«Миллий тикланиш» партияси раиси 156,4 миллион доллар ташқи қарз эвазига барпо этилган Ангрен шина заводининг 15 фоиз қувват билан ишлаётганига тўхталиб ўтди. Ўзбекистонда машина ишлаб чиқариш жараёнлари бошланганидан 25 йил ўтганига қарамай, республика импортининг учдан бир қисмини шу тармоқ маҳсулотлари эгалламоқда.\n«Миллий тикланиш» демократик партияси Марказий кенгаши раиси Алишер Қодиров Ҳисоб палатасининг 2020 йил учун баёноти бўйича ўз фикрларини билдирди.\nПартия фракцияси томонидан Инвестициялар ва ташқи савдо вазирлигига эътироз билдирилган.\n«Биз ташқи қарзни тараққиёт учун зарурат деб биламиз. Унинг самарасиз ишлатилиши йўл қўйиб бўлмайдиган ҳолатдир», деди Алишер Қодиров.\nҲисоб палатаси маълумотларига кўра, Хитой Эксимбанкидан жалб қилинган 156,4 миллион доллар маблағ ҳисобига барпо этилган Ангрен шина заводи 3 миллион дона шина ишлаб чиқариши ва шиналар «ЎзАвтоМоторс»да импорт ўрнини қоплаши керак эди.\n«Ангрен шина заводи қувватининг 15 фоизида ишламоқда. Омборида 100 мингта шина сотилмай турибди. Сабаби доимгидек, сифат талабига жавоб бермайди. Ўз навбатида, сўнгги икки йилда «ЎзАвтоМоторс» 60 миллион долларга яқин маблағга шина импорт қилган», дея таъкидлади «Миллий тикланиш» партияси раиси.\nМаълумот учун, Ангрен шина заводига 2017 йилда Хитойнинг «Poly Technologies» компанияси маблағ жалб қилган. 2018 йил июль ойидан заводда ишлаб чиқариш жараёни бошланган. Завод 30 гектар майдонда жойлашган бўлиб, уни қуришдан асосий мақсад биринчи босқичда енгил автомобиллар учун шиналар ишлаб чиқариш бўлса, иккинчи босқичда конвейер тасмалари ва қишлоқ хўжалиги техникалари учун шиналар ишлаб чиқарилиши кўзда тутилган эди. Бу лойиҳанинг маҳаллий ташаббускори «Ўзкимёсаноат» акциядорлик жамияти ҳисобланади.\nШу ўринда рақамларга эътибор қаратадиган бўлсак, машина асбоб-ускуналари Ўзбекистон импортида жуда катта улушни эгаллайди. Хусусан, биргина жорий йилнинг январь-февраль ойларида машина ва асбоб-ускуналар импорти 1 миллиард 63,5 миллион долларни ташкил қилган. Таққослаш учун, бу рақамлар умумий импортнинг (3 миллиард 25,1 миллион доллар) учдан бир қисмини ташкил қилган. Битта савол туғилади: чорак асрдан бери машинасозлик тармоғи мавжуд бўлган мамлакат умумий импортининг учдан бир қисмини ҳалигача шу соҳа маҳсулотлари эгалламоқда.\nАввалроқ, Сенатнинг халқаро муносабатлар, ташқи иқтисодий алоқалар, хорижий инвестициялар ва туризм масалалари қўмитаси раиси Равшанбек Алимов Хитой билан инвестиция ва савдо алоқаларини ривожлантириш бўйича тасдиқланган йўл харитасида кўзда тутилган қиймати 871 миллион долларлик 7та лойиҳа амалга оширилишида муаммолар борлигини маълум қилганди. Шунингдек, Самарқанд вилоятида амалга оширилиши керак бўлган 177,6 миллион долларлик 7та лойиҳа истиқболсиз деб топилган.\nЎзбекистоннинг Хитойдаги фавқулодда ва мухтор элчиси Бахтиёр Саидов сўзларига кўра, йўл хариталарига истиқболсиз ва хом лойиҳалар киритилгани, лойиҳалар сифатига эмас, балки рақамлар ортидан қувиш принципи асосида ишлаб чиқилиши ва истиқболли режаларнинг республика вазирлик ва идораларида узоқ муддатли даврда кўриб чиқилиши уларни амалга оширишда сунъий тўсиқларни юзага келтирмоқда.\nСўнгги маълумотларга кўра, Ўзбекистон ташқи давлат қарзининг 20 фоиздан ортиғи Хитой ҳиссасига тўғри келмоқда. 2021 йил 1 январь ҳолатига кўра, Ўзбекистоннинг давлат ташқи қарзи 21,1 миллиард долларни ташкил этди. Халқаро давлат молия ташкилотлари ичида Хитой Эксимбанки (2 миллиард доллар) ва Хитой тараққиёт банки (2 миллиард доллар) республика ташқи қарзида салмоқли улушга эга ҳисобланади.\n#Ангрен шина заводи\nАнгрен шина заводи бўйича жиноий иш очилгани ҳақида хабарга тушунмовчилик сабаб бўлган – Дониёр Ғаниев


БМТ пандемияли йилда мигрантлар сони қанчага ошганини маълум қилди | Qalampir.uz\nБМТ пандемияли йилда мигрантлар сони қанчага ошганини маълум қилди\nЖамият\t05 Август 14:40 930\nДунё бўйлаб чет эллик меҳнат муҳожирларининг сони 169 миллионга етди. Бу 2017 йилга нисбатан уч фоизга кўп. Бу ҳақда Халқаро меҳнат ташкилоти (ХМТ) томонидан эълон қилинган ҳисоботда келтирилган.\n2019 йилдаги ҳисоб-китобларига кўра, чет эллик меҳнат муҳожирлари глобал ишчи кучининг қарийб беш фоизини ташкил қилган. Aсосан, хориж муҳожирларининг учдан икки қисми юқори даромадли мамлакатларда ишлайди.\nБирлашган Миллатлар Ташкилотининг маълум қилишича, Европа ва Марказий Осиёда 63,8 миллион, араб мамлакатлари ва Осиё- Тинч океани минтақасида 24 миллион, Aфрикада 13,7 миллион, Aмерикада эса 43,3 миллион меҳнат муҳожири ишламоқда.\nУларнинг 99 миллионини эркаклар, 70 миллионини аёллар ташкил қилади. Шундан дунё миқёсида ёшларнинг ишчи кучидаги улуши 2017 йилдаги 8,3 фоиздан 2019 йилда 10 фоизгача ошди. Бундай сакраш катта эҳтимол билан ривожланаётган мамлакатларда ёшлар ишсизлигининг ошиши билан боғлиқ.\nХалқаро меҳнат ташкилоти ҳисоботига кўра, меҳнат муҳожирларининг 66,2 фоизи хизмат кўрсатиш соҳасида, 26,7 фоизи саноатда ва 7,1 фоизи қишлоқ хўжалигида ишлайди.\nИқтисодиётнинг ушбу тармоқларида аёллар ва эркаклар тенг бўлмаган иш билан банд. Масалан, хизмат кўрсатиш соҳасида аёллар, саноатда эса эркаклар кўпроқ.\nЭслатиб ўтамиз, аҳолиси 34,5 миллиондан ортиқ бўлган Ўзбекистоннинг расмий маълумотларга кўра, 1,6 миллионга яқин аҳолиси республикадан ташқарида ишлайди. Норасмий муҳожирликка кетганлар эса бундан анча кўп. Ўзбекистонлик меҳнат муҳожирларининг катта қисми Россия Федерасиясида иш фаолятини олиб боради.\n13 Сентябрь 15:24 39254\n14 Сентябрь 20:19 34375\n14 Сентябрь 10:58 30652\n13 Сентябрь 15:27 26392\n13 Сентябрь 08:29 24980


Ўзбекистон Республикаси Давлат мустақиллигининг 30 йиллигига бағишланган экологик хайрия веломарафонининг навбатдаги босқичига Бухоро вилояти мезбонлик қилди.\nЖондор туманида веломарафон қатнашчилари учун тантанали тадбир бўлиб ўтди.Тадбирда Бухоро вилояти ҳокими Ботир Зарипов ва Ўзбекистон Экология партияси раиси Нарзулло Обломуродов сўзга чиқди.\nТаъкидланишича, экологик веломарафонда жалб этилган хайрия ва ҳомийлик маблағлари Экологик партия ташаббуси билан Мўйноқ тумани «Али овул» қишлоғини обод қилиш, суғориш-ирригация тизимларини яхшилаш, тоза ичимлик суви тармоғини тортиш, иш ўринлари яратиш ва аҳолининг бошқа муаммоларини ҳал этиш бўйича чора-тадбирларни молиялаштиришга йўналтирилади. Тадбирда хайрия веломарафон иштирокчиларига 275 миллион сўмлик сертификат топширилди. Шундан сўнг марафонга старт берилди.\nВеломарафонда профессионал спортчилар билан бирга ҳаваскорлар ҳам қатнашди. Иштирокчилар Жондор туманига кираверишдаги ҳалқадан ўз ҳаракатини давом эттирди. Пойи Калон мажмуасигача бўлган қарийб 20 километрлик масофани босиб ўтишди.\nПойи Калон мажмуасида тантанали тақдирлаш маросими ўтказилди. Унда веломарафонда фаол иштирок этган ҳаваскор ва профессионал велопойгачиларга ташкилотчилар томонидан қимматбаҳо совғалар берилди. Марафонни ташкил этишда яқиндан ёрдам берган ҳамкорларга ҳам махсус диплом ва совғалар топширилди. Ташкил этилган маданий тадбир эса иштирокчиларда катта таассурот қолдирди.\nЭкологик веломарафончилар Хоразм вилоятига кузатиб қўйилди.


Тушда йиглаш курса туш табири йиғлаш батафсил малумот\nЙ - ҳарфига барча тушлар табири\nЙиғлаш тушда курса табири нима булади? Миллер ўз туш табири талқинида кўз ёшларини огоҳлантириш омили сифатида изоҳлайди.\nБундай туш соҳибининг ҳаётида турли хилдаги можаролар кўпайиб кетиши мумкин, аммо уларнинг олдини олиш учун ҳали унда имкон борлигини англатади.\nТушда ўкириб ёки қаттиқ йиғлашингиз — жанжал бўлишини билдиради. Бордию ёш қиз тушда йиғлаётганини кўрса — туш соҳибасининг шахсий ҳаётида муаммолар пайдо бўлишидан хабар беради.\nАгарда ишбилармон, бизнесмен инсон тушда қаттиқ йиғлаётганлигини кўрадиган бўлса — бу туш унга иш фаолиятида тартибсизликлар, рақобатчилар билан низолар ёки ўз ходимлари билан боғлиқ муаммоларга учраришини билдиради.\nТушда ёнингиздаги бегона инсоннинг йиғлаётганлигини кўришингиз яхшилик рамзидир. Агар бу инсон сизга таниш бўладиган бўлса — унда сиз у билан яқин кунларда ярашиб олишингиз ёки унинг ғамларига шерик бўлган ҳолда унга тасалли беришингизни англатади.\nБордию бу инсон сизга таниш бўлмаса ҳам яхшилик аломати бўлиб яхши янгиликлар, кутилмаган тарздаги ярашувлар ва низоларнинг ҳал бўлушидан дарак беради.\nТушда йиғлаш курса ванга табири бўйича\nНозик ҳилқат вакилалари тушларида ҳўнграб йиғлаётганликларини кўриши — ўнгларида жуда ҳам қаттиқ бола туғишни ва она бўлишни хоҳлаётганлигини, ва туш соҳибаси учун айни вақт энг мақбул давр эканлигини англатади.\nЭркак киши кўз ёшлар тўғрисидаги тушни кўриши — бу инсоннинг ишратпараст, хотинбоз эканлигини намоён этиб, уни иложи борича кўпроқ аёлларни аврашни исташини ва бу алоқалар унга фақатгина шаҳвоний ҳирсларини қондириш бир кечалик интим алоқалар учун қизиқишнини англатади. Бундай тушдаги кўз ёшлар унинг аёлларга бўлган эҳтиросини англатади.\nТуш табири йиғлаш миллер табири бўйича\nТушда ҳўнграб йиғлаш жуда яхши аломатдир. Ушбу туш талқинидаги кўз ёш тўкишнинг қай тарздалиги ҳолатига қараб келаётган қувончнинг даражаси белгиланади.\nТушда бир-икки томчи кўз ёшлар тўкганингизни кўришингиз — сизни ёқимли янгиликларни кутаётганлигини, бордию кўз ёшларингиз дарё бўлиб оқаётганлигини кўрсангиз — ҳаётингиздаги барча нарсалар шунчаки ажойиб бўлишини, ҳамма қийинчиликлар бартараф бўлишини, шодлик учун сабаблар бўлишидан дарак беради.\nТушда жазавага тушиш ҳолатигача олиб келувчи йиғини кўришингиз — яқин орада тўйни нишонлашингизни (сизнинг ёки дўстларингиздан бирининг) англатади.


