. Бу турдаги қувурлар саноат миқёсида янги кириб келаётган маҳсулотлигини, истиқболда металл ва шишатолали қувурларни ўрнини босиши ва иқтисодий жиҳатдан соҳа корхоналарига самара олиб келиши мумкинлиги эътироф этилди. “Ўзбекнефтгаз” АЖ қазиб олиш ва етказиб бериш фаолиятида ушбу турдаги инновацион ечимлар ишлаб чиқариш самарадорлик даражасини ошириши ва ушбу турдаги қувурларни маҳаллийлаштириш устиди биргаликда иш олиб боришга томонлар келишиб олишди.


Грузияда ковид талабларидан бири бекор қилинди – Bugun.uz\nЖаҳон - 19:24 · 05.05.2022\nГрузияда ковид талабларидан бири бекор қилинди\nКоронавирус устидан ғалаба қозонганини эълон қилган Грузия ёпиқ жойларда тиббий ниқоб тақиш талабини бекор қилди. Бу ҳақда «МИР 24» хабар берди.\nМаълум қилинишича, ушбу қарор тиббиёт муассасалари ва жамоат транспортида ниқоб тақмасликни назарда тутмайди. Мамлакат бош вазири Ираклий Гарибашвили Грузия ковид устидан деярли ғалаба қозонганини таъкидлаганди.\n«Коронавирус устидан деярли ғалаба қозонганимизни айтиб, ватандошларимизни хурсанд қилмоқчиман. Бизда ҳозирги вазият шундай кечмоқда», — деган Гарибашвили.\nМамлакатда коронавирус инфекциясининг биринчи ҳолати 2020 йилнинг 26 февралида қайд этилган. Грузия аллақачон пандемиянинг бир неча тўлқинларини бошдан кечирган. 2021 йилнинг декабрь ойида республикада «омикрон» штами билан касалланишнинг биринчи ҳолатлари аниқланган.\n2022 йилнинг февраль ойида Соғлиқни сақлаш вазирлиги коронавируснинг олтинчи тўлқини пасайишни бошлаганини эълон қилган. Аҳолиси 3,7 миллион кишидан ортиқ бўлган Грузияда пандемия даврида 1 миллион 651 минг 577 нафар кишида инфекция аниқланган, 16 минг 777 бемор асоратдан вафот этган.\nАввалроқ Болгария сайёҳлардан коронавирус талабларини олиб ташлаши ва Туркияда коронавирус чекловларидан бири бекор қилингани маълум бўлган.


Ўзбекистонда ишсизлик 9,4 фоизни ташкил қилди – Газета.uz\nЎзбекистонда биринчи чоракда ишсизлик 9,4 фоизни ташкил қилди. Энг юқори ишсизлик даражаси Самарқанд ва Сурхондарё вилоятларида — 9,8 фоиз, энг паст кўрсаткич эса Тошкент шаҳрида — 7,8 фоиз қайд этилди. Ишсизлар сони қарийб 1,4 млн кишини ташкил этмоқда.\n27 май 2020, 14:14 Иқтисодиёт\nЎзбекистонда 2020 йилнинг биринчи чорагида ишсизлик даражаси 9,4 фоизни ташкил қилди. Бу ҳақда молия вазири ўринбосари Дилшод Султонов ўзининг 2019 йилдаги Давлат бюджетининг ижроси юзасидан ЎзЛиДеП фракциясига берган ҳисоботида маълум қилди.\nҲисоботга кўра, 2020 йилнинг январь-март ойларида энг юқори ишсизлик даражаси 9,8 фоиз билан Самарқанд ва Сурхондарё вилоятларида, 9,7 фоиз билан Жиззах, Қашқадарё, Сирдарё ва Фарғона вилоятларида қайд этилган. Ишсизлик бўйича энг паст кўрсаткич эса Тошкент шаҳрида (7,8 фоиз) аниқланган. Ишга жойлаштиришга муҳтож меҳнат билан банд бўлмаган аҳоли (ишсизлар) сони 1,399 млн кишини ташкил этган.\nМаълумот учун, Ўзбекистонда ишсизлик даражаси 2019 йилнинг I чорагида ҳам 9,4 фоизни ташкил этган эди. Худди шунингдек, ишга жойлаштиришга муҳтож меҳнат билан банд бўлмаган аҳоли (ишсизлар) сони ҳам 1,4 млн нафарга (1,391 млн) етган.


