hidoyat.uz – “Мовароуннаҳр” нашриётининг сайти - Яхши ният ва эзгу амал – жаннатга йўл\nЯхши ният ва эзгу амал – жаннатга йўл\nЯхши ният ва эзгу амаллар соҳибини жаннат сари етакловчи ишлар экани маълум. Инсон ниятини тўғри қилса, нафсини турли ёмонликлардан покласа, албатта, у дунё ва охиратда бахтлилар қаторида бўлади. Аллоҳ таоло: “(Қасамёд этаман), ҳақиқатан, уни (нафсни) поклаган киши нажот топур”, дейди (Шамс, 9). Абдуллоҳ ибн Аббосдан (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинишича, Пайғамбаримиз (алайҳиссалом) ушбу мазмунли оятни тиловат қилганларидан сўнг, Аллоҳ таолога бундай дуо қилар эканлар: «Ё Аллоҳ, нафсимга тақво ато эт, Ўзинг унинг Хожасисан ва энг яхши Поклагувчисан».\nНафсни поклаш Аллоҳ таолонинг ғазабидан қўрқиб гуноҳлардан тийилиш, имонни қувватлантирадиган амалларда давомли бўлиш ва Ундан мағфират сўраб, ихлос билан тавба қилиш билан бўлади. Гуноҳлардан тийилмаган банданинг қалби хотиржам бўлолмайди ва ибодати ҳам ҳаловатсиз кечади. Ҳазрат Али (розияллоҳу анҳу) бундай насиҳат қилади: «Дунёга ҳирс қўйишдан қалбда зулмат пайдо бўлди. Аллоҳ таоло ғазабидан қўрқув, қаноат, Қуръони каримга амал қилиш ва охиратга тайёргарлик кўриш каби амаллар у (зулмат)ни тарқатиб юборади».\nШубҳасиз, Аллоҳ таолога муҳаббат, қўрқув инсонни камтарин, сабрли, амалларда, Яратганни кўрмаса ҳам, У кўриб турганини ҳис этадиган қилиб қўяди. Ҳадисда: «Аллоҳ таолони кўриб турганингдек ибодат қил. Гарчи сен Уни кўрмасанг ҳам У сени кўради» (Имом Муслим ривояти), дейилган. Донишмандлар, Ҳақ таолодан қўрққан инсон нафсини ҳар сонияда назорат қилиб, худди тижоратдаги шериги билан ҳисоб-китоб қилганидек, у билан ҳисоблашади, дейишган.\nГуноҳлардан сақланиб, яхшилик қилувчиларга жаннат ваъда қилинган. Унга эришиш йўли эса осон кечмайди. Қуръони каримда: «Аллоҳ тақволи бўлганлар ва эзгу иш қилувчилар билан (ҳамиша) биргадир» (Наҳл, 128),дейилган.\nШу боис мўмин киши дунёга муккасидан кетмаган, қўли ва тили билан бошқаларга зарарсиз, ёмон сўз ва ишларни қилмайдиган, ибодатларда ғайратли бўлмоғи лозим. Қийинчилик ва кенглик кунларида ҳам сахий, қалби кенг бўлиш қўрқувнинг белгиси, деб баён қилинган. Расулуллоҳдан (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) кишиларнинг ҳурматлиси ким, деб сўрашганида, у зот: «Улардан энг тақволиси», деб айтганлар (Имом Бухорий ва Муслим ривояти). Қуръони каримда тақводорлар учун тайёрланган кенглиги осмону ерга тенг жаннатга шошилишга буюрилган. Муфассирлар, жаннатга шошилиш бу ибодатларни вақтида адо этиш, жамоатни тарк этмаслик, тавба ва ихлосда давомли бўлиш каби амаллардир (Насафий тафсири, 1 жилд, 182 бет), дейди. Демак, жаннатга эришишнинг энг осон йўли эзгу ният ва яхши амаллар бўлади. Шунда нафс ҳам покланади ва инсон нажот топади.\n166 марта ўқилган.


Kutubxona - Oʻlmas Umarbekov. Nomus (hikoya) / Kiril\nSiz shu sahifadasiz: Oʻlmas Umarbekov. Nomus (hikoya) / Kiril\nМуаллифЎлмас Умарбеков Асар номиНомус (ҳикоя)\nТилЎзб Ҳажм43KBБезатишUzgen (admin@kutubxona.com) Қўшилган2010/06/12 Манбаhttp://www.ziyouz.com/index...\nЗумрад тунги сменадан қайтганига қарамай, эрта турди ва беихтиёр ёнига қаради. Муниранинг ўрни бўш эди. Ҳозиргина турган бўлса керак, ёстиқ, чойшаби ғижим.\nУ халатни кийиб, узун, елкалари билан битта бўлиб турган қўнғир сочларини ўрганича, ҳовлига тушди. Сўри тагида юзига кўрпа тортиб онаси Рисолат хола ухларди.\nУ тахта зинани лопиллатиб ариқ лабига тушди. Ички кўйлагини липасига қистириб олган Мунира оппоқ, келишган оёқларини юварди.\n— Ҳа, мунча эрта? — Мунира юзига тушиб турган нам сочлари орасидан ўрторига қаради. — Кеча сени роса кутдим!\n— Ҳа? — Зумрад ариқ лабидаги харсанг устига энгашди.\n— Кеча анави... Карим яна келди. Гулистонга олиб кетаман, дейди. Уч хонали квартира беришибди.\n— Нима, бизникига сиғмай қолдингми? Мунира «уҳ» тортди.\n— Тушунмайсан-да, тушунмайсан. Гап уйда эмас.\n— Нимада бўлмаса? Яхши кўрмайман, деятувдинг-ку?\n— Қайдам... Кеча кўзимга яна бошқача кўриниб кетди. — Мунира ювинаётган ўртоғининг ёнига ўтди.\n— Биласанми, сиздан бошқа ҳеч кимим йўқ, сиздан бошқа ҳеч кимга уйланмайман, дейди. Кейин айландик...\n— Ўпишган ҳамдирсан? Мунира кулди.\n— Озгина... Бечора нуқул титрайди.\n— Анави, Зокир нима бўлади?\n— Инженерми? Вой, унга нима бўларди? Бир-икки марта кинога бордик, холос. Кетаверайми? Нима дейсан?\n— Қаёққа бўларди, Гулистонга-да?!\n— Эҳтиёт бўл, қиз! — деди Зумрад. — Тағин куйиб қолма!\n— Сен фақат шуни биласан. Эҳтиёт бўл, эҳтиёт бўл! — Мунира бурнини қийшайтириб, ўрнидан турди. — Қари қиз бўлиб ўтиб кетайми! Қари қиз, қари қиз, йигитлардан нари қиз!..\nКўп ўтмай тепадан, ҳовли томондан унинг шўх кулгиси ва Рисолат холанинг бўғилиб жеркигани эшитилди.\nЗумрад Мунирани ўз уйига олиб келганига йил бўлиб қолди. Иккалови битта паркда ишларди, иккалови ҳам ҳайдовчи эди, лекин бир-бирини яхши билишмасди. Янги йилни бир жойда кутишди-ю, ораларидан қил ўтмайдиган бўлиб қолди.\nМуниранинг ҳеч кими йўқ, отаси ёшлигида ўлиб кетган, онаси ҳам уч-тўрт йил бурун қазо қилган эди. Қувноқ, дилидаги тилида турадиган, сап-сариқ, юз-кўзини қалин сепкил босган қиз Рисолат холага ҳам ёқиб қолди.\n— Қиз бола нарса кап-катта ҳовлида ёлғиз турасанми? Бизникида яшайвер, — деди бир гал қизи билан келганида.\nЗумрад кўп жиҳатдан унга ҳавас қиларди. Келишган, оппоқ, йирик кўзлари худди тиниқ осмонга ўхшайди. Очиқ кўнгил. Жаҳли бурнининг учида турса ҳам кек сакламайди. Кейин у билан сира зерикмасди. Йчи тўла гап. Қанчадан-қанча кечаларни у билан мижжа қоқмай ўтказган. Кеча ҳам эртароқ келганида, азонгача ухлатмасмиди, ўша Каримини гапириб чиқармиди?\nЗумрад ювиниб бўлувди ҳамки, тепадан ўртоғи қичқирди:\n— Бугун Караклаичга борамиз. Бўптими?\n— Билет борми?\n— Карим учта билет билан пойлаб туради.\n— Яна Карим? — жаҳл билан деди зинадан кўтариларкан Зумрад. — Бечоранинг бошини айлантириб нима қиласан?\n— Айб ўзида. Келмасин бўлмаса!\nЗумрад ўртоғини жеркиб бермоқчи эди, гапи оғзида қолди. Йўлакда ўрта бўйли бир киши турарди.\nЗумрад ўртоғига шундай деди-ю, шошиб уйга кириб кетди ва дарров юз-қўлини артиб, сочини тарай бошлади. Мунира кирди.\n— Сени сўраяпти.\n— Билмадим. Сенда зарур иши бор эмиш, танийсанми?\n— Биринчи кўришим, — деди Зумрад.\n— Шундай де? — Мунира айёрона жилмайди. — Танимаган одамнинг зарур иши бўлармиди? Ўзи ёмон эмас, қарироқ демасанг...\n— Овозингни ўчир! — уришди Зумрад. Уришди-ю, негадир кўнгли ғаш бўлиб кетди. — Ойим қани?\n— Нонга чиқиб кетдилар. Юр, кутиб қолди.\nУлар ҳовлига тушишди. Бегона одам сўри тагидаги курсида ўтирарди. Қизларни кўриб, ўрнидан турди.\n— Салом, келинг, — деди Зумрад унга яқинлашиб.\n— Сизда ишим бор эди...\n— Марҳамат, — Зумрад курсига ишора қилди.\n— Кечирасиз, — бегона киши ийманиб гапирди, — агар мумкин бўлса, ёлғиз гаплашсак...\n— Менинг ҳеч қандай сирим йўқ, — Зумрад ўртоғига қаради. — Бемалол...\n— Тушунаман, лекин илтимос.\n— Уйга кира қолинглар бўлмаса, — таклиф қилди Мунира.\n— Хоҳишингиз, — елкаларини қисди Зумрад ва меҳмонни уйга бошлади.\n— Яна, кечиришингизни сўрайман, — деди бегона киши улар меҳмонхонага кириб ўтиришгач, — менинг айтадиган гапим фақат сизга тегишли.\n— Қулоғим сизда, — деди Зумрад ҳамон ҳеч нарсага тушунмай, лекин негадир юрагини ваҳм босиб. — Тинчликми ўзи?\n— Тинчлик, — деди бегона киши. — Мен адвокатман. — У фамилиясини айтди ва эпчиллик билан чўнтагидан ҳужжатини олиб кўрсатди. — Комил Мирзаев деган одамни танисангиз керак? Аспирант, физик.\n— Ҳа, танийман... танир эдим, — деди тутилиб Зумрад ва қизариб кетди.\n— Биламан, ҳозир у билан ҳеч қандай алоқангиз йўқ, — гапида давом этди адвокат. — Лекин бир вақтлар яхши дўст эдинглар. Шундай эмасми?\n— Ҳа, бир вақтлар шундай эди, — деди Зумрад, ҳамон юрагини ҳовучлаб. — Нима гап ўзи?\n— Гап шундаки, синглим, — адвокат фикрини ифодалаш учун сўз қидиргандек, бир оз ўйланиб қолди, кейин деди: — Гап шундаки, Комил қамоқда ётибди.\n— Қамоқда? — ҳайрон бўлди Зумрад.\n— Ҳа, қамоқда. Бугун роппа-роса бир ой бўлади.\n— Нега? Нима қилди? — хавотирланиб сўради Зумрад.\n— Уни безориликда айблашяпти.\n— Безориликда? — ҳайратга тушди Зумрад.\n— Ҳа, безориликда, — деди адвокат ва қора портфелидан қандайдир қоғозларни олиб столга қўйди. — Уч киши бўлиб бир мўйсафидни уришибди. Мўйсафид оғир аҳволда ётибди.\n— Бундай бўлиши мумкин эмас, — деди Зумрад қатъий оҳангда. — Комил бунақа одам эмас. У жуда ёввош, кейин...\n— Биламан, Комил бунақа одам эмас, — тасдиқлади адвокат. — Лекин бир кампир шу йигит ҳам бор эди, деб гувоҳлик беряпти.\n— Ишонмайман! — Зумрад ўрнидан туриб кетди, — Комил безори? Йўқ, бу англашилмовчилик.\n— Тўғри, — деди адвокат. — Мен ҳам шу фикрдаман. Аммо буни исботлаш керак. Исбот учун эса қўлимизда асос йўқ.\n— Мендан нима истайсиз? — сўради Зумрад.\n— Сизданми?.. — адвокат унга тикилди. — Сиздан ёрдам. Уни фақат сиз қутқара олишингиз мумкин.\n— Мен?! — қошларини чимирди Зумрад. — Қандай қилиб?\nАдвокат хонага шошиб кўз югуртирди, эшикка қаради. Ҳеч ким йўқлигига ишонч ҳосил қилгач, Зумрадга ўгирилди:\n— Ўша куни, шу хунук воқеа юз берган куни, у ... яъни Комил сиз билан бўлган...\nЗумраднинг ичида бир нарса узилгандек бўлди.\n— Қайси куни? — бўғилиб сўради у.\n— Шу йил 18 май куни. Комил шундай деди. Мана ўз қўли билан ёзган қоғоз.\nЗумрад беихтиёр адвокат узатган қоғозни олди, лекин ўқимади, бўшашиб стул суянчиғига ўзини ташлади. Унинг пешанаси, лабининг устини тер қоплаган, кўз олди қоронғилашган эди.\n— Сизга нима бўлди? — шошиб сўради адвокат.\n— Ҳеч нима, — деди секин Зумрад ва кўзларини юмди. ... Мана, бир кунлик қувонч, бир кунлик бахтнинг оқибати... у, негадир, шундай бўлишини, хунук бир воқеа юз беришини сезган эди, лекин бу воқеа шунчалик тез ва шундай хунук намоён бўлишини кутмаган эди.\nУ Комилни яхши кўрарди, бир кўришдаёқ яхши кўриб қолган эди. Қиш эди ўшанда. Қор гупиллаб ёғар, автомат чўтка троллейбус ойнасини тозалаб улгуролмас эди. Пешинда бошланган қор кечгача тинмади, қайтанга зўрайди. Олдинда ҳеч нарсани чироқ ёқиб ҳам кўриб бўлмай қолди. Бешёғочдан ўтганда, дуга чиқиб кетди. Зумрад дугани солиб, троллейбусга чиққанида антиқа кубанка кийган бир йигитдан бошқа ҳеч ким йўқ эди.\nЙигит унга қараб жилмайди.\n— Сиздан қўрқишди, — деди у.\n— Сиз-чи? — киноя билан сўради Зумрад. — Қўрқмайсизми?\n— Сизни ёлғиз ташлаб кетишдан қўрқаман.\nЗумраднинг энсаси қотди. Бундай суюқ гапларни у кун бўйи жуда кўп эшитарди. Лекин ҳозир ёкди, йигитнинг гапида бачканалик сезмадими, елкасини қоқиб, кабинага ўтди. Тормозни бўшата туриб, бўёғи кўчган ойна девордан орқасига қаради. Йигит унга кўзини қисиб кўйди. Зумрад педални босди. Олдинда Бўзсувнинг қия кўприги кўринди. «Қизиқ, — хаёлидан ўтказди Зумрад. — Қаёққа кетаётган экан? Уйигами ё қизи билан учрашганими? Қизи бўлса керак. Ҳа, бунақа келишган йигитларнинг қизи бўлмай иложи йўқ».\nЗумрад беихтиёр ён ойнага қаради. Думалоқ юзи телпак остида баттар думалоқ бўлиб кетган, жуда семиз, қип-қизил ширмой нонга ўхшарди. «Албатта унинг қизи шуба кийса керак, — ўйлади яна Зумрад. Иннайкейин этик кийса керак, анавинақа, ялтироқ этиклардан, пийма эмас. Қани етти соат шу совукда пиймасиз ўтириб кўр-чи! — у хўрсинди-да, яна орқасига кўз қирини ташлади. Йигит жойида ўтирарди. — Қаерда тушар экан? Ҳойнаҳой, Тўқимачилар комбинатида. Кинотеатр олдида учрашишади. Янги кино кетяпти. Франтсузча. «Eркак ва аёл». Яхши дейишяпти. Кўриш керак».\nЗумрад Шота Руставели кўчасига бурилиб, нон дўкони олдида тўхтади.\n— Сотсгородок. Кейинги остановка «Тўқимачилар комбинати», — у микрофонга шундай деб, қўшиб қўйди: — «Ўзбекистон» кинотеатри.\n— Раҳмат! — салондан йигитнинг шўх овози эшитилди.\nЗумрад жилмайди ва алам билан ўзича деди: — «Тўғри топибман. Кинога келибди. Қизи, албатта, кутаётгандир?»\nҚор бирдан тинди. Нам асфалт совукдан қотиб, ғадир-будир бўлиб қолди. Зумрад соатига қаради. Смена тугабди. Эски Жўвага етиб олса, бўлди. Самад ака ўтиради рулга. Ҳар ҳолда эркак, яхмалакдан қўрқмайди.\nУ шу хаёл билан бўлиб йигитни унутди. Тўқимачилар комбинати олдида уч минутча туриб, яна йўлга тушганда, беихтиёр орқасига қаради. Қай кўз билан кўрсинки, йигит ҳамон ўша жойда, ўртадаги дераза ёнида ўтирарди. Йўловчилар оз, беш-олтитагина одам чиққанди, холос. Зумрад севиниб кетди.\n— Ўртоқ пассажирлар! Троллейбус Эски Жўвага боради. Билет олишни унутманг! Яхши йигит! — деди у жўрттага овозини баланд қилиб микрофонга. Салоннинг охирида\nўтирган ёш бир йигит аланглаб ўрнидан турди. — Йўқ-йўқ, сиз эмас, — Зумрад уни тинчитди. — Учинчи қаторда, дераза ёнида ўтирган йўловчи! — йигит қўлини кўкрагига бигиз қилиб қадади. — Ҳа, сиз! Бояги билетингиз эскирди. Янги билет олинг. Майдангиз бўлмаса, абонемент олишингиз мумкин.