19 сентябрь, 2020, 20:07\nТеглар:Пахтакор | Андижон\nУ юртимиз футболи ҳақида етарлича тасаввурга эга.\n- Бангладешда ўйнаган футболчиларимиз сиз ҳақингизда илиқ фикрларни билдиришмоқда. Қизиқ, сиздек мутахассис қайси шамоллар учириб бу чемпионатда пайдо бўлиб қолдингиз?\n- Салом, улар мендаги мураббийлик сифатини кўрдилар. Ҳамма менинг қандай лаёқатга эгалигимни кўрди. “Бразерс Юнион” раҳбарияти шу боисдан ҳам менга таклиф билан чиққанди. Мен профессионал мураббийман. Мутахассислигим туфайли турли жойларда ишлашимга тўғри келади. Шу вақт мобайнида етарлича тажриба тўплай олдим, деб ҳисоблайман. Улар мени яхши қабул қилишди. Айтишим керакки, қаерда ишламайин, клуб, унинг мухлислари ва раҳбарлари ишончини қозониш пайида бўламан. Ўз ишимни ёқтираман. Шу сабаб қўл остимдаги ўйинчилар билан худди ака укасига муносабат қилгандек бўламан. Мендаги иш сифатини кўрганлар ишонишди ва Бангладеш терма жамоасида ҳам фаолият юритиш таклифини билдиришди. Бу жуда юқори чорлов. Мавсум ниҳоясига етганидан кейин Бангладеш миллий терма жамоасини қабул қиламан. Ўзим тўғримда гапирадиган бўлсам, Германия фуқаросиман, ёшим 52 да. Оилам бор, икки нафар қизимни вояга етказяпман. Мен мураббий сифатида ишлаш учун барча лицензиялар – “В”, “С”, “А”, “ПРО” ҳаммасини олганман. Бундан ташқари, Германияда муҳандис бўлиб ишлаш имконини берувчи олий таълимни олганман. Электроника соҳасида ҳам бемалол ишлашга лаёқатим етади. Боя айтганимдек, турли жойларда ишладим. Жумладан, Саудия Арабистони, БААда фаолият юритдим. Бир қатор клубларни бошқардим. Уммонда ҳам ишлаб ўзимни кўрсатдим. Бу менинг хориждаги учинчи иш жойим ҳисобланарди. Бошқарувимдаги жамоа 2-дивизионда ғолиб чиқиб, олий – премьер-лигага чиққан. Германиянинг ўзида ҳам учта турли клубда ишладим. Тўғри, элитада фаолият юритиш насиб этгани йўқ. Қолаверса, Эронда ҳам фаолият кўрсатдим. Умуман айтганда, турли мамлакатларда ишлаш борасида менда яхши тажриба тўпланган. Шунинг учун ҳам бўлса керак, ҳозиргача турли клублардан таклифлар олиб тураман. Амирликларда ишлаб юрган кезларимда академияда иккита турли клубда фаолият юритишга ҳам таклиф қилишган. Улар билан беш йиллик битим имзолагандим. Ўз ишимни ҳаддан ташқари ёқтираман. Мендаги иштиёқ ёшим ўтиб борганига қарамай, ҳамон жўшқин. Қаерда ишламай, чин дилдан вазифамни бажаришга ҳаракат қиламан. Бундан бошқача ишлашга кўникмаганман. Айтишим керакки, иш асносида мен учун интизом биринчи ўринда туради. Ўз ўрнида, бундай талабчанлик клублар раҳбарларига ҳам ёқади. Шу боисдан ҳам ўзим ишлаган ҳар бир жамоада икки-уч ойдан кейиноқ кетиб қолмаганман. Аксинча, раҳбарлар бошлаган ишимни охирига етказиб қўйишимга имкон ҳавола қилишган.\n- Ўзбекистон чемпионатини тез-тез кузатиб борасизми? Агар шундай қилаётган бўлсангиз, биринчилигимизнинг плюс ва минус томонларини айтиб бера оласизми?\n- Албатта, мураббий сифатида турли лигаларда нималар юз бераётганини кузатиб бораман. Араб давлатларида анча вақт ишлаганим боис кўпроқ шу диёрлардаги биринчиликларни кузатишга ҳаракат қиламан. Осиё – жуда сержило қитъа. Саудия Арабистони, Тожикистон, Ўзбекистон, Эрон, БАА, Қатар, Индонезия, Малайзия лигаларини кузатаман. Дарҳақиқат, ўзбек лигасини бундан уч кун олдин ҳам кузатдим. “Андижон” – “Локомотив” ўйинини томоша қилдим. “Пахтакор” иштирокидаги ўйинларга бефарқ эмасман. Мен кузатган лигалар орасида ўзбек биринчилигини энг кучлиларидан бири, деб ҳисобласам, буни муболағага йўйманг. Суперлигангизда техник-тактик услубдан ташқари жисмоний кучга таянган ҳолда ҳам ўйин олиб боришади. Шунинг ҳисобига учрашувлар сифати анча юқори. БААда ишлаб юрганимда ўзбек футболчиси – Азиз Ҳайдаровни кузатганман. У “Ал-Шабаб” клубида жуда яхши тўп сурган. Бежизга Ҳайдаровни жамоа сардори этиб тайинламагандилар. Саудия Арабистонида ва Эроннинг “Истиқлол” клубида ўйнаган Сервер Жепаровни ҳам яхши билардим. У жуда яхши плеймейкер эди. Қолаверса, Ўзбекистон терма жамоаси Осиё ўйинлари чемпиони бўлганидан хабарим бор. Менда яхши таассурот қолдирган. Совет Иттифоқи парчаланиб кетганидан кейин юртингизда бир-иккита кучли клублар бор эди. Шунинг баробарида футболингизни ўзига хос услубини яратиш вазифаси ҳам турган. 1994 йилги Осиё ўйинларидаги ғалаба мана шу услубнинг самараси бўлган дея оламан. Устига-устак, ўша кезларда термангизни кучли мураббийлар бошқаришган. Аммо кейинчалик футболингизда бироз пастга шўнғиш кузатилса-да, миллий термангиз жаҳон чемпионати йўлланмалари учун доим охиригача курашяпти. Термангизда 2014 ва 2018 йиллардаги мундиалга бориш учун яхши имконият юзага келганди. Осиё лигаларини кузатар эканман, юртингиз футболи байроқдори ҳисобланадиган “Пахтакор”да Осиёда ҳам ғолиб чиқиш имкони юқорилигига ишонаман. Умуман, ўзбек ўйинчилари шу пайтгача хориж чемпионатларида ҳам ўзларидан ёмон таассурот қолдирмасдан келмоқда. Юқорида айтганимдек, улар Саудия Арабистони ва бошқа лигаларда яхши тўп суришди. Телевизор ёки радио орқали Ўзбекистон ҳақидаги маълумотларни кузатар, эшитар эканман, юртингизда футболни жуда севишларига ҳам беихтиёр амин бўламан. Ўйлайманки, бир кун терма жамоангиз орзусига эришиб, жаҳон чемпионатига чиқади. Бунинг учун астойдил тер тўкиш керак. Мураббий сифатида Ўзбекистон чемпионатини қитъада етакчилар қаторида эътироф этишим мумкин.\n- Терма жамоамиз жаҳон чемпионатига чиқиши учун қандай йўл тутиши керак?\n- Ўзбекистон терма жамоаси дарҳақиқат қитъадаги кучлилардан биридир. Мен унинг “ЖЧ-2022” саралаш босқичи “D” гуруҳидаги ўйинларини кузатяпман. Тўғрисини айтсам, термангизнинг қандай қилиб Фаластинга ютқазиб қўйганидан ҳайрон қолганман. Бу сенсацион натижалар сирасига киради. Саудия Арабистони билан Ўзбекистонни гуруҳ фаворити сифатида айтишим мумкин. Эҳтимол, термангиз Саудияга қарши жавоб ўйинида ғалаба қозониб, дастлабкисидаги мағлубият аламини олар. Бунинг учун фақат яхши ўйнаш, руҳиятни туширмаслик керак. Биласизми, Ўзбекистон терма жамоасининг Саудияга қарши Тошкентдаги ўйинини кузатганман. Энг ачинарлиси, сўнгги паллада омад сизлардан юз ўгириб дарвозангиздан учинчи голни ўтказиб юборгандинглар. Умуман айтганда, ўйинчиларингиздаги даража, сифат чакки эмас. Термангизга Европа футболи нафасини биладиган мураббий қандайдир вазифа учун таклиф қилинса ҳам ёмон бўлмасди. Чунки хорижлик мутахассисларнинг бундай паллада албатта ёрдами тегмасдан қолмайди. Терма жамоа миқёсида гапирадиган бўлсак, футболчилари асосан хориж лигаларида тўп сурадиганлари доим етакчи ўринларда бўлишади. Биламан, Ўзбекистон термасида легионер мақомидаги ўйинчилар топилади. Лекин уларнинг умумий сони унчалик кўп эмас. Легионер мақомидаги футболчиларнинг бундай пайтда албатта фойдаси тегмасдан қолмайди.\n- Бизнинг Суперлигадан таклиф оладиган бўлсангиз, ишлашга тайёрмисиз?\n- Ўзини ҳурмат қиладиган ҳар қандай мураббий кучли чемпионатларда ишлашни истайди. Албатта, ўзбек Суперлигасини ҳам шу мақомга мос биринчилик, деб ўйлайман. Агар юртингиздаги етакчи клублардан таклифлар келиб тушса, буни кўриб чиқишим тайин. Ўзбек маданияти тожик ва форс маданиятига ўхшаб кетади. Осиёликларни яхши билганим боис шундай деяпман. Бекорга рус тилини ўзлаштирмаганман. Агар Ўзбекистон Суперлигасидан таклиф келиб тушса рус тилини билишим менга қўл келиши аниқ. Ўз тажрибам ва билимим билан ўзбек футбол клубларидан бирига фойдам тега олишига ишончим комил. Мақтаниш эмасу, қаерда ишламай, албатта бошқарувимдаги клубда ижобий томонга ўзгаришларни амалга ошириб келаман. Чунки мен ўзимнинг билим ва тажрибамга ишонаман.\n- Айни пайтда Қатарда ўтказилаётган Осиё Чемпионлар лигасини ҳам кузатиб бораётган бўлсангиз керак. “Пахтакор”нинг имкониятларини қандай баҳолайсиз?\n- Пахтакор” жой олган гуруҳ ҳақида гапирадиган бўлсам, шуни айтишим керакки, клубингизда плей-оффга чиқиш учун яхши имконият бор. “Пахтакор” учун асосий рақиб “Ал-Ҳилол” ҳисобланади. Шу гуруҳ ўйинлари видеоёзувларини кўриб чиқиб амин бўлдимки, “Пахтакор” “Шабаб Ал-Аҳли” ва Эроннинг “Шаҳр Ходро” клубларидан кучлироқ. Эшитишимча, Азиз Ғаниев яқинда “Шабаб Ал-Аҳли” клубига кўчиб ўтган. Бу эса ўзбек ўйинчиларининг савияси бошқаларникидан қолишмаслигининг яна бир исботидир. “Пахтакор”нинг Суперлигадаги ўйинларини ҳам кузатиб шунга амин бўлдимки, клуб бошқалардан анча кучайиб кетган. Менда Игорь Сергеев яхши таассурот қолдирди. Унда фаолиятини хориждаги чемпионатлардан бирида давом эттириш учун яхши имконият бор, деб ўйлайман.\n- Сиз Эрон ва Германия фуқаросисиз. Бироқ инглиз ва рус тилларини ҳам яхши биласиз. Бу тилларни ўрганишга сизни нима руҳлантирган?\n- Рус тилини Украинада ўқиб юрган кезларимда ўрганганман. Бундан ташқари, араб давлатларида кўп вақт ишлаганим боис араб тилидан ҳам етарлича хабарим бор. Қолаверса, форс тилидан ҳам хабардорман. Умуман айтганда, жами бешта тилни биламан. Менда шундай одат бор, хорижда ишлаш таклифини олар эканман, дарҳол ўзим борадиган мамлакат тилини ўрганиш ҳаракатига тушиб қоламан. Жумладан, бошқарувимдаги жамоада тўп сурадиган маҳаллий футболчилар билан кўпроқ мулоқот қилиб шу тилни ўрганишни истайман. Иложи борича таржимон хизматидан камроқ фойдаланиш менинг тамойилларимдан бири саналади. Чунки таржимон сиздаги фикрни тўлиқ етказиб бера олмаслиги мумкин. Негаки, бундай пайтда ўйинчилар ва мураббий ўртасида тил билан боғлиқ кўприк қолмайди. Маҳаллий ўйинчиларнинг она тилида гаплашиш орқали улардаги кайфият, кечинмаларни бемалол тушуниш мумкин. Агар насиб қилиб, ўзбек чемпионатида ишлайдиган бўлсам, миллий тилингизни ҳам ўрганишга киришаман. Бунинг учун менга икки-уч ой кифоя қилади. Шу вақт ичида хориж тилини анча ўрганиб оламан. Ўз навбатида хорижлик мутахассиснинг маҳаллий футболчи билан шу тилда гаплашиши унга дарҳол ёқиб қолиши аниқ. Бундай паллада футболчининг мураббийга бўлган ҳурмати янада ортади. Мураббий билан маҳаллий ўйинчилар орасидаги дўстлик риштаси шу йўл орқали янада мустаҳкамланади. Албатта, ўзимни ғайритабиий заковат соҳиби дея олмайман. Аммо менга хориж тилларини ўрганиш ёқади. Кейинчалик режаларимда ўзбек ва испан тилларини ҳам ўрганиш бор. Эҳтимол, фурсати етиб ҳинд тилини ҳам ўзлаштиришга киришарман. Турли тилларни ўрганиш менинг севимли машғулотларимдан бири ҳисобланади.\n- Эшитишимча, чемпионатимизда ғалабасиз бораётган “Андижон”ни бошқарадиган бўлсангиз, уни Суперлигада олиб қолишга кафолат берибсиз. Бу ишни қандай амалга оширмоқчисиз?\n- Мен ўзимнинг мураббийлик салоҳиятимга ишонаман. Акс ҳолда бундай гапни айтмаган бўлардим. Ўйинчиларнинг кўнглига иложи борича тезроқ йўл топишга ҳаракат қиламан. Агар “Андижон”да ишлайдиган бўлсам, қисқа вақт оралиғида кўп нарсани ўзгартира олишимга ақлим етади. Аввало, ўйинчилардаги хадиксирашни бартараф этиш керак. Мен буни клубнинг “Локомотив”га қарши ўтказган ўйинида сездим. Тактик жиҳатдан “Андижон” ёмон тайёргарлик кўрмаган. Лекин жамоа айни пайтда мусобақа жадвалида энг охирги ўринни эгаллаб тургани боис ўйинчиларда саросима ва хадиксираш жуда кучайиб кетган. Лекин вазиятни ижобий томонга ўзгартирса бўлади. Бунинг учун клуб бир-иккита ўйинни ютадиган бўлса, ўз-ўздиан 8 ёки 9-ўринга кўтарилиб олади. Чунки аутсайдерлардан бири бўлиб турган “Бухоро” билан ҳам ўртадаги очколар фарқи унчалик катта эмас. Бир сўз билан айтганда, иложсиз ишнинг ўзи йўқ. Тўғри, футболда олдиндан бирор нарсани тўлиқ кафолатлаб бўлмайди. Чунки футбол тасодифларга бой бўлган ўйиндир. Унда исталган дақиқа ёки сонияда кўп нарса ўзгариб кетиши мумкин. Эҳтимол, юқоридаги гапларимдан мени мақтанчоқ одамдек тасаввур қила бошлаган бўлсангиз ажаб эмас. Аммо ўз савиямни, тажрибамни яхши биламан. Ихтиёримдаги клуб мана шундай вазиятда қолган паллаларда футболчилар билан тил топиша олишимга бир неча бор амин бўлганман. Агар “Андижон” яқин бир қанча ўйинларни яхши натижалар билан тамомлай олса, ҳаммаси тубдан ўзгариб кетиши тайин. Клубда чемпионатни мусобақа жадвалининг ўрта поғоналарида якунлаш имкони туғилади. “Андижон”да яхши ярим ҳимоячилар борлигини кўрдим. Фақат ўйинчилар баҳс давомида тезроқ ўйлашни ўргансалар бўлгани. Айни пайтда клуб жуда тиғиз тақвим туфайли мураккаб вазиятга тушиб қолган. Яқин уч-тўртта ўйинда яхши натижалар қайд этилмас экан, ҳаммаси тамом бўлиши аниқ. Ўйинчиларини ишонтириш керак. Фақат футболчиларнинг миясини тозалаб, уларга ўзларига бўлган ишончни қайтариш мумкин бўлади. Боз устига “Бухоро” билан ўртадаги фарқ атига икки очкони ташкил этяпти экан, яқин ўйинни клуб ғалаба билан тамомласа яхши томонга ўзгариш кузатилишга тушади. Футболда кўп нарса руҳият ва моддий масалага боғлиқлигини унутмаслик керак.\nТугри Олдингдан окан сувнинг кадри йук деб Шунга аетса керак\nДолбаевлар кутингга урасанми хорижлик мутахасисни, отни калласидай пулни олиб кетаяпти, натижа хуй. Миржалол Косимовдай тренер борку узимизда, ягона вариант, нимага узимизникини езмайсилар. Качонгача четни хуроз кандига епишасилар. Пулинг куп булса халкка бер корни оч халкни.\nCoca Cola Суперлига. Бугун "Сўғдиёна" "Андижон", "Қизилқум" эса "Пахтакор" меҳмони бўлади


14 январь –Қуролли кучлар ташкил этилганининг 30 йиллиги ва Ватан ҳимоячилари куни муносабати билан 08918-ҳарбий » Пахтакор тумани ҳокимлиги расмий сайти\nПахтакор тумани ҳокимлиги » Янгиликлар » 14 январь –Қуролли кучлар ташкил этилганининг 30 йиллиги ва Ватан ҳимоячилари куни муносабати билан 08918-ҳарбий\nЮртимиз бўйлаб Ўзбекистон Республикаси Қуролли Кучлари ташкил этилганининг 30 йиллиги ва Ватан ҳимоячилари куни муносабати билан байрам тадбирлари ўтказилмоқда.\nТантанали тадбирда Ўзбекистон Қуролли Кучлари ташкил этилганининг 30 йиллиги ва Ватан ҳимоячилари куни муносабати билан туман ҳокими ўринбосари Фазлиддин Қўлдошев барчани байрам билан муборакбод этди.\nТуман Маданият маркази санъаткорлар томонидан юртни тараннум этгувчи куй қўшиқлар байрамга ўзгача завқ бағишлади.\nЎзбекистон Қуролли Кучлари ташкил этилганининг 30 йиллиги кўкрак нишони билан 08918 ҳарбий қисмда 7 нафар офицер, 3 нафар сержант, 5нафар Қуролли кучлар хизматчилари ҳамда 23340-ўарбий қисмдан 9 нафар офицер, 6 нафар сержантлар тақдирланишди.\nТуман ҳокимининг 30 дан ортиқ эсдалик совғаларини ҳоким ўринбосари ва Туман Нуронийлар бўлими топширдилар. Бундан ташқари Жиззах вилояти Ватанпарвар ташкилоти, Пахтакор тумани Ватанпарвар ташкилотлари томонидан 56 нафар ҳарбий қисм хизматчиларига Ҳайдовчилик гувоҳномалари ва эсдалик совғалари тарқатилди.\nПахтакор туманида Конституциянинг 29 йиллиги муносабати билан байрам тадбири ўтказилди\nПахтакор туманида “шонли ғалабанинг 76-йиллиги” кенг нишонланди


