Бехеровка: Чехиянинг шифобахш ичимлиги ҳақида 5 та саволга жавоб\n...Уни яхши кўришади ва қойил қолишади, уни ичиш учун минглаб километр йўл босиб келишади... Унинг номи – Бехеровка (Becherovka)! Карлови варида 20 турдан ортиқ доривор ўтлардан тайёрланувчи машҳур ичимлик ва шифобахш дамлама – Чехиядан олиб келинадиган энг асосий совға. Фойдали ва мазали ичимликни бошқаларга ҳадя қилиш ва Карлови Варидан минглаб километр олисда бўлганда унутилмас ҳордиқ дамларини эслаш ва унинг таъмини яна сезиш учун олиб келишади...\nБехеровка – бу, албатта, осмондан тушган нарса эмас, балки инсон кашфиётидир. Унинг тарихи жуда ҳам қизиқарли. Бу шундай рўй берган. Қачонлардир икки дўст – доришунос Йозеф Бехер ва Фродбриг учрашиб қолишди. Улар ҳам фойдали, ҳам мазали бўлган ичимликни ўйлаб топишга қарор қилишди. Ўтларни аралаштиришди, тажриба қилишди... Фродбриг Карлови Варидан кетиши керак эди, шу сабабли у дўстига бир нечта маслаҳат берди ва Йозефни дамлама билан ёлғиз қолдирди. Йозеф эса спиртни ажойиб ичимлик ҳосил бўлмагунча турли ўт ва гиёҳлар билан аралаштираверди. Ушбу ичимлик овқат ҳазм бўлишини яхшилаш учун мўлжалланган эди. Бу воқеа 1807 йили бўлган.\nШунда Йозеф ичимликни камтарона «Карлсбад Инглиш Биттер» деб номлади. Уни шаффоф ойнали махсус колбаларда сотишди. Сўнг кашфиётчи камтарликни йиғиштириб, ўзининг ўтли дамламасини Бехеровка деб номлади, тайёрланиш сирини эса ўғлига қолдирди. Ўғил ҳам анойилардан эмас эди: у сариқ наклейкали, яшил ясси шишани ўйлаб топди. Шу зайлда ичимлик сири авлоддан-авлодга узатилаверди. Вақт ўтиб бутун бошли завод, «Бехеровка» савдо белгиси ва ҳаттоки музей пайдо бўлди!\nАйтишларича, қачонлардир Австрия қироли ушбу ичимликни шу қадар ёқтириб қолган эканки, ўз саройи учун ҳар йили нақд 53 минг литр ичимлик буюртма қилган эмиш!\nЯна Бехеровкани чехияликлар Карлови Варининг 13-шифобахш булоғи дейишади!\nБехеровка шунчаки кайфиятни кўтариш учун мўлжалланган спиртли ичимлик эмас, балки шифобахш дори сифатида яратилган, шу сабабли ундан, мисол учун, майин Бейлис таъмини кутиш ўринсиз. Бехеровка – енгил ичимлик эмас, у ўткир ва тахир мазаси билан ажралиб туради.\nИчимликнинг ўткирлиги – 20–40%. 38% ли оригинал Бехеровка – Becherovka Original классик ҳисобланади. Унинг таркибига арақ, хушбўй қалампир, анис долчини, апельсин цедраси (лимон ёки апельсин қобиғи ва шу қобиқдан тайёрланган зиравор) ва ҳил (занжабилгуллилар оиласига мансуб ўтсимон ўсимлик ва унинг доривор сифатида ишлатиладиган уруғи) киради.\nЛимонли Бехеровка – Becherovka Lemond бироз енгил, ўткирлиги – 20%. Унга цитрус қўшилади.\nBecherovka KV14 – қизил вино аралаштирилган классик дамламанинг яна бир ўткир (40%) кўриниши.\nБехеровка Кордиал – Becherovka Cordial –қуритилган липа гулини ўз ичига олади (ўткирлиги 35%).\nМуз ва Оловли Бехеровка – Becherovka ICE&FIRE – нисбатан ёш, замонавий ичимлик. У 2014 йилнинг мартидан ишлаб чиқарилади. Ўткирлиги 30% бўлиб, спиртсиз ичимликлар билан аралаштирилади.\nДамлама қандай тайёрланади?\nБехеровка Чехиянинг фахри ҳисобланади. Мана 200 йилдирки у ўзининг оригинал таъми ва хоссаларини сақлаб келмоқда. Бугунги кунда ликёр дунёнинг 33 мамлакатида сотилади, йилига 6 миллион литрдан ортиқ Бехеровка ишлаб чиқарилади.\nАлбатта, унинг аниқ рецептини ҳеч ким билмайди, бироқ дамлама тахминан қуйидагича тайёрланади. Аввал махсус ўтлар йиғилади (20 турдан ортиқ), албатта каноп қопларга солинади ва спиртли махсус идишга туширилади. Бир ҳафта сақланади, сўнг, рецептга биноан, ҳосил бўлган дамламани Карлови Вари минерал суви ва шакар билан тўлдирилган эманли овал бочкаларга қуйилади. Сўнг дамлама икки-уч ой туради.\nНега Бехеровка – 13-шифобахш булоқ?\nБехеровка, тайёрланишидан англаганингиздек, жуда ҳам фойдали ичимлик. У шифобахш ўсимликларнинг экстрактига эга ва анъанавий рецепт асосида тайёрланади. Хўш, Бехеровка нимаси билан фойдали?\n• Ошқозон шираси секрециясини яхшилайди.\n• Ошқозон-ичак тракти мушакларининг патологик зўриқишини бўшаштиради.\n• Сафро ва спазмолитик субстанциялар ажралишини таъминлайди.\n• Овқат яхши ҳазм бўлади, ошқозон эса тезроқ бўшайди.\nБехеровка қандай ичилади?\nЯна бир марта эслатиб ўтамиз: Бехеровка – енгил ичимлик эмас. Шу сабабли уни маълум режа бўйича ичиш керак. Бехернинг ўзи уни нонушта ёки кечки овқатдан олдин ичишни маслаҳат берган. Долчин сепилган апельсин бўлагидан газак сифатида фойдаланилади. Айтишларича, айнан шунда ўтларнинг ҳақиқий таъми ва муаттар ҳидини туйиш мумкин экан.\nЧой ёки қаҳвага икки қошиқ қўшсангиз ҳам бўлади.\nБехеровкани бундан миқдорда ҳар куни қўрқмасдан ичиш мумкин. У чарчоқли кундан сўнг дам олишга ёрдм беради.\nАсл Бехеровкани татиб кўриш ва уни уйингизга олиб келишни хоҳлайсизми? У ҳолда унинг ватанига боринг! Зудлик билан Карлови Варига туримиз билан танишиб чиқинг ва у ерда дам олиб, соғлиғингизни тикланг!


Дуров барибир Telegram Messenger LLP’ни ёпишга мажбур бўлди! - Terabayt.Uz\nApple ақлдан озди - энди “Оскар”ни ҳам олмоқчи!\nRedmi Note 7, Mi 9 SE ва Mi Play арзонлашди – Xiaomi смартфонлари нархлари билан танишинг! (2019 йил 17 июнь)\nИнфографика: 3G, 4G ва 5G’ларнинг ўзаро фарқларини билиб оламиз!\nИсроилликлар исталган iPhone ва Android-смартфон ҳимоясини бузувчи қурилма яратишди\nЭнди афсонавий Super Mario'ни браузернинг ўзида ўйнаш мумкин!\nHonor 20 смартфонлари савдоси қандай кечмоқда? Натижа ҳайратланарли!\nBitcoin ўзига келмоқда! Рекорд янгиланадими?!\nҲали намойиш қилинмаган Google Pixel 4 биринчи «жонли» суратларда!\nЯна бўлмади: Samsung Galaxy Fold учун олинган буюртмаларни бекор қилишмоқда\nАбитуриентлар ва ота-оналар учун Call-марказ ишга тушди\nДуров барибир Telegram Messenger LLP’ни ёпишга мажбур бўлди!\nРоссия Алоқа, ахборот технологиялари ва оммавий коммуникациялар соҳаси назорати бўйича федерал хизмати – Роскомнадзор шифрлаш калитларини тақдим этмагани учун Telegram’ни блоклашга ҳаракат қилиб келаётганини биласиз. Ушбу мессенжер асосчиси Павел Дуров куни кеча Telegram Messenger LLP компаниясини ёпаётгани ҳақида Роскомнадзорга хабар берди.\nЎҚИНГ: Россияда Telegram бутунлай блокланиши мумкин! Бунинг учун Роскомнадзор 20 млрд. ажратмоқчи\nАниқлик киритиб ўтамиз: бу – Telegram иловаси ўз фаолиятини буткул тўхтатади, дегани эмас. Шунчаки, П.Дуров ташкил қилган ва мессенжернинг расмий эгаси бўлган компания тугатилади, холос.\nАйтиш керакки, айни дамда Telegram Messenger LLP номига фақатгина App Store иловалар каталогидаги Telegram X дастури расмийлаштирилган. Мессенжернинг қолган иловалари эса бошқаларга тегишли: App Store’даги Telegram ҳамда Google Play’даги Telegram X дастурлари Telegram LLC компаниясига, Google Play’даги Telegram иловаси эса Telegram FZ-LLC компаниясига қарашли.\nРБК ахборот агентлигига кўра, Telegram иловалари эгаларининг расман ўзгариши ундаги TON блокчейн-платформасининг ҳамда Gram криптовалютасининг йўлга қўйилиши кутилаётгани билан боғлиқ.\nЎҚИНГ: Дуров криптовалюта чиқариб, Telegram фойдаланувчиларини ҳам миллионерга айлантирмоқчи (+видео)\n#иловалар #мессенжер #Telegram\nRedmi'нинг навбатдаги смартфони сизга ёқиши тайин!\nXiaomi’нинг биринчилар қаторида Android 10 Q’гача янгиланувчи смартфонлари рўйхати\nЭнг «бели бақувват» ва арзон Samsung смартфонининг яхшиланган версияси – Galaxy M30s чиқяпти\nLG ҳам бўш келмоқчи эмас! Компания Redmi ва Samsung смартфонлари "қотилларини" яратмоқда\nAndroid’дан 60 фоизга тезкор HongMeng тизимини Xiaomi, Oppo ва Vivo смартфонларида ҳам синаб кўришяпти!


Jahon adabiyoti – 2 sahifasi – Jurnal\n“Қуръони карим”ни русчага таржима қилган академик И.Ю.Крачков-ский 1940 йилда бундай деб ёзган эди: “Тарихчиларимизнинг 1930 йиллардаги кашфиётлари ҳатто В.В.Бартольд махсус шуғулланиб келган шарқшуно…\nКелажакка очилган эшик\nИтальян рассоми Жузеппе Арчимбольдо асарлари XVI асрда яшаб ижод этган бошқа Европа мусаввирлари ижодидан кескин фарқ қилади. Жаҳон замонавий санъатшунослиги Ўрта асрлар санъати анъаналаридан чекиниб,…\nИнсоний ва илоҳий туйғулар ифодаси\nИмодиддин Насимий тасаввуф таълимотидаги ҳуруфийлик тариқатининг йирик намояндасидир. Ҳуруфийлик – жамики нарса ва тушунчаларни: инсонни, илоҳни, азални, абадни, ибтидони, интиҳони, коинотни, табиатн…\nОлам – бола нигоҳида\nЎзбекистон халқ ёзувчиси Ўткир Ҳошимовнинг “Икки эшик ораси” ва америкалик Нобель мукофоти совриндори Уильям Фолкнернинг “Мен ўлган кунда” асарларида муаллифлар қаҳрамонлар дунёқараши орқали жамият ҳа…\nДунё сўз санъатида тарихий асарларнинг алоҳида ўрни бор. Уларни барча халқларнинг китобхонлари бирдек севиб ўқийди. Сабаби, бундай асарлар бизни ўтмишдаги ғаройиб воқеалар гирдобига тортибгина қолмай,…\nКамина атоқли навоийшунос Азизхон Қаюмовнинг ижодини кўпдан бери ўрганиб, файз топиб юрардим. Бунинг устига, устоз менинг номзодлик (1968), докторлик (1990) диссертацияларимга оппонентлик қилиб, юқори…\nЭртак-қисса * * * Атоқли болалар ёзувчиси Сельма Оттилия Ловиза Лагерлёф 1858 йилда Швециянинг Верланд вилоятида таваллуд топган. У қадим халқ эртаклари, ривоят ва афсоналарга таяниб, ўзига…\nТарихий роман Ўзбекистон халқ ёзувчиси Муҳаммад Али халқимизнинг тарихий илдизларини ўрганишга қаратилган янги “Клеопатра” тарихий романини ёзиб тугатди. Қизиқарли сюжет чизиғига эга бу роман буюк …\n(фалсафий эссе) Академик Алибек Рустамов таваллудининг 90 йиллигига бағишланади Фалсафанинг бош муаммоси Яратганнинг энг буюк мўъжизаси – инсон. Албатта, умуман табиат (борлиқ, материя) – мўъ…\nОТАУЛИ. Эл сўзи\nЗарбулмасалхонлик* Муҳаммад Шариф Гулханийнинг “Зарбулмасал” асари – ўзбек адабиётининг энг етук асарларидан биридир. VIII асрда Йўллуғтегин туркий эллар ҳаётини ҳаққоний тасвирлаб, тошларга зарб и…\nДушан МАКОВИЦКИЙ. Толстойнинг сўнгги кунлари\nСловакиялик Душан Маковицкий 1904–1910 йилларда улуғ ёзувчи Лев Толстойнинг шахсий шифокори ва котиби сифатида хизмат қилган. Толстой хонадонига садоқатли бу инсон Ясная Полянада ўзи кўрган, шахсан гу…\nЭдгар ПО (1809–1949) Композиция фалсафаси\nЧарльз Диккенс ҳозир столимда турган қайдларида бир пайтлар “Barnaby Rudge” романининг ички қурилиши борасидаги менинг таҳлилимга ёндашиб, шундай ёзади: “Дарвоқе, Годвин “Калеб Уильямс” романини охири…\nАзиз Несин – Драматург\nХХ аср жаҳон адабиётида ўз сўзини айта олган турк адиби Азиз Несинни ўзбек китобхони ҳам яхши билади. Аммо бизда уни кўпроқ ҳикоянавис ва романчи сифатида танийдилар. Ваҳоланки, Азиз Несин адабиётнинг…\nҒафур ПЎЛАТОВ. Синовларда синмаган қалам\nХитойнинг 1912–1949 йиллардаги Республика даври адабиётида ўз номига эга бўлган Сяо Хун, Люй Бичэн, Ши Пинмэй ва Чжан Айлинлар Чин юртининг энг иқтидорли ва ардоқли адибалари бўлиб, ўзбек китобхони ул…


Алдаш осонми ёки алданиш?\n11.01.2019 13:30 0 2197\nСарлавҳага чиқарилган саволнинг жавоби қийинмас: кимга қанақа?! Одамлар бор — ойни бенарвон уради, унча-мунча одамнинг олдига похол солиб кетиш чўтмас ундайларга. Одамлар бор — етмишга чиқсаям соддалиги йўқолмаган, ҳатто ёш болага ҳам алданиши мумкин.\nБухоролик Умид Нарзуллаев-чи? Илгари фирибгарлик жинояти учун бир эмас, икки эмас, нақ олти марта (!) жавобгарликка тортилган одам ҳақида нимаям дейиш мумкин?! Олтинчи бор судлангандан кейин ҳаётини тўғри йўналишга солгандек бўлганди: «Luna sale plyus» масъулияти чекланган жамияти ташкил этиб, тадбикорликнинг бошидан тутди. Иши жудаям юришиб кетмади, шу баробарида бир жойда депсиниб қолмадиям.\nБироқ буларнинг ҳаммаси шунчаки ниқоб экани кейинроқ ойдинлашди. У корхона муҳридан ҳужжатларни қалбакилаштириш мақсадида фойдаланиб келган экан. Шуниси осон-да. Бирор киши билан мулкий муносабатларга киришилар экан, албатта шартнома тузилади, ҳужжатга имзо чекилиб, муҳр уриладики, шундан кейин эрта бир кун алданиб қолишига кимда шубҳа пайдо бўлиши мумкин?!\nАна, фуқаро Ф.Эргашев. Унга давлат ҳисобига мусодара этилиб, сотиш учун аукцион савдоларига чиқариладиган «Газель» автомашинасини арзон нархда олиб бериши мумкинлигини айтганди. Аввалига кўпам ишонқирамади. Бироқ «ҳаммаси қонуний» бўлишига ишонтирилгач, бир эмас иккита «Газель»га, бошланғич баҳосининг 50 фоиз миқдоридаги пулни тўлаворди. Қандоқ ишонмасин? Қўлига шартнома тутқазиб, муҳрни босиб берганидан ташқари тўланган 43 000 000 сўм маблағи учун «Luna sale plyus» МЧЖнинг 19-сонли кирим квитанциясини ҳам тутқазганди-да. Бечора бу ҳужжат сохта эканини қаёқданам билсин?!\nФуқаро А.Орипов ҳам шу тариқа чув туширилди: унга «Кобальт» русумли автомашина олиб беришни ваъда қилиб, 49 220 000 сўм пулларини қўлга киритди.\nЮгурган бузоқ сомонхонадан нарига ўтганми?\nУмид Нарзуллаевнинг фирибгарлиги кўп ўтмай фош бўлди. Унга нисбатан жиноят иши очилиб, еттинчи бор суднинг қора курсига ўтқазилди. Жиноят ишлари бўйича Бухоро туман судида Н.Жўраевнинг раислигида унинг «иши» кўриб чиқилиб, муқаддам олти маротаба фирибгарлик жиноятини содир қилганлиги учун судланганлиги, жабрланувчиларга етказилган зарар тўлиқ қопланмаганлиги инобатга олиниб, 6 йил 6 ой озодликдан маҳрум қилиш жазоси тайинланди. Жабрланувчиларга етказилган зарар барибир ундирилади. Акс ҳолда, яқин келажакда озодликка чиқишдан умид қилмасаям бўлаверади...\nфирибгарлик суд Бухоро