\nЙигит ўрнидан туриб чўнтакларини ковлади, кейин унинг олдига келиб, кабинага бошини суқди.\n— Эътиборингиз учун раҳмат, — деди у оппоқ тишларини кўрсатиб. — Унутиб юбордингиз деб ўйловдим.\n— Учрашмадингизми? — сўради Зумрад.\nЗумрад «қизингиз билан» демоқчи эди, ўзини тийди.\n— Учрашадиган одамингиз билан.\n— Учрашадиган одамим сиз.\nЗумрад унга ялт этиб қаради. Йигит жилмайганича эшикка суяниб тураверди.\n— Ҳазилингизни қўйинг. Мен ишдаман.\n— Йигирма минутдан кейин ишингиз тугайди. Унгача кутаман. — Йигит шундай деб, уч сўмлик пул узатди.\n— Ҳаммасигами? — сўради Зумрад пулни олар экан.\n— Ихтиёрингиз, — деди йигит. — Фақат унутманг, ҳали студентман.\nЗумрад битта абонементни йиртиб, қолганини пул билан қайтарди.\n— Келишдик-а? — сўради йигит. — Кутаман.\n— Халақит беряпсиз? — жеркиб берди Зумрад. Йигит жойига бориб ўтирди.\nЗумраднинг бутун вужудини қувонч, ғулғула қоплади. Шу қувонч, ғулғула билан Эски Жўвага етиб келганини ҳам пайқамади.\n— Совқотдингми, қизим? — сўради Самад ака кабинага кўтарилиб.\n— Унчалик эмас, — деди Зумрад шошиб унга калитни бераркан.\n— Ҳа, энди совуқ тушди. Яхмалак отадиганга ўхшаймиз.\n— Хайр, эҳтиёт бўлинг!\nЗумрад троллейбусдан сакраб тушди. Шу заҳоти олдида ўша йигит боягидек жилмайиб, пайдо бўлди.\nЎша куни йигит уни уйигача кузатиб қўйди. Исми Комил экан. Университетнинг бешинчи курсида ўқир экан. Анчадан бери Зумрад билан танишмоқчи экан. Ниҳоят, бугун ахд қилибди.\nУлар эртасига учрашишди. Комил уни «Ўзбекистон» кинотеатрига, «Eркак ва аёл» филмига олиб тушди. Зумрад тсигейка шубасини, қизил этигини кийди. Филмнинг ўртасида, қаҳрамонлар севгиси энг олий нуқтага чиққанда, Комил қизнинг тиззасига қўлини оҳиста қўйди. Қўли ёнарди. Қоронғи бўлса ҳам, Зумрад, қизариб кетди. Филмдан сўнг, ғарч-ғурч қор босиб, пиёда уйга кетишди.\nКомил индинига ҳам келди, ундан кейин ҳам. Улар ҳар куни бирон ёққа боришар ёки пиёда тинч, одам сийрак кўчаларни айланишарди.\nЗумрад бахтли эди. Қизидаги ўзгаришни кўриб Рисолат хола ўзида йўқ шод эди. Ҳар куни Зумрад ишга кетиши билан, сандиқларини очиб йиққан бисотини кўздан кечирар, худди тўй эртага бўладигандай, қўни-қўшнилари билан кўрпа-ёстиқ, асбоб-анжомлар ҳақида маслаҳатлашарди. У ўзича, тўйни гилос пишиғига мўлжаллади. Зумрад кулди, лекин индамади.\nҲовлининг бурчагидаги терак бўйи кўтарилиб чиққан эртанги гилос қизарганда, Рисолат хола: «Гаплаш энди» — деди. Зумрад одатдагидай қизариб кетди, лекин кечгача тўйнинг хаёли билан юрди. Қулоғи остида Муҳаббатнинг «Ёр-ёр»и янгради. Маъмуржон аканинг «Тўйлар муборак»и... Табриклар, қадаҳларнинг жаранги. Кейин, иккалови ёлғиз қолишганини тасаввур қилди. Эгнида оппоқ кўйлак, бошида оппоқ шоҳи рўмол, олдида эса Комил, Мана, у яқинлашди, секин рўмолини кўтарди...\nЗумрад яна қизариб кетди. Шундай хаёллар билан сменаси қандай тугаганини билмади. Эски Жўвада троллейбусдан тушиб, диспетчер хонасига кетаётганда тўсатдан Комил пайдо бўлиб қолди. Бугун улар учрашмоқчи эмас эди, Зумрад машиначиникига бориши керак эди. Аввал севинди, кейин ҳайрон бўлди.\n— Сизни кутаётган эдим, — деди Комил уни четга тортиб. — Гап бор.\nУлар бозор олдидаги хиёбонга ўтиб бўш скамейкалардан бирига ўтиришди.\n— Биласизми, — деди зўрға Комил тили гапга келмай. — Мени... мени уйлантиришмоқчи. Келаётган шанбага тўй...\nЗумрад бўшашиб кетди. Астагина:\n— Табриклайман, — деди.\nШундан кейин нима бўлди, қандай уйига келди, билмайди. Кўзини очса, тепасида онаси ўтирибди.\n— Қўй, болам, ўзингни қийнама. Сенинг тирноғингга ҳам арзимайди у ярамас. Студент эмиш тағин. Манавини ҳўпла.\nРисолат хола унга қатиқ тутди. Зумрад пиёлага лабини теккизди-ю, ичмади.\nШу куни у ишга бормади. Кечгача шифтга термилиб ётди. На ухлади, на гапирди. Кечга бориб кўзи илинди, туш кўрди. Кенг лолазор эмиш. Ўртасида у бир тўда қизлар билан лола териб юрганмиш. Тўсатдан рўпарасида бир йигит пайдо бўлибди. Қучоғи тўла лола. Комилга ўхшар эмишу, лекин Комил эмас эмиш. У Зумрадга яқинлашиб:\n— Манави сизга! Сиз учун тердим! — дебди ва қучоғидаги лолаларни унга узатибди. Кейин, уни бағрига босибди. Бағри кенг, иссиқ эмиш...\nЗумрад чўчиб уйғониб кетди.\n— Ҳеч нима қилмайди, болам — деди ёнида ётган Рисолат хола. — Озгина алаҳсирадинг. Дунёнинг беш куни қоронғи бўлса, беш куни ёруғ — ҳеч нима қилмайди. Қайтанга пишиқ бўласан.\nЗумрад овунди. Ишга чиқди. Лекин Комилнинг тўйи куни яна кечаси билан йиғлаб чиқди.\nОрадан йил ўтди. Бир куни Зумрад ишдан келаётиб, кўча оғзида антика шляпа кийган бир одамни кўрди-ю, юраги шув этиб кетди. Бу Комил эди. Олисдан Зумрадни кўриб, қаршисига юрди. Кейин, айбдорларча, қўл узатди.\n— Келинг, — деди Зумрад юраги дукиллаб.\n— Шундай, — деди Комил ва илгаригидек текис тишларини кўрсатиб, илжайди. — Ўтиб кетаётган эдим, сизни кўрай дедим.\n— Қани, уйга киринг, — деди Зумрад ҳаяжон ичида бошқа гап тополмай.\n— Зумрад, табриклайман, — Комил унга меҳр билан тикилди. — Бугун туғилган кунингиз, аслида шунга келувдим...\nУ бошини қуйи солди.\nЗумрад унинг озғин, ажин туша бошлаган қорамтир юзига, битта-иккита оқ оралаган қоп-қора духобадек сочига қараб хўрлиги келиб кетди. Комил унинг учун аввалгидек яқин ва азиз эканини ҳамда уни яхши кўришини, шу топда аниқ ҳис қилди.\n— Раҳмат, — деди ўпкаси тўлиб. — Қани, уйга юринг.\n— Мен ҳозир!\nКомил орқасига югуриб кетди.\n— Ҳозир! Ҳозир келаман!..\nЗумрад уйга кирди. Нима қилиб қўйди? Нега уйга таклиф қилди? Наҳотки шуни истаса... Қанча ўйламасин, қандай хаёлларга бормасин, энди кеч эди. У шошиб ошхонага ўтди, чой қўйди. Ойнага қараб, апил-тапил ўзига оро берган бўлди. Сўри тагидаги стол устида дастурхон ўроғлиқ турарди. Очди. Тахсимчаларда қулупнай, Зумрад яхши кўрадиган ёнғокли торт, тортнинг ёнида конверт турарди. Очиб ўқиди: «Умрбод бахт тилаймиз! — Ойинг, дугонанг Мунира. Ёстиқ тагини ҳам қараб қўй» — деб ёзилган эди унда.\nЗумрад севинч билан хатни ўпди. Албатта бу Муниранинг иши. Онаси бундай ёзмайди. Кейин у, санаторийда. Уч кун бўлди кетганига. Қизининг туғилган куни унинг хаёлида ҳам бўлмаса керак. Зумрад хатни яна бир ўқиб чиқди. Шу пайт эшикда шампанское кўтарган Комил пайдо бўлди, Зумрад нима бўлса ҳам ўтмишни эсламасликка, ҳозиргина юрагини қамраб олган шодликни йўқотмасликка қарор қилиб, Комилга юзланди.\nУнинг хаёлидан ўша кун сира кўтарилмайди. Анча ўтиришди. Зумрад озгина вино ҳам ичди. Кулди ҳам, аммо Комилнинг нега келганини суриштирмади. Комилнинг ўзи хам айтмади. Фақат кетаётганида унинг юзидан ўпар экан: «Мен бахтсизман, кечиринг», деди. Комилнинг келиши билан унинг юрагида қандайдир умид учқунлаган ва кеча давомида у нимагадир ишонган, ниманидир кутган эди. Бу гапдан сўнг умиди сўнди. Кўча оғзида хайрлашиш учун Комил қўл узатганда:\n— Бошқа келманг, — деди. — Уят бўлади.\nКомил кўздан ғойиб бўлгунча ортидан хомуш қараб турди. Кейин отилиб уйга кирди-да, ўзидан, такдиридан ўкиниб, ўксиниб-ўксиниб йиғлади...\n— Сизни хафа қилиб қўйдим шекилли?\nАдвокатнинг бу гапи унинг хаёлини бўлди. Кўзларини очди.\n— Кечирасиз, — хўрсинди Зумрад. — Хўш, мен нима килишим керак?\n— Эртага суд, — деди адвокат, — бориб Комилнинг ўтган ойда худди шу куни сиз билан бўлганини тасдиқласангиз, бас. Албатта, ҳеч ким сизни мажбур қилолмайди. Кейин... тушунаман, бу оғир сизга. Лекин бошқа иложимиз йўқ.\n— Комил... Комил нима деди? — сўради зўрға Зумрад.\n— Менинг бу ерга келганимни у билмайди. Умуман, Комил сизни ҳурмат қилади. Ўша куни сиз билан бўлганини кечагача айтмаган эди. Фақат кеча...Аҳволининг жиддийлигини тушуниб, айтди. Биласиз-ку, ҳозир безориларга карши қаттиқ кураш кетяпти. Беш-олти йиллик умри хазон бўлиб кетиши мумкин.\nАдвокат яна нималарнидир гапирди. Зумрад эшитмади. «Ҳурмат қилади...» — ўйларди у. — «Ҳурматнинг нималигини, ҳозир бу ҳурмат қанчалик қиммат тушаётганини у билармикан?»\n— Менга ҳеч нарса демайсизми? — сўради адвокат анча вақт жим ўтиришгач.\nЗумрад бошини қуйи солди. Адвокат ўрнидан турди.\n— Суд эртага, соат ўнда.\nЗумрад унга қарамади ҳам. Бошини эгганча, ўйга толди. Мунира кирди.\nШу куни кечгача у чурқ этмади. На онаси билан, на Мунира билан гаплашди. Шифтга термилганча ётди. Контсертга Муниранинг ўзи кетди. У келганда, ўзини ухлаганга солди. Эрталаб ҳовлига тушди.\n— Ҳаммасини эшитдим, — деди Мунира. — Бормайсан судга. Менга қолса, отиб юборишмайдими?! Қайси юз билан борасан, ўзинг айт? Одамлар нима дейди?\nЗумрад, тўғри, дегандек бош ирғади...\nАнҳор томондан муздек шабада юзига урилди, у сесканиб кетди. Сўри тагида Рисолат хола хуррак отиб ухларди.\nЗумрад пастга тушди. Бўзсув шовқин солиб, ҳайқириб оқарди. «Уйимиз яхши жойда, — негадир кўнглидан ўтказди Зумрад. — Шундай марказда. Бир ёғи сув, бир ёғи боғ... Бузилса, қаерда турарканмиз?»\nУ кечагидек харсанг устида энгашиб панжаларини сувга солди. Баданига ёқимли муздек ҳарорат тарқади. Анчагача шундай қўлларини сувга солиб ўтирди. «Наҳотки, бошқа далили бўлмаса? — хаёлидан ўтди унинг. — Қанчалик уятлигини ўйламадимикан?»\nУ зинани ғирчиллатмаслик учун битта-битта оёқ учида юриб ҳовлига кўтарилди.\n— Зумрад? — уйқу аралаш чақирди Рисолат хола.\n— Мен, ойи, уйғотиб юбордимми?\n— Эрта турдинг-да, болам, — Рисолат хола ёнига ағдарилди. — Ҳали кун чиқмабди, озгина мизғиб ол.\n— Ҳозир ётаман.\nЗумрад хонасига кирди, Мунира лабларини чўччайтириб ухларди. Зумрад ҳавас билан унга бир оз тикилиб турди-да, кийина бошлади. Тошойна ёнига ўтиб, тароқни олмоқчи бўлган эди, қўли атир шишага тегиб кетди. Шиша «дўп» этиб ерга тушди.\nМунира чўчиб уйғонди.\n— Уф! Қўрқиб кетдим, — деди кўзларини ишқалаб. — Энди учрашиб турувдик-а!.. Қўпол!\n— Ишим бор.\n— Биламан қаёққа кетаётганингни! — Мунира каравоти устида чордана қурди. — Эсинг жойидами, девона?! Бормайсан!\n— Ухла, — деди қатъий оҳангда Зумрад. — Ҳали эрта.\n— Борма. Номусга қолдирма ўзингни!\n— Ухла деяпман сенга! Эшитдингми, ухла!\nЗумрад ҳовлига тушди. Мунира нималардир деб вайсади. Аммо у эшитмади. Ёстиққа бошини омонатгина қўйиб ётган онасига бир қаради-да, кўчага чиқди.\nТонг ёришган эди. Кечаси сув сепилган асфалт йўлка қуриган, фақат у ер-бу ерда усти қотган тупроқ қорайиб турарди.\nЗумрад пиёда йўлга тушди. Шаҳар судига етиб келганда баланд бинонинг кулранг устунларига қараб, бўшашиб кетди. Муниранинг йиғламоқдан бери бўлиб ёлворгандаги башараси кўз олдига келди. Орқасига қайтди. Муюлишдан ўтиб, хиёбонга олиб борадиган боғ кўчага бурилди. Олдинда серсоя чинор ва бўш скамейка кўринди. Шу ёққа юрди. Анчагача шу скамейкада ҳеч нарсани ўйламай бепарво ўтирди.\nСоат бонг урди. Зумрад бир сесканиб тушди. Кейин санади. Ўн. «Бориш керак, — деди кўнглида. — Энди бориш керак».\nУ йўлга тушди. Ўзини қанча зўрламасин, оёқлари судралар, юраги дукиллаб урарди. Бир амаллаб етиб келди. Ҳаммаёқ одам, ғуж-ғуж одам... У қўрқиб кетди. Бир зум ҳамма қўлини бигиз қилиб уни кўрсатаётгандек, масхара килаётгандек туюлиб кетди. Лекин ҳеч ким унга қарамасди, ҳамма ўзи билан ўзи овора эди.\nЗалга кирганда, суд бошланган эди. Одам бу ерда ҳам кўп. Зумрад дераза тагидаги бўш стулга бориб ўтирди ва беихтиёр суд томонга қаради. Кейин кўзи Комилга тушди. У иккита милитсионер ўртасида ўтирарди. Боши эгик, сочи олинган. Ранги — доканинг ўзи. Зумраднинг раҳми келиб кетди.\n— Ишонувдим, синглим, ишонувдим! — Зумрад ёнида адвокатни кўрди ва негадир қизариб кетди. — Бутун умидимиз сиздан.\nЗумрад беихтиёр Комилга қаради, кўзлари тўқнашди. Комил миннатдор оҳангда лабининг бир учи билан жилмайди. Зумрад негадир жирканиб кетди. Ҳатто сўрашмай, кўзини четга олди. Суд раиси чақирмагунча у томонга қарамади, қарай олмади.\nНиҳоят, уни чақиришди. Тиззалари қалтираб ўрнидан тураркан, ҳамма тикилиб турганини кўрди. Кўрди-ю, келганига пушаймон бўлди. Ўзи сезмаган ҳолда Комил томонга қаради. Комил ҳам унга тикилиб турарди. Фақат унинг қарашида қизиқиш, ҳайронлик эмас, илтижо, чексиз илтижо бор эди.\nЗумрад унинг гапларини тасдиқлади. Ҳа, ўша куни айбланувчи уникида эди. Ярим кечагача у билан бўлди. Яна нимани тасдиқлаши керак?\nЗал тўлқинланиб кетди.\n— Мана, шунақалар оилани бузади-да, — деди кимдир. Яна кимдир қичқирди:\n— Уятсиз! Беномус!\nСуд раиси одамларни тартибга чақириб, кўнғироқ чалди. Зумрад юзини беркитганича, ташқарига отилди.\nОстонада кимдир тирсагидан ушлади. Бу ҳансираган адвокат эди.\n— Раҳмат, синглим! Комил бу яхшилигингизни унутмайди. Хотинига бир амаллаб тушунтирамиз. Кечирар... Раҳмат сизга!\n— Мени тинч қўйинг, — деди лаблари титраб Зум-рад. — Эшитяпсизми, мени тинч қўйинг!\nУ худди биров қувлаётгандай катта, сершовқин кўча бўйлаб чопиб кетди.\nҚаёқларга борди, қайси кўчаларга кириб-чиқди, билмайди. Кимдир уни юпатди, кимдир сув ичирди. Хиёбонга ҳам қандай қилиб келиб қолгани номаълум...\nУ арғувон тагида ўтирарди. Қачон келди бу ерга, бу ерни нега танлади — билмасди. Шундай олдида тинч ва текис оқаётган сарғиш Бўзсув уйининг олдидан ҳайқириб оқади, бу ерда тинч, текис, оқаётгани билинмайди. Қаердадир чўмилишяпти шекилли, баъзан сув шалоплаб қолади, кейин яна тинчийди, фақат кўзни оладиган даражада жимирлайди. Лекин у сезмасди, тиккага келган қуёш нурлари сербарг шохлар орасида синиб, боши, елкаларида ўйнаётга-нини ҳам енгил шабада сув салқинини юзига уриб, пешонасига тушиб турган бир тутам сочини тортқилаётганини ҳам сезмасди. Скамейка зиҳига кафтларини тираганича ўтирарди.\n— Опа! Сов... совқотиб кетдим! — деган ингичка овоз эшитилди бир маҳал.\nЗумрад аланглаб атрофга қаради. Қирғоқдаги чимга ёпишиб сув ичида бир бола турарди. Унинг ранги кўкариб кетган, тишлари такилларди.\n— Чиқмайсанми? — сўради Зумрад.\n— Қа... қанақа қилиб чиқаман? — деди бола зарда билан. — Иштоним орқайизда-ку?!\nЗумраднинг кулгиси қистади. Скамейка суянчиғидаги иштонни болага узатди-ю, ўрнидан турди.\nБирдан қуёш бетини аллақаёқдан пайдо бўлган туя ўркачидек булут қоплади. Дав-дарахт қорайди. Зумрад жунжикиб осмонга қаради, ҳаво чанг босгандек сап-сариқ эди. Булут чузилиб, шаклини йўқотди. «Ҳозир тарқайди», — деб ўйлади Зумрад. Унинг ташвишлари, шу кунгача чеккан азоби ҳам тарқармикан?..\n"http://www.kutubxona.com/wiki/index.php?title=Oʻlmas_Umarbekov._Nomus_(hikoya)_/_Kiril&oldid=13044" dan olindi