Турк султон Эрдўған Ўзбекистонга келади, ўзбеклар кўзини очмаса, Ўзбекистон йўқ бўлади - «HARAKAT» XABAR AGENTLIGI :: Independent News Agency Harakat. Узбекистан, новости Узбекистана, политика Узбекистана, оппозиция Узбекистана\n20:13 - Турк султон Эрдўған Ўзбекистонга келади, ўзбеклар кўзини очмаса, Ўзбекистон йўқ бўлади\nЎзбекистон Президенти Шавкат Мирзиё ва Туркия Президенти Ражаб Тойиб Эрдоған ўртасидаги телефон мулоқоти давомида Туркия Президентининг Ўзбекистонга олий даражадаги ташрифи борасида гап борган. Турк султонининг таваллуд куни билан уни табриклаш учун бугун у билан боғланган Шавкат Мирзиё Савдо-иқтисодий ҳамкорлик бўйича ҳукуматлараро қўшма комиссияга ташрифга тайёрланиш учун кўрсатма берганини айтган.\nТелефон орқали суҳбатда Эрдўғаннинг Ўзбекистон ва Туркия ўртасидаги қардошлик ва стратегик шериклик муносабатларини ривожлантириш, ўзаро манфаатли ҳамкорликни мустаҳкамлашга қаратилган катта эътибори ва саъй-ҳаракатларини ҳамда қўшаётган улкан ҳиссасини алоҳида қайд этилган.\nБу хабар баҳонасида Ўзбекистондаги қўғирчоқ ахборот воситалари тилга олмаётган бир мавзуни эслатиш лозим. Гап шундаки, Ражаб Эрдўған оддий ислом фанатики, ҳозир у Шавкат Мирзиёни ҳам Ўзбекистонни исломлаштириш йўлига тортиш ҳаракатида. Бу Ўзбекистоннинг келажаги учун ўта хавфлидир. Ислом дини дунёвийлик/секуляризм принципини қабул қилмагунча Ислом динига тўла эркинлик бериб бўлмайди.\nШавкат Мирзиё Ражаб Эрдўған билан яқинлашиш ниятида Ўзбекистонни исломлаштириш йўлига солиш ҳаракатида эканлиги келажагимиз учун ўта хавфлидир. Унутмайликки, Бухора, Хива ва Қўқон қонликлари тўла исломий хонликлар бўлганлари сабабли ўта қолоқ ва қашшоқ ҳолга тушдилар, кейин Россиянинг мустамлакасига айландилар. Буюк Отатурк эса, Туркияни дунёвий давлаттга айлантириб, унинг мустақиллигини сақлаб қолган.\nЭй, ўзбеклар, кўзингизни очинг. Майдонларга чиққанда Шавкат Мирзиёдан бу масалада ҳам замонавий ғояларга содиқ қолишни талаб қилиш керак. Акс ҳолда, Ўзбекистон давлат сифатида йўқ бўлади. Очиғини айтса, Ўзбекистонда Шавкат Мирзий раҳбарлигида ҳукмронлик қилаётган тожиклар режимининг мақсади ҳам айнан шудир.


Кувайт Осиё чемпионати-U23 саралаш ўйинларини қабул қила олмайдиган бўлди. Мезбонлик Ўзбекистонга топширилиши мумкин\nКувайт футбол ассоциацияси 23 ёшгача бўлган футболчилар ўртасидаги Осиё чемпионати саралаш босқичи доирасидаги «D» гуруҳи ўйинларини қабул қилиш режалаштирилган эди.\n«Футболиум» каналининг ёзишича, КФА ушбу турнир баҳсларини қабул қила олмайдиган бўлган. Ушбу мамлакатда «D» гуруҳи ўйинлари – Саудия Арабистони, Бангладеш ва Ўзбекистон иштирокидаги учрашувлар ўтказилиши белгиланган эди.\nҚайд этилишича, ОФК шошилинч равишда Кувайт ўрнига янги мезбон изламоқда ва Саудия Арабистони ва Ўзбекистонга ушбу турнирнинг «D» гуруҳ ўйинларини ўтказишни таклиф қилган.\nЭслатиб ўтамиз, ушбу мусобақага Темур Кападзе мураббийлигидаги Ўзбекистон Олимпия жамоаси тайёргарлик кўраётган эди. Шу сабабли Про лига «А» гуруҳининг сўнгги уч тур ўйини ноябрь ойига кўчирилган эди.


90 ЁШЛИ ОНАХОН ДУОСИ\nМудофаа вазирлигига қарашли ҳарбий қисм ва муассасаларда умумхалқ экологик хайрия ҳашари кўтаринки руҳда ўтказилди. Тоифаланган объектларни қўриқлаш қўмондонлигига қарашли ҳарбий қисмдамиз. Ҳарбий қисм атрофи, кўп қаватли уйларнинг ҳудудлари, болалар майдончалари, бир қанча ижтимоий ҳимояга муҳтож оилаларнинг ҳовлилари тозаланиб, ободонлаштирилди.\nҲарбий қисм қўмондонлиги ташаббуси билан бир гуруҳ ҳарбий хизматчилар кекса ва боқувчисини йўқотган оилаларга ташриф буюриб, ҳашар уюштиргани юртдошларимизга қувонч бағишлади.\nТошкент шаҳар Шайхонтоҳур тумани Лабзак 1-тор кўчасида истиқомат қилувчи Иккинчи жаҳон уруши қатнашчиси 90 ёшли Фирдавсия Фаткулованинг хонадонида ўтказилган ҳашардан аянинг кўнгли тоғдай кўтарилди. 1945-йиллар суронида Тошкентга келиб, муқим қолган ая 40 йил болаларга таълим берди, умрини маърифатга бағишлади.\nНуроний онахон қўлларини дуога очар экан, юрт тинчлиги, мамлакат осойишталиги учун тинмай меҳнат қилаётган ҳарбий хизматчиларга соғлиқ, сиҳатлик тилади.


RAHBARXON.uz | АСАБ КАСАЛЛИКЛАРИ АСАБ КАСАЛЛИКЛАРИ – RAHBARXON.uz\nАсаб касаллиги асосан, миянинг дам олмасдан ишлаши, тўйиб ухламаслик, кўп сиқилиш, сурункали бош оғриғидан келиб чиқади. Қанд касаллигига чалинган, қони қуюқлашган, ошқозонида 12 бармоқли ичак яраси бор кишиларнинг асаби тез издан чиқади. Стресс ҳолатида, жинсий заифликда ҳаддан ташқари кўп ўқиш ҳам мияни чарчатиб, асаб касаллигини келтириб чиқаради. Бундай беморлар кўпроқ тоғли жойларда бўлиши, ўзларига ёқадиган қўшиқлар тинглаши, дўстлари билан суҳбат қуришлари, ёмон гап-сўзлардан ўзларини олиб қочишлари, ҳар қандай кўнгилсизликлардан узоқ юришлари керак бўлади.\nЛимонўти, бўтакўз, исириқ гули, чойўт, газанда, боқила меваси ва мускатдан бир хил миқдорда олиб, майдалаб аралаштирилади ва бир литр қайноқ сувга бир ош қошиқ солиб икки соат усти ўраб қўйилади. Сўнг сузиб олиб, ҳар икки соатда бир пиёладан ичилади. Муолажа пайтида хом пиёз, аччиқ, шўр, сут, қатиқ, нон, хамирли овқатлар емаслик керак.\nҚаттиқ асабийлашганда қизил лавлаги шарбатидан 0.3 стаканини уч соат давомида тиндириб қўйилади ва шунча миқдорда асал аралаштирилади. Тайёр аралашма кун давомида 2-3 марта овқатдан бир дақиқа олдин истеъмол қилинади.\nДоривор валериана томирини пўлат пичоқ билан яхшилаб қирқиб майдаланади ва шиша идишга солиб, устига ароқ ёки спирт қуйилиб, тўққиз кун қоронғи жойда сақланади. Сўнгра валериана томири сиқиб олинади ва спиртли аралашма тиндириб қўйилади. Докадан сузиб олиб, кунига уч маҳал овқатдан ярим соат олдин 15-30 томчидан асаб бузилганда, жазава тутганда, томир тортишиши, тиришиш ва тутқаноқда ичилади.\nОйболдирғоннинг қуритилган томиридан икки сиқимини уч литр сувга солинади ва 15 дақиқа қайнатилади. Икки соат тиндириб, ваннага қуйилади. Уч ҳафта давомида кунора шу сувда ванна қабул қилинади. Айни вақтда ўсимлик томири дамламасидан ичиш керак. Дамлама тайёрлаш учун майдаланган ойболдирғон томиридан икки чой қошиғини икки стакан қайноқ сувга солинади ва сув буғида ярим соат олдин ярим стакандан 3-4 маҳал асаблар зўриққанда ичилади.\nДоривор валериана илдизи ва илдизпоясидан ҳамда укроп уруғидан тенг миқдорда олиб, икки чой қошиғини ярим литр қайноқ сувга солинади ва 7-10 дақиқа паст оловда қайнатилади. Сўнгра сузиб олиб, ярим-бир соат тиндириб қўйилади. Эрталаб ва кечқурун бир стакандан қаттиқ асабийлашганда ичилади.\nНеврастенияда чакамуғни чой ўрнида ичиб турилса, тинчлантирувчи таъсир кўрсатади. Бунинг учун бир чой қошиқ майдаланган чакамуғни (гули билан) бир стакан қайноқ сувга солиб, 15-20 дақиқа тиндириб ўраб қўйилади. Кун давомида оз-оздан қултумлаб ичилади. Чакамуғ шарбати ҳам шундай таъсирга эга. Кунига уч маҳал бир чой қошиқдан сув билан ичилади.\nЗирк пўстлоғи ёки илдизидан 30 г ини бир стакан қайноқ сувга солинади ва 15 дақиқа паст оловда қайнатилади. Сузиб олиб, кунига уч маҳал бир ош қошиқдан ичилади.\nОддий бодрезак меваларидан беш ош қошиғини қирғичдан ўтказилади ва уч стакан қайноқ сув қуйиб аралаштирилади. Тўрт соат тиндириб, сузиб олинади ва кунига 4-6 маҳал овқатдан олдин ярим стакандан тинчлантирувчи восита сифатида ичилади.\nАрслонқуйруқ ўтидан бир-икки ош қошиғини бир стакан қайноқ сувга солиб, совигунча ўраб, тиндириб қўйилади ва сузиб олинади. Кунига 3-5 марта овқатдан 20 дақиқа олдин 1-2 ош қошиқдан қабул қилинади.\nҚайиннинг баҳорги баргларидан 100 г олиб майдаланади ва устига икки стакан қайноқ сув қуйилади. Беш-олти соат қўйилади. Сузиб, барглар сиқиб олинади ва яна тиндириб, сўнгра бошқа идишга қуйилади. Кунига 2-3 марта ярим стакандан овқатдан олдин ичилади.\nДоривор валериананинг майдаланган илдизидан бир ош қошиғи устига қайнатиб совитилган сувдан бир стакан қуйилади ва 6-8 соат тиндириб қўйилади. Кунига уч маҳал бир ош қошиқдан (болалар – бир чой қошиқдан) ичилади.


Жанубий Корея президентлигига асосий номзод КХДРни душман деб тан олишдан бош тортди\n09:59 / 20.04.2017\nКорея Республикасидаги сайловолди пойгаси етакчиси Мун Жэ Ин КХДРни ўз мамлакати асосий душмани, деб тан олишдан бош тортди. У бу ҳақда телевизион дебатлар чоғида маълум қилган.\n"Ўйлашимча, президентликка номзод бундай баёнотлар бериши керак эмас. Миллий мудофаа вазирлиги Шимолни душман, деб атаса – бу уларни иши, бироқ президентликка номзод бундай сўзларни ишлатиши жоиз эмас", - дея айтиб ўтди Мун Жэ Ин. "Шундай ҳолат рўй бериши мумкинки, президент бўлишни истаган шахс сайланадиган бўлса, Пхеньян билан икки давлат ўртасида тинчликка эришиш бўйича мулоқотни шахсан олиб боришига тўғри келади", - дея аниқлик киритди у.\nКейинчалик Мун Жэ Иннинг расмий вакили президентликка номзоднинг баёноти уни “Шимолий Кореяга яқин позициясидан” дарак бермаслигини хабар қилди. Унинг сўзларига кўра, Мун Жэ Ин сайловларда ғалаба қозонса “мудофаа вазирига Пхеньяннинг барча фитна ҳаракатларига тайёр туриш ҳақида топшириқ беради”, бироқ, шу билан бирга, ТИВ раҳбарига “Шимолий Корея ядро муаммосини тинч сиёсий ва дипломатик усуллар билан ҳал қилиши” ҳақида ҳам кўрсатмалар берилади. Бирлашув вазирлиги “Корея ярим оролидаги кескинликни пасайтириш устида Сеулнинг Пхеньян билан мулоқоти орқали ишлайди, аммо Шимолга қарши халқаро санкциялар ҳам ёдда тутилади”.\nАйни кунда либераллар вакили, “Тобуро” Демократик партияси собиқ раҳбари Мун Жэ Ин Корея Республикаси президенти лавозимига сайланиши мумкин бўлган энг машҳур номзод бўлиб турибди. Ижтимоий сўровларга кўра, унга респондентларнинг тахминан 40 фоизи овоз беришга тайёр.\nМундиални кутиб. Таништирув: Жанубий Корея


MUSAFFO савдо белгиси хайрия акциясида иштирок этди\n18:00 / 16.03.2016\nMUSAFFO савдо белгиси ногиронларга ижтимоий ёрдам кўрсатувчи «Умид Нури» жамоат бирлашмаси ўтказган хайрия акциясида иштирок этди. Наврўз байрамига бағишланган акция давомида ногирон болалари бор оилаларга озиқ-овқат тарқатилди.\nНогирон болалари бор ота-оналарни бирлаштирадиган нодавлат нотижорат «Умид Нури» ташкилотининг ижтимоий масалалар бўйича фаоли Ольга Масензованинг гапига қараганда акция давомида 87 оила шундай ёрдамдан баҳраманд бўлган.\n«Шундай акциялар ойига бир неча марта ўтказилади, шунинг учун MUSAFFO савдо белгиси ҳам, бошқалар қатори бизларга қўшилиб, кейинги ижтимоий акцияларда ҳам қатнашиш истагини билдиргани бизни беҳад хурсанд қилди. Бемор болаларга хурсандчилик улашиш, уларнинг бахту-саодати учун курашаётган ота-оналарини қўллаб-қувватлаш - олийжаноб вазифа», - дейди Ольга Масензова.\nНогирон болалар ота-оналари бирлашмасининг ижтимоий акцияларида қатнашиш масалалари бўйича Масензова Ольга Ивановнага қуйидаги телефон орқали мурожаат қилиш мумкин: +99890 350 92 80\nРеклама сифатида чоп этилган.


Пекинда ғалабанинг 70 йиллигига бағишланган парад бошланди\n08:52 / 03.09.2015\nИккинчи жаҳон уруши тугаллангани ҳамда хитой халқининг япон империализми зулмидан халос бўлганининг 70 йиллигига бағишлаб Хитой пойтахти Пекин шаҳридаги Тяньаньмэнь майдонида бошланган маросимда дастлаб давлат байроғи кўтарилиб, ХХР раиси Си Цзиньпинь нутқ сўзлади. Маросим аввалида, шунингдек, ғалаба шарафига 70та тўпдан бир вақтда ўт очилди.\nПарадда 12 минг нафар атрофида аскар ва офицерлар иштирок этаётган бўлса, уларнинг мингга яқини хориж мамлакатлари, жумладан, Россия қуролли кучлари вакилларидир. Энг ками 70 кишидан иборат фаҳрий қоровул таркибида Хитой ҳарбийлари билан бир қаторда, Белоруссия, Миср, Қозоғистон, Қирғизистон, Куба, Мўғилистон, Покистон, Сербия ва Тожикистон вакиллари ҳам мавжуд. Шунингдек, Афғонистон, Вануату, Венесуэла, Камбожа, Лаос ва Фижининг 7 нафардан ҳарбий вакилларидан иборат гуруҳ ҳам парадда иштирок этмоқда.\nПараднинг пиёда аскарлар юриши қисмини Россия ҳарбирлари — Москва шаҳрида жойлашган Преображенский алоҳида 154-комендантлик полкининг фаҳрий қоровул ротаси якунлаб берди. Шундан сўнг 500 дона ер усти ҳарбий техникаси, осмонда эса 200га яқин самолёт ва вертолётлар парвози намойиши бошланди.\nПекиндаги ғалаба парадида дунёнинг 49 мамлакати расмий вакиллари иштирок этаётган бўлса, уларнинг 30 нафари давлат президентлари ва ҳукумат вакилларидир. ХХР раиси Си Цзиньпин билан бир қаторда Россия Федерацияси, Корея Республикаси, Миср, Белоруссия, Покистон, ЖАР ва бошқа мамлакатлар етакчилари, шу жумладан, Ўзбекистон Республикаси Президенти Ислом Каримов ҳам фаҳрий меҳмонлар трибунасидан ўрин эгаллаган.


Бугун АҚШ Давлат Котиби Колин Пауэлл Бағдодга келди.\n01 март 2021, Тошкент вақти: 00:25\nУ америкалик ҳарбийлар олдида сўзга чиқиб шундай деди:\n”Террористлар Ироқнинг озод юрт булишини исташмаяпти. Улар ироқликларнинг демократия шароитларида яшашларига қарши. Аёллар ҳуқуқларининг ҳимоя қилиниши улар учун керак эмас. Улар барча яхши ишларга қарши, шунинг учун ҳам қаерда имкон топса ўша ерга ҳужум уюштиришяпти”.


