Мева-сабзавот экспортида қандай тўсиқлар мавжуд? — Вместе с нами к развитию\nГлавная/Статьи/Мева-сабзавот экспортида қандай тўсиқлар мавжуд?\nАналитикаАпрель 5, 2019\nИқтисодиётимизнинг муҳим бўғини бўлган мева-сабзавотчилик юртимизда хусусий сектор ривожланишининг тўрт асосий йўналишидан бирини ташкил этади. Таҳлилий маълумотларга кўра йилига 20 миллион тоннадан зиёд мева-сабзавот маҳсулотлари етиштирилган ҳода экспортга ушбу маҳсулотнинг атиги 1/3 қисмига яқини экспорт қилинмоқда холос. Ушбу етиштирилган маҳсулотнинг қарийб 70 фоиздан ортиғи қайта ишланмасдан қолмоқда. Бу эса мева-сабзавотчиликда қўшимча қиймат занжирини яратиш вазифасига жиддий эътибор қаратиш лозимлигини кўрсатади. Бугунги кунда мева-сабзавотчилик маҳсулотлари етиштириш (қайта ишлаш) логистика ва экспортига кўмаклашиш (рағбатлантириш) тизимини давлат сиёсати даражасига етказиш аграр соҳа ҳамда озиқ-овқат саноатини ривожлантириш борасидаги асосий вазифалардан саналади.\nМева-сабзавотчилик маҳсулотларини қайта ишлаш саноатини ривожлантирилиши аҳолини сифатли озиқ-овқат билан таъминланганлиги даражаси ошишини, қишлоқ ҳудудлардаги аҳоли даромадгирлиги ва экспорт салоҳиятини оширилиши, рақобатбардошлигини ошириш ҳисобига четдан келтирилаётган озиқ-овқат маҳсулотларини қисқартириб валюта маблағларни тежалиши ҳамда қўшимча иш ўринлари яратилишига хизмат қилади.\nҲукуматимиз қишлоқ хўжалик соҳаси, шу жумладан, мева-сабзавот маҳсулотлари экспортини янада ривожлантириш, божхона тартиб-таомилларини соддалаштириш, солиқ имтиёзларини яратиш борасида изчил чора-тадбирлар кўрмоқда.\nАйни пайтда, мазкур масалага танқидий ёндашадиган бўлсак, экспортни ривожлантиришга билвосита ёки бевосита тўсиқ бўлиб турган муаммоларни ҳал этиш лозимлиги аён бўлади.\nМева-сабзавот маҳсулотлари бозорида шаффофликни кучайтириш. Мева-сабзавот экспортини рағбатлантириш. Бунинг учун, аввало, мавжуд муаммоларни бартараф этиш керак.\nАвваломбор, мева-сабзавотчилик маҳсулотлари етиштириш билан банд бўлган фермер хўжаликларининг ердан узоқ муддатга фойдаланишга бўлган эгалик хуқуқини қонуний мустаҳкамлаш, яъни оптималлаштириш жараёнига тушишдан кафолатловчи қонуний асосларни яратиш лозим. Ушбу ҳолат мазкур фермер хўжаликларини замонавий экспортбоп кўчат навларини экиш, илғор агроинновация тадбирларини жорий этишга туртки беради ва рағбатлантиради.\nҲозирги вақтда деҳқон, фермерларнинг қўлида кўп миқдордаги маҳсулот қолиб кетмоқда, уни хорижий истеъмолчига етказиб бериш (сотиш) тизими тўлиқ шаклланмаган. Бунда чет давлатлар билан ўзаро товар айрибошлашга оид келишувларга эришиш, уларнинг талабига жавоб берадиган мева-сабзавот экспортини рағбатлантириш, божхона идораларида яшил йўлаклар ташкил этиш, имтиёзли кредит ва преференциялар берилиши мақсадга мувофиқ бўлар эди. Бунинг учун етиштирилган мева-сабзавотни, қайта ишланган маҳсулотни чет элдаги савдо уйлари, консалтинг компаниялари орқали экспорт шартномалари тузилиши ва етказиб берилишига кўмаклашиш ҳам айни муддао. Бунинг учун мутасадди вазирлик ва идоралар томонидан Хитой, Россия, Қозоғистон, Туркия каби давлатларда давлат-хусусий шерикчилик асосида савдо уйларини очиш талаб этилади. Шунингдек, ўзлари етиштирган (қайта ишлаган) мева-сабзавот маҳсулотлари билан чет элдаги йирик кўргазмаларда қатнашиш иштиёқини билдирган кўзга кўринган тадбиркорларга (кўргазмада қатнашиш билан боғлиқ сарф-харажатларнинг 30-50 фоизигача) молиявий кўмак кўрсатиш ҳам мақсадга мувофиқ.\nЧет эллик харидорнинг талабига жавоб берадиган мева-сабзавот маҳсулоти сифатини кафолатловчи тизим яратиш чора-тадбирлари:\nМева-сабзавот маҳсулотлари етиштириладиган ер майдони мелиоратив ҳолати, балл-бонитетини ошириш чора-тадбирларини кўриш.\nХусусан, мева-сабзавот маҳсулотлари етиштириш учун ажратилган ер майдонларининг хусусиятларини (тупроқ таркибидаги микроэлемент, макроэлемент, органик таркиби, шўрланиши ва х.к.), ҳудудларнинг иқлим шарт-шароити, технологик карталари чуқур ўрганилмаган ҳолда кўчатлар, уруғлар экилишига йўл қуймаслик лозим. Тан олиш керакки бугунги кунда мева-сабзавот маҳсулотлари етиштириш учун ажратилаётган ер майдонлари сифати ҳар доим ҳам ушбу ер майдонида етиштирилган маҳсулотни олишга иштиёқманд бўлган потенциал хорижий харидорлар талабига жавоб бермайди. Бу ўринда келгусида хорижга экспорт қилиш мақсадида ташкил этилаётган боғзор ва токзорлар ерининг сифатини, табиий унумдорлиги, мелиоратив ҳолати, сув билан таъминланганлиги ҳамда бошқаларни тубдан яхшилаш чораларини кўриш лозим.\n— сабзавот уруғи, дарахт кўчати етиштириш ва унинг сифатини кафолатловчи тизим яратиш.\nЭкспортбоп мева-сабзавот маҳсулотларини экиш ва парваришлаш бўйича ҳудудларга мос ҳолда олимлар ва агрономлар томонидан технологик карталарнинг ишлаб чиқилиши, сифатли уруғ билан таъминланишни йўлга қўйилиши мақсадга мувофиқ. Бу ўринда шунингдек, экспортбоп кўчат навлари ва уруғлар етказиб берувчи хўжаликларни кўпайтириш, яъни селекция тизимини ривожлантириш ва уларни давлат томонидан молиявий қўллаб-қувватлаш даркор.\n— мева-сабзавот маҳсулотини етиштирувчи деҳқон, фермер малакасини мунтазам равишда ошириб бориш. мева-сабзавот маҳсулотини импорт қилувчи давлатларнинг агроном олимлари, маркетологлари, фермерларини юртимизга ёки бизникиларни хорижга юбориб, ўқув машғулотлари, тренинглар ташкил қилиш лозим.\nАграр соҳада энг катта муаммо – фермерларнинг қишлоқ хўжалиги соҳасида етарли билимга эга эмаслигидир. Ҳохишдан ташқари, замонавий фермер агрономия соҳасида билим-кўникмага эга бўлган, қишлоқ хўжалиги технологияларини бошқаришни мукаммал эгаллаган, замонавий ишлаб чиқариш ва инновация усулларидан хабардор бўлмоғи зарур.\nРеспубликамизда қишлоқ хўжалиги, хусусан мева-сабзавотчилик маҳсулотларини етиштириш, қайта ишлаш, логистика ва экспорти соҳасидаги мутахассисларни ўқитиш, малакасини ошириш тизимини тубдан қайта кўриб чиқиш муҳим вазифалардан бири.. Бунда Европа Иттифоқи, Туркия, Хитой каби мамлакатлар аграр университетлари, илғор фермерлари, етакчи компаниялари тажрибасини ўрганиш муҳим аҳамиятга эга. Интенсив боғлар буйича Европа Иттифоқи (Италия, Франция, Голландия ва х.к.) мамлакатларидан илғор агроном, муҳандисларни жалб қилиш маҳсадга мувофиқ.\nУшбу ташкилотларнинг малакали мутахассислари фермерларнинг ер тузилиши (сифати), ер-иқлим шаротини ўрганиб қайси турдаги экспортбоп маҳсулоти экилиши, ишлов берилиши, маҳсулот етилиши ва етиштирилган маҳсулотни экспортга чиқаришга амалий ёрдам бериб ахборот кўмагини кўрсатади. Масалан, «Pearls of Samarkand» ҚҚ (“Самарқанд гавҳари” қўшма корхонаси) экспортга йўналтирилган компания Самарқандлик фермерларни Австриянинг сертификациялаш ташкилоти – “Austria Bio Garantie Gmbx” билан боғлаган ҳолда органик мева-сабзавот маҳсулотларини экспортини амалга оширади ва фермерларга органик мева-сабзавот маҳсулотлар етиштиришда ахборот-консалтинг кўмагини кўрсатади.\nСертификатлаш тизимини такомиллаштириш. Тадбиркор, фермерларимиз хорижга маҳсулотларини сотишда, импортёр давлатлар томонидан маҳсулотга қўйилаётган сифат, сертификатлаш, фитосанитария, қадоқлашга оид ва бошқа талабларни ўрганишлари ва амалиётга жорий этишлари лозим. Бу масалада мутасадди идоралар элчихона, экспортни ривожлантириш ташкилотлари, божхона идоралари аниқ маълумот берилишини таъминлаши, тегишли ахборот кўмаги кўрсатиши лозим. Мева-сабзавот маҳсулотларини халқаро сифат стандартлари бўйича сертификатлаш лабораториялари тармоғини туманлар даражасида ташкил этиш соҳа ривожига туртки бўлади.\nМева-сабзавот маҳсулотини экспортга етказишда замонавий инфратузилмани ривожлантириш, йўл харажатини қисқартириш. Ўзбекистон тўғридан-тўғри денгизга чиқиш имкониятига эга эмас, шунинг учун тез айнийдиган мева-сабзавотларни хорижий истеъмолчига етказиб бериш долзарб бўлиб қолмокда. Буни ҳал этиш транспорт-логистика тизимини такомиллаштириш, хусусан, автомобил, темир йўл, ҳаво-юк транспорти тармоғини ривожлантиришга бориб тақалади. Бугун ушбу тизимлардан фойдаланиш экспортчиларимизга жуда қимматга тушмоқда. Мутасадди давлат идоралари экспорт юкларини қўшни давлатлардан темир йўл, автомобил йўллари орқали имтиёзли нархларда ўтказиш бўйича музокараларга эҳтиёж сезади. “Uzbekistan Airways” ва “Ўзбекистон темир йўллари” компаниялари товарларимизни экспорт қилиш бўйича замонавий логистика йўналишларини яратишлари зарур. Айни пайтда “Евро 5” стандартига жавоб берадиган автомобил халқаро юк ташувлари тизимини ривожлантириш чора-тадбирларини кўриш лозим.\nМева-сабзавот маҳсулотларини экспорт қилувчилар ахборот порталини тўлиқ ишга тушириш. Экспортга йўналтирилган мева-сабзавот маҳсулотларининг турлари, ҳажмлари, суммаси ва етиштириш ҳудудлари кесими тўғрисидаги маълумотларни, шунингдек, экспорт жараёнининг барча босқичларини реал вақт режимида кузатиш имконини берувчи бундай порталнинг ишга туширилиши ҳам экспортчилар учун бирмунча қулайлик яратган бўлар эди. Ташқи бозорларни ўрганиш бўйича маркетинг тадқиқотларини олиб борувчи консалтинг хизматларини ташкил этиш ва уларнинг материалларини интернет-сайтларда эълон қилиш ҳам бу масалани ҳал этишга қисман бўлса-да ҳисса қўшади.\nМаҳсулот тайёрлаш ва экспортни молиялаш соҳасидаги масалаларни ҳал этиш. Хорижий ҳамкорлар одатда маҳсулотни йирик миқдорда улгуржи сотиб олиш учун буюртма қилишади. Ўртамиёна фермер ёки тадбиркор 200-300 тонналик маҳсулотни бир ўзи етиштириши қийин. Шу туфайли экспорт контракти бўйича буюртмани бажариш учун кўплаб деҳқонлар, томорқа эгалари ва деҳқон бозорларидан маҳсулотни йиғишга ҳаракат қилади. Бу эса товар кондиция – сифати, нави ва ҳоказоларнинг турли хиллигига олиб келади. Ушбу масалани ҳал этиш учун биринчи ўринда хорижий ҳамкорлар талабига мувофиқ экспортбоп тарзда каллибровкага келтирилган кўп миқдорда мева-сабзавот маҳсулотлари йиғиш ва уни қайта ишлаш имкониятига эга махсус жиҳозланган терминаллар сонини кўпайтириш юзасидан чора-тадбирлар кўриш талаб этилади.\nШунингдек, боғзор-токзорларга, ерга ишлов берувчи замонавий техника ва технологияларни лизинг (савдони молиялаштириш) тамойиллари асосида олиб келинишини рағбатлантириш лозим. Бу борада республикамиз банк муассасалари, лизинг ташкилотлари хорижий кредит линияларини жалб қилган ҳолда тадбиркор ва фермерлар билан амалий ҳамкорликни янада ривожлантириши зарур.\nМева-сабзавот терминалларини жиҳозлаш учун четдан техника ва технологиялар олиб келаётган тадбиркорларга божхона имтиёзлари янада кенгроқ қўлланиши ва молиявий кўмак берилиши айни муддао. Ушбу терминаллар экспорт юки ортиш учун мўлжалланган транспорт партиялари (контейнерлар, юк ташишга мўлжалланган (совутгичли) автомобил фуралари, вагонлар туркуми)га эга логистик марказлар билан бирга фаолият юритиши мақсадга мувофиқ.\nХорижий ҳамкорнинг йирик миқдордаги буюртмасини бажариш маҳсулот йиғиш учун тадбиркор ёки фермер аксарият ҳолларда деҳқон бозорларида аҳолидан мева-сабзавотни нақд пулга сотиб олишга мажбур бўлади. Барча тадбиркор ва фермер ҳам бунча йирик миқдордаги (500 миллион сўмдан 1 миллардгача ва ундан юқори) нақд пулга эга эмас. Шу ўринда экспорт шартномасини бажаришда экспортчи учун улгуржи савдони молиялаштириш масаласи кун тартибига чиқади. Бу ҳам ечилиши лозим бўлган жиддий масала. Шунингдек, мева-сабзавот маҳсулотлари экспорти хавф-хатарини суғурта қилишнинг замонавий механизмларини жорий этиш, кўчат, сертификатланган уруғ ҳамда мева-сабзавот маҳсулотларини қайта ишлаш ускуналарини харид қилиш учун тижорат банкларининг кредитлари бўйича фоиз харажатларини ҳам мақбуллаштириш жоиз.\nМаҳсулот имижини яратиш. Юртимиздан чет элга сифатсиз маҳсулот жўнатган ва рекламация олган ташкилот, фермерлар рўйхати (реестри) яратилиши жоиз, токи бошқа чет эллик харидорлар алданиб қолиши ёки сифатсиз маҳсулот харид қилишига йўл қўйилмасин.\nАсосий савдо шерикларимиз бўлган давлатларнинг карантин, фитосанитария, сертификатлаштириш хизматлари билан ҳамкорлик тўғрисида келишувга эришиш. Бу ушбу давлатларга маҳсулот етказиб берилгач, божхона ва сертификатлаш идораларида вужудга келиши мумкин бўлган муаммоларнинг олдини олиш, тегишли ҳужжатларни ўз вақтида расмийлаштириш имконини беради.\nЖаҳон мева-сабзавот бозорида бизга рақобатчи бўла оладиган хорижий давлатларнинг мева-сабзавот маҳсулотларини етиштириш, қайта ишлаш, логистика ва экспорт қилиш тузилмаси ва тартиботини чуқур ўрганиш, тажриба алмашиш ва бу соҳада кенг илмий тадқиқотлар олиб бориш.\nМева-сабзавот етиштириш бўйича кластер тизимини ривожлантириш. Қайта ишлаш корхоналари ва фермерлар ўртасида шартномалар тузиш ва уларнинг ижросини таъминлаш. Бу борадаги қишлоқ хўжалик бирлашмаларини шакллантириш маҳсулотларнинг улгуржи бозорини яратишга хизмат қилиб, мева-сабзавотни етиштириш, қайта ишлаш ва экспортга чиқаришгача бўлган масалаларнинг ечилишига хизмат қилади.\nШу ўринда, мавжуд мева-сабзавот маҳсулотларини қайта ишлаш мажмуаларининг тўлиқ қувват билан ишлаши, хом ашё билан ўз вақтида узлуксиз таъминланиши, бу соҳадаги шартномавий мажбуриятлар бажарилишини ҳам алоҳида назоратга олиш, мониторингини юритиш муҳим аҳамиятга эга. Шартномавий мажбуриятларни бажармаганлик учун жавобгарлик чораларини ҳам кучайтириш лозим. Айни пайтда, деҳқон ҳам — маҳсулотни қайта ишловчи тадбиркор ҳам ўзаро манфаатдор бўладиган тизим яратиш лозимки, бунда деҳқон маҳсулотни қайта ишловчи корхонага етказиб беришдан манфаатдор бўлсин. Бунда маҳсулотни қайта ишловчи корхоналарга тегишли банклар томонидан мақбуллаштирилган фоизларда баҳор фаслида қисқа муддатга (6 ойгача) бўнак маблағлари билан таъминланиши ўз навбатида маҳсулот етказиб берувчи фермерлар билан олдиндан шартномалар тузилиши ва уларга олдиндан пул ўтказишга имкон яратади. Ушбу ҳолат маҳсулот етказиб берувчи ва қайта ишловчи корхона ўртасида молиявий манфаатдорликка асосланган кооперацияни ривожлантиришга хизмат қилади.\nЎзбекистон Тадбиркорлик ва фермерларикни\nМаълумот олиш учун: +998 93 558-74-18\n“Мева-сабзавот маҳсулотларини етиштириш, сақлаш, қайта…