Шавкат Мирзиёев: Уйлар давлат томонидан бепул қуриб-таъмирлаб (...)\nСардобадаги сув тошқинидан жабр кўрган оилалар учун уйлар давлат томонидан бепул қуриб берилади, уйлар 1 сентябргача қуриб битказилиши режалаштирилмоқда. Уйлари зарарланган одамларнинг ҳовлилари ўзларида қолади.\nСардоба туманида маҳаллий аҳоли вакиллари билан учрашув бўлди.\nПрезидент Шавкат Мирзиёев сув омборида юз берган техноген авария жуда катта синов бўлганини, Ҳукумат комиссияси ташкил этилиб, тошқин оқибатларини бартараф этишга барча куч ва имкониятлар сафарбар қилинганини яна бир бор қайд этди.\n«Бу ишларни ташкил этиш ва Сирдарё халқидан хабар олиш учун бугун тўртинчи марта сизларнинг олдингизга келдим. Ҳар соат, ҳар дақиқа бу ердаги ишлар ҳолатини суриштириб турибман, телефон орқали ҳисобот оляпман», деган давлат раҳбари.\nАҳолининг турмуш шароитларини тиклаш асосий вазифа экани, зарарланган уйларни таъмирлаш ҳамда янги турар жойлар қуриш бўйича ишлар бошлаб юборилгани таъкидланди.\n«Таъмирланадиган уйлар ҳам, янги қуриладиганлари ҳам давлат томонидан бепул қуриб-таъмирлаб берилади. Одамлар янги кўп қаватли уйларга ва ўзларининг таъмирланган ҳовли-жойларига 1 сентябргача тўлиқ кўчиб ўтиши мумкин бўлади. Шу билан бирга, уйлари зарарланган одамларнинг илгариги ҳовлилари ҳам ўзларида қолади», деган президент.\nМаълумот учун, Сардоба, Оқолтин ва Мирзаобод туманларида уй-жойлари бутунлай яроқсиз ҳолга келиб қолган аҳоли учун учта массивда жами 2 640 квартирали 66та 5 қаватли уй қурилиши режалаштирилган.\nБугун президент Сардоба туманидаги «Дўстлик» маҳалласида барпо этиладиган 1480 хонадондан иборат 37та уй учун тамал тоши қўйиш маросимида иштирок этди.


Афғонистонлик ўзбек йигити: она тилимиз бизга ғурур бағишлайди » STV teleradiokompaniyasi\nSTV teleradiokompaniyasi » Новости » Республика янгиликлари » Афғонистонлик ўзбек йигити: она тилимиз бизга ғурур бағишлайди\nАфғонистонлик ўзбек йигити: она тилимиз бизга ғурур бағишлайди\nМаълумотларга қараганда, ўзбек тилида ер юзида 50 миллионга яқин аҳоли гаплашади. Бу дунёда ҳар 150 кишидан бири ўзбек тилида сўзлайди, деганидир.\nФерузуллоҳ Сирдош Афғонистон Ислом Республикасининг Фориёб вилоятда яшайди.Ўзбек миллатига мансуб бу йигит Сурхондарё вилоятидаги Афғонистон фуқароларини ўқитиш таълим марказида ўзбек тили ва адабиёти йўналишида таҳсил олган. Биз унинг она тили ҳақидаги фикрлари билан қизиқдик.\n– Дунёда ҳар бир миллат ўзининг она тили билан тирик, – дейди Ферузуллоҳ. – Тилини билмаган элини билмас, деганлари бежиз айтилмаган. Ўзбек тили беқиёс сўзга бой, узоқ тарихга эга бўлиб, бутун дунё ўзбекларининг миллий тили ҳисобланади. Ўзбекистонда ўзбек тилига давлат тили мақоми берилгани, бизнинг Афғонистон Ислом Республикасида ҳам расмий давлат тили сифатида тан олингани барчамизга фахр бағишлайди.\nШеъриятга қизиққаним учун она тилида ижод қиламан. Ўзбекистонда ҳам шу йўналишда ўқидим. У ерда ўзимизни уйдагидек ҳис қилиб, яшадик. Қисқа фурсат бўлса-да, аммо ўқитувчиларимиздан ўзбек тили ва адабиётини чуқур ўргандик. Ўзбек тили катта бир хазина аслида. Бу тилда битилган асарларни ўқиб, унинг мағзини чақиб, тугатолмайсиз.\nОна тилимиз – бизнинг ўзлигимиз, ғуруримиз. Бу буюк аждодларнинг тили. Афғонистон Ислом Республикасида 10 миллиондан ортиқ ўзбеклар яшаётган шимолий вилоятлардаги университетларда ўзбек тили ва адабиёти бўйича бўлимлар ташкил қилинган.\nБугунги кунда ўзбек тили мавқеини халқаро миқёсда кўтариш учун кўплаб саъй-ҳаракатлар қилинаётганига гувоҳмиз. Ўзбекистон Президентининг Бирлашган Миллатлар Ташкилоти бош ассамблеяси 75- сессиясида ўзбек тилида нутқ сўзлагани катта тарихий воқеа бўлди. Биз хорижда яшаётган ўзбеклар ҳам рости бундан жуда тўлқинландик.\nБиз дунёнинг қайси юртидан бўлишимиздан қатъий назар, шундай она тилимиз бор эканлигидан фахрланамиз. Тилимизни севиб, унинг ривожланиши ва гуллаб-яшнаши учун сидқидилдан тинимсиз ҳаракат қилишимиз керак. Амир Темур, Алишер Навоий, Заҳириддин Муҳаммад Бобурларнинг авлодлари сифатида уларнинг бой меросларини асраб-авайлаб, кейинги наслларга етказиш муҳим вазифа ҳамда масъулиятдир.\nМ.Сулаймонов суҳбатлашди, ЎзА\nЖерар Департе ижросидаги фильмда ўзбек халқининг меҳмондўстлиги ва Ўзбекистоннинг бой тарихий, маданий мероси ифодаланган\nРус тили фанидан ва рус синфларида малакали педагогик кадрлар етишмайдими? - ХТВ муносабати\nСайловлар жараёни турли тилларда ёритилади\nЎзбекистон, Буюк Британия: BBC Ўзбек Хизмати Катта Лангар Қуръони тарихини ёритиш мақсадида Sevimli TV билан ҳамкорлик қилди


«БИЗ ПРЕЗИДЕНТ САЙЛОВИДА ЮРТИМИЗ КЕЛАЖАГИ, ҲАЁТИМИЗ ФАРОВОНЛИГИ УЧУН ОВОЗ БЕРАМИЗ» - Ўзбекистон овози газетаси\n«БИЗ ПРЕЗИДЕНТ САЙЛОВИДА ЮРТИМИЗ КЕЛАЖАГИ, ҲАЁТИМИЗ ФАРОВОНЛИГИ УЧУН ОВОЗ БЕРАМИЗ»\nПрезидентликка Ўзбекистон Халқ демократик партиясидан номзод Ҳотамжон Кетмоновнинг ишончли вакиллари Қорақалпоғистон Республикаси, Тошкент шаҳри ҳамда барча вилоят, туман ва шаҳарларда сайловчилар билан учрашувлар ўтказди.\nУларда мамлакатимиз ижтимоий-иқтисодий тараққиёти, халқимиз турмуш фаровонлигини ошириш масалаларида фикр-мулоҳазалар билдирилди, номзоднинг дастури, унда илгари сурилган ғоя ва таклифлар ҳар томонлама чуқур ўрганилди.\nШундай учрашувлардан бири Хонқа туманида ўтказилди. Учрашувни 12-Хоразм округ сайлов комиссияси аъзоси Эргаш Худайназаров очди. Шундан сўнг номзоднинг ишончли вакили, ЎзХДП Хоразм вилоят кенгаши раиси Раимберган Сабуров сайловчиларни номзоднинг таржимаи ҳоли ва дастури билан таништирди.\nИшончли вакил номзоднинг дастури партиямиз дастурига ҳамоҳанглиги, унда электорат манфаатларини ҳимоя қилишга қаратилган таклифлар илгари сурилганини қайд этди. Дастурда, асосий эътибор аҳоли, айниқса, ёшлар бандлигини таъминлаш масалаларига йўналтирилгани таъкидланди.\n— Номзоднинг кам таъминланган оилаларга ҳар ойда тўланадиган моддий ёрдам ва ижтимоий нафақаларни мақсадли фойдаланиш шарти билан бир марталик тўловга алмаштириш таклифи айни пайтда долзарб масаладир, — деди ишончли вакил. — Бу, айниқса, қишлоқ жойларида яхши самара беради. Бир марталик тўлов ҳисобидан уйда ишсиз ўтирган кўп болали аёллар ёки ёшлар ўз ишини очиш имконига эга бўлади.\nУчрашувда номзод дастуридаги асосий йўналишлар юзасидан сайловчилар ўз фикр-мулоҳазаларини билдиришди.\n— Ҳақиқатдан ҳам аҳолини иш билан таъминлаш, меҳнатга оид ҳуқуқ ва манфаатларини ҳимоя қилиш одамларнинг турмуш фаровонлиги ошишида муҳим аҳамиятга эга, — дейди халқ депутатлари туман Кенгаши депутати Ҳожибой Абдураҳмонов. — Шу маънода Президентликка номзод Ҳотамжон Кетмонов дастурида илгари сурилаётган хизмат кўрсатиш ва сервис соҳасида фаолият юритаётган корхона ва ташкилотларнинг саъй-ҳаракатларини янада фаоллаштириш ғояси менга маъқул келди. Чунки мазкур соҳаларни ривожлантириш орқали иш ўринлари очиш, одамларга муносиб турмуш шароитини яратиш, аҳолига хизмат кўрсатиш сифатини ошириш кафолати мустаҳкамланади.\nУчрашувда номзоднинг ишончли вакили сайловчиларни қизиқтирган саволларга жавоб берди. Уларни сайлов куни Президентликка номзод Ҳотамжон Кетмоновни ёқлаб овоз беришга чақирди.\nҚарши шаҳар банк коллежида ўтказилган учрашувда Ўзбекистон ХДП фаоллари, кенг жамоатчилик вакиллари ҳамда сайловда биринчи марта овоз берадиган ёшлар иштирок этди.\nУчрашувни 18-участка сайлов комиссияси раиси Дилшод Мадиев очди. Сўнг номзоднинг ишончли вакили, ЎзХДП Қашқадарё вилоят кенгаши раиси Олим Равшанов сайловчиларни номзоднинг таржимаи ҳоли ҳамда дастури билан таништирди.\n— Номзод дастурида ижтимоий ҳимояга муҳтож аҳолини ҳар томонлама қўллаб-қувватлаш, аҳоли бандлигини таъминлаш, касб-ҳунар коллежлари битирувчиларига кенг қулайликлар яратиш устувор вазифа этиб белгиланган, — деди у. — Шу билан бирга кам таъминланган оилаларнинг манзилли ижтимоий ҳимоясини кучайтириш, юқори сифатли ва мақбул тиббий ёрдамдан кенг фойдаланиш имкониятини таъминлаш масалаларига ҳам алоҳида эътибор қаратилган. Улар аҳолининг турмуш фаровонлигини ошириш, мамлакатимиз тараққиётини юксалтиришда муҳим аҳамият касб этади.\nШундан сўнг сайловчилар номзод дастурида илгари сурилган ғоя ва таклифлар бўйича ўз фикр-мулоҳазаларини билдиришди.\n— Ҳотамжон Кетмоновнинг дастурида аҳолига юқори сифатли ва мақбул тиббий ёрдамдан кенг фойдаланиш имкониятини таъминлаш масаласи белгилангани бизга маъқул келди. — дейди Қарши шаҳридаги «Пахтазор» маҳалла фуқаролар йиғини раиси Ҳурсан Кенжаева. — Ҳеч биримизга сир эмас, тез тиббий ёрдамдан фойдаланиш, кексалар, пенсионерлар ва ногиронларга малакали тиббий хизмат кўрсатишда айрим камчиликлар учраб турибди. Номзод дастурида илгари сурилган вазифалар амалга ошса, ушбу нуқсонлар бартараф этилади, деб ўйлайман.\nУчрашувда, шунингдек, 29-умумий ўрта таълим мактаби директори, халқ депутатлари Қарши шаҳар Кенгаши депутати Жамила Тўрақулова, Қарши банк коллежи ўқитувчиси Ҳамдам Саидов ва бошқалар номзод дастурининг муҳим жиҳатлари, унда илгари сурилган вазифалар, ғоя ва таклифлар ҳақида ўз фикр-мулоҳазаларини билдиришди. Сайловчиларни Ўзбекистон Республикаси Президентлигига номзод Ҳотамжон Кетмоновга овоз беришга чақиришди.\nЯшнобод туманида Президентликка номзодимизнинг ишончли вакили, ЎзХДП Тошкент шаҳар кенгаши раиси Ҳайдар Бобохонов сайловчилар билан учрашди.\nУчрашувни 14-Тошкент шаҳар сайлов округи аъзоси Салим Шоев очди. Сўнг ишончли вакил сайловчиларни номзоднинг таржимаи ҳоли ва дастури билан таништирди.\n— Ҳотамжон Кетмонов дастурида, энг аввало, мамлакатимизда ижтимоий қўллаб-қувватлашга эҳтиёжманд аҳоли қатламлари манфаатларини ҳимоя қилиш, таълим ва соғлиқни сақлаш, суд-ҳуқуқ, уй-жой ва коммунал хизматлар кўрсатиш тизимини янада ислоҳ этишга қаратилган қатор масалалар илгари сурилмоқда, — деди у. — Айниқса, меҳнатга лаёқатли аҳолининг муносиб ҳақ тўланадиган иш ўринларига эга бўлишга интилишини қўллаб-қувватлаш, уларнинг шахсий ташаббускорлиги ва ишбилармонлигини рағбатлантириш таклифлари ижтимоий сиёсатни кучайтиришда муҳим аҳамиятга эга.\nУчрашувда номзоднинг дастури ҳақида фикр-мулоҳазалар билдирилди.\n— Менга дастурдаги давлат қурилиши ва суд-ҳуқуқ тизими билан боғлиқ ташаббуслар маъқул бўлди, — дейди Тошкент ихтисослаштирилган хотин-қизлар коллежи ўқитувчиси Нилуфар Нажмиддинова. — Номзод ижтимоий ҳаёт эҳтиёжларидан келиб чиққан ҳолда, қонунчиликни янада такомиллаштириб бориш зарурлигини таъкидламоқда. Қолаверса, у фуқароларнинг судга мурожаат қилиш ҳуқуқининг самарали механизмини таъминлаш мақсадида ахборот-коммуникация технологияларини изчил қўллаб боришни давом эттириш керак, деб ҳисоблайди. Бу саъй-ҳаракатлар суд ва суд процесси иштирокчилари ўртасида ўзаро самарали алоқа ўрнатилиши, жумладан, суд ҳужжатлари ва хабарномаларини етказишнинг замонавий усулларини жорий этиш орқали процессуал механизмларни такомиллаштиришга хизмат қилади.\n— Учрашувда, шунингдек, Тошкент Педиатрия институти қошидаги 2-сонли академик лицей директори, халқ депутатлари Тошкент шаҳар Кенгаши депутати Шаҳноза Мираҳимова, ЎзХДП «Истиқбол» ёшлар қаноти Яшнобод туман бўлими етакчиси Умидхон Ҳошимов, тумандаги «Чўлпон» маҳалла фуқаролар йиғини котиби Ирода Маҳкамова, «Ўрта масжид» маҳалласи фаоли Маҳбуба Ризалиева ва бошқалар сўзга чиқиб, сайловчиларни Ҳотамжон Кетмонов номзодини қўллаб-қувватлашга чақирди.


