МАШРАБ ОТА ҲИКОЯСИ | МАЪРИФАТ САОДАТИ\nКатегория: ТАРИХ ҲАҚИҚАТЛАРИ\nБир минг тўққиз юз тўқсон тўртинчи йил эди. Республика киночилар уйида Наби Ғаниевнинг тўқсон йиллиги нишонланаётганини эшитиб, бордим. Зал санъатшунослар, киноактёрлар, атоқли кинорежиссёрнинг авлод ва қариндошлари, шунингдек биз каби ихлосмандлар билан тўлган экан.\nАлбатта, орадан салкам чорак аср вақт ўтди, ўша йиғилишнинг тафсилотини, ҳатто кимлар сўзга чиққанлигини ҳозир яхши эслай олишим маҳол. Аммо шу маъракада иштирок этган кекса актёр, Ўзбекистон халқ артисти Машраб Юнусовнинг хотиралари ҳамон ёдимда.\nИхчам соқоли ўзига ярашган отахон бироз энкайиб, тўлагина гавдаси салмоғини қўлидаги ҳассага ташлаган кўйи, қирқинчи йиллар бошида Наби Ғаниев билан танишиб, бирга ишлашгани, унинг кино санъати ва актёрларга қўядиган талаблари, феъл-атвори ҳақида хотираларини сўзларкан, режиссёр номини машҳур қилган “Тоҳир ва Зуҳра” фильмини суратга олиш жараёнида юз берган бир ҳангомани ҳам гоҳ кулиб, гоҳ ачиниш билан айтиб берди.\nГап шундаки, фильм 1945 йилда Тошкентда суратга олинади, Тоҳир билан Зуҳранинг боғда учрашиш саҳнаси Астрономия институти ҳовлисида, бу ердаги ҳозир ҳам сақланиб қолган кўтарма кўприк ёнида тасвирга туширилади. Аммо Тоҳирни сандиққа солиб дарёга ташлаш учун “фон” йўқ эди, Бўзсув бўйи эса дарёга ўхшамасди. Шу сабабли Наби Ғаниев бу саҳнани Чирчиқ дарёси мансабида, Хўжакент яқинида тасвирга олишга қарор қилади.\nБир неча “полуторка” машинасида артистлар, кинооператорлар, саҳна ишчилари, кино ускуналари, кўрпа-тўшагу қозон-товоқларгача – Хумсоннинг ҳозирги кўприги яқинидаги бир очиқ майдонга етказилади. Саҳна ишчилари декорация тайёрлашга киришади. Аммо икки кундан сўнг тоғ томонга кетиб бораётган бир отлиқ нохуш хабар етказади – Чирчиқ дарёси устидаги, кечагина ўзлари ўтиб келишган омонат кўприкни сел оқизиб кетибди, Тошкент билан алоқа узилибди.\nНима ҳам қилиб бўлади? Уруш энди тугаган, шароит оғир. Таваккал дея иш давом эттирилади, аммо орадан уч-тўрт кун ўтгач, халта-хулталар бўшаб, юзга яқин одамнинг егулиги соб бўлади. Гўё, бир оролда қолиб кетишгандай. Кўприкни эса яқин кунларда тиклаш имкони йўқ. Ноилож, яқин-атрофдаги қишлоқларга бориб, аҳволни айтиб кўришади. Аммо маҳаллий аҳоли Тошкентдан келган “каттакон”лардан қочиб узоқ-яқинга беркинар эди: “Ҳукумат одамлари, улардан узоқроқ юрмасанг, тутиб қамаб қўйишади!” Бунинг устига, ўша даврларда нафақат кино актёрларини, ҳатто саҳнага чиқиб иккитагина ашула айтган санъаткорни ҳам баъзи ғаламислар бузуққа чиқарар, артист зотидан одамлар ўзини олиб қочарди. “Тоҳир ва Зуҳра”чилар оч, силлалари қуриган… Ана шунда ўспирин чоғида Қўқон мадрасасида бир муддат таълим олиб, Қуръонни хатм қилган Машраб Юнусов ёш жонини, келажагини хатарга қўйиб бўлса ҳам, таваккал бир иш қилади: техник ходимларга шу атрофдаги тўрт қишлоқнинг ҳар бири томонга бир радиокарнайни тўғрилаб қўйиб, овозкучайтиргичларни тўла қувват билан ишлатишни сўрайди-да, микрофон ёнига ўтириб, ёқимли ва шикаста овоз билан… Қуръон тиловат қила бошлайди. Қорининг овози тўрт улкан радиокарнай кучи билан олис-олис қишлоқлар узра баралла сасланади. Дин тақиқланган, муллалар қамалиб кетган, қўлга тушмагани эса тоғ-тошда ё бегона юртларда ўзини танитмай тирикчилик қилиб юрган қўрқинч бир замонда кучли радиокарнайлар орқали Қуръон оятларини ўқиш нақадар хавфли иш бўлганини ўша кунларни кўрган кишилар биздан яхши билади. Аммо… одамлар анчадан бери Қуръон эшитмаган экан!Қулоқларига ишониб-ишонмай, бир-бирига савол назари билан боқа-боқа… уйларидан чиқиб, кўчалар бошига тўпланиб, сўнг дил қаъридаги илоҳий туйғуларини жўш урдирган бу садолар келаётган томонга қараб юра бошлайдилар. Тўртала қишлоқдан тўпланган одамлар сони юздан ошганда Машраб қори фотиҳа ўқигач, микрофонни ўчириб, ўрнидан туради, барчалари билан бирма-бир саломлашиб, оч-наҳор эканликларини, ҳадемай озиқ-овқат келиб қолишини тушунтиради, унгача ёрдам қилишни сўрайди. Юклар етиб келгач, ким нима берса, қайтаришни ҳам ваъда қилади. Дарҳақиқат, урушнинг совуқ нафаси ҳар жойда сезилиб турар, қишлоқдагиларнинг ўзлари ҳам қийналиб, очин-тўқин кун кечиришарди. Шунга қарамай, соҳир Қуръон тиловати, кўзлари билан кўриб турган аҳвол одамларнинг ҳимматини жўш урдирди: ким нон, ким жўхори, ким ёрма – ҳар ким топганини олиб келади, одамлар бир-бирининг корига ярайди.\n– Икки ойча Хўжакентда бўлдик, – деган эди Машраб ота Юнусов. – Юртда мулла зоти қолмаган экан, қайси қишлоқда биров вафот этса, мени олиб кетишарди, жаноза ўқирдим, хизматимга нима беришса, йўқ демай олиб келиб, кўчма киностудияда оч-наҳор ишлаётган артистларни боқар эдим. Тоҳирни ана шунақа қилиб дарёга оқизганмиз…\nМен бу кишини илгари танимас эдим, чунки кино актёрлари одатда грим билан тасвирга олинади-да. Аммо анжуман якунида давранинг кексаси бўлган Машраб ота Юнусов устози ва раҳбари Наби Ғаниев руҳига бағишлаб киройи бир қироат билан Қуръон ўқиди. Ана шунда – Қуръон оятларини ўқиётганида мен уни таниб олдим. Қаршимизда “Улуғбек хазинаси” видеофильмида, асарнинг энг драматик ўрнида шариат аҳкомлари юзасидан Мирзо Улуғбек билан баҳслашадиган шайх Низомиддин Хомуш, тўғрироғи, Низомиддин Хомуш ролини қойиллатиб ижро қилиб, Қуръон ва ҳадислардан фасоҳат билан далиллар келтирган Машраб Юнусов турар эди. Мен “Улуғбек хазинаси” томошаси вақтида, телефильм кинорежиссёри бирон муллани Низомиддин Хомуш ролига таклиф қилибди, деб ўйлаган эдим. Чунки ҳеч бир актёр, наинки актёр, ҳатто унча-мунча мулла ҳам кўпдан-кўп диний иқтибосларни баҳс чоғидаги уламо каби, сира тутилмай келтириб, “XV аср уламоси” бўла олмас эди-да! Ҳолбуки, бу одам – актёр…\nБу – тўқсон тўртинчи йил, истиқлолнинг учинчи баҳорида бўлган гап. Бу пайтга келиб Қуръон ўқиш, ё соме бўлишдан биров ҳайиқмай қолган эди. Ҳолбуки, ундан атиги саккиз йил бурун, биринчи Туркистон Халқ ашулачиси Муҳиддинқори Ёқубовнинг тўқсон йиллик юбилейи ўша пайтдаги Филармония залида ўтказилган чоғда машҳур хонанданинг укаси ўз оғаси ҳақида русча маъруза қилган, марҳумнинг жигари-ку, дея сийлаб кийдирилган банорас чопонни ҳам ўша ондаёқ ечиб ташлаб, кекса бир ўзбек зиёлиси, бошяланг ҳолда яна ўрисча гапини давом эттирган эди. Машраб отанинг хотиралари балки шунинг учун ёдимда кўпроқ сақланиб қолгандир?\nГарчи 1943 йилнинг ёзига келиб Совет ҳукумати “олижаноблик билан” диний эътиқод эркинлигига йўл очиб берган бўлса-да, зулмнинг ваҳшати дарров бартараф бўлиб кетмас экан – то ХХ аср бошларигача одамлар қуръон ўқиш тугул, ҳатто биров “Омин!” деб дуо қилса, наридан-бери қўлни юзга сийпаб қўйишга одатланган эдилар. Масжидда ҳам муаззин шивирлагандай бир овоз билан азон чақирар, товуши бор билан йўқнинг орасида бўлар эди.\nЯна бир хотира. Тил ва адабиёт институтидан бир неча ёш илмий ходим Абдулла ака Юнусов бошчилигида саксонинчи йиллар аввалида Самарқандга боришади. Ишлари битгач, эски бир мадраса биносини томоша қилишади. Бу ердаги қаторлашган ҳужралар, айвону равоқлар, катта-кичик гумбазлар руҳ берган бўлсамикин, отаси бир пайтлар катта мулла бўлган арабшунос Абдулла ака биргина оятни чиройли тажвид билан секингина қироат қилади. Аммо буни қарангки, мадрасанинг нимқоронғу ҳужралари, улар орасидаги йўлаклар ҳам кўпдан бери қироат овозига маҳтал бўлиб кетган эканми, бу илоҳий садолар ғиштин деворлар узра сасланиб, мадраса ҳовлисигача чиқади. Аксига олиб, шу ерда чет элдан келган туристлар ҳам юришган экан, ҳаммалари чопиб келишади: “Яна ўқинг, илтимос!” Абдулла ака бечоранинг қўрққанини кўрсангиз: “Ким ўқиди ўзи, биз ҳам эшитдик, орамизда мулла йўқ”, дермиш бечора. Истиқлол ҳазрати олийларининг етиб келишига ҳали роса ўн йил бор эди-да у вақтда. Бу кунга Абдулла акамиз пешвоз чиқа олмади, беш-олти йил ўтмай бандаликни бажо келтирди. Мен, пешвоз чиқа олмади, деяпман, эҳтимол ўшанга ҳам журъати етмагандир. Ахир илмли оталари қирғинга учраганларнинг кўпи учун бўйнини эгиб, зотини эсламай, пастқамроқ жойларда кун кечириш – умр ўтказишнинг бирдан-бир шарти ва гарови бўлиб қолган эди-ку. Минглаб зиёлиларнинг умри сароб бўлиб, қисматлари ўзи ўйлаганига тескари равишда кечгани ёлғонми? Мустақиллик нима ўзи? Халқ ўз она тилида давлат юритса, ўз диний эътиқодига ва миллий удумларига ҳеч кимдан ҳадиксирамасдан эътимод қилса, мен учун истиқлолнинг ибтидоси мана шу.\nИслом кўкракка уриб даъво қилинмайди\nБиринчи президентимизнинг таъзияси кунлари бутун дунё Ўзбекистон қанчалик эркин давлат эканига яққол амин бўлди. Исломий дафн маросими, ўша кунлар барча теле ва радиоканалларда олиб узатилган хатми қуръонлар бизнинг қанчалик собит ва солим мусулмон эканимизни барчага аён қилди. Аза айёмида кўнгил сўраб, ҳурмат билдириб хориждан келган давлат арбоблари ҳам, ислом оламининг энг таниқли намояндалари ҳам Имом Бухорийлар, Имом Термизийларнинг бу қадимий ватани исломият бобида ҳеч кимдан орқада эмаслигига, бу мамлакатда аждодлар анъаналарига қатъият билан амал қилинишига тан бердилар. Бизнинг жамиятда ислом кўкракка уриб даъво қилинмайди, бизда мусулмонлик бегуноҳ инсонларни қириш орқали “исбот” қилинмайди ва динимизга нисбатан нафрат уйғотилмайди. Билъакс, “Дил ба ёру даст ба кор” шиори устуворлигининг шарофати билан, яъни дилимиз доим Оллоҳда бўлиб, қўлимиз ҳамиша ҳалол меҳнатга банд бўлгани боис, жамиятимиз тобора юксалиб бораверади.\nИслом цивилизацияси маркази, Имом Бухорий ва Имом Термизий номларидаги халқаро илмий-тадқиқот марказлари, Ислом академияси каби илмий-маърифий муассасалар фаолияти йўлга қўйила бошланди, ислом ҳуқуқшунослиги, ҳадисшунослик, тасаввуф, калом, ақида илми каби диний-маърифий йўналишларни ўрганиш бўйича махсус мактаблар ташкил этилди. Биз бунга осонликча эришмадик. Ёдингизда бўлса, мустақилликнинг дастлабки йилларида деярли ҳар бир корхона ва муассасада, шифохона ва санаторияда, вокзал ва аэропортларда намозхоналар очиб қўйилган эди. Аммо динимизнинг энг ашаддий душманлари – ғайридин каслар эмас, айнан динда ғулуга кетувчи, ёки динни ниқоб қилиб олиб, ҳокимият ва бойлик илинжида юрган кимсалар эканки, уларнинг қутқуси билан талай хунезликлар (мен буларни санаб ўтирмайман) амалга оширилди ҳам. Махфий ҳужралар очиб, уларда хориждаги ғаддор “устоз”ларининг кўрсатмалари билан ота-боболаримиз амал қилган шариат ва тариқат аҳкомларига зид қарашларни тарғиб этдиларки, охир-оқибат, балодан ҳазар дегандай, эҳтиёт чоралари кўришга мажбур бўлинди. Аммо бу вақтинча эди. Дин йўли – тақиқ эмас, тарғибдир. Қайси даъватчининг этагидан тутишни билмай иккиланаётган одамларни тўғри йўлга солиш учун диний маърифатни кенг тарғиб этиш, шу орқали фитна қўзғовчиларнинг қабиҳ ниятларини пучга чиқариш лозим бўларди, бу кунларга ҳам етиб келдик, алҳамдулиллоҳ. Дин ишлари тўғри йўлга қўйилиши орқали жиноят ва фитна-фасод, хамр, зино ва ғоратгирликлар хийла барҳам топиб, жамият қалбан тозаради. Шу кунларда ҳофизи Қуръонлар мусобақаси бошланди. Барча вилояту шаҳарларимизлардаги ёш қорилар илоҳий каломлар жозибаси ва сеҳрини қалбларимизга сингдириш учун жидду жаҳд қилишаётир. Мен юқорида ҳикоя қилган ўша 1994 йилда туғилган болалар ҳозир 24 ёшга кирибди, қалблари иймон нури билан ғарқоб бўлибди, овозлари ҳам болиғ ва солим ҳолга етиб, ҳофизи Қуръон бўлибдилар. Бу ёшларимизга шу кунларга етиб келолмаган, аммо энг таҳликали, қўрқинч замонларда ҳам иймонини ўткинчи замоннинг муваққат долғалари қаршисида таслим этмаган Машраб ота Юнусов каби Қуръонхон оталаримиз дуоларининг баракотидан файзу футуҳ етишини азтаҳидил тилар эдик.\nКалит сўзлар: Бўзсув, Машраб Юнусов, Наби Ғаниев, Тоҳир ва Зуҳра, Ўзбекфильм, Чирчиқ\n← МАСХАРАДАН САҚЛАНИНГ\nМЕЪДАГА УРГАН ОВОЗЛАР →