Буюк Британия инсон ҳуқуқлари жиддий бузилишига масъул Россиянинг 25 фуқаросига қарши санкция жорий қилганидан кейин беш ой ўтиб, Москва ҳам 25 британияликка нисбатан санкция қўллади.\nСанкциялар ҳақида 21 ноябрь куни Россия Ташқи ишлар вазирлиги маълум қилди. Аммо вазирлик санкцияга йўлиққан Британия фуқаролари исмини келтирмади. Вазирликка кўра, бу 25 шахснинг Россияга кириши тақиқланган.\nАйни пайтда, Россия Ташқи ишлар вазирлиги Британия ҳукумати Россия расмийларига қарши 6 июль куни эълон қилган жазо чораларини «хаёлий ва бемаъни баҳоналар» асосида қўлланган, деб таъкидлади.\nИюль ойида Британия ташқи ишлар вазири Доминик Рааб июлдаги санкциялар «инсон ҳуқуқларини жиддий равишда бузган одамларга» қаратилганини айтган эди.\nБу шахсларнинг Британияга саёҳат қилишига чеклов қўйилган ҳамда уларга тегишли бўлган мулклар музлатилган.\nБритания қора рўйхатига киритилганлар орасида қудратли Тергов қўмитаси раҳбари Александр Бастрикин, шунингдек, Лондон расмийлари аудитор Сергей Магнитскийнинг ўлимига алоқадор, деб ҳисоблайдиган судьялар ва прокурорлар бор.\n21 ноябрь куни Россия Ташқи ишлар вазирлиги матбуот котиби Мария Захарова Лондон санкциялаган россияликлар қай асосда танланганини очиқламаган, деб таъкидлади.\n«Буюк Британия ҳокимиятининг дўстона бўлмаган ҳаракатларига жавобан ва икки томонламалилик тамойили асосида Россия томони, Буюк Британиянинг Россия Федерациясига кириши тақиқланган 25 вакилига қарши шахсий санкцияларни қўллаш тўғрисида қарор қабул қилди», дейилади Захарова баёнотида.\n«Лондоннинг ҳаракатлари бошқа давлатнинг ички ишларига аралашиш ва Россия адлия тизимига босим ўтказишга уриниш каби кўринади», дея қўшимча қилди Захарова.\nРоссия расмийларини жами 230 миллион доллар миқдоридаги солиқ фирибгарлигига қўл уришда айблаган Магнитский 2009 йилда Россия қамоғида қазо қилган эди.\nМагнитский билан ишлаган таниқли сармоядор Билл Браудернинг саъй-ҳаракатлари туфайли Магнитский ишига халқаро миқёсда катта эътибор қаратилди.\nБраудер ўн йил давомида Ғарб давлатларини инсон ҳуқуқларининг поймол қилиниши ёки жиддий коррупция учун масъул шахсларга нисбатан санкция жорий қилишни кўзловчи глобал Магнитский қонунини қабул қилишга ундади.\nАҚШ ҳам Магнитскийнинг ҳуқуқлари жиддий бузилган деб топди ва Россияга қарши санкция жорий қилди.\nРоссия Магнитскийнинг ўлдирилгани ҳақидаги даъволарни узоқ вақтдан бери рад этиб, унинг номи билан аталувчи санкциялар қонунига қарши курашиб келади. Расмий Москва, ҳатто Браудер ва унинг адвокатини қатор жиноятларда, шу жумладан, фирибгарликда айблади.\nБританиянинг июль ойида эълон қилган санкциялари Россия билан шусиз ҳам ёмон бўлган муносабатларни янада совитди.\nБритания Россияни ўз ҳудудида «беқарорлаштиришни» кўзловчи ҳаракатларга қўл уришда, жумладан, 2018 йилда собиқ жосус Сергей Скрипаль ва унинг қизини заҳарлашда айблаб келади.\nРоссия эса бу айбловни кескин рад этиб келади.\nАҚШ Рамзан Қодировни "Магнитский рўйхати"га киритди


Ўзбекистонлик дзюдочилар олимпиадада кимларга қарши татамига чиқишади? - Ishonch.uz\nБош саҳифа Спорт Ўзбекистонлик дзюдочилар олимпиадада кимларга қарши татамига чиқишади?\nЎзбекистонлик дзюдочилар олимпиадада кимларга қарши татамига чиқишади?\nЯқинда Токио-2020 ёзги Олимпия ўйинлари дастуридан ўрин олган дзюдо мусобақалари учун қуръа ташлаш маросими бўлиб ўтди.\nШуни таъкидлаш керак, йилнинг энг муҳим старти олдидан ташланган қуръа вакилларимиз учун нисбатан енгил келди, бироқ ҳаммага ҳам эмас. Дзюдочиларимиз олимпиада баҳсларини қуйидаги рақибларига қарши бошлашади:\n-60 кг: Шарофиддин Лутфиллаев биринчи даврадан озод қилинган, иккинчи даврада Артём Лециук (Украина)/Хосе Рамов (Гватемала) ғолибига қарши,\nАввалги саҳифаТокио — 2020: боксчиларимиз ҳам олимпиададаги илк рақибларини билиб олишди\nКейинги мақолаЎзбек спорти афсонаси Халқаро олимпия қўмитаси аъзоси бўлиши мумкин


Ўзбекистонда суғурта бозорини ривожлантириш агентлиги ташкил этилади\nЙиғилишда Молия вазирлиги ҳузуридаги Суғурта назорати давлат инспекциясини бугунги кун талабларидан келиб чиққан ҳолда тубдан ислоҳ қилиш масаласи муҳокама этилди.\nТОШКЕНТ, 10 июл – Sputnik. Президент Шавкат Мирзиёев 10 июль куни суғурта хизматлари бозорини ривожлантириш масалалари бўйича йиғилиш ўтказди, деб хабар қилди президент матбуот хизмати.\n“Соҳага назоратчи эмас, илғор ва замонавий стандартларни жорий этадиган, барча иштирокчилар ўртасида чинакам рақобат муҳитини яратиб, суғурта бозорини ривожлантирадиган тузилма керак”, – деди Шавкат Мирзиёев.\nШу боис ушбу инспекцияни тугатиб, Суғурта бозорини ривожлантириш агентлиги ташкил этиш таклиф қилинди. Мутасаддиларга суғурта соҳасини ўрта ва узоқ муддатли ривожлантириш стратегиясини ишлаб чиқиш, 2022 йилгача аҳоли жон бошига тўғри келадиган суғурта мукофоти ҳажмини 3 баравар, соҳанинг ялпи ички маҳсулотдаги улушини эса 2 баравар ошириш вазифаси қўйилди.\nАввало, аҳоли ва тадбиркорларнинг суғуртага ишончини ошириш зарурлиги таъкидланди. Молия вазирлиги ҳамда Монополияга қарши курашиш қўмитасига суғурта даъволарини кўриб чиқиш муддатлари ва ҳужжатларини қисқартириш, суғурта ҳодисасини адолатли баҳолаш ва тўловларни тезкор тўлаш тизимини жорий қилиш вазифаси топширилди.\nСуғурта ташкилотларининг инвестиция фаолиятини қўллаб-қувватлаш механизмларини кенгайтириш юзасидан топшириқлар берилди. Жумладан, суғурта компанияларининг лизинг фаолияти билан шуғулланишини рағбатлантириш ва лизинг хизматлари бўйича солиққа тортиш тизимини такомиллаштириш вазифалари белгиланди.\nЎзбекистонда мажбурий тиббий суғурта тўғрисида қонун лойиҳаси тайёрланади\nИқтисодиёт тармоқларини суғурта хизматлари билан қамраб олиш муҳимлиги қайд этилди. Молия вазирлиги ҳамда Инвестициялар ва ташқи савдо вазирлигига қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари экспортини суғурталаш харажатларининг бир қисмини давлат томонидан субсидиялаш механизмларини жорий этиш бўйича кўрсатма берилди.\nМиллий суғурта компанияларининг халқаро молия бозорларига чиқишини таъминлаш, илғор корпоратив бошқарув тизимини жорий қилиш орқали халқаро рейтинглар олиш бўйича ҳам аниқ вазифалар белгиланди.\nСуғурта соҳасида замонавий кадрлар тайёрлаш, мутахассисларни нуфузли хорижий билим юртларида ўқитиш ва етакчи компанияларда малакасини ошириш масалаларига ҳам эътибор қаратилди.\n“Мамлакатимизда мажбурий тиббий суғурта тизимини жорий қилиш ҳақида сўз борар экан, давлатимиз раҳбари бунга пухта тайёргарлик кўриш, тиббий хизматларнинг минимал ижтимоий пакетини шакллантириш кераклигини таъкидлади”, - дейилган хабарда.


Фиғонлар тўла Афғон: Тилимдан илинганман – mulkdor.com\nФиғонлар тўла Афғон: Тилимдан илинганман\nOctober 30 2017, 03:10 АдабиётЖамиятКутубхонаТарихЎзбекистон\nМеҳрибон ва раҳимли улуғ Оллоҳ номи билан бошлайман.\n“Ҳар не бало келса, тилингдан”, дейди Махтумқули. Менинг ҳам бошимга уруш балоси тилим сабабли келган. Яъни, афғонга тилимдан илинганман. Биринчи курсни охирлатаётган кезларим эди. Барча тенгдошлар қатори менам ҳарбий хизматга чақирув олганман. Кайфият ҳам шунга яраша – сафарбоп. Юриш-туришимдаям, ақл-шууримдаям қўним йўқ…\nМуаллиф: Абдугафур Искандар\nШундай кунларнинг бирида қўшни тумандаги қариндошларимиз тўй қиладиган бўлди. Мен ҳам тўйга бориш учун ўқишдан бир-икки кунга жавоб олдим. Тонгда поездан тушиб, тўғри уйга келдим. Онам менинг келишимни кутмаган экан, жуда хурсанд бўлиб кетди.\n– Яхши бўлди-да келганинг, болам, – деди дийдоримга тўйиб-тўёлмаган онам, – холангнинг болларига атаб алача тўқиган эдим, шуни менга кўтаришиб борасан.\nЭсимни танибманки, онамнинг оёқ узатиб дам олганини билмайман. Бизни ҳам тинч қўймас, ўзи ҳам тинчимас эди. Қиши билан сал бўшадик дегунча печнинг олдида биз болалар пахта ситар, жун титар, ҳатто бу ишда мусобақалашар, баъзан эса, кимнингдир ғирромлиги туфайли жанжаллашиб ҳам қолар эдик. Онам олдимизда бўлса-ку, ҳеч қайсимизнинг дамимиз чиқмасди – қўрқардик. Аммо кўзимиздан нари пайтида жиққиллашиб турардик. Агар жанжалимиздан хабар топиб қолса, албатта, калтак биринчи бўлиб менга тегарди – ахир энг каттасиман… Онам биз ситган-титган пахта-жунларни йигирар, қишнинг заҳри сал қайтгач, қозон қайнатиб уларни бўёққа солар, баҳор келиб, кунлар исигач эса, алача-гилам тўқишга тушиб кетар эди. Уйимизнинг ҳамма хоналарига шу алача тўшалган бўларди. Бошқаларга ҳам тўқиб сотар эдик – тирикчилик.\nХуллас, онам холамизнинг (аслида, онамнинг холаси) келинига атаб алача тўқиган, шуни етмиш чақирим наридаги тўйга опичлаб бориш менинг чекимга тушиб турган эди!\nАммо бу қанақаси?! Тошкентдай жойдан алача кўтараман деб келувмидим?! Ахир устудент бўлсам! Одамлар нима дейди?! Қизлар устимдан кулмайдими?! Ҳалиям онасининг боласи бўлиб, тоғорасини кўтариб, этагига ўралашиб юрибди, демайдими?! Йўқ, мен бундай иснодга чидай олмайман!\nСавлатимдан от ҳуркадию, бўлдиғим чопгани сомонхоначага етадиган бузоқникидан нари-бери эмас экан-да ўшанда. Ҳаётга энди-энди мустақил аралашиб, унга ўзимизнинг икки энликкина қаричимиз билан ўлчов бериб, ҳавойи орзу-хаёллар оғушида юрган йигитчамиз! Унинг устига, талаба бўлиб, ичи ҳавога тўлган пуфакдек янада ишиб кетганмиз! Бундай ишиқ нарсага кичкина зирапчаям кифоя ўзи! Онамнинг бояги гапи менга – пуфакка худди зирапчадек санчилди-ку. Ва ичимда эркакчалиш бир “ғурурча” портлади. Гумбурлаши тилимда акс-садо берди.\n– Э, она! – дедим бирдан ловуллаб, – энди кўчада алача кўтариб юраманми?!\n– Бўлмаса, мен бу зил-замбил нарсани қандай кўтараман?! Сен турганда, яна кимга эланаман, болам?\n– Йўғ-э, уяламан. Кап-катта бўлиб сизни нарсаларингизни кўтариб юришим қолувди энди!\nОнамнинг жаҳли чиқа бошлади. Ўқишга кирганимдан кейин онам мени умуман койимай қўйган, фақат суйиб эркалар эди. Аммо менинг гапим бола онасига айтадиган гап эмасиди. Шунинг учун ҳам жаҳли чиқди.\n– Кўтарасан! – деди онам қаҳр аралаш. – Қани, кўтарма-чи!\n– Кўтармайман! Ариза ёзаман-да, афғонга кетаман! Қутуласиз шунда мендан!\nҚандай бундай деганимни ўзим ҳам билмай қолдим.\nОнамнинг устидан бир челак совуқ сув қуйилди гўё. Бирдан жим бўлиб қолди. Кўзларидан ёш тирқираб келди.\n– Болам… Кўтармасанг, кўтарма, лекин ундай дема! Онанг ўлсин, болам, ундай дема!\nЯна нималардир деди, эсимда йўқ. Онамнинг бу гаплари юзимга шапалоқ бўлиб тушди. Шу ерда содир этганим катта хато ярқ этиб миямга урди. Деган гапимдан ўзим ҳам довдираб қолдим. Афғонга кетиб, у ерда бирор балога йўлиқаман, деб эмас, онамнинг юзига тик қараганимдан қўрқиб кетдим. Чунки шу кунга қадар (ва ундан кейин ҳам) бундай одобсизлик қилган эмас эдим. Ҳатто кейин нима қилдим, ўша гиламни кўтариб бордимми-бормадимми, эслолмайман. Ушбуларни ёзаётиб, нима бўлганини онамдан ҳам сўраб ўтирмадим. Чунки айтмоқчи бўлганим бошқа нарса: менинг ўша гапимга фаришталар омин деб бўлган экан. Менинг ўша гапим фаришталарнинг оминига тўғри келиб бўлган экан! Йўқса, онам, онажоним сўзим тилимдан чиқар-чиқмас, оғзимга уриб, Художон, деб ёлворган, аммо шунда ҳам кечиккан эди… Эллик-олтмиш чоғли чақирилган талабалар ичидан ёлғиз мен афғонга кетдим. Чунки…\n…Нимагалигини ўзингиз билиб олдингиз.\nЧингиз айтматов:қиёмат 32-қисм\nV Обер-Кандалов Мўйинқумда кийик қирғинига одам қидириб вокзални айланиб юрганида Авдий Каллистратовга дуч келди. Бу юмушни Обер-Кандаловга топширган одам ...\nАдабиётDecember 1 2018, 01:12\nМeҳробдан чаён-қоп йўқотдинғизми?\nСултонали мирзо "Қушбеги" маҳалласига келиб, бир дарбозага кирди. Қоронғи йўлакдан юриб бориб, ички эшикни тақирлатди. Ичкаридан "Ҳозир!" деган товуш эшитилгандан ...\nАдабиётNovember 27 2018, 02:11\nЧингиз айтматов:қиёмат 13-қисм\nЯрим кун ҳам ўтди. Поезд Волгабўйи ерларидан кетиб борар, купе вагонларда ҳамма узоқ сафар тадоригини кўриб, жойлашиб олган, Авдий Каллистратов тушган умумий ...\nАдабиётOctober 23 2018, 08:10


