Андалус фатҳи Қисм 6 - IslamHouse.com\nАндалус фатҳи Қисм 6 ()\nСарагоса ва бошқа шаҳарлар фатҳи\nМусо ибн Нусайр ва Ториқ ибн Зиёднинг Дамашққа чақирилиши\nАндалус фатҳи хусоласи\nАндалусдаги мусулмонлар армияси қишда ҳордиқ чиқаргандан сўнг, баҳорда шимоли-шарққа томон юришни бошлади. Мусулмон аскарнинг қачон қўзғалгани ҳақида аниқ маълумот ворид бўлмаган. Агар баҳорда юришни бошлаган, деб эътибор қилсак, бу 714 йил март (ҳижрий 95 йил жумодул-охир) ойига тўғри келади...\nМусулмон аскар Иберия яриморолининг шимоли-шарқи томон йўналиб, “Ас-Сағрул-аъла” деган минтақага етиб келди. Сўнгра Сарагоса шаҳрини (Оқ шаҳарни) қийинчиликсиз фатҳ қилди. Бу шаҳар Андалуснинг шимоли-шарқий минтақасидаги энг катта шаҳарлардан бири эди. Мусо ибн Нусайр бу шаҳарда бир муддат қолиб, қўшин сафларни тартиблади, масжид бино қилди. Масжиднинг қурилиш режаси ва қибла-сини машҳур муҳандис тобеин Ҳанаш ибн Абдуллоҳ Санъоний раҳимаҳуллоҳ чизди. У Андалусга Мусо ибн Нусайр билан бирга келган эди.\nСўнгра Мусо Сарагоса шаҳрининг атро-фидаги минтақаларни фатҳ қилишга киришди. Жумладан, Уэска, Лерида, Таррагона ва Барселона шаҳарларини фатҳ қилди. Баъзи мусулмон футбол ишқибозлари кўз ўнгида Барселона деганда “Барселона” футбол жамоаси гавдаланса-да, бироқ бир замонлар Мусо ибн Нусайр ва Ториқ ибн Зиёддек мусулмон ўғлон-лари бу шаҳарни фатҳ қилиб, у ерда Ислом билан ҳукм қилгани уларнинг хаёлига ҳам келмайди, десак муболаға бўлмас!\nКейин Франция билан Испанияни иккига айириб турган Пиреней тоғи ортига юриш бошланди. У жойларга Мусонинг ўзи борди ёки сарийя (қўшин) жўнатди. Мусулмон аскар Франциянинг жанубий минтақаларини қўлга киритди. Жумладан, Каркасон, Нарбонна, Авиньон ва Рона водийсида жойлашган Лион шаҳри фатҳ қилинди. Сўнгра Мусо ибн Нусайр Сарагосанинг шимоли-ғарбий томонида жой-лашган Памплона минтақасини фатҳ қилди. Фатҳ жараёнида тобеинлардан Ҳанаш Санъоний ва Али ибн Рабоҳлар шаҳид бўлишди.\nИбн Изарий ва Ҳимярий сингари тарих-чиларнинг хабар беришича, бу минтақада чорва ҳайвонлари сингари гап-сўзни тушунмайдиган халқлар бор эди.\nМусулмон аскар Памплона минтақасидан Кастилияга йўналди, уни ҳам ишғол этиб, Галисия минтақаси сари одим қўйди. Кейин Асторга шаҳрига етиб келди, бу жойда Мусо ибн Нусайр Сарагоса шаҳри фатҳидан кейин шимоли-ғарбга томон йўл олган Ториқ ибн Зиёд билан учрашиб, сўнгра яна ажралишди. Ториқ ибн Зиёд шимолга — Леон шаҳрига, ундан кейин Ас-Сағрул-аълага йўл олди. Мусо эса ушбу минтақадаги Баро қўрғонини ҳамда Луго шаҳри ва қўрғонини фатҳ қилди. Хихон шаҳрини Мусонинг ўзи ёки у жўнатган сарийя фатҳ қилди. Халифанинг фатҳни тўхтатиб, ортга қайтиш тўғрисидаги буйруғининг ижроси Луго шаҳридан бошланади, яъни келажакда Мусо Луго шаҳридан Дамашқ сари йўлга чиқади.\nШундай қилиб, Мусо ибн Нусайр Фран-циянинг жануби-шарқий минтақаларини ҳамда Андалуснинг шимоли-ғарбий минтақаларини, яъни Галисия минтақаларини забт этди, фақат биргина «Саҳро Биладий» деб номланган, ҳозирги кунда Лос Пикос номи билан аталади-ган минтақани фатҳ қилиш унга насиб қилмади. Бу минтақа Кантабрия тоғ тизмаси ҳудудида жойлашган бўлиб, Бискай кўрфазининг Атлантика океанига қўшилиш жойи қаршиси-даги ҳудуддир.\nТарихчи Мақаррий Ибн Ҳайёндан шундай нақл қилади: «Мусо Ториққа ўз ҳамроҳлари билан олдинда юришни амр қилиб, ўзи эса аскари билан унинг ортидан борди. Улар Ас-Сағрул-аълага кўтарилиб, Сарагосани ва унинг ёнверидаги жойларини эгалладилар. Улар янги минтақаларга кириб борар ва Ториқ олдинда ҳаракат қилар ҳамда борган жойларини фатҳ қилиб ўтардилар. Оллоҳ уларга ўша жойлардаги нарсаларни ғанимат қилиб берди. Оллоҳ кофирларнинг қалбига қўрқувни жо қилганидан уларнинг ақлларига сулҳдан бошқа чора келмас эди. Мусулмонлар ўша минтақаларни фатҳ қилиб бўлгандан кейин, Францияга йўл олишди. Уни фатҳ қилиб, ғаниматларини қўлга кирит-дилар. Улар Франциянинг то Рона водийсига қадар етиб бордилар».\nМусулмонлар Андалус фатҳини бошлаган-ларига уч ярим йил бўлди. Яъни ҳижрий 92–95/милодий 711–714 йиллар орасидаги вақтда биргина ўлканинг шимоли-ғарбий қисмидаги Лос Пикос минтақаси ҳисобга олинмаса, Андалус тўлиқ фатҳ бўлган эди...\nМусо ибн Нусайр Лос Пикос минтақасига яқин масофада эди ва уни ҳам фатҳ қилишга ҳаракатни бошлаш арафасида турганида Дамашқдан халифа Валид ибн Адбулмаликдан мактуб келди. Мактубда икки фотиҳ: Мусо ва Ториқ олдинга юришни (яъни ҳужумни) тўхта-тиб, тезда Дамашққа қайтишларига буйруқ берилган эди.\nХалифанинг мактубини Муғис Румий исмли чопар келтирди. Муғис Андалус ўлкасига ғозий бўлиб кирган, Қуртуба фатҳида иштирок этгандан сўнг Дамашққа қайтган ва Андалусдаги вазият ҳақида халифага хабар берган эди. Сўнгра халифа уни Мусонинг олдига элчи қилиб жўнатди. Ўша дамда Мусо Галисия минтақасига ҳужум уюштираётган эди. У шу минтақага юришни охирига етказиб, бир неча кундан кейин қайтишга изн сўраб, амалиётини давом эттиради. Мусо Галисия минтақасидаги кўп-гина жойларни фатҳ қилди, бу орада халифадан иккинчи элчи Абу Наср келди. Бу сафар халифа Валид ибн Абдулмалик Мусонинг зудлик билан қайтишини қаттиқ уқтирган эди. Шундан сўнг, Мусо ибн Нусайр ноилож итоат қилиб, ортга қайтадиган бўлди.\nБиринчи элчи билан иккинчисининг келиш орасида тўрт ой атрофида замон кечди. Мусо Андалус тўлиқ фатҳ бўлмасдан олдин ортга қайтишга мажбур бўлаётганидан қаттиқ маҳзун бўлди, кўнглига чироқ ёқса ёришмай қолди. Чунки у Андалусдан кейин то Қустан-тиниягача (ҳозирги кундаги Туркиягача) бутун Европани забт этиб, охир-оқибат шарқда мусулмонларга тўсиқ бўлиб турган Қустан-тинияни ҳам мусулмонларнинг ҳукмига бўйсундиришни фикр қилган эди. Яъни Андалусни, ундан кейин Франция, Италия, Югославия, Руминия ва Болгарияни эгаллаб, ундан сўнг Туркияни фатҳ қилишни режа қилганди.\nХалифанинг бу қарорга келишининг асосий сабаблари қуйидагилар эди:\n— Мусулмонларнинг бегона юртда узоқ замон бирор мадад ва иртиботсиз (алоқасиз) қолгани. Уларга қўшимча куч йўллашга бир неча ой, ҳатто йиллар кетиши аниқ эди. Чунки ўртадаги масофа узун ва зўр табиий ғов — денгиз бор эди. Дарҳақиқат, мусулмонлар бу ўлкада устун бўлиб турган бўлсаларда, айни пайтда Андалусдаги насронийларга қараганда бир неча баробар оз эдилар, насронийлар бир ёқадан бош чиқариб, ҳужумга ўтгудек бўлса, мусулмонлар катта талофат кўришлари мумкин эди. Халифа Валид мана шундан чўчиганди.\n— Шунингдек, Мусо ибн Нусайрнинг Европанинг қолган жойларини, сўнгра Қустан-тинияни фатҳ қилишни режа қилганидан хабар топган халифа Валид ибн Абдулмалик уни Дамашққа қайтариш қарорида қатъий туриб олди. Чунки халифани уларнинг Андалус ўлкасида қисқа вақт ичида анча ичкарига кириб кетганларининг ўзиёқ хавотирга солган эди. Бу аскарнинг Европанинг қолган минтақаларига қараб юриш қилишлари жуда таҳликали эди. Алҳол, халифанинг қарори қатъий, шикоят ва эътирозларга ўрин қолмаган эди.\nБу ўринда қаҳрамонимиз ҳаётига бир назар солишни лозим кўрдик. Доҳий инсонлар-дангина олиҳиммат фикр ва ғоялар чиқади. Мусо ибн Нусайр раҳимаҳуллоҳ Европани ва ундан кейин Туркияни фатҳ қилишни фикр қилган чоғида 75 ёшда эди. Унинг ушбу ҳимматига қойил қолмасликнинг ҳеч иложи йўқ. Бир тасаввур қилинг, 75 ёшли киши тилга олинса, ёшини яшаб, ошини ошаб бўлган, мункайиб қолган, кекса чол кўз ўнгимизда гавдаланади. Бу ёшдаги инсон ёшликда елиб-югуриб, қариганда масжидда хотиржам ибодат қилиб, зикр ва тиловатлар билан машғул бўлишни ёки икки оёғини чўзиб чойхонада ёки тинч-сокин жойда сўри узра чойхўрлик қилишни, фарзандлари ва неваралари роҳатини кўришни, ёда томорқаси бўлса, эккан экинларини парвариш қилишни кўнгли тусайди. Лекин қаҳрамонимиз Мусо ибн Нусайр эса, ўз манфаатидан дин манфаатини устун қўйиб, залолати, куфр-ширки, бузуқ ахлоқлари билан улоқиб юрган одамларга ҳидоят неъматини улашишга ҳарис бўлиб, гўё бундан маҳрум қилаётган халифадан хафа бўлган эди. Чунки халифа Валид ибн Абдулмалик уни Дамашққа чақиртирган эди. 75 ёшли Мусо Оллоҳ йўлида курашишдан маҳрум бўлганидан қаттиқ ғамгин бўлди. Шу ёшда бўлсада, жанг майдонида, нафс роҳатидан кечиб, дунёдан зоҳид юрибди. Отга миниб, жанг қилаяпти, ўрни келса шаҳарларни қамал қилиб, совуқни совуқ, иссиқни иссиқ демай, Оллоҳ йўлида юрибди, “машаоллоҳ”, демасликнинг иложи йўқ! Бугунги кунимиздаги қарияларини қўятурайлик, «тоғни урса, талқон қилгудек» ёшларимиз ҳам нафс роҳати, ўзи ва оиласининг фаровон ҳаётидан бошқа нарсани ўйламай қўйганлар, Оллоҳ сақлаганлар бундан мустасно, албатта.\nҲа, умматимиз ичидаги Мусо ибн Нусайр каби жонкуярларимиз сабаб Ислом дини оламга тарқалиб, олий бўлиб келган...\nМусо ибн Нусайр Ториқ ибн Зиёд билан Дамашқ сари отланиб, 714 йил март (ҳижрий 95 йил, жумодул-охир) ойида ёки сал олдин Толедодан шимолга қараб юришни бошлаган, деб эътибор қилсак, уларнинг Дамашққа қай-тиши, аниқроғи Жабал Ториқ бўғозидан Мағрибга ўтишлари шу йилнинг зулҳижжа (сентябр) ойига тўғри келди. Шунда ўрта ҳисобда етти ёки саккиз ой мобайнида Иберия яриморолининг шимоли, шимоли-ғарбини ва Франциянинг жануби-шарқий минтақаларини эгаллади. Мусо Дамашққа қайтаркан, Луго шаҳридан Фажжуга келди ва шу ерда Ториқ билан учрашиб, Толедога, сўнгра Қуртубага, кейин Ишбилияга келишди. Мусо Ишбилияга келиб, ишларни тартибга солди ва Андалусга ўғли Абдулазизни волий этиб, Ишбилияни пойтахт деб эълон қилди. Сўнгра жанубга Жабал Ториқ сари йўлга отланди. Мусо, Ториқ ва уларнинг ҳамроҳлари шу йилнинг зулҳижжа (сентябр) ойида Жабал Ториқни кесиб ўтдилар...\nМусо ибн Нусайр Андалусда икки йилу тўрт ой давомида ҳарбий амалиёт олиб борди. Андалус фатҳи Ториф ибн Моликнинг разведка қилиб, қайтгани ҳисобга олинмаса, уч ярим йил давом этган эди.\nАндалус фотиҳлари Жабал Ториқ бўғози-дан Сеутага кесиб ўтиб, Шимолий Африка сари йўл юриб, унинг пойтахти Қайравонга боришди. Мусо ибн Нусайр ўғли Абдулмаликни юқори Мағриб — Танжерга, катта ўғли Абдуллоҳни Африка — Қайравонга волий этиб тайинлади.\nМусо Қайравонда бошқарув ишларини йўлга қўйиб, Мисрга томон йўл олди ва 714 йил ноябр (ҳижрий 96 йил, рабиъулаввал) ойида Қоҳира яқинидаги Ал-Фустот минтақасига етиб келди ва у ердан Дамашқ томон жўнади. Улар 715 йил январ (ҳижрий 96 сана, жумодул-аввал) ойида Дамашққа етиб келишди. Бу дамда халифа Валид ибн Абдулмалик касал бўлиб, тўшакка михланиб қолган эди. Валид ибн Абдулмалик шу йилнинг жумодул-охир ойининг ўрталарида, яъни Мусо ибн Нусайр келганидан 40 кундан кейин фоний дунёни тарк қилди.\nВалид ибн Абдулмаликдан кейин, укаси Сулаймон ибн Абдулмалик Умавийлар халифаси тахтига ўтирди (ҳижрий 96–99- йиллар). Баъзи ривоятларда келишича, янги халифа Сулаймон-нинг Мусо ибн Нусайрга ёмон муомала қилгани зикр қилинади. Агар бу ҳодиса жиддий бўлганида эди, халифа Мусонинг уч ўғлини ҳокимият тепасида қолдирмаган бўларди. Халифа Сулаймон Мусонинг Дамашққа келгунча ғаниматларни тақсим қилганини инкор қилган бўлиши мумкин, дейди муассир тарихчи Ҳусайн Муънис. Халифа дастлаб Мусога дарғазаб бўлган бўлса ҳам, кейин ундан рози бўлган ва уни кечирган. Бу унинг ҳижрий 97 (милодий 716) санада ҳаж сафарига отланганда Мусони ҳам таклиф қилганидан маълум бўлади.\nМусо ибн Нусайр халифа Сулаймоннинг таклифи билан ҳажга отланаркан, Оллоҳ таолога дуо қилиб, ё Ўзининг йўлида шаҳид қилишини ёки Пайғамбарининг шаҳри Мадинада жонини олишини сўради. Оллоҳ таоло унинг дуосини ижобат қилди: ҳижрий 97 сананинг охирида ҳаж ибодатини бажариб қайтаркан, мужоҳид бандаси Мусо ибн Нусайрнинг руҳини Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг шаҳри Мадинада олди ва у саҳобалар разияллоҳу анҳум ёнига дафн қилинди. Қалбларнинг Оллоҳга боғлиқлигини қаранг, дуо қилса ижобат қилинди, субҳоналлоҳ! Мусо ибн Нусайр раҳимаҳуллоҳ ўшанда 78 ёшни қора-лаган эди.\nБу беназир ва бебаҳо фатҳ Ислом тарихи саҳифаларига олтин ҳарфлар билан ёзилишига арзигуликдир. Мусулмонлар қисқа муддатда ва сон жиҳатдан кам бўлган аскар билан буюк ғалабага эришдилар. Бу ғалаба ҳақиқатда улуғ зафар бўлганди. Андалус ўлкасига кирган мусулмонлар атиги 30 минг киши эди, шунга қарамай, ўзларидан бир неча марта кўп ва тайёргарликда устун бўлган қўшин устидан ғолиб бўлди. Мустаҳкам қўрғонли шаҳарлар ва қалъаларни фатҳ қилдилар. Мусулмонлар бундай муваффақиятга Оллоҳга бўлган иймон-ларининг қуввати, тақволарининг самараси ўлароқ эришдилар. Улар қўлларидан келгунича тайёргарлик кўриб, Оллоҳгагина таваккул қилдилар. Оллоҳ таоло ҳам Ўз нусратини инъом қилди. Мусулмон киши модомики иймонан қувватли бўлар экан, жанг майдонида мағлуб бўлса ҳам, ғолиб саналади. Ҳақиқий мағлубият руҳиятнинг енгилишидир. Мусулмонлар эса, ҳар доим икки яхшиликдан бирига эришадилар: ё шаҳидлик, ё зафар қучиш.\n«(Эй Муҳаммад), айтинг: «Сизлар биз учун фақат икки яхшилик (яъни, ё шаҳид бўлишимиз ёки ғалаба қилишимиз)дан бирини кутмоқдасиз».\nШундай экан, мусулмонлар ҳар томон-лама ҳам ғолибдир. Мана олдимизда собиқ Ислом тарихи ва воқеий тарихимиз, улар айни кўринишда такрорланиб, ўзгармас қонунни таъкидлаб келмоқда...\nИсломий фатҳнинг мақсади, ҳарбий юришнинг вақтинчалик тўхташи ёки тугаши билан тамомига етмайди, балки ўша нуқтадан бошланади, десак тўғри бўлади. Исломни баён қилиш, унга даъват қилиш фатҳдан кейин бошланадиган асосий мақсаддир. Ширк ва залолатни йўқотиб, Ислом ва адолатни барпо қилиш ҳақиқий фатҳдир. Андалус ўлкасининг фатҳи мўъжизанинг ўзидир. Ёдга олайлик, 30 минг мусулмон аскар Андалусга бир вақтда келмаган, дастлаб Ториқ ибн Зиёд бошлиқ 12 минг (7 минг, сўнгра 5 минг) аскар келган ва урушда бу аскарнинг ҳам 1/4 бўлаги йўқотилган эди. 3/4 қисми, яъни 9 мингги қолиб, у ҳам шаҳар ва қишлоқларга тарқалиб кетди. Лекин улар мустаҳкам ва қувватли шаҳарларга қарши курашиб, буюк фатҳни амалга оширдилар, бу мўъжизанинг ўзидир.\nАлҳол, Мусо ибн Нусайр шарққа қайтиши билан Андалуснинг шимолида исломий фатҳлар ҳам тўхтади. Андалуснинг биринчи фотиҳи Ториқ ибн Зиёд раҳимаҳуллоҳнинг Дамашққа келгандан кейинги тарихи, тарихий манбаларда зикр қилинмагани боис номаълумлигича қола-ди. Тарихчи Мақаррийдан келган бир ривоятда, халифа Сулаймон ибн Абдулмалик Ториқни Андалусга волий қилмоқчи бўлганига ишора қилган, холос. Бундан кейинги воқеалар номаълум, у Андалусга кетганми, ёки Мағрибга қайтганми, ҳарқалай тарих китобларида зикри ўтмаган. Лекин унинг номи Андалус тарихи ва Ислом тарихида буюк фотиҳлар қаторига битилди ва ҳамон Оллоҳнинг раҳматини ўз ичига олган хайрли дуолар ила ёдга олиниб келмоқда...\nШу билан Иберия яримороли, яъни Андалус ўлкаси фатҳи ниҳоялаб, Андалус тарихидаги янги давр — волийлар даври (عهد الولاة) саҳифаларига келиб қолдик...\nБу ҳақда келажак дарсларда баён қиламиз, иншаоллоҳ...\n Ал-Ҳажжий «Тарихул андалус» (91-бет).\n Ҳимярий «Ровзул миътар» (96-бет).\n Ал-Мақаррий «Нафҳут-тийб» (1/273).\n Ибн Изарий «Ал-баян ал-муғриб» (2/96), Ҳимярий «Ровзул миътар» (4, 29, 97-бет), Ибнул Фарозий «Тариху уламаил-андалус» (1/127) (391-рақам), Ал-Ҳажжий «Тарихул андалус» (91-бет) Ибн Шабботдан нақл қилган.\n Ибнул Фарозий «Тариху уламаил-андалус» (1/125) (391-рақам), Ал-Мақаррий «Нафҳут-тийб» (1/278, 3/7), Заҳабий «Ал-иъбар» (1/119).\n Ҳусайн Муънис «Фажрул Андалус» (103-бет), Абдуллоҳ Анан «Давлатул ислам фил Андалус» (1/53), Суҳайл Тоқуш «Тарихул муслимийн фил андалус» (101-бет).\n Ҳусайн Муънис «Фажрул Андалус» (92-бет), Ибнул Қутийя «Тариху ифтитаҳул-андалус» (152-бет).\n Ал-Мақаррий «Нафҳут-тийб» (1/273–274).\n Ибнул Фарозий «Тариху уламаил-андалус» (1/125) (391-рақам), (1/310) (915-рақам).\n Ибн Изарий «Ал-баян ал-муғриб» (2/16), Ҳимярий «Ровзул миътар» (56-бет).\n Ал-Ҳажжий «Тарихул андалус» (119–120-бет).\n Ибнул Асир «Ал-камил фит-тарих» (4/270), Ал-Мақаррий «Нафҳут-тийб» (1/274–276).\n Абдуллоҳ Анан «Давлатул ислам фил Андалус» (1/54).\n Ал-Мақаррий «Нафҳут-тийб» (1/275) (3/14).\n Ал-Мақаррий «Нафҳут-тийб» (3/14).\n Ал-Мақаррий «Нафҳут-тийб» (1/276).\n Ал-Мақаррий «Нафҳут-тийб» (1/280).\n Ал-Ҳажжий «Тарихул андалус» (116-бет).\n Ал-Ҳажжий «Тарихул андалус» (113-бет).\n Ибн Холдун «Тариху Ибн Холдун» (4/117–118), Ал-Мақаррий «Нафҳут-тийб» (1/233–234).\n Ал-Ҳажжий «Тарихул андалус» (128-бет).\n Ал-Мақаррий «Нафҳут-тийб» (1/277).\n Ибн Холдун «Ал-иъбар» (4/255), Ал-Мақаррий «Нафҳут-тийб» (1/234), «Ал-ҳулал ас-сундусия» (2/203).\n Ал-Мақаррий «Нафҳут-тийб» (1/276–277).\n Ал-Мақаррий «Нафҳут-тийб» (1/277, 279, 286).\n Ал-Мақаррий «Нафҳут-тийб» (1/272, 281), Ҳусайн Муънис «Фажрул Андалус» (107-бет).\n Ал-Мақаррий «Нафҳут-тийб» (1/272, 273, 279–280, 283–285, 286).\n Ҳусайн Муънис «Фажрул Андалус» (107-бет).\n Ибн Изарий «Ал-баян ал-муғриб» (2/22), Заҳабий «Ал-иъбар» (1/115–116), Ибн Халликан «Вафаятул аъйан» (5/329).\n Усайдий Ибн Даббағ «Маъалимул ийман» (1/201), Абу Бакр Абдуллоҳ ибн Муҳаммад Моликий «Риязун-нуфус» (1/78).\n Ибнул Фарозий «Тариху уламаил-андалус» (2/146) (1456-рақам), Заҳабий «Ал-иъбар» (1/115–116), Заҳабий «Сияру аълам ан-нубула» (4/500), Ал-Мақаррий «Нафҳут-тийб» (1/272), Ибн Халликан «Вафаятул аъйан» (5/329).\n Ал-Мақаррий «Нафҳут-тийб» (1/283).\n Ал-Мақаррий «Нафҳут-тийб» (3/13).\nPDF - Андалус фатҳи (06) - 442 KB\nDOC - Андалус фатҳи (06) - 3.6 MB


