Метотрексат narxi - Toshkent va butun O'zbekiston bo'yicha\nМЕТОТРЕКСАТ РАСТВОР ДЛЯ ИНЕКЦИИ 50мг 2мл №10\n59 000 so'mdan\nУтилизацияда ва бошқа иш турларида махсус эҳтиёткорлик чоралари\nМетотрексат антиметаболитлар деб номланувчи, цитотоксик препаратлар синфига кирувчи фолат кислотасининг антагонисти ҳисобланади. Унинг самараси дигидрофолатредуктаза ферментини рақобатли ингибиция қилиши ва, шундай қилиб, ДНК синтезини ингибиция қилиши билан боғлиқ. Метотрексатнинг псориазда, псориатик артритда ва сурункали полиартритдаги самараси унинг яллиғланишга қарши ёки иммуносупрессив таъсири билан боғлиқлиги, шунингдек яллиғланиш ўчоғида аденозиннинг хужайрадан ташқари концентрациясини метотрексат томонидан қай даражада индукцияланган ошиши бу самараларининг амалга ошишига ёрдам бериши ҳозирги вақтда аниқ эмас.\nПерорал қабул қилинганидан сўнг метотрексат меъда-ичак йўлларидан сўрилади. Паст дозаларда (тана юзаси майдонига 7,5-80 мг/м2) ишлатилганида метотрексатнинг ўртача биокираолиши, гарчи аҳамиятли шахслар орасида ва шахс ичидаги вариабиллик (25-100%) мумкин бўлсада, тахминан 70% ни ташкил қилади.\nҚон плазмасидаги препаратнинг максимал концентрациясига 1-2 соатдан кейин эришилади. Тери остига, вена ичига ва мушак ичига юбориш қиёсий биокираолишлиги билан характерланади. Метотрексатнинг тахминан 50% қон зардобидаги оқсиллар билан боғланган. Организм тўқималарига тақсимлангандан сўнг препаратнинг юқори концентрациялари жигарда, буйракларда ва талоқда ҳосил бўлади, препарат у ерда полиглутаматлар кўринишида бўлади ва бир неча ҳафтадан бир неча ойларгача бўлган муддатга тутилиши мумкин. Паст дозаларда ишлатилганда метотрексат орқа мия суюқлигига минимал миқдорларда киради, бироқ юқори дозаларда (тана вазнига 300 мг/кг) орқа мия суюқлигидаги метотрексатнинг концентрацияси 4-7 мкг/мл ни ташкил қилади. Препаратнинг ярим чиқарилишини ўртача терминал даври 6-7 соатни ташкил қилади ва аҳамиятли ўзгарувчанлик (3-17 соат) билан характерланади. Учинчи бўшлиқда (плевра бўшлиғида суюқликни тўпланиши, асцит) суюқликка эга бўлган пациентларда ярим чиқарилиш даври одатдаги қийматларга нисбатан ≤ 4 марта узайиши мумкин.\nМетотрексатнинг юборилган дозасини тахминан 10% жигарда метаболизмга учрайди. Препаратнинг асосий метаболити – 7-гидроксиметотрексат.\nМетотрексат кўпроқ ўзгармаган холда, асосан буйраклар орқали калавалар фильтрацияси ва проксимал букилган найчаларда фаол секреция йўли билан чиқарилади. Метотрексатнинг тахминан 5-20% ва 7-гидроксиметотрексатнинг 1-5% сафро билан чиқарилади. Яққол ичак-жигарда циркуляциясига эга.\nБуйрак етишмовчилиги бўлган беморларда метотрексатнинг чиқарилиши аҳамиятли даражада секинлашади. Жигар етишмовчилигида чиқарилишини секинлашиши мумкинлиги юзасидан маълумотлар йўқ.\nКаламушлар ва маймунларда метотрексат йўлдош тўсиғи орқали ўтади.\nКатта ёшдаги пациентлардаги фаол ревматоид артрит (РА).\nНостероид яллиғланишга қарши воситалар (НЯҚВ) билан даволаш фонида адекват жавоб реакциясига эришиш мумкин бўлмаган оғир даражадаги фаол ювенил идиопатик артритнинг (ЮИА) полиартикуляр шакллари.\nКатта ёшдаги пациентларда даволаб бўлмайдиган, стандарт даволашга (фототерапия, ПУВФ-терапия, ретиноидлар билан даволаш) адекват жавоб реакциясига эришиб бўлмайдиган, ногиронликка олиб келувчи оғир псорbаз шунингдек оғир псориатик артрит.\nМетотрексат Сандозни фақат ушбу препаратни ишлатиш тажрибасига эга ва унинг хусусиятлари ҳамда таъсир механизми билан яхши таниш бўлган шифокорлар буюришлари керак.\nМетотрексатни дозалашга тааллуқли муҳим огоҳлантириш.\nРевматологик патология ва тери касалликларини даволашда метотрексат ҳафтада 1 мартадан кўп юборилмаслиги керак. Метотрексатни нотўғри дозалаш, хатто ўлимга олиб келувчи оғир ножўя самаралар ривожланишига олиб келиши мумкин.\nПрепаратни ҳафтанинг айнан бир кунда (“инъекция куни” деб аталувчи) юбориш тавсия этилади.\nРевматоид артритда препаратни дозалаш тартиби\nМетотрексатнинг тавсия этилган бошланғич дозаси 7,5 мг ни ташкил этади. Ҳафтада 1 марта тери остига, мушак ичига ёки вена ичига юборилади. Касалликнинг фаоллиги ва препаратни пациент томонидан ўзлаштирилишига қараб, бошланғич доза оширилиши мумкин. Одатда, ҳафталик доза 25 мг дан ошмаслиги керак. Лекин препаратни ҳафтада 20 мг дан юқори дозада қўллаш, токсикликни аҳамиятли даражада ошишига, айниқса, суяк кўмиги фаолиятини сусайишига олиб келиши мумкин. Даволашга жавоб реакциясини тахминан 4-8 ҳафтадан кейин кутиш мумкин. Кутилган терапевтик натижага эришилгандан сўнг препаратнинг дозасини аста-секин минимал самарали тутиб турувчи дозагача пасайтириш керак.\nБолалар ва ўсмирларда (16 ёшдан кичик) ювtнил идиопатик артритнинг полиартритли шаклларида дозалаш тартиби\nТавсия этилган доза ҳафтада тана 1 мг юзасининг майдонига 10-15 мг ни ташкил этади. Касаллик рефрактер кечганида препаратнинг ҳафталик дозасини ҳафтада 1 мл тана юзасига 20 мг гача ошириш мумкин. Лекин бунда пациентда назоратли текширишларнинг сонини ошириш керак.\nБолалар ва ўсмирларда препаратни вена ичига юбориш мумкинлиги юзасидан маълумотлар чекланганлиги туфайли, ушбу пациентларга препаратни фақат тери остига ёки мушак ичига юбориш керак.\nЮИА бўлган беморларни ҳамма ҳолларда ҳам болалар ва ўсмирларни даволашга ихтисослаштирилган ревматологик йўналишли ихтисослашган даволаш муассасасига жўнатиш керак.\n3 ёшдан кичик болаларда ушбу препаратнинг самарадорлиги ва хавфсизлиги бўйича маълумотларнинг етарли эмаслиги туфайли, бу ёшдаги гурухда уни қўллаш тавсия этилмайди.\nОдатдаги псориаз ва псориатик артритнинг оғир шаклларида препаратни дозалаш тартиби\nДаволашни бошлашдан бир ҳафта олдин, кузатилиши мумкин бўлган идиосинкрастик ножўя самараларини аниқлаш мақсадида препаратнинг тест дозасини (5-10 мг) парентерал юбориш тавсия этилади. Метотрексатнинг тавсия этилган бошланғич дозаси 7,5 мг ни ташкил этади; препарат ҳафтада 1 марта тери остига, мушак ичига ёки вена ичига юборилади. Сўнгра метотрексатнинг дозасини аста-секин ошириш мумкин, у одатда 25 мг дан ошмаслиги керак. Препаратни ҳафтада 20 мг дан юқори дозада қўллаш, токсикликни аҳамиятли даражада ошишига, айниқса, суяк кўмиги фаолиятини сусайишига олиб келиши мумкин. Даволашга жавоб реакциясини одатда тахминан 2-6 ҳафтадан кейин кутиш мумкин. Кутилган терапевтик натижага эришилгандан сўнг, препаратнинг дозасини аста-секин минимал самарали сақлаб турувчи дозагача пасайтириш керак.\nЗарурати бўлганида препаратнинг дозасини максимал тавсия этилган дозагача (ҳафтада 25 мг) ошириш мумкин. Айрим истисно ҳолатларда, мувофиқ клиник асослаш бўлганида метотрексатни юқорироқ дозада қўллаш мумкин, лекин бунда токсиклик аҳамиятли даражада ошиши туфайли, максимал ҳафталик дозани 30 мг га оширишга йўл қўйилмайди.\nБуйраклар ва жигар фаолиятини бузилиши бўлган пациентлар:\nЭҳтиёткорлик билан қўллаш керак. Дозага қуйидагича тузатиш киритиш керак:\nКеракли доза % Креатинин клиренси (мл/мин)\n< 20 метотрексатни қўллаш мумкин эмас.\nЖигарнинг оғир даражадаги касалликлари бўлган (анамнезда ёки ҳозирги вақтда) пациентларда, айниқса алкоголни кўп истеъмол қилиш оқибатидаги, метотрексатни қўллаш мумкин эмас ёки алохида эҳтиёткорлик билан қўллаши керак. Билирубиннинг концентрацияси > 5 мг/дл (85,5 мкмоль/л) бўлганда метотрексатни қўллаш мумкин эмас.\nКекса ёшдаги пациентлар: жигар ва буйрак фаолиятини, шунингдек организмда фолатнинг миқдорини пасайиши, бу ёш ўтган сари аниқланади, туфайли дозани пасайтириш масаласини кўриб чиқиш керак.\nУчинчи бўшлиқда суюқлик (плевра бўшлиғига суюқлик йиғилган плеврит, асцит) бўлган пациентларда ишлатилиши: метотрексатнинг ярим чиқарилиш даври одатдаги қийматларга нисбатан 4 мартагача узайиши мумкин, бу айрим ҳолларда ушбу препаратни бекор қилишни талаб қилиши мумкин.\nДаволашнинг давомийлиги ва юбориш усули\nМетотрексат мушак ичига, вена ичига ёки тери остига (болалар ва ўсмирларга фақат тери остига ёки мушак ичига) юборилади. Алохида таъкидлаш керакки, Метотрексат Сандозни ҳафтада 1 мартадан ортиқ юбориш мумкин эмас.\nКатталарга препарат вена ичига болюс холида юборилади.\nИшлатишдан олдин эритманинг ҳолатини визуал баҳолаш керак.\nФақат тиниқ, кўринадиган заррачаларни сақламаган эритмани ишлатиш керак.\nДаволашнинг давомийлигини даволовчи шифокор белгилайди.\nРевматоид артритда одатда даволашга нисбатан жавоб реакциясини 4-8 ҳафта ўтганидан кейин баҳолаш мумкин. Даволаш тугаганидан сўнг касалликнинг кўринишлари қайталаниши мумкин.\nОдатдаги псориаз ва псориатик артритни оғир шакллари\nДаволашга нисбатан жавоб реакциясини одатда 2-6 ҳафтадан кейин кутиш мумкин. Сўнгра, касалликнинг клиник манзараси ва лаборатория тахлилларининг натижаларига қараб, даволаш давом эттирилади ёки бекор қилинади.\nПациентларни перорал даволашдан парентерал даволашга ўтказилганида, метотрексат перорал қабул қилинганида унинг биокираолишлиги ўзгарувчанлиги туфайли, дозани пасайтириш талаб қилиниши мумкин.\nЗамонавий тавсияларга мувофиқ, фолат ва фолинат кислоталари препаратлари билан қўшимча даволаш масаласини кўриб чиқиш мумкин.\nМетотрексатни тери ва шиллиқ қаватлар билан контакт бўлишидан сақланиш керак!\nНохуш самараларини учраш тез-тезлиги ва оғирлик даражаси препаратнинг дозаси ва юборишлар сонига боғлиқ. Лекин препарат хатто паст дозаларда ишлатилганида ҳам оғир даражадаги нохуш реакциялар ривожланиши мумкинлиги туфайли, қисқа муддатлар оралиғида пациентларни мунтазам тиббий кузатувини амалга ошириш керак.\nЭрта аниқланганида кўпчилик нохуш самаралари қайтувчан бўлади. Бундай нохуш реакциялар ривожланганида препаратнинг дозасини пасайтириш ёки даволашни вақтинчалик тўхтатиб тузатиш киритувчи чораларни бошлаш керак. Шундан кейин метотрексат билан даволашни қайта тиклаш, унинг зарурлиги синчиклаб баҳолангандан сўнг ва токсикликнинг кўринишларини мумкин бўлган қайталанишини ҳисобга олиб, эҳтиёткорлик билан амалга оширилиши керак.\nҚуйида учраш тез-тезлигини қуйидаги мезонлари ишлатилган: жуда тез-тез (10 тадан ≥1), тез-тез (100 тадан, лекин 10 тадан ≥1), тез-тез эмас (1000 тадан ≥1, лекин 100 тадан ≤1), кам ҳолларда (10000 тадан ≥1, лекин 100 тадан ≥ 1 жуда кам ҳолларда (10000 тадан ≤1), тез-тезлиги номаълум (мавжуд бўлган маълумотлар асосида аниқлаш мумкин эмас).\nУчраш тез-тезлигини хар бир мезонида нохуш самаралар жиддийлик даражасини пасайиши тартибида берилган.\nҚуйидаги нохуш реакциялар ривожланиши мумкин:\nТез-тез эмас: ўраб олувчи герпес.\nКам ҳолларда: сепсис.\nЖуда кам ҳолларда: оддий герес, гепатит.\nТез-тезлиги номаълум: оппортунистик инфекциялар (айрим ҳолларда ўлимга олиб келиши мумкин), летал сепсис, гистоплазмоз ва криптококкли микоз, нокардиаз диссеминацияланган оддий герпес, цитомегаловирус чақирган инфекциялар, шу жумладан пневмония, В гепатити вирусини қайта фаоллашиши ва вирусли С гепатитининг кечишини ёмонлашиши.\nЎсмалар (шу жумладан, кисталар ва полиплар)\nТез-тез эмас: лимфомаларнинг айрим ҳоллари1.\nҚон яратиш ва лимфа тизими томонидан кузатиладиган бузилишлар:\nТез-тез: лейкопения, тромбоцитопения, анемия.\nТез-тез эмас: панцитопения, агранулоцитоз, гемопоэзни бузилиши.\nЖуда кам ҳолларда: оғир миелосупрессия, апластик анемия.\nТез-тезлиги номаълум: лимфаденопатия, лимфопролифератив бузилишлар (қисман қайтувчан), эозинофилия ва нейтропения2.\nИммун тизими томонидан кузатиладиган бузилишлар:\nТез-тез эмас: оғир аллергик реакциялар, шу жумладан анафилактик шок.\nЖуда кам ҳолларда: гипогаммоглобулинемия.\nТез-тезлиги номаълум: иммуносупрессия, тана хароратини ошиши3, аллергик васкулит.\nКам ҳолларда: кайфиятни ўзгариши, сезишни ўткинчи бузилишлари.\nНерв тизими томонидан кузатиладиган бузилишлар:\nТез-тез: бош оғриғи, толиқиш, уйқучанлик, парестезия.\nТез-тез эмас: гемипарез, бош айланиши, онгни чалкашиши, тиришиш хуружлари, лейкоэнцефалопатия/энцефалопатия (парентерал юборилганида).\nКам ҳолларда: парез, нутқни бузилиши, шу жумладан, дизартрия ва афазия.\nЖуда кам ҳолларда: оғриқ, қўл-оёқлар миастенияси, дисгевзия (оғизда металл таъми), ўткир асептик менингит, менингизм (фалаж, қусиш).\nКўриш аъзолари томонидан кузатиладиган бузилишлар:\nКам ҳолларда: кўришни оғир бузилишлари (кўриш аниқлигини пасайиши), номаълум этиологияли оғир дизопия.\nЮрак томонидан кузатиладиган бузилишлар:\nКам ҳолларда: артериал гипотензия.\nЖуда кам ҳолларда: перикардит, перикард бўшлиғида суюқликни тўпланиши, перикард тампонадаси.\nҚон томирлар тизими томонидан кузатиладиган бузилишлар:\nТез-тез эмас: васкулит (оғир токсикликни симптоми ҳисобланади).\nКам ҳолларда: тромбоэмболия4.\nНафас тизими, кўкрак қафаси ва кўкс оралиғи томонидан кузатиладиган бузилишлар:\nТез-тез: ўпкалар томонидан интерстициал альвеолит/пневмонит оқибатидаги асоратлар, шу жумладан ўлим билан якунланган асоратлар.\nТез-тез эмас: ўпка фибрози, плевра бўшлиғида суюқлик тўпланиши.\nКам ҳолларда: фарингит, нафас фаолиятини тўхташи.\nЖуда кам ҳолларда: пневмоцит пневмония, ўпкаларни сурункали обструктив касаллиги, бронхиал астма.\nМеъда-ичак йўллари томонидан кузатиладиган бузилишлар6:\nЖуда тез-тез: иштахани йўқолиши, кўнгил айниши,қусиш, қоринда оғриқ, оғиз бўшлиғи ва томоқнинг шиллиқ қаватини яллиғланиши ва яраланиши7.\nТез-тез эмас: меъда-ичак йўлларидан яраларни ҳосил бўлиши ва қон кетиши, панкреатит.\nКам ҳолларда: энтерит, мелена, гингивит.\nЖуда кам ҳолларда: қонли қусиш.\nТез-тезлиги номаълум: ноинфекцион перитонит.\nГепатобилиар тизими томонидан кузатиладиган бузилишлар:\nЖуда тез-тез: жигар ферментлари (АЛТ, АСТ, ишқорий фосфатаза ва билирубин концентрацияси) фаоллигини ошиши.\nТез-тез эмас: стеатоз, жигар фибрози ва циррози8; қон зардобида альбуминнинг концентрациясини пасайиши.\nЖуда кам ҳолларда: жигарни ўткир некрози.\nТез-тезлиги номаълум: жигар етишмовчилиги.\nТери ва тери ости клетчаткаси томонидан кузатиладиган бузилишлар:\nТез-тез: экзантема, эритема, қичишиш.\nТез-тез эмас: эшакеми, фотосенсибилизация, тери пигментациясини кучайиши, алопеция, тугунлар ҳосил бўлиши, псориатик бляшкаларни оғриқли ўзгаришлари, оғир даражадаги токсик реакциялар: герпетиформ тери тошмалари, Стивенс-Джонсон синдроми, токсик эпидермал некролиз (Лайелл синдроми).\nКам ҳолларда: тирноқлар пигментациясини кучайиши, онихолизис, акне, петехиялар, экхимозлар, кўп шаклли эритема, терини эритематоз тошмалари.\nЖуда кам ҳолларда: ўткир паронихия, фурункулёз, телеангиоэктазиялар.\nТез-тезлиги номаълум: жарохатларнинг битишини бузилиши.\nСуяк-мушак тизими ва бириктирувчи тўқима томонидан кузатиладиган бузилишлар:\nКам: стресс оқибатида синиш.\nСийдик чиқариш тизими томонидан кузатиладиган бузилишлар:\nТез-тез эмас: қовуқнинг шиллиқ қавтини яллиғланиши ва яраларни ҳосил бўлиши (гематурия билан бўлиши мумкин), дизурия.\nКам ҳолларда: азотемия.\nҲомиладорлик, туғуруқдан кейинги ва перинатал даврда кузатиладиган асоратлари:\nТез-тез эмас: ҳомилада ривожланиш нуқсонлари.\nКам ҳолларда: бола ташлаш.\nЖуда кам ҳолларда: ҳомилани она қорнида ўлими.\nРепродуктив тизими ва сут безлари томонидан кузатиладиган бузилишлар:\nТез-тез эмас: қин шиллиқ қаватини яллиғланиши ва яраларни ҳосил бўлиши.\nКам ҳолларда: олигоспермия, хайз кўриш циклини даволаш тугаганидан сўнг орқага қайтувчи бузилиши.\nЖуда кам ҳолларда: овогенез, сперматогенезни бузилиши, либидони йўқлиги, импотенция, қиндан ажралмаларни ажралиши, бепуштлик.\nТизимли бузилишлар ва юборилган жойдаги асоратлар:\nТез-тез эмас: мушак ичига юборилганидан сўнг – махаллий нохуш реакциялар (ачишишни хис қилиш) ёки инъекция жойида тўқимани шикастланиши (стерил абсцесс ҳосил бўлиши, ёғ клетчаткасини деструкцияси).\nЖуда кам ҳолларда: тана хароратини ошиши бўлиши мумкин9.\n1 Қатор ҳолларда метотрексат билан даволаш тугаганидан сўнг ўтиб кетади.\n2 Бу хаётга хавф туғдирувчи асоратларнинг биринчи белгилари қуйидагилар бўлиши мумкин: тана хароратини ошиши, томоқни қирилиши, оғиз бўшлиғининг шиллиқ қаватида яраларни ҳосил бўлиши, гриппсимон синдром, яққол ҳолсизлик, бурундан қон кетиши ва дерматоррагия. Қоннинг шаклли элементлари миқдорини аҳамиятли даражада пасайганида метотрексат билан даволашни дархол тўхтатиш керак.\n3 Бактериал ва замбуруғли сепсисни истисно қилиш керак!\n4 Шу жумладан, артериал ва церебрал тромбоз, тромбофлебит, чуқур веналар тромбози, буйрак венаси тромбози, ўпка артериясини тромбоэмболияси.\n5 Эҳтимоллиги метотрексатнинг дозаси ва даволашнинг давомийлигига боғлиқ эмас.\n6 Диарея ёки оғиз бўшлиғи ва томоқнинг шиллиқ қаватида яралар ҳосил бўлганида, меъда-ичак йўлларининг перфорацияси ва геморрагик энтеритни ривожланиши хавфи оқибатида даволашни вақтинчалик тўхтатиш талаб қилиниши мумкин.\n7 Айниқса юборилганидан сўнг биринчи 24-48 соат давомида.\n8 Жигар ферментлари фаоллигини мунтазам мониторинги ва нормал қийматига қарамасдан, тез-тез учрайди.\n9 Метотрексатни тери остига юбориш махаллий ўзлаштирилиши яхшилиги билан характерланади. Ҳозирги вақтгача фақат енгил даражадаги тери реакциялари аниқланган, уларнинг миқдори даволаш давом эттирилган сари пасайган.\nОдатда хавфли ўсмаларда метотрексатнинг юқорироқ дозалари ишлатилганда аниқланадиган нохуш реакциялар:\nТез-тез эмас: оғир нефропатия, буйрак етишмовчилиги.\nЖуда кам ҳолларда: бошда одатда кузатилмайдиган сезгилар, ўткинчи кўрлик/кўришни йўқолиши бўлиши мумкин.\nҚуйидаги вазиятларда препаратни қўллаш мумкин эмас:\nМетотрексатга ёки бу препаратнинг ёрдамчи моддаларидан бирортасига ўта юқори сезувчанликда\nЖигар фаолиятини оғир даражадаги бузилишида (билирубиннинг концентрацияси > 5 мг/дл (85,5 мкмоль/л) га ошганида).\nАлкоголни хаддан ташқари кўп истеъмол қилинганида.\nБуйрак фаолиятини оғир даражадаги бузилишида (креатинин клиренсини ≤ 20 мг/мл пасайганида ёки креатининнинг концентрацияси 2 мг/дл дан юқори қийматга ошиши).\nҚоннинг мавжуд бўлган дискразияларида, хусусан суяк кўмигини гипоплазиясида, лейкопенияда, тромбоцитопения ва яққол ифодаланган анемияда.\nЖиддий, ўткир ёки сурункали инфекцияларда (масалан, туберкулёзда, ОИТВ-инфекциясида).\nСтоматитда, оғиз бўшлиғини ярали ҳолатларида ва меъда-ичак йўлларининг маълум бўлган фаол яраларида.\nТирик вакциналар билан иммунизация қилиш билан бир вақтда қўллаш мумкин эмас.\nПациентлар, препарат ҳар куни эмас, балки ҳафтада 1 марта юборилиши кераклиги ҳақида аниқ маълумот олган бўлишлари керак.\nМетотрексатни нотўғри дозалаш тартиби оғир ва потенциал летал ножўя самараларни ривожланишига олиб келиши мумкин. Бу ҳақида ҳам тиббий ходимлар ҳам пациентлар аниқ маълумот олган бўлишлари керак.\nКекса пациентларда препаратнинг ҳафталик дозаси тасодифан хар куни юборилганида, ўлим билан якунланиш айниқса тез-тез кузатилган.\nМетотрексат билан даволаш даврида гепатотоксикликни ривожланишини потенциал хавфи борлиги туфайли, аниқ зарурати бўлган ҳоллардан ташқари, қўшимча гепатотоксик воситаларни ишлатиш мумкин эмас, ва алкогол истеъмол қилишдан сақланиш ёки аҳамиятли даражада пасайтириш керак.\nХавф омиллари мавжуд бўлганида (масалан, хатто буйрак фаолиятини чегаравий бузилишида) токсиклигини ошиши мумкинлиги туфайли, даволаш бир вақтда НЯҚВ қўллаш тавсия этилмайди.\nБуйрак фаолиятини бузилиши бўлган беморларда метотрексат билан даволашни алохида эҳтиёткорлик билан ўтказиш ва организмдан чиқарилиши секин бўлиши туфайли, пасайтирилган дозаларда қўллаш керак.\nМетотрексат асосан буйраклар орқали чиқарилганлиги туфайли, бу аъзонинг фаолияти оғир даражада бузилганида унинг концентрациясини ошишини кутиш керак, бу ҳолат оғир нохуш реакцияларни ривожланишига, хусусан буйрак фаолиятини бузилишини ёмонлашишига ёки буйрак етишмовчилигига олиб келиши мумкин. Препарат НЯҚВ билан мажмуада қўлланганида, оғир даражадаги ножўя самаралари, шу жумладан ўлим билан якунланган ҳолатлари таърифланган.\nМетотрексат билан даволаш даврида қон зардобида мувофиқ лаборатория кўрсатгичлари (креатинин, мочевина ва сийдик кислотанинг) қийматларини ошиши билан буйрак фаолиятини бузилишлари ривожланиши мумкин.\nМеъда-ичак йўллари томонидан кузатиладиган токсиклик\nДегидратацияга олиб келувчи ҳолатлар (қусиш, диарея, стоматит), метотрексатнинг концентрациясини ошиши туфайли унинг токсиклигини кучайишига олиб келиши мумкин. Бундай ҳолатларда симптомлари ўтиб кетгунича метотрексатни бекор қилиш керак.\nПлевра бўшлиғида суюқликни йиғилиши билан кечувчи плеврит ва асцитда метотрексатни қўллаш\nТан бўшлиқларида (“учинчи бўшлиқда”) патологик суюқликлари бўлган пациентларда, хусусан плевра бўшлиғидаги суюқлик ва асцит, метотрексатнинг ярим чиқарилиш даври узайиши мумкин, бу кутилмаган токсикликни ривожланишига олиб келиши мумкин.\nМетотрексат билан даволашни бошлашдан олдин плевра бўшлиғидаги суюқлик ва асцит суюқлигини чиқариб ташлаш керак.\nЎпка фаолиятини бузилиши билан кечувчи инсулинга қарам қандли диабет билан хасталанган пациентларда препарат қўлланганида, алохида эҳтиёткорликка риоя қилиш керак.\nИнфекциялар ва иммунологик патология\nИммун тизимига таъсир қилиши мумкинлиги туфайли, метотрексат вакцинация ва мувофиқ текширишларнинг (яъни иммун реакцияни баҳолаш учун ўтказиладиган иммунологик муолажалар) натижаларини издан чиқариши мумкин.\nШунинг учун метотрексат билан даволаш даврида тирик вакциналар билан иммунизация ўтказишдан сақланиш керак. Хусусан, метотрексат олаётган пациентларда, сувчечакка қарши вакцинациядан сўнг сигир чечаги вируси билан диссеминацияланган инфекцияни ривожланиши ҳоллари таърифланган.