ЎХҲнинг Норвегия бўлими очилди « Ўзбекистон Халқ Ҳаракати\n2011 йил 19 июнда Норвегиянинг пойтахти Осло шаҳрида ” Ўзбекистон Халқ Ҳаракатининг” Норвегия бўлими ташкил этилди.\n19 June 2011 - 13:55\nТашкилий мажлисда Норвегияда яшаётган Ўзбекистон мухолифати вакиллари ва меҳмонлар иштирок этдилар.\nЎХҲ Муассислар Мажлиснинг аъзоси Намоз Нормўмин йиғилганларни Ҳаракатнинг ғоя ва мақсадлари, ташкилий тизими ва ҳаракатга аъзо бўлишни истаганларга тавсия қилинадиган илмий, ижтимоий-сиёсий ва ва ахлоқий сифатлар билан таништирди. Йиғилишда сўзга чиққанлар ЎХҲга ўз муносабатларини билдирдилар ва ҳаракатни қўллаб қувватлаш ҳақида ижобий фикрлар айтдилар. Йиғилишда ташкилий масала ҳам кўриб чиқилди. ЎХҲ Норвегия бўлимининг Раиси этиб Мақсуд Бекжон сайланди. Шуҳрат Бадалбоев ташкилий ишлар бўйича ва Уйғун Мурот эса иқтисодий ишлар бўйича Раис муовини этиб сайландилар.\nЙиғилишда Шарқий Туркистон ва Озарбойжон тараққийпарвар кучларининг вакиллари ҳам қатнашдилар ва ЎХҲ ҳақида яхши истак ва фикрлар билдиришди.\nЙиғилиш иштирокчилари ЎХҲ Норвегия бўлими фаолиятини тараққий қилдириш ҳақида келишиб олдилар. Норвегияда яшаётган ва ЎХҲга аъзо бўлишни ёки унинг фаолиятига моддий-маънавий кўмак беришни истаганлар қуйидаги адресларга мурожаат қилишлари мумкин:\n1. Мақсуд Бекжон- maksudbek@gmail.com\n2. Шуҳрат Бадалбоев – shohruh13@mail.ru\n3. Уйғун Мурот – ujrun@epost.no\nЎХҲНИНГ НОРВЕГИЯ БЎЛИМИ


Мижозларни ўзингизга боғлаб олишнинг оддий йўли - XABARDOR.UZ\nБизга катта танлов керакми? Яқинда бир танишим ишини ўзгартирди. У учун асосий стресс янги қоидаларга ўрганиш эмас, мобил алоқа тарифини танлаш бўлди. Аввалги компанияда корпоратив тариф эди: бухгалтерия ҳар ой унинг маошдан муайян суммани ушлаб қоларди ва дугонам телефон мулоқоти пайтида дақиқаларни ҳисобламас, мегабайт тугаб қолишидан хавотир олмасди. Энди у оператор билан тўғридан тўғри шартнома имзолаши ва поёнсиздек кўринган режаларни ўрганиб чиқишига тўғри келарди. Танишимнинг сўзларига кўра, у ўзини жунглидаги қизчадек ҳис қилган.\nСупермаркетнинг узундан-узоқ расталари орасидан юрар экансиз, ўзингизни тахминан шундай ҳис қиласиз - турли-туман маҳсулотларнинг чеки йўқдек кўринади.\nҲеч ким тараққиётни тўхтатишга чорлаётгани йўқ, бироқ бугунги кунда танлов кўлами жуда кенг, ишлаб чиқарувчилар ҳам бу борада "пойга" ўйнашмоқда.\nҲозирда кўп компаниялар барқарор устуворликка ишонмайди, шу боис харидорларни жалб қилиш мақсадида доимо нималарнидир ўзгартириб, қандайдир янгиликлар қилишга интилишмоқда.\nБу кенг тарқалган хато, деб ҳисоблашади Procter & Gamble'нинг собиқ бош директори Алан Лафли ва Ротман Менежмент мактаби профессори Рожер Мартин. Улар ўз мақоласида замонавий дунёда ҳам узоқ муддатли рақобат устуворлигига эришиш мумкинлигини исботлашмоқда. У доимий мукаммалликка интилиш эмас, истеъмолчи танловидаги оддийлик натижасида юзага келади.\nГап шундаки, бизнинг миямиз ортиқча фикрлашга энергия сарфлашни ёқтирмайди. Ҳарвард профессори ва "Истеъмолчилар қандай фикрлайди?" китоби муаллифи Жеральд Залтманнинг таъкидлашича, харидорлар 95 фоиз қарорини онгсиз равишда амалга оширишади. Бунда ҳатто нархлар ҳам у қадар муҳим эмас - супермаркетдан чиқишда аксарият кишилар маҳсулотлар учун қанча пул сарфлаганини эслай олмайди. Шундай экан, маркетологларнинг вазифаси - танловни автоматлаштиришга эришиш.\nАмерикалик машҳур рекламачи ва копирайтер Клод Ҳопкинс юз йил олдиноқ одатни шакллантиришнинг оддий қоидалари ҳақида сўз юритган. Мана улар: илгич, уни ишга туширувчи белгини топиш, маҳсулотдан фойдаланиш натижасидаги мукофотни намойиш қилиш керак.\nҲопкинс шу қоидалар бўйича Pepsodent тиш пастасининг реклама кампаниясини қурган: белги - тиш сарғайиши, мукофот - оппоқ тишлар. Реклама кампаниясига старт берилган вақтдан бошлаб, 10 йилдан кейин бу тиш пастасини харид қилувчи америкаликлар сони 7 фоиздан 65 фоизга ошди, миллионлаб кишилар ҳар куни тиш ювишни одат қилишди. Ҳопкинс эса бойиб кетди.\nБихевиористика соҳасида олиб борилган сўнгги тадқиқотлар истеъмолчи хатти-ҳаракатлари ҳақида аниқ тушунчани ҳосил қилади. HBR муаллифлари янги маълумотлардан фойдаланиб, кумулятив устуворликнинг янги назариясини таклиф қилишади. Улар тез ўзгарувчан бозорларда истеъмолчини қандай қилиб "боғлаб олиш" сирларини изоҳлайди.


Әкесине көлик мингизген перзент » Informaсiyalɩq portal\nӘкесине көлик мингизген перзент\nӨмир тәжирийбемде туўған туўысқанлар мүлк таласып судласып атырғанлығын көрип жүрегиме қанжар киргендей болады. Жақында бир жигит өзи шаңарақта генже екенлигин бирақ әкеси үйиндеги автокөлигин қолындағы перзентине мийрас еткенлигин билдирип судқа арза жазып бериўимди сорады.\nОл жигитке өзим мысалымда төмендегише ақыл бердим, иним, егер үйде генже жигит болсаң онда әкең жаяў жүрсе, сениң көликте жүргениң қәте, себеби әкеңди жаяў жүритип өзиң қалайынша көликте жүресең? Тап сондай егер адам өзинен туўысқанларын үстем көрсе онда, аға биринши өзине емес ал инисине жақсы затты раўа көриў керек (жай, автокөлик ҳ.т.б.) ал егер ини, өзинен ағасын үстем көрсе онда жақсы затты өзине емес ал ағасына раўа көриў керек. Айтажақ болғаным, қәнекей, көлик алыўға пулың болып оны биринши әкеңе ямаса ағаңа яки иниңе алып берип өзиң жаяў жүрсең. Жеке өзимниң өмиримнен келип айтсам мен бундай рәҳәттен өткенлигим, бул сезимди басымнан кеширгенлигим ушын айтып атырман дедим.\nБир ой жуўыртып көриң ҳәзирги дәўирде перзент еки қабатлы имаратта жасап патша сыяқлы күн кеширип, кимсең пәленше болып жасап атырғанлығын ал оның әкеси болса керисинше екенлигин көзимиз көрип үйренди. Тап сондай иниси яки ағасы, мине-мен деген көликте ал иниси яки ағасы болса қол ушы талап пенен зорға күн кеширип отырғанлығын көремиз.\nАта-бабада гәп қалмаған, «ағайин татыў болса ат көп, абысын татыў болса ас көп» деп, тап сондай ер адам қолында бар ўақытта ағасына, инисине, өзинен жақсы затты раўа көриўи шәрт.\nГәптиң пос геллесине келсек, Есимқан Қанаатовты көпшилик, халық мәпи ушын жанкүйдирип қәлем тербетип жүргенлигин биледи.\nЕ.Қанаатов ҳәзирги ўақытта Наўайы ўалатында, ол жақында әкесин Ташкент қаласына ағайинлерин көриўге апарып келди, сапардан қайтқаннан соң әкесине «Нексия» маркалы автокөлик саўға етип алғыс алды.\nЕсимқан сапарға кетпестен бурын маған Дәўлет, әкеме машина саўға етпекшимен деди, мен бул сөзди еситип қуўаныштан төбем көкке жетти.\nКөп ойланып Есимқан ағамыз турмыс жолдасты таңлаўда алжаспағанлығына ийманым кәмил болды, дана халқымыз «шапан алма астар ал, қатын алма қостар ал» деп бийкарға айтпаған.\nЕсимқанға бүгин ағайинлери тон кийдирди, негизи тон (шапан) кийиўдиң өз алдына салтанаты, жуўапкершилиги бар, мен бир ўақыяны есиме алғым келеди, жан қонсым Аймурат аға Өтенов арқама шапан жаўғанда, көзиме ериксиз жас алған едим, сонда иш-ишимнен шапан жабыў тегиннен дәстүрге айланбаған уллы қәсийет екенлигин аңладым.\nЕнди Есимқан халыққа жаяў хызмет етеди, бирақ исенимим кәмил\n«ата-улы менен көп жасайды» дегендей әкесин шад еткен инсан кем болмайды, себеби «ата нәсиятын алған кәтқуда болады» деген гәп бийкарға айтылмағанғо.\nҚулласы «алтын гүмистиң гөнеси болмас, ата-ананың баҳасы болмас» дегендей өзимизден ата-ананы, ағайин туўғанды үстем қояйық, сыр емес ҳәзирги ўақытта шаңарақ муқаддес деп перзентлерди ата-анадан үстем көриўшилер көп, (ҳаял адамға тийисли емес) бирақ бир затты умытпаў керек ескиде урыс болғанда баласын емес ал инисин атқа миндирген халықпыз, бул ҳәрекетти динимизде бийкар етпейди.\nЖуўмақлап айтқанда, Е.Қанаатовтан мақала жазаман деп руқсат сорағанда ол еки қолын көтерип яқ деп жуўап берди, мен оның пикирине қарсы шығып мақала жаздым, себеби бундай унамлы истен ҳәр ким өрнек алыўы керек.\n11-09-2020, 22:28 |\nБалаларыңызға меҳир-муҳаббат, тәрбия менен бирге келешекке үмитлериңизди де\nФото: Мен де пахтаға бардым )) Нөкис район


Афғонистондаги амалиётларнинг тугашига ҳали анча бор, деб баёнот берди Халқаро аксилтеррор иттифоқи кучлари қўмондони Томми Френкс Қандахордаги ҳарбий базада қилган чиқиши чоғида.\nГенералга кўра мамлакатдаги террористик кучлар тармоғи батамом йўқ қилингани йўқ.\nФренкс тез кунда Афғонистон ҳарбий академиясини бориб кўражагини айтди. АҚШ ҳарбийлари иштирокида яқинда ташкилланган мазкур ўқув юртида Афғонистон Қуролли Кучлари учун кадрлар тайёрланади.\nБугун Кобулга бир кунлик сафар билан Жаҳон банки раҳбари Жеймс Вулфенсон келди. У мамлакат раҳбарлари билан Афғонистон иқтисодиятини қайта тиклаш масалаларини муҳокама қилади. Июннинг охиригача Жаҳон банки Кобулга 200 миллион доллар миқдорида маблағ ажратишни режалаштирган.


Беларусь – қадимий ва буюк, қудратли Радзивиллар ватани, Буюк Литовск князлигининг бир қисми. Одамлар ҳали ҳамон ушбу давлатнинг тўғри номланиши ҳақида баҳс юритадилар, шу билан бирга, унинг ютуқларини санашдан чарчашмайди. Нима бўлган тақдирда ҳам уни чин дилдан севишади. Ва у бунга арзийди: гўзал табиат, кўплаб ёдгорликлар, арзон нархлар, очиқ ва меҳрибон инсонлар...\nБеларусда ажойиб санаторийлар жойлашган бўлиб, у ерга сиз ота-онангизни бехавотир жўнатишингиз мумкин. Санаторийларнинг деярли барчаси ўрмон ва дарёлар билан ўралган, у ерда сайр қилиш, табиат қўйнида тинчлик ва осойишталикдан баҳра олиш, ҳаёт ҳақида фикр юритиш ва шовқин шаҳар ташвишларини вақтинча унутишингиз мумкин. Кенг кўчалар унинг тарихидан сўзлаб туради, тор шағалли кўчалар, XVI асрга оид қасрлар Европа нафасини ҳис қилишингизга ундайди. Шунингдек, бу ўша ҳеч кимни бефарқ қолдирмайдиган юпқа тахтачалар ясалувчи қишлоқчалардир!