14:11 / 05.02.2019 38999 pdf Ўқиш режими + -\nҲақиқатан, ҳар бир ота-она фарзандига тарбия-одоб берар экан, энг аввало, саломлашишни ўргатади. Жаҳонда одобнинг бу жиҳатига эътибор бермайдиган бирор миллат ёки халқ йўқ. Бежизга доно халқимиз «Гапнинг боши – калом, одоб боши – салом», демаган.\nУлов (от, эшак, машина кабилар)даги киши – пиёдага, пиёда кетаётган одам – ўтирганга, озчилик – кўпчиликка, кичиклар – катталарга, юқори мавқедаги киши пастроқ мавқедаги одамга биринчи бўлиб салом беради.\nКўпчилик тўпланган жойларда кўришиш учун ҳаммани безовта қилиш шарт эмас, салом берилгач, қўлни кўксига қўйиб, «Кўришганимиз – сўрашганимиз», дейилса кифоя.\nOtabek 18:40 / 05.11.2021\nСанобархон 08:25 / 28.10.2021\nболажонларга саломлашиш ободидан дарс утиш учун жуда фойдали маълумотларга эга булдим\nSunnat 13:03 / 15.03.2021\n12:27 / 01.09.2018 268609\n12:41 / 01.09.2018 3950\n5183 15:31 / 11.02.2019\n4253 14:45 / 26.03.2019\n3326 11:56 / 18.02.2019


Жиноят процесси иштирокчиларига кўпроқ ҳуқуқ берилади | NORMA.UZ\nОлий суд Жиноят-процессуал кодексга киритиладиган тузатишлар лойиҳасини ишлаб чиқиб, муҳокама қилиш учун тақдим этди.\nЎтган йил декабрь ойида Президент жиноят-процессуал қонунчиликни такомиллаштириш ҳақида кўрсатма берган эди. Аниқроқ қилиб айтганда – манфаатдор шахсларга прокурор, суриштирувчи ёки терговчининг қарорлари устидан бевосита судга шикоят қилиш ҳуқуқини бериш ҳақида. Олий судга Бош прокуратура, ДХХ, ИИВ ва Адлия вазирлиги билан биргаликда тегишли қонун лойиҳасини ишлаб чиқиш топширилган эди.\nУлар бунинг устида ишлаб, ЖПКга киритиладиган тузатишлар пакетини муҳокамага қўйдилар. Қонун лойиҳаси муаллифлари қарорлар кесимида манфаатдор шахслар доирасини белгиладилар:\nтафтиш ўтказиш тўғрисида – гумон қилинувчи, айбланувчи, унинг ҳимоячиси, текширилаётган субъектнинг ваколатли мансабдор шахси ёки вакили;\nжиноят ишини қўзғатиш тўғрисида – ўзига нисбатан жиноят иши қўзғатилган шахс, айбланувчи, унинг ҳимоячиси, қонуний вакили;\nжиноят ишини қўзғатишни рад этиш тўғрисида – жиноят содир этилганлиги тўғрисида хабар юборган фуқаро, корхонанинг, муассасанинг, ташкилотнинг, жамоат бирлашмасининг вакили ёки мансабдор шахс;\nжиноят иши бўйича суриштирувни, дастлабки терговни тўхтатиш тўғрисида – гумон қилинувчи, айбланувчи, унинг ҳимоячиси, жабрланувчи, фуқаровий даъвогар, фуқаровий жавобгар ва уларнинг вакиллари;\nжиноят ишини тугатиш тўғрисида – гумон қилинувчи, айбланувчи, унинг ҳимоячиси, жабрланувчи, фуқаровий даъвогар, фуқаровий жавобгар ва уларнинг вакиллари, ўз хабарига кўра иш қўзғатилган корхона, муассаса, ташкилот вакили ёхуд фуқаро.\nКўрсатилган субъектлар айтиб ўтилган қарорларнинг кўчирма нусхаларини оладилар, уларда бошқа маълумотлар қатори улар устидан шикоят қилиш тартиби қайд этилади. Бунда жиноят ишини қўзғатиш тўғрисидаги ва қўзғатишни рад этиш тўғрисидаги қарорларнинг кўчирма нусхалари манфаатдор шахсларга 3 кунлик муддатда тақдим этилиши ёки электрон шаклда юборилиши керак.\nТафтиш ўтказиш тўғрисидаги, жиноят ишини қўзғатиш ҳақидаги, жиноят ишини қўзғатишни рад этиш тўғрисидаги қарор устидан унинг кўчирма нусхаси олинган кундан эътиборан 10 кун ичида шикоят берилиши мумкин. Жиноят иши бўйича суриштирувни, дастлабки терговни тўхтатиш тўғрисидаги, жиноят ишини тугатиш ҳақидаги қарор устидан эса у чиқарилган кундан эътиборан бир йил ичида шикоят қилиниши мумкин.\nШикоят судга қадар иш юритилиши устидан назоратни амалга оширувчи прокурор орқали жиноят ишлари бўйича туман (шаҳар) судига ёки терговга қадар текширув, суриштирув, дастлабки тергов ўтказилган жойдаги ҳудудий ҳарбий судга берилади. Шикоятни олган прокурор шикоят қилинаётган қарорни бекор қилишга ёхуд уни терговга қадар текширув, жиноят иши материаллари билан бирга 3 кунлик муддатда судга юборишга ҳақли.\nШикоят уни бериш ҳуқуқига эга бўлмаган шахс томонидан берилган бўлса ёки ушбу судда кўриб чиқилиши лозим бўлмаса, суд томонидан қайтарилиб, бу ҳақда ажрим чиқарилади.\nШикоят судга келиб тушган кундан эътиборан 5 кунлик муддатда судья томонидан якка тартибда кўриб чиқилади. Суд мажлисида шикоят берган шахс, унинг ҳимоячиси (адвокати), вакили, терговга қадар текширувни амалга оширувчи орган мансабдор шахснинг вакили, суриштирувчи, терговчи, прокурор иштирок этиши мумкин.\nШикоятни кўриб чиқиш натижалари бўйича суд шикоятни қаноатлантиришни рад этиш тўғрисида, устидан шикоят берилган қарорни бекор қилиш ҳақида ажрим чиқаради. Суд ажримининг кўчирма нусхаси шикоят берган шахсга ва прокурорга 3 кунлик муддатда юборилади. Бунда суднинг ажрими устидан хусусий шикоят, прокурор томонидан эса апелляция тартибида тақдимнома берилиши мумкин. Улар апелляция инстанцияси суди томонидан умумий асосларда кўриб чиқилади.\nЖиноий процесс кенг миқёсда ислоҳ қилинади\nШахсий хавфсизлик, учрашувлар, рағбатлантириш юзасидан маҳкумлар учун қандай ўзгартиришлар қилинади