ИнтерФУТБОЛ :: Бахтиёр САТТОРОВ: “БИЗНИ НОҲАҚ ҲАЙДАШДИ ёки ЎЗПФЛнинг мақсади нима?”\nБахтиёр САТТОРОВ: “БИЗНИ НОҲАҚ ҲАЙДАШДИ ёки ЎЗПФЛнинг мақсади нима?”\nЁдингизда бўлса, ўтган мавсум Про-лигада қатнашган Самарқанднинг «Шердор» клуби ПФЛ санкциясига учраб, якунда янада қуйироқ лигага тушириб юборилганди. Яқинда мазкур жамоа таъсисчиси Бахтиёр Сатторов билан суҳбат қурганимизда, у «Шердор»га нисбатан ноҳақлик бўлгани ҳақида куюниб гапирди. Қуйида ушбу интервью билан танишишингиз мумкин\n- «Шердор»нинг ўтган йили Про-лигадан «бадарға» қилинганидан хабаримиз бор. Ушбу масала юзасидан кейинчалик қандайдир чоралар кўрилдими?\n- «Шердор» клубини қуйи лигаларга «улоқтирган» ЎзПФЛ қароридан норози бўлиб, ЎФА президентига мурожаат йўлладик. Жамоамиз 15 июндан буён машғулотларни давом эттириб келмоқда, шу вақт мобайнида «Динамо» билан икки марта, вилоят термалари билан назорат ўйинлари ўтказишга улгурдик.\n- Хўш, «Шердор» нима учун лигадан четлаштирилди?\n- Жамоамизни келишилган ўйинлар ва тотализаторда қатнашганликда айблашди, аммо ишонтириб айтаманки, бу айбловлар ноўрин ва бизни дисквалификация қилишларига асос йўқ эди. «Шердор»ни ҳамма клублар, ҳакамлар, ЎФА ва ПФЛ яхши билади. Клуб бундай қинғир ишларга аралашмаган, кейин ҳам аралашмайди. «Шердор»ни «2019 йил ҳисобидан ЎзПФЛ олдида 150 млн. қарзи бор», деб жорий йил март ойида 1-лигага, июнда эса 2-лигага ноҳақ тушириб юборишди. Ваҳоланки, клуб 2019 йил учун 100 млн. сўмни ЎзПФЛ ҳисоб-рақамига ўтказиб берганди. Агар «Шердор»нинг ушбу ташкилот олдида 2019 йил учун қарздорлиги бор бўлса ва буни исботлашса, клубимиз ушбу қарзларни тўлашга тайёр.\n- Умуман, «Шердор» қайси мақсадда ташкил этилганди?\n- Клубга асос солаётганда ниятларимиз бисёр эди, мақсадимизга босқичма-босқич эришаётгандик. Жамоа шу вақтгача Каттақўрғон, Жомбой, Самарқанд туманларида ва Самар-қанд шаҳрида ўз филиалларини очишга улгурди. Асосий мақсадимиз - маҳаллий ёшларни тарбиялаб, уларни катта футболга олиб кириш, шу йўл билан вилоят ва Ўзбекистон футболи ривожига ўз ҳиссамизни қўшмоқчи эдик. Клубнинг тўлиқ номи - «Шердор футбол клуби» МЧЖ. Ягона таъсисчиси - Саттаров Бахтиёр Олимжонович. Клубимизнинг асосий мақсадларидан бири - юртимизда футболни ривожлантириш бўйича Президентимиз ва ҳукумат томонидан чиқарилаётган Қарор ва Фармонлар ижросини таъминлашда ўз ҳиссасини қўшиш.\n- Самарқандда футболга ҳомийларни жалб қилиш даражаси қандай, умуман, футболдан манфаат кўзлайдиган фирма ва компаниялар борми?\n- Вилоятда йирик корхоналар бисёр, деярли ҳаммасининг раҳбарлари билан клубга ҳомийлик қилиш ва инвестиция киритиш масалаларида музокара олиб борганман. Аксарияти Тошкент шаҳрининг муайян туманларига тегишли эканлигини айтган бўлса, қолганлари вилоят ҳокимининг рухсатисиз пул беролмаслигини билдирди. Натижада Самарқанд вилояти ҳокимининг ташаббуси билан шаҳар ҳокими Бобирмирзо Облақулов «Шердор» ФК президенти этиб тайинланди.\n- Самарқанднинг «Динамо» клуби муассиси ҳам вилоят ҳокимлиги ҳисобланади. Табиийки, жамоаларни молиялаштириш борасида ҳам боғлиқлик бор, шундайми?\n- «Динамо» ва «Шердор» орасида молиялаштириш бўйича боғлиқлик йўқ. Аниқроқ айтадиган бўлсам, уларга вилоят ҳокимлиги масъул, бизга эса - шаҳар ҳокимлиги.\n- Яқинда Ўзбекистон профессионал футбол лигаси директори вазифасини бажарувчи Диёр Имомхўжаев Самарқанд шаҳри раҳбарияти билан суҳбат ўтказганди. Шундан сўнг қандайдир ўзгаришлар кузатилдими?\n- ЎзПФЛ раҳбари келиб кетгач, шаҳар ҳокимлигидагилар бизга: «Футбол раҳбарларингизга «Шердор» ФК керак эмас экан, шу боис сизларга ҳомий бириктиришни тўхтатамиз», дейишди.\n- Сизнингча, «Шердор» жорий мавсумда ҳам Про-лигада муаммосиз қатнаша олармиди? 1-лига ва Про-лигадаги смета қанчалик фарқланарди? Бундан ташқари, лигадаги футболчиларнинг маошлари, мукофот пуллари ҳақида ҳам маълумот берсангиз. Аслида уларнинг миқдори қандай бўлиши керак?\n- Агар ПФЛ раҳбари шаҳар ҳокими ёрдамчисига «Шердор» ФКга ҳомий бириктиришни тўхтатиш кераклигини айтмаганда, албатта, қатнашардик. Сабаби, 2020 йил учун тузилган сметамиз ҳоким томонидан имзоланиши кутилаётганди. Молиявий масалаларга келсак, 1-лигада қатнашиш, юқори ўринлар учун курашишга 1,5 млрд. сўм етади. Агар ўтган йили Про-лигада бизга 2,5 млрд. сўм ажратилганда, «Шердор» бу йил Суперлигада қатнашаётган бўларди. Бизда ўртача ойлик - 1.300.000 сўм, ғалаба учун 500.000дан 1.000.000 сўмгача мукофот пули белгиланган. Тўғри, мазкур рақамлар ким учундир камдек туюлиши мумкин. Аммо таркибимиздаги футболчиларнинг аксарияти 20 ёшдан кичик. Умуман олганда, клубнинг ўртача ёши 21га тенг.\n- Суперлига, Про-лига ва 1-лигадаги клубларнинг хусусийлаштирилиши бўйича қилинаётган даъватларга муносабатингиз қандай?\n- Ўзимга қолса, буни асло оқламайман. Тан олиш керакки, яқин 10 йил ичида Ўзбекистонда ҳеч бир клуб «хусусий» мақомини ололмайди. Бу гапларимни 20 йилдан кейин эслайсиз, ҳали.\n- Нима деб ўйлайсиз, мамлакатимизда футболни бизнес даражасига олиб чиқиш учун нималар қилиш керак?\n- Биринчи навбатда, хусусий бўлишга интилаётган клубларни қўллаб-қувватлаш керак. Уларга футбол майдонлари, база ва академия учун ерлар ажратиб бериш ва лойиҳа асосида иншоотларни қуриб бериш даркор. Ҳар бир клубнинг балансида ўз уй майдони бўлиши лозим. Хусусийлаштириш табиий йўл билан амалга оширилиши мақсадга мувофиқ. Бизда эса аксинча, буни сунъий йўл билан қилишга уринишмоқда. Ваҳоланки, мазкур уринишлар наф келтирмаслиги, бундан биринчи навбатда, футболимиз жабр кўришини барчамиз яхши англашимиз керак.\n- Сизнингча, болалар футболи, футбол академияларини ривожлантириш бўйича қандай ислоҳотларни олиб бориш лозим?\n- Бу энг оғриқли нуқтамиз. Агар ЎФА раҳбари бўлсам, ҳар бир вилоятда футбол мактабларини нолдан бошлаб қуриб берардим. У ерда камида 6х7 стандарт футбол майдони, сузиш ҳавзаси, борингки, ҳамма шароитларга эга ҳақиқий футбол мактаби бўларди. Ҳар бир клуб қошида шундай таълим масканлари бўлишини таъминлашга интилардим. Ишонинг, бунинг учун Ўзбекистонда барча имкониятлар бор.\n- Футболимиздаги келишилган ўйинлар, тотализаторга қарши кураш борасида ҳам гапирсангиз...\n- Келишилган ўйинлар аста-секин, ўз-ўзидан йўқ бўлиб кетарди. Афсуски, Ўзбекистонда 2021 йилдан тотализаторлар фаолиятига рухсат берилди. Бу ҳам ЎФА ва ЎзПФЛ ташаббуси билан амалга оширилди. Эҳтимол, бу улар учун тўғри қарордир. Аммо ушбу масаладаги шахсий фикримни билдирадиган бўлсам, мен буни қоралайман.\n- Ўзбекистон футбол ассоциацияси ҳамда ЎзПФЛнинг бугунги кундаги фаолиятига қандай баҳо берасиз?\n- Балки ЎФА нималардир қилишга интилаётгандир, аммо шахсан мен ва Самарқанд футболи учун бу сезилмади. Кимдир фикримга қўшилмаса, Самарқандга келсин. 2та коллеж ва футбол бўлими бор, лекин майдони йўқ. Академия бор, майдони йўқ. «Динамо» клуби бор, аммо на ўз базаси, на ўзининг машғулот ва ўйинлар ўтказадиган майдони бор («Динамо» стадиони Миллий гвардияга қарашли, «Динамо» ва «Шердор» у ерда ижара ҳақи тўлаб ўйнайди). Бу Тошкент шаҳридан кейин энг катта туристик шаҳар ҳисобланган Самарқанд футболига тааллуқли камчиликларнинг бир қисми. Уларнинг қарийб 30 фоизини келтирдим, холос...\n- Мутахассислигингиз бўйича юрист экансиз. Фаолиятингиз давомида бунинг ҳам нафи тегяптими?\n- Республика олимпия захиралари коллежини қизил дипломга битиргач, кейин Самарқанд Давлат университетининг юриспруденция факультетида ўқидим. Албатта, қонунлардан хабардорлик ва унга амал қилиш ҳар бир касб эгасига катта устунлик беради. Ҳозир Россия Давлат унверситети футбол бўлими 2-курс талабасиман. «Про» дипломини ўша ерда олиш ниятим бор.\n- Ижтимоий тармоқларда фаолсиз... Мурожаатларингизга муносабат билдирилдими?\n- Ҳозирги замонда ижтимоий тармоқ ҳаётнинг ажралмас қисмига айланган. Мурожаатларимга келсак, уларга жавоб қайтариш учун журъат керак. Афсуски, на ЎФА, на ПФЛда бу журъатни кўрдим. Барака топгур ПФЛ, «Шердор»ни Про-лигага қайтаринглар! Клубимизнинг 2019 йил учун ПФЛ олдида ҳеч қандай қарздорлиги йўқ. Такрорларйман, мабодо, қарзимиз бўлса, ПФЛ буни исботлаб берса, «Шердор» барчасини тўлашга тайёр.\n1986 йил Жиззах вилояти Ғаллаорол туманида туғилган. 8 ёшидан футбол билан шуғулланишни бошлаган. 1997 йил Жиззах ихтисослаштирилган футбол мактаб-интернатига ўқишга кирди. 1998 йилда эса Титов номидаги Республика олимпия захиралари коллежининг футбол бўлимида таҳсил ола бошлади. 2004 йили «Сўғдиёна», 2006 йили Самарқанднинг «Динамо» клубида тўп сурган. 2008 йилнинг августида оёғининг тўпиқ қисми пайлари узилиши оқибатида жарроҳлик столига ётди. Операциядан кейин катта футбол билан хайрлашишга мажбур бўлди. Кейинчалик мураббийлик курсларида ўқиб, соҳадаги фаолиятини 2010 йилдан бошлади. «А» тоифадаги лицензияга эга.


20:00 / 03.08.2017\n3 август куни Президент Шавкат Мирзиёев раҳбарлигида бўлиб ўтган видеоселектор йиғилишида маълум қилинишича, Ўзбекистонда “Илҳом” янги жамоат фонди ташкил этилади. Бу жамоат фонди бастакорлар, ёзувчилар, журналистлар ва рассомлар учун бўлади.\nШунингдек, Зоминда “Ёзувчилар уйи” қурилиши маълум қилинган. У ерда битта хона ҳар бир ёзувчига ижод қилиш учун бир йилга берилади. Иқтидорли ёшларни қўллаб-қувватлаш учун Олий адабиёт курси ташкил этилади.\nЙиғилишда таъкидланишича, маданият вазири Ўзбекистон давлат консерваториясига ректор бўлади. Маданият вазирлигига эса Тарас Шевченко кўчасидаги “Асакабанк” биноси берилади.\nМаданият ва санъат олийгоҳлари, санъат-мусиқа мактаблари фаолияти тубдан кўриб чиқилади. Ҳар бир мусиқа мактабига таниқли санъаткорлар директор этиб тайинланади. Хусусан, Озодбек Назарбеков, Ғуломжон Ёқубов, Зулайҳо Бойхонова, Гулсанам Мамазоитова шундай мактабларга директор бўлиши айтилган. Бундан ташқари, Афзал Рафиқов ёш дикторлар мактабига раҳбар бўлиши хабар берилди.\nШавкат Мирзиёев: «Нурсултон Абишевични устозим деб биламан»\n12:28 / 14.04.2018\nҚандли диабет "ёшармоқда": Ўзбекистоннинг ҳар бир вилоятида Иммунология институти филиаллари очилади\n02:10 / 09.04.2018\nПрезидент: "Илмий ходимларга ҳар йили имтиёзли квартиралар тақдим этилсин"\n01:30 / 09.04.2018