«Hilol-nashr» нашриётида «Фақиҳ имомлар ихтилофида ҳадиси шарифнинг ўрни» ва «Жавомеъул калим» китоблари тақдимоти бўлиб ўтди\nМуаллиф Нашриёт Friday 28th September 2018 Wednesday 23rd January 2019\nЖорий йилнинг 27 сентябрида «Hilol-Nashr» нашриётида чоп этилган иккита янги китоб тақдимоти бўлиб ўтди.\nТақдимотда республикамизнинг таниқли уламолари, Ўзбекистон мусулмонлари диний идораси вакиллари, китобсевар ўқувчилар, толиби илмлар, энг асосийси, шу кунларда юртимизда меҳмон бўлиб турган мазкур асарлар муаллифлари иштирок этишди.\nТадбир аввалида шайх Муҳаммад Аввома ҳафизаҳуллоҳнинг Шайх Муҳаммад Содиқ Муҳаммад Юсуф раҳимаҳуллоҳ таржималаридаги «Фақиҳ имомлар ихтилофида ҳадиси шарифнинг ўрни» номли китоби тақдим этилди. Мазкур асар ҳадис илмига доир бўлиб, унда асосан, ҳадиси шариф қачон амал учун яроқли бўлади, ҳадиси шарифни тушунишдаги ихтилофлар, имомларнинг зоҳири бир-бирига қарама-қарши бўлган суннатга нисбатан тутган йўлларининг турли-туманлиги, суннатни билишда даражаларининг турлилигидан келиб чиқадиган ихтилоф каби масалалар ҳақида сўз юритилган.\nКитобхонларнинг эътиборига ҳавола қилинган иккинчи китоб доктор Муҳйиддин Муҳаммад Аввома қаламига мансуб «Жавомеъул калим» китоби бўлиб, у ўзбек тилига Исмоил Муҳаммад Юсуф томонидан таржима қилинган. Муаллиф рисолада саҳиҳ ва ҳасан ҳадисларни тўплаган бўлиб, уларнинг ҳажми кичик, иборалари енгил, ёдлаш учун осондир. Ибодат, муомалот, ахлоқ-одоб, тарбия ва бошқа мавзуларга оид ушбу ҳадислар Исломнинг мадори бўлган ҳадислар жумласидандир.\nРасулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг гўзал фазилатларидан, ижобий сифатларидан бири «жавомеъул калим» бўлиб, қисқа, лўнда сўзлар билан олам-олам маъноларни ифодалаш қобилияти эди. Ушбу тўплам ҳам ана шундай мўъжаз, аммо шомил маъноларни ўзида мужассам қилган ҳадислардан иборат бўлгани боис китоб шундай номланган.\nРисолада жамланган ҳадисларни тўғри ўқиш ва ёд олиш қулай бўлиши учун калималар эъроби (ҳаракатлари) билан берилган. Китобнинг мухтасар бўлиши учун эса, ҳадисларнинг барча ровийлари келтирилмай, бир ёки икки машҳур ҳадис тўпламига нисбат бериш билан кифояланилган. Китобнинг охирида эса ҳадисларни ривоят қилган саҳобаларнинг асосан «Тақрибут-таҳзиб» китобидан олинган қисқача таржимаи ҳоллари берилган. Шунингдек, китобхонларимиз учун нотаниш эҳтимоли бўлган сўз ва ибораларга қисқа изоҳлар ҳам берилган.\nТақдимот ўзига хос кўтаринки руҳда ўтди ва унутилмас таассуротларга бой бўлди.


Ўзгаларга яхшилик қилиш мўминнинг энг афзал хислатидир, Аллоҳ розилигини топишининг осон йўлидир. Яхшилик Аллоҳнинг бандага раҳматидир. Яхшилик қилганларни Аллоҳ таолонинг ўзи мукофотлайди. Унинг ваъдасига кўра яхшилик қилувчи мўминлар жаннат неъматларидадирлар. Қуръони каримда Аллоҳ таолонинг яхшиларга берадиган мукофотлари башоратини бундай зикр этилади: “Шак-шубҳасиз, яхшилар жаннат неъматларидадирлар” (Инфитор, 13); “Дарҳақиқат, яхшиларнинг номаи аъмоллари шак-шубҳасиз Иллийундадир” (Мутаффифин, 18);\nАллоҳ таоло айтади: «Тақволи зотларга: «Раббингиз (Ўз Пайғамбарига) нимани нозил қилди?» дейилганида улар: «Яхшиликни», дейишади. Бу дунёда яхшилик қилганлар учун чиройли мукофот бўлур» (Наҳл, 30). Аллоҳ таоло яхшиликни бундай баён этади: “(Яхшилик) бўйинни (қулликдан) озод этиш, ёки очарчилик кунида бирор қардош етимга ё муҳтож бечора-мискинга таом беришдир” (Балад, 13-16).\nКимлар “яхши” деб аталишга муносиб? Пайғамбаримиз Муҳаммад алайҳиссаломдан ривоят қилинган ҳадисларда яхшиларнинг бир неча сифатлари баён этилган:\nУсмон ибн Аффон (розияллоҳу анҳу) Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламдан ривоят қилади: “Сизларнинг яхшиларингиз Қуръонни ўрганиб, уни (бошқаларга) ўргатувчиларингиздир” (Имом Бухорий);\nАбу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) ривоят қилади: Мен Абул Қосим соллаллоҳу алайҳи васалламнинг: “Сизларнинг яхшиларингиз, агар тушунса, ахлоқи гўзал бўлганингиздир”, деганларини эшитганман” (Ибн Ҳиббон “Саҳиҳ”да ривоят қилган);\nИбн Аббос (розияллоҳу анҳу) ривоят қилади: “Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам дедилар: “Сизларнинг яхшиларингиз аҳли-оиласига яхшилик қилувчиларингиздир ва мен сизларнинг ичингизда аҳлига кўпроқ яхшилик қилувчингиздирман” (Имом Термизий, Ибн Можа);\nПайғамбар алайҳиссалломдан ривоят қилинган ҳадисларда яхшилар яна бундай сифатланишади: “Сизларнинг яхшиларингиз умри узун, амалда чиройли бўлганингиздир” (Имом Аҳмад, Ибн Ҳиббон, Байҳақий); “Сизларнинг яхшиларингиз яхшилигидан умид қилинувчи ва ёмонлигидан омон бўлинувчиларингиздир” (Имом Термизий ва Ибн Ҳиббон).\nЯхшиликнинг катта-кичиги, ози-кўпи бўлмайди. Одамларга озор етказмаслик ҳам – яхшилик, етим-мискинларни тўйдириш ҳам – яхшилик, бировга чиройли муомала қилиш ҳам – яхшилик, йўлдаги халал берувчи нарсани олиб ташлаш ҳам – яхшилик. Қуръони каримда яхшиларнинг бир неча сифатлари зикри келган: “Ана энди ким (ўз молидан закот ва садақотларни) ато этса ва (Аллоҳдан) қўрқса ҳамда гўзал оқибатни (жаннатни) тасдиқ этса, Биз уни осон йўлга муяссар этурмиз” (Вал-лайл, 5-7). “Албатта иймон келтирган ва яхши амаллар қилган зотлар – ана ўшалар яралмиш жонзотларнинг энг яхшисидирлар. Уларнинг Парвардигорлари ҳузуридаги мукофоти – остидан анҳорлар оқиб турувчи мангу жаннатлардир, улар ўша ерда абадий қолишади” (Баййина, 7-8).\nАбу Зарр Ғифорийдан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам менга: «Яхшиликлардан бирортасини паст санамагин, агар у биродарингга очиқ юз билан қараш бўлса ҳам», деганлар (Имом Муслим). Фахри коинот яна бундай марҳамат қилганлар: «Эй муслималар, бир аёл бошқасига қўйнинг туёғини беришдаги яхшиликни ҳам паст санамасин», деганлар (Имом Бухорий ва Муслим). Яна бир ҳадиси шарифда «Ҳар бир яхшилик садақадир», дейилган (Имом Бухорий).\nДонишмандлардан бири айтади: «Яхшилик мол ва фарзандларнинг кўплигида эмас, яхшилик кенг феълли, ахлоқли бўлиш, илм олиш ва Аллоҳга ибодатда бошқаларга ўрнак бўлишдир». Муҳаммад Зеҳний айтади: «Одамларнинг яхшироғи ўз қалбида яхшиликка йўл очгани ва ёмонликни, очкўзликни ҳайдаб чиқарганидир».\nЯхшилик ва ҳилм дарахтини эккан омонлик ва хотиржамлик мевасини териб олади. Ёвузлик уруғини сепган пушаймонлик-надомат ҳосилини йиғиб олади. Ҳақиқий комил инсон ёмон хислатлардан, номаъқул ва номарғуб хулқ-атвордан пок бўлади, гўзал сифат ва ахлоқ билан ўзини ораста қилади, ёмонлардан четланади ва ҳеч кимга озор етказмайди. Ким қилган яхшилиги ёки амали билан мақтанса, унинг барча яхшиликлари ёмонликка айланади.\nҲусайн Воиз Кошифий айтадики, «Гўзал феъл-атворнинг нишонаси ўнтадир ва буларнинг биринчиси бошқаларга яхшилик қилишдир». Яхшилик қилиш билан ҳеч нарса ютқазмайсиз. Саъдий Шерозий айтганидай, «Бир шам бошқа бир шамни ёққани билан нуридан ҳеч нарса камаймайди». Абдуллоҳ ибн Аббос бундай деганлар: «Яхшилик ҳақида ўйлаш ўша яхшиликни қилишга ундайди, ёмонликка надомат эса ўша ёмонликни тарк этишга чақиради».\nИслом дини ҳам, ахлоқимиз ҳам инсонларни фақат яхшилик қилишга, ёмонликлардан четда бўлишга буюради. Яхшилик энг аввало ота-онага, яқинларга, қўни-қўшниларга кўрсатилади. Яхшиликнинг катта-кичиги бўлмайди. Биров моли билан (бу саховатдир), биров қўли билан, яна бошқаси чиройли сўзи билан яхшилик қилади. Ҳатто бошқалар йўлидаги халақит бераётган шохчани олиб ташлаш ҳам яхшиликка киради.\nЯхшилик қилишга шошилиш керак, чунки Пайғамбар алайҳиссаломнинг: "Кимга яхшилик қилиш эшиги очилса, фойдаланиб қолсин, зеро, унинг қачон ёпилишини билмайди"; "Ҳар бир яхшилик садақадир, дўстингга очиқ юз билан муомала қилишинг яхшиликдир, унинг челагига ўз челагингдан сув қуйиб беришинг ҳам яхшиликдандир», " деган насиҳатлари бор.\nЯхшиликка чақирган киши ҳам уни қилганга тенглаштирилади. "Ўзгаларга озор беришдан сақланиш яхшилик аломатларидандир", дейишган улуғларимиз. Муҳаммад Зеҳний: "Одамларнинг энг яхшиси қалбида яхшиликка йўл очган, ёмонлик ва очкўзликни қалбидан ҳайдаб чиқарган кишидир", деган. Нақлларда келишича, ким бировнинг ғамини енгиллатса, охиратда унинг ғами енгиллаштирилади, қийинчиликда қолган бир кишига ёрдам қўлини чўзган киши ёрдамсиз қолмайди, ким бировнинг айбини беркитса, унинг айби ҳам беркитилади.\nКўпларимиз яхшилик қиламизу дарров унинг мукофотини, биздан марҳамат кўрганларнинг миннатдорчиликларини кутамиз ёки яхшиликларимиз билан мақтанамиз. Аллома Умар ибн Ҳорис бундай деган: "Қадимда яхшиликларни кўп қилишарди, аммо гапиришмасди. Кейин ҳам қиладиган, ҳам гапирадиганлар келишди, энди эса фақат гапиришяпти". Қандайдир манфаат кутиб қилинган яхшилик фазилат саналмайди.\nВаҳоланки, яхшилик холис Парвардигор учун, беғараз қилиниши керак. Буни тушунмаганлар яхшилик қилган кишиларидан ёмонлик кўришганига хафа бўлиб юришади. Эмишки, бир одам шогирдини ўғлидан ҳам аъло кўриб, бор ҳунарини ўргатиб одамлар қаторига қўшганида у устози юзига оёқ қўйиб кетибди. Ёки бошқасининг ҳасратига қулоқ солинг: «Жияним акамдан эрта етим қолди. Ўзим боқиб катта қилдим, ўқитдим, ҳунар ўргатдим, уйлаб-жойладим. Хотинчасининг сўзига кириб алоҳида яшайман, деганида рози бўлиб, бошқа ҳовлига чиқардим. Энди ҳамма ерда «дадамдан қолган пулни бермай ўзлаштириб юборди» деб гап тарқатиб юрганмиш. Инсон зоти ўзи яхшиликни билмайдиган ношукр бўлар экан».\n«Савобнинг кети мушкулот» деган гап бекорга чиқмаган. Ҳақиқатан бировга яхшилик қиласиз, аммо ундан жавоб қайтмайди, аксинча кўп ҳолларда яхшилигингиз эвазига ҳатто ёмонлик кўрасиз. Бировга раҳм қилиб қарз берасиз, ололмай қийналасиз, ҳатто унга душманга айланасиз. Бировга ёрдам қилиш учун битмаётган ишига елка қўйиб юборасиз, эвазига қуртдаккина «миннатдорчилик» сўзи эшитасиз. Биров билан дўстлашмоқчи бўласиз, аммо у «бир балоси бўлмаса менга нега суйкалади», деб сизни душманига айлантиради. Қийналиб қолган укангизга пул таклиф қилсангиз, орқаваротдан «бойваччалигини бошқаларга қилсин» деган нордонгина гап эшитасиз. Бунга асло ажабланманг, чунки Аллоҳ таоло инсонларни шундай хулқ-атвор билан яратган. Шунинг учун ҳаётда кимга бўлишидан қатъи назар, одамларга яхшилик қилсангиз, мукофотини инсонлардан эмас, Яратганнинг ўзидан кутинг. Одамлар камдан-кам яхшилигингизга яхшилик билан жавоб қайтаришади, миннатдор бўлишади.\nАтоқли олим Ҳасан Басрийдан "Яхши инсон ким?" деб сўрашганида бундай жавоб берган: "Тўрт нарса кишининг яхши эканига даолат қилади: тилининг ростгўйлиги, дўстларининг хато-камчиликларини кечириши, замона аҳлининг таниқли кишисига саҳоват кўрсатиши, таниш ва қўшниларга озор беришдан тийилиши". Келинглар, ҳар ерда, ҳар кишига, ҳамиша яхшилик қилишга шошилайлик. Яхшилик ва эзгулик ёмонликни ёқтирмагани каби ёмонлик ҳам яхшиликдан қочади.


НИМА САБАБДАН КРИПТОВАЛЮТАЛАР УЧУН ЭЛЕКТР ЭНЕРГИЯГА МУТАНОСИБ ҲАҚ ТЎЛАШ КЕРАК? – Telegraph\nНИМА САБАБДАН КРИПТОВАЛЮТАЛАР УЧУН ЭЛЕКТР ЭНЕРГИЯГА МУТАНОСИБ ҲАҚ ТЎЛАШ КЕРАК?\nЎзбекистон Республикаси Энергетика вазирлиги матбуот хизмати October 02, 2019\nЎзбекистон Республикаси Энергетика вазирлиги матбуот хизмати\nЎзбекистонда криптовалюталар ишлаб чиқарувчилари учун электр энергияси истеъмоли бўйича тегишли нарх-наволар белгиланиши режалаштирилмоқда.\nҲозирги пайтда Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг ушбу масалага оид қарори лойиҳаси муҳокама қилинмоқда. Унга кўра, криптовалюталар бўйича фаолият юритадиган истеъмолчилар электр энергия ҳақини тегишли тариф гуруҳи учун белгиланган тарифга нисбатан 3 маротаба ортиқ миқдорга оширилган коэффициент бўйича тўлайди.\nЎзбекистоннинг истеъмолчиларни энергия таъминоти бўйича сиёсати ижтимоий йўналтирилган бўлиб қолмоқда. Амалиётда бу электр энергияни ишлаб чиқаришда фойдаланиладиган газ қийматининг дотация қилинишини англатади. Бу мамлакат томонидан аҳолини, ўзбекистонликлар учун иш ўринларини яратаётан мамлакатимиз ишлаб чиқарувчиларини қўллаб-қувватлаш мақсадида амалга оширилмоқда.\nАнглашиладики, криптовалютани қўлга киритиш майнинг каби ҳодисаларнинг энергия харажатларини ижтимоий қўллаб-қувватлаш сиёсатига мутлақо дахли йўқ. Айни пайтда майнинг фермалари фаолияти катта миқдорда электр энергиясини ва унинг барқарор келиб туришини талаб қилади. Яъни, бунга нархи бўйича давлат томонидан дотация қилингани учун ижтимоий мақсадларга йўналтирилиши лозим бўлган катта миқдордаги электр энергия сарфланмоқда. Демак, Ўзбекистонда ишлаб чиқарилаётган электр энергиянинг мақсадсиз сарфланиши учун тегишли тарзда ҳақ тўланиши лозим. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг янги қарори лойиҳасида бу ўз ифодасини топган.\nТаҳлилчилар фикрича, улар истеъмол қилаётган электр энергия нархи 3 баравар оширилганидан кейин ҳам Ўзбекистонда майнинг-фермалар учун шароитлар жозибали бўлиб қолади. Хусусан, рақобатбардош бўлган интернет нархи, хоналар ижарасининг мақбул нархлари ҳам бунга хизмат қилади. Бундан ташқари, электр энергия нархи Ўзбекистондагига нисбатан 3-4 баравар баланд бўлган мамлакатларда ҳам бизнеснинг ушбу тури мўмай даромад келтиришини ҳам инобатга олиш зарур.\nЎзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг ушбу қарори қабул қилиниши билан тегишли бизнес турини идентификация қилиш имконини берувчи механизмлар ишлаб чиқилади, чунки ҳар қандай бизнес қонунийлаштирилган бўлиши керак. Қонунийлаштиришдан бош тортиш криптовалюта ноқонуний амалиётларда фойдаланиши мумкин, деган шубҳа уйғотади. Шу тарзда, майнинг-фермаларнинг қонунийлаштирилиши уларга нисбатан электр энергиянинг янги тарифини қўллаш имконини беради.