Коронавирус вақтида болалар билан қандай гаплашиш бўйича ЮНИСЕФ дан 8 маслаҳат - Darakchi\nКоронавирус вақтида болалар билан қандай гаплашиш бўйича ЮНИСЕФ дан 8 маслаҳат\nСАЛОМАТЛИК 30.06.2020, 08:04\nАндижон вилоят соғлиқни сақлаш бошқармаси телеграмдаги расмий канали орқали болаларни коронавирусдан ҳимоя қилиш бўйича ЮНИСЕФ маслаҳатини эълон қилди.\nҲозирги вақтда, 2019 йилги коронавирус (COVID-19) касаллиги ҳақида эшитганларингиздан ҳайратга тушишингиз жуда осон. Агар сизнинг фарзандларингиз ҳам ташвишланса, буни ҳам тушунса бўлади. Болалар учун Интернетда ёки телевизорда кўрганларини, ёки бошқа одамлардан эшитганларини тушуниш қийин бўлиши мумкин, шунинг учун улар ташвиш, стресс ва ваҳима ҳолатларига тушиб қолиши мумкин. Фарзандларингиз билан очиқ, уларни қўллаб-қувватлайдиган суҳбат уларга бундай ҳиссиётларни тушунишга ва уларни енгишга ёрдам бериши, шу билан бирга бошқаларга ҳам фойда келтириши мумкин.\n1. Очиқ саволлар беринг ва тингланг\nФарзандингизга ушбу мавзуни муҳокама қилишни таклиф қилинг. Улар бу тўғрисида нималарни билганларини тингланг. Агар улар жуда кичкина бўлса ва касаллик ҳақида эшитмаган бўлсалар, ушбу мавзуни кўтаришингизга эҳтиёж йўқ. Янги қўрқувларни пайдо қилдирмасдан, шунчаки гигиена қоидаларини эслатиб қўйинг.\nХавфсиз муҳитда эканлигингизга ишонч ҳосил қилинг ва болангиз бемалол гапиришига имкон беринг. Расмлар, ҳикоялар ва бошқа усуллар болангизга суҳбат давомида очиқроқ бўлишга ёрдам бериши мумкин.\nЭнг муҳими, уларнинг муаммоларни эътиборсиз қолдиришга ёки уларни муҳокама қилишдан қочишга уринманг. Фарзандларингизнинг ҳис-туйғуларини қабул қилинг ва уларга бу нарсалардан қўрқиш табиий эканлигини тушунтиринг. Фарзандларингизни эътибор билан тинглаётганингизни кўрсатинг. Болалар сиз ва ўқитувчилар билан истаган пайтда гаплашиши мумкинлигини тушунганларига ишонч ҳосил қилинг.\n2. Ростгўй бўлинг: ҳақиқатни болаларга улар англай оладиган тилда тушунтиринг\nБолалар дунёда нима содир бўлаётгани ҳақида аниқ маълумот олиш ҳуқуқига эга, аммо катталар ҳам уларни азоблардан ҳимоя қилишлари керак. Боланинг ёшига мос келадиган тилда гапиринг, уларнинг реакциясини кузатиб боринг ва ташвишларига эътиборли бўлинг.\nАгар уларнинг саволларига жавоб бера олмасангиз, жавобларни ўзингизча ўйлаб топманг. Ушбу ҳолатдан саволга биргаликда жавоб топиш учун имконият сифатида фойдаланинг. UNICEF ва Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти каби халқаро ташкилотларнинг веб-сайтлари жуда яхши маълумот манбайидир. Интернетдаги баъзи маълумотлар тўғри эмаслигини ва мутахассисларга ишониш яхшироқ эканлигини тушунтиринг.\n3. Ўзларини ва дўстларини қандай ҳимоя қилиш кераклигини уларга кўрсатинг\nБолаларни коронавирус ва бошқа касалликлардан ҳимоя қилишнинг энг яхши усулларидан бири қўлларни мунтазам равишда ювишни рағбатлантиришдир. Бу қўрқитувчи суҳбат бўлмаслиги керак. Қўл ювиш қоидаларини ўрганиш қизиқарли бўлиши учун бирга қўшиқ куйланг ёки ушбу рақсга тушинг.\nШунингдек, болаларга йўталиш ёки акс уриш вақтида тирсак билан қандай қилиб оғизни беркитиш кераклигини кўрсатишингиз мумкин. Бу аломатларга эга бўлган одамларга яқинлашмаслик афзаллигини тушунтиринг. Болангиз ўзида иситма, йўталиш ёки нафас қисилиши борлигини сезса, сизга дарҳол айтишини тайинланг.\n4. Уларни қўллаб-қувватланг\nТелевизорда ёки Интернетда жуда кўп ташвишлантирувчи видеоларни кўрганимизда, баъзида инқироз бизни ҳамма жойда ўраб тургандек ҳис қиламиз. Болалар экрандаги тасвирлар ва ўзларининг шахсий воқеликларини фарқлай олмайдилар, шу боис улар ўзларини хавф остида эканликларига ишонишлари мумкин. Сиз болаларингизга имкон қадар ўйинлар билан машғул бўлиш ва дам олиш имкониятини яратиб, стрессни енгишга ёрдам бера оласиз. Одатдаги ҳаёт тарзи ва кун тартибига иложи борича кўпроқ риоя қилинг, айниқса уйқуга ётишдан олдин ёки янги муҳитда кун тартибни режалаштиришга ёрдам беринг.\nАгар сиз яшаётган жойда касаллик тарқаган бўлса, фарзандларингизга бу касаллик уларга юқиши эҳтимоли деярли йўқлигини, коронавирус билан оғриган одамларнинг кўпчилиги жуда қаттиқ касал бўлмаслигини ҳамда кўплаб катталар оилангиз хавфсизлигини таъминлаш учун астойдил ҳаракат қилаётганликларини айтинг.\nАгар фарзандингиз ўзини ёмон ҳис қилаётган бўлса, у уйда ёки касалхонада қолиши кераклигини тушунтиринг, чунки бу унинг ўзи ва дўстлари учун хавфсизроқдир. Баъзан бу қийин (эҳтимол, қўрқинчли ёки зерикарли) бўлиши мумкинлигини билишингизга, аммо қоидаларга риоя қилиш барчанинг хавфсизлигини таъминлаш учун муҳимлигига уларни ишонтиринг.\n5. Улар ўзларига ёки бошқаларга нисбатан камситиш сезаётганларини текширинг\nКоронавируснинг тарқалиши бутун дунё бўйлаб кўплаб ирқий камситишнинг ҳолатларига олиб келди. Шунинг учун фарзандларингиз камситишни бошдан кечирмаслигига ёки бундай ҳолларда иштирок этмасликларига ишонч ҳосил қилиш зарур.\nКоронавируснинг инсонларнинг кўриниши, қаердан эканлиги ёки қайси тилда гаплашиши билан ҳеч қандай алоқаси йўқлигини тушунтиринг. Агар мактабда болаларни ёмон сўзлар билан аташган ёки қўрқитган бўлса, улар ўзлари ишонган катталарга бу тўғрисида айтишлари мумкин.\nМактабда ҳамма хавфсизликда бўлишга лойиқ эканлигини фарзандларингизга эслатинг. Қўрқитиш доим нотўғридир. Ҳар биримиз меҳрибон бўлишимиз ва бир-биримизни қўллаб-қувватлашимиз лозим.\n6. Ёрдамчиларни изланг\nОдамлар меҳрибон ва сахий бўлиб, бир-бирларига ёрдам беришларини билиш болалар учун жуда муҳимдир.\nТиббиёт ходимлари, академиклар, ёшлар ва касаллик тарқалишини тўхтатишга уринаётган бошқа инсонлар тўғрисида фарзандларингга айтиб беринг. Раҳмдил одамларнинг ҳаракат қилишлари ҳақидаги билим катта тасалли бўлиши мумкин.\n7. Ўзингизга ғамхўрлик қилинг\nАгар сиз ўзингизга ҳам ғамхўрлик қилсангиз, фарзандларингизга яхшироқ ёрдам беришингиз мумкин. Сиз янгиликларга қандай муносабатда бўлишингизни улар сезишади. Шу боис ўзингизни хотиржам тутишингиз ва вазиятни бошқаришингиз уларга ёрдам беради.\nАгар хавотир олсангиз ёки хафа бўлсангиз, ўзингизга вақт ажратинг ва оилангиз аъзолари, дўстларингиз ва жамоангиздаги ишончли одамларга мурожаат қилинг. Дам олиш ва кучингизни тиклаш учун вақт ажратинг.\n8. Суҳбатни меҳр ила якунланг\nБиз болаларни азобда қолдирмаслигимизни билиш муҳимдир. Фарзандларингиз билан суҳбатни якунлар экансиз, уларнинг ҳаракатлари, овоз оҳанги ва нафас олишларини кузатиб, безовталик даражасини тушунишга ҳаракат қилинг.\nФарзандларингизга улар ҳар қандай вақтда сиз билан бошқа қийин мавзуда ҳам суҳбатлашиши мумкинлигини эслатиб қўйинг. Ғамхўрлик қилаётганингизни, улар бирор нарса ҳақида ташвишланаётган бўлса, сиз уларни тинглашга ва ёрдам беришга тайёр эканлигингизни албатта айтинг.


Одам ва ҳайвонлар физиологияси-ЎзМУ - Ўзбекистон миллий университети\nКафедра мудири Маматова Зулайхо Аминджановна\nКафедра мудири, Биология фанлари номзоди\nОдам ва ҳайвонлар физиологияси кафедрасига 1929 йили асос солинган бўлиб, шу санадан бошлаб 1962 йилгача кафедрага атоқли олим, физиолог Антоний Иванович Израэль раҳбарлик қилган. У одам ва ҳайвонларнинг республикамизнинг иссиқ ва тоғ иқлимига физиологик мослашуви бўйича тадқиқотлар олиб борган. А.И.Израэль Ўзбекистонда экологик физиология илмий йўналишининг асосчиси ҳисобланади. Унинг экспедициялардаги кузатувлари натижасида кафедранинг янги йўналиши Ҳайвонларни турли суғориш ва сувсизлик режимларининг организмнинг физиологик функцияларига таъсири йўналиши пайдо бўлган.\n1962-1975 йилларда одам ва ҳайвонлар физиологияси кафедрасини биология фанлари доктори, профессор Антонина Степановна Шаталина (1898-1975) бошқарган. Ушбу йилларда ошқозон ости безининг нормал ва патологик физиологияси, эндокринология ва спорт физиологиясини ўрганиш бўйича тадқиқотлар олиб борилган.\n1976 йилдан 1990 йилгача кафедрада экологик-физиологик йўналишдаги тадқиқотлар олиб борилган. 1986 йили кафедрага биология фанлари доктори Б.З.Зарипов раҳбарлик қила бошлагач, кафедрада янги мавзу - Ҳайвонлар организмида ҳазм-транспорт жараёнларининг физиологияси ривожлана бошлади ва бунда ҳам экологик йўналиш сақланиб қолди.\n1994 йилдан бошлаб 2006 йилгача кафедрага профессор К.Т. Алматов раҳбарлик қилди ва унинг кафедрада олиб бораётган тадқиқотларига мувофиқ равишда янги йўналиш - Меъёрида ва патологик ҳолатларда тўқима митохондриялари ва қоннинг шаклли элементлари, ҳамда мембраналарнинг липолитик ферментларининг тузилиши ва функцияларини тадқиқ қилишнинг фундаментал жиҳатлари йўналиши шаклланди.\nҲозирги кунда одам ва ҳайвонлар физиологияси кафедрасининг профессор-ўқитувчилари қуйидаги йўналишлар бўйича илмий ишлар олиб борадилар:\nСтресс ва биологик фаол бирикмаларнинг онтогенезнинг турли даврларида организмнинг висцерал тизимларига таъсирини ўрганиш;\nСтресснинг овқатланиш хулқи, мембранадаги ҳазм, сўрилиш ва ошқозон-ичак йўлининг эндоэкологиясига таъсирини ўрганиш;\nҲарорат ўзгариши таъсирида организмда кечадиган физиологик ва биокимёвий жараёнларга биологик фаол моддаларнинг таъсирини ўрганиш .\nШу кунгача кафедрада 50 тага яқин фан номзодлари, 5 та фан докторлари тайёрланди. Кафедрада таълим олган талабалар ва аспирантлар Америка Қўшма штатлари, Ҳиндистон, Туркия ва Исроилдаги илмий-текшириш муассасаларида ва олий ўқув юртларида фаолият юритишмоқда.\nОдам ва ҳайвонлар физиологияси кафедрасида бакалавриат йўналиши ва магистратура мутахассислиги бўйича мутахассислар тайёрланади.\nҲозирги кунда кафедрада қуйидаги профессор–ўқитувчилар фаолият қўрсатади:\n1.Маматова Зулайхо Аминджановна (кафедра мудири, доцент)\n2.Кучкарова Любовь Салижановна (профессор)\n3.Джаббарова Гулчехра Мухамед-Каримовна (доцент)\n4.Кахаров Болта Абдугаффарович (доцент в.б.)\n5.Каримова Иродахон Иброхимжоновна (PhD)\n6.Юсупова Умидахон Рахмановна (катта ўқитувчи)\n7.Мирзакулов Собит Олтинович (ўқитувчи)


ЎзА - Москва кўз ёшларга ишонади...\n16.07.2018 16:00 Чоп этиш версияси\nЯкшанба оқшомида бутун мусобақа давомида чароғон бўлиб турган рус ўлкаси осмони финал якунига етганидан сўнг қора булут қоплашига изн берди. Ёмғир ёға бошлади. Гўёки Хорватиянинг мағлубиятига ачингандек.\nАйнан шунинг учун ҳам мақоламиз сарлавҳасини бироз ўзгартириб, моҳиятимизга мос равишда «Москва кўз ёшларга ишонади» деб номладик.\nХорватия. Эҳ, Хорватия, Хорватия! Атиги 4,5 миллион аҳоли яшайди. Биздан етти баробар кам. Майдони эса жуда кичик. Дунёда 126 ўринда туради. Аммо ўзига хос «нимадир»и бор? Мундиалда ҳаммага ёқиб қолганди-я? Ярқ этган юлдузи йўқ, аммо меҳнаткаш йигитлардан тузилган аҳил жамоа. Бу шундай жамоа, мураббийи шундай эдики, муаммоларга тўла ҳужум чизиғи бўлса ҳам ватани учун майдонга тушишдан бош тортган футболчисини мусобақа давомида четлатишга қодир! Ватани учун тўп суришни афзал деб билган ва футболчиларнинг мана шу иши учун ҳам балки финал етиб келгандир?\nМодричнинг ёш тўла кўзлари менга футбол жозибадор бўлгани билан аянчли эканини ҳам кўрсатди. Ўз дарвозаси ва рақиб дарвозасига гол урган Манжукичнинг ўйчан қиёфаси, оддий, юртпарварлиги туфайли катта довруқ қозонган кичик юртнинг улкан қалб соҳибаси Хорватия президенти Колинда Грабар-Китаровичнинг юртдошларига меҳр ила далда бериши дилларни тўлқинлантириб юборди. Самодан ёғаётган ёмғир Хорватиянинг мағлубияти жуда кўпчилик учун аламли бўлганини тушунди. Футбол – юлдузлар дегани эмас, якдил жамоа деган тушунчанинг мавжудлигини таъкидлашга уринди. Ёдимга эса бир вақтлар Европа чемпионатида зафар қучган Греция терма жамоасининг бош мураббийи Отто Рекхагелнинг шу сўзлари тушди:\n« – Португалия билан финалда ўйнаймиз. Португалия яна финалга чиқиши, ғолиб бўлиши мумкин, бироқ биз бир марта чиқамиз. Бир марта чиқилган жойда эса ғалаба қозониш керак!»\nРекхагел жаноблари ҳақ эди. Ҳа, Хорватия мусобақа давомида ёрқин ўйин кўрсатди. Аммо ишонаверинг, келгуси жаҳон чемпионати ёки Европа чемпионатида мундиал финалчиси бўлган Хорватияни фаворитлар қаторига қўшишмайди. Ўртамиёналик даражасида сақлаб тураверишади. Мусобақа давомида хорватлар ўзларидан бир бош баланд сакради. Аммо ўша оқшомда яна бир марта сакраш учун кучлари етмади. Аниқроғи, номаълум қўл, эҳтимол, жаноб Питана бунга монелик қилиб қолди.\nҲакамлик алоҳида мавзу. Финалда чиқарилган қарорлар ўз йўлига. Мундиалда эксперт бўлиб ишлаган «Special one» Жозе Моуринонинг фикрларига эътибор беринг:\n“– Финалдаги пеналтидан кейин футбол чиндан ҳам мен ўйнаётган ўйинмикан деб ўйлаб қолдим, ахир ҳал қилувчи ўйинда бундай вазиятлар учун пеналти берилмайди! Бир сўз билан айтганда «ВАР» деб номланган тизим футбол жозибасини йўқотишга сабаб бўлди!”\nВАР тизими аниқликни оширгани рост. Бироқ «МЮ» мураббийининг гапида жон бор. У ҳакамларга кўмак бериш учун қўлланилган эди. Финалда эса акси бўлиб чиқди. Тўп Хорватия футболчисининг қўлига тегди, бу рост. Аммо вазият пеналтига тортармиди? Мана шуниси муҳим? Перишичнинг ортида бирорта француз футболчиси йўқ, ўзи эса зарба берган футболчидан ярим метр нарида. Бунинг устида тўп дарвозага кириш ҳолати ҳам мавжуд эмас. Қўшимчасига финал, ҳисоб 1:1 бўлиб турган паллада сиз пеналти берармидингиз?\nАфсонавий дарвозабон ва мундиал ўйинларини таҳлил этиб борган Питер Шмейхел ҳам мазкур ҳолатга ўз муносабатини билдирди.\n“ – Жаҳон чемпионати финали – жуда муҳим ўйин, аммо ҳакам уни бизлардан «ўғирлади». Унинг бутун бригадаси кўрсатган олдинги уч ўйиндаги энергиясини мана шу ўйинда йўққа чиқарди. Бу финал бунга лойиқ эмас.\nМен Хорватияга томошабинлар меҳри совринини топширган бўлар эдим. Хорватия барчани илҳомлантирди, қийин меҳнат билан натижага эришиш мумкинлигини кўрсатиб берди!”\nБор айбни ҳакамга буриш, уни айбдор қилиш адолатдан эмас. Франциянинг тактик мукаммал ўйини ҳам мазкур ғалабанинг муҳим омили бўлди. Ярим финал ва финалдаги Франция аввалги беш ўйиндаги Франциядан тубдан фарқ қилди. Дешамнинг муҳим ўйинлар аввалида жамоаси ўйин схемасини тубдан ўзгартиргани, бу эса рақибларига кутилмаган ҳол бўлганини таъкидлаш жоиз. Франция ўзининг «олтин авлод»и билан 20 йиллик танаффусдан сўнг яна бир бор жаҳон чемпиони бўлди. Улар тарихдан жой олишди. Эллик-олтмиш йилдан сўнг мундиаллар тарихини ўқиётган ёш футбол ихлосмандлари мазкур мусобақада Хорватиянинг меҳнаткаш, жамоавий ўйинидан кўра чемпион Францияни кўпроқ эслайди, билади. Футболнинг аянчли қисмати бу. Хорватиянинг биз кўрган ўйини ҳақида уларга сўзлаб берганимизда ишонишлари қийин кечади. Ҳозирча эса Хорватиянинг кўз ёшларига Москва ишонди.\nЗеро, «Москва кўз ёшларга ишонади!»


