Ёлғон салтанати - «HARAKAT» XABAR AGENTLIGI :: Independent News Agency Harakat. Узбекистан, новости Узбекистана, политика Узбекистана, оппозиция Узбекистана\nЖурнал Ҳаракат №4 (55) 2005. Биз яшаятган жамият\nАбдураҳим Маманов - Ёлғон салтанати\nБир куни Исо ёзига чиқти. Бир тулки кўрди, инидан чиқар. Исо айди: «Тулкиники эви бор, тақи Исонинг йўқ». Халойиқ эшитиб айдилар: «Биз сенга бир эв қилалинг». Айди: «Молим йўқ». Мол йиғдилар. Айдилар: «Не ерда қилалинг?». Исо тенгиз қирғоғиға борди. «Бир қум уза қилалинг» теди. Айдилар: «Мунда эв турарму?». Исо айди: «Оқил дунёда эв қилурму?».\nҲикоятда келтирилган эв-уй-жойдан мурод – ўткинчи дунёнинг орзу-ҳаваси, бойлик, мартаба, ҳокимият.\n«Бир қум уза қиламиш». «Мунда эв турарму?» демоқдан мақсад эса ёлғон устига қурилган бойлик, мартаба, ҳокимиятнинг умри қум устига қурилган уй-жой каби эканлигига ишорадир.\nЁлғоннинг умри қисқалигини, ёлғон бир кунмас бир кун ўз эгасини шарманда қилишини ҳамма билади. Аммо бари бир ёлғон тўқилаверади.\nХўш, нима учун?\nДемак, одамларни ёлғон тўқишга мажбур қиладиган, бизни ёлғонга муҳтож қилиб қўядиган бирор бир сабаб, биро бир бир муҳит бор эканда.\nҚўлимизда ана шундай ёлғон намуналаридан бири турибди: Ўзбекистон тарихи. Миллий истиқлол даври. 11-синф учун дарслик\nҚурама тилли муаллифлар\nБу китобда келтирилган фикрларни таҳлил қилишга ўтишдан олдин унинг тили, ифода услуби ҳақида тўхталиб ўтмоқчимиз; негаки, китоб ҳар ҳолда дарслик сифатида тақдим этилган, дарслик эса тили, ифода услуби жиҳатидан маълум талабларга жавоб бериши керак.\nҚўлимиздаги китоб эса бу жиҳатдан ўзининг дарслик деган номига унча мос тушмайди. Унда маъносини илғаб олиш мушкул бўлган жумлалар, сўзларни бир-бирига елимлаб ёпиштирилишга муҳтож атамалар, бегона, чет сўзларни ўринсиз ишлатиш ҳолларига дуч келамиз.\nМасалан, 5-бет: «Ана шунда кишини фикрлашга, ўтмишни идрок қилиб, келажакни ақл йўриғи билан белгилашга ёрдам беради».\nЭҳтимол, муаллифлар бу жумлада нима демоқчи бўлаётганларини ўзлари тушунсалар керак. Аммо улар дарслик ёзаётганларини унутмаганларида эди, эҳтимол жумлани сал равонроқ ифодалашга бурчли эканликларига иқрор бўлармидилар.\n7-бет: «Бу халқимизга аждодлар орқали минг йилликлар қаъридан бизгача етиб келмоқда». Бунақа пойинтар-сойинтар «тушунтириш» дарсликка эмас, тўй-базмларнинг охири, яъни якунловчи қисмида ярашади.\nЯна ўша 7-бет: «Туркистон тарихий ривожланишининг ҳамма босқичларида турли шаклда бўлинишларга, халқи эса ўзгалар томонидан таҳқирланишга, камситилишларга дучор бўлган.»\nАна энди муаллифларнинг «ҳамма босқичларида» деганида нимани назарда тутаётганлиги тўғрисида фол очаверинг. Агарда менга ўхшаган бирортаси: «Тақсир, «ҳамма босқичларида» деганингиз ҳамиша дегани бўлади, бу гапингиздан Туркистон ҳамиша бошқаларга қарам бўлиб келган деган маъно чиқади холос дегудек бўлса, турган гапки, муаллифлар «йўқ-йўқ, биз бундай демоқчи эмасмиз, «ҳамма босқичларида» дегани ҳамиша деган гап эмас» деб, мантиқ илмидан баҳс очиб (агар уларда шундай илм бор бўлса, албатта) фикрларини исбот ҳам қилиб беришар. Аммо муҳтарам муаллифлар, шуни унитмаслик керакки, бу дарслик қилни қирқ ёрадирган доноларга эмас (мен ёшларимизни асло камситмоқчи эмасман) бор-йўғи 11-синф ўқувчиларига мўлжалланган. Демакки, унда юқоридаги каби нотўғри хулосаларга туртки бўладиган «кашфиётлар» қанча кам бўлса, шунча яхши.\nМуаллифлар баҳс-мунозарали тушунчаларни дарсликка киритишдан олдин бир ўйлаб олсалар бўларди: ахир бу дарслик бўлса, унда баҳсу мунозарали тушунчалар билан иш кўриш ўринли бўлармикин? Мени тўғри тушунишларини истар эдим: мен баҳсу мунозарадан қочиш керак демоқчи эмасман. Ўқувчиларда баҳсу мунозарага рағбат уйғатадиган дарслик нур устига аъло нур бўлар эди. Мен айтмоқчиманки, ҳар бир баҳсу мунозарали мавзунинг ўз ўрни, ўз майдони бор.\nМасалан 5-бет: «Тарих тафаккур маҳсули» деб ўқиймиз. Агарда бу фикрнинг таг-заминини текшириб борсак, у фалсафадаги икки оқимдан бири, идеалистик оқим зурриёди эканлиги маълум бўлади. Маълумки, фалсафадаги бу оқим намоёндалари дунёнинг аввали-асоси онг, тафаккур деб қабул қиладилар. Шунга биноан тарихни ҳам онг, тафаккур яратади деб ҳисоблашлари бежиз эмас. Бу фикр ҳам яшашга ҳақли албатта.\nАммо ўқувчига тарихни тафаккур маҳсули деб тушунтиришнинг қусурли томони шундаки, бу тушунтириш тарихнинг баъзи бир жиҳатларини тушунтириб бера олмайди.\nМасалан, олимлар эътироф этадиларки, башарият фарзандлари ирқидан ва миллатидан қатъий назар ақл, яъни онг ва тафаккурда тенгдирлар. Бу фикрни муҳтарам муаллифларимиз ҳам инкор этмасалар керак.\nЭнди шундай саволни қўямиз: модомики башарият фарзандлари ақл ва тафаккурда тенг эканлар ер юзида яшаётган турли элатлар ва миллатлар тараққиёт даражаси ўртасидаги фарқнинг сабаби нимада?\nТурган гапки, шовинистлар, ирқчилар, мустамлакачилар бу саволга ҳеч иккиланмай «анавиларнинг тафаккури, онги биздан паст» деб жавоб берадилар. Тарих – тафаккур маҳсули деган фикр эса... бизни ўша ирқчиларга, мустамлакачиларга, шовинистларга бир қадам яқинлаштиради.\nМодомики тафаккур тарихнинг бирдан-бир яратувчиси деб ишонадиган бўлсак, тараққиётнинг қуйироқ поғанасида турган халқларнинг тафаккури ҳам пастроқ бўлади деган қоидани «ҳазм» қилишга мажбур бўламиз.\nЯна бир томони шундаки, тарих – тафаккур маҳсули деган таъриф анчагина мавҳумроқ. Шунинг учун ҳам бу таъриф ўринга «Тарих – инсоният тараққиёт жараёнида босиб ўтган йўл» деган таъриф ўринли бўлар эди. Ана энди кимдир ана ўша инсоннинг моҳияти онг, тафаккурдан иборат, шунинг учун ҳар икки таъриф ўртасида фарқ йўқ дейдиган бўлса, бемалол, баҳслашавериш мумкин. Аммо яна такрор айтаманки, бу баҳсу мунозаранинг ўрни, майдони бошқа, асло дарслик эмас.\n61-бет: «Шундай қилиб ҳуқуқий прецедент рўй беради...». «Ҳуқуқий прецедент» деган ибора махсус адабиётларга мос келса эҳтимол. Аммо ўрта мактаб дарслигига бунақа «соф ўзбекча»ни киритиш инсофдан эмасда энди.\n69-бет: «Унда фуқароларнинг шу соҳадаги сайлов, ҳуқуқий сайловни ўтказиш қатъиятлари ва тартиби...» Бунақа жумлани тузиш учун илмда қай даражага етиш керак экан, билмадим.\nХуллас, асарнинг тилини бошдан оёқ таҳлил қиламан десанг етти асар бўлиши аниқ. Аммо бизнинг асосий мақсадимиз асар тилини таҳлил этиш эмас. Биз қоида тариқасида, йўл-йўлакай 3-4 жумлани таҳлилдан ўтказдик холос. Биз шундай қилишга ўзимизда бир мажбурият ҳис этдик. Чунки Ўзбекистон тарихи ҳақида кўпдан-кўп ёлғонлар битилган бу китобнинг умумий савияси ҳақида ҳам муҳтарам ўқувчиларимиз оз-моз тасаввур ҳосил қилишлари зарур деб топдик.\nСохта демократларми ёки миллий истиқлол фидойиларими?\nДарсликнинг 26-чи §-и қуйидагича сарлавҳа билан бошланади: «Сохта демократларнинг экстримистик йўл билан ҳокимиятни эгаллашга уриниши ва унинг барбод бўлиши».\nХўш, муаллифларнинг фикрича худди ўша сохта демократлар кимлар экан ва улар ҳокимиятни эгаллаш учун қанақа экстримистик йўл тутдилар экан?\nЎқиймиз: «80 йилларнинг иккинчи ярмида собиқ СССР ҳудудида жумбушга келган сиёсий васвасалар ва демократия ўйинлари натижаси ўлароқ Ўзбекистонда «Эрк» демократик партияси, «Бирлик» ва бошқа норасмий ҳаракатлар вужудга келган эди».\nҲозиргина келтирилган кўчирма мавзунинг бош жумласидар. Домланинг илми бисмиллосидан маълум деганларидек, муаллифларнинг мақсадлари ҳам биринчи жумладаноқ маълум бўлди-қўйди.\nДемак уларнинг даъвоси: «Бирлик» Халқ Ҳаракати ва «Эрк» демократик партияси халқимизнинг миллий озодлиги курашчилари сифатида эмас, балки, «сиёсий васвасалар ва демократия ўйинлари» нанатижаси ўлароқ пайдо бўлган.\nБизнинг қўлимизда муаллифларнинг бу даъвосини ҳеч шубҳага ўрин қолдирмай пучга чиқариши аниқ бўлган мантиқий далиллар ва ҳужжатлар етарли бўлсада, аммо биз ҳозирча уларни бир четга қўятуриб, бошқа бир далилдан фойдаланишни лозим топдик. Яъни муаллифлар юқоридаги даъволарига тўғридан тўғри қарши келадиган фикрни қандай ишлатиб юборганлаклари билан ҳурматли ўқувчини таништирамиз:\n«Ана шундай пайтда (яъни демократик ўзгаришлар учун ноқулай пайт эди демоқчи) «Эрк» демократик партияси мустамлакачи ҳокимиятга нисбатан қандай позицияда турган бўлса, мустақил давлат ҳокимиятига ҳам худди шундай позицияда турди».\nДарсликдан келтирилган бу икки кўчирма бири иккинчисини инкор қилаётганлигини наҳотки муаллифларнинг ўзлари сезмаган бўлсалар? Сезган бўлишлари керак...\nХалқимизнинг асрий орзу-умиди бўлган миллий озодлик курашчиси сифатида майдонга чиққан «Бирлик» Халқ Ҳаракати ва «Эрк» демократик партияларини обрўсизлантиришни мақсад қилиб олган муаллифлар «Бирлик» ва «Эрк» демократик партияларини сиёсий васваслар, демократия ўйинлари натижаси ўлароқ майдонга чиқди деб кўрсатган бўлсалар, кейинги кўчирмада келтирилган жумлада бу ҳаракатларнинг миллий истиқлол курашчиси бўлганлигини тан олмоқдалар. Яъни уларнинг мустамлакачи ҳокимиятга қарши курашганлигини тан олмоқдалар.\nАгарда муаллифлар масалага холис ёндашишга ҳеч бўлмаганда уриниб кўрганларида эди, «Бирлик» Халқ Ҳаракати ва «Эрк» демократик партияси «...собиқ СССР ҳудудида жумбушга келган сиёсий васвасалар ва демократия ўйинлари натижаси ўлароқ...» эмас, балки халқимизнинг миллий истиқлол учун кураш яловбардори сифатида майдонга келганлигини аввал бошданоқ эътироф этган бўлар эдилар.\nБироқ дарслик муаллифлари ҳар қандай йўл билан бўлсада, «Бирлик» Халқ Ҳаракати ва «Эрк» демократик партияларини обрўсизлантиришни мақсад қилиб олганларки, буни «исботлаш» учун уларнинг фаолиятига қуйидагича баҳо берилади:\n«Бироқ бу фаолият ҳар томонлама асосланган талаблар, ҳукумат даражасига кўтарилган сиёсий нуфуз ва ақл-идрок кўриги сифатида эмас, балки даҳанаки жанглар, эҳтиросли шиорбозликлар, ибтидоий ҳайқириқлар шаклида дунёга келди».\nБошқаларини қўятуриб энг аввало «...ҳукумат даражасига кўтарилган сиёсий нуфуз...» деганда муаллифлар нимани назарда тутаётганларини англашга уриниб кўрайлик: турган гапки, бунчалар «чиройли» тўқилган ташбеҳнинг асл маъносини муаллифларнинг ўзларидан бошқа киши тўла англаши даргумон. Бизда тахмин қилиш имконияти бор холос: бизнинг тахминимизча, муаллифлар юқоридаги иддаолари билан, «Бирлик» Халқ Ҳаракати ва «Эрк» демократик партияси намоёндаларининг сиёсий савияси ҳукумат даражасига кўтарила олмаган эди демоқчига ўхшайдилар.\nБу ташбеҳдан ҳам, жумланинг бошқа иддаоларидан ҳам ҳақорат ҳиди уфуриб турганлигини пайқаш қийин эмас. Бу ҳақоратлар муаллифларнинг виждонига ҳавола. Аслида бу ҳақоратлар муаллифларнинг қўлида ўз фикрларини исбот қила оладиган салмоқли далил йўқлигидан далолат беради холос. Агар уларнинг қўлларида далил бўлганида эди, ҳақорат ўрнига далилни рўкач қилишган бўлар эдилар. Шундай қилиб муаллифларнинг фикрича «Бирлик» ва «Эрк» намоёндаларининг сиёсий нуфузи ҳукумат даражасига кўтарилган эмас. Аммо уларнинг қўлида мазкур даъвони исботлайдиган далил йўқ. Мен далил деганда ҳақорат ва сафсатани эмас, балки ҳақиқий далилни, масалан, бирор-бир масала юзасидан икки томон, мухолифат ва ҳокимият тутган йўлни холис, бетараф туриб таҳлил қилишни тушунаман.\nМуаллифлар нега бундай далил қидириб ўтирмаганларининг сабаби аён; агарда улар бирор-бир масалада ҳар икки томон тутган йўлни таққослаш йўлидан борганларида ҳеч бир фойда топмаган бўлар эдилар.\nМуаллифлар ўзлари истамаган ҳолларида «Бирлик» ва «Эрк»нинг миллий мустақиллик курашчиси эканлигини бир неча ўринда тан олишга мажбур бўлганликларини кўриб чиқдик.\nХўш, худди ўша 90 йй.нинг бошида «Бирлик» ва «Эрк» миллий истиқлол шиори билан чиққан пайтда Ўзбекистон ҳукумати қандай йўл тутган эди?\nАлбатта бу саволга муаллифларимиз «ундоқ бўлган эди, бундоқ бўлган эди» деган узундан-узоқ сафсатани рўкач қилишлари турган гап. Аммо бизга сафсата эмас, далил керак. Мана ўша далиллардан бири: бу ўша 90 йилларда Иттифоқ, яъни мустамлакачи ҳукумат томонидан тайёрланган «Иттифоқ Шартномаси»га ҳар икки томон, яъни Ўзбекистон ҳукумати ва мухолифат қандай муносбатда бўлган эди.\nМухолифатнинг муносабати равшан: Иттифоқ Шартномасини на «Бирлик», на «Эрк» қўллаб-қувватлаган эмас.\nҲокимиятнинг Иттифоқ Шартномасига бўлган муносабатини қуйидаги мақтовлардан билиб оламиз: «...Ўзбекистон раҳбарияти... мустақиллик сари дадил қадам қўяётганлигини 1991 йил 17 мартда бўлиб ўтган умумхалқ референдуми якунларида ҳам кўриш мумкин. 1991 йил 20 февралда Ўзбекистон Олий Кенгашининг Раёсати йиғилиши бўлиб, унда СССР Олий Кенгаши томонидан белгиланган референдумда овоз беришга мўлжалланган асосий бюллетень билан бирга «...Ўзбекистон янгиланаётган Иттифоқ (Федерация) таркибида Мустақил, тенг ҳуқуқли республика бўлиб қолишига розимисиз» деган савол қўйилган қўшимча бюллетень киритишга қарор қилинди. Бюллетендаги ушбу матн ўзгартирилиши мумкин эмас, деб белгиланди».\nҲурматли муаллифлар қош қўяман деб кўз чиқарганларини ўзлари билганмиканлар?\nҚўшимча бюллетень матнини яхшироқ таҳлил қилиб кўрайлик: бу матн орқали Иттифоққа қуйидагича баҳо берилаяпти: яъни у янги, демак у аввалги мустамлакачи Иттифоқдан фарқ қилади. Демак Ўзбекистон бу Иттифоқ таркибида мустақил, тенг ҳуқуқли республика бўлиб қола олади.\nҲар бир тани-жони соғ одам ўз халқининг ана шундай «янгиланаётган» Иттифоқ таркибида мустақил, тенг ҳуқуқли аъзо бўлиб қолишини истмайман дейишга тили бормаслиги турган гап.\nАна сизга «...Ўзбекистон раҳбарияти мустақиллик сари дадил қадам қўяётганлиги...»га далил.\nИттифоқ Шартномаси ҳақидаги Референдумга мана шу мазмунда қўшимча бюллетень киритишдан мақсад фақатгина битта бўлиши мумкин: одамларни Иттифоқ Шартномаси фойдасига ташвиқот қилиш. Аммо дарслик муаллифларининг фикрича: бу мустақиллик сари дадил қадам қўйиш эмиш. Баракалла, деяверасиз.\nҒаразли мақсад, ғаразли мушоҳада кишини чалғитади. Дарслик муаллифларининг қатор-қатор «кашфиётлари» бунга яхшигина мисол бўла олади.\nУлар воқеа-ҳодисаларни ҳолис таҳлил қилиш ўрнига нима қилиб бўлса ҳам ҳукуматни оқлаш, мухолифатни эса бадном қилишга уринадилар. Натижа эса кўриб турганимиздек, кўпинча тескари бўлиб чиқади: муаллифлар бир неча ўринларда қош қўяман деб кўз чиқарганлар. Дарслик муаллифлари мухолифатнинг «сохта демократлар» эканлигини исботлаш учун ҳақоратдан бўлак ҳеч бир далил топа олмайди: «демократия ишқибозлари», «демократия жарчилари», «нодир истеъдод эгалари», «ҳаётдан норозилар» ва ҳ.к.\nЮқорида айтилганидек, улар учун «Бирлик» ва «Эрк»нинг дунёга келиши «...собиқ СССР ҳудудида авж олган сиёсий васвасалар ва демократия ўйинлари...» туфайлидир. Дарслик муаллифлари бу истеҳзоли тушунтиришлари билан нафақат Ўзбекистонда пайдо бўлган мухолифатни, балки ўша йилларда бутун Шарқий Оврўпо ва СССР ҳудудида ташкил топган миллий озодлик ва демократия кучларини камситаётганликларини ўзлари сезадиларми?