Миср президенти Вашингтоннинг Қоҳирага муносабати ўзгарганини эътироф этди\n08:53 / 06.04.2017\nМиср президенти Абдул Фаттоҳ Ас Сисининг қайд этишича, АҚШ президенти Дональд Трамп маъмурияти Мисрга авввалги раҳбариятга қараганда ўзгача ёндашмоқда, деб хабар қилмоқда Fox News.\nАс Сисининг айтишича, у аввалги президент Барак Обама маъмурияти билан унчалик келиша олмаган. Бироқ, Трамп билан бошиданоқ умуман бошқача муносабатлар йўлга қўйилмоқда.\n"Минтақадаги вазият ҳақиқий маънода англанмоқда", — деган Миср раҳбари телеканалга берган интервьюсида. "Минтақадаги экстремизм ва терроризмга қаршисида жиддий ва масъулиятли ҳаракатлар бор. Бу эса ажойиб. Ёвузликка қарши курашишдан яхши нарса йўқ", — деб қўшимча қилган давлат раҳбари.\nТрамп ва унинг мисрлик ҳамкасби Вашингтондаги учрашувда стратегик ҳамкорлик ва терроризмга қарши курашда кучларни мувофиқлаштиришни кучайтиришга келишиб олишган. Бундан ташқари, Трамп ва Ас Сиси Яқин Шарқ, шу жумладан Ливия, Сурия ва Яманда тинчликни тарғиб қилиш муҳимлигини қайд этишган. Улар, шунингдек, Исроил ва Фаластинни қўллаб-қувватлаш борасида ўзаро қизиқиш билдиришган.\nТаъкидланишича, мазкур ташриф Миср раҳбарининг сўнгги 8 йил мобайнида АҚШга илк сафаридир.\nАбдул Фаттоҳ Ас Сиси, шунингдек, Пентагон раҳбари билан хавфсизлик масалаларини муҳокама қилган. У АҚШ мудофаа вазири Жеймс Мэттис билан бирга терроризмга қарши курашда ҳамкорлик қилишга уринишларини изҳор қилишган.\nШу билан бирга, Мэттис яқин орада Мисрга ташриф буюриши хабар қилинмоқда.


Газета СБХ / 2014 год / № 44 / Бухгалтернинг бухгалтергагина айтадиган гапи\nТаниқли давлат арбоби, француз генерали Шарль де Голль, бир сафар ер юзидаги барча қабристонлар тенги топилмайдиган одамлар билан тўлиб кетган, деган эди. Бу маҳзунликка мойил гап бўлса-да, воқеликка анча мос, тўғри келади. Тенги топилмайдиган кадрлар мавжудлиги аллақачон тан олинган фактдир. Ҳар қандай мутахассис дам олмоғи, ҳордиқ чиқармоғи керак эканлиги хусусида ҳам шундай дейиш мумкин. Зотан, ҳаддан ташқари ортиқча иш (вазифа) бажариш, меъёридан ортиқ ишлаш стресслар ва касалликлар келтириб чиқариши турган гап.\nБош бухгалтерлар бу борада бошқа айрим касб намояндалари билан бирга фаолият нуқтаи назаридан шунақа таҳлика ва таҳдид остида турадиганларнинг олди қаторида юрадилар. Шу сабабли ваколатларининг бир қисмини ўзгаларга ўтказиш улар учун бағоят керакли тадбир ҳисобланади. Энг аввало, шу йўл билан ихтиёридаги вақтнинг бир қисми бўш бўлади, бу эса ўз навбатида танг аҳволда қолиш ҳамда ҳа бўл-ҳа бўлчиликдан қутулишга ёрдам беради. Ваколат ва зиммадаги вазифаларни ўзгаларга ўтказишнинг ҳамиша ҳам имконияти бўлавермаслиги тайин. Муайян вазиятлардагина шундай қилса бўлади. Зиммасига вазифа-ваколат оширилган шахс бош бухгалтер томонидан албатта назорат қилиб турилиши лозим.\n«Hotel Ravshan» хусусий корхонаси бош бухгалтери Антонина ЗАЙНУТДИНОВА бухгалтерияда ваколатларни бошқаларга ўтказиш билан боғлиқ сир-асрорларини мен билан ўртоқлашишни лозим деб топди. Бу ишда сир-синоатлар, назардан қочириб бўлмайдиган жиҳатлар оз эмас экан.\nХЎШ, НИМА УЧУН БОШ БУХГАЛТЕР?\nБухгалтерия тузилмасида бўлинмалар бўлгани дуруст. Бу бўлинмалар муайян ишларни, жумладан иш ҳақини ҳисоблаш, моддий қимматликлар ҳисобини олиб бориш ва шу сингари ишларни бажарадилар. Бош бухгалтер бўлинмаларни ва бошқа бухгалтерларнинг фаолиятини назорат қилиб боради, шунингдек маблағларнинг ҳаракати ва компания тараққиётини, қонун ҳужжатларидаги янгиликлар ва ўзгартишларни кузатиб боради, ташкилотдаги аҳвол кўп жиҳатдан боғлиқ бўлган контрагентлар билан мулоқотни, қолаверса солиқ органлари, Молия вазирлиги вакиллари, банклар билан ҳамкорлик алоқаларини йўлга қўяди. Афсуски, бугунги кунда бунақа, рисоладагидек вазиятлар кам учрайди. Оддий бухгалтер ўзига топширилган иш жабҳаси учун жавоб беришига қарамай, унинг таҳдид-таваккалчиликлари бош бухгалтер ва раҳбар дуч келиши эҳтимоли бўлган таҳдид ва таваккалчиликларга нисбатан жуда ҳам камдир. «Шу сабабли ҳам маълумотларни жамлаш, ишловдан ўтказиш, ҳисоботларни тайёрлашни ўзим тайёрлашга ҳаракат қиламан – компаниянинг ишчанлик қобилияти, бизнинг раҳбар билан хотиржамлигимиз айни шунга боғлиқдир», – деб таъкидлайди Антонина Анатольевна.\nАйни вақтда шуни ҳам таъкидлаб ўтиш жоизки, ҳисоб олиб бориш соҳасидаги мутахассисларнинг ҳаммаси ҳам бош бухгалтер вазифаларини уддалай олади, деб бўлмайди. Янги норматив-ҳуқуқий ҳужжат чиқди ёки амалдаги қонун ҳужжатларига ўзгартишлар киритилди, лекин уларга оид шарҳлар йўқ дейлик. Қонун ҳужжатларини билимдонлик билан талқин қилиш ҳамма бухгалтерларнинг ҳам қўлидан келавермайди. Тажрибали бош бухгалтер махсус маълумоти бўлмаган тақдирда ҳам, у ёки бу қонун ҳужжатини тўғри талқин этиши мумкин. Бундай бой кўникмага эришиш учун йиллар билан ўлчанадиган амалиёт ва ўз билимини ошириш устида тиним билмай ишлаш лозим. Ёки четдан ёрдам олишга тўғри келади. Антонина Зайнутдинова ДСИга ёки norma.uz сайтига маслаҳат сўраб мурожаат қилиш кўп ҳолларда мушкулини осон қилганлиги ҳақида тўлқинланиб гапириб берди. Энг муҳими, эринчоқлик қилмаслик, саволингизга вақтида керакли жавоб топиш зарур.\nТЎҒРИ ИШ ТУТИШ\nҲар бир ходимнинг ўз иш жабҳаси бўлмоғи керак. Бу жабҳа ички ҳужжатлар – мансаб йўриқномаси ҳамда тузиладиган меҳнат шартномаси билан тартибга солинади. Йўриқнома бир андозадаги (типовой) бўлиши, шунингдек ташкилотнинг талаб-эҳтиёжларидан келиб чиқиб, бош бухгалтер ёки раҳбар ташаббуси билан қўшимча шартлар ва талабларни ўз ичига олган – кенгайган бўлиши мумкин. Бошқача қилиб айтганда, бош бухгалтер амалдаги қонун ҳужжатлари доирасида йўриқномага ўзгартишлар киритади, раҳбар эса уни тасдиқлайди. Бухгалтерияда ваколатларнинг бир қисмини бошқаларга ўтказиш ҳақида сўз борганида, ёрдамчиларга алоҳида эътибор қилинади. Моддий ёки ҳисоб-китоб соҳасини олиб борадиган бухгалтер нималар билан шуғулланиши барчага аён. Дарвоқе, бош бухгалтер умуман моддий жавобгар шахс бўлиш ҳуқуқига эга эмас, маошни ҳисоб-китоб қилиш билан шуғулланиш ҳам унинг иши эмас.\n«Бутун бухгалтерия ҳисоби бош бухгалтер томонидан олиб борилиши мутлақо нотўғри, – дейди Антонина Анатольевна, – рисоладагидек компанияларда бухгалтерияда камида 3 киши, хусусан кассир, бош бухгалтер ва унинг ёрдамчиси бўлиши лозим».\nШундай қилиб, зиммадаги ишнинг бир қисмини ёрдамчига ишониб топширишдан аввал, унинг мажбуриятлари доирасини белгилаб қўйиш зарур. Биринчи навбатда, мансаб йўриқномасини ишлаб чиқиб тасдиқлаб оламиз. Мазкур йўриқномага биноан бош бухгалтернинг ёрдамчиси, айтайлик, дебиторлик-кредиторлик қарзларини ундириш, бирламчи ҳужжатларни расмийлаштириш ва ойлик ҳисоботларни тузиш, асосий воситалар объектлари ва товар-моддий қимматликларнинг ички ҳаракатланиши, контрагентлар билан ҳамкорлик қилиш, тўлов ҳужжатларини, пул операцияларини расмийлаштириш ишлари билан, шунингдек бош бухгалтернинг бошқа топшириқларини бажариш билан шуғулланишга ҳақлидир. Сўнгра унинг қобилияти ва ташкилот талаб-эҳтиёжларига қараб, ёрдамчи зиммасига у ёки бу ваколатларни ўтказамиз. Антонина Зайнутдинованинг айтишича, бош бухгалтер муайян ваколатни ўз ёрдамчисига кўнгли хотиржам ҳолда қачон топшириши мумкинлигини билиши учун ҳам маълум даражада психолог бўлиши керак. Бунда энг муҳими ёрдамчида мантиқий фикрлаш қобилияти ва иш сирларини ўрганишга иштиёқ борлигидир.\nЎРГАТСАММИКИН ЁКИ ЎРГАТМАСАМ?\nБу борада ҳардамхаёл бўлмаслик, дадиллик билан ўргатавериш керак. Бухгалтерия илми жуда нозик илм дейишганича бор. Бу соҳа муттасил таълим олишни ва камолот сари интилишни талаб қилади. Олий ўқув юртини аъло баҳолар билан тамомлаган дегани унинг бундан буён ўқимаса, билимини оширмаса ҳам бўлаверади дегани эмас. Антонина Анатольевна адолатли тарзда қайд этиб ўтганидек, «бухгалтер мабодо зўр бериб ҳаммасини биламан деб айтаётган бўлса, билингки у ҳеч нарсани билмайди».\nТаълим олиш, билимни ошириш усуллари турфа хил. Энг аввало, раҳбарлик қилиб турган бош бухгалтер билан ҳамиша мулоқотда бўлишдир. Унга савол билан мурожаат қилишдан, жавобларини ён дафтарга ёзиб олишдан андиша қилмаслик керак. Ихтисослаштирилган семинарлар, курслар ва тренингларнинг, шунингдек мавзуга оид адабиётларни ўқиб боришнинг самараси ҳам оз эмас. Бош бухгалтер ёрдамчисининг ўқиб ўрганишидаги энг асосий афзаллик шундаки, бош бухгалтер иш жойида бўлмаганида, айни у бухгалтерия раҳбарининг йўқлигини билдирмайди. Бундай вазиятларда ёрдамчи нималарга қодир эканлигини рўй-рост кўрсатиши мумкин. Зиммадаги вазифаларни бошқаларга оширишда меъёрни унутмаслик лозим. Акс ҳолда бош бухгалтернинг ўзи ҳаммасини қайтадан қилишига тўғри келиши мумкин.\nҲамма ишда бўлгани каби, ваколатларни ўзгага оширишда ҳам, салбий жиҳатлар бор. Антонина Зайнутдинова қизиқ нарсани гапириб берди. Унинг айтишича, бунақаси бухгалтерия амалиётида тез-тез учраб турар экан. Бош бухгалтер ёрдамчисига ишониб, у ёки бу ишларни олиб боришни топширибди. Ёрдамчи ўз ишига совуққонлик билан муносабатда бўлган. Бундай совуққонлик бора-бора кўзга ташланиб қолгач, ёрдамчига икки йўлдан бирини танлашга тўғри келади, у ўз хатоларини тан олиб, тузалиш йўлига кириши ва ишда қолиши ёки бир олам охирига етказилмаган ишларни қолдирган кўйи иш жойини тарк этиши керак. Баъзан ишни шунчаки охирига етказиш эмас, балки уни батамом қайтадан қилишга мажбур бўлинади, бу эса озмунча вақт ва куч талаб қилмайди. Хато қилиш башар фарзандига хос нарса, деган нақл бор. Демак, энг муҳими, хатоликни вақтида тузатиш ва йўл қўйилган хатоликни қайта такрорламасликдир. Зотан бухгалтерияда хатолик қимматга тушадиган нарса.\nИЖОБИЙ ЖИҲАТЛАРИНИ ЎЙЛАБ\nЭнг мураккаб вазиятларда ҳам таҳликага тушмаслик ва кўтаринки руҳни сақлаб қолиш лозим. «25 йиллик амалиётим мобайнида қанчадан-қанча ёрдамчи ва бухгалтерларни кўрмадим, дейсиз! Баъзилари ўз ишида ниҳоятда омилкор, даҳо даражасида эди, баъзилари эса шунчаки бухгалтерияга адашиб кириб қолган, бу соҳада сандироқлаб юрган одамлар эди. Нажоткор бўлган, зўр ёрдам берганлари ҳам бўлди. Яхши ишдан кўра кўпроқ ёмонлик келтирганлари ҳам оз эмас эди. Энг мураккаб вазиятларда ҳам ўзим учун, севимли ишим учун янги тажриба тариқасида наф топа олдим ва бу тажриба келгусида менга жуда-жуда қўл келди», – дейди Антонина Анатольевна ҳаётий сабоқларини ўртоқлашаркан.\nХуллас, одам муайян ваколатларини бошқа бировга ўтказишдан чўчимаслиги лозим. Бундай қилишдан аввал ижрочи ишончингизни оқлайдими, юкланаётган ваколатларни уддалай оладими деган савол беринг ўзингизга. Бунга билими етарлими-йўқми, ўйлаб кўринг. Ана шу масалаларни уддалашга кўзингиз етсагина, омадим келди деяверинг. Аммо телефон орқали бўлса ҳам уни назорат қилиб туришни унутманг. Бош бухгалтер деганлари дам олиш кезлари ҳам ўз ишини унута олмайдиган бошлиқ демакдир.\nВаколатни ўзгага ўтказишнинг асосий қоидалари\n1. Топшириқ берар экансиз, уни шунчаки айтиш билан кифояланмай, ёзиб қўйинг. Бу келгусида номатлуб оқибатлардан халос бўлишга ёрдам беради ҳамда топшириқ ҳақидаги ахборот тўғри талқин этилишини кафолатлайди.\n2. Ижрочи барча ресурслардан фойдаланиш имкониятига эга бўлмоғи лозим. Шу сабабли уни ҳамма керакли ресурслар билан таъмин этишни унутманг. Моддий ресурс бўладими, транспорт бўладими, ҳамма-ҳаммаси ҳақида олдиндан ўйлаб қўйиш керак.\n3. Топшириқни бажариш учун белгилайдиган муддатларингиз реал бўлсин. «Кеча бажарилиши керак эди» қабилидаги гапларни айтишни ўринли деб бўлмайди, негаки улар фойдадан кўра кўпроқ зарар келтиради. Ишнинг боришига қизиқсинмаслик ҳам хато. Энг яхшиси топшириқ бераётганингизда уни бажариш учун қанча вақт кераклигини ёрдамчингизнинг ўзидан сўранг. Жавобига қараб, аммо ўзингиз тузатиш киритган ҳолда муддат белгиланг.\n4. Бу йўсин иш тутаётганингизни асослантиришга ҳаракат қилинг. Ижрочи уни қадрлаётганингиз, унга ишонаётганингизни, шунингдек бу борада қиладиган иши ҳақиқатдан ҳам фойдали эканлигини ҳис қилсин. Яхши, ўринлатиб қилинган иш учун отгул ёки мукофот тарзида рағбатлантириш мумкин. Кўп ҳолларда чин юракдан айтилган оддийгина «раҳмат» ҳам кўп нарсани англатади.\n5. Ўз ходимингизни ўргатиб, йўлга солаётганингизда ахборотлар оддийликдан мураккаблик сари йўсинида идрок этилишини унутманг. Ходимингиз қойилмақом деса бўладиган ёрдамчи бўлиб чиқишини, ҳаммасини ўз билгича бажаришини кутиб ўтирманг. Ишини назорат қилиб боринг. Ёрдамчи чинакам кўмакчингиз бўлиши, керакли савияда малакага эришиши учун унга ўргатиш, таълим беришдан эринманг.\n6. Ҳаммаси бирйўла ва бирданига бўлади деб хомтама бўлманг. Малака бобида ўсиш аста-секинлик билан содир бўлади. Ёрдамчидан сиз кутган даражада наф бўлмаётган бўлса, асабийлашманг, уни уддалашга қурби етмайдиган вазифаларга кўмиб ташламанг. Сабр-чидамли бўлинг. Ўргатаётган «шогирдингиз»га таълим-у ўгитларингиз оғирлик қилаётган бўлиши, эҳтимол у бухгалтерия соҳаси учун мутлақо ёт бўлиши мумкин эканлигини ҳам унутманг.