ЎХҲ Қурултойи ҳақида Fergananews « Ўзбекистон Халқ Ҳаракати\nЎХҲ Қурултойи ҳақида Fergananews\n05 July 2012 - 15:47\nПрагада шу йилнинг 29 июнь куни бошланган Ўзбекистон Халқ ҳаракатининг иккинчи қурултойи биринчи июль куни ўз ишини тугатди. Қурултойда ЎХҲ фаолияти ва истиқболлари муҳокама этилди.\nҲаракат матбуот хизматининг маълум қилишича, қурултойнинг биринчи куни ЎХҲ Муассислар мажлисининг раиси Муҳаммад Солиҳнинг ҳисобот нутқи тингланди, у Ҳаракат 2011 йилда эришган ютуқлари ҳақида сўзлаб берди.\n“Узоқ йиллик иқтидори даврида Каримов ўзини нодон ҳукмдор эканлигини кўрсатиб, мамлакатни сиёсий ва иқтисодий инқирозга олиб келди”, – дейди Муҳаммад Солиҳ. Унга кўра, ЎХҲ мамлакат аҳолисини сиёсий эркинликлар ва президент Каримовнинг истеъфосини сўраб, Тошкент ва бошқа шаҳарлар кўчаларига сафарбар эта олишга қодир. “Мустабидларнинг замони ўтди, бугунги кунда уларга жой йўқ”.\nЎтган йили “Чўлпон” ёшлар ҳаракати, ўзбекистонлик ҳуқуқ ҳимоячи Абдулло Тожибой ўғли бошқараётган “Эркин сайловлар учун” нодавлат ташкилоти, Ҳайитбой Ёқубов бошқараётган “Нажот” ҳуқуқ ҳимоя ташкилоти Ҳаракатга қўшилдилар.\nҲаракат ғояларини тарғибот қилиш учун қатор медиа-ресурслар яратилди: “Туркистон” интернет радиоси, “Эркин Юрт” ҳафталик газетасига 77 минг киши обуна бўлди.\nҚурултойнинг биринчи куни ЎХҲ Низоми ва Дастурига ўзгартиришлар киритилди, ҳаракат филиалларига раҳбарлар тайинланди. “Эрк” партиясининг раиси Муҳаммад Солиҳ Муассислар кенгашига қайта раис этиб сайланди.\nҚурултойнинг иккинчи куни матбуот анжуманидан бошланди, унда жаҳон оммавий ахборот воситаларининг, жумладан, ВВС, “Америка Овози”, “Озодлик” вакиллари ва бошқалар иштирок этдилар. Матбуот анжумани“Озодлик” радиоси сайтида онлайн-режимида трансляция қилинди. Қурултой раҳбарлари ва делегатлари журналистлар ва томошабинлар саволларига жавоб бердилар.\n“Матбуот анжумани жонли ва демократик кайфиятда ўтди”, – дея қайд этади ЎХҲ матбуот хизмати, – унда турли, жумладан, замонавий дунёда ислом ва демократиянинг бир-бирига мослигидан тортиб то қурултойнинг молиявий манбалари ҳақидаги саволлар берилди. Муҳаммад Солиҳ ЎХҲ ҳеч қайси давлат томонидан молиялаштирилмаётгани, мутлақо ўз ресурсларига таянаётганини таъкидлаб ўтди”.\nКуннинг иккинчи ярмида қурултой делегатлари ва меҳмонлари: Россия Ислом Қўмитаси раиси Ҳайдар Жамол, америкалик профессор Питер Синнотт, туркиялик журналист ва ёзувчи Фаруқ Кўсе, ўзбекистонлик сиёсатшунос Камолидин Раббимов, мустақил журналист Исмат Хушев ва бошқалар сўзга чиқдилар.\nКун охирида қурултой резолюцияси қабул қилинди, унда ЎХҲ фаолиятининг асосий устиворликлари белгилаб олинди:\n– тарғибот воситаларида янги, эффектив услубларни кенгроқ қўллаш;\n– ЎХҲ ни Ўзбекистон халқига танитиш ҳаракатини янада кенгайтириш.\n– талабалар ва армиядаги аскар ёшлар ўртасида ташвиқотни ошириш;\n– хориждаги мухолифат лидерларининг оқланиб, ватанга қайтишлари учун ҳуқуқий замин яратиш йўлида режали иш бошлаш. Бу ишга халқаро ҳуқуқ ташкилотларини жалб қилиш, адвокатларни даъват этиш. Бу билан ЎХҲнинг Ўзбекистонда қонунан тан олинишига, легализациясига замин яратиш;\n– Ўзбекистондаги сиёсий ва ижтимоий аҳволнинг реал манзарасини муҳокама қилиш учун мутараққий давлатлар билан маслаҳат савиясида алоқалар ўрнатиш. Ўзбекистондаги аҳволдан дунё давлатларини мунтазам хабардор қилиб туришни устун савияда ташкил қилиш;\n– ЎХҲ Ўзбекистондаги мавжуд режимнинг дафъатан йиқилишига ва ҳатто бунинг оқибатида келиб чиқадиган катта хаос эҳтимолига ҳам тайёр туриш. Бу эҳтимол устида ишлайдиган ва уни таҳлил киладиган тадқиқот ва таҳлил бўлимини очиш.\n“Биз ниҳоий ғалабамиздан аминмиз, чунки бизнинг йўлимиз чиндан ҳам эзгу мақсадларга йўғрилган Ҳақ йўлдир, мақсадимиз олижаноб – халқимизни зулмдан озод этишдир”, – деди Муҳаммад Солиҳ хулоса нутқида.\nЎХҲ Биринчи қурултойи ўтган йили май ойида Берлинда бўлиб ўтган. Ўша кунлари ўзбек мухолифати аъзолари ҳамда АҚШ, Канада, Австралия ва Европадаги диссидентлар “Ўзбекистонда аксилдемократик режимни ағдариш мақсадида фуқаровий бўйсунмаслик акцияларини” ташкил этиш тўғрисидаги режаларини эълон қилдилар.\nЎзбекистон Халқ ҳаракати (ЎХҲ) “13 май иттифоқи” платформасида таъсис этилган бўлиб, Ўзбекистоннинг қатор жамоатчилик ташкилотлари ва фуқароларини ўз таркибига бирлаштирган. ЎХҲ муассислари аввалига Ўзбекистондаги мавжуд сиёсий режим ўзини ислоҳот қила олиш имкониятларини ниҳоясига етказган, уни фақат тинч йўл билан, қон тўкмай аламштириш керак, деб келгандилар. Бироқ Муҳаммад Солиҳ сўнгги пайтларда иқтидордаги режимга қарши қуролли кураш эҳтимоли мавжуд, дея билдира бошлади.\nЎзбекистон Xалқ Ҳаракатининг асосий мақсади – Ўзбекистон Жумҳуриятида эркин ва очиқ фуқаровий ҳуқуқий жамият барпо этилиши учун курашишдир. Бу кураш йўлида Ҳаракат ўзини барча аъзоларининг интеллектуал куч-қудратлари, заковатлари, билимларини мамлакат фуқароларининг сиёсий, ижтимоий ва иқтисодий ҳақ ва ҳуқуқларини тўлиқ таъминланишига замин яратиш учун сафарбар қилади. Бу йўлда тўла-тўкис ғалабага эришиш учун Ҳаракат ўз аъзоларининг фаолиятини бир нуқтага қаратилган кучларнинг мужассамлаштириш каби усулларни қўллайди ва улар ёрдамида фуқаролик жамияти учун зарур бўлган барча қонунлар мажмуасини яратилишига асосий эътиборини қаратади.\nЎХҲ лидери, мухолифатдаги “Эрк” партиясининг раиси Муҳаммад Солиҳ (Салай Мадаминов) 1991 йилги президент сайловларида Ўзбекистоннинг ҳозирги президентига ягона рақиб бўлган. 1993 йилда унга қарши жиноят иши қўзғатилгани боис Ўзбекистонни тарк этган. Мустақил ҳуқуқ ҳимоячиларига кўра, бу жиноят иши ўзбек расмийлари томонидан сохталаштирилган эди.\n2000 йилда Ўзбекистон Олий суди Муҳаммад Солиҳни Ўзбекистон Жиноят кодексининг “Ўзбекистон конституциявий тузумига тажовуз” ва “Ўзбекистон Президентига тажовуз” моддалари бўйича айбдор деб топган ҳамда сиртдан ўн беш ярим йилга озодликдан маҳрум этиш тўғрисида ҳукм чиқарган. Ўзбекистон ҳуқуқ-тартибот органларига кўра, 1999 йил 16 февраль кунги Тошкентдаги портлашларни айнан Муҳаммад Солиҳ ташкил этган. Ўша теракт натижасида 16 киши ҳалок бўлган ва 120 киши яраланган. Тергов хулосасига кўра, қувғиндаги мухолифатчи Ўзбекистон Исломий ҳаракати жанггарилари билан 1999-2000 йилларда жанггари гуруҳларнинг Тожикистондан Ўзбекистонга ўтиб террорчилик актларини амалга ошириш ишларини ташкил этган.\n2001 йилда Ўзбекистон ҳукуматининг талабига биноан Муҳаммад Солиҳ Прага аэропортида ҳибсга олиниб, шу шаҳардаги Панкрац қамоқхонасига жойлаштирилганди. Қизиғи шундаки, таниқли чех мухолифатчиси, кейинчалик Чехия президенти лавозимида ишлаган Вацлав Ҳавел ҳам бир пайтлар айнан шу қамоқхонада ўтириб чиққанди. Ўзбекистон ҳукумати расмий Прагадан Муҳаммад Солиҳни Тошкентга экстрадиция қилишни сўраганди. Бироқ кейинчалик кучли халқаро босим натижасида Муҳаммда Солиҳ қамоқдан озод қилинди ва Прагадаги Президент саройида расман қабул қилинди. Муҳаммад Солиҳнинг, гўёки, айбдорлиги ҳақида Ўзбекистон ҳукумати тақдим қилган барча хужжатлар Прага суди томонидан асоссиз ва сохта деб топилди.


Афғонистон Мудофаа вазирлиги мазкур вазирликдаги лавозимларни турли этник гуруҳлар орасида тенг тақсимлашга киришди.\nМудофаа вазири Муҳаммад Фаҳимнинг бугун Кобулда мухбирларга айтишига кўра, 16 нафар этник тожик генераллари ўринига ўзбек, паштун ва хазора этник гуруҳларига мансуб бўлган офицерлар тайинланган. Фаҳимнинг айтишича, вазифасидан бўшатилган тожик генераллари вазирликда бошқа ишлар билан таъминланадилар.\nФаҳим бошчилигидаги Шимол Иттифоқида бўлган этник тожиклар Мудофаа вазирлигидаги асосий лавозимларни эгаллаб олишгани танқид қилиб келинаëтган эди. Маълумки,2001 йилда АҚШ етакчилигида бошланган аксил-террор кампаниясида Толиблар режими ағдарилганидан кейин, Шимол Иттифоқи ҳокимиятни эгаллади.


Ҳозир ҳам Деҳқонободда шарт-шароит бирмунча оғир, тоғли ва тарқоқ ҳудуд бўлгани боис бу ерда деҳқончилик қилиш, ишлаб чиқариш, хизмат кўрсатиш каби фаолият турларини ривожлантириш анчагина мураккаб иш.\nСўнгги йилларда туманни ҳар томонлама тараққий эттириш мақсадида бир қатор ижтимоий-иқтисодий дастурлар қабул қилиниб, улар доирасида тизимли ишлар олиб борилдики, натижада бугунги кунда Деҳқонобод саноатлашган, йилдан-йилга экспорт салоҳияти ошиб бораётган ҳудудлардан бирига айланиб бормоқда. Бунга эса туманнинг бор имкониятларидан келиб чиқиб иш кўрилаётгани, ҳудуд иқлим шароити, аҳоли тажрибаси ва кўникмасига мос тармоқларни ривожлантиришга эътибор қаратилаётгани асос бўлмоқда.\nМисол учун, Деҳқонобод тоғларида азалдан Кўҳистон ковраги ўсади. Ковракнинг ушбу тури халқ табобатида ҳам, фармацевтика саноатида жуда қадрланадиган ўсимлик турларидан бири ҳисобланади. Аммо яқин-яқингача ҳам жаҳон бозорида ўта харидоргир бўлган ушбу ўсимликдан ҳеч қандай иқтисодий манфаат кўрилмас, нари борса аҳоли ўсимлик илдизини ўз билганича ковлаб олиб, браконьерларга сувтекинга пуллар, натижада ёввойи ҳолда ўсадиган Кўҳистон ковраги тобора йўқолиб бораётган эди.\nШундан келиб чиққан ҳолда, туманда доривор коврак плантацияларини яратиш, маҳсулотни экспорт қилиш бўйича бир қатор дастурлар қабул қилиниб, янги-янги лойиҳалар йўлга қўйилди. Натижада коврак етиштириш туман иқтисодиётининг экспортга йўналтирилган асосий тармоқларидан бирига айланиб улгурди. Бугунги кунда ҳудуддан хорижга жўнатилаётган маҳсулотлар орасида асосий ўринни коврак эгалламоқда.\nТумандаги кўплаб субъектлар илгари фойдаланилмасдан ётган тоғ ҳудудларида Кўҳистон коврагини етиштириш, унинг томиридан олинадиган махсус смола ва ширасини йиғиб, экспорт қилаётган бўлса, ўз томорқаларига коврак экиб, бундан яхши даромад кўраётган оилалар ҳам кўпчиликни ташкил этади. Улар йиғилган ҳосилни экспортёр корхоналарга сотмоқда. Деҳқонободда бундай корхоналар сони кам эмас. Улардан бири "Муҳаммад ота" масъулияти чекланган жамиятидир.\n- Жорий йилда 1 миллион долларлик маҳсулот экспортини амалга оширган бўлсак, шунинг 812 минг доллари коврак смоласи ва шираси ҳиссасига тўғри келади, - дейди жамият раиси Суннат Жўраев. - Уни Ҳиндистонга экспорт қилишга эришдик. Ушбу мамлакатда Кўҳистон коврагидан олинадиган маҳсулотлар қайта ишланади ва халқ табобатида кенг фойдаланилади. Кўҳистон ковраги таркибий қисмлари сотиладиган катта-катта очиқ бозорлар мавжуд. Ҳиндистонга борганимда ўша бозорларни ўрганиб, кузатганман. У ерда асосан Марказий Осиё ва Эронда етиштирилган коврак маҳсулотлари кўп. Шуларнинг ичида энг сифатлиси бизда ва Тожикистоннинг айрим ҳудудларида етиштирилган Кўҳистон ковраги смоласи ва шираси ҳисобланади. Шунинг учун ҳам бу маҳсулотларимиз Ҳиндистонда анча юқори баҳоланади.\nЭътиборли жиҳати, ҳудудда Кўҳистон коврагини етиштириш ва унинг доривор қисмларини экспорт қилиш натижасида туманнинг иқтисодий имкониятлари ҳам йилдан-йилга ошиб бормоқда.\n- Масалан, ўтган 2019 йилда ҳудудимизнинг экспорт режаси 1 миллион 409 минг АҚШ доллари этиб белгиланган эди, - дейди туман ҳокими ўринбосари, инвестиция ва ташқи савдо бўлими бошлиғи Жасурбек Равшанов. - Амалда бу режа 2 миллион 655 минг АҚШ долларига бажарилди. Шундан сўнг мавжуд имкониятлардан келиб чиқиб, жорий йил учун 3 миллион 354 минг АҚШ долларилик экспорт режаси белгиланди. Ҳудуддаги йирик саноат корхонаси - Деҳқонобод калий заводининг экспорт кўрсаткичлари туман ҳудудий ташқи савдо статистикасида акс этмаслигини инобатга олсак, бу деҳқонободлик кичик бизнес вакиллари учун кичик рақам эмас. Шунга қарамай, жорий йилда натижа аввалгисига қараганда ҳам қувонарли бўлди. Яъни, 15 декабрь ҳолатида тумандан 4 миллион 731 минг АҚШ долларилик маҳсулот экспорт қилинди. Бу йиллик режа 141 фоизга ошириб бажарилди, деганидир. Экспортдан тушган валютанинг бир қисми мева-сабзавот (690 минг АҚШ долларилик), қолгани (4 миллион 41 минг доллар) эса коврак смоласи ва шираси ҳисобига шаклланган.\nАйни пайтда Деҳқонободда Кўҳистон ковраги етиштиришни янада кўпайтириш, шу орқали туманнинг иқтисодий имкониятларини оширишга алоҳида эътибор қаратилмоқда. Бу борада бир қатор янги лойиҳалар йўлга қўйилаяпти. Ковракнинг тўрт-беш йиллигидан доривор маҳсулотлар олиш мумкинлиги ва яқин йиллар ичида янги плантациялар ҳам ҳосилга киришини инобатга олсак, келгусида ҳудуднинг экспорт салоҳияти янада ошиши шубҳасиз.


Ўзбекистонда 3 ойда 736 минг нафар фуқаронинг бандлиги таъминлангани айтилди.\n19 апрель куни президент Шавкат Мирзиёев раислигида аҳоли бандлигини таъминлаш масалалари юзасидан видеоселектор йиғилиши ўтказилди, деб хабар қилди унинг матбуот котиби Шерзод Асадов.\nҲоким ёрдамчилари уч ой давомида 35,3 миллион аҳоли яшайдиган 6 млн 900 минг хонадонни тўлиқ хатловдан ўтказди.\nНатижаси бўйича улар 4 та тоифага ажратилди:\n36 фоизи — иқтисодий аҳволи яхши, ўзига тўқ оилалар.\nТаъкидланишича, янги тизим орқали ҳар бир ҳоким, унинг иқтисод бўйича 1-ўринбосари ва ҳоким ёрдамчилари аҳолининг 64 фоизи билан манзилли ишлаш кераклигини билиб олди.\nБу борада, жойлардаги мутасадди раҳбарлар ва ҳоким ёрдамчилари биринчи ва иккинчи тоифадаги хонадонлар билан ишлаб, 3 ойда 736 минг нафар фуқаронинг бандлигини таъминлади ҳамда 54 минг нафар фуқароларни касб-ҳунар ва тадбиркорликка ўқитди.\nМаҳаллалардаги ҳоким ёрдамчиларининг ташаббуси билан 50 мингта оилавий тадбиркорлик лойиҳаларини амалга ошириш учун 1 триллион 300 миллиард сўм кредит ва 20 миллиард сўм субсидия ажратилди.\nНатижада ҳудудларда 47 мингта янги тадбиркорлар фаолияти йўлга қўйилди, 8 мингта кичик саноат ва сервис лойиҳалари ишга туширилди, 2,5 мингта корхона қувватлари тикланди ва оширилди.\n«Ўзбекистон тарихида биринчи марта бундай катта рақамлар амалда бўлганини гапиряпмиз. Маҳаллада тизим ва шароит яратганимиз, албатта, қайси туман ва шаҳар раҳбарлари фидойи бўлиб ишлаган бўлса, натижа беряпти», деди президент.\nЭнг яхши натижа кўрсатган 14 нафар ҳоким ёрдамчиларини мукофотлаш, ижобий натижага эришган 2 минг 943 нафар ҳоким ёрдамчиларига ташаккурнома юбориш топширилди. Ижобий натижа кўрсатган ҳоким ёрдамчилари ва республика вакиллари «Янги Ўзбекистон ислоҳотчиси» кўкрак нишонига муносиб номзодлар захираси экани кўрсатиб ўтилди.


