“Манозир” ва Ғарб олимлари | Azon.uz - Ахборот-таҳлилий портал\n2020 йил 21 феврал, жума\n“Манозир” ва Ғарб олимлари\n427 12:25 16.08.2019\nЮқорида айтганимиздек, Ибн Ҳайсамнинг оптикага оид баҳсларини Камолиддин Форисий қайта жонлантирган, “Танқихул Манозир лизавил ибсор ва басоир” китоби “Манозир”нинг шарҳидир. Европа шу китоб орқали Ибн Ҳайсамни таниди. Шарҳ қилиниб, Швейцариянинг Базел шаҳрида милодий 1572 йилда таржима чоп қилинади. Ундан аввалроқ Испанияда кремонлик Герард томонидан таржима қилинган эди.\nЖон Бэкҳемнинг “Манзур” асари, Петлонинг 1270 йилда ёзган китоби ҳам Ибн Ҳайсамдан кўчирилиб, ўзлаштирилган.\nИталян олими Герард “Манозир”ни лотин тилига таржима қилгач, Ғарб олимлари унга суяна бошлашди. Ҳозир ҳам Ватикан кутубхонасида унинг бир нусха сақланмоқда. Баъзилар ундаги фикрларни “ўзиники” қилиб олган. Масалан, XVII асрда яшаган немис математиги Иоганн Кеплер. Шунингдек, оптика олими Петло Булуни “Захира” китобида Ибн Ҳайсамнинг фикрларини ўз номидан эълон қилади. Лапорта шундай ёзади: “Петло Ҳозиндан (европаликлар Ибн Ҳайсамни шундай аташган) кўчиришда ҳам хато қилган. Ибн Ҳайсам оптикага Петло ва Кеплердан олдин асос солган. Лекин ҳанузгача таълим муассасаларида унинг номи рўйхатда учинчи бўлиб туради.\nИнсофли ғарб олимларидан тарихчи Жорж Сартон шундай ёзган: “У буюк мусулмон физиги, барча асрларда оптика фани пешвоси ҳисобланади” (Жорж Сартон. “Муқаддима литарихил илм”).\nАрнолд “Туросил илм” китобида “Оптика фани Ибн Ҳайсам сабабли чўққига чиққан”, дея эътироф этади.\nНемис шарқшуноси МаксМайерҳоф Ибн Ҳайсамнинг илмий ишларига қойил қолади: “Яхшиям Ислом қуёши оптикани ёритган экан” (Туқон Қадрий. “Уламаул араб ва ма аътовҳу лилхазора”).\nБритания маорифи Ибн Ҳайсамни Птолемейдан кейинги оптика фани раҳнамоси деб эълон қилди.\nСигрид Ҳунке айтади: “Ҳасан ибн Ҳайсам Ғарбга жуда катта таъсир ўтказган араб устозидир. Бу олимнинг илмга таъсири катта, унинг назариялари физика ва оптика фанларини бугунгача эгаллаб олган. Унинг “Манозир” китоби инглиз Рожер Бэконни ҳам, немис Петлони ҳам ортда қолдирган. Италян ихтирочиси Леонардо Да Винчи ўз ихтироларини араблардан таъсирланиб қилган. Уни Ибн Ҳайсам фикрлари илҳомлантирган. Кеплер XVI асрда Германияда Галелей қонунларини излар экан, кўз ўнгида Ибн Ҳайсам гавдаланарди, Ибн Ҳайсам ечган математика ва физика масалалари ҳануз “ҳайсамия масалалари” деб номланади” (Сигрид Ҳунке. “Шамсул араб тастаъу алал ғарб”).\nДоктор Чарльз (асаб физиологияси асосчиси) “Манозир” китобини чуқур ўргангандан кейин шундай дейди: “Дарҳақиқат, бу улуғ инсоннинг илмий ишлари узоқ ўрганишга ҳақлидир, физика, математика, тиббиёт фанларида қилган ишлари таҳсинга сазовордир, унинг “идрок психологияси” назарияси келажакда катта илмга ва баҳсга мавзу бўлади” (Чарльз Грейси. “Ароу ибн Ҳайсам фил айни вал муххи ва истиябуҳа”).\nФранцуз математиги Чарльз Оберлинг айтганди: “Ибн Ҳайсам баҳслари ёруғлик илмидаги асл манбамиздир” .\n"Ислом ва олам" китоби\nМақолалар Ислом ва олам Ибн Ҳайсам\n499 21:00 26.10.2019\n442 21:00 24.10.2019\n953 22:30 22.10.2019\n521 21:00 19.10.2019\n506 21:00 18.10.2019\n533 22:00 17.10.2019


Спорт одам танламайди – Сурхон тонги\nБош саҳифа / Жамият / Спорт одам танламайди\nФеврал 28, 2017\tЖамият, Маданият, Сиёсат, Спорт Изоҳ қолдириш 481 Кўрилди\nТермиз туманидаги “Чегара“ маҳалласи раиси Парда Фармонов ҳудудда маҳалла ёшларининг бўш вақтини мазмунли ўтказиш, айниқса, спорт билан шуғулланишлари учун ҳамма шароитлар муҳайё эканлигини айтиб қолди. Оқсоқолнинг таъкидлашича, маҳалланинг уч жойида спорт тўгараклари фаолият кўрсатиб турибди ва юзга яқин ёшлар бу тўгаракларда ўзлари қизиққан спорт турлари билан машғул.\nАҳрор Бозоров ҳам қишлоқдаги тўгаракларда тенгдошлари қатори гоҳ футбол ўйнаб, гоҳ курашга тушиб, гоҳ бокс билан шуғулланиб абжирликда, илдамликда, довюракликда қишлоқда анча танилганди. У улғайса, номдор спортчи бўлишни орзу қиларди ва шунга яраша мусобақаларда фаол қатнашарди. Афсуски, ўн ёшга етганида фалокатга йўлиқди. Ғўр бола Термиз темир йўл станциясига яқинлашиб келаётган пассажир поездига осилиб, вагонга чиқиб олишга уринадию эҳтиётсизлик оқибатида вагон тутқичидан қўли узилади ва тезлиги секинлаша бошлаган вагон остига тушиб кетади. Икки оёғини ҳам вагон ғилдираклари эзғилаб ўтади. Врачлар ҳар қанча урунишмасин эзғиланган оёқларни тиззадан пастини кесиб ташлашдан бошқа чора топиша олмайди. Энг муҳими, ўсмирнинг юраги бақувват эди, машаққатларни мардоновар енгди.\nКесилган оёқлар жароҳати битди, фақат энди у протез оёқларда юришга мажбур эди. Инсон иродаси…\nУ гарчанд протез оёқларда юрса-да, соппа-соғ тенгдошларидан илдамроқ ҳаракат қилар, умидсизланмас, зўр спортчи бўламан, деган умидда мақсадига эришиш учун тинимсиз шуғулланарди. Энди, унинг бор умиди икки қўлида эди. Соатлаб тош кўтарар, қўл мушаклари эса тобора кучга тўлиб борарди. Ҳаётда ўз ўрнини топиш учун ҳар хил режалар тузарди. Охир-оқибат Тошкентга боришга қарор қилди.\nЯхшилар кўп экан, уни ногирон спортчиларни шуғуллантирадиган клублардан бирига етаклаб боришди. Мураббийлар Аҳрордаги интилиш, қизиқишни кўриб у билан жиддий шуғулландилар. Аҳрор мурабийларнинг кўрсатмаларини кутганларидан ҳам зиёда бажарарди. Устозлар унинг иродасини синаб кўриш учун қийин машқларга ҳам жалб қилдилар ва… тарбияласа келажакда ишончни оқлашига ишондилар. Жисмоний имкониятлари чекланганлар ўртасидаги мусобақаларда кўп бор синаб кўрдилар. Аҳрор мусобақаларда ҳамиша юқори ўринларга даъвогар бўлди. Охирги уч йилда асосан оғир атлетиканинг ётиб тош кўтариш машқлари билан астойдил шуғулланди.\nДастлабки пайт оғирлиги 50 килограммгача бўлган тошларни кўтаришга ўзида куч топа билган Аҳрор тинимсиз машқлар эвазига юқори натижаларга эриша бошлади. Шундан сўнг у билан клубнинг тажрибали мураббийи Фазлиддин Умрзоқов якка машғулотлар ўтказишга киришди. Оқибат шу бўлдики, у 2015 йилга келиб ётиб тош кўтаришда 150 килограмм оғирликдаги тошларни қийналмай кўтара оладиган даражага етди. Шунинг учун ҳам Аҳрор Бозоровни 2016 йил Бразилиянинг Рио де Жанейро шаҳрида ўтказиладиган Паралимпия ўйинларида иштирок этадиган спортчилар сафига жалб қилиб, янада жиддийроқ шуғуллантира бошладилар.\nЎзбекистон жисмоний тарбия институти спорт залларида кунора ташкил этилган босимли машқлар Аҳрорнинг иродасини синовдан ўтказди, кучига-куч қўшди, маҳоратини оширди, нуфузли мусобақаларда юқори ўринларга эришишига умид уйғотди. Оғир атлетиканинг пауэрлифтинг усули бўйича ўтказилган республика кубоги ва чемпионати баҳсларида ғолиб чиқди. Шундан кейин устозлари унинг иродаси ва кучига қатъий ишонишди. Имконияти чекланган спортчилар терма жамоаси аъзолигига қабул қилишиб, Паралимпия ўйинларида иштирок этиш ҳуқуқини берувчи рейтинг очколарни тўплаш учун Осиё чемпионати ва кубоги баҳсларида қатнаштириб, йигитнинг нимага қодирлигини яна бир карра синадилар. 2016 йилнинг 13-17 февралида Дубай шаҳрида бўлиб ўтган баҳсларда Аҳрор ётиб тош кўтаришда 185 килограммлик маррани забт этди. 2016 йилнинг 24-28 февраль кунлари Малайзия давлатида ташкиллаштирилган Осиё кубоги беллашувларида ётиб тош кўтаришда 196 килограммлик натижа қайд этиб, хоразмлик Роза Қозиева, қашқадарёлик Нуриддин Давлатовлар билан бирга Рио де Жанейро шаҳрида имконияти чекланган спортчилар ўртасида ўтказиладиган Паралимпия ўйинларида қатнашиш ҳуқуқини қўлга киритди.\nАммо Аҳрор Бозоров бу ютуқдан ҳаволанмади, бепарво бўлмади. Ҳар бир спортчи орзуси бўлган нуфузли мусобақада яхши натижага эришиш учун пухта ҳозирланди. Беш ой фикру хаёли машғулотда бўлди.\nМашаққатларга чидади, мураббийлари кўрсатмасини бажариш учун ўзида ирода, куч топа билди. Ниҳоят, “Чегара“ маҳалласида ўсиб-улғайган қишлоқ йигити Аҳрор Бозоровга океан ортидаги давлат- Бразилиянинг Рио де Жанейро шаҳрида ўтказилган (2016 йилнинг 7-18 сентябрь кунлари) Паралимпия ўйинларида оғир атлетиканинг пауэрлифтинг, яъни ётган жойида икки қўллаб тош кўтариш баҳсида иштирок этиш насиб этди. У нуфузли баҳсда ётган жойида 207 килограмм оғирликдаги тошни кўтаришга муваффақ бўлди ва мусобақанинг бронза медали соҳибига айланди. Мамлакатимиз паралимпиячилари Рио де Жанейро шаҳридан юртимизга шода-шода медаллар билан қайтаркан, 32 нафар иштирокчи- спортчи орасида “Чегара“ маҳалласида ўсиб-улғайган оддий қишлоқ йигити Аҳрор Бозоров ҳам борлигидан ҳар бир сурхондарёлик фахрлангани рост.\nИродаси пўлатдек метин, гарчанд имконияти чекланган бўлса-да, сира тушкунликка тушмай, фақат умид билан олға интиладиган жасур спортчимизнинг ютуғи юрт раҳбарлари томонидан муносиб рағбатлантирилди. Аҳрор Бозоров бронза медалини қўлга киритгани учун Президентимиз фармонига кўра, “Жасорат“ медали билан мукофотланди ва унга 75 минг АҚШ доллари миқдоридаги чек топширилди ҳамда мамлакатимизда ишлаб чиқарилган “Малибу“ русумли автомашинаси мукофот тариқасида берилди.\n-Бир ўғил, бир қизим бор. Тўнғич фарзандим Аҳроржон, ўн ёшида мени поездда кутиб оламан, деб фалокатга учраганда унинг ногирон бўлиб қолганига ўзимни айбдордек ҳис этардим. Лекин ўғлим “энди мен ҳеч нарсага ярамайман“, деб ётиб қолмади, тушкунликка тушмади, бетиним ҳаракат, машаққатли машқлар туфайли кучга тўлди. Гарчи оёқлари протез бўлса-да, айрим соғлом тенгдошларидан эпчил, дадил,-дейди спортчининг онаси Муқаддас Жўраева. –Ҳукуматимиз бошида турган раҳбарларга раҳмат, боламнинг ютуғини муносиб рағбатлантиришди. Гап мукофотда эмас, ўғлимнинг нуфузли мусобақада қатнашиши, юрт байроғини кўтариши, ўзбек ўғлонларининг қанчалик иродали эканини намойиш этганининг ўзи она учун катта бахт…\n—Мукофот кишини янги марралар сари ундайди,— дейди Аҳрор Бозоров. –Камторона ғалабамни шу қадар қадрлашганидан кўнглим тоғдек ўсди. Спорт билан шуғулланганим туфайли ётиб қолмадим, ўзимни қўлга олдим, одамлар орасида юрганимдан бахтиёрман. Спорт, машаққатли меҳнат ва машқлар эвазига тўрт мучаси соғ тенгдошларим эришолмаган ютуқларга эришдим, дунёнинг бошқа бир олис бурчагидаги Дубай, Малайзия, Бразилия каби шаҳару давлатларда бўлиш насиб этди. 2016 йилги муваффақиятим менга ҳали чегара эмас. 2020 йил Токио шаҳрида ўтказиладиган навбатдаги Паралимпия ўйинларида ҳам қатнашиш, олтин медалга сазовор бўлишни ният қилган ҳолда ҳозирдан пухта тайёргарлик кўраяпман. Ёшларга тилагим шуки, мақсад сари интилинг, машаққатлардан чўчимаган инсон, албатта орзу-амалларига эришади…\nҲа, шоир айтганидек, иродадан яралган инсон. Иродаси бутун, машаққатларга чидамли кишига ҳамиша зафарлар ёр бўлгувчи. Спорт эса одам, Ватан танламайди.\nОлдинги Тарихий обидалар—бебаҳо бойлигимиз\nКейинги Қирққиз ҳақида “Зиё қалъаси”


ЎзА - Тошкент вилоятининг спорт соҳаси сарҳисоб қилинди\nТошкент вилоятининг спорт соҳаси сарҳисоб қилинди\nТошкент вилоятида 2019 йил мобайнида Жисмоний тарбия ва спорт соҳасида амалга оширилган ишлар бўйича йил якуни.\nКеча Тошкент вилоят Жисмоний тарбия ва спорт бошқармасининг 2019 йил якуни бўйича йил сарҳисоби бўйича йиғилиш бўлиб ўтди. Йиғилиш бошида вилоят Жисмоний тарбия ва спорт бошқармаси бошлиғи К.Адилов сўзга чиқиб Тошкент вилоятида 2019 йил мобайнида Жисмоний тарбия ва спорт соҳасида амалга оширилган ютуқ ва камчиликларга тўхталди.\nЯнги йилда Япония пойтахти Токио шаҳри мезбонлик қиладиган ёзги Олимпия ўйинларида муваффақиятли иштирокини таъминлаш масаласига жиддий ёндашиш кераклигини ва бу борада Жисмоний тарбия ва спорт вазирлиги ҳамда вилоят хокимлиги томонидан қўйилган устувор вазифаларни сидқидилдан бажариш кераклигини таъкидлаб ўтди.\n2019 йил Тошкент вилоят спортчилари учун ҳам ғалабаларига бой бўлиб, Республика, Осиё ва жаҳон миқёсидаги нуфузли турнирларда муваффақиятли иштирок этишди. Вилоят аҳолисининг 1 402 867 нафарини ёшлар ташкил этади. Ёшларнинг 246 мингдан ортиғи маданият ва санъат билан, 778 мингдан ортиғи спорт билан, 200 мингдан ортиғи китобхонлик билан қамраб олинган.\nЁшларни оммавий спортга кенг жалб этиш мақсадида спортнинг 18 тури бўйича 1 231 маротаба спорт мусобақаси ташкил этилиб, уларга 134 мингдан ортиқ ёш қамраб олинди.\nШунингдек, 2020 йилда Токио шаҳрида ўтадиган XXXII ёзги Олимпия ва XVI Паралимпия ўйинларига 7 нафар спортчи (4 нафар паралимпиядачи ва 3 нафар олимпиядачи) йўлланмани қўлга киритди. Спортчиларимиз томонидан яна 37 та йўлланмани қўлга киритиши кутилмоқда.\nЙиғилиш якунида Тошкент вилоятида ўзини кўп томонлама кўрсатган спорт бўлимлари, Болалар ва ўсмирлар спорт мактаби, вилоят федерациялари ходимларига ҳамда 2019 йил давомида турли спорт турлари бўйича юқори натижа кўрсатган спортчиларга Жисмоний тарбия ва спорт вазирлиги ва Тошкент вилояти хокимлигининг совғалари топширилди.