\nШунингдек вирусли В гепатитини қайта фаоллашиш ва ўлим билан якунланган вирусли С гепатитини ёмонлашиш ҳоллари ҳам таърифланган. Метотрексат бекор қилинганидан сўнг вирусли В гепатитини қайта фаоллашишини айрим ҳоллари аниқланган. Анамнезида вирусли В ёки С гепатити бўлган пациентларда жигарнинг ҳолатини баҳолаш учун, мувофиқ лаборатория тахлилларини ўтказиш керак. Метотрексатни қўллаш натижасида бундай пациентларнинг айримларида бу иложи бўлмай қолиши мумкин.\nБундан ташқари, нофаол сурункали инфекцияларда, масалан, ўраб олувчи герпес ёки туберкулёзда, уларни қайта фаоллашиши мумкинлигини ривожланиши хавфи борлиги туфайли, метотрексат ишлатилганида алохида эҳтиёткорликка риоя қилиш керак.\nМетотрексат билан даволаш жараёнида оппортунистик, шу жумладан Pneumocystis carinii чақирган инфекциялар ривожланиши мумкин, улар ўлимга олиб келиши мумкин.\nМетотрексат билан даволаниш жараёнида ўпкалар томонидан симптомлари умумий кучсизлик, қуруқ таъсирловчи йўтал, диспноэ, шу жумладан тинч ҳолатда, йўтал, кўкрак қафасида оғриқ, тана хароратини ошиши, гипоксемия ва кўкрак қафаси аъзоларининг рентгенографиясида инфильтратив ўзгаришлар бўлиши мумкин бўлган асоратларни, плевра бўшлиқда суюқлик, альвеолит ёки пневмонитни ривожланиши, , кўрсатилган аъзоларнинг хавфли ва потенциал летал шикастланишида далолат бериши мумкин.\nМетотрексат билан даволаниш фонида ўпкаларни шикастланиши (пневмонит), даволашнинг хар қандай муддатларида, препаратнинг хар қандай дозалари (ҳафтада хатто 7,5 мг дан паст дозада ҳам) ишлатилганида ривожланиши ва бутунлай қайтувчи бўлмаслиги мумкин.\nУшбу асоратлар ривожланишига гумон қилинганида метотрексат билан даволашни тўхтатиш ва инфекциялар билан (шу жумладан пневмония билан) дифференциал ташхис ўтказиш керак.\nОғир, қатор ҳолларда летал, тери реакциялари, хусусан Стивенс-Джонсон синдроми, токсик эпидермал некролиз (Лайелл синдроми) ривожланиши таърифланган.\nМетотрексат билан даволаниш фонида нур таъсиридаги дерматит ва қуёш нурлари таъсиридаги куйишларни қайталаниши мумкин (анамнестик реакциялар). Метотрексат билан даволаниш фонида УБ-нурланишда шунингдек терини псориатик шикастланишини ёмонлашиши ҳам мумкин.\nМетотрексатни паст дозаларда олаётган пациентларда хавфли лимфомаларни ривожланиш ҳоллари таърифланган, қатор ҳолларда улар метотрексат бекор қилинганидан сўнг орқага қайтган. Лекин лимфомани спонтан орқага қайтиши бўлмаса цитостатик даволашни бошлаш керак. Яқинда ўтказилган текширишда метотрексат билан даволаниш фонида лимфомаларни ривожланиш тез-тезлигини ошиши қайд қилинмаган.\nМетотрексатни вена ичига юбориш ўткир энцефалит ва ўлим билан якунланувчи ўткир энцефалопатияни ривожланишига олиб келиши мумкин.\nКекса ёшдаги пациентларда қўлланиши\nПрепаратнинг ҳафталик дозаси тасодифан ҳар куни юборилганда кекса пациентларда ўлим билан якунланиш ҳоллари айниқса кўпроқ кузатилган. Шунинг учун кекса ёшдаги пациентларда препаратнинг мумкин бўлган токсик самараларини иложи борича эрта аниқлаш мақсадида пациентлар қисқа вақтларда айниқса синчков тиббий кузатув остида бўлишлари керак. Пациентнинг ёши, шунингдек буйрак ва жигар фаолиятига мувофиқ равишда метотрексатнинг дозасига тузатиш киритиш керак.\nБолалар ва ўсмирларда метотрексат фақат мувофиқ патологияга ташхис қуйиш ва етарли даволаш тажрибасига эга бўлган мутахассислар томонидан ишлатилиши керак.\nМетотрексат ва фертиллик\nОдамда метотрексатни даволаш жараёнида ҳам, у тугаганидан сўнг қисқа вақт давомида ҳам, фертилликни бузилиши, олигоспермия, ҳайз кўриш фаолиятини бузилиши ва аменореяни чақириши мумкинлиги кўрсатилган. Бундан ташқари, метотрексат эмбриотоксик бўлиб, одамда абортлар ва ривожланиш нуқсонларини индукция қилади. Шунинг учун репродуктив потенциалига эга бўлган ҳар иккала жинсга мансуб пациентлари билан, репродуктив тизими томонидан препаратнинг кузатилиши мумкин бўлган хавфлари ва самараларини мухокама қилиш керак.\nТавсия этиладиган таҳлиллар ва хавфсизлик чоралари\nМетотрексат билан даволаш жараёнида токсикликнинг симптомларини ўз вақтида аниқлаш имконини берувчи пациентни синчиклаб кузатиш керак.\nЛейкоцитар формула ва тромбоцитлар акс эттирилган қонни клиник тахлили,\nЖигар ферментлари (АЛТ, АСТ), билирубин.\nЗарурати бўлганида – кўкрак қафасини рентгенографияси.\nБуйрак синамалари (зарурати бўлганида – креатинин клиренсини ҳисоблаш билан).\nВирусли гепатитлар (А, В, С) борлигига серологик тахлиллар.\nЗарурати бўлганида – туберкулёзни истисно қилиш.\nДаволаш вақтида (ҳар ҳафтада – даволашни биринчи икки ҳафтаси давомида, навбатдаги ойда – 2 ҳафтада 1 марта, сўнгра, лейкоцитларнинг миқдори ва пациентнинг ҳолатига қараб – навбатдаги 6 ой давомида ойига камида 1 марта ва кейинчалик 3 ойда камида 1 марта). Кузатувлар тез-тезлигини ошириш масаласини шунингдек препаратнинг дозаси оширилганда ҳам кўриб чиқиш керак (реакция ривожланиши туфайли, масалан, дегидратация ва токсикликни ошиши).\nШиллиқ қаватининг ўзгаришларини аниқлаш учун оғиз бўшлиғи ва томоқни текшириш.\nЛейкоцитар формула ва тромбоцитлар акс эттирилган қоннинг клиник тахлили.\nҚон зардобидаги жигар ферментларининг фаоллигини мониторинги: 13-20% пациентларда трансаминазаларнинг фаоллигини нормал диапазоннинг юқори чегарасидан 2-3 марта юқори бўлган ўткинчи ошиши кузатилган. Жигар ферментлари фаоллигини вақти вақти билан ўзгаришлари ва/ёки зардоб альбуминини пасайиши, оғир даражадаги гепатотоксиклик ривожланганлигидан далолат бериши мумкин.\nАйни вақтда жигар ферментларининг фаоллигини баҳолаш морфологик аниқланадиган гепатотоксикликни ривожланиш хавфини, яъни гистологик текширишларнинг маълумотлари бўйича ва трансаминазаларнинг нормал фаоллигида жигар фибрози ёки, камроқ, жигар циррози ривожланишини олдиндан ишончли айтиб беришни кўрсатмайди. Лекин, жигар ферментлари фаоллигини вақти-вақти билан ошишида, даволашни вақтинча тўхтатиш ёки препаратнинг дозасини пасайтириш масаласини кўриб чиқиш керак. Псориазнинг оғир шаклларида шунингдек 6 банд “Жигар биопсияси” га қаранг.\nБуйраклар фаолиятини ёки қон зардобида креатининнинг концентрациясини мониторинги. Қон зардобида креатининнинг концентрацияси ошганида препаратнинг дозасини пасайтириш керак. Қон зардобида креатининнинг концентрациясини 2 мг/дл дан кўпроқ қийматга етганида метотрексатни ишлатиш мумкин эмас.\nБуйраклар фаолиятини чегаравий бузилишида (масалан, кекса ёшли пациентларда) мувофиқ мониторингни тез-тез ўтказиш керак. Бу айниқса, метотрексатнинг чиқарилишини издан чиқариб нефротоксикликни ривожланишига олиб келадиган ёки гемопоэзнинг бузилишини потенциал индукция қилиш хусусиятига эга бўлган қўшимча дори воситалари (масалан, НЯҚВ), ишлатилган вазиятларга тааллуқли ҳисобланади.\nЎпкалар фаолиятини кузатилиши мумкин бўлган бузилишларини аниқлашга пациентларни сўров ўтказиш; зарурат бўлганда – ўпкалар фаолиятининг кўрсаткичларини баҳолаш.\nРевматологик патология бўйича метотрексат олаётган пациентларда гепатотоксикликни аниқлаш учун мониторинг ўтказиш мақсадида жигар биопсиясини бажариш кераклиги юзасидан далиллар мавжуд эмас. Псориази бўлган беморларда метотрексат билан даволашгача ва даволаш давомида жигар биопсиясини бажариш зарурати юзасидан маълумотлар қарама-қаршидир. Жигар фаолиятининг биокимёвий кўрсаткичларини ёки III тур коллаген пропептидларини динамик баҳолаш ёрдамида гепатотоксикликни аниқлашга етарли даражада сезувчан бўлиши мумкинлигини аниқлаш учун қўшимча текширишлар ўтказиш керак. Бу кўрсаткичлар хавф омилларига эга бўлмаган, ва уларга эга бўлган (масалан, илгари алкоголни суиистеъмол қилган, жигар ферментларининг фаоллигига турғун юқори бўлган, анамнезида жигар касалликлари бўлган, оилавий анамнезида жигарни туғма касалликлари бўлган, қандли диабет билан хасталанган, семизлик билан хасталанган ва илгари гепатотоксик дори воситалари ёки кимёвий моддалар билан контактда бўлган, шунингдек узоқ вақт давомида ёки 1,5 г ёки ундан кўпроқ умумий дозада метотрексат олган пациентлар) пациентларни дифференциация қилишни таъминлаши керак.\nЖигар ферментларининг фаоллиги турғун ошганида, препаратнинг дозасини пасайтириш ёки уни бекор қилиш масаласини кўриб чиқиш керак.\nОғир даражадаги ёки хатто летал токсик реакцияларни ривожланиш хавфи борлиги туфайли, шифокор ушбу хавфлар (шу жумладан токсикликнинг эрта белгилари ва симптомлари) ва тавсия этиладиган хавфсизлик чоралари ҳақида батафсил хабар бериши керак. У шунингдек интоксикация симптомлари ривожланганида дарҳол шифокорга мурожаат қилиш кераклиги, шунингдек кейинчалик бу симптомларнинг назоратини (шу жумладан лаборатория таҳлилларини мунтазам равишда бажариш) амалга ошириш кераклиги ҳақида маълумот бериши керак.\nПрепаратни ҳафтада 20 мг дан юқори дозада қўллаш, токсикликни аҳамиятли даражада ошишига, айниқса суяк кўмиги фаолиятини сусайишига олиб келиши мумкин.\nҲайвонларда ўтказилган текширишларда бир вақтда НЯҚВ, шу жумладан салицил кислотасини қўллаш, метотрексатнинг найчалар секрециясини пасайишига ва унинг токсиклигини кучайишига олиб келган. Лекин клиник тадқиқотларда, метотрексат олган ревматоид артрит билан хасталанган беморларда, НЯҚВ ва салицил кислотасини бир вақтда ишлатилганида, ножўя реакцияларни ривожланиши тез-тезлигини ошиши аниқланмаган. Шунинг учун ревматоид артритни метотрексатнинг паст дозаси билан даволаш жараёнида бу препаратлар билан даволаш давом эттирилиши мумкин, аммо фақат синчков тиббий кузатув остида бўлиши керак.\nПротон помпаси ингибиторларини (омепразол, пантопразол, лансопразол) бир вақтда юбориш, метотрексатнинг буйрак орқали чиқарилишини секинлашишига ёки ингибиция бўлишига ва метотрексатнинг токсиклик белгилари ва симптомларини ривожланиши билан қон плазмасида унинг концентрациясини ошишига олиб келиши мумкин. Препарати буйраклар фаолиятини бузилиши бўлган пациентларда қўлланганида, эҳтиёткорликка риоя қилиш керак.\nАлкоголни мунтазам истеъмол қилиш ва гепатотоксик дори воситаларини бир вақтда қўллаш, метотрексатнинг гепатотоксиклигини ривожланиши хавфини оширади.\nШунинг учун метотрексат билан даволаш жараёнида, бир вақтда потенциал гепатотоксик дори воситаларни (масалан, лефлуномид, азатиоприн, сульфасалазин ва ретиноидлар) олаётган пациентларда, гепатотоксикликни потенциал ривожланиши хавфини синчиклаб кузатиш керак. Метотрексат билан даволаниш вақтида ҳам алкогол истеъмол қилишдан сақланиш керак.\nСалицилатлар, фенилбутазон, фенитоин, барбитуратлар, транквилизаторлар, перорал контрацептивлар, тетрациклинлар, амидопирин ҳосилалари ва п-аминобензой кислотаси метотрексатни қон зардобидаги альбумини билан боғланган боғлардан сиқиб чиқарадилар ва, шундай қилиб, унинг биокираолишини оширадилар (унинг дозасини бевосита ошишини таъминлайди).\nПробенецид ва кучсиз органик кислоталар ҳам метотрексатнинг буйрак найчалари секрециясини пасайтириши ва, шундай қилиб, унинг дозасини билвосита ошишига олиб келиши мумкин.\nАнтибиотиклар, хусусан пенициллинлар, гликопептидлар, сульфаниламидлар ва цефалотин, бу метотрексатнинг буйрак клиренсини пасайтириши мумкин, айрим ҳолларда қон зардобида унинг концентрациясини ошишига олиб келиб, метотрексатнинг гематологик ва меъда-ичак токсиклиги ривожланиши мумкин.\nЦипрофлоксацин буйракларда найчалар секрециясини пасайтиради. Шунинг учун метотрексатни шу дори воситаси билан мажмуада олаётган пациентлар, синчков кузатув остида бўлишлари керак.\nПерорал антибиотиклар, хусусан тетрациклинлар, хлорамфеникол ва сўрилмайдиган кенг таъсир доирасига эга бўлган антибиотиклар, метотрексатнинг ичакдан сўрилишини пасайтириши ёки ичак флорасини ингибиция бўлиши ёки бактериал метаболизмни сусайиши оқибатида унинг ичак-жигар циркуляциясига таъсир қилиши мумкин.\nСуяк кўмиги томонидан нохуш самараларни чақириш хусусиятига эга бўлган препаратлар (масалан, сульфонамидлар, триметоприм ва сульфометаксазол мажмуаси, хлорамфеникол, пириметамин) бир вақтда ёки илгари қабул қилинганда, гемопоэзнинг яққол бузилишлари ривожланиши мумкинлигини ҳисобга олиш керак.\nОрганизмда фолат танқислигини чақирувчи дори воситалари (масалан, сульфонамидлар, триметоприм ва сульфометаксазол мажмуаси), мажмуада қўллаш метотрексатнинг токсиклигини кучайтириши мумкин. Организмида фолат кислотаси танқислиги билан хасталанган пациентларда метотрексат қўлланганида алоҳида эҳтиёткорликка риоя қилиш керак.\nБошқа томондан, фолеин кислотаси, фолат кислотаси ёки уларнинг ҳосилаларини сақловчи препаратлар ёки витаминларни бир вақтда ишлатиш, метотрексатнинг самарадорлигини пасайтириши мумкин.\nРевматизмга қарши бошқа воситалар (хусусан, олтин препаратлари, пеницилламин, гидроксихлорохин, сульфасалазин, азатиоприн, циклоспорин) билан метотрексат бирга, ишлатилганида, одатда унинг токсиклигини ошиши кутилмайди.\nБундан ташқари, метотрексат ва сульфасалазинни мажмуада қўллаш, сульфасалазин томонидан фолат кислотасининг синтезини ингибиция бўлиши ҳисобига биринчисининг самарадорлигини ошириши мумкин, ва шундай қилиб ривожланиши ножўя самараларини хавфини ошишига олиб келиши мумкин, бу бир неча текширишларда, айрим пациентларда аниқланган.\nМетотрексат теофиллиннинг клиренсини пасайтириши мумкин. Шунинг учун у метотрексат билан бирга қўлланганда, қонда теофиллиннинг концентрациясини назорат қилиш керак.\nМетотрексат билан даволаш жараёнида кофеин ёки теофиллин сақловчи ичимликларни (кофе, кофеин сақловчи ичимликлар, қора чой) ортиқча истеъмол қилишдан сақланиш керак, чунки бундай вазиятда аденозинли рецепторлар даражасида метотрексат ва метилксантинлар орасида кузатилиши мумкин бўлган ўзаро таъсир туфайли, унинг самарадорлиги пасайиши мумкин.\nМетотрексат ва лефлуномиднинг мажмуаси панцитопения хавфини ошишига олиб келиши мумкин. Метотрексат қон плазмасида меркаптопуринларнинг концентрациясини оширади. Шунинг учун бундай мажмуада қўлланганида препаратларнинг дозасига тузатиш киритиш талаб талаб қилиниши мумкин.\nМетотрексат билан даволаш жараёнида тирик вакциналар билан иммунизация қилишга рухсат этилмайди.\nНомутаносиблик. Метотрексат Сандоз препаратини бошқа дори воситалари билан аралаштириш мумкин эмас.\nМетотрексатни тери ва/ёки шиллиқ қаватларга тушишидан сақланиш керак. Бундай холда тери ва/ёки шиллиқ қаватининг ифлосланган соҳаларини кўп миқдордаги сув билан ювиш керак.\nБу препарат ҳар бир дозада 1 ммоль (23 мг) дан камроқ даражада натрий сақлайди ва шунинг учун бу элементни деярли сақламайдиган восита сифатида баҳоланади.\nҲомиладорлик даврида қўлланиши\nҲомиладорлик давомида метотрексатни қўллаш мумкин эмас. Хайвонларда ўтказилган тадқиқотларда препаратнинг репродуктив токсиклиги, айниқса биринчи уч ойлиги давомида намойиш қилинган. Шунингдек одамда метотрексатни тератогенлиги кўрсатилган; уни она қорнида ҳомиланинг ўлимини ва туғма ривожланиш нуқсонларини индукцияси ҳоллари таърифланган. Метотрексат олган ҳомиладорларнинг чекланган миқдори (42) кузатилганда, ривожланиш нуқсонлари (бош, юрак-қон томир тизими ва оёқ-қўллар нуқсонларини) ривожланиш тез-тезлигини (1:14) ошиши аниқланган. Лекин уруғланишгача метотрексат бекор қилинганида ҳомиладорлик нормал кечган. Репродуктив потенциалига эга бўлган аёлларда, даволашни бошлашдан олдин адекват усуллар, масалан, мувофиқ таҳлилларни бажариш йўли билан ҳомиладорликни истисно қилиш керак.\nЭркаклар ва аёллардаги контрацепция\nМетотрексат билан даволаниш даврида аёллар ҳомиладорлик юз беришидан сақланишлари керак; жинсий ҳаёт кечирувчи иккала жинс пациентлари даволаниш вақтида ва у тугаганидан сўнг камида 6 ой давомида контрацепциянинг самарали усулларини ишлатишлари керак. Шунга қарамасдан, агар шу давр давомида ҳомиладорлик юз берса, ўтказилаётган даволаш фонида ҳомила томонидан кузатиладиган нохуш самаралар хавфини ҳисобга олиб, маслаҳат олишлари керак.\nЖинсий шериклардан бирида метотрексат билан даволашни тугаши ва ҳомиладорликни юз бериши ўрасидаги оптимал даврни номаълумлигини таъкидлаш керак. Адабиётларда чоп этилган маълумотлар, у 3 ойдан 1 йилгача ўзгариши мумкинлигидан далолат беради.\nМетотрексатни кўкрак сутига ўтиши ва эмизикли болада токсикликнинг кўринишларини чақириши мумкинлиги туфайли, уни эмизиш даврида қўллаш мумкин эмас. Агар бу препаратни эмизиш даврида қўллаш керак бўлса, даволашни бошлашдан олдин эмизишни тўхтатиш керак.\nМетотрексат генотоксик бўлиши мумкинлиги туфайли, келажакда бола туғишни режалаштираётган аёлларга, иложи борича даволашни бошлашдан олдин генетик маслахат марказларида маслахат олиш тавсия этилади; эркак пациентлар даволашни бошлашдан олдин, спермани консервация қилиш мумкинлигига тааллуқли маслахат олишлари керак.\nМетотрексат билан даволаниш жараёнида марказий нерв тизими томонидан ножўя самаралар (хусусан, толиқиш ва бош айланиши) ривожланиши мумкинлиги туфайли, айрим ҳолларда транспорт воситаларини бошқариш ва механизмлар билан ишлаш қобилияти бузилиши мумкин. Бу кўпроқ бир вақтда алкоголь истеъмол қилган вазиятларга тааллуқлидир.\nинъекция учун эритма шприцда.\n1 мл инъекция учун эритмада, 20 мг метотрексат сақланади,\n0,5 мл инъекция учун эритма сақловчи 1 шприцда, 10 мг метотрексат сақланади,\n0,75 мл инъекция учун эритма сақловчи 1 шприцда, 15 мг метотрексат сақланади,\n1 мл инъекция учун эритма сақловчи 1 шприцда, 20 мг метотрексат сақланади;\nёрдамчи моддалар: натрий хлориди, натрий гидроксиди эритмаси (8%), инъекция учун сув.\nтиниқ сариқ рангли эритма.\nўсмаларга қарши воситалар; антиметаболитлар, фолат кислотасининг аналоглари.\nДозани ошириб юборилиш симптомлари\nҚўллаш жараёнида метотрексатнинг дозасини ошириб юборилиши одатда у перорал (ичга) қабул қилинганда пайдо бўлганлиги амалиётда қайд қилинган, лекин шунингдек вена ичига ва мушак ичига юборилганида ҳам бўлиши мумкин. Ичга қабул қилинганида дозани ошириб юборилиши ҳақидаги хабарларда, пациентлар ҳафталик дозани хар куни қабул қилганлар. У ичга қабул қилинганида аниқланган дозани ошириб юборилиши симптомлари қон яратиш тизими ва меъда-ичак йўлларини шикастланишидан далолат беради.\nУлар лейкопения, тромбоцитопения, анемия, панцитопения, нейтропения, суяк кўмигини сусайиши, мукозит, стоматит, оғиз бўшлиғининг шиллиқ қаватида яраларни ҳосил бўлиши, кўнгил айниши, қусиш, меъда-ичак йўлларининг шиллиқ қаватида яраларни ҳосил бўлиши ва меъда-ичакдан қон кетишидан иборат. Баъзи пациентларда дозани ошириб юборилиши симптомсиз кечиши мумкин.\nДозани ошириб юборилиши натижасидаги ўлим ҳолатлари ҳақида хабар берилган. Бундай ҳолларда шунингдек сепсис, септик шок, буйрак етишмовчилиги ва апластик анемия ривожланиши аниқланган.\nМетотрексатнинг специфик антидоти, унинг нохуш токсик самараларини нейтраллайдиган, кальций фолинати ҳисобланади.\nМетотрексат билан кичик дозада (масалан, 6-12 мг) даволаниш фонида лейкоцитларнинг миқдори пасайганида, иложи борича қисқа муддатларда кальций фолинатининг биринчи дозаси вена ичига ёки мушак ичига юборилиши мумкин, сўнгра юборишлар шу дозада 3-4 соатлик интерваллар билан такрорланади.\nДоза ҳаддан ташқари ошириб юборилганида пациентга гидратация ўтказиш ва буйрак найчаларида метотрексатни ва/ёки унинг метаболитларини преципитациясини олдини олиш мақсадида сийдикни ишқорийлаштириш талаб этилиши мумкин. На гемодиализ, на перитонеал диализ метотрексатнинг элиминациясини яхшиланишида самара намойиш қилмаган. Юқори жадалликдаги оқимли диализаторда ўткир интермитацияловчи гемодиализ ўтказилганида, метотрексатни самарали чиқарилиши ҳақида хабар берилган.\nРевматоид артрит, ювенил идиопатик артритнинг полиартритли шакллари, псориатик артрит ёки оддий псориази бўлган беморларга, фолат ёки фолин кислотасини юбориш метотрексатнинг токсиклигини (меъда-ичак йўллари томонидан кузатиладиган симптомлар, оғиз бўшлиғи шиллиқ қаватининг яллиғланиши, алопеция ва жигар ферментлари фаоллигини ошиши) пасайтириши мумкин. Фолат кислотаси препаратларини ишлатишдан олдин В12 витаминининг концентрациясини баҳолаш тавсия этилади, чунки фолат кислотасини юбориш, айниқса 50 ёшдан ошган катталарда В12 витаминининг танқислигини ниқоблаши мумкин.\n10 мг/0,5 мл; 15 мг/0,75 мл; 20 мг/1 мл дан инъекция учун эритма, эластономерли қалпоқча ва поршени бўлган рангсиз шишадан (1 тур) тайёрланган шприцларда.\n1 шприцдан инъекцион игна ва қўллаш бўйича йўриқномаси билан бирга картон қутида. Ўрам ўлчами: 1 шприц ва 4 х 1 шприц.\nБозорда барча ҳажмдаги шприцлар бўлмаслиги мумкин.\nЁруғликдан химоя қилиш мақсадида оригинал ўрамида сақлансин.\nШприц очилганидан сўнг дарҳол ишлатилиши керак.\nСтационар шароитларида қўллансин. Рецепт бўйича.\nФақат бир марта қўллаш учун мўлжалланган.\nПрепарат токсик ҳисобланади, бу ишлашда ва утилизацияда махсус эҳтиёткорлик чораларига риоя қилишни талаб этади.\nХодимлар цитостатиклар билан ишлаш қоидаларига ўргатилган бўлишлари ва препарат билан ҳимоя кийимида, кўзойнакда, бир марталик қўлқоплар ва ниқобда ишлашлари керак. Ҳомиладор аёллар метотрексат билан мулоқатда бўлмасликлари керак.\nПрепарат тери ёки кўзга тасодифан тушганда ифлосланган жойни дархол совунлаб катта миқдордаги сув билан ёки натрий бикарбонати эритмаси билан ювиш керак. Тиббий ёрдамга мурожаат қилиш лозим.\nПрепаратнинг ҳамма ишлатилмаган қолдиғи ва у билан ифлосланган материалларни, цитостатикларга тегишли махаллий меъёрий хужжатларнинг талабларига мувофиқ утилизация қилиш керак.