Роббен, Мата, Годин. Ёзда эркин агентга айланадиган футбол юлдузлари - Penalti.uz | Футбол янгиликлари олами!\nРоббен, Мата, Годин. Ёзда эркин агентга айланадиган футбол юлдузлари\n“ПСЖ” ва Рабьо ўртасидаги “совуқ уруш” якунига етгандек. Париждагилар футболчининг клубда қолиши мумкинлигини ҳам истисно қилишмаяпти. Рабьо айни дамда жуда яҳши ўйин кўрсатиши билан бир қаторда, Томас Тухелнинг керакли пайтда учинчи марказий ҳимоячи бўлиб ўйнай оладиган идеал таянч ярим ҳимоячиси ҳақидаги тасаввурларига мос ўйинчидир. Агар мавсум охиригача шартномасини узайтирмаси парижликлар ярим ҳимоячиси катта эҳтимол билан “Барса” таркибига бориб қўшилади.\nБеш йил аввал Мата қишқи трансфер ойнасининг энг қиммат ҳаридларидан бири сифатида “Стемфорд Бридж”ни “Олд Траффорд”га ўзгартирганди. Аммо ҳозир ҳудди “МЮ” сингари ҳолатда. Статистикага эътибор берсак, Мата сўнгги етти йил ичидаги энг яҳши мавсумини ўтказмоқда. Аммо клуб янги шартнома борасида шошилмаяпти. Ёзда Манчестерга янги мураббий келиши кўп нарсага ойдинлик киритади (балки Сульшер қолар). Матани эса қадрдон “Валенсия”си кутмоқда.\nУ эсингиздами? Майдондан кўра, майдон ташқаридаги қилиқлари билан ном қозонган “Супер Марио”. Иқтидорни қандай қилиб ўлдиришни барчага намоён қилган Мино Райоланинг ёқимтойи бу мавсум жуда ёмон ўйин кўрсатмоқда. Бу мавсумда Балотелли 32 зарба берган, шундан 10 таси жарима майдони ичидан, 6 таси эса аниқ. Лекин бирортаси гол билан якунланмаган. У 28 ёшда. Агар шу зайлда яна давом этадиган бўлса, уни ҳеч бир клуб уни ўз таркибига текинга ҳам қўшиб олмайди. Бу аниқ.\nХа дўстлар, хайрлашиш вақти келди. Роббен “Бавария”да бир умр ўйнайдигандек тасаввур уйғонган эди. Аммо бу охирги шартнома бўлди. Голландиялик иқтидор фаолиятини якунлаш ҳақидаям ўйлаяпти. Аммо биз унинг яна 3-4 мавсум тўп тепишини ҳохлаймиз.\nРоббенсиз қоладиган “Бавария” мавсум якунида эркин агентга айланадиган Ремсини ўз таркибига қўшиб олишни кўзлаяпти. Яна бир асосий давогар бор – Ювентус. Уелслик футболчи “Арсенал” билан шартномасини узайтиришни истамади. Сабаби у АПЛ да мунтазам ўйин амалиётига эга бўлаётгани йўқ ва ЕЧЛда ўйнашни ҳохлаяпти. Унаи Эмери эса ўз жамоасини бошқа футболчилар атрофида қурмоқда. Ёзда Аарон Ремсини бошқа суперлкубда кутиб қоламиз.\nАжойиб жисмоний ҳолат ва ўйинни ўқиш ҳусусиятларини ўзида мужассамлаштирган Компанига дунёнинг энг кучли ҳимоячиларидан бири бўлишга жароҳатлар тўсқинилк қиди. Айнан жароҳатлар туфайли у кўп вақтини даволаниш билан ўтказди. Аммо “Сити” мухлислари белгиялик ҳимоячининг клуб учун қилган ҳизматларини жуда қадрлашади.\nСимеоне “Атлетико”сининг хақиқий тимсоли. Айнан Годиннинг “Барса”га урган голи “матрасчилар”га кўп кутилган чемпионликни тақдим этди. Балки Серхио Рамос бўлмаганида уругвайлик ҳимоячи “Атлетико”га ЕЧЛ кубогини ҳам ютиб берарди. Уни “Интер”га қўйиб юборишларига ишониш қийин. Аммо мадридликлар яна бир клуб афсонаси Габидан ҳам осонликча воз кечганини ҳисобга олсак, ҳар нарсани кутиш мумкин.\nЖиру жуда ғалати ўйинчи. Тўққизта яққол вазиятдан гол уролмаслиги мумкин, кейинги яримта имкониятдан ҳам гол ура олади. Унинг “Арсенал”дан “Челси”га ўтиши омадли чиқмади. Ҳатто Моратанинг ишончсиз ўйини ҳам Саррига Жируни асосий таркибда тушириши учун сабаб бўлолмади. Мавсум охирида шартномаси тугайдиган футболчи ватани Францияга қайтса керак.\nМунир ал Хаддодий\nАгар Мунир ва ниҳоят “Барселона”ни тарк этишга қарор қилса, уни қўлга киритмоқчи бўлган клуб анча маблағидан воз кечишга тайёр туриши керак. Чунки у “Алавес” ва “Валенсия”да ижарада юрганида жуда ажойиб ўйин кўрсатди. Шунингдек, “Барсада” ғаройиб статистикага эга: гол+пас тизимида ўртача ҳар ўйинда деярли 1 очко жамғариб боряпти. Агар Каталониядан кетса, Германия ёки Англияга йўл олса керак.\nФаолиятини тугатишга оз қолаётган яна бир кучли марказий ярим ҳимоячи. “Челси”га Сарри келгач деярли ўйнамаяпти. Унда олдинги тезлик йўқ, аммо қуйи ҳимоя чизиғи билан ўйновчи жамолар учун жуда зарур футболчи. Агар бошқа клубга кетишни хоҳласа жамоасиз қолиб кетмаслиги аниқ. Чунки АПЛ клубларининг ярми унга шартнома таклиф қилишмоқчи. Энг яхшисини танласа бўлди.\nБалотелли, Годин, Кейхилл, Компани, Мата, Рабьо, Роббен\n08.01.2019, 23:48 441 0\nМата янги шартнома имзолашни рад этди\nМата "МЮ"дан кетиб Испаниянинг гранд клубига ўтади


БЎЛАЖАК ВАТАН ҲИМОЯЧИЛАРИ\n15 Январ 2021 йил 60\nҚашқадарё вилояти ИИБ тасарруфидаги “Юлдузча” мактабгача таълим ташкилотида 14 январ – Ватан ҳимоячилари куни муносабати билан “Биз бўлажак Ватан ҳимоячилари” мавзуида саҳналаштирилган тадбир бўлиб ўтди. Унда ота-оналар ва МТТ тарбиячилари иштирок этишди.\nДастлаб тадбирда саҳнага “Амир Темур” ва “Алпомиш” номли гуруҳлар чиқиб саф тортди. Давлатимиз мадҳияси куйлангач, гуруҳлар ўзларини таништиришди. Унда сардорлар гуруҳ номига қисқача тавсиф беришди. Сўнгра, тайёрлов гуруҳи тарбияланувчилари байроғимиз пойида Ватанга садоқат ва муҳаббат, уни севиш, уни кўз қорачиғидек асраш, юртни истиқлоли ва истиқболи, осойишталиги йўлида хизмат қилиш учун қасамёд қилишди.\nТайёрлов гуруҳи тарбияланувчилари саҳна кўринишларида аскарларимиз матонати ва жасорати ҳақида шеърий тилда ўз фикрларини баён этишди. Ватанни мадҳ этувчи куй-қўшиқлар жўрлигида жанговар машқларни ижро этишди. Гуруҳлар Ўзбекистон Қаҳрамони, Халқ шоири Абдулла Ориповнинг “Ўзбекистон” ва Она Ватан шеърларидан намуналар ўқишди.\nЯкунда эса ўзаро арқон тортиш, ҳарбий кийимни тез кийиш, жанговар рақс йўналишларида ўзаро баҳслашдилар.\nБир сўз билан айтганда болажонлар қалбида она Ватан, юрт сарҳадларини қўриқлаш, оилани кўз қорачиғидек асраш борасидаги тушунчалар янада мустаҳкамланди.


Етакчи ташкилот: Тошкент ирригация ва қишлоқ хўжалигини механизациялаш муҳандислари институти...\nХасанов Илёс Махмудовичнинг фалсафа доктори (РhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон\nДиссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража берадиган фан тармоғи номи): “Иқтисодиётни модернизациялаш шароитида оилавий тадбиркорлик салоҳиятининг иқтисодий натижадорлигини ошириш (Фарғона вилояти мисолида)” 08.00.15 - Тадбиркорлик ва кичик бизнес иқтисодиёти (иқтисодиёт фанлари).\nДиссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2021.3.PhD/Iqt1535.\nИлмий раҳбар: Ғофуров Аҳмадали, иқтисодиёт фанлари доктори, профессор.\nИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Наманган муҳандислик-технология институти, PhD.03/27.05.2020.I.66.03.\nРасмий оппонентлар: Хонкелдиева Гўзал Шеровна, иқтисодиёт фанлари доктори, профессор; Казаков Олим Сабирович, иқтисодиёт фанлари номзоди.


Референдумда овоз бераётган аёл.\nҚирғизистонда президентлик бошқарув тизимини қайта тиклайдиган мунозарали янги конституция умуммиллий референдумда маъқулланди.\nАммо мутахассислар 16 йил ичида учта инқилобни бошидан кечирган мамлакатда янги конституциянинг умри қисқа бўлишини айтмоқда.\nОзод Европа-Озодлик радиосининг Марказий Осиё бўйича таҳлилчиси Брюс Панниернинг бу борадаги мақоласини эътиборингизга ҳавола этамиз.\n12 апрель куни Марказий сайлов комиссияси (МСК) раиси Нуржан Шайлдабекова референдумда овоз берганларнинг 79,3 фоизи – 1,03 миллион киши янги конституцияни ёқлаб овоз бергани, атиги 13,65 фоизи қарши овоз берганини маълум қилди.\nҚирғизистонда 6,5 миллионга яқин одам яшайди. Янги конституцияни қўллаб 6 фуқародан 1 тадан ками овоз берганини эътиборга олсак, ҳужжат халқ иродасини ифода этадими, йўқми, деган савол туғилиши мумкин.\n11 апрелда ўтказилган референдум натижалари қонуний деб топилиши учун Қирғизистондаги сайловчиларнинг атиги 30 фоизи овоз бериши керак эди. Дастлабки натижалар шуни кўрсатадики, овоз бериш ҳуқуқига эга бўлган сайловчиларнинг тахминан 37,1 фоизи овоз берган.\n11 апрель куни референдум билан биргаликда маҳаллий кенгаш депутатлари сайловлари ҳам ўтказилди.\n10 январь куни ўтказилган президент сайловида сайловчиларнинг тақрибан 39 фоизи овоз берган эди. Ушбу сайловда конституциявий референдум ўтказиш масаласи ҳам овозга қўйилди.\nЯнвардаги сайловда 1,35 миллион киши овоз берди. Уларнинг 81,44 фоизи, яъни тахминан 1,1 миллион киши референдум ўтказилишини ёқлаб овоз берди.\nАммо бошиданоқ янги конституция мунозарага сабаб бўлиб келмоқда.\n4 октябрь куни ўтказилган парламент сайловлари ортидан бошланган тартибсизликлар давомида қамоқдан озод қилинган Садир Жапаров жорий йилнинг январь ойида президент этиб сайланди. Жапаров Қирғизистонда 2010 йилда жорий қилинган ярим парламент бошқарув шаклини янги конституция ёрдамида президентлик тизимига ўтказишни таклиф қилди.\nЯнги тасдиқланган конституция Қирғизистоннинг собиқ президентлари Асқар Акаев ва Қурманбек Бакиевлар ҳукмронлиги пайтида амалда бўлган конституцияларга ўхшаш. Ҳар иккала етакчи ҳам қисман уларга кўпроқ ваколат берган конституциявий тузатишлар туфайли ҳокимиятдан ағдарилди.\nЖапаров ва бошқалар 2010 йилги конституция ўрнини сотиб олиб, асосий вақтини жанжаллашиш билан ўтказадиган ва оз натижа кўрсатган парламентни яратганини айтиб келади.\n2020 йил 4 октябрда ўтказилган сайлов натижалари намойишлар ортидан бекор қилинди. 2015 йилда сайланган парламент депутатлари ваколатлари муддати тугаётгани ва бошқа сайловлар режалаштирилмагани учун ўз ваколатларини узайтиришни ёқлаб овоз беришди.\nКўплаб мутахассисларнинг таъкидлашича, 28 октябрь куни мандати тугаган парламент ўз муддатини узайтирганидан кейин қабул қилган ҳар бир қарор қонунийлиги ҳақида савол туғилади.\nАйни парламент декабрь ойида бир неча кун ичида янги конституция лойиҳасини учта ўқишда қабул қилди. Бу эса ўша пайтда амалда бўлган конституцияга зид эди.\nШунингдек, конституция лойиҳаси парламент томонидан маъқуллангандан кейин, унга бир нечта тузатиш киритилди.\nБундан ташқари, ноябрь ойи охирида Конституциявий палата тузиш тўғрисида қарор қабул қилингани ва кейинчалик унинг 89 аъзоси тайинлангани янада кўпроқ савол туғилишига сабабчи бўлди.\nШунингдек, кўпчиликни янги конституция лойиҳасини ишлаб чиқишда жамоатчилик фикри қандай роль ўйнагани қизиқади. Лойиҳа парламент томонидан тасдиқланишидан олин оммавий муҳокамага қўйилиши керак эди, аммо бунда қилинмади.\nҚиёслаш учун, 2010 йилги конституция лойиҳасини ишлаб чиқишда фуқаролик жамияти ва бошқа жамоат гуруҳлари фаол қатнашган эди.\n11 апрелда ўтказилган референдум арафасида ўтказилган сўровлар қирғизистонликларнинг аксарияти янги конституция тўғрисида яхши билмаслигини кўрсатди.\n4 октябрда бўлиб ўтган сайловлар бекор қилиниши ортидан тез орада янги парламент сайловлари ўтказиш қарори қабул қилинди, аммо бу сайловлар кейинга қолдирилди.\nЭндиликда янги парламент сайловлари ёзгача ўтказилмаслиги айтилмоқда. Бу ғалати, чунки айнан 4 октябрда ўтказилган парламент сайловлари ортидан бошланган норозилик тўлқини Қирғизистонни ҳозирги траекториядан бошлади ва янги конституция тасдиқланишига олиб келди.\n11 апрелда тасдиқланган конституцияга биноан, парламент кўплаб ваколатларини йўқотади. Шунингдек, конституциянинг янги таҳририда парламент депутатлари сони 120 нафардан 90 нафарга туширилди.\nЯнги конституция қонунийлигига шубҳа билдириш учун етарлича асос борлигини англаш қийин эмас. Агар келгуси йилларда Қирғизистон фуқаролари янги президент ва унинг ҳукуматидан норози бўлиб қолса, амалда айнан шундай бўлиши мумкин.\nЯнги конституцияга қаршилар ҳужжатга қарши кўплаб аргумент келтиришлари мумкин. Хусусан, улар ҳужжат 4 октябргача қамоқда бўлган раҳбар қистови билан қабул қилингани, уни жамоатчилик иштирокисиз тузилган гуруҳ ишлаб чиққани, ҳужжат ваколати тугаган парламент томонидан тасдиқлангани, қабул қилинганидан кейин ўзгартирилгани ва референдумда уни мамлакат аҳолисининг 16 фоиздан оз қисми маъқуллангани айтишлари мумкин.\n2005, 2010 ва 2020 йилларда бунга ўхшаш эътирозлар мамлакат раҳбарларининг ҳокимиятдан ағдарилишига олиб келган эди.