Япониядаги радиация Аляска соҳилларига етди - www.Voydod.net\nЯпониядаги радиация Аляска соҳилларига етди Bo'limi: Новости Мира\n5 Япониядаги радиация Алясканинг соҳил зонасида истиқомат қилувчиаҳолига анчагина зарар етказиши мумкин. Олимлар ифлосланган сув Америка штатининг ғарбий соҳилигаетганидан ва шимол томонга тарқалаётганидан ташвишда.\nЭкспертларнинг қайд этишича,муаммо шундаки, япониялик ҳамкасблар радиация чиқишлари ҳақидаги маълумотларни реал вақт режимида тақдимэтмасдан, мониторинг маълумотларини постфактум маълум қилмоқда. Охир-оқибатда бу борадаги кузатув ишларимаҳаллий университетлар, ноҳукумат ва ҳукумат ташкилотлари томонидан мустақил равишда олибборилмоқда.\nЭслатиб ўтамиз, Япониянинг шимоли-шарқида жойлашган“Фукусима-1” АЭСидаги ҳалокат 2011 йил 11 март куни зилзила ва у туфайли юзага келган цунами натижасидасодир бўлган эди. АЭСни бошқарувчи “TEPCO” компанияси шикастланган реактордан чиқаётан радиацияни ҳамонбартараф эта олмаяпти. Ушбу ҳалокат Чернобил АЭСидаги ҳалокатдан сўнг чорак асрдан кейин юз берган энг йирикаварияга айланди.\nЯпония иқтисодиёт, савдо ва саноат вазирлиги "Фукусима-1"данокеанга ҳар куни 300 тонна радиоактив сув тушаётганини маълум қилади. Экспертларнинг фикрича, тез орадарадиоактив ер ости сувларининг кўтарилиш даражаси рухсат этилган минимумдан ошиб кетиши мумкин. Манба:www.darakchi.uz Barcha izohlar: 0


21 март 2019, Тошкент вақти: 18:59\nҚурол-яроғ назорати бўйича мутахассислар, мабодо янги қуролланиш пойгаси бошланиб кетмаган бўлса, унинг бошланиб кетиш эҳтимоли жуда катталигидан огоҳлантирмоқда.\nВладимир Путин Россия янги стратегик қуроллар, жумладан, тинимсиз учадиган ва АҚШ ракета мудофаа тизимларини айланиб ўтишга қодир ядро ракеталарини ишлаб чиққанини маълум қилди. Айни баёнот Вашингтондан Берлингача бўлган ҳудуддаги сиёсатчилар, ҳарбий эксперт ва парламентчилар эътиборини тортди.\nПутиннинг очиқ-ойдин айтишича, бу АҚШ билан қурол-аслаҳа назорати бўйича амал қилиб келаётган шартнома 16 йил олдин бекор бўлгани оқибатидир.\n– Ўшанда ҳеч ким гапимизни эшитмаган эди, – деди Путин 1 март куни юзлаб қонун чиқарувчилар, бошқа расмийлар олдида қилган ва телевидение орқали олиб кўрсатилган маърузасида. – Энди қулоқ соларсиз.\nДунёдаги жами ядро қуролларининг 93 фоизига эгалик қилувчи Москва билан Вашингтон кейинги йилларда қуролларга оид сиёсатига муайян ўзгартиришлар киритган эди.\n“Энди-энди ғафлат уйқусидан уйғонаяпмиз”\nПутин айни пайтда хизматда бўлган ва ишлаб чиқилаётган ядровий каллак ташувчи ракеталар, жумладан, сув остида ҳаракатланувчи дрон, ер бағирлаб уча олувчи қанотли ракета билан мақтанди. Бу ҳарбий техника намуналари қонун чиқарувчилар, бошқа юксак лавозимли расмийлар олдидаги икки соатлик маъруз вақтида компьютер анимацияси ва ракета учирилиши тасвирлари орқали намойиш этилди.\nЖоржтаун унверситети профессори¸ «Америка ядро стратегияси мантиғи» китоби муаллифи, Метю Кроениг Қўшма Штатлар билан Россия қуролланиш пойгасини бошлаб юборганини тахмин қилади. Унинг фикрича, бундан Вашингтоннинг хабари бўлиши ҳам, бўлмаслиги ҳам мумкин.\nПутин маърузасида таассуф билан қайд этган ҳужжат баллистик ракеталарни ишлаб чиқаришни тақиқлаш тўғрисидаги шартнома бўлиб, у Москва билан Вашингтоннинг ракетага қарши мудофаа тизимини ишлаб чиқиш қобилиятини чеклашга қаратилган эди. 1972 йили қўл қўйилган ушбу шартнома совуқ уруш вақтида икки йирик ядровий давлат ўртасида эришилган энг муҳим келишувлардан бири эди. Бироқ 2002 йили ўша вақтдаги президент Жорж Буш шартномага амал қилишни бир томонлама тўхтатди. Путин ўша пайт бу иш “хато бўлгани”дан шикоят қилган эди.\n“Хатарли ва кераксиз йўл”\nТрамп январь ойида мамлакат аҳволиҳа оид Конгрессда қилган мурожаатномасида конгрессменларни “ядро қуролларини модернизация қилиш ва қайта қуриш”га даъват қилган эди.\n– Путин янги қуролларни ишлаб чиқишга сабаб қилиб АҚШнинг қурол-яроғ назоратига оид ваъдасида турмаганини кўрсатди, – дейди Қурол-яроғ назорати уюшмаси таҳлилчиси Кингстон Райф.\nУнинг огоҳлантиришича, “Россия билан Қўшма Штатлар хатарли ва кераксиз йўлдан кетмоқда”.\nПутин маърузасида яна Трампнинг яқинда эълон қилинган “АҚШнинг ядро қуроллари билан боғлиқ вазият таҳлили”ни тилга олди. Ушбу сиёсий ҳужжатда Вашингтон қай тарзда ва қачон ядро қуролларини қўллаши мумкинлиги баён қилинади. Таҳлилда уларни қўллаш йўриқномаларига бўлган кескин талаблар юмшатилаётгани айтилади. Масалан, ҳужжатда кам кучга эга ядро қуролларини чекланган зарба бериш учун жойлаштириш мумкинлиги айтилади.\n– Биз Россия ва унинг иттифоқчиларига қарши ядро қуролларини ҳар қандай қўллашни, улар кам, ўрта ёки бошқа кучга эга бўлишидан қатъий назар, ядро ҳужуми деб ҳисоблаймиз, – деди Путин. – Биз бунга зудлик билан жавоб қайтарамиз.\nАҚШ билан Россия қурол-аслаҳаларини тартибга солувчи START шартномасини 2010 йили ўшандаги президентлар Барак Обама ва Дмитрий Медведев имзолаган эди.\nИкки давлар расмийлари жорий ой бошида қурол-аслаҳаларни камайтириш учун шартнома мажбуриятларига риоя қилаётганини билдирди.\nУшбу шартноманинг амал қилиш муддати 2021 йилда тугайди. Кремлнинг Европа, Яқин Шарқ ва дунёнинг бошқа чеккаларидаги сиёсати конгрессдагиларининг жиғига тегаётгани, Трампнинг АҚШ қуроллари ҳақидаги баёноти ушбу шартнома муддати тугагандан сўнг қуролланиш борасида ҳеч қандай чеклов қолмаслиги борасидаги хавотирларни кучайтирмоқда.


«Халқ таълимига кам маблағ ажратилган». Вазир ўринбосари масалани қандай ечиш мумкинлигини кўрсатмоқда\nХалқ таълими вазири ўринбосари Отабек Назиров «Kun.uz» мухбири билан суҳбатда халқ таълими соҳасидаги муаммолар ҳақида гапирди.\nВазир ўринбосари айни пайтда давлат бюджетидан халқ таълими соҳасига сарфланаётган пуллар барча мактаблардаги шароитларни бир йилда ҳал қилиш учун етарли эмаслигини айтиб, балки бу маблағ билан 10 йилда ҳам тизимни ислоҳ қилиб бўлмаслигини маълум қилди.\n«Бизнинг асосий мақсадларимиздан бири - вазирликни кучайтириш. Бу дегани янги кадрларни олиб келиш, шунинг учун давлат томонидан қўшимча маблағ ажратилди. Асосий иш йўналишимиздан бири ҳам кадрларни йиғиш, халқ таълими соҳасини тушунган, халқаро тажрибага эга мутахассисларни вазирликка чорлашдир.\nХалқ таълимига қанча пул ажратилган тақдирда ҳам, бу етарли бўлмайди. Давлат дастури бўйича манзилли рўйхат асосида мактабларни ўрганиб чиққанимизда, таъмир ва жиҳозлаш учун 4,5 триллион сўм зарур эканини маълум бўлди. Бу 1600дан ортиқ мактаб эҳтиёжларига сарф этилади. Умумий ҳисобда 10 мингга яқин мактаб фаолият кўрсатиб турибди, демак унинг 16 фоизини яхшилаш учун шунча маблағ талаб этиляпти.\nДавлат бюджетидан ажратилган пул эса 900 миллиард сўм атрофида, яъни кутилган маблағнинг 1/4 қисми тақдим этилган. Энди, пулни қандай тақсимлаш керак? Оғир шароитда фаолият олиб бораётган, авариявий ҳолатда ишлаётган, ўқувчилар сони ўз қувватидан ортиб кетган мактабларга маблағлар сарфланиши назарда тутилган», - дейди Назиров.\nХорижий амалиёт тажрибасига эга вазир ўринбосарига кўра, муаммоларни ҳал этишнинг бир нечта йўли мавжуд. Шулардан бири - собиқ коллеж биноларига эгалик қилиш бўлса, иккинчиси - ваучер молиялаштириш услубидир.\n«Афсуски, бу - 20 йилдан буён йиғилиб қолган муаммолар. Халқ таълими тизимига етарли маблағ ажратилмаган. Бу масаланинг ижобий ечими қандай бўлади? Хабарингиз бор, касб-ҳунар коллежларнинг кўплари тугатилмоқда, ўқув биноси эса бўшайди. Бизнинг талабимиз шундаки, халқ таълими тизимига керак коллеж бинолари вазирлик тасарруфига берилиши лозим. Бу борада президент ҳам бизни қўллаб-қувватламоқда. Айни пайтда республика бўйича 600дан ортиқ коллеж биносини қўлга киритиш бўйича таклиф билдирганмиз. Янги мактабларни қуришга йирик маблағ ва вақт керак, коллежлардан бўшаётган бинолар эса фойдаланишга тайёр турибди.\nОлдимизда турган иккинчи ечим ҳам бор, бу борада Молия вазирлиги, Лойиҳа бошқаруви миллий агентлиги билан ҳамкорликда иш олиб борилмоқда. Амалиётда ваучер молиялаштириш услуби мавжуд. Услуб ҳар бир боланинг таълим олиши учун давлат томонидан ажратиладиган маблағни назарда тутади. Ўқувчиларнинг сонига қараб, мактабларга маблағ йўналтирилади. Пул оқими очиқ бўлади, шаффофлик кафолатланган, ота-оналар кузатади. Мактаб директорининг ишда рағбати ошиши пайдо бўлади, яъни болаларнинг сонини ошириш манфаатли бўлади», - дейди у.


Apple арзон iPhone ишлаб чиқаради: Face ID’дан воз кечилган, лекин бармоқ изи сканери бор | Futura – ҳаммаси ахборот технологиялари, маркетинг ва стартаплар ҳақида Apple арзон iPhone ишлаб чиқаради: Face ID’дан воз кечилган, лекин бармоқ изи сканери бор – Futura – ҳаммаси ахборот технологиялари, маркетинг ва стартаплар ҳақида\nБир вақтнинг ўзида Хитой нашрларида iPhone’нинг маҳаллий бозор учун мўлжалланган махсус модели ишлаб чиқарилиши мумкинлиги ҳақида хабарлар тарқалди, деб ёзади Кун нашри.\nЯнгилик смартфонлар бозорида мутлақ ҳукмронликни сақлаб келаётган Oppo ва Huawei билан тенг шароитда рақобатлашиш имконини бериши керак.\nМанбаларнинг хабарларига кўра, Apple арзонлаштириладиган янги маҳсулотида Face ID’дан воз кечмоқчи. Бунинг ўрнига ишлаб чиқарувчилар бармоқ изи сканери Touch ID’ни қайтариш фикрида. Датчик орқа панелга ёки экраннинг ўзига ўрнатилиши мумкин.\nШу каби янгиликлар ишончли кўринади, чунки Apple аллақачон хитойликлар учун iPhone’нинг алоҳида моделларини тақдим этган. Масалан, маҳаллий бозорда сотувга чиққан iPhone XS ва iPhone XR моделлари икки жисмоний SIM-картани қўллаб-қувватлайди, аммо дунёнинг бошқа ўлкалари фойдаланувчиларида фақатгина eSIM + SIM шаклидаги имконият мавжуд.\nАгар iPhone’нинг Face ID’сиз модели тайёрланаётгани рост бўлса, шунда ҳам у янги йилдан олдин харидорлар эътиборига ҳавола этилмайди. Келаётган кузда Apple мавжуд моделларнинг давомчиларини тақдим қилади, холос. Уларнинг барчаси экранда юзни таниш орқали қулфланиш имкониятига эга.\nЯқиндагина компания янги процессорли нисбатан арзонроқ iPhone модели устида ишлаётгани ҳақида хабарлар тарқалганди. Бу айнан Face ID’сиз вариант бўлиши ҳам мумкин.