2019 йилда ички валюта бозори ва унинг ривожланиш тенденцияларига доир қисқача шарҳ - Ўзбекистон Республикаси Марказий банки\n2019 йилда ички валюта бозори ва унинг ривожланиш тенденцияларига доир қисқача шарҳ\nЯнгиланган сана: 23 Янв 2020, 13:29\n2019 йилда ички валюта бозори амалга оширилган операциялар ҳажми ва барча сегментларда бозор иштирокчилари сонининг ўсиши шароитида шаклланди.\nИчки валюта бозоридаги операцияларнинг умумий хажми 15,5 млрд. АҚШ долларини ташкил этиб, 2017 ва 2018 йилларга нисбатан мос равишда 1,4 ва 2,2 баробарга ўсди.\nI. Чет эл валютасига бўлган талабнинг ўсиши ва ўзгариш динамикаси\n1.1. Банклараро валюта бозори ҳолати ва юридик шахслар билан амалга оширилган операциялар\n2019 йилда юридик шахслар томонидан чет эл валютасига бўлган талаб 2018 йилга (10,4 млрд. АҚШ долл.) нисбатан 32 фоизга ўсиб 13,7 млрд. АҚШ долларини ташкил этди.\nУшбу даврда, биржадан ташқари валюта бозорида хўжалик субъектлари томонидан 3,2 млрд. АҚШ доллари миқдорида чет эл валютаси сотиб олиниб, ушбу кўрсаткич аввалги йилга нисбатан 3,8 баробарга ошди (2018 йилда – 845 млн. АҚШ долл.). Шунингдек, валюта биржасидаги операциялар ҳажми 10 фоизга ошиб, 10,5 млрд. АҚШ долларига етди.\n2019 йилда биржадан ташқари валюта бозоридаги\nоперациялар ҳажми динамикаси\nВалюта бозорида чет эл валютасини сотиб олиш мақсадларининг таҳлили шуни кўрсатадики, уларнинг асосий қисми (72 фоизи) ишлаб чиқариш учун асбоб-ускуналар, товарлар ва хом-ашё импорти, 15 фоизи – халқ истеъмоли товарлари ва дори-дармон маҳсулотлари импорти, 9 фоизи – хорижий кредитларни сўндириш, 2 фоизи – хорижий инвесторлар репатриацияси ва қолган 2 фоизи – бошқа мақсадлар учун харид қилинган.\n2018-2019 йиллар давомида чет эл валютасини\nсотиб олиш мақсадлари таркиби\n2019 йил давомида ички валюта бозорида чет эл валютасини харид қилган хўжалик юритувчи субъектлар сони 1,5 баробар кўпайиб, декабрь ойида 7,6 мингтани ташкил этди (2018 йилнинг декабрь ойи – 5,1 минг).\n2019 йилда жисмоний шахслар томонидан валюта айирбошлаш шахобчалари орқали сотилган чет эл валютаси миқдори 3,8 млрд. АҚШ долларини ташкил этиб, аввалги йилга нисбатан 41 фоизга ошди (2018 йил - 2,7 млрд. АҚШ долл.). Айни пайтда жисмоний шахслар томонидан 1,8 млрд. АҚШ доллари сотиб олиниб, мазкур кўрсаткич 2018 йилга (975 млн. АҚШ долл.) нисбатан 1,9 баробарга ўсди.\nҲисобот даврида банклар ва жисмоний шахслар ўртасидаги валюта олди-сотди операциялари ҳажми сальдоси 2 млрд. АҚШ долларини ташкил этиб, 2018 йилга нисбатан 16 фоизга ошди.\nШу билан бирга, халқаро пул ўтказмалари ҳажмининг мавсумий камайишига қарамай, 2019 йилнинг декабрь ойида жисмоний шахслар томонидан нақд чет эл валютасини сотиш (500 млн.АҚШ долл.) ва сотиб олиш (305 млн. АҚШ долл.) ҳажми тарихий максимал даражага етди. Ушбу ҳолат, йил якунида аҳоли ва тадбиркорларнинг ўз молиявий мажбуриятларини бажариши фаоллашганлиги билан изоҳланади.\n2019 йилда жисмоний шахслар томонидан амалга оширилган операциялар ҳажми\nII. Чет эл валютаси таклифи\n2019 йилда ички валюта бозорида хорижий валютадаги умумий таклиф ҳажми 11,7 млрд. АҚШ долларини (Марказий банкнинг интервенцияларини ҳисобга олмаган ҳолда) ташкил этиб, 2018 йилга нисбатан 43 фоизга ўсди.\nхўжалик юритувчи субъектлар томонидан 6,0 млрд. АҚШ доллари сотилган бўлиб, ушбу кўрсаткич аввалги йилга нисбатан 1,5 баравар ошди (2018 йил - 4,1 млрд. АҚШ долл.);\nМолия вазирлиги (ривожланиш дастурларини молиялаштириш учун халқаро молия институтларининг кредитлари) ҳамда Тикланиш ва тараққиёт жамғармаси томонидан сотилган чет эл валютаси миқдори 1,7 млрд. АҚШ долларини ташкил этди.\n2019 йил давомида Марказий банкнинг валюта интервенциялари бозор тамойиллари асосида шаклланган алмашув курси доирасида олтин-валюта заҳираларининг нейтраллиги принципига асосланган ҳолда амалга оширилди. Бунда Марказий банк томонидан сотилган чет эл валютасининг соф ҳажми йил давомида сотиб олинган монетар олтин ҳажми доирасида бўлиши таъминланди.\nНатижада, ҳисобот йилида Марказий банк томонидан 36,6 трлн. сўм миқдорида монетар олтин сотиб олинганлиги сабабли юзага келган қўшимча ликвидликни стерилизация қилиш мақсадида 33,6 трлн. сўм миқдорида валюта маблағлари сотилди.\n2018-2019 йилларда валюта биржасида амалга оширилган олди-сотди операциялари ва Марказий банк интервенциялари ҳажми\n2019 йилда импортни молиялаштириш манбалари таркибида ички валюта бозорида сотиб олинган маблағлар (конвертация) улуши 56 фоиздан 53 фоизга пасайиши кузатилиб, хорижий валютадаги кредитлар ҳисобига импортни молиялаштириш улуши 19 фоиздан 25 фоизга ошди.\n2018-2019 йиллари импортни молиялаштириш манбалари\n2019 йил давомида пул ва кредит бозорлари сўм сегментлари асосий кўрсаткичларининг хорижий валютага бўлган талаб динамикаси билан ўзаро боғлиқлиги кузатилди. Хусусан, банк тизимидаги ликвидлик ҳажмининг ўзгариши, кредитлар ҳажмининг ўсиши чет эл валютасига бўлган талаб ва интервенциялар ҳажмига таъсир кўрсатди.\nИчки валюта бозоридаги талаб ва интервенциялар билан ликвидлик ва кредитлар ҳажми ўзгаришининг ўзаро боғлиқлиги\nБунда валюта бозорида талаб ва таклифнинг бир маромда ошиши шароитида, мақсадли сотув ҳажмларига нисбатан интервенциялар ҳажми кам бўлганлиги сабабли, биринчи ярим йиллик давомида валюта биржасидаги савдо сессияларида миллий валюта АҚШ долларига нисбатан 2,8 фоизга қадрсизланди.\n2019 йилнинг июль ва август ойларида савдо хамкорларимиз бўлган айрим давлатлар валюталари девальвацияси ва бунинг натижасида юзага келган девальвацион кутилмаларнинг ортиши, шунингдек, ички валюта бозорида чет эл валютасига бўлган талабнинг ўсиши натижасида миллий валюта 10,2 фоизга қадрсизланди.\n2019 йил давомида валюта биржаси савдоларида сўмга нисбатан\nАҚШ долларининг динамикаси\n2019 йилнинг кейинги ойларида сўмнинг алмашув курси нисбатан барқарор бўлиб, сентябрь-ноябрь ойлари давомида 1,3 фоизга қадрсизланган бўлса, декабрь ойида 0,1 фоизга мустаҳкамланди.\nУмуман олганда, 2019 йил давомида миллий валютанинг АҚШ долларига нисбатан алмашув курси йил бошига нисбатан 13,9 фоизга қадрсизланди (8341 сўм/долл.дан 9501 сўм/долл.гача).\nНа русском: Краткий обзор внутреннего валютного рынка и тенденции его развития в 2019 году\nОхирги янгиланиш: 19.09.2021, 18:04 (GMT+5)