Прокурордан $15000 талаб қилган қария 3 йилга қамалди\n04 август 2020, Тошкент вақти: 04:06\nФарғонада 5000 сўмликни қалбакилаштирган гуруҳ фош этилди. Қашқадарёлик қария туман прокуроридан 15 минг доллар пул талаб қилди. Тошкентда милиция нозири пора билан қўлга тушди. Жорий ҳафта матбуот шу каби воқеалар ҳақида хабар берди.\nТошкент чорраҳаларида 15 мартдан кузатув камералари ишга тушади\nЖорий йил 15 мартдан Тошкентда чорраҳаларга ўрнатилган видеокамералар ёрдамида қайд этилган қоидабузарликлар учун ҳайдовчиларни жаримага тортиш механизми ишга туширилади (“XXI” аср, 8 март). ИИВ Йўл ҳаракати бош бошқармаси раҳбари Холматжон Сайдалиев мазкур механизм синов тариқасида ишга туширилаётгани ва камчиликлар бўлиши мумкинлигини айтган. Қайд этилишича, қоидабузарлик учун жарима автомобиль эгаси номига юборилади. Камералар қайд этган қоидабузарликлар учун жарима тўлаш ҳақида қарор чиқарилгач, автомобиль эгаси 60 кун ичида жаримани тўлаши керак. Агар транспорт воситасини ҳуқуқбузарлик содир этилган пайтда бошқа шахс (масалан, ишончнома берилган шахс) бошқаргани аниқланса, машина эгаси маъмурий жавобгарликдан озод этилади ва жаримани қоидабузарликни содир этган шахснинг ўзи тўлайди. Мамлакат бўйича йўл ҳаракатига масъул Х.Сайдалиевга кўра, янги тизим транспорт воситаларининг чорраҳаларда тўхтаб туришини 20-25 фоизга, двигателлардан чиқаётган заҳарли газларни 5-10 фоизга, ёнилғи сарфини эса 5-15 фоизга камайиши ҳисобига экологик ҳолатни яхшилайди.\nПрокурордан 15 минг доллар пул талаб қилган қария 3 йилга кесилди\nҚашқадарё вилояти Муборак туманида яшовчи 65 ёшли қария туман прокуроридан 15 минг доллар пул талаб қилди. “Ҳуқуқ” нашри хабарига кўра, қария туман электр корхонаси устидан прокурорга шикоят қилган, прокуратура шикоятни ўрганиб, қонуний ҳал этган. Бироқ шикоят ёзиш орқали одамлардан пул ундиришга одатланган қария бу гал моддий манфаат кўрмаган. Шу боис у электр корхонасини қонуний текширмади деган даъво билан туман прокурори устидан шикоят ёза бошлаган. Шикоятларни тўхтатиш эвазига эса туман прокуроридан 15 минг доллар талаб қилган. Қайд этилишича, 65 ёшли фуқаро воситачи орқали 5 минг доллар олаётганда ҳуқуқ органлари томонидан ушланган. Жиноят ишлари бўйича Муборак тумани суди фуқарога 3 йил озодликдан чеклаш ва энг кам ойлик иш ҳақининг 10 баравари миқдорида жарима тайинлаган.\nТошкентда милиция нозири пора билан ушланди\nТошкент шаҳри Яшнобод тумани ИИБ профилактика инспектори пора билан ушланди (“Ҳуқуқ”, 9 март). Қайд этилишича, бинойидек ишлаб юрган йигитни нафс йўлдан оздирган. Ўзига тегишли ҳудудда паспорт тизимига риоя этилишини текширган нозир нон маҳсулотлари цехида ишлайдиган 3 нафар фуқаронинг паспорт йўқлигини аниқлаган. Исми ошкор этилмаган милиция нозири ушбу ҳолатдан кўз юмиш эвазига нон ишлаб чиқариш корхонаси раҳбаридан 1 миллион 140 минг сўм пора олаётганда ушланган. “Давлат тузилмалари ва ҳуқуқни муҳофаза қилувчи идоралардаги нохуш ҳолатлар, яъни ҳокимиятни обрўсизлантираётган порахўрлик, тамагирлик ва коррупция кўринишлар билан асло муроса қилиб бўлмайди”, деб ёзади прокуратура нашри.\nФарғонада ўзбек сўмини қалбакилаштирган икки йигит маҳкамага тортилди\nФарғона вилояти Учкўприк туманида яшовчи Достон Абдусаломов ва Фаррух Мамажонов Ўзбекистон миллий валютасини қалбакилаштиришда айбланиб маҳкамага тортилди (“Постда”, 4 март). Икки йигит 1000 ва 5000 сўмлик сохта пулларга чорва, бензин ва бошқа маҳсулотлар сотиб олган. Қалбаки пул муомаласи жабрланувчилари мурожаатлари асосида ички ишлар органлари бозор ва жамоат жойларда назоратни кучайтирган ва кўп ўтмай гумонланувчилар қўлга олинган. Д.Абдусаломовнинг уйидан қалбаки купюраларини ясашда ишлатилган ноутбук, рангли принтер, турли бўёқлар ва катта миқдордаги сохта пул топилган. Айбдорларга тегишли жазо тайинлангани хабар қилинган.


Заҳириддин муҳаммад бобурнинг ҳиндистондаги авлодлари » "Оқдарё овози" газетаси\nЗаҳириддин муҳаммад бобурнинг ҳиндистондаги авлодлари\nЎзбек халқининг буюк фарзанди, улуғ саркарда ва шоир Заҳириддин Муҳаммад Бобур (1483 - 1530 йй) Мовароуннаҳр ва Ҳиндистон тарихида муҳим из қолдирган. З.М. Бобур Соҳибқирон Амир Темурнинг учинчи ўғли Мироншоҳ Мирзо билан тўрт авлод орқали темурийлар сулоласига боғланади. У Ҳиндистонни забт этганидан сўнг (1526 йил апрель) бу мамлакатда янги сулолага асос солиб, унинг авлодлари давлатни 332 йил (1526-1858 йй) давомида бошқарди. Салкам уч ярим асрлик тарихий даврда бобурийлар Ҳиндистон ўлкасида амалга оширган хайрли ишлар тарих зарварақларида абадул-абадга нақшланган. Ҳиндистон тарихида Англия мустамлакачиларига қарши 1857-1859 йилларда кўтарилган сипоҳийлар қўзғолонини бостирган инглизлар сўнгги бобурий ҳукмдор Баҳодиршоҳ Зафарни тахтдан тушириб, уни Рангун (Бирма)га сургун қиладилар. Рангун сафари даврида мустамлакачиларнинг зобитлари томонидан Баҳодиршоҳ II фарзандлари отиб ташланади. Кўп йиллар давомида З.М.Бобурнинг авлодлари ҳақида маълумотлар мавжуд эмасди. Бироқ истиқлол йилларида Заҳириддин Муҳаммад Бобур шахсияти ва унинг илмий, тарихий ва адабий меросини ўрганишга эътибор кучайди. Бу савобли иш йўлида 1992 йилнинг июль ойида шоҳ ва адиб таваллуд топган Андижонда З.М.Бобур номи билан халқаро жамғарма ташкил этиш ташаббуси кўтарилди. 1993 йил 23 декабрда ушбу жамғарма расман ташкил этилиб, унинг раиси табиатшунос олим Зокиржон Машрабов ҳисобланади. Ушбу жамғарма аъзолари "Бобур изидан" илмий сафарга чиқдилар, улар Ҳиндистон ва ўнлаб Шарқ мамлакатларида бўлдилар. Уларнинг саъй- ҳаракатлари туфайли З.М.Бобур ва бобурийлар тарихига оид бой илмий маълумотлар тўпланди янги асарлар яратилди.\nУшбу йўналишда илмий экспедицияларнинг фаол қатнашчиси, тарих фанлари доктори, профессор Р. Т. Шамсутдинов 1993 йилнинг 15 апрелида "Ўзбекистон адабиёти ва санъати" газетасида "Бобур авлодлари борми?" номли мақоласини чоп эттирди. Мақолада қайд этилишича, Ҳиндистоннинг пойтахти Деҳли шаҳрида охирги бобурий султон Баҳодиршоҳ Зафар авлодларидан Покиза Султон бегим истиқомат қилади. У Деҳлидаги хорижий мамлакатлар билан алоқа қилиш Ҳиндистон ташкилотидаги катта кутубхонада нафақага чиққунча директор лавозимида фаолият юритган. Покиза Султон Бегимнинг онаси Қамар Жаҳон Зебунисо оро Бегим 92 ёшида вафот этган. Ушбу аёл Ҳиндистонда бобурийлар тарихи ва маданиятини тарғиб қилган. Биз юқорида таъкидлаганимиздек, Баҳодиршоҳнинг барча ўғиллари инглизлар томонидан ўлдирилади. Бироқ 5 яшар ўғли Мирзо Фотиҳ - ул - Мулк шоҳнинг содиқ амалдорлари ва хизматкорлари томонидан қалин ўрмонга яширилиб, ўша жойда тарбияланади. Қамар Жаҳон Зебунисо Бегим Фотиҳ - ул - Мулк авлоди бўлиб, инглиз қироличаси Ҳиндистонга ташриф буюрганда мўғуллар (бобурийлар) маликаси сифатида тантанали қабул маросимига таклиф этилган. Жавоҳарлал Неру ва Индира Гандилар Лаъл қалъада, яъни Баҳодиршоҳ Зафар таваллудининг 100 йиллиги нишонланганида уни қутлашган. 30 йил давомида фалаж бўлиб, ногиронлар аравачасига михланиб қолган бўлсада, Қамар Жаҳон Зебунисо Бегим руҳан чўкмаган, жамоатчилик фаолиятидан тўхтамаган.\nЗ.М.Бобур авлодлари тарихини ўрганиш масаласи юқоридаги маълумотлар билан тугамайди. Аксинча, келтирилган далиллар бу мавзуни янада мукаммалроқ тадқиқ қилишга туртки беради. Ўзбекистон Республикаси Марказий давлат архив фондларидаги ҳужжатлар билан танишиш жараёнида тарих фанлари доктори, Ш.Ҳайитов бир қатор йўналишдаги маълумотларни эълон қилади. 1970 йилларда Ҳиндистоннинг Ҳайдаробод ва Бомбей шаҳарларида истиқомат қилган муҳожир ўзбеклар томонидан маданий-маърифий жамиятлар тузилган. "Ҳиндистон Мўғуллар жамияти" Ҳайдаробод шаҳрида ташкил этилган", - деган фикрлар келтирилади архив ҳужжатларининг бирида, деб таъкидлайди Ҳайитов.\nМаълумки Ҳайдаробод - Ҳиндистоннинг энг жанубида жойлашган вилоятларидан бири бўлиб, ушбу ҳудудда уч миллиондан ортиқ аҳоли яшайди. "Ҳиндистондаги Мўғуллар оиласи" жамиятининг қароргоҳи Ҳайдарободда бўлиб, уларнинг ҳовли эшигига оилавий мансубликни англатадиган нишон - лавҳа ёпиштириб қўйилган. Бобурийзодалардан Бегим Соҳиба Лайло Уммахони - жамият раисаси, Баҳодиршоҳ Зафарнинг эвараси, бош фарзанди Зиёвуддин Тусий - жамият бош котиби, иккинчи ўғли - Масиҳиддин Тусий - жамиятнинг маданий ишлар бўйича котиби ҳисобланади. Шунингдек, Лайло Уммахонимнинг қизлари, келинлари ва набиралари жамият аъзолари сифатида Ҳиндистонда бобурийлар маданиятини тарғиб қиладилар.\n1995 йилнинг кузида "Бобур халқаро жамғармаси" аъзолари ушбу хонадонга ташриф буюрганларида Лайло Уммахони хонимга ўзбекона нақшлар билан безатилган пахта гулли чойнак - пиёла, хонадон аҳлига президент совғаси - Ҳазрат Алишер Навоий сиймоси туширилган ипак гилам, ўзбекона саруполар, З.М.Бобур асарларидан "Мубаййин" нинг бешинчи қисми "Китоб-ул-ҳаж", "Бобурнома", бобокалонимиз тасвири туширилган плакат ва кўкрак нишонларини эсдалик сифатида туҳфа қилишган. Хонадаон ва жамият аъзоларининг моддий аҳволи бир қадар оғирлиги жамият раисаси Лайло Уммахонни саломатлигининг ёмонлашганлиги туфайли Республикамиз Биринчи президенти И.А.Каримов, Ўзбекистон ҳукумати номидан 2500 АҚШ доллари миқдорида бобурийларга моддий ёрдам кўрсатгандилар. Бу эса бобурийларга билдирилган юксак ҳурмат ва эътибор намунаси бўлди.\nЛайло Уммахоннининг маълумотича Баҳодиршоҳнинг Мирзо Қуёш номли бир ўғли тасодиф туфайли тирик қолади. Ундан Мирзо Абдуллоҳ, Абдуллоҳдан Мирзо Абдулғаффор, Мирзо Абдулғаффордан Мирзо Юсуф исмли ўғил ва икки қиз - Ҳуснижаҳоноро Бегим ва Уммахонилар дунёга келган. Мирзо Юсуф 19 ёшда вафот этган. Демак, Лайло Уммахонининг шажараси тўғридан-тўғри Баҳодиршоҳ Зафарга, ундан З.М.Бобурга бориб тақалади.\nЛайло Уммахони турмуш ўртоғи билан тўрт ўғил, уч қизни тарбиялаб вояга етказган. Муиниддин Тусий ва Лайло Уммахонилардан Зиёвуддин, Масиҳиддин, Шажоъиддин, Орифиддин каби ўғиллар, Моҳируҳ, Гулруҳ, Лайлоруҳ каби қизлар таваллуд топган. Бобур авлодлари Ҳиндистондан ташқари Покистон, Бирлашган Араб амирликлари, Бангладеш, Афғонистон, Араб мамлакатлари, Буюк Британияда ҳам истиқомат қилар экан. Тусий номига келсак, араб ва инглиз тиллари билимдони, "Ватан" жамиятида фаолият юритган, кейинчалик элчилик вазифасида ишлаган Аҳмаджон Луқмонов талқинича, бу Эроннинг Тус шаҳрига мансубликнинг ишораси эмас, балки "Чустий" номи лексиконида ке-йинчалик "Тусий" бўлиб кетганлигидандир.\n"Ҳиндистон мўғуллар жамияти" аъзолари 1994 йилнинг январь-февраль ойларида илк бор улуғ бобокалонлари юрти З.М.Бобур ватанига ташриф буюрдилар. Улар Ўзбекистон Республикаси Халқаро Маданий Алоқалар Миллий Ассосациясида турли ташкилот ва корхоналарда бўлдилар ва аждодлари юртидаги ўзгаришлардан воқиф бўлдилар. Ассоциация билан жамият ўртасида 1994-1998 йилларга мўлжалланган ўзаро ғҳамкорликнинг битим лойиҳаси имзоланди. Натижада Рамазон ва Қурбон ҳайити ҳамда Наврўз байрамларида ўзаро табрикномалар, мактубий алмашинувлар йўлга қўйилди. Шунингдек, "Ҳиндистон мўғуллар жамияти" манзилига Ўзбекистондан "Ойдин", "Ўзбекистон - контакт" каби матбуот органлари юбориб туриладиган бўлди.\n1996 йилнинг май ойида "Ҳиндистон мўғуллар жамияти" нинг бош котиби Зиёвуддин Тусий ва ташкилот маданий ишлар маслаҳатчиси Масиҳиддин Тусийлар Ўзбекистонда бўлдилар. 1996 йил 8 майда ўтказилган қабул маросимида Ўзбекистон халқ ёзувчиси Пиримқул Қодиров ҳам иштирок этган. З.М.Бобур ва унинг авлодлари Ҳумоюн, Акбаршоҳлар ҳақида фундаментал асарлар, тарихий романлар ёзган адиб лотин имлосида чоп этилган асарларини Зиёвиддин Тусийга тақдим этди. Ўз навбатида Зиёвуддин Тусий Баҳодиршоҳ Зафардан қолган бир қатор қўлёзма асарларни ўзбекистонликларга туҳфа қилди. "Ҳиндистон мўғуллар жамияти" бош котиби Зиёвуддин Тусий 1990 йилларнинг иккинчи ярмида махсус ташкилотларига, ҳукумат муассасаларига бир қатор мактублар билан мурожаат қилди. Ушбу мактубларда Тусийлар З.М.Бобур авлодларидан бўлганлиги учун Ҳиндистондаги Бобур билан боғлиқ маданият ва санъат ёдгорликларидан бўлган мерос сифатида уларга ажратиб беришлари учун кўмаклашиш, моддий аҳволлари паст бўлганлигини ҳисобга олиб, Тусийлар оиласини Ўзбекистонга бепул ташрифини ташкил этиш, улар фарзандларини Ўзбекистонда ҳеч бўлмаса Андижондаги ўқув юртларида текин ўқишларига имкон яратиш каби фикрлар илгари сурилган. Тегишли ташкилотларимиз томонидан мазкур мактубларга қониқтирувчи жавоб қайтарилган.\nЎзбекистондаги Ҳиндистон элчихонаси, Ўзбе-кистон Республикаси олий ва Ўрта махсус таълим вазирлиги, З.М.Бобур ва Мирзо Улуғбек жамғармалари каби муассасалар ҳамкорлигида Тусий хонадонига амалий ёрдам кўрсатиш чоралари кўрилди. "Ҳиндистон Мўғуллар жамияти" раисаси Лайло Уммахони Ўзбекистон Республикаси Биринчи Президенти И.А.Каримовга ўзининг чуқур эҳтиром ва миннатдорчилик изҳори битилган мактубини йўллаган. Зиёвуддин Тусий билан олиб борилган мактубий алмашинувлар натижаси ўлароқ "Ҳин-дистон мўғуллар жамияти" аъзолари ота-боболари юртига бир неча бор ташриф буюрдилар. Улар республика пойтахти Тошкент шаҳрида, тарихий шаҳарларимиз ҳисобланган Самарқанд, Бухоро ҳамда З.М.Бобурнинг она шаҳри - Андижонда бўлдилар. З.М.Бобурнинг авлодларига Андижондаги Боғи Бобурни, шоир рамзий қабр мақбарасини, Бобур ва жаҳон маданияти музейи ҳамда адиб ҳайкалини зиёрат қилишдек бахтга муяссар бўлди. Андижонда Бобур номидаги Университет фаолият юритаётганлиги, шаҳар марказий кўчаларидан бири адиб номи билан аталиши, Тошкентдаги истироҳат боғи ва кўчага ҳам юртдошимиз номи берилганлиги Ўзбекистон Республикаси Фанлар Академияси Бобур номи билан медаль таъсис этганлигини бугунги кунда Ҳиндистонда ҳаёт бўлган бобурийларнинг қалбини фахр ва ғурурга тўлдирди. Биз қуйида Ўзбекистон ўқув юртларида таълим олиш учун юборилган Ҳиндистонлик бобурийлар рўйхатини тарих фанлари доктори Ш.Ҳайитов, тарих фанлари номзоди К.Ж.Раҳмонов, тадқиқотчи, изланувчи М.З.Орзиевларнинг тўплаган маълумотлари асосида келтирамиз.\nЎзбекистондаги ҳукумат идоралари ташкилот ва уюшмалар, жамғарма ва хайрия муассасалар юртимизда ўқиш истагини билдирган бобурийларни текин яшаш жойи стипендия ва ўқув қуроллари билан таъминлаш мажбуриятини ўз зиммаларига оладилар.\n"Улуғбек" жамғармаси "Бобурийлар уйи" жамияти аъзоси, Ҳиндистон фуқароси Муҳаммад Аброрнинг ота-онаси моддий имкониятлари чекланганлигини инобатга олиб, 1995-1996 ўқув йилида унга хайрия жамғармаси стипендиясини ажратди. Ҳатто, унинг июнь, июль, август ойларида чет эллик фуқароларга тил ўргатиш марказида ўқиши учун 9 минг сўм миқдорда хайрия жамғармаси стипендияси берилди, дейилади архив ҳужжатида.\nЎзбекистондаги олий ўқув юртлари тил ўрганиш марказлари, тайёрлов курслари олти нафар ҳиндистонлик ватандошларни ўзлари танлаган мутахасислик бўйича бепул таълим олишлари учун қабул қилишга тайёр эканликларини изҳор қилганлиги З.М.Бобур шахсиятига бўлган юксак эҳтиром ва ҳурмат рамзидир.\nХуллас, бу мавзуда мукаммалроқ илмий тадқиқотлар олиб боришга эҳтиёж бор деб ўйлаймиз. Бобурийлар ташкилотлари бошқа Шарқ мамлакатларида ҳам мавжуд эканлиги маълум.\n4-мактаб тарих фани ўқитувчиси.\nЎзингни шод тутқил, ғам емакка арзимас дунё\n10 фев, 09:50