Жамият Дунё Футбол Мутолаа Жиноят Савол-жавоб Шоу-бизнес Hi-tech Lady Саломатлик Мозийдан садо Ҳидоят сари Юрагимда сақлаганларим: “Ҳамма нарсани пул билан ўлчаманг...”\t16:14, 26 апрель 2016\tУсталик қилиб, одамларнинг ҳожатини чиқарган ва кўрганларини бизга ёзиб юборган йигитнинг мулоҳазаларини саҳифамизда ёритишга қарор қилдик... — Бундан уч-тўрт йил олдин бир-иккита ҳамқишлоғим билан қўшни давлатга ишлаш учун бордим. “Ҳар жойни қилма орзу, ҳар жойда бор тошу тарозу” деб бекорга айтишмас экан. У ёқда ҳеч омадим юришмади. Топган пулим ижара ҳақи-ю ўзимнинг ейиш-ичишимдан ортмасди. Ишлаган меҳнат ҳиқимизни ололмаган пайтларимиз ҳам кўп бўлган. Бу ёқда эса аёлим билан икки фарзандим мендан ҳар куни умидвор бўлиб пул кутишарди. Бир йил давомида ишлаб, зўрға ўзимдан орттириб, уйдагиларга озгина пул жўнатдим. Акаларим қайтишимни тинмай сўрайверишганидан кейин амаллаб йўлкирага пул жамғардим-да, уйга қайтдим. У ёқда кўп қийналганим учунми, ўзимизнинг об-ҳаво ҳам, одамларимиз ҳам барибир бошқача, меҳрибонлигига амин бўлдим. Олдин билинмаган экан, мусофирчиликнинг азобларини тотганимдан кейин бундай нарсаларга эътибор берадиган бўлибман. Сал вақт ўтиб, ўзимга келгач, акам чақирди. — Ёнимда юриб менга ёрдамлашганингда ҳам ўша ёқда топганингдан кўпроқ пул топардинг. Устачилик қўлингдан келади, ота касбимиз, бекор юрмасдан келиб шу ерда иш бошла. Жуда кўп буюртма тушяпти, кўпини қайтаряпман. Агар сен ишлайман, десанг ўша буюртмаларни сенга бераман. Лекин ишни чала-чулпа эмас, чин дилдан қилишинг керак. Ясаган нарсаларинг сифатсиз чиқса, қайтиб буюртма беришмайди. Акам ёғочдан эшик-ромлар ясайди. Иши сифатли бўлгани учун жуда мижози кўп. Мен ҳам ҳар куни келиб қарашадиган бўлдим. Олдин отам усталик қилганларида биз фарзандларини ёнига чақириб, ёрдам беришимизни талаб қиларди. Ўшанда анча нарсаларни кўриб, ўрганганим ёдимга тушиб, ишга киришиб кетдим. Ярим йил ичида қўлим келишиб қолди. Эшик-ром ясашда янгича усуллардан фойдаланишаётган экан, акам ўша нарсаларни ҳам ўргатди. Менга ҳам буюртмалар туша бошлади. Ишим анча юришиб, топиш-тутишимга ҳам барака кириб қолди. — Кейинги ойда Қозоғистонга ишлашга кетяпмиз, зўр иш бор экан. Бормоқчи бўлсанг, тайёргарлигингин кўр, — деди олдин бирга ишлаган оғайним келиб. Мен иккиланиб қолдим. Бу ерда ишим ёмонмас, лекин бирдан кўпроқ пул ишлаб келардим-да...\n— Ҳеч қаерга бормайсан, — деди акам қатъий, — қўлинг энди ўнг бўлди, сенга ишона бошлаган мижозларингни йўқотмоқчимисан? Йиғиштир, четга чиқишни. Агар жуда боргинг келаётган бўлса, ана Тошкентга бориб ишла. У ерда ишлаётган танишларим бор, иш кўпайиб кетса, сизни чақирамиз, дейишганди. Ўрнимга сен бориб ишлайсан. Акам айтганини қилиб, шаҳардан иш гаплашиб берди. Мана, икки-уч йилдирки, қишлоқда иш камайган пайтлари пойтахтга келиб, устачилик қиламан. Катта шаҳарда ҳар хил одам бор. Бировлар арзимаган ишингиз учун ҳам яхшигина ҳақ тўлаб, миннатдор бўлса, кимдир сиздан текин фойдаланишни кўзлайди. Яхшигина чув тушириб кетадиганлар ҳам топилади. Қанча-қанча одамларнинг хонадонида ишладим. Баъзи оилаларга ҳавас қилсам, баъзиларидан нафратланардим. Бир гал ҳам шундай бўлди. Одатдагидек бир хонадондан иш чиқди. Башанг кийинган уй эгаси бизга қилиниши керак бўлган ишларни кўрсатди. — Кўнглимдагидек қилиб берсаларинг, ҳақларингни шунга яраша бераман! – деди. Муомаласи совуқлигига кўнглимиз чопмаса-да, ишсиз қолмайлик деб, рози бўлдик. Ҳамма юмушларни тугатиб, ҳақимизни олиш учун уни кута бошладик. — Ишни тугатган бўлсаларинг, кетаверинглар, мен дарвозани қулфлашим керак, - деди бир йигит келиб. — Ака қачон келади, бизга пул бериши керак... – дедим ҳайрон бўлиб унга.\n— Хўжайин бир соат олдин учиб кетди чет элга, нима, пулларингизни бермаганми?.. – деди ҳайрон бўлиб йигит. — Йўқ, иш тугаганда бераман, деганди. Бир суриштиринг-чи, кимгадир ташлаб кетгандир пулимизни...\nЙигитдан ҳеч бир наф чиқмади, шунча ишлаб, у ердан бир тийин ҳам ололмадик. — Худога солдик, — деб чиқиб кетдик. Кайфиятимиз тушиб, катта йўлга чиқиб, бир машинага қўл кўтаргандик, ёнимизда тўхтади. Ҳайдовчи гапга чечан экан, дарҳол биздан ҳол-аҳвол сўрай бошлади. Унга бор гапни айтиб бердик. У бирдан:\n— Хафа бўлманглар, беш йил деганда бугун ўғилли бўлдим... Қанча гап-сўзларни кўтаришимга тўғри келди бу вақт ичида. Фарзандли бўлсам, эҳсон қиламан, деб ният қилгандим. Шу пул сизларга насиб қилган экан, мусофир экансизлар, мана, олинглар, — деди ҳайдовчи ва пул узатди. Шерикларимни ўйлаб, узатилган пулни олдим. — Раҳмат, ака, фарзандингизнинг умри узоқ бўлсин, роҳатини кўринг... – ҳаммамиз бу қўли очиқ одамдан миннатдор бўлиб, унга чин дилдан раҳмат айтдик. Бир неча марта ишлаган жойимизга бориб, ҳалиги инсонни қидирдим, лекин топа олмадим. Уйидагилар ҳам тайинли бир гап айтишмасди. Бир гал шерикларим билан яна ўша бойваччанинг маҳалласига йўлимиз тушди. Кириб ундан пулимизни сўрамоқчи бўлдик. Таниш хонадон олдидаги гавжум одамларни кўриб, сабабини сўрасак, уй эгасининг етти ёшли ўғли вафот этганини айтишди. — Аллоҳ раҳмат қилсин, - деб юзимизга фотиҳа тортдик ҳаммамиз. Дунёнинг ишлари шунақа экан, деб кўнглимдан ўтказдим. Бизга нисбатан инсофсизлик қилган бўлсаям, бойваччага ўша пайтда жуда ачиндим. Азиз фарзандидан айрилиш нақадар оғир. Лекин бу одамнинг кўзи очилармикан. Ким билсин, у бизга ўхшаган кўп инсонларнинг дилини оғритгандир балки. Яна ким билади...\n— Анча ёшга кирган экансиз, бизни дуо қилинг, отахон... – дедим. Икки қария жуда хурсанд бўлиб, узоқ дуо қилишди. Ўзимиз ҳам кўнглимиз ёришиб чиқиб кетдик. Бир гал шаҳарда автобусда етти-саккиз ёшлардаги болакайни чиптачи дўқ билан сўроққа тута бошлади.\n— Пулим ўртоғимникида қолиб кетибди... - деди болакай жавдираб. — Ҳар доим сенларнинг пулинг қолиб кетади. Мен план топширишим керак... Кейинги бекатда тушиб қоласан... – деди чиптачи яна бир нималарни жавраб. Бекатда тўхтаганимизда эса чиптачи автобусдагиларнинг ҳай-ҳайлашига қарамасдан болакайни қўлидан тортиб автобусдан тушириб қўйди-да, «ҳайданг» дея ҳайдовчини ҳам тезлади. Автобус бирдан юриб кетди. — Яхши иш қилмадингиз, ука, ёш бола, бир ўзи экан, адашиб қолса, бирор ёмоннинг қўлига тушса нима бўлади? Айтганингизда унинг учун ҳам тўлардим... – эътироз билдирди ёши каттароқ аёл. — Э, опа, мен бу болани ҳар куни кўраман, жуда яхши танийман, ҳечам адашмайди. Ҳар доим “проездной”да юрарди. Ҳозир таътил пайти, проезной олмагани аниқ, пул тўлашни ҳам хоҳламайди. Кейинги гал пул билан чиқишни ўрганади автобусга... – деди асабий чиптачи. Автобусдагиларнинг кўнгли хира бўлди. — Тўхтанг, илтимос тушиб қоламан, - дедим ҳайдовчига ва тушиб қолдим. Борсам, болакай бекатда йиғлаб ўтирибди. — Уйинг қаерда, бирга борамиз, — дедим унга. У менга хавотирланиб қараб, индамади. - Қайси автобус боради уйингга, қўрқма, ўзим сени олиб бориб қўяман, - дедим болани ишонтириш учун. — Шу автобус боради фақат, яна битта бекатдан кейин тушишим керак эди. Яёв кетсам, адашиб қоламан, катта кўчадан ўтиш керак... Шу пайт у кўзлари чақнаб “дадам” деб югуриб кетди. Мен ҳам ортидан эргашдим. — Нега бир бекат олдин тушиб қолдинг, сени ярим соатдан бери ўзимизнниг бекатда кутиб ўтирибман... Ўртоғингнинг уйига телефон қилсам, автобусга миндирдик, ҳозир бориб қолади, дейишди...\n— Пулим Жасурларникида қолиб кетибди. Гапимга чиптачи ишонмади, кейин тушириб юборди, роса қўрқдим... Пойтахтга келиб ишлашимдан асосий мақсадимиз пул топиш бўлса-да, ана шундай воқеалардан кейин ҳамма нарса пул билан ўлчанмаслигига кўп марта амин бўлдим. Баъзида арзимаган пул устида тортишишимиз беҳуда эканлигини англадим. Кимгадир, айниқса муҳтожларга чин дилдан, холис яхшилик қилсак, бошқа томондан омад бизга кулиб боқишига ишондим. Мактубни Моҳитобон оққа кўчирди


МУНГЛИ КЎЗЛАР… (Киносценарий) - 24 Августа 2019 - Yangiliklar Olami - www.SherlarUz.CoM - SMS SHERLAR, SEVGI SHERLARI, YANGI\nГлавная » 2019 » Август » 24 » МУНГЛИ КЎЗЛАР… (Киносценарий)\nДиректор: — Орқамдан юр!..\nЗафар: — Хўп бўлади!\nЗафр синфдошларига мағрур қараб қўйиб, «Ана, кўрдиларингми, ҳурматли директоримизнинг шахсан ўзи мени йўқлаб келди. Қани, қай бирингни шундай ҳурмат қилади?..», дегандек гердайганча директорнинг ортидан эргашиб ташқарига чиқади.\nДиректорнинг кабинети. Эшик ичкаридан ёпилган.\nДиректор: — Хўш, аҳволлар қалай?\nЗафар: — Яхши.\nДиректор: — Даданг Саиджон яхши юрибдими?\n— Яхши юрибди.\n— Лекин… Ажойиб ойинг бор-да! Сахий, пазанда. Айниқса, норинни қийиб қўяди…\n— Ҳа, шундай… — жавоб қилади Зафар чайналиб. — «Ҳа, тушундим. — кўнглидан ўтказади у. — Директоримизга яна норин керак бўлиб қолганга ўхшайди…»\n— Домла, яна комиссия келаяптими? — сўрайди Зафар директордан хиёл жилмайиб.\n— Э, сўрама… Жуда каттаси. — жавоб қилади директор қўл силтаб.\n— Йигирматача бўлса керак. Мактаб директорлари… ўзаро текширув ўтказишмоқчи.\n— Ўҳ-ҳў, кўпчилик экан.\n— Нимасини айтасан. Топиб олганлари бизнинг мактаб бўлиб қолди.\n— Сомса буюрайми, норинми?\n— Жуда тушунган йигитсан-да, Зафаржон!.. — кулиб Зафарнинг елкасига қоқиб қўяди директор. — Айтдим-ку, ҳаммаси директорлар деб! Ёғли зиёфат еб юрган одамлар-да! Иложи бўлса… Унисиданам, бунисиданам бир тоғорадан тайинлагин. Синглингга «Артек»ка путёвка тўғрилаяпмиз. Хушхабарни албатта ойингга етказиб қўй. Ё ўзингам борасанми?\n— Йўқ, бу йил бормайман. — дейди Зафар бош силкиб.\n— Тўғри қиласан. Ҳар йили бораверсанг, гап тегиб қолиши мумкин.\n— Айтганларингиз соат нечага тайёр бўлсин?\n— Тушликка. Йўқ, яхшиси, ўн иккиларга бўла қолсин.\n— Йўқ, тўхта… Ҳалиги… Нимайди… Қазини бозордан оласизларми, ё ўзларинг қўлбола қилиб тайёрлайсизларми?\n— Ҳар йили кузда от сўямиз. — дейди Зафар мағрурланиб.\n— Баракалла. Ўзим ҳам шундай деб ўйловдим. Лекин-чи, қийиб қўясизлар-да қазини! Оғзингда эриб кетади-я! Ўша қазидан-чи, кўпроқ солишсин. Ҳали айтдим-ку, меҳмонлар жуда нозик.\n— Йўқ, тўхта! — директор яна Зафарни елкасидан ушлаб тўхтатади. Ва қулоғига шивирлайди. — Шу тоғораларни мактабга кўтариб юрманглар. Биласан-ку, ҳозир одамлар ёмон бўп кетишган. Гап кўпайтириб юришмасин тағин. Тўғри бизникига олиб бора қолинглар. Айтганча, баҳолардан хавотир олмагин. Ҳаммаси зўр бўлади!..\n— Келишдик, домла!\nЗафар директор кабинетидан хурсанд бўлиб чиқиб кетади.\nМактаб директорининг кабинети. Тўртинчи чоракнинг охирги кунлари. Кабинетда бир қулоғи авария туфайли учиб, бурни эзилган Чиноқ лақабли она тили ўқитувчиси ва директор ўтиришибди. Директор унинг олдига еттинчи синфлар журналини суриб қўяди.\n— Ўзингиз тушунасиз, — шошилмасдан гап бошлайди директор. — Зафаржоннинг баҳосини тўғрилаб бермасак бўлмайди. Ҳарқалай, ҳурматли, бообрў одамнинг боласи. Уят бўлади.\nМуаллим журнални қайтадан директор томон суради.\n— Иложим йўқ, домла. Қўлимдан келмайди.\nЖурнал яна муаллимнинг олдига сурилади.\n— Ўзингиз ўйланг, — дейди муаллим қовоғини уйиб. — саксонта сўзли баёнда қирқта хато бўлса, мен қандай қилиб тўғрилайман?\n— Қайтадан ёздиринг.\n— Уч марта қайта ёздирдим.\n— Сиз тўртинчи марта ёздириб кўринг.\n— Ўқувчилар олдида мени шарманда қилмоқчимисиз?\n— Вей, домла, сиз «икки» қўймоқчи бўлган ўша боланинг отаси мактабимиз ҳовлисига базадан ўз баҳосида темир панжара олдириб берди. Ўтган йилги мактаб ремонтига уч кило белила совға қилган. Тўғрилайсиз-да!\n— Шунақами? Демак, баҳони сотиб олишаркан-да?\n— Тўғрилайсиз дедим, вассалом!\nЧиноқ муаллим беихтиёр ўрнидан туриб кетади.