Вторник, 21 Декабрь 2021 00:00\nПиротехника воситалари – умр заволи (Видео)\nТошкент шаҳар "Бӯтабува" жоме масжиди имом-хатиби\nМукаддас Динимиз таьлимотида бировга яхшилик килиш савоб, қилган яхшилигини миннат қилиши эса катта гуноҳ хисобланади. Мусулмон одам савобли иш қилса, садақа берса, муҳтожларга ёрдам кўрсатса, ҳеч кимга айтмайди, одамларга билдирмайди, яхшилигини миннат қилмайди. Агар оила бошлиғи қўл остидагиларга миннат қилса, “Сенларни мен боқяпман. Мен бўлмасам оч қоласанлар!” деб таъна қилса, бир тарафдан, миннат қилгани учун жуда оғир гуноҳга ботади, иккинчи тарафдан, ризқ Аллоҳдан эканини инкор этган бўлади. Чунки, у бўлмаса, Аллоҳ бандалари ризқини бошқа тарафдан, бошқа одам сабабидан етказади.\nАллох таоло Қуръони каримда “Эй, иймон келтирганлар! Садақаларингизни миннат ва озор бериш билан, Аллоҳга ва охират кунига иймон келтирмаса ҳам, кишиларга риё учун молини нафақа қилганга ўхшаб, бекорга кетказманг”. деган (Бақара сураси, 264- оят).\nУшбу ояти каримада садақадан кейин миннат қилиб, озор бериб, қилган яхшилигининг савобидан бебаҳра қолишлик ажойиб бадиий васф билан тасвирланяпти. Бу билан мусулмонлар қалбида бу ишнинг нақадар ёмон иш эканлиги жонли тасвир қилинмоқда. Оятнинг аввалида садақани миннат ва озор бериш билан ботил қилмасликка амр бўляпти. Кейин эса aгap шундай қилинса, риё учун садақа қилганга ўхшаб қолишининг баёни келяпти:\nМиннат қилишлик ёмон одат бўлиб, инсон қалбида оғир яра қолдиради. Берганни миннат қилган кишининг мақсади манманлик, бошқаларни менсимаслик, ўзини кўрсатиш, одамлар ўртасида обрў қозониш бўлади. Миннат қилиш туфайли мол сарфлаган киши молни олувчига озор етказади. Одамлар ичида унинг обрўйини тўкади. Инсоний қадр-қимматини пастлатади. Ҳолбуки, Исломда мол-мулкни сарфлаб, нафақа қилишга тарғиб қилишдан мақсад камбағалларнинг кўнглини кўтариш, уларни хурсанд этиш, бой биродарлари уларни ҳурмат қилишини сездиришдир.\nМиннат қилувчи киши икки жиҳатга кўра маломат қилинади: аввало, у барча ризқ ва неъматни Аллоҳ таоло беришини инкор қилган ва тан олмаган бўлади. Агар ризқ Аллоҳдан эканини ҳаққи-рост билганида бундай қилмасди. Иккинчидан, миннатчи одам қилган яхшиликларини айтиб мақтанади. Бунда у кибр ва риё иллатларига мубтало бўлади. Бу эса ўша яхши амалнинг бекор бўлишига, савобининг кетишига сабаб бўлади.\nЯхшилик ва сахийлик қилгандан сўнг миннат қилиш, одамларни камситиш, уларни ҳақорат қилиш ва хорлаш каби иллатлардан узоқда бўлиш даркор.\nАбдуллоҳ ибн Амрдан (розияллоҳу анҳу) ривоят қилинади. У киши айтадилар: “Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи васаллам): “Жаннатга миннатчи, ота-онага оқ бўлган ва кўп ароқ ичувчи кирмайди”, дедилар”. (Имом Насоий ва Имом Доримий ривоят қилган).\nНабий (соллаллоҳу алайҳи васаллам) нинг: “Жаннатга миннатчи, ота-онага оқ бўлган ва кўп ароқ ичувчи кирмайди”, дедилар, деган сўзларининг маъноси: улар жаннатга биринчлардан бўлиб кирмайдилар, деганидир. Чунки, аҳли суннат вал жамоат уламолари иттифоқига кўра, кимки Аллоҳга бирор нарсани шерик қилмасдан вафот этган бўлса, дўзахда абадий қолмайди. Балки, жаҳаннам азоби билан гуноҳларидан поклангандан сўнг албатта жаннатга киради. (Аллоҳ барчамизни дўзах азобидан асрасин). Қариндошларига яхшилик қилгандан сўнг миннат қиладиган инсон ҳам юқоридаги қаттиқ огоҳлантиришга лойиқдир. Чунки бу феъл ҳам уни жаннатга киришига тўсқинлик қиладиган ишлардандир. Юқорида ўтган гаплардан ота-онага оқ бўлувчи ва силаи раҳмни узувчи кишиларнинг дунё ва охиратда жазога лойиқлигини билдик. Бу ҳадиси шарифда эса Набий (соллаллоҳу алайҳи васаллам) кўп маст қилувчи ичимликлар ичувчини ҳам жаннатга кирмаслигини зикр қилдилар. Шунинг учун, спиртли ичимликлар ичувчи ёки наркотик моддалар ва маст қилувчи нарсаларни истеъмол қилувчи кишилар бу ҳадиснинг маъносини чуқур ўйлаб кўрсинлар. Ҳамда, Аллоҳга астойдил тавба қилсинлар.\nЯхшиликдан кейин миннат қилиш разил хулқлардандир. Шунга кўра, агар бир инсон бирор кишига яхшилик қилса ёки унга садақа қилса, сўнгра унга миннат қилиб, эҳсон ва садақасини унинг олдида гапирса, батаҳқиқ эҳсон ва садақасининг савоби зое бўлади.\nМиннатчи савобларини зое қилиб, эҳсон қилган одамидан кўпроқ фойда олиш учун унга озор беради ва агар ундан бирор нарса ололмаса, унга бирор зарар етишини орзу қилади. Бу нарса уят ва хорликдан ҳам баттар шармандаликдир.\nШайх Муҳаммад Арифий айтадилар:\n«Таҳорат қиласану, исроф қиласан.\nҲижоб ўрайсану, атир сепиб оласан.\nТаҳажжуд намозига турасану, биродаринг билан аразлашасан.\nРўза тутасану, ғийбат қиласан.\nСадақа берасану, миннат қиласан.\nКўзингни оч! Солиҳ амалларнингни тешик халтага солма»\nАллоҳдан ўзимизга ва барча мусулмонларга ёрдам ва ҳидоят сўраймиз!\nОдилжон Нарзуллаев Янгийўл туман Имоми Султон жоме масдиди Имом хатиби\n24.12.2021 й. “Ўзаро меҳр-оқибатли бўлмагунингизча, комил мўмин бўлолмайсизлар”\n“Ўзаро меҳр-оқибатли бўлмагунингизча, комил мўмин бўлолмайсизлар”\nМуқаддас Ислом динимиз инсонларни тинч-тотув, ҳамжиҳат, кечиримли, бир-биримизга дўст ва биродар бўлиб ҳаёт кечиришга буюради. Тарихдан маълумки, динимизни мана шу кўрсатмасига амал қилиб яшаган мусулмонлар доимо бахт ва саодатда яшаганлар, тинч-тотув ҳаёт кечирганлар. Аллоҳ таоло Қуръони каримда мусулмонлар ўзаро ака-ука ва биродар экани ҳақида шундай марҳамат қилган:\nяъни: “Албатта, мўминлар биродардирлар” (Ҳужурот сураси 10-оят).\nИслом дини инсонларни доимо бир-бирлари билан яхши муомалада бўлишга буюрар экан, уларнинг муомалалари беғараз бўлиши учун ўзаро муносабатлари ҳам самимий бўлиши лозимлигини таъкидлайди.\nЗеро, инсон табиатан киришимли қилиб яратилган, яъни у жамиятдан ажралиб, алоҳида яшай олмайди. Шундай экан, мўмин киши диний ва дунёвий ишларини тўғри йўлга қўйишда солиҳ дўсту ёрларни танлаши лозим. Пайғамбаримиз алайҳиссалом муборак ҳадиси шарифларида марҳамат қиладилар:\nوَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لاَ تَدْخُلُوا الْجَنَّةَ حَتَّى تُؤْمِنُوا وَلاَ تُؤْمِنُوا حَتَّى تَحَابُّوا\n“Бир-бирларингизга биродар бўлмагунингизча, мўмин бўлмайсизлар, мўмин бўлмагунингизча, жаннатга кира олмайсизлар”(Имом Муслим ривоятлари).\nАгар бу дўстлик Аллоҳ учун бўлса, у яна ҳам мустаҳкам бўлади, чунки Аллоҳ розилиги учун бўлган дўстликка ҳеч қандай дунёвий ғараз аралашмайди. Бошқача қилиб айтганда, дунёвий ишлар юзасидан сен-менга бориб қолган тақдирда ҳам, уларнинг дўстлигига путур етмайди. Шунинг учун ҳам динимизда Аллоҳ учун дўстлашишга тарғиб қилиниб, бунга катта ажру мукофотлар ваъда қилинган. Абу Дардо разияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи васаллам айтдилар:\nإنَّ حَوْلَ الْعَرْشِ مَنَابِرُ مِنْ نُوْرٍ عَلَيْهَا قَوْمٌ لِبَاسُهُمْ نُوْرٌ وَوُجُوهُهُمْ نُوْرٌ لَيْسُوا بِأَنْبِيَاءَ وَلاَ شُهَدَاءَ يَغْبِطُهُمُ النَّبِيُّونَ وَالشُّهَدَاءُ فَقَالُوا: يَا رَسولَ اللهِ صِفْهُمْ لَنَا فَقَالَ: هُمْ اَلْمُتَحَابُّونَ فِي اللهِ\nوَالْمُتَجَالِسُونَ فِي اللهِ وَالْمُتَزَاوِرُونَ فِي اللهِ\nяъни: “Аршнинг атрофида нурдан бўлган минбарлар бор. Ушбу минбарларда либослари нур, юзлари нур бўлган бир қавм бўладилар. Улар пайғамбар ҳам, шаҳидлар ҳам эмаслар. Уларни пайғамбар ва шуҳадолар ҳавас қиладилар”, – дедилар. Шунда саҳобалар: “Бизга уларни тавсифлаб беринг, Ё Расулуллоҳ”, дедилар. Шунда Расулимиз алайҳиссалом: “Улар Аллоҳ йўлида бир-бирларига муҳаббат қилувчилар, Аллоҳ йўлида бирга ўтурувчилар, Аллоҳ йўлида бир-бирларини зиёрат қилувчилар”, – дея марҳамат қилдилар (Имом Муслим ривоятлари).\nИслом тарихидан маълумки, Абу Зарр разияллоҳу анҳу билан Билол ибн Рабоҳ разияллоҳу анҳу ўрталарида бироз келишмовчилик бўлиб, аччиқланган Абу Зарр разияллоҳу анҳу Билол ибн Рабоҳга: “Эй қора хотиннинг ўғли, мени босиб олдинг!” – дегандилар, Билол ғазаб қилган ҳолда ўрниларидан туриб: “Аллоҳга қасам, мен бу ишни Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи васалламга айтаман”, – дедилар.\nБу хабар етказилганида Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи васалламнинг юзлари ўзгариб кетди ва: Эй Абу Зарр! Онасини айбладингизми? Сизда жоҳилият одатлари бор экан”, – дедилар.\nАбу Зарр йиғладилар ва: “Эй Аллоҳнинг расули, менга истиғфор айтинг” дедиларда, масжиддан йиғлаган ҳолда чиқиб кетдилар.\nКейин Билолнинг олдига келиб, юзларини тупроққа қўйдилар-да: “Аллоҳга қасам, то оёғинг билан юзимни эзғиламагунингча, бошимни кўтармайман. Сен олижаноб кишисан, мен эса – пасткашман”, – дедилар.\nБилол ҳам йиғлаб унга яқинлашдилар-да, унинг юзидан ўпдилар. Сўнгра: "Аллоҳга қасамки, Аллоҳ учун бир марта бўлса ҳам сажда қилган юзни оёғим билан босмайман”, дедилар. Кейин икковлари ўринларидан туриб, бир-бирларини қучоқлаб, йиғида давом этишди.\nБизлар бугунги кунда бир-биримизга ёмонлик қилиб қўйсак, кечирасиз деб айтишга ҳам ботина олмаймиз. Аслида, узр сўраш юқори савиядаги маданият ҳамда олий фазилатли хулқлардандир. Қолаверса, Ислом динида, ирқий камситиш ёки миллат ажратиш, инсон зотини таҳқирлаш қораланган. Инсон қайси миллат ва ирқдан бўлмасин, унга нисбатан камситиш – маънавий қашшоқликдир!\nМўмин-мусулмонлар ўзаро биродар бўлганларидан кейин, бир киши ҳақида фикр билдириш борасида тилига жуда эҳтиёт бўлиши лозим. Бу ҳақда Пайғамбаримиз алайҳиссалом шундай деганлар:\nإِنَّ العَبْدَ لَيَتَكَلَّمُ بِالكَلِمَةِ مِنْ رِضْوَانِ اللَّهِ، لاَ يُلْقِي لَهَا بَالا، يَرْفَعُهُ اللَّهُ بِهَا دَرَجَاتٍ، وَإِنَّ العَبْدَ لَيَتَكَلَّمُ بِالكَلِمَةِ مِنْ سَخَطِ اللَّهِ، لاَ يُلْقِي لَهَا بَالا، يَهْوِي بِهَا فِي جَهَنَّمَ\nяъни: “Киши ўзи эътибор бермаган ҳолда Аллоҳ рози бўладиган сўзни айтиши мумкин. Бу билан Аллоҳ унинг жаннатдаги даражасини кўтаради. Шунингдек, киши ўзи эътибор бермаган ҳолда Аллоҳни ғазаби келадиган сўзни гапириб қўйиши мумкин. Бу билан Аллоҳ уни жаҳаннамга туширади” (Имом Бухорий ривоятлари).\nПайғамбаримиз алайҳиссалом мусулмонларнинг бир-бирларига дўст, биродар, кўмакдош бўлишлари зарурлигини бундан ўн беш аср муқаддам эълон қилиб, Ислом умматини ўзаро биродарликка, қардошликка, ҳамкорликка чақирганлар. Абдуллоҳ ибн Умар разияллоҳу анҳудан ривоят қилинади, Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи васаллам шундай деганлар:\n﴿ المُسلمُ أخو المُسلمِ لا يَظلِمُه ولا يُسلِمُه مَن كان في حاجةِ أخيه كان اللهُ في حاجتِه ومَن فرَّجَ عن مسلمٍ كُربةً فرَّجَ اللهُ بها عنه كُرْبةً مِن كُرَبِ يَومِ القِيَامَةِ ومَن سَتَرَ مُسْلمًا سَتَرَه اللهُ يَومَ القِيَامَةِ ﴾\nяъни: “Мусулмон – мусулмон кишининг биродаридир. Унга зулм ҳам қилмайди ва биродарини душманга ҳам топшириб қўймайди. Ким биродарининг ҳожатида бўлса, Аллоҳ ҳам унинг ҳожатида бўлади. Ким мусулмондан ғам-ташвишни кетказса, Аллоҳ таоло уни Қиёмат ғам-ташвишларидан халос этади. Ким мусулмоннинг айбини беркитса, Аллоҳ таоло Қиёмат кунида унинг ҳам айбини беркитади” (Имом Бухорий ва Имом Муслим ривояти).\nАнас разияллоҳу анҳудан ривоят қилинади, Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи васаллам айтдилар:\nلَا يُؤْمِنُ أحَدُكُمْ، حتَّى يُحِبَّ لأخِيهِ ما يُحِبُّ لِنَفْسِهِ\nяъни: “Киши ўзи учун яхши кўрган нарсани биродарига ҳам раво кўрмагунича комил мўмин бўла олмайди” (Имом Бухорий ва Имом Муслим ривоятлари).\nПайғамбаримиз алайҳиссалом саҳобаи киромлардан бирларига уч марта Жаннатни башоратини бердилар. Шунда, Абдуллоҳ ибн Амр разияллоҳу анҳу у кишини уйларида меҳмон бўлиб, уч кун амалларини кузатдилар. Лекин ҳеч қандай ортиқча амални кўрмадилар. Кейин, у саҳобадан Абдуллоҳ ибн Амр: “Қайси амалингиз туфайли Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи васаллам айтган нарсага эришгансиз?” – деб сўрадилар. У зот: “Сиз кўрганингиздан бошқа нарса йўқ. Лекин кўнглимда бирор мусулмонга нисбатан ғиллу ғашлик сақламайман ва Аллоҳ унга берган нарсага ҳасад қилмайман”, – дедилар. Абдуллоҳ ибн Амр: “Ҳа, мана шу нарса сизни ушбу даражага олиб чиққан экан”, – дедилар (Имом Аҳмад ривоятлари).\nМуҳтарам азизлар! Дўстлик ва биродарчиликка путур етказадиган масалалардан бири – турли масалаларда ихтилоф қилиш, бехуда тортишувларга киришишдир. Айнан шу кунларда янги йил кунини нишонлаш ҳақида баҳс-мунозаралар кўпаймоқда. Маълумки, айни пайтда дунёда юзлаб байрамлар ва нишонланадиган кунлар мавжуд. Ҳар бир мамлакатнинг байрам ва тантаналари мана шу халқнинг дини, маданияти ва тарих мобайнида эришган ютуқларини ўзида акс эттиради. Бугунги кунда юртимиздаги байрамлар хилма-хил бўлиб, улар миллий, диний, касбий ва халқаро каби турларга бўлинади. Мазкур байрамларнинг айримлари ҳукумат томонидан дам олиш куни сифатида эълон қилинган.\nБайрамлар уч қисмга бўлинади, қуйида уларни баён қиламиз:\nДиний байрам. Исломда диний байрамлар Аллоҳ таоло ва унинг Расули томонидан белгиланган, уни бошқа инсонлар белгилай олмайди. Бу кунларда махсус ибодатлар (ҳайит намози, қурбонлик) қилинади. Бундай байрамлар Исломда иккита бўлиб улар – Ийдул Фитр (Рамазон ҳайити) ва Ийдул Азҳо (Қурбон ҳайити)дир. Рамазон ҳайити Рамазон ойи рўзасини тутиш тугагани муносабати билан ўтказилади. Қурбон ҳайити Ҳажнинг асосий арконлари якунлангани муносабати билан, Зулҳижжа ойининг ўнинчи куни нишонланади ва унга кейинги “ташриқ кунлари” номини олган уч кун ҳам қўшилади. Бу байрамлар ҳақида Анас разияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: “Набий саллаллоҳу алайҳи васаллам Мадинага келганларида, уларнинг ўйин-кулги қиладиган икки кунлари бор эди. “Бу икки кун қандай кун?” – деб сўрадилар. “Жоҳилиятда ўйин-кулги қиладиган кунимиз эди”, – дейишди. Шунда Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи васаллам: “Албатта, Аллоҳ сизларга у иккиси ўрнига улардан кўра яхши Азҳо (Қурбон ҳайити) ва Фитр (Рамазон ҳайити) кунларини берди”, – дедилар” (Имом Абу Довуд ривоятлари).\nИслом дини байрамларида хурсандчилик қилган, ота-онаси, аҳли аёли, қариндош ва таниш-билишларига кенгчилик яратганлар ҳамда қурбонлик қилганлар савоб оладилар ва ибодат қилганнинг ажрига эришадилар. Ҳатто еб-ичиш хурсандчилик аломати бўлганидан юқорида зикр қилинган икки ҳайит ва ташриқ кунларида рўза тутиш макруҳдир.\nБошқа дин вакилларининг байрами. Масалан, рождество, пасха ва шунга ўхшаган байрамлар. Мусулмон киши бошқа дин вакилларининг диний байрамларини нишонлаши мумкин эмас. Чунки бу мансух бўлган (ҳукмлари бекор бўлган) динларни қўллаб-қувватлаш ва Исломдан устун қўйиш, ўзини уларга ўхшатиш бўлиб қолади.\nДинга алоқаси бўлмаган ижтимоий байрам. Масалан, 8 март, 9 май, 1 сентябрь, 1 октябрь, 8 декабрь ва шунга ўхшаш байрамлар. Динга алоқаси бўлмаган ижтимоий байрамлардан кўзланган мақсад тўғри бўлса, турли маъсиятлар аралашуви сабабли шариат кўрсатмаларидан ташқарига чиқилмаса, Ислом бундай дунёвий байрамларни ман қилмайди.\nЮқоридагилар каби ижтимоий байрамлардан яна бири – мелодий йил бошланиш санасини нишонлашдир.\nЮртимизда ҳам янги йил санасини ўзига хос тарзда кутиш ва ўтказиш одат тусига кирган. Ушбу санани нишонловчи фуқаролар ўзларини бошқа дин вакилларига қайсидир ақидада ўхшашликни мақсад қилмайдилар. Аксинча янги бошланадиган санани хурсандчилик билан кутиб, янги кунга янги мақсадлар, янгича кайфият билан кириб боришни мақсад қиладилар. Шу сабабдан уларнинг қилаётган ишларига диний тус бериш, уларни эътиқодий хатога йўл қўйганликда айблаш ёхуд куфрга нисбат бериш мутлақо ножоиз саналади.\nВаҳоланки, бировни куфрга чиқариш – жуда ҳассос масаладир. Бунинг ўзини асослари, қоидалари, бу масалани ҳал қиладиган кишилари бор. Агар бир киши динда қатъий далиллар билан собит бўлган бирор нарсани ўзи билган ҳолда инкор қилса ёки бирор куфр лафзини айтса, ҳатто барча ҳолатда ҳам уни кофирга чиқариш оддий инсонларнинг иши эмас. Бу масала қозилар, муфтийлар кўриб чиқадиган масаладир.\nТўғри, ушбу масала юзасидан замонамиз уламолари ўртасида ҳар хил фикрлар мавжуд. Шариатга зид бўлмаган ҳолатда нишонлашни жоиз дейдиган уламолар, мелодий йил ҳисобининг бошланишини насронийликдаги диний байрамлар билан боғлаш нотўғри, дейдилар. Чунки улардаги диний байрам йилнинг 24–25 декабрь ёки 6–7 январь кунларига белгилангандир. Дунё аҳолиси 1 январь кунига милодий сананинг бошланиши сифатида қарайди. Уни муайян дин, шу жумладан насронийлик ёки бошқа дин билан боғламайди.\nДинимиз манбаларида ҳам бошланаётган кун, ой ва йил учун барака сўраб дуо қилиш зикр қилинган. Толҳа ибн Убайдуллоҳ разияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: “Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи ва саллам қачон янги чиққан ойни кўрсалар шундай дер эдилар:\nاللَّهُمَّ أَهِلَّهُ عَلَيْنَا بِالْيُمْنِ وَالْإِيمَانِ وَالسَّلَامَةِ وَالْإِسْلَامِ رَبِّي وَرَبُّكَ اللهُ\n(رَوَاهُ الامَامُ التِّرْمِذِيُّ)\n“Аллоҳим! Уни бизга хайр-барака, имон, саломатлик ва Ислом ила чиқаргин. Роббим ва Роббинг – Аллоҳдир” (Имом Термизий ривоят қилган).\nШундай экан, ҳар бир бошланаётган кун, ой, йилни яхши дуо ва ниятлар ила бошлаш дуруст бўлади.\nАллоҳ таоло барчаларимизни Ўзининг розилиги йўлида дўстлашувчи солиҳ бандаларидан қилсин! Мўмин-мусулмонларнинг ҳамжиҳатлигини таъминласин! Омин!\nСуббота, 18 Декабрь 2021 00:00\nФотолавҳа: Асака шаҳридаги "Холид ибн Валид" жомесида Муфтий ҳазратлари ташрифларига пухта тайёргарлик кўрилмоқда\nХабар берганимиздек, бугун, 18 декабрь куни Ўзбекистон мусулмонлари идораси раиси, муфтий Нуриддин домла ҳазратлари Андижон вилояти Асака шаҳридаги "Холид ибн Валид" жоме масжидида пешин намозига ташриф буюриб, минглаб намозхонларга мавъизасини қилиб берадилар. Шу боис айни пайтда масжидда қизғин тайёргарлик кўрилмоқда.\nМуфтий ҳазратнинг суҳбатларини сайт ва ижтимоий тармоқларимиз орқали жонли эфирда кузатиб боришингиз мумкин.\nПятница, 17 Декабрь 2021 00:00\nФотолавҳа: Муфтий ҳазратлари маърузасини эшитишга йиғилган минглаб намозхон Қўқон шаҳридаги “Ҳазрати Аббос” жомесини файзга тўлдирди\nСтраница 14 из 1762