hidoyat.uz – “Мовароуннаҳр” нашриётининг сайти - МАЪНАВИЙ ИСРОФ – УЛКАН БАЛО\nМАЪНАВИЙ ИСРОФ – УЛКАН БАЛО\nМаълумки, исроф деганда кўпчилик табиий-моддий неъматларни, жумладан, хомашё, қувват манбалари, сув захираларини, озиқ-овқат маҳсулотларини ишлатишда меъёрдан ошишни тушунади.\nҚуръони каримда исроф, исроф қилувчи (мусриф) сўзи йигирмадан зиёд оятда келган. Аллоҳ таолога ишонмаслик, Унинг ҳукмларига риоя қилмаслик ҳам ҳаддан ошиш, исроф экани таъкидланган: (Юнус, 83; Анбиё, 9; Ёсин, 19; Ғофир, 28; Зухруф, 5; Зориёт, 34). Зиёда еб-ичиш, тақиқланган маҳсулотни ейиш (Аъроф, 31), етим молига эҳтиётсиз муносабатда бўлиш, унинг ҳақини истеъмол қилиш (Нисо, 6), одам ўлдириш (Моида, 32; Исро, 33) ёки ўз жонига қасд қилиш (Зумар, 53) исрофгарлик бўлиб, икки дунёда, хусусан, охиратда қаттиқ азобга сабаб бўлиши айтилган.\nИсроф инсон ҳаётининг деярли барча йўналишларида ҳаддан ошиш экани мазкур оятларда баён этилган. Исроф ҳам маънавий, ҳам моддий жабҳаларга тааллуқлидир. Энг хавфлиси маънавий исрофдир. Зеро, моддий исрофлар асосини маънавий исроф, яъни бузуқ эътиқод ёхуд илмсизлик-жоҳиллик ташкил этади. Бу ҳолат, аввало, илоҳий кўрсатма, буйруқ ва тақиқларни назар-писанд қилмасликда намоён бўлади.\nҲар бир пайғамбар тавҳид, ҳақ йўлга тарғиб жараёнида улкан машаққат ва қийинчиликларга дуч келган. Пайғамбарларнинг маънавий даъватига бўйсунмаган турли қавмлар улкан ҳалокатларга учраган. Бундай қавмларни Аллоҳ субҳонаҳу ва таоло исрофгар қавмлар деб атади. «“Ким Менинг эслатмамдан юз ўгирса (кофир бўлса) бас, унинг учун танг (бахтсиз) турмуш, (қабр азоби) бўлиши муқаррар ва Биз уни қиёмат кунида кўр ҳолда тирилтирурмиз”. У: “Раббим! Нега мени кўр ҳолда тирилтирдинг, ахир (дунёда яшаган вақтимда) кўрувчи эдим-ку?!” дейди. (Аллоҳ) айтур: “Шундай. (Лекин) сенга Бизнинг оятларимиз келганида, уларни унутдинг. Бугун сен ҳам “унутилурсан”» (Тоҳо, 124–126).\nДарҳақиқат, Одам фарзандлари унутувчандир (Тоҳо, 115). Бугунги кунда инсониятнинг аксар қисми ўз ҳаёти моҳиятини, яъни тавҳидга асосланган ибодат учун яратилганини унутгандек (Зориёт, 56; Бақара, 227). Ваҳоланки, «(У) сизларнинг қайси бирингиз чиройлироқ (савоблироқ) амал қилувчи эканингизни синаш учун ўлим ва ҳаётни яратган Зотдир» (Мулк, 2). Инсон зоти дини, ирқи, миллати ва қаерда, қай ҳолатда яшашидан қатъи назар, амалда бир ота-онанинг зурриётлари (Ҳужурот, 13) сифатида ўзига юклатилган юксак масъулиятни (Азҳоб, 72) бажариш учун солиҳ амаллар қилишда бутун бир жамият бўлиб ҳамкорлик қилиш (Моида, 2; Балад, 17; Аср, 3) ва шу йўлда мусобақалашиш лозимлигини (Муъминун, 61) кўпчилик унутди. Афсус, ўзининг бу дунёдаги ҳаёти жуда қисқалигини ва ўзи ҳам, бутун мол-мулки, бойлиги ҳам омонат эканлигини ва уларнинг барчаси Аллоҳ субҳонаҳу ва таолога тегишлилигини эсдан чиқарганлар оз эмас (Бақара, 116, 284; Оли Имрон, 109).\nАллоҳ таоло бундай огоҳлантиради: «Ҳаддан ошган ва Парвардигорининг оятларига имон келтирмаганларни шундай жазолаймиз. Охират азоби эса, шубҳасиз, (бундан-да) қаттиқроқ ва боқийроқдир» (Тоҳо, 127). “Ҳаддан ошиш” Қуръони каримда айнан исроф маъносида келган. Кўриниб турибдики, бундай исрофчилар ҳар икки дунёда ҳам зарарга учрашлари муқаррар. Ибн Касир ушбу оят тафсирида Раъд сурасининг 34-оятини келтиради: «Улар учун дунё ҳаётида азоб бўлур. Охират азоби эса оғирроқдир. Уларни Аллоҳ (азоби)дан сақловчи куч йўқдир». Демак, илоҳий таълимотга эътиборсизлик Аллоҳ таоло инсонга берган бебаҳо ҳадя ва омонат бўлган умрни зое – исроф қилишдир. Зеро, бу ҳолатда инсон дунё ҳаётидаёқ турли мушкулот ва балоларга учрайди.\nДемак, исрофгар бўлмаслик учун ҳар бир инсоннинг нияти ва бутун ҳаёти фаолияти илоҳий таълимот талабига мос бўлиши, шу асосда умри, вақти, дақиқалари фақат яхши амаллар қилишга сарф бўлиши лозим.\nҲозирги вақтда инсоният тинчлигини бузаётган турли адашган оқимларда тентираб юрганларнинг исрофчилиги боис дунё ҳаёти саробга, охират ҳаёти азобга айланиши аниқ. Аллоҳ таоло ҳар биримизни маънавий исрофлардан асрасин.\n387 марта ўқилган.


Шоҳида Ëқуб: Ислом Каримовнинг кетиши¸ ўзбеклар учун рўшнолик даврининг бошланиши бўлади\n03 июл 2022, Тошкент вақти: 19:02\n“Давр менинг тақдиримда” эшиттиришининг бугунги қаҳрамони таниқли журналист Шоҳида Ëқуб. “Нимага Ўзбекистонда ҳеч нарса ўзгармади? Аксинча иқтисодий вазият ëмонлашди”.\n34 ëшдаги журналист Шоҳида Ëқуб бир қанча ҳужжатли фильмлар муаллифи. Шоҳида муаллифлигида суратга олинган фильмларда нафақат Ўзбекистон¸ балки яқин шарқ ва ЕИ муаммолари ҳам акс этган. Бугун яхшигина журналист бўлиб танилган Шоҳида ëшлигида дипломат бўлишни орзу қилган эди.\n“Ўзи мен дипломат бўлмоқчи эдим. Шунинг учун Тошкентдаги Жаҳон иқтисодиëти ва дипломатия университетини битирдим. Сиëсатшуносман. Лондонда дипломатия соҳаси бўйича Вестминистр университетини битирдим. Ўзи сиëсатшунос ва дипломат бўлиш истагим бор эди. Аммо мана мендан журналист чиқди”.\nШоҳида Тошкент қамоқхонаси ëнидаги маҳаллада зиëли бир оилада дунëга келди. Оиламизда китобга меҳр кучли эди¸ деб эслайди Шоҳида.\n“Мен Тошкентда маҳаллада оддий ўзбек оилада ўсганман. Бизнинг маҳалламиз Тоштурма ëнида жойлашган. Тоштурма маҳаллани номи бор лекин бу маҳаллани Обод деган яна бир номи бор. Дадам ҳар доим савдода ишлаган. Онам жарроҳ. Оиламизда китобларга жуда ҳам катта ҳурмат бўлган. Уйимизда жуда ҳам кўп китоб бор”.\n1996 йилда ББС жаҳон хизмати ўзбек тилида эшиттиришлар бошлаганида Лондонга таклиф қилинганлар қаторида Шоҳида ҳам бор эди.\n“Ўша пайтларда Ўзбекистон иқтисодий жиҳатдан ëмон эмас эди аммо сиëсий жиҳатдан вазият аста-секин ëмонлашиб кетган эди”.\nШоҳидани қалбида хорижга отланган барча ўзбек зиëлилари каби “Бораману¸ дарҳол қайтиб келаман” деган бир фикр бор эди. Аммо бундай бўлмади.\n“Ўзбекистондан кетаëтган пайтимда мен “Икки йилдан кейин қайтиб келаман ва ташқи ишлар вазирлигида ишлайман” деб ўйлаган эдим. Менинг ташқи ишлар вазирлигида ишлаш ниятим бор эди. Аммо афсус¸ Ўзбекистонда сиëсий жиҳатдан вазият ëмонлашганлиги боис¸ Британияда яна икки йил қоламан деб ўйлаган эдим. Аммо мана 12 йил бўлди ҳалигача шу ердаман”.\nОзодлик: Бундан 15¸ 16 йил олдин Британияда бўламан¸ фарзандим Лондонда катта бўлади деб ўйлаганмидингиз?\n“Мен Британияда шунча пайт қоламан деб ўйламаган эдим. Тасаввур ҳам қилмаган эдим. Мен Ўзбекистонга қайтаман ëки бошқа давлатга кўчаман деб ўйлаган эдим. Британия яхши¸ бу ерда ҳамма нарса бор. Лекин мен шарқни яхши кўраман. Шунинг учун бу ерда анча йилдан бери яшашимга қарамай ўзимни қулай ҳис қила олмайман. Лекин Британияни ўзимни иккинчи ватаним деб биламан”.\nШоҳида журналистика деб аталмиш маслакнинг таҳликали сўқмоқларига кирди. ЕИ га аъзо бўлган 25 давлатнинг сохта паспортларини ясаб сотаëтган уюшган жиноий гуруҳни фош қилиш учун бел боғлади. Паспорт сохтакорларига мижоз бўлиб¸ 20 давлатнинг паспортини сотиб олди. Бу жараëнни яширин камерага суратга олди. Аммо Болгарияда уни томоғига ханжар тирашди. Наҳотки қўрқмадингиз¸ деб сўраймиз Шоҳидадан.\n“Паспорт масаласи жуда хавфли. Бу тўғри. Лекин мен шу ишни бошлаганимда унинг хавфлилик даражасини яхши англамадим. Англаганимда эса кеч бўлган эди. Биласизми менимча бу қизиқиш. Шунинг учун шунақа таҳликлаи нарсалар билан шуғулланаяпман. Бошқа об-ҳаво ҳақида ëки ҳайвонлар ҳақида ëки қандайдир маданият ҳақида фильмлар қилиш қизиқарли эмас. Мен журналистик текширувларни қилишини жуда ҳам яхши кўраман. Шуни реал журналистика деб биламан”.\nШоҳида қалтис дор устидан юрган дорбоз каби куррамиздаги оловли ҳудудлар узра юрди. Шоҳида яқин шарқ Фаластин-Исроил можаросини айни заминдан туриб ëритган биринчи ўзбек журналисти бўлди. Сизни Ëсир Арофат билан ҳам учрашган дейишади¸ шу ростми¸ деб сўраймиз суҳбатдошимиздан.\n“Йўқ¸ афсуски мен Ëсир Арофат билан учрашганим йўқ. Лекин бошқа катта лавозимли Фаластин расмийлари билан учрашганман. Яқин шарқни яхши кўришимни сабаби катта қизиқиш. Тарихни яхши биламан ва араб тилини ўрганишга бир неча марта ҳаракат қилдим. Лекин ҳар доим вақтим бўлмаганлиги сабабли қолиб кетади. 1999 йилда мен биринчи марта Иорданияга бордим. У ердан Фаластинга бордим. Ўша пайтда яқин шарқ ва фаластинликлар бўйича менинг тасаввурим бутунлай бошқача бўлган. Чунки мен Исроил позициясини қўллаб-қувватлар эдим. Аммо Ғазо секторига бориб¸ нима бўлаëтганини ўз кўзларим билан кўриб¸ мени нуқтаи-назарим бутунлай ўзгарди. Шунинг учун мен бу муаммони кўпроқ ўрганиш учун ўша ерга кўпроқ бора бошладим. У ерда дўстларим бор. Ҳозирги кунда мени позициям нейтрал. Чунки мен ҳар бир томонни тушунаман. Ҳар бир томоннинг ҳақи бор. Тўғрисини айтсам¸ мен кўпроқ фаластинликларга ëн босаман чунки улар бизларга яқин ва улар мусулмонлар. Лекин репортажларимда бу нарса акс этмайди. Чунки биз профессионал равишда профессионал бўлишимиз керак. Шахсий фикрларимизни ўзимизда қолдиришимиз керак. Аудитория буни билмаслиги керак. Худо ҳоҳласа яқинда мени ўртоғим Қуддусда тўй қилаяпти. Ўша ерга бориб келамиз”.\nБундан олдин Шоҳида номи тилга олиниши билан одамлар қалбини қўрқув эгаллайдиган ўзбек мафия оталари ҳақидаги фильмни суратга олишга жазм қилган эди.\n“Бу фильм 2005 йилда суратга олинган ва Ўзбекистон ҳақида бўлган эди. Ғафур Раҳимовнинг бу фильмда пайдо бўлишининг сабаби¸ у халқни ичида мафия сифатида билинади¸ у ўзини ишбилармон тижоратчи деб билади. Ғарбда ҳам унинг қандайдир бизнес манфаатлари бор. Шунинг учун биз бундай одамдан интервью олишни ҳоҳладик ва уриндик. Чунки Раҳимов ҳаммага ҳам интервь бермайди. Менимча бу унинг биринчи ва охирги телевизион интервьюси бўлган. Тўғрисини айтсам¸ бу интервьюни уюштириш қийин бўлган эди. Биласизми¸ журналистиканинг жуда чиройли нарсаси бор: биз ҳеч кимни устидан ҳукм чиқармаймиз. Шунинг учун ҳар битта одамни биламиз. Мен уни устидан ҳукм чиқаришга прокурор ëки судя эмасман. Мен ундан оддий интервью олдим. Биласизми¸ у одам менда яхши таассурот қолдирди. У бизни самимий кутиб олди. У билан Марғилонга бир етимларнинг концертига бордик. У одам ўзини тутишни яхши билади. Гапириши ҳам ëмон эмас. Мени у ҳақдаги тасавурим ижобий бўлган. Биламан Ғафур Раҳимовни наркотрафикка боғлиқ одам деб билишади. Балки тўғридир. Аммо журналист сифатида¸ қўлимда далил бўлмаса¸ мен буни 100 фоиз ишонч билан айта олмайман”.\nШоҳида журналист сифатида тажрибаси ошиб етилган бир пайтда Андижондаги қонли воқеалар юз берди. Шоҳида яширин бир тарзда Андижонга кириб¸ яширин камера билан суратга олди. Бу бир миллий вазифа эди ва мен бир ўзбек қизи сифатида бу вазифани бажардим¸ дейди Шоҳида.\n“Андижонга боришим ўзимнинг фуқаролик мажбурият деб билишим туфайли бўлди. Чунки Андижонга кимдир барибир бориши¸ ҳақиқатни топиши¸ билиши керак эди. Афсус ўзбек фуқаровий жамияти инсон ҳуқуқлари ҳимоячилари ва журналистларнинг ҳеч қанақа дўсти бўлмас эди. Лекин менда шунақа имконият¸ шароит бўлган. Шунинг учун ўша ерга киришга ва иложи борича нима бўлганини англашга ҳаракат қилдим. У ерда жуда ҳам хавфли бўлган. Мен ва оператор бир ҳафта Андижонда яшириниб юрдик. Кейин кетдик аммо барибир кўп нарсани топа олмадик. Ўша кунларда мен бир нарсани ўзим учун тушундим: биз ўзбек жамияти фаоллари ва журналистлари ўзбек ҳукумати билан барибир кураша олмаймиз. Бизда ўзбек ҳукуматини қўлида бўлгани каби ресурслар йўқ. Андижонда аслида нима бўлганлиги тўғрисидаги ҳақиқатни барибир яширишган”.\nКейинги бир йил ичида Шоҳида иккита дўстидан ажралди. Бу йўқотишларнинг алами¸ унинг кўксидаги армон оламига айлади.\n“Уларни мен ўзимнинг яқин дўстларим деб биламан. Биринчиси бу Абдували қори Муирзаевнинг ўғли Абдуқуддус Мирзаев. Иккинчиси бу Алишер Соипов. Унинг қатл этилиши жуда менга катта таъсир қилган ва жуда катта зарба бўлган. Ҳалигача мен Алишерни ўлдиришганига ишона олмайман. Шу икки одам оламдан ўтгандан кейин менда ëлғизлик туйғуси пайдо бўлди. Улар халқ учун¸ давлат учун жонларини берганлар”.\nАммо ҳаëт бу ҳаëт. Донишманд айтганидек ҳаммаси ўтади. Яқинда Шоҳида фарзанд кўрди.\n“Яқинда ўғлим туғилди. Унинг исми Закий. 12 сентябр куни Лондонда туғилди. Бу бизлар учун жуда катта ҳодиса бўлди. Мен ҳозир она бўлишини ўрганаяпман”.\nМен ўз фарзандимга¸ ўзим бошдан кечирган таҳликаларни раво кўрмасдим¸ дейди Шоҳида.\n“Агар ўғлим журналист бўлса ва таҳликали жойларга борса¸ мен буни кўтара олмайман. Жуда ҳам хавотир оламан. Мен ҳозир ота-онамни жуда яхши тушунаман. Улар албатта мен учун ташвиш қилишаяпти. Агар ўғлим рассом ëки олим бўлса¸ мен жуда ҳам хурсанд бўлардим”.\nШоҳидага кўра¸ ўзбек жамияти тараққиëтига тўғон бўлган шахснинг тарих ва ҳаëт саҳнасидан кетиши¸ миллат учун рўшнолик бўлади.\n“Ислом Каримов албатта кетиши керак. Ўладими ëки уни ўлдиришадими мен буни билмайман. Агар у кетса¸ мамлакатда истар-истамас олға силжиш бўлади. Чунки ўзбек ҳукумати ичида ақлли одамлар жуда ҳам кўп. Улар ҳам ҳозирги вазиятдан жуда ҳам норози. Лекин ҳеч нарса қила олишмайди. Масалан ҳозир ўзбекларни муҳожир ишчилари кўп. Улар бутун жаҳонга тарқалиб кетган. Нимага Ўзбекистонда иқтисодий вазият шунчалик ëмонлашди. Мен сиëсат ҳақида гапирмайман¸ иқтисод ҳақида гапираман. Нимага ўзбеклар учун Ўзбекистон ичида туриб ишлаб яшашни иложи йўқ? Нима учун улар қўшни давлатларга бориб пул топиши керак? Шу саволларга ҳеч жавоб йўқ. Шунинг учун Ўзбекистон ҳукуматининг жаҳон миқëсида ҳеч қанақа авторитети йўқ”.