«Норма Маслаҳатчи» газетасининг 2015 йил 16 июнь 24-сони - Gazeta.Norma.uz\n«Норма Маслаҳатчи», №24, 2015й. 16 июнь\nДепутатлар мамлакатимиз Конституциясида белгиланган ваколатларига мувофиқ Вазирлар Маҳкамасининг Ўзбекистон Республикаси Давлат бюджетининг ва давлат мақсадли жамғармалари бюджетларининг 2014 йилдаги ижроси тўғрисидаги ҳисоботини батафсил кўриб чиқдилар.\nЎзбекистон Республикаси Молия вазирлиги ҳузуридаги бюджетдан ташқари Пенсия жамғармаси маблағлари ҳисобидан 100 ёшга тўлган ва ундан ошган фуқаролар пенсиясига қўшимча тўловни белгилаш, тўлаш ва молиялаштириш тартиби тўғрисидаги низом тасдиқланди.\nДавлат порталида «Қариялар, ногиронлар ва аҳолининг бошқа тоифалари учун ижтимоий хизматлар тўғрисида»ги қонун лойиҳаси муҳокама этилмоқда.\nХорижга чиқиш тўғрисида Пенсия жамғармаси бўлимини хабардор қилиш лозимми? Сизнинг йўқлигингизда пенсияни ким олиши мумкин? Агар пенсионер хорижда бўлса, пенсияларни тўлаш тўхтатиб қўйиладими?\nМен ИИВ бўлинмасида 11 йил хизмат қилдим, унвонга эгаман. Кейин хизматдан бўшадим ва фуқаролик муассасасига ишга ўтдим. Бўлинмада ишлаш пайтида суғурта бадаллари тўланмасди, чунки ўша пайтда ИИВ ходимларига имтиёз татбиқ этилган. Пенсияни ҳисоблашда ИИВдаги хизматим меҳнат стажига қайд этиладими?\nМен ҳунар-техника билим юрти (ҲТБ)ни тугаллаганман, кейин олинган ихтисослик бўйича ишлаганман. Илгари ҲТБда ўқиш даври пенсияни ҳисоблаш учун меҳнат стажига қўшилар эди. Ҳозир ҲТБдаги 3 йиллик ўқиш ва армияда 2 йиллик хизмат стажга ҳисобланадими?\nҚўшним болаликдан II гуруҳ ногирони. У бошқаларнинг парваришига муҳтожлиги тўғрисида ТМЭК хулосаси бор. У уй-жой-коммунал хизматларни тўлашга доир имтиёз олиш ҳуқуқига эгами?\nМен «базавий пенсия» ҳисоблаб чиқарилиши учун асос бўладиган, фикримча, соддагина «қўшиш-айириш» ҳисобини талаб қилишга, ижтимоий таъминот органлари эса уни менга тақдим этишга ҳақлими?\nТадбиркорлик билан шуғуллансам. Пенсия жамғармасига бадаллар тўлайманми, қанча миқдорда? Ким менинг меҳнат дафтарчамни юритади ва у қаерда сақланади?\nҲужжатлар Пенсия жамғармаси бўлимига топширилгандан кейин қанча вақт оралиғида пенсия тайинланиши керак?\nБу йил пенсияга чиқаман. «Ўзбекистон Республикаси коммунал, маиший ва савдо соҳасида хизмат кўрсатган ходим» фахрий унвонига эгаман. Агар пенсияга чиққанимдан кейин ишламасам, унвон учун қўшимча ҳақ сақланадими?\nТурмуш ўртоғимнинг ота-онаси пенсионер. Яқинда улар яшаш учун Тошкентга кўчиб келишди. Пропискалари вақтинча. Уларга пенсия қандай тўланади?\nПенсия турлари. Пенсия тайинлаш учун ҳужжатлар. Пенсия тайинлаш муддатлари.\nДавлат бюджети маблағларидан самарали фойдаланишни таъминлаш мақсадида давлат харидларини амалга оширишда кичик бизнес субъектларига улушлар (квоталар) ажратиш орқали уларнинг товар (ишлар, хизматлар) етказиб бериш учун давлат буюртмаларини қабул қилишдаги иштироки кенгайтирилди.\nБиз хусусий уйда яшаймиз, аммо уй дафтарини йўқотиб қўйдик, нима қилишимиз керак? Бунинг учун жарима назарда тутилганми?\nМен Тошкентга Нью-Йоркдан эски ўзбек паспорти бўйича учиб келдим. Вақтинча рўйхатдан ўтдим, участка нозири паспортим рақамини кўрсатиб қайд варағи берди. Энди, янги ҳужжат олганимдан кейин, яна вақтинча рўйхатдан ўтишим керакми? Ушбу қайд варағига янги паспортим сериясини ёзиб қўйиш кифоя қиладими?\nЎғлим 2 ойлик бўлди. Уни Россияга олиб чиқишим учун қандай ҳужжатлар керак?\nМен ўз хоҳишим билан ишдан бўшамоқчиман. Бироқ директорнинг айтишича, аризамга аввал бўлим бошлиғи виза қўйиши керак экан, у эса таътилда. Нима қилишим мумкин?\nИш берувчи ҳомиладор ходима билан меҳнат шартномасини унинг синов муддати даврида бекор қилишга ҳақлими?\nКасаллик вақтида ишдан бўшатиш қанчалик адолатли? Ким менга касаллик варақаси ҳақини тўлаши керак?\nБухгалтер бўлиб ишлайман, айни вақтда мени касаба уюшмаси қўмитасининг раислигидан озод этишмаяпти. Яқинда мени штат қисқаришига тушишим хусусида огоҳлантиришди. Агар таклиф этилаётган бўш жойдан бош тортсам, мени ҳақиқатан ҳам қисқартиришадими?\n№23 9 июнь 2015\n№22 2 июнь 2015\n№21 26 май 2015\n№20 19 май 2015


17:10 / 24.05.2019 2411 pdf Ўқиш режими + -\nБомдод намози савоби кўп ва аҳамияти катта намоздир. Баъзиларда “Нега Аллоҳ таоло бандалари бомдод намозини адо этиши учун бу пайтни, яъни уйқу пайтини ихтиёр қилди?” деган савол пайдо бўлиши мумкин.\nИнсон бирор мукофотга эришганда ёки бирор воқеадан хурсанд бўлганда, гўзал манзарани кўрганда, миясида дофамин деган секреция, гармон ишлаб чиқарилади.\nХўш, дофамин нима? Бу – роҳатланиш ва завқланиш учун жавобгар нейромедиатор (нервларга сигнал узатувчи восита). Биз учун ёқимли бирор нима рўй берган пайтда миямизда дофамин ишлаб чиқарилади. Кечасидаги уйқу миянинг бу моддани камроқ ишлаб чиқаришига ёрдам беради. Шунда мия кундузи бу моддани кўпроқ ишлаб чиқаришига имкон қилинган бўлади. Қуёш чиқишидан олдин уйқудан туриш дофаминнинг кўп миқдорда ишлаб чиқарилишига ёрдам беради. Мана шунда мия ўз вазифасини юксак лаёқат билан бажаради. Натижада, инсон хушкайфият, хурсанд ҳолда бўлади.\nУшбу суратда дофаминни кўряпмиз. У мия ҳужайралари орасида гармон, асаблараро узатгичи вазифасини бажаради. Бу модда кўпайгани сари мия энг яхши ҳолатда, инсон эса баҳри дили очилган, ёқимли туйғулар оғушида бўлади.\nНабий соллаллоҳу алайҳи васаллам бу ҳақида бундан бир минг тўрт юз йил олдин айтиб қўйганлар.\n«Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам айтдилар: «Шайтон сизлардан бирингиз ухлаб ётган пайтида гарданига учта тугун тугади. У ҳар бир тугунга ура туриб: «Ҳали тун узоқ, ухлайвер», дейди. Агар (банда) уйғониб, Аллоҳни зикр қилса, битта тугун ечилади. Агар таҳорат қилса, иккинчи тугун ечилади. Агар намоз ўқиса, учинчи тугун ҳам ечилади ҳамда у тетик ва хушҳол бўлиб қолади. Акс ҳолда ланж ва танбал инсонга айланади».\nҲадисдаги «Акс ҳолда ланж ва танбал инсонга айланади» деган гап ҳозирги замон илмининг хулосасидир. Қуёш чиқишидан олдин уйқудан туриш кишини нафсий, руҳий хотиржамликка олиб боради.\nЭй мўмин биродарим! Энди бомдод намозига уйғониб, танангизда тетиклик, қалбингизда хотиржамлик, кайфиятингизда кўтаринкилик, бутун жисмингизда хушҳолликни ва, энг муҳими, Аллоҳнинг фарзини адо этиб, улкан савобларни қўлга киритинг.\n15:00 / 24.05.2019 2046\n20:10 / 24.05.2019 838\n1009 10:50 / 13.02.2019\n655 08:00 / 19.11.2019\nКўфада Абу Ҳанифа раҳимаҳуллоҳнинг бир этикдўз қўшниси бор эди. У кун бўйи ишлаб, қоронғи тушгач, уйига қайтиб келар эди. Гоҳида гўшт олиб келиб, пишириб ер, гоҳида давоми...\n2773 09:01 / 04.08.2019\nМусо алайҳиссаломнинг даврида Бану Исроилга қаҳатчилик келди. Одамлар Мусо алайҳиссаломнинг олдига бориб, .Калимуллоҳ, Роббингизга дуо қилинг, ёмғир ёғдирсин,, давоми...\n1342 08:04 / 17 сентябрь


25 май 2022, Тошкент вақти: 03:10\nМосквада меҳнат муҳожирлари ўртасида содир этилган муштлашувда иштирок этганликда гумонланган 41 тожикистонлик ва 85 ўзбекистонлик ҳибсга олинди. Уларнинг 20 нафарига нисбатан депортация қилиш чораси қўлланиши кутилмоқда. Бу ҳақда 6 апрель куни Ташқи меҳнат миграцияси агентлиги расман маълум қилди.\nТашқи меҳнат миграцияси агентлигининг Москва шаҳридаги ваколатхонаси элчихона билан биргаликда ўтказган дастлабки ўрганишлар натижасида маълум бўлишича, 1 апрель куни Москвадаги бир корхонада ишловчи икки ходим ўртасида ўзаро келишмовчилик оқибатида муштлашув юз берган. Бу муштлашувга бошқа ишчилар ҳам аралашиб кетган.\n“Ташқи меҳнат миграцияси агентлигининг Москва шаҳридаги ваколатхонаси Элчихона билан биргаликда ваколатли ташкилотлар орқали мазкур масалани ижобий ҳал этиш чораларини кўрмоқда”,-дейилади расмий билдирувда.\nАввалроқ ижтимоий тармоқларда Москвадаги “Сердсе столици” турар жой мажмуаси қурилиши ҳудудида мигрантлар ўртасида оммавий муштлашув содир этилгани ва воқеа жойига етиб келган полиция 125 кишини қўлга олгани хабар қилинганди.\nМосквада мигрантлар ўртасида “ўзаро келишмовчилик оқибатида” оммавий муштлашувлар содир этилиши тез-тез кузатилади. Жумладан, бундай катта муштлашув тўғрисида сўнгги маротаба жорий йилнинг 3 январида хабар берилганди.\nРоссия пойтахтининг Текстилшчики туманида янги йилга ўтар кечаси ўзбекистонлик ва қирғизистонлик мигрантлар ўртасида оммавий муштлашув содир бўлган. Ўшанда “Интерфакс” агентлиги оммавий муштлашув чоғида уч киши пичоқлангани, улардан икки нафари ўзбекистонлик, бири эса қирғизистонлик эканини маълум қилган.


ЁШЛАР МАЪНАВИЙ ҚИЁФАСИ – МИЛЛАТНИНГ БЕБАҲО БОЙЛИГИ - Ўзбекистон овози газетаси\nОта-боболаримиз одамохун, ориф, адолатпарвар, меҳнатсевар бўлишган. Момоларимиз ўзларидан меҳрибон-мушфиқ, ҳаёли, андишали, сабр-қаноатли аёл деган табаррук ном – маънавий мерос қолдиришган. Шунинг учун ўзбеклар ёки ўзбек халқи дейилганда, бошқаларда ҳурмат-иззат, ўзимизда юксак ифтихор туйғулари намоён бўлади. Бу халқимиз маънавий қиёфасига бўлган умумэътирофнинг ўзига хос бир кўринишидир.\nЛекин бугун айрим интернет тармоқлари орқали тарқатилаётган хиёнат, фаҳш, жаҳолат ҳақидаги, ҳатто мазмун-мавзуини тилга ҳам олиб бўлмайдиган турли шов-шувли хабарлар кишининг бошини хам қилади, номусдан ерга қаратади ва хавотирли ўйга толдиради. Аждодларимиз асраб-авайлаб, ардоқлаб келган қадриятларимиз – шарм-ҳаё, уят, ор-номус, сабр-қаноат деган тушунчалар наҳот бугун биздан бегоналашиб бормоқда?!\nБировнинг ҳаққидан ҳазар, кимсага зарар, зулм етказишдан қўрқув наҳот энди ёт? Атрофимиздаги айрим одамлар маънавиятида урчиётган бундай салбий эврилишлар манбаи қаерда?\nБизнингча, уларнинг илдизи биринчидан, қарийб бир аср мобайнида миллатимиз мустақиллиги, миллий қадриятларимиз топталганида, ўзгача урф-одат ва ғоялар онгимизга турли йўллар билан тиқиштирилганида, иккинчидан, бугун ҳам турли ахборот тармоқлари орқали тарқатилаётган, маънавиятимизга буткул ёт хабар-маълумотларда, уларда ахлоқсизлик ташвиқ этилаётганида намоён бўлмоқда.\nМасаланинг иккинчи томони, интернет тармоқлари орқали тарқатилаётган ушбу маълумотлардан фойдаланувчиларга бирон-бир наф борми? Фикримизча, ушбу маълумотларнинг заррача фойдали томони мавжуд эмас, аксинча, ёшлар онгининг заҳарланиши ва уларнинг ахлоқан бузилиши эҳтимоли жуда юқори. Чунки ёшларнинг катталарга нисбатан қизиқувчанлиги ҳамда кўрган-эшитган нарсасига мушоҳадасиз берилувчанлик табиатан баланд. Аслида улар ана шу хусусияти билан ёши улуғлардан фарқланади, айниқса, тақиқланган нарсаларга ўчлик уларда кучли бўлади.\nБугунги кунда нафақат талаба, балки аксарият мактаб ўқувчисининг қўлида ҳам айфон-телефон бор. Улар катталарга нисбатан интернет сайтларининг жуда фаол томошабини экани ҳам ҳеч кимга сир эмас. Шунинг учун ёшлар тарбиясига тез ва салбий таъсир кўрсатувчи, иззат-ҳурмат ўрнига бир-бировини менсимаслик, ҳаромдан қўрқиш ўрнига бировнинг ҳаққига хиёнат қилиш, меҳр-оқибат, мурувват ўрнига бемеҳрлик, шафқатсизлик, шарм-ҳаё ўрнига беандишалик, фаҳш, зино ташвиқ қилинаётганига сира бефарқ қараб бўлмайди.\nПрезидентимизнинг Олий Мажлис Сенати биринчи мажлисидаги “... Абдулла Авлонийнинг “Тарбия биз учун ё ҳаёт – ё мамот, ё нажот – ё ҳалокат, ё саодат – ё фалокат масаласидир”, деган сўзларини такрор ва такрор айтишдан чарчамайман. Нега деганда, шу фикр бугунги кунда ҳар қачонгидан ҳам муҳим аҳамиятга эга эканини унутмаслигимиз лозим...” деган гаплари мазмунига жиддий эътибор қаратишимиз зарур.\nҲақиқатдан ҳам тарбия масаласи ўта муҳим. Айниқса, бугун ахборот тарқатиш чегара билмас даражага етган бир пайтда, биз ушбу масалага бефарқ қарасак, фарзандларимизнинг ахлоқи, таълим-тарбиясига беэътибор бўлсак, улар маънавиятида миллий қиёфани асраш чораларини кўрмасак, эртага биргина “бу нотўғри, бу мумкин эмас,” деган тушунтиришларимиз мисқолча ҳам наф бермаслиги аниқ.\nБугун ёшларимизни чинакам маърифатли ва юксак маданият эгаси қилиб тарбиялаш муаммоси олдимизда кўндаланг турган бир пайтда уларни интернет тармоқларида ташвиқ этилаётган ёт ғоя, урф-одат ва анъаналар, жаҳолат ва фаҳш намойишининг салбий таъсиридан асраш тадбири мутафаккир бобомиз айтганидек ростдан-да “ё ҳаёт – ё мамот” масаласидир.\nШунга кўра, ахборот ва технологиялар орқали тарқатилаётган миллий қадриятларимизга ёт бўлган турли-туман ҳаёсизлик, жаҳолат, зўравонлик каби иллатларнинг фарзандларимиз онгига сингдирилиши ва шу йўл билан улар онги заҳарланишининг олдини олиш масаласи кун тартибига жиддий қўйилиши керак. Бу борада Эрон, Хитой, Германия ва Англия каби давлатларнинг интернет тармоқларидаги инсон маънавиятига салбий таъсир этувчи контенентларни таъқиқлаш, блоклаш амалиётини жиддий ўрганиш ва менталитет нуқтаи назаридан қараб чиқиб, мамлакатимиз ҳудудида жорий этиш; шунингдек, интернет сайтлари орқали бундай тарғибот олиб борганлик учун жавобгарлик белгилаш масаласини кўриб чиқиш лозим кўринади.\nШу ўринда теле-онлайн минбарларида айрим жонбозлик кўрсатаётган “хабар тарқатувчилар”га ҳам юзланиб, яна Абдулла Авлоний ҳазратларининг “Туркий гулистон ёхуд ахлоқ” номли рисолаларидан: “Бази(лар) ...дилларига келган нарсаларни қайтармасдан, ахлоқ ва адабни риоя қилмасдан, халқдан ибо қилмасдан, бачча ва жувонлар шаънига мувашшаҳми, ёки бир мўмин биродарларининг ҳақида ҳажв ва истеҳзоли (мактубми) ёзув, матбуот ва адабиёт дунёсини ифлос ва мулаввас қилмак ила баробар ўзларига ҳамсуҳбат бўладурган ёшларнинг ахлоқини бузулмоғига сабаб ва намуна бўлурлар”, деган бир иқтибосни қайд этмоқ жоиз. Аллома бобомиз томонидан бир аср аввал айтилган бу гаплар, худдики, бугун бизнинг муаммоларига қаратилганидек.\nАхборот тайёрлаш ва тарқатишга моънелик йўқ, лекин ҳар биримиз инсон ҳуқуқи ва қадр-қимматига ҳурмат билан қарашга бурчлимиз. Шунинг учун ҳам, бугун ҳар қандай ахборотни тарқатишда шахсий манфаат, вақтинчалик сохта обрў ортидан қувишдан тийилиб, “ҳикоя, хабар қаҳрамонининг” шаъни ва қадр-қимматига, ўзимизни тарбиялаб вояга етказган бутун бошли миллат ор-номусига, ғурурига, айниқса, ёшлар ахлоқига путур етказиб қўйишдан сақланиш энг улуғ мақсад бўлмоғи лозим.\nЭнди шов-шувли хабарлар тарқатишга ишқибоз, “лайк”лар илинжида пашшадан фил ясаб, аюҳаннос солаётган айрим интернетчи замондошга савол: миллат шаънига, ёшлар тарбиясига путур етказувчи бундай ҳаракатлардан муддао нима ўзи? Ўйланг, сиз нимани тарғиб қилмоқдасиз? Разолату фаҳш, андишасизлик, зулмними? Фақат кимнингдир ҳуқуқини ҳимоя қилаяпман деманг! Бу қилиқнинг номи бировнинг фожиасидан шахсий манфаат йўлида фойдаланиш, дейилади. Бузилган ҳуқуқ бундай ҳимоя қилинмаслигини эса бугун кўпчилик яхши билади.\nДемократия ёки инсон ҳуқуқи, деган сўзларни шиор қилиб олиб, аслида ўзининг ғаразли мақсадлари йўлида ёшларни чалғитаётганлар кўпайиб қолди. Аввало, ота-оналар, ўқитувчилар, устозлар, барча маърифатли инсонлар фарзандларига, ёшларга оқ билан қорани ажратиб олишни ўргатмоғи зарур. Ёшлар маънавий қиёфаси бебаҳо бойлигимииз, кучимиз, қудратимиз эканлигини унутмаслигимиз лозим, деб ўйлайман.