"Қрим Россиянинг нишони эмас. Нишон - Украина" - BBC News O'zbek\n"Қрим Россиянинг нишони эмас. Нишон - Украина"\nЖонатан Маркус Би-би-сининг дипломатик мухбири\nҚримдаги Россия ва Ғарб ўртасидаги зиддият НАТО олдига янгича мақсадларни қўйса ажабмас. Бу можаро НАТО, Оврўпо Иттифоқи, Вашингтоннинг Оврўпо билан алоқалари ва энергия таъминоти йўлларининг келажаги учун муҳим аҳамият касб этади.\nИкки томондан янграётган баёнотлар, ёвқараш ва ҳикоя қаҳрамонлари Совуқ Урушни эслатсада, бу энди Совуқ Урушнинг қайта жонланиши деб бўлмайди. Чунки Россия, авваламбор, Совет Иттифоқи эмас. Глобаллашган иқтисод ўзгача контекстни яратган, Москва ва Ғарб ўртасидаги ҳарбий адоват ўтмишда қолган.\nЛекин, бугунги зиддиятнинг хавфини тан олмасдан иложимиз йўқ. Қримдаги инқироз Совуқ Уруш охиридан бери Оврўпо ва Атлантик уммони ҳудудида юзага келган энг муҳим драма бўлаётир.\nПучга чиққан умидлар\nЙигирманчи аср охирига етар экан, баъзи сиёсий таҳлилчилар Совет Иттифоқининг қулашини "тарихнинг якуни" дея таърифлашди. Улар фикрида, энди ҳаммамиз капиталист эдик ва қарийб 100 йил жаҳонни иккига бўлган мафкурафий адоват энди якун топганди.\nҒарбда Россия ва Хитойни ўз шериклари, ҳамда халқаро тизимнинг масъулиятни ўйинчилари деб кўриш истаги жўш урганди.\nХитойнинг Шарқий ва Жанубий Хитой денгизларидаги амаллари унинг қўшнилари орасида ана шу умидларнинг қанчалар асосли экани борасида шубҳалар уйғотди.\nРоссияга келсак, унинг Қримдаги ҳаракати бу умидни бира тўла ерга кўмиб қўя қолди.\nМудофаа харажатлари дунё бўйлаб қисқарар экан, иқтисодий қудрат асосий кучга айланиши кутилганди.\nБироқ, Москвадаги қарашлар бошқача эди. Ғарбнинг Болқон, Ироқ ва Ливиядаги ҳарбий амалиётлари Кремлга Ғарб истаган вақтида ўзбошимчалик билан ҳарбий кучини қўллаши мумкин деган ишорани берди.\nНАТОнинг чегаралари Россия сари тобора силжиб борар экан, Президент Владимир Путиннинг Москва собиқ совет ҳудудларидаги ўз мавқеини кучайтириши билангина Россиянинг обрўси ва хавфсизлиги таъминланади деган қараши ўз тасдиғини топа бошлади.\nБунга эришиш учун рус озчиликларини ҳимоя қилиш бир вақтнинг ўзида ҳам мақсад, ва ҳам тактикага айланди.\nГуржистон билан 2008 йилда юзага келган зиддиятида Москва Гуржистон ҳудудидан икки ҳудудни кесиб олиб, у ерда русийзабон протекторатларни барпо қилиши ҳали ошнинг тузини татиб кўришдек бир нарса эди.\nҚрим Россиянинг асосий нишони эмас. Нишон - Украина.