Тег: ёрдам керак Migrant\nCамира Холматова 3 ёш 8 ойлик. Жароҳат туфайли миясига қон қуйилган ва инсульт фалаж бўлиб туғилган. Миядаги қон ўсимтага айланган. Мунтазам равишдаги даволанишлар натижасида Самиранинг соғлиги бирмунча тиклана бошлади. Шу йил 16 майда Москвада Самирани операция қилиш режалаштирилган эди. Унинг миясига умуртқасидан кислород юборишди. Аҳволи анча яхшиланди. Эндиликда Самиранинг... 04/08/2016 Админ Ёрдам.\n2015 йил 29 июль кунидан бери бедарак, Люберцы районида машинаси билан бирга йўқолган. Бунёд Юлдашевни кўрганлар, ёки у ҳақида бирор хабар бўлса, илтимос, +998903501682 рақамига қўнғироқ қилсангизлар. 10/05/2016 Админ Қидирув.


7 йил аввал 1374 siyrat.uz\nАна шундоқ нозик бир пайтда уруш қилишга изн бўлганидан фойдаланиб Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам душманларга мусулмонлар кучини кўрсатиш мақсадида атрофларга жангчи гуруҳларни юбора бошладилар. Жанг маъносида бирор гап бўлмаса ҳам, Ислом жамиятининг кучи пайдо бўлганини бошқаларга билдириш маъносида шундоқ қилинди. Шу билан бирга, бундоқ юришлар мусулмон жангчилар учун машқ вазифасини ўтар, Маккадан келган муҳожир жангчилар учун янги ерлар билан танишиш ва ансорийлар билан биргаликда ўзаро тушунган ҳолда ҳаракат қилишни ўрганиш машқлари ҳам эди. Ана шундоқ жангчи гуруҳларни юборишни «сарийя» дейилади. Бошқача қилиб айтганда, Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам ўзлари шахсан иштирок этмаган жангчи гуруҳнинг юришига «сарийя» дейилади. Биринчи сарийя Убайда ибн Ҳорис розияллоҳу анҳунинг сарийяси бўлиб, уни Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам Ҳижоздаги баъзи сув марказларидан бирига юборганлар. Ундан кейин Ҳамза ибн Абдулмуттолиб розияллоҳу анҳу бошчилигидаги сарийя денгиз соҳилининг Ийсс томонига юборилди. Учинчи сарийя Саъд ибн Абу Ваққос розияллоҳу анҳу раҳбарликларида Ҳижознинг Хироз номли ерига юборилган. Тарихчиларимиз Абдуллоҳ ибн Жаҳш розияллоҳу анҳунинг жангчи гуруҳи ҳодисасига алоҳида эътибор берадилар. Чунки ўша гуруҳ ҳодисаси ҳақида Қуръони каримнинг оятлари нозил бўлган. «Сендан ҳаром ойда уруш қилиш ҳақида сўрарлар. «Унда уруш қилиш катта гуноҳ. Аллоҳнинг йўлидан тўсиш, Унга куфр келтириш, Масжидул Ҳаромдан тўсиш, унинг аҳлини ундан чиқариш Аллоҳнинг ҳузурида энг катта гуноҳдир. Фитна ўлдиришдан каттароқдир», деб айт. Улар агар қодир бўлсалар, сизларни динингиздан қайтаргунларича сизга қарши уруш қилаверадилар. Сиздан кимки диндан қайтиб, кофир ҳолида ўлиб кетса, ана ўшалар бу дунёю охиратда амали ҳабата бўлганлардир. Ана ўшалар дўзах эгаларидир. Улар унда абадий қолгувчилардир» (Бақара, 217). Ушбу ояти кариманинг нозил бўлиши ҳақида бир неча ривоятлар келган бўлиб, қиссанинг мухтасари қуйидагича: Пайғамбаримиз алайҳиссолату вассалом иккинчи ҳижрий йилнинг ражаб ойида Абдуллоҳ ибн Жаҳш розияллоҳу анҳуни саккиз нафар муҳожир саҳобийлардан иборат жангчи гуруҳга бошлиқ қилиб муҳим топшириқ билан юборганлар. Шу билан бирга, Абдуллоҳ ибн Жаҳшга хат бериб, уни икки кун юргандан сўнг очишга буюрганлар. Вақти келиб хатни очса, унда: «Ушбу мактубни ўқиганингдан сўнг Макка билан Тоиф орасидаги Ботни нахла деган жойгача юриб бор. Ўша ерда Қурайш қабиласини кузатасан ва бизга хабарини берасан. Шерикларингдан бирортасини ўзинг билан боришга мажбур қилма», деган гаплар ёзилган экан. Бу Бадр урушидан аввал эди. Абдуллоҳ ибн Жаҳш розияллоҳу анҳу мактубни ўқиб кўриб: «Эшитдик ва итоат қиламиз», дедилар. Кейин шерикларига қараб: «Мени Расулуллоҳ солаллоҳу алайҳи васаллам Ботни нахлага бориб, Қурайшни кузатиб, у кишига хабарини олиб боришимни буюрдилар. Сиздан бирортангизни ҳам мажбур қилишимдан қайтардилар. Сиздан ким шаҳид бўлишни хоҳласа, мен билан юрсин, ким ёқтирмаса, ортига қайтсин. Мен Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг амрларини бажариш учун бораман», дедилар. Шерикларининг ҳаммаси ҳам битта қолмай бордилар. Ҳижознинг йўлига юриб кетдилар, бир ерга етганларида Саъд ибн Абу Ваққос ва Утба ибн Ғазвоннинг туялари йўқолиб қолди. Уларни излаймиз, деб Абдуллоҳ ибн Жаҳш розияллоҳу анҳунинг гуруҳидан ажраб қолдилар. Қолган олти киши юриб кетдилар. Жангчи гуруҳ Ботни нахлага етганда Қурайшнинг тижорат ортилган карвони ўтиб қолди. Карвонда Амр ибн ал-Ҳазрамий ва яна уч киши бор эди. Жангчи гуруҳ Амр ибн ал-Ҳазрамийни ўлдириб, икки кишини асир олди, бир киши қочиб кетди. Карвон ўлжа қилиб олинди. Улар ўша куни жумадул охир ойининг охирги куни деб ҳисоблашган эдилар. Кейин маълум бўлишича, Ражаб ойининг биринчи куни экан. Жангчи гуруҳ ўлжани ва икки асирни олиб Пайғамбар алайҳиссаломнинг ҳузурларига келишди. У Зот: «Мен сизларни уруш ҳаром қилинган ойда уруш қилишга амр қилмаган эдим», дедилар ва ўлжа ҳамда икки асирни олишдан бош тортдилар. Шундан сўнг бу гуруҳ одамларнинг назаридан қолди. Мусулмон биродарлари уларга қўпол муомала қила бошладилар. Кўпчилик, булар ҳалокатга учради, деб ўйлади. Қурайш эса «Муҳаммад ва унинг саҳобалари уруш ҳаром қилинган ойнинг ҳурматини оёқости қилдилар, у ойда қон тўкдилар, мол-дунёни тортиб олдилар, одамларни асир қилдилар», деб гап тарқатдилар. Пайтни пойлаб турган яҳудийлар дарҳол турли-туман иғво-бўҳтонлар чиқара бошладилар. Ноқулай ҳолат вужудга келди. Қадимдан бу ойларда ҳеч ким уруш қилмасди. Бировни асир олмасди. Ўлжа ҳам олмасди. Исломда ҳам бу қоида амалда эди. Бирдан бундай иш бўлди. Ҳамма ҳайрон. Шунда Аллоҳ таоло ушбу ояти каримани тушириб Ўзининг ҳақ ҳукмини чиқарди. Аллоҳ таоло Ўз Пайғамбарига хитоб қилиб деди: «Сендан ҳаром ойда уруш қилиш ҳақида сўрарлар. «Унда уруш қилиш катта гуноҳ. Аллоҳнинг йўлидан тўсиш, Унга куфр келтириш, Масжидул Ҳаромдан тўсиш, унинг аҳлини ундан чиқариш Аллоҳнинг ҳузурида энг катта гуноҳдир. Фитна ўлдиришдан каттароқдир», деб айт. Улар агар қодир бўлсалар, сизларни динингиздан қайтаргунларича сизга қарши уруш қилаверадилар. Сиздан кимки диндан қайтиб, кофир ҳолида ўлиб кетса, ана ўшалар бу дунёю охиратда амали ҳабата бўлганлардир. Ана ўшалар дўзах эгаларидир. Улар унда абадий қолгувчилардир». Бу ояти карима ҳам ҳаром ойда уруш қилишнинг ҳаром эканини таъкидламоқда. Тўғри, бу ойда уруш қилиш катта гуноҳ, лекин: «Аллоҳнинг йўлидан тўсиш, Унга куфр келтириш, Масжидул Ҳаромдан тўсиш, унинг аҳлини ундан чиқариш Аллоҳнинг ҳузурида энг катта гуноҳдир. Фитна ўлдиришдан каттароқдир». Ўйлаб қаралса, зикр этилган бу бузғунчилик ишлар айни Қурайшнинг ишларидир. Уларнинг мусулмонларга қарши қилган бу ишлари одам ўлдиришдан кўра каттароқ гуноҳдир. Қурайшнинг ўзи ҳеч қонун-қоидага риоя этмасди, муқаддас тушунчаларни бемалол оёқости қиларди. Аллоҳ таоло Ислом динини юборганида ҳам одамларни Аллоҳнинг йўлидан тўсдилар ва Аллоҳга куфр келтирдилар. Энг катта гуноҳ шу эмасми? Энди бўлса мусулмонларни ҳаром ойни беҳурмат қилишда айблашмоқда. Ҳеч қандай муқаддасликнинг ҳурматини қилмайдиган Қурайш Масжидул Ҳаром аҳли бўлган мусулмонларни ўлдириб, қийноқ-азобга олиб, охири ҳаммаларини ҳайдаб чиқардилар. Мусулмонлар ҳижрат қилишга мажбур бўлдилар. Энди бировни уруш ҳаром қилинган ойни ҳурмат қилмасликда айблайдиган бўлиб қолишибдими?! Ўзларининг ишлари одам ўлдиришдан кўра каттароқ гуноҳ-ку! Кофирларнинг иши кишиларни иймондан қайтариш, Аллоҳнинг йўлидан қайтариш ва куфрга юргизишдир, бу фитна деб аталади. «Фитна ўлдиришдан каттароқдир». Сўнгра ояти карима кофирларнинг Ислом умматига бўлган доимий адоватини баён қилиб, айтади: «Улар агар қодир бўлсалар, сизларни динингиздан қайтаргунларича сизга қарши уруш қилаверадилар». Яъни кофирлар мусулмонларга қарши ҳар бир фурсатдан фойдаланишга уринадилар. Мақсадлари – нима қилиб бўлса ҳам, мусулмонларни Исломдан қайтариш. Кофир ким бўлишидан, қаерда яшашидан ва қачон бўлишидан қатъи назар, ушбу ишини қилаверади. Уларнинг мусулмонларга қарши олиб борадиган урушлари ҳар хил, турли-туман, лекин мақсад битта – мусулмонларни диндан қайтариш. Лекин мусулмонлар сабр қилишлари, чидашлари, таслим бўлиш ҳақида ўйламасликлари керак. Аллоҳ кўрсатмасин, мабодо диндан қайтиб қолсалар, икки дунёнинг ҳасратига учрайдилар. Ушбу ояти карима тушгандан кейин Пайғамбаримиз алайҳиссолату васаллам мазкур икки асирни ва ўлжани қабул қилдилар. Ҳамманинг кўнгли ўрнига тушди. Мусулмонлар, айниқса, Абдуллоҳ ибн Жаҳш розияллоҳу анҳу ва у кишининг жангчи гуруҳи аъзолари хурсанд бўлдилар. Чунки улар ҳодиса бўлиб ўтгандан кейин, гуноҳ иш қилиб қўйибмиз, деб хижолатда эдилар. Ушбу ояти карима тушгач, уларда умид учқунлари чарақлади.