Мева маҳсулотларини қуртиши технологияси - Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги\nМева маҳсулотларини қуртиши технологияси\nМамлакатимиз боғларида уруғли, данакли ҳамда резавор меваларни эртаги навлари ғарқ пишиб етилди. Маълумки, эртаги меваларни узоқ сақлаб бўлмайди, шунинг учун пишган мевалардан мураббо, джем, шарбат, қиём ва бошқа маҳсулотлар тайёрласа бўлади.\nМева-узум маҳсулотларини истеъмол қилиш бошлангандан буён уларни сақлаш ва қайта ишлаш билан шуғулланиб келинган. Етиштирилган маҳсулотни нест-нобуд қилмасдан ҳамда унинг сифатини пасайтирмасдан сақлаш ва қайта ишлаш, ундан унумли фойдаланиш инсон эҳтиёжларидан бири ҳисобланади.\nҚуритилган мева ва узум таркибида инсон организми учун зарур, енгил ҳазм бўладиган қанд моддаси, кислота ва витаминлар жуда кўп.\nМаълумки, мева-узум маҳсулотлари йилнинг муайян мавсумида етиштирилади. Шу сабабли уларни узоқ вақт сақлаш ва қайта ишлашни ташкил қилмасдан аҳолини йил бўйи таъминлаб бўлмайди. Шунинг учун қуйидаги меваларни қуритиш усуллари тавсия қилинади.\nТуршак тайёрлаш. Мамлакатимизнинг жанубий-ғарбий вилоятларида қуйидаги ўрик навлари туршакбоп ҳисобланади: «Юбилейный Навоий», «Кўрсодиқ», «Руҳий жуванон», «Субҳоний», «Хурмоний», «Искандарий», «Мохтобий», «Бодоми», «Гулонги бодоми» ва бошқалар. Ўрикни қуритиш усулларига қараб ундан туршак, курага ва қайса олинади. Туршак – данаги билан қуритилган ўрикдир. Туршак қуритиш – ҳосилни узиш, ташиш, сақлаш, навларга ажратиш, калибровка қилиш, ювиш, қайноқ сувга ботириб олиш, дудлаш, қуритиш, намни мувофиқлаш, идишларга жойлаш ва сақлашдан иборат.\nЎрик – ўз навига хос ранг ва шаклга кирган, эти етарли даражада тиғиз бўлган даврда узилади. Юқорида келтирилган навлардаги қуруқ моддалар етилиш пайтида 23–26 фоизни ташкил этмоғи лозим.\nМевалар катта-кичиклигига қараб навларга ажратилади (калибровка қилинади). Бунда чириган, моғорлаган, эзилган, ҳашарот тушган ва касалланганлари олиб ташланади. Мевалар етилиш даражаси жиҳатидан ҳам сараланади, чунки, хомашёни ишлаш қайноқ ишқорга ботириб олиш, дудлаш, қуритиш тартиби меваларнинг етилиш даражасига боғлиқ.\nХомашёни каустик сода эритмасига ботириб олиш (бланшировка қилиш) техникаси қуйидагилардан иборат: хомашёни симдан ёки новдадан тўқилган катта бўлмаган саватга тўлдириб, қайноқ эритмага ботириб турилади.\nБланшировка қилинган ва ювилган мевалар дарҳол тахта идишларга бир қатор қилиб ёйиб қўйилади ва олтингугурт билан дудлаш камераларида дудланади (сульфитлаш). Дудланган ўрик ўз табиий рангини сақлайди ва ҳашаротларга чидамли бўлади. 1 кг мевага 2–2,5 г олтингугурт сарфлаб,\n1–1,5 соат дудланади.\nОчиқ жойда қуритиш 3–4 кун давом этади, кейин ўрик сояга олиб штабелларга тахланади, шу ҳолда яна бир неча кун қуритилади, умуман қуритиш 8–10 кун давом этади. Меваси бир текис қуриб, пўсти ажралмайдиган бўлганида қуритиш тугалланади. Туршакнинг 75–80 фоизида намлик 15–17 фоизни ташкил қилса, у обдон қуриган бўлади. Шу боис туршак йиғиштириб олингандан сўнг, энди унинг намини мутаносиблаш мақсадида қуритилади. Бунинг учун патнислардан олинган мева тахта қутиларга солинади. Бундай қутиларнинг узунлиги 1,2 м, эни 0,7 м баландлиги 0,5 м бўлиб, уларга 80–100 кг. дан маҳсулот жойлаштирилади, қутилар ёпиқ биноларда сақланади ва бу жараён 12–15 кун давом этади. Шу даврда яхши қуримаган меваларнинг нами ўта қуриганларига ўтади.\nҚайса тайёрлаш. Қайса – данагини олиб, қуритилган ўрикдир. Қайса йирик мевадан тайёрланади, уни тайёрлаш усули туршакникидан фарқ қилмайди. Масалан, мевалар патнисларда дудланган қуритиш майдонига қўйилади ва улар бир-икки кун туриб, яна очиқ майдонда сақланади. Бир-икки кундан сўнг улар ағдариб данаги олингач, оғзи ёпиб қўйилади. Бир кундан кейин патнислар штабелга олинади ва мевалар сояда қуритилади. Бундан кейинги ишлар туршак тайёрлаш технологиясидан фарқ қилмайди.\nКурага тайёрлаш. Курага иккига ёриб қуритилган ўрикдир. У йирик мевалардан тайёрланади. Ўрик териш – ташиш, сақлаш, навларга ажратиш ва ювиш туршак тайёрлаш технологиясидан фарқ қилмайди. Яхшилаб ювилган ўрик чизиғидан иккига ажратилиб, данаги олинади, бу иш қўлда бажарилади.\nМева паллачалари қайноқ сувда 45–60 дақиқа тутилади, ички томонини устга қаратиб патнисларга терилади ва олтингугурт билан дудланади. Ҳар 1 кг мевага 1,5–2 г олтингугурт ишлатилади, дудлаш 45–60 дақиқа давом этади. Дудланган мева патниси билан бирга сўкчакларга олиб қуритилади. Намнинг 1/2 –2/3 қисми қочгандан сўнг ўрик паллачалари ағдариб, тахминан намнинг 4/3 қисми қочгандан сўнг патнислар штабелга тахлаб қўйилади. Курага офтобда 24–30 соат қуритилиши лозим, шу даврда у асосан қуриб бўлади, сояда эса бир текис қурийди. Ўрик қовжираб, буришиб қолмайди, витаминлари яхши сақланади, ранги ўзгармайди. Курага 5–7 кунда обдон қуриб бўлади, уни қўлга олиб эзиб кўрганда синмайдиган, пўсти ва эти қайишқоқ (эластик) бўлса тайёр ҳисобланади, унинг нами 18 фоиздан ошмаслиги керак, ҳўл мевадан 19–26% курага олинади.\nШафтоли қуритиш. Унинг луччак туридан – «Луччак шафтоли», «Обильный», «Сариқ луччак», тукли шафтолилардан – «Эльберта», «Самарқанд», «Снежный», «Стандарт», «Фарҳод» ва бошқа навлар ҳосили қуритилади. Шафтоли ўз навига, шаклига хос максимал қуруқ моддаларга эга бўлган, йириклашган ва ранг кирган пайтда узилади, бу ҳолда меваларнинг эти тиғиз бўлиши лозим, пишиб қуритишга ярайди, аммо бундай мевалар хомашё сақланадиган майдончада турган пайтда пишиб етилиши лозим, шунда шафтолидан яхши қоқи олинади.\nҲосилни қуритишга тайёрлашда навларга ажратиш, катта-кичиклигига қараб хиллаш катта аҳамиятга эга. Хомашё ажратилганда ундан тури ва ранги бир хил маҳсулот олинади. Олинган мевалар катта-кичиклигига қараб ҳар хил тартибда тозаланади, бундан ташқари қайноқ сувда пишитиб олинади.\nШафтоли тўғраб ёки паллага ажратиб қоқи қилинади ва бутунлигича қуритилмайди, у қўлда пичоқ билан тўғралади. Икки паллага ажратиладиган бўлса, чизиғидан ёрилади ва данаги олиб ташланади, данаги ажралмайдиган шафтоли қуритилмайди.\nТўғралган мева тез орада қорайиб қолади, шу сабабли, навбатдаги ишларни тезлаштириш керак бўлади. Пўстини артиш – тукли шафтолини қуритишдаги муҳим юмушдир. Бу иш кимёвий ёки термик усулда бажарилади. Кимёвий усулда шафтолининг пўсти деярли батамом тозаланади. Иккига ажратилган шафтолини қайнаб турган сувда каустик сода эритмасига ботириб олинади. Каустик соданинг 5 фоизли қайноқ эритмасида хомашё 30–35 сония тутилади.\nБу мева паллачалари дарҳол ювилади, шафтолининг пўсти тез ажралади. Ювгандан кейин қолган пўстлари пичоқ билан олиб ташланади.\nСовуқ сувда чайиб олинган шафтоли паллалари ички томонини тепага қилиб, тахта патнисларга терилади ва олтингугурт билан дудланади. Дудлаб қуритилган қоқида шафтолига хос табиий ранг сақланади ва уни узоқ вақтгача ушлаб туриш мумкин. 1 кг мевага 2–2,5 г олтингугурт сарфлаб, 1,5 соат давомида дудланади. Бунинг учун махсус дудлаш камераларидан ёки фанердан ясалган пишиқ қутилардан фойдаланилади.\nДудланган мева патнислари билан бирга қуритиш майдончасидаги сўкчакларга қўйилади. 2–3 кундан кейин шафтоли паллачалари ағдариб чиқилади. Қоқи намининг 3/3–4/3 қисми қочгандан сўнг патнислар соя жойда устма-уст қилиб тахлаб қўйилади. Маҳсулотнинг тайёр бўлгани қўлга олиб аниқланади. Яхши қуриган қоқининг эти тиғиз, пишиқ эгилувчан, аммо синмайдиган бўлади.\nОлма қуритиш. Олманинг барча навларидан қоқи қилинади, аммо, қанд моддаси ва кислотаси кўпроқ, ҳушбўй, эти оқ ёки оч сариқ олмани кўпроқ қуритиш керак. Жумладан, «Первенец Самарканда», «Пармен зимний золотой», «Делишес», «Золотой грейма», «Графенштейнский» ва «Осенний золотой» каби навлар қуритиш учун энг яхши ҳисобланади. Қуритиш усулларига қараб олмадан ҳар хил қоқи олинади. Қуритишнинг қуйидаги усуллари бор: оддий усулда қуритиш – бунда меванинг пўсти арчилмайди, французча усулда қуритиш – бунда меванинг пўсти арчилиб, уруғи олинади. Бу усулнинг технологик жараёнига кўра мевалар терилади, ташилади, дудланади, қуритилади, нами мувофиқлаштирилади, қутиларга солинади ва сақлаб қўйилади. Қоқи қилиш учун фақат пишган ҳосил терилади, аммо олма техник етилиш даврида, яъни меваларда углеводлар ва кислоталар тўпланиб бўлган, ранги, шакли, ҳиди ўз навига хос бўлган, шохидан осонгина ажраладиган пайтда узилади.\nНавларга ажратилган олмани тоза сувда ҳар хил микроорганизмлардан, чанг ва лойдан тозаланади. Олмани тилимлаб ёки 0,7–1 см қалинликда гардиш қилиб тўғралади.\nПўсти артилган олма тўғралган заҳотиёқ 2–3 фоизли намакобга солинади, бу эса унинг табиий рангини сақлаб қолишга ёрдам беради. Кейин олмани тахта патнисларга солиб олтингугурт билан дудланади ёки олтингугуртли ангидрид эритмасида дориланади, олма ҳам шафтоли каби дудланади, меванинг ҳар кг га 1,5–2 г олтингугурт сарфланади, дудлаш 30–35 дақиқа давом этади. Дудланган патнислар қуритиш майдончасидаги сўкчакларга қўйиб офтобда қуритилади. 24–30 соатдан кейин олма гардишлари ағдариб чиқилади, яна шунча вақт ўтгач, патнислар соя жойга штабель қилиб тахлаб қўйилади. Об-ҳаво шароитига қараб, олма 3–6 кун давомида қуритилади, олмадан 10–13% қоқи олинади. Нами 20 фоиздан ошмаган қоқи қуриган ҳисобланади, бундай қоқи эластик, эзганда ушалмайдиган бўлади.\nОлманинг пўстини артмай, уруғини тозаламай ва дудламай қуритса ҳам бўлади, лекин, бундай маҳсулот қорамтир ва сифати паст бўлади. Қоқи дезинфекция қилинган, тоза бинода сақланади, бинонинг ҳарорати 0–10 даража, нисбий намлиги 60–65% атрофида бўлиши лозим.\nОлхўри қуритиш. Унинг «Бертон», «Чернослив Смаркандский», «Осеняя Галя», «Венгерка фиолетовая», «Исполинская», «Президент» ва «Пассифик» навларидан жуда яхши қоқи олинади.\nКатта-кичиклигига қараб навларга ажратилган мева яхши ювилиб, каустик сода эритмасига ботириб олинади. Бу иш бланширователь ёки\n300–350 л сув сиғадиган қозонда бажарилади, каустик сода эритмаси 0,5 фоизли қилиб тайёрланади. Меванинг ҳар бир нави синаб кўрилиб, кейин эритмага ботириб олиш муддати белгиланади, бу муддат 15–30 сониядан ошмаслиги керак.\nОлхўри тоза патнисларга солиниб, қуритиш майдончасидаги сўкчакларга, офтоб яхши тушадиган жойга қўйилади. 3–4 кундан кейин мевалар ағдариб чиқилади, яна 5–7 кун ўтиб, уларнинг нами анча қочгандан сўнг штабелларга тахлаб қўйилади ва қуритиш сояда давом эттирилади. Олхўрининг майда ёки йириклигига қараб, 8–19 кун қуритилади. Этидан ажралмайдиган пайтда мевалар обдон қуриган ҳисобланади, бундай олхўри қўлда ғижимлаганда бир-бирига ёпишиб қолмаслиги лозим.\nМаҳсулотнинг намини мувофиқлаштириш учун уни қутиларга солиб\n12–16 кун сақланади. Қуритилган олхўрининг нами 25 фоиздан ошмаслиги лозим, мевадан 24–36% қоқи олинади. Олхўрининг оқ навлари («Бертон» ва бошқалар) бланшировка қилингандан ёки иситилгандан сўнг олтингугурт газида дудланади, ҳар кг мевага 1 г олтингугурт сарфланади. Дудланмай қуритилгани қора ёки кўкимтир қора, дудлангани эса оч сариқ ёки жигар рангли бўлади.\nҚоқининг рангини очиш учун тайёр маҳсулот 0,3–0,5 фоизли қайноқ глицерин эритмасида 3–5 сония дориланади. Кейин стандартга мослаб қуритилади ва навларга ажратиб қутиларга жойланади.\nОлча қуритиш. Унинг «Шпанка черная», «Самарқанд», «Подбельская», «Любка ташкентская» навлари қуритилади. Ранги тўқ, эти тиғиз, нордон-ширин, қуруқ моддаси 19–23% бўладиган навлар қуритишга яроқлидир.\nҚуритиш учун обдон пишган, уринмаган, қурт тушмаган, мева банди билан бирга узилиб, олча қуритиш майдончасида узоғи билан 12 соат туради. Навларга ажратишда хомлари, чириган ва шикастланганлари олиб ташланади, банди қўлда узилади. Кейин мева сувда ювилади. Сўнгра каустик соданинг 0,5 фоизли қайноқ эритмасига 3–5 сония ботириб олинади ва совуқ сувда чайқаб, патнисларга бир қатор қилиб солинади ва қуритиш майдончасига қўйилади.\nБир-икки кун офтобда тургандан кейин соядаги штабелларга қўйилади, қуритиш 5–8 кун давом этади. Намини мувофиқлаштириш учун яна 8–10 кун сақлаш талаб қилинади. 3–4 т мевадан 1 т қуруқ маҳсулот олинади, унинг нами 19 фоиздан ошмаслиги керак.\nГилос қуритиш. Унинг «Қора гилос», «Қора Гоше», «Воловье сердце», «Баҳор» каби навлари қуритилади. Яхши пишган, серэт, қуруқ моддалари кўп, қурт тушмаган, чиримаган, моғорламаган мева қуритишга ярайди.\nОлча қандай қуритилса, гилосда ҳам бу жараён такрорланади, қуритиш 7–10 кун давом этади, натижада 19–22% маҳсулот олинади, бунинг ҳам намлиги 19 фоиздан ошмаслиги керак. Боғбонларимиз учун бу маслаҳатлар маҳсулотнинг исрофгарчилигини кескин камайтириш билан бирга уларга мўмай даромад ҳам келтиради. Ҳамма гап боғбоннинг ҳафсаласига боғлиқ, албатта.