\nДарҳақиқат, ўша даврда бутун Шарқий Оврўпо мамлакатлари, Болтиқбўйи ва Кавказорти минтақаларида жуда катта обрў-эътибор қозонган миллий озодлик кучлари-халқ ҳаракатлари пайдо бўлган эди.\nАгар дарслик муаллифларига ишонадиган бўлсак, демак ўша ҳаракатларни ҳам демократия ўйинлари ва сиёсий васвасалар натижаси деб ҳисоблаш керак эканда?\nҒаразли ният кишини нималарга дучор қилмайди?\nАммо тан олиш керакки, бизда, яъни Туркистонда миллий озодлик ҳаракати Болтиқбўйи, Шарқий Оврўпо минтақаларида бўлгани каби бутун жамиятни бирлаштирган яхлит кучга айлана олмади. Бунинг энг асосий объектив сабаби Шарқ ва Ғарб халқлари менталитети – ижтимоий характерлари ўрасидаги тафовутда деб биламан.2)\nМуаллифлар мавзуни қандай белгилаганларига яна бир бор эътиборингизни қаратмоқчиман: «Сохта демократларнинг экстримистик йўл билан ҳокимиятни эгаллашга уриниши ва унинг барбод бўлиши».\nСохта демократлар дегани, аслида, миллий озодлик ва демократия учун курашганлар эканлигини озми-кўпми кўриб ўтдик. Ана энди ана шу «сохта демократлар» қандай қилиб, қанақа «экстримистик йўл» билан ҳокимиятни эгаллашга уринганлари билан танишиб чиқайлик.\nҲа, ишонаверинг, дарсликда шундай кичик сарлавҳа бор. Албатта бундай сарлавҳани ўқиганингиздан кейин каллангизга дарҳол «демак Ўзбекистонда ҳокимиятни қурол кучи билан ағдаришга уриниш бўлган эканда» деган фикр келиши табиий. Ва бу «тўнтариш»нинг қачон, қаерда бўлганлигини тезроқ билишга ошиқиб, сатрларни кўздан кечирганингизда «тўнтаришга уриниш» ҳақидаги афсонага дуч келасиз:\n«Мустақиллик эълон қилингач, орқада писиб ўтириб зимдан ишлаётганлар аста-секин бош кўтардилар.»\n«Бу борада Ўзбекистон Олий Кенгашининг 1991 йил 18-21 ноябр кунлари бўлиб ўтган VIII сессияси Ўзбекистон тарихида алоҳида воқеа сифатида муҳрланди. Айни ана шу сессияда бир гуруҳ сохта демократлар очиқдан-очиқ бош кўтардилар. Турли томондан сўз олиб, сессия кун тартибини бузиш, унга қўшимчалар киритиш баҳонасида бир-бирига тўғри келмайдиган муаммоларни кўтариб чиқишга интилдилар».\nБу сатрларни ёзган кишининг дунёқараши қандай эканлигини англаб олиш учун шу келтирилганларнинг ўзи кифоя: қаранг-а, даҳшат: бир гураҳ ...сохта демократлар сессия кун тартибини бузишга уринибдилар. Мана буни тўнтаришга уриниш деса бўлади!\nДарҳақиқат, халқ вакиллари – депутатларга қўғирчоқ сифатида қарайдиган ҳокимят нуқтаи назаридан қараганда бир гуруҳ сохта демократларнинг турли томондан сўз олишлари, сессия кун тартибини бузишга уринишлари, кимларгадир, қандайдир кесатиқли саволлар қўйиши – жуда катта беадаблик, ҳатто тўнтаришга уриниш деб баҳоланиши турган гап. Аммо масалага демократик қадриятлар нуқтаи-назаридан қаралганда-чи?\nАслида муаллифлар «бир гуруҳ сохта демократлар...» деб таърифлаган одамлар сессияга осмондан тушмаганку? Улар депутатлар, яъни халқ вакиллари эмасми?\nДепутатнинг вазифаси ўзини сайлаган халқ манфаатларини ҳимоя қилиш. Ва бу иш осон эмас. Сессияда мудраб ўтирадиган депутат-халқ вакили билан ҳақиқий депутат-халқ вакили ўртасида ер билан осмонча фарқ бор. Халқ манфаатини ҳимоя қилиш учун кимлардир билан тортишиш, сўз берилмаганда ҳам сўз олиш, кимларгадир «кесатиқли» (ҳокимиятга ёқмайдиган савол ҳар қанча ўринли бўлмасин у кесатиқли туюлиши тушунарлидир) саволлар қўйиш керак бўлади. Демократик мамлакатларнинг парламентларида бундай тортишувлар, эҳтиросли даҳанаки жанглар парламентнинг нормал ишлаётганидан гувоҳлик берувчи аломат саналади.\nАммо ҳокими мутлақликка ўрганган ва бир умр шу тартиб-қоида, шу турмуш тарзини сақлаб қолиш орзусида бўлганлар учун бундай тортишув тўнтаришга уринишдан бошқа нарса эмас.\nАжабланарлиси шуки, муаллифларнинг даъвосича: «Ўзбекистон давлати сиёсий мухолифатнинг бўлишига монеълик қилмайди. Мухолифат мавжуд сиёсий кучларни тарозига солиб турадиган, жамият тараққиёти мувозанатини сақлаб турадиган, унинг равнақи, янгидан-янги тамойилларини ишлб чиқишга даъват этадиган ижобий воқеъликдир».\nДемак Ўзбекистон давлати сиёсий мухолифатнинг бўлишига монеълик қилмайди.\nАммо бу мухолифат, биринчидан, «Бирлик» ёки «Эрк» бўлиши мукин эмас.\nИккинчидан, «тожу-тахт, амалу-курси учун» курашмаслиги, яъни ҳокимиятга интилмслиги керак.\nУчинчидан, мобода депутат бўлиб сайланиб қолса ҳеч ким билан тортишмаслиги, турли томондан сўз олиб ҳокимият эгаларига «кесатиқли» саволлар қўймаслиги керак.\nЛекин шунга қарамасдан бу «мухолифат мавжуд сиёсий кучларни тарозига солиб турадиган, жамият тараққиёти мувозанатини сақлаб турадиган, унинг равнақи, янгидан-янги тамойилларини ишлб чиқишга даъват этадиган ижобий воқеълик...» бўлиши керак.\nАна сизга керак бўлса, буюртма! Ана шундай сиёсий мухолифатни, ҳеч кимнинг мушугини пишт демай мамлакатда «...мавжуд сиёсий кучларни тарозига солиб турадиган, жамият тараққиёти мувозанатини сақлаб турадиган, унинг равнақи, янгидан-янги тамойилларини ишлб чиқишга даъват этадиган ижобий воқеълик...» бўла оладиган сиёсий мухолифатни етти иқлимдан топиб бўлармикан?\n«Бирлик» ва «Эрк» - миллий озодлик курашчилари\n«Бирлик» Халқ Ҳаракати Ўзбекистонда миллий озодлик ғояси учун курашган биринчи қалдирғоч эди.\nТан олиш керакки, «Бирлик» ташкил этилган дастлабки пайтларда, унинг биринчи Ҳаракат Дастурида сёсий мустақиллик шиори йўқ эди. Бу ўз-ўзидан тушунарлидир. Чунки у пайтда бу шиорни ўртага ташлаш учун фурсат етилмаган эди. Аммо «Бирлик» ўз моҳият-эътиборига кўра ўз фаолиятини миллий озодлик курашчиси сифатида бошлаган эди десак ҳеч бир муболаға бўлмайди.\nНегаки, «Бирлик» ўз Дастурида мўлжаллаган муаммолар: пахта яккаҳокимлиги, экологик взиятнинг танглиги, оғир иқтисодий аҳвол, қашшоқлик, ижтимоий ва миллий адолатсизлик - буларнинг барчаси ўз келиб чиқиши жиҳатидан мустамлакачилик сиёсати билан боғлиқ эди. Бинобарин, бу муаммоларни ўртага ташлаш, унга қарши курашиш - ўз моҳият-эътибори билан мустамлакачилик зулмига қарши кураш эди.\nОрадан кўп ўтмай «Бирлик» Халқ Ҳаракати ичида бўлиниш рўй берди. Муҳаммад Солиҳ бошчилигидаги бир гуруҳ зиёлилар «Эрк» демократик партиясини ташкил этдилар.\nКези келганда бир нарсага ҳурматли ўқувчиларнинг эътиборини тортмоқчиман.\nМухолифат ҳақида гап кетганда ҳокимият асосан «Эрк» демократик партиясини рўкач қилади, миллий озодлик курашининг илк қалдирғочи, қолаверса энг асосий кучи ҳисобланган «Бирлик» Халқ Ҳаракати ҳақида эса лом-мим демасликка ҳаракат қилади. Ҳатто улар «Бирлик»нинг Халқ Ҳаракати эканлигини ҳам «унутиб» қўядилар, улар учун «Бирлик» шунчаки норасмий «ташкилот» эмиш холос. Ҳатто муаллифлар ҳам мухолифат ҳақида гап кетганда «Эрк» демократик партияси ва «Бирлик» шаклида ёзадилар.\nАслида «Бирлик» Халқ Ҳаракати «Эрк» демократик партиясидан олдин ташкил топган, шунга мувофиқ «Бирлик» Халқ Ҳаракати, «Эрк» демократик партияси шаклида ёзилиши керак эди. Чунки мантиқан олганда аввал юз берган ҳодиса аввал тилга олинади, айниқса дарсликда бундай мантиққа риоя этиш ҳам одоб, ҳам дарслик талаби саналади.\nАммо ҳокимият мухолифат ҳақида гап кетганда нима учун «Бирлик»ни эслашни хоҳламайди?\nБиринчи сабаб шуки, ҳеч ким рақибининг энг кучли жиҳатини тан олгиси келмайди, балки унинг иккинчи, учинчи даражали сифатларини «тан» олади холос.\nМен бу билан «Эрк» демократик партиясини камситмоқчи эмасман. «Эрк» дастлабки пайтда «Бирлик»дан ажралиб чиққан зиёлиларнинг кичикроқ гуруҳи сифатида иш бошлаган бўлсада, кейинроқ сон жиҳатидан анча ўсди. Партия раиси М.Солиҳнинг баёноти бўйича 1992-93 йилларда «Эрк» сафида 57 минг аъзо бўлган.\nАммо «Эрк» ҳеч қачон на аъзоларининг сони, на омма орасидаги мавқеи жиҳатидан «Бирлик»ка тенглаша олмас эди. Чунки «Бирлик» миллий-озодлик курашининг илк қалдирғочи бўлиши билан бирга, у «Эрк»дан фарқли равишда партия эмас, балки Халқ Ҳаракати шклида дунёга келган, бошқача айтганда «Бирлик»нинг ижтимоий таянчи «Эрк»га насбатан анча кенг қамровли эди.\nЮқорида тилга олинган биринчи сабабнинг психология билан боғлиқ жиҳати шуки, рақибнинг кучли томонини «кўрмаслик» ёки беписанд қараш билан киши ўз-ўзига тасалли, далда беради.\nИккинчи сабаб: Бўлиб ташла ва ҳукмронлик қил. Ҳукуматнинг мухолифат сифатида «Эрк»ни тан олиб, «Бирлик»ни «кўрмай» қолиши «Эрк» ва «Бирлик» ўртасида низо чиқариш учун қилинадиган кўпдан-кўп ҳийлаларидан бири холос.\nХудди ўша йиллари ҳукумат «Бирлик» ва «Эрк» ўртасида низо-жанжал чиқаришга уринган, аммо бундан натижа чиқмаган эди.\nБиз юқорида дарслик муаллифлари «Эрк» мустамлакачи ҳокимиятга қарши курашганлигини тан олишга мажбур бўлганлиги ҳақида гапирган ва тегишли кўчирмани ҳам келтирган эдик. (Улар фақат «Эрк» деб ёзадилар, «Бирлик» ҳақида нима учун «унутиб» қўйганлари ҳақида айтиб ўтдик).\nАммо «Бирлик» ва «Эрк»ни миллий озодлик курашчиси эканлигини ўзлари истамаган ҳолда тан олишга мажбур бўлган муаллифлар бир неча саҳифани «Бирлик» ва «Эрк»ни камситиш, уларнинг намоёндаларини ҳақоратлаш билан тўлдирибдилар.\nАммо бу ҳаракатлари беҳуда кетганлигини ўзлари сезганмикинлар? Улар «Бирлик» ва «Эрк»ни миллий озодлик учун мустамлакачи ҳокимиятга қарши курашган куч сифатида тан олганларидан кейин, унга ҳар хил бўҳтонлар, сохта ёрлиқлар ёпиштириш, бари бефойда эканлигини англамоқлари зарур эди-ку ахир.\nНегаки, «Бирлик» ва «Эрк»нинг мустамлакачиликка қарши курашганлиги уларнинг қандай куч бўлганлиги ва бўлиб қолаётганлигини яққол исботлайдиган далилдир.\nТарихдан маълумки, миллий озодлик учун кураш ўз сафида ҳамиша миллатнинг энг оқил, жасур, Ватанга, миллатга, халққа садоқатли ўғил-қизларини бирлаштирган. Ўзлари сезмаган ёки хоҳламаган ҳолда ана шуни тан олган дарслик муаллифлари энди уларга ҳар қанча тош-ғишт отсалар отаверишсинларда.\nИнсон шаъни, қадри ҳақида гап кўпу...\nҲурматли дарслик муаллифлари жуда кўп ўринларда инсон қадри, унинг шаъни ҳақида баландпарвоз гапларни ёзадилару, амалда..., амалда ўзлари инсон шаъни, қадр-қимматига қандай беписанд қарашларини уларнинг сўзларидан билиб олаверинг: уларнинг нутқида инсон қадр-қимматини ҳурматлаш, одоб-андишага риоя этиш каби «қусур»ларни кўрмайсиз: улар мухолифат ҳақида эмас, гўёки бир буюм ҳақида гапиргандек гапирадилар, шунинг учун бўлса керак, уларнинг нутқидан ҳақорат ёмғирдек ёғилаверади: уларни такрорлаб ўтиришнинг кераги бормикин?\nҲурматли муаллифларнинг инсонга бунчалар беписанд қарашининг илдизи қаерда?\nКатта арава қаердан юрса, кичиги ҳам шу ердан юради.\nДиктатурага асосланган жамиятда инсоннинг қадру қиммати ҳақида баландпарвоз гаплар қанча кўп бўлса, амалда инсон қадри шунча кам бўлади. Бу исбот талаб қилмайдиган ҳақиқат-аксиома.\nДемократик жамият учун курашдан мақсад айримлар ўйлаганидек қорин учун кураш эмас, энг аввало ҚАДР учун курашдир. Демократик жамият мустабид ҳокимиятдан асосан шуниси билан фарқ қиладики, унда ҳар бир инсон ўз қадр-қимматига эга бўлади.\nДемократик ҳаракатнинг энг биринчи белгиларидан бири баҳсу мунозарада одоб, ахлоқ доирасидан чиқмаслик. Чунки демократик жамият барча синфлар, табақалар, аҳоли қатламларининг манфаатларини уйғунлаштириш, мувозанатга келтириш йўли билангина тантана қилиши мумкин. Ўз манфаатини ҳимоя қилиб баҳсу мунозарага киришган бирон-бир синф, табақа, ҳатто якка шахсни камситиш демократик жамиятга ярашмайди.\n«Бирлик» ва «Эрк» ҳақида ҳақиқат\nБиз «Бирлик» ва «Эрк»ни дарслик муаллифларининг ҳужумидан ҳимоя қилиш учун анча-мунча саҳифаларни қораладик, улар айблаган бўлса, оқлашга уриндик, бўҳтонларини фош қилдик, ҳақоратларини ўзларининг виждонларига ҳавола қилдик, хуллас, муаллифлар мухолифат ҳақида нима деган бўлсалар, биз тескарисини исботлашга ҳаракат қилдик. Аммо бундан «Бирлик» ва «Эрк» ҳеч бир камчиликсиз, қусурсиз экан деган хулоса чиқадими? Беайб парвардигор, бандалари эса хато ва қусурлардан холи эмас.\nМухолифатнинг энг асосий камчилиги менимча ҳокимият билан муросага кела олмагани бўлади. Албатта бунда ҳокимиятнинг ҳам айби бор. Аммо барибир айб мухолифатнинг ўзида ҳам бор деб биламан.\nНегаки, Ўзбекистонда миллий озодлик ва демократия учун курашнинг асосий кучи асло ҳокимият эмас, мухолифат, «Бирлик» ва «Эрк» эди. Бу вазифани уддалаш учун ўзаро кураш эмас, балки бутун жамиятнинг жипслигига эришиш талаб қилинади. Модомики бу вазифа уддаланмаган экан, мухолифат бўлинган экан, жамиятни жипслаштиришга эришилмаган экан, бунда асосий айбдор мухолифатни парчалаганлар, яъни, «Бирлик» ва «Эрк»нинг ўзидир.\nАгарда эътибор бераётган бўлсаларингиз мен ҳам «Бирлик» ва «Эрк»ни баъзи масалаларда (бу масалани баъзи масала эмас, асосий масала дейиш ўринли бўларди) айбдор деб ҳисобламоқдаман.\nАммо мен баъзи масалаларда «Бирлик» ва «Эрк»ни айблаётган бўлсамда, китоб муаллифлари билан менинг мухолифат ҳақидаги фикримиз қарама-қарши ҳолида қолаверади. Яъни, бу муаллифлар фикрича, мухолифат, яъни «Бирлик» ва «Эрк» 80 йилларнинг охирида собиқ СССР ҳудудида рўй берган сиёсий васвасалар ва демократия ўйинлари натижаси ўлароқ...» майдонга келган. Менинг нуқтаи назарим бўйича эса, «Бирлик» Халқ Ҳаракати ва «Эрк» демократик партияси, ўзининг барча камчиликларига қарамасдан, халқимизнинг асрий орзуси – миллий озодлик ва демократия учун курашган куч сифатида майдонга келган ва бугун ҳам шундай куч бўлиб қолаётир.\nЁлғондан воз кечмоқ\nБиз дарсликнинг бир неча саҳифасини таҳлилдан ўтказдик холос. Лекин шунинг ўзиёқ бу китоб бошдан оёқ уйдирма, ёлғон эканлигини кўрсатади.\nБиз ёлғонни қоралаймиз, ростгўйликка даъват этамиз, насиҳатлар қиламиз. Аммо ёлғон барибир тўқилаверади. Нега?\nЎтмиш алломаларидан бири - «Ёлғондан воз кечиш – бу ўз моҳиятига кўра ёлғонга муҳтож қиладиган вазиятдан воз кечишдир» деган экан (К.Маркс). Бунақа сохта, ёлғон-яшиқ «асар»лар бекорга ёзилаётгани йўқ. Тарихни сохталаштиришдан манфаатдор бўлган тузум бор экан, ёлғон тўқилаверади.\nТарих мустабид шоҳлар ўз фуқароларини ёлғон тўқиш билан бўйсиндириб келганиги гувоҳ. Мустабидликка асосланган давлат бор экан ёлғон тўқилаверади.\nБиз мухоифатчилар биз ҳақимизда шунча туҳмат, бўҳтон тўқиган муаллифлардан ғазабланмаймиз, нафратланмаймиз. Чунки беҳуда ҳақоратларига ҳақорат билан жавоб беришни эп кўрмаймиз. Чунки бу бизга муносиб иш эмас. Биз бутун куч-ғайратимизни ана шу ёлғонларнинг асосий ҳомийси бўлган мустабид ҳокимиятдан қутилишга, унинг ўрнида жамиятнинг ҳар бир аъзосининг шаъни, қадр-қимматини ҳимоя қилибгина яшай оладиган жамият қуришга қаратамиз.\n2005 йил, июль\n1 ) Қиссаси Рабғузий. 87-бет\n2 ) Шарқ ва Ғарб менталитети ўртасидаги тафовут сабаблари, Шарқ ижтимоий характерининг ривожланиш қонуниятлари ҳақида қаранг: Яна Шарқ ҳақида. «Ҳаракат» журнали. 2004 й., 4-сон. Яна «Подшолар ҳам ҳавас қилурлар» мақоласи.