Тошкентда ўқ отиш бўйича мамлакат биринчилиги бошланди\n18 апрель, 2019, 14:20\nМазкур мусобақа Олий ўқув юртига йўлланма бериши билан аҳамиятли\nПойтахтимиздаги Мудофаа вазирлигига қарашли спорт мажмуада пневматик қуроллардан ўқ отиш бўйича Ўзбекистон чемпионати старт олди. Мазкур чемпионат ёшлар ўртасида ўтказилиб, 25 апрелгача давом этиши белгиланган.\nУнда ғолиб бўлган мерганлар Олий ўқув-юртига имтиёзли йўлланмани қўлга киритиши билан аҳамиятли. Бугун мусобақа доирасида йигитлар ва қизлар ўртасида 10 метр масофадан милтиқдан ўқ отиш бўйича баҳслар ўтказилади. Бу ҳақида МОҚ хабар бермоқда.


САРИҲ ЛАФЗЛАРДА НИЯТ ШАРТ ЭМАС\nЮқорида талоққа сароҳатан далолат қилувчи сўзларни талоқдаги сариҳ лафзлар деб зикр қилинди ва улардан баъзилари билан ражъий, баъзилари (сенга менга ҳаромсан кабилар) билан эса боин талоқ тушишлиги айтилинди. Талоқдаги сариҳ лафзлар билан киноий лафзлар ўртасидаги фарқ шуки, сариҳ лафзларда ният шарт эмас. Бу лафзлар эрнинг оғзидан чиқиши билан талоқ тушади. Киноий лафзларда талаффуз қилиш билан биргаликда ният ҳам шартдир.\nسُمِّيَ هَذَا النَّوْعُ صَرِيحًا…وَهَذِهِ الْأَلْفَاظُ ظَاهِرَةُ الْمُرَادِ ؛ لِأَنَّهَا لَا تُسْتَعْمَلُ إلَّا فِي الطَّلَاقِ عَنْ قَيْدِ النِّكَاحِ فَلَا يُحْتَاجُ فِيهَا إلَى النِّيَّةِ لِوُقُوعِ الطَّلَاقِ ؛ إذْ النِّيَّةُ عَمَلُهَا فِي تَعْيِينِ الْمُبْهَمِ وَلَا إبْهَامَ فِيهَا .\n“Бу навъ сариҳ деб номланади... бу лафзлардан мақсад зоҳир бўлиб, уларни фақат никоҳ қайдини бекор қилишдагина ишлатилади. Бу сўзларни талаффуз қилинганда талоқни тушиши учун ният шарт қилинмайди. Чунки, ният ноаниқ нарсани тайин қилиш учундир. Бу сўзларда эса, ноаниқлик йўқдир” (Бадоиус саноиъ).\nЛекин, барча сариҳ лафзлар билан ҳам ражъий талоқ тушавермайди. Гоҳида улар билан боин талоқ ҳам тушади. Шунингдек, киноий сўзларнинг барчаси билан ҳам боин талоқ тушавермайди. Балки, улар билан ражъий талоқ ҳам тушади. Сариҳ билан киноий эканлиги ният шарт ёки шарт эмаслигида фарқ қилади холос.\nКИНОЯ ЛАФЗЛАР БИЛАН РАЖЪИЙ ТАЛОҚ ҚЎЙИШ\nСариҳ ва соф лафзлар ўрнига мубҳам, яъни талоқ билан бир қаторда бошқа маъноларни ҳам ифодаловчи лафзларни ишлатилса, масалан, эр аёлига: “Сени менга керагинг йўқ”, “Мендан йироқсан”, “Иддага ўтир”, “Бачадонингни покла”, “Сен биттасан” деса ва бу гапларни айтаётган вақтда ҳолат талоқ ҳолати бўлса ёки бу сўзларни айтиб талоқ қўйишни ният қилса, бу сўзлар билан бир ражъий талоқ воқе бўлади.\nوَكِنايَتُهُ ما لم يُوضع له وَاحتَمَلَه غَيرَه فَلا تُطلَقُ الا بِنِيَّتهِ اَو دلالتُهُ الحَالِ وَمِنها اِعتَدِي وَاِستَبرائِي رَحمَكِ وَاَنتِ وَاحدَةٌ وَبِها تَقَعُ وَاحِدَةٌ رَجعِيةٌ\n“У(талоқ)нинг кинояси у (талоқ) учун қўйилмаган (лафз) бўлиб, ун(талоқ)дан бошқасини эҳтимоли бор (лафз)дир. (Улар айтилганда) ният ёки ҳолатнинг далолати билан талоқ тушади. У(лафз)лар: иддангни сана; бачадонингни тозала; сен биттасан. Булар билан бир ражъий талоқ воқеъ бўлади” .\n“Шарҳул виқоя” соҳиби ражъий талоқ тушадиган киноя лафзларни учта билан чегаралаганлар. Улар: иддангни сана; бачадонингни покла; сен биттасан. Ибн Нужайм Мисрий раҳматуллоҳи алайҳ уни инкор қилиб, бу борада бир қоидани баён қилиб айтадиларки, қайси киноя лафз билан талоқ лафзи қўшиб айтилса, ражъий талоқ тушаверади. Масалан бир киши аёлига: “Мен сени талоғингдан безорман”, “Сенга талоқ”, “Сен учун талоқ”, Аёл: “Ҳеч қандай эвазсиз талоғимни сотиб олдим” деди. Унга жавобан эр: “Мен сенга талоғингни ҳиба қилдим” деди. Эр: “Аллоҳ таоло талоғингни ирода қилди” ёки “Аллоҳ таоло сенга талоқ ила ҳукм қилди” ёки “Сен ўз талоғингни ирода қилавер” ёки “Мен талоғингни тарк этдим” ёки “Талоғингни йўлини очиб қўйдим” ёки “Сен бўшсан” ёки “Фалончи аёлини талоқ қилгани каби сенга қўйдим” ёки талоқдаги охирги ҳарф “қоф”ни айтмай “Сен талосан” деса, ражъий талоқ воқе бўлади. “Талоғингни ол” ёки “Талоғингни қарзга бердим” ёки “Талоғингни ориятга бердим” каби гаплар билан аёл кишига ўз-ўзига талоқ қўйиш имконияти ҳосил бўлади. Агар аёл ўша мажлисда ўзига-ўзи талоқ қўйса, у билан ражъий талоқ воқе бўлади. Эр: “Сен мени аёлим эмассан” ёки “Мен сени эринг эмасман” деса, ушбу икки ҳолатда ҳолат талоққа далолат қилса ёки эр талоқни ният қилса, ражъий талоқ воқе бўлади.\n“Шарҳул виқоя” соҳиби келтирган аввалги уч жумлада талоқ махфий бўлиб қолган. Чунки, сариҳ талоқ лафзи уларда яширилгандир. Шомий ва “Баҳр”нинг соҳиби раҳматуллоҳи алайҳлар уларни баён қилиб ўтганлар. “Баҳр” асарининг соҳиби ушбу уч жумлага бошқа жумлаларни қўшимча қилиб, бир неча жумлаларни келтирганлар. Лекин, ушбу жумлалар билан ниятсиз талоқ воқе бўлмайди, яъни уларни эр айтгандан кейин талоқни ният қилиши шартдир. Чунки, киноя лафзлар билан талоқ воқе бўлиши учун талоқни ният қилиш лозимдир. Бу лафзлар гарчи киноя бўлсада, улар билан ражъий талоқ воқе бўлади. Бу ҳақда “Баҳрур роиқ”нинг соҳиби:\nوَلَمَّا كَانَتْ الْعِلَّةُ فِي وُقُوعِ الرَّجْعِيِّ بِهَذِهِ الْأَلْفَاظِ الثَّلَاثَةِ وُجُودَ الطَّلَاقِ مُقْتَضًى أَوْ مُضْمرًا عُلِمَ أَنْ لَا حَصْرَ فِي كَلَامِهِ بَلْ كُلُّ كِنَايَةٍ كَانَ فِيهَا ذِكْرُ الطَّلَاقِ كَانَتْ دَاخِلَةً فِي كَلَامِهِ وَيَقَعُ بِهَا الرَّجْعِيُّ بِالْأَوْلَى كَقَوْلِهِ أَنَا بَرِيءٌ مِنْ طَلَاقِك الطَّلَاقُ عَلَيْك عَلَيْك الطَّلَاقُ لَك الطَّلَاقُ وَهَبْتُك طَلَاقَك إذَا قَالَتْ اشْتَرَيْت مِنْ غَيْرِ بَدَلٍ قَدْ شَاءَ اللَّهُ طَلَاقَك قَضَى اللَّهُ طَلَاقَك شِئْت طَلَاقَك تَرَكْت طَلَاقَك خَلَّيْت سَبِيلَ طَلَاقِك أَنْتِ مُطْلَقَةٌ بِتَسْكِينِ الطَّاءِ أَنْتِ أَطْلَقُ مِنْ امْرَأَةِ فُلَانٍ وَهِيَ مُطَلَّقَةٌ أَنْتِ طَالِ بِحَذْفِ الْآخِرِ خُذِي طَلَاقَك أَقْرَضْتُك طَلَاقَك أَعَرْتُك طَلَاقَك وَيَصِيرُ الْأَمْرُ بِيَدِهَا عَلَى مَا فِي الْمُحِيطِ.\n“Қачонки, бу уч лафзлар билан ражъий талоқни воқе бўлишидаги иллат ҳолатнинг тақозоси ёки бу сўзлар остида талоқ лафзи яширинган бўлувди. Киноий лафзлар билан ражъий талоқни тушиши фақатгина учта сўзга чегараланмагани маълум бўлди. Балки, ичида талоқнинг зикри мавжуд бўлган барча киноий сўзлар, улар билан ражъий талоқ воқеъ бўладиган сўзлар остига кириб кетаверди. Масалан, “Мен сени талоғингдан безорман”, “Сени зараринга талоқ”, “Сенга талоқ”, “Сен учун талоқ, “Талоғингни сенга ҳиба қилдим” кабилар. Аёл: “Эвазсиз сотиб олдим” деса, эр: “Аллоҳ таоло талоғингни хоҳлади” ёки “Аллоҳ талоғингга ҳукм қилди” ёки “Сени талоқ қилишни хоҳладим” ёки ёки “Талоғингни йўлини холий қилдим” ёки “Сен мутлақасан (озодсан)” ёки “Фалончи талоқ қилинган аёлдан кўра талоқ қилинганроқсан” ёки “Сен талосан” ёки “Ол талоғингни” ёки “Талоғингни сенга қарзга бердим”, “Талоғингни ўзинг фойдаланишингга бердим” ёки “Ишинг қўлингда” ва “Муҳитда” зикр қилинганга кўра, бу охирги уч жумла билан аёл кишини ихтиёри ўзида бўлади . Бу уч жумладан сўнг аёл талоғимни ихтиёр қилдим деса, талоқ тушади. Жим қолса ёки рад қилса талоқ тушмайди.\nТАЛОҚИ РАЖЪИЙНИНГ ТУРЛИ КЎРИНИШЛАРИ\nЮқорида ражъий талоқ тушишининг қоидалари фиқҳий китоблар асосида нақл қилиниб баён қилинди. Қуйида фатво китобларида келтирилган ражъий талоқнинг турли суратлари хулоса тарзда келтирилади:\n1. Эр ўз аёлига: “Хоҳласанг никоҳимда қол ёки талоғингни ол” деди. Аёл ўша мажлисда: “Талоғимни олдим” деди. Бас, бир ражъий талоқ воқе бўлади;\n2. Эр: “Биз талоқ қўйяпмиз” деди. У билан бир ражъий талоқ воқе бўлади;\n3. Эр: “Бир кишига қараб, ўзининг аёлига тегишли қилиб: “Бугундан унга талоқ” деб тушунавер деса, бас бир ражъий талоқ воқе бўлади;\n4. Бир талоқ қўйгани ҳақида бир неча кишига: “Мен аёлимга талоқ қўйдим” деса ва бундан хабарни етказиш мақсад бўлса, ражъий талоқ воқе бўлади;\n5. Бир киши бир аёлни ёлғондакам эри бўлиб: “Мен ўз аёлимга талоқ қўйдим” деса, ёлғондакам аёли бўлган хотинга талоқ тушмай, ўзини аёлига бир ражъий талоқ воқе бўлади;\n6. Бир киши қайнотасига сизнинг қизингиз менга теппа-тенг гап қайтараяпти, шунинг учун мен унга баробар талоқ қўйдим деса, бир ражъий талоқ воқе бўлади;\n7. Зайд ўз қайнотасига ёки бир кишига: “Мен ўз аёлим Ҳиндга талоқ қўйдим” деса ва ундан олдин аёлига талоқ қўймаган бўлса, шу гап билан аёли Ҳиндга бир ражъий талоқ воқе бўлади;\n8. Жанжал пайтда эр хотинига: “Жим бўлмасанг талоқсан” деди. Аёл жим бўлмади. Эр иккинчи бор: “Жим бўлмасанг талоқсан” деди. Аёл жим бўлмади. Учинчи марта эр: “Жим бўлмасанг талоқсан” деди. Бас аёл учинчисида жим бўлса, икки ражъий талоқ воқе бўлади;\n9. Бир киши аёлига: “Бир талоқ” деб орқасидан: “Икки талоқ” деди. Бунда бир билан иккини жамлаш мақсад бўлмаса, икки ражъий талоқ воқе бўлади. Агар бир билан иккини жамлаш мақсад бўлса, уч талоқ воқе бўлади ва аёл ғализа боин талоқ бўлади;\n10. Эр: “Талоқ бердим, бердим, бердим” деса, уч ражъий талоқ воқе бўлади;\n11. Эр хотинига: “Мен сенга талоқ қўйдим. Бугундан бошлаб сен менга онамсан” деса, бу билан бир ражъий талоқ воқе бўлади;\n12. Эр хотинига қараб: “Мен сенга шаръий талоқ қўйдим” деди. Бас, бу билан бир ражъий талоқ воқе бўлади;\n13. Эр-хотин жанжаллашиб, эр хотинига талоқ қўйди ва икки талоқ қўйгани эсида, лекин уч талоқ қўйгани эсида эмас. Хотин: “Учинчи талоқни ҳам қўйгансан” деди. Бас, бундан икки ражъий талоқ воқе бўлади. Шакка биноан ва аёлнинг ёлғиз сўзига биноан уч талоқ деб ҳукм қилинмайди. Лекин эр уч талоқ қўйганига иқрор бўлса, уч талоқ воқе бўлади ;\n14. Эр хотинига: “Мен сенга бир ойга бир талоқ қўйдим. Энди бир ойдан кейин менга қайта оласан” деса, бу билан бир ражъий талоқ воқе бўлади. Лекин, эрда икки талоқ қўйиш имкони қолади холос. Чунки, талоқ вақтинчалик бўлмайди ;\n15. Аллоҳ таоло учун ўз аёлимга талоқ қўйдим деса, бу билан бир ражъий талоқ воқе бўлади ;\n16. Зайднинг Раҳима ва Салима номли аёли бор бўлиб, Раҳиманинг онаси куёвига: “Сен менинг қизимга талоқ қўйдингми ёки бошқа хотининггами?” деди. Зайд унга жавобан: “Мен унга қўйдим” деди. Зайднинг сўзида сариҳ изофанинг қаринаси бор. Шу боис Зайднинг қайсидир аёлига қазоан талоқ воқе бўлиши лозим. Уни тайин қилиш эса, Зайдга боғлиқ ва талоғи қўйилган аёлни идда ичида қайтариб ола олади. Диёнатан олиб қаралса, Зайднинг бирорта аёлига талоқ воқе бўлмайди. Чунки, Зайд на бирор аёлини исмини айтди ва на бирор аёли томонига изофа қилди ;\n17. Бир киши аёлига ўзига-ўзи бир талоқ қўйиш ихтиёрини берса ва ўзи унга уч талоқ қўйса, у билан икки талоқ воқе бўлади. Чунки, бир талоққа эр молик эмас. Ҳа, агар аёл учинчи талоққа рухсат берса, уч талоқ воқе бўлади ;\n18. Аёлига: “Мен сени қўйдим, қўйдим” деган киши ҳақида Муфтий Маҳмуд соҳиб наввараллоҳу марқодаҳу шундай деганлар: “Бу лафз бизни замонамизда сариҳ талоқ лафзи ҳисобланади. Шунинг учун “Мен сени қўйдим” лафзини икки бор айтиш билан икки талоқ, уч бор айтиш билан уч талоқ воқе бўлади” деганлар;\n19. Бир киши аёлига: “Талоқ бердим, бердим” деса, у билан икки ражъий талоқ воқе бўлади. Уч маротаба “бердим, бердим, бердим” деса, Ашраф Али Таҳонавий раҳматуллоҳи алайҳ у билан уч талоқ воқе бўлади деганлар. Муфтий Маҳмуд соҳиб раҳматуллоҳи алай бу ҳақда шундай деганлар: “Бирор китобда уни зидди нақл қилинмаган”. Бу сўзда талоқ сўзи бир марта айтилган бўлсада, “бердим” сўзи уч бор такрорланган, яъни “бердим” сўзи ўтимли бўлиб, унга эга қанчалар зарур бўлса, шунчалар унга тўлдирувчи ҳам зарурдир;\n20. Бирор киши эрга: “Аёлингни талоқ қўй” деб, маслаҳат берса, эр унга розиман деса, бир ражъий талоқ воқе бўлади;\n21. Зайд ўз аёлига: “Мен сенга талоқ қўйдим, ўз уйинга кетавер” деди. Авалги сўзи билан, яъни “Мен сенга талоқ қўйдим” билан бир талоқ, иккинчи “ўз уйингга кетавер” билан агар талоқни ният қилган бўлса, иккинчи талоқ воқе бўлади;\n22. Зайдни бир киши хотини сабабли паришонхотир кўриб, нима хотининг сабабли хафамисан? Унга талоқ қўй деди. Шунда Зайд: “Аввал қўймаган юўлсам эни қўйдим” деди. Шу билан бир ражъий талоқ воқе бўлади .\nРАЖЪИЙ ТАЛОҚНИНГ ҲУКМИ\nСариҳ лафзлар билан бир ёки икки талоқ бериш билан раэъий талоқ тушади.