“Барса” ҳимоядаги муаммосига ечим топди\n12 август, 2020, 04:16\nБу фойдали келишув бўлиши аниқ.\n“Барселона” анчадан бери чап қанот ҳимоясида Альбага муносиб ворис қидириб келмоқда. Катта умидлар билан Каталонияга олиб келинган Хуниор Фирпо ишончни оқлай олмаяпти. Навбатдаги вариант эса Хосе Луис Гайя. “Кўршапалаклар” ҳимоячиси учун “кўк-анорранглилар” 50 млн евродан воз кечишга тайёр.\nПандемия туфайли молиявий инқирозга дуч келган “Валенсия” жамоаси яқиндагина Ферран Торресни “Манчестер Сити”га сотишга мажбур бўлган эди. Энди улар Гайя трансфери орқали янада каттароқ фойда кўришлари мумкин. Айтиш мумкинки, ҳозирги пайтда бу трансфер иккала томон учун ҳам бирдек манфаатли.\nЭслатиб ўтамиз, испаниялик ҳимоячининг амалдаги шартномаси 2023 йил 30 июнгача амал қилади.\n“Барса” “Валенсия”нинг ишонган футболчисини тортиб олмоқда


Термиз шаҳрида бўлиб ўтган Ўзбекистон-Афғонистон ишбилармон доиралари ўртасидаги мулоқотда ҳар икки мамлакатнинг давлат идоралари ҳамда хусусий сектор вакиллари иштирок этди.\nЎзбекистон Савдо-саноат палатаси раиси А.Икрамов, Сурхондарё вилояти ҳокими Э.Турдимов, Европа Иттифоқи миссиясининг юртимиздаги раҳбари Э.Стипрайс қатнашган тадбирда икки мамлакатнинг экспорт-импорт имкониятлари, логистика, «Термиз-Карго» маркази фаолиятини ривожлантириш масалалари муҳокама қилинди.\nЕвропа Иттифоқининг Ўзбекистон ва Афғонистон ўртасидаги савдо алоқаларини янада жонлантиришга ҳар тарафлама кўмак беришга тайёр эканлиги таъкидланди. Хусусан, сканер ускунаси, санитария ва фитосанитария лабораторияларини харид қилиш, шунингдек Ўзбекистон ҳудудида афғон маҳсулотларини саралаш ва қадоқлаш бўйича марказларни ташкил этишга доир ишларни амалга ошириш кўзланмоқда.\nАфғонистон Ислом Республикаси Президентининг Марказий Осиё давлатлари ва МДҲ бўйича махсус вакили Муҳаммад Шокир Коргар сўзга чиқиб, мамлакатларимиз ўртасидаги манфаатли ҳамкорлик жадал суръатларда ривожланаётганини таъкидлади. Шунингдек, 2018 йилнинг 5 ойи давомида икки қўшни мамлакат ўртасидаги ташқи савдо айланмаси ўтган йилга нисбатан 14,5 фоизга ошиб, 286 млн долларни ташкил этганлиги қайд этилди.\nСурхондарё вилояти божхона бошқармаси бошлиғи Т.Саидов экспорт-импорт операциялари, тақдим қилинаётган ҳужжатлар, божхона тартиб-таомиллари тўғрисида берилган саволларга жавоб берди.\nТадбир якунида ҳар икки давлат савдо-саноат палаталари ўртасида ҳамкорлик меморандуми имзоланди.


Халқаро дзюдо федерацияси президенти Ўзбекистонга келмоқда, Тошкент жаҳон чемпионатига мезбонлик қилади\nСпорт 20:30 / 14.01.2020 3561\nХалқаро дзюдо федерацияси (IJF) президенти Мариус Визер расмий ташриф билан Ўзбекистонга келяпти.\nМариус Визер 15 январга ўтар кечаси Тошкентга учиб келади. Ташрифдан кўзланган мақсад - Ўзбекистон ҳамда Халқаро дзюдо федерацияси ўртасидаги ҳамкорликни янги босқичга кўтариш, икки томонлама меморандум имзолаш ва 2021 йили катталар ўртасида ўтказиладиган жаҳон чемпионати мезбонлигини Ўзбекистонга топширишдан иборатдир.\n«Олимпиада йилида жаҳон чемпионати ўтказилмайди. Шундан келиб чиқиб айтадиган бўлсак, навбатдаги жаҳон чемпионати келаси йили Тошкент шаҳрида ташкил этилади. Кўп тармоқли, муҳташам «Ҳумо Арена» ўзида дунё дзюдо юлдузларини жам қилади.\nПойтахтимизга нуфузли мусобақа мезбонлигининг берилиши ўз-ўзидан бўлгани йўқ. Ўтган йили айнан «Ҳумо Арена»да Тошкент Гран-приси юқори савияда, муваффақиятли тарзда ўтказилганди. Бунга иштирокчи давлат расмий делегатлари, мураббийлар, спортчилар ва табиийки IJF мутасаддилари ҳам ижобий баҳо беришган эди.\nМариус Визернинг ташрифига доир тадбирлар эртага соат 14:00дан бошлаб Ўзбекистон Миллий олимпия қўмитасида ўтказилади. Аввалига 2021 йилги катталар ўртасидаги жаҳон чемпионати ҳамда IJFнинг йиллик Конгрессини Тошкентда ўтказиш бўйича шартнома имзоланади. Кейин Халқаро дзюдо федерациясининг «Дзюдо мактабларда» дастури юзасидан Меморандумга имзо чекилади. Шартнома имзоланишида Ўзбекистон Жисмоний тарбия ва спорт ҳамда Халқ таълими вазирликлари мутасаддилари иштирок этишади.\nШундан сўнг Мариус Визер иштирокида матбуот анжумани ўтказилади. Унда IJF президенти тадбирда ҳозир бўлган оммавий ахборот воситалари ходимларининг саволларига атрофлича жавоб беради», дейилади Ўзбекистон дзюдо федерацияси матбуот хизмати хабарида.