Британия генерали Афғонистонда ҳарбийлар сонини оширишга чақирди\n22 май 2022, Тошкент вақти: 02:07\nБуюк Британия қўшинлари қўмондони Афғонистонда халқаро кучлар сонини ошириш лозимлигини таъкидлади.\nАфғонистоннинг Ҳелманд вилоятидан туриб Би-Би-Си радиосига берган интервьюда генерал Ричард Даннат ҳарбийларнинг қайси давлатдан келиши муҳим эмаслигини билдирди.\nУнинг фикрича, ҳарбийлар ҳозирлиги афғон жамиятининг кун кечириши учун зарур шароитни яратиб беради.\nҲозирда Афғонистонда Буюк Британиянинг 9 мингга яқин аскари хизмат қилмоқда.\nСўнгги ҳафта мобайнида мамлакат бўйлаб рўй берган зўравонликларда британиялик 15 аскар нобуд бўлди. Ҳарбийларнинг ўлими эса Британияда "Афғонистондаги урушда ғалаба қозониладими?" деган қизғин баҳсларга сабаб бўлмоқда.


ДОҚЁНУС » MUZAFFAR.UZ\nЧиройда тенги йўқ бу хилқатнинг назари буюк эди. Узун сочлари икки ёнига тушиб, бўлиқ кўкрагини ёпиб турарди. Кўзлари шағамидан таралган нур юракларга кириб борарди. Қадим севгининг вафодор сиймоси сифатда ҳамма уни жаннатдан тўғри чиқиб келганига шубҳаланмасди. Унга фақат Ҳақ эгалик қилиши мумкин, чиройи ва назокати илоҳий, асло ювуқсиз қўллар билан боғлиқ эмасди. Унга ҳар хил ёлғонлар, кўролмаслик, ёмонликлар, ердаги худолар, фиръавн*лар ҳам ўз таъсирини ўтказолмас, ёруғ келажагига ҳеч қандай алдовлар раҳна сололмасди. Виждонини барча нарсадан устун қўяр, ҳатто юлдузларни ҳукумат кучи билан порлайди, деб юрганларнинг ҳам бирор марта илоҳага назари тушса, дунёда Худодан бошқа ҳукмрон йўқлигига ишонтирарди. Уни кўплар Бокиралик илоҳаси, деб чақирарди. Қанча аёллар унга ҳавас билан қарар, оналар қизларини туғилгандан унга атар, қизлик шаънини сақлаш, турмушга узатгунча, никоҳдан кейин Аллоҳ йўлида хизмат қилиши учун ундан дуо оларди. Унинг севгисида ҳеч қачон иккиланиш бўлмаган, муҳаббати билан Ийсо Масиҳ*дек ўликни тирилтирар, қўриқловчи халоскори найза, қилич эмас, Ҳаё эди. Ғурури ва нафсониятини яксон қилмоқчи бўлган эркаклардан фақатгина ҳаё билан ҳимояланарди. У эндигина ўн тўққизда, балким қизлик чоғимда учратганим учун кўзимга атиргул ёки олма гулидек нафис кўрингандир, ҳозир ўтиндек ёниш, яшаш ва сўниш ёшидаманки, уни ичимдан кимдир суғуриб олгандек хумори тутганда кечалари иҳраб-сиҳраб чиқаман, фақат ўйлайман: энди уни қачон ва қаердан топаман?.. Ундан туғилган болаларнинг илиги тўқ, норғул ва ўктамлиги билан Фаришталар юртида донг таратганди. Бирор юмуш билан Садум* шаҳридан ўтганда ҳам Бокиралик илоҳасига хирс билан қарашга бирорта эркакнинг ҳадди сиғмасди. У ҳамма бокираларга устозлик қилар, уларнинг доно таянчи эди. Бирор жойга кетса, ўрнига доим битта ишончли ёрдамчисини сайлаб қолдирарди. Улар ҳаммаси Бокиралик илоҳасини ҳимоялашга қасамёд қилган, агар қасамни бузса исноддан ўлишга ҳам рози эдилар. У оппоқ кийимда кечаси кўчага чиқса, ҳатто ит, мушуклар ҳам либосининг ёрқин рангидан қўрқиб қочарди. Мен уни охирги марта шаҳар касалхонасида хўрланган аҳволда кўрдим. Оломон Азозил*га эргашиб Бокиралик илоҳасининг поклигига шу қадар шубҳа уйғотгандики, у ҳақидаги гап-сўзларни майдалаб чайнаб турли уйдирмалар тўқиб чиқарганига беихтиёр ўзингиз ҳам ишониб қолардингиз. Ҳар кўрганда Худони ёдга соладиган бу малаксиймо қандай қилиб одамлар назаридан қолиб шунчалар аянчли аҳволга тушганига фаҳмим етмаса-да, унинг ўлими ичимдаги Худонинг тугаб бораётганини эслатарди. Мен энди нимага итоат этишни билмай, ваҳшийлик, қувғинлик, маддоҳлик ва ифлослик догмаларининг ҳайқириқлари ва писмиқликлари орасида ўзимни буткул йўқотиб қўйгандим. Ҳар доим ичимдан қуйилиб келадиган мунгли кўз ёшлар, ижод столимдаги газета тахламларидан унинг ёруғ юзини ахтарардим. Ҳурсиз газеталардан эса семиз амалдор амакилар, шаҳар ҳокимлари, чалла муллалару чала олимларнинг ялтироқ суратлари тиржайиб турарди.\nЭркакми, аёлми фарқи йўқ, Бокиралик илоҳаси ёшликда ҳамманинг қалбида бўлади, аммо хиёнат ва сотқинлик билан чиқишолмайди, у танани тарк этганда бутун вужудни оғриқ босади, сўнгра оғриқ ҳамма нарсамизни тортиб олади, борлиғимиз сувда эриган дорилар ва тунги санчиқлар маконига айланади. Сал шамол турса ҳам орзулар шамоллаб қолаверади, ниҳоясиз азоб-уқубатлардан кўр бўламиз, кўрлик алал-оқибат бизни тириклай жаҳаннамга итаради. Мен ҳар қандай ўлимни табассум билан кутиб олишга кучим етади, лекин номуссиз ҳаётга чидолмайман, орсизликни кечиролмайман, юзсизликни кўтаролмайман, бари чидамсизликлардан Бокиралик илоҳаси бутун олиб чиқиши, у билан бирга майсаларнинг енгил нафасидан баҳра олишни, шамолларни тинглашни, ойдин тилаклар билан тонгларни қарши олишни хоҳлардим. Кундуз ҳамма ёнимдан қўлини бигиз қилиб ирганиб ўтса-да, кечаси ўзимнинг кўзимга тик қараб, виждоним олдида бошимни эгмай қониқиш билан айниқса, ички овозда баланд: Ҳа, мен назари пастлар қаршисида улкан кўз ёшларимни майдаламайман!.. Уларга азоб-уқубатларим, оғриқларим барибирмасми?.. Баъзида юракдан қувнаш ёки ниманидир исботлаш учун ўз йўллари, майдонлари, минбарларини ҳам бўшатиб беришади: нима, қафасингдан чиқмайсанми, яйрамайсанми, кулмайсанми, кўнглинг тусаганини қил, қани, югур, қочмайсанми?..\nАхир, мен ҳам Бокиралик илоҳасидек Яратган ҳукмидаман-ку, қафасни бузмоқ керакми?.. Мен ҳеч кимдан қарздор бўлишни истамайман, бундай олижаноб ҳимматлар ёш болаларга асқотади, менга ёрдам берадиган битта имдод бор эди, у ҳам Худо билан кетди!\nШаҳарда ҳамма нарса бузишга мўлжалланган. Шовқин-сурон, тарақ-туруқлардан бошингиз айланади, шу қадар одам бижғиб кетганки, юзлаб илоҳалар ўлган билан ҳеч кимнинг иши йўқ, ҳатто хотирамиздан кўтарилиб улгурган. Лекин Бокиралик илоҳасига нимамиз биландир боғлиқмиз. Шу савол кўп ўйлантиради: У аслида борми, йўқми?.. Нега келиб-келиб Доқёнусга ошиқ бўлди. Доқёнус ким ўзи?.. Ҳавода ҳам аччиқ сигораси ва шайтон суви*нинг ўткир ҳиди уннаб қолган. Қадимми, ҳозирми?... Аёлларни ўзига тортадиган қандай сеҳри борки, барча унга интилади. Нега у қолдирган яра ва оғриқларни даволаб бўлмайди?.. У осмондан тушганми, йўқса, нега пастга тушмайди, эслаганда қонимизни иситма ва қалтироқ босади. Буни англолмасдан Бокиралик илоҳасининг ҳам сочи оқарган, ўттизда қош, киприклари тўкилиб битган, қирқи қийилмай мункиллаб қолганди. Юрагинг қари бўлса, яшашга қийналасан, умуман, юракдан қариш керак эмас, Азизлар!.. Афсус, ўзим ҳам юракдан қариганман, битта шоҳона устунлигим Бокиралик илоҳасидан кўп яшаганимми?.. Бу ахир, жуда кўпдир, жудаям кўп шундайми, дўстлар, шуям инсофданми?.. Ғалатилигим учун урушманг, ақлсизлигимдан ғазабланманг, бу ғаройиб Фаришталар юртида ёлғиз ўзимни гуноҳкор сезиб Бокиралик илоҳасига боқаман:\n-- Эй, бахтсиз Доқёнуснинг қизи, йиғлаб кўнглингни бўшат, қани, бу кўз ёшларинг билан айбингни юволсанг!.. Азоб чекаётганларга қара, ҳар томчи кўз ёши учун сендан қасос олади. О, менинг кичкина фариштам, олти ёшингдан тарбиямга олганман. Кўнгил кўчасидаги қанча Доқёнусларни кўргансан ва тушунгансанки, булар вайрона уйларнинг вайроналари... Сал тегсанг устингга гупиллаб йиқилади. Сени ҳам шу деворлар босиб қолади. Энди мени чақирма, Илоҳангни жони сенда эди, уни асролмадинг, афсусдаман!..\nАвваллари унинг ҳар бир сўзини қулоғимга сирғадек тақиб олардим, энди эса қизиғи йўқ, у оламдан ўтди, унга ҳеч ким ачинмади, ҳикояни бошлаб қўйиб қандай тугатишни билмай қолгандек ўзимнинг ҳам бошим қотган, наҳотки, шу билан ҳаммаси тугаса?.. Ақллироқ ва донороқ сўз айтганим билан у тирилиб келадими?... Ё уни сунъий тирилтириш учун орангиздан бирорта ноёб қаҳрамонни танлашим керакми?... Кейин унинг елкасига ватанпарварликнинг энг шармандали, сийқа юкини, бокираликнинг ёлғон сўз билан ясатилган жасадини ортайми, қонида йўқ покликни танасига сўзлар занжири билан улаб чиқайми?.. Айтинг, сизга қай бири маъқул?.. Ўлганларни тирилтиришми ёки тирикларни ўлдириш?.. Бокиралик илоҳаси ердан кўтарилганда ичимдаги Худо ҳам яраланганди, у қандай қиёфада эди: Маъбудами ёки фаришта?.. Қачондир ҳаётимдан иссиқ қордек ёғиб ўтди-ю, юрагимда жизиллаган изи қолгандек.\nАзиз ўқувчим, Сиз осиёликми, европаликми, барибир ҳаммамизнинг хотимамиз бир: жаннатлик ёки дўзахликмиз! Унгача ўз қобиғимизда безаган дунёни миямиздаги ахлат қутида ташиб юрамиз. Бу ахлат яшиклар кимнингдир узоқдаги даҳшатли хотираларини эслатиб туради, ўлгандан кейин кўпикдек гирдобдан чиқариб ташлайди. Бокиралик илоҳасидан кейин жаннат эшиги ёпилгандек, юрак ичидан қулфланиб қолгану ўзига ҳам очилмасдек, усиз бахт уйғонмасдек, юлдузлар нур сочмасдек, дунё чироғи ўчгандек, мағрурлик сингандек, тонгдаги нурлар олтиндан бўлмас, майсалар ярқирамас, дарё шовқини эшитилмас, буларнинг ҳаммаси кўзимизга кўринмасди. Худо раҳмдиллик билан бокиралик меҳварини асраб қолишга анча ҳаракат қилди, лекин одамлар буни истамади, кучли оёқлари тагида нимжон ва хаста юрагини эзиб ташладилар. У ўзига озгина жисмоний дам бериш учун еттинчи фалакка кўтарилиб кетди, пастда эса қўрқинч ва зулмат оралаб ола-була кемирувчилар авлоди қолди. Бу каламушлар айланиб ичимизга кириб олар, хавфли бурилиш билан йўлда нима дуч келса ҳаммасини кемириб ташлар, орзу, умидлар, фикрларни қанча ғажиб ташласа, бақувват тишлари шунча чархланиб бораверарди. Ҳатто қабристон ёнидан ўтса, ўликлар кафанини судраб чиқадиган даражада очкўз ва ёвуз эди. Чақалоқлар ҳидини туғилмасдан олиб, пана-пастқамларда ўлжасини пойлаб ётарди. Бешикда бурни, қулоғи ва бошидан каламуш тишлаб олган болалар улғайганда ҳам ким нима деса, шуни орқасидан эргашиб кетаверадиган суяксиз ҳашаротлар эди. Уларни бундай оғир зулмдан ўзингга тортиб:\n-- Сен одам зотидансан! Тирик одамсан. Сенга Яратган қалб берган. Нега ҳеч нарсани кўрмайсан, эшитмайсан?.. Кармисан, соқовмисан, телбамисан? Қачон маишатпараст қабилангдан юқорига интиласан, ахир, сен нурдан яралгансан! Ҳатто жаҳаннамни ҳам ақл-идрок бошқаради, у ерда сен сиғинган илоҳларнинг Шоҳи ҳукмдор. У ҳар жойда шоҳдир. Барча шон-шарафлар тахти устида ўтиради. Ҳамма ер Унинг салтанати. Унга менинг ҳам, душманимнинг ҳам сўзи ўтмайди. Сен кутган Исрофил* ҳам Унинг овози билан куйлайди, -- десанг ҳам барибир у сени одам ўрнида кўрмайди. Бокиралик илоҳаси ўз авлодларини бунча майда ҳашаротларга айланиб кетишини қайдан билибди, уларга энг ишончли шогирди Нимфа*ни раҳнамо этиб тайинлади.Таърифлаб бўлмас даражада чиройли, ўлмас кулгулари билан ўзига тортар, қўнғироқ соч бу қизга зўрға ўн саккиз ёш берардингиз. У бутун башариятни азоблар чангалидан қутқариш учун келгандек, аммо ҳайвоний кўринишда жунлари ҳурпайиб турган оломонга яқинлашишга қўрқарди. Йўлида қанчаси ит бўлиб ҳурганларни эшитар, бу итлик уларнинг азалий одати, шу билан кўпларнинг бошларини қотириб шон-шарафга эриштирар, итдек боқиб сўнг еб тугатарди. Нимфадан олдин ҳам яшалган бу саҳнада виждон фақат мунгли қўшиқларда янграр, севги ва чарчамас меҳнатни фақат шоирларгина ҳурмат билан қаламга олар, аслида ҳамма нарса қимматбаҳо буюмдек баҳоланган заминда севги ночор ва хорликда, ибодатлар ҳам икки хил -- жойнамозда Худо, ҳаётда шайтон ҳамроҳлик қиларди. Халқлар на Бокиралик илоҳаси, на Нимфага эргашар, орқасини аямай креслода ўтирган устозларини алқарди. О, булар менинг халқим, деб айтиш осон, авом халққа айлангунча юлдузларга етиб борардингиз, юлдузлар ҳам олис, улар осмон учун шунчаки безак, халқдан эса ўзингизни олиб қочишга кучингиз етмасди. Бу оломон назарида Худо ҳам дунёни зериккандан ўйнаб-кулиб яратиб қўйгандек, айшу ишратга тўла зиёфатлар марҳамат дарёсидан бир томчи, жаннат бу дунёнинг ўзида ҳар хил кўринишда берилган ва буларни ўз вақтида яшаб қолиш одамлар қабиласининг ўлмас шиори эди. Бу ерда ваҳший ҳайвонлар кўп, Нимфа ўзининг учқур отида югурар, қанотлари шамолга урилиб йиқилар, ҳансираб-ҳансираб бирданига нафаси ичига тушиб кетарди. Доқёнус Нимфага атрофидаги шанғи хотинлардан бири сифатида қарар, мағрурлик билан шоҳона кўз ташлаб ўзига бўйсундиришни истарди. Бу қиз даладаги пичанлар орасида ўсган бир тоза гул эди, гўзаллигини кўриб Доқёнус севиб қолди, афсус ва оҳ, шундай қизил гулга қавмидагилар:\n-- О, нозик она Биби Марям* давомчиси, сен мени эшитаяпсанми? Энди эшитасанми? Доқёнуснинг нафаси нимага тегса, ўша нарса бирдан сўлиб қолади. Исми тилга олинганда балиқлар чидолмасдан сувдан чиқиб кетади, чумчуқлар ғазабнок чуғурлашни бошлайди, тунги чаккалакзорни маймун, қўнғир айиқлар ҳам тарк этади. Сен бизнинг номусимизсан. Доқёнус шундай ошиқки, кўрган юпка ортидан қувиб юради, тугатади ва ўлдиради, -- деса ҳам Нимфанинг қулоғига гап кирмасди, барига тупуриб кетишга кучи етмасди. Кўкраги остида кўтариб юрган болада Доқёнуснинг туганмас қони оқарди. Кўчага чиқса ҳамма ундан юз ўгириб:\n-- Қарғишларга қолган Нимфа келяпти, Қочинглар, қадами теккан жойга бало ёғилади, -- деб бир-бирига пичирлар, шундай пайтда Нимфани оламни бузиб бақиргиси келар, девонага ўхшаб гоҳ олдин, гоҳ орқага юрар, у эшикдан-бу эшикка югурар, афсус, уни ҳеч ким эшитишни истамасди. У жазирамада қуриб қолган табиатдек меҳр сувига муҳтож, истаган одам зўрлаб хўрласа ҳам оёғи остига тўкилар даражада кучсизланиб қолган, баҳорда яна беорларча гуллаб берар, йўқ, бу сиз узган гул эмас, қони ичида ғунчадек қотиб қолган исён эди. Бу алдовсиз дунёда фақат о, менинг маишатим, деб гуллар ҳидидан маст, бир оёғи гўрда бўлса ҳам қанча Нимфаларни қаритиб тирикликдан ортиғи билан ўз ҳисобини олган Доқёнусларгина бахтиёр яшарди. Унинг наҳси Нимфа қорнидаги болага урди, дунёдаги нимжонлик ва маймоқлик шу митти гуноҳ туғилгандан кейин бошланди. Доқёнуснинг бу жажжи маймоқ қўл, оёқчаларга қарашга кучи етмай, бошқа шаҳарга кўчиб кетганди.\nҲар бир одам ичида ўзидан катта дев яшайди, уни ўзимиз билмаган ҳолда кўринмас занжир билан боғлаб қўйганмиз, занжирдан бўшаб кетганда, эплаб олмай қоламиз. Орқасидан югурамиз, ушлашга қўрқамиз, аввал итоаткор қулдек хизматимизни қилса, энди ҳар нафас биз унинг хизматкорига айланамиз. Қачонки, Худо ўртага тушмаса, ўз-ўзимизга ёрдам беролмайсиз. Нимфа ўша ҳайвоний хирс билан пошнаси тагида эзиб ташлаган жаннатга қайтгиси келар, энди у биҳишт қайда, қайтиб борганда ҳам дарвозасидан киролмасди. Дунёда табиийликни биргина гуноҳ ўзида сақлаб қолган, ичимизда қуртдек бижирлаб ётибди, у шу қадар ширинки, маймоқ елкаларини силаб-сийпаб тўймайсиз, бошида мукофот бергандек қувонтиради, кейин бирдан ҳаётимизни жаҳаннамга айлантиради.Нимфадан кейин одам зоти ер юзида кўринмай кетди, ёғоч бешиклар каттакон ҳашаротдек тебранар, тағин яна ҳамма шунча гуноҳ ва шундай ифлослик билан Худодан эгилиб сиғиниб жаннатни сўрарди. Оналар муқаддас бокиралик номи билан дунёга келтирган болалар орасидан бирорта авлиё чиқмади. Авлиёлар келадиган йўлни Доқёнуснинг қарғиш теккан мажруҳ авлодлари тўсиб қўйганди. Бокиралик илоҳасига хиёнат қилганлар ҳеч қачон жазосиз қолмайди. У шогирдларига қилган васиятни эсланг:\n-- Вақти келди, сизларни ташлаб кетяпман. Ўтиринглар, эшитинглар, эшитишга мажбурсизлар, фаришта юзли оналар, опа-сингиллар, келинлар! Муқаддас бокираликни ҳимоя қилиш энди сизнинг чеккингизда. Янги туғилган ҳар бир қизалоққа айтинг, у бир пайтлар менинг ёруғ келажагим бўлган. Энди бунақа тозаликни ердан тополмайсиз. Эркаклар аёлларга ёлғон ва куч билан яқинлашади, аёллар ҳам ўз навбатида, шу ёлғон ва кучни ўзига қайтариб ишлатади. Шу билан дунё тугайди.\nНимфа қандай қийналиб жон берганини кўрганингизда эди, кимга қандай ёмонлик қилганини бирма-бир эслади, ўзининг ақлсизлигидан уялаб кетди, гуноҳларидан қаттиқ қўрқди. Одамлар уйқусиз ўтган кунларида чидамсизлик билан ҳар тарафдан Нимфани чақирарди. У ҳаммамизнинг фариштамиз эди. Инсониятнинг келажакка умидини йўққа чиқарган Римни буюк муҳаббатига ишонтирган, паст кўз ёшлардан майдаланиб кетаётган Трояни афсоналарга тўлдирган, ёввойи кўролмасликдан парчаланиб кетган Туронни бирлаштирган маъбуда эди. Нимфага алвидо, деган куним менинг ҳам ичимда Худо ўлди. Усиз ҳам бу ёввойи ўрмонда дунё янгиланди, эски Худодан бошқа ҳаммаси ўзгарди, шу эски Худо ҳам кўп нарсаларни янгилашга қодир эди, сизлар бўлсаларингиз.... -- дея ҳикоясини тугатди у.\n1. Доқёнус -- Юнон мамлакатининг ниҳоятда жоҳил ва золим бутпараст подшоҳи\n2.Садум -- Лут алайҳиссалом яшаган шаҳар. Аҳолиси дунёдаги энг ёмон гуноҳларга мубтало бўлган.\n3. Фиръавн*ларнинг маълум бир даври Тутмос (Тҳутмос) (мил.авв. ХV аср) ҳамда Рамсес II (мил.авв. XIII) даври деган ном билан машҳур. Рамсес II Шомдаги Ҳайсия давлатига қарши уруш олиб боради, уни йўқ қилади. Уларнинг диёрида фисқу фасод, куфр, ширик каби иллатлар ҳаддан ошиб кетган. Бу ишларнинг энг ёмони Бани исроиллик ичида "Яқинда бир ўғил туғилиб, фиръавн ва унинг қавмини йўқ қилади", деган гап тарқалиб, фиръавнлар Бани Исроилда туғилган ўғил болаларни ўлдира бошлайди.\n4. Азозил -- шайтон (иблис) устози бўлган. Биринчи ким томондан исён содир этилганини эсланг, ўша машҳур қиссага ишора.\n5. Исрофил -- охират ҳақида хабар бергувчи фаришта.\n6. Нимфа -- юнон мифологиясида табиат кучларининг аёл образидаги илоҳаси.\nЧоп этилган: 7-04-2021, 22:10\nЧоп этилган: 17-03-2021, 22:57\nЧоп этилган: 8-03-2021, 15:26\nЧоп этилган: 22-12-2020, 13:11\nБИЗДАН СЎНГ КИМ КЕЛАР БУ НИШОНДА, ОҲ!!!\nЧоп этилган: 3-02-2021, 19:04\nЧоп этилган: 20-03-2021, 06:34


Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг исмлари қайси сураларда зикр қилинган?\n7 йил аввал 1406 siyrat.uz\nҚуръон карим суралари икки қисмга бўлинади: Пайғамбар алайҳиссаломнинг Мадинага ҳижрат қилишларидан аввал тушган суралар «Маккий суралар», ҳижратларидан кейин тушган суралар эса, «Маданий суралар» дейилади. Савол: Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васлламнинг исмлари қайси сураларда зикр қилинган?\n- маккий сураларда;\n- маданий сураларда;\n- ҳам маккий, ҳам маданий сураларда.


Тадбиркорлик фақат тикувчиликми?! | Fayzbog.uz\nТелеканалларимиз тадбиркорларни олқишлашни хуш кўришади. Буни тушуниш мумкин, давр шуларники, давлатнинг иқтисодий салоҳиятини ишбилармонлар кўтаришади. Аммо эътибор берганмисиз, тадбиркорларга алоқадор лавҳаларнинг аксарияти, мутлақ кўпчилиги бир-бирига айнан ўхшаш.\n“Тадбиркор Фалончиев давлатимиз томонидан яратилган кенг имкониятлардан тўла фойдаланди ва банкдан берилган имтиёзли кредит ҳисобига тикувчилик цехини очди. Ҳозирда бу цехда ўндан ортиқ хотин қизлар доимий иш билан таъминландилар. Уларнинг кўпчилигини коллеж битирувчилари ташкил қилмоқда”\n“Биз фалонбанкдан олган бир миллион кредит эвазига хориждан замонавий ускуналар олиб келиб ўрнатдик. Ўзимиз яшаётган ҳудуд аҳолисини иш билан таъминладик. Маҳсулотларимиз харидорларга манзур бўлмоқда (тасвирда ҳаминқадар либослар). Уларнинг ўттиз фоиздан ортиғини экспортга чиқаришни мўлжаллаяпмиз. Келажакда яна йигирматача иш ўрни яратиш ниятидамиз. Фурсатдан фойдаланиб бизга шундай имкониятлар яратган ҳукуматимизга раҳбарлар айтамиз”.\nТикувчилардан бирига сўз (тасвирда чиройли иш кийимида тикув жараёнидаги аёллар):\n“Мен коллежни битириб шу ерга ишга келдим. Шароитларимиз яхши, маошимиз вақтида бериляпти, тушлик ҳам шу ерда…”.\nАлбатта, тикувчиликнинг ҳеч бир салбий томони йўқ. Лекин наҳот тадбиркорлик деганда асосан тикувчиликни, кийим тикиш цехи очишни тушунаверсак? Тўғри, бу ҳам ўзига хос ютуқ. Аммо миллионлаб валютамизни сарфлаб олиб келинган, четдан келган қурилиш материалидан тайёрланган стол устига ўрнатилган Хитойнинг тикув машинаси, хориждан сотиб олинган мато, ҳатто келиб чиқиши ўзимизники бўлмаган тугмаларни қадаб ишлаб чиқараётган тайёр маҳсулотимиз билан мақтанишда давом этаверсак тўғри бўладими?\nЮртимизда шунчалик кўп цехлар очишга имконият ва зарурат бор экан, уларга ўрнатилган тикув дастгоҳлари нечталигини тасаввур қилиш қийин эмас. Талаб борлиги учун шундай тикув машиналари бозорларимизда ҳам жуда кўп сотилмоқда. Демак айнан шу дастгоҳларни ўзимизда ишлаб чиқариш тўғрисида ҳам ўйлаш вақти келмадимикан? Ана ўшанда ишлаб чиқариш асл ишлаб чиқаришга, тадбиркорлик ҳақиқий тадбиркорликка ўхшайди. Ана ундан кейин фақат нисбатан оз маошга қаноат қилаётган аёллар эмас, оиланинг асл бошлиғи ва боқувчиси бўлган йигитларимиз ҳам иш билан таъминлаши аниқ. Бу ишлаб чиқаришнинг бир кўриниши, бир мисоли холос. Ўйлаб қарсак, бундай мисоллар талайгина.\nБлогерлар мусобақаси учун, Аброр Зоҳидов.\nМўъжизага ишон Насиба!\nТогри бошка сохалар бор аммо бу сохачалик тез бойиб кетиш кийин\nMillion ishla borku oshalani tadbirkorlar qisa boladiku faqat tikuzchilik


Latifa.uz — — Оғайни, хотиним билан уришиб қолдик. — Нима бўпти? Биз ҳам жанжаллашиб турамиз. — Сизларда ким биринчи бўлиб гапиради? Хотинингми ёки сенми? — Албатта, хотиним. — Қандай қилиб? — Уйдаги модемни секин ўчириб қўяман. Хотиним дарров “Интернетни тузатиб беринг” деб ялиниб келади.\n— Оғайни, хотиним билан уришиб қолдик.\n— Нима бўпти? Биз ҳам жанжаллашиб турамиз.\n— Сизларда ким биринчи бўлиб гапиради? Хотинингми ёки сенми?\n— Албатта, хотиним.\n— Уйдаги модемни секин ўчириб қўяман. Хотиним дарров “Интернетни тузатиб беринг” деб ялиниб келади.\n#Эр-хотин #Аёллар #Эркаклар #Дўстлар #Интернет #Оила