Каталония мустақиллик референдумида полиция билан тўқнашувлар бўлди\n10 август 2020, Тошкент вақти: 01:54\nКаталония мухтор минтақасида Испания ҳукумати "ноқонуний" деб баҳолаган мустақиллик референдумида овоз бераётган сайловчилар ва полицияси ўртасида тўқнашувлар бўлди.\nEl Periodico газетасининг хабар қилишича, полиция тўқнаш келган норозиларга қарата резина оқлар ўтган.\nТез ёрдам хизматларидан олинган маълумотга кўра, 1 октябр куни минтақадаги тўқнашувларда 38 киши турли даражада жароҳат олган, аммо жиддий жароҳатланиш ҳоллари қайд этилмаган.\nШунингдек, полиция ходимлари баъзи овоз бериш участкаларидаги варақа қутиларини тортиб олгани хабар қилинмоқда.\nКаталония мухтор минтақаси маъмурияти матбуот котиби Жорди Турул аҳолини овоз беришни давом эттиришга чорлади. "Демократияни ҳимоя қилиш ҳар доим шу курашга арзийди, ҳукуматга бўйсуниш эса ундан келадиган натижага арзимайди", дея берди матбуот котиби.\nЖамоатчилик сўровлари натижасида Каталонияда истиқомат қилаётган 7 ярим миллион аҳолининг 40 фоизга яқини мустақиллик тарафдоридир.


Ўзингизни Каъбада кўришни истайсизми? - Hidoyat.uz\nЎзингизни Каъбада кўришни истайсизми?\nАсосий саҳифа Мақолалар Ўзингизни Каъбада кўришни истайсизми?\nЧоп этилди Fevral 8, 2019 Ўзингизни Каъбада кўришни истайсизми?da fikr bildirishni o'chirish\nҲар бир мўмин-мусулмон борки, Аллоҳнинг уйига боришни орзу қилади. Жамики мулкларнинг эгаси бўлган Раббимга ҳаммаси осон. Сиз томондан биргина чин дилдан қилинган дуо бўлса, бас. Каъба ёнида туриб, беихтиёр: “Мен туш кўрмаяпманми?” деб ўзингизга савол берасиз. Сизда ҳам шундай истак бўлса, ҳеч иккиланмай дуо қилаверинг, Аллоҳ чақиради! Барча ёрдамни Ундан сўранг.\nУзоқ зиёратга борадиган даражада имкониятим йўқлигини билган атрофимдагилар: “Қайси йўл билан кетяпсиз. Сизга ҳарқалай ишхонангиз ёрдам берган бўлса керак….”, бу каби саволларни берувчиларнинг сони кўпайди. Мен эса барчага “Ғойибидан етказдирди” деган жавобни берардим. Аммо кўпчиликка бу жуда қизиқда…\nБаъзан давраларда зиёрат ҳақида сўз кетса: “Аллоҳ чақирса, борасиз” деган гаплар юради. Мен бу гапга унчалик қўшилмайман. Тўғри, ҳамма нарса Аллоҳнинг хоҳиши билан бўлади. Аммо ўзингизда у ёқнинг ишқи бўлмаса, қандай сизни Аллоҳ чақиради. Тасаввур қилиб кўринг, Аллоҳнинг байтини ўйламай, орзу қилмай, билмай турсангиз, тасодифий бориб қолмайсиз? Бориш учун албатта қалбингизда “илинж” бўлсагина, Аллоҳ дуоларингизни ижобатини бериб, сизни меҳмонга чақиради. Бир нарса ҳақиқатки, пулингиз етсагина бир нарсани харид қилишни, ўйлайсиз. Кўп нарсалар моддиятга тақалади. Лекин, сиз астойдил Аллоҳдан уйига боришни сўрасангиз, масофа ҳам, маблағ ҳам роль ўйнамайди. Буни ўз ҳаётим мисолида айтишим мумкин.\nЁшлигимдан тоат-ибодатда бўлибман, Аллоҳнинг уйига борганларни кўрсам кўзларимга ёш келибди-ю аммо Каъбатуллоҳга боришни хаёлимга келтирмабман, орзу қилишга ҳам ботинолмабман. Энди ўйлаб негалигини билолмаяпман, моддият сабаб бўлса керакда. Мабода менга ўхшаганлар бор бўлса, бекорга шундай улуғ орзуни қилолмай юрманг, дейман. Боришни ўйлаш ҳам ибодат, ҳузурли эканини бошқаларга ҳам илиниб ёзишга қарор қилдим.\nБир воқеа содир бўлди-ю, имконсиз нарсанинг ўзи йўқлигига амин бўлдим. Барчаси учун Аллоҳга ҳамд, Расулимиз соллаллоҳу алайҳи ва салламга саловатлар бўлсин. Бу улуғ орзунинг туғилиши изтироблар эвазига бўлган. Сизга мусибат, қандайдир зулмлар етса, билингки, уларнинг миқдори (ками-кўпи)га қараб, Аллоҳнинг бу дунёдаги мукофоти, иншоаллоҳ етади. Катта, улуғ зиёратни орзусига етолмаган бир банда эдим. Турмушга чиққунимча ҳазрат Баҳоуддин Нақшбанд ҳазратлари, уларнинг устозлари ҳазрат Саид мир Кулол, Зангиота ҳазратларини тез-тез зиёрат қилардим. Айниқса ҳазрат Баҳоуддин Нақшбандни соғиниб-соғиниб зиёрат қилардим. Турмушга чиққач, зиёратлар тўхтади. Орадан ўн йил ўтди. Мен муборак зотларнинг зиёрати илинжида яшадим. Неча йиллик орзуимдан хабар топган қайнона бувим: “Бухорада менинг қариндошларим бор, сизни зиёратга олиб бораман”, деб қатъий қарор қилдилар. Ва бориш кунимиз аниқ бўлганда, бир фитна бўлди-ю, зулмнинг зулмига учраб ўша зиёратдан қолиб кетдим. Қанчалар изтиробда, эзилиб йиғладим, билмайман. Қалбимга бир хитоб келди: “Биз сенга ундан ҳам улуғ зиёратни насиб қиламиз!”. Шу ондаёқ қалбим ҳузурга тўлиб, менда Аллоҳнинг уйига зиёрат қилиш истаги пайдо бўлган. Ҳаммасини унутдим, қалбим сониялар сайин ўша ёққа интилиши орта бошлади. Эр-хотин умра зиёратига бориш учун навбатга қўйдирдик. Биринчи ҳузур, кейин эса изтироб чека бошладим. Шунда: “Ё Раббий, бормасам ҳам майли, уйингни кўрсат, таскин топай”, дедим. Бу истагим тез кунларда ижобат бўлди.\nШундоқ Каъбанинг ёнида 8-10 киши намоз ўқияпмиз, саждадан бошимизни кўтармай. Шунда ўнг томонимда бир Зот: “Ман мазҳаби ёр Худо. Ҳажингиз қабул бўлди, Умматим!”, деган овоз келди. Вой, Пайғамбаримиз Муҳаммад (с.а.в.) эканлар деб шундоқ овоз келган тарафга қарадим. Қарасам, У Зот турибдилар, ўнг қўлларининг кафтларини очиб, баланд кўтарган ҳолларида саждадагиларга қараб туриб муборак сўзларини айтдилар. Бу нур, бу зиё, бу чеҳрани кўрган одамнинг қалбида нелар кечишини тасвирлаб беришдан ожизман.\nШу воқеа содир бўлди-ю, қалбим ҳижрон азобидан тўхтади. Икки йил ўтар-ўтмас навбатимиз ҳам келди, аммо ёшимиз етмаганлиги сабаб шу йил қолиб кетдик, кейинги йил ҳам шундай бўлди. Шунда нега, деб ўзимни ҳисоб-китоб қила бошладим. Икки йил олдин ўйламай гапирган сўзимни эсладим: “Бормасам ҳам майли, менга кўрсат”. Боргунимча, кўрсат, демаганим учун қаттиқ тавба қилдим. Шундан сўнггина, зиёратга боришимиз ҳақида хабар келди. Аммо олдимизда маблағ масаласи турарди. Аммо ҳеч иккиланмадим, пулим борида бориш насиб қилмади, буёғи Аллоҳга таваккал, деб ҳужжатларни йиға бошладим. Кутилмаганда эшитдимки, 3 йил олдин чиққан китобимни қайта нашрга тайёрлашибди. Менга эса яхшигина қўл ҳаққи беришди, алҳамдулиллаҳ!\nКетиш кунларимиз яқинлашди, биринчи Мадинага бордик. Уч кунлик сафаримизда Масжиди-набавийга ҳар намозга борганимда, равзани қидираман. Масжид жуда катта, одамлар эса жуда кўп. Тумонат одамлигидан ҳар бир қаторларда тўсиқ қўйилган. Аммо кўпчилик интилган жой Равзага хоҳласа ҳам боролмас экан. Тунми кунми фарқи йўқ, Масжиди Набавий зиёратчилар билан гавжум. Лекин, бир куни у ерга қандай келганимни билмайман-у ўзимни Равзани ёнида кўрдим, узоқ ибодат ва дуолар қилиб, саловатлар айтдим. Афсуски, бошқа ўша жойга қайтиб киролмадим. Шундай ҳузурли ибодатларнинг шукронасини адо этолмасак керак. Зиёрат асносида шунга амин бўлдимки, ВАҚТда барака бўлди. Маккани барака шаҳри деса ҳам бўлади.\nМадина билан хайрлашиб эҳром либосларини кийиб Масжидил Ҳаромга йўл олдик. Талбияни айта-айта масжидга яқинлашдик, узоқдан Каъбатуллоҳ кўринди. Кўзларим оқиб кетиши, руҳим учиб кетиши мумкин, деб ўйладим. Шунинг учун Аллоҳдан шу ибодатларни мукаммал бажаришликни ўтиниб сўрадим. Умра амалларини тўлиқ бажариб бўлишимиз билан Тавоф намозини ўқиб тавоф учун Унга яқинлашдим. Мен шу ердаман. Бу ерга келгунимча дуоларимдан тасбеҳ ясадим, ойни кўриб, у Каъбани кўриб турибди”, деб унга шундай синчиклаб қарардимки, гўё Каъба кўрингунча, тинмай дуо, зикр айтдим. Аллоҳ чин дилдан сўраган банданинг дуосини бажармасликдан ҳаё қилади. Аллоҳ таоло Қуръони каримнинг бир нечта сураларида қайта-қайта такрорлаган калимаси: “… Менга дуо қилингиз, Мен сизлар учун (дуоларингизни) ижобат қилай!” – деди” (Мўмин сураси, 60-оят).\nШундай имкониятларни юртимизда яратилгани учун Аллоҳга ҳамд айтамиз, бу ишларни бошида туриб, тартиб билан зиёратчиларни боришлигини таъминлаган раҳбарларимиздан ҳам Аллоҳ рози бўлсин. Илоҳим юртимизга кўз тегмасин, олимлари билан дунёга машҳур ва манзур бўлаверсин. Фарзандларимиз солиҳ-солиҳа, имон-эътиқодда мустаҳкам, манфаатли бўлишсин.\nАллоҳга беадад ҳамду санолар бўлсин. Аллоҳ жуда покдир, покликни севади.


* Ўзбекистон Республикаси Қуролли Кучлари Давлат музейида Тошкент ҳарбий округи ҳарбий қисмларидан бирида муддатли ҳарбий хизматни ўтаб бўлган йигитларни тантанали кузатиш маросими бўлиб ўтди.\nТадбирда Ватан олдидаги шарафли бурчини намунали ўтаган аскарларга фахрий ёрлиқлар, шунингдек, қисм қўмондонлигининг таълим муассасаларига имтиёзли асосда ўқишга кириш имконини берадиган тегишли тавсияномалари топширилди.\n* Ўзбекистон Республикаси Фавқулодда вазиятлар вазирлигида 2014 йил якунлари ва жорий йилдаги устувор вазифаларга бағишланган йиғилиш ўтказилди. Унда фавқулодда вазиятларнинг олдини олиш ва ҳаракат қилиш давлат тизими барча аъзоларининг ҳамкорлигини мувофиқлаштириш ҳамда янада мустаҳкамлаш масаласи муҳокама этилди.\n* Тошкент давлат шарқшунослик институтида битирувчилар учун “Карьера куни” деб номланган тадбир ташкил этилди. Унда мазкур ўқув йилида таълим даргоҳини тамомлаётган талабалар корхона, ташкилот ва муассасаларга ишга жойлашиш учун йўлланмаларга эга бўлди.\n* “Камолот” ёшлар ижтимоий ҳаракати Сурхондарё вилояти кенгаши ташаббуси билан Термиз давлат университетида “Ёшлар — ёт ғоя ва амалларга қарши” мавзуида давра суҳбати бўлиб ўтди. Тадбирда турли зарарли иллатлар, гиёҳвандликнинг оғир оқибатлари ҳақида сўз юритилди. Иштирокчиларга мавзуга оид ҳужжатли фильм намойиш қилинди.\nМазкур рукндаги бошқа мақолалар: « Эътибор ва эъзознинг ёрқин ифодаси\tЭзгуликка йўғрилган ташаббус »


Назарбоев ўз қизини Қозоғистон Сенати депутати этиб тайинлади - 13.09.2016, Sputnik Ўзбекистон\nТОШКЕНТ, 13 сен — Sputnik. Қозоғистон президенти Нурсултон Назарбоев Дарига Назарбоевани республика Сенати депутати этиб тайинлагш ҳақидаги фармонга... 13.09.2016, Sputnik Ўзбекистон\n© Sputnik / Алексей Бабушкин / Фотобанкка ўтишОстона, Қозоғистон\nТОШКЕНТ, 13 сен — Sputnik. Қозоғистон президенти Нурсултон Назарбоев Дарига Назарбоевани республика Сенати депутати этиб тайинлагш ҳақидаги фармонга имзо чекди, деб хабар қилади РИА Новости.\n"Дарига Назарбаева Нурсултановна Қозоғистон Республикаси Сенати депутати этиб тайинлансин", — дейилган хабар матнида.\nҚозоғистон республикаси президентининг қизи Дарига Назарбоева 8 сентябр куни истеъфога жўнатилган республика Бош вазири Карим Масаевнинг ўринбосари лавозимида фаолият юритиб келаётган эди.