\nҲеч ким Путиннинг Украинадаги узоқ муддатли режалари қандай эканини билмайди. Лекин, унинг қисқа муддатли амаллари Киевда ўта аксил-Россия ҳукуматининг ўрнатилишига ҳисса қўшди.\nРоссия бутун Украинага таъсир қила олишни истайди. У Украинанинг бошқа ҳудудларини яна кемиришда давом этадими, ёки Киевдаги янги ҳукуматни ичидан барбод қиладими, аниқ ишора шуки, бу инқироз Қрим референдуми билан якунига етмайди.\nУкраининг тақдири ҳали кўп йиллар Россия ва Ғарб ўртасидаги қарама-қаршиликнинг маркази бўлиб қолади.\nҚарама-қаршилик кучайиб борар экан, НАТО қайта жонланади, бироқ унга аъзо давлатлар фақат даҳанаки жанг олиб борадиларми, ёки мудофаа салоҳиятини оширадиларми, бу ҳозирча очиқ савол.\nВашингтон хавфсизлик масъулиятларини Оврўподаги иттифоқчилари елкасига оширишни хоҳлаганди, бироқ Қримдаги можаро Оврўпо хавфсизлигидаги АҚШ роли қанчалар марказий эканини яна бир бор намойиш қилди.\nТасодифми йўқми, Болтиқбўйи мамлакатлари устидан шу кунларда НАТОнинг ҳаво патрулини амалга оширган учоқлар Американики бўлди. АҚШ бу амалиётни қўллаб-қувватлаш учун яна кўпроқ қирувчи учоқларни юборди. АҚШ, шунингдек, Польшага ўз учоқларини йўллади.\nВашингтон энди узоқ муддатга ўз иттифоқчилари хавфсизлигини таъминлашга қанчалар бел боғлаганини намойиш қилиши керак бўлади.\nСовуқ Уруш якун топишидан 20 йил ўтиб, Россия ва Ғарб ўртасидаги совуқ ва адоватли муносабат оддий ҳолга айланадиган кўринади.


АҚШ президенти Жорж Бушнинг қайд этишича, Ал-Қоида операцияларига раҳбарлик қилганликда гумон қилинаётган Халид Шайх Муҳаммаднинг ҳибсга олиниши Ал-Қоида террор тармоғига жиддий зиён етказган.\n17 январ 2021, Тошкент вақти: 02:08\nБуш Шайх Муҳаммадни “Ал-Қоиданинг энг юқори даражали қотили”, деб атади.\nАҚШ Бош прокурори Жон Эшкрофт эса Халид Шайх Муҳаммадни 2001 йил 11 сентябр терактлари ортидаги асосий шахс, операцияларни режалаштирган “мия”, деб атади.\nБундан олдин Покистон расмийлари Муҳаммад мамлакатни тарк этгани ва ҳозирда минтақа ҳибсхоналарининг бирида сақланаётганини маълум қилган эдилар.\nБаъзи хабарларга кўра, Халид Шайх Муҳаммад Афғонистонда бўлиши мумкин.\nМаълумки, Афғонистоннинг Баграм аэропорти яқинида АҚШга қарашли ҳибсхона бор. АҚШ расмийлари терроризмга қарши урушда қўлга туширилганларни ўша ерда сўров қиладилар. АҚШ расмийлари Халид Шайх Муҳаммаддан яқин келажакда амалга оширилиши режалаштирилаётган терактлар ҳамда Усама бин Ладен қаердалиги ҳақидаги маълумотларни олишга умид қилмоқдалар.