29 ноябр 2021, Тошкент вақти: 14:04\nТурк лираси йил бошидан буён 43 фоизга, ўтган ҳафта бошидан бери эса, 22 фоиздан кўпроқ қийматини йўқотди.\n“Reuters” агентлигининг хабар беришича, iPhonе ва бошқа электроника жиҳозларини сотиб олмоқчи бўлган туркияликлар муаммоларга дуч келмоқда.\nЧоршанба куни харидорларга “Applе” веб‑сайтидан хатолик ҳақида хабарлар кела бошлаган. Бир кун аввал лиранинг тарихий минимум - 15 фоизга қадрсизланиши нархлар издан чиқишига олиб келди.\nПрезидент Эрдўғон қаттиқ танқидларга қарамай, сўнгги кескин пасайишни ҳимоя қилганидан сўнг, чоршанба куни турк лираси ўзининг рекорд даражадаги энг паст даражасига тушди.\nЛира жорий йилда 43 фоизга, ўтган ҳафта бошидан бери эса 22 фоиздан кўпроқ қийматини йўқотган.\nЎз навбатида, миллий валютадаги товарлар бошқа жойлардаги нархларга нисбатан кескин чегирмага эга бўлган. Чакана сотувчилар бозордаги нотинч шароитида нархларни ўзгартиришга ҳаракат қилмоқда.\n“Applе” компаниясининг Туркиядаги вакили ҳозирча вазиятга изоҳ бермаган.\n“Applе”нинг Туркиядаги веб‑сайтида “Ҳозирда мавжуд эмас” хабари пайдо бўлиб, аксарият маҳсулотларнинг сотилиши тўхтади. Телефонлар ва компьютерларнинг маҳаллий нархлари лиранинг кескин қадрсизланиши ортидан AҚШдаги нархлардан 10 фоизга пастлаган.\n“Иқтисодиётда ғалати ўзгаришлар бўлмоқда. Лекин одамлар “Applе” маҳсулотларини қимматли қоғозлар сифатида кўради. Улар буни бир йилдан кейин ҳам олдингидан қимматроққа сотишлари мумкинлигини билишади”, дейди шахси сир қолишини истаган “Applе” дўконидаги сотувчи.\nТурк электрон тижорат компанияси расмийсига кўра, мижозлар оқими импорт қилинадиган бозор брендларига, биринчи навбатда, электроника ва косметика маҳсулотларига кўпайган.\nЛиранинг қулаши жума кунги савдолар ва янги йил чегирмаларининг бошланиши билан бир вақтга тўғри келди. Бу эса баъзи истеъмол товарлари танқислигини ёки нархларнинг кескин ошишини келтириб чиқариши мумкин.\n“Aксарият бозорлар йирик сотувчилардан ҳеч бўлмаганда чегирма ҳафтасида нархларни барқарор ушлаб туришни сўрамоқда. Сотувчилар ҳам, бозорлар ҳам бир-бирига муҳтож экан, сотувчиларга мажбурият юкланади”, деди Истанбулдаги электрон тижорат расмийси “Reuters” агентлигига.\nЯна бир бозор ходими эса вазиятни шундай изоҳлади: “Ҳозир харид учун энг ноқулай вақт. Ҳозирги нархлар қиммат кўриниши мумкин, лекин келаси ҳафта бундан ҳам ёмонроқ бўлади.”\nУмуман олганда ҳозир савдо, тижорат соҳасидаги кўпчилик тушкун кайфиятда.\n“Бизни яна нималар кутаётганини тасаввур ҳам қилолмайман. Ижарада яшайман, коммунал тўловларни қандай тўлашни ҳам билмайман”, дейди балиқ сотувчи.\nЭржумент Тепе исмли сартарош эса куни бўйи бирорта мижоз бўлмаса ҳам, электр тўловининг ўзи кунига 800 лирага бораётганидан шикоят қилган.


17.01.2020 21:48 0 2249\nЎзбекистон фахрийларининг ижтимоий фаолиятини қўллаб-қувватлаш «Нуроний» жамғармаси Васийлик кенгашининг кенгайтирилган йиғилиши бўлиб ўтди. Бу ҳақда ЎзА хабар берди.\nВидеоселектор шаклида ўтказилган йиғилишда «Нуроний» жамғармаси Васийлик кенгаши аъзолари, республика бошқаруви ходимлари, давлат ва жамоат ташкилотлари раҳбарлари иштирок этган.\nЙиғилишда ташкилий масала кўрилган. «Нуроний» жамғармаси Васийлик кенгаши қарорига кўра, шу пайтга қадар жамғарманинг республика бошқаруви раиси лавозимида ишлаб келган Шуҳрат Жалилов бошқа ишга ўтганлиги сабабли лавозимидан озод этилган.\nУнинг ўрнига Ўзбекистон Қаҳрамони Содиқжон Турдиев «Нуроний» жамғармаси республика бошқаруви раиси этиб сайланди.\nЙиғилишда Ўзбекистон Республикаси Бош вазири А.Арипов ва Ўзбекистон Республикаси Президентининг маслаҳатчиси Р.Қосимов иштирок этган.\nраис нуроний жамғармаси Содиқжон Турдиев


Chrome фойдаланувчилари яна хавф остида! - Terabayt.Uz\nGoogle ишлаб чиққан Chrome иловаси энг оммабоп, лекин тизим ресурсларини, тезкор хотирани ва процессор кучини энг кўп талаб этувчи браузер ҳисобланади. Гарчи қидирув гиганти унинг 81-талқинини узоқ муддатда ва яхшилаб тайёрлаган бўлса-да, барибир чаласи қолган экан.\nЎҚИНГ: Chrome – энг «очофат» браузер, лекин сиз унинг «нафсини жиловлай» оласиз!\nGoogle дастурчилари ушбу камчиликни бартараф этиб, Chrome браузерининг 81.0.4044.113 рақамли апдейтини тарқата бошлашди. Компания барча фойдаланувчиларга уни ўрнатиб олишни қаттиқ тавсия этмоқда.\nАйтиш керакки, Chrome 81 тақдимоти 17 мартга белгиланган бўлса-да, коронавирус пандемияси сабабли сал кечикиб чиққан. Унда иккита муҳим жиҳат мавжуд: WebXR тўлдирилган борлиқ технологиясининг қўллаб-қувватланиши кучайтирилган ва Web NFC стандартининг дастлабки қўллаб-қувватланиши жорий этилган. Уни расмий сайтдан ушбу ҳавола орқали юклаб (ёки янгилаб) олиш мумкин.\nЎҚИНГ: Google Chrome’да жонга тегувчи билдиришномаларни буткул ўчириб қўямиз\n#Chrome #Google #Google Chrome #ахборот хавфсизлиги #браузер #иловалар #интернет хавфсизлиги #кибер хавфсизлик #маслаҳат #хавфсизлик


Ўзбекистонда электрон китоб ўқиш ускуналари ишлаб чиқарилади - Terabayt.Uz\nЎзбекистонда электрон китоб ўқиш ускуналари ишлаб чиқарилади\nЎзбекистонда eReader электрон ўқиш ускуналари ишлаб чиқарилиши йўлга қўйилади. Бу китоб маҳсулотларини чоп этиш ва тарқатиш, мутолаа маданиятини ошириш бўйича комплекс чора-тадбирлар дастурида назарда тутилган, деб хабар беради Daryo.uz.\nДастур Президентнинг тегишли қарори билан 14 сентябрь куни тасдиқланди.\nАйтилишича, ускуналарнинг ахборот базасида умумтаълим мактаблари, академик лицейлар, касб-ҳунар коллежлари ва ОТМларга мўлжалланган дарсликлар, ўқув қўлланмалари, рисолалар, ўқув-методик, илмий-назарий адабиётлар жойлаштирилади.\nДастурда, шунингдек, бундай ускуналарни арзон нархларда харид қилиш механизмларини йўлга қўйиш бўйича тавсиялар ишлаб чиқиш кўзда тутилган.\nНиҳоят, миллий кутубхона ҳамда ахборот-кутубхона марказларининг ягона базаси ташкил этилади. Бу базадан мамлакатнинг ҳар қандай ахборот-кутубхона муассасаси орқали фойдаланса бўлади.


Андижонликлардан навбатдаги ғалабалар / CHAMPIONAT.asia\nАндижонликлардан навбатдаги ғалабалар\n25 мар 21:32\nАввал хабар берганимиздек, Қозоғистоннинг Олма-Ота шаҳрида 2005-2006 йилларда таваллуд топган футболчилар ўртасида халқаро мусобақа бўлиб ўтмоқда.\nУнда Андижон вилоятининг икки жамоаси “АФА-SGS Shiringaz-2005” ва “АФА-SGS Shiringaz-2006” иштирок этмоқда.\nБугун андижонликлар гуруҳдаги иккинчи тур ўйинларини ўтказди. Эътиборлиси Лочин Гулдаев бошқарувидаги “АФА-SGS Shiringaz-2006” жамоаси бу сафар ҳам ғалаба қозонди. Россиянинг “Молния” ФК жамоасига қарши кечган баҳсда андижонликлар йирик – 4:0 ҳисобида ғалаба қозонгани эътиборга моликдир. Голларга Бекмурод Абдураимжонов, Абдуллоҳ Абдунабиев, Бекзод Сулаймонов ҳамда Абдуғани Ғуломов муаллифлик қилганини айтиш лозим.\nШохрух Ишанов мураббийлигидаги “АФА-SGS Shiringaz-2005” эса “Қайрат” ФК академияси тарбияланувчиларига қарши кураш олиб борди. Мезбонларга қарши кечган учрашувда андижонликлар рақиб дарвозасига икки бор йўл топиб, ўз дарвозаси даҳлсизлигини сақлаб қолган холда, якунда турнирдаги илк ғалабасини танътана қилди. “АФА-SGS Shiringaz-2005” жамоасидан голларни Зайниддин Ҳамробоев билан Акбархўжа Нўъмонхўжаев киритди.\n“Андижон” ФК ва АДУ ўртасида ўзаро меморандум имзоланди 1\nCoca Cola Суперлига. "Андижон" ўз майдонида "Сурхон"ни мағлуб этди 135\nCoca Cola Суперлигаси. Бугун 21-тур якунига етади 24\nФакт. "Динамо" кетма-кет 8та ўйинда мағлуб бўлди 8\nАлександр Хомяков: "Турдан-турга турнир жадвалида вазият жуда қийинлашиб бормоқда" 7


Гольф бўйича Қозоғистон очиқ чемпионатида Ўзбекистон вакили учинчи ўринни олди\n16:57 / 03.09.2015\nМанбанинг Ўзбекистон гольф федерацияси берган маълумотларга таяниб ёзишича, аёллар ва эркаклар ўртасида ташкил этилган мазкур турнир якунида ўзбекистонлик Роман Тен умумий ҳисобда учинчи ўринни эгаллаган. Яна Тягай «Бест грос» категорияси бўйича иккинчи ўринни қўлга киритган бўлса, Евгений Ли ва Канат Курбаналиев ҳам кучли ўнликдан жой олишган.\nМазкур турнирда Қозоғистон ва Ўзбекистондан ташқари Қирғизистон, Корея, Япония ва АҚШ вакилларидан иборат 100 нафарга яқин ҳаваскорлар иштирок этишди.\nМаълумот ўрнида таъкидлаб ўтиш жоиз, Ўзбекистон гольф федерацияси жорий йилнинг бошида Гольф Ассоциацияси қошида ташкил қилинганди.\nЎзбекистонда мазкур спорт турини ривожлантириш мақсадида 1 июндан бошлаб 7-14 ёшли болалар учун бепул ўқув курслари ташкил қилина бошланган. Ўтказилган синов натижаларига кўра, 50 нафар бола орасидан 14 нафар энг яхшилари танлаб олиниб уларга мазкур спорт тури бўйича сабоқ бериш давом эттирилмоқда. Улар спортни ўрганиши билан биргаликда 100 минг миқдорида стипендия ҳам олишади.