Тожикистонда энергия қимматлади\nТожикистон расмийларига кўра, электр энергияси нархининг қимматлашувига бу мамлакатнинг халқаро банк олдидаги мажбурияти сабаб бўлган.\nТожикистон Савдо ва иқтисодий тараққиёт вазирнинг биринчи ўринбосари Омонулло Ашуровнинг билдиришича, ҳукуматнинг электр нархини оширишга оид қарори халқаро молия ташкилотлари таклифи асосида амалга оширилган.\nУнга кўра, бундан икки йил аввал Тожикистон томони Жаҳон банки ва Халқаро валюта жамғармаси билан 2010 йилга қадар электрнинг ҳар киловатини 2,5 центга қимматлатиш борасида шартнома имзолаган экан.\n- Фақат шу шарт билан халқаро молия ташкилотлари Тожикистоннинг энергетикага доир лойиҳаларига сармоя ётқизишга розилик берган, -дея таъкидлади вазирлик расмийси.\nРасмийга кўра, электр нархи АҚШ долларининг миллий валютага нисбатан қийматига ҳам боғлиқ.\n- Валюта қимматлашуви билан электр нархи ҳам босқичма - босқич оширилиб борилади, - дея таъкидлади Ашуров.\n“Барқи тожик” ширкати расмийларининг айтишларича, электр энергияси нархнинг оширилиши бу корхонани хорижий ташкилотлардан энергетик лойиҳалар учун олган қарзларидан қутилишига кўмаклашади.\nМустақил кузатувчилар эса Тожикистонда электр нархининг босқичма- босқич оширилиши кам таъминланган оилаларнинг иқтисодий шароитини янада қийнлаштириб қўйишини башорат қилишмоқда.\nКузатувч Шамсиддин Жалолов глобал иқтисодий инқироз ўз салбий таъсирини кўрсатиб турган айни пайтда ҳукуматнинг электр нархини оширишига доир қарор қабул қилганини хатолик сифатида баҳолайди.\n- Тожикистонликларнинг аксарияти Россиядаги меҳнат муҳожирлари юборган пул эвазига кун кўришарди. Аммо глобал иқтисодий кризис туфайли бундай оилаларнинг яшаш шароити оғирлашди.\nМана энди унинг ортидан ҳукумат халқаро ташкилотлар олдидаги қарзини узиш қайғусида электр нархини ошириши ана ўшандай оилаларнинг яшаш шароитини янада қийнлаштиради. Ўз навбатида иқтисодий оғир турмуш жамиятдаги мувозанатни бузиши табиий,- дейди кузатувчи.\nШу ўринда айтиш жоизки, Тожикистон жануби ва шимолида яшовчи аҳолининг бир қисми ҳамда аксарият душанбеликлар Ўзбекистондан импорт қилинаётган табиий газ билан таъминланиб туриларди.\nАммо Тожикистон томонининг Ўзбекистон олдидаги табиий газга бўлган қарзи тахминан 16 миллион долларга ошганидан сўнг Ўзбекистон газ узатиш ҳажмини 60 фоизгача қисқартирди.\nБу эса ўз навбатида аҳолининг электрга бўлган эҳтиёжини бир неча бараварга оширди.\n- Шунинг учун кўпчилик оилалар электр энергиясини тежашмай, кеча -кундуз ишлатишади. Ҳамма иш электр билан битади, - дейди Рудакий туманида истиқомат қилувчи Жаҳонгул ташвишини яширолмай.\nБошқа бир суҳбатдошимиз Саломатхон ҳукуматнинг бу қароридан “йўғон чўзилиб, ингичка узилиши мумкин”лигини айтади.\n- Ўзи 220 сомоний ( тахминан 50 доллар - таҳр.,) ойлик олсам. Қаердан имкониятим етади. Ҳар дойим ойлик 30 фоизга оширилса, нархлар 50 фоизга оширилади. Одамлар бўлса индамасдан кўниб қолаяпти, топаяпти, топмагани қарз қилиб тўлаяпти. Катталар бўлса шунга қараб нархни ошираяпти. Билмасам қандай қилиб яшаймиз экан бу ёғига, - дейди Саломатхон.\nАснода Тожикистон ҳукумати ташқи қарзлардан қутилиш, оддий тожикистонликлар эса электр пулини қандай қилиб тўлаш қайғусида бўлиб турган эсалар-да, ”Сангтўда -1 ГЭС” ширкати раиси Рахметулла Алжанов Тожикистон электрини 3,1 центдан сотиши кераклигини, акс ҳолда тожиклар халқаро молия ташкилотлари олдидаги қарзларни яқин келажакда узиб тугатолмаслигини айтади:\n- Бу эса келгусида Тожикистоннинг энергетикага доир янги лойиҳаларининг амалга оширилишига катта тўсиқдир, - дея таъкидлайди Алжанов.


Марказий Осиё давлатлари ичида Ўзбекистон томонидан биринчи маротаба барпо этилиши кутилаётган атом электр станцияси қурилишига қўшни қозоғистонликлар қарши чиқмоқда. Уларнинг фикрича, катта масштабда ва таваккалчиликка асосланиб қурилаётган лойиҳалар қўшни давлатлар билан ҳамкорликда қилиниши керак. Бу ҳақда Atameken Business нашри тайёрлаган лавҳада айтилади.\nМаълумотларга кўра, Ўзбекистондаги атом энергетикасига оид лойиҳа Қозоғистон чегарасидан 50 км узоқликда қурилиши назарда тутилган. Тараз шаҳри аҳолиси бундай йирик лойиҳа маҳаллий аҳоли учун хавфли бўлишидан хавотирда.\n«Чернобил фожиаси эсингиздами? Қанча одам ногирон бўлиб қолди. Кўпчилигини шахсан танийман. Бу нима учун керак, мен бунга қаршиман», – дейди аҳоли вакилларидан бири.\n«Мен бундай қарорни қўллаб-қувватламайман. Бизнинг фарзанд ва набираларимиз бор, бизга зарардан бошқа нима беради бу?» – дейди яна бир қозоғистонлик.\nМаълум қилинишича, қўшни давлат экологлари ҳам, агар АЭС икки давлат чегарасига яқин жойда жойлашса, ундан чиқадиган чиқиндиларнинг хавфли эканлигидан огоҳлантирган.\n«Биз АЭС ишлаб чиқарадиган арзон энергия туфайли масаланинг фақатгина иқтисодий тарафини ҳисобга олмоқдамиз, лекин табиатга етказиладиган зарар ҳақида ўйламаяпмиз. Қаерга қурилишидан қатъи назар радиоактив чиқиндилар бизга сув, ҳаво ва қум орқали зарар етказади», – дейди эколог Анор Жумадилова.\nҚозоғистонлик экспертлар орасида бунга ижобий қараётганлар ҳам йўқ эмас.\n«Йил сайин илм-фан ривожланмоқда. Бутун дунё олимлари Ер шари экотизимини яхшилашдан манфаатдор. Бу муаммо бутун дунёга тегишли. Шунинг учун, АЭС қурилишини тўғри ёки нотўғри деб гапириш керак эмас. Фикримча, олимлар тинч атом лойиҳасига ўтишни синчиклаб ўрганиб чиққан», – дейди эксперт Сауранбек Жамолбеков.\nМақолада айтилишича, 2028 йилда Ўзбекистондаги Тузкон кўли яқинида АЭС қурилиб, фойдаланишга топширилиши кутилмоқда. Ўзбекистон ҳукумати АЭС қурилиши ортидан 4 миллиард куб/метр газ иқтисод қилинишига умид қилмоқда.\nҚозоғистоннинг ўзида ҳам АЭС қуриш масаласи бир неча йиллардан буён муҳокама қилинади. 2019 йилда Россия президенти Владимир Путин Қозоғистонда Россия технологиялари бўйича атом электр станцияси қуришни таклиф қилганди.\nШунингдек, яқинда Қозоғистон президенти Қосим Жўмарт Тўқаев 2030 йилга бориб мамлакатда электр энергияси танқислиги вужудга келишини, шу сабабли атом электр станцияси қуриш масаласини кўриб чиқиш вақти келганини билдирган.\nШавкат Мирзиёевнинг 2018 йил 19 июлдаги фармони билан, Вазирлар Маҳкамаси ҳузурида Атом энергетикасини ривожлантириш агентлиги («ЎзАтом» агентлиги) ташкил этилди.\n2018 йилнинг 7 сентябрь куни ўша вақтда Россия бош вазири Дмитрий Медведев ва Ўзбекистон бош вазири Абдулла Арипов Россия лойиҳаси бўйича Ўзбекистонда атом электр станциясини қуришда ҳамкорлик тўғрисидаги ҳукуматлараро битимни имзолади.\nЛойиҳа ССЭР-1200 русумдаги реакторларга эга иккита энергоблок қурилишини ўз ичига олади. Ўзбекистон президентининг 2018 йил 13 октябрдаги 3969-сон қарори асосида имзоланган битим кучга кирган.\n2018 йили Россия президенти Владимир Путиннинг Ўзбекистонга расмий ташрифи доирасида икки давлат президентлари Ўзбекистондаги илк АЭС қурилишига старт берганди.\nҲозирча АЭС қаерда қурилиши аниқ эмас. Дастлаб Навоий ва Бухоро вилоятлари чегарасидаги Тўдакўл атрофи АЭС қурилиши учун салоҳиятли майдон сифатида кўрилаётгани айтилган бўлса, кейинчалик иншоот Жиззах вилоятида барпо этилиши хабар қилинганди.\nAЭС барпо этилгач Ўзбекистонда ишлаб чиқариладиган электр энергиянинг умумий қуввати 2,4 гигаваттгача етиши мумкин.\nҚурилиши 11 млрд долларга баҳоланган илк АЭСни барпо этиш ишлари 2020 йилда бошланиши айтилган бўлса-да, айни пайтда бу иш кечикмоқда. Маълумотларга кўра, томонлар шартнома шартларини келишишда тил топиша олмаяпти.\n2020 йилнинг декабрида Россиянинг Тошкентдаги элчиси Владимир Тюрденев АЭС қурилиши бўйича Ўзбекистон ва Россия ўртасидаги шартнома деярли тайёр ҳолатга келтирилгани, фақат техник жиҳатлари қолганини айтган, бироқ «ЎзАтом» элчининг гапларини рад этиб, ҳали келишувга эришилмагани, шартномани муҳокама қилишда Ўзбекистон миллий манфаатларини инобатга олган ҳолда музокара позициялари ишлаб чиқилгани ва ҳимоя қилиб келинаётганини маълум қилганди.


Ўзбекистон Замонавий бешкураш федерацияси халқаро муносабатларни ривожлантиришда давом этади – Ўзбекистон миллий олимпия қўмитаси\nЎзбекистон Замонавий бешкураш федерацияси халқаро муносабатларни ривожлантиришда давом этади\n19 январ куни Франкфурт шаҳрида, Ўзбекистон Замонавий бешкураш федерацияси раиси Баҳромжон Газиев ва Замонавий бешкураш Халқаро иттифоқи президенти доктор Клаус Шорманн билан тарихий учрашув бўлиб ўтди.\nУчрашув давомида узоқ муддатли ва ўзаро манфаатли хамкорлик масалалари муҳокама қилинди. Баҳромжон Газиев Ўзбекистонда Замонавий бешкурашнинг ҳолати ва истиқболлари хақида батафсил сўзлаб берди. Учрашувда таъкидланганидек, Ватанимизда бу спорт турига кўп йиллар давомида етарликча эътибор берилмади. Бироқ хозирги пайтда вазият ўзгарди ва энди ҳуқуматнинг қўллаб-қувватлови, Ўзбекистон Замонавий бешкураш федерацияси ва Миллий Олимпия қўмитасининг саъй-харакатлари сабабли Ўзбекистон Замонавий бешкураш тарихида янги саҳифа бошланди. Мутасаддилар қисқа вақт мобайнида кучли мураббийлар ва бир нечта спортчи топишга муваффак бўлдилар ва шу сабаб Токио 2020 Олимпия ўйинларида иштирок этиш учун имконият пайдо бўлди.\nЯқин келажакда Ўзбекистонда Замонавий бешкураш бўйича мактаб очилиши режалаштирилган. Замонавий бешкурашга боғлиқ бўлган бешта спорт турининг тренинг-машғулотлари учун шарт-шароитлар ва мусобақалар ўтказиш учун янги, халқаро стандартларга жавоб берадиган замонавий спорт базаси қурилиши кутилмоқда (яъни, қиличбозлик зали, сузиш ҳавзалари, югуриш йўлаклари, ўқ отиш майдонлари ва конкур майдони). Ушбу спорт базасида нафақат замонавий бешкураш бўйича, балки бошқа спорт турлари бўйича хам халқаро мусобақалар ўтказилиши кутилмоқда.\nДоктор Клаус Шорманн Ўзбекистон Замонавий бешкурашнинг халқаро майдонига қайтишини қўллаб-қувватлади ва ушбу спорт турини Пьер де Кубертен томонидан яратилган улкан анъаналарини давом эттирган ҳолда халқаро олимпия спорт турлари элитаси деб таъкидлаб ўтди. У Ўзбекистон Замований бешкураш федерациясининг Халқаро хамкорлик ва мамлакатдаги ушбу спортни тарғиб қилишнинг раҳбарият томонидан танланган стратегияларини юқори бахолади. Ўз навбатида, доктор Шорманн Европа ва Осиё мамлакатлари федерациялари билан алоқаларни яхшилашга ёрдам беришини ваъда қилди.\nУчрашувда доктор Шорманн Замонавий бешкурашнинг давлатлар ўртасидаги яқин алоқаларни ўрнатишдаги муҳим роли ҳақида сўзлаб берди ва ислом маданиятининг ушбу спортга бўлган муносабатини намуна сифатида айтиб ўтди. У замонавий бешкурашнинг спорт турларини, яъни югуриш, сузиш, от устида, тўсиқдан ўтиш ва қиличбозликнинг аҳамиятини тасдиқловчи хадисни мисол сифатида келтириб ўтди.\nУчрашув якунида Баҳромжон Газиев доктор Клаус Шорманнга эсдалик совғаларини топширди.\nБаҳромжон Газиевнинг навбатдаги расмий ташрифи Осиё Замонавий бешкураш конфедерацияси президенти Сангва Пак билан бўлиши кутилмоқда. Хозирги вақтда ушбу учрашувнинг санаси ва жойини келишиб олиш бўйича музокаралар олиб борилмоқда.\n20 Yanvar, 2019|Янгиликлар|


Криптовалюта нима? «Bitcoin» орқали пул ишлаб топиш мумкинми? » Ўзбекистон янгиликлари – Zamin.uz\n1. «Bitcoin» кучли инфляцияга учрамаслиги учун, дастлаб ушбу виртуал пулларнинг миқдорини чеклаш мақсад қилинган. Шу сабабли виртуал олтин эквиваленти деган тушунча киритилган, уни сотиб ёки қазиб олиб қўлга киритиш мумкин. Янги «Bitcoin»ларни қўлга киритиш усули майнинг дейилади («виртуал шахтачилар», аммо улар киркалар ёрдамида эмас ўзининг компютерлари ва махсус яратилган тизимлари асосида ишлайди).\n2. «Bitcoin» олтинга янада ўхшашроқ бўлиши учун уни қўлга китириш олтинни қазиб олишдек мушкул ишга айлантирилган. Акс ҳолда криптовалютанинг мавжуд графигида янги бирликлар кўпайиб кетади. Бунинг учун эса барча майнерлар («виртуал шахтачилар») ўз компютерлари ёки махсус тизими орқали жуда мураккаб ҳисоб-китобларни амалга оширади — хеш функцияси деб аталадиган махсус формуладан фойдаланиб ҳисобланган рақамларни берилган шаблонга ташлайди.\n3. Шаблон эса шундай ҳисоб-китоб билан аниқланадики, майнерларнинг ҳар қандай рақамида «Bitcoin»нинг янги бирлиги 10 дақиқада бир марта пайдо бўлади. Тизим икки ҳафтада бир марта криптовалютанинг навбатдаги бирликларини «қазиб олиш ишларини» мураккаблаштириш мақсадида тўғирлаш киритади, бу эса керакли шаблоннинг кўтарилишига ёки пастга тушишга ёрдам беради.\n4. Криптовалютанинг янги бирлигини қўшган одамга кетгазган харажатлари тўлаб берилади («Bitcoin»да). Вақт ўтган сари ушбу маблағ камаймоқда, бироқ криптовалюта курсининг ўсаётганлиги буни бемалол қоплайди.\n5. Ўз компютерларини майнинг учун берган одамлар бир вақтнинг ўзида ушбу тизимга трансакциялар (тўловлар)ни амалга оширишда ёрдам беради, шунингдек, тизимнинг барча иштирокчилари ўртасида маълумотлар базасини синхронлаштиради.\n6. Тизимнинг ҳар бир фойдаланувчисига махсус манзил (оддий калит асосида яратилган криптографик ҳисоб) ва махфий калит берилади. Бу орқали у ўтказмаларни тизимнинг бир манзилидан бошқасига кўчира олиши мумкин. Бу худди одатдаги ҳамёнга ўхшайди, фақат ўтказмалар шаффоф тарзда амалга оширилади ва барча ким кимга қанча ўтказганини кўра олади.\nЯнгиликлар » Технология » Криптовалюта нима? «Bitcoin» орқали пул ишлаб топиш мумкинми?\n10:08 «ВКонтакте» ҳамжамиятларга пул ўтказиш тизимини йўлга қўйди