Муҳаммад Солиҳ: Каримов хастамаслигини исботлаш учун ўртага чиқиб гапирсин - BBC News O'zbek\nImage caption Ислом Каримов 18 феврал куни телевизорда кўрсатилган\nБи-би-си: Лекин сизлар тарқатган хабарда Каримовнинг 6 февралдаги қурултойга келолмагани ёзилди. Аммо кўрсатувда унинг иштирок этгани ва дадил гапирганини кўриш мумкин?\nМуҳаммад Солиҳ: Дадил-дадил гапираётган бўлса, бу гапни бугун ҳам чиқиб гапириши керак. Бироқ 6 февралдан кейин бирор ерда чиқиш қилмаган.\nБи-би-си: Ислом Каримов саломатлиги борасидаги миш-мишларни нима учун чиқиб, инкор инкор қилиши шарт деб ҳисоблайсиз?\nМуҳаммад Солиҳ: Модомики, 6 февралдагини 10 кунда эълон қилаётган бўлса, буни яхшилаб исбот қилсин. Бунақа ярим-ёрти қилиб эмас. Шундай гаплар чиққани учун эски видеони чиқариб қўйишга мажбур бўляпти. Демак, ёлғон бу. Ҳақиқатдан ҳам касал бўлмаган бўлса, ўтирибди деб кўрсатарди.\nБи-би-си: Оқсаройдан олаётган манбаларингиз қанчалик ишончли?\nМуҳаммад Солиҳ: Тўла ишонаман. Ишонмаганимизда босмаган бўлардик.\nБи-би-си: Каримовнинг телевиденияда кўриниш бериши ортидан ижтимоий тармоқлардаги фойдаланувчилар сизлар берган хабарни ёлғонга чиқара бошлашган. Сиз бошчилик қилаётган ҳаракат кимларнингдир қўлида восита бўлиб қолмаяптими?\nМуҳаммад Солиҳ: Шунақа деб гапираётган одамлар кимларнингдир қўлида восита бўлиб қоляпти. Бизга қарши иғво тарқатаётганлар ўзлари билмаган ҳолда ёки билган ҳолда қўғирчоқ вазифасини бажаряпти. Биз тўғри деб билган хабарларни ёйинлаяпмиз. Бизнинг объектив хабарчиликдан бошқа мақсадимиз йўқ. Агар бирор вилоятга борганда ҳам касал эмас, деган гапга исбот бўлмайди. Чунки хабар пайдо бўлганидан кейин 20 кун ўтди. Ҳалигача бир нарса кўрсатгани йўқ. Эртага тузалиб юрадиган бўлиб кўчага чиқса, бораверади. Бу бизнинг хабаримизни ёлғон эканлигини исбот қилишга етарли эмас. Мана шу 15 кун ичида ҳеч қаерга чиққани йўқ. Касаллигига бизда кўпроқ исбот бор.


У кашанда хонадошлари жонига текканидан ғаройиб ихтирога қўл урди\n17:28 / 04.07.2016\nХитойлик талабанинг хонадошлари жуда кўп тамаки чекишарди. Бу эса унинг ўқишига ҳалақит берарди. Шунда у ғаройиб ихтирога қўл урди ва нафас олиш қурилмасини ўйлаб топди. Қурилманинг суратлари Хитойнинг Weibo ижтимоий тармоғида эълон қилинди.\nТалаба тамаки тутунидан ҳимояланиш учун бошига қути кийиб олади. Қути эса пластик қоплардан ҳосил бўлган «қувур»га бириктирилган. «Қувур» эса, ўз навбатида, иккинчи томондан вентиляторга уланган. Шу тариқа, талаба сал-пал тоза ва салқин ҳаводан нафас олиш бахтига муяссар бўлади.


Баҳодир Чориев: келажакда Ўзбекистонда албатта 'рангли инқилоб' бўлади - BBC News O'zbek\nФото муаллифлик ҳуқуқи Birdamlik\nБи-би-си меҳмони куни-кеча АҚШда ғайритабиий норозилик акциясини ташкиллаштирган "Бирдамлик" Халқ Демократик ҳаракати раҳбари Баҳодир Чориев.\nБу акцияда бир неча оғир юк ташиш автомобилининг усти Президент Ислом Каримов сиёсатига қарши ёзувлар ва фотосуратлар билан қопланди ва Американинг йирик магистрал йўллари бўйлаб 1600 километрлик масофа бир ярим кунда босиб ўтилди.\nВашингтондаги Ўзбекистон элчилиги биноси олдида ташкил қилинган ушбу акция "Бирдамлик" ҳаракати раҳбари Баҳодир Чориевнинг отаси 71 ёшли Ҳасан ота Чориевнинг Қашқадарё вилоятида ҳибсга олинишига қарши норозилик амалиёти бўлди.\nБаҳодир Чориев "Бирдамлик" Халқ Демократик ҳаракатини 2004 йил Тошкентда ташкил қилган.\nУ Ўзбекистондаги ҳозирги сиёсий вазиятдан келиб чиқиб, албатта "рангли инқилоб" бўлиши керак, деб ҳисоблайди.\nБаҳодир Чориев "рангли инқилоблар" бўйича мутахассис.\nУ жаҳондаги "рангли инқилоблар"нинг отаси деб кўриладиган, Ҳарвард университети профессори Жин Шарп ва АҚШ армияси истиҳборотининг истеъфодаги полковниги, Вьетнам уруши фахрийси Роберт Ҳелвиларнинг рангли инқилобларни ташкиллаштириш бўйича китобларини инглиз тилидан ўзбек тилига таржима қилдирган.\nБи-би-си меҳмони Баҳодир Чориев билан суҳбат\nImage caption Баҳодир Чориев Ўзбекистондаги режимни қон тўкмасдан, тинч ва нозўравонлик йўллари билан ўзгартириш керак, деб ҳисоблайди.\nБи-би-си: Шу кеча-кундуздаги хорижий оммавий ахборот воситаларининг Ўзбекистонга бағишланган асосий мавзуларидан бири отангиз Ҳасан ота Чориевнинг ҳибсга олиниши мавзуси бўлиб турипти. Сиз ўзингиз отангизга қарши қўзғатилган жиноят ишини нима учун сохта, уюштирилган, деб ҳисоблайсиз?\nБаҳодир Чориев: Аввало шуни айтишим керакки, отам айбдорми, айбсизми, буни суд юзага чиқариши керак. Лекин бунинг сохталиги шундан иборатки, биринчидан, қамоққа олиш жараёнида жуда катта ноқонуний амалларга қўл урилган. Ундан ташқари, ҳозирги кунгача отамиз Ҳасан Чориевни яқинларига, ҳатто биз ёллаган адвокатларга кўрсатишмаяпти. Уни яширин тарзда қамоқхонада ушлаб туришипти. Унинг соғлигидан, унинг ҳозир қаерда эканидан мутлақо бехабармиз. Мана шуларнинг ўзи унинг "юқоридан" сиёсий буюртма туфайли қаматилганидан дарак беради.\nБи-би-си: Сиз ноқонуний амаллар ҳақида гапирдингиз. Хусусан, қанақа қонунга зид амаллар содир этилган?\nБаҳодир Чориев: Авваламбор у киши қамоққа олиниши жараёнида яқинларига билдирилиши керак эди. Адвокат қўйилиши керак эди яқинлари томонидан. Бу нарсалар амалга ошмаган. Бундан ташқари, яқинларига унинг билан учрашишларига рухсат берилиши керак эди.\nБи-би-си: Сизларга, яқинларига Ҳасан ота Чориевга қўйилган айблов маълум қилиндими? Жиноят ишининг матни тақдим қилиндими?\nБаҳодир Чориев: Тақдим қилингани йўқ. Ҳаттоки қўйилган айбловлар ҳам бизга ноаниқ қолаяпти. Шунинг учун биз аниқ ишонч билан айтамизки, отамиз Ҳасан Чориевга қўйилаётган барча айблар туҳматдан иборат ва сиёсий буюртма орқали бўлаяпти.\nБи-би-си: Ҳасан ота Чориев ҳибсга олинган 17 июндан кейин эълон қилинган мақолаларда Ўзбекистон ҳукуматининг мақсади отасини қамаш билан ўғли Баҳодир Чориевни сиёсат билан шуғуллланишини тўхтатиш, деб ёзилди. Мана шундай шароитда сизнинг ўзингиз қандай йўл тутиш керак, деб ҳисоблаяпсиз?\nБаҳодир Чориев: Мен ўзимни тўғри йўлда, деб ҳисоблайман. Чунки нафақат менинг отам Ҳасан Чориев, балки минглаб-минглаб отахонлар Каримов режимидан жабр кўрмоқда. Шунинг учун биз Каримов режимини тугатиш учун қаттиқ бел боғлаганмиз. Албатта бунга эришамиз.\nБи-би-си: Сиз отангизнинг ҳибсга олинишини сиёсий буюртма деяпсиз. Бунинг сиёсий буюртма эканини қандай исботлаш мумкин, сизнинг назарингизда?\nБаҳодир Чориев: Энди буни исботлаш учун ҳозирча ҳаракат қилиш ҳам шарт эмас. Чунки буни кеаджакда вақт адбатта кўрсатади. Биз эса ўзимизнинг сиёсий акцияларимизни давом эттираверамиз.\nБи-би-си: Айримларнинг назарида Ислом Каримов ҳокимиятига қарши сиз илгари сураётган тинч, нозўравонлик кураш йўллари соддадилликдан бошқа нарса эмас. Сиз нима учун тинч, нозўравон усуллар билан мақсадга эришиш мумкин, деб ҳисоблайсиз?\nБаҳодир Чориев: Бу саволингизга кенгроқ жавоб беришимга тўғри келади. Нозўравон курашнинг ажралмас қисми бўлган рангли инқилоблар ҳар қандай диктатурага катта қўрқув солади. Ушбу қўрқув Ўззбекистондаги Каримов режимининг ҳам оёқларини титратиши табиий. Нозўравон кураш усули диктатурага қарши қўйилар экан, албатта, авваламбор нозўравон кураш ҳақида ташкилотчилар батафсил билим ва тажрибаларга эга бўлиши керак. Бу эса узоқ муддатни ўз ичига олади. Ўзбекистондаги Каримов режими дунёдаги энг репрессив, ёмон диктатура, аммо у дунёдаги энг ожиз диктатура ҳамдир. Ожизлигининг сабаби халқ қўлламаслигидир. Агар Ўзбекистон халқининг лоақал 5% уни қўллаганида эди, уни дунёдаги ожиз диктатура қаторига қўшмаган бўлар эдик. Диктатор Каримовнинг 7 та таянч устуни бўлиб, у мана шу устунлар ёрдамида мамлакатни қаттиққўллик билан бошқариб келаяпти. Улар: 1. Куч ишлатар тизимлар, 2. Ҳарбийлар(армия), 3. Ноҳарбий хизматчилар(ҳокимият, суд, прокуратура ва турли табақаларда ишлайдиган давлат хизматчилари). 4. Оммавий ахборот воситалари(режим тарафдорлари бошқараётган ОАВ)\n5. Маҳалла раислари(барча маҳалла раислари ва маҳалла посбонлари режимга хизмат қиладиган МХХ томонидан тайинланган), 6. Ёшлар(унутмайлик Каримов салкам 25 йил Ўзбекистонда раҳбарлик қилиб келмоқда, бу вақт ичида мактаб ва олий ўқув юртларда Каримов режимини тушунмайдиган, уни кўр-кўрона қўллайдиган ёшлар етишиб чиқдилар) 7. Дин пешволари. Режимни қўллайдиган, уни ҳар қадамда оқлайдиган, МХХ томонидан тайинланган имомлар ва ходимлар. Унутмайликки, юқоридаги таянч устунлари ҳам ўзбек халқининг бир қисми, аммо кам фоизни ташкил қилувчилардир. "Бирдамлик" Халқ Демократик ҳаракатининг Ўзбекистондаги Каримов режимига қарши кураш стратегиясининг мақсади ушбу режимнинг 7 таянч устунини диктатурадан узоқлаштириш, диктаторнинг таянч устунларисиз якка қолдиришдир. Биз ўзгармас ягона стратегия, кичик ва унумли тактик қадамлар билан самарали курашимизни давом эттириб келмоқдамиз. Нозўравон кураш усулининг бир жиҳати бор, ҳукумат нозўравон кураш усуллари билан Дилеммага дуч келади(ҳукуматни енгиш учун махсус дастур ишлаб чиқилади ва ишга солинади. Натижада ҳукумат ушбу дастур таъсирида қолади. Ҳукумат қаршилилик қилса ҳам, индамаса ҳам ҳукуматнинг ҳар бир қадами нозўравон кураш тарафдорлари фойдаси томонида бўлади, Бу билан ҳукумат боши берк кўчага кириб, натижада албатта ютқизади.) Шунинг билан бирга, "Бирдамлик" Халқ Демократик ҳаракати билан ҳар қандай алоқаларда бўлган ташкилот ва инсонларга ҳам ушбу дилемма ката таъсир қилиб, улар ҳам дилемма таъсирида қолади. Қаранг, бизга нисбатан ижобий фикр ва ҳаракатда бў’лганларга биз катта ижобий таъсир қиламиз, уларнинг фаолияти ва ишлари яқин келажакда ривожланади. Аксинча бизга фикри, ва ўзлари душманона бўлганларни ҳаракат оғир аҳволга солиб қўяди, келажакда эса уларнинг ишлари юришмасдан, уятли бўлиб қолаверадилар. Бу ҳам нозўравон кураш усулининг кўзга кўринмас бир жиҳатидир. Гапларимнинг исботини насиб этса, вақт кўрсатади. Тинч, нозўравон кураш натижасида ташкиллаштирилаётган инқилоблар рангли инқилоблар дейилади. Бу ерда асосий омиллардан бири халқларнинг алоҳида ранг ёки предметга боғлиқлиги, яқинлигидан олинган номдир. Масалан биз ўзбекистонликлар учун оқ рангга мойиллик кўп. Шу сабабдан ҳам ҳаракатимиз оқ рангни устувор кўриб, келажакда Ўзбекистонда “Оқ инқилоб” ёки “Пахта инқилоби”ни амалга оширишни режалаштирган. Инқилоб Ўзбекистонда албатта рўй бериши шарт деб ҳисоблайман, чунки инқилобсиз сиёсий ислоҳатларни амалга ошириб бўлмайди. Мухолифатдаги ташкилот ва инсонларнинг бизнинг сафимизда, биз билан биргаликда елкама-елка бўлиб режимга