Дунёда ҳеч бир нарсани сувга тенглаб бўлмайди - Халқ сўзи\nДунёда ҳеч бир нарсани сувга тенглаб бўлмайди\n14:25 17 Сентябр 2020 Сиёсат\nСув – бу ҳаёт. Сув ресурсларининг инсон турмушидаги хизматининг баҳоси йўқ. Ер шарининг ярмидан кўпини, тўғрироғи 71 фоизини сув ва сув ресурслари ташкил қилади. Сувларнинг 97 фоизи океан ва денгизлардаги шўр сув, атиги 3 фоизи ичишга яроқли тоза сув эканини ҳам ёддан чиқариш керак эмас.\n«Минтақамизда сув танқислиги билан боғлиқ вазият йилдан-йилга мураккаблашиб бормоқда. Охирги 10 йилда, мисол учун, Ўзбекистонда сув ҳажми 12 фоизга, ўтган йилгига нисбатан эса бу йил 15 фоизга камайган.»\nЎзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев 16 сентябрь куни сув хўжалигида тежамкор технологияларни жорий этиш ва давлат-хусусий шериклик лойиҳаларини амалга ошириш чора-тадбирлари юзасидан видеоселектор йиғилишида ушбу рақамларни келтирди.\nДавлатимиз раҳбари томонидан кўтарилган мазкур муаммо жуда долзарб. Мулоҳазалар... Халқаро таҳлилчиларнинг фикрича, чиндан ҳам бугунги кунда жаҳоннинг кўплаб ҳудудларида нафақат ичимлик суви, балки далаларни суғориш, саноатда ишлатиш учун ҳам сув етишмаяпти.\n2050 йилга бориб, Марказий Осиёнинг демографик ўсиши туфайли аҳоли 90 миллионга етади. Унинг қарийб 30 фоизи сув танқислигига дуч келиши эҳтимоли бор. Суғориш учун сарфланадиган сув миқдори эса 2020 йилда 30 фоизга ошади, деган тахминлар ҳам тўғри чиқяпти, назаримизда. Буни Президентимиз келтирган мисолда ҳам кўриш мумкин. Бу муаммо дунё миқёсида ҳам давом этяпти.\nЎзимизни ўйлайлик. Марказий Осиёда аграр секторда банд бўлган 55 миллиондан зиёд кишининг турмуш шароити тўғридан-тўғри сув билан таъминланишга боғлиқ. Агар ундан оқилона фойдаланилса, иқтисодий фойда йилига минтақа ЯИМнинг 5 фоизини беради ёки даромад 20 миллиард долларни ташкил этиши мумкин.\nДавлатимиз раҳбаринг бонг уришидан кўриниб турибдики, мамлакатимизда экин майдонларини суғоришда сувдан фойдаланишнинг аҳволини қониқарли баҳолашга ҳали эрта.\nПрезидентимиз куйинчаклик билан бир қатор мисолларга тўхталди. Жумладан, пахта ва ғалла етиштириш учун сарфланаётган электр энергияси ҳамда сувни етказиб бериш харажатлари ҳам кўп. Хусусан, 2,5 миллион гектар майдонни суғориш учун 5 мингдан зиёд насос ишлатилиб, йилига 8 миллиард киловатт соат энергия ва 2,4 триллион сўм бюджет маблағлари сарфланмоқда. Бир гектар майдонга сувни насослар орқали етказиб бериш учун бюджетдан ўртача 800 минг сўм харажат қилиняпти. Эгатлаб суғориш оқибатида йилига қарийб 5-6 миллиард куб метр ёки 20 фоиз сув далада беҳуда сарфланмоқда.\nБеҳуда... Эътибор қаратсак, демак ҳаётнинг энг улуғ неъмати кўп ҳолларда исроф бўлаётгани ойдинлашади.\nПахта ва ғалла етиштириш учун сарфланаётган электр энергияси ҳамда сувни етказиб бериш харажатлари ҳам кўп. Хусусан, 2,5 миллион гектар майдонни суғориш учун 5 мингдан зиёд насос ишлатилиб, йилига 8 миллиард киловатт соат энергия ва 2,4 триллион сўм бюджет маблағлари сарфланмоқда. Бир гектар майдонга сувни насослар орқали етказиб бериш учун бюджетдан ўртача 800 минг сўм харажат қилиняпти. Эгатлаб суғориш оқибатида йилига қарийб 5-6 миллиард куб метр ёки 20 фоиз сув далада беҳуда сарфланаётганига алоҳида тўхталиб ўтди.\nМуаммо танқидий таҳлил қилинди. Келгуси йилда сув тежовчи технологияларни жорий этишни 600 минг гектарга етказиш режа қилиб қўйилди. Масаланинг ечими учун молиявий йўналишлар белгиланди. Маълумки, бу йилдан қишлоқ хўжалиги корхоналарига сув солиғи бўйича берилган имтиёзлар бекор қилинди. Шу билан бирга, сувдан фойдаланганлик учун солиқ ставкаси 50 фоизга пасайтирилди. Президент ушбу камайтирилган ставкани келгуси йилда ҳам сақлаб қолиш зарурлигини таъкидлади.\nҲозирда дунёда йилига қарийб 6 миллион гектар ер чўлланишга учрамоқда. 60 мингга яқин ўсимлик, етти мингдан ортиқ ҳайвон турлари йўқолиб кетиш арафасида. Аҳоли кўпаймоқда, янги ерлар ўзлаштирилмоқда, сувга бўлган эҳтиёж эса тобора ортиб боряпти.\nБу жараёнда албатта, ризқ-рўз етиштирадиган фермерларимиз томонидан сувни тежовчи технологияларни, жумладан экинларни суғоришда илғор усуллардан ҳисобланган томчилатиб суғоришни жорий этишни кенгайтириш зарур бўлади. Бу ўз навбатида сув ресурслари чекланганлик шароитида кам сув сарфлаб, барқарор юқори ҳосил олиш имконини беради. Яна бир жиҳат ана шундай технологияларни жорий қилган фермер хўжаликларига қатор имконият ва шароитлар яратилиб, бу борадаги ҳаракатлар ҳар томонлама қўллаб-қувватланмоқда. Масалан, ушбу технология жорий қилинган ер майдони бўйича 5 йил муддатга ягона ер солиғи тўладан озод этилиши юзасидн Солиқ кодексига ўзгартиришлар киритилди.\nБундай шароитда биз депутатлар хусусан, ЎзЛиДеП фракцияси аъзолари самарали парламент ва депутатлик назоратини олиб борган ҳолда жойларда фермерларимиз дуч келаётган сув билан боғлиқ муаммоларнинг ечимлари, тежамкор технологияларни жорий этиш масалаларига эътиборни кучайтирамиз.\nЖаҳон гидрологларининг башоратига кўра, 2020 йилга бориб, дунё аҳолисининг 40 фоизидан зиёди ҳам ичимлик суви муаммосига дуч келиши мумкин.\nОлдингдан оққан сувнинг қадри юқ. Теран тафаккур қилинса бу мақол ҳаётдан керакли сабоқ чиқаришга ундаётгани аён бўлади. Кўзни катта очиш вақти келди. Энди бошқача бўлиши мумкин эмас. Демак, она табиат қонун-қоидаларига амал қилмаслик борлиқ деб аталмиш улкан дарахтга болта уриш билан баробар.


Лойиҳанинг пилот босқичи учун 275та робот тақдим этилди. Боғча болалари улар ёрдамида алгоритмик фикрлашни ўрганишади. Келгусида роботлар Ўзбекистондаги барча боғчаларга тарқатилиши мумкин.\nМактабгача таълим вазирлиги боғча тарбияланувчиларида алгоритмик фикрлашни ривожлантириш бўйича лойиҳани йўлга қўймоқда.\nЛойиҳа Жанубий Кореянинг робот саноатини ривожлантириш институти (KIRIA), Корея ўқитувчилар уюшмаси, шунингдек, FRG Korea, Dazzle Edu, Genie Robot ва SK Telecom компаниялари билан ҳамкорликда амалга оширилади, дея хабар бермоқда Kun.uz мухбири.\n«Давр талаби билан айрим касблар ўз аҳамиятини йўқотмоқда, янги, замонавий касбларга талаб ортмоқда. Шу нуқтайи назардан, боғча давридаёқ болаларни робототехника сингари келажак касблари билан таништириш, уларда қизиқиш уйғотиш муҳимдир», – деди мактабгача таълим вазири Агриппина Шин лойиҳа тақдимотига бағишланган матбуот анжуманида.\nКореялик ҳамкорлар лойиҳанинг пилот босқичи учун 275та робот ва 350та ўқув қўлланмаси тақдим этган. 12 вилоят, Тошкент шаҳри ва Қорақалпоғистон Республикасида жами 55та боғча танланиб, уларга 5тадан робот тақсимланган.\nПилот босқичида иштирок этаётган боғчалар педагоглари роботлар билан ишлаш бўйича ўқув семинарларида қатнашган.\nВазирлик ҳузуридаги Ахборот ва педагогик технологиялар инновацион маркази директори Оятилло Раҳматиллаевнинг тушунтиришича, Albert ва Genibot роботлари 6 ёшдан катта тарбияланувчиларга мўлжалланган.\nБиринчи босқичда бола тайёр кодлаш карталари ёрдамида роботни ҳаракатлантириши, кўзини милтиратиш, гапириш, қўшиқ куйлаш, маълум кетма-кетликдаги амалларни бажариш буйруқларини бериши мумкин. Шу тарзда у код блокларининг ишлаш моҳиятини тушуниб олади, алгоритмик фикрлашга мослашади.\n«Таълимдаги узвийлик тамойилига асосланган ҳолда, робототехника ва дастурлаш кўникмаларини умумтаълим мактабларда ҳам ўргатиш йўлга қўйилса, ижобий натижага эришиш мумкин», – деди марказ директори.\nБилдирилишича, боғчаларда роботлар ёрдамида ўқитиш услуби Жанубий Кореяда ижобий натижа кўрсатган. Шу жумладан, Франция, Испания, Коста-Рика ва Перудаги мактаб ва боғчаларда ҳам бу лойиҳа пилот босқичида амал қилмоқда.\n«Бир йил давомида пилот лойиҳа самарадорлиги мониторинг қилиб борилади, сўнгра натижалар таҳлил қилинади. Агар кутилган ижобий самарага эришилса, лойиҳа республиканинг барча мактабгача таълим ташкилотларида йўлга қўйилиши режалаштирилган.\nПилот босқичида роботлар Корея ҳамкорлари томонидан бепул тақдим этилган бўлса, кейинги босқичда давлат бюджети, халқаро донор ташкилотлар маблағлари, имтиёзли кредитларни жалб қилиш кўзда тутилган», деди Оятилло Раҳматиллаев.\nЎзбекистонда автобус-боғчалар фаолият бошламоқда


ИнтерФУТБОЛ :: Функционерлар: Ўзи “Хетафе”да - кўнгли “Реал”да\nФункционерлар: Ўзи “Хетафе”да - кўнгли “Реал”да\nАнхель Торрес, мана 18 йилдирки, «Хетафе»ни бошқармоқда. Умуман, фаолияти чакки кечмаяпти: фанатлар трибунасида кўриниш беради, клубни Чемпионлар Лигасига олиб чиқишни орзу қилади, бир неча марта жамоанинг еврокубокларда қатнашишига ҳисса қўшди, унинг клуби атиги бир марта, бир мавсумга элитани тарк этди.\nШу вақт мобайнида Торрес «Реал»га меҳри юқорилигини очиқ-ойдин намойиш этди. У расмий фан-клуб аъзоси, «қаймоқранглилар» президенти Флорентино Перес билан муносабатлари яхши, ҳар йили уч марта «Сантьяго Бернабеу»га абонемент олади.\nҚурилиш бизнесида бойлик орттирди\nАнхель Торрес Толедода туғилган, 10 яшарлигида оиласи билан Хетафега кўчиб ўтган. Қаҳрамонимизнинг ёшлиги айнан шу ерда ўтди, ўқишдан воз кечиб, маиший техника ишлаб чиқарувчи Kelvinator заводида ишлашни маъқул кўрди. У ерда танишлар орттирди (директор билан дўстлашиб, кейинчалик бирга бизнес юритди), бироз маблағ орттирди ва ташкилотда ўзининг иштирокида амалга оширилган иш ташлашдан кейин истеъфога чиқди.\nКейинчалик Торрес ўзини қурилиш бизнесига урди - бир неча йил ичида Хетафе ва Мадрид яқинида кўплаб турар-жой комплекслари қурди, долларли миллионерга айланди, компаниядаги улушининг маълум қисмини сотди. Сўнгра ўйинлар (казино, тотализатор каби) бизнесига ўтиб, молиявий ҳолатини янада яхшилади.\nТоррес болалигидан футболга қизиқарди. «Реал» ва «Хетафе» иштирокидаги ўйинларни кўриш учун стадионга борсада, «Қироллик клуби»га мухлислик қиларди. «Хетафе»га 2002 йилнинг бошида келди, шаҳар мэри Педро Кастро ундан клубни сотиб олишни сўраганди. Бу ҳақда функционер шундай сўзлайди: «Биз «Хетафе» иштирокидаги ўйин пайти учрашдик. Ўшанда жамоа ким билан ўйнаганини ҳозир эслолмайман. Кастро клубни сотиб олишга хоҳишим бор-йўқлиги ҳақида сўради. Бир ҳафта ўйладим, бу пайтда у қарийб 100 марта қўнғироқ қилди. Охир-оқибат таклифга кўндим. Ушбу қарорни қабул қилганимга ҳеч қачон афсусланмадим. «Хетафе» ҳаётимнинг муҳим қисмига айланди».\n«Афсусланмаслик» масаласига тўхталсак. Торрес бир неча марта «Хетафе»ни сотиш бўйича музокаралар ўтказди. Ҳаттоки, 2010 йили мексикалик миллиардер билан деярли келишганди ҳам. Аммо келишув сўнгги паллада амалга ошмади. «Мен «Реал»ни яхши кўраман. Болалигимдан шу жамоага мухлислик қиламан, ўтмишдаги айрим футболчилар билан танишман. Оилам ва дўстларим ҳам «Қироллик клуби» ишқибозларидир. Кўп йиллар мобайнида бу муҳаббат билан яшаганимдан фахрланаман. Аммо бу меҳр «Хетафе»ни ҳам шундай севишга халал бермайди», - Анхель Торрес 2012 йилги чиқишида айни тарзда фикр билдирганди. Авваллари у «Реал» иштирокидаги ўйинларни ҳатто дарвоза ортидаги секторда ҳам кузатган.\n«Хетафе» фанатлари ушбу масалада Торрес билан бир неча марта гаплашишган. Клуб раҳбари ҳар гал бир хил фикрни илгари сурган: иккита жамоани бир хилда севиш мумкин. Мухлислар буни тўғри тушунишади, зеро улар орасида азалдан «Реал»ни яхши кўрадиганлар бисёр. Бу табиий ҳол: Мадрид учун Хетафе жуда яқин, клублар эса авваллари турли лигаларда иштирок этишган, манфаатлар муштарак бўлмаган.\nПересдан маслаҳатлар олиб туради\nТорреснинг «Реал» президенти Флорентино Пересга ҳавас қилиши алоҳида мавзу. Буни унинг сўзларидан англаш қийин эмас.\n** «У даҳо. Жаҳоннинг энг яхши жамоасини қандай шакллантиришни билади».\n** «Перес билан мунтазам алоқадамиз. У футболимизга катта фойда келтиради. Уни испан футболидаги бош функционер, десам адашмаган бўламан. Флорентинонинг футболимизга қўшган ҳиссаси шубҳадан холи».\n** «Баъзан Перес билан маслаҳатлашиб тураман. У клубимизни ҳурмат қилади, мен эса унинг ишидан илҳом оламан. Бу каби ҳамкорлик менга ёқади».\nТоррес клубга келганидан буён ўтган 18 йил мобайнида «Хетафе» ва «Реал» ўзаро 24та келишувни амалга оширган. Икки марта «қаймоқранглилар» футболчилар учун яхшигина пул тўлашган. Мавсум-2008|2009да Рубен Де ла Ред 4,7 млн. евро эвазига сотиб олинган. Ярим йилдан сўнг у юрагидаги муаммо сабаб фаолиятини тўхтатган. Икки йилдан кейин эса, умуман, бутсаларини михга илган.\nИккинчи даромадли трансфер 2012 йилга тўғри келган, Педро Леон 10 млн. евро эвазига «Реал» аъзосига айланган. Торрес ўшанда шундай деганди: «Сафимиздаги ёшларнинг бундай обрўли клубга ўтишаётгани ёқимли. «Реал»дан тушган таклиф «Хетафе» манзилига йўлланган мақтовдир».\nБир йил ўтиб, «Хетафе» Педро Леонни ижарага олди, икки йилдан кейин эса 6 млн. эвазига футболчисини қайтарди.\nЎзаро ўйинлар бўйича кўрсаткичлар қандай? «Хетафе» ва «Реал» расмий учрашувларда 30 марта тўқнаш келган.\n«Реал»да 22та ғалаба.\n«Хетафе»да 5та ғалаба.\nТўплар нисбати: 71-27, «Қироллик клуби» фойдасига.\nСўнгги бор «Хетафе» 2012 йили зафар қучганди. Шундан буён жамоа «Реал»га қарши кечган 13та ўйиннинг фақат биттасида ютқазмади, холос.\nТоррес ва «Реал»ни яна бир жиҳат бирлаштиради - «Барселона»ни хушламаслик. 2019 йили «Хетафе» Марк Кукурельяни ижарага олганда, Торрес ушбу футболчи энди ўзига мос жамоада ўйнаётганини таъкидлаганди. Ёзда «Хетафе» Кукурельяни тўлиқ сотиб олганда, Торрес яна бу борадаги фикрини баён этди: «Маркнинг «Хетафе»да ўйнаб, ўсишга эришиши мумкинлигидан хурсандман. Бу унинг фаолиятида қўйилган тўғри қадамдир. «Барселона»ни ёқтирмаслигимга сабаб - бу клуб ёшлар билан яхши ишлай олмайди. Биз эса Маркнинг янада яхшироқ тўп суришида кўмаклашамиз».