Муборак лаҳзаларда ғанимат амаллар\nМуборак Рамазон ойининг рўзасини тутаётган инсон савобли амалларни кўпайтиришни ва кўпроқ яхшиликлар қилиб қолишни истайди. Айниқса, охирги ўн кунлик – дўзахдан озод бўлиш даҳасида бу истак янада катталашади. Хўш, биз учун энг савобли амаллар қайси? Бу савол кўпчилигимизни ўйлантириши табиий. Аслида, бу саволга жавоб топиш учун кўп ўйланишимиз шарт эмас, чунки, Аллоҳ таоло биз мусулмонларга юксак намуна бўлган Зот – Пайғамбар алайҳиссаломни неъмат қилиб берган. У зот бизга таълим берган амаллар ўзимиз ўйлаб қилган амалдан жуда катта фарқ қилади ва савоби ҳам биз тасаввур қила олмайдиган даражада кўп бўлади. Сабаби, Аллоҳ таоло бизга ўзимиз амал қилишимизни эмас, У зотга эргашишни буюрган. Ушбу мақолада Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам Рамазонда ва унинг охирги ўн кунлигида қилишни буюрган ёки ўзлари бажарган ўн суннат амал ҳақида сўз юритамиз.\n1. Қуръон тиловат қилиш. Рамазон – Қуръон нозил қилинган ойдир. Шунинг учун ҳам у Қуръон тиловати учун энг ҳақли вақт саналади. Имом Бухорий Ибн Аббос розияллоҳу анҳудан ривоят қилган ҳадисда шундай дейилади: «Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам инсонларнинг энг сахийи эдилар. У зотнинг энг сахий бўладиган пайтлари Рамазонда Жибрийл (а.с) билан учрашганда бўлар эди. У зот Жибрийл билан Рамазоннинг ҳар кечасида учрашар ва Қуръондан дарс қилар эдилар». Демак, ушбу ойда Қуръон тиловат қилиш суннат амал экан. Ушбу суннатга эргашиш учун эса ҳар куни имкон қадар тиловат билан машғул бўлиш мақсадга мувофиқдир.\n2. Тасбеҳ ва зикрларни кўпайтириш. Маълумки, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламдан тасбеҳлар айтиш хусусида кўплаб ҳадислар ворид бўлган. Имкон қадар йўлда, уйда, ишда ва бошқа пайтларда тасбеҳларни кўпроқ айтиш мақсадга мувофиқ бўлади. Чунки, Имом Зуҳрий айтадилар: «Рамазондаги бир тасбеҳ ундан бошқасидаги минг тасбеҳдан афзалдир». Демак, зикр ва тасбеҳларни кўпайтириш ҳам суннатга эргашиш, ҳам ушбу муборак ойда кўплаб ажрларга эга бўлишга сабаб бўлар экан.\n3. Дуони кўпайтириш. Оиша розияллоҳу анҳудан ривоят қилинган ҳадисда У зот Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламдан: «Ё Расулуллоҳ, қайси кеча лайлатул қадр эканини билсам унда нима дейман?», деб сўрадилар. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам шундай дедилар: «Аллоҳумма иннака аъвуффун, туҳиббул аъфва фаъфу аънний» (Маъноси: Аллоҳим, сени марҳаматли Зотсан, афв этишни суясан, мени кечиргин!) дегин», дедилар. Бошқа ҳадисларда эса рўзадорнинг дуоси қайтарилмаслиги ҳам зикр қилинган. Демак, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламўргатганларидек кўпроқ дуо қилиш ҳам суннат амал экан.\n4. Кечалари қойим бўлиб таровеҳ намозларида ҳозир бўлиш. Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинган ҳадисда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам айтадилар: «Ким Рамазонни иймон ва (риё қилмасдан) савоб умидида (ибодат билан) қойим қилса ўтган гуноҳлари кечирилади» (Имом Бухорий ривояти). Кечани ибодат билан ўтказиш учун имкон қадар таровеҳ намозларига қатанишиш, яна имкон бўлса саҳарликдан аввал икки ракат бўлсада намоз ўқиб дуо қилиш ва суннатга эргашиш маъносида саҳарлик қилиш мумкин. Охирги ўн кунликда қадр кечасини топиш мумкинлигини ҳам унутмаслик лозим.\n5. Тунги ибодатга аҳли оиласини уйғотиш. Оиша онамиз (р.а)дан ривоят қилинган ҳадисда У зот айтадилар: «Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам (Рамазоннинг) охирги ўн кун кирганда енгларини шимарардилар (ибодатга маҳкам бўлардилар), (ибодат билан) тунларини бедор қилар ва (намоз учун) аҳлларини уйғотардилар» (Имом Бухорий ривояти). Ҳадиси шарифдан охирги ўн кунликда кўпроқ ибодат қилиш ва аҳлини намоз учун уйғотиш ҳам суннат амал эканини кўриш мумкин.\n6. Мисвок ишлатиш. Мисвок ишлатиш Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг доимий бажарадиган суннатлари эди. Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинган ҳадисда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламайтадилар: «Агар умматимни машаққатга солмаганимда уларни ҳар намоз олдидан мисвок қилишга буюрган бўлардим». Уламоларимиз бу ва бошқа ҳадислардан хулоса қилиб таҳорат пайтида мисвок қилиш суннат эканлигини айтишган. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам рўзадор ҳолларида ҳам мисвок қилганлари маълум ва машҳурдир.\n7. Рўзадорга ифторлик қилиб бериш. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Ким рўзадорга ифтор қилиб берса унга у (рўзадор)нинг мислича ажр бўлади, лекин у (ажр) рўзадорнинг ажридан ҳеч нарса камаймайди» (Имом Термизий ривояти). Ҳадиси шарифдан рўзадорга ифторлик қилиб бериш жуда катта ажрга сабаб бўлиши маълум бўлмоқда. Аммо бундан исрофгарчилик қилиб ёзиладиган ҳашаматли дастурхонларни тушунмаслик керак. Ифтор қилиб бериш бошқа ҳадисларда келгани каби бир дона хурмо билан бўлиши ҳам мумкин. Инсон ўз аҳли оиласидаги рўзадорларга ифторлик қилиб бериши ҳам ҳадиси шарифда зикр қилинган ажрга эга бўлишга сабаб бўлади.\n8. Беморларни зиёрат қилиш. Али розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг шундай деяётганларини эшитдим: «Қайси бир мусулмон (бемор) мусулмонни эрта тонгда зиёрат қилса кеч тушгунча етмиш минг фаришта унга саловат (мағфират сўраб дуо қилиш) айтади. Агар кечки пайт зиёрат қилса унга етмиш минг фаришта тонг отгунча саловат айтади ва унга жаннатда бир боғ берилади» (Имом Термизий ривояти). Оддий пайтларда беморни зиёрат қилиш шу даражада катта савоб экан ажрлар кўпайтириб бериладиган ушбу муборак ойда уларнинг адади беҳисоб бўлиши табиийдир.\nЮқорида биз келтириб суннат амаллар кўплаб суннатларнинг бир қисми, холос. Бу ҳақида яна ўзбек тилида нашр этилаётган китоблар, мақола ва газеталардан ҳам маълумотлар олиш мумкин. Аллоҳ таоло барчамизни ушбу муборак кунларда савобли амалларни кўпайтириб олишга муваффақ айласин!\n1470 марта ўқилди\nДругие материалы в этой категории: « Қадр кечаси аломатлари\tЭътикоф ва унга боғлиқ масалалар »


Биз ана шундай миллатмиз… - Hidoyat.uz\nБиз ана шундай миллатмиз…\nАсосий саҳифа Мақолалар Биз ана шундай миллатмиз…\nЧоп этилди Iyul 2, 2020 Биз ана шундай миллатмиз…da fikr bildirishni o'chirish\nМуҳаддис ва аллома Бадриддин Ҳасанийдан «Бир соатдан кейин вафот этишингизни билиб қолсангиз, қандай амал қилардингиз?» деб сўрашди. У киши: «Илм ўқирдим», дедилар. «Нима учун айнан илм ўқирдингиз?» дейишди. Аллома: «Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ҳадисларига биноан. Чунки у зот: «Кимнинг ажали илм излаётганида келса, Аллоҳ азза ва жалланинг ҳузурига борганда у билан пайғамбарлар ўртасида фақат пайғамбарликдан бошқа фарқ бўлмайди», деганлар» дея жавоб берган эканлар.\nБиз ана шундай миллат авлодларимиз. Бизнинг улуғларимиз илм ўрганиш фурсатини бешикдан то қабргача дея таълим беришган. Илм талаб қилишни зиммамиздаги фарз эканлигини англатишган.\nШу сабаб эсини таниганидан бошлаб ҳарф ўргатилиб, то ҳаётини сўнгигача китоб варақлаган, илм ўқиган миллат бўлганмиз. Илмга, илм аҳлига устозларга эҳтиром барчада, каттаю кичик, эркагу аёл, бойу фақирда бирдек бўлган. Миллатнинг гултожи, нури, зиёси айнан илм толиблари ва муаллимлар бўлишган.\nБиз бир ҳарф, бир сўз, бир жумла бўлса ҳам ўрганиб, унга амал қилишга ҳаракат қилган миллатмиз. Ўрганилган ҳар бир ҳарф учун ажру савобни ният қилган, фарзандини илм толиби бўлишини энг олий мақсад деб билган миллатмиз.\nЧунки бизнинг миллатда «Яратган Роббингни номи билан ўқи» деган илоҳий кўрсатма энг асосий дастуруламал бўлган. Айнан бизнинг миллатни инсофли ғарбликлар «ёппасига мадрасага қатнайдиган миллат» дея таъриф берган.\nБизнинг пайғамбаримиз Муҳаммад саллаллоҳу алайҳи васаллам олимнинг обиддан фазлини худди ойнинг бошқа юлдузлардан фазлига ўхшатганлар. У зот ўзларининг муборак ҳадисларида: «Ким илм талаб қилиш йўлига юрса, Аллоҳ унга жаннат йўлини осон қилиб қўяди. Албатта, фаришталар толиби илмни рози қилиш учун қанотларини қўядилар» деган юксак баҳони айнан илм толиблари учун хосланганлар.\nБизнинг улуғларимиз: «Илм талабида бўлинглар. Агар илм талаб қилишдан ожиз қолсангиз, илм аҳлини яхши кўринглар. Агар яхши кўролмасангиз, ҳеч бўлмаганда ўша илм аҳлини ёмон кўрманглар» дея таълим бериб келганлар.\nБизнинг мутаффаккирлар энг фойдали мерос дея илмни баён қилганлар: «Фарзандларингга қолдирадиган фойдали бойлик уларнинг таълим-тарбиясини чиройли қилмоғингдир. Ўлимингдан кейин ҳам улар фойдаланадиган давомий асаринг сенинг илминг ва одамларга қилган хизматингдир».\nАйнан бизнинг миллатимиз устозлари динимиз тараққиёт йўлида юришни фарз қилган ва кишиларни илмга ундаган, чунки инсон шахсиятини илмдан бошқа нарса тўғри йўлга сола олмаслигини ва тараққиётга ҳам эриштира олмаслигини баён қилиб асарлар ёзишган.\nБу мавзуда ҳар қанча ёзсакда, адо бўлмайди. Неча минг йиллик тарихимиз, илк университетлар, йирик кутубхоналар, инсоният тараққиётига ҳисса қўшган минглаб буюк кашфиётлар, турли соҳаларда ижод этган миллионлаб уламоларнинг яшаб ўтган ҳаёти, қолдирган асарлари буларнинг ёрқин далилидир.\nТарихга назар ташлаб, ўтган азизларимизнинг сўзимиз аввалида келтирган ҳикоямиз каби ўтаётган соатларни, лаҳзаларни қадрлаганларига, ҳатто ўлимни қарши олаётган чоғларида ҳам илм талаб қилишдан ажралмаганларига гувоҳ бўламиз ва ибрат оламиз.\nФарзандларни билимли қилишни муҳим вазифа деб билиш, илм узилиб қолмаслиги, тўхтаб қолмаслигини учун ҳаракат қилмоғимиз, уни давом этиши учун барчамиз ҳисса қўшмоғимиз керак.\nИлм олмоқ, илм ўрганишга тарғиб қилмоқ, илм ўқиётганни қувватламоқ ва уни таълим бераётганга эҳтиром кўрсатмоқ керак.\nПандемияси бўлсин, бошқаси бўлсин, илм талаби асло кечикмаслиги, уни излашга, ўрганишга бўлган интилиш, рағбат сўнмаслиги керак. Бизда бу хусусда масъулият бор. Ҳар биримизда.\nЖанубий Кореяда коронавирусга қарши антителанинг борлигини аниқлаш учун тест синовлари бошланди