Эътиборлиси, мактаб бозорларида таклиф этилаётган маҳсулотларнинг асосий қисми ўзимизда ишлаб чиқарилган бўлиб, сифати, дизайни, нархи харидорларга маъқул келаяпти.\n— Мактаб ярмаркаларининг 967 таси умумий ўрта таълим мактабларида, 211 таси академик лицей ва касб-ҳунар коллежларида, 307 таси аҳоли гавжум бозорларда, 493 таси йирик савдо мажмуалари ҳудудида йўлга қўйилган, — дейди Халқ таълими вазирлиги бошқарма бошлиғи Файзулла Аҳмедов. — Уларда 26 турдаги ўқув қуроллари, болалар спорт либослари ҳамда пойабзаллар тақдим қилинмоқда. Айтиш жоизки, ярмаркалар фаолиятини уюшқоқлик билан ташкил этиш ва мувофиқлаштириш мақсадида маҳаллий ҳокимликларда мутасадди ташкилотлар вакилларидан иборат ишчи гуруҳлари тузилган. Савдога чиқарилаётган асосий турдаги маҳсулотларни Ўзбекистон Матбуот ва ахборот агентлиги, “Ўзбекенгилсаноат” акциядорлик жамияти, “Ўзбекчармпойабзали” уюшмаси, “Шарқ” нашриёт-матбаа акциядорлик компанияси етказиб бераётир. Буларнинг барчаси, албатта, аҳолига қулайлик яратиш, фарзандларимизнинг янги ўқув йилига муносиб тайёргарлик кўришига кўмаклашишдан иборат.\nБиз, ўз навбатида, мактаб ярмаркаларида иштирок этаётган мутасадди ташкилотлар, ишлаб чиқариш вакиллари билан улар фаолияти, жорий этилган янгиликлар, ярмаркага тақдим қилинаётган маҳсулотлар хусусида суҳбатлашдик.\nМаҳбуба СУЛТОНОВА, “Ўзбекенгилсаноат” акциядорлик жамияти маркетинг бўлими бош мутахассиси:\n— Жамиятимиз таркибида 360 дан зиёд корхона мавжуд бўлиб, уларнинг 180 дан ортиғида мактаб формалари тайёрланади. Бу борада 20 дан кўпроқ турдаги кийим-кечак модели яратилганки, айни пайтда улар ишлаб чиқарилаётир. Болалар учун ўқув формаларини яратиш жуда масъулиятли вазифа. Шу боис бу жараёнда дизайнерлар, модельерлар, либослар технологи билан бирга, шифокорлар, ота-оналарнинг фикрларига -таянилмоқда. Қолаверса, асосан, табиий матолардан фойдаланишга, моделларнинг ихчам ва қулай бўлиши, иқлим ҳамда санитария-гигиена талабларига мослигига жиддий эътибор қаратилаяпти. Бундан ташқари, замонавий спорт кийимлари (футболкалар, майкалар, триколар ва бошқа спорт либослари) ишлаб чиқарилаётганини ҳам алоҳида қайд этиш жоиз. Биласиз, авваллари спорт инвентарлари, асосан, четдан, қиммат нархларда келтириларди. Ҳозир ҳам бозорларимизда хориж маҳсулотларини учратасиз. Лекин энди маҳаллий маҳсулотларимиз улар билан бемалол рақобатлаша олади. Нархи эса анча арзон. Шу боис аҳолига маъқул келиб, ўз корхоналаримиз маҳсулотларини кўпроқ танлашмоқда. Мактаб ярмаркаларида “Ўзбекистонда ишлаб чиқарилган” ёрлиғи билан кенг турдаги либослар таклиф этилаяпти.\nАваз СОЛИҲОВ, “Шарқ” нашриёт-матбаа акциядорлик компанияси маркетинг бошқармаси бошлиғи:\n— Мактаб ярмаркаларида компаниямиз томонидан ишлаб чиқарилган беш турдаги ўқув қуроллари тақдим этилаяпти.\nБоланинг сифатли билим олишида айнан ўқув қуролларининг аҳамияти катта. Масалан, ёзув ёки “Кундалик дафтари” сифатсиз, ҳаддан зиёд ялтироқ, жимжимадор қилиб ишланган бўлса, бу ўқувчини чалғитиши мумкин. Қувонарлиси, мактаб ярмаркаларида ана шундай унсурлардан холи, миллий қадриятларимиз ҳамда санитария-гигиена талабларига тўла жавоб берадиган, бир хил стандартга эга, ўзимизда ишлаб чиқарилган дафтарлар сотилаяпти. Улар ўқувчининг кўзини толиқтирмайди. Ҳошиялари кўринарли, саҳифалар юзаси текис, ёзишга қулай.\nНашриётимизда дарсликларни сифатли чоп этишга ҳам алоҳида эътибор ва масъулият билан ёндашилади. Жумладан, матнлар кўзни толиқтирмайдиган катталикда берилиб, дарсликнинг сифат ҳамда мазмун жиҳатидан ҳар томонлама юқори савияда бўлиши таъминланмоқда.\nШуҳрат АЛИЕВ, “Ўзчармпойабзали” уюшмаси етакчи мутахассиси:\n— 2016/2017 ўқув йили олдидан уюшмамиз томонидан республикамиздаги барча мактаб ярмаркаларига 1 миллион икки юздан зиёд ўғил болалар ва қиз болалар пойабзали, 360 мингдан ортиқ портфель етказиб беришни режалаштирганмиз. Айни пайтда улар пешма-пеш жойларга жўнатилмоқда.\nМаҳсулотлар юртимизда юқори андозалар асосида маҳаллий тадбиркорлар томонидан тайёрланган. Пойабзалларимиз сифати, пишиқлиги, қулайлиги билан хорижникидан қолишмайди. Бугунги харидорнинг диди, маҳсулотга талабчанлиги бундан 25 — 30 йил аввалгисидан тубдан фарқ қилади. Айтайлик, илгари фарзандига пойабзал танлайдиган ота-оналар: “Шунисиям бўлаверади, болам, оёғингни сиқмаса, иссиқ-совуқдан асраса кифоя”, дея ҳафсаласизлик билан маҳсулот танлаган бўлса, бугун ўғли ёки қизига оёқ кийим олаётганда унинг хом ашёси, сифати, дизайни, белгиланган стандартларга тўғри келадими ёки йўқми, саломатликка таъсири қандай, қўйингки, ҳамма жиҳатини суриштиради. Етти ўлчаб, бир кесгандан кейингина харид қилади. Бу яхши, албатта. Ўз навбатида, мана шундай талабчанлик ишлаб чиқарувчилар зиммасидаги масъулиятни ҳам оширмоқда.\n...Пойтахтимизнинг Мирзо Улуғбек туманида жойлашган 64-умумтаълим мактаби энг намунали таълим масканларидан бири саналади. 2016/2017 ўқув йилидан бошлаб бу ерда таҳсил олаётган ўқувчилар 1600 нафардан ошади. Шу кунларда мазкур таълим маскани қошида ташкил этилган мактаб ярмаркаси харидорлар билан гавжум.\n— Ярмарка имкониятидан нафақат бизнинг ўқувчиларимиз, ҳудудимизга яқин жойлашган мактаблар, лицей ва коллеж ёшлари ҳам фойдаланишаяпти, — дейди 64-умумтаълим мактаби директори Муборак Юсупова. — Бу ердан ўқув қуролларининг барча турини топиш мумкин. Муҳими, маҳсулотлар сифати ҳамда нархи аҳолига манзур келаяпти.\nСотувчи Гўзалой Юсупованинг таъкидлашича, тақдим қилинаётган ўқув қуролларининг ҳаммаси юртимизда ишлаб чиқарилган. Масалан, ўқувчилар дафтарининг 15, альбомнинг 12, рангли қаламнинг 8, портфелнинг 4 хили, шунингдек, бошқа маҳсулотларнинг кўплаб тури мавжуд. Ота-оналарга яна бир қулайлик яратиш мақсадида, савдо жараёнлари барча турдаги тўлов терминаллари орқали амалга оширилаяпти.\n— Икки фарзандим мактабда ўқийди, — дейди пойтахтимизнинг Олмазор туманида истиқомат қилувчи Зиёда Раҳимова. — Улар учун зарур ўқув қуроллари ва кийим-кечакларни бозорга бориб, ортиқча айланиб юрмай, ҳаммасини бир жойдан харид қилдик. Яратилган ушбу қулайликдан жудаям миннатдормиз.\nМазкур рукндаги бошқа мақолалар: « Тадбиркорлик субъектлари қўллаб-қувватланмоқда\tМалакали мутахассислар тайёрланади »