Ушбу иборани баъзи бир илмий-оммабоп рисолаларда, санъат асарлари ёки заргарлик санъати намуналари фото-алманахларида учратган бўлишингиз мумкин. Агарда сиз қадимий маданиятлар тарихига, археология ва нумизматикага қизиқадиган бўлсангиз, бу ибора сизга яхши таниш бўлиши керак. Европада бу ибора – «Окс хазинаси» деб юритилган, негаки Амударё юнон манбааларида «Окс» деб юритилган. Амударё соҳилларидан топилган, тилла ва кумушдан ишланган заргарлик буюмлари, идиш-товоқ, қурол безаклари, одам ва турли ҳайвонлар шаклидаги ҳайкалчалар мажмуаси ва тилла тангалардан иборат хазина тўғрисида сўз юритмоқчимиз. Хоразмнинг қадимий тарихи ва ҳозирги куни бевосита Амударё билан боғлиқ. Ушбу хазина Амударёнинг юқори оқими соҳилларида топилган бўлса-да, бу мавзу бизларни қизиқтирмай қолмайди. Амударё хазинаси тўғрисидаги илмий-оммабоп адабиётларда ва интернет тармоғида жойлаштирилган маълумотларни ўрганиб чиқдик ва қуйидагиларни эътибрингизга ҳавола қиламиз.\n«Амударё хазинаси – 177 олтин ва кумуш буюмлари ва 1300 дона тилла тангадан иборат, э.о. 4 – 2 асрларга доир. 1877 йили Амударё сохилида (Тожикистонда) топилган».\nЎлкашунос-тадқиқотчи К.Нуржоновнинг фикрига кўра “Амударё хазинаси” буюмларида қадимий “Авесто” персонажлари, илоҳийлаштирилган ҳайвонлар, от, қўй, балиқ, ит ва бошқа жониворлар шакли акс эттирилган. Ушбу халқа суратини ўзбек миллий сўмида ҳам қўришингиз мумкин.


Варшавада Европада хавфсизлик ва ҳамкорлик ташкилоти ҳомийлигидаги “Инсон ҳуқуқлари ва суд тизими ислоҳотлари” мавзуидаги семинар ўз ишини бошлади\nМаълумки, мустақил суд тизими демократик жамиятнинг энг муҳим унсурларидан биридир. Кейинги йилларда Европада хавфсизлик ва ҳамкорлик ташкилотига аъзо мамлакатларда инсон ҳуқуқларини ҳурматлаш ва улар ҳимоясини таъминлай оладиган очиқ, мустаҳкам ва мустақил суд тизимларни яратиш соҳасида жиддий ўзгаришлар кузатилмоқда. Европада ҳавфсизлик ва ҳамкорлик ташкилоти тузилма ва миссиялари бир неча йилдан бери ташкилотга аъзо мамлакатларга бу борада яқиндан ёрдам кўрсатиб келмоқда. Шунга қарамай, бу жараёнда баъзи муаммолар кузатилмоқдаки, Варшавада тўпланган расмийлар ва мутахассислар уларни муҳокама қилиб, бу муаммоларни ҳал этиш йўлларини қидириб-топишга ҳаракат қилишмоқда. “Ушбу учрашув,- дейди Европада хавфсизлик ва ҳамкорлик ташкилотининг Демократик институтлар ва инсон ҳуқуқлари идораси директори Герард Студман, - ташкилотга аъзо мамлакатлар суд тизимларини ислоҳ қилиш борасида қайси даражага етганларини аниқлаш имконини бермоқда. Оддий одамлар ва ҳуқуқий шахслар таяна оладиган суд тизимлари нафақат демократик жамият учун муҳим аҳамиятга эга нарса, балки иқтисодий барқарорликнинг муҳим омилларидан биридир”.\nДемократик институтлар ва инсон ҳуқуқлари идорасининг матбуот вакили Йенс-Хаген Эшембахер радиомизга, семинарда ташкилотга аъзо 55 мамлакат вакиллари, шу жумладан, Ўзбекистондан ҳам беш киши - бир ҳукумат расмийси ва тўрт нодавлат ташкилоти вакиллари қатнашаётганларини билдирди.