қарши кураш олиб боришар экан, бу авваламбор ушбу мухолифат ташкилотларнинг етакчилари ва ташкилотлари учун катта имконият. Сабаби, бу вақтда улар биз билан ҳамкорликда курашиб, сиёсий фаолиятларини бир қанча оширадилар. Натижада кўплаб сафдошларини курашга, сиёсатга, сафларига қайтаришга эришадилар. Сафларини тузатиб олишади, куч тўплайдилар. Кейинчалик сайловларда ўзлари мустақил равишда сайлов жараёнларига қатнашадилар. Акс ҳолда, узоқни кўра билмасликлари натижасида сиёсий мурдаларга айланадилар, ташкилотлари янада пороканда бўлиб, халқимиз лаънатига дучор бўладилар. Биз, "Бирдамлик" Халқ Демократик ҳаракатида жуда самарали стратегик режа бор. Марҳамат, “Бирлик Халқ ҳаракати” партиясининг раҳбари Абдураҳим Пўлатов, “Эрк’ партиясининг раҳбари Муҳаммад Солиҳ, “Озод деҳқонлар” партиясининг раҳбари Нигора Ҳидоятова, “Серқуёш Ўзбекистоним” коалициясининг раҳбари Санжар Умаровлар биз билан боғланиб, ушбу стратегик режа билан яқиндан танишишлари мумкин. Мухолифатнинг яқиндан ҳамкорлик қилиб фаолият олиб бориши авваламбор Ўзбекистон халқини руҳлантиради ва режимнинг кунини қисқартиради. Акс ҳолда режимнинг ағдарилиши бир мунча чўзилиши мумкин. Мухолифатнинг Каримов режимига қарши бирлашиши учун авваламбор мухолифат ташкилотларининг етакчилари уялмасдан, ўзларини тарозига солмасдан, қўрқмасдан биз билан билан мулоқотга киришишлари керак. Шунда биз ҳаммамиз якдиллик билан орқага икки қадам ташлаймиз. Олдимизда турган бир неча йиллардан бери мухолифатнинг ўзи тусиб турган тор йўлакли ўтиш кўпригининг йўлини очамиз. Шундан кейин барчамиз навбат билан ушбу ўтиш кўпригидан бир-биримизга халақит бермасдан, тез ва осон ўтамиз. Келажакда сайловлар турибди. Албатта ҳар бир мухолифатдаги партия истаса, ўзларини сайловолди дастурлари билан сайловларга қатнашиш имкониятига эга бўладилар. Унгача ҳаммамиз бир ёқадан бош чиқаришга мажбурмиз. Барчаларингиздан ҳаракатимиз томонидан инглиз тилидан ўзбек тилига ҳаракатимиз фаоллари томонидан таржима қилинган "Диктатурадан Демократияга", "Нозўравон кураш стратегияси", "Стратегик нозўравон тўқнашув", "Реаль альтернативалар мавжуд" китобларини ўқиб, танишиб чиқишингизни, ҳаракатимиз томонидан инглиз тилидан ўзбек тилига дубляж қилинган "Диктаторнинг ағдарилиши" филмини томоша қилишингизни сўрайман. Ушбу материаллар бизнинг birdamlik.info сайтимиздан ўрин олган.\nБи-би-си: Мана биз "рангли инқилоб"лар юз берган мамлакатларда кўриб турибмизки, тинч норозилик амалиётларини омма қўллаб-қувватлайди. Сиз нима деб ўйлайсиз, "Бирдамлик" ҳаракатининг тинч, нозўравон норозилик амалиётларини кўпчилик дастаклайдими?\nБаҳодир Чориев: Албатта қўллаб-қувватлайди, қачонки кўпчиликка бизнинг қилаётган ишларимиз ҳақидаги маълумотлар етиб борса. Бизнинг мақсадимиз, бизнинг режаларимиз, бизнинг тадбирларимиз кенг халқ оммасига етиб борсагина ўзбек халқи қўллайди. Бунда оммавий ахборот воситалари, Би-би-си, "Озодлик", "Америка овози" радиолари, кўплаб мустақил интернет-сайтлар ва мустақил нашриётлар жуда ҳам муҳим рол ўйнайди. Агар мана шу оммавий ахборот воситалари бизнинг ғоя ва режаларимизни халқимизга етказишга ёрдам берса, ўйлайманки, халқимиз бизнинг ҳаракатимизга қўшилади ва тез кунларда биз Ўзбекистонда "рангли инқилоб" амалга оширишга эришамиз.\nБи-би-си: Ўзбекистон мухолифати ҳақида, мухолифатнинг бирлашмагани, тарқорлиги ҳақида жуда кўп танқидлар билдирилади. Сизнингча, бунинг сабаблари нимада?\nБаҳодир Чориев: Бунинг сабабини Каримовнинг сиёсий саҳнада мухолифат билан жуда ҳам айёрона, маккорона иш олиб борганлигида деб биламан. Бундан ташқари биз ўзимиз, Абдураҳим Пўлатов бўладими, Муҳаммад Солиҳ бўладими, сиёсатда жуда ҳам соддамиз. Ҳалигача биз шунақа соддамизки, ҳукумат бизларни ҳалигача алдаб-алдаб бошқариб келмоқда. Бу жуда ҳам уятли, шармандали ҳол. Мен шунинг учун ҳам айтаман ушбу лидерларга: биз бир-биримиз билан қўрқмасдан, уялмасдан, бир-биримизга ҳар хил гап-сўз қилмасдан, ўтган ишларни орқага ташлаб, алоқага чиқишимиз керак. Ўзаро гаплашиб, дастурларни ўртага ташлаб, қайси дастур маъқул бўлса, биргаликда ҳаммамиз келишиб, сиёсий қадамларни амалга оширишимиз керак. Акс ҳолда, биз бундан кейин ҳам тушкунликка тушиб юраверамиз. Шунинг учун биз лидерлар ўтган ишларни унутиб, ўртага янги қадамларни ташлашимиз керак. Ва ундан кейин, ўйлайманки, қолган барча фаоллар, барча ташкилотлар ҳам бунга эргашадилар.\nБи-би-си: Ҳукумати айтиши мумкин ёки сизнинг танқидчиларингиз айтишлари мумкинки, Ўзбекистоннинг ўзининг демократик конституцияси мавжуд, мамлакатда парламент, ҳокимиятнинг тўртта бўғини фаолият юритаяпти. Сизнинг бу, тинч бўлсин, нозўравон бўлсин, Ўзбекистондаги ҳокимиятни ағдариш - бу конституцион тузумни ағдаришга интилиш, деб талқин қилиниши мумкин. Сиз бундай танқидларга қандай жавоб берган бўлардингиз?\nБаҳодир Чориев: Авваламбор, Ўзбекистоннинг ҳозирги конституцияси халқимизнинг иродасини кўрсатмайди. Чунки у ерда ҳамма қисмлар диктатор Каримовга хизмат қилиш учун йўналтирилган. Ҳатто мана шу конституциянинг ўзи ўзбекистонликларнинг ҳуқуқларини поймол этмоқда. Бизнинг инқилоб қилишимиз ва янги конституцияни йўлга қўйишимиз, бу Ўзбекистон халқининг келажакдаги эркин демократик сайловларга ўз фикрини, ўз иродасини кўрсатади, деган фикрдамиз. Ўзбекистондаги сиёсий тузумнинг ағдарилиши халқимизни порлоқ келажакка, ёрқин ҳаётга олиб чиқади, деган умиддамиз.\nБи-би-си: "Бирдамлик" Халқ Демократик ҳаракати Ўзбекистонда омма, халқ дастагига таяниб, тинч, нозўравон усул билан демократик жамият қуриш учун ҳокимиятни ўзгартиришни истайди. Лекин биз охирги йллар давомида "Араб баҳори" деб номланган ҳодисалардан кейин Ўзбекистонда ҳокимият Интернет, Facebook ва бошқа ижтимоий тармоқлар устидан назоратни кучайтирганини кўраяпмиз. Мана шундай шароитда сизнинг ҳаракатингиз қандай йўл тутади?\nБаҳодир Чориев: Биласиз, мана қуёшнинг юзини биз қанчалик тўсмайлик ёки қуёшнинг юзини булут қопламасин, бу узоқ муддатга бормайди. Бизнинг ҳаракатимиз ҳам гўёки қуёш каби ўзининг юзини кўрсатади, Ўзбекистон халқига етиб боради. Ҳозир қилаётган қаршликлари ҳам вақтинчалик. Биз бошқа бир амаллар билан Ўзбекистон ҳукумати бизга қўяётган блокадаларни ёриб ўтамиз ва албатта ўзимизнинг дастур ва амалларимизни Ўзбекистон халқига етказамиз. Ва келажакда Ўзбекистонда албатта "рангли инқилоб" бўлади, деган умиддаман.\nБи-би-си: Ана шу "Араб баҳори" ҳодисаларини Ўзбекистон ҳукумати танқид қилмоқда ва бу ҳодисаларни четдан молияланадиган ва мамлакатларнинг ички ишларига аралашув, деб қораламоқда. "Бирдамлик" ҳаракатининг ҳам Ўзбекистон ичкарисидаги ўзининг тарафдорларига ёрдам бериши ҳукумат томонидан қонуний ҳокимиятни ағдариш йўлидаги ҳатти-ҳаракатларни молиялаш, деб қабул қилиниши мумкин эмасми?\nБаҳодир Чориев: Йўқ, Ҳукумат бир неча йилдан буён бизнинг молиявий тўпланмаларимизни, молиявий йиғинмаларимизни кузатишга ҳаракат қилаяпти. Ҳозирги кунгача биз, "Бирдамлик" ҳаракатининг фаоллари фақат ўзимизнинг маблағлар, ҳаракатимиз фаолларининг взнослари ва хайриялари ҳисобига катта тадбирлар ўтказиб бораяпмиз. Бизнинг маблағимиз кундан-кунга кўпайиб бораяпти, ҳаракатимиз аъзоларининг сони ошмоқда. Биз ҳозирги кунгача бирор бир давлат ёки ташкилотдан бир сўм ҳам, бир доллар ёки бир цент ҳам грант олганимиз йўқ. Биз Ўзбекистондаги диктатурани ағдаришда четдан бир сўм ҳам молиявий ёрдам олмасдан туриб ҳам мана шу ишларни амалга аошира оламиз, деб ўйлайман.\nБи-би-си: Айримларнинг фикрича, ўзбекистонликлар кўп ҳам сиёсатга қизиқишмайди, сиёсатдан узоқроқ туришни исташади. Сиз бу ҳақда қандай фикрдасиз?\nБаҳодир Чориев: Бунга менинг муносабатим жуда салбий. Чунки, сиёсатга аралашмасдан Ўзбек халқини четда тутиб туриш Каримов режимининг умрини узайтиради ва шундай ҳам бўлмоқда. Биз кўпроқ инсонларни, Ўзбекистоннинг ичкариси ва ташқарисидаги халқимизнинг вакилларини кўпроқ сиёсатга жалб қиламиз. Сиёсат бу кўпчиликни ёқтиради, кўпчилик билан амалга ошадиган иш. Биз тобора кўпроқ инсонларни сиёсатга жалб қилишимиз ва бунинг устида кўпроқ ишлашимиз керак.


БУЙРАКФУРУШЛАР… (ёхуд украиналиклар оммавий равишда Қозоғистонда ўз ички аъзоларини сотмоқда) - 26 Августа 2019 - Yangiliklar Olami - www.SherlarUz.CoM - SMS SHERLAR, SEVGI SHERLARI, YANGI\nГлавная » 2019 » Август » 26 » БУЙРАКФУРУШЛАР… (ёхуд украиналиклар оммавий равишда Қозоғистонда ўз ички аъзоларини сотмоқда)\nБУЙРАКФУРУШЛАР… (ёхуд украиналиклар оммавий равишда Қозоғистонда ўз ички аъзоларини сотмоқда)\nҚозоғистоннинг Шимкент шаҳрида ноқонуний тарзда одам ички аъзолари билан савдо қилган гуруҳ қўлга олинди. Маълум бўлдики, Украинадан атайин фуқаролар келиб Шимкентда ўз ички аъзоларини пуллаётган экан. Уларга битта буйрак учун 10-15 минг доллар ҳақ тўлашаркан. Бироқ бу ноқонуний савдонинг асл негизини топишди. Бу бутун бошли жиноий гуруҳ бўлиб, халқаро миқёсда иш олиб бораркан. Буюртмачилар врачларга битта буйрак учун 150 минг доллар пул тўларкан. Донор эса юқорида таъкидланганидек, 10-15 минг доллар ҳақ олади.\nТергов жараёнида украиналик донорлардан бири хотини саратон хасталигига учрагани учун уни даволатиш ниятида битта буйрагини сотганини айтиб берди. Бошқа бир донор ҳам украиналик. У шунчаки очдан ўлмаслик ниятида ички аъзосини пуллабди.\nЭслатиб ўтамиз, қўлга олинганлар орасида врач-трансплантолог ҳам бор.


09:52 20 Январ 2019\n18:18 09.08.2017 (Янгиланган 18:51 09.08.2017) Ҳавола олиш\nЖиноят содир этиб тергов ва суд органларидан яшириниб юрган 22 нафар шахслар ушланди\nТОШКЕНТ, 9 август — Sputnik. Андижон вилоятида фуқаролар хавфсизлигини таъминлаш, фавқулодда вазиятларга йўл қўймаслик, ҳуқуқбузарлик ва жиноятчиликнинг олдини олиш мақсадида "Тозалаш-антитеррор" тадбири ўтказиб борилмоқда, деб хабар қилди Андижон вилояти ИИБ матбуот хизмати.\nКўп қаватли уйлар, ертўла ва чордоқлар, ҳовли уйлари, ташкилот ва корхоналар, меҳмонхоналар, ётоқхоналар, таълим муассасалари, кафе-бар ва ресторанлар, савдо ва бошқа хизмат кўрсатувчи объектлар, ўта муҳим тоифаланган объектлар хавфсизлик юзасидан текшириб чиқилди.\nЎтказилган текширувлар давомида 4 мингта маъмурий ҳуқуқбузарлик аниқланиб, тегишли чоралар кўрилди.\nШаҳар-туман ички ишлар бўлимларида профилактик ҳисобида турган маъмурий назорат қонуни таъсири остига тушувчи шахслардан 30 нафарига нисбатан маъмурий назорат ўрнатилди.\nЖиноят содир этиб тергов ва суд органларидан яшириниб юрган 22 нафар шахс ушланди.