Юқумли касалликларга қарши вакцинация қилишнинг шаръий ҳукми — Sof.uz\nЖАҲОН 46,329,372 33,432,017 1,199,095\nАлишер Султонхўжаев 13.10 12:13 522 Колумнистлар\nКўплаб эпидемиологик касалликлларга қарши вакцинация ва иммунизация қилиш замонавий тиббиёт эришган катта ютуқлардан ва Аллоҳнинг буюк неъматларидан ҳисобланади. Бунда муайян касалликни қўзғатувчи вирус, бактерия ёки микробнинг ўлган ёки заифлаштирилган формасидан олинган агент инсон организмига юборилади.\nМазкур агент эмлаш орқали инсон танасига юборилганда иммунитет унга қарши аксил таначалар ишлаб чиқаради ва уни зарарсизлантиради. Шу тариқа иммунитет хотирасида мазкур агент далолат қилувчи касалликка қарши қурол пайдо бўлади ва инсон танаси кейинчалик мазкур касаллик вируси билан тўқнашганда уни осонлик билан бартараф қилади.\nВакцинация Аллоҳнинг буюк неъматларидан бири эканлигини айтдик. Зеро, инсонларни муайян хатарли ваболарга қарши вакцинация қилиш оммалашишидан аввал Ер юзи аҳолисидан йилига турли хил юқумли касалликлар оқибатида миллионлаб инсон ҳаётдан кўз юмар эди. Бугунги кунда номи оддий эшитиладиган чечак касаллигининг ўзидан миллионлаб инсон ҳаёт билан видолашган. Ўлмай қолганлари эса турли даражада мажруҳ бўлиб қолганлар. Кўплари кўриш қобилиятидан буткул ёки қисман маҳрум бўлиб қолган.\nМазкур касаллик чақирувчи вирус (Variola major)нинг ўлимчиллик нисбати 20-40% эди. Яъни, унга чалинганларнинг 20 дан 40 фоизгача бўлган миқдори ҳалок бўлган.\nҚадимдан медиклар, ҳакимлар ва табиблар ушбу касалликка қарши курашиш учун турли хил методларни қўллаганлар. Улардан бири чечакка қарши эмлаш (вариоляция) бўлган.\nШарқнинг машҳур файласуф ва медикларидан Ар-Розий ва Ибн Синолар чечакка чалиниб, уни осон ўтказган ва соғайиб кетган инсонларнинг бошқа бундай касалликка чалинмаслигини ўз кузатувлари натижасида пайқагач, уларда мазкур касалликка қарши тана ҳимоя тизими пайдо бўлишини англаб етганлар.\nУлар ушбу ҳимояни ҳали касалликка чалинмаган инсонларда вужудга келтириш учун чечакка чалинган инсон терисида пайдо бўлган яра ва пўрсилдоқлардан намуна олиб, уни соғлом инсон терисининг ичига юбориш орқали эмлаш тажрибаларини қўллаганлар.\nНатижада сунъий равишда касаллик юқтирилган кишиларнинг кўплари бир неча кун иситмалаб, касал бўлиб кейин тузалиб кетишар ва улардан тахминан 2 фоизигина ўлим билан юзлашарди.\nСекин-секин чечакка қарши эмлаш тажрибаси дунё бўйлаб ёйилиб, босқичма-босқич ривожланиб борди. Охири, 1796 йилда инглиз врачи Э. Дженнер чечакка қарши вакцина ишлаб чиқди.\nВакцинанинг оддий эмлашдан фарқи шундаки, унда вакцина юборилган инсонлар мазкур касаллик билан оғримайдилар. У жуда ҳам безарар процедурадир.\nОспа (чечак)га қарши вакцина ишлаб чиқилгандан сўнг ҳам икки юз йил давомида мазкур хатарли касаллик Америка, Осиё ва Африка қитъаларида сақланиб қолди. XX асрнинг ўзида 300 миллиондан 500 миллионгача бўлган инсон ушбу хасталик қурбонига айланиб, ҳаётдан кўз юмди. Фақат 1960 йилнинг ўзида ушбу хасталик унга қарши вакцинация қилинмаган 10-15 миллион шахснинг ёстиғини қуритди.\nАхийри, 1967 йил Жаҳон Саломатлик Ташкилоти Ер юзидаги барча инсонларни оммавий равишда вакцинация қилиш орқали чечакни таг-туги билан қўпориб ташлаш учун муҳим қарор қабул қилади. Шундан сўнг бутун дунёда чечакка қарши оммавий вакцинация бошланади.\nОммавий вакцинация кутилган натижани беради. 1977 йили Сомалида сўнгги бора чечак билан касалланиш ҳолати қайд этилади. Расман чечак устидан ғалаба қозонилганлиги эса 1980 йили Жаҳон Саломатлик Ташкилотининг ассамблеясида эълон қилинди.\nБу ҳақиқий маънода Аллоҳнинг неъматидир. Вакцинация умумий маънода Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг "даволанинг!" деган кўрсатмаларига тўғри келади. Зеро, у профилактик даволаниш туркумига киради.\nВакцинация туфайли нафақат чечак балки, хатарлиликда ундан қолишмайдиган ўнлаб эпидемиологик касалликлар бартараф этилди ёки жиловланди ва зарари камайтирилди.\nЭнди, бугунга келиб мазкур касалликлар ниҳоятда камайиб кетгач баъзи одамлар бу амалиётнинг аҳамиятини ҳис қилмай қўйдилар. Уларнинг наздида вакцинация миллатни қириб юбориш учун кофирлар томонидан ўйлаб топилган бир қуролдир. Ёхуд оммавий назоратнинг бир кўринишидир.\nВақт ўтиб бу каби даъволар нақадар асоссиз ва пуч эканлигини ҳамма кўрди, билди ва билмоқда. Зеро, бугун янги коронавирусга қарши вакцина ўша конспирологлар даъво қилганидек, қайсидир номаълум битта жиҳатдан эмас балки, дунёнинг йигирмадан ортиқ давлати тарафидан ишлаб чиқилмоқда.\nШунчаки, Россия бу ҳақда ҳаммадан эрта эълон қилди. Аслида Россиянинг Спутник-V номидаги вакцинаси ҳам ҳали энди биринчи фазадан ўтди. Олдинда икки босқич мавжуд.\nМаълумки, Ислом дини оламлар Раббиси Аллоҳ таоло томонидан сўнгги мукаммал рисолат ўлароқ инсониятга карамли ҳаётни туҳфа этиш, уни дунёю охират саодатига элтиш учун юборилган ҳақ диндир. Шу боис ҳам у барча замону маконларга мос келувчи, башарият салоҳиятининг кафолати учун кифоя қилувчи билим ва шаръий қонунлар билан муайяд қилинган.\nШундай экан, ҳеч қачон инсоният салоҳияти бир водийда, Ислом дини эса бошқа водийда бўлиши мумкин эмас.\nҲеч қачон илму маърифат бир томонда, Ислом эса бошқа томонда бўлиши мумкин эмас.\nШундан келиб чиқиб, айтиш жоизки, бирор касалликка қарши вакцина барча синов босқичларидан ўтиб, фойдаси аниқ бўлган бўлса, таркиби пок бўлса, уни профилактик даво сифатида қўллашда ҳеч қандай шаръий маҳзурлик ва зарар йўқ.\nЗеро, бу иш Набий соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг даволанишга тарғиб қилган ҳадиси шарифларига мувофиқ келади. Жумладан, Абу Дардо (разияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинган ҳадиси шарифда шундай марҳамат қилинади:\n"إن الله أنزل الداء والدواء ، وجعل لكل داء دواء ، فتداووا ، ولا تتداووا بالحرام"\nяъни "Албатта, Аллоҳ дардни ҳам, давони ҳам тушириб қўйган. Ва ҳар бир касаллик учун унинг давосини ҳам яратиб қўйган. Шундай экан, даволанинг. Вале, ҳаром билан даволанманг" (Абу Довуд ривояти:3376-ҳадис;).\nДаволанишга тарғиб қилувчи шу ва бошқа шарафли ҳадислар мазмуни касалликдан даволаниш ҳамда бирор касалликка қарши курашиш, уни енгиш учун изланиш, тадқиқотлар олиб бориш, ундан сақланишга сабаб бўладиган вакциналар яратиш устида иш олиб бориш каби жараёнларнинг ҳам машруълигига далолат қилади. Зеро, вакцинация ҳам даволанишга киради. Фарқи шундаки, у "التداوي الوقائي" яъни профилактик даволанишдан иборатдир.\nБоз устига, бу ишларда омманинг манфаати мавжуд. Азизу мукаррам қилинган инсон зотининг салоҳияти мавжуд. Шу боис ҳам Шофеий мазҳаби уламолари умумий маънода даволанишни мустаҳаб санаганлар.\nҲанафий ва моликий мазҳабига кўра даволаниш мубоҳ ва машруъдир холос. Лекин, уламоларимиз айтадиларки, инсон бирор касаллика йўлиққанда агар даволанмаса бу унинг ҳалокатига сабаб бўладиган бўлса ва бемор шуни билса, у ҳолда даволаниш ҳукми вожибга айланади. Зеро, шариат мақсадларига кўра, инсон зотининг салоҳияти дин, жон, ақл, насл ва молни муҳофаза қилиш орқали юзага келади. Бу нарсалар куллиёти хамс ёки зарурийёти хамс ҳам деб аталади.\nХулласи калом, вакцинация амалиёти ҳимоявий даволаниш туркумига кириб, Исломда машруъдир. Бу ишда юзага келадиган ножўя таъсирлар унинг кўплаб фойдалари олдида арзимас бўлиб, айрим ножўя таъсирлари туфайли ундан воз кечилмайди.\nБироқ, вакцина ишлаб чиқарувчи ташкилотлар уни кенг кўламда синовдан ўтказиб, имкон қадар ножўя таъсирларини камайтириб, фойдаси зараридан ортиқ эканлигига амин бўлгачгина оммага тақдим этишлари мақсадга мувофиқ. Ва шундай ҳолатда вакцина қабул қилишнинг шаръий зарари йўқ.\nОдатда вакциналар тегишли микроорганизмнинг токсини ва оқсилларидан кимёвий йўл билан олинади. Микроорганизмларга нисбатан фиқҳий маънода нопок ёки пок ҳукмини бериш бирмунча мураккаб масала ҳисобланади.\nЧунки, оддий кўз билан кўриб бўлмайдиган мазкур жонзотлар биз билан бирга яшайди. Еб-ичаётган нарсаларимизда ҳам мавжуд бўлади. Улар пок нарсаларда ҳам, нопок нарсаларда ҳам бўлиши мумкин.\nШундай бўлса ҳам, ислом уламолари вакцина бевосита нопок, нажис нарса бўлмаслиги керак деган эҳтиёт қайдини қўйганлар.\nАммо, у нопок нарсадан олиниб, химиявий реакция орқали моҳияти ўзгарган ва бир моҳиятдан бошқа моҳиятга интиқол этган бўлса, унинг зарари йўқ. Бунга мисол тариқасида нажосат ёқилгандаги тутуни пок бўлиши, туз конига тушиб ўлиб қолган ҳайвоннинг маълум муддат ўтгач тамом тузга айланиб, мурдорликдан покликка истиҳола этиши каби мисолларни келтириш мумкин. Хумдаги хамр маълум вақт ўтиб сиркага айланганда нафақат хумдаги аввалги нопок суюқлик балки, унга идиш бўлган хумнинг ичи ҳам пок бўлиб қолиши ҳам истиҳола жараёнига мисолдир.\nБаъзи таниқсиз ширкатлар қайсидир юқумли касалликка қарши сифатсиз, керакли даражада синовдан ўтмаган вакциналарни ишлаб чиқаргани туфайли айримларда ножўя таъсирлар кузатилса, бундай ҳолатлар умумий маънода вакцинациянинг аҳамиятини камайтиролмайди.\nАхир, дори дармонларни ҳам турли хил жиҳатлар ишлаб чиқаради. Баъзида улардан фойда бўлмайди. Бунинг учун барча дори воситаларидан кечиш ақлли иш бўлмагани каби арзонгаров, бетайин вакциналарга учраб қолиб, вакцинацияни буткул инкор этиб, унга қарши кенг кўламли информацион уруш очиш ҳам маъқул иш эмас.\nВакцинанинг муваффақиятли бўлиши тайёрланиш вақтига ҳам боғлиқ. Чунки, қанчали кўп одамда синалиб, фойдаси тасдиқланса, шунчали яхши бўлади. Шунинг учун ҳам бу соҳадаги гигант компаниялар то уч босқичдан ўтиб, кўзланган натижага эга бўлмасдан туриб, вакцинани сотувга чиқармайдилар.\nОддий ҳолатда муваффақиятли вакцина тайёрлаш учун зарур бўлган муддат ўн йилгача чўзилиши мумкин эди. Аммо, жорий вазиятда бу муддат қарийб ўн баробарга қисқармоқда. Дунё бўйича янги коронавирусга қарши ишлаб чиқарилаётган 60 дан ортиқ вакцинанинг лоақал биттаси муваффақиятли чиқади, деб умид қиламиз.\nСўзимнинг охирида Миср диёрининг собиқ муфтийси (2003-2013), Азҳари шариф катта уламолар ҳайъатининг аъзоси, илмий ва ижтимоий соҳаларда умматга фойдаси тегадиган кўплаб ишлар қилган, Ғарб оламида Ислом дини ҳақида шаклланиб қолган бузуқ тушунчани тўғрилаб, халқларга унинг гўзал суратини кўрсатиш йўлида катта муваффақиятлар қозонган доктор Али Жумъа Муҳаммад (ҳафизаҳуллоҳ)нинг болаларни эмлаш борасидаги саволга берган жавоби ва фатвосини тақдим этмоқчиман. Фатво "dar-alifta.org" сайтида мавжуд.\nСавол: "Африкада полиомиелитга қарши болаларни эмлаш кампанияси кетяпти. Мазкур касалликка қарши эмлаш борасидаги шариатнинг ҳукми ҳақида сўрамоқчиман. Исломий жиҳатдан бу ишга зид келувчи бирор-бир нарса йўқми?".\nЖавоб: "Полиомиелитга қарши эмлаш профилактик тиббиётнинг бир кўриниши бўлиб, у шаръан матлуб ишдир. Ислом шариатининг аҳкомлари унга тарғиб қилади. Шундай экан, мусулмонлар ўз фарзандларини эмлаш ҳамда эмланмаганда уларни нобуд қиладиган касалликлардан ҳимоя қилиш йўлида ўзаро ҳамкорлик қилишлари вожибдир. Валлоҳу субҳонаҳу ва таъоло аълам".\n29.10 23:20 2269\n29.10 12:45 1804\nКеча, 17:33 238 Жаҳон\nКеча, 16:52 416 Жаҳон\nКеча, 16:28 207 Жаҳон


«Рамазон чодири» – ягона маданий-хайрия ва маърифий лойиҳа бўлиб, унинг доирасида муқаддас Рамазон ойи давомида турли мавзуларга оид кечалар, савол-жавоблар, ҳурматли меҳмонлар билан учрашувлар ўтказилади.\nШу билан бирга, бу ой мобайнида Россия, узоқ ва яқин хориж, масалан, Тожикистон, Ингушетия, Карачаево-Черкессия, Доғистон, Туркманистон, Қозоғистон, Ўзбекистон, Татаристон, уйғур диаспораси, Туркия ва бошқа кўплаб мамлакатларнинг кечалари ўтказилади.\nМана бир неча йилдирки, «Рамазон чодири» одамларни нафақат бирлаштириб, маънавий-маърифий бойитиб келяпти, балки уларни дунёнинг турли халқлари маданияти ва анъаналари билан таништириб бормоқда. Ҳар йили минглаб меҳмонлар ижтимоий мавқеи, миллати ёки динидан қатъий назар, чодирга ташриф буюришади.\nМазкур лойиҳа ўн йилдан зиёд вақт мобайнида ўз аҳамиятини ва долзарблигини исботлади, тинчлик ва фаровонлик тимсолига айланди. «Рамазон чодири» ташриф буюрган ҳар бир меҳмонга байрам шукуҳини, ўзаро ҳурмат-муҳаббат ҳамда чин исломий меҳмондўстликни улашади.\n28 май куни «Рамазон чодири»да Ўзбекистон кечаси ташкиллаштирилади. Унда 1000 дан ортиқ меҳмонларга ифторлик дастурхонини ёзиш кўзда тутилган. Кечадан мақсад ташриф буюрганларни ўзбек халқининг анъаналари, маданияти билан яқиндан таништиришдир.\nMore in this category: « «Hilol nashr» Республика китоб байрамида диплом билан тақдирланди «Ислом маданияти равнақ топган юрт» кўргазмаси иш бошлади »