Дунёдаги вазият: ламалар Covid-19га қарши ва Уҳан бўйича янги гумонлар\nБританиялик олимлар коронавирусни ламада аниқланган нанотана билан даволаш мумкин деб ҳисоблашмоқда, Хитойда кўршапалаклар 2018 йилдаёқ вирусдан зарарланган бўлиши мумкин, Valentino дизайнерлик уйи "эмланганлар" учун 700 долларлик ҳуди таклиф этмоқда. BBC коронавирус пандемиясига оид сўнгги маълумотларни келтиради.\n19 сентябргача бир ҳафта муддатда дунёда Covid-19га чалиниш билан боғлиқ янги ҳолатлар сони 3,8 миллионтани ташкил этди. Бу нисбатан паст кўрсаткич: инфекция тарқалишининг сўнгги пик даврида, май ойининг иккинчи ҳафтасида бутун дунё бўйлаб 5,7 млн нафарга яқин кишида вирус аниқланганди. Сўнгги ойларда ҳафталик кўрсаткичлар гоҳ юқориламоқда, гоҳ пасаймоқда, ҳозир эса дунёда пасайиш тенденцияси кузатилмоқда.\nЎтган ҳафта ичида ушбу касалликдан яна 62 минг киши вафот этди. Айни вақтга келиб дунё бўйича вакцинанинг камида бир дозасини қабул қилганлар сони қарийб олти миллиард кишига етган.\nАҚШ ҳозир ҳам коронавирус қурбонлари сони бўйича биринчи (676 минг), ундан кейин Бразилия (590 минг), Ҳиндистон (445 минг), Мексика (271 минг) ва Россия (199 минг) бормоқда.\nАҚШ яна 500 млн доза вакцина хайрия қилади\nАҚШ ривожланаётган давлатлар учун Pfizer вакцинасидан яна ярим миллиард доза юборишни ваъда қилмоқда. Президент Жо Байден бу ҳақда чоршанба куни коронавирус пандемиясига қарши курашга бағишланган виртуал саммит вақтида расман эълон қилиши кутилмоқда.\nБу катта миқдор, аммо BBC корреспенденти Стефани Ҳегартининг қайд этишича, аҳолисининг 2 фоизи ҳам эмланмаган давлатлар бунга ишонқирамай қарашмоқда.\nАҚШ аввалроқ муҳтож давлатларга 580 млн доза вакцина ажратган, аммо шундан фақат 140 млн доза етказиб берилганди.\nБутун дунё бўйлаб вакциналарни тақсимлаш билан шуғулланувчи Covax дастури маълумотларига кўра, препаратларнинг кўплаб партиялари кам миқдорларда ва сўнгги дақиқаларда келган: яроқлилик муддати тугашига кам вақт қолган ва уларни қўллашга ҳамма ҳам улгурмасди.\nЎшандан кейин нима ўзгарди? Экспертларнинг баҳоларига кўра, сўнгги ойларда вакцин ишлаб чиқариш ҳажми ўсган ва йил охирига қадар ривожланган давлатларда 1,2 млрд дозалик захира жамғарилади. Лекин ўз вақтида қўлланмаса, шунинг 241 млн дозасини шунчаки ташлаб юборишга тўғри келади. Мутахассислар яроқлилик муддати тезроқ тугайдиган вакциналарни имкон қадар эртароқ қашшоқ мамлакатларга юбориш кераклигини айтишмоқда.\nЭкспертларнинг баҳоларига кўра, сайёра аҳолисининг 70 фоизини эмлаш учун 11 млрд доза вакцина зарур бўлади. ЖССТ 2021 йил охирига қадар ҳар бир мамлакатда аҳолининг камида 40 фоизи эмланишини мақсад қилган.\nЛама Фифи коронавирусга қарши\nБританиялик олимларнинг навбатдаги тадқиқотлари шуни кўрсатмоқдаки, лама организмида аниқланган кичик антитаначалар (нанотаналар) коронавирусга қарши даволашда самарали бўлиши мумкин.\nБу нанотаналарни лаборатория шароитларида кўпайтириш мумкин. Улар ҳам худди инсон организмидаги антитаналар каби ишлайди: вирус ва бактерияларга бириккан ҳолда, организмнинг иммун жавоби учун маркер вазифасини ўтайди. Олимларнинг сўзларига кўра, нанотаналар айниқса патогенларга (касаллик қўзғатувчилар) маҳкам бирикади.\nРозалинд Франклин университети (Иллинойс штати)дан бўлган профессор Жеймс Нэйсмит янги тадқиқот натижаларини жуда умидбахш ва истиқболли деб ҳисоблайди, унинг маълум қилишича, лабораторияда вирус юқтирилган каламуш янги препарат орқали олти кун ичида тўлиқ тузалган. Аммо у ҳозирча одамларда синаб кўрилмади.\nНанотананинг илк намунаси университетдаги Фифи лақабли ламадан олинган. Тадқиқотчилар лама танасига унда иммун реакция қўзғатиш учун коронавирус оқсилига ўхшаш оқсил намунасини киритишган.\nУҳан олимларида кўршапалакларни коронавирус билан зарарлаш режаси бўлганми?\nDrastic Research тадқиқотчилари гуруҳи 2018 йилги ҳужжатларни топишгани, унга кўра Уҳандан бўлган олимлар кўршапалакларга коронавирус юқтириш тажрибаси билан давлат гранти олиш бўйича мурожаат қилишгани маълум бўлганини айтишмоқда.\nТашкилот сайтида келтирилишича, Drastic - олим-экспертларнинг мустақил жамоаси бўлиб, унинг таркибидагиларнинг аксар қисми аноним ишлайди.\nУларнинг қўлига келиб тушган ҳужжатлар шуни кўрсатадики, расман пандемия бошланишидан 18 ой олдин олимлар Юннань провинциясидаги кўршапалаклар яшовчи ғорларга коронавирус туркумидаги «янги гибрид вирус оқсиллари»ни ўз ичига олган нанопарчалар билан ишлов беришни таклиф этишган.\nБу тажрибадан мақсад кўршапалакларда янги коронавирусларга қарши иммунитет ҳосил қилиш ва бу орқали кейинроқ бундай вируслар одамлар орасида тарқалишининг олдини олишга қаратилганди.\nҚизиғи шундаки, тендер учун мурожаат муаллифлари хитойлик олимлар эмас, балки Американинг Уҳан институти билан яқиндан ҳамкорлик қилувчи EcoHealth Alliance компанияси ходими бўлган британиялик зоолог Питер Дацак эди. Бу тажрибани амалга ошириш учун йиғилган олимлар жамоаси таркибида институтнинг кўршапалаклар бўйича мутахассис бўлган ходими, шунингдек, бир қанча америкалик олимлар бўлишган.\nБу ҳужжатлар ҳақиқийлигини коронавирус инсон қўли билан яратилгани ҳақидаги назариянинг ашаддий тарафдори бўлган Дональд Трамп администрациясининг собиқ ходими тасдиқлаган. Drastic жамоаси аввал ҳам бу назария фойдасига талқин қилиниши мумкин бўлган далилларни топишга уринган.\nМасалан, ўтган йили экспертлар 2013 йилда ғорда ишлаган бир одамда SARS вируси (Covid-19 ҳам шу тоифага мансуб) аниқлангани ҳақидаги очиқ манбалардаги маълумотни ёдга олишганди.\nDrastic илмий ҳамжамиятни вирус одамларга атайлаб юқтирилгани эҳтимолини синчиклаб ўрганишга ундамоқда, чунки улардаги ҳужжатларга кўра, одамлар назорат остида бўлган шароитда вирус билан зарарланган.\nЖССТдагилар эса ҳозирча вирус инсон қўли билан яратилгани ҳақидаги назарияни ишончсиз деб ҳисоблашади.\nValentino’дан ҳуди: қиммат ва фақат эмланганлар учун\nValentino модалар уйи вакцина қабул қилганлар учун толстовка (белбоғли, узун ва кенг эркакча кўйлак) моделини тақдим этди. Бу либослар сотувидан тушган маблағлар Covax дастури орқали қашшоқ мамлакатларга вакцина етказиб бериши учун UNICEF’га ажратилади.\nҚизил рангда "(V) Vaccinated" ёзуви туширилган қора худи дастлаб Лос-Анжелесдаги Cloney компанияси томонидан ўйлаб топилган.\nValentino уйи модельери Пьерпаоло Пиччоли худини кўриб қолган ва беш дона кийимдан иборат биринчи партияни тўлиқ сотиб олиб, дўстларига тарқатган.\nЭнди толстовка Valentino сайтида ҳам сотилмоқда.\n"Эмланиш пандемияга қарши курашнинг ва ижтимоий масъулиятни ифодалашнинг энг яхши воситасидир", дейди Пиччоли.\nЖаҳонда яна нима гаплар:\nРоссия Роспотребнадзори раҳбари Анна Попова мамлакатда 40 миллион киши COVID-19га қарши тўла эмланганини маълум қилди, шунингдек, Россиянинг "Спутник" вакциналари самарадорлиги тасдиқланаётгани билдирилди. Мамлакатда касалланиш ҳолатлари яна ўса бошлаган, сўнгги икки ойдаги энг юқори кўрсаткич шу ҳафтада қайд этилди. Кунлик ҳолатлар сони 20 минг атрофида.\nГермания ниқоб туфайли рўй берган қотилликдан ларзага тушди. Дам олиш кунларида ёнилғи қуйиш шохобчасида пиво сотиб олмоқчи бўлган харидор 20 ёшли сотувчини ниқоб тақишдан бош тортгани учун отиб ташлади.\nJohnson & Johnson вакцинасини икки дозада қўллаган маъқул экани айтилди. Шу вақтгача бу вакцина бир доза қўлланаётганди, аммо бугунги кунга келиб компаниядагилар икки марта эмлаш натижаси яхшироқ бўлишини тан олишди.


Гулнора Каримова давлатга $ 1,2 миллиард эмас $ 30 миллион қайтарди - Молия вазирлиги\n18:28 27.06.2019 (Янгиланган 19:22 27.06.2019)\nМолия вазирлиги хабарига кўра, Гулнора Каримованинг давлат фойдасига мусодара қилинган мулкнинг умумий қиймати 30 млн $.\nТОШКЕНТ, 27 июн – Sputnik. Ўзбекистон Молия вазирлиги ОАВ ва ижтимоий тармоқларда пайдо бўлган Гулнора Каримованинг давлат бюджетига 1,2 миллиард доллар маблағини қайтаргани ҳақидаги хабарларни тасдиқламади.\n“Молия вазирлиги ундирилган даромадларни фамилияларга асосан ҳисобламайди. Ўтган йил давомида ва ушбу йилнинг биринчи ярмида юқорида кўрсатилган маблағлар давлат бюджетига келиб тушмади”, - дейилган хабарда.\nШунингдек, ўтган йил давомида мусодара қилинган ва давлат бюджети даромадига айлантирилган мулкнинг, жумладан, заргарлик буюмлари ва валюта маблағлари, умумий қиймати - 163 миллиард сўмни ёки 20,2 миллион долларни ташкил қилди.\n2019 йилнинг биринчи ярмида мусодара қилинган ва давлат бюджети даромадига айлантирилган мулкнинг умумий қиймати 99,4 миллиард сўмни ёки 11,8 миллион долларни ташкил қилди, дейилган хабарда.


Швейцарияда натрий батареялари прототипи ишлаб чиқилдиHaqida.net\nHome Dunyo Швейцарияда натрий батареялари прототипи ишлаб чиқилди\nБатареянинг ишлаши учун 3 компонент керак: анод, катод ва электролит. Замонавий аккумуляторларнинг аксарияти литий ионидан фойдаланади. Батарея қувват олаётганида улар катоддан анодга қараб ҳаракатлана бошлайди. Қисқа туташув келтириб чиқарувчи микроскопик кристалл қўшимчалар – дендритлар ҳосил бўлишининг олдини олиш учун – анодларни кўпроқ қувват олиш имконини берувчи литийдан эмас, графитдан қилишади.\n«У билан бозорга чиқишдан олдин бу кўрсаткични 1200 циклга етказиш керак, – дейишмоқда олимлар. – Бундан ташқари, босим кучайганда дендритлар ҳосил бўладими ёки йўқлигини билиш учун уни хона ҳароратида синаш керак бўлади. Бу тажрибалар ҳали олдинда».


Акула. Саломатликни сақлаш учун айнан унга ўхшаш керак\nЖами овоз: 321 та.\nЖами овоз: 570 та.\nҲаёт тарзи кўпроқ “ўтирган ҳолатда” ўтади, мушаклар йўқолиб боради, моддалар алмашинуви секинлашади, ёғ йиғилади. Ҳаракатсизлик нафақат тана, балки ақлни ҳам кучсизлантиради. Жисмоний фаоллик эса аксинча зўриқиш ва хавотирнинг олдини олади.\nЎтириш ҳолатидаги ҳаёт ҳаракатсизлик доирасига олиб келади. Ҳаракат қилишни тўхтатсангиз, вазн тўплайсиз ва ўзингизни руҳан эзилган ҳолатда ҳис қиласиз. Шунинг учун ҳаракат қилиш истаги пасаяди. Семириб кетасиз, ҳаётдан лаззатланмай қўясиз. Буларнинг бари сизни яна “диванга боғлаб қўяди”.\nПиттсбург университети олимлари томонидан олинган квадрицепслар МРТ-тасвирларини таққосланг. Биринчисида 40 ёшли триатлетнинг мушаклари, кейингиларида иккита 70 ёшли эркаклар мушаклари: улардан бири ўтириш ҳолатидаги ҳаёт тарзини олиб боради, бошқаси триатлон бўйича мусобақаларда иштирок этади.\nФаол турмуш тарзини “ташлаб қўйманг”. Лампочка улаб қўйилган велосипедни кўз олдингизга келтиринг: у ўчиб қолмаслиги учун педални тўхтатмай, айлантириш керак. Саломатлик билан ҳам худди шундай.\nЎзингизни акула каби тасаввур қилинг. Бу олдинги мисолдан ҳам яхши. Баъзи акулалар нафас олиши учун доимий равишда ҳаракат қилиши керак.\nҲар куни машқ қилиш шарт эмас. Зинадан чиқиб-тушинг. Чемоданни ғилдирак устида олиб юриш ўрнига ўзингиз кўтаринг. Иш вақтидаги танаффусларда пиёда юринг ва бир неча машқлар бажаринг. Ҳаракат қилинг. Яшанг.\nManba: xabardor. uz\nКиритилди: 23:15 10.11.2018. Ўқилди: 622 марта. Фикрлар сони: 0 та.


«МЮ» ҳужумчиси Арманистоннинг 2016 йилдаги энг яхши 10 спортчиси рўйхатига киритилмади\n«Манчестер Юнайтед» футбол клубининг ярим ҳимоячиси Генрих Мхитарян Арманистон спорт журналистлари томонидан тузиб чиқилган 2016 йилнинг энг яхши 10 спортчиси рўйхатига киритилмади. Бу Арманистон футбол федерацияси раҳбари Рубен Айрапетяннинг норозилигига сабаб бўлди.\nЭнг яхши спортчиларнинг биринчи ўнлигидан уч курашчи, бешта оғир атлетикачи ва иккита гимнастикачи жой олди. Биринчи ўринга эса 2016 йилги Олимпия ўйинлари ғолиби курашчи Артур Алексанян лойиқ топилди. «Бизнинг барча спортчилар юқори мақтовга лойиқ. Бироқ Мхитаряннинг футбол ривожига бўлган ёрдами ҳақида гапирмаса ҳам бўлади. Буни барча билади. Йил спортчиси номини аниқлашда иштирок этганлар “энг кучли ўнликда ҳеч қандай футболчи” ғоясини илгари суришмоқда. Улар футболни назар-писанд қилмайдиган амалдорлар бўлиб, спортнинг бу тури ҳақида гапиришга умуман ҳақлари йўқ.\nОвоз беришда қатнашаётган кўпчилик спорт журналистлари ўзларининг профессионал “бизнес”ларини ҳар куни футбол ва Генрих Мхитаряндан бошлашади ҳамда кунни у билан якунлайдилар», - дея Айрапетяннинг сўзларини келтиради Арманистон футбол федерацияси сайти.


Брюсселда ЕИ саммити иш бошлайди\nБугун Брюсселда ЕИ президенти ва Ташқи сиёсат масалалари бўйича раҳбар лавозимини жорий этиш масаласи муҳокама қилинади.\nЕИни қайта ислоҳ қилишни назарда тутган Лиссабон шартномасининг иттифоққа аъзо барча 27 давлат томонидан ратификация қилиниши мазкур лавозимларнинг жорий этилишига йўл очиб берди.\nЕИ президенти лавозимига европалик таниқли сиёсатчилар, жумладан, Буюк Британия собиқ Бош вазири Тони Блэр, Белгия, Нидерландия ва Люксембург Бош вазирлари даъвогарлик қилмоқдалар.\nЯқинда Чехия республикаси иттифоққа аъзо давлатлар орасида сўнгги бўлиб Лиссабон шартномасини ратификация қилди. Лиссабон шартномаси 1 декабрдан бошлаб кучга киради.