Инсоният XXI асрда кўплаб глобал таҳдидларга дуч келмоқда. ОИВ инфекцияси ва ОИТС касаллиги ана шундай умумбашарий муаммолардан биридир. БМТнинг ОИВ/ОИТС бўйича дастури – UNAIDS маълумотларига кўра, бугунги кунда дунё бўйича 37 миллиондан ортиқ аҳолида ОИВ инфекцияси аниқланган. Жаҳон миқёсидаги ушбу офат нафақат одамлар ҳаётига таҳдид солади, балки жамият ва давлат тараққиёти учун ҳам сезиларли даражада салбий таъсир кўрсатади.\nМамлакатимизда ОИВ инфекциясининг олдини олиш борасида кенг кўламли ишлар амалга оширилмоқда. Давлат ва жамоат ташкилотлари билан ҳамкорликда аҳоли ўртасида соғлом турмуш тарзини тарғиб қилишга, ОИВ инфекциясини юқтириш билан боғлиқ ҳолатларнинг олдини олиш, бунга имкон бераётган сабаб ва шароитларни аниқлаш ҳамда бартараф этишга алоҳида эътибор қаратилмоқда.\nЎтган йили сентябрь ойида ИИВ Жиноят қидирув бош бошқармасининг Гиёҳвандлик воситалари билан қонунга хилоф равишда муомала қилишга қарши курашиш бошқармаси таркибида ОИВ инфекцияларини тарқатишга қарши курашиш бўлими ташкил этилиб, жойларда мазкур хизматнинг бўлим-бўлинмалари фаолияти йўлга қўйилди. Қисқа вақт мобайнида малакали ходимлардан иборат шахсий таркиб жамланиб, моддий-техник база шакллантирилди. Шунингдек, ҳисобот шакллари йўлга қўйилиб, ОИВ инфекциясини тарқатишга мойил шахслар назоратга олинди. Ўтган йилнинг 20–21 октябрь кунлари Тошкент шаҳрида ўтказилган ўқув семинари ходимларнинг касбий малакасини оширишда муҳим ўрин тутди.\n– Маълумки, ОИВ инфекцияси тарқалишининг олдини олишда давлат ва жамоат ташкилотларининг ўзаро ҳамкорлиги муҳим аҳамиятга эга, – дейди бўлим катта тезкор вакили, майор Регина Исломбекова. – Шу боис хизмат фаолиятимизда бу масалага алоҳида эътибор қаратганмиз. Хусусан, 2019 йил 20 августда Ички ишлар ҳамда Соғлиқни сақлаш вазирликларининг қўшма қарори қабул қилинган бўлиб, айни пайтда бир қатор ташкилот ва идоралар билан ҳамкорликда иш олиб боряпмиз. Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Санитария-эпидемиология назорати давлат инспекцияси, Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Санитария-эпидемиологик осойишталик агентлиги, Ихтисослаштирилган дерматовенерология ва косметология илмий-амалий тиббиёт маркази, Республика ОИТСга қарши кураш маркази ҳамда унинг жойлардаги бўлимлари шулар жумласидандир.\nҲар қандай иллатнинг, ҳуқуқбузарлик ёки жиноятнинг олдини олишда профилактик тарғибот тадбирлари муҳим ўрин тутиши, шубҳасиз. Шуни эътиборга олган ҳолда, бўлим ҳамда унинг ҳудудий бўлим-бўлинмалари томонидан жойларда кўплаб профилактик тадбирлар ўтказилмоқда. Биргина ўтган йилнинг ўзида давра суҳбатлари, семинарлар кўринишидаги 15 мингдан ортиқ тарғибот тадбирлари ташкил этилди. Маҳаллаларда, таълим муассасаларида, корхона ва ташкилотларда ўтказилган мазкур тадбирларда ОИТС касаллиги, шунингдек, ОИВ инфекциясини тарқатиш билан боғлиқ ҳолатлар, бундай ҳолатларга нисбатан жиноий жавобгарлик масаласи ҳақида иштирокчиларга батафсил маълумотлар берилди. Бундан ташқари, оммавий ахборот воситалари орқали 1400 га яқин долзарб мавзуларда чиқишлар қилингани ҳам эътиборлидир.\nТаъкидлаш жоизки, амалга оширилаётган ишлар бесамар кетмаяпти. Бўлим хизмат фаолиятини бошлаганига кўп вақт бўлмаган бўлса-да, 2019 йилда ОИВ касаллигини юқтириш билан боғлиқ жиноий ҳолатларни аниқлаш аввалги йилга нисбатан 90 фоизга ортди. Табиийки, аниқланган ҳолатлар юзасидан айбдорларга нисбатан қонуний чоралар кўрилиши таъминланмоқда.\nМана, бир мисол. 1988 йилда Сурхондарё вилоятида туғилган С.С. исмли аёл турмуши бузилгач, иш топиш ниятида Тошкент шаҳрига келади. Аммо кўп ўтмай енгил табиатли аёллар билан танишади ва пул топишнинг тубан йўлини танлаб, фоҳишалик билан шуғуллана бошлайди. Шу орада кимдандир ОИВ инфекциясини юқтириб олади. Республика ОИТСга қарши кураш маркази томонидан рўйхатга олинади.\nТаассуфки, шундан кейин ҳам С.С. носоғлом ҳаёт тарзини олиб бораётгани аниқланди. Ходимларимиз ўтказган тезкор-профилактик тадбирлар натижасида у ОИВ касаллигини юқтириш ёки юқтириш хавфи остида қолдириш жиноий жавобгарликка сабаб бўлиши ҳақида огоҳлантирилганига қарамай, пойтахтимизнинг Яшнобод туманида яшовчи тўрт нафар фуқарога жинсий алоқа пайтида касалликни юқтиргани маълум бўлди.\nМазкур ҳолат юзасидан тўпланган ҳужжатлар асосида жиноят иши қўзғатилиб, айни пайтда дастлабки тергов ҳаракатлари олиб борилмоқда.\nХулоса сифатида шуни қайд этиш лозимки, ОИВ касаллиги ва ОИТС кишини охир-оқибат туби кўринмас чоҳга етакловчи иллатдир. Шундай экан, доимо соғлом турмуш тарзига риоя этинг ва бу мудҳиш иллатдан йироқ бўлинг.


Божхоначилар экспорт қилувчи корхона фаолияти билан яқиндан танишишди\nБожхоначилар экспорт қилувчи корхона ...\nРеспублика тўқимачилик ва тикув-трикотаж саноатида юқори ва барқарор ўсиш суръатларини таъминлаш, рақобатбардош маҳсулотларни ишлаб чиқариш ва экспорт қилиш, соҳага солиқ ва божхона имтиёзларини қўллаш, янги иш ўринларини яратиш, корхоналарни техник ва технологик жиҳатидан янгилаш бўйича тизимли ишлар амалга оширилмоқда.\n“BAKAN TEX” масъулияти чекланган жамияти пахта толаларини тайёрлаш ва йигириш ҳамда уларни экспорт қилиш соҳасидаги йирик корхоналардан бири ҳисобланади.\n“Тошкент-товар” ташқи иқтисодий фаолият божхона пости ходимлари корхонанинг экспорт-импорт операцияларини амалга оширишда корхона вакилларига амалий ёрдам бериб келишмоқда.\nУчрашувда Т.Саидов корхона раҳбари ва вакиллари билан ўзаро суҳбат қилиб, корхонани экспорт географиясини кенгайтириш юзасидан ўз фикрларини билдирди.\nТаъкидлаш жоизки, “BAKAN TEX” масъулияти чекланган жамиятитомонидан 2020 йилда 18 млн. АҚШ долларлик пахта толаси махсулотлари Россия, Туркия, Миср, Хитой, Польша ва Қирғизистон каби давлатларга экспорт қилинган.


Ён қўшнимиз батартиб одам. Бир қаричгина ҳовлисини кўзи тушган кишининг ҳаваси келадиган суратда чиройли қилиб девор-дарахт билан ўраган. Нимагадир болакайлар шу девор-дарахтнинг орасини ёриб ўтишни ёқтиради. Ҳовличанинг ичида нима оҳанрабоси бор тушунмаймиз. Минг машаққат билан ўстирган “девори”нинг гоҳ уёғи, гоҳ буёғи ялпайиб қолганини кўрган қўшни кунда жиғибийрон бўлади. Тартиббузар шумтакаларга дўқ қилган киши бўлади-ю, яна қўшничилик мингйилчилик дея андишага боради. Жаҳлини босади. Кейин ”Бу болаларга нима бўлган ўзи, ичкарида олма-анор пишиб ётган бўлса ҳам майли эди, шу “изгирд”нинг орасидан тиконли сим тортиб, баландлигини одам буйи қилиб ўстириб юбормасам бўлмайди чоғи”, деб ўртанади. Баъзан эса пайҳон бўлиб узилиб ётган ҳўл новдани қўлига олиб: “Шугина новдани нимага узади, бу боланинг ота-онасига бориб шикоят қилмасам бўлмайдиганга ўхшайди”, дея чоғланади. Шунда унинг гапи менга нашъа қилади. “Шикоят қилманг, буларнинг ота-оналари ҳам тўсиқ билмайдиганлардан”, дейман. У ҳайрон бўлади. Сўнг гапимни мисоллар билан тушунтираман:\nҚуйлиқ бозорининг ўртасидан воҳа-ю водийни боғлаб турувчи катта йўл ўтган. Серқатнов транспортлардан одамларни муҳофаза қилиш мақсадида пиёдалар учун ер ости йўли қазилиб ишга тушганига анча йиллар бўлди. Лекин ишонасизми-йўқми, ер ости йўли ишга тушган кезларда одамларни бу йўлдан ўтишга ундаш учун милиция ходимлари навбатчилик қилди. Шунда ҳам одамлар милицаларнинг кўзини шамғалат қилиб кўчани кесиб ўтаверишди. Кейин кўчанинг ўртасига бетон тўсиқ ўрнатилди. Тўсиқ билмаслар ундан ҳам бемалол сакраб ўтаверишди. Бу ҳам бўлмагач, бетон тўсиқнинг устидан баланд панжара ўрнатилди. Аҳён-аҳёнда кишиларнинг шу панжарага осилиб ўтаётгани ҳам кўзга ташланиб қолади. Сиз ҳам кўргандирсиз, шу воқеаларни? Ҳа, яшанг!\nХорижда бўлган юртдошларимиз ҳам шундай ажаб гапларни топиб келадки, эшитиб кулишни ҳам куйишни ҳам билмайсиз. Илгарироқ Санкт-Петербургга турмуш ўртоғи билан бориб келган бир аёл мақтанганди. “Светафорнинг қизил чироғи ёниб қолса, пиёдалар ҳам тўхтаб тураверар экан-ай. Мен эримни шундоғ қўлтиқладим-у кўчанинг ўртасидан шартта кесиб ўтиб кетдим. Ҳамма бизга қараб ҳайрон қолди”. (Ана фаросату мана фаросат!)\nГерманияга бориб келган бир юртдошимиз айтади: ”Меҳмонхонада ётиб уйқум қочди. Деразани қия очиб тунги шаҳарни томоша қилиб ўтирибман. Ярим кеча, кўчада ҳеч зоғ йўқ. Шу чоқ бир велосипедчи пайдо бўлди. У чорраҳага яқинлашганда светафорнинг қизил чироғи ёнди. Велосипедчи тўхтади-да яшил чироқ ёнишини кутди. Яшил ёнганидан кейин кўчани кесиб ўтиб кетди”.\nЙигирма йилча бурун хориж газетларидан бирида бир ҳажвия босилган эди. Ҳажвиянинг сарлавҳаси эсимда йўғ-у, унда ёритилган воқеа жуда аломат: “Кўп қаватли уйлардан бирига қайриладиган йўлга болалар ўйнаб тўғри чизиқ тортиб қўйибди. Сўнг болалар бошқа ўйинга овуниб, кеч тушгач, уй-уйига тарқалиб кетган. Шу уйда яшайдиган одамлар кечқурун ишдан қайтса, уйнинг олдига чизиқ тортилган эмиш. Бу чизиқ нега тортилганини билмагани учун ҳеч ким ундан ҳатлаб ўтиб уйига етиб олишга журъат этмабди. Воқеадан хабар топган ҳуқуқ-тартибот идоралари ходимлари ҳам бир зумда етиб келибди. Улар чизиқ нима сабабдан тортилгани аниқланмагунча, кирди-чиқдини тўхтатиб, навбатчилик пости ташкил этибди. Ҳеч ким чизиқдан на у ёққа, на бу ёққа ўта олмас эмиш...”\nБу бир ҳажвия энди. Муаллиф гўёки одамларнинг гўллиги, соддалигини ҳажв қилгандай бўлса-да, унинг замирида тартиблилик, интизомлилик, жамиятдаги мавжуд тартиб-қоидаларга ҳурмат маъноси ҳам бор аслида.\nҲар сафар сизнинг кўриб қолишингиздан ҳадиксираб девор-дарахтнинг орасини ёриб ўтаётган болаларни ёки милицалар кўриб қолмасинда ишқилиб, деган хавотирда атрофга аланглай-аланглай Қуйлиқдаги икки метрдан ошиқ баланд тўсиқдан ошиб ўтаётган, борингки, светафорнинг қизил чироғида ўтаман деб катта тезликда келаётган машиналарнинг олдида жонини ҳовучлаб чопқиллаб бораётган кишиларни кўрганда, хорижликлар бунчалар анқов бўлмаса, деб қўяман.\nМана, билдингизми, бизникиларга чизиқ дегани, сизнинг ярим метр девор-дарахтингиз нима бўлибди. Умуман, бизда тақиқловчи белгилар ва пастак ҳимоя тўсиқлари мутлақо ортиқча. Ўтиш мумкин эмас жойларга бирданига баландлиги камида уч метр ойнадай силлиқ девор ўрнатиш керак. Хорижлик анойиларга битта чизиқ тортиб қўйсангиз, бас. Икки чақирим наридан айланиб юраверади. Биз эса икки метр баландликдаги девордан ҳам бемалол ошиб кетамиз. Уч метр, бўлак гап. Шу ерга келганда одоб-ахлоқни ёдга оламиз, “тўғри йўлимизни тўсган нобакорларни” боплаб бир сўкамиз-да, гўёки жамоат тартибини сақлагандек бўлиб тўсиқни айланиб ўтамиз.\nДарвоқе, бу ҳали якуний ҳисоб эмас. Бу – бугунги ота-оналар яъни катта авлоднинг кўрсаткичи, холос. Эҳтимол, ҳозирги ота-оналарнинг тарбиясини кўриб улғаётган, ҳозирда ярим метр девор-дарахтдан ошиб ўтишни машқ қилаётган авлод учун эртага уч метр баландлик ҳам ҳеч нарса бўлмас. Балки мўъжиза юз бериб улар ҳам бир кичкина чизиқчани айланиб ўтар. Кошкийди, шундай бўлса-ю, ҳар хил тўсиқлар ўрнатишдан, бунга кўпдан-кўп маблағу вақт сарфлашдан, энг муҳими, асаббузарликдан қутулсак. Ана шунда сизнинг девор-дарахтингиз ҳам тиши синган дандондай кемшик бўлиб турмасдан кўркамлашиб қолади.\nБинобарин, Парвардигоримиз Ўз Каломида: «Иймон келтирган ва яхши амаллар қилган зотлар эса, шак-шубҳасиз - Биз (улар каби) чиройли амаллар қилган кишиларнинг ажр-мукофотини зое қилмасмиз» (Каҳф, 30);\n«Зотан, Аллоҳ тақводор бўлган ва чиройли амаллар қилувчи зотлар билан биргадир» (Наҳл, 128), деб марҳамат қилганки, ибодатларимизга монанд амалларимиз ҳам чиройли бўлса, бир-биримизнинг ишларимизга, ҳаракатланишимизга ноқулайлик туғдирмасдан, жамиятимизда мавжуд қонун-қоидаларга итоат қилсак, бундан фақат ва фақат ўзимиз фойда кўрувчи бўламиз.\n2083 марта ўқилди\nДругие материалы в этой категории: « Ҳамма Қуръон ўқирди. Бироқ...\t“Баланд шохда қизил олма пишган экан...” »


Данияда суриялик қочоқ аёл ва фарзандларининг жасади музлатгич ичидан топилди\nЖамият Дунё Футбол Мутолаа Жиноят Савол-жавоб Шоу-бизнес Hi-tech Lady Саломатлик Мозийдан садо Ҳидоят сари Данияда суриялик қочоқ аёл ва фарзандларининг жасади музлатгич ичидан топилди\t14:44, 01 ноябрь 2016\tДаниянинг Обенро шаҳридаги уйлардан биридаги музлатгич ичидан 27 ёшли суриялик қочоқ аёл ва унинг тўққиз ва етти ёшли қизларининг жасади топилди, деб хабар беради “Вести”.\nҲуқуқ-тартибот органлари ходимлари марҳуманинг турмуш ўртоғини қидирмоқда. Бироқ у ҳақда ҳозирча маълумотлар мавжуд эмас.\nМарҳума Данияга 2015-йилда келган. Маълумотларга кўра, аёлнинг қариндошлари ҳуқуқ-тартибот органларига қўнғироқ қилиб, унинг бир неча кундан буён алоқага чиқмаётганини айтган.\nСуриялик аёл эри билан яшаган, у расмий равишда қочоқ мақомини олган эди.\nҲозирда аёлнинг эрига нисбатан қидирув эълон қилинган. Дания ҳукумати ҳозирча мазкур фожиа сабабларини изоҳламаяпти.