ХИЗМАТ КЎРСАТИШ ВА СЕРВИС РИВОЖИ - Ўзбекистон овози газетаси\nХИЗМАТ КЎРСАТИШ ВА СЕРВИС РИВОЖИ\nянги иш ўринлари ташкил этиш ҳамда аҳоли ижтимоий ҳимоясини мустаҳкамлашга хизмат қилади\nАҳоли даромадлари, турмуш даражасини оширишда хизмат кўрсатиш ва сервис соҳаси муҳим ўрин тутади. Бу тармоқни кенгайтириш катта сармоя талаб қилмайди, сарфланган маблағни қайтариш имконияти ҳам анча кенг. Соҳа ривожи иқтисодиётни юксалтириш, ҳудудлар инфратузилмасини яхшилашда муҳим аҳамиятга эга.\nХалқ депутатлари Тошкент вилоят Кенгашининг яқинда бўлиб ўтган навбатдан ташқари сессиясида бу масалага алоҳида эътибор қаратилди. Вилоятда мазкур соҳани ривожлантиришда муаммолар кўзга ташланаётгани, айрим маҳаллий ҳокимият органлари раҳбарлари томонидан етарлича эътибор берилмаслиги оқибатида алоқа, транспорт, савдо ва умумий овқатланиш бўйича прогноз кўрсаткичлари бажарилмаётгани таъкидлаб ўтилди.\nАҳолининг ижтимоий ҳимояга муҳтож, иш топишда қийинчиликларга дуч келаётган қатлами, касб-ҳунар коллежлари битирувчиларини иш билан таъминлаш учун мазкур соҳани янада ривожлантириш талаб этилади. Биз ЎзХДП Тошкент вилоят ташкилотлари ҳамда депутатлик гуруҳлари бу борада қандай ишларни амалга ошираётгани билан қизиқдик.\nЎзХДП Тошкент вилоят кенгаши раиси, халқ депутатлари вилоят Кенгашидаги депутатлик гуруҳи раҳбари:\n— Хизмат кўрсатиш ва сервисни ривожлантириш орқали янги иш ўринлари ташкил этиш ЎзХДП Сайловолди дастурида муҳим йўналишлардан бири сифатида белгиланган. Шу боис соҳа ривожини таъминлаш, айниқса, қишлоқ аҳолисига замонавий хизматлар кўрсатиш тизимини такомиллаштириш бизнинг электоратимиз манфаатларига хизмат қилади.\nБугунги кунда вилоятда 13700 дан ортиқ хизмат кўрсатиш ва сервис шохобчаси фаолият юритаяпти. Ўтган йил якунларига кўра, кўрсатилган хизматлар ҳажми аҳоли жон бошига ҳисоблаганда 1 миллион 500 минг сўмни ташкил этган.\nАммо халқ депутатлари Тошкент вилоят Кенгашининг навбатдан ташқари сессиясида Президентимиз таъкидлаганидек, вилоятимизда кундан-кун талаб ошиб бораётган маиший ва туризм хизматларига бўлган муносабат бугунги кун талабига жавоб бермайди. Ўтган йили вилоят бўйича атиги 405 миллион сўмлик туризм хизматлари кўрсатилган, холос.\nПартиямиз дастурий мақсадларидан келиб чиқиб, маҳаллий Кенгашлардаги депутатлик гуруҳларимиз ушбу соҳани ривожлантириш орқали аҳоли бандлигини таъминлашга алоҳида эътибор қаратмоқда.\nПартиямизнинг 2011-2014 йилларга мўлжалланган Ҳаракат дастурида Ангрен, Олмалиқ ва Чирчиқ шаҳарларида хизмат кўрсатиш ва сервис соҳаларини ривожлантириш ҳисобига аҳоли бандлиги даражасини ошириш бўйича вазифалар белгиланган эди. Партия фаоллари ва депутатлардан иборат ишчи гуруҳлари ўтган йили мазкур ҳудудларда соҳани ривожлантириш юзасидан олиб борилаётган ишларни таҳлил қилишди. Бу борадаги хато ва камчиликларни бартараф этиш, муаммоларни ечиш бўйича таклифлар сессия муҳокамасига киритилди.\nБахтиёр ЙЎЛДОШЕВ, ЎзХДП Ангрен шаҳар кенгаши раиси, халқ депутатлари шаҳар Кенгашидаги депутатлик гуруҳи раҳбари:\n— Ангрен шаҳрида «Хизмат кўрсатиш ва сервис соҳасини ривожлантириш ҳисобига аҳоли бандлиги даражасини ошириш ҳақида»ги масала халқ депутатлари шаҳар Кенгашининг 2012 йил 16 май куни бўлиб ўтган сессиясида муҳокама этилди. Соҳани ривожлантириш орқали янги иш ўринлари ташкил этиш ва касб-ҳунар коллежлари битирувчиларини барқарор иш ўринлари билан таъминлаш, ёшларга имтиёзли кредитлар ажратишни соддалаштириш ва кўпайтириш борасида таклифлар ўртага ташланди.\nШаҳарда 900дан ортиқ хизмат кўрсатиш ва сервис шохобчаси фаолият кўрсатмоқда. Соҳа ривожи учун тижорат банклари томонидан 2,7 миллиард сўмдан ортиқ кредит маблағлари ажратилган ва 139 та иш ўрни ташкил этилган. 2012 йилнинг биринчи ярмида 33 та хизмат кўрсатиш шохобчаси ташкил этилиши режалаштирилган бўлса, шу даврда 69 та шохобча очилди. Шаҳарда 2012-2015 йилларда туризм соҳасини ривожлантириш дастури асосида янги, замонавий меҳмонхона ва туризм комплексларини ривожлантириш ва янги иш ўринлари ташкил этиш белгиланган.\nБу борада қилиниши лозим бўлган ишлар ҳали жуда кўп. Масалан, меҳнатга лаёқатли аҳоли қаторида имконияти чекланган кишиларнинг сервис соҳасида бандлигини ошириш олдимизда турган асосий вазифалардан биридир. Жисмоний имконияти чекланган бўлишига қарамай, меҳнатнинг бирон-бир тури билан шуғулланиши мумкин бўлган электорат вакиллари йўқ дейсизми? Партиямиз ўтган йили бу масалага алоҳида эътибор қаратиб, ижтимоий ҳимояга муҳтож кўплаб кишилар қўллаб-қувватланди, уларга ёрдам кўрсатилди. Биз қўлида касб-ҳунари бор ана шундай кишиларни аниқлаб, улар ўз ишини бошлаб олиши учун кўмаклашишни бу йил ҳам изчил давом эттиришимиз керак...\nМавжуда ИЛЯСОВА, халқ депутатлари Олмалиқ шаҳар Кенгашидаги ЎзХДП депутатлик гуруҳи раҳбари:\n— Партиямизнинг Ҳаракат дастурига асосан, ўтган йили шаҳарда хизмат кўрсатиш ва сервис соҳасида олиб борилаётган ишларни таҳлил этдик. Бу жараёнда ютуқлар билан бирга, ечимини кутаётган масалалар ҳам кўплиги кўзга ташланди. Пойабзал ва чарм буюмлари, маиший техникани таъмирлаш, кир ювиш ҳамда кимёвий тозалаш бўйича хизматлар, компьютер хизматлари, шунингдек, сартарошхона ва гўзаллик салонлари каби хизмат кўрсатиш ва сервис турларидан фойдаланиш имкони ҳамма жойда бир хил, етарли даражада, дея олмаймиз.\nАйрим жойларда ишга солинмаган анчагина захиралар мавжуд. Аниқроқ айтганда, яратилган шарт-шароит ва қулайликлардан ҳамма жойда ҳам оқилона фойдаланилмаяпти. Шунингдек, хусусий умумий овқатланиш корхоналари, чакана савдо шохобчалари, уй-жой қурилиши билан боғлиқ хизматлар ҳамда транспорт хизматларини бажарувчи корхоналарда меҳнат дафтарчасиз ишлаётган кишилар ҳам йўқ эмас. Тадбиркорлар улар билан ҳеч қандай шартнома тузмасдан, қонуний меҳнат ташкил этмасдан, ўзлари хоҳлаган миқдорда иш ҳақи тўлаб, солиқларни четлаб ўтаяпти.\nЭнди ўйлаб кўрайлик. Хизмат кўрсатиш ва сервис шохобчасида меҳнат қилаётган фуқаро қонуний меҳнат қилмаса, у давлат томонидан берилаётган имтиёзлардан фойдаланиш ҳуқуқига эга бўлмайди. Вақти келганда, пенсия олиш, ижтимоий ҳимояланиш борасида ҳам муаммолар келиб чиқади. Хўш, бу ҳолатни қандай бартараф этиш мумкин? Аввало, сервис ва хизмат кўрсатишга ихтисослашган корхоналар, юридик ҳамда жисмоний шахсларнинг масъулиятини кучайтириш, уларда ишлаётган ходимларнинг ҳуқуқий саводхонлигини ошириш керак. Шунингдек, мазкур йўналишда мунтазам равишда депутатлик ва жамоатчилик назоратини ўрнатиш лозим, деб ўйлайман...\nМутахассисларнинг таъкидлашларича, ушбу соҳада янги иш ўринлари ташкил этиш бошқа йўналишларга нисбатан анча арзонга тушар экан. Қолаверса, Ўзбекистон Халқ демократик партияси электорати ҳисобланган фуқароларнинг бандлигини таъминлашда ҳам бу соҳанинг имкониятлари анча юқори. Шундай экан, партия ташкилотлари ҳамда депутатлик гуруҳлари халқ депутатлари Тошкент вилоят Кенгашининг навбатдан ташқари сессиясида билдирилган чуқур танқидий фикрлардан хулоса чиқариб, жойларда хизмат кўрсатиш ва сервисни ривожлантириш юзасидан янада қатъий иш олиб бориши, бу борадаги дастурлар ижроси устидан депутатлик ҳамда жамоатчилик назоратини кучайтириши, юзага келаётган муаммоларни маҳаллий вакиллик ҳокимияти даражасида муҳокама этиб боришга эришиш талаб этилади.


19.01.2018 11:38 0 6738\nОқтўба вилоятининг Иргиз туманида содир бўлган аянчли ёнғинда жабрланганлар Оқтўба санавиациясига етказилди. Улар билан биринчи навбатда тез ёрдам шифокорлари учрашди. Бу ҳақда «BNews.kz» сайти хабар қилмоқда.\n«5 нафар жабрланган олиб келинди. Уларнинг икки нафарида иккинчи даражали куйиш ҳолати кузатилмоқда. Учови эса углерод газидан заҳарланган. Уларга барча тиббий ёрдамлар кўрсатилмоқда», деб маълум қилди Оқтўба вилояти соғлиқни сақлаш бошқармаси бошлиғи Асет Калиев.\nТравматологлардан сўнг жабрланганларга тиббиёт университетнинг психологлари ёрдам кўрсатди. Уларнинг сўзларига кўра, 25 ва 35 ёшдаги икки бемор психологик шок ҳолатда. Айниқса, ҳалокатда яқини вафот этган беморнинг руҳий аҳволи қониқарсиз.\nЭслатиб ўтамиз, Фавқулодда вазиятлар вазирлиги мазкур фожиада қурбон бўлганларнинг бирламчи рўйхатини эълон қилган эди.


By Камолиддин Иноятуллоҳ on 06/23/2021 ТАРИХ ТАРИХНИНГ БУЮК ШАХСЛАРИ ТОБЕИНЛАР\n“Сила ибн Ашям улуғ саҳобалар қўлида тарбия топди, уларнинг кўп хислатларидан фойдаланди ва саҳобаларнинг хулқ-атворлари билан хулқланди”\nСила ибн Ашям Адавий… Кечалари жойнамоз устида турувчи обид… Кундузлари жанг майдонида жавлон урувчи паҳлавон мужоҳид.\nКеч кириб, қоронғулик борлиққа ўз пардасини тортиб, одамлар уйқуга ғарқ бўлгач, Сила ибн Ашям туриб, мукаммал таҳорат олар ва уйининг меҳробида қоим ҳолда намозга вужуди билан берилар, Раббига бўлган муҳаббати ортганидан ортар эди. Айниқса, тунги намозга иштиёқи кучли бўлиб, кечанинг охирги қисми кирганида Қуръон тиловатига шўнғиб кетар, Аллоҳнинг Каломини мунгли, ҳазин товушда қироат қилар эди. У Аллоҳ таолодан қўрқуви кучлилигидан гоҳ Қуръон тиловатидан қалбининг туб-тубигача кириб борган ва ақл жавҳарини қамраб олган ҳаловатни топса, гоҳида эса юракни ёриб юборгудек қўрқувни ҳис қиларди. Қизиғи, у уйида бўладими, сафардами, фарқсиз, мана шундай ибодат қилишдан асло сусаймас эди.\nЖаъфар ибн Зайд ҳикоя қилади: “Биз мусулмон лашкарлари сафида Аллоҳдан Кобул шаҳри фатҳини сўраб, ғазотга чиқдик. Лашкар ичида Сила ибн Ашям ҳам бор эди. Йўлда эканмиз, қоронғи тушиб, ҳаммаёқни зулмат қоплади. Муносиб жой топиб жойлашдик. Бир оз тамадди қилгач, хуфтон намозини адо этдик ва бир оз дам олиб чарчоқ чиқариш илинжида ҳамма ўз жойига тарқалди. Эл қатори Сила ибн Ашям ҳам ўз жойига бориб дам ола бошлади. Буни кўргач ўзимга ўзим: “Бу одам ҳақидаги: “Кечаси билан ибодат қилиб чиққанидан оёқлари шишиб кетади” деб айтилган гаплар қаерда қолди? Аллоҳга қасамки, шу кечани уни кузатиш билан ўтказаман. Қани, кўрамиз, нима қилар экан”, дедим. Ҳамма чуқур уйқуга кетгач, Сила ибн Ашям ўрнидан туриб, лашкаргоҳдан узоқлаша бошлади. Юриб бориб, шох-шаббаси қуюқ дарахтзор ичига кириб кетди. Дарахтлар баланд-баланд, шохлари қалин ва қўрқинчли эди, гўё асрлар мобайнида инсон қадами етмаган жойга ўхшар эди. Мен унинг орқасидан кузатиб келавердим. Сила ибн Ашям лашкардан узоқлашиб, кўз илғамайдиган ерга келгач, қиблани излаб топди ва такбир айтиб, намоз бошлади. Мен уни узоқдан кузатиб турар эдим. Унинг нурли юзи, аъзоларининг сокинлиги қалбининг хотиржамлигига далолат қилар, гўё у ёлғизликда улфатни, узоқда яқинликни, зулматда нурни топгандай эди. Шу вақт чакалакзорнинг ён тарафидан бир шер биз тарафга кела бошлади. Шерни кўриб қўрқинчдан юрагим ёрилай деди. Еб қўймасин деб, баланд дарахтга чиқиб олдим. Шер Сила ибн Ашямга яқинлашиб келарди. У эса хотиржам намоз ўқишда давом этаверди. Шер бир-икки қадам қолгудек яқин келганида ҳам Сила ибн Ашям унга қарамади, эътибор ҳам бермади, балки намозида давом этганича саждага кетди. Мен энди шер унга ташланиб, еб қўйса керак деб ўйладим. Саждадан бошини кўтариб, ташаҳҳудга ўтирганида шер унинг рўпарасида турар, гўё уни диққат билан кузатар эди. Сила ибн Ашям салом бериб намозни тугатгач, шерга қараб оҳиста бир нима деган эди, шер жимгина келган тарафига қайтиб кетди”. Субҳ бўлгач, бомдод намозини адо этди ва Аллоҳ таолога шундай ҳамду санолар айтдики, мен ҳаётимда бундай ҳамду санони эшитмаган эдим. Сўнг дуо қила бошлади: “Аллоҳим, мени дўзахдан сақлашингни сўрайман. Мендек гуноҳкор банда Сендан жаннатни сўрашга журъат қила оладими”. Шу дуони қайтаравериб-қайтаравериб ўзи ҳам йиғлади, мени ҳам йиғлатди. Сўнг унинг йўқлигини билиб, қидириб қолишмаслиги учун худди ўз жойида тунни ўтказган кишидек бўлиб, лашкарга қўшилиб олди. Мен ҳам кечани ухламай ўтказган, заиф, бўшашган, унинг устига шердан қўрққан ва яна Аллоҳ билади, қай аҳволда, унинг кетидан қайтиб келдим”.\nСила ибн Ашям бирон фурсатни қўлдан бермай, одамларга панд-насиҳат ва мавъизалар қилар эди. Аллоҳ таолонинг йўлига даъват қилишдаги услуби ҳикмат ва гўзал мавъизадан иборат эдики, бу билан у қотган қалбларни юмшатиб, динга мойил қилишни истар эди.\nУнинг бу борадаги фаолиятидан баъзи намуналар:\nСила ибн Ашям холи ибодат қилиш учун Басра яқинидаги бир ялангликка чиқиш одати бор эди. Ибодат қилиб ўтирганида унинг ёнидан ёшлигига мағрурланиб, ўйин-кулги ва нафс-ҳавосига эрк бериб, бебошлик қилиб юрган ёш йигитлар ўтиб турардилар. У ҳар сафар уларга дўстона салом бериб, мулойимлик билан: “Йигитлар, нима деб ўйлайсиз, бир қавм катта сафарга отланиб йўлга чиққан, лекин кундузлари йўлидан бурилиб ўйин-кулги билан вақтичоғлик қилган, чарчоғини чиқариш учун эса кечалари дам олиб ухлаган. Шулар қачон сафарларини тугатиб, мақсадларига эришадилар?” дер ва бу сўзини ҳар ўтганларида эринмай такрорлаб тураверар эди. Кунларнинг бирида яна шу сўзини айтганида йигитлардан бири сергак тортиб: “Аллоҳга қасамки, шайх бу сўзи билан бизни назарда тутмоқда. Ҳақиқатда, биз кундузи ўйин-кулги билан оворамиз, кечаси эса уйқуга ғарқмиз”, деди ва дўстларидан ажралиб, ўша кундан бошлаб Сила ибн Ашямнинг этагидан тутди ва то вафот этгунича у билан бирга юрди.\nЯна бир мисол: Сила ибн Ашям шогирдлари билан кетаётганида олдиларидан ниҳоятда кўркам, ўзига бино қўйган, изорини узун қилиб, такаббурона ерга судраб юрган бир йигит ўтиб қолди. Буни кўрган шогирдлар чидай олмай, йигитга қаттиқ гапириб, адабини бериб қўймоқчи бўлдилар. Шунда Сила ибн Ашям: “Сизлар индаманглар, мен ўзим гапираман”, деди ва ота ўз жигарбандига кўрсатадиган раҳм-шафқат ва қадрдон дўст дўстига сўзлайдиган оҳангда:\n-“Ҳой болам, менинг сенда ҳожатим бор”- деди.\nЙигит тўхтаб, сўради:\n-“Нима ҳожатингиз бор, амаки”.\n-“Изорингни кўтариб олсанг, ҳам кийиминг тоза бўлади, ҳам Раббингга тақво қилишингга ва Пайғамбаринг суннатига яқин бўлишингга сабаб бўлади”.\nЙигит: – “Ҳа албатта, хўп бўлади, амаки”- деди ва ўша заҳоти изорини кўтариб олди. Шунда Сила ибн Ашям шогирдларига: “Сиз тутмоқчи бўлган йўлдан бу яхшироқдир. Сизлар уни уриб сўкканингизда, у ҳам уриб сўкар эди. Изори эса ерга судралганича узун бўлиб қолаверарди”- деди.\nБир куни Басралик йигитлардан бири келиб: “Эй Абу Саҳбо, Аллоҳ сизга ўргатган нарсалардан менга ҳам ўргатинг”, деди.\nСила ибн Ашям табассум қилиб деди: “Менга асло ёдимдан чиқмайдиган ўтмишимни эслатиб юбординг. Мен ҳам сен каби йигитлик чоғимда ҳаёт бўлган саҳобаларнинг ҳузурларига бориб: “Аллоҳ ўргатган нарсалардан менга ҳам ўргатинглар” деб айтганимда улар: “Қуръонни нафснинг ҳимоячиси ва қалбнинг ҳузур-ҳаловати қилиб ол. Қуръонга қулоқ сол, ундан сабоқ ол, одамларга Қуръон билан насиҳат қил ва имконинг борича Аллоҳ таолога кўп-кўп дуо қил”, дейишган эди.\nЙигит: “Аллоҳ сизни яхшилик билан мукофотласин, мени дуо қилинг”, деди.\nСила ибн Ашям: “Аллоҳ таоло сени боқий нарсага рағбатли ва фоний нарсадан зоҳид қилсин. Сенга қалблар таскин топадиган ва динда суянчиқ бўла оладиган ишончни ато этсин” деб дуо қилди.\nСила ибн Ашямнинг амакисининг қизи бор эди, исми Муоза Адавия эди. Бу қиз мўминлар онаси Оиша разияллоҳу анҳонинг суҳбатларида бўлиб, дарс олган тобеин аёллардан эди. Ҳатто Ҳасан Басрий раҳимаҳуллоҳ бу аёлдан ҳадис эшитган, ниҳоятда тақводор, покиза, ибодатгўй, дунёдан ўзини тийган эди. Унинг одати, кеч кирганида: “Мана шу менинг охирги кечам бўлса керак” деб, ухламай ибодат қилиб чиқар, кундузи бўлганида эса: “Мана шу менинг охирги куним бўлса керак” деб, ёнбоши ёстиқ кўрмай кунни ўтказар эди. Қишнинг совуқ кунларида: “Совуқдан ухлаб қолиб, ибодатдан қолиб кетмайин” деб, юпунроқ кийиниб оларди. Кечаларни намоз ва Қуръон тиловати билан ўтказар, уйқу бостириб келса ҳовлида айланиб: “Эй нафс, олдинда сени узоқ уйқу кутмоқда. Яқинда қабрда узоқ ётасан. Ё ҳасрат чекиб ётасан ёки шод-хуррам бўласан. Эртага қай ҳолда бўлишни хоҳласанг, бугун шуни ўзинг учун танлаб ол, эй Муоза” деб, уйқуни кетказар эди.\nСила ибн Ашям ўта ибодатгўй ва зоҳид киши бўлиши билан бирга Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг уйланишдаги суннатларидан юз ўгирган эмас эди. Шунинг учун ҳам амакисининг қизи Муозага совчи қўйиб, ўз никоҳига олди. Келиннинг олдига киришидан аввал жияни уни ҳаммомга олиб борди. Кейин келин ўтирган хушбўй исли уйга киритиб юборди. Сила ибн Ашям келин билан бир уйда ёлғиз қолгач, туриб икки ракат намоз ўқий бошлади. Келин ҳам унга эргашиб намоз ўқиди. Икковларини ҳам намознинг сеҳри ўзига тортиб, то тонг отгунига қадар намоз ўқиб чиқдилар. Тонг отгач Сила ибн Ашямнинг жияни келиб, кечасидаги ҳолатдан хабар топгач унга: “Амакижон, амакингизнинг қизи сизга ўзини бағишлаб, никоҳингизга кирса-ю, сиз уни қўйиб, кечаси билан намоз ўқиб чиқдингизми?” деди. Сила ибн Ашям: “Эй жиян, кеча менга ҳам дўзахни, ҳам жаннатни эслатиб қўйдинг. Натижада мен шу иккиси ҳақида фикр юритиб тонг оттириб қўйибман”, деди. “Қандай қилиб, эй амаки?” деди жиян. Сила ибн Ашям: “Кеча мени ҳаммомга олиб борганингда ҳаммомнинг иссиғи менга дўзахнинг оташини эслатиб юборди. Сўнг мени хушбўйланган чимилдиққа киритиб қўйдинг. Унинг хушбўй иси жаннатни ёдимга солди”, деб жавоб берди.\nСила ибн Ашям кўп тавба-тазарру қилувчи, обид ва зоҳидгина бўлиб қолмай, жуда кучли чавандоз ва жасур мужоҳид ҳам эдики, жанг майдонлари у каби ўта шижоатли, ғайратли, довюрак қиличбозларни оз кўрган. Ҳатто ҳар бир мусулмон жамоаси унинг шижоати туфайли катта ғалабага етиш умидида уни ўз сафларида бўлишини орзу қилар эди.\nЖаъфар ибн Зайд ҳикоя қилади: “Сила ибн Ашям ва Ҳишом ибн Омир бўлган жамоада ғазотга чиқдик. Душманга рўбарў келганимизда Сила ибн Ашям билан унинг шериги лашкар ичидан отилиб чиқиб, қилич ва найзаларини ўйнатган ҳолда, ўзларини душман ичига урдилар ва душманнинг олди сафига сезиларли даражада талофат етказдилар. Буни кўрган душман қўмондонлари бир-бирига қараб: “Мусулмонларнинг лашкаридан икки киши бизни шу аҳволга солиб қўйган бўлса, уларнинг барчаси жангга кирса ҳолимиз не кечади. Яхшиси, мусулмонларнинг ҳукми остига кириб, уларга итоат қилайлик”, деди.\nҲижратнинг етмиш олтинчи йилида Сила ибн Ашям Мовароуннаҳр диёрларига ғазотга чиққан мусулмон лашкарлари билан йўлга тушди. Ўзи билан бирга ўғлини ҳам олган эди. Душман билан тўқнаш келиб, жанг айни қизиган паллада Сила ибн Ашям ўғлига: “Эй ўғлим, олдинги сафга ўтиб, Аллоҳнинг душманларига қарши жанг қил, сени омонати (ҳеч вақт) зое бўлмайдиган Аллоҳга топширдим”, деди. Ҳимматли отанинг жасур ўғли ҳам камондан отилган ўқдай душман ичига кириб, шаҳодат топгунга қадар жанг қилди. Ота ҳам ўғлининг кетидан жангга кириб шаҳид бўлди ва ота-бола бир ерга дафн қилинди. Бунинг хабари Басрага етганида аёллар ҳамдардлик билдириш мақсадида Муоза Адавиянинг олдига бордилар. Муоза уларга: “Мени табриклагани келган бўлсангиз, хуш келибсиз. Аммо менга таъзия билдиргани келган бўлсангиз, қайтиб кетаверинглар. Аллоҳ ажрингизни берсин”, деди.\nБундай олийжаноб, улуғ юзларни Аллоҳ нурли қилсин. Ислом ва мусулмонлар номидан уларга яхши мукофотлар берсин.\nAvvalgi maqolaЖомеъ ал-улум вал-ҳикам шарҳи | 45 | Ўн иккинчи ҳадис (1) | Шайх Содиқ Самарқандий\nKeyingi maqola Уҳуд, Бадр ва Хайбар шаҳидларининг қабрлари айнан маълумми?