Тошкентда Бахт кўли негизида ўта замонавий кўнгилочар боғ пайдо бўлади\n00:41 / 31.05.2016\nТошкентда 10 июндан "Бахт" деб номланган янги, ўта замонавий, сувдаги кўнгилочар боғ очилиши режалаштирилмоқда. Бу ҳақда Sputnik нашри мухбирига Бектемир тумани маъмуриятида маълум қилинди\nЯнги кўнгилочар мажмуа "Бахт" сунъий кўли негизида яратилади. Бу кўл ўтган асрнинг 70-йилларида Чирчиқ дарёси ёнида барпо этилган.\nМанбанинг маълум қилишича, боғ лойиҳаси 2014 йилдаёқ яратилган. Бироқ уни амалга ошириш учун 2016 йилгача кутишга тўғри келган, чунки боғга олиб борадиган транспорт, сармоячиларни жалб қилиш, экологик муаммоларни ҳал қилиш бўйича бир қатор жиддий муаммоларни ҳал қилиш зарур бўлган.\n1970-йиллар бошидан 2000-йилларгача бу дам олиш зонаси Тошкентда энг оммавий жойлардан бири бўлган. Бироқ 2005 йилдан кейин боғ санитар-гигиеник ҳолатнинг ёмонлашиши сабаб секин-аста ҳувиллай бошлаган. Бу ерда дам олиш бетартиб бўлган, пляжни тозалаш, ичимликлар ва егуликлар сотиш билан шуғулланувчи бирор компания бўлмаган.\nШунингдек, Чирчиқнинг юқорисида қум ва шағал тош ишлаб чиқарувчи янги карьернинг пайдо бўлиши сувни кучли ифлослантирган ва бу ерни чўмилишга яроқсиз ҳолга келтирган. Шунинг учун боғ охирги 5 йил ичида чўмилиш учун ёпиқ бўлган.\n"Бу ерда ечиниш-кийиниш хоналари ва тегишли инфратузилмани яратиш ўз ниҳоясига етмоқда, кўлнинг бутун қирғоғи, яъни 27 гектар, узунлиги 900 метр ва эни 300 метр бўлган майдон махсус келтирилган қум билан қопланади. Кўлнинг ўзи ҳам сузиш ихлосмандларига ёқади, унинг туби оммавий чўмилишга мўлжалланган бўлиб, 10 метр чуқурликка секин-аста қиялаб кетади", деб айтди манба.\nЯнги боғ бир нечта ҳудудга бўлинади. Мисол учун, бир ҳудудда болалар аттракционлари, картинг ва сигвейларда учиш учун майдон ўрнатилади. Яқинроқда эса тропик услубдаги, ёғоч каравотларга эга қаҳвахона жойлашади. Шунингдек, сув ҳавзалари бўлади, балиқ ови билан шуғулланувчилар учун сув ҳавзаси ва ҳаттоки кичик аквабоғ яратиш режалаштирилган.\nБоғ ташкилотчилари боғга транспортда етиб бориш муаммосини ҳам антиқа ҳал қилишди. Бунинг учун Оҳангарон шоссеси тагидан махсус туннел қазишга қарор қилинди. Туннелнинг бир учи пляжга, иккинчи учи эса катта автомобиллар тураргоҳига олиб чиқади.\nТирбандликлар билан боғлиқ вазиятни барпо этилаётган янги кўприк енгиллаштиради. Унинг қурилишини кейинги йилга битириш мўлжалланган. Бу кўприк пайдо бўлиши билан Тошкентга вилоятдан келаётган ва Тошкентдан вилоятга кетаётган машиналар янги боғга кетаётган машиналар билан учрашмайди.


Intelektual yoshlar » Страница 5 » Namangan yoshlar markazi\nNamangan yoshlar markazi » Intelektual yoshlar » Страница 5\n“Талқин”да Ватан мадҳи!\nБу галги кўрсатувнинг “Ватан истиқболида ёшларнинг ўрни!” номли мавзу муҳокама ва эътироф марказида бўлди.\n"Мустақиллик саёҳати" юқори савияда якунланди!\n"Мустақиллик саёҳати" иштирокчиларни маданий хордиқ чиқаришлари учун саёҳат якунида “Наманган ёшлар маркази” катта залида вилоятимизнинг истеъдодли санъаткорлари томонидан она ватанимизни мадҳ этган куй-қўшиқлар...\n"Мустақиллик саёҳати" лойиҳаси З.М.Бобур маданият ва истироҳат боғида!\n"Мустақиллик саёҳати" лойиҳа давомида Наманган шаҳри марказидаги сўлим З.М.Бобур маданият ва истироҳат боғида иштирокчилар замонавий атракционлардан бепул фойдаланиш ташкил этилгани болажонларга олам-олам қувонч ва завқ бағишлади.\n“Мустақиллик саёҳати” лойиҳаси Ўлкашунослик музейинида!\n“Мустақиллик саёҳати” лойиҳасининг кейинги бекати Ўлкашунослик музейини ҳам четлаб ўтмади.\n“Мустақиллик саёҳати” лойиҳаси “Ҳайвонот боғи”да давом этди!\n“Мустақиллик саёҳати” лойиҳа “Кичкинтойлар боғи” ва “Ҳайвонот боғи”да давом этди!\n"Мустақиллик саёҳати" лойиҳаси "Навбаҳор"да давом этмоқда!\nЁшлар “Мустақиллик саёҳати” лойиҳа доирасида “Навбахор” марказий ўйингохига ташриф буюришди.\n“Мустақиллик саёҳати” старт олди!\n“Наманган ёшлар маркази” ташаббуси билан жорий йил 16 август куни вилоятимиздаги ВЕН, ДЭОҲ ҳамда кам таъминланган оилалар фарзандлари иштирокида Наманган шаҳри бўйлаб “Мустақиллик саёҳати” лойихаси ташкил этилди.\n“Оила соғлом – жамият мустаҳкам” грант лойиҳаси доирасида навбатдаги “Мустақил юрт оқшоми” шоу дастури жорий йил 10 август куни юқори савияда ўтказилди.\nЗавқли онлар бардавом!\nАйниқса, Фарғоналик меҳмон Иброҳим аканинг байрам табриги ҳамда ёшларни янада изланишга, билим олишга чорлагани ва шукроналик билан яшаш бахти ҳақидаги фикрлари ҳам эътиборли бўлди.\n“Мустақил юрт оқшомлари” авж паллада\nKo'rildi 1 210\nАйни кунларда “Наманган ёшлар маркази” Олий Мажлис ҳузуридаги парламент комиссияси томонидан молиялаштирилган “Оила соғлом – жамият мустаҳкам” грант лойиҳаси доирасида турли маданий-маърифий тадбирлар ўтказиб келмоқда.\nKo'rildi 1 207\nТемурмалик Воҳидовдек истеъдодли ёшларимиз ўзининг ватан ҳақидаги шеърини маҳорат билан тақдим этгани ҳам эътиборли бўлди.\nЁрқин таасуротлар билан!\nЖаннатмонан ва бетакрор она Ватанимизни тараннум этувчи байрамона куй-қўшиқлар ижроси З.М.Бобур номли истироҳат боғида кечки сайлга чиққан юртдошларимизни мамнун этди.\n“Гўзал ва бетакроримсан, муқаддас Ватаним, жоним сенга фидо, Ўзбекистоним!” деган эзгу ғоя асосида “Мустақиллик фарзандлари!” номли байрам дастури ташкил этилди.\nКўнгил бир қўшиқ истайди...\nKo'rildi 3 446\nМазкур байрамлар давомида Мустақилликнинг нақадар улуғ эканлиги, унинг қадр-қиммати, таровати ҳалқимизда бетакрор қўшиқлар орқали етказилишига эришилмоқда.


Aнтибиотиклар коронавирусни даволамайди – фармацевт | Qalampir.uz\nAнтибиотиклар коронавирусни даволамайди – фармацевт\nЖамият\t20 Август 19:15 4831\nКоронавирусга чалинган беморлар орасида осма укол ва атибиотикларни олиш ҳозирда урфга айланди. Жуда кўп беморларнинг ўзбошимчалик билан турли антибиотикларни қабул қилиш ҳолатлари ҳам учраб турибди. Aслини олганда ҳам антибиотиклар организмда тушганда вирусга қарши кураша оладими? Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги фармацевтика тармоғини ривожлантириш агентлиги бошқарма бошлиғи Муҳаббат Ибрагимова антибиотиклар коронавирусга қаршилик қила олмаслигини айтди.\n“Энг аввал айтиш керак бўлган гап шу: антибиотиклар коронавирусни даволамайди. Чунки антибиотик бактерияларга қарши восита, вирусга таъсир этмагани етмаганидек, унинг тарқалишига шароит яратиб беради. Aнтибиотикларни рецептсиз ва тартибсиз қабул қилиш организмда чиндан ҳам антибиотикка зарурат туғилганда у таъсир қилмай қолишига олиб келади. Бунинг сабаби организмда антибиотикка нисбатан чидамлилик пайдо бўлган бўлади”, деди Муҳаббат ибрагимова.\nМутахассиснинг таъкидлашича, Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти томонидан антибиотикларга нисбатан чидамлилик ва мултичидамлилик атамалари қўлланилади. Чидамлилик фақат бир антибиотикка нисбатан пайдо бўлса, мултичидамлиликда беморга ҳеч қандай антибиотик таъсир қилмай қолади. Бунинг оқибатлари жуда ёмон.\nЭкспертга кўра, коронавирус дастлаб тарқала бошлаган пайтда одамлар уни шамоллаш деб ўйлаб, антибиотикларни шифокор рецептисиз ҳам қабул қилди. Коронавирусга чалинганда антибиотик истеъмол қилинса, касалликка таъсир қилмайди. Чунки унинг сабабчиси бактерия эмас, вирус бўлади. Беморнинг аҳволи оғирлашиб, иммунитет кучсизланади. Aгар бемор шундай шароитда инъецион ва инфузион воситалар билан уйда муолажа олса, оқибати ўлим билан якунланиш хавфи бор.\nҲозирда антибиотикларни нотўғри қўллаш натижасида дунёда йилига 700 минг киши вафот этади. Бу коронавирусдан вафот этаётганлардан кам кўрсаткич эмас. ЖССТнинг маълум қилишича, антибиотиклардан фойдаланиш тартибга олинмаса, 2050 йилга бориб бундан йилига 10 миллионга яқин одам вафот этиши мумкин.\n21 Октябрь 13:20 38009\n20 Октябрь 19:41 37873\n20 Октябрь 18:27 23339\n20 Октябрь 13:10 20005\n20 Октябрь 12:56 19544


Тошкент метрополитени Сергели йўналишини қуриш ишлари якунланмоқда. Сергели — Олмазор метро йўналишида рельсларни ўрнатиш ишлари тугатилиб, бекатларда сўнгги пардозлаш ишлари олиб борилмоқда.\nТранспорт вазирлиги хабарига кўра, умумий қиймати 82,66 миллион АҚШ доллари бўлган ушбу лойиҳада дастлабки қурилиш ишлари 2017 йил бошида бошланган. Лойиҳа “Чоштепа”, “Тошкент ҳалқа йўли”, “Сергели”, “Афросиёб” ва “Қипчоқ” бекатларидан иборат. Бугунги кунда ушбу объект қурилиш ишларида 1 минг 200га яқин мутахассислар ва ишчи-ходимлар, юздан ортиқ машина ва техникалардан фойдаланилмоқда.\nҚурувчилар томонидан ҳозиргача “Чоштепа”, “Тошкент ҳалқа йўли”, “Сергели”, “Афросиёб” ва “Қипчоқ” бекатларида асосий қурилиш ишлари якунланиб, ташқи ва ички қисмларга безак бериш ишлари амалга оширилмоқда. Шу кунгача бекатлар оралиғидаги икки йўлли пўлат изларнинг жами 12,8 километр қисмига темир йўл излари тўлиқ ётқизилди.\n“Чоштепа” бекати Чилонзор йўналишидаги “Олмазор” ер ости бекати билан боғланади. Ушбу йўналишнинг туннель қисми Тошкент метрополитенининг Чилонзор йўналишидаги “Олмазор” ер ости бекатига уланди. “Чоштепа” бекати янги линиянинг дастлабки эстакада шаклидаги бекати бўлади. Ундан кейин эса “Тошкент ҳалқа йўли” бекати келади. Ушбу йўналиш “Сергели”, “Афросиёб” ва “Қипчоқ” бекатлари билан якун топади. Бу бекатларда ҳам ерда асосий қурилиш ишлари тугатилиб, перронларни пардозлаш, эскалатор ўрнатиш, метро поездлари учун электр энергиясини монтаж қилиш, электр ёритиш учун коммуникация кабелларини улаш ишлари олиб борилмоқда.\nБекатларнинг кириш, чиқиш ҳудудлари кўриниши жиҳатидан бир-бирини такрорламайди, йўловчилар учун қулайликлар яратилиши кўзда тутилган. Имконияти чекланганлар учун бекатлар платформасида хавфсиз тактил плиткалар ётқизилиши ҳамда йўловчиларнинг платформаларга кўтарилиши учун замонавий лифт ва эскалатор, хавфсизликни таъминлаш мақсадида эса бекатларга замонавий видеокузатув ускуналари, IT русумдаги турникетлар ҳамда электр тежайдиган ёритиш чироқлари ўрнатилади. Мобиль алоқа ускуналари учун электр қувватлагичлар бўлади.\nСергели метро йўналишида қурилиш ишлари тўлиқ тугатилгач, “Ўзбекистон темир йўллари” акциядорлик жамияти ва Россиянинг “Метровагонмаш” акциядорлик жамияти ўртасидаги келишувга кўра Тошкент шаҳридаги ер усти метрополитени учун ҳар бири 4 вагондан иборат метро поездлари мазкур янги йўналишда ҳаракатланади.


Унга кўра, 2018 йилда Ўзбекистонга 5 миллион турист келган, улардан 1 миллиони Қирғизистондан. Элчининг айтишича, бу аввалги йилга нисбатан 2,7 баробарга кўпдир.\nКомил Рашидов икки давлат ўртасидаги иқтисодий алоқалар ҳам ривожланиб бораётганини таъкидлади.\nРасмий маълумотларга қараганда, 2018 йилда Ўзбекистон – Қирғизистон савдо айланмаси 2017 йилдагига нисбатан 89,6 фоизга ўсган.\nЎзбекистон Қирғизистонга 348, 2 миллион доллар маҳсулотни экспорт қилган. Қирғизистон эса Ўзбекистонга 132,8 миллион долларлик маҳсулот сотган.


Posted on 22/02/2018 by nurbek in Сўз СИЗГА!, Ўзбекистон, Хабарлар with 0 Comments\n2018 йилнинг 9 феврал куни Тошкент вилояти суди томонидан Акром Маликнинг иши бўйича кассация маҳкамаси бўлиб ўтган.\nМаълумотларга кўра аввалига маҳкама гувоҳ ва иштирокчиларсиз ими-жимида ўтказиб юборилиши кўзланган. Ҳаттоки Акром Маликнинг адвокати ҳам унинг ота-онасини қўрқитиб, маҳкама ҳақида ҳеч кимга хабар бермасликларини ва сир сақлашларини, маҳкамага одамлар аралашса ўзларига ҳам, Акромга ҳам ёмон бўлишини, иш орқага кетишини айтган.\nАммо шунга қарамай, судга Акром Маликнинг устозлари келиб маҳакамада қатнашишга муваффақ бўлишган ва уни ҳимоя қилишган. Бу жуда ҳам қувонарли ҳолатдир.\nҲатто судда иштирок этган, Акром яшайдиган маҳалла раиси, «Бу болага ўзим кафилман», деб унинг кафиллигини ўз бўйнига олишини айтган.\nУнга жавобан Акромнинг ишида қораловчи сифатида иштирок этаётган прокурор маҳалла раисига ўшқириб, «Сиз кимни кафилликка олаётганингизни биласизми? Бу бола нима қилганини биласизми?», деган.\nМаҳалла раиси эса, «Ҳа. Жуда яхши биламан кимни кафилликка олаётганимни», дея жавоб қайтарган.\nЎзбекистон президенти Шавкат Мирзиёевнинг бугунги олиб бораётган ислоҳотлари, куч ишлатар тизимларнинг бугунги кунга қадар олиб борган сиёсатларини танқид қилиб, халққа нисбатан зулм ўтказиш ва ноҳақликларга чек қўйишни талаб қилаётган бир пайтда, суд маҳкамасининг бундай адолатсиз равишда маҳкаманинг ими-жимида ўтказилишига уринилиши, Акром Маликнинг ота-онаси қўрқитилиши, судда эса прокурор ўз лавозимини суистеъмол қилган ҳолда Акромни ҳимоя қилганларнинг оғзини ёпишга уринишлари мамлакатнинг бугунги сиёсатига тўғри келадими? Бундай адолатга монеълик қилаётган прокурорлардан ҳеч ким ҳисоб сўрамайдими?\nШунингдек, маҳкамада Акром Малик билан суҳбатлашган бир нечта имомларҳам у ҳақда яхши тавсифнома беришган. «Бу болада ҳеч қандай эстремизмга алоқадор нарса йўқ», деб айтган имомлардан бири. Яна бир нашрётнинг мудири ҳам судда Акромнинг афзалликлари ҳақда сўзлаб берган.\nАкром Малик 2017 йилнинг 13 январ кунги Тошкент вилоят суди судяси М.Ходжаеванинг ҳукми билан, Ўзбекистон Республикаси Жиноят Кодексининг 159-моддаси 3-қисми, 244-моддаси 1-қисмива 244-модда 3-қисмлари билан айбланиб 6 йилга озодликдан маҳрум қилинган эди.\nАкром Малик ўз мақолаларида, ўз халқининг ва ватанининг тақдирига бефарқ эмаслигини кўрсатиб, фақатгина ҳақиқатни айтиб келди. Охирги вақтда мамлакатда иқтисодий-ижтимоий муаммолар тўлиб-тиқилиб кетганлигини эътироф этмаган раҳбар қолмади ҳисоб. Мамлакат президентининг ўзи буни ҳар бир нутқида таъкидлаб келмоқда.\nАкром Малик (Акром Маликов) 1990 йил 19 сентябрь куни туғилган. Мирзо Улуғбек номидаги Ўзбекистон Миллий университети Ўзбек филологияси факультети битирувчиси. Ижодий ишлари Ўзбекистондаги газета ва журналларда ёритиб келинган. “Буюр, кўнгилжоним” (2007), “Ўзликка талаб” (2012) шеърий тўпламлари чоп этилган. Мумтоз ўзбек адабиёти, хусусан Алишер Навоий ижодига оид кўплаб таҳлилий мақолаларини интернет тармоқларида ўқиш мумкин.