Тахтакөпирде жаңа мешитлердиң қурылысы басланды » KarInform\nБүгин Қарақалпақстан мусылманлар қазыяты қазысы Шамсутдин Баўатдинов Тахтакөпир районына барып район ҳәкими Жамбул Адилов ҳәм районның бас имамы Бахберген Надировлар менен бирге райондағы «Дәўқара» АПЖ аймағында болды.\nРайон ҳәкимлиги мәлимлеме хызметиниң хабар бериўинше, бул аймақта аўыл ақсақаллары ҳәм белсендилери менен биргеликте мешит қурылатуғын орын белгиленди ҳәм мешиттиң биринши қазығы қағылды. Басланған бул қайырлы ҳәм саўаплы иске қуран тилаўат етилип, жәмәәт пенен жақсы тилеклер тиленди.\nСоң усы жәмәәт пенен райондағы «Мүлик» аўыл пуқаралар жыйыны аймағына барып, аўыл халқы менен биргеликте бул жерде қурылысы басланып атырған жаңа мешиттиң дәслепки гербишлери қойылды.\nАўыл халқын қуўанышқа бөлеп, қурылысы басланып атырған бул мешитлер халқымыздың жақсы нийетлерин қабыл етиўши, ата-бабалар руўҳын шад әйлеп, мусылманшылық парызын орынлаўға хызмет ететуғын уллы дәргай болатуғынына исенемиз, - деп жазылған хабарда.\nҚараөзек районында қурылатуғын Өзбекстанда ...\nҚанлыкөл районы ҳәкими жуўап берди: Районда шынында ...\nМойнақта кеме көринисиндеги заманагөй балалар дем алыў ла ...\nҚанлыкөл гүнжиси Қытайға экспорт етиледи


Қирқ ёшдан ошган эркакларнинг бешта ҳалокатли хатоси — manzur.uz\nmanzur.uz / 21.11.2019 272\nҲар бир инсон ёши улғайиши билан ўз соғлиғи ҳақида жиддий ўйлаши керак. Шифокорлар ҳаётингизни узайтирадиган ва соғлиғингизни ҳимоя қиладиган оддий ҳаёт қоидаларини тавсия қилади. Aйниқса 40 ёшдан ошган эркаклар бунга алоҳида эътибор қаратмоқлари лозим. Қирқ ёшдан кейин эркакларда бир нечта ҳалокатли ҳолатлар бўлиши кузатилади. Улар аллақачон патологоанатомларга яхши танишдир.\nСиз ҳам ўзингизни текшириб кўрингчи, эҳтимол сизда ҳам қуйидаги ҳалокатли ҳолатлар мавжуд бўлиши мумкин.\nПатологлардан 40 ёшдан ўтган эркаклар соғлиғидаги бузилишлар ҳамда ўлимга олиб келувчи омилларни сўрашса булар асосан — ортиқча вазн, артериал гипертония, 2-тип қандли диабет ва қон томир атеросклерозини айтишади. Бунга яна бешинчиси – дангасаликни қўшса бўлади.\nҚорин ҳажмини кичиклаштирувчи, қондаги қанд ва холестерин миқдорини мўътадилловчи, умуман олганда соғлиғингизни яхшилашга ёрдам берадиган оддий ва самарали жисмоний машқлар мавжуд.\nОртиқча вазн: Йиллар давомида табиий равишда ёғ тўпланиб боради. 40 ёшга келиб 18% фаол мушак ўрнига қон томир ва мускулларнинг меъёрий ишлашига тўсқинлик қилувчи ёғ қатламлари ўсади. Шундан кейин инсонлар ушбу ҳолатлардан қутулиш мақсадида парҳез, очлик ё югуриш билан машғул бўлишади.\nҚандли диабет: Бу дард билан касалланганларда қон айланиши ёмон бўлади. Капиллярлардаги қон оқимини яхшилаш учун мушакларни кўп ҳаракатлантириш керак, бунинг учун жисмоний машқлардан фойдаланмоқ даркор. Ялангоёқ юриш, товонни кўтариб тушириш, оёқ бармоқларини букиб-ёзишлар тавсия этилади.\nAтеросклероз — бу жисмоний камҳаракат шахсларда қон оқими сустлиги туфайли холестерин қон томирларининг ички юзасига ўтириб қолишидир. Қон томирининг ички деворлари торайиши билан ундан маълум вақт ичида ўтадиган қон ҳажми ҳам қамаяди. Ва ўз навбатида бу томир қон билан таъминлайдиган аъзо ҳам, қон орқали нормадан камроқ озиқ-моддалар ва кислород ола бошлайди. Натижада аъзо ўз вазифасини тўлиқ бажара олмайди, озиқ-моддалар етишмаслиги сабабли аста-секинлик билан, тўқималари ўлади\nГипертония – бу артериал қон босимининг 140/90 мм симоб устунидан юқори бўлиши. Бунда қон томирларининг нерв-функционал фаолияти бузилиши кузатилади. Юқори қон босими юрак-қон томир тизими касалликлари билан хасталанган кишиларнинг ўлимига сабаб бўлувчи асосий сабаблардан бири ҳисобланади.\nДангасалик камҳаракат, кўп ётадиган инсонларнинг, буни оқибатида ўзига турли хил касалликларни тўплайдиган одамларнинг доимий руҳий ҳолатидир. Дангасалик — бу юқоридагиларнинг барчаси. Бу ортиқча вазн, қон босим, диабет, шунингдек атеросклероздир.\nAйнан 40 ёшдан кейин эркакларнинг соғлиғини сақлаш учун учта асосий вазифа мавжуд:\n1) Aэробик машқлар – бунинг учун хафтада 3 марта яхши терлаш ҳолатига қадар юриш,\nёки кардиотренажорда машқ қилиш, велосипед миниш, сузиш, камида 15 дақиқа давомида скандинавча юриш. Aгар бу машқлардан сўнг юрак уриш сони дақиқасига 140 зарба бўлса ҳавотирга ўрин йўқ — бу нормал ҳолат ҳисобланади.\n2) Рационал овқатланиш — очлик ва иштаҳани бошқариш қобилияти. Ҳеч қачон истамаганингизда овқатланиш учун ўтирманг ва ўта тўйиб овқат истеъмол қилманг. Бунинг учун овқатланишдан аввал мева қабул қилиш мақсадга мувофиқ. Aгар сиз соат 22 да ётиб ухлашга одатланган бўлсангиз, унда соат 18 дан кейин овқатланиш зарарли эканлигини унутманг.\n3) Жисмоний машқлар. Фақат жисмоний машқларгина ёғни сарф бўлиши, еришига ёрдам беради. Шунинг учун жисмоний юкламалар ёрдамида мушаклардаги ёғларнинг сарф бўлишига эришмоқ керак. Кўп вақт ўтириш қон айланиши бузилишига ҳамда оёқ ва қорин мушаклар фаолиятини етарли ишламаслигига олиб келгани боис гипертения 40-45 ёшдан ошган эркакларда авж олади. Шунинг учун ушбу соҳаларда қон айланишини яхшилаш мақсадида: ўтириб туриш ва танани орқаси билан ётган ҳолатда гавдани кўтариб тушириш машқлрини бажармоқ керак. Сизга ҳар куни бошдан-оёқ совуқ душ қабул қилишни маслаҳат бераман.\n40 ёшдан кейин ҳам соғлом бўлишни хоҳлайсизми? Унда ўзингизни мажбурлашингиз керак. Дангасаликка йўл қўйманг. Юқорида тавсия этилган ва шунга ўхшаш машқларини бажаринг ва соғлом турмуш тарзини олиб боринг!\nKalit so`zlar: патолог, тавсия, эркак