\n— Йўқ, мен бу аҳволда ишлай олмайман.\n— Унда аризангизни ёзинг!\n— Ёзаман ҳам. Ёзмаган номард.\n— Қўл қўйиб бермаган ҳам номард!..\nЧиноқ муаллим зарда билан кабинетдан чиқиб кетади. Кетаётиб бир четда кулимсираб турган Зафарга кўзи тушади-ю, тишининг орасидан чирт этиб тупурганча синфхона томон йўл олади.\nЁз. Саид бойваччанинг ҳашаматли ҳовлиси. Унинг ногирон ўғли Акбар хонасига беркиниб олиб ногиронлар аравачасида ўтирганча китоб ўқияпти. Хона эшиги кутилмаганда шарақлаб очилиб, ичкарига Зафар кириб келади.\n— Ака, рус тилидан ҳам «тўрт» олдим! — дейди у мамнун жилмайиб.\n— Ростданми? — сўрайди Акбар шартта китобдан бошини кўтариб. — Рост айтаётган бўлсанг, кел, сени бир бағримга босай!..\nАка-ука қучоқлашиб туришганда, телефон жиринглайди. Зафар югуриб бориб гўшакни кўтаради. Аммо кимнингдир узуқ-юлуқ овози келгандай бўлади-ю, алоқа узилиб қолади. Зафар гўшакни жойига қўйиб яна акасининг олдига қайтади.\n— Оббо тиришқоқ укам-ей! — табриклашда давом этади Акбар.\nБироқ гапи чала қолди. Ичкарига ҳовлиққанча хизматкор Лутфи опанинг эри Бозорвой кириб келади.\n— Опам қанилар? — сўрайди у стол устидаги шишадан минерал сув ичиш асносида.\n— Ойим иш билан кетганди. — жавоб қилади Акбар.\n— Холам… Базага бораман девди…\n— Иш чатоқ, болалар. — деди Бозорвой пешонасидаги терларни рўмолчаси билан арта-арта. — Лаънатилар тузоқ қўйишибди.\n— Нима?.. — Ака-укалар бараварига ранглари оқаринқираб Бозорвойга тикилиб қолишди.\n— Саккиз минг билан қўлга туширишди. Саккиз минг-а!.. Ишқилиб, буёғи яхши бўлсин!..\n— Очиқроқ айтсангиз-чи, кимни қўлга туширишди? — сўрашди ака-укалар бараварига.\n— Кимни бўларди? Дадаларингни… Шошилиш керак. Ҳали замон тинтувга кеп қолишлари мумкин. Кўзга яқин буюмларни беркитиш керак. Эҳ, опамни бир амаллаб топсайдик… Лаънати Лутфининг йўқлиги-чи!?. Лаънатилар, ёмон боплашди ўзиям! Ахир, Саид акамни қамаб қўйишлари мумкин. Оббо писмиқлар-ей! Оббо ярамаслар-ей!..\nБозорвой югурганча ташқарига чиқиб кетади. Телефон яна безовта жиринглайди. Гўшакни Зафар кўтаради. Аммо гўшакдан кимларнингдир сўкингани, жанжаллашгани эшитилгандек бўлади-ю, алоқа узилади.\nТашқарида кутилмаганда ит вовиллайди. Ҳовлида Зариф заргарнинг хотини — Зафарнинг онаси билан шерикчилик қилиб юрган аёл пайдо бўлади.\n— Ҳой, ким бор?\nҲовлига Зафар чопиб чиқади.\n— Биз бормиз, опоқи!\n— Ойинг… Ойигинанг қўлга тушиб қолди, болам!\n— Тез тилла буюмларни бекит!\n— Тушунтириброқ гапирсангиз-чи! Нима бўлди ўзи?\n— Минг марта айтганмиз, катта пул билан қилинадиган савдодан эҳтиёт бўлинг деб! Бунақа ишда гарткамчилик кетармиди. Вой шўрим, бекитинглар, қўлга илинадиган нарса борки, кўздан панага олинглар! Вой Худойим-ей, қандай кунларга қолдик-а!.. Тиллаларни гумдон қилинглар!\n— Ойижоним қани ўзи? — аёлнинг кўзларига умидвор термулиб сўрайди Зафар.\n— Участкада… Тергов қилишаяпти шекилли. Кўрдим-у, таксига югурдим. Вой шўрим, энди нима қилдик-а? Бизниям бир балога гирифтор қилмасайди бу ойиларинг. Дадаларинг қани, ишдами? Телефон қилинглар! Чорасини кўрсин. Ҳой менга қара, тилла буюм борки ҳаммасини бекитинглар дедим! Тез бўлинглар!..\nАёл пилдираганча кўчага чиқиб кетади.\nСаид бойваччанинг ҳовлиси. Ичкарида Зафар ва Акбар тумшайганча жим ўтиришибди. Акбар жимликни бузади.\n— Ўтир, нега қоққан қозиққа ўхшаб тик турибсан?\nЗафар индамай курсига ўтиради.\n— Ўзингни қўлга ол, укажон. — уни юпата бошлайди Акбар. — Эҳтимол ҳеч гап бўлмагандир. Шунчаки ваҳимадир. Биласан-ку, бунақанги ваҳималар илгариям бўлган. Барибир ёлғон бўлиб чиққан.\n— Ё дадамнинг ишхонасига қўнғироқ қилайми? — сўрайди Зафар.\n— Йўқ. Мелиса босган бўлса, телефонларниям кузатишлари мумкин. Сабр қилиб турайлик-чи! — дея уф тортиб қўяди Акбар. — Яна биронтаси кеп қолар. Лекин ишонмайман. Бир вақтнинг ўзида ҳам дадамни, ҳам ойимни қўлга олишлари мумкинмас. Яхшиси, сабр қиламиз… Эсингдами, Аббосхон аканинг хотининиям бир вақтлар шундай чув туширишган…\n— Эшитганман… Ака, ҳовлига чиқмаймизми?..\n— Бўпти. Ичкари димиқиб кетди. Бугун кун роса исийдиганга ўхшайди…\nАка-ука олдинма-кетин ҳовлига чиқиб кетишади.\nЗафар айвонга чиқиб Акабарга қалин кўрпачалар тўшаб ўтқазди. Айвондан бир метр пастдаги ҳовлидан анвойи гулларнинг ҳиди димоққа уриларди. Атроф жим-жит.\n— Ҳа энди… — деб қўйди Акбар беихтиёр ўйчан оҳангда.\n— Нимадир демоқчимидинг? — сўрайди Зафар Акбардан.\n— Дадамни айтаман-да… Пора олишини айтаман… Тушунсанг-чи!\n— Бир дадам эмас, ҳаммаям олади-ку пора!\n— Бошқалар инсоф билан олишади.\n— Демак, дадажонимиз инсофсиз экан-да? Шундай демоқчимисан?\nАкбар бир муддат сукут сақлаб олгач, давом этади.\n— Эҳ, ука, сен кўп нарсага тушунмайсан-да! Ақллисан-у, барибир тушумайсан. Эҳтимол, дадамиз чинданам қўлга тушгандир. Балки, бу гапларнинг ҳаммаси шунчаки ваҳимадир. Бизни алдаш учун атайин қилишаётгандир… Лекин ўзинг ўйлаб кўр. Дадамнинг ишида қинғирлик кўп эди. Бу иш бугун бўлмаса эртага барибир юз берарди. Балки, бугунгиси ваҳимадир. Аммо эртага ростаками бўлиши аниқ-ку!..\n— Ака, — деди Зафар акасининг тепасига яқин келиб. — бир гап айтсам хафа бўлмайсанми?\n— Йўқ, олдин сўз бер.\n— Хўп, ана, сўз бердим.\n— Дадажоним-чи, бир куни «Аканг китобга жуда берилиб кетди-да! Ахийри бир куни жинни бўп қолмасайди. Ёзувчилар таърифлаган дунё билан биздаги ҳаёт бошқа-бошқа. Китобнинг кетидан борган одам барибир хор бўлади» деганди. Нега тушунишни истамайсан? Ана, қўшнимиз. Райисполкомнинг муовини Аҳад ака, универмаг директори Ҳасан амакилар пора олишмайдими? Олишади-ку! Нега дадамни айблайверасан? Биламан, сен ойимниям доим чайқовчи дейсан. Ойим чайқовчи эмас. Ойим ҳожатбарор, ҳожат чиқаради. Мана, ўзинг ўйла, заргарлар яширинча узук, балдоқ, билакузук ясашади-ю, кимга сотишни билишмайди. Бошқа бир жойда эса, кимгадир шунақа тақинчоқлар керак. Эҳтимол қизигадир, эҳтимол келин тушираётгандир. Лекин кимда борлигиниям, қанча туришиниям билишмайди. Ойим ўша зориқиб турганларга хизмат қилади…\n— Барибир чайқовчилик. — дейди Акбар тескари қараб.\n— Чайқов эмас.\n— Чайқов… Майли, қўй, ука, барибир бир-биримизни тушунмаймиз…\n— Ахир, — Зафар аччиқланиб акасига қаттиқроқ тикилади. — Ота-онамиз буларнинг ҳаммасини бизни деб қилишаяпти! Дадам доим айтади-ку, мен яшаганимни яшаб олдим, энди сизлар учун яшаяпман деб. Бизни бахтли қилиш учун жонларини қийнашаяпти. Сен бўлсанг, бирини порахўр, бирини чайқовчи дейсан. Фикрингдан қайт!.. Кел, сенга чой дамлаб бераман. Ичасанми?\n— Керакмас. — Акбар қовоғини уйиб олади.\n— Қорнинг ҳам очгандир?\nАкбар индамайди. Ичкарида бирдан телефон жиринглаб, Зафар ўша тарафга чопиб кириб кетади.\nСаид бойваччанинг ҳовлиси. Аввал итнинг ириллагани эшитилади. Бир муддат ўтмай ичкарига Лутфи опа кириб келди-да, бошидаги тугунни полга ташлаб ўзи телефонга чопди.\n— Тўхтанг! — қичқириб юборди Зафар. — Телефонга тегманг!..\nЛутфи опа бўшашибгина ортга қайтди.\n— Вой болагинам-ей, — дея полга ўтирди у. — Жаннатхон қўлга тушиб қопти. Кирхонада эдим. Бўғоз сигирга ўхшаб лапангламай ўлгур заргарнинг хотини борди. Эгачингиз қўлга тушди, тезда бир иложини топинглар, газак олиб кетмасин, деди-ю, жўнаб қолди. Қўлга тушиб қоламан деб қўрқади-да мегажин!.. Уф-ф!.. Ўпкам оғзимга тиқилиб қолаёзди. Сув беринглар!.. Сен дарров дадангга қўнироқ қил. Тез бўл!.. Олдини олсин. Нақ иш катталашиб кетади-я. Вой шўрим, энди нима қиламиз-а?\n— Дадамга… мумкин эмас… — дейди Зафар бошини эгиб.\n— Ҳазилингни қўйсанг-чи, Арслоним, тез бўл!..\n— Холажон… Дадамниям… Ҳозиргина Бозорвой амаким келиб кетди… Милиция қўлга олганмиш…\n— Вой шўри-им!\n— Амаким уёқ-буёққа қўнғироқ қилиб юрманглар, кузатишаётган бўлишмасин деб тайинлади. Овозимизни ёзиб олишлари мумкин экан.\n— Э тавба! Э парвардигор! Валинеъматимизни нега қўлга олишади? Нега? Гапирсанг-чи, Арслоним!\n— Пора беришганмиш.\n— Порани ким бермайди-ю, ким олмайди? Тавба, ҳамма қилади-ку бу ишни!\n— Душманлари уюштирган бўлса керак. — дейди Зафар.\nЗафар акасининг елкасидан тутганча индамай бош эгади.\nСаид бойваччанинг дарвозаси. Дарвоза қаршисига тумонат одам йиғилган. Милиционерлар Саид бойваччанинг хотинини дарвозани очишга ундашаяпти.\n— Калитни беринг! — дейди дўқ аралаш унга баланд бўйли капитан.\n— Калит менда йўқ. — бош эгиб жавоб қилади аёл.\n— Ичкарида одам борга ўхшаяпти. Айтинг, очишсин дарвозани!\n— Калит йўқ дедим-ку!\n— Унда дарвозани бузишга мажбур бўламиз.\n— Буза қолинг.\nАёл индамай дарвозахона рўпарасидаги супачага ўтириб олади.\nШу пайт қаердандир судья Муҳамедовнинг хотини Қози хола исмли аёл — Ёқутхон опанинг яқин дугонаси пайдо бўлади. Келади-ю, аёлнинг елкасидан маҳкам қучиб олади.\n— Нима гап ўзи, ўртоқжон? — дейди тушунмаган кўйи милиционерларга кўз ташлаб.\n— Кўрмайсизми, туҳматга қолиб ўтирибман.\n— Милициянинг бўлгани шу. — дейди Қози хола кесатиб. — Дўппини ол деса, бошини кесиб боришади. Касалманд аёлни шунақаям қийнайсизларми? Уят-э!..\n— Опажон, иложи бўлса, сал четроққа ўтиб турсангиз! — дейди капитан Қози холага.\n— Менминан ишингиз бўлмасин.\n— Ҳозирча яқинлашишга ҳаққингиз йўқ.\n— Бекорларни айтибсиз. Юлдузим кўп деб дўқ ураверманг ҳадеб!.. Сиз мелиса бўлсангиз, мен судья Муҳамедовнинг хотини бўламан. Билиб қўйинг!\n— Менга деса, бош прокурорнинг хотини бўлмайсизми! Халақит берманг!..\nКапитан ортиқ сўз демай секин маҳалла оқсоқоли Қосимжон аканинг олдига кетади.\nСаид бойваччанинг хонадони. Ёқутхон опа индамайгина итчкари хоналардан биридаги курсида ўтирибди. Милиционерлар хоналарни бирма-бир тинтув қилишаяпти. Дарвозахонада қўшниларнинг ўзаро шивир-шивири эшитилади.\n— Нима бўпти ўзи?\n— Ёқутхон қўлга тушибди.\n— Тилламинан дегандай бўлишдими?\n— Эриниям ушлашганмиш.\n— Э, барибир чиқиб кетишади.\n— Буларда пул кўп. Ҳозирги замонда мелисалар фақат камбағални қамашади. Пули кўпдан қўрқишади.\n— Лекин… Қўли очиқ одамлар эди-да!\n— Садақа улашувчилар десангиз-чи!\n— Тўғри айтасиз, маҳалланинг оғзини ёпиш учун худойилар ҳам қилиб туришарди…\nСаид бойваччанинг хонадони. Тинтув деярли тугаб қолган. Навбат кумуш қутичага етганда Ёқутхон опанинг ёнида ўтирган Қози хола жонҳолатда қутини милиционернинг қўлидан тортиб олади.\n— Қутини беринг! — дўқ уради капитан.\n— Дўқ урма менга! — бўш келмайди Қози опа. — Дўқингни-чи, бориб бўйни тўла марварид хотинингга қиласан! Ойимчангни яхши танийман. Оёғидан бошигача тиллага кўмилиб юради. Ҳар тақинчоқларки, унча-мунча одамнинг етти ухлаб тушига кирмайди. Менга унақанги дўқ урмагин, шармандангни чиқариб ташлайман!..\nКапитан аёл билан тенглашгиси келмадими, индамай қолган буюмларни рўйхатга олиб ҳовлига чиқди.\nУ ниманидир сезгандек, Акбар ўтирган аравача томон юрган эдики, ичкаридан Ёқутхон опа чиқиб келиб маҳкам аравачага ёпишди.\n— Боламни қўрқитманг! — дея бақирди у капитанга. — У ногирон! Бунақа ишларни кўрмаган!\n— Мен аравачани текшириб кўришим зарур! Нари боринг, халақит берманг!\n— Жон болам, — Акбарни елкасидан тутиб ялинган оҳангда сўз қотди Ёқутхон опа. — Бор, кўчада бир айланиб келгин! Сайр қиладиган вақтинг ҳам бўп қолди…\n— Чиқмайман! — кутилмаганда қичқириб юборди Акбар йиғламсираб. — Мана энди жим бўлинг! Менга деса ўт қўйиб кетишмайдими! Чақиринг энди ҳимоячиларингизни!.. Билардим шунақа бўлишини…\n— Қўй, болам, қизишмагин! Уят бўлади.\n— Нари туринг! Тегманг менга!..\n— Шунақами?.. — тепасида турганча унинг нари кетишини кутаётган капитанга қараб қўйиб жаврай бошлади Ёқутхон опа. — Ҳали сен шунақамисан?.. Вой Худо, қандай кундларга қолдим ўзи?.. Мен ўғилмас, тўнғиз туққан эканман-ку, тўнғиз!..