Конте: «Мен доим танқид қилинаётган клубларга келганман ва уларни керакли жойига қайтариб берганман»\n«Интер» бош мураббийи Антониo Конте А Серияниннг 11-туридан ўрин олган «Болонья»га қарши ўйиндан сўнг (2:1) ўз фикрлари билан ўртоқлашди.\n«Жамоа ўтказиб юборилган голга яхши муносабатда бўлди. Йигитлар ўзларининг ички кучларини намойиш этишди ва ўйинни тескари томон буришди. Бу ажойиб белгидир.\nБиз ўзимизга эътибор беришимиз керак, қолганлар ҳақида ўйламаслигимиз зарур. Энди Миланга қайтамиз, етарлича ухлаймиз ва эртага эрталабдан «Боруссия»га қарши ўйинга тайёргарликни бошлаймиз.\nЛукаку ва Лаутаро – ғайриоддий ўйинчилар, уларнинг тўпсиз ишлашганидан ҳам мамнунман. Шунингдек, бизда ҳужумда Себастьяно Эспозито ҳам бор. У атиги 17 ёшда. Аммо ишонинг, шундай ишлашда давом этса, унинг келажаги ёрқин бўлади.\n«Интер»да ишлаш кўп жиҳатдан мен учун жуда қийин синов эканлигини билардим. Аммо мен қийинчиликларни топишни яхши кўраман. Мен ҳар доим танқид қилинаётган клубларга келганман ва уларни керакли жойига қайтариб берганман», – деб Контенинг сўзларини келтиради Football Italia.


Навоийда йирик халқаро форум бошланди - Халқ сўзи\n12:21 30 Апрель 2019 Иқтисодиёт\nИлгари хабар қилганимиздек вилоятда 30 апрель - 1 май кунлари “Invest in Navoi” II халқаро бизнес форуми бўлиб ўтади.\nМамлакатимиз Президенти жорий йилнинг 12-13 март кунлари вилоятга ташрифи чоғида тадбиркорлар учун қулай шарт-шароит яратиш ва ҳудуднинг инвестициявий жозибадорлигини янада ошириш мақсадида Навоий вилоятига эркин иқтисодий ҳудуд мақомини бериш ҳамда Нурота туманидаги “Ғозғон” қишлоғини саноат шаҳрига айлантириш ташаббусларини илгари сурган эди. Шунингдек, мазкур вазифалар ижросини таъминлаш мақсадида ҳудуднинг имконият ва салоҳиятларини кенг кўламда намойиш этувчи Халқаро бизнес форумни юқори савияда ўтказиш вазифалари белгиланганди.\nҲақиқатан ҳам вилоят мамлакатимизнинг йирик индустриал ва маданий марказларидан бири ҳисобланади. Унинг ҳудудида кон-металлургия, кимё, энергетика, нефтегаз, машинасозлик ва қурилиш материаллари тармоқларининг дунёга машҳур саноат корхоналари фаолият олиб бормоқда. Эркин иқтисодий зона, интермодал логистика маркази, халқаро аэропорт, темир йўл ва автомобиль йўли тармоқлари маҳаллий тадбиркорлар ва хорижий инвесторларга ўз бизнесларини йўлга қўйиш ва ривожлантиришлари учун янада қулай муҳит яратмоқда.\nАйни пайтда “Навоий” эркин иқтисодий зонаси ҳудудида хорижий инвесторлар билан қиймати 144 млн. доллар бўлган 21 та лойиҳа устида иш олиб бориляпти.\n“Навоий” халқаро аэропортида эса Европа ва Осиё давлатлари ўртасидаги йўналишларда йилига 300 минг тонна юкни қабул қилиш ва жўнатиш имконини берадиган қуруқликдаги порт яратилмоқда.\nБугун навқирон Навоий “Invest in Navoi” II халқаро бизнес форуми иштирокчиларини кутиб олмоқда. Унда 40 дан ортиқ мамлакатнинг 250 нафардан зиёд ишбилармонлари, салоҳиятли инвесторлари ҳамда хорижий мамлакатларнинг Ўзбекистондаги мухтор элчилари ва дипломатлари иштирок этиш истагини билдиришган. Шунингдек, бугун хорижлик меҳмонлар “Навоий” эркин иқтисодий зонаси фаолияти билан танишадилар, вилоятнинг йирик корхоналарига ташриф буюришади.\nБугун эса дастурга кўра куннинг биринчи ярмида Навоий шаҳридаги “Ёшлар маркази”да форумнинг расмий очилиш маросими бўлиб ўтади.\nШундан сўнг форум иштирокчилари секцияларга бўлинган ҳолда Навоий вилоятининг инвестиция, экспорт, сайёҳлик ва логистика салоҳияти билан таништирилади.\nБизнес форум доирасида йирик саноат корхоналари, маҳаллий тадбиркорлар ва хорижий инвесторларнинг тор доирадаги учрашувлари режалаштирилган.\n– Эътироф этиш жоиз, айни пайтда вилоятда 134 та қўшма ва хорижий корхоналар фаолият кўрсатиб, уларнинг 21 таси жорий йилнинг ўзида ташкил этилди,– дейди Навоий вилояти ҳокимининг ўринбосари Ўктам Исламов. – Икки кун давом этадиган бизнес форум якунида кўплаб манфаатли шартномалар имзоланиб, инновациялар самарадорлигини кенгайтириш ва ошириш бўйича тавсиялар ишлаб чиқиш кўзда тутилмоқда.\nФорум иштирокчилар вилоятнинг туризм салоҳияти билан танишиш мақсадида қадим Нуротанинг “Чашма” меъморий мажмуаси ҳамда “Сармишсой” музей қўриқхонасига саёҳат қилишлари режалаштирилган.


KUN.UZ таҳририяти мухбирлари шу йилнинг 22 декабрида Сирдарё вилоятига меҳнат сафарини амалга оширди. Улар сайт ўқувчиларидан тушган айрим мурожаатларни ўрганишдан ташқари вилоятнинг Гулистон туманида ҳам бўлиб, Деҳқонобод шаҳарчаси марказидаги 14-ўрта ва 11-мактабгача таълим муассасасига ташриф буюришди ҳамда у ердаги қишга тайёргарлик, ўқув жараёни билан қизиқди.\n14-сонли умумтаълим мактабига борганимизда синфхоналар совуқлигига, ўқувчилар ҳамда ўқитувчилар пальто ва курткаларини кийган ҳолда дарс ўтаётганига гувоҳ бўлдик.\nМактабнинг маънавий ва маърифий ишлар бўйича директор ўринбосари Фарҳод Ҳақназаровнинг сўзларига кўра, мактаб аслида шу йил капитал таъмирдан чиққан. Аммо...таъмирлаш ишларини олиб бориш чоғидаги хатолар туфайли мактабдаги иситиш тизими умуман ишламайди. Бунга сабаб эса, иссиқ сув айланиш тизимини лойиҳалашнинг нотўғри амалга оширилгани ва уни қуришда хатолар тузатилмаганидир.\nБундан ташқари, мактаб атрофига барпо қилинган 4 та иситиш қозони марказий газ тармоғига уланмагани, улаш учун қувурлар ажратилмагани ҳам синфхоналар ва умуман мактабнинг иситилмаслигига сабабдир. Мактаб таъмирига масъул туман мутасаддиларининг лоқайдлиги эвазига бир неча юзлаб ўқувчилар қиш совуғида зах тортган хоналарда таълим олишга мажбур бўлишмоқда. Гулистон туман ҳокимлигининг ёшлар сиёсати бўйича бош мутахассиси Дилшод Худойбердиевга кўра, қувурлар учун бюджетдан пул ажратилган, аммо унинг ҳисобга келиб тушиши қийинлашмоқда. Шу сабабли газ тармоғига улаш учун етарли қувурларни келтириш имкони бўлмаяпти. Нима учун, капитал таъмирлаш чоғида шу нарсага эътибор қаратилмагани ҳақида сўраганимизда, жўяли жавоб олмадик.\nАжабланарлиси, мактабдан 150 метрлар узоқликдаги 11-сонли мактабгача таълим муассасасида ўрта мактабдаги ҳолатнинг тамоман аксига дуч келдик. Унинг барча хоналари, гарчи бинонинг марказий иситиш тизими ишламаса-да, иссиқ. Биз борганимизда болалар иссиқ хоналарда дам олаётган эди. Мактаб директори Феруза Абдуғофурованинг сўзларига кўра, 240 ўринли мактабгача таълим муассасаси туманнинг энг йирик шундай муассасасидир. Хоналарнинг барчасида печкалар ўрнатилган. Улар воситасида хоналар ҳароратининг иссиқлиги таъминланган.\nШу ўринда, қайд этиш ўринлики, мухбирлар вақт тиғизлиги сабабли туманнинг чекка ҳудудларига боришга имкон топа олмади. Аммо кейинги сафарларимизда бу масалани жойларда чуқур ўрганишни режалаштирмоқдамиз. Ўйлаймизки, нафақат Гулистон тумани, балки Сирдарё вилоятидаги иситилмайдиган мактаблар мавжуд бўлса, уларнинг ўқувчилари учинчи чоракда иссиқ хоналарда таълим олишади.\nБундан ташқари, Деҳқонобод шаҳарчасининг “Аҳиллик” маҳалласида истиқомат қилувчи фуқаролар билан учрашиб, қиш мавсуми қандай ўтаётганига қизиқдик. Уларнинг айтишича, қувурлар орқали газ келмаётганига бир неча йиллар (чамаси 2008 йиллардан бери йўқ, дейишди айримлар) бўлган. Аммо, биз улардан кўмир таъминоти хусусида сўраганимизда, аксарияти кўмир йўқлигини, сотилаётгани ёки йўқлигини билмасликларини таъкидлашди.\nЭлектр таъминоти борасида ҳам узлуксизлик мавжуд эмас. Одамлар электр энергияси тез-тез ўчишини, маҳалла ўртасидаги трансформатор бир неча марта ишдан чиққанини айтишди. Гулистон тумани мутасаддилари эндигина бошланган қиш мавсумини талофатсиз ўтказиб олиш борасида барча чораларни кўришига умид билдириб қоламиз.\nКУН.УЗ мухбири Толиб Раҳматов\nоператор Муҳаммаджон Ғаниев\nгаз Сирдарё Гулистон тумани