🌿ТУХУМ 🌿нинг фойдаси. » Moskva kinoteatrlari jadvali, filmitv.uz afishasi\nTV KANALLAR UZ VA RUS tas ix\nMening mahallam yohud Lyuboyini uylantiramiz (o'zbek serial) 11-qism\nI couldn’t refrain from commenting. Perfectly written! I am sure this paragraph has Juli va Juliya 2009 — HD (anons) (Джули и Джулия: Готовим счастье по рецепту / Julie & Julia) PREMYERA\nMoskva kinoteatrlari jadvali, filmitv.uz afishasi » salomatlik » 🌿ТУХУМ 🌿нинг фойдаси.\n🌿ТУХУМ 🌿нинг фойдаси.\nКасал бўлмаслик учун ҳар куни тухум истеъмол керакми??\nХитойда деярли ярим миллион одам юзасидан олиб борилган тадқиқот натижалари шуни кўрсатмоқдаки, кунига бир дона тухум ейиш юрак-қон томир касалликлари ва инсульт хавфини камайтирар экан.\nМутахассислар соғлом ҳаёт кечириш учун кундалик тухум истеъмолига эътибор бериш лозим, дейди.\nБироқ ҳаддан зиёд тухум истеъмоли соғлиқ учун зарарли, деган қўрқувлар ҳам мавжуд.\n«Озиқ-овқат бўйича тадқиқотларнинг камчиликлари ва чекловлари ҳақида кўп гапириш мумкин, лекин Хитойда ўтказилган бундай йирик кўламдаги тадқиқот шуни кўрсатяптики, кунига бир дона тухум ейиш юрак-қон томир касалликлари ривожига таъсир қилмайди, балки соғлиқ учун фойдалидир,» дейди Кембриж университети профессори Нита Форуҳи мазкур иш юзасидан изоҳ бера туриб.\nHeart журналида чоп этилган тадқиқот натижаларида тухум борасида йиллар давомида тўпланиб қолган салбий қарашлар тилга олинади - салмонелла (турли касалликларни келтириб чиқарувчи бактерия) хавотирларидан тортиб холестерингача.\nBBC News мазкур масалаларни алоҳида-алоҳида ўрганиб чиқди.\nТухумнинг ози ширинми?\nҲозирда шифокорлар тухумни кундалик соғлом овқатланиш тартиби таркибига киритишни маслаҳат берадилар. Тухум озуқавий моддаларга тўла табиий маҳсулотлардан бири саналади. Унда юқори миқдорда оқсиллар, А, Д, Б ва Б12 витаминлари, шунингдек, ёши ўтган одамларда кўриш билан боғлиқ ёқимсиз ҳолатлар олдини олувчи лютеин ва зеаксантин моддаларини топиш мумкин.\n«Кунига бир, ҳаттоки, икки дона тухум ейиш соғлиқ учун жуда фойдали,» дейди Британия Парҳез Уюшмасидан доктор Френки Филипс.\n«Одамлар кўп тухум истеъмол қилишдан қўрқмасликлари керак.»\nСмотреть 🌿ТУХУМ 🌿нинг фойдаси. в хорошем качестве\n🌿ҚОРА СЕДАНАнинг 🌿фойдали ва зарарли томонлари.\nКалорияси энг кам бўлган 6 озиқ-овқат\n🌳🖋ҚАЙСИ ГЎШТ НИМАГА ФОЙДА, НИМАГА ЗАРАР?\n🌿🌿7 кунда 7 кг 🌿🌿озишни истайсизми?\nКунига неча марта овқатланиш керак?


21 апрел 2021, Тошкент вақти: 21:53\nЎзбекистонда иккинчи бор эълон қилинган кучли карантин 35 кун амалда бўлди.\nЎзбекистонда 35 кун амалда бўлган кучли карантин юмшатилмоқда.\nМамлакатда коронавирус инфекцияси кенг тарқалишининг олдини олиш бўйича ҳукумат комиссияси қарорига мувофиқ, 15 августдан очиқ ҳавода хизмат кўрсатувчи ресторан, кафе, ошхона, чойхоналар фаолиятига рухсат берилади.\nХусусий боғча ва мактаблар, ўқув марказлари, гўзаллик салонлари ва сартарошхоналар, музейлар, санаторийлар, пансионатлар, болалар оромгоҳлари, меҳмонхоналар, меҳмон уйлари, пляжлар, хостеллар, ижарага бериладиган дала ҳовлилар ва бошқа дам олиш масканлари қайта очилмоқда.\nПойтахт Тошкентда 15 август соат 06:00дан бир неча ойлик танаффусдан сўнг метрополитен фаолияти ҳам тикланди.\nДушанба кунидан вилоятлараро ва туманлараро транспорт қатновлари йўлга қўйилиши кутиляпти.\nМаҳаллий авиарейслар ва темир йўл қатновлари йўлга қўйилиши комиссия қарорида айтилган.\n15 августдан тўй, маърака ва маросимларни чекланган тартибда ўтказишга ҳам рухсат берилади.\nҲукумат махсус комиссияси қарорига кўра, ҳафтанинг барча кунларида жума намозидан ташқари жамоат намозларини ўқиш мумкин бўлади; черковлар ва синагогаларда ҳам шанба ва якшанбадаги жамоавий ибодатлардан ташқари бошқа диний амалларни адо этишга рухсат берилади.\n20 август бошлаб буюм ва қурилиш маҳсулотлари бозорлари ҳамда буюмлар савдоси билан шуғулланувчи йирик дўконлар фаолияти тикланади, уларда ҳафтада бир марта санитар куни этиб белгиланади.\nЖамоат жойларида 2 метр ижтимоий масофа сақлаш, тиббий ниқобда бўлиш талаби сақланиб қолади, ниқобсиз фуқаролар жаримага тортилади.\nТана ҳарорати 37 градус ва ундан юқори ёки инфекция аломатлари бор фуқаролар жамоат жойларига чиқмаслиги керак. 65 ёшдан ошган шахслар "ўзини ўзи яккалаш" ҳаёт тарзида яшашда давом этиши лозимлиги комиссия қарорида айтилган.\nТаксилар фаолиятига қўйилган чекловлар ҳам амалда қолади.\nКарантин юмшатилишига қарамай, Ўзбекистон Соғлиқни сақлаш вазирлиги аҳолини гигиена қоидаларини бажариш, жамоат ижтимоий масофа сақлаш, жамоат жойларида ниқоб тақиб юриш талабларига қатъий амал қилиш ҳақида огоҳлантирган.\nУшбу қоидаларга амал қилмаслик касалликнинг қайта авж олишига ва натижада қаттиқ карантин чоралари такроран кучга киритилишига олиб келиши мумкин, дейилган вазирлик баёнотида.\nВазирликка кўра, Ўзбекистонда вирусга чалинганларнинг умумий сони 34251 нафарга, ўлганлар сони 232 нафарга етган.


Қўштепадаги санитар талабларга жавоб бермайдиган мактаб муаммолари ҳал этилди\n18.09.2020 | 22:18\nҚўштепа тумани ҳокимлиги 14 cентябрь куни «Фарғона» телекаланининг ахборот дастурида эфирга узатилган ҳудуддаги 18-мактаб синфхоналари санитария-эпидемиология талабларига жавоб бермаслиги тўғрисидаги танқидий лавҳага муносабат билдирди.\nТаъкидланишича, «Тумандаги 18-мактабга ва синфларга кираверишда хлорли тўшамалар тўшалмаган. Шунингдек, дезинфекция бурчаклари тўлиқ жиҳозланмаган ёки номигагина жиҳозланган. Бундан ташқари, қўл чайиш учун сув қўйилмаган. Совунлар етарли эмас. Захира ниқоблар йўқ. Тиббиёт хоналари талабга жавоб бермайди».\nАхборот дастурида айтилган ушбу камчиликлар туман ҳокимлиги, туман халқ таълими бўлими ва туман санитария-эпидемиологик осойишталик маркази томонидан атрофлича ўрганилган ва бартараф этилган. Бунга қўшимча, 18-умумтаълим мактабидан ташқари барча мактабларда синфларга кираверишда суюлтирилган хлорли воситалар қўйилган. Дезинфекция бурчаклари тўлиқ жиҳозланган. Қўл чайиш учун мактаб ҳудудининг кириш қисмига сув қуйиш мосламалари ўрнатилиб, совунлар, вирусга қарши ҳимоя воситалари, захира ниқоблари ҳамда тиббиёт хоналари керакли дори-дармонлар билан таъминланган.\nАввалроқ Ўзбекистон туман ҳокимлиги мактабларга 1000 литр антисептик воситалар етказиб бергани, Жомбой туманида 40 нафар ўқитувчи коронавирусга чалингани ҳақида хабар қилинганди.


Буюк Ипак йўлида жойлашган Ўзбекистон ипакчилик соҳасида бой тажриба, тарихий ҳамда миллий анъаналарга эга давлатдир. Бу ерда тайёрланган ипак маҳсулотлари қадим-қадимдан дунёга маълуму машҳур. Қолаверса, Марказий Осиёда пиллачилик соҳасини қайта тиклаш ва уни илм-фан асосида ривожлантиришда юртимизда бундан 90 йил муқаддам ташкил этилган институт муҳим роль ўйнади. Бинобарин, мазкур илм масканида ноёб жаҳон коллекциялари, яъни ипак қуртининг 120 та зоти, тутнинг 239 та нави ҳамда турлари сақланмоқда.\n— Мустақиллик институтимиз ҳаётида янги даврни бошлаб берди, — дейди Ипакчилик илмий-тадқиқот институти директори Шавкат Умаров. — Энг, аввало, илмий изланишлар олиб бориш учун зарур шарт-шароит яратилиб, олимлар меҳнати муносиб рағбатлантирилмоқда. Бунинг самараси ўлароқ, тутнинг 20 дан ортиқ истиқболли навлари, ипак қуртининг 18 та саноатбоп дурагайи яратилди. Шунингдек, халқаро алоқалар йўлга қўйилиб, бугунги кунда Хитой, Япония, Жанубий Корея, Вьетнам, Болгария, Россия, Украина, Озарбайжон, Грузия, Қозоғистон, Тожикистон ва Туркманистон каби мамлакатлар билан ипакчиликнинг турли йўналишларида ҳамкорлик йўлга қўйилган. Бугунги тадбир эса бу борадаги муносабатларимизни янада мус-таҳкамлашга хизмат қилади.\nАнжуманда сўзга чиққанлар эътироф этганидек, чуқур генетик тадқиқотлар натижасида дунё ипакчилик фанида биринчи марта Ўзбекистонда жинси бошқариладиган ипак қурти зотлари яратилди. Улар наслчилик станциялари ҳамда уруғчилик корхоналарида суперэлита, элита, саноатбоп дурагай тухумлар тайёрлаш технологиясида юқори самарадорликка эришишда қўл келаётир.\nПрезидентимизнинг 2017 йил 29 мартдаги “Ўзбекипаксаноат” уюшмаси фаолиятини ташкил этиш чора-тадбирлари тўғрисида”ги қарори соҳа ривожида янги имконият эшикларини очиб берди. Ушбу ҳужжатда ипакчиликда иқтисодий ислоҳотларни янада чуқурлаштириш, жаҳон бозорида рақобатдош тайёр маҳсулотлар ишлаб чиқариш ҳажмлари ва унинг турларини кўпайтириш бўйича кўплаб вазифалар белгилаб берилган. Шундан келиб чиқиб, Ипакчилик илмий-тадқиқот институти жамоаси томонидан тутнинг серҳосил навларини яратиш, ипак қуртининг маҳсулдор зот ҳамда дурагайларини кўпайтириш, фермер хўжаликларининг ипак қурти уруғи ва тут кўчатларига бўлган эҳтиёжини тўла таъминлаш юзасидан кенг кўламли ишлар олиб борилаяпти.\nЖорий йилда юртимизда такрорий пилла етиштириш муваффақиятли уддаланишига институт жамоаси ҳам муносиб ҳисса қўшди. Хом ашёнинг мўллиги эса атлас, адрас, шойи, беқасам каби матолар ишлаб чиқаришни кўпайтиришда айни муддаодир.\nМутахассисларнинг эътироф этишича, кейинги пайтда табиий ипак матоларидан тикилган либослар нафақат юртимизда, балки дунё миқёсида урфга кирмоқда. Шу боис мамлакатимиз ҳамда хорижий дизайнерлар камалакранг хонатлас, кўркам адрас, ёрқин бахмал, нафис шойи каби миллий матоларимизга кўпроқ мурожаат қилишаяпти.\nШу куни “Ўзбекипаксаноат” уюшмаси томонидан ташкил этилган табиий ипак матоли миллий либослар намойишида булар яна бир карра эътироф этилди.\nТадбир доирасида намойиш қилинган “Буюк Ипак йўли тарихи” мавзуидаги театрлаштирилган саҳна кўриниши эса йиғилганларда алоҳида таассурот қолдирди.\nМазкур рукндаги бошқа мақолалар: « Эркин валюта сиёсати: Мамлакатимиз экспорт салоҳиятини ошириш, инвестиция муҳитини яхшилашга қаратилган муҳим ташаббус\tТуркия икки томонлама савдо алоқаларида Ўзбекистон манфаатларини ҳурмат қилади »


Трамп Хитой раҳбарига жиддий талабларни илгари суриши маълум қилинди\n10:25 / 05.04.2017\nАҚШ Хитой билан савдо-иқтисодий муносабатларни яхшилаш тобора қийинлашиб бормоқда, деб ҳисоблаяпти ва шу сабабли Пекин маъмуриятидан савдо тўсиқларини олиб ташлашни талаб қилади. Оқ уй маъмуриятининг юқори лавозимли вакили журналистларга шу ҳақда маълум қилди.\n"Қатор икки томонлама иқтисодий масалаларда ривожланиш тобора қийинлашмоқда", — дея уқдирган Оқ уй вакили. У Хитойни иқтисодиётда давлатнинг эмас, бозорнинг ҳал қилувчи ўрин тутиши қоидасига риоя қилмаётганликда айблади.\nУ, шунингдек, АҚШ президенти Трамп 6-7 апрель кунлари Си Цзиньпин билан ўтказадиган учрашувида Хитойдан "тизимли равишда барпо қилган савдо тўсиқларини қисқартириш"ни талаб қилишини маълум қилди.\nБундан ташқари, "Президент Трамп мамлакатларимиз ўртасидаги иқтисодий муносабатлардаги номутаносиблик АҚШ ишчиларига таъсир кўрсатаётганидан ташвишда бўлгани сабабли ушбу масалаларга адолатли ва амалий кайфиятда ёндашиш ниятида", — деган маъмурият вакили.\nШу билан бирга, АҚШ Хитойнинг норозилигига қарамай, Жанубий Кореяда THAAD тизимларини ўрнатишдан қайтмайди. "Қўшма Штатлар ҳар доим иттифоқчилари ва ўз мамлакатини ҳар қандай таҳдиддан, айниқса КХДР тузуми ҳамда улар ишлаб чиқараётган даҳшатли қуролдан ҳимоя қилади", — деган юқори лавозимли мулозим.\nДональд Трамп 2017 йил 6-7 апрель кунлари Флорида штатидаги Мар-а-Лаго қароргоҳида ХХР раиси билан учрашади.


Мария Шарапованинг кортга чиқишига рухсат беришмади\n15 январь, 2017, 18:45\n"Катта дубулға" туркумидаги турнирларнинг беш карра ғолибаси Мария Шарапованинг бутун дунёдаги мухлислари яқин орада теннисчини кортда кўрмайдиган бўлди. Бу ҳақида россиялик ракетка устасининг манфаатларини ҳимоя қилаётган IMG компаниясини маълум қилди.\n- Мария дисквалификация муддати расман тугайдиган сана - 2017 йилнинг 26 апрелига қадар ҳеч қанақа турнирда кортга тушмайди, - деб баёнот берди IMG компанияси вакили.\nТеннис турнирлари ташкилотчилари Мария Шарапова кўргазмали турнирларга чоралашаётган эди. Хусусан россиялик теннисчи Штутгартдаги илк расмий турниридан олдин шу шаҳарда ташкил этиладиган кўргазмали мусобақага ҳам чақирув олган.


28 Декабрь 16:15\n«Бу йил биз маълум тақчилликларга гувоҳ бўлдик (электр энергияси - таҳ.),электр энергиясини импорт қилишга мажбур бўлдик, Россия Федерациясидан режадан ташқари оқимларга дуч келдик. Шунга кўра, биз ҳозирда 2035 йилгача истеъмол қилинадиган электр энергиясини ишлаб чиқариш балансини туздик. Аҳоли ва иқтисодиётимизни электр энергияси билан таъминлаш учун АЭС қуриш зарурлигини аниқ кўрамиз, – деди Мағзум Мирзағалиев журналистлар саволларига жавоб берар экан.\nЭнергетика вазирлиги раҳбарининг қўшимча қилишича, АЭС қурилиши кўп вақт талаб этади.\n«Тушуниш керакки, ҳар қандай станция ва биринчи навбатда, атом электр станциясини қуриш тез битадиган масала эмас, бунинг учун анча узоқ вақт, ўртача 10 йилгача вақт кетади, – дея қўшимча қилди Мағзум Мирзағалиев.\nШу билан бирга, вазир ишонтирганидек, аҳоли хавфсизлигини таъминлаш масалаларига ҳам алоҳида эътибор қаратилади.