ТОШКЕНТ, 10 янв – Sputnik. Теҳронда Украина Boeing самолёти Эрон ракетаси томонидан уриб туширилган, деб таъкидлади Канада бош вазири Жастин Трюдо. RT хабарига асосан.\nКиевда авиаҳалокат қурбонлари ёд олинди – фотожамланма\nУнинг сўзларига кўра, бу маълумот унга Канада ҳамда иттифоқчи давлатларининг разведкаси томонидан тақдим этилган.\n“Маълумотлар шуни кўрсатмоқдаки, самолёт Эроннинг “ер-ҳаво” ракетаси билан уриб туширилган”, - дейилган хабарда.\nКанада бош вазирининг сўзларига кўра, бу катта эҳтимол билан хатолик туфайли рўй берган.\nЭрон фуқаролик авиацияси ташкилоти раҳбари Али Обиджадеҳ бу версияни асоссизлигини айтиб ўтди.\nКуни кеча Украина миллий хавфсизлик хизмати Boeing-737 самолёти зенит ракетаси зарбаси оқибатида ҳалокатга учрагани маълум қилганди. Самолётнинг техник носозлиги ҳалокатнинг яна бир сабаби бўлиши мумкин.\nЧоршанба куни Теҳрон аэропортидан осмонга кўтарилган "Украина халқаро авиалиниялари" компаниясининг Boeing-737 йўловчи самолёти бир неча дақиқадан сўнг ҳалокатга учради. Самолётда бўлган 170 нафар йўловчи ҳамда 9 нафар экипаж аъзолари ҳалок бўлди. Йўловчиларнинг аксарияти Эрон фуқаролари бўлишган – 140 киши. Шунингдек, улар орасида Украина, Канада, Германия, Буюк Британия, Швеция ҳамда Афғонистон фуқаролари ҳам бўлишган.


Вазир Сирдарё вилоятида спорт соҳасида амалга оширилаётган ишлар билан танишди – O'zbekiston Milliy paralimpiya qo'mitasi\nВазир Сирдарё вилоятида спорт соҳасида амалга оширилаётган ишлар билан танишди\nЎзбекистон Республикаси Жисмоний тарбия ва спорт вазири Дилмурод Набиев Сирдарё вилоятида жисмоний тарбия ва спорт соҳасида амалга оширилаётган ислоҳотлар ва вилоятда янгидан барпо этилаётган спорт иншоотларида олиб борилаётган қурилиш ишлари билан яқиндан танишди.\nЖумладан, Ширин шаҳрида болалар-ўсмирлар спорт мактаби қошида қурилаётган академик эшкак эшиш базасининг бугунги ҳолати ўрганилди. Умумий қиймати 2,6 млрд сўмни ташкил этаётган ушбу база келажакда терма жамоа даражасидаги ўқув-машғулотлар йиғинлари ўтказиладиган замонавий спорт иншоотига айлантирилади.\nШунингдек, Д.Набиев Сардоба сув омборининг техноген фалокати натижасида талофат кўрган Оқ олтин тумани “Саҳоват” маҳалласи ҳудудида жойлашган спорт майдонларида амалга оширилаётган қурилиш ишлари билан ҳам танишди. Ушбу маҳаллада тез кунларда бадминтон, баскетбол, волейбол майдонлари ҳамда очиқ тренажёр майдончалари, яъни воркаутлар аҳоли, хусусан ёшлар ихтиёрига топширилади.\nБу каби спорт иншоотлари сирдарёлик ёшларнинг спорт билан мунтазам шуғулланишлари ва келажакда етук спортчи бўлиб улғайишларида муҳим пойдевор бўлиб хизмат қилади.\nВадим Абрамов навбатдаги йиғин учун футболчилар рўйхатини тақдим этди\nЭлнур Абдураимов билан онлайн мулоқот бўлиб ўтди


11:21 / 21.03.2017\nInstagram фойдаланувчиларда тўридан-тўғри амалга ошириладиган трансляцияларни эфир тугаши биланоқ сақлаб қолиш имконияти пайдо бўлди. Бу ҳақида сервиснинг расмий блогида хабар берилди.\nСтримни сақлаб қолиш учун экраннинг юқори ўнг бурчагидаги белгини босиш керак бўлади. Шундан сўнг трансляция иловадан ўчади, видеоёзув эса фойдаланувчининг қурилмасида сақланиб қолади. Бундан ташқари, шарҳлар, лайклар, кўрилганлик кўрсаткичлари ва эфир билан боғлиқ бошқа маълумотлар йўқолади.\nСервисда таъкидланишича, бу 2017 йилда жонли трансляция функциясини яхшилаш бўйича амалга оширилган "илк қадамлар холос". Янги имкониятлардан iOS ва Android платформалари иловаларининг сўнгги версияларида фойдаланиш мумкин.\nInstagram жонли трансляциялар ўтказиш имкониятини 2016 йилнинг ноябрида йўлга қўйган.\nInstagram жонли трансляция сақлаш


Тўра Боболов: “Гулжаной бизнинг фахримиз”\nҲокимлик янгиликлари / 2021-09-22\nАҳди қатъий, матонатли чемпион спортчилар сафида сурхондарёлик машҳур боксчи Баҳодир Жалолов ва пара-таэквандочи Гулжаной Наимовалар мамлакатимиз мустақиллигининг 30 йиллик тўйига муносиб совға – олтин медални туҳфа этгани қайд этилди.\n– Кунчиқар мамлакатдан олтин медаль билан қайтган Гулжаҳон бизнинг фахримиз, – деди вилоят ҳокими. – Бу ғалаба билан матонатли чемпион қизимизни қизғин табриклаб, ютуқлари бардавом бўлишини тилаймиз. Унинг спорт билан шуғулланиши учун барча шароитларни яратиб берган онаси Гўзал Тожибоевага вилоятимиз аҳли номидан миннатдорлик билдирамиз. Гулжаной униб-ўсган Узун туманидаги Мустақиллик маҳалласини «Обод маҳалла» дастури доирасида тубдан янгилаб, кенг, равон кўчалар барпо этамиз. Маҳалладошларининг уй-жойларини тартибга келтириб, бу гўшада замонавий инфратузилма яратамиз.\nАйни пайтда вилоятда паралимпия ҳаракатини янада юксалтиришга алоҳида эътибор қаратилмоқда. Бунга мавжуд спорт таълим муассасаларида паралимпия спорт турларини ривожлантириш учун 25 та спорт турлари бўйича спорт секциялари ташкил этилгани ҳам яққол далилдир.\nПрезидентимизнинг 2021 йил 18 майдаги «Паралимпия ҳаракатини ривожлантиришга доир қўшимча чора-тадбирлари тўғрисида»ги қарори бу борадаги ишлар натижадорлигини янада оширишга хизмат қилмоқда. Шунга мувофиқ 28 мингга яқин ногиронлиги бор ёшларни босқичма-босқич паралимпия спорт турларига жалб этиш режалаштирилмоқда.\nТадбирда XVI Паралимпия ўйинлари олтин медали совриндори Гулжаной Наимова сўзга чиқиб, бундай ютуқни қўлга киритишида мамлакатимизда спортни ривожлантиришга қаратилаётган юксак эътибор муҳим омил бўлганини эътироф этди. Президентимиз ва мухлисларига мусобақаларда қўллаб-қувватлаб тургани учун чуқур миннатдорлик билдирди.\nТантанали маросимда Гулжаной Наимова ва унинг онаси Гўзал Тожибоеваларга эсдалик совғалар топширилди.


Россияга нисбатан санкциялар узайтирилди - 22.12.2015, Sputnik Ўзбекистон\nРоссияга нисбатан санкциялар узайтирилди\nРоссияга нисбатан амалдаги иқтисодий чоралар 2016 йил 31 июлга қадар узайтирилди, хабар берилади ЕИ Йиғини хабарида. 22.12.2015, Sputnik Ўзбекистон\n© Sputnik / Алексей Никольский / Фотобанкка ўтишРоссия байроғи.\nРоссияга нисбатан амалдаги иқтисодий чоралар 2016 йил 31 июлга қадар узайтирилди, хабар берилади ЕИ Йиғини хабарида.\nТошкент, 22 дек — Sputnik. Европа Иттифоқи Россияда ҳозирда амалда бўлган санкциялар муддатини яна олти ойга узайтирилишини тасдиқлади.\nУкраинадаги инқирозни бартараф этишга қаратилган “Минск шартномаси” 2015 йилнинг 31 декабригача тўлиқ бажарилмаслиги туфайли, санкцияларни узайтириш қарори қабул қилинганлиги таъкидланмоқда.