\nالطَّلَاقُ الرَّجْعِيّ إلخ وَأَنَّهُ يَعْقُبُ الرَّجْعَةَ بِالنَّصِّ وَلَا يَفْتَقِرُ إلَى النِّيَّةِ لِأَنَّهُ صَرِيحٌ فِيهِ لِغَلَبَةِ الِاسْتِعْمَالِ\n“У лафзларни айтилгандан сўнг матннинг далили билан ражъий талоқ тушади ва ниятга ҳожат қолмайди. Талоқда кўп истеъмол қилингани учун сариҳ (лафз) ҳисобланади” . У лафзларни ўзи билан талоқ тушади, яъни ниятга эҳтиёж сезилмайди. Бундай талоқда эр аёлга идда ичида ражъат қилиши мумкин ва унда никоҳни янгилашга ҳожат йўқ. Бу ҳақда Аллоҳ таоло шундай марҳамат қилади:\n“Талоқ икки мартадир. Сўнгра яхшиликча ушлаб қолиш ёки яхшиликча қўйиб юбориш” (Бақара 229 оят).\nРАЖЪИЙ ТАЛОҚНИНГ ҲАҚИҚАТИ\nРажъий талоқда шариат эрга ўзи чиқарган ҳукм(талоқ)ни қайтариб олиш ҳаққини берган. Чунки ражъий талоқ жуда заъиф талоқ бўлиб, у билан фақат никоҳ риштасида заъифлик пайдо бўлади. Лекин, у билан эр-хотинлик риштаси буткул узилиб кетмайди. Балки, сўнган дилни яна қайтадан улаш мумкин. Лекин, бу заъифлик ражъий талоқларда идда мабойнида бўлади. Идда тугагандан кейин ражъий талоқда шундай қувват пайдо бўладики, энди эр учун ихтиёр буткул тугайди. Зеро, идда тугагандан кейин ражъий талоқ боинга айланади. Боин талоқларда никоҳни янгилаш ва аёлнинг розилиги зарурдир. Ражъий талоқда эса, аёл рози бўлмаса ҳам эр унга ражъат қила олиши мумкин. Чунки шариат эргагина танглик ҳолатда талоқ қўйиш ҳаққини берди. Эр аёлга ражъий талоқ қўйгандан кейин фикр юритиб, яна ўртадаги риштани ражъий талоқда никоҳсиз қайта тиклаши мумкин. Бу жараён идда тугагунча бўлади. Идда тугагандан кейин эрда никоҳсиз ражъат қилиш ҳаққи буткул тугайди. Шу боис ҳам бир талоққа аҳсан талоқ дейилган.\nЭслатма: Ражъий талоқда идда ичида эр аёлига никоҳсиз қайтиш имкони бўлсада, лекин бир ражъий талоқ қўйганда уч имкониятнинг биридан, икки ражъий талоқ қўйганда уч имкониятнинг иккитасидан маҳрум бўлган бўлади.\nРАЖЪАТ ҚИЛИШНИНГ ШАРТЛАРИ\nوَلَهَا شُرُوطٌ خَمْسٌ تُعْلَمُ بِالتَّأَمُّلِ شُرُنْبُلَالِيَّةٌ قُلْت : هِيَ أَنْ لَا يَكُونَ الطَّلَاقُ ثَلَاثًا فِي الْحُرَّةِ، أَوْ ثِنْتَيْنِ فِي الْأَمَةِ وَلَا وَاحِدَةً مُقْتَرِنَةً بِعِوَضٍ مَالِيٍّ وَلَا بِصِفَةٍ تَنْبِئُ عَنْ الْبَيْنُونَةِ - كَطَوِيلَةٍ، أَوْ شَدِيدَةٍ -، وَلَا مُشَبَّهَةً كَطَلْقَةٍ مِثْلِ الْجَبَلِ، وَلَا كِنَايَةً يَقَعُ بِهَا بَائِنٌ.\n“Эр аёлига никоҳсиз қайтишининг бешта шарти бўлиб, уларни таъммул қилиб кўрилса маълум бўлади (Шурунбулолия). Мен айтаманки, улар:\n1. Қўйилган талоқ ҳур аёлда учта, чўрида иккита бўлмаслиги;\n2. Қўйилган талоқ мол эвазига бўлмаслиги. Зеро, эваз билан қўйилган талоқ боин ҳисобланади;\n3. Талоқ қўйилган лафз сариҳ бўлиб, узун, қаттиқ, қисқа каби сифатлар билан сифатланган бўлмаслиги. Чунки, сифат билан сифатланган сариҳ лафзлар билан ҳам боин талоқ воқе бўлади;\n4. Талоқ бирор нарсага ўхшатилмаслиги лозим. Масалан, шу тоғдек талоқсан каби. Чунки, бундай лафзлар билан ҳам боин талоқ воқе бўлади;\n5. Талоқ лафзлари боин талоқ воқе бўладиган киноя лафзлардан бўлмаслиги” (Раддул муҳтор).\nХулоса шуки, ражъий талоқ бўлиши учун битта шарт, яъни ражъий талоқ бўлиши лозим ва ундан бошқа талоқларда ражъат жоиз эмас.\nРАЖЪАТ ҚИЛИШНИНГ ТУРЛАРИ ВА ЙЎЛЛАРИ\nРажъат иккига бўлинади. Улар: мустаҳаб ва бидъат ражъат. Мустаҳаб ражъат сўз билан бидъий ражъат эса, феъл билан бўлади.\nМустаҳаб ражъат сўз билан бўлади, яъни эр: “Талоқ қўйган аёлимга қайтдим” деб, икки гувоҳ олдида айтиб, мен аёлимдан розиман, бу аёл меники дейди. Эр аёлига ражъат қилганлиги ҳақида хабар беради. Аслида, ражъатда гувоҳлар шарт эмас, яъни гувоҳларсиз ҳам ражъат ражъат бўлаверади. Лекин, аёл эрни ражъат қилганлигини инкор қилган вақтда гувоҳлар зарур бўлади ва уни қаршисига ражъатга гувоҳ бўлганларни гувоҳ қилиб келтиради.\nГувоҳлар эр ёлғон даъво қилиб: “Мен аёлимга ражъат қилганман” деган вақтда зарур бўлади. Шунинг учун ражъатга гувоҳ қилиш мустаҳабдир. Бу ҳолатда агар эр ражъат қилмаган бўлса, аёл унга ҳаром бўлади ва у бир ҳаром амални қилишга мубтало бўлади. Бу ҳақда Қуръони каримда шундай дейилган:\nفَإِذَا بَلَغْنَ أَجَلَهُنَّ فَأَمْسِكُوهُنَّ بِمَعْرُوفٍ أَوْ فَارِقُوهُنَّ بِمَعْرُوفٍ وَأَشْهِدُوا ذَوَيْ عَدْلٍ مِنْكُمْ وَأَقِيمُوا الشَّهَادَةَ لِلَّهِ.\n“Бас, улар муддатларига етсалар, яхшилик билан ушланглар ёки яхшилик билан ажралинглар ва сиздан икки адолатли кишини гувоҳ қилинглар. Ва гувоҳликни Аллоҳ учун қилинглар” (Талоқ 2 оят).\nБидъий ражъат – ражъий талоқ қўйилган аёлга сўз билан эмас, амал билан ражъат қилишдир. Масалан, аёлни шаҳват билан ушлаш, бўса олиш, яқинлик қилиш ва бошқа шу каби ишлар билан. Бунда бирор киши гувоҳ бўлмайди. Гувоҳ бўлса ҳам аёлга ражъат қилганлиги ҳақида билдирмайди. Бу билан ражъат собит бўлади. Лекин, суннатга хилоф макруҳ ва бидъат тариқада бўлади.\nالرَّجْعَةُ إبْقَاءُ النِّكَاحِ عَلَى مَا كَانَ مَا دَامَتْ فِي الْعِدَّةِ كَذَا فِي التَّبْيِينِ وَهِيَ عَلَى ضَرْبَيْنِ : سُنِّيٌّ وَبِدْعِيٌّ ( فَالسُّنِّيُّ ) أَنْ يُرَاجِعَهَا بِالْقَوْلِ وَيُشْهِدَ عَلَى رَجْعَتِهَا شَاهِدَيْنِ وَيُعْلِمَهَا بِذَلِكَ فَإِذَا رَاجَعَهَا بِالْقَوْلِ نَحْوُ أَنْ يَقُولَ لَهَا : رَاجَعْتُك أَوْ رَاجَعْتُ امْرَأَتِي وَلَمْ يُشْهِدْ عَلَى ذَلِكَ أَوْ أَشْهَدَ وَلَمْ يُعْلِمْهَا بِذَلِكَ فَهُوَ بِدْعِيٌّ مُخَالِفٌ لِلسُّنَّةِ.\n“Ражъат, идда мабойнида аввал никоҳ қандай бўлса шундайлигича қолдиришдир (“Табйийн”да шундай дейилган). У икки хил бўлади: сунний, бидъий. Сунний – ун(аёл)га ражъат қилганлигига икки гувоҳни гувоҳ қилиб ражъат қилиш ҳамда аёлга ражъат қилганлигини билдиришдир. Сўз билан ражъат қилса, шу кабиларни айтади: “Сенга ражъат қилдим, аёлимга ражъат қилдим”. (Эр) бунга гувоҳ келтиради ёки келтирмайди. Ражъат қилганлиги ҳақида аёлга билдирмаслик эса бидъий бўлиб, у суннатга хилофдир” .\nРАЖЪАТНИНГ САРИҲ ЛАФЗЛАРИ\nНиятсиз ҳам ражъат собит бўладиган лафзларни ражъатнинг сариҳ лафзлари дейилади. Улар қуйидагилар:\n1. Мен сенга ражъат қилдим (رَاجَعتُكِ);\n2. Аёлимга ражъат қилдим (رَاجَعتُ امرَاتِي) ;\n3. Мен сенга қайтдим (إرتَجَعتُكِ);\n4. Мен сени никоҳимга қайтардим (رَجَعتُكِ وَ رَدَدتُكِ);\n5. Мен сенга уйимдан жой бердим ёки тутиб турдим (أسكَنتُكِ وَ أمسَكتُكِ).\nХулоса ўрнида шуни айтиш керакки, мазкур сўзлар ражъат учун сариҳ лафз ҳисобланади ва улар билан ниятсиз ражъат собит бўлади.\nأَلْفَاظُ الرَّجْعَةِ صَرِيحٌ وَكِنَايَةٌ فَالصَّرِيحُ: رَاجَعْتُك فِي حَالِ خِطَابِهَا أَوْ رَاجَعْتُ امْرَأَتِي حَالَ غَيْبَتِهَا وَحُضُورِهَا أَيْضًا وَمَنْ الصَّرِيحِ ارْتَجَعْتُكِ وَرَجَعْتُكِ وَرَدَدْتُكِ وَأَمْسَكْتُكِ وَمَسَكْتُكِ بِمَنْزِلَةِ أَمْسَكْتُكِ فَهَذِهِ يَصِيرُ مُرَاجِعًا بِهَا بِلَا نِيَّةٍ .\nРажъат лафзлар сариҳ ва киноя бўлади. Сариҳ лафзлар – аёлга гапираётган вақтда сенга қайтдим ёки аёлнинг йўқлигида ёки борлигида сенга қайтдим дейишдир. Яна сариҳ лафзлардан ҳисобланади мен сенга қайтдим, никоҳимга қайтардим, уйимдан сенга жой бердим каби лафзлар. Бу лафзлар билан ниятсиз ҳам ражъат собит бўлади” .\nРАЖЪАТНИНГ КИНОЯ ЛАФЗЛАРИ\nРажъатнинг киноя лафзларидан соф ражъат тушунилмайди. Балки, улар ражъатдан бошқа бир маънога ҳам далолат қилади. Масалан, эр аёлига: “Сен мен учун аввалгидай аёлимсан” деса, бу билан ражъат ҳам тушунилади ва шу билан бир қаторда “Сен мени никоҳимда бўлмасанг ҳам ўзаро бошқа ришталар боқий қолади” деган маъно ҳам англашилади.\nШунинг учун бундай лафзларни айтиш билан бир қаторда ражъатни ният қилиш зарурдир. Чунки, киноя ражъат лафзлари билан ниятсиз ражъат собит бўлмайди.\nوَالْكِنَايَةُ أَنْتِ عِنْدِي كَمَا كُنْتِ وَأَنْتِ امْرَأَتِي فَلَا يَصِيرُ مُرَاجِعًا إلَّا بِالنِّيَّةِ\n“Киноя – сен мени наздимда қандай бўлсанг ўшандоқсан, мени аёлимсан каби лафзлар бўлиб, (бу лафзлар билан) ниятсиз ражъат бўлмайди”.\nНИКОҲ ВА УЙЛАНИШ ЛАФЗЛАРИ БИЛАН РАЖЪАТ ҚИЛИШ\nБир киши қайтдим каби лафзларни ишлатиш ўрнига “Мен сени никоҳимга олдим” ёки “Мен сенга уйландим” деса, бас булар билан ҳам ражъат собит бўлади. Бир киши сўз ёки феъл билан ражъат қилиш ўрнига идда ичида аёли билан қайтадан никоҳ ўқитсалар (Аслида ражъий талоқда идда ичида никоҳ ўқитиш шарт эмас. Никоҳсиз ҳам ражъатнинг ўзи билан эр-хотинлик ришталари боғланаверади). Бас, бу иш ражъат қилиш деб тушунилади ва ражъат собит бўлади.\nوَإِنْ رَاجَعَهَا بِلَفْظِ التَّزْوِيجِ جَازَ عِنْدَ مُحَمَّدٍ رَحِمَهُ اللَّهُ تَعَالَى وَعَلَيْهِ الْفَتْوَى وَكَذَا إذَا تَزَوَّجَهَا صَارَ مُرَاجِعًا لَهَا هُوَ الْمُخْتَارُ كَذَا فِي الْجَوْهَرَةِ النَّيِّرَةِ . وَلَوْ قَالَ لَهَا : نَكَحْتُك كَانَ رَجْعَةً فِي ظَاهِرِ الرِّوَايَةِ كَذَا فِي الْبَدَائِعِ .\n“Турмуш қуриш, уйланиш каби лафзлар билан ражъат қилиш Муҳаммад раҳимаҳуллоҳу таоло наздида жоиздир. Фатво ҳам шунгадир. Шунингдек, (ражъий талоқ қилган киши ражъат қилиш ўрнига) аёли билан қайтадан никоҳ ўқитиш билан ҳам ражъат собит бўлади. Мухтор қавл шу. “Жавҳаратун наййира”да ҳам шу келтирилган. “Зоҳирур ривоя” ва “Бадоиъус саноиъ”да келишича, “Сени никоҳимга олдим” дейиш билан ражъат собит бўлади” .\nБИРОР БИР АМАЛ БИЛАН РАЖЪАТ ҚИЛИШ\nСўз билан ражъат собит бўлгани каби ҳурмати мусоҳара собит бўладиган амаллар билан ҳам ражъат собит бўади. Масалан, шаҳват билан ушлаш ёки шаҳват билан ички фаржга қараш кабилар.\nШаҳватсиз ушлаш ёки ички фаржга қараш билан ражъат собит бўлмайди. Шу боис ҳам ражъатни ният қилмай талоқ қилган аёлини шаҳватсиз ушлаш ёки ички фаржига қараш макруҳдир.\nالنَّظَرُ إلَى دَاخِلِ فَرْجِهَا بِشَهْوَةٍ رَجْعَةٌ كَذَا فِي فَتْحِ الْقَدِيرِ وَلَا يَكُونُ بِالنَّظَرِ إلَى شَيْءٍ مِنْ بَدَنِهَا سِوَى الْفَرْجِ رَجْعَةٌ كَذَا فِي التَّبْيِينِ كُلُّ مَا تَثْبُتُ بِهِ حُرْمَةُ الْمُصَاهَرَةِ تَثْبُتُ بِهِ الرَّجْعَةُ كَذَا فِي التَّتَارْخَانِيَّة . وَيُكْرَهُ التَّقْبِيلُ وَاللَّمْسُ بِغَيْرِ شَهْوَةٍ إذَا لَمْ يُرِدْ بِهِ الْمُرَاجَعَةَ إلخ إذَا كَانَ اللَّمْسُ وَالنَّظَرُ مِنْ غَيْرِ شَهْوَةٍ لَمْ يَكُنْ رَجْعَةً بِالْإِجْمَاعِ كَذَا فِي السِّرَاجِ الْوَهَّاجِ.\n“У(аёл)ни ички фаржига шаҳват билан қараш ражъатдир. “Фатҳул қодир”да шундай дейилган. “Табйийн”да келтирилишича, фарждан бошқа у(аёл)ни баданини бирор жойига қараш билан ражъат собит бўлмайди. “Татархония”да келтирилишича, ҳурмати мусоҳара собит бўладиган ҳар бир нарса билан ражъат собит бўлади. Ражъатни ирода қилмай шаҳватсиз ўпиш ёки ушлаш макруҳдир. Ижмога асосан шаҳватсиз ушлаш, қараш билан ражъат собит бўлмайди. “ас-Сирожул ваҳҳож”да ҳам шундай келтирилган” .\nОРҚАГА ЯҚИНЛИК ҚИЛИШ БИЛАН РАЖЪАТНИНГ СОБИТ БЎЛИШИ\nРажъий талоқдаги аёлни олдига яқинлик қилиш ўрнига эр орқага яқинлик қилса, (гарчи бу ҳаром амал бўлсада) бас бу билан ҳам ражъат собит бўлади. Лекин, аёлни кетига шаҳват билан қараш билан ражъат собит бўлмайди.\nوَإِنْ نَظَرَ إلَى دُبُرِهَا بِشَهْوَةٍ لَا يَكُونُ رَجْعَةً إجْمَاعًا كَذَا فِي الْجَوْهَرَةِ النَّيِّرَةِ . اخْتَلَفُوا فِي الْوَطْءِ فِي الدُّبُرِ قِيلَ إنَّهُ لَيْسَ بِرَجْعَةٍ وَإِلَيْهِ أَشَارَ الْقُدُورِيُّ وَالْفَتْوَى عَلَى أَنَّهُ رَجْعَةٌ كَذَا فِي التَّبْيِينِ.\n“Ижмога асосан у(аёл)ни орқа жинсий аъзосига шаҳват билан қараш билан ражъат собит бўлмайди. “Жавҳаратун наййира”да ҳам шундай келган. Орқа жинсий аъзога яқинлик қилиш(билан ражъат собит бўладими ёки бўлмайдими деган масала)да ихтилоф қилганлар. Бир қавлда ражъат эмас дейилган. Қудурий шунга ишора қилган. Фатво (у билан) ражъат собит бўлишигадир. “Табйийн”да шундай дейилган” .\nМАЖБУРАН, ЯНГЛИШИБ, ҲАЗИЛЛАШИБ ЁКИ МАЖНУНЛИК ҲОЛАТИДА РАЖЪАТ ҚИЛИШНИНГ ҲУКМИ\nБир киши мажбурланганидан ёки ҳазиллашиб ёки янглишиб аёлига ражъат қилса, булар билан никоҳ собит бўлгани каби ражъат ҳам собит бўлади. Лекин, мажнун, телбаларнинг ражъати сўз билан эмас феъл билан эътиборга олинади.\nرَجْعَةُ الْمَجْنُونِ بِالْفِعْلِ وَلَا تَصِحُّ بِالْقَوْلِ كَذَا فِي فَتْحِ الْقَدِيرِ تَصِحُّ الرَّجْعَةُ مَعَ الْإِكْرَاهِ وَالْهَزْلِ وَاللَّعِبِ وَالْخَطَأِ كَالنِّكَاحِ.\n“Мажнуннинг ражъати феъл билан бўлади, сўз билан эмас. “Фатҳул қодир”да шундай дейилган. Ражъат никоҳ каби мажбур қилиниш, ҳазиллашиш, ўйнашиш ва янглишиш кабилар билан собит бўлади” .