\n“Семинарда 150 дан зиёд одам иштирок этмоқда. Булар ҳукуматлар, ҳалқаро ташкилотлар, нодавлат ташкилотлари вакилларидир. Шуни айтиб ўтишим керакки, ташкилотга азъо деярли барча мамлакатларда суд тизимини ислоҳ қилиш соҳасида айнан нодавлат ташкилотлари жонбозлик кўрсатишаётир”,- дейди Эшембахер.\nБундай семинарни ўтказишдан мақсад нима? Семинар қатнашчилари муаммонинг қайси жиҳатларига кўпроқ эътибор қаратишмоқда?\n“Семинар “Инсон ҳуқуқлари ва суд тизими ислоҳотлари” номи остида ўтмоқда. Яъни, семинар қатнашчилари инсон ҳуқуқлари ҳимоясини суд тизимини ислоҳ қилиш орқали такомиллаштириш йўлларини муҳокама қилишмоқда.\nФункционал ва мустаҳкам суд тизими демократик жамиятнинг ўзагини ташкил этади. Бундай тизим нафақат демократик ривожланиш ва инсон ҳуқуқларини кафолатлаш, балки иқтисодий ривожланиш учун ҳам муҳимдир”.\nСўнгги ўн йил мобайнида қатор давлатларда, айниқса Марказий Европа мамлакатларида суд тизимларини ислоҳ қилиш соҳасида жиддий ўзгаришлар содир бўлган бўлса, бошқа мамлакатлар жараённинг илк босқичида туришибди. Европада хавфсизлик ва ҳамкорлик ташкилотига аъзо кўпчилик мамлакатлар олдида турган муаммолар қаторига суд тизимининг даҳлсизлиги ва мустақиллигининг таъминланмагани, оз сонли миллатлар, камдаромадли қатламларнинг адлия тизимидан фойдаланиш имконлари чекланганилиги ҳамда можаролардан кейинги босқичларда суд тизимини тиклаш муаммоси кабилар киради. Учрашувлар давомида ҳам ўтиш боқичида турган, ҳам бой демократик тажрибага эга бўлган мамлакатларга хос бўлган ушбу муаммолар демократик ислоҳотларни ўтказиш, барқарорлик ва иқтисодий ривожланишни таминлаш масалалари билан боғлиқликда муҳокама этилмоқда.\nСеминар қатнашчилари шунингдек, ташкилотга аъзо мамлакатларда суд тизимларини ислоҳ қилиш борасида кўрсатилаётган ёрдам, ҳамда Демократик иститутлар ва инсон ҳуқуқлари идораси ва турли миссиялар тажрибасини ўрганадилар.\nМубоҳасалар олти ишчи гуруҳларида ўтмоқда.\nУшбу гуруҳларда муамомнинг турли жиҳатлари, хусусан адолат қарор топишида суд тизимининг роли, суд тизимининг мустақиллигини кафолатлаш, адлия тизимининг очиқлиги, можаролар арафасида ва можаролардан кейинги босқичларда суд тизимининг роли, суд тизими ва иқтисодий ўлчам, ҳамда инсон ҳуқуқларини суд тизими ёрдамида ҳимоялаш сингари масалалар муҳокама этилмоқда.\nЎтиш босқичидан кечаётган малакатларда суд тизимини ислоҳ қилиш борасида ривожланган давлатлар ва халқаро ташкиотларнинг ёрдами ўта муҳим аҳамиятга эга. Европада хавфсизлик ва ҳамкорлик ташкилоти бу борада қандай ёрдам кўрсатмоқда ва қандай ёрдам крўсатиши мумкин? Бу ҳам семинарда муҳокама этилаётган мавзулардан биридир.\n“Европада хавфсизлик ва ҳамкорлик ташкилоти унга аъзо мамлакатларга суд тизимларини ислоҳ қилиш соҳасида ёрдам кўрсатиб келмоқда. Бир мисол, бу суд тизими субъектлари -судялар, адвокат ва прокурорлар билан ҳалқаро ҳуқуқ стандарлари ва инсон ҳуқуқлари мавзуларида ўтказилаётган трейнинглардир. Шу каби семинарларни ўтказишдан мақсад ўтмиш ташрибасидан сабоқ чиқариб, халқаро ҳамжамият томонидан кўрсатилаётган ёрдамни такомиллаштириш йўлларини топишдир”, дейди Демократик институтлар ва инсон ҳуқуқлари идораси матбуот котиби Эшембахер.