\n— Аравачада металл бор-да, шунинг учун жазавага тушиб қолдингиз!.. — ҳаммага эшиттириб деди Акбар.\n— Вой шўри-им!.. — ув тортиб юборди Ёқутхон опа. Ва шилқ этиб йиқилди…\nСаид бойваччанинг хонадони. Қози опа Ёқутхон опани ҳушига келтириб ўрнидан турғазади. Ёқутхон опа капитан аравачадан топиб сумкага жойлай бошлаган тилла тангалардан кўз узмаган ҳолда бўшашган кўйи дейди:\n— Бу… Тиллалар меники эмас… Бобоси боламга мерос қилиб қолдирган. Аравачада васиқа қоғозиям бор.\n— Мен ҳам сизники деётганим йўқ. — кулимсираб жавоб қилади капитан. — Барибир рўйхатга тиркашимиз шарт. Тегишли идоралар ҳаммасини аниқлайди.\n— Такрор айтаман. — дейди Ёқутхон опа Акбарга кўз ташлаб. — Ўғлимники булар. Ҳой, Акбар, бир нарса десанг-чи! Нега ишшайиб турибсан?\n— Демайман! — ўтирган ерида бақириб беради Акбар ва индамай аравачасини нари олиб кетади…\nМилиционерлар тинтувни тугатгач, рўйхатга киритилган ҳамма буюмларни олиб жўнаб кетишади. Улар кетиши билан Ёқутхон опа яна ўзини ёмон ҳис эта бошлайди.\n— Тез ёрдам чақиринглар! — дейди Зафар тўшаб берган ўринга чўзилиб. — Ёмон бўп кетаяпман! Бор, болам, дарвозани тамбалаб кел!.. Дугонажон, сиз кетманг!.. Мазам қочаяпти.\n— Кетмайман. — дейди Қози опа ва секин ичкари уйга кириб қутичани олиб чиқади. Қопқоғини очиб ичидаги тилла тақинчоқларни сўрига тўкади.\n— Хўш, Ёқутхон, мана, қутичангизни ҳеч бўлмаса асраб қолдим. Энди буни қаерга беркитасиз?\n— Билмасам. — дейди Ёқутхон опа бўшашиб. — Бериб қўяй десам, ишонарли одамим ҳам йўқ.\n— Ишонсангиз, бизникига беркита қолинг. — дея бирдан жонланади Қози опа. — Ҳарқалай Муҳамедов бор. Унча-мунча одам юрак ютиб бостириб киролмайди. Яна… Ўзингиз биласиз… Сизга азбаройи ачинганимдан айтдим-да!..\n— Бўпти. — дейди Ёқутхон опа. — Унда битта тилхат ёзайлик…\nҚози опа шоша-пиша Зафар олиб чиққан қоғозга тилхат ёзиб, остига Ибодхон Муҳамедова деб имзо чекади. Шундан сўнг икки дугона тилла тақинчоқларни кичкина тарозида тортиб қутичага қайтадан жойлашади.\nСаид бойваччанинг хонадони. Ичкарида Ёқутхон, ўғиллари Зафар, Зуфар, Акбар, қизи Нигоралар онани ўраб олишганча ўтиришибди.\n— Ойижоним! — Ёқутхон опанинг бўйнига осилади Нигора. — Мен жудаям қўрқиб кетдим.\n— Нега қўрқасан, қизалоғим? — меҳр билан қизининг сочини силаб сўрайди Ёқутхон опа.\n— Сизни қамаб қўйишади деб қўрқдим. Уйимизни олиб қўйишмайдими?\n— Қўрқма, оппоғим! Нега унақа деяпсан?\n— Ҳакимларнинг уйиниям олдин тинтув қилиб, кейин олиб қўйишган-ку!\n— Улар жиноятчи эди, шириним. Унақанги ёмон хаёллар қилма. Бор юзингни ювиб кел!\n— Ойи, нега қутичани Қози холамга бериб юбордингиз? — онага эътибор бермай сўрашда давом этади Нигора.\n— Қўй, бу ишларга аралашма.\n— Тақинчоқларнинг ярми сеники дегандингиз-ку!\n— Ҳалиям сеники. Худо хоҳласа, ҳаммасини бераман сенга. Бу уй, бойликлар, дадангминан нимаики топган бўлсак, ҳаммаси сизларники…\nБу гапдан сўнг Акбар онасига совуқ қараб қўяди.\n— Вой, нега чақчаясан? — сўрайди Ёқутхон опа ундан.\n— Нима қип қўйдингиз?\n— Нима қипман? Тавба!\n— Яна тавба дейди-я! Ҳамма ишни расво қилдингиз-ку! Энди одамларнинг кўзига қандай қараймиз?.. Онаси чайқовчи, тиллафуруш, отаси порахўр дейишмайдими?.. Дадамниям сизнинг очкўзлигингиз расво қилди!..\n— Мени ўғлим деманг!.. Аравачамгача тилла бекитган экансиз…\n— Секинроқ, қўшнилар эшитади-я! У тиллалларни бобонг раҳматли сенга атаб қолдирган.\n— Ёлғон! Ҳаммаси қалбаки…\n— Оғзингни юм!\n— Юммайман! Бутун дунёга жар соламан!\n— Сени туққанча илон туғсам бўлмасмиди?..\n— Илон бўлиб туғилсам, бу азоблар йўғиди.\n— Ўчир! Бўғиб ташлайман ҳозир!\n— Бўғинг! Бўғинг!..\nЁқутхон куч билан Акбарни тарсакилаб юборади. Аравача ағдарилади. Зафар ва Нигоралар ув тортиб бақира бошлашади. Ёқутхон тез ўзини қўлга олиб аравачани турғазади-да, Акбарнинг бошини маҳкам қучоқлаб олади.\n— Кечир, мени, ўзимнинг мажруҳгинам, кечир!.. Сени ҳеч қачон чертмагандим, кечир! Ўзимни йўқотиб қўйдим…\nАкбар индамасдан бошини аравача четига қўяди.\nИчки ишлар бўлими. Бозорвой Зафарни отаси билан учрашиш учун учрашув хонасига терговчи ҳамроҳлигида киритиб юборгач, ўзи ташқарида қолади.\nЗафар дадасини кўрибоқ ўзини унинг қучоғига отади.\n— Бас, бас, йиғлама! Ўзинг катта йигитсан-ку! — уни юпатади Саид бойвачча Зафарнинг сочларини силаб. — Худо хоҳласа, бир-икки кунда чиқиб кетаман. Ваҳима қилаверма, ўғлим!\n— Ростдан чиқариб юборишадими? — Саид бойваччага умидвор термулиб сўрайди Зафар.\n— Албатта… Эсингдами, бир пайтлар сенга бир гапни айтгандим?\n— Қайси гапни, дада?\n— Яна ўша гапни такрорлайман. Ҳозирги замонда одамлар Худога сиғинмай қўйишган. Ҳамма ҳозир ё пулга, ё амалдорга сиғинади. Улар учун пул Худо-ю, амалдор пайғамбар. Шундай бўлгандан кейин нимага қўрқасан? Пулимиз бор экан, бунақанги мелисаларнинг керак бўлса, бир дунёсини қўлимизга қўндирамиз.\n— Дада, ойимниям қўлга туширишди. — дейди Зафар оҳиста шивирлаб.\n— Нима? — Саид бойвачча худди ток урган каби сапчиб кетади. — Иҳ!!!\n— Тилла сотиб олаётганда қўлга туширишибди. Лекин ойим бўйнига олмабди. Бировники деб туриб олибди. Кейин… Акамнинг аравачасиданам тилла тангалар топишди…\n— Тилла дедингми?\n— Ҳа, элликта тилла танга. Ҳаммаси сўлкавой экан.\nШу пайт эшик шарақлаб очилиб, остонада соқчи пайдо бўлади.\n— Бўлди, учрашув вақти тугади.\n— Дадажон! — Саид бойваччанинг бўйнига осилади Зафар.\n— Тоғангга айт, бир илож қилиб олдимга келсин. — унга тайинлайди бойвачча. — Ойингга тайинла, шу кечадан қолмай Муҳамедовга учрашсин. Укаларингни ўпиб қўй. Аканг қалай?\n— Хафа қилманглар уни.\n— Кел, энди бир ачомлашайлик. Ойингни ёлғизлатиб қўймагин! Иложи бўлса, касалхонага ётқизинглар. Унгача ўзим чиқаман…\nЗафар дадасидан кўз узолмай орқаси билан юрганча ташқарига чиқиб кетади.\nТун. Саид бойваччанинг хонадони. Ҳовлидаги сўрида Ёқутхон ухлаётган болаларининг бирма-бир бошларини силаганча ғамгин ўтирибди.\nКутилмаганда дарвоза қўнғироғини кимдир устма-уст чала бошлади. Шовқиндан болалар уйғониб кетишди. Ёқутхон жонҳолатда бориб дарвозани очади-ю, уч нафар милиционер қуршовида ҳовлига ҳолсиз кириб келади. Ёмон бир ҳодисани олдиндан кўнгиллари сезган Нигора йиғлай бошлайди.\n— Болалар, сира қўрқманглар. — дейди капитан. — Ойиларингни сўроққа олиб бормасак бўлмайди. Айби бўлмаса, эртага албатта қайтиб келади. Эртага албатта ундан хабар олинглар!.. Қани, опа, болаларингиз билан тезроқ хайрлашинг. Вақтимиз зиқ…\nЁқутхон кўзи тўла ёш билан болаларини бағрига босиб бир муддат жим қолади.\nФақат Акбаргина унга яқин келмайди. Ҳовлининг бир бурчига аравачасини ғилдиратиб борганча тескари қараб олади.\nЁқутхонни икки милиционер икки тирсагидан тутиб ташқарига олиб чиқиб кетишади.


Мавлуда Асалхўжаеванинг иши судгача етиб бормай ҳал бўлди » Ўзбекистон янгиликлари – Zamin.uz\n24 март 2017, 14:14\nЎзбекистонда хизмат кўрсатган артист Мавлуда Асалхўжаева тўй-ҳашамларда аёллар либосини кийиб, пардоз-андоз билан Асалхўжаеванинг қўшиқлари фонограммасига оғиз қимирлатиб юрган йигитни судга бермоқчи экани ҳақида хабар берилган эди.\n“Qalampir” нашри Мазкур масалага ойдинлик киритиш мақсадида Мавлуда Асалхўжаева билан боғланди.\n“Сизларнинг сайтингизда чиққан хабардан кейин ўша тақлидчи йигит уйимга келди, узр сўради. Тўйларда қилаётган тақлиди менга безарар эканини тушунтиришга ҳаракат қилди. Шундай бўлса-да, эркак кишининг аёллар либосини кийиб, менинг қўшиқларим фонограммасига оғиз қимирлатиб туришига қаршиман. Мухлисларим ҳам буни ёқламаяпти.\nБобурга рози эмаслигимни айтдим ва энди тўйларда Мавлуда Асалхўжаева сифатида намоён бўлмасликка ваъда берди. Билишимча, “Ўзбекнаво” эстрада бирлашмаси вакиллари ҳам у билан тушунтириш ишларини олиб боришди. Кўрамиз, натижа қандай бўларкин”, дейди Мавлуда Асалхўжаева.\nЯнгиликлар » Маданият » Мавлуда Асалхўжаеванинг иши судгача етиб бормай ҳал бўлди\n21:04 Марҳум сухандон Абдумўмин Ўтбосаровнинг ўғли уйланди\n00:13 Санъаткорларнинг “ставкаси” қанча?\n11:15 «Даракчи» санъаткор ва бошловчиларнинг тўйлардаги «ставкалари» рейтингини тузди


Ўзбекистонда биринчи автомобиль ишлаб чиқарилганига 20 йил тўлди\nЖамият Дунё Футбол Мутолаа Жиноят Савол-жавоб Шоу-бизнес Hi-tech Lady Саломатлик Мозийдан садо Ҳидоят сари Ўзбекистонда биринчи автомобиль ишлаб чиқарилганига 20 йил тўлди\t10:19, 19 июль 2016\tБундан 20 йил аввал Асака автомобиль заводи ишга тушди. 1996 йил 19 июль куни Асакада «ЎзДЭУавто» қўшма корхонасининг расмий очилиш маросими бўлди. Президентимиз Ислом Каримов ўша тантанали маросимда бундай деди: «Ўзимизнинг юртимизда ҳам, узоқ ва яқин қўшниларимиз ҳам яхши тушунадики, бундай улкан заводни қуриш учун нафақат иқтисодий ва молиявий имкониятларга, балки катта маънавий қудратга, қолаверса, катта юракка ҳам эга бўлиш керак». Автомобилсозлик дунё саноатининг энг пешқадам тармоқларидан бири ҳисобланади, дея хабар беради ЎзА. Маълумотларга кўра, жаҳон ялпи ички маҳсулотининг қарийб ўн фоизини шакллантираётган ушбу тармоқ иқтисодиётни чуқур таркибий ўзгартиришга қодир. Бинобарин, автомобилсозлик ишлаб чиқаришга энг илғор ва мураккаб технологияларнинг кенг жалб этилиши, маҳсулотларнинг улкан қўшимча қийматга эга бўлишини таъминлайдиган қайта ишлаш тармоқларининг вужудга келишини рағбатлантириш орқали иқтисодиётнинг рақобатбардошлигини таъминлашга хизмат қилади. Мустақилликка қадар енгил автомобилга эга бўлиш ҳар кимга ҳам насиб этмасди. Мутлақо янги технологиялар, энг илғор талаблар асосида ишлаб чиқарилган миллий автомобилсозликнинг илк намуналари – «Damas», «Nexia» ва «Tico» юртимиз йўлларида пайдо бўлиши автомобиллар ҳақидаги тасаввурларимизда, таъбир жоиз бўлса, инқилоб юз беришига сабаб бўлди. Асака автомобиль заводи ўз фаолияти кўламини йил сайин кенгайтириб борди. Миллий автомобилсозликда янги русумлар пайдо бўлди. 2001 йилнинг август ойида «Matiz» хэтчбеки, 2002 йилнинг сентябрида янги русумдаги «Nexia DOHC» седани тақдим этилди. Компания деярли ҳар йили харидорларни янгиликлар билан хушнуд этиб келмоқда. 2003 йилда автомобиль саноатимиз «Lacetti» русумидаги автомашина ишлаб чиқаришни ўзлаштирди. 2004 йилнинг декабрь ойида бир литр ҳажмли двигатель ва автомат узатмалар қутисига эга «Matiz Best», 2006 йилнинг февраль ойидан янги «Damas II» автомашиналари ишлаб чиқарила бошланди. 2008 йилда тармоқдаги тўнғич корхона – Асака автомобиль заводи ҳаётида янги давр бошланди. Унинг негизида «Ўзавтосаноат» акциядорлик компанияси ҳамда «General Motors» компанияси таъсисчилигида «GM Uzbekistаn» қўшма корхонаси ташкил этилди. Ўзбек автомобиллари сафи янги, замонавий ва сифатли автомобиллар ҳисобига янада кенгая бошлади. 2010 йилда анча такомиллаштирилган ва технологик ихчамлаштирилган «Chevrolet Spark», 2011 йилда модернизация қилинган «Chevrolet Captiva», 2012 йилда «Chevrolet Malibu», 2013 йилда «Chevrolet Cobalt» автомобили ишлаб чиқарила бошланди. Сўнгги йилларда миллий автосаноатимиз автомобиллари қаторига янги русумдаги машиналар қўшилди. Хусусан, янгиланган «Lacetti», 2014 йил бошида «Orlando» оилавий автомобили намойиш этилди. – 2015 йилнинг июль ойида «GM Uzbekistаn» акциядорлик жамияти янги – «Labo» автомобилини омма эътиборига ҳавола қилди, – дейди «Ўзавтосаноат» акциядорлик компанияси бошқарма бошлиғи ўринбосари Алишер Комилов. – Compact LCV автомобиллар тоифасига кирадиган мазкур автомобиль кичик ҳажмли юкларни ташишда жуда қўл келиши билан ажралиб туради. Ушбу транспорт воситаси қисқа фурсатда «Damas» ва «Orlando» русумидаги автомобилларни ишлаб чиқаришни ўзлаштирган «Хоразм авто» заводининг навбатдаги муваффақиятли лойиҳаси бўлди.


ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ ОЛИЙ СУДИҲАЁТ САБОҒИ УҚҚАНГА ЮҚАР, УҚМАГАННИ ЧОҲГА ҚУЛАТАР from\nҲАЁТ САБОҒИ УҚҚАНГА ЮҚАР, УҚМАГАННИ ЧОҲГА ҚУЛАТАР\nҚирқ беш йиллик умри мобайнида олти марта судланиб, жами 32 йил-у 6 ой муддатга озодликдан маҳрум этилган шахснинг ахлоқан тузалиши, руҳан ва маънан соғломланишига умид боғласа бўлармикан? Афсуски, бу саволга тайинли жавоб бериш мушкул. Ҳаётини ўз қўли, қилмишлари билан аллақачон издан чиқарган кимсанинг жиноий кирдикорлари эса, давом этаяпти.\nБундай кимсаларни чор-атрофдаги умрини инсонийлик фазилатлари оғушида ўтказаётган фидоий ва меҳнатсевар кишилар, яқин қўни-қўшнилар эмас, ўзини жиноий қилмишлар домига ташлаб, азиз умрини аросатда ўтказаётган гумроҳларгина яхши танишади.\nУнинг ижтимоий сувратига ўзингиз ҳам разм солинг: 1975 йил Урганч шаҳрида дунёга келган Руслан Карюков ота-онасига муносиб фарзанд бўлолмади, инсонийлик бурчини ҳам бажара олмади. Ёшлигиданоқ ҳаётнинг кенг ва равон йўллари бир четда қолиб, қалтис, пастқам, зим-зиё ва хавф-хатарли манзилларини қўмсади.\nТурмушнинг ҳалоллик, поклик, чин одамийлик эпкинлари елгувчи, бироқ фидоий меҳнатни сўрагувчи файзиёб манзилларини излаш ва топиш саодати юртнинг муносиб фарзандлари, комил ва қобилу-қодир инсонларга насиб этади.\nШу томон интилмаган, аксинча, ҳаётнинг қарама-қарши тарафидаги бефайз, бетароват, қадам етмас маконларини қўмсаган кимсалар тўғри йўлдан адашиши аниқ.\nРуслан Карюков эсини танибоқ шу янглиғ чуқур чоҳга қулади. Ҳали йигирма ёшга тўлмаёқ, судланиб, ўз қилмишининг ажрини тортди. Орадан уч йил ўтиб пешонасига яна судланганлик тамғаси босилди. Тиббий йўсиндаги мажбурлов чораси билан «сийланди». 2000 йил учинчи марта жиноят кўчасига кирди. Ўғирлик устида қўлга тушиб, 1 йил муддатга озодликдан маҳрум қилинди.\n2008 йилда яна ўғирлик содир этди. Бу қилмишни ҳужжатлар, бошқа зарурий воситаларга қасддан шикаст етказиш ва нобуд қилишга оид жиноий хатти-ҳаракат асносида амалга оширди. Бу қилмиши учун суд ҳукми билан 5 йил-у 6 ой муддатга озодликдан маҳрум этилди. Орадан атиги 2 ойгина вақт ўтди.\nГарчи ҳибсда бўлса-да, жиноий қилмишдан ўзини тия олмади. Тағин ўғирлик — тағин жазо… Бу гал нақд 7 йилга қамалди. Фақат амнистия актига кўра, жазодан муддатидан илгари озод бўлди. Аммо ўзига нисбатан кўрсатилган кечиримлилик ва бағрикенглик неъматининг қадрига етмади. Озодликка чиққач, орадан 1 йил ўтмаёқ янги жиноий қилмишни содир этди: бу сафар бир бегуноҳ инсоннинг умрига зомин бўлди. У 19 йиллик озодликдан маҳрум этиш жазосига маҳкум этилди. Маҳкум ўз ноинсоний қилмишининг ажрини роса татигач, 2020 йилнинг июль ойида навбатдаги бағрикенглик акти шарофатидан яна озодликка чиқди.\nҲаётда дарди бедаво, муолажа кор қилмас касаллар ҳам учрайди. Кўнгли жиноий қилмишга мойил бандалар ҳам шулар сирасидан. Ҳарчанд уринманг, уларни бу йўлдан қайтара олмайсиз. Бу тоифадагилар ўз билганидан қолмайди. Дарҳақиқат, Русланнинг ҳам озодликдаги ҳаёти узоққа чўзилмади. Узоқ йиллик жиноий жазодан сўнг озодликдаги умргузаронликнинг учинчи ойи охирламёқ ўзи касб қилган жирканч амал — ўғирликнинг этагини тутди. Ўтган йилнинг 30 сентябрь куни ярим тунда одатига кўра кўча санқиб юриб, шаҳарнинг ўзи вақтинча бошпана топган 3-даҳасидаги 29-уй йўлагида назоратсиз қолдирилган «Белорус»русумли велосипедга кўзи тушди. Уловни кўргани ҳамон ўй ва андишани бир четга сурди. Ўғирлик мол эртасигаёқ бозорга чиқарилди. Унинг нархи аслида 800 минг сўм бўлса-да, Руслан атиги 200 минг сўм эвазига узоқ таниши М. Ҳамидовга сотиб юборди. Навбатдаги қўш ўлжани роппа-роса уч кундан сўнг — 3 октябрь тун чоғи қўлга киритди. Руслан бу гал шаҳарнинг Паҳлавон Маҳмуд кўчасидаги 228-Б-уй олдида пайдо бўлди. Узоқ чарчоқдан сўнг шу ердаги хилват жойда бироз ухлаб, ором олишга уринди. Шу ўринда айтиш керакки, Руслан учун борарга макон, яшарга жой йўқ эди. Бари яқинлари унинг баҳридан ўтишган, оиласи бузилган. Шу сабабли исталган уйнинг томи-ю, йўлаги, ҳовлиси-ю, ертўласи, дов-дарахтлар ости, ташландиқ ва хароба манзил-маконларнинг бари унинг учун ўлан тўшак эди. Қай маконни ихтиёр этса, ўша жойда тунаб кетаверади. Ўша тун ҳам шундай бўлди.\nРуслан ўзи етиб келган кўп қаватли иморатнинг хилватроқ жойидан тунашга жой излади.\nУй йўлаги бўйлаб том томон кўтарилди. Бинонинг учинчи қаватига етганида нигоҳи 10-хонадон эшиги олдида темир занжирга боғланган ҳолда қолдириб кетилган иккита велосипедга тушди. У ҳар эҳтимолга қарши ёнида омбур олиб юрарди. Бу дастгоҳ айни пайтда ўғирлик учун асқотди. Руслан ҳаялламай омбурни ишга солиб, ҳар икки уловни бир пасдаёқ «бандилик»дан бўшатди. Ўғирланган велосипедлар тез орада ишончли жойга яширилди.\nБироқ деворнинг ҳам кўз-қулоғи бор. Шубҳа-гумонлар ҳам асосли. Шундай қилиб десангиз, ўғирликка оид далиллар, важ-корсонларнинг бари Русланнинг ҳузурига етаклади.\nУ қилмишини хаспўшлаб ўтирмади. Барини оқизмай-томизмай айтиб берди.\nҲатто ҳали ҳеч кимга ошкор этилмаган сир — уч кун аввал амалга оширилган велосипед ўғирлигига оид ҳақиқатни ҳам очиб ташлади, қилмишини шахсан ўзи фош этди. Таниши М. Ҳамидовнинг уйидан топилган велосипед ушбу жиноятни тасдиқлади. Омади чопмаган харидор «мол»ни чиндан ҳам, Русланнинг қўлидан 200 минг сўмга сотиб олганини маълум қилди. Ўғирлик матоҳ тезда ўзининг ҳақиқий эгаси — фуқаро Б. Қадамовга қайтарилди. Ўша йилнинг 3 октябрь ойи оқшомида содир этилган ўғирлик натижасида қўлга киритилган ва 1 миллион 380 минг сўмга баҳоланган иккита велосипеднинг «тақдири» ҳам ҳал бўлди. Ҳар иккала улов яна ҳақиқий эгаси Л. Бобожоновага қайтарилди. Қилмишни суд йўли билан баҳолаш чоғи эса, ўғирланган велосипедларнинг бари эгаларига қайтарилгани, етказилган зарар бартараф этилгани маълумот учун қабул қилинди.\nБу сингари давомли жиноий кирдикорларни қандай изоҳлашни билмайсан, киши. Дарвоқе, қирқ беш йилдан кўпроқ умри мобайнида 6 марта судланиб, яна шунча бор жазога тортилган, такрор-такрор давомли кирдикорлар, озодликдан мосуво ўтган ҳаётидан заррачаям сабоқ ололмаган, шу алфозда рецидивист жиноятчи номини олган, охир-оқибатда бу билан ҳам кифояланмай еттинчи марта жирканч қилмишга қўл урган кимсанинг руҳан, ахлоқан тузалишига чиндан ҳам, умид ва ишонч борми? Хўш, бу фожиа нега юз берди? Карюковлар оиласидаги машъум инқироз: бир адашган банданинг шум қисмати бошқаларни нега безовта қилмади? У жазони ўтаб, уйига қайтгач, бир йўла ҳам бошпанасиз, ҳам ишсиз, ҳам моддий таъминотсиз қолди. Маҳалла фуқаролар йиғини, участка профилактика нозири, жамоатчилик масаланинг бу жиҳатига бефарқ қаради. Оқибат — фожиа: изи узилмаган, бири-бирига уланган давомли ва асоратли жиноий қилмишлар занжири…\nЭътиборсизлик, назоратсизлик оқибати шундай якунланди. Русланнинг сўнгги жиноий қилмиши юзасидан ўтказилган суд жараёнида барча масала эътиборга олинди. Қилмишнинг барча тафсилоти батафсил ўрганилди.\nСуд тергов органи тарафидан Руслан Карюковнинг сўнгги қилмиши юзасидан Жиноят кодексининг 169-моддаси 3-қисми «а» банди бўйича қўйилган айбни эътироф қилди. Бироқ судланувчининг ўз айбига тўлиқ иқрорлиги, пушаймонлиги, оғир ва мураккаб ижтимоий турмушга рўпарў келганини инобатга олди. Шу важдан Жиноят кодексининг унга нисбатан малакаланган моддаси талаби доирасида жазо чораси тайинланди.\nАйбланувчи ушбу кодекснинг 34-моддаси 2-қисми «б» бандига мувофиқ ўта хавфли рецидивист жиноятчи, деб топилди. Айби исботланган моддага асосан эса, яна 5 йил муддатга озодликдан маҳрум этилди.\nҲа, давомли ва такрор-такрор содир этилган машъум қилмишларнинг баҳоси ҳам, жазоси ҳам шу бўлди. Аммо ноумид — шайтон. Умид, илинжсиз яшамоқ инсонга хос эмас. Ҳар қандай вазиятда ҳам бу эзгу хислатдан айро яшамаслик даркор. Қани, умид ва ишонч билан кузатайлик-чи, Руслан галдаги жазодан қандай хулоса чиқараркан?! Бу ҳаётда узоқ йиллик оғриқли кунлар, давомли аросатли онлардан сўнг ҳақиқий тузалиш йўлига кираётган, чинакам ҳаёт бағрига қайтаётганлар оз дейсизми? Руслан Карюковни ҳам ўзлигини топган ана шундай бахтиёр замондошларимиз сафида кўришни истаймиз.


Неймарнинг трансфер можароси якун топди\nНеймарнинг трансфер можароси якун топди\n13 Июль 2017 09:26 0 130\nФИФА Неймар 2013 йилда «Сантос»дан «Барселона»га ўтиш жараёнида ҳеч қандай қонун бузилмаган деб қарор чиқарди. Бу ҳақда Неймарнинг манфаатларини ҳимоя қилувчи N&N Consultoria фирмаси матбуот хизматига асосланиб Globo Esportе хабар берган.\n«Сантос» клуби 2015 йилнинг майидаёқ Неймарнинг «Барселона»га ўтиши жараёнида клуб атиги 17 млн еврога эга бўлгани, футболчи ва N&N Consultoria фирмаси эса 58,5 млн еврони қўлга киритганидан норози бўлиб, ФИФАга шикоят қилганди.\nЭндиликда Бразилия клуби бу қарор устидан шикоят бериши учун 10 кун муҳлатга эга.\nШу билан биргаликда, футболчининг трансфер ҳуқуқида улушга эга бўлган DIS инвестиция жамғармаси Неймарни жазолашни талаб қилишда давом этмоқда. Бу ташкилот ҳам 2013 йили амалга оширилган ушбу трансфердан ўзи учун етарлича маблағ олмаганини даъво қилади.\nКалит сўзлар: якун, трансфер, топди, Неймарнинг, можароси\n18.11.2014 1687 0\n18.11.2014 1703 0\n18.11.2014 2280 0\n15.11.2014 2255 0\n15.11.2014 2268 0\n12.11.2014 2173 0\n12.11.2014 2210 0\n15.06.2017 11:57 203\n14.01.2017 09:29 753


2513 Хокимият Ургенчского района 23/02/2019 23/03/2019 1\n2019 йил “ ” № Урганч тумани\n1. Урганч туман Ички ишлар бўлими Йўл ҳаракати хавфсизлиги гуруҳи (Ж.Матрасулов) зарур шарт-шароитларга (техник диагностика ускуналарига, кўтариш мосламаларига ёки қараб чиқиш учун чуқурчаларга, назорат-ўлчаш асбобларига, асфальт ёки бетон қопланган бир текис горизонтал майдончага) ва малакали мутахассисларга эга бўлган ташкилотларда ва техника хизмати кўрсатиш станцияларида, тумандаги юридик ва жисмоний шахсларга, шу жумладан хорижий юридик ва жисмоний шахсларга тегишли бўлган транспорт воситалари Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2003 йил 31 январдаги 54-сонли қарори билан тасдиқланган “Транспорт воситаларини мажбурий техник кўрикдан ўтказиш тартиби тўғрисида”ги Низомга мувофиқ қуйидаги даврийликка мувофиқ мажбурий техник кўрикдан (кейинги ўринларда матнда “техник кўрик” деб юритилади) ўтказилишини таъминласинлар:\n4. Урганч туманида транспорт воситаларини техник кўрикдан ўтказиш учун тузилган комиссия таркиби 1-иловага мувофиқ, юридик шахсларга қарашли транспорт воситаларининг 2019 йилги мажбурий техник кўригини ўтказиш жадвали 2-иловага мувофиқ тасдиқлансин.\n5. Ушбу қарор Урганч туман ҳокимлигининг расмий нашри ҳисобланган “Урганч ҳаёти” газетасида эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.\n6. Туман ҳокимлиги бош юрисконсульти (С.Зарипов) мазкур қарорни туман ҳокимлигининг urganchhokimiyat.uz расмий веб-сайтига жойлаштирсин;\n7. Ушбу қарорнинг бажарилишини назорат қилиш Урганч туман ҳокимининг ўринбосари Б.Каримов зиммасига юклатилсин.\nУрганч туман ҳокими\tФ.Шарипов


Ўзбекистон туманилик 6 нафар юртдошимизга фуқаролик паспорти топширилди — Sof.uz\nЎзбекистон туманилик 6 нафар юртдошимизга фуқаролик паспорти топширилди\n12.09 17:39 155 Ўзбекистон\nФарғона вилояти Ўзбекистон туманида истиқомат қиладиган 6 нафар юртдошимизга Ўзбекистон Республикасининг фуқаролик паспорти топширилди.\nТуман ҳокимлигида карантин қоидаларига риоя этилган ҳолда ташкил этилган тадбирда уларга фуқаролик паспортлари тантанали равишда топширилди.\nТадбирда туман ҳокимлиги, туман ИИБ масъул раҳбарлари, туман Кенгаши депутатлари, давлат ва жамоат ташкилотлари вакиллари, оммавий ахборот воситалари ходимлари иштирок этди.\n- Ўзбекистонга 1993 йилда Қирғизистон Республикаси Жалолобод шаҳридан келин бўлиб келганман ва ўшандан бери шу туманда яшайман. 4 нафар фарзандим шу масканда туғилди. Турмуш ўртоғим билан яна 2 нафар фарзандни васийликка олганмиз. Фуқаролик паспорти берилишини 27 йил кутдим, - дейди Авғон қишлоғилик Одинахон Мирзаева.\n- Ўзим Ўзбекистонда туғилганман. Турмуш ўртоғим собиқ иттифоқ даврида 11 йил давомида Россия давлатининг олис ўлкасида бурғулаш корхонасида ишлаган. Ўша даврда, аниқроғи 1988 йилда у кишининг ортидан мен ҳам турар жойимдан доимий рўйхатдан чиқиб, қўшни давлатга вақтинчалик кўчиб ўтган эдим. 1993 йилда Ватанга қайтганмиз. Ўшандан буён фуқаролик паспортига эга эмас эдим, - дейди Пахтабўстон қишлоғида истиқомат қилувчи Жамилахон Янгибаева.\n- Раҳматли отам 1965 йилда қўшни Тожикистон Республикасига шахтада ишлаш учун кўчишган. 1971 йилда ўз туманимизда, Туюл қишлоғида туғилиб, сўнг отамнинг ортидан кўчганмиз. 1993 йил май ойида Тожикистондан қайтиб келганмиз, – дейди Шўрсув маҳалласида яшовчи Иброхимжон Махсудов.\nКеча, 12:55 1194\n10:06 50 Ўзбекистон\nКеча, 17:51 507 Ўзбекистон\nКеча, 14:25 394 Иқтисод\nКеча, 14:13 595 Жаҳон


Воизлик 45 — Dilkashradio.com\nИбронийларга мактубининг тўртинчи боби, ўн бешинчи оятидан биз Исо “ҳар томондан бизлар каби васвасага солинган”лигини ва бу Унинг биз учун Воситачи бўлишга тайёрланганини биламиз. Биз васвасага учраганимизда қандай ҳиссиётлари бошдан кечирамиз? Шу оятнинг ўзида Ибронийларга Мактубнинг муаллифи Исо ҳеч қачон васвасаларга берилгмаганини иложи борича ёрқинроқ кўрсатишга ҳаракат қилади. У бегуноҳ эди. Васвасага солиниш – гуноҳ эмас. Васвасага берилиш, яъни жонимиз душманга ён босиши гуноҳдир. Матто ва Луқонинг ёзувларидаги саҳрода васвасага солиниш ҳақидаги муфассалроқ ҳикояни ўқиб чиқишингизни сизларга таклиф қилар эдик.\nШайтон имонли одамни синаб кўриш учун ишлатадиган васвасалар одатда имонли одамнинг шу лаҳзалардаги энг ўткир эҳтиёжи ёки энг кучли кечинмалари билан боғлиқ бўлади. Матто ҳам, Луқо ҳам қирқ кунлик рўза охирида Исо жуда оч қолгани ҳақида, шу сабабли васваса қилувчи ўзининг бор макрини ишга солиб, Исога : “Агар Сен Худонинг Ўғли бўлсанг, бу тошга буюр, нонга айлансин!” деб таклиф қилгани ҳақида гувоҳлик қиладилар. Чунки васваса қилувчи хар бир инсоннинг энг заиф жоеини жуда яхши билади. Бу лаҳзада шайтон инсон табиатининг энг заиф томонларига, айнан: вужудни рози қилишга, ўзини ҳаммадан юқори қўйишга, ўз сўзини ўтказишни яхши кўришга тегиб ўтди.\nОчликдан азобланётган Исо Масиҳга шайтон: “Агар Сен Худонинг Ўғли бўлсанг, бу тошга буюр, нонга айлансин!” – деди. Ушбу маслаҳат Исо Масиҳни йўлдан оздириши керак эди. Қоринни тўқлашнинг осонгина йўли турганда, нега У очликдан азоб чекиши керак? Ҳожар саҳрода сув топди. Исроил халқи саҳрода манна билан озиқланди, Илёс пайғамбар овқат топди, ахир Исо Масиҳ худди шу нарсаларни хоҳлашга ҳақли эмасмиди? Ҳа, У ҳақли эди, бироқ У васвасага солувчига қулоқ солиши керак эмас эди. “Инсон биргина нон билан эмас, балки Худонинг оғзидан чиққан ҳар бир сўз билан яшайди”, -деб жавоб бериб, Исо Масиҳ ва шу айтилган гап билан шайтони енгиди.\nБу хақида Матто китобининг тўртинчи боби, тўртинчи оятида ва Лўқо китобининг хам тўртинчи боби, тшртинчи оятида ўқиб кўришимиз мумкин. Кейинги васваса шундай гап билан шайтон орқали Раббимизга нисбатан айтилди. “Агар Сен Худонинг Ўғли бўлсанг, Ўзингни бу ердан пастга ташла-чи”. Луқо тўртинчи боб, тўққизинчи оят. “Муқаддас шаҳар”- Қуддус, “маъбад тепаси”- маъбадни ўраб турган деворда баланд қад кўтариб турган Сулаймон равоқи ёки шоҳ равоқи кўриниб турарди. Бу васвасада иблис Исо Масиҳни Унинг ваколатини муваффақиятлироқ амалга оширишда Унга ёрдам бермоқчи бўлганида ишонтиришга уриниб кўрди.\n“Эганг Худовандни синама”, — деб жавоб бериб Исо Масиҳ бу маслаҳатни рад этди. “Агар тиз чўкиб менга сажда қилсанг, буларнинг ҳаммасини Сенга бераман” Матто 4:9. Бу таклиф замирида ўз сўзини ўтказишлик яширинган. Шоҳ ва Қутқарувчи бўлиш учун Ўзининг қанчалик камситилишни, қанчалик жудоликларга йўлиқишини ва халқдан қанчалик ҳақоратларни эшитишни бошдан кечириши кераклигини Исо Масиҳ билар эди.