ЎзА - Зимистон\n28.11.2019 Чоп этиш версияси\nТилимизда зимистон деган сўз бор. Боғистон, гулистон сўзлари каби чиройли, ёруғ калима. Лекин негадир зулматни билдиради. У аслида тиниқ ва оппоқ сўз. Баҳористон, тобистон қаторида туради. Форс ва рус тиллари қариндош бўлганидек, зимистон русча зима сўзи билан эгизак. Қишнинг ўзига хос ҳусни, таровати бор бу сўзда. Баҳористон ― баҳор, тобистон ― ёз, зимистон ― қиш. Лекин биз қайсар халқ қоронғу кечани зимистон деймиз ва сира фикримиздан қайтмаймиз. Шу маъно билан луғатларга киритиб қонунлаштириб олганмиз.\nАжабо, қиш қандай қилиб қоронғуга айланди? Бу икки сўз тамоман бошқа-бошқа тушунчалар-ку! Бу хатонинг сабабини топишга бир чистон ёрдам қилди:\nЯлдо кечаси бирдур, бир йилда бир ялдо,\nЁ раб, бу нечук ялдо? Бир ойда икки ялдо!\nЯлдо кечаси қишнинг энг узун, энг қоронғу туни. Ҳозирги йилойкун ― календар ҳисоби бўйича йигирма иккинчидан йигирма учинчи декабрга ўтар кеча. Чистоннинг, яъни жумбоқнинг маъноси: Ялдо кечаси бир йилда бир келади. Лекин бир ойда икки ялдо бор. Топ-чи, бу қандай ялдо? Жавоб: Ёрнинг юзи ― ой, икки ўрим сочи қоралиги ва узунлиги билан ― ялдо кечаси. Бир ой юзли ёр икки ўрим сочини ташлаб қўйса, бир ойда икки ялдо бўлади. Гўзал ташбеҳ.\nҚарангки, бир жумбоқ бошқа жумбоқни ечишда кўмаклашиб турибди. Қиш кечасининг узун ва қоронғулиги учун зулматли тун зимистон қоронғуси дейилган, яъни қиш қоронғуси. Лекин биз гапни қисқа қилишга устамиз-ку. Ассалому алайкум, демаймиз, салом, деймиз-қўямиз. Қалайсан, деган сўзимиз узундан узоқ аҳвол сўрашиш ўрнига ўтади. Зимистон қоронғусини ҳам қисқа қилиб зимистон дея қолдик. Тилшунос олимларимиз барака топсинлар, халойиқнинг айтгани бўла қолсин, деб, луғатларда зимистонга қоп-қоронғу кеча дея изоҳ бердилар. Хато қонуний тус олди.\nХунук деган сўзни биз кўрксиз, бадбашара деб тушунамиз. Аслида бу сўз совуқ дегани. Ташқари хунук, иссиқ кийиниб ол, десак тўғри бўлади. Лекин бундай деб айтсак, кулгу бўламиз. Ажабо, совуқ маъносидаги сўз қандай қилиб кўрксизга айланди? Бунга ҳам сабаб ― қисқартишга ўчлигимиз. Аввалда уни совуқ маъносида тўғри ишлатганмиз. Турқи совуқ оламни турқи хунук деганмиз. Кейинча турқ тушиб қолди, хунукнинг ўзини айтадиган бўлдик. Тилчиларимизга яна раҳмат, буни ҳам расмийлаштириб бердилар.\nЎзгалар васлин таманно айласам навмид ўлай,\nЎзга бир дил ҳамки васлингни таманно айласа.\nТаманно ― истак, хоҳиш, орзуни англатади. Биз таманно деб нозу карашмани, танноз аёлни айтамиз. Бундай маъно ўзгаришига ҳам сабаб ўша, ― гапнинг шох-бутоғини кесишга омиллигимиз. Ўзини яхши кўрадиган одамнинг таманноси, истаги кўп бўлади. Айниқса, ўзига бино қўйган аёлларда бу хислатнинг аёнлиги учун уларни таманноли, таманноси кўп, дейилган. Бора-бора сўз қўшимчалари йўнилиб таманнонинг ўзи қолди. Маъно тамомила бошқа бўлди. Тилшуносларимизга қайта-қайта таъзим, бугун ўзбекча-русча луғатларни очиб қарасангиз таманно ― кокетство, деб таржима қилинган. Мечта, желание эмас. Энди Навоийнинг таманноси билан бизнинг таманнони солиштиринг! Яна Навоийни нега тушунмаймиз, дея ҳайрон бўламиз.\nБу тоза туганким ғамидин кўнглум ародур,\nКўнглум қуши ғам дашти аро бағри қародур.\nКўнглим аро ёр ғамидан янги, битмаган жароҳат бор. Шу сабаб ғам даштида кўнглим қушининг бағри қаро. Туган ― жароҳат. Тоза сўзини биз ювилган, артилган, пок маъносида тушунамиз. Аслида тоза ― янги демакдир. Турк тилида тозалаш маъносида тамизлаш деган сўз бор. Тамиз, деб биз фаҳм-фаросатни айтамиз. “Девон”да шу маънода келади. Бу сўзнинг ҳам асл илдизини бошқа туркий тиллардан қидириш керак бўлади.\nЯна улки, инсонға аҳли тамиз,\nБилурким, нима жондин ўлмас азиз.\nАнглай олурсен ҳакам этсанг тамиз,\nКим ҳақ этибдур нафасингни азиз.\nТилшунос олимларимизга қарата айтилган ярим ҳазил, ярим чин сўзларни зинҳор кесатиқ, таъна деб тушунманг. Улар зимистоннинг асл маъносини билмаган эдиларми? Яхши билганлар. Лекин мафкура аталган қудратли куч бор эди. Олимларнинг эса бола-чақаси... Илм сўзи эмас, авом сўзи, фозил инсонларнинг бой ва зарофатли тили эмас, йўқсилнинг ўзи каби қашшоқ ва ғариб тили муқаддас саналган замонларни ҳозирги ёшлар билмайдилар. Билмасинлар ҳам. Зимистон давронининг ортда қолгани рост бўлсин. Зимистон сўзини қоронғулик деб тушунсангиз, тонг отгани, қиш деб тушунсангиз, баҳор келгани чин бўлсин.\n"Сўз латофати" китобидан олинди.


Видео Россия "Овчи" ердаги нишон авиабомба билан йўқ қилди\nРоссия "Овчиси" ердаги нишонни авиабомба билан йўқ қилди - видео\nРоссия Мудофаа вазирлиги илк бор энг янги С-70 “Охотник” ҳужум пилотсиз қурилманинг жанговар ҳаракати акс этган видеони тақдим этди.\nроссия мудофаа вазири\nРоссиянинг "Охотник" пилотсиз учар қурилмаси 500 кг ҳаво бомбаси билан ердаги нишонни йўқ қилди.Дрон энг сўнгги нишонга олиш ванавигация тизими билан жиҳозланган.Унинг техник кўрсаткичлари"Охотник" зарба берувчи самолёти “Сухой” экспериментал конструкторлик бюросида ишлаб чиқилган.Узунлиги - 14 метр, қанотлари - 19 метр, учиш оғирлиги - 20 тоннадан ортиқ. Дрон "учар қанот" схема шаклида, радиолокация ёрдамида аниқлашни камайтирадиган материаллардан фойдаланган ҳолда ишлаб чиқарилган.\nмултимедиа, россия мудофаа вазири, видео\n12:37 20.12.2021 (янгиланди: 12:38 20.12.2021)\nРоссиянинг "Охотник" пилотсиз учар қурилмаси 500 кг ҳаво бомбаси билан ердаги нишонни йўқ қилди.\nДрон энг сўнгги нишонга олиш ванавигация тизими билан жиҳозланган.\nУнинг техник кўрсаткичлари\n"Охотник" зарба берувчи самолёти “Сухой” экспериментал конструкторлик бюросида ишлаб чиқилган.\nУзунлиги - 14 метр, қанотлари - 19 метр, учиш оғирлиги - 20 тоннадан ортиқ.\nДрон "учар қанот" схема шаклида, радиолокация ёрдамида аниқлашни камайтирадиган материаллардан фойдаланган ҳолда ишлаб чиқарилган.


ВАДИМ АБРАМОВ: БИЗ ЎЗ ОЧКОЛАРИМИЗНИ ОЛИШДА ДАВОМ ЭТИШИМИЗ КЕРАК / АНДИЖОН ФУТБОЛ КЛУБИ\n-Умуман олганда натижа биз учун қониқарли бўлди. Ўйинни хотиржам якунлашимиз ҳам мумкин эди. Аммо учрашув охирини ўзимизга-ўзимиз қийин қилиб олдик. Дарвозамизга тушунарсиз пенальти қўйилди. “Андижон” сўнгги учрашувларни яхши ўтказаётгани боис бизга осон бўлмаслигини билардик. Шунга қарамай, қийин ўтган учрашувда ғалабага эришдик ва бунинг учун шогирдларимдан миннатдорман. Биринчи бўлимда рақиб дарвозасига йўл топа олмадик. Иккинчи таймга қараганда дастлабки бўлимда ёрқин ўйин кўрсата олмадик. Тўғри, биринчи таймда ҳам бир қатор вазиятларни юзага келтирган бўлсак-да, буларни голга айлантира олмадик. Гол уришимизга рақиб ҳам йўл қўймади. Аммо иккинчи бўлимда мезбонлар дарвозасини икки бор ишғол этиб, ўйинни ўз назоратимиз остида ўтказдик. Бугун йирик ҳисобда ғалаба қозонишимиз ҳам мумкин эди. Лекин кўплаб вазиятларни кўкка совурдик. Муҳими, уч очкони қўлга киритганимиздан хурсандмиз.\n-“Андижон”нинг ўйини ҳақида нима дейсиз?\n- “Андижон” мусобақа жадвалининг қайси поғонасида бўлмасин ўз майдонида ҳар қандай рақибга муаммо туғдира олади. Бугун ҳам улар мухлислар далдаси билан ўз ўйинларини намойиш этишди. Мезбонлар очко олиш иштиёқида майдонга тушишганини намойиш этдилар.\n- “Пахтакор” билан бўлган ўйиндан кейин “шерлар” чемпионлик масаласини ҳал қилди дегандингиз. Ҳозир ҳам шу фикрдамисиз?\n-Асосийси биз ўз очколаримизни олишда давом этишимиз керак. “Пахтакор” жорий чемпионатда фақат биздан бошқа ҳеч кимга ютқазмай келмоқда. Шунинг учун уларни чемпионлик масаласини деярли ҳал этишгани билан табриклагандим. Ҳозир ҳам “Пахтакор” очко йўқотаётгани йўқ.


Қозоғистонда судья порахўрлик учун 9 йиллик қамоқ жазосига ҳукм қилинди\nҲукм 10 август куни Қарағанда вилоятининг туманлараро иқтисодий суди судьяси Ержан Габдуллинга ва Оливиа компаниясининг адвокати Елена Кантер-Скрипкинага эълон қилинди.\nСуд қарорига кўра, судланувчи Габдуллин Кантер-Скрипкинадан пора сифатида «10 минг евро ва уч миллион тенгени олган».\nСудья Габдуллин «фирибгарлик» ва «пора ундаш» айблари билан тўққиз йилга, адвокат Кантер-Скрипкин эса «пора олишга уриниш» айблови билан уч йилга озодликдан маҳрум этилди. Судья хонадонида тинтув пайтида қўлга киритилган 10 минг евро ва уч миллион тенгени давлат даромадлари сифатида олиб қўйилади.\n- Габдуллинга нисбатан суд қасамёдни бузилишини оғирлаштирувчи ҳолат деб тан олди ва содир этилган жиноятлар суд ҳокимиятининг обрўсига путур етказишини ҳисобга олди. Шу муносабат билан, суд тўққиз йиллик қамоқ жазосини адолатли деб топди. Кантер-Скрипкинага нисбатан, суд унинг чин дилдан пушаймонлигини, терговга ёрдамини, оғирлаштирувчи ҳолатларнинг йўқлигини ҳисобга олиб, уч йилга озодликдан маҳрум қилди. Иккала маҳкум ҳам умрбод давлат хизматида ишлаш ҳуқуқидан маҳрум этилган, — дея тушунтирди судья Саян Аккожин.\nПрокуратура маълумотларига кўра, адвокат Кантер-Скрипкина судья Габдуллиндан ижарага уй-жой қуриш учун давлат харидлари танлови натижаларига эътироз билдиришга уриниб, манфаатларини судда ҳимоя қилган компания фойдасига ҳал қилишни сўраган.\nБаҳснинг бошида прокурор Габдуллинни олти йилга, Кантер-Скрипкинани эса уч йилга озодликдан маҳрум қилишни сўраган. Габдуллин ҳимояси тарафи уни оқлашни, адвокат Кантер-Скрипкинага эса енгил жазо тайинлашни сўради.\nЖараён май ойида бошланган. Айбланувчилар шу йилнинг февралидан тергов изоляторида ҳибсда сақланмоқда.