Ливия дорилфунунида икки йил ичида ўн йиллик билимни эгаллаган ўзбекистонлик талаба ким эди? - zarnews.uz\nБир куни Ливиядан келган доктор Иброҳим Руфайда деган олим билан диний идорада учрашув бўлди. У киши журналистларга хос сирли услубда гапни бир воқеадан бошладилар.\nМаълум бўлишича, у киши ишлаётган дорулфунунга бир талаба ўқишга келади. Нияти “Тафсир” куллиётида ўқиш экан. Бироқ, бу куллиётнинг талабалари икки йил олдин ўқишни бошлаб юборишган, янги гуруҳ икки йилдан кейин тузилар экан. Шунда талаба амалдаги гуруҳга қўшишса ўтган икки йиллик ўқув дастурини етказиб олишга ваъда беради. Гап‑сўзлари қатъий эканлигини сезиб, юртига қайтиб кетса яна кела оладими-йўқми шу томонларини ўйлаб таваккал ўқишга қабул қилишади. Ўзлаштирса‑ўзлаштирар, бўлмаса янги гуруҳдагилар билан ўқийверади‑да деган хаёлга ҳам боришади.\nОрадан икки йил ўтиб, ўқишлар тугайди, шунда доктор Иброҳим Руфайданинг ёдига “етказиб оламан” деган йигит тушади ва унинг битирув илмий ишини синчиковлик билан кўздан кечиради ва ҳайрон қолади. Талаба икки йил орасида нафақат олдинги икки йиллик билимни, балки ўн йиллик билимни ўзлаштирганига гувоҳ бўлади. Шундан кейин икки йил ичида ўн йиллик билимни эгаллаган талабанинг илмий иши деб, ҳамманинг кўзи тушадиган ойнаванд жойга ибрат учун қўйиб қўйишади.\n- Бу ким эди? - деб доктор ўзига ўзи савол қилди ва жавобини ҳам ўзи берди. - Бу йигит Ливия дорулфунунининг Муҳаммад Содиқ Муҳаммад Юсуф исм-шарифли толиби эди.


Тошкентликлар | Shosh.uz | Nafaqat Toshkent haqida... - Part 2\nБош саҳифа » Тошкентликлар (page 2)\nМУНАВВАРҚОРИ, Абдурашидхонов Мунавварқори (1878–1931.23.4) – сиёсат ва маърифат арбоби, Тошкентда жадидчилик ҳаракатининг йирик раҳбари. 20-аср ўзбек миллий матбуоти ва янги усулдаги миллий мактаб асосчиси, янги миллий театр ташкилотчиларидан бири, адиб ва шоир. Тошкентнинг Шайхонтоҳур даҳасидаги «Дархон» маҳалласида зиёли оиласида туғилган. Дастлабки таълим-тарбияни онасидан олган. Сўнг ўз даврининг машҳур ўқитувчиси Усмон домладан илми қироат ва тажвидни ўрганиб, ҳофизи Қуръон бўлган. 1885–90 …\nШошлик муҳаддислар. Абу Исҳоқ Иброҳим ибн Хузайм Шоший\nАбу Исҳоқ Иброҳим ибн Хузайм ибн Қумайр ибн Ҳоқон Шоший — ишончли муҳаддис бўлиб, у Шош воҳасининг Харашкат шаҳарчасида туғилган. Абу Саъд Самъоний Харашкатий — Харашкат Шош шаҳарларидан бири бўлиб, бу ердан кўп олимлар чиққан. Булардан Абу Саид Саъд ибн Абдураҳмон Харашкатий бўлиб, у Юсуф ибн Яъқуб қози, Муҳаммад ибн Абдуллоҳ Ҳазрамийлардан ҳадис ривоят қилган. 340/952 йилда вафот этган. Абу …\nАбу Муҳаммад Жаъфар ибн Шуайб Шоший (ваф. 294/ 907) — муҳаддис. Шошда туғилган. Машҳур тарихчи Абу Саъд Самъонийнинг таъкидлашича, Жаъфар ибн Шуайб Шоший 287/900 йилда Нишопурга келиб, Абу Аҳмад Муҳаммад ибн Юсуф Тамомий, Абу Рабиъ Холид ибн Юсуф Самтий, Яъқуб ибн Ҳумайд, Исо ибн Ҳаммод ва Абу Тоҳир Аҳмад ибн Амр Саржийлардан ҳадис илмидан таълим олган. Жаъфар ибн Шуайб Шошийдан …\nСаксон олти ёшдаман. Юртимизда дин равнақи йўлида кўп хизмат қилган табаррук сулоланинг бир аъзоси сифатида падари бузрукворим Эшон Бобохон ҳазратлари ва у зотнинг зурриётлари ҳақидаги хотиралар қўлимга қалам тутқазди. 1928 йили отам Эшон Бобохоннинг ер- сув, мол-мулклари, шаҳар ҳовлилари мусодара қилинди. Отам билан бирга Зайнуддинхон акам ҳам кўп вақт яшириниб юришга мажбур бўлди. 1929-1930 йиллари орган ходимлари уларни олиб кетиб …\nИмом Шоший номи билан танилган юртдошимиз Абу Саъид Ҳайсам ибн Кулайб Шоший ҳадис илмига ҳисса қўшган олимлардан ҳисобланади. Унинг номи жуда кўп араб манбаларида ишончли муҳаддис сифатида эътироф этилади. Унинг тўлиқ исми – Абу Саъид Ҳайсам ибн Кулайб ибн Сурайж (баъзи манбаларда Шурайҳ деб келтирилган) ибн Маъқил Шоший Бинкасий Туркий Маъқилий Адиб бўлиб, унинг туғилган йили манбаларда аниқ кўрсатилмаган. Аммо …\nАбдулла Нигматович Арипов – Ўзбекистон Республикаси Бош вазирининг ўринбосари, Ёшлар сиёсати, маданият, ахборот тизимлари ва телекоммуникациялар масалалари комплекси раҳбари, 1961 йил 24 май санасида Тошкент шаҳрида дунёга келган. Миллати – ўзбек, маълумоти – олий, иқтисод фанлари номзоди, «Дўстлик» ва «Меҳнат шуҳрати» орденлари соҳиби. 1983 йилда Тошкент Алоқа электротехника институтини тамомлаган. 1983-1992 – Тошкент телефон-телеграф станциясида 1-тоифали муҳандис сифатида фаолият юритган. 1992-1993 …


Энди сиз ўз қулоқларингиз тузулиши орқали характерингизни билиб олишингиз мумкин - 22 Июля 2020 - www.SheJoT.CoM\nГлавная » 2020 » Июль » 22 » Энди сиз ўз қулоқларингиз тузулиши орқали характерингизни билиб олишингиз мумкин\nA)Бироз гўштли ва катта қулоқчалар эгасининг ажойиб харизмага эга эканлигидан далолат беради. Бундай одамларда махсус магнитланиш мавжуд. Гўё улар ёрқин ва иссиқ ёруғлик чиқарадилар. Шуни таъкидлаш керакки, бу одамлар жилмайишади ва ҳар доим ижобий бўлишга ҳаракат қилишади.\nБ)Узунроқ чўзинчоқ қулоқли одамларда эркинликка эришиш истаги бор! Улар чекловлардан нафратланадилар. Бундай одамлар жиддий муносабатларга киришга интилмайди. Шу сабабли чўзилган қулоқларнинг эгалари орасида ёлғиз эркаклар ва аёллар жуда кўп. Гарчи бу одамлар оилага эга бўлишга интилмасалар ҳам, улар ҳар доим ишда устун бўлишади.\nC)Aгар сизнинг кичкина қисилган қулоғингиз бўлса, унда сиз масъулият ва садоқат билан ажралиб турасиз. Бу, айниқса, севги муносабатларида намоён бўлади. Бундай одамлар жуда билимли, виждонли ва масъулиятли. Шунинг учун кўплаб иш берувчилар бундай одамлар билан ишлашади\nД)Сизда энг ноёб эшитиш воситаси - агар сиз бундай одамни учратган бўлсангиз, унда билингки, жуда яхши сезги бор. Бундай одамлар ҳар нарсада олтинчи сезгисига ишонишлари мумкин. Бундай эшитиш воситасининг эгалари ноёб шахслардир, аммо баъзида улар жуда шамолли. Кўпинча улар тақдирга ишонадилар ва шунчаки оқим билан кетадилар.


Тарвуз ва қовуннинг шифоси ҳақида нималарни биласиз? | Ўзбекистон ва жахон янгиликлари\nТиббиёт 20 июнь 16:09 663\nИбн Сино тарвуз мевасини жигар, буйрак касалликларини даволашда ҳамда сийдик ҳайдовчи дори сифатида ишлатган. Тарвуз шарбати чанқоқ қондириши билан бирга, ўт ва сийдик ҳайдаш хусусиятига эга. Шунинг учун юрак, буйрак ва жигар касалликларида уни истеъмол қилиш тавсия этилади. Халқ табобатида тарвуз сариқ касаллиги билан оғриган беморларга ва безгак хуружида тавсия қилинади.\nТарвузнинг қуруқ пўчоқларидан тайёрланган дамлама йўғон ичакнинг ўткир ва сурункали яллиғланишида ёрдам беради. Тарвуз кишини оздиришда ёрдам беради, паришонхотирликнинг давоси сифатида ҳам ишлатилади. Тарвуз уруғларининг сут билан яхши аралаштирилгани бачадондан қон кетишини тўхтатади, мағизлари гижжа ҳайдовчилардан ҳисобланади. Тарвузни паришонхотирликка қарши, камқонликда дармон бағишловчи, шунингдек, ўт ва сийдик ажратиш йўлларида тош бўлганида , анемия (камқонлик), сурункали қабзият (ич қотиш) да тарвузни 100-250 г дан кунига 4-5 маҳал еб туриш тавсия этилади.\nҚовун. Искандар Зулқарнайн замонаси тиббиёт асарларида турли хил хасталикларни, жумладан , бронхит , сил, мигренни даволаш ва нафас йўлларини тозалаш учун қовундан тайёрланадиган бир қанча дори-дармонлар зикр қилинган. Бод касаллигини даволаш учун қайнатилган қовун ширасини суркаш, заҳм касаллигида қовун уруғи жавҳарини истеъмол қилиш тавсия этилади.\nТабобат султони Ибн Сино: «Қовун, хусусан, унинг уруғи ва пўсти томирларни кенгайтиради, терини тозалайди. Қовун уруғи офтоб уришидан сақлайди, сепкил ва бош қазғоғини йўқотади. Пишгани ҳам, сапча қовун ҳам сийдик ҳайдаш хусусиятига эга. Буйрак , қовуқ ва жигардаги тошларни йўқотади» деб ёзган.\nОлимларнинг таъкидлашича, вужуди токсикоз (заҳарланишдан) заифлашган аёлга ҳомиладорликнинг биринчи ярмида қовун истеъмол этиш маъқул кўрилмайди, бунда бола тушишнинг олдини олиш кўзда тутилади. Аммо аёл соғлом бўлса, ҳомиладорлик даври давомида мунтазам қовун истеъмол қилиши мумкин. Халқ табобатида дармони қуриб қолган камқон касалларга ҳам қовунни тавсия қилишади. Юзга сепкил ва ҳуснбузарлар тошганда , доғ тушганида бир неча соатга юзга қалин қилиб пўсти қолдирилган қовун пўчоғи боғлаб қўйилади.\nБу полиз экинини глюкоза ҳамда витаминларнинг ҳақиқий «чашма»си деса бўлади. Фойдали бу моддалар жигар, буйрак, юрак, ошқозон, ўпка ва бошқа аъзоларни ишини яхшилайди, одамни, умуман, тетиклаштиради. Аллергик, диабет ва бошқа касалликларда қовун истеъмол қилиш ёмон оқибатларга олиб келиши мумкин. Шифокордан маслаҳат олиш лозим.\nМанба: «Саломатлик тақвими»


Ҳафталик доирасида Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг Европа иқтисодий комиссияси Ўрмончилик ва ўрмон саноати қўмитаси ҳамда Озиқ-овқат ва қишлоқ хўжалиги ташкилотининг Ўрмон хўжалиги бўйича Европа комиссияси қўшма сессияси ҳам бўлиб ўтмоқда.\nДунёнинг 50 дан зиёд мамлакатлари вакиллари қатнашаётган мазкур форум фаол ва соғлом турмуш тарзи учун зарур бўладиган юқори сифатли ва хавфсиз маҳсулотлар етиштириш, иқтисодий-ижтимоий тараққиётни рағбатлантириш, шунингдек, табиий, хусусан, ер, сув, ҳаво, иқлим ва генетик ресурсларни барқарор бошқариш, улардан самарали фойдаланиш каби муҳим масалалар муҳокамаси учун ўзига хос майдон ҳисобланади.\nЎзбекистон Республикаси ўрмон хўжалиги давлат қўмитаси раиси Н. Бакиров ҳафталик доирасида ўтказилган соҳа мутахассислари учрашувида Ўзбекистонда ўрмонларнинг функционал модели, истиқболда юзага келиши мумкин бўлган муаммолар, уларни бартараф этиш чора-тадбирлари ва кутилаётган натижалар ҳақида маъруза қилди.\nМамлакатимиз ўзининг ўрмон хўжалиги, хилма-хил ва ноёб ўсимлик, ҳайвонот дунёси, доривор ўсимликларнинг кўплиги билан ажралиб туради. Бугунги кунда мамлакатимиздаги 300 дан ортиқ ўсимлик ва 180 дан зиёд ҳайвон турлари “Қизил китоб”га киритилган.\nЎтган йиллар давомида Ўзбекистонда ўрмон хўжалиги соҳасида кенг қамровли ислоҳотлар амалга оширилди. Ўрмон фонди ер майдони ҳажми сезиларли даражада ортиб, мамлакатимиз умумий ер майдонининг 25,2 фоизини ташкил қилмоқда.\nАнжуманда Ўзбекистон флора ва фаунасини сақлаш, халқаро ҳамжамиятни жалб этган ҳолда, мамлакатимизда ўрмончилик соҳасидаги долзарб масалаларга ечим топишга оид 15 га яқин дастурлар қабул қилингани таъкидланди. Ушбу лойиҳаларда Ўзбекистонда чўлланишга қарши курашиш, Орол денгизи атрофида юзага келган муаммоларни бартараф этиш, муҳофаза қилинадиган табиий ҳудудлардан барқарор фойдаланишга кенг эътибор қаратилгани қайд этилди.\nЕвропа ўрмон ҳафталиги давомида Ўзбекистон Республикаси Ўрмон хўжалиги давлат қўмитаси ҳамда БМТнинг Озиқ-овқат ва қишлоқ хўжалиги ташкилоти ўртасида “Марказий Осиё чўлларини муҳофаза қилиш ва ундан барқарор фойдаланиш” бўйича битим, шунингдек, Германиянинг М. Зукков номидаги жамғармаси билан ҳамкорликда грант лойиҳаларни амалга ошириш бўйича англашув меморандуми имзоланиши кўзда тутилган.\nМазкур рукндаги бошқа мақолалар: « Ҳалолликдан барака топасан, акси бўлса...\tХизмат уйлари ва автомашиналар »


“Кунчиқарнинг ботган қуёши”: Хиросима ва Нагасакига ташланган атом бомбаси ҳақида ҳикоя қилувчи фотофильм\n17:13 / 04.08.2015 23234\nТарихни унутиб бўлмайди. Ундан юз ўгириш ва ёки воз кечиш тубанлик сари элтадиган йўлдир. Ҳеч бир миллат, ҳеч бир халқ ўзининг қадим ва яқин тарихидан юз бурмайди. Гарчи бу тарихнинг саҳифаларида қора кунлар сояси кўп бўласада. Чунки тарихни хотирга олмаси туриб, келажак қуриб бўлмайди. Бунинг сира иложи йўқ.\n1945 йилнинг 6-9 август кунлари Япониянинг Хиросима ва Нагасаки шаҳарларига атом бомбаси ташланди. Инсоният тарихида илк бор ядро қуроли синовдан ўтказилди. Бу ўз-ўзидан, бесабаб бўлмади, албатта. Ушбу қирғиннинг, ушбу даҳшатнинг ягона сабаби бор эди — уруш!!!\nКатта бир давлат эканку, ҳар бир хонадонда тинчлик-осойишталик бўлганга нима етсин. Хотиржамлик энг олий ва муқаддас неъмат. Яратганга шукур қилайликки, мамлакатимиз тинч, одамларимиз қалбида хотиржамлик ҳисси ҳукмрон. Бироқ бу биздан лоқайд, бепарво бўлишни эмас, аксинча зийрак, огоҳ бўлишликни талаб этади. Неъматни борида қадрласа Яратган уни янада тўкис этиб беради. Тинчликнинг шукронаси эса огоҳликдир.\nНагасаки ва Хиросимадаги фожеага етмиш йил тўлди. Аммо ўша кун япон халқи онгида, тарихида мангу муҳрланди. Ҳаттоки унинг заҳмидан азият чекаётганлар ҳамон топилади. Қуйидаги роликда ўша давр муҳитига қайтамиз... Унинг даҳшатларини ўз кўзимиз билан кўрамиз. Зеро, инсон фақат ва фақат тинчлик ва омонликда яшаш учун яратилингандир.