Россия Сурияда 600 дан кўпроқ қурол ва ҳарбий техника намунасини синовдан ўтказди\nРоссия Сурияда 600 дан кўпроқ қурол-аслаҳа ва ҳарбий техника намунасини, жумладан янги зарба бериш авиация воситалари ва ёппасига ўт очиш реактив тизимларини синовдан ўтказди. Бу ҳақда Россия мудофаа вазири ўринбосари Юрий Борисов маълум қилди.\n“Деярли барча қурол намуналари ўзини қандай тутиши, қандай реал кўрсаткичларни кўрсатишини била олишимиз учун Суриядаги ихтилофдан ўтган. Биз Суриядаги ихтилоф вақтида 600 дан кўпроқ намунани синовдан ўтказдик”, деб айтган Борисов “Армия 2017” форуми вақтида.\nУнинг айтишича, янги авиация техникаси, янги шикаст етказиш воситалари, ҳимояланган автомобиллар, янги кийим-бош синовдан ўтказилган.\n“Синовлар натижаларига кўра, бир қатор қурол намуналаридан воз кечишимизга тўғри келди, чунки амалиётнинг кўрсатишича, ушбу намуналар уларга қўйилган барча талабларга дош бера олмаган”, деб қўшимча қилган Борисов.\nУнинг таъкидлашича, Суриядаги Ҳмаймим базасида саноат корхоналари мутахассислари доимий асосда фаолият юритмоқдалар. Улар аниқланган камчиликларни бартараф этмоқдалар ёки уларни қайд қилмоқдалар.\nРоссия Сурия қурол-аслаҳа


Озод Шарафиддинов. Ажални енгган адиб (2005) | www.ziyouz.uz\nБош саҳифа МатбуотҲозирги давр матбуотиОзод Шарафиддинов. Ажални енгган адиб (2005)\nҲозирги ёшлар, минг афсуски, Самар Нур деган адибнинг асарлари тугул, номини ҳам билмайди. Ҳатто таҳририятда ишлайдиган баъзи ходимлар мендан «Ким эди у? Номи таниш эшитиляпти-ю, лекин эслаёлмаяпман», деб анқовсираб сўрашади. Ҳолбуки, у Навоий замонида яшаб ўтган ижодкор эмас. У ҳаёт бўлганда бу йил 70 ёшга кирар эди. Яна бунинг устига у жўнгина, оддий бир ижодкор эмасди. У ёзувчи, энг меҳнаткаш, сўзга, адабиётга садоқатли, ҳар сўзини масъулият билан айтадиган, китобхон олдидаги бурчини доим ҳис қиладиган адиб эди.\nУ 60-йилларнинг бошида адабиётга кириб келди, аммо бунга қадар ҳаётда анча нарсани кўрган, дурустгина тажриба орттирган, бир сўз билан айтганда, адабиётга ҳали оғзидан она сути кетмаган бола бўлиб эмас, ҳаёт ва адабиёт ҳақида жиддий, салмоқли фикр юрита оладиган, балоғатга етган шахс сифатида кириб келган эди.\nСамар Нуров Қашқадарё вилоятида, Қарши туманидаги қишлоқлардан бирида туғилган. Унинг болалиги кўпгина болалар каби баҳорда гуллари, майсалари камалак ранглари билан товланадиган, ёзда олтинсимон буғдойлари денгиздек мавжланиб ётадиган, қишда оппоқ қор билан қопланадиган қирлар қўйнида, қишин-ёзин тиниб-тинчимайдиган қўй сурувлари орасида кечди. Болалик йиллари ҳар қанча машаққатли бўлмасин, айни шу кезларда у она юртининг бетакрор хушбўй ҳидларини дилига жо қилди, Қашқадарёнинг софдил ва меҳнаткаш одамларига муҳаббат бир умрга унинг қалбидан ўрин олди. Ўқишни тугатар-тугатмас қўлига қалам олди, ўзига яқин нарсалар ҳақида ёза бошлади. Кейин меҳнат кишилари дунёси, руҳиятини чуқурроқ ўрганиш учун Чимқўрғон сув омбори қурилишида экскаватор машинисти ёрдамчиси бўлиб ишлади. Шунинг учун олий ўқув даргоҳига келганда унинг олдида қайси факултетни танласам экан, нималар тўғрисида ёзсам экан, деганга ўхшаш саволлар кўндаланг бўлгани йўқ.\nБиринчи қадамларидаёқ унинг ўзига хос бақувват истеъдоди намоён бўлди — у замондошлари тўғрисида, уларнинг ички дунёлари, дардлари, кечинмалари тўғрисида тўлқинланиб ёза бошлади. Унинг илк асарларидаги самимият ва ҳаяжон китобхонни бефарқ қолдирмади — улар адабиётга ўз овози, ўз мавзуи, ўз қарашлари билан дадил кириб келаётган ёш ижодкорни қизғин табрикладилар ва унинг ижодини интиқлик билан кузата бошладилар.\nУнинг дастлабки очерк ва мақолалари ҳаётийлиги ва ҳаққонийлиги билан ажралиб турарди. Унинг биринчи йирик асари «Сув қўшиғи» очерки Орол муаммосига бағишланган бўлиб, муаллиф ўша кезлардаёқ бу муаммонинг энг муҳим ва мураккаб қирраларини қаламга олганди.\nЎқишни битиргач, у республика матбуотида турли лавозимларда ишлай бошлади. Ўша пайтлардаги отахон газетамизда масъул котиб даражасига кўтарилди. Таҳририятлар бу қобилиятли ижодкорга жон-жон деб ўз бағридан жой берарди. Қисқа муддатда унинг ўндан ортиқ очерк, қисса ва ҳикоялар тўплами босилди. «Майсаларни аёз урмайди», «Нарвон» каби қиссалари эса 60-йиллардаги ўзбек насрини бойитадиган асарлар бўлди. Уларнинг ҳаммасида адиб биринчи навбатда жонажон юрти — Қашқадарё муҳаббатини куйлади. Табиати баҳорда ипакдек майин, қаҳратон қишларда ғоятда бешафқат бўладиган бу воҳа китобхон кўз ўнгида дунёдаги энг севимли масканлардан бири бўлиб гавдаланади. Унинг одамлари эса адиб учун энг азиз, энг эъзозли одамлар сифатида тасвирланади. Айни чоғда адиб бу ўлканинг ички муаммоларини, одамларнинг бахти ва яшашига халақит бераётган турли иллатларни қаламга олишдан, уларни фош қилишдан чўчимади.\nШу ўринда бир савол туғилади. Бадиий асарларда тасвирланадиган Ватанга муҳаббат, юрт ишқи нимадир? Бу ҳадеб Ватаннинг тоғларию боғлари, дарёларию кўллари, шаҳарларию қишлоқлари, ўтмишию бугунини мақташдан иборатми? Уларнинг шаънига ҳамду санолар айтиш билан чекланса ё бу борада ижодкорлар «ким ўзарга» мусобақалашса, шу билан Ватанга муҳаббат тасвирланган бўладими? Ҳа, албатта, адиб ўз юртининг гўзалликларидан шодланмоғи керак. Лекин муҳаббат дегани фақат мақтов ёки ҳамд-санодан иборат бўлиши мумкин эмас. Умуман, Ватан муҳаббати, масалан, эркак ва аёл ўртасидаги муҳаббатдан фарқ қилади. Ватан муҳаббати Ватаннинг дардларидан изтироб чекишни ҳам тақозо қилади, бунга эришмоқ учун эса адиб ёки шоир ҳаётдаги турли кемтиклар тўғрисида ёки Ватан ҳуснини бузиб турган сўгаллар тўғрисида, улардан халос бўлиш йўллари ҳақида бор овози билан ҳайқириб айта олмоғи керак. Акс ҳолда ҳаммамиз шоир айтган тилла балиқчадай ўзимиз яшайдиган масканни «жаннатмакон» маскан дея мақтаниш билан ўтиб кетамиз. Кемтиклар эса ҳамиша топилади. Одамзод ҳеч қачон том маънода мукаммал бўла олмаганидек, унинг ҳаёти ҳам, турмуш тарзи ҳам, яшаш жойи ҳам мутлақо бекаму кўст жаннат бўлмоғи мумкин эмас.\nСамар Нуров дил тубидан сирқиб чиққан кўзёшлардан юртининг яралари учун шифо излаган адиб эди. Унинг бундай асарлари Самарнинг ижодига катта умид билан қарашга, ундан кўп нарсалар кутишга даъват қиларди. Адиб ўз куйининг авжига кўтарилиб келмоқда эди. У яқин келажакда ҳали ёзилмаган асарларини ёзиб беришига, ҳали айтилмаган гапларини айтишига ҳеч кимда шубҳа йўқ эди. Адибнинг осмони чароғон, йўллари нурафшон, қалами равон, истеъдоди яшнаб очилаётган фасллар эди.\nБироқ… Минг афсуски, ҳаётда ҳаммавақт ҳам биз ўйлаб, чамалаб, битириб қўйган ишларимиз рўёбга чиқавермайди. Гўёки ҳаёт биз эришаётган муваффақиятларга бахиллик қилади-ю, бир чапак уриб, ҳамма ишимизни чаппасига юргизиб юборади. Кўпинча, бунақа эврилишлар сабабини тополмай, «мен қиламан ўттиз, худойим қилади тўққиз» деб ўзимизга тасалли бергандай ўтиб кетаверамиз. Буюк шоир Маяковский ҳам шеърларидан бирида «сайёрамиз қувончларга мослашган эмас» деган эди. Ҳар ҳолда ҳаёт ҳар қанча гўзал бўлмасин, унда одамларнинг ютуқларини кўришда муайян бахиллик бор.\nФалокат кутилмаганда рўй берди.\n1973 йилнинг июн ойи. Ўша йили Ўзбекистонда ёз жуда иссиқ келди. Баъзи юртларда ҳавонинг иссиқлиги 30 даражадан ошса, ҳаммаёқ қиёмат бўлиб кетади. Билмадим — ўзбеклар қандай халқ экан. Совуғу иссиқ қирқдан ошса-да меҳнат қилишдан, ишга боришдан тўхтамайди. Деҳқон-ку, тангадек сояси йўқ пахта даласида дошқозон ичида қайнаётгандек бўлса ҳам, пахтасини парвариш қилишдан тўхтамайди.\nЎша кезларда Самар «Қизил Ўзбекистон» газетасининг топшириғи билан «Оқ олтин» туманига хизмат сафарига боради. 22 июн куни — жазираманинг авж нуқтаси — у кун бўйи дала кезади, деҳқонларнинг иши билан танишади, уларнинг дард-ҳасратларини ён дафтарига эмас, қалб дафтарига ёзиб олади. Кейин ишлар битгач, кечки пайт дала шийпони ёнида бир-икки ҳамроҳ билан бориб дам олишга чоғланади. Шийпон олдида ҳовуз ҳам бор экан. Кун бўйи саратон офтобида куйиб терга ботган Самар ҳовузда чўмилиб, нафас ростламоқчи бўлади. Болалигидаги шўхликлари эсига тушиб кетадими — у югуриб келиб, сувга калла ташлайди. Фалокат уни сув тагидаги цемент қувур шаклида кутиб турган эди. Самар қувурга боши билан урилади. Унинг бўйин суяги синган эди. Бир зумда қўл-оёқлари шол бўлиб қолади. Танани қимирлатиб бўлмайди. Шу тарзда бир йил давомида ҳаёт-мамот жанги бошланади. Врачларнинг айтишича, бунақа оғир зарбага учраган одамнинг юзтадан тўқсон тўққизтаси ҳаётдан кўз юмар экан. Самар аҳволи ҳар қанча оғир бўлмасин, қўл-оёқдан ташқари ички аъзолар ҳар қанча лат еган бўлмасин, яшаб қолмоқ учун жон-жаҳди билан кураша бошлади. «Кураша бошлади» дейиш — айтишга осон. У оғизнинг бир чеккасидан чиқиб кетаверади. Лекин сиз бунақа фалокатга учраган одам чекадиган дардларни, мислсиз оғриқларни, зирқирашларни, кўнгил озишларни ва энг муҳими — бу азоблардан тўйиб, ўлимга рози бўлган одамнинг ночор ётган жойида ўлолмай чеккан изтиробларини кўз олдингизга келтиринг. Бундан ташқари, сон-саноғи йўқ уколлардан бадани илма-тешик бўлиб кетган, «капельница» деганини кўрса одамнинг кўнгли беҳузур бўлади. Ҳар хил шланглар, боғланган яралар, баданнинг турли жойига тиқиб қўйилган трубкалар… Уларни бировнинг ёрдамисиз эплаёлмайди, овқатни ҳам ёш боладек биров едириб қўймоғи керак.\nБу азоблар етмагандек, уйқусизлик азоби ҳам ёмон қийнайди. Эҳтимол, шу уйқусиз узоқ тунларда интиқиб тонг отишини кутиб ётган Самар шоирларнинг юлдузли тунлар ҳақида жўшиб куйлаганларининг бари ёлғон эканини кашф қилгандир. Касалхонада беморларнинг иккитасига биттадан ҳамшира бириктирилган — улар ҳар ярим соатда беморни бир ёнбошидан бошқа ёнбошига ағдариб қўяди.\nЭҳтимол, бунақа пайтларда Самар «саломатлик — туман бойлик» деган гапнинг маъносини қалбан жуда чуқур уққандир. Дарҳақиқат, бурнинг қичиса уни бемалол қашимоқ, истаган пайтингда истаган алпозда чўзилиб ётишнинг ўзи қандай бахт! Самар неча марталаб ўз жонига қасд қилмоқни ўйлагандир. Бир амаллаб кроватдан ерга юмаласа бас — бу азоблардан қутулади-қўяди. Бироқ у бундай қилолмасди. У ҳаётни жуда ҳам севарди. Узоқ яшамоқни орзу қиларди. Ахир, эндигина 38 га кирди. Авжи навқирон пайти, авжи ишлайдиган, яратадиган пайти. Ахир, ҳали унинг қанчадан-қанча ниятлари китоб шаклига тушгани йўқ. Ижодкор одам юрагидаги дарду ҳасратларини қоғозга туширмасдан кетолмайди-ку! Майли, ажал ҳар куни тажовуз қилсин, майли ҳар тунда Азроил унинг жонини олмоқ учун чиройли, келишган йигит тарзида, гоҳ кекса, мункиллаган қария шаклида келсин — Самар унга бўш келмайди. Бир йил касалхона палаталарида узлуксиз давом этган Ажал билан Инсон ўртасидаги ҳаёт-мамот жангида Инсон ғолиб чиқди. Майли у ногирон бўлиб чиққан бўлсин, майли, унинг ҳаракат қилиш имкониятлари анча чекланган бўлсин, майли, унинг жисмоний қуввати анча камайган бўлсин, барибир, Инсон ғалаба қилди. Самар яна бир марта Инсон иродаси, руҳий қудрати қанчалик чексиз имкониятларга эга эканлигини ҳаммага намойиш этди. Жуссаси унчалик катта эмас эди, унинг полвонлик келбати йўқ эди. Зоҳиран қараганда унчалик бақувват кўринмас ҳам. Аммо унинг ички қудрати имони бутунлиги учун, фидойилиги ва садоқати учун бу курашда енгиб чиқди.\nАлбатта, бу ғалаба ўз-ўзидан қўлга киритилгани йўқ. Бунда ўз ишига садоқатли врачларнинг хизмати катта, бунда ҳамкасбларининг, ижодкор дўстларининг ҳам ҳиссалари бор. Ўзбекнинг ахлоқида ҳамиша беморлар ҳолидан хабар олиш ҳар бир одам учун ҳам фарз, ҳам қарз экани уқдирилади.\nСамар тўшакка михланиб ётганида ёғочдек қотиб қолган бармоқларини қалам тутишга яраши учун тинимсиз уқалаб ётган кезлари Абдулла Орипов бошчилигидаги бир гуруҳ ёзувчилар уни кўргани боришади ва далда гаплар билан унинг кўнглини кўтаради. Яна кекса ёзувчимиз Назир Сафаров ҳам атайин уни кўргани касалхонага боради. Буларнинг ҳаммаси Самарга далда беришда, руҳан қўллаб-қувватлашда катта рол ўйнайди. Бироқ булар билан бир қаторда яна бир факт борки, уни тилга олмаслик сира мумкин эмас. Самарни ўлим чоҳидан чиқариб олишда унинг турмуш ўртоғи Олияхоннинг ўрни бениҳоя катта бўлди. Олияхон Самардан икки-уч ёш кичик, лекин унинг ҳам ички қудрати, иродаси, вафодорлиги, садоқати шу қадар улуғ эдики, бу улуғворлик қаршисида ажал чекинишга мажбур бўлди. Олияхон яна бир марта аёлларимизнинг буюк хислатларини бутун дунёга намойиш қилди. Шоир Абдулла Орипов ёзганидек, бундай аёлларнинг улуғворлиги қаршисида фақат бош эгиб таъзим қилмоқ керак. Мен ишонаман — эҳтимол, замонлар ўтиб, «Самариддин ва Олиябону» деган бир достон ёзилар. Эҳтимол, бу достоннинг ҳам шуҳрати «Тоҳир-Зуҳра» ва «Лайли-Мажнун»лардан қолишмайдиган бўлар. Эҳтимол, у ҳам Инсоний муҳаббатга, вафо ва садоқатга қўйилган ўлмас ҳайкал бўлар.\nШу нуқтада Самар ҳақидаги гапларни бир лаҳза тўхтатиб, Олияхон тўғрисида икки оғиз гапириш лозим. Олия институтни битириб «иқтисодиёт» фани бўйича диплом олиб, Самарга турмушга чиққанида ҳар қандай ёш келинчак сингари унинг қалбида ҳам бир дунё бир-биридан ширин орзулар бор эди. У, албатта, турмуш осон кечмаслигини, уларни рўёбга чиқармоқ учун жон-жаҳди билан курашмоқ кераклигини биларди. Лекин Олия бу курашлар, машаққатларнинг ҳеч қайсисидан қўрқмас эди. У руҳан курашга тайёр эди. Ахир, у ёлғиз эмасди-ку? Бу курашда уни қўллаб-қувватловчи, ҳар қандай шароитда унга мадад берадиган суянган тоғи — севган турмуш ўртоғи бор. Улар халқ мақолида айтилганидек, «қўш ҳўкиз» бўлиб, турмуш аравасини бемалол торта оладилар ва манзилга етиб борадилар. Бироқ бу орзуларнинг ҳаммаси рўё бўлиб чиқди. Турмушнинг бир зарбаси билан орзулар қоқигулдек ҳар томонга тирқираб кетди. Олия бошига тушган мусибатлар улар хаёл қилган қийинчиликлардан минг баъд зўрроқ эди. Наҳотки, ҳаёт дегани шу қадар шафқатсиз бўлса? Наҳотки, тақдир деганлари икки муштипардан ўзининг бир шингил меҳрини шунчалар аяса? Ахир, уларнинг нима гуноҳлари бор эди.\nҲа, минг афсуски, ҳаётда бунақа сабабсиз фожеалар, кутилмаган синовлар тез-тез учраб туради. Самар фалокатга учрагандан кейин Олия учун янги ҳаёт бошланди. Самар касалхонада бир йил муттасил ётди. Бу муддат давомида унинг ёлғиз қолиши мумкин эмас эди — Олия энг яқин одами, севикли хотини сифатида кечасию кундузи унинг ёнида бўлмоғи, Самарнинг ҳар бир хатти-ҳаракатидан бохабар бўлиб турмоғи керак эди. Шундай қилди ҳам — у ўзлигидан воз кечди, «иқтисодчи» деган дипломини сандиққа жойлаб, кечаларини Самарнинг кровати ёнида уйқусиз ўтказа бошлади. Аммо бу билан иш битмас эди — бу замонда бемор бўлиш қийин — бунинг учун битмас-туганмас давлатинг бўлса тузук. Дори-дармонлар фалон пул. Бундан ташқари, яна унга-бунга пул тутқазмасанг, яхшироқ қарашмайди. Бола-чақа ҳали ёш —уларга ҳам озиқ-овқат, кийим-кечак керак. Буларнинг бари учун пул керак. Самарнинг бетоблиги билан рўзғорни тебратиб турган маблағ оқими ҳам тўхтади.