Муносабат: Бабаян таклиф этган футболчилардан кимлар Хитой ва Жанубий Кореяга қарши ўйнаши мумкин? / CHAMPIONAT.asia\nТеглар : Ўзбекистон МТЖСамвел Бабаян\nЎзбекистон миллий терма жамоаси бир ҳафталик йиғин ўтказиш мақсадида Туркияга йўл олди.\nЎФФ расмий сайтида ёзилишича, футболчиларимиз у ерда иккита ўртоқлик учрашувида майдонга тушишади ва рақибларнинг ким бўлиши ҳозирча маълум эмас. Бундан кўриниб турибдики, бизга рақиб бўлиши мумкинлиги жамоалар номи Туркиядаги машғулотлар пайтида аниқ бўлади.\nВа катта эҳтимол билан Ўзбекистоннинг иккита ўйиндаги рақиби клублар бўлади. Чунки бу йиғин ФИФА кунларида ташкил этилмаётгани боис ҳозир Туркияда бизга ўхшаб йиғин ўтказаётган бошқа терма жамоа бўлмаса керак.\nАслини олганда, терма жамоамиз шаклланиши учун мана шундай йиғинлар керак, лекин ҳозир мавриди эмас. Чунки бошқа терма жамоалар йиғилмаётган бир пайтда бизнинг йиғилиб узоққа отланишимиз, бунинг устига бирорта клуб билан ўйнаб қайтишимиз терма жамоа обрўсига фақат салбий таъсир кўрсатади.\nЖаҳон чемпионатига чиқишни мақсад қилган жамоа бундай йиғинлардан узоқ юриши керак. Футболга эътибори юқори деярли барча давлатларда футболчилар давралар оралиғида ўз клубларида шуғулланишади, ўртоқлик ўйинларида майдонга тушишади, аммо нима учундир Ўзбекистон терма жамоаси доим йиғин ташкил этишдан чарчамайди.\nХудди шунақа йиғин февралда Анталияда ҳам ташкил этилганди. Терма жамоамиз у ерда "Амкар", кейин Арманистоннинг қайсидир клубига қарши ўртоқлик ўйини ўтказганди. Аммо мартдаги ўйинларда бу наф бермади. Тўғри, ўз майдонимизда Қатарни 1:0 ҳисобида мағлуб этдик, аммо бу ҳам Одил Аҳмедовнинг жарима тўпини моҳирона амалга ошириши эвазига рўй берди. Сафарда Сурияга ютқазиб қўйганимиз эса ҳеч қандай оқлашга сабаб бўла олмайди.\nМана энди яна шунга ўхшаш вазиятда турибмиз. Яна Туркия йиғини, фақат бу сафар ёзнинг қайноқ палласида. Февраль йиғинидан кейин мартда аввалига меҳмонда Сурияга, кейин Тошкентда Қатарга қарши ўйнагандик. Июль йиғинидан кейин ҳам шунга ўхшаш ҳолат кузатилади: сафарда Хитой меҳмони бўламиз, кейин уйда Жанубий Кореяни қабул қиламиз.\nТерма жамоамиз Туркияга йўл олишидан аввал бош мураббий Самвел Бабаян матбуотга берган интервьюсида олий лиганинг биринчи даврасида ўзини кўрсатган футболчиларни йиғинга олиб кетаётганини айтиб ўтди. Хўп, шундай ҳам дейлик, лекин эртага расмий ўйинлар бошланганда бу футболчилардан нечтаси терма жамоага таклиф этилади? Аксар футболчиларнинг ўзида "Мен Туркия йиғинида ўзимни кўрсатишим керак, чунки августда яна чақириламан" деган ишонч борми?\nБундай ишонч фақат Бабаян бош мураббий бўлганидан бери аввалги ўйинларда чақирув олган футболчидагина бўлиши мумкин. Лекин бошқалар эртага барибир асосий ролда легионерлар бўлишини жуда яхши билишади. Бу аллақачон синовдан ўтган ва футболчиларни бу билан ишонтириб бўлмайди.\nҲозир хорижда фаолият олиб бораётган легионерлар терма жамоамизнинг асосий кучи ҳисобланади ва бунга қаршилигимиз йўқ. Чунки ҳақиқатдан ҳам легионерларимиз ўзлари тўп тепаётган чизиқдан келиб чиқиб айтганда маҳаллий ўйинчиларимизга нисбатан кучли. Шу боис ҳам четда ўйнашяпти. Лекин мадомики Бабаян биринчи даврада ўзини кўрсатган футболчиларга эътибор беришни хоҳлаган экан, Туркия йиғинига йўл олган 20 нафар футболчининг биринчи даврадаги кўрсаткичини келтириб ўтамиз.\nАлександр Лобанов (“Пахтакор”): 13 ўйин, 1170 дақиқа, -18 гол.\nЛобанов биринчи давранинг 13та ўйинида майдонга тушиб ўз дарвозасидан 18та гол ўтказиб юборди. У 32та гол ўтказган тақдирда ҳам барибир терма жамоага чақирилган бўларди.\nИгнатий Нестеров (“Локомотив”): 12 ўйин, 1080 дақиқа, -8 гол.\nТоки терма жамоа рулида Бабаян бор экан, Нестеров расмий ўйинларда майдонга тушмаса керак. Аммо у олий лиганинг биринчи ярмини яхши савияда ўтказди.\nАлександр Мерзляков (“Қўқон-1912”): 11 ўйин, 937 дақиқа.\nМерзляков биринчи даврани ҳартугул яхши тугатди. Қолаверса, жамоаси билан иккинчи ўринда бормоқда. У 11 марта майдонга тушишга муваффақ бўлди.\nДаврон Ҳошимов (“Пахтакор”): 13 ўйин, 1142 дақиқа.\nДаврон Ҳошимов "Пахтакор"нинг деярли барча ўйинларида иштирок этди. Лекин Эронга қарши захирадан нима учун айнан унинг туширилганини ҳалиям тушуниб етганимиз йўқ.\nФаррух Сайфиев (“Насаф”): 14 ўйин, 1215 дақиқа, 1 гол.\nСайфиев секин-аста "Насаф" учун муҳим ўйинчига айланиб бормоқда. Эрон билан ўйинда Андреев жароҳат олиб алмаштирилган маҳал аслида шу футболчини майдонга тушириш лозим эди.\nШерзод Аъзамов (“Пахтакор”): 14 ўйин, 1193 дақиқа.\nҚизиқ, Аъзамов олдин ҳам кўзга ташланганмиди ёки "Пахтакор"га ўтганидан кейин терма жамоага лойиқ кўрилдими? У "Насаф" учун биринчи даврани ёмон ўтказмади. "Пахтакор" сафида қандай ўйин кўрсатишини эса вақт кўрсатади.\nМурод Холмуҳаммедов (“Қўқон-1912”): 15 ўйин, 1334 дақиқа, 3 гол.\nХолмуҳаммедов ҳам биринчи даврани яхши ўтказди. Ҳатто учта гол уришга муваффақ бўлди. Аммо Эронга бориб ўйиндан олдинги матбуот анжуманида иштирок этди-ю, лекин ўйинда қатнашиш насиб қилмади.\nАкмал Шораҳмедов (“Насаф”): 15 ўйин, 1350 дақиқа, 1 гол.\nШораҳмедов "Насаф"га боргач жамоанинг ўнг қанот ҳимоясини кучайтирди. Агар Бабаян уни Теҳронда чап қанот ҳимоясига қўймаганида камида дуранг билан қайтишимиз мумкин эди.\nВладимир Козак (“Пахтакор”): 15 ўйин, 1167 дақиқа, 1 гол.\nКозак олдинги йиллари кучли эди, аммо охирги пайтларда ўз ўйинини йўқотиб қўйгандек. Шунга қарамай, "Пахтакор"нинг биринчи даврадаги ҳамма ўйинларида майдонга тушди ва битта гол урди.\nСуҳроб Бердиев (“Қўқон-1912”): 11 ўйин, 944 дақиқа, 6 гол.\nМарказий ярим ҳимоячи Суҳроб Бердиев биринчи даврада 6та гол уришга муваффақ бўлди. Буни яхши натижа деса бўлади. Лекин Суҳроб ўйнайдиган чизиқда терма жамоада рақобат етарли.\nСаламат Қуттибоев (“Локомотив”): 8 ўйин, 259 дақиқа, 1 гол.\nЙил бошида "Локомотив"га ўтган Қуттибоев биринчи даврада ўзини кўп ҳам кўрсата олмади. У асосан ОЧЛда "Ал Аҳли" дарвозасига тезкор гол ургани билан ёдда қолди. Кейин эса жароҳат олди ва кўп вақтини майдон ташқарисида ўтказди.\nДавронбек Умиров (“Бунёдкор”): 10 ўйин, 827 дақиқа.\n"Бунёдкор" футболчиси биринчи даврада ўнта ўйинда майдонга тушгани билан миллий терма жамоага тортадими-йўқми, аниқ бир гап айтиш қийин.\nОтабек Шукуров (“Бунёдкор”): 15 ўйин, 1318 дақиқа.\nШукуров юқорига кўтарилиш учун меҳнат қилишда давом этмоқда. У доим терма жамоага чақирилиб келган ва қайси ўйинда майдонга тушмасин бор кучи билан ҳаракат қилишга интилган.\nЖалолиддин Машарипов (“Локомотив”): 13 ўйин, 1097 дақиқа, 5 гол.\nМашарипов биринчи даврани юқори нотада ўтказди. Энг муҳими, у тезда "Локо" ўйинига киришиб кетди. Янги жамоа ва Мирко Йеличич билан ишлаш ўзига ҳам маъқул келди. Жалол биринчи даврада 5та гол урди.\nМурод Тошматов (“Металлург”): 12 ўйин, 933 дақиқа, 1 гол.\nМурод Тошматов "Металлург"да яхши ўйин кўрсатиб келмоқда, бироқ гап терма жамоа ҳақида борар экан, бу алоҳида мавзу. Ярим ҳимоячи мавсумнинг биринчи ярмида ўртача ҳаракат қилди. Ҳали ўз устида кўп ишлаши керак.\nСардор Мирзаев (“Локомотив”): 15 ўйин, 1168 дақиқа, 3 гол.\nМирзаев терма жамоага мунтазам чақирилаётгани йўқ. Уни кўпинча йиғин пайти таклиф этишмоқда, аммо расмий ўйинларга келганда четда қолиб кетяпти. Сардор биринчи давранинг ҳамма ўйинида майдонга тушиб, учта гол уришга муваффақ бўлди.\nБаҳром Абдураҳимов (“Насаф”): 15 ўйин, 1348 дақиқа, 5 гол.\nАгар Рўзиқул Бердиев Баҳромнинг иқтидорини пайқаб қолмаганида ҳалиям "Андижон" таркибида тўп тепиб юрган бўлармиди. Аслини олганда, Абдураҳимов жуда фойдали футболчи ва у майдонда катта ҳажмдаги ишни бажаради. У "Насаф"нинг ҳамма ўйинларида иштирок этди.\nЭркин Бойдуллаев (“Қизилқум”): 14 ўйин, 1260 дақиқа.\nБойдуллаев ҳам меҳнаткаш футболчи, лекин унинг расмий беллашувларга таклиф этилиши қийин масала бўлса керак. Гарчи биринчи давранинг 14та ўйинида майдонга тушган бўлса-да, гол киритиш насиб қилмади.\nИгорь Сергеев (“Пахтакор”): 11 ўйин, 786 дақиқа, 4 гол.\nСергеев биринчи даврада кўп гол ура олмади. У икки бор "Обод" дарвозасига тўп киритган бўлса, бир мартадан "Насаф" ва "Қўқон-1912" дарвозасини ишғол қилди. Лекин барибир Бабаян наздида терма жамоа учун алмаштириб бўлмас футболчи.\nШоҳруз Норхонов (“Бунёдкор”): 14 ўйин, 1189 дақиқа, 3 гол.\nНорхонов ўтган йил яхшироқ кўринганди, лекин бу мавсум ўзини кўп ҳам кўрсата олмаяпти. Балки "Бунёдкор" таркибида яна одамларнинг тилига туша бошлар.\nКўриб турганингиздек, Бабаян таклиф этган футболчилардан ҳаммани ҳам терма жамоада зўр ўйнаб кетади дея олмаймиз. Лойиқлар бор, лекин тортмайдиганлари ҳам бор. Аммо ҳамма гап бош мураббийнинг ўзида қолган. Энди Хитой ва Жанубий Корея билан ўйинлар олдидан бу таркибдан жуда камчилик чақирилса керак. Чунки асосий куч барибир легионерлар бўлиб қолаверади. Агар мана шу бир ҳафталик йиғин терма жамоамизга нимадир фойда берса бундан албатта хурсанд бўламиз. Лекин аввалги хориж йиғинларида бўлгани каби бунисининг ҳам наф беришига ишончимиз жуда кам.\n17 июл 20:50:13\nLobanovga zo'r tarif berilibti\n17 июл 20:52:35\nNagayev qani Aliboyev qani. Yigindan kózlangan maqsad nima Hurmatsiz Samvel Babayan.\n17 июл 20:45:47\nУФФ ни ЖЧ га чикиш нияти йук... Чучварани хом санаманглар... Яхшилаб каллани ишлатсанглар хаммасини тушунасизлар...Оддий холат... Бабаян ва УФФ биргалашиб соккани босяпти... Бос Бабаян, давринг келди...!\n17 июл 20:37:36\n17 июл 20:36:32\nLobanov bilan Sergeyiv o'ynashi aniq\n17 июл 22:28:07\nMan Utd vs Nasaf\nUshbu ma'lumotlar un oldindan rahmatu lekin ushbu maqola muallifi x.xoliqovga hayronman tunov kuni labanovni suyunuvdan ustun quygan jurnalist bugun labanov 32 ta gol utkazsa ham baribir asosiy darvozabon deb turibdi. Qaysi gapi tug'ri endi xurmatli muxlislar\n17 июл 21:04:46\nNuriddin_el_maggio фойдаланувчининг фикрига жавоб бериш\nАна хатто шогирди Хайдаров Непални аранг 1-0 га ютаяпти... Бир тийинга киммат икки тийинга арзон мураббийлар...\n17 июл 20:45:00\nbir necha kun oldin adasmasam Lobanovdi maqtab maqola yozgandzku janob (X.Xoliqov.) Aleksandr Lobanov (“Paxtakor”): 13 o'yin, 1170 daqiqa, -18 gol.\nLobanov birinchi davraning 13ta o'yinida maydonga tushib o'z darvozasidan 18ta gol o'tkazib yubordi. U 32ta gol o'tkazgan taqdirda ham baribir terma jamoaga chaqirilgan bo'lardi. bu nimasi endi\n17 июл 21:02:21\nМана шу саволларизи хаммасини Бабаянни узига бериб курингчи духиз етса кандай жавоб олар экансиз...бу сайтда хам бошка сайтларда хам минг минг ёзганиз билан кани энди фойдаси булса эди... шунча гап суз булди ишкибозлар номидан хам калами уткир журналистлардан хам кани кани фойдаси ...бу Баба дегани барибир узи билганидан ва узи билган фалсафасидан колмайди...сиз билан бизга ухшаганлар фикри бир тийин у учун\n17 июл 20:47:19\nToki terma jamoa rulida Babayan bor ekan, Nesterov rasmiy o'yinlarda maydonga tushmasa kerak. Ammo u oliy liganing birinchi yarmini yaxshi saviyada o'tkazdi.\n17 июл 20:35:40\n17 июл 21:53:08\nJovohir sidiqov FK Kokand 1912\n(“Қўқон-1912”) Jamosi azosi Suhrob berdiyevga Ga Imkonyat berishkere suhrob Ajoyib ihtidor egasi ishonchni oqlashiga ishonamiz imkonyatlardan unumli foydalanadi Yana Sidiqovham yaxshi uynaynoladi\n17 июл 21:01:47\nКанака йигин? Уйлаб гапиряпсизми? Бизни делегация дам олишга кетдию... Оркани тез тез шомоллатиб туришмаса орка ишдан чикади ахир, нима билмайсизми?\n17 июл 23:52:06\nMTJ yam shaxsi klub ga oʻxshedi\n17 июл 21:09:19\nbir necha kun oldin adasmasam Lobanovdi maqtab maqola yozgandzku janob (X.Xoliqov.) Aleksandr Lobanov (“Paxtakor”): 13 o'yin, 1170 daqiqa, -18 gol. Lobanov birinchi davraning 13ta o'yinida maydonga tushib o'z darvozasidan 18ta gol o'tkazib yubordi. U 32ta gol o'tkazgan taqdirda ham baribir terma jamoaga chaqirilgan bo'lardi. bu nimasi endi\nТугри бу журналистлар хам одам иссик жойидан ажраб колишдан куркади ...бир сафар мактаса бир сафар ёмонласа майли


Лактаза етишмовчилиги даволаш усуллари келиб чикиш сабаби - DAVOLASH\nАвтор Davo На чтение 4 мин Просмотров 193 Опубликовано 12.01.2022\nЛактаза етишмовчилиги нималарга олиб келади\nЛактаза етишмовчилиги аломатлари\nЛактаза етишмовчилиги Муолажа\nЛактаза етишмовчилиги сут ва бир қанча сут маҳсулотларининг ҳазм бўлмаслигига лактаза ичак ферментининг фаолияти сустлиги ёки тақчиллиги сабаб бўлади.\nЛактаза ингичка ичакдаги дисахарид лактозани (сут шакари) моносахар глюкоза ва галактозага парчалаб ташлайди ва улар қонга сўрилиб кетади. Лактаза янги сутда ва бир қанча сут маҳсулотларида бўлади. Лактаза етишмовчилигида ҳазм бўлмаган сут шакари йўғон ичакка келиб тушади, у ерда бактериялар чиритиб, сут ва сирка кислотаси, водород ва углевод оксиди ҳосил бўлади. Бу ҳолат сувнинг йўғон ичакка «тортилиши» ҳисобига ич кетишнинг ривожланишига унинг таркибининг ошишига ва ҳаракатининг тезлашишига имкон беради. Лактаза етишмовчилигининг уч тури бор:\n• туғма (бирламчи) етишмовчилик;\n• кўпинча ингичка ичак касалланиши орқали ривожланувчи иккиламчи етишмовчилик (целиакия, Крон касаллиги) ва ҳоказо;\n• гўдакнинг кўкракдан аралаш озуқага ўтгандан кейин фермент фаоллиги пасайишининг табиий жараёни билан боғлиқ конституционал етишмовчилик;\nҲар қандай лактаза етишмовчилигининг асосий клиник кўринишлари қуйидагича:\n• Овқатда янги сутни истеъмол қилгандан кейинги ич кетишлар (кўкрак сути, сигир сути ёки унинг негизидаги аралашма), баъзан бошқа сут маҳсулотлари истеъмол қилгандан кейин содир бўлади.\n• Ич кетиши баробарида қорин оғрийди, қулдирайди, шишади (метеоризм).\n• Сут истеъмол қилиш тўхтагандан кейин аломатлар ғойиб бўлади.\n• Лактазанинг бирламчи етишмовчилиги бола ҳаётининг биринчи кунларидан бадбўй ҳидли кўпикли суюқ нажас, қоринда шишиш ва қулдираш, шунингдек, овқатлантиргандан ке йин қориндаги оғриқ туфайли безовталаниш кўринишида намоён бўлади.\nЛактазанинг конституционал етишмовчилиги аста-секин бошланади, аксар ҳолларда 6 ойликдан 3 ёшгача бўлган даврда юзага келади.\nИккиламчи етишмовчилик одатда асосий касаллик даволанганидан кейин ўтади.\nСутни ҳазм қилолмаслик (беқарор ҳожат, метеоризм) чоғида шифокор кўригидан ўтиш зарур.\nУмумий шифокор кўриги ва ташхис қўйиш ва аломатлари ўхшаш тез-тез учрайдиган касалликларни истисно этиш учун одатдаги таҳлилларни тайинлашдан ташқари (қ. Калит, Ич кетиши), шифокор махсус тестларни тайинлаши мумкин. Улар лактаза чидамлилигини аниқлашдан иборат. Текширишлар лактазанинг озуқа юкидан олдин ва кейин бажарилади:\n• қонда глюкоза таркибини аниқлаш;\n• нафас чиқарганда водород таркибини аниқлаш (водородли нафас олиш машқи).\nҚонда глюкоза таркибининг одатдаги (1,5 мартадан кўпроқ) ошишининг йўқлиги ва чиқарилган нафасда водород таркибининг (0,1 мл/дақиқадан кўпроқ) анча ошиши лактаза етишмовчилигини билдиради.\nШифокорлар одатда парҳезга риоя қилишни ва турли дори воситаларидан фойдаланишни тавсия этадилар, улар лактоза таркибли бўлиб, ичак микрофлорасини яхшилайди, метеоризмни камайтиради.\nПархез. Лактаза етишмовчилиги муолажасининг биринчи босқичи болаларни қатиқ маҳсулотларига ўтказиш ҳисобланади (конституционал ва иккиламчи етишмовчиликда), уларда янги сутдагидан кўра сут шакари (лактозалар) камроқ бўлади. Самара бўлмаса, лактозасиз парҳезга ўтказадилар, яъни фақат янги сутни эмас, балки қатиқ сутли маҳсулотларни ҳам\nбутунлай бекор қиладилар. Болаларни овқатлантириш учун лактозасиз (Нутрисол, Пепти-юниор, Сол-сэми, Фрисосой, Хумапа СЛ ва бошқалар) ёки паст лактозали (Нутрилон паст лактозали) сут аралашмаларидан фойдаланадилар.\nПишлоқда лактоза бўлмайди, творогда эса, айниқса, ёғсиз творогда у оз миқдорда бор. Шу боис улардан катта ёшдаги болаларни овқатлантиришда суяк ўсиши учун уларга зарур кальций манбаи сифатида тўла фойдаланиш мумкин.\nКатта ёшдаги, хусусан ёши бир жойга борган одамларга келганда, улар учун ҳам сут-қатиқли маҳсулотларга ўтиш дастлабки қадамлардан бири ҳисобланади. Агар буёрдам бермаса, лактазасиз сут ва ундан тайёрланган маҳсулотлар (музқаймоқ, маргаринлар) дан, шунингдек, пишлоқ ва лактозасиз болаларбоп аралашмасидан фойдаланиш лозим бўлади.\nСутда лактазани парчалаб юборувчи дорилардан ҳам фойдаланиш мумкин. Шундай доридан бир неча томчиси кўкрак ёки сигир сутига қўшилиб, кейин 2-3 соат тиндирилса, бу лактозанинг сўнгги таркиблари глюкоза ва галактазага парчаланиб кетишига имкон беради, улар ишловдан чиққан сутли овқатни еган пайтда бутунлай ичакда сўрилиб кетади.\nДори воситалари. Дориларни танлаш мутлақо ихтиёрийдир ва лактаза етишмовчилиги турига, ичак микрофлораси ҳолатига, ёшга, мавжуд сурункали касалликларга, организмнинг умумий ҳолатига боғлиқ.\n• Лактаза асосидаги ферментли воситалар: Тилактаза (Керулак, Лактейд, Лактраза).\n• Бифифори • Хилак форте • Энтерол.\n• Метеоризмни камайтирувчи воситалар: МПС ли Юниэнзим • Метеоспазмин • Панереофлат • Пепфиз • Симетикон (Эспумизан, Симикол) • фаоллаштирилган кўмир • Шивит Фекхель.