Мен доимий тарзда бошқа мамлакатда яшайман. Бироқ Тошкентда квартирам қолган. Қариндошим унга ижарачиларни қўйиб, улардан ижара ҳақи олиб турган, бироқ мени бундан хабардор қилмаган. Бундан хабар топгач, у билан уришиб қолдим, ҳозир бир-биримиз билан гаплашмаймиз. Бироқ ижарачилар квартирадан кетишни хоҳлашмаяпти, менга ғалати саволлар беришяпти. Улар турар жойимни тортиб олишмоқчи деб қўрқяпман. Мен Ўзбекистон фуқаросиман, квартира хусусийлаштирилган, унга доир барча ҳужжатлар менда. Уни ўз мулкларига олиш учун ижарачилар нима қила оладилар?\n– Қариндошингиз квартирангизда яшаганлик учун ижара ҳақини ноқонуний олибгина қолмаган. У квартирани жисмоний шахслар ўртасида тузиладиган турар жойни ижарага беришга оид нотариал тасдиқланган шартномасиз топширган. Унинг йўқлиги ижарага берувчини ҳам, ижарачини ҳам маъмурий жавобгарликка тортишга ва уларга энг кам иш ҳақининг 5 бараваридан 10 бараваригача миқдорда жарима солишга сабаб бўлади (МЖТКнинг 159-1-моддаси).\nТурар жой мулкдори турар жой майдонини Тошкент шаҳри ва Тошкент вилоятида доимий прописка ёки ҳисобда турмаган фуқароларга, шунингдек чет элликлар ва фуқаролиги бўлмаган шахсларга яшаш учун тақдим этганда уларнинг вақтинча пропискаси борлигига ишонч ҳосил қилиши керак (Ўзбекистон Республикасида паспорт тизими тўғрисидаги низом3; Ўзбекистон Республикасида паспорт тизимини амалга ошириш тартиби тўғрисида йўриқноманинг4 39-банди). Бошқа аҳоли пунктларидан келган вақтинча яшовчилар ижарага олинган турар жой майдонига ижара муддатига рўйхатдан ўтказилиши (ҳисобга қўйилиши) керак. Акс ҳолда уларнинг яшаши ижарага берувчи, ижарачи ва унинг оила аъзолари томонидан паспорт режими қоидаларини бузиш сифатида қаралиши мумкин, бунинг учун ҳар бир кишига ЭКИҲнинг 3 бараваридан 10 бараваригача миқдорда жарима солиш тарзидаги маъмурий жавобгарлик назарда тутилган (МЖТКнинг 223-моддаси учинчи қисми; Паспорт тизими тўғрисидаги низом 57-бандининг иккинчи, тўртинчи хатбошилари).\nСизнинг вазиятда Ўзбекистонга квартирага доир ҳужжатлар билан келишни ва у жойлашган жойдаги милиция таянч пунктидаги профилактика инспекторига қариндошингизнинг ноқонуний хатти-ҳаракатлари тўғрисида ариза билан мурожаат қилишни тавсия этамиз. Агар сиз буни қилмасангиз ва квартирангизда ноқонуний равишда яшаётган ижарачиларни мустақил равишда чиқармоқчи бўлсангиз, сизнинг фойдангизга хизмат қилмайдиган кутилмаган вазиятга дуч келишингиз эҳтимоли мавжуд, сизни квартира эгаси сифатида маъмурий жавобгарликка тортишлари мумкин.\nАризангизни олгач, профилактика инспектори ҳисобга турмасдан яшаётган ижарачиларга ҳамда уларни ноқонуний тарзда жойлаштирган қариндошингизга нисбатан маъмурий таъсир чораларини кўриши керак. Бу ижарачиларни ноқонуний эгаллаб олган турар жой майдонидан чиқариш имконини беради.


“Ўзбекнефтгаз”: Шўртан конида табиий газ қазиб олиш ҳажмини бир маромда ушлаш ва табиий тушишни олдини олиш чоралари кўрилмоқда (Фото) » «UZBEKNEFTGAZ» AO\n“Ўзбекнефтгаз”: Шўртан конида табиий газ қазиб олиш ҳажмини бир маромда ушлаш ва табиий тушишни олдини олиш чоралари кўрилмоқда (Фото)\n“Ўзбекнефтгаз” АЖ Бошқаруви раисининг топшириқларига асосан, республика истеъмолчиларини табиий газ ресурслари билан узлуксиз таъминлаш мақсадида, Жамият тасарруфидаги нефт ва газ қазиб чиқариш бошқармаларида бир-қатор чора тадбирлар амалга оширилмоқда.\nБошқарманинг “Шўртан” кони республикадаги энг катта конлардан бири ҳисобланиб, йиллик газ қазиб олиш ҳажми 6,0-7,0 млрд куб метрни ташкил этади. Кондаги табиий газ қазиб олишни бир маромида ушлаб туриш, табиий тушишни камайтириш мақсадида қудуқларда доимий оптимизация ишлари олиб борилмоқда.\nЖумладан, Газни дастлабки тайёрлаш 1,2-навбатларидан сиқув компрессор станцияси-2 гача жами 9100 п/м узунликдаги диаметри 1020х15 мм.лик газ қувурининг қурилиш монтаж қилиш ишлари бошланди.\nҚурилиш ишлари лойиҳачи ташкилоти - “ЎзЛИТИнефтгаз” АЖ томонидан, қурилиш монтаж ишлари эса “Муборакнефтгазмонтаж” АЖ томонидан амалга оширмоқда.\nГаз қувури учун бутловчи қисмлар ва беркитувчи арматуралар “Ўзбекнефтгаз” АЖ тасарруфидаги корхоналарнинг ички эҳтиёж ва заҳиралари ҳисобидан келтирилмоқда.\nМонтаж қилинаётган газ қувурини ишга туширилиши газ ҳайдаш компрессорларини бир маромда ишлаши, гидравлик қаришиликларни олдини олиш ва газ қазиб чиқариш ҳажмини кўпайишини таъминлайди.\nШунингдек газ қувурларида олиб борилаётган кенгайтириш ишлари натижасида, бошқарма тасарруфидаги газ қудуқлари ва қувурларида газнинг босимини тушиши ҳисобига бир кеча кундузда қўшимча 400 минг куб метр табиий газ қазиб чиқаришни кўпайтириш кутилмоқда.\nЭслатиб ўтамиз, “Шўртан” конида, ҳар бирининг лойиҳавий қуввати йилига 10 млрд бўлган 2 та газни дастлабки тайёрлаш қурилмалари мавжуд.


Ўзбекистон жамоаси «АрМИ-2021» якуни бўйича умумжамоа ҳисобида 2-ўринни эгаллади - Daryo\n13:26, 06.09.2021 35732\nЎзбекистон жамоаси «АрМИ-2021» якуни бўйича умумжамоа ҳисобида 2-ўринни эгаллади\n«АрМИ-2021» халқаро армия ўйинларининг 24 йўналишида иштирок этган Ўзбекистон Мудофаа вазирлиги жамоаси мусобақаларни умумжамоа ҳисобида 2-ўрин билан якунлади. Бу ҳақда вазирлик матбуот хизмати «Дарё»га маълум қилди.\nМаълум қилинишича, дунёнинг 11 та давлати ҳудудида ўтказилган «АрМИ-2021» халқаро армия ўйинларида 42 та давлатдан жами 277 та жамоанинг 5000 нафардан зиёд ҳарбий хизматчилари ўзаро куч синашган. Ўзбекистон жамоалари ушбу нуфузли мусобақанинг 24 йўналиши бўйича иштирок этган.\nТаъкидланишича, мазкур беллашувлар давомида ўзбекистонлик ҳарбийлар 4 та олтин, 9 та кумуш ва 4 та бронза медалларини қўлга киритиб, умумжамоа ҳисобида 2-ўринни эгаллаган.\n«Содиқ дўст» эркаклар жамоаси 1 та олтин,\n«Содиқ дўст» аёллар жамоаси 1 та олтин.\n«Ҳарбий-тиббий эстафета» жамоаси 1 та олтин,\n«Дала ошхонаси» жамоаси 1 та олтин медалларни қўлга киритган.\n«Элбурс ҳалқаси», «Мерганлар марраси», «Отлиқ марафон», «Қуролсоз уста», «Хавфсиз муҳит», «Муҳандис формуласи», «Хавфсиз маршрут», «Қутб юлдузи», «Қўшинлар разведка аълочиси» мусобақаларида 2-ўринлар насиб этган. «Автозирҳли танк техника устаси», «Ишончли қабул», «Йўл патрули», «Саян юриши» беллашувларида эса Ўзбекистон ҳарбийлари учинчи ўринларни эгаллаган.\nҚайд этилишича, мазкур мусобоқалар давомида жамоалар томонидан жами 37 та рекорд натижа қайд этилган бўлиб, шундан 10 таси Ўзбекистон ҳисобига ёзилган. Хитой — 6 та, Беларусь ва Ҳиндистон — 2 тадан.\nХусусан, «Ҳарбий тиббий эстафета» мусобақасида ўзбекистонлик ҳарбий хизматчилар баҳсларда муносиб иштирок этиб, ўз рақибларини ортда қолдирган ва 3 та рекорд натижаларини янгилаган.\nҚизғин ва муросасиз кечган «Элбурс ҳалқаси» мусобақасида кичик сержантлар Санжар Туклиев, Абдумуҳтор Абдуғаниев ва Азимжон Ибрагимов «Тоғ тўсиқлар йўлаги» шартини 12 дақиқа 58 сония билан бажариб, рекорд натижа кўрсатган бўлса, «Музли ҳудуддан ўтиш» шартини адо этишда ҳам жамоамиз пешқадамлик қилган. Мудофаа вазирлиги ҳарбий хизматчилари мазкур вазифани 11 дақиқа-ю 37 сонияда уддалаб, рекордлар сериясини давом эттирган.\n«Содиқ дўст» жамоасида сержант Улуғбек Нуриллаев «300 метрлик тўсиқларни хизмат итлари билан ўтиш» шартида 1 дақиқа 13 сония билан босиб ўтиб, тенгсиз эканини амалда намоён этди ҳамда рекорд ўрнатди.\n«Мерганлар марраси» мусобақасининг «Якка синов» беллашувида кичик сержант Фазлиддин Киргизов «Мўлжалга олиш нуқтасини ўзгартириб отиш» машқини 15 дақиқа-ю 6 сонияга бажариб, янги рекорд натижа кўрсатган.\n5 сентябрь куни Тошкент халқаро аэропортида «АрМИ-2021» иштирокчиларини тантанали кутиб олиш маросими бўлиб ўтди.\nМавзуга доир: Ўзбекистон Мудофаа вазирлиги жамоалари «АрМИ—2021» доирасида ўтказилган икки мусобақада биринчи ўринни қўлга киритди\n07:26, 06.01.2022 165000\n12:42, 25.12.2021 131021\n13:50, 16.01.2022 107785\n00:52 Бугун 10105\n00:32 Бугун 10187\n00:15 Бугун 7485\n23:41, 22.01.2022 9312\n15:46, 21.01.2022 166052\n23:43, 21.01.2022 86883\n14:16, 22.01.2022 73494\n15:58, 21.01.2022 68239


Нур-Султанда енгил атлетика бўйича халқаро турнир бўлиб ўтади\n25 Ноябрь 2021 16:34\nNUR-SULTAN. Kazinform – Нур-Султан шаҳрида Қозоғистон Республикаси Мустақиллигининг 30 йиллигига бағишлаб енгил атлетика бўйича 2004-2005 йилларда туғилган ўғил-қизлар ўртасида очиқ халқаро турнир бўлиб ўтади. Бу ҳақда Нур-Султан енгил атлетика федерацияси маълум қилди, деб хабар беради Kazinform мухбири.\nФедерациядан маълум қилишларича, турнирни ўтказишдан асосий мақсад Қозоғистонда енгил атлетикани оммалаштириш, спорт захирасини тайёрлаш ҳамда Нур-Султан шаҳри ва мамлакат терма жамоасига турли халқаро мусобақаларда қатнашиш учун номзодларни аниқлашдан иборат.\nТурнирда Ўзбекистон, Тожикистон ва Қирғизистондан 150 дан ортиқ спортчи иштирок этади. Қозоғистоннинг бошқа вилоятларидан ҳам спортчилар келади.\nЕнгил атлетиканинг қуйидаги турлари бўйича спортчилар энг яхшилар учун курашадилар: 60 метрга, 60 метрга тўсиқлар оша югуриш, 200, 400, 800, 1500, 3000 метрга, 3000 метрга ядро улоқтириш, баландликка сакраш, узунликка сакраш, учта лаънатли сакраш, 4х200 метрга эстафета, 12 та индивидуал ҳодиса + 1 эстафета ва аралаш эстафета 4х200 метр.\nМусобақалар 26-27 ноябр кунлари Нур-Султандаги «Qazaqstan» енгил атлетика спорт мажмуасида бўлиб ўтади.\nКалит сўзлар: Марказий Осиё, Спорт,


Хонадонларни иситиш - SERVER-SERVICE\nАгар гап батареялар ҳақида бўлмаса ва сизнинг хонадонингизни қўшимча иситиш зарур бўлса, бу ҳолда мутахассисимиз сизга мамнуният билан кўмаклашади.\nХонадонларни иситишнинг асосий усулларини кўриб чиқамиз.\nХонадонларни ҳаво ёрдамида совутиш\nАгар сиз хонадонингизга таъминловчи ёки таъминловчи-чиқарувчи вентиляция ўрнатишни истасагиз, унда калорифер ўрнатиш ва кираётган ҳавони қиздириш оқилона ечим бўлади.\nБу хонадон бўйлаб бир хил ҳарорат бўлишини таъминлайди ва ёқимли иқлим шароитини ҳосил қилади, ахир замонавий пластик ойналар ҳаво ўтказмайди.\nХонадонда иситиш қозони\nАгар сизни марказлашган иситиш тизими қониқтирмаётган бўлса сиз Тошкент шаҳрида ўз хонадонингиз учун алоҳида истиш тизимни ўрнатишингиз мумкин. Буни амалга оширишнинг энг яхши йўли газда ишловчи иситиш қозонларини ўрнатиш ҳисобланади. Газли иситиш қозонини хонадонларга ўрнатиш учун рухсатнома олиш лозим, буни олиш эса у қадар осон эмас, шунинг учун хонадонларга электрда ишловчи иситиш қозонлари ўрнатилади. Электрли қозонлар газлиларига қараганда кичикроқ ва тозароқ, бироқ электр энергияси учун тўловлар қимматлиги сабаб фойдаланишда тежамкор эмас.\nХонадонларни кондиционер ёрдамида истиш\nХонадонларни кондиционер ёрдамида иситишни баҳор ва кузда амалга оширса бўлади. Ҳаво ҳарорати 00С даражадан пастлаган қиш мавсумида кондиционер қуввати тўлавонли истиш учун камлик қилиб қолади. Кондиционерлар иссиқлик ишлаб чиқармайди, уни ташқаридан уйга олиб киради, шунинг учун ташқаридаги ҳарорат қанчалик паст бўлса, кондиционер ҳам шунчалик кам иссиқлик олиб киради.\nДиққат: кўплаб кондиционерлардан ташқаридаги ҳарорат -70С даражадан пастлаганда фойдаланиш мумкин эмас.\nКвартираларга сувли истувчи илиқ пол ўрнатиш мумкин эмас, бироқ электр ёки инфрақизил пол уйингизни иссиқ ва қулай бўлишини таъминлаши мумкин.\nИссиқ пол уйнинг бир хилда қизишини таъминлайди, бу агар сизнинг ёш болаларингиз бўлса ва, айниқса, улар полда ўйнашни ёқтирса, иситишнинг энг идеал усули ҳисобланади.\nЭнг асосийси оёқлар иссиқ бўлса бўлгани, иссиқ пол тизими қандай қилиб сизни бу билан таъминламаслиги мумкин.\nЭлектрли иссиқ пол учун зарур барча ускуналарни сайтимизнинг “Маҳсулотлар каталоги” саҳифасидан топасиз.\nХонадонни истишнинг қайси тури сизга зарур эканидан қатъий назар мутахассисимиз иситиш тизимлари бўйича барча саволларга жавоб беради, эски истиш тизимни демонтаж қилади ва янгисини қисқа вақт ичида ва қулай нархда ўрнатиб бераман.