Ўзбекистон ва Хитой ўртасида касб-ҳунар таълими — Alternatus\n«Тадбиркорлик курслари» Иқтисодиёт ва бизнес янгиликлари\nЎзбекистон ва Хитой ўртасида касб-ҳунар таълими соҳасида алоқалар ўрнатиш ва ўзаро манфаатли ҳамкорликни йўлга қўйиш йўналишлари\nТадбиркорлик фаолияти асосларини ўқитиш республика маркази, Ўзбек-Хитой савдо ассоциацияси, қатор вазирлик ва идоралар ўртасида эришилган келишувларга мувофиқ, Нанкинг политехника институтининг (Nanjing Polytechnic Institute, Nanjing, Jiangsu, P.R China) делегацияси, вице-президент Чжан Сяожун бошчилигида 2019 йилнинг 25-27 январь кунлари Тошкент шаҳрига ташриф буюрди.\nДелегация ташрифининг мақсади – Хитой ва Ўзбекистон ўртасида касб-ҳунар таълим соҳасида алоқалар ўрнатиш ва ўзаро манфаатли ҳамкорликни йўлга қўйишдир. Хусусан, манфаатдор вазирликлар ва идораларда бир қатор учрашувлар ва музокаралар ўтказилиб, касб-ҳунар коллежлари фаолияти билан танишилди, Тошкент шаҳрида Нанкинг политехника институтининг филиалини очиш имкониятлари батафсил кўриб чиқилди.\nЎзбекистон Республикаси бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги ҳамда Тадбиркорлик фаолияти асосларини ўқитиш Республика маркази билан ҳамкорликда, “Ишга марҳамат” моно марказида вақтинча ишсиз фуқароларни 3 ва 6 ойлик касбий таълимга йўналтириш мақсадида, Нанкинг политехника институти ёрдамида ўзбек-хитой маркази ташкил этиш масаласи кўриб чиқилди. Вазирлик томонидан марказни замонавий асбоб-ускуналар билан таъминлашда хитой тажрибаси ва амалий кўмаги зарурлиги белгиланди. Шунингдек, ушбу марказни “Бир белбоғ-бир йўл” лойиҳаси асосида молиявий қўллаб қувватлаш имкониятлари кўриб чиқилди.\nШунингдек, Тошкент Архитектура-қурилиш касб-ҳунар коллежи негизида 2+2, 3+1 форматида Ўзбекистонда малакали кадрларни ўқитишни ташкил этиш бўйича масалалар кўриб чиқилди.\nНанкинг политехника институти 1958 йилда ташкил этилган бўлиб, Хитой Халқ Республикаси Жиангсу провинциясининг пойтахти Нанкинг шаҳрида жойлашган.\nНанкинг политехника институти Жиангсу вилоят ҳукумати томонидан ташкил этилган бўлиб, Хитойнинг топ 83 олий ўқув юртидир. Институт кампус билан 740 акр майдонни ўз ичига олади. Бугунги кунда олий ўқув юртида 10 мингдан зиёд талаба 40 дан зиёд мутахассислик бўйича тахсил олади. Институт қошида 12 та коллеж мавжуд. Институт дунёдаги 17 та мамлакат ва 40 дан ортиқ коллежлар ва таьлим муассасалари билан хамкорлик қилади. Институтда 500 нафар хорижий талабалар таҳсил олиб келмоқда, шундан 33 нафарини ўзбек йигит-қизлари ташкил қилади. Ўзбекистонлик талабалар ўзининг дунёқараши, билими, тиришқоқлиги билан ажралиб туради. Институт шунингдек, халқаро талабаларни бу ерда ўрганиш мақсадида “Халқаро талабалар стипендияси” ни ташкил қилган.\n2020 йилда миллий ҳисобларнинг янги тизимини жорий этиш бошланади