Пентагон кичикроқ ядровий қуроллар устида тадқиқот олиб боришни режалаштирмоқда.\n16 декабр 2019, Тошкент вақти: 17:53\nПентагон кичик атом бомбалари устида тадқиқот ишлари олиб боришини билдирди. Бундай бомбалар беш тоннадан кам портловчи кучга эга бўлади.\nЯнги ядровий қурол Хиросимага ташланган атом бомбасининг тахминан учдан бир қисмини ташкил қилади.\nАҚШ Қуролли кучлари штабининг бошлиғи генерал Ричард Майерсга кўра, кичик атом бомбалари ëрдамида, айниқса, ер ости лабораторияларида ишлаб чиқарилаëтган кимëвий ва биологик қуролларни самарали равишда йўқ қилиш мумкин:\n- Ядровий қуроллар кимëвий ва биологик қуролларни йўқ қилишда фойдали бўлиши мумкин. Шунинг учун биз кичик атом бомбалари устида тадқиқот олиб боришни хоҳлаймиз, - деди Ричард Майерс.\nНоми ошкор этилишини истамаган айрим АҚШ ҳарбийлари ва расмийларининг қайд этишларича, Америка хавфли режимлар ëки террорчи гуруҳларга қарши йирик атом бомбаларини қўллай олмайди, чунки шундай қилинса кўп сонли одам қирилиб кетади ва буни душман яхши билади. Шунинг учун, - дейди улар, агар кам талафот етказувчи кичик атом бомбалари ишлаб чиқарилса, душман бундай қуроллар ўзига қарши ишлатилишига ишонади ва шу орқали Америка душманни ëвуз ниятларидан қайтариши мумкин.\nАҚШ Мудофаа вазири Доналд Рамсфелд маъмурият фақат кичик атом бомбалари устида тадқиқот олиб боришини ва бундай қуроллар ишлаб чиқаришни режалаштирмаëтганини билдирди.\nАммо ҳарбий мутахассис Роберт Хеусон бундай тадқиқот иши янги қуролланиш пойгаси бошланишига сабаб бўлиши ҳақида огоҳлантирди:\n- Ядровий қурол борасида бир қадам қўйилдими, тамом, бу ишни ниҳоясига етказмаслик жуда қийин бўлади, - деди Роберт Хеусон. У қўшимча қилиб, “бошқа йирик давлатларда, Америка ўзи хоҳлаган қуролни ишлаб чиқаради-ю, нега биз бундай қилолмас эканмиз, деган ҳақли савол туғилади”, - деди.\nМутахассисларнинг қайд этишларича, агар Қўшма Штатлар кичик атом бомбаларини ишлаб чиқариш ҳақида қарор берса, ҳеч қандай шартномани бузмаган бўлади. Чунки ядровий қуроллар тарқалишига йўл қўймаслик тўғрисидаги келишувда янги русумда қуроллар ишлаб чиқарилиши таъқиқланмаган.\nАммо шунга қарамай, дейди Лондондаги стратегик тадқиқотлар маркази таҳлилчиси Герэ Самор, бу нарса қуролланиш пойгасига олиб келади:\n- Янги русумда ядровий қурол ишлаб чиқариш ядровий синовлар ўтказилишини талаб этади. Агар Америка ядровий синовларни қайта бошласа, ҳеч қандай келишувни бузмаган бўлади. Чунки ядровий синовларни бутунлай таъқиқлаш ҳақидаги шартнома кучда эмас. Аммо ядровий қуролларга эга бўлган бошқа давлатлар, хусусан, Россия, Хитой, Ҳиндистон ва Покистон ядровий синовларни қайта бошлашлари мумкин, - деди Герэ Самор.\nСешанба куни АҚШ Сенати кичик атом бомбалари устида тадқиқот олиб бориш ва бундай қуроллар ишлаб чиқарилишига қарши 10 йилдан бери жорий этиб келинаëтган чекловлар бекор қилинишини маъқуллади. АҚШ Конгрессининг Намоëндалар палатаси кичик атом бомбалари ишлаб чиқарилишини эмас, балки бундай қуроллар устида тадқиқот ишлари олиб борилишини тасдиқлаши кутилмоқда.