Пауло Коэло: “Асар ёзиш — ўзимни англаш демакдир” (2009) | www.ziyouz.uz\nБош саҳифа СуҳбатларПауло Коэло: “Асар ёзиш — ўзимни англаш демакдир” (2009)\nЧоп этилган 09.12.2015 22.01.2021 МуаллифZiyouz.uz\nБугунги кунда дунёнинг машҳур ёзувчиларидан бири бўлган Пауло Коэльонинг асарлари жаҳондаги 140 мамлакатнинг миллионлаб адабиёт мухлислари томонидан севиб ўқилмоқда. 1947 йилда Бразилиянинг Рио-де Жанейро шаҳрида туғилган адиб ўтган асрнинг 90- йилларида яратилган «Алкимёгар» ва «Бешинчи тоғ» романлари билан катта шуҳрат қозонган.\nҚуйида «Пятое измерение» (“Бешинчи ўлчов”) ойлик газетаси мухбири Клейн билан адибнинг дунё ва адабиёт хусусидаги тийран, мушоҳадаларга бой суҳбатининг таржимасини эътиборингизга ҳавола этаяпмиз.\nБиз инсоннинг ҳаёти давомида унга кўмак берадиган, йўл кўрсатадиган рамз ва белгилар тўғрисида кўп гапирдик. Айниқса, унга амал қиладиган кишининг ҳаёти қанчалар қизиқ кечиши хусусида. Коэльога берган илк саволни ўзим ўйлаб топганим йўқ. Уни асосан “Алкимёгар” романи ҳақида эшитган, лекин ҳали ўқиб улгурмаган кишилар ҳар доим беришади:\n— Паулонинг китоблари нима ҳақда ўзи? Улар нимани ўргатади?\n— Авваламбор шуни айтиш керакки, мен бировга ниманидир тушунтириш ёки уқтириш, нима қилиш ва уни қандай амалга оширишни ўргатиш учун ёзишни бошлаганим йўқ. Мен асосан ўзим учун ва ўзим ҳақимда ёздим. Қоғозга бирор нима қоралаш менга кўпроқ ўзимни англашга хизмат қилади, юрагимдаги яширин томонларни кашф этади. Иккинчидан, одамларда ижодимга нисбатан ҳақиқатан ҳам ишонч ҳосил қилиши мумкин бўлган ягона нарса — бу шахсий тажрибам. Севиб ўқийдиган китобларим — қалбим қўридаги ҳаракатларнинг зоҳирий аксини кўрадиган асарларим. Эҳтимол, улар ҳали бундан илгари ҳам хаёлимга келмаганларидир. Яъни атрофингда сендан бўлак яна кимдир бор. У ҳам сен каби сезгир. Алал оқибат шу нарса аён бўладики, қайсидир Ёзувчи ҳам сенинг ҳисларингдан бохабар. Сен ёлғиз эмаслигингни фаҳмласанг, бу орзуларингнинг рўёбга чиқишида куч бағишлайди. Орзуингга эришиш учун барча ирода ва қобилиятни ишга соласан. Ўз-ўзига ишончсизлик билдирадиган кишига китобларимнинг охирида доим: “Ишон, сен ёлғиз эмассан! Сендақалар кўп. Фақатгина ўз орзу ёки мақсадингни ёдда тут ва унга тўғри йўл билан одимлаб бор. Мана шу тариқа сен бирор нарсага етишишинг мумкин”, — дейман. Мазкур жараёнда танҳо эмасликни ҳис қилиш, айниқса, муҳим. Буларнинг бари инсоннинг одамларга ва ҳаётга бўлган муносабатини ўзгартиради.\nКитобларимга келадиган бўлсак, улар нимадир ўргатишга қодир деб ўйламайман. Мен шунчаки рамзларни ифодалайман. Умуман олганда китоблар — бу одамлар аллақачон билган нарсаларини эслашга кўмаклашадиган катализатор. Биз рамзий дунёда яшаймиз. Бутун ҳаётимиз — рамз, ишоралардан иборат. Ҳар қандай инсоннинг ҳар қанақанги ҳаёти — бу белгидир. Ўз олдингизга мақсад қўйсангиз, ҳар қандай яширин белгилар маъносини уқиб оласиз. Уқмайсиз ҳаттоки, улар шундоққина эсингизга келади. Асарларимда асосан кўпчиликнинг ўзи тан олишга ҳадиксирайдиган нарсалар хусусида сўзлайман.\n— Сизнингча, муҳаббат тақдир ва орзу бўла оладими? ЙОки у орзунинг йўлига тўғаноқ бўладими?\n— Муҳаббат ҳеч қачон тўсқинлик қилмайди. Менимча, у — куч. Тўғри, аксарият ҳолларда севги шубҳасиз инсонни фалаж қилади. Айниқса, ота-оналар фаразида фарзандимни шундай тарбияласам, у шу йўлдан борсагина келажакда бахтли бўлиши мумкин деб ҳисоблашади. Шуни ёдда тутингки, эркак ҳам, аёл ҳам оиласини таъминлашга етарли маблағ топа олмасликдан доим ҳайиқади. Аммо сиз муҳаббатнинг нима эканини тўғри тушунсангиз, унинг моҳияти — эркинлик.\nҲаётим давомида турли синовлардан ўтиб, мен ўз олдимга саволни мана бундай қўяман: балки мен кимгадир озор бераяпман? Бироқ мен доим юрак амрига бўйсунаётганимни тахмин қиламан. Оқибатда шунга амин бўлдимки, бу йўлдаги уриниш ўзини оқлади. Одамлар ўртамиздаги муносабатдан нафақат мамнун, балки миннатдор бўлди. Эсингиздами, “Алкимёгар”да Фотима билан Сантьяго учрашганида бир-бирига худди мана шу саволни беради. Ва агар ёдингизда бўлса, Яратганга шукрлар бўлсинки, Сантьягони муҳаббат ҳисси ҳеч қанақанги фалаж ҳолига олиб келмайди.\n— Инсон ўзини топганидан сўнг, яъни орзуси ушалганидан кейин нима бўлади?\n— Буни сизга шахсий тажрибам мисолида айтиб бераман. Мен келажакда Ёзувчи бўлишни орзу қилардим ва ҳаётимнинг маълум бир босқичида бунга астойдил киришдим. Ёзувчилик фаолияти бошланди. Ёзувчи бўлиш нима дегани? Бу ҳар доим тинимсиз китоблар ёзиш, янги қўнғироқларни қабул қилиш демакдир. Орзунинг моҳияти сиз унга доим талпинишингиздадир. Тўғри, аксарият одамлар кўпроқ моддий орзулар ҳақида бош қотирадилар. Лекин биз сиз билан ҳозир руҳий, маънавий орзулар хусусида — ҳаёт ҳақида гаплашаяпмиз.\nОрзу — бу сизнинг ҳаётдаги мавжудлигингиз моҳиятини ифодаловчи чизиқдир. Сиз бу чизиқ билан яшайсиз ва унга эргашиб борасиз.\n— Ҳаётда кўпроқ нимани билган муҳим?\n— Сизнинг орзу-мақсадингиз нимадан иборат эканини, фақат шу.\n— Сизда баъзан “Мен одамлар англамайдиган нарсалар тўғрисида ёзаётганим йўқ” деган тушунча пайдо бўладими?\n— Ҳеч қачон. Китоб ёзиш зарурати туғилганда ўз танловингизни рўёбга чиқариш муҳим аҳамият касб этади. Агар мен трагедия ҳақида гапирмоқчи бўлсам, у ҳолда “Бешинчи тоғ” дагидек фожиа муаммоси билан чекланишим керак. Агар мен хилма-хиллик, одамлар ҳар хил бўлиши лозимлиги ҳақида тўхталсам, бу масала билан “Вероника ўлмоққа аҳд этди” китобимда шуғулланаман. Ёзган ҳар бир китобим бу ўзимни англашга бўлган уринишдир. Ахир бошқалар қўлига етиб бормаган, ҳали нашриётга топширилмаган китобимнинг биринчи ва ягона ўқувчиси ўзим бўламан.\n— Асар ёзаётганингизда китобхонлар билан қанчалик даражада ҳисоблашасиз?\n— Мен ҳеч қачон қаҳрамонларга аниқ, батафсил чизги бермайман. Деталма-деталь тасвирлаш менга хос эмас. Этказиб берадиган озгина маълумотимдан ўқувчи ўзида мендан кўра кўпроқ тасаввур уйғотишга қодир. Шунинг учун китобхонларимни ҳаммуаллиф деб атаган бўлардим. Ўқувчи бўлишнинг жозибаси ҳам ана шунда. Ўзган асаримга сиз билан тенг аҳамиятлимиз, яъни баб-баравар жавобгармиз.\n— Асарларингиз моҳиятига келсак. Уларда ўзини ўзи англаш мазмуни жуда кучли. Айтинг-чи, саёҳат усули ҳам ўз-ўзини тушунишга хизмат қилиши мумкинми?\n— Бу ажойиб усул. Сиз атрофингизни қуршаб олган одатий ҳаётдан йироқлашасиз. Бундай шароитда ўзингизни одамлар олдидаги мажбурият, вазифалардан халос этиб, умуман нотаниш мамлакатга борасиз. Шунда ўз юртингиздаги ташвиш-у, муаммолар бу ерда унчалик муҳим эмаслиги аён бўлади. Энг муҳими, сиз доимий яшаш тарзингиздан чиқиб, янги ҳиссиётларга рўбарў келасиз. Саёҳат инсонга унинг салоҳияти у тасаввур қилгандан ҳам кўпроқ эканига ишонч ҳосил қилдиради.\n— Китобингиздаги ушбу сатрларга изоҳ берсангиз: “Агар сиз чиндан ниманидир орзу қилсангиз, унга албатта эришасиз. Зотан, бу орзу Олам Қалбида ҳам туғилади ва айни шунинг ўзи сизнинг Эрдаги мавжудлигингиз тасдиғи, сизнинг тақдирингиздир”.\n— Бу жуда мушкул бўлса-да, жавоб беришга ҳаракат қиламан. Олам тушунчаси ахлоқ қоидаларига бироз хилоф. Лекин нима бўлганда ҳам биз ўзимиз истаган, хоҳлаган нарсанинг маҳсули ҳисобланамиз. Қайсидир пайтда бошга тушган ўша бахтсиз ҳаётни ўзимиз танлаганмиз. Сиз учун ҳеч қанақанги Коинот танламайди. Шунинг учун истакларингизга эҳтиёт бўлинг.\n— Танлаш эркинлиги нима? Тақдир ва олдиндан айтилган қисмат мавжудми?\n— Танлаш муаммоси, эркинлиги инсон дунёга келиши биланоқ уни кузатиб боради. Бу ерда туғилиш, у ерда ўлим. Битта чизиқ бу — заминда қандай яшаб ўтишнинг қисмати. Мана шу сизнинг тақдирингиз. Баъзан бу сизга қимматга тушса-да, унинг уддасидан чиқишга тўғри келади. Шуни айтишим керакки, бу менинг ҳам бошимдан ўтган. Сиз бу тўғри чизиқдан бирор нарсадан қўрққанда ёки гуноҳ иш қилганда чалғишингиз мумкин. Шу боис инсон ҳеч қачон унга тўғри қараб ҳаракатланмайди. Асосий чизиққа эришишнинг ҳар хил имкониятлари мавжуд. Сиз йўналишингизда эгри юришингиз мумкин, лекин ҳаракатингиз фақат олға бўлади. Йўлингиз қанчалар ўнқир-чўнқир бўлмасин, у барибир охир-оқибатда ҳаммамизга маълум ўлим билан тугайди. Исталган пайтда сиз асосий чизиққа қайтишингиз мумкин. Бунда сиз ҳаёт қувончларини ҳис қилишингиз, умуман бу Оламда мавжудлигингизни тасдиқлайдиган турмушдан баҳраманд бўласиз. Ортингизда эса доим шу тушунча қолади — ҳаёт йўлини танлаш, ўз тақдирингизни яратиш имконияти. Бунинг иложи якуний чизиқ бошланганда — ўлим яқинлашганда тугайди. Ўлимдан сўнг сизда танлаш эркинлиги қолмайди. Танлаш ҳуқуқи тугалланмас ҳисобланмайди. Бош танловни амалга ошириш учун авваламбор, сизда бунга нисбатан кучли мойиллик, истак зарур. Шу тариқа ўз тақдирингизни белгилаб, тўғри йўналишга қадам ташлайсиз. Бу танловни 38 ёшимда юзага чиқардим. (Мен болаликдаги Ёзувчи бўлиш орзуим ҳақимда гапираяпман).\n— Асарларингизга ишонч билдириш мумкин бўлган, яъни аслиятдан оҳорини тўкмай таржима қиладиган таржимонни қандай топасиз?\n— Шундай тиллар борки, мен уларда ҳаттоки исмимни ўқий олмайман (масалан, рус ва япон тили). Шунинг учун шартнома тузилганда бунда нафақат моддий манфаатларни, балки ахлоқий мажбуриятларни яхши тушуниш зарур. Сиз нашриёт тавсия қилган таржимонга асарингизнинг оригиналлигини сақлаб қолишига ишонч ҳосил қилишингиз керак.\nПауло Коэльо нима ҳақда ёзади? Ёзувчининг айтишича, у орзу тўғрисида, энг муҳими уни билиш, орзу сари талпиниб, ҳеч қачон ортга чекинмаслик хусусида ёзади. Шуни ҳам унутмаслик керак-ки, ҳар бир инсон — бу Нур аскари. Лекин ҳамма буни англамайди. У китобхонга «Сен ким?» деган саволни ўртага ташлаб, ингичка ёғоч тахтага қора сиёҳ билан «чўпон», «менежер», «танкчи», «вазир», «гармончи» деган Ёзувга боқишга ундайди. У ерда ким яширинган дейсизми? Бу албатта, сиз — китобхон, Қалб бўлиб чиқасиз. Бу дунёга келган ёрқин, ўлмас Қалб.\nРус тилидан Шаҳобиддин Расулов таржимаси\n← Аввалги Аввалги Саъди Сирожиддинов (1920-1988)\nКейинги → Кейинги: Ғафур Ғулом. Бизнинг саломимиз (1958)


Академияда ҳудудларни иқтисодий ривожлантириш масалаларига бағишланган тренинг ўтказилди | Давлат бошқаруви академияси\nШу йилнинг 10-12 май кунлари Германия халқаро ҳамкорлик жамияти (GIZ) билан ҳамкорликда Академиянинг профессор-ўқитувчилари учун “Ҳудудларни иқтисодий ривожлантириш” мавзусида тренинг ўтказилди. Мазкур тренингда германиялик мутахассис Франк Велтринг иштирок этди. Тренингдан кўзланган асосий мақсад – ДБА ўқитувчиларининг ҳудудлар иқтисодий тараққиётини таъминлаш масалалари бўйича малакасини ошириш ҳамда мазкур мавзуга оид махсус ўқув курсини ишлаб чиқиш.\nЎтказилган тренинг доирасида Ф.Велтринг ҳудудлар ривожланишига оид Германия тажрибаси билан ўртоқлашди. Ҳудудлар ривожланишининг ҳолатини чуқур ўрганиш кераклиги, бунда муайян ҳудуднинг ўзига хос жиҳатлари инобатга олиниши зарурлиги немис эксперти томонидан алоҳида таъкидлаб ўтилди.\nЎзбекистонга ташрифи давомида Ф.Велтринг ҳудудларни иқтисодий ривожлантиришга оид янги ўқув курсини Академия ўқув дастурига киритиш бўйича бир гуруҳ ўқитувчилар билан ҳамкорликда иш олиб борди. Мазкур янги курс тингловчиларда ҳудудларда иқтисодий ривожланиш ҳолатини таҳлил қилиш ва ҳудудларнинг рақобатбардошлигини таъминлаш каби амалий кўникмаларини шакллантиришга йўналтирилади.


Ортиқча вазнни камайтиришнинг "янги усули" топилди » Ўзбекистон янгиликлари – Zamin.uz\nОртиқча вазнни камайтиришнинг "янги усули" топилди\nСайёр нервнинг музлатилиши иштаҳа пасайишига олиб келади ва ортиқча вазнга қарши курашда ёрдам беради, дея аниқлашди америкалик олимлар гуруҳи. Бу ҳақида Интервенцион радиология жамиятининг журналида маълум қилинди, деб ёзади Кун нашри.\nБуффало (Нью-Йорк штати)даги Эмори Университети Тиббиёт мактаби ва Пенсильвания штати Университети Тиббиёт маркази ходимлари биринчи ва иккинчи даражали семизликдан азият чекувчи ўн бемор иштирокида тадқиқот ўтказишди.\nУларнинг ҳар бирига мияга очлик ҳақидаги сигнални йўлловчи сайёр нервнинг орқа танасини музлaтиш муолажаси ўтказилди. Беморларга тиббиёт игналари санчилди ва криоген аргон ёрдамида нервнинг муайян қисми музлатилди. Шундан кейин олимлар 90 кун давомида уларнинг аҳволини кузатишди.\nТадқиқот натижаларига кўра, тажрибанинг барча иштирокчилари иштаҳа пасайишини қайд этишган. Беморлар вазни 3,6 фоизга камайган, тана индексининг ортиқча кўрсаткичлари эса 14 фоизга пасайган.\nСайёр нерв музлатилганидан кейин ҳеч қандай салбий асорат ва таъсирлар кузатилмаган. Тадқиқотчиларнинг таъкидлашича, муолажа хавфсиз ҳисобланиб, реал натижалар беради.\n"Тиббий адабиётларнинг кўрсатишича, ортиқча вазндан халос бўлишга оид дастурларнинг аксарияти муваффақиятсиз бўлиб чиқади, айниқса одамлар таом истеъмолини камайтиришга ҳаракат қилишаётганида", - дейди тадқиқотнинг бош муаллифи Дэвид Пролого.\nОлимнинг сўзларига кўра, мазкур тадқиқот бўш ошқозон мияга узатувчи сигнални камайтиришга йўналтирилган.\nТадқиқотчиларнинг таъкидлашича, ушбу изланиш дастлабки бўлиб, кейинчалик кўпроқ беморлар иштрокидаги синовларни талаб қилади.\nБош саҳифа » Тиббиёт » Ортиқча вазнни камайтиришнинг "янги усули" топилди\n12:01 Хитойлик олимлар озишда қаҳвадан ишончли ёрдамчи йўқлигини аниқлашди…


Шавкат Мирзиёев АҚШ Конгресси делегациясини қабул қилди / Ўзбекистон янгиликлари, энг сўнгги хабарлар\nСИЁСАТ 0 Шархлар 994 кўрилди\nШавкат Мирзиёев 19 ноябрь куни конгрессмен Трент Келли бошчилигидаги АҚШ Конгресси делегациясини қабул қилди. Пезидент матбуот хизмати бу ҳақда хабар берди.\nДавлат раҳбари таркибида АҚШ Вакиллар палатаси аъзолари Висенте Гонсалес, Рональд Эстес, Рожер Маршалл ва Женнифер Гонсалес Колон ҳам бўлган делегацияни самимий қутлар экан, конгрессменларни АҚШ парламентига оралиқ сайлов муваффақиятли ўтгани билан табриклади.\nПрезидент АҚШ Вакиллар палатасида конгрессменлар Т.Келли ва В.Гонсалес раҳбарлигида «Ўзбекистон бўйича кокус» ташкил этилганини мамнуният билан қайд этди. Ушбу механизм муносабатларни ҳар томонлама кенгайтириш ва аниқ иқтисодий лойиҳаларни илгари суришда самарали омил бўлиб хизмат қилишига ишонч билдирилди.\nПрезидентнинг кенжа куёви Ҳабиб Нурмагомедов билан машғулот ўтказди