САЙЛОВДА КЕЛАЖАК УЧУН ОВОЗ БЕРИЛАДИ - Ўзбекистон овози газетаси\nСАЙЛОВДА КЕЛАЖАК УЧУН ОВОЗ БЕРИЛАДИ\nМамлакатимиз катта сиёсий воқеа — Олий Мажлис Қонунчилик палатаси ҳамда халқ депутатлари маҳаллий Кенгашларига сайловлар арафасида турибди. Бугун халқимиз, кенг жамоатчиликнинг диққат-эътибори ушбу воқеага қаратилган. Сиёсий партиялар, депутатликка номзодлар сайловолди ташвиқотини қизғин олиб бормоқда.\nАсосий мақсад — сиёсий партиялар сайловолди дастури ва улардан депутатликка кўрсатилган номзодлар билан сайловчиларни яқиндан таништириш, сайлов уюшқоқлик билан ўтишини таъминлаш, энг муҳими, номзодлар орасидан муносиблар депутатликка сайланишига эришиш. Чунки бугун биз кимга овоз беришимиз келажакда ҳаётимиз қандай бўлишини белгилайди. Бошқача айтганда, эртага халқимиз фаровонлиги, мамлакатимиз тараққиёти, ҳақ-ҳуқуқларимиз ҳимояси, қонунларимиз ҳаётийлиги депутатларга боғлиқ бўлади.\nСайловларнинг аҳамияти, сайловчининг бурчи, овоз бериш тартиблари тўғрисида жамоатчиликка, айниқса, ёшларга мутахассислар фикр-мулоҳазалари, таклифларини етказиш мақсадида таҳририятимизда «Сайловнинг давлат бошқарувини янгилаш ҳамда жамият ҳаётини демократлаштиришдаги ўрни ва аҳамияти» мавзусида давра суҳбати ўтказилди.\nДавра суҳбатини «Ўзбекистон овози» ва «Голос Узбекистана» газеталари бош муҳаррири Сафар ОСТОНОВ олиб борди.\n— Дунё тажрибасидан маълумки, сайловлар қандай ўтиши мамлакатдаги ҳуқуқий меъёрлар, сайлов ҳуқуқи эркинлиги қандайлиги ва фуқароларнинг сиёсий-ҳуқуқий маданиятига боғлиқ, — деди у. — Ҳар бир сайловчи кимга ва нима учун овоз беришини онгли равишда мустақил ҳал этиши лозим. Мамлакатимизда демократик ислоҳотларни янада чуқурлаштириш ва фуқаролик жамиятини ривожлантириш концепциясида сайлов тушунчасига кенг ўрин берилиб, ҳар бир шахснинг давлат ҳокимияти вакиллик органларига сайлаш ва сайланиш бўйича конституциявий ҳуқуқи миллий давлатчилигимиз моделининг асосини ташкил этиши таъкидланди. Сайловлар мамлакатимизда амалда бўлган ҳуқуқий меъёрларнинг нечоғлик демократик руҳда эканини намоён этиши ҳам Концепцияда қайд этилган.\nСайловлар юқори савияда ўтиши учун, аввало, фуқароларда сайлов ўзи нима, у нима учун ўтказилади, биз нима учун овоз берамиз, овозимиз нимага хизмат қилади, каби саволларга жавоб бўлиши керак, деб ўйлаймиз. Сайлов участкасига келган ҳар бир овоз берувчи буни тушунса, демак, сайлов фаоллик ва уюшқоқлик билан ўтади, давлатимизнинг юқори вакиллик органларига халқимиз кўнглини топган, чиндан ҳам ишонч қозонган одамлар сайланади.\nФуқаролар сайловда онгли равишда овоз бериши учун ўз бурчини, вазифасини аниқ тасаввур қилиши керак. Сайловчи, аввало, қайси номзод кимлиги, унинг салоҳияти, соддароқ айтганда, нима ишларга қодирлигини яхши билиши зарур. Шундан сўнг кимга овоз бериш унинг ихтиёрида. Кимга ишонса, қайси ғоя, қайси номзод дастури маъқул бўлса, шунга қараб овоз беради. Шунинг учун сайлов ҳақида, унинг ҳаётимиздаги аҳамияти ҳақида, сайлов куни овоз бераётганда нималарга эътибор қаратиш лозимлиги тўғрисида сайловчиларга яна бир бор тушунча бериш муҳим аҳамиятга эга, деб ўйлаймиз.\nКомила КАРОМОВА, Олий Мажлис Қонунчилик палатаси депутати, ЎзХДП фракцияси аъзоси:\n— Сиз мамлакатимиз раҳбари томонидан илгари сурилган Концепцияда сайлов билан боғлиқ тўртинчи бандни эслатиб ўтдингиз. Дарҳақиқат, ушбу дастурий ҳужжатда сайлов халқнинг ўз хоҳиш-иродасини эркин ифода этишининг, фуқароларнинг давлат ва жамият бошқарувидаги иштирокининг асосий шакли эканлигига ҳам урғу берилган. Концепцияда таъкидланганидек, давлат ҳокимияти вакиллик органларига сайловлар фақат кўппартиявийлик тамойили асосида ўтказилади.\nМамлакатимизда бугун демократик сайлов тизими шакллангани, бунинг учун тегишли қонунлар такомиллаштирилгани, сиёсий партиялар кучайганини ҳисобга олиб хулоса қиладиган бўлсак, навбатдаги сайловлар ҳар қачонгидан қизғин ўтишига тўла асос бор. Бироқ сайлов қандай ўтиши, энг аввало, сайловчининг ҳуқуқий-сиёсий билимига боғлиқ. Маълум бир қисм сайловчи онгли равишда овоз берса-ю, бошқа бир қисм сайловчи фаол фуқаролик позициясини намоён этмаса, номига овоз берса, бу ҳолат сайловнинг умумий натижаларига путур етказади, жамият тараққиётига салбий таъсир қилади.\nБугунги депутат билан 10-15 йил олдинги депутат эмас, уларнинг имкониятлари ҳамда ваколатлари ўртасида ҳам катта фарқ бор. Бу йил профессионал, яъни икки палатали парламент тизимига ўтганимиздан кейинги учинчи сайлов. Парламентнинг мавқеи, ваколатлари, фаолият кўлами кенгайиб боргани сари у ерда ишлайдиган вакилларнинг ҳам тажрибаси, салоҳияти ўсиб бориши керак. Шунинг учун сайловнинг энг муҳим хусусияти унда кўплаб номзодлар орасидан муносиб номзодларнинг сайланиши, халқона тилда айтганда, сараланишидир. Бу, юқорида айтилганидек, сайловчининг дунёқарашига, фуқаролик позициясига боғлиқ. Сайловчи, энг аввало, сиёсий партиялар ва уларнинг номзодлари дастурларига жиддий эътибор қаратиши керак.\nСотиболди БОБОҚУЛОВ, Тошкент шаҳар ҳокимлиги ҳузуридаги фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари ходимларининг малакасини ошириш ўқув курслари директори, халқ депутатлари Тошкент шаҳар Кенгашидаги ЎзХДП гуруҳи аъзоси, юридик фанлар доктори, профессор:\n— Жамиятда маълум бир ютуқларга эришиш учун барча меъёрларни бир хилда олиб бориш керак. Қонунларни ҳам жамият ҳаёти ва талабларига мослаштириб такомиллаштириш тақозо этилади. Сайлов қонунчилигига киритилган ўзгаришлар сайловлар демократик асосда ўтказилишида, фуқароларнинг сайлов ҳуқуқи тўлиқ амалга ошишида муҳим омил бўлади. Масалан, бир муҳим меъёрга тўхталиб ўтайлик. Қонунга кўра, сайловга бир кун қолганда сайловолди ташвиқотини тўхтатиш лозим. Бу ўтган сайловларда кузатилган нуқсонларни бартараф этишга хизмат қилади. Қонунчиликка киритилган ҳар бир меъёр шу маънода аҳамиятли.\nҚонунчилигимизда шундай тизим яратилганки, партиялар дастурини тарғиб қилиши учун, номзодлар мақсади ва фикрларини сайловчига етказиши учун, ниҳоят, фуқаролар ўзлари маъқул кўрган номзодга овоз бериши учун қулай имкониятга эга. Яна бир долзарб масала сайловчиларнинг номзодларга муносабатини кучайтиришдир. Яъни, улар номзод билан қизиқиши, уни ўрганиши керак. Шунда сайловчи муносиб номзодга овоз беради. Шундагина сайлов қонунчилигига киритилган ўзгаришларнинг ҳаётимизда самараси кўринади.\nҲозир оммавий ахборот воситаларида «Мен биринчи марта овоз бераман», деган рукн пайдо бўлди. Унда ёшлар жамиятимиз ривожланишига бефарқ эмаслигини билдиришмоқда, сайлов эртанги ўзгариш ва ютуқларимизда муҳим ўрин тутишини таъкидлашмоқда. Очиғи, мени ёшларнинг бундай сўзлари жуда тўлқинлантирди. Фаол, уйғоқ ёшлар муносиб номзодларга овоз бериши учун уларга аввало сайлов нима, фуқаролик бурчи нимадан иборатлиги тўғрисида кўпроқ тушунча бериш керак.\nДаврон ОЛИМОВ, Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Амалдаги қонун ҳужжатлари мониторинги институти етакчи илмий ходими:\n— Агар дунё давлатлари қонунчилиги, сайлов ўтказиш тартибларига назар ташлайдиган бўлсак, ҳозирда БМТга аъзо 200 дан ортиқ давлатнинг бор-йўғи 60 дан ортиғида Марказий сайлов комиссияси ташкил этилган. Бошқа давлатларда сайловларни ижро ҳокимияти назорат идоралари ўтказади. Масалан, айрим давлатларда сайловни Ички ишлар вазирлиги ўтказади. Бу ҳам қайсидир маънода ижро этувчи ҳокимиятнинг бевосита сайловларга таъсири ҳисобланади. Бизда Марказий сайлов комиссияси Конституциявий мақомга эга ва у давлат идораларидан мустақил фаолият юритади. Фуқароларимиз буни, албатта, билишлари керак.\nСайловчи қандай асосларга таяниб муносиб номзодни танлайди? Менимча, бу ўринда энг муҳим асос партияларнинг дастури, ғоялари бўлиши керак. Бунинг учун партия ташкилотлари жойларда сайловчиларга ўз дастурлари ва ғояларини етказиб бериши зарур. Аммо, айрим туман, шаҳарларда сайловчилар сиёсий партияларнинг таъсири, фаоллигини етарли даражада сезмаяпти. Менимча, қаерда сайловчи партиялар, уларнинг сайловолди дастурлари ҳақида яхши тасаввурга эга бўлмаса, ўша ерда тарғибот етишмаяпти. Шунинг учун ҳам сайловчи партия ғояси ёки дастурига эмас, балки номзоднинг шахсига, унинг ўзи эртага нима бера олишига кўпроқ эътибор беради. Бундан келиб чиқадики, сайловолди ташвиқоти ҳар томонлама самарали, таъсирчан ташкил этилиши муҳим. Токи сайловчилар овоз бериш учун бир қарорга келаётганда номзодларнинг шахсий хусусиятлари билан бирга, партияларнинг ғоялари, дастурларини ҳам тушуниб, ҳисобга олсин.\nҲозир сайловолди ташвиқоти сиёсий партиялар нашрларида анча фаол олиб бориляпти. Лекин, менимча, сиёсий партиялар сайловолди ташвиқотини аудио-визуал оммавий ахборот воситалари орқали ҳам олиб боришга эътиборни кучайтириши керак. Чунки, бугунги кунда кўпчилик, айниқса, ёшлар асосий ахборотларни интернетдан оляпти. Бунга эътибор бериш, тарғибот масаласига эркин муносабатда бўлиш лозим, деб ўйлайман. Афсуски, ҳозирча фойдаланувчилари ва ўқувчилари кўп бўлган интернет нашрлар, ижтимоий тармоқларда сиёсий партиялар вакилларининг сайлов олдидан чиқишлари яққол кўзга ташланмаяпти.\nЭркин ХОЖИЕВ, Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Давлат бошқаруви академияси кафедра мудири, юридик фанлар номзоди, доцент:\n— 2009 йилдаги сайловлардан кейин сайлов қонунчилигига киритилган ўзгаришларга эътибор берадиган бўлсак, уларнинг аксарияти бир мақсадга, у ҳам бўлса, фуқароларнинг сайлаш ва сайланиш ҳуқуқлари эркинлигини таъминлашга қаратилмоқда. Масалан, қонунчиликка киритилган муддатидан олдин овоз бериш институтини олайлик. Қонунга кўра, муддатидан олдин овоз бериш сайловга 10 кун қолганда бошланади ва сайловга бир кун қолганда тўхтатилади. Демак, кимдир хизмат юзасидан ёки бошқа бир зарурат билан сайлов куни тураржойида бўлмаса, олдинроқ овоз бериш имкониятига эга.\nСайлов билан боғлиқ қонунчиликка 2014 йилнинг ўзида уч марта ўзгартиш ва қўшимчалар киритилди. Хусусан, сайлов қонунчилигини бузганлик учун маъмурий жавобгарлик чоралари белгиланди. Бу борада Маъмурий жавобгарлик кодексига 8 моддадан иборат янги бўлим қўшилди.\nХорижий тажрибадан келиб чиққан ҳолда, кейинчалик ҳам бу борадаги қонунчиликни такомиллаштириш зарур бўлади. Масалан, сайлов билан боғлиқ ҳуқуқбузарлик ишини судгача бўлган жараёнларда ким юритиши, баённома тузиш ёки судга олиб чиқиш масалалари қандай ҳал этилишига янада аниқлик киритилиши керак, деб ўйлайман.\nСайловларда турли кўринишдаги қонунбузилишлари ва фуқароларнинг сайлаш ҳуқуқларини ғайриқонуний равишда чеклаш ҳолатлари ҳам кузатилиши эҳтимолдан холи эмас. Бундай ҳолатлар юз бермаслиги ва уларнинг олдини олиш учун, аввало, сайлов қонунчилиги талабларини ҳар бир сайловчи ҳамда сайлов жараёнининг бошқа иштирокчилари яхши билишлари зарур.\nҚонунлардаги меъёрларни билган одам доим ҳушёр бўлади, нафақат ўзининг, балки бошқаларнинг ҳуқуқларини ҳам билади, ҳурмат қилади. Қонунга зид хатти-ҳаракатларни тез пайқайди, унга ўзининг тезкор муносабатини билдира олади. Гап айланиб яна бир нуқтага келяпти: сайлов қандай ўтиши жамиятнинг ҳуқуқий-сиёсий маданияти даражасига боғлиқ. Бўлажак сайлов ўтган сайловга нисбатан қонунчилик янада ривожланган, сайловчилар ҳуқуқий-сиёсий маданияти сезиларли даражада ўсган бир шароитда ўтяпти.\nСуяржон ҚУРБОНҚУЛОВ, Ўзбекистон Республикаси Марказий сайлов комиссияси аъзоси:\n— Марказий сайлов комиссияси қарори билан сайлов кампанияси бошланганидан буён икки ойдан зиёд вақт ўтди. Марказий сайлов комиссияси ўз ваколатларига кирадиган барча ишларни вақтида ва белгиланган тартибда амалга ошириб келмоқда. 9 мингдан ортиқ сайлов участкалари тузилиб, участка сайлов комиссиялари шакллантирилди. Уларнинг таркибида 90 минг нафардан зиёд фуқаро фаолият олиб бормоқда. Қонунга мувофиқ уларнинг биронтаси ҳеч қайси сиёсий партияга аъзо эмас. Демак, улар ҳамма партияга бирдек қараб, сайловни юқори даражада ташкил қилишга бел боғлаган.\nМарказий сайлов комиссиясининг сайлов кампанияси бошлангани ҳақидаги қарорида ташкилий ишлар билан бирга, сайловчилар орасида турли тушунтириш ва тарғибот тадбирларини олиб боришга эътибор қаратилди. Бу жараёнда қатор ҳамкор ташкилотлар вакиллари, мутахассислар фаол иштирок этяпти.\nБир маҳалладаги тадбирда иштирокчи аёл синглиси чет элда ўқиётгани, унинг овоз бериш тартиби қандай бўлиши ҳақида савол берди. Биз унга қонуний тартиб-қоидалар, 44 давлатдаги мамлакатимиз ваколатхоналарида сайлов участкалари тузилгани, улардаги ташкилий шароит ҳақида тушунча бердик. Бу бир мисол. Умуман, учрашувларда аҳолининг сайлов билан боғлиқ жараёнларга қизиқиши олдинги сайловларга нисбатан анча юқори экани яққол сезилмоқда. Демак, тарғибот-тушунтириш ишларини янада кучайтиришимиз лозим. Шуни ҳисобга олиб, сайлов участкаларини сайловга алоқадор барча маълумотлар билан таъминлаш чораларини кўрдик. Одамларда сайлов ҳақида туғилган ҳар қандай саволга участка сайлов комиссиясида жавоб бўлиши керак. Бу, аҳолининг сайловга бўлган умумий муносабати ва кайфиятини белгиловчи муҳим омил эканини унутмаслигимиз лозим.\nСерикбек МУРАТАЕВ, Жаҳон иқтисодиёти ва дипломатия университети ўқитувчиси:\n— Ҳақиқатдан ҳам, тарғибот ишлари муҳим аҳамиятга эга. Маълумки, аҳолининг қарийб 60 фоизини 30 ёшгача бўлган ёшлар ташкил қилади. Бу йил биринчи марта овоз берадиган 2,5 миллион нафардан ортиқ ёш сайловнинг аҳамияти, мазмун-моҳиятидан, тегишли қонунчиликдан хабардорлиги сайловнинг савиясига катта таъсир кўрсатади. Шунинг учун кўпроқ олий таълим муассасаларида тарғибот тадбирларини самарали ўтказишга, уларда имкон қадар кўпроқ ёшларни қамраб олишга эътибор бериляпти.\nСайловда фаол иштирок этиш дегани сайлов куни сайлов участкасига чиқиб, сайлов варақасига белги қўйиб қайтиш билангина белгиланмайди. Биз буни кенгроқ тушунишимиз зарур. Мана, шу кунларда депутатликка номзодлар сайловчилар билан учрашувлар ўтказяпти. Сайловдаги энг муҳим жараён аслида шу. Айнан шу жараёнда фуқароларнинг сиёсий-ҳуқуқий фаоллиги, маданияти кўринади. Одамлар бу учрашувларга иштиёқ билан бориши, депутатликка номзодлар билан, уларнинг дастурлари, ғоя ва мақсадлари билан танишиши, савол-жавоб, мунозара қилиши, партияларнинг бир-биридан фарқини, қайси номзод кимлигини, қўлидан нима иш келишини билиши керак.\nСиёсий-ҳуқуқий фаоллик ва маданият, фуқаролик позицияси энг аввал оила муҳитида шаклланади. Ҳар бир оила бошлиғи, ота-она бунга эътибор бериши лозим, деб ўйлайман. Оила аъзолари даврасида, дастурхон атрофида суҳбат жараёнида сайлов ҳақида, овоз беришнинг маъноси ва аҳамияти ҳақида биринчи навбатда катталар фикр билдирса, ёшларга ўрнак бўлса, бу ҳар қандай тарғиботдан таъсирлироқ, самаралироқ бўлади. Чунки ота-она ва ёши улуғлар фикри, муносабатига қараб ҳаракат қилиш, улардан ибрат олиш менталитетимизга хос хусусият. Агар ота-она фарзандлари олдида мамлакатдаги муҳим сиёсий жараёнга бефарқ муносабатда бўлса, бу болалар тарбиясига, дунёқарашига ҳам салбий таъсир қилади. Оилада бир кунда қанча мавзуда суҳбат бўлади. Оила даврасида сайлов ҳақида фикрлашиш оила аъзоларининг ижтимоий-сиёсий фаоллиги ошишига хизмат қилади.\nАзиза ИБРОҲИМОВА, Тошкент давлат юридик университети ўқитувчиси, Президент стипендиати:\n— Тарғибот-ташвиқот тадбирларида турли фикрлар, ҳар хил кайфиятдаги муносабатларга дуч келамиз. Айрим ҳудудлардаги тадбирлар ёки учрашувларда одамларда олдинги сайловда сайланган депутат фаолиятидан қониқмагани ҳақида гаплар бўлиб қолади. Бундай ҳолатларда масъулиятнинг бир томони сайловчиларнинг ўзига бориб тақалади. Сабаби, сайловчилар овоз беришдан олдин номзоднинг кимлиги билан, унинг дастури, мақсади, келгуси режалари, қолаверса, инсонийлик фазилатлари билан яхши танишиб, овоз бермоғи зарур. Шунинг учун номзодлар билан учрашувларда фуқаролар фаол бўлиши, уларни ҳар жиҳатдан синовдан ўтказиши керак.\nХалқимиз, катта авлод вакиллари одатда ҳаётимиз, кундалик турмушимиз билан боғлиқ масалаларда пухта ўйлаб қарор қабул қилади. Мисол учун, бўлғуси келин ёки куёвни танлашда, қариндошлик ришталарини ўрнатишдан олдин сўраб-суриштирилади, кўпнинг фикрини билиб, кейин бир қарорга келинади. Бу бизнинг миллий қадриятимиз. Депутатликка номзодларни танлашда ҳам шундай талабчанлик муҳимдир. Биз сайлайдиган депутат эртага давлатнинг юқори идорасида ишлайди, ҳаётимиз билан боғлиқ қонунлар қабул қилинишида қатнашади, бизнинг вакилимиз сифатида бизнинг номимиздан иш кўради. Шундай экан, нега биз бу масалага жиддий қарамаслигимиз керак?.. Бир тадбирда кўпни кўрган отахон шундай деди: Ҳеч қандай омил мамлакатнинг яхши ривожланишига тўғри танланган кадрларчалик таъсир кўрсата олмайди. Бу фикр ҳаммамизга ўрнак бўлиши керак, назаримда.\nФарҳод ҲАЙИТБОЕВ, Инсон ҳуқуқлари бўйича Ўзбекистон Республикаси Миллий маркази бўлим бошлиғи:\n— Сайловлар қанчалик адолатли ўтмасин, қанчалик жонкуяр ва салоҳиятли депутатлар сайланмасин, вакиллик ҳокимияти жамият ҳаётининг муҳим стратегик масалаларини ҳал қилиш бўйича етарли ваколатга эга бўлмаса, қонунларни ишлаб чиқиб қабул қилишда, уларни ўзгартиришда фикри, позициясини билдира олмаса, сайловнинг давлат бошқарувини демократлаштиришдаги аҳамияти йўқолади.\nМамлакатимизда парламент ислоҳотларини чуқурлаштиришда, вакиллик ҳокимиятининг давлат бошқарувидаги ўрнини мустаҳкамлаб боришда бу масалалар алоҳида эътиборга олиняпти. Ўтган сайловдан кейинги вақт мобайнида нафақат сайлов билан боғлиқ қонунчилик, шу билан бирга, Олий Мажлис Қонунчилик палатасининг, халқ депутатлари маҳаллий Кенгашларининг ишлаш тартиби, масалаларни муҳокама қилиш жараёнлари ривожланди, янада демократлашди, улар қабул қиладиган қарорларнинг таъсир кучи, ҳуқуқий мақоми ошди.\nҲозир Олий Мажлис Қонунчилик палатасида қонунлар лойиҳалари ва бошқа меъёрий ҳужжатлар кўриб чиқилаётганда ҳар бир депутатнинг, фракцияларнинг фикри, муносабати, таклифи албатта ҳисобга олинмоқда. Уларнинг қабул қилиниши ёки қилинмаслиги сабаблари юзасидан ялпи мажлисда асослантирилган тушунтириш берилмоқда. Халқ депутатлари маҳаллий Кенгашлари тегишли ҳудудни ривожлантириш билан боғлиқ энг муҳим масалаларни муҳокама этиб, қарорлар қабул қиляпти, мазкур қарорлар ижрога қаратиляпти, депутатлар маълум долзарб масалаларни ўрганиб, сессиялар муҳокамасига олиб чиқяпти, уларнинг таклифлари қарорларга асос бўляпти.\nСайловчилар, айниқса, ёшлар бу жараёндан яхши хабардор бўлиши керак. «Депутат бўламан деганлар қуруқ ваъда беради, аслида уларнинг ваколати кўп нарсага етмайди» мазмунидаги нотўғри муносабатлар асоссизлигини ҳамма билиши зарур.\nҲилола МАМАДАЛИЕВА, Фуқаролик жамияти шаклланишини мониторинг қилиш мустақил институти катта мутахассиси:\n— Мамлакатимизда бу галги сайловлар бутунлай янгича ҳуқуқий шароитда ўтади. Нуфузли халқаро ташкилотлар вакиллари, дунё таниган сиёсатшунослар, олимлар шу ҳақда, умуман, Ўзбекистон халқи демократик давлат, фуқаролик жамияти барпо этиш йўлида муҳим ютуқларни қўлга киритаётганини такрор ва такрор эътироф этишмоқда. Бундай муносабатлар шунчаки расмиятчилик учун эмас, балки ҳаётий фактга асосланиб билдирилмоқда.\nМаълумки, бу йилги сайлов натижаларига қараб, сиёсий партиялар янги ҳукуматни шакллантиришда бевосита иштирок этади. Ўзбекистон Республикаси Бош вазири номзоди Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Қонунчилик палатасига сайловда энг кўп депутатлик ўринларини олган сиёсий партия ёки тенг миқдордаги энг кўп депутатлик ўринларини қўлга киритган бир неча сиёсий партия томонидан таклиф этилади. Ушбу меъёр парламент демократиясининг энг муҳим белгиларидан бири, десак, тўғри бўлади. Шундан ҳам кўриниб турибдики, яқинлашиб келаётган сайловнинг давлат бошқарувини янгилаш ҳамда жамият ҳаётини демократлаштиришдаги ўрни ва аҳамияти жуда катта. Бу муҳим масалаларни одамлар яхши билиши ва сайловчи сифатида ўз масъулиятини англаши зарур.\nСайловчилар кимга овоз беришида, номзодлар орасидан муносибларини танлай олишида кўп нарса номзодлар ва сиёсий партияларнинг сайловолди ташвиқотига боғлиқ. Ўтган сайловлар жараёнлари билан боғлиқ таҳлиллар айнан шу масала ўта долзарб эканини кўрсатди. Сайловчилар билан юзма-юз суҳбатларнинг таъсир кучи ниҳоятда катта. Сайловчиларнинг сиёсий партия ёки номзод ҳақида фикри ана шу жараёнда кўпроқ шаклланади.\nДепутатликка номзод ёки унинг ишончли вакиллари сайловчилар билан учрашувларда дадил ва ишонч билан гапирмаса, саволларга аниқ, асосли жавоб беролмаса, кўп нарса йўқотади. Айтаётган гапимиз ҳаётий бўлса, одамлар бизни, албатта, эшитади, тушунади, қўллаб-қувватлайди. Сиёсий партиялар, уларнинг етакчилари, номзодлар, ишончли вакиллар сайловолди ташвиқоти тадбирларида бу масалага жиддий эътибор қаратишлари зарур, деб ўйлайман.\nДавра суҳбатида таъкидланганидек, сайлов давлат бошқарувини янгилаш ҳамда жамият ҳаётини демократлаштиришда муҳим ўрин тутади. Мамлакатнинг тараққиёти, халқимизнинг ҳақ-ҳуқуқи таъминланиши, турмуш шароити қандай бўлиши сайланадиган депутатларга боғлиқ. Кимлар депутат этиб сайланишини эса сайловчилар — сизу биз кимга овоз беришимиз ҳал қилади.\nТўлқин ТЎРАХОНОВ ёзиб олди.