ГЕМОРРАГИК ИНСУЛЬТ » Тиббий психология – Расмий сайт\nЯнгиликлар » Энциклопедия » ГЕМОРРАГИК ИНСУЛЬТ\nЭтиологияси ва патогенези. Геморрагик инсульт патологик ўзгарган қон томир ёрилиши ёки мўртлашган томир деворларидан қоннинг мия тўқимаси ёки пардаларига сизиб ўтиши (пердиапедез) сабабли рўй беради.\nГеморрагик инсультнинг асосий сабаблари – артериал гипертензия, амилоид ангиопатия, лейкоз, тромбофилия, аневризма, артериовеноз мальформация, ангиопатия ва васкулитлардир.\nАртериал гипертензияда пердиапедез геморрагия қуйидаги тартибда ривожланади: АҚБ тўсатдан ошганида артерияларда аввалига спазм пайдо бўлади, кейинчалик улар кенгайиб стаз ривожланади, қон оқиши секинлашади ва томир деворларининг ўтказувчанлиги ошади. Томир деворларидан қон элементлари (асосан, эритроцитлар) ташқарига сизиб чиқа бошлайди. Бунга пердиапедик геморрагия деб айтилади. Лейкозларда пердиапедик геморрагия ривожланиши учун қон босим ошиши шарт эмас.\nПердиапедик геморрагиялар, одатда, катта соҳани эгалламайди, улар кўпинча майда ўчоқлар кўринишида бўлади ва, асосан, артерияларнинг веналарга ўтиш қисмида ривожланади. Пердиапедик қон қуйилишлар, кўпинча, бош миянинг оқ ва кулранг моддаси чегарасида рўй беради. Чунки бу соҳалар артерияларнинг веналарга ўтиш жойларига тўғри келади. Бундай геморрагиялар бош мия катта ярим шарлари пўстлоғи, кўрув дўнглиги ва пўстлоғости тугунларида кўп кузатилади.\nТомир ёрилиши сабабли рўй берадиган геморрагиялар эса, асосан, аневризмалар ёрилиши ҳисобига рўй беради ("Аневризмалар" мавзусига қаранг). Аневризматик геморрагиялар, кўпинча, бош миянинг оқ моддасида ривожланади ва катта соҳани эгаллайди. Катта геморрагик ўчоқлар атрофида кичик-кичик геморрагиялар ҳам вужудга келади. Агар катта геморрагик ўчоқ бош мия катта ярим шарларида жойлашса, кичик геморрагиялар мия устуни, мияча ёки қарама-қарши томондаги ярим шарда кузатилиши мумкин. Бу эса мия шиши ва бўкишининг тез ривожланиши ва касалликнинг жуда оғир кечишига сабабчи бўлади. Геморрагик инсультда баъзан мия томирларининг рефлектор спазми ҳисобига ишемик инсульт ҳам ривожланади. Рефлектор, спазм кўпинча a.cerebri media тармоқларида рўй беради.\nАгар геморрагия мия қоринчаларига яқин жойлашса (медиал геморрагия), қон уларнинг ичига ёриб ўтади ва бунинг натижасида вентрикуляр геморрагия ривожланади. Қон, кўпинча, ён қоринчаларга ёриб ўтади. Вентрикуляр геморрагия жуда хавфли бўлиб, кўп ҳолларда кома ва ўлим билан тугайди. Агар геморрагия латерал жойлашган бўлса, унда қон субарахноидал бўшлиққа ёриб ўтади ва субарахноидал геморрагия ривожланади. Бунда менингеал симптомлар пайдо бўлади. Латерал геморрагияларда эпилептик хуружлар ривожланиш хавфи жуда юқори.\nГеморрагик инсульт турлари:\nсубарахноидал – субарахноидал бўшлиққа қон қуйилиши;\nпаренхиматоз – мия тўқимасига қон қуйилиши;\nвентрикуляр – мия қоринчаларига қон қуйилиши. Шунингдек, субарахноидал-паренхиматоз, паренхиматоз-субарахноидал, паренхиматоз-вентрикуляр қон қуйилишлар фарқ қилинади. Паренхиматоз қон қуйилишлар бош миянинг қайси соҳасида геморрагия рўй берганлигига қараб ҳам фарқланади (пўстлоқ, пўстлоғости тугунлари, мия устуни, мияча ва ҳ.к.).\nКлиникаси. Геморрагик инсульт кундуз куни, фаол иш пайтида ўткир ривожланади. Касаллик, одатда, "хабарчи симптомлар"сиз тўсатдан рўй беради ва бемор ҳушини йўқотади. Геморрагик инсульт ривожланишидан бир неча дақиқа ёки соат олдин беморнинг боши қаттиқ оғриши мумкин. Ҳушсиз ётган бемор ҳеч қандай таъсиротларга жавоб бермайди, оғриқ сезмайди ва кўзи юмуқ бўлади. Бу белгилар беморда кома ривожланганлигидан далолат беради. Геморрагик инсультда сопор ва кома тез ривожланади, бироқ субарахноидал қон қуйилишда ҳуш қисқа вақтга йўқолади.\nНафас олиш ва юрак қон-томир фаолияти бузилади. Бемор чуқур-чуқур шовқинли нафас олади, оғзидан кўпик ажралиб чиқади. Кўп ҳолларда кетма-кет қусади. Томир уриши қаттиқ бўлади, тахикардия кузатилади. АҚБ жуда баланд бўлиб, аксарият ҳолларда 200/100 мм сим уст. дан ҳам кўтарилади. Тана ҳарорати 40°С дан ошади.\nҲушсиз ётган беморнинг юзи кўкимтир-қизғиш тусда бўлади, юзлари шишади ва бўйин томирлари бўртиб туради. Беморнинг боши бир томонга ва сал орқага қайрилиб ётади. Унинг кўзлари юмилган ёки ярим ойсимон шаклда очиқ бўлади. Юқори қовоқларни пассив кўтарганда кўзлари қизариб кетгани ва уларнинг маятниксимон ҳаракатини кузатиш мумкин. Буни "сузувчи кўзлар" симптоми деб аташади. Кўзларнинг маятниксимон ҳаракати мия устунида жойлашган орқа узун тутам (fasciculus longitudinalis posterior) қўзғалиши билан боғлиқ. Пассив равишда кўтарилган юқори қовоқни қўйиб юборса, гемиплегия томонда кўз секин юмилади.\nГеморрагик инсультда, кўпинча, беморнинг кўзлари бир томонга қайрилиб қолади ва бунга нигоҳ фалажи деб айтилади. Нигоҳ фалажи қай тарзда намоён бўлишига қараб, комада ётган беморда геморрагик ўчоқ қаерда жойлашганини аниқлаб олиш мумкин. Масалан, беморнинг кўзлари ва боши ўнг томонга қайрилган бўлса ва гемиплегия чап томонда кузатилса, унда ўчоқ бош миянинг ўнг ярим шарида жойлашган ("бемор ўчоқ томонга қараб ётади"). Агар беморнинг кўзлари ва боши гемиплегия томонга қайрилган бўлса ("бемор фалажликлар томонга қараб ётади"), геморрагик ўчоқ мия устунида жойлашган бўлади.\nКўз олмаси ҳаракатлари ва нигоҳ ҳолати касаллик клиникасини баҳолаш ва топик ташхисни аниқлашда катта аҳамиятга эга. Птоз, қочувчи ғилайлик ва паралитик мидриаз n. oculomotorius илдизчаси зарарланганлигини кўрсатади. Бу ҳолат бош миянинг базал қисмининг субарахноидал бўшлиғига қон қуйилишида рўй беради. Кўз олмаларининг биттаси юқорига, иккинчиси пастга қараб қолган бўлса, унда интерпединкуляр соҳага қон қуйилган бўлади. Бу синдром Гертвиг-Мажанди синдроми деб айтилади.\nГеморрагик инсультда қорачиқлар шакли ҳам ўзгаради, уларнинг ёруғликка реакцияси йўқолади. Қон қуйилган томонда мидриаз кузатилади. Агар бир томонда мидриаз ва птоз кузатилса, демак, қон мия оёқчасига қуйилган. Мия устунидаги парасимпатик марказлар таъсирлантирилса, икки томонлама миоз вужудга келади.\nМимик мускуллар симметриклиги ҳам ўзгаради – фалажланган томонда мимик мускуллар бурмалари силлиқлашади, оғиз бурчаги тушиб қолади, шу томонда "елкан" симптоми аниқланади, яъни фалажланган оғиз бурчаги нафас олиб-чиқарганда бўртиб туради. Бу симптомлар юз нервининг марказий фалажлиги сабабли рўй беради. Комада ётган беморнинг тили оғиз ичида бир томонда оғиб қолади. Унинг лаб-бурун бурчаги силлиқлашган, оғиз бурчаги тушган ва тили гемиплегия томонга оғган бўлади.\nГеморрагик инсультнинг дастлабки кунлари беморнинг қўл-оёқлари мутлақо ҳаракатсиз ётади. Мушакларнинг тўла атонияси аниқланади. Пай рефлекслари чақирилмайди. Бу ҳолат диашиз деб аталади ва у катта жойни эгаллаган паренхиматоз геморрагияларда кузатилади. Комада ётган беморда гемиплегия томонда оёқ панжаси ташқарига қайрилган бўлади. Жуда оғир ҳолатларда иккала оёқ панжаси ташқарига қайрилиб (ротация) қолади. Бу ҳолат топик ташхис қўйишни қийинлаштиради. Баъзида фалажланган томонни аниқлаш анча мушкулдир.\nВентрикуляр геморрагияда эса аксинча, мускуллар тонуси кескин ошади ва бунинг натижасида беморнинг оёқ-қўллари букилиб қолади, мушаклар контрактураси ривожланади. Бу ҳолат горметоник синдром деб номланади. Горметоник синдром тетра-, пара ва гемисиндром кўринишида намоён бўлади. Бу синдромда мускуллар тонуси ҳар доим ҳам ошавермайди, у баъзида гипотонияга ўтади ва бироз вақтдан сўнг яна гипертонус пайдо бўлади. Бу пайтда ҳимоя рефлекслари ҳам кучаяди. Горметоник синдромда пай рефлекслари жуда ошиб кетади ва мускулларда кучли контрактура аниқланади.\nГеморрагик инсультда кома бир неча соатдан бир неча кунгача давом этади. Узоқ давом этувчи кома, кўпинча беморнинг ўлими билан тугайди. Агар касаллик ижобий томонга силжиса, кома сопорга ўтади ва бемор ҳушига кела бошлайди. Одатда, бу пайтда ўчоқли неврологик симптомларни аниқлаш имкони пайдо бўлади. Бемор фалажланмай қолган қўл-оёқларини қимирлата бошлайди. Фалажланган томонда эса ҳаракат мутлақо йўқолади (гемиплегия) ёки жуда чегараланган бўлади (чуқур гемипарез). Гемиплегия ёки чуқур гемипарез аниқланган томонда пастки мимик мускуллар фалажлиги (VII нервнинг марказий фалажлиги), тилнинг фалажланган томонга оғиши (XII нервнинг марказий фалажлиги) ва елканинг осилиб қолиши (XI нервнинг марказий фалажлиги) кузатилади. Бошқа краниал нервлар функцияси икки томонлама иннервация туфайли сақланиб қолади. Доминант ярим шар зарарланганда мотор ва сенсор афазиялар, субдоминант ярим шар зарарланса, анозогнозия ва аутотопогнозиялар пайдо бўлади.\nГемиплегия аниқланган томонда аста-секин пай рефлекслари ошади, патологик рефлекслар вужудга келади. Фалажланган оёқ-қўлларда мускуллар тонуси спастик тарзда ошади. Агар қон ички капсула атрофига қуйилса, экстрапирамидал ядролар ҳам зарарланади. Бундай ҳолатларда мускулларнинг спастик гипертонуси билан биргаликда пластик гипертонус ҳам ривожланади. Беморда Верник-Манн ҳолати юзага келади: фалажланган томондаги букувчи мускулларда тонус ошганлиги сабабли қўл тирсак бўғимида букилиб қолади, қўл панжаси ҳам букилади. Қўл ташқарига ротация қилганлиги боис кафт юқорига қараб қолади, оёқда эса ёзувчи мускулларда тонус ошганлиги сабабли у ёзилган ҳолатда қотиб қолади. Беморнинг кафти юқорига қараб қолганлиги боис бу ҳолатни "тиланчи" ҳолати деб ҳам аташади. Кейинчалик тизза қопқоғи ва оёқ панжаси клонуси пайдо бўлади. Гемиплегия томонда гемианестезия ҳам аниқланади.\nМенингеал симптомлар ҳам геморрагик инсультнинг асосий симптомларидан биридир. Бу симптомлар, айниқса, субарахноидал қон қуйилишда ҳар доим пайдо бўлади. Паренхиматоз қон қуйилишда менингеал симптомлар кузатилмайди ёки енгил ифодаланган бўлади. Мия шиши билан намоён бўладиган паренхиматоз геморрагик инсультда эса менингеал симптомлар вужудга келади.\nМенингеал симптомларга энса мушаклари ригидлиги, Керниг симптоми, Брудзинский симптомлари (юқори, ўрта ва пастки) киради. Агар энса мушаклари ригидлиги Керниг симптомига қараганда кучлироқ намоён бўлса, унда субарахноидал бўшлиқнинг орқа краниал чуқурчасига қон қуйилган бўлади. Шунингдек, менингеал симптомларга яна бир қатор симптомлар киради ва улар, асосан, субарахноидал геморрагияларда аниқланади. Улар билан танишиб чиқамиз.\nБехтеревнинг ёноқ симптоми – ёноқ равоғига болғача билан урилса, ўша томонда мимик мускуллар қисқаради;\nКўз олмасини босиб текшириш – агар кўз олмаси босиб текширилса, бунга жавобан мимик мускуллар қисқариши рўй беради. Бемор юзини бужмайтиради.\nТризм – юқори ва пастки жағларнинг (тишларнинг) бир-бирига қаттиқ қисилиши билан намоён бўладиган ҳолат. Агар беморнинг оғзини очишга ҳаракат қилинса, у рефлектор тарзда оғзини янада қаттиқроқ қисади. Бу ҳолат V нервнинг эфферент толалари қўзғалиши билан боғлиқ.\nБошнинг орқага қайрилиб қолиши – бошнинг орқага кескин қайрилиши ва оёқ-қўлларнинг барча бўғимларда букилиши билан намоён бўладиган ҳолат. Бу ҳолат ёш болаларда яққол ифодаланган бўлади.\nҚон катта соҳага қуйилган бўлса, менингеал симптомлар кучли ифодаланади. Уларнинг сустлашиб бориши ижобий динамика рўй бераётганлигидан далолат беради. Агар менингеал симптомлар тўсатдан яна пайдо бўлса, қайта геморрагия ривожланган бўлиши мумкин. Менингеал симптомлар менингитларда ҳам учраганлиги боис, геморрагик инсультни менингит билан қиёслашга тўғри келади.\nГеморрагик инсультда кўп учрайдиган яна бир симптомлардан бири – бу психомотор кўзгалишлар. Психомотор қўзғалишлар пўстлоқ марказлари қўзғалиши билан боғлиқ бўлиб, асосан инсульт ривожланган куни рўй беради. Бироқ, бу симптомлар бошқа кунлари ҳам сақланиб қолиши мумкин. Психомотор қўзғалишларда бемор қаттиқ бақиради, атрофдагиларни сўкади, уларга қараб қичқиради, баъзан ўз яқинларини танимайди, алаҳсирайди, ўрнидан туриб кетмоқчи бўлади, қўл-оёқларини ҳар томонга ташлайверади ва ҳ.к. Баъзан психомотор қўзғалишлар шу даражада кучли бўладики, беморни 3-4 та одам ҳам бошқара олмайди ва унга зарур муолажаларни ўтказиш қийин бўлиб қолади. Бундай пайтларда беморни чойшаб билан каровотга боғлаб қўйиш лозим. Акс ҳолда у тан жароҳатлари олади. Агар кома ривожланса, психомотор қўзғалишлар йўқолади. Бемор комадан чиққандан кейин психомотор қўзғалишлар яна пайдо бўлиши мумкин. Психомотор қўзғалишларнинг ҳар доим бўлиб туриши яхши прогностик белги эмас.\nБаъзида психомотор қўзғалишлар енгил кўринишда бўлади: бемор ётган жойида тинч ётмайди, ён томонларга ўгирилаверади, инъекция ўтказиш учун қўйилган катетерни суғуриб ташлайди, туриб ўтирмоқчи бўлади, чойшабни юзига тортади, яқинларидан бирини сўраб чақираверади, алаҳсираб гапириб ётади. Баъзида оламдан ўтган қариндошларини сўрайди ва бу ҳолат яқинларини қўрқувга солади.\nГеморрагик инсультнинг оғир кома билан кечувчи турларида декортикацион ва децеребрацион ригидлик, вегетатив ҳолат ва апаллик синдром ривожланади. Ушбу синдромлар "Кома" бобида ёритилган. Энди геморрагик инсультнинг клиник турлари билан танишиб чиқамиз.\nАрахноидал ва юмшоқ пардалар орасида жойлашган бўшлиққа қон қуйилишига субарахноидал қон куйилиш деб айтилади. Субарахноидал қон қуйилиши ўткир цереброваскуляр касалликларнинг 4-10 % ини ташкил қилади. Субарахноидал қон қуйилиш 35-55 ёшларда кўп учрайди, 60 ёшдан ошганларда эса кам кузатилади. Инсульт сабабли рўй берадиган барча ўлимларнинг 8 % субарахноидал қон қуйилишга тўғри келади. Субарахноидал геморрагиялар деярли 80 % ҳолатларда аневризма ёрилиши ҳисобига рўй беради. Қолган ҳолатларда геморрагия этиологияси бошқа касалликлар ҳисобланади. Кам ҳолларда артериовеноз мальформациялар субарахноидал геморрагияга олиб келади.\nСубарахноидал қон қуйилишлар турли вирусли инфекциялардан сўнг ҳам ривожланади. Вирусли инфекцияларда, асосан, пердиапедез геморрагиялар рўй беради ва мия пардаларида кичик-кичик геморрагик ўчоқлар пайдо бўлади. Улар диффуз тарзда жойлашади ёки бир соҳа билан чегараланиб қолади.\nЭтиологик нуқтаи назардан бирламчи ва иккиламчи субарахноидал геморрагиялар фарқланади. Бирламчи субарахноидал геморрагиялар аневризмалар ёрилиши сабабли, иккиламчи геморрагиялар гематологик касалликлар, бош мия жароҳатлари ва ўсмалар сабабли ривожланади. Аневризмалар, асосан, Виллизий айланасини ҳосил қилувчи томирларда жойлашади. Шунинг учун ҳам бош миянинг базал қисмида геморрагия кўп учрайди.