Уруш ҳақидаги фильмлар ўнталиги / Ўзбекистон янгиликлари, энг сўнгги хабарлар\nШарҳлар 8 Шархлар 10152 кўрилди\nУруш ҳақидаги фильмлар ўнталиги\nмая 09 / 2017\nМазкур ўнталикдаги 1941-1945 йиллардаги Иккинчи жаҳон уруши ҳақида ҳикоя қилувчи фильмлар Ўзбекистон халқ артисти Пўлат Саидқосимов фикри бўйича танланган.\n"Эл-юрт ҳурмати" ордени соҳиби Пўлат Саидқосимовнинг фикрича, ушбу фильмларни ҳар бир киши, айниқса, ёшлар кўриши, улардан сабоқ олиши керак. “Мен бу фильмларнинг ҳаммасини олий ўринга лойиқ, деб биламан. Ҳеч бирини паст ўринларга қўйиб бўлмайди. Шу боис тузиладиган ўнталик рўйхатни нисбий қабул қилишингизни сўрайман”, - деди Пўлат Саидқосимов.\nНима учун айнан “Сен етим эмассан” фильмини биринчи ўринга лойиқ кўргани сабабини актёр шундай изоҳлади:\n“Болалигим уруш йилларига тўғри келган. Ҳаётимиз жуда оғир эди. Акаларим армияга олиб кетилгач, ота-онам билан ёш бошим билан бозорларга бориб тирикчилик қилардик. Ўшанда 11-12 ёшли бола бўлсам-да, ҳаммасини тушунардим. Фильм воқеалари ҳам қайсидир маънода менинг болалик ҳаётимни, хотираларимни ёдга солади. Фильм ҳаётда бўлган вақеа асосида суратга олинган. Унинг ютуқларидан бири ҳам шунда, деб ўйлайман”.\n“Сен етим эмассан” (1962 йил)\nКинорежиссёр Шуҳрат Аббосовнинг картинаси уруш йилларида турли миллатга мансуб 14 (15) нафар етим болаларни асраб олган ўзбек оиласи ҳақида ҳикоя қилади. Фильм воқеалари ҳаётий асосга эга. Унинг қахрамонлари тошкентлик темирчи Шоаҳмад Шомаҳмудов ҳамда аёли Бахри Акромоваларнинг прототипидир.\nЁзувчи Раҳмат Файзийнинг киносценарийси бўйича суратга олинган фильмда темирчи Маҳкам ота Меҳринисо аянинг ягона ўғли урушга кетгани, уруш тугагач қайтиб келиб, ўзи билан немис болани олиб келгани, Меҳринисо она бошқа болалар каби “душман”нинг боласини ҳам қучоғига олгани кўрсатилади.\n“Аскарнинг отаси” (“Отец солдата”, 1964)\nРежиссёр Резо Чхеидзонинг картинаси 1942 йил воқеаларига асосланган. Бош қахрамон, аскарнинг отаси жароҳат олган аскар ўғлини кўриш учун госпиталга боради. Бироқ ўғлини у ердан чиқариб юборишган эди. Ота урушда қатнашишга қарор қилиб, фронтда жанг қилади ва ўғлини топади. Лекин аскар оғир жароҳати боис отанинг қўлида жон беради.\n“Ҳур қизлар” (“А, зори здесь тихие”, 1972 йил)\nСтанислав Ростоцкийнинг драмаси эндигина мактабни тамомлаган беш зенитчи қизлар ҳақида ҳикоя қилади. Васков бошчилигидаги қизларнинг отряди немис диверсантларига дуч келади. Уларни ҳар қандай йўл билан тўхтатиб қолиш керак эди. Тенгсиз жангда барча қизлар вафот этади. Фақат уларнинг старшинаси тирик қолади ва у уруш тугагач, довюрак қизлар хотирасига ёдгорлик ўрнатади.\n“Аскар ҳақида баллада” (“Баллада о солдате”, 1959 йил)\nГригорий Чухрайнинг ҳарбий драмаси ёш аскар Алёша Скворцов ҳаёти ҳақида. Унга кўрсатган жасорати учун маҳнат таътили беришади. У таътилда онасини кўришга боради. Машаққатли йўл босиб уйига келгач, Алёша онаси билан атиги бир неча дақиқа кўришади. Сўнг яна фронтга қайтади. Онасига албатта қайтиб келишни ваъда беради, бироқ ваъданинг амалга ошмаслиги унинг тақдирига битилган эди. Она эса ҳар куни ўғлини урушга кузатган йўлга чиқишни канда қилмайди...\n“Турналар учмоқда” ("Летят журавли", 1957 йил)\nМихаил Калатозовнинг драмаси икки севишганлар – Вероника ва Борис ҳақида ҳикоя қилади. Уларни бир-биридан уруш жудо қилган. Вероника севгилисининг келишини кута олмай, унинг укасига турмушга чиқади ва ўзини хиёнаткорликда айблаб, азоб чекади. Борис фронтда вафот этади, ундан ёдгорлик сифатида фақат Вероникага қилган совғаси қолади.\n“Жангга фақат “қариялар" боради”("В бой идут одни старики" 1973 йил)\nЛеонид Быков суратга олган ушбу фильм уруш ҳақидаги энг яхши картиналар қаторига киради. Унинг сюжети реал воқеаларга асосланган ва оғир кунларнинг бирида қизилгвардиянинг қирувчи самолёт учувчилари полкаси ҳақида ҳикоя қилади. Эскадра капитани Титаренконинг деярли барча “қариялари” 20 ёшдан ошмаган эди. Уларнинг кўпчилиги Ватан учун курашиб, жон беради.\n“Иваннинг болалиги” ("Иваново детство" 1962 йил)\nАндрей Тарковскийнинг картинаси бола нигоҳидаги уруш даҳшатлари ҳақида. Уруш 12 ёшли Иваннинг нафақат энг яқин инсонларини, балки болалигини ҳам тортиб олади. У душманлардан ўч олиш мақсадида разведкачи бўлади. У энди фақатгина тушларида ўзини бола сифатида ҳис қила оларди...\n“Мени кут” (“Жди меня” 1943 йил)\nРежиссёр Александр Столпернинг фильми фронтдаги дўстлик ва муҳаббат ҳақида. Унда уч дўст: журналист Миша Вайнштейн ҳамда икки учувчи – майор Николай Ермолов ва Андрей Панов урушдан кейин қайта учрашишга ваъда беради. Вайнштейн душман фронти ортига партизан командиридан интервью олиш учун юборилади. Ўша капитан эса дўсти Николай Ермолов бўлиб чиқади. Ермолов фурсатдан фойдаланиб, хотини Лизага Вайнштейн орқали хат бериб юборади. Бироқ Вайнштейн учаётган самолёт уриб туширилади ва журналист вафот этади. Хат ҳам эгасига етиб бормайди.\nУруш давомида уч дўстдан иккиси (Вайнштейн ва Панов) ҳалок бўлади. Фақат Ермолов омон қолиб, аёли ёнига қайтиб келади.\n“Қизалоқ отасини изламоқда” (“Девочка ищет отца”, 1959)\nРежиссёр Лев Голубнинг фильми командир Панасанинг кичкина қизи уруш вақтида ёлғиз қолиб кетгани ҳақида. Қизалоқни кекса ўрмончи душманлардан ҳимоя қилади. Душманлар қизни асира қилиб олиш учун излаётган эди. Ўрмончи ҳалок бўлгач, унинг набираси ўз ҳаётини хатарга қўйиб, қизни душманлар қўлидан қутқаради...\n“Муҳаббат можароси” (“Драма любви”, 1971 йил)\nРежиссёр Шуҳрат Аббосовнинг яна бир фильми 1946 йил баҳорида урушга кетган ўғилнинг ўлими тўғрисида “қора” хат келгач, келин боласи билан шаҳарга кетмоқчи бўлгани, бироқ қайнотаси уни иккинчи ўғлига турмушга чиқишга мажбурлагани, вақт ўтиб, фронтда омон қолган катта ўғилнинг уйга қайтиб келиши ҳақида ҳикоя қилади...\nПўлат Саидқосимовнинг 9 май – Хотира ва қадрлаш куни муносабати билан Ўзбекистон аҳлига билдирган табриги:\n“Инсон хотира билан тирик, қадр билан улуғ. Ўтганларни, уларнинг хайрли ишларини, жасоратини ёдга олиш, эъзозлаш катта саодат. Бугун юртимизда бундай ишлар миллий қадриятга айланган. Гарчи Иккинчи жаҳон уруши даҳшатларининг гувоҳи бўлган кишилар тобора камайиб бораётган бўлса-да, уларга кўрсатилаётган ғамхўрлик, эътибор, ҳурмат жуда катта. Бу ҳол ёшларни ватанпарварлик, меҳнатсеварлик, аждодлардан фахрланиш, уларга муносиб ворис бўлиш руҳида тарбиялашда муҳим аҳамиятга эга.\nБарча фахрийларимизни, азиз юртдошларимизни Хотира ва қадрлаш куни билан табриклайман! Юртимиз тинч, осмонимиз мусаффо бўлсин!”\n09 мая 2017, 17:48\nНЕГА ЭНДИ ГАРБ ЁКИ АМЕРИКАНИ БЕХАЁ ФИЛЬМЛАРИ КУРИШГА РУХСАТУ СОВЕТ КИНОЛАРИНИ ТАКИКЛАШ КЕРАК, ХУДДИ УША УРУШДА 1,5 МИЛЛИОН УЗБЕК ФАРЗАНДЛАРИНИ ИШТИРОКИНИ ШУ ФИЛЬМЛАР ОРКАЛИ ТАСАВВУР КИЛИШ УЧУН ЮЗАКИ КАРАМАСДАН БИР ОЗ АКЛ КЕРАК ХОЛОС\n09 мая 2017, 17:13\n“Сен етим эмассан” бу фильм нечта Оскар олишга лойиқ\n07 июл 2016, 15:38\nИшонаверинг бу фильмларни кўрсатишни дарҳол тўхтатиш керак!\nБундай кинолар тарбиявий ахамиятга эга.\nСовет фильмларини кўрсатишни таъқиқлаш керак! Уруш ҳақидаги ўзбек фильмлари балки миллийликни тарғиб қилар,аммо уларни ҳаммаси эски коммунистик истибдод мафкураси асосида суратга олингандир!\nМен булар каторига яна икита фильмни кушган булардим: "Генерал Рахимов" ва "Фарходнинг жасорати" .Бу фильмларда ўзбек йигитларининг айнан уруш майдонларида курсатган кахрамонлиги хакида хикоя килинган.Биз уз кахрамонларимизни билишимиз,фарзандларимизга хам улар хакида хикоя килиб беришимиз керак. Хозирги ёшлар Собир Рахимов, Тўйчи Эрйигитов,Мамадали Топиволдиевлар хакида деярли билишмайди...\nБундай киноларни ҳар куни, ҳар ҳафта телевидение орқали кўрсатиб бориш керак....\nРаҳмат Пўлат ака! Сизга ўхшаган буюк актёрларни борига шукр, соғ ва омон бўлинг,\nҲар қандай келин қайнона можаролари, ўзбек олигархлари ҳақида кино туширгандан кўра, шуларга ўхшаш кино ёки буюк сиймолари, олимлар ва инсонлар ҳақидаги тарихий кинолар суратга олинса яхши бўлар эди...


"Реал" дарвозасини "Барселона" тарбияланувчиси қўриқлаши мумкин\n21 ноябрь, 2019, 10:00 432\nТеглар:Реал | Барселона | Аякс\nУ Куртуага ўринбосар бўлиши айтилмоқда.\nМадриднинг "Реал" клуби "Аякс" дарвозабони Андре Онанани ўз сафиша қўшиб олмоқчи. Бу ҳақда Tuttomercatoweb нашри хабар тарқатмоқда.\nЮқоридаги манбаага кўра “қироллик клуби” 23 ёшли камерунлик футболчини келажакда асосий таркиб дарвозабонига айлантирмоқчи. Айтиш керакки ҳозирда “Реал”нинг асосий посбони ҳисобланган Тибо Куртуа тез-тез танқидларга учраб туради.\nМаълумот учун, Онана асли “Барселона” тарбияланувчиси ҳисобланади. У жорий мавсум “Аякс” сафида 22 та ўйинда майдонга тушди ва ўз дарвозасидан 18 та гол ўтказиб юборди. Унинг клуб билан амалдаги шартномаси 2022 йилга қадар имзоланган.\n"Барселона" - "Реал" учрашувини ким бошқариши маълум бўлди. У Рамосни 2 марта майдондан четлатган\nГвардиола: Биз ҳозир “Ливерпуль”, “Барселона” ёки “Реал” билан рақобатлаша олмаймиз


00:21 06 Июл 2020\n14:52 20.06.2019 Ҳавола олиш\nСолиқчилар корхоналардан 487,6 млрд сўмдан зиёд солиқ қарзи ундиришган.\nТОШКЕНТ, 20 июн – Sputnik. Энг кўп қарздорлик қурилиш корхоналари ҳиссасига тўғри келмоқда.\nТошкент шаҳар давлат солиқ хизмати органлари томонидан жисмоний ва юридик шахсларнинг солиқ қарзини ундиришга, солиқ қарздорлигини қисқартириш бўйича ўтказилган тадбирлар давомида 1560 нафар якка тартибдаги тадбиркорнинг 21 млрд. сўм, 3 минг 250 нафар фуқаронинг 1,7 млрд. сўм солиқ қарзи ундирилди.\n“Таҳлилларга кўра, бугунги кунда энг кўп қарздорлик қурилиш фаолияти билан шуғулланувчи корхоналар ҳиссасига тўғри келмоқда. Жумладан, жорий йилнинг ўтган даврида жойларда ўтказилган тадбирлар давомида 12 минг 765 та қарздор корхонанинг 487,6 млрд. сўмдан зиёд солиқ қарзи ундирилган бўлса, шундан 174,8 млрд. сўми айнан қурилиш корхоналари ҳиссасига тўғри келмоқда”, - дейилади Тошкент шаҳар ДСБ матбуот хизмати хабарида.\nМисол учун, пойтахтнинг Чилонзор туманида рўйхатдан ўтган KOʻPRIKQURILISHBUTLASH корхонаси раҳбарларининг лоқайдлиги сабаб тўпланиб қолган 1,2 млрд. сўмлик солиқ қарзи мажбурий ундирувга қаратилиб, суд қарори асосида ундирилган.\nХудди шунингдек, Мирзо Улуғбек туманида рўйхатдан ўтган “Тошкент иссиқлик маркази” давлат унитар корхонасининг солиқ ва бошқа мажбурий тўловлардан бўлган қарзи ойлар давомида тўпланиб қолган. Туман давлат солиқ инспекциясининг бир неча бор огоҳлантиришига қарамай, солиқ қарздорлиги бартараф этилмаган.\nПировардида 3,2 млрд сўмлик қарздорлик корхонанинг дебиторлари ҳисобидан инкассо топшириқномаси асосида ундириб олинган.


Олма ва гречка қон боcимини туширади | www.ziyouz.uz\nБош саҳифа АжойиботларОлма ва гречка қон боcимини туширади\nТадқиқотларда гречканинг қон боcимини тушириши аниқланди. Гречка буйрак фаолиятини йўлга қўйиш орқали шишларни қайтаради ва шу хуcуcиятига кўра қон томирлардаги боcимни меъёрга cолади.\n— Шу билан бирга гречка қондаги холеcтеринни, тиқилмалар (тромблар) ҳоcил бўлиш хавфини ҳам камайтиради. Айни шу хуcуcиятига кўра ҳам юрак оғриғидан азият чекувчилар учун гречкали таом тавcия этилади, — дейди шифокор С. Ольховская.\nБу неъматнинг шифобахшлиги унинг таркибида рутин миқдори кўплиги билан боғлиқ. Бу модда организмдаги қон томирлари деворини муcтаҳкамлайди, қон cизиб чиқишини тўхтатади. Шунингдек, қон айланишини яхшилаб, иммун тизимини кучайтиради. Атеросклерознинг олдини олиш учун гречка киcели энг яхши муолажа. Бунинг учун 3 қошиқ гречка қаҳва туйгичда туюлиб, ҳоcил бўлган гречка уни 300 мл. cовуқ cувда эритилади ва ўртача оловда қайнатилади, бир неча дақиқа аралаштириб турилади. Кунига 2 cтакандан икки ой мобайнида ичилади. Гречка киcели таъмли бўлишидан ташқари, фойдали бўлиши учун ҳам уни меъёрида тайёрлашга аҳамият беринг. Қайнатишдан олдин ивитиб қўйманг, унга cут ва шакар қўшманг. Қайнаш жараёнида идишнинг қопқоғини очманг ва бўтқани аралаштирманг. Cув ва гречканинг аниқ ниcбатда бўлиши ҳам муҳим аҳамиятга эга: бир қиcм гречкага икки қиcм cув тўғри келиши керак. Гречка уни cувни ўзига тўла cингдириб олганидан cўнг оловдан олиб, cочиққа ўраб қўйган маъқул. Гречкадаги фойдали моддалар энг кўп cақланcин деcангиз, кечқурун уни термоcга cолиб, уcтидан қайноқ cув қуйиб, тиндириб қўйинг. Эрталаб у иcтеъмолга тайёр бўлади.\n— Юрак-қон томир хаcталикларидан азият чекувчилар учун олма фойдали, — деб ёзади фан доктори Е. Маланкина. — Гипертониянинг оғирлашмаган турларини бирор қўшимча дори-дармонларcиз олманинг ўзи билан даволаш мумкин. Даcтурхон неъматлари ораcида олма ва гуручнинг муайян ниcбатларда бўлиши артериал боcимни туширибгина қолмай, юрак фаолияти билан боғлиқ шишларни ҳам бартараф этади. Британиялик ва италиялик шифокорлар қондаги холеcтеринни камайтириш ҳамда инфаркт ва инcултнинг олдини олиш учун бу икки неъматни мунтазам равишда таомларга қўшиш зарурлигини тавcия этишади. Бироқ ойига биттагина олма ейишнинг ўзи билан иш битмайди, олмани мунтазам иcтеъмол этиб туриш лозим.\n«Ўзбекистон адабиёти ва санъати» газетасининг 2013 йил 12-сонидан олинди.\n← Аввалги Аввалги Эрмамат Нурматов (1937)\nКейинги → Кейинги: Луқмон Бўрихон. Тумор (ҳикоя)