\nЭнди бу муаммо ҳам Олиянинг зиммасига тушди. У касалхонага яқинроқ жойдаги бир корхонага фаррош бўлиб ишга кирди. Бироқ фаррошликдан оладиган пули урвоқ ҳам бўлмади, яна бир корхонага қоровул бўлиб жойлашди. Шу аҳволда унинг топган пули тақдир зарбасини бир даража юмшатишга ёрдам берди. Албатта, Олиянинг бу хатти-ҳаракатлари бесамар кетмади. Самар хотинининг фидойилигидан жуда катта мадад олди — нимжонгина, увоққина хотини аёл боши билан шунчалик жонбозлик қилаётган экан, унинг қарамоғида Самарнинг нола-фиғонлар чекиши, фақат шикоят билан интиҳони кутиб ётавериши тўғри бўлмайди. Самар ўзининг бутун иродасини, ички қудратини сафарбар қилиб, нима қилиб бўлса-да, бу мудҳиш чоҳдан чиқиб олишга ҳаракат қилди.\nМуҳаббат оламни қутқаради деганларида шуни назарда тутишса керак-да. Одамнинг меҳри одамга куч ато қилиши шу бўлса керак-да. Бир йил деганда Самар оёққа туриб, касалхонадан чиқди. Аммо бу билан Самарлар оиласининг бошига тушган мусибатлар тамом бўлгани йўқ. Касалхонада кечган бир йиллик азоб-уқубатлардан иборат ҳаёт кўп қисмли фожианинг фақат биринчи пардаси эди, холос. Янада мислсиз қийинчиликларга, одам боласидан бошқа ҳеч қанақа махлуқ чидаёлмайдиган азоб-уқубатларга тўла драманинг иккинчи пардаси бошланди. Самар касалхонадан чиққани билан уни соғайиб кетди дейиш мумкин эмас эди — унинг ўзи бировнинг ёрдамисиз юролмас, қўллари бир нарсани тутишга, ҳатто қалам ушлашга ҳам ярамасди. Узоқ муддат давомида тўшакда ҳаракатсиз михланиб ётиш, муттасил ўткир дориларни қабул қилиш унинг ички аъзоларига ёмон таъсир кўрсатган, жигар, буйрак, юрак кабиларни анча ишдан чиқарган эди. Бундан ташқари, тиббиёт комиссияси уни биринчи тоифа ногиронига чиқарди. Шўро ҳукумати эса унга 80 сўм нафақа тайинлади. Фақат бир неча йилдан кейингина нафақа миқдори 120 сўмга етди. Аммо бу ҳам тўрт кишининг тирикчилиги учун кам эди. Албатта, ҳар қандай соғлом меҳнаткаш одамда бўлганидек, Самарнинг ҳам омонат кассасида 10 000 сўм пули бор эди. Бу пулга бир неча муддат тирикчилик қилса бўларди. Бироқ шўро ҳукуматининг ўзи куйиб кетганидек, фуқароларнинг омонат кассаларидаги пули ҳам таг-туги билан куйиб кетди. Оила янада ночор аҳволда қолаверди.\nСамарлар Тошкентда кўпқаватли иморатнинг тўртинчи қаватида яшар эдилар. Хаста одам учун тўртинчи қаватга тушиб чиқиш, ҳатто ўша қават ҳавосидан нафас олиб яшаш жуда қийин эди. Шунинг учун улар ўзлари туғилиб ўсган Қарши шаҳрига кетишга ҳаракат қилишди. Қарши туғилган шаҳри, лекин шундоқ бўлса-да, унинг ногиронларга, муҳтожларга кўзи учиб тургани йўқ эди. Бир неча йил деганда шаҳар ҳокимлиги уларга 6 сотихлик чала қурилган бир жойни беришди. Самарлар бошпаналик бўлганларига жуда хурсанд бўлишди, лекин (яна «лекин») бу жойнинг ҳақини тўламоқ керак эди. Эр-хотин минг хил азоблар билан меҳнат қилиб, тўрт йил деганда иморатнинг пулидан зўрға қутулдилар. Уйда яшамоқ учун зарур коммунал шароитлар йўқ эди — Олия эрини ёз кезларида даҳлизда тоғорага ўтқазиб чўмилтирар, қишда эса чўмилтиришлар тўхтар эди. Уй иситилмасди, қаҳратон совуқ кунларда Олия тошни қизитиб челакка солиб кўрпага ўраб Самарнинг кровати ёнига қўярди. Самар шу доҳиёна тарзда ўйлаб топилган печканинг тафти билан жон сақлар эди. У қийинчиликлар қаршисида осонгина бўйин эгадиганлар тоифасидан эмасди. Хотинининг кўмагида тиришиб-тирмашиб ижод қила бошлади. Бу ишда унга дўстларининг, касбдошларининг диққат-эътибори, ғамхўрлиги ёрдам берди. Ўзбекистон халқ ёзувчиси Худойберди Тўхтабоев у билан кўп мулоқотда бўларди. Ўзувчилар уюшмасининг Қашқадарё бўлими унинг 65 йиллиги муносабати билан ижодий кечасини ўтказди. Буларнинг бари Самарга далда берди, тақдир тўлқинларининг янги зарбаларига дош беришда кўмак бўлди. Бу воқеалар, бу кунлар ўша кезларда Самар учун ҳаётидаги энг унутилмас, энг нурли кунлар бўлди. Аммо…\nҚизиқ, инсон ҳаётининг ақл бовар қилмайдиган ғалати томонлари бор — унда кўпинча ҳар бир воқеанинг кетидан бир-иккита «аммо», «лекин»и чиқиб келаверади. Бир одамнинг эшигини таъқиб этган мусибатлар нима учундир қайта-қайта шу эшикни қоқаверади. Бу орада оилага таянч бўлиши керак бўлган ўғил тўсатдан касал бўлиб қолди — унинг ичидан қон кета бошлади. Уни асраб қолишнинг иложи бўлмади.\nОрадан кўп ўтмай эса уларнинг бўйи етган қизлари ўқишдан қайтаётганда безорилар кўчада бошига темир билан уриб, сумкасини тортиб олишади. Бу зарбадан қиз ҳам бир умрга ногирон бўлиб қолади. Бундай азоб-уқубатларни кечирган Самар Нуров ҳеч иккиланмай Бобурнинг\nЧархнинг мен кўрмаган жабру жафоси қолдиму?\nХаста кўнглум чекмаган дарду балоси қолдиму?\nдеган сўзларини ўзиники янглиғ такрорлашга тўла ҳаққи бор эди!\nШу ўринда бир савол туғилади. Бундай оғир юкни одамзот қандай кўтараркин?\nМана, Самар ҳам — у кўринишдан полвон эмас, жуда оддий одам эди — елкасида муттасил эзиб турган даҳшатли юк билан 68 йил умр кўрди. Албатта, у жуда қийналди. Ҳаддан ташқари қийналган кезларида, жуда эзилиб-эзилиб кетган пайтлари неча марталаб ўлимни қўмсади — ўлим унга эришиб бўлмайдиган неъматдек кўринди. У ҳатто умрининг сўнгги йилларида атрофидаги айрим маҳаллий тўраларнинг лоқайдлигига дуч келганда неча марталаб хотинига «Яшагим келмаяпти», деган экан. Лекин шундай бўлса-да яшашда давом этди.\nОғир атлетикачилар, штангада жуда оғир юк кўтарувчи жаҳон чемпионлари бор. Албатта, жаҳон чемпиони бўлиш ёки жаҳон рекордини ўрнатиш жуда оғир иш. Бунинг учун жуда катта куч-қудрат, матонат керак. Уларнинг фавқулодда қаҳрамонлигини сира камситмаган ҳолда айтаманки, Самарнинг паҳлавонлиги уларникидан ортиқ бўлса ортиқки, асло кам эмас. Ахир, штангачилар фақат мусобақада бутун кучларини бир нуқтага тўплаб бир марта зўр берадилар. Самар эса бундай жасоратни ҳар куни кўрсатди. Буни ҳисоблаб чиқса 11 000 кун бўлади. Қандай қилиб у бунга эришди? Қандай куч уни мислсиз машаққатларга чидашга, ақл бовар қилмайдиган азоб-уқубатларни енгиб ўтишга ундади?\nМенимча, унинг қалбида улуғ бир қудрат бор эди — бу қудрат уни эртаклардаги паҳлавонлардан кучлироқ қилди.\nУ Қашқадарёда туғилиб камол топган эди. У ўз юртининг ҳар бир қаричини яхши биларди. Танти ва заҳматкаш халқи, севимли юртига муносиб бир асар ёзиш, эл-улус дардларини акс эттирган бадиий полотно яратиш ва шу йўл билан бу юрт олдидаги фарзандлик бурчини ўташ Самар Нуров ҳаётининг мазмунига айланган эди. Шу олий мақсад унга куч берди. У бу ниятини амалга оширмасдан туриб кўз юма олмасди. Ногиронлиги, ҳаракат қилиш имкониятлари чекланганига қарамай, у Қарши ҳақидаги романига материал йиға бошлади, тарихий ҳужжатларни ўрганди, ҳатто Қашқадарё ҳаётида муҳим рол ўйнаган — ўтган асрда олинган ноёб ва нодир фотосуратларни тўплади. Бухоро ва Самарқандга хотини ёрдамида сафар қилди. Ниҳоят романни ёзиб тугатди.\nМен шундоқ ҳам чўзилиб кетган бу мақоламда романни таҳлил қилмоқчи эмасман. Бу ишни келгусида мунаққидлар бафуржа қилишади. Мен бу ўринда, энг сўнгги фурсатда ҳам, тақдирнинг бу шўрпешона адибга нисбатан адолатсизлик қилганини, яна бир марта номардларча қийноққа солганини айтмоқчиман — Самар романни ёзиб бўлгандан сўнг уни чоп эттириш тўғрисида ўйлади. Табиийки, у ўзининг сўнгги асарини қўлларида ушлаб кўрмоқчи, унинг шаклу шамойилига боқиб, энг катта орзуси рўёбга чиққанини кўриб қувонмоқчи эди. Лекин китобни чиқаришга бош-қош бўладиган мард ўша пайтлари топилмади. Унинг бу борадаги илтижолари Қарши чўлидан келган бир дод сингари замон қумлоқларига сингиб, йўқ бўлиб кетди. Китоб Самарнинг вафотидан кейингина ҳомийлар ёрдамида дунё юзини кўрди.\n«Қора тонг» — тарихий роман. Муаллиф унда Қашқадарёнинг ўтган замонларини, Бухорода ҳукмронлик қилган иродасиз, бўш-баёв, давлатни бошқаришдан кўра шон-шуҳратни, маишатни яхши кўрадиган амир Музаффар даврини кенг тасвирлайди. Адиб Қўқон, Хива ва Бухоро хонликлари ҳаммаси ўзбекларнинг юрти бўлгани ҳолда бир ёқадан бош чиқариб бирлаша олмагани, аҳилликнинг йўқлиги эса бу хонликларнинг осонгина ўзгаларга ем бўлишига сабаб бўлгани тўғрисида алам билан ҳикоя қилади. Ҳеч шубҳа йўқки, истиқлол йилларида қалам билан эмас, юрак қони билан ёзилган, истиқлол ғоялари билан суғорилган «Қора тонг» романи янги тарихий романларимиз қаторидан муносиб ўрин эгаллайди.\nСамар Нуровнинг бу қайғули қиссасига шу ўринда нуқта қўйсак бўлади. Фақат унинг хотимасига бир-икки сўз айтсак кифоя. Самар Нуров том маънода ажал билан курашиб, уни енгган адибдир. Тўғри, у жисмонан бугун йўқ, оламдан ўтган. Лекин бундан буён унинг руҳи у яратиб кетган асарларда, биринчи навбатда «Қора тонг» романида яшайди. Шу маънода мен уни «Ажални енгган адиб» деб атадим. Самар Нуров сингари ёрқин истеъдодли, мустаҳкам иродали, бардошли ва матонатли, фидокор ва садоқатли фарзандлари бор ўлка улар билан фахрланса арзийди.\nФахрланиш билан бирга, шоир Шайхзода айтганидек, уларни фақат ўлганидан кейин эъзозламай, тириклигида ҳам алқаса, уларга ғамхўрлик қилса, бошига қийинчиликлар тушганда ёрдам қўлини чўзса, нур устига нур бўларди. Негаки, юрт довруғини неча асрлар оша олиб ўтадиган одамлар айнан ана шу санъат ва адабиёт аҳлидир.\n«Ўзбекистон адабиёти ва санъати» газетасининг 2005 йил 27-сонидан олинди.\n← Аввалги Аввалги Ҳасан Қудратуллаев. Бобур ва Шарқ тамаддуни (2005)\nКейинги → Кейинги: Дилором Алимова. Ўзликни англаш машаққатлари (2005)


21 май 2022, Тошкент вақти: 02:12\nПрезидент Шавкат Мирзиёев “Ўзгидроэнерго” раҳбари Абдуғани Сангинов билан. Сардоба, Май, 2020\n2021 йил 10 май куни Олий суднинг Жиноят ишлари бўйича судлов ҳайъати "Сардоба иши" бўйича айбланган 17 кишига нисбатан ниҳоий ҳукмни эълон қилди. Унга мувофиқ, айбланганларнинг аксарияти - 10 киши базавий ҳисоблаш миқдорининг 600 баравари миқдорида 133 800 000 сўм жаримага ҳукм қилинди\nБир кишига 4 йиллик озодликни чеклаш жазоси, яна бир шахсга энг кўп - 10 йил қамоқ жазоси тайинланди\n5 киши эса 4 - 5 йиллик қамоқ жазоларига маҳкум этилди.\nФожиага бир йил тўлиши арафасида ҳукумат комиссияси Сардоба фалокатига қурилиш жараëнидаги масъулиятсизлик ва қатор техник камчиликлар сабаб бўлганини айтган. Расмий баëнотда бу камчиликларга йўл қўйганларнинг жиноий жавобгарликка тортилгани айтилганди.\nРаматовнинг "ўнг қўли" 10 йилга қамалди\nОлий суд ҳукмга оид расмий хабарда "бевосита давлат сирлари билан боғлиқ бўлганлиги сабабли" ёпиқ ўтказилган маҳкамадаги судланувчиларнинг тўлиқ рўйхатини жамоатчиликка биринчи бор ошкор қилди.\nАввалроқ Озодлик ўз манбаларига таяниб, Сародоба ишининг айрим тафсилотларини ёритган ва айбланганларнинг аксарияти жарима билан Озодликка чиқиши кутилаётгани ҳақида ёзган эди.\nОлий суд матбуот хизмати эълон қилган баёнотга мувофиқ энг узоқ қамоқ муддати - 10 йилга маҳкум этилган шахс “Ўзтемирйўлқурилишмонтаж” УК бош директорининг ўринбосари – Гидротехник иншоотлар қуриш дирекцияси бошлиғи лавозимида ишлаган М. Холматовдир. У Жиноят кодексининг 167-моддаси (ўзлаштириш ёки растрата йўли билан талон-торож қилиш) 3-қисми “а”, “в” бандлари, 209-моддаси (мансаб сохтакорлиги) 2-қисми “а”, “б” бандлари ва 258-моддаси (тоғ-кон, қурилиш ёки портлатиш ишлари хавфсизлиги қоидаларини бузиш) 2-қисми “а”, “б” бандларида назарда тутилган жиноятларни содир этганликда айбдор деб топилган.\nОзодлик манбаларига кўра, Махмуд Хайитбаевич Холматов Сардоба сув омбори қурилган йилларда Холматов «Ўзтемирйўлқурилишмонтаж» унитар корхонаси бош директорининг ўринбосари¸ гидротехник иншоотлар қуриш дирекцияси бошлиғи лавозимида ишлаган. Сардоба сув омборини 2017 йил май ойида муддатидан олдин қуриб битиришдаги жонбозлиги учун Мирзиëев 2017 йил 9 декабрь куни унга «Шуҳрат» медали берган. Мирзиëев Холматов баробарида унинг беш ишчисини ҳам Сардоба қурилишидаги меҳнати учун айни медаль билан тақдирлаган. Асли янгийўллик Холматов¸ уни билган ҳамкасбларига кўра¸ Сардоба қурилишида “Раматовнинг ўнг қўли” бўлгани айтилади.\nСуд ҳукмига мувофиқ, Холматов жарима тайинланмаган ягона судланувчи. Суд жараёниданг хабардор Озодлик манбасининг айтишича, Холматов суд тергови жараёнида "ҳукуматда юқори мансабни эгаллаб турган шахсларнинг жавобгарликка тортилмаганидан норозилик билдирган ва етказилган зарарни қоплашдан бош тортган".\nСангиновнинг "ўнг қўли" суд залидан озод этилди\nСардоба тўғонининг ёрилиши бўйича жиноят ишининг энг муҳим фигурантларидан яна бири “Резаксой сув қурилиш” УК раҳбари Карим Рўзиев 10 май куни суд залидан озод қилинган.\nЖиноят кодексининг 167-моддаси 3-қисми “а”, “в” бандлари, 209-моддаси 2-қисми “а”, “б” бандлари ва 258-моддаси 2-қисми “а”, “б” бандларида назарда тутилган жиноятларни содир этганликда айбдор деб топилган Рўзиев қамоқ эҳтиёт чораси қўлланган ва маҳкамага тортилганлар орасидан суд залидан озодликка чиқарилган ягона шахсдир.\nУ “Ўзгидроэнерго” раҳбари Абдуғани Сангиновнинг ҳамюрти¸ ўнлаб гидроиншоот қурилишида ҳам расман¸ ҳам норасман Сангиновнинг “ўнг қўли” ролини бажариб келган. Янги номи To’palang Water Construction МЧЖга айланган “Резаксой сув қурилиш” Сангиновнинг хусусий бизнес ҳолдинги таркибига кирувчи 7 ширкатдан бири. Қамалгунга қадар Карим Рўзиев “To’palang HPD Holding” акциядорларидан бири ҳам эди. Бу ҳолдинг акцияларининг 61 фоизи Сангиновнинг кенжа ўғли Ислом Абдуғаниевга тегишли. Ҳолдинг директори ҳам Ислом Абдуғаниев.\nСуд ҳукмига биноан судланувчилар маҳкум этилган жарималарнинг умумий миқдори 2 миллиард сўм ёки 200 минг АҚШ долларига яқин. Озодлик манбалари давлатга етказилган зарарни қоплаш учун судланувчилардан ундирилган маблағ миқдори¸ 45 миллиард сўмдан ошиқроқни ташкил этгани ҳақида айтган. Марказий банкнинг жорий курси бўйича бу 4 миллион АҚШ долларидан кўпроқ.\nСуд жараёнига яқин манбанинг Озодликка айтишича, 4-5 йиллик қамоқ жазосига маҳкум этилган шахсларнинг кассация жараёнлари ортидан озодликка чиқарилиши эҳтимоли катта.\nТўғон ўпирилишига асосан, буюртмачи хизматини ташкил этиш, лойиҳалаштириш ва қурилиш ишларини олиб боришда масъулиятсизликка йўл қўйилгани ва жараëн давомида белгиланган техник ва меъёрий талаблар қўпол равишда бузилгани сабаб қилиб келтирилган.\nСудланувчиларнинг деярли барчаси ЖКнинг 167 ( ўзлаштириш ёки растрата йўли билан талон-торож қилиш), 209 (мансаб сохтакорлиги), 258 (тоғ-кон, қурилиш ёки портлатиш ишлари хавфсизлиги қоидаларини бузиш) шунингдек, уч нафари Жиноят кодексининг 203-моддаси ва 207-моддаси (мансабга совуққонлик билан қараш)да назарда тутилган жиноятларни содир этганликда айбдор деб топилган.\n2010-2017 йилларда қурилган Садоба сув омбори давлат бюждетига қарийб ярим миллиард долларга тушган. Газета.уз нашри ўзи кўрган ҳужжатларга таяниб¸ сув омбори қурилишининг 1.3 триллион сўм ëки 405 миллион АҚШ долларига тушганини ëзган. Бу рақам ҳукумат томонидан рад этилмаган. Аммо қарийб ярим миллиард долларлик улкан давлат лойиҳаси¸ унинг молиявий манбаси ҳақида очиқ манбаларда бирор маълумот йўқ.\nСирдарë чўлида улкан сув омбори қуриш ғояси маҳаллий матбуотга кўра, қурилиш бошланган кезлар бош вазир лавозимида бўлган Шавкат Мирзиëевга тегишли.\nПрезидент Мирзиёев Сардоба тўғонининг ёрилишида коррупциянинг роли борлигини тан олган ва жабрланганлар учун адолатни қарор топтиришга ваъда берган эди.\nСардоба иши бўйича суднинг ниҳоий ҳукми сув омбори қурилиши учун масъул президент Мирзиёевга яқин икки қудратл мулозим Очилбой Раматов ҳамда Абдуғани Сангиновларнинг ролига ойдинлик киритмайди.