\nСубарахноидал геморрагиянинг ўткир даврида кетма-кет ўтказилган нейроангиовизуализация текширувлари (ангиография, МРА, дуплексли сканирлаш) мия томирларида ўткир рефлектор спазм кузатилишини кўрсатади. Ангиоспазм сабабли бош мияда ишемик инфаркт ўчоғи ёки ўчоқлари пайдо бўлади. Бунинг натижасида субарахноидал геморрагия учун хос бўлмаган ўчоқли неврологик симптомлар (гемипарез, афазия) вужудга келади. Ангиоспазм тромбоцитларнинг парчаланишидан ҳосил бўлган серотонин таъсири ёки томирларни иннервация қилувчи нервларнинг ортиқча қўзғалиши ҳисобига рўй беради. Ангиоспазм натижасида гемипарезнинг пайдо бўлиши нотўғри ташхис қўйишга ҳам сабабчи бўлади, яъни адашиб "субарахноидал-паренхиматоз геморрагия" ташхиси қўйилади.\nСубарахноидал қон қуйилишнинг асосий симптоми – бошда тўсатдан пайдо бўлган ўта кучли оғриқдир. Оғриқ шу қадар кучли бўладики, бемор бу оғриқни "бошимга қаттиқ зарба билан урилгандек" деб таърифлайди. Оғриқ энса-бўйин соҳасида ўта кучли, пешона соҳасида эса бироз суст ифодаланган бўлади. Бемор тўсатдан ҳушидан кетади. Ҳушдан кетиш бир неча дақиқадан бир неча соатгача давом этади. Бемор ҳушига келгандан сўнг ҳам кучли бош оғриқ давом этаверади. Бемор оғриқ кучига чидай олмай, бошини икки қўли билан қаттиқ ушлаб ётиб олади, оғриқ қолдирувчи дориларни тезроқ қилишларини сўраб бақиради. Ёруғлиқка чидай олмай, кўзларини чирт юмади, ортиқча товуш ёқмайди. Чунки ҳар қандай ёруғлик ва товуш бош оғриқни кучайтириб юборади. Оғриқ билан биргаликда кетма-кет қусиш ҳам пайдо бўлади ва у беморнинг овқат еган-емаганлигига боғлиқ бўлмайди.\nАртериал қон босим кескин ошади. Агар қуйилган қон гипоталамусга етиб келиб, уни таъсирлантирса, юқори даражага кўтарилган АҚБ касалликнинг ўткир даврида пасаймасдан туради. Тана ҳарорати 40°С га кўтарилади, кўз тубида микрогеморрагиялар пайдо бўлади. Лейкоцитлар бироз ошиши мумкин.\nКасалликнинг дастлабки соатларидаёқ кучли даражада ифодаланган психомотор қўзғалишлар вужудга келади. Турли даражада ва давомийликда ҳушдан кетиш кузатилади. Бироқ ҳушдан кетиш ҳар доим ҳам комага ўтавермайди. Субарахноидал қон қуйилишлар учун узоқ давом этувчи кома хос эмас. Баъзан субарахноидал қон қуйилиш эпилептик хуружлар билан бошланади. Эпилептик хуружлар, кўпинча, тарқалган эпилептик хуружлар типида намоён бўлади.\nКасалликнинг дастлабки дақиқаларидаёқ менингеал симптомлар ривожланади. Субарахноидал геморрагияда менингеал симптомларнинг деярли барча турларини аниқлаш мумкин. Бироқ улар геморрагия даражасига қараб турлича ифодаланган бўлади. Гемипарез ва гемианестезиялар кузатилмайди. Мабодо улар кузатилса, мия томирларида рефлектор спазм рўй берган ёки қон мия паренхимасига ўтган бўлади. Одатда, рефлектор ангиоспазм сабабли рўй берган фалажликлар ёки сезги бузилишлари тез ўтиб кетади. Субарахноидал-паренхиматоз қон қуйилишларда эса фалажликлар ва сезги бузилишлари узоқ сақланади.\nБазиляр геморрагияда краниал нервлар айниқса, кўзни ҳаракатлантирувчи нервлар ҳам зарарланади. Бунинг натижасида птоз, ғилайлик ва диплопия пайдо бўлади. Краниал нервларнинг зарарланиши қоннинг субарахноидал бўшликдан периневрал бўшлиққа ўтиши ёки нерв илдизчасининг бевосита босилиши билан боғлиқ. Агар қон олдинги краниал чуқурчага қуйилса, кўриш кескин бузилиши мумкин.\nСубарахноидал геморрагиянинг оғирлик даражаси ва беморнинг аҳволини баҳолаш учун кўпинча W.Hunt ва R.Hess (1974) шкаласидан фойдаланилади (1.11-жадвал)\nГеморрагик инсультда беморнинг аҳволини баҳолаш учун W.Hunt ва R.Hess шкаласи, 1974\nИўқ ёки енгил бош оғриқ ва энса мушаклари ригидлиги.\nБош оғриқ. Ўрта даражада ривожланган энса мушаклари ригидлиги.\nЎчоқли неврологик симптомлар бўлиши мумкин.\nЕнгил ёки оғир гемипарез (рефлектор ангиоспазм ёки қоннинг паренхимага ўтганлиги сабабли), интракраниал гипертензия белгилари.\nКучли ифодаланган интракраниал гипертензия.\nW.Hunt ва R.Hess таснифи ёрилган аневризмани оператив даволашга оид масалани ҳал қилиш учун ҳам қўлланилади.\nСубарахноидал геморрагия ташхисини қўйишда люмбал пункциянинг ўрни катта. ЛП пайтида қонга бўялган ликвор катта босим билан чиқади. Ликворда катта миқдорда эритроцитлар ва лимфоцитар плеоцитоз аниқланади. Оқсил миқдори ҳам ошади. Заруратга қараб ЛП қайта ўтказиб турилиши мумкин. Кейинги ЛП да ликвор рангининг очилиб ва ундаги эритроцитлар сони камайиб бориши яхши прогностик белги ҳисобланади. Агар бир неча кун ўтгач ҳам ликвор ранги қизғиш бўлиб қолса ва ундаги эритроцитлар сони камаймаса, унда геморрагия давом этаётган бўлади. Баъзи ҳолларда қон қуйилиш бир ой ичида яна такрорланади.\nПаренхиматоз қон қуйилиш. Бошқа геморрагик инсультлар каби ҳушнинг йўқолиши билан ўткир бошланади ва ўчоқли неврологик симптомлар (гемиплегия, гемианестезия, афазия) дарров пайдо бўлади. Паренхиматоз қон қуйилиш чакка ва тепа соҳаларида кўп, пешона соҳасида кам учрайди. Гематоманинг ички капсулага нисбатан жойлашувига қараб медиал ва латерал гематомалар фарқланади. Зич жойлашган толалардан иборат бўлган ички капсула бу соҳага қуйилган қоннинг ён томонларга тарқалишига тўсқинлик қилади.\nБу касалликда ИКГ, мия шиши ва дислокацион синдром тез ривожланади. Шунинг учун ҳам геморрагик инсультнинг бу тури узоқ давом этувчи комалар билан оғир кечади. Ўчоқли неврологик белгилар билан биргаликда, менингеал симптомлар ҳам вужудга келади. Менингеал симптомлар кучли мия шиши ва ИКГ ҳисобига ёки қоннинг субарахноидал бўшлиққа ўтганлиги сабабли пайдо бўлади. Буни аниқлаш диагностик ва прогностик аҳамиятга эга. Геморрагия бош мия катта ярим шарларининг катта қисмини ёки маълум бир соҳани эгаллаши мумкин. Интрацеребрал гематоманинг қай соҳада жойлашганига қараб, неврологик симптомлар турлича намоён бўлади.\nБош миянинг пешона соҳасига қон қуйилса, пешона соҳаси ва кўз косасида бош оғриқ, нигоҳ фалажи (бемор ўчоқ томонга қараб ётади), мотор афазия (доминант ярим шар зарарланса), абулия, контралатерал гемипарез кузатилади. Тепа бўлаги геморрагиясида контралатерал гемианестезия, тана ва фазонинг бир томонини инкор қилиш синдроми, анозогнозия, енгил гемипарез ривожланади. Чакка бўлаги геморрагиясида Вернике афазияси (домиинант ярим шар зарарланганда), гемианопсия кузатилади. Гематома катта бўлса, дислокацион синдром белгилари ҳам қўшилади. Энса бўлагига қон қуйилса, контралатерал гомоним гемианопсия ва кўрув агнозияси пайдо бўлади.\nВентрикуляр геморрагиялар. Мия қоринчаларига қон қуйилишга вентрикуляр геморрагия деб айтилади. Унинг бирламчи ва иккиламчи турлари фарқланади. Бирламчи геморрагия қоннинг бевосита мия қоринчаси ичига қон қуйилиши бўлса, иккиламчи геморрагия – қоннинг мия паренхимасидан мия қоринчалари ичига ёриб ўтишидир. Бирламчи вентрикуляр геморрагия жуда кам учрайди. Вентрикуляр ва субарахноидал геморрагияларни бир-биридан фарқлай олиш ўта муҳимдир. Уларнинг қиёсий белгилари 1.12-жадвалда акс эттирилган.\nВентрикуляр ва субарахноидал геморрагияларнинг қиёсий белгилари\nКоманинг тез ривожланиши ва узоқ сақланиб қолиши\nЮрак ва нафас олиш фаолиятининг кескин бузилиши\nПай рефлекслари ошиши\nМенингеал симптомлар суст ифодаланади\nАвтоматлашган ҳаракатлар, гиперкинезлар\nҲимоя рефлекслари жуда хос\nҚисқа вақт ҳушдан кетиш\nБир марта қусиш\nЮрак ва нафас олиш фаолияти, одатда бузилмайди\nПай рефлекслари жуда пасайган ёки йўқолган\nГорметоник синдром хос эмас\nМенингеал симптомлар яққол ифодаланган\nАвтоматлашган ҳаракатлар ва гиперникезлар хос эмас\nҲимоя рефлекслари бўлмайди\nВентрикуляр геморрагиялар ичида энг кўп учрайдигани – бу иккиламчи геморрагия бўлиб, унда мия паренхимасига қуйилган қон қоринчалар деворини ёриб, уларнинг ичига ўтади. Демак, иккиламчи вентрикуляр геморрагия – бу паренхиматоз-вентрикуляр геморрагиядир. Мия паренхимасига қуйилган қоннинг ҳажми қанча катта бўлса, унинг қоринчаларга ёриб ўтиш хавфи шунча юқори бўлади. Кўпинча таламус, думли ядро ва ички капсулага қуйилган қон ён ва III қоринчага ёриб ўтади. Вентрикуляр геморрагияларда ИКГ ва мия шиши тез ривожланади.\nҚайси қоринчага қон қуйилишига қараб, вентрикуляр геморрагиянинг 3 тури фарқланади: 1) ён қоринчаларга; 2) III қоринчага; 3) IV қоринчага қон қуйилиши.\nЁн қоринчаларга қон қуйилиши. Ён қоринчаларга қон, асосан a. communicans anterior ва a. cerebri anterior аневризмалари ёрилиши ҳисобига ўтади. Қон, кўпинча, ён қоринчаларнинг олдинги шохига, кам ҳолларда марказий қисмига ёриб ўтади. Ён қоринчаларнинг орқа шохига қоннинг ёриб ўтиши жуда кам учрайди.\nБу типдаги геморрагияларда қон хориоидал чигалларни қўзғаб, ликвор ишлаб чиқарилишини кучайтиради ва ён қоринчани III қоринча билан боғловчи Монро тешигини бекитиб қўяди. Монро тешиги бекилиб қолса, беморнинг ҳаёти учун ўта хавфли бўлган окклюзион гидроцефалия ривожланади. Агар Монро тешиги бекилмай қолса, унда ён қоринчаларга қуйилган қон ушбу тешик орқали III қоринчага, у ердан Силвий сув йўли орқали IV қоринчага ва, ниҳоят, Люшко ва Мажанди тешиклари орқали субарахноидал бўшлиққа ўтади. Люшко ва Мажанди тешиклари миянинг катта цистернасига (cisterna cerebri magna) очилади. Миянинг катта цистернаси – бу миячанинг пастки юзаси билан узунчоқ миянинг дорсал юзаси орасида жойлашган субарахноидал бўшлиқ. Шу йўллар билан қон орқа миянинг субарахноидал бўшлиғига тушади.\nБаъзида ён қоринчаларнинг олдинги шохига тушган катта миқдордаги қон бош мия ҳажмининг катталашиб кетиши ва дислокацион синдром ривожланишига сабабчи бўлади. Бу ҳолат Монро тешиги ёпилиб қолганда рўй беради. Натижада, бош миянинг чакка бўлаги пастга қараб силжийди ва мия оёқчаларини босиб қўяди. Бунинг натижасида Вебер, Парино, Гертвиг-Мажанди каби синдромлар юзага келади ва беморнинг аҳволи янада оғирлашади.\nЁн қоринчаларга қон қуйилишнинг клиник симптомлари. Ён қоринчаларга қон, асосан, мия паренхимасидан ёриб ўтганлиги сабабли рўй беради. Шу боис, вентрикуляр геморрагияларда паренхиматоз қон қуйилиш белгилари ҳам кузатилади. Касаллик ҳушдан кетиш билан тўсатдан бошланади. Бундан олдин бемор кетма-кет қусади ва нафас олиш ҳамда юрак-қон томир фаолияти кескин бузилиб, комага тушади. Юз-кўзларида гиперемия пайдо бўлади. Команинг дастлабки соатларида пайдо бўлган миоз, кейинчалик мидриазга ўтади. Мидриаз гематома томонда кучлироқ ифодаланган бўлади. Кўз олмалари маятниксимон сузиб туради. Кўз ва бош гематома томонга буралиб қолади. Тана ҳарорати 40°С га кўтарилади. Тахикардия ривожланади ва кейинчалик у брадикардия ва брадиаритмияга ўтади. Нафас олиш ҳам шу алфозда бузилади, яъни дастлабки соатларда тахипноэ (Чейн-Стокс нафаси), кейинчалик эса брадипноэ ривожланади. Тахикардиянинг брадикардияга, тахипноэнинг брадипноэга ўтиши – жуда хавфли прогностик аломат.\nПаренхиматоз геморрагия томонда оёқ-қўлларда автоматлашган ҳаракатлар кузатилса, қарама-қарши томонда гемиплегия ва гемианестезия вужудга келади. Горметоник синдром ривожланади. Бу синдром вентрикуляр геморрагия учун жуда хос. Ҳар қандай ноцицептив таъсиротлар реактив рефлектор ҳаракатларни қўзғаб юборади. Масалан, беморга нина санчганда ёки Бабинский рефлексини текшираётганда, у оёқ-қўлларини тортиб букиб олади. Бу ҳолат гемиплегия ва гемианестезия томонда кузатилмайди. Шунингдек, "ушлаб олиш" симптоми ҳам аниқланади, яъни беморнинг фалажланмаган қўлига болғачани олиб бориб тегизса, у болғачани қаттиқ ушлаб олади. Ҳимоя рефлекслари эрта юзага келади. Мушаклар контрактураси эрта ривожланади: бемор оёқ-қўлларини букиб ётади, агар унинг оёқ-қўллари узатиб қўйилса, уларни яна букиб олади. Бу ҳолат вентрикуляр геморрагиялар учун жуда хос бўлиб, пўстлоқ марказлари билан спинал марказлар орасидаги алоқаларнинг бузилиши ҳисобига рўй беради. Менингеал симптомлар узоқ вақт сақланиб қолади ва фақат кома терминал босқичга ўтганда йўқолади.\nАтрофдаги экстрапирамидал ядролар қўзғалиши сабабли йирик амплитудали гиперкинезлар ҳам пайдо бўлади. Гиперкинезлар фалажланмаган оёқ-қўлларда кузатилади ва гемитремор, гемибаллизм, гемихореоатетоз типида намоён бўлади.\nПай рефлекслари иккала томонда ҳам ошади, бироқ анизорефлексия сақланиб қолади. Қўп ҳолларда пай рефлекслари фалажланган томонда эмас, қарама-қарши томонда ошади. Кома чуқурлашиб терминал босқичга ўта бошласа, пай рефлекслари сўниб, мушаклар тонуси пасая боради.\nЁн қоринчаларга қон қуйилиши ёки қоннинг ёриб ўтиши деярли ҳар доим оғир ҳолат бўлиб, аксарият ҳолларда ўлим билан тугайди. Баъзида ўлим қон қуйилган заҳоти рўй берса, баъзида беморнинг ҳаётини бир ҳафтагача сақлаб қолиш мумкин. Кичик аневризмалар ёрилиши ҳисобига кузатилган вентрикуляр геморрагияларда прогноз бироз яхши ҳисобланади.\nқоринчага қон қуйилиши клиник симптомлари. Ушбу қоринчага қон қуйилиши симптомлари ён қоринчаларга қон қуйилиши симптомларига жуда ўхшаш бўлади. III қоринчага қон қуйилиши, кўпинча, таламусга қуйилган қоннинг ёриб ўтиши сабабли рўй беради. Чунки таламуснинг медиал юзаси III қоринчанинг латерал деворини ҳосил қилади. Унинг асосий белгилари қуйидагилардан иборат: юз-кўзлар гиперемияси, тана ҳароратининг кескин ошиши, юрак-қон томир фаолияти ва нафас олишнинг кескин бузилиши, кома, кучли эндокрин-вегетатив бузилишлар ва ётоқ яраларнинг тез ривожланиши. III қоринчага қон қуйилишда горметоник синдром белгилари икки томонда ҳам вужудга келади. Бунда иккала қўл тоник тарзда букилиб қолади, иккала оёқ эса ёзилиб ётади.\nқоринчага қон қуйилиши. IV қоринчага қон қуйилиши, асосан, Варолий кўприги томига ва миячага қуйилган қоннинг ёриб ўтиши сабабли рўй беради. IV қоринча тубида ҳаётий муҳим марказлар жойлашганлиги сабабли, у ерга қон қуйилиши ёки қоннинг ёриб ўтиши дарров ўлим билан тугайди. Бемор 1-2 соат яшаши мумкин, холос.\nМиячага қон қуйилиши. Миячага қон қуйилиши мияча симптомларидан ташқари IV қоринча ва мия устуни симптомлари билан намоён бўлади. Клиник симптомлар энса соҳасида кучли оғриқ, мияча симптомлари, барча мушаклар гипотонияси, бош айланиши ва Брунс синдроми (бош ҳолатини ўзгартирганда қусишнинг кучайиши), нистагм, Гертвиг-Мажанди симптоми (бир кўзнинг юқорига, бир кўзнинг пастга қараб қолиши), энса мушаклари ригидлиги, псевдопарез, мия устунида жойлашган ҳаётий муҳим функцияларнинг бузилиши билан намоён бўлади.\nҚўшилган: 15:28 / 17-04-2021 Ўқилди: 64