БАРЗУ АБДУРАЗЗОҚОВ: “Саҳна ортига ўтиб… Йиғлагим келади” – Jahon adabiyoti\nБАРЗУ АБДУРАЗЗОҚОВ: “Саҳна ортига ўтиб... Йиғлагим келади”\nАтоқли режиссёр, Тожикистон Республикасида хизмат кўрсатган маданият арбоби, халқаро мукофотлар совриндори Барзу Абдураззоқов 1959 йилда Тожикистон халқ артистлари Ҳабибулла Абдураззоқов ва Фотима Ғуломовалар оиласида таваллуд топган.\n1980 йилда Мирзо Турсунзода номидаги Тожикистон давлат санъат институтининг режиссёрлик бўлимини тугатган. 1987 йилда А.В. Луначарский номидаги Москва давлат театр санъати институтида М.О.Кнебель, А.В.Эфрос, А.А.Васильевлар курсини тамомлаган. У турли йилларда Т.Уильямснинг “Шиша жонивор”, Ж.Ануйнинг “Антигона”, В.Шекспирнинг “Отелло”, К.Гоццининг “Бахтли гадолар”, “Қарға”, Ж.Б. Мольернинг “Зўраки табиб”, “Дон Жуан”, “Скопен найранглари”, “Тартюф”, Т.Уайлдернинг “Бизнинг шаҳарча”, Т.Зулфиқоровнинг “Капалак туши”, “Дарвешнинг муҳаббати, донишмандлиги ва туши”, Эдуардо де Филиппонинг “Шарпалар”, Ч.Айтматовнинг “Кунда”, “Манқурт. Абадий қул”, П.Вайснинг “Марат/Сад”, А.Чеховнинг “Уч опа-сингил”, С. Мрожекнинг “Муҳожирлар” (Эмигранты), Т.Жужанўғлининг “Кўчки”, Т.Слободзянекнинг “Синфдошлар. Ҳаёт сабоқлари”, Л.Разумовскаянинг “Охирги имтиҳон” (“Азизим Елена Сергеевна” пьесаси асосида), Дон Нигро ва бошқа кўплаб асарларни саҳналаштирган.\nРежиссёр ўз ватанидан ташқари Ўзбекистон, Қозоқистон, Қирғизистон, Россия, Франция театрларида спектакллар қўйган. Жумладан, 1996 йилда Аброр Ҳидоятов номидаги драма (ҳозирги Ўзбекистон давлат драма) театрида Шекспирнинг “Отелло” фожиасини ўзига хол талқинда .саҳналашьтирган.\nУ саҳналаштирган “Капалак туши” (Т.Зулфиқоров), “Макка сари олис йўл” (Б. Абдураззоқов) спектакллари билан Чехов номиидаги халқаро фестивалда иштирок этган. “Тазарру” (Б.Абдураззоқов), “Манқурт ҳақида қисса” (Ч. Айтматов) спектакллари учун К Лавров номидаги мукофотга сазовор бўлган. “Синфдошлар. Ҳаёт сабоқлари” спектакли 2015 йил “АrtОкраина” халқаро фестивалида, 2016 йилда МДҲ ва Болтиқ бўйи мамлакатлари орасида ўтказилган “Россия учрашувлари” (“Встречи в России”) фестивалида совриндор бўлган, 2015 йилда эса Олма-Отадаги энг яхши спектакль деб эътироф этилган.\nБарзу Абдураззоқовнинг пьесалари тўплами “Макка сари олис йўл” номи билан 2010 йилда Душанбеда чоп этилган. Режиссёр бугунги кунда Қозоғистоннинг Олма-Ота шаҳридаги Байтен Омаров номидаги “Жас саҳна” театрининг бадиий раҳбари сифатида фаолият юритмоқда.\nН.У. – Барзу ака, сиз учун театр, репетиция нима? Режиссёрлик касбининг моҳияти нимадан иборат?\nБ.А. – Саволингизга босқичма-босқич жавоб берсам. Мен устоз эмас, балки иш жараёнида атрофимдагилар билан фикр алмашувчи суҳбатдошман, холос. Мен ҳар доим эрталаб барвақт туриб нима учун театрга боришимни аниқ айтиб бера олмайман. Бу саволга жуда кўп марта жавоб излаганман. Театр – шундай ягона жойки, у ерда ўзимни эркин ҳис қиламан. Оғриқли нуқталаримга, дардимга даво топаман, ўзимнинг ҳатти-ҳаракатларимни таҳлил қиламан, таҳликали хаёлларим, турмушнинг майда-чуйда, икир-чикирлари мени тарк этади. Театр мен учун шундай ягона жойки, чеккан азобу заҳматларим бироз орқага чекингандек бўлади. Мен театрда доимо ўзимни Худо паноҳида юргандек, манманлигимдан ўзимни ўзим ҳимоя қилаётгандек ҳис этаман. У ерда “Кимман? Нимаман? Нима учун яшаяпман?”, деган сўроқларимларга жавоб топгандек бўламан. Эҳтимол, бу “Худо инсон қалбини қандай яратган?” деган саволга жавоб топмоқ учун қилинаётган ҳаракатдир…\nРепетиция нималигини ҳанузгача билмайман. У шунчаки содир бўлади. Нима учун репетициядаги жараёнлар шундай кечаётганлигини англолмайман. Бу ҳам Яратганнинг сир-синоати бўлса керак… Репетиция пайтидаги ўзлигимни қидириш жараёнида эркинлик ҳис этаман. Бу худди минг тонна тупроқни кавлаб, бир грамм уран топишдек гап. Излаган нарсангни топмагунингча, барча мавзуларни ўрганиб чиқасан, актёрлар билан изланасан, уларнинг фикрини ўрганасан, ўз фикрингни уларнинг фикри, ҳатти-ҳаракати билан таққослайсан. Режиссёр спектаклни ўзгартиради, деган гап катта хатодир. Аксинча, спектакль режиссёрни ўзгартиради.\nРежиссёр ихтирочи эмас. Худо инсон қалбини кашф этиб бўлган. Режиссёр инсон қалбини тушунишга ҳаракат қилади ҳамда тушунганини ифода этишга ҳаракат қилади, холос. Режиссёрлик ишини Сизиф чеккан машаққатга ўхшатаман. Уфққа қараб кетаверасан, кетаверасан, манзилинг кўринмайди, йўлнинг эса поёни йўқ.\nН.У. – Суҳбатларингизнинг бирида “Мен театрни севиш билан бир қаторда ундан нафратланаман” дегансиз. Муҳаббат билан нафратнинг ораси бир қадам. Бироқ, бу ҳисларнинг бир-бирини пайдо қилиши қандай содир бўлади? Бунга сабаб не?\nБ.А. – Актёрлар оиласида туғилиб, актёрлар топган нонни еб камол топар экансан, театр синоатлари парда ортидан хонадонингга кириб келади. Ютинган бир бурда нонинг, чой-сувингнинг талхини ҳис қиласан. Актёрнинг топган нонидан кўз ёшининг таъми ва заҳматли меҳнат бўлгани учун бироз қон ҳиди келади. Уни тез ва осон юта олмайсан. Театрни маккор аёлга ўхшатаман. Уни бир вақтнинг ўзида ҳам севасан, ҳам нафратланасан. Нафратланишинг билан бир қаторда “театрга муҳаббатим чексиз” деб айтасан. Ўспиринлик даврингдагина! “Мен театрни севаман ва у менинг борлиғим!”, дея оласан. Унинг ичида чинакам яшай бошлаганингда манфий ҳамда мусбат қутбларнинг, қайғу ва шодликнингягона нуқтага туташганлигини тушунасан. Эзгулик ва ёвузлик бирлашиб, учинчи бир қатламни юзага келтиришини англайсан. Сен ҳаётнинг бир қанча оҳанги устида эмас, аккорд – туйғулар уйғунлиги устида иш олиб борасан. Биргина нота устида эмас, бутун бошли симфония устида ишлайсан. Аввал нота, сўнг унинг қисмларини тўплаб ўзингнинг ягона мусиқангни яратасан. Агар мен театрни севмайман десам, ишонманг. Театрни севаман, десам ҳам ишонмаганлигингиз маъқул. Мен айтган барча гапга ишонаверманг. Мен бир нарсани айта туриб, ўйлаётган бошқа қарама-қарши фикрим билан бирлаштиришим мумкин. Амалга оширган ишларимнинг барини шу қарама-қарши кучларни бир-бирига бирлаштириш орқали қилганман. Гапираётганларим саҳнада яратилган асарларга оид. Бир-бирига зид икки нарса туташиши орқали учинчи нарса бунёд бўлади, шундагина натижага эришилади. Бу дунё фақат поклик асосига қурилган эмас. Мусбатнинг ёнида ҳар доим манфийлик юради, улар ажралмасдир. Фақат Яратгувчигина мутлақ покиза ҳисобланади.\nОтелло Дездемонани қанчалик севишини билмаймиз. Бироқ, унда қўрқув кучлими ёки муҳаббат? У Дездемонани севишига асосий сабаб, балки уни илк бора Дездемона севиб қолганидир?! Билмайман. Эҳтимол, биз театрда бирлаштириб бўлмайдиган туйғуларни босқичма-босқич бирлаштирармиз. Нур ва соялар ўйинида яшин тезлигидаги чақмоқни бир он ҳис этамиз, кўрамиз ва учинчи нарсанинг пайдо бўлишига гувоҳ бўламиз. Мана шу бир он инсон руҳиятини поклашга хизмат қилади. Театр қалбнинг туб-тубидаги туйғуларни уйғотиб юборади. Бунда ҳиссиётлар тўқнашади ҳамда ҳеч ким бунинг учун сени жазоламайди. Бунда олов билан мойни, мойни яна бирор бир нарса билан аралаштириб, учинчи, тўртинчи, бешинчи нарсаларни қориштириб, масаланинг моҳиятини англагунингча ҳаракат қилаверасан. Театрга “мен шу нарсани биламан” деб келмайсан. Ҳиссиётларингни жунбушга келтирган туйғуларга нисбатан ўзингни қизиқтирган саволларга жавоб топаман деб қадам қўясан. Сен учун ҳамма нарса мавҳум ҳисобланади: осмон билан ерни, жаннат билан дўзахни туташтирасан. Буларнинг ортида нима бор экан деб қизиқасан. Кўриниб турган уфқ эмас, унинг ортида нима борлиги сени ўзига тортади. Уфқ ортига етгач эса, “Буни англадим, чунки кўрдим”, деб ҳис қилдим, ушлаб кўрдим, деб айта оласан. Қаҳрамоннинг ҳолатини нафақат кузатасан, бир стол атрофида у билан ўтирасан, оламига кириб суҳбатлашасан… Режиссёр саҳна асарининг сир-синоатини очмагунича, Фарҳоднинг муҳаббати қандай пайдо бўлганига, Яго Отеллони қандай маҳв этганлигига гувоҳ бўлдим, Мисрда турклар устидан қозонилган ғалабани жангчилар билан бирга нишонладим, бўронни кўрдим, билдим, дея олмайди. У “Нима учун бундай бўлди?”, “Нега?”, “Фалончи нима учун фалончини кўрмади-ю, воқеа бундай айланиб кетди?” деган саволларга жавоб топгачгина саҳна асари пайдо бўлади. Режиссёр буларни олдиндан кўра олиши, саҳнада қаҳрамон Ж.Б.Мольернинг “Дон Жуан”и билан Сицилияда кўзга кўринмас сайёҳат қилиши шарт. Шу пайт сенинг қарашларинг вақт ва масофа билмайди. Тарихга юқоридан пастга қарагандек назар ташлайсан. Шунда томошабин эътиборини торта оладиган спектакль ярата оласан. Репетиция мана шу ҳатти-ҳаракатлар кўламини ушлаб қолиш учун керак. Мен режиссёрнинг репетициядаги фаолиятини катта муаммолар ечимини мустаҳкам алоқалар ўрнатиш орқали ҳал қилувчи “Клянер фаолияти”га ўхшатаман. Майда-майда протонларни бирлаштириб, ундан улкан бир нарса яратишинг шарт. Бундай пайтда ўзлигингни йўқотиб қўйиб, атрофингдагиларга нисбатан бефарқ бўлиб қоласан. Хаёлотинг мевасида ақл бовар қилмас ҳодисалар пайдо бўлади.\nХудонинг шаклу-шамойилини олинг – миллион, миллиард нарсалар унинг зарраси-ку, бироқ у нарсалар У эмас. Алишер Навоийнинг “Муножот”ида айтилганидек, “Ҳар негаким, ташбеҳ қилинса, ўхшамассен, яхши боқилса, ул сендурур сен ул эмассен”! Тўғри, қайсидир жиҳатдан у “қароқчи” бўлади. Худо яратган минг-минг нарсанинг хусусиятини бирлаштириб, қандайдир мўъжизавий нарса яратади ва инсонларни ҳайратга солади, уларни сайру-сайёҳатга олиб чиқувчи йўлчи юлдуз вазифасини бажаради. Шунинг учун ҳам мен билан ишловчи режиссёр ёрдамчилари, рассомлар менда қандай фикр пайдо бўлади, эртага нима устида ишлашимни билишмайди.\nН.У. – Одатда, режиссёрларнинг ижодий режалари бир йил ёки икки йил олдин тузилган, қайси асарни қачон қўйиши маълум бўлади.\nБ.А. – Режиссёр нима қўйишини белгилайдию, бироқ қандай қўйишини белгиламайди. У бундай қила олмайди. Пьесани ёки асарни илк ўқиганидаёқ, “Буни мен саҳналаштираман!” дейдию, кейинги вазиятда эса унинг онг остида ахборот қайта ишланади. Фарҳод тимсолини ишлашда қайсидир жиҳатлари саҳнада ишланади, қайсидир жиҳатлари онг остида ишлана бошлайди ва хаёлот меваси амалиётга қалқиб чиқади. Ички овозим “Бу асар сеники! Қабул қилинди!” деб садо беради ва мен театрга келиб спектакль устида ишлай бошлайман.\nН.У. – Сиз учун ҳаётда энг муҳим нарса нима?Сизни кўпроқ нималар таҳликага солади?\nБ.А. – Биласизми, агар инсонлар Оксфорд, Йель каби нуфузли университетларни тугатган бўлсаю, лекин ўзларини манқуртдек тутса – энг катта фожиа шунда. Бу жамият учун хавфлидир. Манқуртлик радиацияга ўхшайди. Ундан нурланиб, касал бўлиб қолганлигингиз ҳамда ўзгарганлигингизни сезмай қоласиз. Нимага биринчи ўринда эътибор бериш керак дейишганида, мен, авваламбор, таълим ва маорифга, сўнг маданиятга диққатни қаратардим. Чунки мамлакат тараққиёти – унинг иқтисоди ва, ҳатто қуролли кучларининг салоҳияти ҳам мана шу йўналишларга боғлиқ. Мен ҳар доим атрофдаги инсонлар, воқеа-ҳодисаларга нисбатан бефарқ инсонлардан қўрқаман… Қулай шароитларга эга данғиллама уй, охирги русумдаги машина сизнинг ғурур ва ор-номусингиздан юқори тура олмайди.. Ҳаётда мен учун энг муҳим бўлган нарса ор-номус ва ижодий ғурурим ҳисобланади. Инсоннинг бойлиги унинг шаънидир. Худони четдан қидириш керак эмас, у бизнинг ичимиздадир. Худо мени яратиб қўйдими, демак унинг мен орқали бажарадиган қандайдир режаси бор. Ўзимни намоён этиш, атрофдагиларга таъсир қилиш орқали яратганнинг режаси амалга ошади. Тақдир тақазоси билан Ватанимда ижод қилмаётган бўлсам-да, бироқ Ватаним доимо мен билан. спектакль афишаси тайёрлашаётганда доимо “Барзу Абдураззоқов (Тожикистон)” деб ёзиб қўйишларини илтимос қиламан. Бу мен учун етарли. Қилган ишларим менинг ватанпарварлигимни кўрсатади…\nҲар сафар саҳна пардаси туширилгач, Худонинг ЎЗИ олдимга бир даста гул билан келиб, мени қутлашини, жаннатдаги қайсидир боғида мен билан ёнма-ён ўтириб, у ерда абадий қолишимни айтишини, доимо истайман. Ҳар доим шуни сўраб қоламан.\nН.У. – Нима учун, айнан, “Фарҳод ва Ширин” достонини танладингиз?\nМен ҳар доим фикрлашидан юқори турадиган асарни танлашни яхши кўраман. Чунки бу асарни ўрганиб, моҳиятига етиш – чўққига чиқишдек гап. Қандайдир тепаликчага чиқиб қулашдан кўра, тоғдан қулаш завқли ҳамда ёқимлироқ. Эътибор берганмисиз, майни ичувчи ўз ишининг устаси бўлган нўшхўрлар – “гурманлар” уни дарров ичиб ютиб юбора қолмайди. Аввал тўйиб ифорини ҳидлайди, сўнг бир-икки томчи сипқориб, таъмини ҳис этиб ютади. Ҳид ва таъм бирлиги уйғунлашгандагина лаззат ҳис этилади. “Фарҳод ва Ширин”ни ўқиганда ҳам сўз лаззатини ҳис этдим. Театр инсонларининг ўзга инсонлардан ажралиб турадиган жиҳати сўзни ўзгача ҳис этиши ва талқин этишида. Режиссёр ва актёр ҳам сўзнинг ранги, лаззатини ҳис этиши шарт. Эҳтимол, танловим шунинг учундир.\nСпектаклда Низомий Ганжавийнинг “Хамса”сидаги Мажнун монологидан ҳам фойдаланмоқдасиз.\nБунинг нима ёмон тарафи бор? Фарҳоднинг ҳам, Мажнуннинг ҳам нигоҳи ягона нуқтага термулган, уларнинг борар манзили бир. Бироқ, босиб ўтадиган йўл масофаси ва кўлами ўзгача. Шоирлар Абдураҳмон Жомий, Румий, Низомий, Алишер Навоий, Абдулқодир Бедил нигоҳларидан ва асар қаҳрамонларининг қарашидан бошқа учинчи нигоҳ менинг ҳам томошабинга етказмоқчи бўлган нигоҳим бор. Баъзан тўйда икки ёшга тилак билдиришаётганда “Сизга Фарҳоду Ширин, Лайли ва Мажнун муҳаббатини тилаймиз” дейишади. Ўйлаб қоламан, бу одам ҳақиқий муҳаббатнинг нималигини билармикан? Агар оддий инсоннинг тана ҳарорати 36,5 даража бўлса, ИШҚққа мубтало бўлган инсон доимо 40, 42 даража ҳарорат билан юради. Севги-ду дард. Томошабинга дардни етказмоқчи бўлган актёрнинг сўзни қуруққина ёдлаб олиб, майли, 38 даража ҳарорат билан саҳнада ўйнашга ҳақи йўқ. Керак бўлса, 360 даража ҳароратда ўз ролини ижро этсагина унинг қалбидан чиқаётган нур ҳароратини томошабин ҳис эта олади. Мен инсонлар ўртасидаги буюк муҳаббатни оқламайман. сабаби, у доимо фожиа билан тугайди. Икки инсоннинг қалб ҳарорати чақмоққа айланади. Спектакль саҳналаштириш жараёнида ИШҚқа ҳар тарафлама қараб, барча қирраларини ёритишга интилдик. Муҳаббатни тарошлаб, силлиқлаб кўрсатмай, унинг ўткир қирралари, аччиқ азобларидан тортиб, то нафратигача, жамият чегарасини бузувчи нуқталаригача кўрсатиш керак. Фарҳод ва Мажнун муҳаббати жамият қоидаларига бўйсунмаган. Шунинг учун ҳам уларнинг ҳаёти фожиали тугаган. Ошиқнинг кўзига маъшуқидан ўзга нарса кўринмайди: на пиёдаларнинг ўтиш йўлаги-ю, на светафорнинг ёнаётган қизил, сариқ, яшил чироғи. На шаҳарларнинг вайрон бўлиши-ю, ва, на йўқотаётган яқинлари. Боши тақ этиб темир бетон деворга тегмагунча унинг кўз лдида маъшуқи тимсоли намоён. Актёрлар билан репетиция жараёнида ИШҚнинг ижобий ва салбий жиҳатларининг ЭНГ ЮҚОРИ ДАРАЖАСИни микроскопда саратон ўсмасини кўргандек синчиклаб англашга уриндик. Актёр қилаётган ишининг нималигини тушунсагина томошабинга ғояни етказиб бера олади.