«Ислом давлати» раҳбарларидан бири Ливияда янги ёлланган жангариларга мурожаат қилмоқда, ўтган йилнинг июл ойида чиққан сурат. Россиянинг «Вагнер» гуруҳи Москванинг бутун дунёдаги, шу жумладан Ливиядаги можароларида иштирок этиш учун жангчилар ёллашда ИД фойдаланган кўплаб тактикаларни қўлламоқда. [Файл]\nОЛМАОТА – Россия президенти Владимир Путиннинг режаларига хизмат қилувчи «Вагнер гуруҳи» хусусий армияси бутун дунё бўйлаб аскарлар ёллаш учун «Ислом давлати»га (ИД) хос усуллардан фойдаланмоқда, дейди кузатувчилар.\n«Вагнер гуруҳи» илк марта 2014 йилда Украина шарқида пайдо бўлган, у ерда Москва «кўнгиллилар» деб атаган россиялик собиқ ҳарбий хизматчилар россияпараст айирмачи кучлар сафига қўшилган ва бу охир-оқибат Қримнинг ноқонуний аннексиясига олиб келганди.\nАввалига бу «махфий армия» ўз сафларини қувғин қилинган собиқ ҳарбийлар, каллакесарлар ва пул ва саргузашт қидириб юрадиган собиқ маҳбуслар билан тўлдирган бўлса, йиллар ўтиб, гуруҳ тактикаси ўзгарди.\nЭнди эса Путиннинг хоҳиш-истаги билан Вагнер гуруҳи Кремлнинг ғаразли мақсадлари бўлган турли қайноқ нуқталарда жанг қилиш учун маҳаллий ёшларни жалб қила бошлаган.\nЭвакуация қилинган суриялик аёллар ва болалар Туркия чегараси яқинидаги Идлиб вилоятида жойлашган Кафр-Лусин жамлоғи ташқарисида чиқиндилар орасидан озиқ-овқат қолдиқларини изламоқда, 2019 йил. Бу каби шарт-шароитлар Россиянинг «Вагнер гуруҳи» ва «Ислом давлати» каби гуруҳларга ўз сафига янги жангарилар ёллашга имкон беради. [Ориф Ватад/AFP]\nЛивиянинг БМТ томонидан тан олинган Миллий келишув ҳукумати аскари 9 май куни Триполида Россиянинг «Вагнер гуруҳи» қўлловидаги Халифа Ҳафтар кучлари ҳужумига учраб вайрон бўлган машина ёнида турибди. [Маҳмуд Туркия/AFP]\nМосква яқинда «Вагнер гуруҳи» етакчилигида Сурияда кенг қамровли ёллаш кампанияси ташкиллаштирган.\nЯнги фронт учун янги тактика\nБу кампания доирасида бир неча йиллардан бери давом этиб келаётганидек, Сурия президенти Башар Асад режими учун жанг қилувчилар сафига эмас, балки Москванинг бошқа бир уруш майдони – Ливия учун кўнгилли аскарлар ёлланган.\nЁлланма жангчиларга айланган Сурия ёшлари Москва қўлловида Триполида халқаро миқёсда тан олинган ҳукуматга қарши кураш олиб бораётган ливиялик фельдмаршал Халифа Ҳафтар кучларини мустаҳкамлаш учун юборилмоқда.\nСурияда 2011 йилда бошланган фуқаролар уруши оқибатида мамлакатнинг катта қисми вайрон бўлди, 500 мингдан ортиқ одам ҳаётдан кўз юмди ва 7 миллиондан ортиқ фуқаро қочқинга айланди.\nБу умидсизликка тушган ёшларни жангариликка ёллашда Москва ёлловчиларига жуда қўл келадиган идеал вазиятдир.\n«Улар яхши ҳақ тўлайдилар, шу сабабли бу – пулдан қийналган ва ўз ҳаётини тартибга сола олмаётган аксар ишсиз эркаклар учун жуда яхши имконият», дейди Олмаотада яшовчи собиқ қозоқ армияси зобити, майор Даурен Оспанов.\n«Вагнер гуруҳи» Ливияда «турли объектларни қўриқловчи кўнгилли аскарларга 1000 доллар ва кўнгилли равишда жанговар гуруҳларда иштирок этаётганларга 1500 доллар» ойлик маош таклиф қилади, деб хабар берган «Ал-Сувайда» араб янгиликлар нашри 24 март куни.\nБу, одатда Сурияда топиладиган пулга нисбатан анча катта.\nОддий суриялик аскарнинг ойлик маоши тахминан 30 долларга тенг, айни вақтда Эрон Ислом инқилоби посбонлари корпуси томонидан қўллаб-қувватланадиган айрим қуролли тузилмалар эса 50 дан 100 долларгача маош таклиф қилади.\n«Ислом давлати» тактикаси\nВагнер гуруҳининг ёллаш усуллари кўп жиҳатдан ИД террорчилик гуруҳиникига ўхшаш. Ночор одамларни пул билан жалб қилиш ва Интернет орқали ҳимоясиз ёшларни топиш шулар жумласидандир, деди Оспанов.\nДастлаб саргузаштларга чанқоқлик ва сароб орзу-хаёллар ИД сафига ёллашнинг асосий икки омили эди. Аммо 2019 йил март ойида ИД «халифалиги» қулаганидан сўнг, гуруҳ «Вагнер» сингари, ёлланма аъзоларни жалб қилиш учун уларнинг оғир молиявий шароитидан фойдаланмоқда.\nБу тактика яқинда Туркияда ҳам кузатилган бўлиб,ИД ёлловчилари коронавирус пандемияси туфайли келиб чиққан иқтисодий тангликдан фойданган ҳолда туркманистонлик меҳнат мигрантларини нишонга олган эди.\nИД ёлловчилари тушкунликдаги ишсиз мигрантларга жойида 1000 АҚШ доллари тўлаш билан бирга, ойига 1000 доллар маошли «ишларни» таклиф қилишади.\nЁлловчи шахслар «тинчлик шароитидаги имкониятларни» очиқламай, улар урушга алоқадор эмаслигини таъкидлайдилар.\nИД Ироқ ва Сурияда катта ҳудудларга эгалик қилган пайтларда такрор-такрор юз бергани каби, бу омадсиз ёлланма аскарлар зудлик билан фронтга жўнатилиб, ҳалокатга рўбарў қилинган.\n«Вагнер гуруҳи» ва унинг иттифоқчилари ҳам бу жабҳада худди шу сценарийдан фойдаланган.\n«Аl-Suwayda 24» хабарига кўра, йил бошида «Вагнер гуруҳи» ва Асад режими учун хизмат қилувчи расмий ташкилот Сурия миллий ёшлар партияси билан биргаликда 35 та суриялик йигитни кўнгилли аскарлар сафига ёллаган.\nБу ёлланма аскарлар ҳеч қандай тайёргарликсиз аксилҳукумат жангариларига қарши курашиш учун фронтга юборилган.\n35 нафар аскардан камида 10 нафари ҳалок бўлган, кўпчилик жангнинг илк кунларидаёқ жароҳатланган ёки бедарак йўқолган, бу ёлланма аскарларнинг тўп еми бўлганини тасдиқлайди, дейилади хабарда.\n«Вагнер гуруҳи» ҳеч қандай расмий ташкилот билан боғлиқ бўлмагани сабабли, ҳалок бўлган ёлланма аскарларнинг оила аъзолари гуруҳ берган ваъдаларга қарамай, ҳеч қандай компенсация олишмаган.\nНолга тенг масъулиятсизлик\n«Вагнер гуруҳи» Москва қила олмайдиган разведка ва ҳарбий фаолиятни амалга ошириши мумкин, деди халқаро муносабатлар бўйича мутахассис, бишкеклик сиёсий таҳлилчи Эдил Осмонбетов.\nВагнер каби хусусий ҳарбий компаниялар «халқаро ҳуқуқ талаблари остига тушадиган мунтазам қуролли кучлар» эмас, деди у. «Бундай гуруҳларни мувофиқлаштирувчи давлатлар уларнинг фаолияти учун жавобгар эмас.»\nХалқаро ҳуқуқ ҳам, Россия қонунчилиги ҳам ёлланма аскарларни тақиқлайди, аммо Дума ва Россия ташқи ишлар вазирлиги хусусий ҳарбий компанияларни қонунийлаштиришни таклиф қилишган. Бу ҳақда 2018 йилда DW хабар берган эди.\nБу ғоя бир неча сабаблар туфайли қонунга айланмаган. Ҳукумат Кремль ва жангарилар ўртасида аниқ боғлиқлик кўринишини хоҳламайди, шу билан бирга норасмий қуролли гуруҳ қонуний жамоатчилик ҳаракатига айланишини ҳам истамайди.\nРоссия расмийлари «Вагнер гуруҳи» мавжудлигини рад этсалар-да, россияликлар низоларда якка тартибда иштирок этишини тан оладилар.\nУмумий овқатланиш соҳасида Россия армияси ва ҳукумат билан манфаатли шартномаларни имзолаш билан бойиган Санкт-Петербурглик тадбиркор ва Путиннинг иттифоқдоши Евгений Пригожин «Вагнер гуруҳи» молиялаштирувчиси ўлароқ танилган.\nБу хусусий маблағлар Кремльга рад этиш ҳимояси остида ўз манфаатларини илгари суриш ва гибрид урушларни амалга оширишга имкон беради.\nВагнер Кремль стратегик, геосиёсий манфаатларини кўзлаган давлатларда ҳарбий операциялар олиб боради, дейди истеъфодаги қозоғистонлик ҳарбий зобит Оспанов. Шу билан бирга Москва энергетик соҳага оид лойиҳаларини амалга ошириши мумкин бўлган ҳудудлар, масалан Африкада ҳам аскарлар қўллайди.\n«Агар Россия қизиқиш билдирган ва ҳамроҳ деб атаган давлат Москва геосиёсати манфаатларига зид ҳаракат қилишни бошласа, у ерда «кутилмаган меҳмонлар» пайдо бўлиши мумкин», деди у.\nЛивияга Вагнер гуруҳи шафелигида олиб келинган суриялик ёлланма аскарлар оқими, айниқса уларнинг кўпчилиги COVID-19 вируси билан касалланган бўлиши эҳтимоли маҳаллий аҳолининг хавотирига сабаб бўлган.\nБунга ўхшаш ҳолатлар Москва таъсир ўтказишни истаган кўплаб қайноқ нуқталар, жумладан Марказий Африка республикаси, Судан, Венесуэла ва бошқа мамлакатларда юз бермоқда.\nCOVID-19 пандемияси шусиз ҳам иқтисодий заиф мамлакатларга айниқса кучли зарба берди. Натижада ишсизлик даражасининг кескин ошгани «Вагнер гуруҳига» қўл келиши мумкин.\n[Мақолани тайёрлашга Олмаотадан Канат Алтинбаев ўз ҳиссасини қўшди.]\nХалқлар учун қамоқ бўлган Россияни йўқотиш керак. Хитойни ҳам.\nПутиннинг ёлланма одамларини яксон қилинглар


Ўзбекистон 2020 йил охирига бориб «Sputnik V» вакцинасининг синовларини бошлаш ниятида — Sof.uz\n30.11 11:01 121 Ўзбекистон\nЎзбекистон Соғлиқни сақлаш вазири 2020 йил охири ёки 2021 йил бошларида Россияда яратилган «Sputnik V» вакцинасининг клиник синовларига киришишни мўлжалланмоқда. Бу ҳақда идора раҳбари Абдуҳаким Хожибоевга таяниб, «РИА Новости» хабар берди.\nСентябрь ойида Россия тўғридан-тўғри инвестициялар фонди (РТИФ) Ўзбекистоннинг Лахисам фармацевтика компанияси билан мамлакатда 35 миллион доза «Sputnik V» вакцинасини етказиб бериш бўйича келишувга эришганини маълум қилганди. Кейинроқ Лахисам еткази бериш бўйича республиканинг назорат қилувчи органлари билан мувофиқлаштириш ишлар олиб борилаётганини билдирган.\nВазирнинг сўзларига кўра, Соғлиқни сақлаш вазирлиги РТИФ билан музокаралар давомида «Sputnik V» вакцинасининг 500 дозасини олиш бўйича сўров юборган.\n«Хитойлик ҳамкорларда ҳозирда клиник синовлар учун Ўзбекистонга ўзининг вакцинасидан 6 минг дозани етказиб келди», — дея қўшимча қилади Хожибоев.\n20.01 19:28 20439\n20.01 21:49 6192\n21.01 11:47 2811\n21.01 10:15 2226\nКеча, 20:38 2074\n12:17 13 Жаҳон\n11:32 94 Ўзбекистон\nБугун, 10:37 57 Ўзбекистон\nБугун, 10:08 26 Жамият\nБугун, 09:19 264 Жамият