Бош саҳифа / Соғлиқни сақлаш / Пластика нега ҳаммага ёрдам бермайди?\nАжинларини йўқ қилишни истамаган, бунинг учун ҳамма чораларни кўришга тайёр бўлмаган аёлларнинг ўзи йўқ. Бироқ, бу ҳаракат ҳар доим ҳам исталган натижага юз фоиз эришишга олиб келмайди. Республика дерматология ва венерология ихтисослашган илмий-амалий тиббий маркази тадқиқтчилари нима учун шундай бўлишини тушунтиришди.\nТадқиқотчи-шифокорлар нега косметологларимиз томонидан кенг ишлатиладиган барқарорлаштирувчи гиалуронли кислота асосидаги филлерлар ҳамманинг ҳам юзидаги чуқур ажинларни текислай олмаслиги ҳақида сўзлаб беришди.\nБуни аниқлаш учун дерматология ва венерология республика ихтисослашган илмий ишлаб чиқариш марказида тадқиқотлар ўтказилди.\nТадқиқотларда 35 та мижоз - 30 та аёл ва 5 та эркак қатнашди.,иштирокчиларнинг барчаси 25-35 ёш, 35-45 ёш ва 45 ва ундан катта ёшдагилар гуруҳларига ажратилди.Уларнинг барчаларига ажинларни текислаш учун барқарорлаштирилган гмалуронли кислотали 0,7 мл. филлердан инъекция қилинди,12-20 кундан кейин 0,3 мл препарат коррекция қилинди. Натижалар 30 кундан кейин баҳоланди.


Бухорода маст фуқаро танишининг Spark автомобилини олиб қочди - Zamin.uz\nБухорода маст фуқаро танишининг Spark автомобилини олиб қочди\nБухоро вилоятида яшовчи фуқаро спиртли ичимлик истеъмол қилиб, маст ҳолда ўзга фуқаронинг Spark автомашинасини олиб қочди. Бу ҳақда вилоят ИИБ ЙҲХБ ахборот хизмати раҳбари Улуғбек Шукруллаев маълум қилди.\nТаъкидлашича, 19 май куни соат 01:00 да «102»га Жондор туманида яшовчи фуқаро Р.Ҳ. мурожаат қилиб, оқ рангли Spark русумли давлат рақами 80 М 686 GА бўлган автомобили ўғирланганини маълум қилган.\nМазкур хабар асосида вилоят бўйлаб «Тўсиб ушлаш» махсус режаси амалга оширилган. Олиб борилган тезкор қидирув ҳаракатлари натижасида ушбу автомашина Жондор туманидаги «Ромиш» маҳалласи ҳудудида яшовчи фуқаро Б.Р. хонадонидан топилган.\nАниқланишича, Б.Р. автомобилни спиртли ичимлик ичган ҳолда олиб қочган. Ҳолат юзасидан Жондор туман ИИБ тергов бўлими томонидан Жиноят кодексининг 267-моддаси 1-қисми (Транспорт воситасини олиб қочиш) билан жиноят иши қўзғатилган. “Замин” янгиликларини “Инстаграм”да кузатиб боринг\nЯнгиликлар » Жамият » Бухорода маст фуқаро танишининг Spark автомобилини олиб қочди


Ўзбекистонда учта гольф клуби ташкил этилади » Muzlik.uz - O‘zbekiston yangiliklari\nЎзбекистонда учта гольф клуби ташкил этилади\nТошкент, Жиззах ва Самарқанд вилоятларида жаҳон талабларига жавоб берувчи учта янги гольф клуби очилади. Бу ҳақда бош вазир ўринбосари Азиз Абдуҳакимов Amirsoy тоғ-чанғи курорти очилишига бағишланган матбуот анжуманида маълум қилди. «Биз сайёҳлик инфратузилмаларимизни янада такомиллаштириш устида ишламоқдамиз… Бутун дунёдан сайёҳларни жалб қилиш учун гольф клубларини ташкил этишимиз ҳам муҳим. Ҳозирда гольф клубларини барпо этиш бўйича учта лойиҳа бошланди», — деди Азиз Абдуҳакимов. У қўшни Қозоғистонда жаҳон талабларига жавоб берувчи тўртта гольф клублари фаолият кўрсатаётганини таъкидлаб ўтди. Ўзбекистонда бундай мажмуалар йўқ, деди бош вазир ўринбосари. Тошкент вилоятидаги кўлларда фаолият кўрсатаётган Тошкент гольф клуби жаҳон талабларига жавоб бермайди. "Газета.uz"да реклама «Ўйлайманки, [янги гольф клублари] ҳам хориждан жуда кўп сайёҳларни жалб қилади. Ва албатта, бизга, халқимизга, давлатимизга даромад келтиради. Ва эртага бюджега солиқ тўлайдиган катта туристик компаниялар ташкил этилиши учун катта бизнес имкониятга айланади», — деди Азиз Абдуҳкамов. Августда Ўзбекистон Адлия вазирлиги ҳукумат қарорига таянган ҳолда Жиззах вилоятининг Ғаллаорол туманида 200 гектар майдонда гольф ўйинлари учун мажмуа қурилиши ҳақида хабар қилган эди. Лойиҳани амалга ошириш учун Mirasmanda Golf Resort масъулияти чекланган жамияти ташкил этилди. Мажмуа ҳудудида гольф бўйича профессионал ва ҳаваскор мусобақалар ўтказиш режалаштирилмоқда.\nТошкент вилоятида учта курорт қурилиши учун 500 млн доллар жалб қилинади\nAmirsoy тоғ-чанғи курорти 15 декабрь куни очилади\nОТМлар контракт тўловларидан 1,8 трлн сўм олиши кутилмоқда\nПойтахтдаги «Манас» ресторанида ёнғин чиқди


Авлодлар қайғуси 2 | билим чашмасидан отилган фаввора\n“Хамд ила салом!”\nСўзларнинг энг тўғриси Ягона Аллоҳнинг сўзидир, У Зотга беадад хамду-санолар бўлсин!\nЙўлларнинг энг тўғрироғи Росулуллоҳ соллоллоҳу алайҳи васалламнинг йўлидир, У кишига саловоту-саломлар бўлсин!\n“ 2 – жуз мавзуси”\nФарзанд тарбия этиш амалиётининг муҳимлигини англаган ота-она, опа-акалар, тарбиячилар муҳит ичида фаҳмлаш лозим бўлган жиҳатларни ҳам чуқур мулоҳаза эта олишлиги керак бўлади. Аввалги жузда тарбиячи бўлган кимсанинг ўзи сифатланиши лозим бўлган сифат ва кўринишлар баён этилган эди. Энди эса ҳар икки томонга муҳим бўлиб турган жиҳатларни англаш ва мушоҳадаю-талқин этиш жараёнлари хусусида иншааллоҳ тўхталиб ўтамиз.\n2016-05-05 2243 Ko'rilgan\nИслом аёлларнинг мерос борасидаги хақ-хуқуқларни батамом, камолига етказган диндир. Жоҳилият даврида аёлларни ўзлари мерос қаторидаги бир хақир буюм саналганлар. Эрлари вафот топса ким биринчи бўлиб, бирор ёпинчиғни, тул аёл устига ташласа, аёл ўшанга мутеъ бўлиб, уники бўлиб қолаверган. Ислом бундай разолатни бартараф этди. Жуфти вафот топган аёлларга авалло турмуш эҳтироми эвазига тўрт ойу ўн кун идда ўтиришни буюрди. Агар ҳомила бўлса уни туғиб олгунга қадар изн берилди. Шу билан бирга эрининг қолдирган мероси, молу-мулкидан олиш ҳуқуқини ҳам белгилаб берди. Аёл талон-тарож бўлиб бировларга “буюм” бўлишдан халос этилиб, ўзи “хақдор” қаторида улуш-насиба оладиган бўлди.\n2016-05-05 2315 Ko'rilgan\n2016-05-05 2314 Ko'rilgan\n2016-05-05 5436 Ko'rilgan\n2016-05-05 2561 Ko'rilgan\nРосулуллоҳ соллоллоҳу алайҳи васаллам пайғамбар этиб юборилмасдан илгари, одамлар ваҳшиёна “жоҳилият” даврини бошидан кечирганлар. Бу давр кўплаб жиноятлар, маъсиятлар даври бўлган. Энг даҳшатлиси аёл шахсиятига жуда катта зулм қилинган давр бўлган. Қиз фарзанд туғилган хонадон мусибатли хонадон, қиз фарзанд кўрган кимсаларга мусибат сўзлари айтиладиган давр бўлган. Қизларнинг туғилганига номус қилган оталар, уларни тириклай кўмиш тадоригини кўришган. Аллоҳ бу ишнинг жиноятини албатта қиёмат ҳозир бўлган кунда очилажагини, бегуноҳ қатлиом қилинган қиз фарзандлар нима учун қатл этилганлари борасида сўралишлигини баёнини берган. “Жонлар (қайтадан баданларга) жуфтланганда; Тириклай кўмилган (ҳар-бир) қиздан қандай гуноҳ сабабли ўлдирилгани сўралганда;” дейилган оятда. (Таквир; 7-9 оятлар мазмуни)\n2016-05-05 2171 Ko'rilgan\n2016-05-05 2255 Ko'rilgan\nИброҳим Адхам роҳимаҳуллоҳ қул бозорига чиқиб бир қул сотиб олиптилар.Уйига келгач, қулдан баъзи нарсаларни сўраптилар: - Нима таом ейишни истайсан? -Сиз кандай таом берсангиз ўшани еявераман. -Қандай либос кийишни ҳоҳлайсан? -Сиз кандай либос берсангиз киявераман. -Қандай ишларни бажара оласан? -Сиз буюрган барча ишларни бажаравераман. -Ўзингни ҳам истагинг борми ўзи? -Қулда ҳеч қандай истак бўлмайди. Қулнинг истаги,ҳоҳиши хўжайинининг истагига тобеъ бўлиши даркор. Агар қулда ҳоҳиш бўлса эди, у озод ҳур бўлар эди. Бу жавоблардан Иброҳим Адхам лол қолдилар ва тафаккурлари у кишини қуйидаги сўзларни айтишга етаклади: -Бозордан сотиб олинган бир қул бўла туриб оддий бир хўжайинингга шу қадар содиқлик ила ўз ихтиёрингни топширасанми. Мен Роббимга хақиқий қул бўла туриб, сен каби содиқ қул бўла олмайманми?!\n2016-05-05 2491 Ko'rilgan\nТушларимда кўрдим Харомни, Йўқотдимку дилда оромни. Кўзларимда ёш ила эслаб, Хажга бормоқликни - қиламан орзу! Хожи номин олганлар кўриб, Ёқа ушлар баъзилар хуркиб. Уларга нафрат ила қараб, Хажга бормоқликни қиламан орзу!\n2016-05-05 3002 Ko'rilgan\nИнсон шу ҳаётда истиқомат қилар экан, албатта унда сафар қилиш эхтиёжи мавжуддир. Тижорат, касб-ҳунар ва яна бошқа юмушлар илинжида йўлга чиқиш, буларнинг ҳаммаси сафардир. Булар сабабли инсон ўзининг моддий, иқтисодий тарафларини ислоҳ қилишга тиришади. Хаж сафари эса булардан фарқли равишда, инсоннинг маънавий, руҳий тарафларини ислоҳ этишга ундайди. Баъзан моддий, иқтисодан қувват топган инсон – ўзлигини унутади, нонкўрлик йўлини тутади, ўзига ризқу-рўз берувчисининг амр-фармонларини менсимай қўяди,\n2016-05-05 2431 Ko'rilgan\n1 2 3 Keyin > Oxirgi


Брюс Лининг 5 та фалсафаси! » Ўзбекистон янгиликлари – Zamin.uz\n18-02-2015 | 16:44\nZAMIN.UZ / Маданият / 18 Феврал 2015 года3 221\nБрюс Лининг 5 та фалсафаси!\nБрюс Ли – бу инсон қанчадан қанча инсонларнинг кумирига айланган. У жаҳон жанг санъатининг афсонаси даражасига к ўтарилди. Бунинг устига кино соҳасида ҳам яққол қаҳрамонга айланди. Adme.ru сайти Брюс Лининг доно фикрларини ёдга олиб ўтди. Биз эса ана шундай фикрларнинг 5 тасини саралаб, уни сизга етказишни мақсад қилдик.1. Ҳақиқий дўст олмос каби камёб ва қимматдир. Сохта дўстлар эса худди кузги япроқлар каби ҳар томонингизда.2. Агар сизни танқид қилишаётган бўлса, демак тўғри қиляпсиз. Чунки одамлар ақллиларга ҳужум қилишади.3. Мен муҳокама қилиш учун эмас, тушуниш учун ўрганаман. Мен кўр-кўрона оломонга эргаша олмайман ва уларнинг қилиқларини қабул қилмайман.4. Кўнгилчан бўл, аммо бўйсунма, қатъий бўл, лекин шафқатсиз эмас.5. Мен 10000 зарбани биладигандан қўрқмайман. Мен бир зарбани 10000 марта ўргангандан қўрқаман.Манба: www.furkat.uz\nЎқишни тавсия қиламиз Пирло: "Хави ва Иньеста "Олтин тўп"ни олмаган, демак мен ҳам Олтин тўпга нолойиқман"\nБензема: "Айримлар камерага ишлашни яхши кўради, аммо мен актёр эмасман ва бундай қилмайман"\n10:21 / 13-02-2015


O’zLiDeP фаоллари кўп тармоқли фермер хўжалиги фаолиятини ўрганди | O'zLiDeP\nХизматлар соҳасини ривожлантириш бўйича устувор йўналишлар белгиланди\nO’zLiDeP фаоллари кўп тармоқли фермер хўжалиги фаолиятини ўрганди\nO’zLiDeP Самарқанд вилоят Кенгаши фаоллари Тойлоқ туманидаги “Дилшоджон Дилмуроджон Ишонч” кўп тармоқли фермер хўжалигида йўлга қўйилган замонавий-интенсив технологиялардан оқилона фойдаланиш жараёнларини ўрганди.\n“Дилшоджон Дилмуроджон Ишонч” кўп тармоқли фермер хўжалигининг умумий ер майдони 22 гектарни ташкил этади. Шундан 15 гектарига 2019 йилда Туркия технологияси асосида 5 хилдаги олма ниҳоллари интенсив усулда экилди. Олма боғида томчилатиб суғориш технологияси йўлга қўйилди. Боғ қатор ораларидан ҳам самарали фойдаланиб, нўхат ва ловия каби ўсимликлар парвариш қилинмоқда.\nБундан ташқари, фермер хўжалигида ҳар бири 12 сотихдан 5 та, умумий 50 сотихлик замонавий иссиқхоналар ҳам барпо этилган. Иссиқхонада иккинчи экин учун булғор қалампири экиб парвариш қилинмоқда.\nФермер хўжалигида 300 тонна мева ва сабзавот маҳсулотларини сақлашга мўлжалланган Корея технологияси асосидаги замонавий совутгич омборхона мавжуд. Айни пайтда омборхонада картошка сақланмоқда. Картошка сотувга чиқарилиб, олма учун жой ажратилади.\nШунингдек ҳудудда озиқ-овқат, хусусан гўшт ва сут маҳсулотларига бўлган талаб ва эҳтиёжлардан келиб чиқиб фермер хўжалигида чорвачилик тармоғи ҳам йўлга қўйилган. Жорий йилдан бошлаб Голландиядан 17 бош насилли чорва моллари келтирилиб парваришланмоқда.\nАйни пайтда “Дилшоджон Дилмуроджон ишонч” кўп тармоқли фермер хўжалигида 10 нафар партия аъзоларини бирлаштирган O’zLiDePнинг бошланғич ташкилоти мавжуд.\nТадбиркорлик фаолияти билан танишув доирасида фермер хўжаликларида замонавий-интенсив технологияларни қўллаш самарадорлиги ва афзалликлари бўйича фикр-мулоҳазалар алмашилди. Унда O’zLiDeP Самарқанд вилоят ва Тойлоқ туман Кенгаши ходимлари, Халқ депутатлари Тойлоқ туман Кенгашидаги партия депутатлари, фермер хўжалиги аъзолари ҳамда ОАВлари вакиллари иштирок этишди.\nТадбирда шу каби партия фаоллари бўлган фермерларнинг тажрибаларини оммалаштириш мақсадида улар иштирокида жойларда кўргазмали семинарлар ва маҳорат дарслари ташкил этиб бориш лозимлиги таъкидланди.\nO’zLiDeP Самарқанд вилоят Кенгаши\nТадбиркорликка қизиқувчан ёшлар "Қўшкўпир текст" МЧЖ фаолияти билан танишдилар\n“Ургут саноат сервис” оилавий корхонаси фаолияти билан яқиндан танишилди\nТараққиёт стратегиясига 10 га яқин таклифлар билдирилди\n"Мўйначи - Қоракўл" корхонасига ёшлар учун бизнес-тур ташкил қилинди\nТажрибали тадбиркорлар ёшларга мастер-класс ва маҳорат дарслари ўтказди\nТаълимга эътиборнинг олий намунаси\nДарҳақиқат, таълим – мамлакат истиқболини белгилайдиган қудратли куч!Куни кеча мамлакатимиз ...\nO'zLiDeP Хоразм вилоят Кенгаши ёшлар билан ишлаш бўлими ташаббуси билан бир гуруҳ ёшлар ...\nO’zLiDeP депутатлари ва маҳаллалардаги ёшлар етакчилари ўзаро ҳамкорликни йўлга қўймоқда\nБарчамизга маълумки шу кунларда Давлатимиз раҳбари ташаббуси билан барча ҳудудларда маҳаллада ...