Туберкулез ҳаққында толық мағлыўматқа ийесиз бе?- Kruz.uz\n09:59, 20.02.2017 1212 1 Жәмийет\nТуберкулездиң еми бар!\nҲәр бир кеселликтиң алдын алыў, инсан саламатлығының кепили. Буның ушын кеселлик ҳаққында толық мағлыўматқа ийе болыў өзимиздиң ден саўлығымызға деген итибарымызды күшейтеди. Бул мақала арқалы туберкулез кеселлиги ҳаққында мағлыўматлар аласыз. Сораўларымызға 1-санлы Республикалық туберкулезге қарсы гүресиў диспансери емлеў бөлими меңгериўшиси Далихан Турданова жуўап береди.\nТуберкулез кеселлиги ҳаққында улыўма мағлыўмат\nТуберкулез ҳаўа тамшы жолы арқалы жуғатуғын инфекциялық кеселлик болып, оны туберкулез микобактериялары келтирип шығарады. Туберкулез Микобактериясының биринши атамасы Кох таяқшалары болған.\nГерманиялы алым Роберт Кох 1882-жыл 24-март күни 17 жыллық мийнетинен кейин лабороториясында туберкулез бацилласы яғный – туберкулез қоздырыўшысын ашады. Бул атама кейин ала Кох бацилласы ямаса таяқшасы деп жүритиле басланды. Ал, ҳәзир ол туберкулез микобактериясы деп те айтылмақта.\nӨкпе туберкулези кең тарқалғаны менен, туберкулез микобактериясы (оның екинши атамасы Кох таяқшалары деп аталады) адаманың барлық органларын ҳәм тоқымаларын зыянлай алады. Зыянланған орынға байланыслы түрде: дем алыў жоллары туберкулези, асқазан ишек жоллары, жынсый-қуўық системасы, сүт безлериниң, ҳаяллардың жынсый органы, көз ҳәм тери туберкулези, лимфатикалық бирикпелер, сүйеклер ҳәм буўынлар туберкулези, бас мий туберкулези келеслликлери болады.\nТуберкулез микобактеориялары суўыққа, жыллыға, ығалыққа ҳәм жақтылыққа шыдамлы болып келеди. Туберкулезди келтирип шығаратуғын Кох таяқшасы көше шаңларында ҳәм китап қағазында үш айға шекем жасай алады. Суўда туберкулез микобактериясы 150 күн даўамында, сүт ҳәм сүт өнимлеринде 8-10 айға шекем, жаптың суўында 5 айға шекем, жерде 1-2 айға шекем, жайлаўларда бир жылдан артық сақланып қалыўы мүмкин.\nКох таяқшалары минус 23 градуста жети жыл даўамында жасап қалыў қәбилетине ийе.\nКох таяқшаларына Қуяштың тик нурлары 2 сааттан 6 саатқа шекем түсип турса, ямаса плюс 85 градустан жоқары температурада қыздырылса ярым сааттан Кох таяқшалары өледи. Буннан тысқары, хлорамин еритпелеринде тез өледи. Сонлықтан да, бөлмеге тез-тезден қуяш нурлары түсип турыўы ҳәм бөлмениң әйнек-қапылары ашылып тез-тез самаллатып турылыўы керек.\nТуберкулез қалай жуғады?\nТуберкулез адамнан адамға ҳәм адамнан ҳайўанға жуғыўы мүмкин. Ҳайўаннан адамға жуғыўы кем тарқалған.\nТуберкулез микобактеориясының адам организмине жуғыў жолларының бири бул:\n1. Аэрогенли (яғный ҳаўа тамшы ҳәм ҳаўа шаңы арқалы)\nСийрек гезлесиўши түри:\n2. Алиментарлы (аўқаттан)\n4. Плацента арқалы болып есапланады.\n90-95 пайыз жағдайда инфекцияланыў ҳаўа-тамшы арқалы жуғады.\nБундай жол менен инфекцияланғанда Туберкулез бацылласы алынып атырған дем менен адам өкпесине түседи. Буннан соң Туберкулез бацилласы менен адам организминиң қорғаныў системасы гүресиўге түседи.\nАдам организиминдеги жат затлар менен гүресиўши макрофагасы туберкулез микобактериясының организмде жайылып кетиўине жол қоймайды. Бирақ, ол туберкулез таяқшасын пүткиллей өлтирип таслай алмайды. Сонлықтан адам туберкулез микобактериясы менен инфекцияланады бирақ, аўырып басламайды. Егер туберкулез таяқшасы макрофагадан күшли болса ямаса организмниң қорғаныў күши төмен болса туберкулез бенен аўырыўы раўажланады.\nСаў ҳәм туберкулез бенен кеселленген адамның контакти нәтийжесинде ҳәмме ўақыт да кеселлениў дәрҳал жүз бермеўи мүмкин.\nБундай жағдайда организмге түскен туберкулез бацилласына қарсы адамның қорғаныў системасы гүреседи, яғный:\n- адам инфекцияланады, бирақ туберкулез болып аўырмайды;\n- адам инфекцияланады ҳәм организмниң қорғаныў системасы төмен болса туберкулез бенен аўырады;\n- егер туберкулез бенен кеселленген адам ҳаўаға жетерлише бактерия шығарып үлгермеген болса, ямаса ол бактериялар саў адамның өкпесине түспесе саў адам саў болып қала береди.\nТуберкулез жуққаннан кейин адам дәрҳәл ямаса ўақыт өтип, жыллар өтип аўырыўы мүмкин.\nИммунитети жақсы адамлар туберкулез бенен инфекцияланғаннан кейин оның менен кеселлениў пүткил өмири даўамында 10 пайызға тең. Адамның иммунитет жетиспеўшилиги вирусы (ВИЧ – вирус иммунодефицита человека) бар адамларда болса оның менен кеселлениў бир жылда 10 пайызға тең.\nТуберкулездиң өз ўақтында анықланбаўы ҳәм емленбеўи нәтийжесинде кеселлик тез раўажланады ҳәм бир неше жылдың ишинде өлимге алып келиўи мүмкин.\nТуберкулез бенен инфекцияланыў көп жағайда балалық ямаса өспиримлик ўақытта жүз береди. Бирақ, адам бул гезлеринде иммунитетиниң жақсылығы себепли туберкулез бенен аўырмаўы мүмкин.\nТуберкулез бенен кеселлениўге қандай факторлар себеп болады?\nТуберкулез бенен кеселлениўге адам организминиң қорғаныў күши яғный иммунитеттиң төменлесип кетиўи, сондай-ақ, организмге жүдә көп туберкулез микобактериясының түсиўи, туберкулездиң жуқпалы түри менен контактта болыўы себеп болады.\nТуберкулез бенен кеселлениў қәўпи жоқары болғанларға төмендегилер киреди олар:\nТуберкулез бенен жақында инфекцияланған. Яғный, инфекция жуққаннан кейинги дәслепки 2 жыллықта емленгеннен кейин өзгерислери сақланып қалған туберкулез бенен аўырғанлар туберкулез бенен қайта аўырыўы;\nҚосымша кеселликлер – қантлы диабет, жаралы аўрыўлар, гормонға мүтәж адамлар;\nВИЧ пенен кеселленгенлер;\nҲәр қыйлы аўрыўлар менен аўырған наўқаслардың иммунитети түсип кетиўи – буларға онкологиялық аўырыўларда емлениў ушын көплеп дәрилер қолланып атырғанлар;\nДене массасы 10% ҳәм оннан көбирек жетиспейтуғынлар;\nНаркотик ҳәм алкоголь ишимликлерди қабыллаўшылар;\nТурақлы жасайтуғын үйи жоқ баспанасызлар, мигрантлар;\nҚамақтағылар, қамақта болғанлар;\nЖуқпалы туберкулез бенен аўыратуғын адам менен бир үйде, жатақхана, интернатларда жасайтуғынлар;\nЖуқтырыў итималылығы жоқары болған орынларда адамлардың көп жыйналатуғын жерде жумыс ислейтуғынлар;\nСтресс ҳалатында жүрген адамлар;\nҚартайыў процессинде – туберкулез инфекциясы түскеннен кейин бул кеселлик пенен аўырып қалыўы мүмкин.\nКеселлик симптомлары ҳәм оның анықланыўы?\nӨкпе туберкулезиниң симптомлары\n• 2-3 ҳәпте даўамында жөтел;\n• Узақ мүддетли себепсиз шаршаў;\n• Түнги ўақытлары дене температурасының 37-38 градусқа шекем көтерилиўи;\n• Иштей жоғалыўы;\n• Себепсиз дене салмағының азайып кетиўи;\n• Түнги терлеў;\n• Дем жетиспеў;\n• Қан түкириў.\nБул белгилердиң биреўи адамда гүзетилген жағдайда дәрҳәл емлеўханаға хабарласыў керек.\nТуберкулез кеселлиги қақырық ҳәм рентген сүўрети, флюорография арқалы диагностикаланады. Сапалы диагноз қойыў ушын қақырық үш рет тексериледи. Себеби, қақырықтың үйренилиўи процесстиң қәншелли дәрежеде екенин, туберкулезди жуқтырыў дәрежесин ҳәм кеселленгенлерди анықлап изоляциялаў ҳәм емди баслаў кереклигин билиў имканын береди.\nКейин наўқас рентген сүўретине жибериледи. Барлық мағлыўматлар салысытырлып көрилгеннен кейин фтизиатор-шыпакер жуўмақлаўшы диагнозды қояды.\nСондай жағдайларда бар, адам туберкулез бенен аўырып жүрген болады. Бирақ, бул изертлеўлерде көринбейди. Буның себеби, туберкулездиң раўажланыўы әсте кешеди ҳәм бул жағдай бир неше айларға шекем даўам етиўи мүмкин. Жасырын дәўирди анықлаў қыйын. Әсиресе ВИЧ пенен жасаўшы адамларда туберкулез әдеттегидей болып раўажланбайды. Сонлықтан да, дурыс диагноз қойыў ушын қақырықты бир неше мәртебе тексериў керек ҳәм қосымша тексериўлерде зәрүр болады.\nТуберкулез кеселлигине диагноз қойыў ҳәм емлеў қалай әмелге асырылады?\nКеселликке диагноз қойыўдың ең исенимли ҳәм қурамалы болмаған усылы қақырықты туберкулез бактерияларының бар-жоқлығына тексериў есапланады. Медицина қәнийгеси тексериўинде азанғы қақырықты жыйнаў керек. Қақырықтың 2 күн даўамында жыйналған үш белгили муғдары тексериледи, сондай-ақ, адам рентген көригинен өткериледи. Балаларға диагноз қойыўдың және бир усылы туберкулин анализин ислеў, буннан тысқары диаскин тест алыў. Бул усыл зыянсыз болып организмниң туберкулез микобактериялары менен зыянланғанын билиў мүмкиншилигин береди. Дерлик барлық жаңадан анықланған туберкулез кеселлигине шалынған наўқасларды туберкулезге қарсы дәрилер менен емлеў мүмкин.\nЕмлеў курсы 7-8 айға шекем болып DOTS (Directly Observed Treatment Short-course яғный Туўрыдан-туўры медициналық бақлаў астында қысқа мүддетли химиялық емлеў курсы, 1998-жылы Жәҳән ден саўлықты сақлаў шөлкеми тәрепинен Өзбекистанда усынылған) бағдарламасы тийкарында толық бийпул алып барылады. Бул курс амбулатория шәраятында да исленсе болады. Емлеў курсы басланғаннан 2-3 ҳәптеден кейин наўқас өзин жақсы сезинип баслайды, бирақ толық емленип кетиўи ушын ол емлеў курсын толық жуўмағына жеткериўи керек.\nЕгер наўқас дәрилерди ишпей қойса, ямаса арада курсты тоқтатса туберкулез кеселлиги және қайталаныўы ҳәм бул ретинде емлеў процесси қыйынырақ болыўы мүмкин.\nЕмлениў белгили шәртлерге ҳәм ең баслысы емлениў режимине әмел қылынған жағдайда сәтли болады. Емлениў еки басқышта әмелге асырылады, яғный 6 ай айырым жағдайлары оннан да көп. Булар интенсивли ҳәм сақлап турыўшы, деп те аталады.\nИнтенсивли фаза (басқыш) 2-3 ай даўам етеди. Бул басқыш стационар яғный емлеўханада ямаса үйде алып барылыўы мүмкин. Үйде емленген жағдайда наўқас ушын бөлек хана ажыратылыўы керек.\nҮйде емленген жағдайда ең баслысы шыпакер наўқасты турақлы бақлап барыўы, наўқастың әтирапындағылар менен көрисиўи илажы барынша кемейтилиўи керек.\nБул ўақытта туберкулез микобактериясының тезлик пенен жоқ етилиўи, бактерияның дәриге қарсылық күшин жоғалтыў ҳәм инфекцияның басқаларға жуқтырмаў жумыслары алып барылады.\nСақлап турыўшы басқыш амбулатор түрде 4 айдан 5-7 айға шекем даўам етеди. Бул басқышта денеде қалған туберкулез микобактерияларына, сондай-ақ, уйықлап турған түрине де тәсир көрсетиледи. Бул арқалы организмдеги микобактерияның зыянсызланыўы әмелге асырылады. Қабылланып атырған дәрилердиң саны ҳәм қабылланыўы азайтылады. Туберкулезден емлеў әдетте жақсы өтеди. Айырым жағдайларда туберкулезге қарсы дәрилерди организмниң толық өзлестириўи қыйын кешеди. Бирақ, емлеўди бийкарлаў, яки оны ўақтынша тоқтатып турыў наўқас ушын оннан да көбирек қәўип туўдырады, себеби кеселликтиң турақлы форма туберкулези келип шығыўы мүмкин. Бул форма әпиўайы түрине қарағанда қәўиплирек саналады.\nЕмлеўдиң сәтли болыўы дәри-дармақлардың турақлы қабылланыўында ҳәм емниң толық курсын өтиўден ибарат. Яғный емлениўде үзилислерге жол қоймаў керек.\nДәрилерди ишиўди тоқтатыў ямаса оларды биймезгил тәртипсиз ишиў туберкулезге қарсы дәрилерге турақлы туберкулез түрлерине алып келиўи мүмкин. Олар туберкулездиң моно-резистентли формасы, дәрилерге-поли турақлы, көплеген дәрилерге турақлы, дәрилерге кең турақлы түрлери деп аталып, ол әпиўайы түрине қарағанда узақ ўақыт емлениўди талап етеди. Булар менен кеселленген адамлар басқа адамларға өзи қайсы түри менен аўырған болса дәл сол түрин жуқтырыў қәўпине ийе. Дәриге турақлы туберкулез бурынлары надурыс емлениў нәтийжесинде раўажланған болса, ал ҳәзир болса дәриге турақлы туберкулез-микобактериясының басқа адамға жуғыўы себепли ушыраспақта.\nДәрилерге турақлы туберкулез микобактериялары оғада жасап қалғыш. Әпиўайы туберкулез микобактериялары менен гүресе алатуғын препаратлар дәриге турақлы туберкулез микобактерияларына тәсир көрсете алмайды. Сонлықтан шыпакерлер басқа резервтеги дәрилерди қолланады. Ол дәрилер дизими ҳәр бир наўқасқа индивидуал түрде бериледи. Резервтеги дәрилер II-қатар препаратлар менен емлеў тоғыз айдан еки жылға шекем даўам етеди.\nТуберкулез бул кеселлик еми бар кеселлик саналады. Оны емлеў процессинде қәнийгелер тәрепинен күшли қадағалаў орнатылыўы лазым, яғный медицина қәнийгелери наўқастың дәри қабыллаў процессин турақлы бақлап барыўлары керек. Бул табыслы емлеўдиң ең тийкарғы шәрти.\nНаўқастың тәўир болып кеткенин қалай билиў мүмкин?\nНаўқастың саламатлық жағдайын тексериў ушын емлениў курсы басланғаннан 2 айдан соң оның қақырығы тексериледи, оннан кейин 4-6 айлық емлениў курсы жуўмағында және бир мәрте усы усылдан пайдаланған ҳалда оның тәўир болыў дәрежеси баҳаланады. Наўқастың соңғы тапсырған қақырығында актив туберкулез таяқшасының ҳеш қандай белгиси табылмаса, қайта рентген көригинде жақсы нәтийже берсе, ол пүткиллей тәўир болып кеткен болады.\nЖуўмақ соңында айтқанда, бул кеселлик туқым қуўатуғын ямаса емленбейтуғын кеселлик емес. Бул кеселлик пенен ҳәр биримиз кесселиниўимиз мүмкин. Жәмийетте туберкулез бенен наўқасланған адамның орнында биз өзимиз де болып қалыўымыз мүмкин. Соның ушын кәсиплесимиз, танысымыз ямаса шаңарақ ағзаларымыздан кимдур туберкулез бенен аўырып қалса оны шетлетиўге емес, ал керисинше оны ҳәр тәреплеме қоллап-қуўатлап, емлениўине исендирип, өз ўақтында толық ем алыўына шәраят жаратып бериўимиз керек. Сонда биз наўқастың да өзимиздиң де саламатлығымызды сақлаған боламыз.\nКеше, 09:26 1170\n20:58, 18.02.2020 859\n11:29, 17.02.2020 1045\nсенатор Ташкент Жер орын жәҳән чемпионаты автомобиль жол қарақалпақстанлы исбилермен жазғы дем алыс Рамазан ҳайыты «Жаслар ҳуқықлары ҳаққында»ғы конвенция видео гүзетиў камералары\n21:26, 15.02.2020 2498\nКеше, 12:21 1259


АЁҚШларда метан гази учун кўп километрли навбатлар пайдо бўлгани хабар қилинди\n06 март 2021, Тошкент вақти: 21:30\nЎзбекистоннинг Наманган, Андижон ва Фарғона вилоятларидаги ёнилғи қуйиш шаҳобчаларида метан гази танқислиги боис бир неча киломтерли навбатлар пайбо бўлди. Бу ҳақда Кун уз нашри хабар берди.\nХабарда айтилишича, ҳайдовчилар машинасига ёқилғи қуйиш учун 5-6 соатлаб навбат кутишига тўғри келмоқда.\n“Аҳоли хонадонларида иситиш учун табиий газ муаммоси, ишлаб чиқариш корхоналарида ҳам газ муаммоси... Газ идорасига тадбиркор мурожаат қилса: “Аҳолига беряпмиз”, деган жавоб олади”, деб ёзди нашр.\nКун уз нашрининг ёзишича, газ танқисли юзасидан берилган саволларга расмийлар бир хилда: “Трансгаз” оз беряпти”, деган жавобни бермоқда..