Спектакль режиссёр ва актёр учун сирли қонун-қоидаларга асосланган формула эмас, ўзаро мулоқот жараёни. “Фарҳод ва Ширин” спектаклига келган одам асардан чиқарган менинг фикрим, ғоям, таассуротларим, тафаккурим билан танишади. Спектаклларим менинг кундалик дафтарим ҳисобланади. Мен, “бу тўғри, бу нотўғри” дея олмайман. Чунки бу менинг қарашларим, тафаккуримдан келиб чиққан. Ҳаётий тажрибамдан келиб чиққан ҳолда севги, дўстлик, аёллар, болалар, табиатга нисбатан ўз муносабатим бор. Англаяпсизми, менинг ҳаётий тажрибам бу шундайлигини кўрсатган. Томошабин менинг фикрларим учун тошбўрон қилиши мумкин. Бундан қўрқмайман. Чунки тафаккурим жараёнида бекитадиган фикрларим йўқ. Аҳамият берган бўлсангиз, репетиция жараёнларида ҳам актёрлардан ташқари четдан келган инсонлар ҳам ўтирди. Марҳамат, келишсин, кўришсин, мулоҳаза қилишсин.\nЖонингизни жабборга бериб барча кучингизни спектаклга сарфлайсиз-у, бироқ томошабин қабул қилмаган ҳолатлари бўлганми?\nАлбатта. Мен учун қадрли бўлган спектаклларим бор-ку, аммо томошабин севиб томоша қилмайди. Ўзим ёқтирмайдиган, лекин томошабин илиқ қабул қилган спектакллар ҳам бор. Шундай пайтда менга жуда оғир ботади. Ахи унда томошабинга маънавий озуқа берадиган даражада кўп куч сарфланган. Тушунаяпсизми? Муқояса қиладиган бўлсак, саримсоқпиёз ва сникерс шоколадидек гап. Саримсоқнинг фойдали эканлигини ҳамма билади, бироқ таъми ширинлиги учун Сникерсни танлашади. Мен севадиган спектаклларимга томошабин кам келади. Шундай пайтда саҳна ортида туриб йиғлагим келади.\nТомошабин театрга кам келади, юқорида ўзингиз айтиб ўтганингиздек, фикрлашга ундайдиган спектаклларни кам кўради, деб қолишади. Томошабинни театрга қайтариш учун нималар қилиш керак?\nҚийин савол бердингиз. Ҳар куни репетиция тугагач, меҳмонхонага қайтишдан олдин Р. кафесига борамиз. Кафега кириб боришим билан барча жойлар банд бўлганлиги сабаб, мени ўтказишга жой топиш муаммо бўлади. Кафедагилар хўрандаларга ҳеч нарса ваъда қилишмайди, бироқ инсонлар овқатланишга нисбатан эҳтиёжларини қондириш учун кафега келишади. Нега? чунки у ерда мазали таом тайёрлашади, самимий кутиб олишади, ҳамма ер тоза-озода, “лаббай” деб туришади. Талаб ва таклиф қонунига қатъий амал қилинади. Аҳамият бераяпсизми…\nБиз театрдагиларнинг маҳсулоти нима? Бу бизнинг тафаккуримиз, дунёқарашимиз, ўз касбимизни мукаммал, профессионал даражада билишимиз ва томошабиннинг ишончи. Томошабин кўча ташвишларидан чарчагани ва маънавий эҳтиёжини қондириш учун, актёрга, санъат аҳлига ишончи туфайли пулга билет сотиб олади. Биз томошабинни ҳурмат қилмай қўйганимиз учун ҳам, у бизни ҳурмат қилмай қўйди. Меҳрга меҳр, муҳаббатга муҳаббат билан жавоб қайтарилади. Агар томошабин спектаклимизга келмаса, демак, мен саҳнадаги қайсидир ҳатти-ҳаракатимни нотўғри бажараяпмиз.Айб томошабинда эмас, айб бизда! Демак, томошабинни ишонтира олмаяпмиз. Агар томошабин камчилигингизни пайқаса, демак, театрни яхши деб бўлмайди. Залда 600 та томошабин сизни кузатаяпти дегани, 600 та инсон камчилигингизни кўраяпти, деган гап. Спектакль ҳақида салбий муносабат билдиришса эса, “Сиз театрни тушунмайсиз” деган фикримизнинг ўзи нотўғри.\nФараз қилинг, кафега келдим ва менга шўр овқат беришди. эътироз билдирганимда, “Овқатнинг таъмини қаердан ҳам билар эдингиз!” деган жавобни эшитганимдаги аҳволимни тасаввур қилиб кўринг.\nТомошабин телевидение, интернет орқали мингдан ортиқ яхши фильм, ажойиб турк сериалларини кўраётган бир даврда ёмон ижро ҳамда омошани кўрганда “Саҳнага чиқиб олиб ёмон драматургия ва ижро билан мени аҳмоқ қилаяпсанми? ҳайф-ей, кетган пулим ҳамда вақтим..” – демайдими?!\nОлма-Отадаги актёрларимга доимо “Одамлар спектаклни кўраман деб 3 минг танга (АҚШ 10$) га билет сотиб олиб, таксида, йўлдаги тирбандликларга қарамай театрга спектакль кўришга етиб келишди. Уч минг танга сарф-харажатлар қиммат бўлган шаҳримизда уч марта тўйиб овқатланиш деган гап. Шунинг учун ҳам актёрларим, томошабин олдида улкан масъулиятимиз бор деб, ҳар доим саҳнага чиқишдан олдин билан тўпланиб, юзимиз ёруғ қилсин деб дуо ўқиб саҳнага чиқишади. Агар спектаклдан сўнг томошабин ҳеч қандай фикрга эга бўлмай кетса, демак, бу яхши спектакль эмас. Кундалик ҳар бир спектаклдан сўнг актёрларим ижросини гуруҳ бўлиб муҳокама қиламиз.\nРепетиция жараёнида режиссёрлар актёрларни камситиши тўғрисида кўп эшитганмиз. Спектаклга тайёрланиш жараёнида бунинг гувоҳи бўлмадим.\nҲар бир инсон туғилганидан бошлаб, Худо томонидан ўзига хос яратилган бўлиб, Яратгувчи унга сифат, фазилат ҳамда танлаши учун сон-саноқсиз йўллар ато қилган. Танлаш имкони эса инсоннинг ўзида қолган. Раҳмон ёки Шайтоннинг йўлини танлаш инсоннинг ўзига ҳавола. Икки йўлдан бирини танлаш орқали ҳам машҳур ва кучли бўлиш мумкин. Инсоннинг ҳатти-ҳаракати унинг ички маданияти ҳамда маънавиятини кўрсатади. Буни биргина ҳуштакни қайси оҳангда чалишидан ёки эшик табақасини очишидан ҳам билиб олса бўлади. Бу дунёдаги ҳар бир ҳатти-ҳаракатинг учун келажакда жавобгарлик борлигини эсдан чиқармаган маъқул. Энг ёмон нарса инсоннинг руҳини синдириш. Умуртқа поғонаси синган инсон қаддини тик кўтариб юра олмаганидек, руҳан чўктирилган инсоннинг ҳам ўзини тиклаши қийин бўлади. Актёр қаҳрамонини юқори даражага чиқариши, унинг машстаб кўламини кенгайтириши учун кўпроқ ўқиши, изланиши, ҳаётни кузатиши керак. Агар актёр шу ишларни қилмас экан, ижро қиладиган қаҳрамонини ўлимтик жонга айлантириб қўяди. Режиссёр актёр қалбига мағз-уруғ қадар экан, унинг бақувват дарахтга айланиши ёки қовжираб қолиши “тупроқнинг унумдорлиги”га, яъни актёрнинг ўзига боғлиқ бўлади.\nИкки ой вақт мобайнида Тошкентдасиз. Пойтахтимизда 1996-йилларда, 2007-йилларда бўлгансиз. Хизмат сафарининг юзага келиш сабаби ҳамда аввалги Тошкент билан бугунги Тошкентдаги ўзгаришлар сезиларлими?\nЯқин орада Тошкентда бўламан деб ўйламагандим. Қадимги Юнонистон психологиясини ўқиган шахс сифатида тақдири азалга ишонаман. Бошқа мамлакатларда спектаклларни саҳналаштириш режаларим бўлгани ҳолда, йиллик иш режамда 1-2 ой бўш вақтим бор эди. Муқимий театрининг директори Мирзажон Азизов аввал волидам Фотима Ғуломованинг телефон рақамини олиб, онам орқали эса мени топиб телефон орқали боғланди. “у деди, бу деди”, бир неча марта телефон қилгач, “Ҳа”ми ёки “йўқ” деб масалани дангал қўйди. “Йўқ” дея олмадим, чунки, Тошкентни соғинган эдим. Ўзбек тили, ўзбек миллий мусиқасини тинглагим, анча йиллардан бери кўрмаган дўстларимни кўргим келди. Қолаверса, муҳаббат ҳақида ҳам спектакль саҳналаштириш ниятим бор эди. Бизнинг авлод “Тошкент-нон шаҳри” кинофильми таъсирида улғайганмиз. Ушбу фильм туфайли Тошкентни севиб қолганман. Ҳозир Тошкентдалигимда ўзимни улкан гўзал шаҳарда сайр этиб юрган ёш боладек ҳис қилаяпман. Шаҳар гуллаб-яшнамоқда, ёқимли ифор таралмоқда. Бу лаззатли таомларнинг ифори эмас, инсонлар табассуми ва ички меҳрининг лаззатли ифори. Дао фалсафасида “ички табассум” деган тушунча бор. Репетициядан уйга қайтиш, уйдан театрга бориш жараёнида инсонлар билан саломлашиб, суҳбатлашиш жараёнида мен шаҳар аҳлида мана шундай ёқимли “ички меҳр, ички табассум”ни ҳис қилдим. Менинг Тошкент ҳақидаги ёрқин таассуротларим мана шулардан иборат.\nНигора УМАРОВА суҳбатлашди.\nРепетиция жараёнида актрисалардан бири Каъбага бориш пайтидаги Аллоҳ жамолини ҳис қилган пайтдаги жазба, беҳушлик ҳолати пайдо бўлди. Юқоридаги фикрларингиз баёнида ушбу ҳолатни ҳис этаяпман.\nРепетиция пайтида пайдо бўлган биргина шу нурли ҳолат ва тасодиф барча машаққатларни ортга чекинтиради.\nРежиссёр инсон қалбининг ихтирочисими?\nРепетиция жараёнида режиссёрни, ижодкор шахсини “қароқчи” ҳам дегандингиз. Барча ахборотларни тўплаб, энг-энг сарасини ўзида сақлаб ўзгаларга намойиш этиши хусусида тўхталган эдингиз.\nМен буни мажозий маънода, майда-майда нарсалардан, яхлит нарса яратиш шартлиги хусусидаги фикримни ифодалаш учун қўллаганман.


ПАРРАНДАНИ ОЗИҚЛАНТИРИШ ТУРЛАРИ. – Tadbirkor-Fermer\nПАРРАНДАНИ ОЗИҚЛАНТИРИШ ТУРЛАРИ.\nҚишлоқ хўжалик паррандалари озиқ танламайди. Уларга ҳар хил озиқ бериш мумкин: сутни қайта ишлаш комбинати, гўшт комбинати табиий чиқиндилари; мўйначилик хўжаликлари чиқиндисидан тайёрланадиган қийма; балиқ саноати табиий чиқиндилари; гўшт, гўшт ва суяк, балиқ, кит унлари; балиқ мойи, кит мойи; техникавий ёғ кабилар; деҳқончиликдан олинадиган озиқлардан маккажўхори дони, арпа, сули, буғдой, жавдар, нўхат ва уларнинг кепаклари, кўк ўт ёки беда уни, илдизмевалар, комбисилос ва шунга ўхшаш бошқа озиқлар. Паррандага фақат бир хил озиқ бериб боқиш натижа бермайди. Унинг талабини қондириб озиқлантириш учун бир неча хил озиқларни аралаштириб бериш мақсадга мувофиқ бўлади. Чунки бунда бир хил озиқнинг таркибида бўлмаган ёки талабни қондириш учун етишмаган озиқ моддани иккинчи хил озиқни аралаштириш йўли билан тўлдирилади. Натижада озиқлантириш самараси ҳам юқори\nПаррандани майдаланган аралаш ем билан озиқлантириш қониқарли натижа бермоқда. Бу хил усул бўйича\nбоқишда ем таркибига бир неча хил дон озиқлар, чорва маҳсулотларидан иборат озиқ компонентлари, кўк ўт,\nигнабаргли ўсимликлар ҳамда беда унлари. порошок ҳолатига келтирилган минерал моддалар, микроэлементлар, витамин препаратлари, премикслар ва зарурат бўлса, анти биотиклар, биостимуляторлар киритилади. Айни хил қоришма таркибида парранданинг тана жисмига зарурий озиқ моддаларнинг\nҳаммаси мавжуд бўлади. Маълумки, ҳозирги саноат паррандачилигида, айниқса паррандани батарея\nкатакларида асраб боқишда майдаланган аралаш ем бериб озиқлантириш самарали натижалар бермоқда, яъни паррандаларга кам озиқ сарф қилиб кўп маҳсулот ишлаб чиқаришга эришилмоқда.\nМасалан, «Тошкент» паррандачилик фабрикасида 1979-йилда ўртача ҳар 10 дона тухум олиш учун 2,4 озиқ бирлиги, 1 кг қўшимча вазн олишга 8,5 озиқ бирлиги сарф бўлган. «Бўстонлиқ» паррандачилик фабрикасида тегишлича 2,4; 8,3 озиқ бирлиги; айрим паррандачилик хўжаликларида 2,19; 8,3 озиқ бирлиги сарф бўлган. Бу фабрикалар тухум ишлаб чиқариш бўйича ихтисослашган. Шунинг учун қўшимча тирик вазн олишга қилинган сарф, гўшт ишлаб чиқариш бўйича ихтисослашган хўжаликларга қараганда юқори. Гўшт ишлаб чиқаришга ихтисослашган Янги йўл бройлер фабрикасида ҳар 10 дона тухум олишга 4,3 озиқ бирлиги, 1 кг қўшимча тирик вазн олишга эса 5,9 озиқ бирлиги сарф бўлган. Госплемзаводда эса бу кўрсаткичлар тегишли 3,5; 5,5 озиқ бирлиги атрофида.\nПаррандани майдаланган аралаш ем билан боқиш усули уч турга бўлинади: қуруқ ем бериб боқиш, озиқни қориб бериш, комбинациялашган хилда боқиш.\nҚуруқ ем бериб озиқлантириш. Бундай озиқлантириш учун майдаланган қуруқ ем ёки донадор омихта емдан фойдаланилади. Айрим ҳолда ем таркибига бутун ҳолдаги дон ҳам аралаштириб берилиши мумкин. Минерал моддалар, микроэлементлар олдин кукун ҳолатига келтирилиб, сўнгра емга аралаштириб юборилади. Витамин билан тўйинтириш учун эса қуруқ ва майда ҳолдаги витамин препаратлари қўшилади ёки витаминларга бой бўлган барра беда уни, ачитқилар қўлланилади. Шуни ҳам эътиборда тутиш керакки, витаминлар озиқ таркибига аралашган ҳолда узоқ сақланмайди. Улар тез кунда емирилади ва йўқ бўлади. Бунинг олдини олиш учун емга аралаштирилган витаминлар ўз вақтида емирилмайдиган турғун ҳолатга келтирилиб (стабиллаштирилиб) қўйилиши керак. Агар турғунлик ҳолатига келтириш\nмеъёри белгиланмаса, озиқни паррандага бериш олдидан аралаштирилиши лозим.\nГўшт комбинати чиқиндилари, балиқ чиқиндилари бериш мўлжалланса, ем мажмуйига киритишдан олдин қуритилади ва майдаланади; суяк, гўшт, гўшт ва суяк унлари бир текисда қилиб майдаланади, кейин емга аралаштирилиши мумкин.\nҚорилган озиқ бериб боқиш. Майда ҳолдаги ем сув, обрат, сут зардоби, сигир сути, сук ёки гўшт шўрвасида, балиқ ёки гўшт қиймасида қорилади. Қорилган озиқ ғарғуша бўлиши, яъни уваланиб турадиган бўлиши керак. Бунинг учун суюқ аралашма 40% дан ортиқ олинмаслиги лозим. Акс ҳолда қоришма хамирга ўхшаб қолади. Уни паррандага берилганда уларнинг бурун парракларига ёпишади ва беркитиб қўяди. Натижада парранда нафас ололмай қийналади. Патларига ҳам ёпишади. Хамирга эса чанг, тўзон, ахлат ёпишади ва парранданинг пари-пати ифлосланади.\nҚорилган ем билан боқишда паррандага едиришга мўлжалланган дон ундириб берилиши мумкин. Одатда,\nкунлик озиқ меъёрининг 1/3 қисми ундирилган дон қилиб берилади. Ундирилган дон комбисилос билан алмаштириб ҳам берилади. Қиш ойларида ҳаво совуқ бўлса, ем қориш учун олинган суюқликни иситиш керак бўлади.Қорилган озиқ кўп қилинмайди. Унинг меъёри парранда 40–50 минут давомида озиқланишига мўлжаллаб тайёрланади.\nОзиқ охурчаларида ем қолмаслиги керак. Агар, борди-ю, бироз ем қолгудай бўлса, уни дарҳол кириб тозалаб олиш лозим. Акс ҳолда қолган ем ачийди. Бундай озиқ паррранданинг озиқ ҳазм қилиш физиологиясига\nсалбий таъсир кўрсатади.\nКомбинациялашган (уйғунлаштирилган) тур бўйича озиқлантириш. Ҳозирги даврда энг кўп қўлланиладиган\nозиқлантириш усули бу, бир куннинг ўзида қуруқ омихта ем, бутун ҳолдаги дон, қорилган ем берилса,\nкундузи қорилган аралаш ем, кечки озиқлантиришда бутун дон беришдан иборат. Доннинг 1/3 қисми ундириб берилса ҳам бўлади. Уйғунлаштирилган турда озиқлантиришнинг қулайлиги шундаки, паррандага бутун дон, ундирилган дон, қуруқ омихта ем, қорилган ем, сабзи, лавлаги, брюква каби илдизмевалар, полиз экинлари меваси, комбисилос, майдаланган ҳўл беда, ачитқилар, обрат, творог, сут зардоби, табиий балиқ, гўшт комбинати табиий чиқиндилари, гўшт қиймаси каби хилма-хил озиқ берилиши мумкин.


Россия ва Қирғизистон нефть ва газ етказмаларида ҳисоб-китобларни рублда амалга ошириш ҳақида келишиб олди\n15:01 / 03.12.2015\nРоссия ва Қирғизистон нефть маҳсулотлари ва газ етказмаларида ҳисоб-китобларни рублда амалга ошириш ҳақида келишиб олди. Бу ҳақда савдо-иқтисодий, илмий-техник ва гуманитар ҳамкорлик бўйича ҳукуматлараро комиссия йиғилиши якунларига кўра Қирғизистон бош вазири Темир Сариев хабар берди.\nУнинг сўзларига қараганда, томонлар давлат органларига марказий банкларга мурожаат қилиб, рублга ўтиш масаласини ишлаб чиқишни топширган. Келажакда ўрмон, қурилиш материаллари ва металл конструкциялар импортида ҳам ҳисоб-китобларни Россия рублида амалга ошириш кўзда тутилмоқда.\nШунингдек, ҳукуматлар ўртасида нефть маҳсулотлари етказмалари бўйича янги шартнома имзолаш бўйича келишувга эришилди.