Добавлено: 02.12.2016, 10:48\nГўштсиз, ёғсиз тайёрланган хонимни дастурхон устига қўяр эканман, эримнинг ҳеч бир истиҳоласиз овқатга чанг солганидан жиғибийроним чиқиб кетди:\n— Дадаси, бу уйдаги охирги ун, охирги картошка, умуман бу уйда мен пиширган охирги овқат, маза қилиб енг!\n— Овқатни заҳар қилма, болаларни олдида жанжал чиқарма!\n— Етти қўшнидан сўраб тайёрланган овқат, аслида, мен учун заҳар, болаларингиз эса сиздан кўра уйдаги аҳволни яхшироқ билади. Буларнинг ранг-рўйига қаранг, қачон тузукроқ овқатланиб, қачон янги кийим кийганини эслайсизми ўзи? — ичимдаги аламни босишга ҳар қанча уринмай, хўрлигим келиб, тилимни тия олмай қолдим, яна жуда кўп нарсаларни айтиб юбордим, дастурхонга эмас, отасининг важоҳатга минишидан қўрқиб, мўлтираб турган уч ўғлим ҳам кўзимга кўринмади. Икки йилдан бери уйга бир сўм олиб келмаётгани, мени ишдан беайб бўшатишди, деб бутун ер юзини ёмонлаб, кун бўйи телевизор кўриб, сўкиниб ўтиришини, болаларнинг на эгни-бошига, на ош-овқатига, на дарс тайёрлашига ёрдам бериши, ҳатто қув-қув йўталаётган кенжа ўғлим учун дори олиб беришга ҳам бирор тийинимиз қолмаганини йиғлаб гапириб ташладим. Ҳали ҳеч қачон болалар олдида тилга олмаганим — пулсиз, ишсиз қолгани учун ташлаб кетган иккинчи хотини ва қизи, икки йилдан бери йиғилиб ётган алименти, менинг тупроққа қориштирилган ғуруриму изидан зор йиғлаганларим, эримнинг ўз мансабини суъистеъмол қилиб, давлат мулкини талон-тарож қилгани учун акасию отаси ўз уй-жойини, машинасини сотиб, давлатга қайтарган миллионлаб пуллари ҳақида эслатиб қўйдим. Буларни ҳаммасини айтиб, енгиллашмадим, аксинча, қандай қилиб шунча муаммо билан яшаётганимизни ўйлаб, кўз олдим қоронғилашиб кетди. Худди шу пайт олдимдан хоним тўла лаган учиб ўтиб, деворга бориб урилди.\n— Бўлди, қиласанми ёки йўқми? — эрим дастурхондан отиш учун яна бирор нарса қидира бошлади. Кичик ўғилларим изиллаб йиғлай бошлади, каттаси эзилганча менга қаради, нигоҳида «Ойи, гапирманг» деган ялиниш борлигини кўрдим. Тилимни тийишим кераклигини билдим, лекин ерга лаган синиғига қоришиб ётган хонимни кўриб, бошим қизиб кетди:\n— Овқатни сиз учун эмас, болаларим учун қилгандим, ундан кўра тепкилаганингиз яхшийди!\n...Ҳа, ўша куни болаларимнинг кўз олдида менга ташланди. Каттам жон ҳолича устимга ётиб олиб, мени ҳимоя қилмагунича эрим тинчланмади. Кейин... эрим уйдан чиқиб кетиб, орадан 3 кун ўтгандан сўнг қайтиб келди. Бири тўққиз ёшни тўлдирган, иккинчиси еттига қараб кетаётган, кенжаси икки ёш бўлган фарзандларим қўрққанидан яна бир бурчакка ғужанак бўлиб олишди.\n— Менга қара, мен иш қидириб кўрдим, аммо ўзимга мосини топомадим. Туғруқ таътилингни қисқартиргин-да, ишингга қайт, мен болаларга қараб тураман, ўртоғим яхши таклиф бераяпти, ўша иш ўхшагунча биттамиз ишлаб турганимиз яхши.\nИндамадим, нима қилай, ўзимга эр керак эмас, лекин бу уч ўғилга ота шарт! Ортиқча гапириб ҳам ўтирмадим. Гарчи ишлашим ҳақидаги таклифни ўзим аввалроқ бир неча марта айтган бўлсам-да, эрим унамаганди. «Сен кетсанг, болаларга ким қарайди, мактабга ким олиб бориб келади» деб, рухсат бермаганди.\nҲамшира бўлиб ишимни давом эттирдим, орадан 1 йил ўтса ҳам эрим иш тополмади. Уйдаги тўрт эркакни боқиш, қарзларни ёпиш учун кечаси билан ошхонада нарса пишириб, ишхонада шифокорлар, беморлар, ҳамкасбларга қуймоқ, сомса, хоним кабиларни сотиб юрдим. Кейинроқ бош шифокор буни тақиқлагач, даромадимнинг ҳам пайи қирқилди.\n— Дадаси, ёнимиздаги бозорчани гаплашиб келдим, институтнинг олдида жойлашган, катта термосга қайноқ сув солиб, хонимми, сомсами тоғорага солиб берсам, сиз талабаларга сота оласизми? Уларнинг кўпчилиги эрталаб ётоқхонада чой ичмайди, биз қаҳва, пишириқни арзонроқ берсак, клиентимиз кўпайиб кетади. Ҳеч бўлмаса, рўзғоримизни бир учидан кўтариб турарди. Мен ишга борсам, бунга улгурмайман. Эрталаб атиги икки соатда сотиб бўласиз, жон дадаси... Биров сизни танимайди, кепкани бостириб кийиб олсангиз бўлгани, сизни танишларингиз у кичик бозорчанинг яқинига ҳам йўламайди. Нима бўпти, тирикчиликнинг айби йўқ-ку!\nРози бўлишига умуман кўзим етмаса-да, биринчи марта эримга маслаҳат солганимгами, у негадир мен томон ён босди.\n— Бозорга ҳеч қандай тўлови йўқ эканми? Харажатларингни ҳисоблаб чиқдингми, устига қанча қўясан?\n— Ҳали ҳеч нарсани ҳисобламадим, сиз банкда ишлагансиз, мендан яхши биласиз-ку. Ижарага машина ҳайдаб, кира қилиб топадиган фойдангиздан яхши бўлади, мени айтди, дейсиз. Секин-аста, бошқа нарсаларни ҳам сотамиз, алоҳида раста оламиз, эрта тонгда Қўйлиқдан бозор қилсак, анча фойда қолади...\nЭрим аввал банкда ишлагани учун ҳам бизнес режа нималигини яхши биларди. Эртага бориб, бозордагилар билан гаплашиб кўраман, деб менга умид бағишлади. Бироқ орадан бир ҳафта ўтса ҳам ўрнидан қўзғалмади, «Кўчада хоним сотувчи бўлиш учун институтда ўқимаганман», деб унамай уйга ётиб олди. Бу орада бир шифокоримиз «Болаларимни мактаб, тўгаракка олиб бориш учун ҳайдовчи ёлламоқчиман, ўз машинамни бераман», деб қолди. Дарҳол «Хўжайнимга беринг шу ишни, жон деб ишлайди», деб унга ялиндим. Маошли иш, шунингдек, қимматбаҳо машина ҳайдашини эшитиб, эримнинг дили ёришгандек бўлди.\nШундай қилиб, эрим ўша оиланинг ҳайдовчисига айланди, афсуски, унинг кўчада қимматбаҳо машина ҳайдаб юрганини кўрган иккинчи хотини ва бошқа қарздорлар уйимнинг турумини бузиб юборай дейишди. Қўли пул кўра бошлагандан кейин турмуш ўртоғимда ҳаётга сал бўлса-да қизиқиш уйғонди. Ора-сира «Сен айтган анави ишни қилиб кўриш керак», деб қўярди. Бир сафар якшанба куни эрталаб туриб, катта тоғорани тўлдириб, хоним тайёрладим. «Ҳеч бўлмаса, бозорчагача кўтаришиб юборинг, ўзим сотаман, сиз кетаверасиз», деб эримни зўрға уйғотдим. Иккаламиз биргаликда бозорчага қараб кетаётиб, уришмасдан, хотиржам гаплашдик:\n— Бобом катта новвой бўлган. Пиширган патир, нонларини сўраб, Тошкентнинг ҳар томонидан одамлар келар экан. Балки бобомнинг набираси бўлганим учун хамирли овқатларим яхши чиқар...\n— Менинг бобомнинг бобоси эса ширапаз бўлган, новвот, пашмак деган нарсаларни улардан ошириб ҳеч ким қилолмаган! Олдин одамлар ошпаз, тикувчи, ҳунармандни бошига кўтариб қадрлаган, ҳозир ҳамма менеджер, маркетолог! Оддий сотувчидан «Ким бўлиб ишлайсан?» деб сўрасанг, «Савдо менежери» ёки «консультант-сотувчи» деб жимжимадор гапларни айтади...\n— Ўша-да, дадаси, фақат битта ишга ёпишмай, кунда даромад келадиган бир иш ҳам қилиш керак. Нега уяламиз? Масалан, мен уялмайман, ишхонадагилар хонимларимни мақтаб-мақтаб ейишади. Ҳатто бир-иккитасига қандай қилишни ўргатганман ҳам...\nБозорчада соат 6 ҳам бўлмай қатиқ, қаймоқ олиш учун келган ёши улуғлар, ота-онасини йўқлаш учун бозорлик қилаётган ёш оилалар тоғора тўла хонимимни талашиб-тортишиб олиб кетишди. Чеккароқда ишимни кузатиб турган эримнинг ҳам кайфияти очилди.\n— Икки соатда 3 кило гўштнинг пулини ишлабмиз-а, хотин!? — деди хўжайиним пулни санаб лаб-лунжини йиғиштиролмай.\nИчимда «Битта картошка ҳам артмай, 70 метр жойга тоғорани кўтариб келгани учун «ишлабмиз» деган эримдан ўргилай» десам-да, ўша пулларнинг ҳаммасини Акром акамга бердим. «Хўш, 3 кило ун мана шунча бўлади, ёғни мана бунчага олгансан, соф даромадимиз бунча, агар ҳафтада икки марта чиқсак, пулимиз бунчага кўпаяди...»\nАкром ака уйга кела-келгунча харажат, таннарх, фойда кабиларни гапириб келди. Ўша кундан бошлаб, нафақат хоним тайёрлашга қарашадиган, балки, ўзи сотиб келадиган ҳам бўлди. Ҳафта давомида ҳайдовчилик, дам олиш кунлари сотувчилик қилишдан орланмай қолди. Мени эса бу орада энг меҳнаткаш ва уқувли деб билиб, бўлимга бош ҳамшира этиб сайлашди. Эримнинг тартиб билан ишлагани, ўз вақтида етиб келиб, болаларнинг ишончини қозонгани учун шифокоримизнинг турмуш ўртоғи автобазага ишга жойлашишига ёрдам берди. Турмуш ўртоғим бир эмас, икки, уч вазифада ишлай бошлади, ҳам иқтисодчи, ҳам ҳайдовчи, ҳам бозорга чиқадиган бўлди. Ҳаётимиз бир текис кета бошлади. Ўзининг керакли, фойдали эканини била бошлаган Акром акамнинг мен ва болалари билан муносабати ҳам тикланди, иккинчи хотини ҳар тугул бахтини топиб кетди, аммо эримни оталик ҳуқуқидан маҳрум қилмоқчи бўлди, рози бўлмади, оз бўлса ҳам қизи учун алимент тўлай бошлади. Қарзларимиз... бу уммон-уммон муаммо билан ҳали буткул кураша олганимиз йўқ, лекин ҳаракат қилсанг, биринг икки бўлишига, бузишга эмас, тузишга уринсанг, синганни ҳам чегалаб яшаш имкони борлигига, одам катта бахтсизликлар олдида кичик бахтни топишга мажбур эканлигини, бу яшашнинг бирдан бир қоидаси эканини ҳар иккимиз ўз ҳолимизча тушундик... Бизнинг кўп муаммоларимиз иқтисодий қийинчиликлар эди, ҳозир буларнинг аксариятидан халос бўлдик... Кўпинча ишхонада, маҳаллада, айниқса, қариндошлар орасида «Эрингизни тушкун ҳолатдан олиб чиқиб кетдингиз-а, одамлар қаторига қўшдингиз-а» дейишади. Йўқ, менинг хатоларим ҳам етарлича. Неча минг марта ажрашаман, деганман, неча минг марта эримни отамдан қолган уйдан ҳайдаб чиқаргим келган пайтлар бўлган, айтмаган, уришмаган гапимиз қолмаган. Ҳар доим ҳам у истаган гап айтолмагандирман, хиёнат қилиши учун ўзимнинг ҳам етарли айбим бўлгандир, даста-даста пулларининг келаётган боғини суриштирмагандирман, хуллас... Муҳими, иккимиз ҳам ўзгардик, энди ҳаётимиз, турмушимиз ҳам ижобий томонга ўзгаришига ишонаман...\nАзиза ҚУРБОНОВА оққа кўчирди.


Москва Аҳмадийнажотга жавоб берди\nЭрон президенти Маҳмуд Аҳмадийнажотнинг Россияга нисбатан, унинг Теҳронга қарши санкцияларни қўллаши мумкинлигини назарда тутган ҳолда айтган гапларини Москвада "аччиқ устида" айтилган гап, деб баҳоладилар.\nЧоршанба куни Аҳмадийнажот Россия раҳбарияти позициясини Теҳрон учун қабул қилиб бўлмас позиция, деган эди. У яна: “Россия Эрон учун дўстми-душманми – бир нарса дейиш қийин”, деди.\nРоссия ташки ишлар вазири Сергей Лавровнинг айтишича, Россия узоқ йиллар давомида Эрон ядровий дастури масаласида муроса йўлини топишга ўз ҳиссасини қўшиб келди, бироқ Теҳрон бу уринишларни жавобсиз қолдириб келди.\nЭронга қарши янги санкциялар лойиҳаси ўтган ҳафтада БМТ Хавфсизлик кенгашига тақдим этилди.


АИ-80 маркали бензин нархи 3000 сўм бўлгани ҳақидаги хабарларга изоҳ берилди\n22:57 / 20.05.2020\nИжтимоий тармоқларда “Ўзбекнефтгаз” акциядорлик жамиятига қарашли бўлган Чинобод нефт базаси томонидан АИ-80 маркали бензин нархи 3000 сўм қилиб белгиланганига оид маълумотлар тарқалди. Маълум бўлишича, нефтбаза ушбу маркадаги бензинни 3000 сўмдан фақат юридик шахсларга сотади.\nKun.uz’нинг ишончли манбалари “Чинобод нефт базаси” МЧЖ томонидан Бухорода ишлаб чиқариладиган АИ-80 маркали бензинни биржадан арзонроқ сотиб олган ва уни ўзининг транспорт, солиқ, ишчиларининг ойлиги каби харажатларини ҳисобга олиб 3000 сўм қилиб белгилаган.\nЛекин жисмоний шахслар бензинни бу нархда сотиб олиша олмайди. Ижтимоий тармоқларда тарқалган нарх улгуржи нарх бўлиб, фақатгина АЁҚШлар АИ-80 маркали бензинни ушбу нархда сотиб олиши мумкин. АЁҚШлар ҳам ўз навбатида транспорт, солиқ, ишчиларга тўланадиган маош ва бошқа харажатларни қўшиб, бензинни 3500 сўмдан 4000 сўмгача сотиши мумкин.\nЭслатиб ўтамиз, 1 май кунидан бошлаб Аи-80 маркали бензин ва дизель ёқилғиси (шу жумладан ЭКО маркали дизель ёқилғиси) чакана нархини давлат томонидан тартибга солиш бекор қилинган.\nШунингдек, нефтни қайта ишлаш заводлари томонидан АИ-80 маркали автомобиль бензини ва дизель ёқилғиси фақат биржа савдолари орқали сотилиши белгилаб қўйилган.\n3 майдан эътиборан АИ-80 маркали бензин нархи 500 сўмга арзонлашиб, 4000 сўмдан сотувга чиқарилганди. Шунингдек, дизель ёқилғисининг нархи ҳам арзонлашган.\nБритания 2030 йилдан бензин ва дизелда юрувчи машиналар савдосини тақиқлайди\n12:01 / 18.11.2020\nТабиий газ қазиб олиш ҳажми деярли 10 млрд куб метрга камайди\n09:47 / 10.11.2020\nАвтомобил бензини ишлаб чиқариш ҳажми 11 минг тоннага кўпайган