“Қулликдан қочдим” 1 070\nМеҳнат муҳожири Икромжон Сатторов ҳикояси\n«Имо-ишора билан ишни тушунтирарди»\n18 ёшга тўлиб-тўлмасдан, Россиянинг нима эканлигини билмасдан 2013 йил ноябрь охирларида йўлга чиқдик. Примор ўлкасидаги Уссурийск шаҳрига келдик. Дадам билан келганимизда тизза бўйидан қор эди. Дадамни хўжайини (иш берувчи)ни дачасига бордик, у ерда бизни яхши кутиб олишди. У одам нефть савдоси билан шуғулланар, ўнтача хусусий бензин заправкалари, нефть базаси ва бир неча магазинлари бор экан. Шаҳар марказида катта уй қураётганди, мени ўша ерга қоровул қилиб ишга олиб қолди. Дадамни эса ўрмондаги дала ҳовлисига эртаси куниёқ олиб кетди.\nРоссияга биринчи келиши бўлган, русчани р харфини ҳам билмайдиган бола совуқда бирорта ўзбек бўлмаган жойда руслар билан ёлғиз қолди.\nАста қийналиб ишниям бошлаб олдим.\nҲайдовчи ишни бир амаллаб имо-ишоралар билан тушинтириб берарди. Кундузи билан совуқда ишлаб, кечаси эса қоровуллик қилардим. Шунча ишга ўн беш минг рубль ҳақ тўларди. Хўжайинимиз жуда тез жаҳли чиқадиган, салга сўкинаверадиган одам эди.\nРусча гапирса ҳеч нарсани тушунмасдим. Ахийри, жонига тегдимми, мени қишлоқдаги нефть базасига жўнатиб юборди. У ерда эса одамлар оддий, кўнгли тоза эди. Хужжат қилмаганимиз сабабли хўжайин мени ҳатто дўконгаям чиқармайсан, деб базадаги бошлиғимга тайинлабди. Рус тилини ўрганишга иштиёқим жуда баландлиги туфайли беш ойда талаффуз билан гапира бошладим, етти ойда фикримни бемалол тушунтириб берадиган бўлдим.\nХоҳ ишонинг, хоҳ ишонманг, тўққиз ой тўрт девордан бир хатлаб ўтганим йўқ.\n«Ўзимни крандан ташладим»\nКейин яна Уссурийск шаҳрига қурилишга ёрдамга чақиришди. Базадаги бошлиғим элтиб қўйди, борибоқ ишни бошлаб юбордим. У ерда ҳам фақат руслар эди, мен ёлғизлигим учун роса иш буюришиб ўзбек деб мазахлашарди. Бошлиқ ҳам сал айбим учун уч кунлаб сўкарди. Дадамга дардларимни айтгим келарди, улар турган жойда алоқа йўқлиги сабабли уч ойда бир гаплашардик, холос.\nРоса аламим ошиб кетса кечқурунлари тўйиб-тўйиб йиғлаб олардим. Кейин менда тезроқ бу ерлардан қутилиш керак, деган фикр пайдо бўлди ва қандай кетиш мумкинлигини ўйлай бошладим. Режа тузиб юрган бир маҳалимда уйга кран келадиган бўлди. Плиталарни томга жойладик. Кечгача ишни тугатиб бўлгач, бошлиқ краннинг троссини еч, деб бақирди. Мен кранга чиқдим. Троссни узиб сакраганимни биламан, кранни энг учидан бошимга бир парча темир бўлаги келиб тушди.\nМен эса оғриқ сезганим йўқ. Аслида темир бошимни силаб ўтганди, холос. “Мана сенга қулай вазият”, дедим-да, ўзимни крандан ташладим. Кўзимни юмиб олдим, гўёки ҳушдан кетгандек. Тўполон бўлиб кетди. “Тез ёрдам” чақиришди, мени касалхонага олиб кетди.\nКасалхонга кир бўлиб кетган ишчи кийимларим билан кетдим, бошимдан қон оқиб ётганди. Шифокорлар кўриб рентгенга туширишди. Хуллас, касалхонага жойлашдим.\nУч кун ётдим, бирортаси яхшимисан, деб келмади. Бирорта таблетка ёки укол ҳам қилишмади. Бир инсофли кавказлик киши пул бериб ёрдам қилди. Бошлиғим эса қўнғироқ ҳам қилмади. Жавоб беришгач, ҳайдовчиси мени олиб кетди. Ўша жаҳаннамга қайтиб бордим. Ўзимни яхши ҳис қиляпману, уларга турсам бошим айланиб кетяпти, деб баҳона қилдим.\nОйлигимни талаб қила бошладим. Бошлиғим 4 кун йўқ бўлиб кетди ва келиб уриш жанжаллар билан пулни берди. Мен эса ўша куниёқ поездга билет олиб, у ердан чиқиб кетдим.\nЎн бир ой ўтдию, ўн бир йил ишлагандек бўлдим.\n«Бошқа у ёқларга бормайман, деб ўзимга ваъду бергандиму…»\nУйга ҳам келдим, аммо яна ўша эски ҳаммом, эски тос. Яна кўчага чиқишлар, пул йўқ, уйда етишмовчиликлар… Бир ёқдан қурилиш бошлаб олганмиз. Бироз вақт ўтиб, дадам ҳам келдилар.\nЯна бирор жойга бориб ишлаш керак эди. Бўлмаса яшаш кундан кунга оғирлашиб бораётган эди. Қиш келди. Дадамга бошлиғи ўғлинг билан яна битта одам олиб кел, деб қўнғироқ қилиб қолди. Мен “агар фақат нефт базасига жўнатса бораман, бўлмаса бормайман”, дедим.\nАслини олганда, энди у ёқларга умуман бормайман, деб ўзимга ваъда бериб келгандиму қарасам, менда бошқа вариант ҳам қолмаганди. Бошлиқ шартимга рози бўлди ва биз яна йўлга чиқдик…\n2015 йил февраль ойининг охирида келдик. Бошлиғимиз хужжатларимиз учун 3 кишига қарз берди. Биз олдин патент, кейин шартнома қилиб олдик. 20000 рубль ойлик бераман. Озиқ-овқатларинг мендан ва ҳар ойлик патент тўловини ҳам ўзим қиламан, деди. Кейин эса қарзимиз борлигини пеш қилди. У ерда бизга хужжат керакмаслиги, унда ишончли туриши ва тўловларни тўлаб туришини айтди.\nХуллас, уччовимизниям хужжатларимизни (паспорт, миграция картаси, қайд қоғози ва патент уч ойлик тўлов чеклари билан) олиб қўйди.\n«Нафас олишга ҳам қўрқиб қолгандим»\nДадамни ўрмондаги дала ҳовлисига коровулликка, мени нефть базасига, учинчимизни ўша қурилишга юборди. Ишни ҳам бошладик. Энди хужжатларимиз жойида, дўкон-пўконга чиқиб тураман деб ўйлагандим. Ўша аҳвол яна такрорланди: чиқишга рухсат йўқ. Фақат итдек ишлаш, ишдан кейин чарчоқдан қотиб ухлаш.\nЎйлаб қарасам, ўтган сафар кўрган қийинчиликларим бу сафаргисининг олдида денгиздан томчи экан.\nҲамма ёқда видеокузатувлар бор эди, 20 тага яқин. Ишонсангиз мен яшайдиган вагончага ҳам қўйилган. Бошлик шаҳарда туриб кузатади. Ишга бир дақиқа кеч қолсам, дарров база инженерига қўнғироқ қилиб сўкиб қўй дерди.\nАгар сигарет чекканим камерага тушиб қолса, уч кун бошимда калтак синарди. Уйга қўнғироқ килишга эса инженернинг ўзи бир ойда бир марта яширинча 200 рублдан солиб турарди. Қўпол қилиб айтганда, нафас олишга хам қўрқиб қолгандим.\nУйга бир-икки марта қўнғироқ қилганимни видеокузатувда кўриб қолган экан, телефонимни куч ишлатиб олиб қўйишди.\nБу ҳаётга келганимдан ҳар куни афсусланардим. Бақириб-бақириб йиғлаб олишдан бошқа қўлимдан ҳеч нима келмасди.\n«Дадангни ўлиги ўрмонда қолиб кетади»\nХужжатларимиз учун ажратган қарзини иш ҳақи ҳисобидан қутилдик. Журъатимни тўплаб бошлиқ билан учрашишга рухсат сўрадим. Бир хафталик ялинишларимдан кейин телефонда гаплаштиришди. Мен қарзимиздан қутилганимизни, энди хужжатларимизни беришини сўрадим. Сабабини сўраганди, кетишимни айтдим. Унинг жаҳли чиқиб кетди, мени ҳақоратлаб сўка бошлади. Унда қочиб кетиб полицияга айтишимни билдирдим. Бошлиғим “Агар шундай қилсанг, дадангни ўлиги ўрмонда қолиб кетади” деди.\nДадам билан гаплашишим керак эди, уларнинг маслаҳатисиз ҳеч иш қилолмасдим. Бир куни бошлиғимиз базага келди. Тўғри менинг ёнимга келиб, бўйнимдан буғди.\n“Тилинг чиқиб қолдими?! Сен ҳеч ким эмассан! Ҳеч кимга билдирмай ўлдириб юбораман, ўлигингни ит ҳам топа олмайди!” деди ғазаб билан.\nҚўрққанимдан тилим ҳам айланмай қолди, бошқа бир оғиз сўз ҳам айта олмадим.\n«Икки километр тўхтамай югурдим»\nОрадан бир хафталар ўтиб, дадам телефон қилиб қолди. Бор гапни айтдим. Маълум бўлишича, дадамнинг бошига меникидан ҳам баттар кунларни солаётган экан. Уч ойдан бери озиқ-овқат олиб бормабди. Учинчимиз билан ҳам боғландик, унда ҳам шу аҳвол. Уччаламиз ҳам уч ойдан бери иш ҳақига бир рубль пул олганимиз йўқ эди. Келишиб, ҳаммамиз бир кунда қочиб чиқиб, шаҳарда кўришадиган бўлдик.\nБелгиланган кун ҳам келди. Мен кечқурун қочишни режалаштирдим. Нарсаларимни йиғиштириб қочиш учун атиги беш минут вақтим бор эди, чунки хонамдаги камерани беркитишим билан инженерга телефон қилади ва у беш минутда етиб келади\nКўп ўйлаб ўтирмай камерани устига сочиқ ташладим-да, керакли нарсаларимни олдиму ўзимни дарвозага урдим. Орқамдан қоровул югуриб қувлади. Мен жон-жаҳдим билан югурардим. Билардимки, ушлашса ё қул бўлиб қолиб кетаман, ёки мени соғ қўйишмайди.\nБор кучим билан югурдим, қоровул ета олмай ортига қайтди. Мен шу кетишда 2 км ларча тўхтамай югурдим. Катта трассада югуруиб кетаётиб ортимга қарасам, бошлиғимизнинг машинаси узоқдан келаётганини кўрдим. Йўлнинг икки ёни ўрмон эди, ўзимни дарахтлар ичига урдим ва панароқ жойга беркиниб олдим.\nБекинган жойимда йўлни кузатишни имкони бор эди. Ўша ерда ўтиравердим, кун совуқ, оёғим кўлмакка тушиб кетиб хўл бўлгани учун музлай бошлади. Шу ҳолатда соат 21 лардан тунги 1 ларгача мени излаб у ёқдан бу ёққа тўхтамай ўтиб қайтиб юришди. Топа олишмагач, охири кетишди.\nҚутилганимга ишонч ҳосил қилгач, секин йўлга чиқдим. Чўнтагимда бир рубль ҳам йўқ, пиёда кетавердим. Шу қишлоқдан чиқиб олсам бўлди, дея кетавердим. Бир ярим соатча йўл юрганимдан сўнг Сибирцево деган шаҳарчага етиб келдим.\nПрокуратура, полиция, участка инспектори…\nЙўл бўйидаги бекат ўриндиғига дам олиш учун ўтирдим. Тун бўйи юриб чарчаган эканман, ухлаб қолибман. Одамларнинг кулгу овозидан уйғониб кетдим. Кўзимни очсам, уч-тўрт рус йигитлар тепамда туришган экан. Саломлашдим. Нега бу ерда ётганимни сўрашди. Улар аввалига устимдан кулишаётганди, кейин вазиятимни тушунгач, муносабатлари ўзгарди. Сергей деган йигит уйига таклиф қилди. У билан бирга кетдик. Унинг уйида қорнимни тўйғазиб 2 соатча дам олдим. Кейин кетишим кераклигини айтганимда мени автовокзалгача кузатиб қўлимга 500 рубль пул берди.\nАвтобусга ўтириб Уссурийскка келдим. У ерда мени дадам ва учинчи шеригимиз кутиб олишди. Ўша куниёқ ФМХ идорасига бордик, улар прокуратурага жўнатишди. Прокурор ўринбосари дарҳол тергов қўмитасига бориб ариза ёзишимиз кераклигини айтди.\nУ ерда участка инспекторини чақиришди. У биз билан суҳбат ўтказиб, бошлиғимиз Вадим Анатольевич Чавага қўнғироқ қилди. Бошлиғимиз “ҳозир денгизда дам олаяпман, 10 кундан кейин бориб ҳал қиламан”, дебди. Участка инстпектори унга бошқа бир сўз демай телефонни ўчирди.\nБиз ариза ёзамиз десак, “ йўқ, ўзим ФМХ орқали ҳал қилиб бераман”, деди.\n«Ариза бўлмаса, биз ҳеч нима қила олмаймиз»\nЭртаси куни бизни ФМХ идорасига чақиришди. Уссурийск шаҳри ФМХ раҳбари Ручконинг қабулига олиб киришди. Раҳбар бўлган воқеани эшитиб, исм-фамилия, керакли маълумотларни ёзиб олди. 3 кундан кейин боришимизни айтганди, аммо уни кейинги кунларда ҳам топа олмадик. Яна прокуратурага бориб, бўлган воқеаларни айтдик. Прокурор ўринбосари “ҳалиям ариза ёзмадиларингми?! Бугуноқ ёзинглар, ариза бўлмаса биз ҳеч нима қила олмаймиз”, деди.\nАриза ёздик, 10 кун ичида кўриб чиқилади, деб, қўлимизга қанақадир қоғоз беришди. 10 кун ўтди, дарак бўлмади. Бордик, “ишни кўраяпмиз”, дея баҳона қилишди. Кейин эса бизни ФМХ раҳбари чақиртирди ва хужжатларимизни берди. “Уч кун ухламай одамларимни излаттириб топдирдим” деди.\nБерилган хужжатларимиз ичида эса паспорт билан ўзим тўлаган 3 ойлик чек бор эди холос, қайд қоғози ва бошқа чеклар йўқ. Қолганлари қани десак, “Топган жойимда фақат шулар бор эди” деди. Бизга 3 кунгача полиция индамаслигини, кейин қўлга тушсак депортация бўлишимизни айтди. Ваҳоланки, бошлиғим 2016 йилнинг март ойигача патентимиз учун тўланган чекларини бизга кўрсатган эди. Ручко хужжатларимизни қаердан ва қандай олгани бизга қоронғу.\nҲозир дўконда юк ташувчи бўлиб ишлаяпман, 35 000 рубль иш ҳақи олаяпман. Шароитим ҳам яхши, уйга ҳам пул юбориб турибман. Шу пайтгача бир марта полиция ушлади, бўлган воқеани айтгандим, қўйиб юборишди.\nДадам эса Ўзбекистонга қайтдилар.


Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги - Жисмоний ва юридик шахсларнинг ер участкаларини олиб қўйиш ва компенсация бериш тартиби такомиллаштирилмоқда\n14:38:25 (GMT +5), Дш, 16 дек 2019\nЖорий йилнинг 16 ноябрь куни Вазирлар Маҳкамасининг “Жисмоний ва юридик шахсларнинг мулк ҳуқуқлари кафолатларини таъминлаш ҳамда ер участкаларини олиб қўйиш ва компенсация бериш тартибини такомиллаштиришга доир қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида”ги қарори қабул қилинди.\nМуаллиф : Адлия вазирлиги Жамоатчилик ибалн алоқалар бўлими\nМазкур қарор Ўзбекистон Республикаси Президентининг “Фуқаролар ва тадбиркорлик субъектларининг мулк ҳуқуқи кафолатланишини сўзсиз таъминлаш бўйича қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида” 2019 йил 3 августдаги Ф-5491-сон фармойишига мувофиқ қабул қилинган.\nҚарор билан амалга киритилаётган бир нечта янгиликларни келтириб ўтмоқчимиз.\nЕр участкаларини олиб қўйиш ва\nкомпенсация беришнинг янги\nтартиби жорий этилмоқда\nЕр участкаларини олиб қўйиш ва компенсация беришнинг янги тартибига кўра эндиликда:\nдавлат ва жамоат эҳтиёжлари учун, шунингдек инвестиция лойиҳаларини амалга ошириш доирасида ер участкаси ёки унинг бир қисмини олиб қўйиш ер эгасининг розилиги билан ёки ердан фойдаланувчи ва ижарачи билан келишган ҳолда Қорақалпоғистон Республикаси Жўқорғи Кенгеси, халқ депутатлари Кенгашлари, Ўзбекистон Республикаси Президенти ва Вазирлар Маҳкамасининг қарорларига биноан амалга оширилади;\nҚорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши ва ҳокимликларнинг олиб қўйилаётган ер участкасида жойлашган кўчмас мулк объектини бузиб ташлаш тўғрисидаги қарори адлия органларининг ижобий хулосаси мавжуд бўлгандагина қабул қилинади;\nер участкасини олиб қўйиш ташаббускори (ҳокимлик ёки инвестор) ҳамда олиб қўйилаётган ер участкасида жойлашган кўчмас мулк объектининг мулкдори ўртасида тузиладиган компенсация бериш тўғрисидаги келишув мажбурий тарзда нотариал тасдиқланади.\nМаҳаллий давлат ҳокимияти органларида янги тузилма ташкил этилди\nҚорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликларида Ер участкалари олиб қўйилиши ва компенсация бериш ишларини мувофиқлаштириш шўъбаси ташкил этилди.\nбузиладиган кўчмас мулк объектлари мулкдорларига компенсация бериш учун етарли ресурслар (маблағлар, ер участкаси ва бошқа мулк) мавжудлигини ўрганиш;\nҚорақалпоғистон Республикаси Жўқорғи Кенгеси ёки тегишли халқ депутатлари Кенгашига киритиш учун бўлажак қурилиш объектининг лойиҳа ҳужжатларини тақдимот материаллари шаклида тайёрлаш;\nолиб қўйилиши режалаштирилаётган ер участкасида жойлашган кўчмас мулк объектлари мулкдорлари билан очиқ муҳокамани ташкил этиш;\nер участкаси олиб қўйилиши ташаббускори ва кўчмас мулк объектлари мулкдорлари ўртасида тузилган, компенсация миқдори, тури ва бериш муддати назарда тутилган келишувлар ҳисобини юритиш;\nкомпенсациялар ўз вақтида ва тўлиқ берилишининг доимий мониторингини олиб бориш;\nер участкалари олиб қўйилиши, компенсация берилиши, кўчмас мулк объектлари бузилиши, шунингдек, олиб қўйилган ер участкасида олиб борилаётган қурилиш-монтаж ишлари ҳақида Вазирлар Маҳкамасига маълумотлар киритиб бориш.\nШунингдек қарор билан Ер участкалари олиб қўйилиши ва олиб қўйилаётган ер участкасида жойлашган кўчмас мулк объектлари мулкдорларига компенсация бериш тартиби тўғрисидаги низом тасдиқланди.\nҚандай ҳолларда ер участкаси\nдавлат ва жамоат эҳтиёжлари учун\nолиб қўйилиши мумкин?\nМазкур Низомда давлат ва жамоат эҳтиёжлари учун ер участкаларини олиб қўйишга қандай мақсадларда йўл қўйилиши мумкинлиги аниқ қилиб белгиланди. Унга кўра эндиликда ушбу турдаги ер участкасини олиб қўйишга фақат қуйидаги мақсадларда йўл қўйилади:\nмудофаа ва давлат хавфсизлиги, муҳофаза этиладиган табиий ҳудудлар эҳтиёжлари, эркин иқтисодий зоналарни ташкил қилиш ва уларнинг фаолияти учун ерларни бериш;\nавтомобил йўллари ва темир йўллар, аэропортлар, аэродромлар, аэронавигация объектлари ва авиатехника марказлари, темир йўл транспорти объектлари, кўприклар, метрополитенлар, туннеллар, энергетика тизими объектлари ва электр узатиш тармоқлари, алоқа тармоқлари, космик фаолият объектлари, магистрал қувурлар, муҳандислик-коммуникация тармоқларини қуриш (реконструкция қилиш);\nинвестиция лойиҳаларини амалга ошириш учун\nАгар ушбу инвестиция лойиҳасини амалга ошириш бевосита Ўзбекистон Республикаси Президенти ва Вазирлар Маҳкамасининг қарорларида белгиланган бўлса.\nХусусан, давлат дастурларида назарда тутилган, фуқароларнинг яшаш ва маиший шароитларини, шунингдек муайян ҳудудни ривожлантириш ва архитектура қиёфасини яхшилаш, инфратузилмани ривожлантириш ҳамда ижтимоий-иқтисодий аҳамиятга эга бўлган объектларни қуришни назарда тутувчи лойиҳалар.\nҚарорга мувофиқ ер участкаларини:\nҚорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши ва ҳокимликларнинг ер участкаларини ажратиб бериш тўғрисида аввал қабул қилинган қарорини бекор қилиш ёки унга ўзгартириш киритиш, шу жумладан, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, ҳокимликлар ёки бошқа давлат органи томонидан маъмурий тартиб-таомилларга риоя этилмаганлиги сабабли бекор қилиш ёки унга ўзгартириш киритиш йўли билан;\nҳудудни ривожлантириш ва архитектура қиёфасини яхшилашга қаратилган инвестиция лойиҳалари бевосита мулкдор томонидан амалга оширилган тақдирда олиб қўйилишига йўл қўйилмайди.\nШунингдек мулкдорларга умумий фойдаланишдаги автомобиль йўлларини, шаҳарлар ва бошқа аҳоли пунктларининг кўчаларини, муҳандислик-коммуникация тармоқларини яхшилаш мажбуриятини юклаш тақиқланади.\nКомпенсация турлари нималардан иборат?\nҚарорда кўчмас мулк объектлари бузиб ташланиши муносабати билан бериладиган компенсация турлари этиб қуйидагилар белгиланган:\nкомпенсация бериш тўғрисидаги келишувда назарда тутилган компенсациянинг бошқа турлари.\nКомпенсация қандай манбалар ҳисобига қопланади?\nҚорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши ва ҳокимликларнинг тегишли марказлаштирилган жамғарма маблағлари;\nинвесторларнинг маблағлари (инвестиция лойиҳалари учун);\nқонунчиликда тақиқланмаган бошқа манбалар ҳисобидан қопланади.\nКомпенсация берилмагунча кўчмас мулкларни бузиб ташлашга йўл қўйилмайди.\nЯна қандай янгиликлар кутилмоқда?\nЖорий этилаётган тартибга кўра:\nҳокимликлар ер участкаси олиб қўйиш тўғрисидаги қарор қабул қилиш ваколатига эга бўлмайди;\nҚарор билан ер участкаларини олиб қўйиш ва ундаги кўчмас мулк объектларини бузишнинг янги тартиби жорий этилиши фуқаролар ва тадбиркорларнинг ҳуқуқ ва манфаатларини янада мустаҳкам ҳимоя қилинишини таъминлайди. Мулкдорлар ҳуқуқларига риоя этилиши бўйича қўшимча кафолатларнинг белгиланиши эса уларга тегишли бўлган мулкларнинг беҳудага олиб қўйилиши ёки бузиб ташланишининг олдини олишга хизмат қилади.\nМазкур қарор ва бунга оид бошқа қонун талаблари ижросини назорат қилиш прокуратура органлари томонидан амалга оширилади.\nЭслатиб ўтамиз, мазкур тартиб 2020 йил 1 январдан кучга киради.


Дилнаво “Қишлоқ ҳаёти” газетасининг 21 сентябрь кунги сонида журналист Саид Раҳмоновнинг “Картошка хор бўлди...ми?” сарлавҳали мақоласи эълон қилинди.\nМуаллиф деҳқонларнинг ўз меҳнати самарасидан қониқмаётгани жиддий мулоҳазага арзиши ҳақида, жумладан, бундай ёзади:\n“Бир килограмм картошканинг нархи қанча? Жавоб аниқ, 100-150, нари борса 200 сўм. Энди айтингчи, газланган сувнинг баҳоси неча сўм? Стакани 50, 1,5 литрлик идишларда қадоқлангани эса 300 дан 500 сўмгача. Энди холисона бир таққослаб кўрайлик, чанқаган деҳқон 2 стакан сув учун бир килограмм, қадоқланган минерал сув харид қилиш учун эса 4-5 килограмм картошкасини пуллашга тўғри келади… Меҳнатига яраша даромад ололмаётган, ачинарлиси, эрта баҳордан кунни тунга улаб, етиштирган картошкасини қоқи баҳосига пуллаётган кишига буни уқтириш тўғримикин? Шу тобда хаёлимизга деҳқонларнинг мунғайганча “сув текин” деган сўзлари келади…”\n“Ҳуррият” мустақил газетасининг 22 сентябрь кунги сонида Ўзбекистон журналистлари ижодий уюшмаси раиси Шерзод Ғуломовнинг “Парламент сайлови ОАВ фаолиятида: Ҳаққонийлик ва холислик” сарлавҳали мақоласи чоп этилди. Муаллиф мамлакатда ўтказилажак парламент сайловигача бўлган даврда оммавий ахборот воситаларининг ўрни, фаолияти ҳақида ўз мулоҳазаларини қуйидагича баён этади: “Ҳаққонийлик сайлов жараёнини ёритишда жуда катта аҳамиятга эга. Зеро, ҳақиқатдан бироз бўлса-да чалғиш нафақат матбуот, радио ёки телевидение обрўсига салбий таъсир этади, балки сайловчиларда бу жараённинг ҳалол ўтаётганлигига ишончсизлик уйғотиши ҳам мумкин. Мана энди сайлов ҳаракати кучга кирар экан, бу жараённи ёритиш билан шуғулланувчи журналистлар учун ҳам маҳорат бобида ҳақиқий синов даври бошланди”.\n“Халқ сўзи” газетасининг 23 сентябрь сонида журналист Худойберди Эшмановнинг “Муаммо қўйиш билан иш битмайди” сарлавҳали мақоласи чоп этилди. Унда муаллиф партия раҳбарларидан бирининг ҳозирги шароитда зиёлиларнинг иш ҳақи 150-200 минг сўм атрофида бўлиши лозимлигини айтгани, лекин бунинг учун ресурсларни қаердан олиш кераклигини билмаслигини таъкидлаганини эсга олган ва қуйидагича мулоҳаза билдирган:\n“Сиёсий партия раҳбарининг сўзлари яна хотирамда жонланади. Ўйлаб қоламан, унинг сиёсий жиҳатдан нўноқлигини қандай қабул қилиш мумкин? Тўғри, сиёсий майдонда аҳолининг маълум қатламини ўз ортидан эргаштира олиш осон гап эмас. Бироқ партия етакчисини жамиятдаги муаммо ўйлантирар экан, нега унинг амалий ечимини билмайди ёхуд ҳал этиш йўллари билан қизиқмайди? Ёки калтакнинг учи иккиталигини билмайдими у? Партия етакчисининг сиёсий савияси шундай экан, унинг аъзолари ҳақида нима дейиш мумкин?”


ЎзА - Ватан ҳимоячиларининг муносиб издошлари\nВатан ҳимоячиларининг муносиб издошлари\nТошкент вилоятининг қўшни давлатлар билан чегарадош ҳудудларида жойлашган коллежларда ўнга яқин “Ёш чегарачилар” клуби фаолият кўрсатмоқда.\nЁшларни ҳарбий-ватанпарварлик руҳида тарбиялаш, бу борада уларнинг билимини янада мустаҳкамлашга хизмат қилаётган мазкур клублар бугунги кунда ўз сафига 800 га яқин ўқувчи-ёшни бирлаштирган. Ёшларни жисмонан соғлом, маънан етук инсонлар қилиб улғайтириш, уларда Ватанга муҳаббат, истиқлол ғояларига садоқат ва миллий қадриятларимизга ҳурмат руҳини юксалтиришда бундай клубларнинг аҳамияти катта.\nЎзбекистон Республикасининг “Таълим тўғрисида”ги, “Ёшларга оид давлат сиёсати тўғрисида”ги қонунлари бу борада муҳим дастуриламал бўлмоқда.\nОҳангарон туманидаги Санам транспорт ва сервис, Нуробод энергетика ва иқтисодиёт, Оҳангарон политехника касб-ҳунар коллежларида фаолият кўрсатаётган “Ёш чегарачилар” ҳарбий-ватанпарварлик клубларига аъзо бўлиш истагидаги ўқувчилар сафи йилдан-йилга кенгаймоқда.\n– Ўқувчиларда ҳарбий-ватанпарварлик кўникмасини мустаҳкамлаш, уларнинг жисмоний, ижтимоий-сиёсий, ҳуқуқий тайёргарлигини ошириш, бўш вақтини мазмунли ташкил этишга хизмат қилаётган клубимизда барча шароит яратилган, – дейди Нуробод энергетика ва иқтисодиёт касб-ҳунар коллежи ўқитувчиси, “Ёш чегарачи” ҳарбий-ватанпарварлик клуби раҳбари Ж.Отамуродов. – Клуб фаолияти доирасида аъзолар билан чегарачилар иштирокида ўтказилаётган учрашувлар, ёшларнинг ҳарбий қисмларда бўлиб, чегарачилар ҳаёти билан танишаётгани уларнинг соҳага қизиқишини янада оширмоқда.\nКоллежнинг “Энергетика” жамоаси ўтган йили “Ёш чегарачилар” анъанавий ҳарбий-ватанпарварлик мусобақасининг мамлакат босқичида иккинчи ўринни эгаллади. Ўзбекистон Республикаси Миллий хавфсизлик хизмати Давлат чегараларини ҳимоя қилувчи қўмитаси, “Камолот” ёшлар ижтимоий ҳаракати, Ўрта махсус, касб-ҳунар таълими маркази, Маданият ва спорт ишлари, Соғлиқни сақлаш вазирликлари ва бошқа ташкилотлар ҳамкорлигида ташкил этилган ушбу мусобақадаги муваффақият коллежда таълим олаётган ҳарбийлик касбига қизиқувчи ёшлар сафи янада ортишига сабаб бўлди.\nЎтган йили ўқувчилар орасидан махсус синов асосида саралаб олинган клуб аъзолари 20 нафар бўлган бўлса, ҳозирги пайтда уларнинг сони 50 дан ошди. Шундан келиб чиқиб, дарсдан бўш вақтида жанговар тайёргарлик бўйича машғулотлар икки гуруҳда, ҳафтасига уч марта ташкил этилмоқда. Аъзолар машғулотларда фақат спорт билан шуғулланиб қолмай, интеллектуал билимларини мустаҳкамлашга ҳам алоҳида эътибор қаратмоқда. Ҳарбий қисмларда ташкил этиладиган қизиқарли суҳбатлар, уларнинг ҳаёти билан яқиндан танишиш ўқувчиларда соҳага қизиқишни оширмоқда.\n– “Ёш чегарачилар” клубига аъзоликни ҳарбий бўлиш учун ташланган илк дадил одим, деб биламан, – дейди “Энергетика” жамоаси сардори Шоҳрух Бердиев. – Клуб томонидан ташкил этилган ҳарбий машғулотларда мунтазам иштирок этган, тарих, чет тиллар, ижтимоий-сиёсий, ҳуқуқий тайёргарлик йўналишларида ўз билим ва маҳоратини синовдан ўтказган кўп йигитлар бугун юртимиз сарҳадларида чегараларимиз дахлсизлигини таъминлашга ҳисса қўшмоқда. Улар сафида жамоамизнинг ўтган йилги аъзоси, акам Фаррух Бердиев ҳам борлигидан фахрланаман.\n“Ёш чегарачилар” ҳарбий-ватанпарварлик клублари ўқувчи-ёшларни ҳарбийлар ҳаёти, машғулотлар жараёни билан таништириш, уларда Ватан ҳимоячиси бўлишдек шарафли ва масъулиятли касбга меҳр уйғотишда муҳим аҳамият касб этмоқда.