\nШАРТГА БОҒЛИҚ ҚИЛИБ РАЖЪАТ ҚИЛИШ\nБир киши аёлига бир шарт билан ражъат қилса, масалан, эр аёлга: “Эртага келсанг мен сенга ражъат қиламан” ёки “Уй ичига киришинг шарти билан сенга ражъат қиламан” ёки “Ҳар бир ишни мени розилигимга мувофиқ қилишинг шарти билан сенга ражъат қиламан” деса, бас булар билан ражъат собит бўлмайди.\nوَلَا يَجُوزُ تَعْلِيقُ الرَّجْعَةِ بِالشَّرْطِ بِأَنْ يَقُولَ : إذَا جَاءَ غَدٌ فَقَدْ رَاجَعْتُك وَإِذَا دَخَلْت الدَّارَ وَإِذَا فَعَلْت كَذَا فَهَذَا لَا يَكُونُ رَجْعَةً إجْمَاعًا كَذَا فِي الْجَوْهَرَةِ النَّيِّرَة\n“Эрта бўлса, ховлига кирсанг, шуни қилсанг ражъат қиламан” деб ражъатни шартга таълиқ қилиш жоиз эмас. Буни ражъат бўлмаслигига ижмо қилинган. “Жавҳаратун наййира”да шундай дейилган” .\nМАҲРНИ КЎПАЙТИРИБ БЕРИШ ШАРТИГА КЎРА РАЖЪАТ ҚИЛИШ\nБир киши аёлига: “Мен сенга бир минг маҳр эвазига ражъат қиламан” деса, бас бу ражъат аёлни қабул қилишига тўхтаб туради. Агар аёл маҳрни қабул қилса, ражъат дуруст бўлади. Қабул қилмаса, дуруст бўлмайди.\nوَلَوْ قَالَ : رَاجَعْتُك بِمَهْرٍ أَلْفِ دِرْهَمٍ إنْ قَبِلَتْ الْمَرْأَةُ ذَلِكَ صَحَّ وَإِلَّا فَلَا لِأَنَّ هَذِهِ زِيَادَةٌ فِي الْمَهْرِ فَيُشْتَرَطُ قَبُولُهَا وَهَذَا بِمَنْزِلَةِ مَا لَوْ جَدَّدَ النِّكَاحَ\n“Эр: “Минг дир ҳам маҳр эвазига сенга ражъат қилдим” деса, аёл қабул қилса, дуруст бўлади. Қабул қилмаса жоиз эмас. Чунки, бу маҳрдаги зиёдаликни у(аёл) қабул қилиши шарт қилинади. Бу гўё никоҳни янгилаш ўрнида бўлиб қолади”.\nАЁЛ ТОМОНИДАН РАЖЪАТ ҚИЛИШ СУРАТИ\nАёл томонидан сўз орқали ражъат топилса, масалан аёл: “Мен у эримга ражъат қилдим” деса, бу ражъат ражъат ҳисобланмайди. Ҳа, агар аёл эрига феъл билан ражъат қилса, эр уни билиб, ҳеч қандай қаршилик қилмай, шаҳват билан уни тасдиқ қилса, масалан аёл эрини ушласа ёки ўпса ёки жинсий аъзосини кўрсатганлиги сабабли эрда шаҳват пайдо бўлиб, аёлни қилган ишини тасдиқлаб қўйса, ражъат дуруст бўлади. Ҳа агар эр шаҳвати келганлигини инкор қилса, ражъат собит бўлмайди.\nوَلَا فَرْقَ بَيْنَ كَوْنِ الْقُبْلَةِ وَاللَّمْسِ وَالنَّظَرِ مِنْهُ، أَوْ مِنْهَا بَعْدَ كَوْنِهِ بِعِلْمِهِ وَلَمْ يَمْنَعْهَا اتِّفَاقًا إلخ تَثْبُتُ الرَّجْعَةُ هَذَا إذَا صَدَّقَهَا الزَّوْجُ فِي الشَّهْوَةِ فَإِنْ أَنْكَرَ لَا تَثْبُتُ الرَّجْعَةُ وَكَذَا إذَا مَاتَ فَصَدَّقَهَا الْوَرَثَةُ وَلَا تُقْبَلُ الْبَيِّنَةُ عَلَى الشَّهْوَةِ كَذَا فِي فَتْحِ الْقَدِيرِ.\n“Ўпиш, ушлаш ва қараш эр томонидан бўладими, эр била туриб, қаршилик қилмагандан кейин аёл томонидан бўладими иттифоқан фарқ йўқ. Ражъат эр аёлни шаҳватда тасдиқ қилса, собит бўлади. Агар борди-ю, инкор қилса ражъат собит бўлмайди. Шунингдек, эр вафот этса ва меросхўрлар аёлни (эрим менга ражъат қилган деган сўзини) тасдиқ қилсалар, шаҳватга ҳужжат қабул қилинмайди. “Фатҳул қодир”да шундай дейилган” .\nУЙҚУДА РАЖЪАТ ҚИЛИШ\nФеъл билан ражъат қилиш хоҳ бедорликда бўлсин, хоҳ уйқуда бўлсин, хоҳ эр томондан бўлсин, хоҳ аёл томондан бўлсин, шаҳват билан бўлса собит бўлади. Масалан, бир киши аёли ухлаётган вақтда ўпди, ушлади, жимо қилди ёки аёл эри ухлаётган вақтда ўпди, ушлади ёки жинсий аъзосини ўзининг жинсий аъзоси ичига киргазди ва бу барча ишлар (эр томонидан) шаҳват топилиши билан бўлса, бас ражъат собит бўлади. Лекин, эр бу ишларни шаҳват билан қилдим дейиши лозим. Борди-ю, эр шаҳватсиз қилганман деса, ражъат бу ишларни ўзи билан собит бўлмайди.\nإذَا أَدْخَلَتْ فَرْجَهُ فِي فَرْجِهَا وَهُوَ نَائِمٌ أَوْ مَجْنُونٌ كَانَتْ رَجْعَةً اتِّفَاقًا\n“Аёл эр ухлаётганида ёки мажнунлигида эрнинг жинсий аъзосини ўзининг жинсий аъзосига киритса, иттифоқан ражъат ҳисобланади” .\nРАЖЪИЙ ТАЛОҚ ИДДАСИДА ЭР-ХОТИНИ БИЛАН ҚАНДАЙ МУОМАЛАДА БЎЛИШИ ЛОЗИМ\nАёл ёки эр айби сабабли аёлга ражъий талоқ воқе бўлса, аёл бундан кейин ўртадаги алоқани жиддийлашишига олиб келадиган бирор иш қилмаслиги лозим. Балки, аёл идда тугагунча эрнинг нигоҳини ўзига қаратиб, ўртадаги келишмовчиликка барҳам бериши лозим бўлади. Шу боис ражъий талоқ иддасида ўтирган аёл зеб-зиёнат, пардоз-андоз қилиб, эрини ўзига қаратиши мустаҳаб деб, фақиҳлар таъкидлаганлар. Чунки, ражъий талоқ иддасида ўтирган аёлнинг никоҳи ражъий талоқ бўлгани боис заъиф ҳолда бўлса ҳам ҳали ҳануз боқий турибди. Уни қайтадан мустаҳкамлаш ҳаракатида бўлиш лозим. Эр ҳам ўзи чиқарган қарорни қайтадан ўйлаб кўриши ва аёли билан олдин ўтказган ҳаётини, алоқасини ва муҳаббатини дилдан ўтказиб, яна қайтадан рафиқаси билан эр-хотин бўлиб, ҳаёт ўтказиш пайида бўлиши лозим. Чунки, аввалги никоҳ риштасини узгандан кейин албатта иккинчисига уйланишга тўғри келади. У билмайди-ки, иккинчиси уни хоҳиш-истакларига тўғри келадими ёки келмайдими? Борди-ю, иккинчи аёл аввалгисига қараганда бадхулқ, бадтабиат бўлса, хонадонни обод қилиш ўрнига барбод қилади ва эрнинг ҳаётини жаҳаннамни бир намунасига айлантиради.\nМасала: Ражъий талоқ қўйгандан кейин эр аёли билан яшашга кўзи етмаса, буткул алоқаларни узиб, номаҳрам аёллар сингари муомала қилади. Чунки, аёлни зеб-зийнатларига алданиб, ражъат қилса, кейин яна ўз қарорига мувофиқ талоқ қилишга тўғри келиб қолади. Натижада, аёлнинг иддаси чўзилиб кетади. Эр аёли билан бирга яшашдан умидини узган ва ражъий талоқ қўйган бўлса, унинг ҳузурига киришдан аввал кираётганини билдириб қўяди. Бу орқали аёл ўз ёпинчиқларини ташлаб олади ва қўли билан юзидан ташқари барча қисмини беркитади. Идда тугагач аёл дар ҳол эр уйидан чиқиб, эридан ўзини олиб қочишга киришади.\nوَالْمُطَلَّقَةُ الرَّجْعِيَّةُ تَتَشَوَّفُ وَتَتَزَيَّنُ لِأَنَّهَا حَلَالٌ لِلزَّوْجِ إذْ النِّكَاحُ قَائِمٌ بَيْنَهُمَا، ثُمَّ الرَّجْعَةُ مُسْتَحَبَّةٌ وَالتَّزَيُّنُ حَامِلٌ لَهُ عَلَيْهَا فَيَكُونُ مَشْرُوعًا وَيُسْتَحَبُّ لِزَوْجِهَا أَنْ لَا يَدْخُلَ عَلَيْهَا حَتَّى يُؤْذِنَهَا أَوْ يُسْمِعَهَا خَفْقَ نَعْلَيْهِ مَعْنَاهُ إذَا لَمْ يَكُنْ مِنْ قَصْدِهِ الْمُرَاجَعَةُ لِأَنَّهَا رُبَّمَا تَكُونُ مُتَجَرِّدَةً فَيَقَعُ بَصَرُهُ عَلَى مَوْضِعٍ يَصِيرُ بِهِ مُرَاجِعًا ثُمَّ يُطَلِّقُهَا فَتَطُولُ الْعِدَّةُ عَلَيْهَا\nРажъий талоқдаги аёл пардоз-андоз қилиб, зеб-зийн билан зийнатланади. Чунки у эри учун ҳалолдир. Зеро, никоҳ иккиси орасида идда чиққунча қоимдир. Ражъат мустаҳабдир. Зийнат эса, эрни аёл тарафига ундовчидир. Демак, (ражъий талоқ иддасида ўтирган аёлни зеб-зийнат билан зийнатланиши) машруъдир. Агар ражъат қилиш мақсади бўлмаса, аёлига билдирмагунича ёки оёқ кийимини овозини эшиттирмагунича унинг ҳузурига кирмаслиги мустаҳабдир, чунки аёл баъзан кийимсиз ҳолда бўлиб қолиши мумкин, натижада эрни назари тушиши билан ражъат собит бўладиган жойга тушиб қолади, сўнг талоқ қилади ва аёлнинг иддаси чўзилиб кетади” .\nРАЖЪИЙ ТАЛОҚ ИДДАСИДА ЎТИРГАН АЁЛИ БИЛАН РАЖЪАТ ҚИЛМАЙ ТУРИБ САФАРГА ЧИҚИШ\nРажъий талоқ иддасида ўтирган аёлга ражъат қилмаган бўлса, идда мабойнида у билан сафарга чиқиши дуруст эмас. Балки, бу иш макруҳдир. Аёлни ўзи ҳам сафарга чиқиши дуруст эмас. Эр аёлга ражъат қилган бўлса-ю, лекин унга гувоҳ бўлмаса, аёлни ўзи билан сафарга олиб чиқиши дуруст эмас.\nوَلَيْسَ لَهُ أَنْ يُسَافِرَ بِهَا حَتَّى يُشْهِدَ عَلَى رَجَعْتهَا\n“Аёлга ражъат қилганлигига гувоҳ келтирмагунича, аёл билан сафарга чиқмоқлиги эрга дуруст эмас”.\nРАЖЪИЙ ТАЛОҚДА ҚАЧОНГАЧА РАЖЪАТ ҚИЛИШ МУМКИН\nРажъий талоқ иддасида ўтирган аёлга идда мабойнида ражъат қилиш мумкин. Идда эътибори билан талоқ қилинган аёллар учга бўлинадилар. Биринчиси, ҳайз кўрувчи аёллар, уларни иддаси уч ҳайз бўлиб, шу давр оралигида уларга ражъат қилиш мумкин. Идда мабойнида ражъат амалга ошмаса, яъни уч ҳайз ўтгунча эр аёлига ражъат қилмаса, ражъат қилиш ихтиёри эрни қўлидан кетади.\nМасалан: Учинчи ҳайз тўлиқ ўн кун келиб, аёл қондан пок бўлди. Ўн кундан кейин қон тўхтасин ёки тўхтамасин, ўн кун тўлиқ бўлгандан кейин ғусул қилсин ёки қилмасин, одатга мувофиқ ўн кун ўтгандан кейин идда тўлиқ бўлиб аёл никоҳдан чиқади ва боинага айланади. Агар учинчи ҳайз ўн кундан кам келиб тўхтаб қолса ва ҳали ҳануз аёл ювинмаган бўлса ва бирор намоз унинг зиммасига вожиб бўлмаса, эрнинг ражъат ихтиёри боқий туради. Аёл ювингунича ёки унинг зиммасига бирор намоз вожиб бўлгунича эр ражъат қила олади. Ҳа, агар қон тўхтагандан кейин аёл ғусул қилиб олса ёки бир намоз вақти ўтиб, уни зиммасига қазоси вожиб бўлса, икки суратда ҳам эрнинг ражъат ихтиёри тугайди. Энди, никоҳсиз аёлни ўзига қайтариб ололмайди.\nوَتَنْقَطِعُ الرَّجْعَةُ إنْ حُكِمَ بِخُرُوجِهَا مِنْ الْحَيْضَةِ الثَّالِثَةِ إنْ كَانَتْ حُرَّةً وَالثَّانِيَةِ إنْ كَانَتْ أَمَةً لِتَمَامِ عَشَرَةِ أَيَّامٍ مُطْلَقًا وَإِنْ لَمْ يَنْقَطِعْ الدَّمُ كَذَا فِي الْبَحْرِ الرَّائِقِ وَإِنْ انْقَطَعَ لِأَقَلَّ مِنْ عَشَرَةِ أَيَّامٍ لَمْ تَنْقَطِعْ حَتَّى تَغْتَسِلَ أَوْ يَمْضِيَ عَلَيْهَا وَقْتُ صَلَاةٍ\n“Аёл ҳур бўлса учинчи, чўри бўлса иккинчи ҳайздан покланганлигига ҳукм қилингач, мутлоқ ўн кун тамом бўлгани боис гарчи қон тўхтамасада (ражъат ихтиёри) кесилади. “Баҳрур роиқ”да шундай келтирилган. Агар ўн кундан камда қон тўхтаса, ғусул қилгунича ёки бир намоз вақти аёлга ўтгунича ражъат қилиш тугамайди” .\nАЁЛНИНГ УЧ ҲАЙЗ ЎТДИ ДЕБ ДАЪВО ҚИЛИШИ\nЭр ражъий талоқдаги аёлига мен сенга ражъат қилдим деса, аёл шу заҳоти: “Мени иддам ўтиб бўлган эди” деса ва аёлни бу даъвоси одатда идда ўтиб бўладиган муддатда бўлса, қасам билан аёлнинг сўзи қабул қилинади ва ражъат қилиш дуруст бўлмайди. Буни шарти шу-ки, аёл эр ражъат қилдим дейишига гапга гапни улаб иддам ўтиб бўлган эди дейиши лозим. Агар бир муддат ўтгандан кейин иддам ўтиб бўлган деса, аёлнинг қилган даъвоси қабул қилинмайди ёки одатда уч ҳайз миқдоридан кам муддатда иддам ўтиб бўлган эди деса, аёлнинг қилган даъвоси қабул қилинмайди. Эр томонидан қилинган ражъат ражъат ҳисобланади.\nلَوْ قَالَ لَهَا : رَاجَعْتُك فَقَالَتْ الْمَرْأَةُ مَوْصُولًا بِكَلَامِ الزَّوْجِ انْقَضَتْ عِدَّتِي لَمْ تَصِحَّ الرَّجْعَةُ إلخ هَذَا مُقَيَّدٌ بِمَا إذَا كَانَتْ الْمُدَّةُ تَحْتَمِلُ الِانْقِضَاءَ فَلَوْ لَمْ تَحْتَمِلْهُ تَثْبُتُ الرَّجْعَةُ كَذَا فِي النَّهْرِ الْفَائِقِ وَتُسْتَحْلَفُ الْمَرْأَةُ هُنَا بِالْإِجْمَاعِ عَلَى أَنَّ عِدَّتَهَا كَانَتْ مُنْقَضِيَةً حَالَ إخْبَارِهَا كَذَا فِي فَتْحِ الْقَدِيرِ أَجْمَعُوا عَلَى أَنَّهَا إذَا سَكَتَتْ سَاعَةً ثُمَّ قَالَتْ : انْقَضَتْ عِدَّتِي تَصِحُّ الرَّجْعَةُ.\n“Эр аёлга: “Сенга ражъат қилдим” дейишига, аёл эрни сўзига боғлаб: “Иддам тугаб бўлган” деган қавли билан ражъат дуруст бўлмайди. Бу (қавл) муддат (идда) тугаганлигини эҳтимол қилса, агар муддат тугаганлигини эҳтимол қилмаса ражъат собит бўлади. “Наҳрул фоиқ”да шундай дейилган. Бу ўринда ижмога мувофиқ аёлдан хабар берган вақтда иддаси тугаб бўлганига қасам ичиши талаб қилинади. “Фатҳул қодир”да шундай келган. (Эр ражъат қилдим дегандан кейин) Бир муддат ўтиб аёл: “Иддам тугаган эди” деса, ражъат дуруст бўлади” .\nҲОМИЛА МУДДАТИДА РАЖЪАТ ҚИЛИШ\nРажъий талоқ иддасидаги аёл ҳомиладор бўлса, уни иддаси то ҳомиласини қўйгунича бўлади. Фарзандни туғиш билан эрни ражъат ихтиёри тугайди. Гарчи ражъий талоқ қилинган заҳоти туғса ҳам. Аллоҳ таоло бу ҳақда шундай марҳамат қилади:\n“Ҳомиладорларнинг иддаси ҳомилаларини қўймоқликдир” (Талоқ 4 оят).\nАБОРТ ҚИЛДИРГАНДАН КЕЙИН РАЖЪАТ ҚИЛИШ\nРажъий талоқ иддасида ўтирган аёлнинг ҳомиласи аборт сабабли ёки ўз-ўзидан тушиб қолса, уни икки сурати мавжуддир. 1. Ҳомиланинг баъзи аъзолари пайдо бўлган бўлса, идда ўз ниҳоясига етади; 2. Ҳомиланинг аъзолари пайдо бўлмай аборт қилдирса ёки ўзи тушиб қолса, бу билан идда тугаган ҳисобланмайди. Шунинг учун бундай ҳолатда ражъий талоқ иддасида ўтирган аёлга ражъат қилиш мумкин. Бу мавзуга доир масалалар идда бобида тўлиқ ҳолатда баён қилинади.\nوَإِذَا أَسْقَطَتْ سِقْطًا إنْ اسْتَبَانَ بَعْضُ خَلْقِهِ انْقَضَتْ بِهِ الْعِدَّةُ لِأَنَّهُ وُلِدَ وَإِلَّا فَلَا\n“Қачонки ҳомила тушиб, аъзоларининг баъзиси зоҳир бўлган бўлса, у билан идда тугайди. Чунки, бундай ҳолатда бола туғилган бўлади. Акс ҳолда эса, идда тугамайди” (Раддул муҳтор. Ж. III. Б. 190).\nКелин-куёвни тўй билан табриклаш Пайғамбаримиз сол..\nСўнги даврларда дунёдаги оламийлашув натижасида ха..\n«Агар икковларининг оралари бузилишидан қўрқсангиз..\nДиндоридан танланг бахтиёр бўласиз!\nСавол: Эр уйланиш учун танлаётган аёлнинг қайс..


Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) оғизларидаги таом билан бузуқ аёлнинг солиҳага айланиши - Hidoyat.uz\nРасулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) оғизларидаги таом билан бузуқ аёлнинг солиҳага айланиши\nАсосий саҳифа Мақолалар Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) оғизларидаги таом билан бузуқ аёлнинг солиҳага айланиши\nЧоп этилди Fevral 16, 2021 Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) оғизларидаги таом билан бузуқ аёлнинг солиҳага айланишиda fikr bildirishni o'chirish\n«Одамлар билан зино қилиб, фаҳш сўзларни айтиб юрадиган аёл бор эди. Бир куни Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) сарид еб турганларида ўша аёл олдиларидан ўтди. Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам)га: “Таомингдан бер”, деди. Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) унга таом узатдилар. “Оғзингдаги таомингдан бер”, деди. Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) оғизларидаги таомдан бердилар. Уни еганидан сўнг аёлда ҳаё пайдо бўлиб қолди ва ўлгунича ҳеч ким билан бузуқлик қилмади.\nАллоҳ таоло наздида Зулҳижжа ойининг илк ўн кунидан хайрли кун йўқ\nРасулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам)нинг Абу Умоманинг ҳақига қилган дуолари ижобат бўлгани


Юртимизнинг обод гўшалари\nУШБУ САҲИФАДА АНДИЖОН ТУМАНИДАГИ БЎТАҚОРА ҚИШЛОҒИДА ОЛИБ БОРИЛАЁТГАН ИБРАТЛИ ИШЛАР ХУСУСИДА СЎЗ ЮРИТИЛАДИ.\nМамлакатимизда кучли давлатдан кучли фуқаролик жамиятига ўтиш жараёни кечаётган бугунги кунда маҳалла тизимининг жамиятимиз ижтимоий-сиёсий ҳаётидаги ўрни ва роли ниҳоятда катта. Маҳалла - фуқаролик жамиятининг муҳим бўғини, қолаверса, фуқароларнинг ўзини-ўзи бошқариш институти сифатида ҳам алоҳида мавқега эга.\nИстиқлол шарофати билан маҳаллаларимиз кундан кунга обод бўлиб бормоқда. Ушбу муқаддас масканда олиб борилаётган эзгу ва хайрли ишлар одамлар ўртасида меҳр-оқибат ришталарини, қалбларида эса она Ватанга хизмат қилиш, истиқлол ғояларига ҳурмат туйғуларини мустаҳкамламоқда.\nБугун ўзларининг ибратли ишлари билан нафақат туман, балки вилоят миқиёсида алоҳида эътибор топаётган маҳалла ва қишлоқларимиз жуда кўп. Ана шундай қишлоқлардан бири Андижон туманидаги Бўтақора қишлоқ фуқаролар йиғинидир. Айни кунда қишлоқ ўрамида 139 та фермер хўжалиги, 4 та умумтаълим мактаби, 3 та мактабгача таълим муассасаси, 1 та коллеж, 3 та қишлоқ врачлик пункти, шунингдек, шифохона, болалар мусиқа ва санъат мактаби, мурувват уйи, 50 дан ортиқ савдо ва маиший хизмат шохобчалари фаолият кўрсатмоқда.\nБўтақоранинг табиати ҳам ўзгача, атрофи қир-адирлар билан ўралган, ҳавоси мусаффо, сувлари булоқ сувидек ширин, одамлари меҳнаткаш, танти ва меҳмондўст. Қишлоқда турли жабҳаларда амалга оширилаётган ислоҳотлар, Давлат дастурлари ижросини таъминлаш, аҳоли турмуш фаровонлигини ва маънавиятини юксалтириш, бандлик, тадбиркорлик, оилаларни мустаҳкамлаш, ёшлар тарбияси борасида кенг кўламли ишлар олиб борилаётганлигини алоҳида таъкидлаш жоиз.\n- Айни кунда қишлоғимиздаги 8 та - Деҳқон, Наврўз, Март, Оқровот, Намуна, Мустақиллик, Беш паҳлавон, Маориф маҳалла фуқаролар йиғинлардаги 5300 дан зиёд оила таркибида 20 минг нафар аҳоли истиқомат қилади, - дейди Бўтақора қишлоқ фуқаролар йиғини раиси Адҳамжон Тўхтаматов. - Ҳудудимиздаги ҳар бир маҳалла ўзининг ободлиги, айниқса, меҳнаткаш ва сахий одамлари билан билан ажралиб туради. Қай бир маҳалланинг қай бир хонадонига кирманг, ободликдан, ҳамқишлоқларимизнинг хуш муомаласи, меҳр-оқибатидан кўнглингиз тоғдай кўтарилади. Улар билан суҳбатлашсангиз, яратувчанлик, бунёдкорлик иштиёқи билан яшаётганликларини, нигоҳларидан эса бугунги тинч ва осойишта ҳаётимизга шукроналикни уқиб оласиз.\nДарҳақиқат, бугун бўтақораликлар турли жабҳаларда юрт ободонлиги йўлида астойдил меҳнат қилмоқдалар.\nБўтақора азал-азалдан миришкор деҳқонлари билан донг таратган. Қишлоқнинг уста деҳқонлари доимо ер билан тиллашиб, мўл ризқ-рўз яратиб, эл дастурхони тўкинлигини таъминлашга муносиб ҳисса қўшиб келганлар. Бугун қишлоқ ҳудудида фаолият олиб бораётган 139 та фермер хўжалиги пахтачилик, ғаллачилик, пиллачилик, боғдорчилик, чорвачилик йўналишларида иш олиб бормоқда. Айниқса, Ҳуршидбек Сайназаров раҳбарлигидаги "Ҳосилдор ғолиб", Носиржон Режапов раҳбарлигидаги "Нурафшон боғи", Шокиржон Йўлдошев раҳбарлигидаги "Абдуқаҳҳор ворислари", Баҳодир Рустамов раҳбарлигидаги "Муқимий" номли фермер хўжаликлари намунали фаолият юритаётган тумандаги илғор хўжаликлардан ҳисобланади. Шу ўринда таъкидлаш керакки, фермер хўжаликларимиз томонидан маҳаллалар инфратузилмасини яхшилаш, ободонлаштириш, кам таъминланган оилаларни қўллаб-қувватлаш ҳамда аҳоли бандлигини таъминлаш борасида ҳам эътиборга молик ишлар олиб борилмоқда. Масалан, биргина жорий йилнинг ўзида коллежларни тамомлаган 50 нафар ёшларимиз фермер хўжаликларига ишга жойлашди.\nБоғбонларнинг машаққатли меҳнатлари эвазига қишлоқ ҳудудидаги боғларда етиштирилаётган шириндан-ширин мева ва узумлар тилни ёради.\n- Шу кунларда ғарқ пишган мева ва узумлар элимиз дастурхонига етказиб берилмоқда, - дейди Бўтақоранинг тажрибали боғбонлардан бири "Абу Бакр нурли обод боғи" боғдорчиликка ихтисослашган фермер хўжалиги раҳбари Хотамжон Қурбонов. - Мўл ҳосил ортидан даромадимиз ҳам ёмон бўлаётгани йўқ. Уй-жойлар соляпмиз, тўйлар қилаяпмиз.\nИстиқлол берган кенг имкониятлар, юртимизда тадбиркорлик фаолиятининг доимий қўллаб-қувватланаётганлиги туфайли қишлоқда тадбиркор, ҳунармандлар ҳамда тадбиркорлик фаолиятини ташкил этаётган оилалар сафи ҳам йилдан-йилга ортиб бормоқда.\nМарт маҳалласида истиқомат қилувчи Баҳодиржон Юнусов ҳам қишлоқнинг изланувчан тадбиркорларидан бири, шу билан бирга, намунали оила бошлиғидир.\n- Баҳодиржон турмуш ўртоғи Мунаввархон билан тотув ҳаёт кечириб, 4 нафар фарзандларини ўқмишли, ҳунарли, юрт корига ярайдиган инсонлар қилиб вояга етказдилар, учта келин туширишди, - дейди маҳалла маслаҳатчиси Гулнорахон Бозорова. - Оиладаги чиройли муҳит, аҳилликка кўпчилик ҳавас қилади. Чунончи оиланинг учинчи фарзанди Бахтиёржон маҳалламизда "Ботирбек" номли чойхона қурди. Кенг, ёруғ, замонавий кўринишга эга ушбу чойхона маҳалламиз кўркига кўрк қўшди, халқимизга чиройли хизмат қилмоқда, қолаверса, 9 нафар маҳалламиз ёшлари бу ерда доимий иш ўрнига эга бўлди.\nМазкур маҳаллада яшовчи Олимжон Рашидов ҳам савдогарлик ҳунарини эъзозлаб, қишлоқ аҳлига нафи тегаётган инсонлардан. У Наврўз маҳалласида мўъжаз савдо шохобчаси ташкил этиб, аҳолига қулайлик яратмоқда, маҳалладошлари турмуш фаровонлигини оширишга ҳисса қўшмоқда, ёшларни иш билан таъминламоқда. Меҳнаткаш, изланувчан тадбиркорлардан бири Абдураҳмон ака Сайназаровнинг ташаббуси билан маҳалла ҳудудида болалар футбол майдончасининг барпо этилганлигидан барча мамнун. Умуман, кўча ва гузарларни ободонлаштириш, аҳолига қулай шарт-шароитлар яратиш, ижтимоий муҳофазага муҳтож оилаларни қўллаб-қувватлаш борасида Шавкатбек Раҳимов, Қудратбек Ғанибоев, Баҳодир Рустамов, Шокиржон Йўлдошев, Биродаржон Юсупов, Хуршидбек Сайназаров сингари тадбиркор ва фермерлардан қишлоқ аҳли чексиз миннатдор.\nҚишлоқдаги турли маҳаллаларда чеварлик, дўппидўзлик, ҳунармандлик йўналишларида фаолият юритаётган Шавкатбек Раҳимов, Наргизахон Абдурашидова, Муҳаммадсодиқ Розиқов, Марғуба Солиева, Нилуфар Мамажонова сингари ҳунармандлар ўзлари тайёрлаётган турли либослар, кўрпа-тўшаклар ва бошқа ҳунармандчилик маҳсулотлари билан бозорларимизни тўлдираётганлиги, одамларга чиройли хизмат кўрсатаётганлиги, қолаверса, "устоз-шогирд" анъанаси асосида ёшларга ҳунар ўргатаётганликлари таҳсинга муносибдир.\nҚишлоқдаги маҳаллаларда бунёдкорлик, ободонлаштириш борасида ҳам эътиборга молик ишлар олиб борилмоқда. Ўтган йиллар давомида қишлоқда қатор савдо ва маиший хизмат шохобчалари қурилиб, фойдаланишга топширилди. Бу ишлар айниқса, Март, Оқровот, Беш пахлавон маҳаллаларда намунали ташкил этилди.\nЭътироф этиш керакки, қишлоқдаги маҳаллаларда шахсий томорқадан унумли фойдаланиш борасида ҳам ҳавас қилса арзийдиган ишлар олиб борилмоқда. Томорқанинг ҳар бир қаричидан самарали фойдаланиш, йилда икки, ҳатто, уч марта ҳосил олишга эришаётган миришкорлар талайгина.\n- Томорқамизда 4 сотих ерга иссиқхона қурганмиз, - дейди "Мустақиллик" маҳалласида яшовчи уй бекаси Муқаддамхон Каримова. - Бир неча йилдирки, помидор, карам кўчатлари етиштирамиз, оиламиз бундан ҳар йили қарийиб 5-6 миллион сўм атрофида даромад олади. Иссиқхонанинг бир қисмига редиска, кашнич, укроп сингари зиравор кўкатлар экканмиз. Бундан нафақат оиламиз, балки қўни-қўшнилар ҳам баҳраманд бўлади. Эҳтиёжимиздан ортганини эса бозорда сотамиз.\nМаҳалла фуқаролар йиғини қошида ташкил этилган "Саломатлик сектори" фаоллари ҳамда тиббиёт ходимлари ҳамкорлигида "Соғлом она ва бола" йили Давлат дастурида белгиланган вазифалар ижросини таъминлаш, айниқса, оналар ва болалар соғлигини муҳофаза қилиш борасида ибратли ишлар олиб борилмоқда. Тиббий кўриклар, тарғибот тадбирлари орқали аҳолининг тиббий саводхонлиги, соғлом турмуш тарзи борасидаги тушунчалари бойитиб борилмоқда. Бунинг натижасида аҳолининг турли хасталиклар билан касалланиш ҳолатлари кескин қисқармоқда.\nҚишлоқ маҳаллаларида маънавий-маърифий ишлар самарадорлигини ошириш, ижтимоий-маънавий муҳит барқарорлигини таъминлаш, оилаларни мустаҳкамлаш, жиноятчиликка қарши курашиш, ёшлар тарбияси, айниқса, ёшларнинг турли иллатлар, диний ақидапарастлик ғоялари, "оммавий маданият" кўринишлари таъсирига тушишнинг олдини олишга қаратилган тадбир ва мулоқотлар ҳам мунтазам ўтказиб келинмоқда. Бу борадаги ишларни ташкил этишда маҳаллаларнинг диний-маърифат ва маънавий-аҳлоқий тарбия масалалари бўйича маслаҳатчилари, отинойилар, ички ишлар профилактика инспекторларининг хизматлари ниҳоятда катта.\nХиромон Сиддиқова, Давлатхон Абдуллаева, Маърифатхон Асқарова сингари маслаҳатчи, отинойи ҳамда фаолларнинг ибратли фаолиятини алоҳида эътироф этиш ўринлидир.\n- Маҳалламизда ўтказилаётган "Қайнонам онам менинг", "Маҳалламиз маликаси", "Энг намунали оила" сингари тадбир ва танловлар, эл-юрт орасида ҳурмат-эътибор топган нуронийларнинг ёшлар билан учрашувлари оилалар мустаҳкамлигини таъминлашга хизмат қилмоқда, - дейди "Деҳқон" маҳалласи маслаҳатчиси Гавҳархон Нуриддинова. - Хусусан, қишлоқ миқёсида ўтказилган "Энг намунали оила" танловида маҳалламиздаги илғор оилалардан бўлган Солижон Абдураҳимов оиласи ғолиб деб топилди. Умуман, бу каби тадбирлар аҳоли, айниқса,ёшлар қалбида оилани муқаддас билиш, миллий қадриятларимизга ҳурмат туйғуларни мустаҳкамламоқда.\nМаҳаллаларда бошланғич хотин-қизлар ташкилотлари раислари ташаббуси билан "Ораста қизлар давраси" тўгараклари машғулотлари ҳам мунтазам ўтказиб келинмоқда.\n- Тўгарак маҳалладаги қизларимизни бирлаштириб, уларнинг фаоллигини оширишга яқиндан ёрдам бермоқда, - дейди Бўтақора қишлоқ фуқаролар йиғини бошанғич хотин-қизлар ташкилоти раиси Ҳабибахон опа Бозорбоева. - Машғулотларда қизларимизни турмушга тайёрлаш, айниқса, пазандалик, орасталик борасидаги билим ва кўникмаларини бойитишга алоҳида эътибор қаратилмоқда. Бундан ташқари, "маҳалла - таълим муассасаси - оила" ҳамкорлиги ҳам яхши йўлга қўйилган. Бу эса таълим муассасаларида давоматни яхшилаш, ёшларнинг бўш вақтларини мазмунли ўтказиш, коллеж битирувчиларини иш билан таъминлаш борасидаги ишларни самарали олиб бориш имконини бермоқда.\nМухтасар айтганда, қишлоқ фуқаролар йиғини раиси - Ад-ҳамжон Тўхтаматов, котиби Собиржон Каримов атрофига уюшган Бўтақора қишлоғи фаоллари томонидан олиб борилаётган ибратли ишлар хусусида кўп гапириш мумкин. Маҳалла деб аталувчи қутлуғ масканда яшовчилар бир-бирларининг қувончу ташвишларига шерик. Маҳалла, ундаги ҳар бир оила тинч ва обод бўлса, ҳаётимизга файзу барака инади, жамиятимизда меҳр-оқибат, аҳиллик ва бағрикенглик мустаҳкамланади, ҳаётимиз янада фаровон бўлади. Бугун ишонч билан айта оламизки, бўтақораликлар озод ва обод Ватанимизнинг равнақи ва ободлиги учун муносиб ҳисса қўшиб келмоқда, бундан буён ҳам улар бу йўлда бор имкониятларини ишга солиб меҳнат қиладилар. Тинч ва осойишта ҳаётимизга асло кўз тегмасин. Тўйларимиз тўйларга улансин. Мана шу обод юртни, тинч ва фаровон ҳаётимизни ҳар қадамда асраб-авайлайлик.\nСаҳифани Жанона РАҲИМОВА тайёрлади.