Вадуд Маҳмуд. Тил ва ҳарф масалалари (1925)\nБу кун турк дунёсининг энг муҳим масалаларидан бири ҳар ерда кўтарилмақда бўлғон тил ва ҳарф масалаларидир.\nБу масала фақат бу йил очилғон ва бошланғон нарса эмасдир.\n1905 йил Русиё инқилоби, 1908 йилдаги Туркия инқилобидан илгари бошланиб, булардан кейин қайнағон ва ҳалигача давом этмакда эди. Турклар Оврупо маданияти билан яқинлаша бошлағон вақтларда истар Туркияда, истар Қрим, Қафқос ва Тотористонда бу масалалари билан шуғулланатурғонлар кўруна бошладилар.\nТуркияда бир ёқдан «Лисон тасфия»чилари туркчани араб, форс тили таҳаккуми остидан қутқазишға тиришсалар, бундан ўрнак олиб Қафқос, Қрим ва Тотористонда ҳам тилда соддачилик жараёнлари бошланди. Бу масалалар бошланғон турк мамлакатлари бир-бировлариға ўхшаш ижтимоий вазиятда бўлғонларидан бу ҳаракатнинг умумий хатлари бир-бировиға жуда яқиндир, ҳатто бир-бировининг айнидир.\nТурк дунёсининг ҳар ерида «хаиқ тилига» яқинлашмоқ майли бошланғони учун бир турк тили бўлиниб, турли лаҳжа ва шева адабиётлари бошлади. Бу «тамойул» сўнг йилларда яна кучайиб, ҳалигача бир оз «мунфаил — пассив» вазиятда бўлғон ўзбек, қирғиз, уйғур каби кабилалар ҳам ўз шеваларида газеталар, журналлар, китоблар босдира бошладилар.\nБу соддачилик ҳаракати, ташланғон араб, форс сўзлари ўрниға ишлатйш учун янги сўзлар топиш эҳтиёжини туғдирди.\nИлмий истилоҳ ва таъбирлар умуман арабча ва форсча бўлғонидан, биринчи даражада ҳужумға учрағон эдилар. Туркияда дорулфунун ва анжумани дониш бўлғонидан бу илмий истилоҳларга зарба бериш муваффақият кўрмади. Чунки борни ташлаш осон бўлса ҳам, йўқдан тузиш қийин эди, айниқса уни ишга ошириш учун кўб фурсат талаб қилинар эди. Туркия учун бу ҳаракат илмда тўқнашишға сабаб бўлар эди. Шунинг учун бу масалалар бир ёқдан эски ҳоли давом этар эди. Бунга мажбурият бор эди.\nТотористон, Қрим, Қофқозё, Туркистоннинг вазияти эса бундан бошқа эди.\nБунда дорулфунун ёки ўрта мактаб эмас, бошланғич мактаб (усули жадид) масаласи кетар эди. Бунда илмий истилоҳларға эҳтиёж йўқ даражасида бўлғонидан бу «инқилобий зарба» бу тарафда сезилмади. Фақат секин-секин Русия турклари орасида ҳам илмий масалаларга яқинлашиш кучайди. Ўрта, ҳатто, олий даража мактаблар қурула бошлаш арафасига эришилганидан бошлаб, илмий истилоҳ ва таъбирларига эҳтиёж ҳис этидди.\nТотористон уч юз йилдан бери рус маданияти таъсири остида бўлғониға таяниб, рус истилоҳ ва таъбирларини қабул қилишға майил кўрсатди.\nҚофқозё ва Қрим эса Тотористонға қарағонда бошқа бир йўл тутди. Яъни турк - Истанбул дорулфунунига табаъийат қилди, у ишланган арабча ва форсча истилоҳларни ишлатди, у қабул қилғон араб истилоҳларини рус шаклида эмас, тўғридан-тўғри араб шаклида қабул қилди.\nЎзбеклар арабча ва форсча кўп таъбирларни сақлаган бўлсалар ҳам, қирғиз-қозоқлар буткул маҳаллийлашдирмакга киришдилар, қила олмағонларини тоторлар каби русдан олдилар.\nБу илмий истилоҳ ва таъбирлар бобидағи вазият тилнинг умумий тузулиш жиҳатиға ҳам таъсирсиз қолмади.\nҚрим, Қофқозё (кейинроқ туркманлар ҳам) шевалари усмонличага яқин бўлғонидан шунча яқинлаша бош-ладилар.\nТоторлар эса (бошқирдлар билан бирга) ҳам жуғрофий вазиятлари, ҳам бу рус истилоҳ ва таъбирларини русдан олиш майли орқасида ўрусға яқинлаша бордилар. Тотор газета ва журналларининг ҳеч бўлмағонда, 40 фоизи рус сўзлари билан тўлди.\nҚирғиз, қозоқ зиёлиси ҳам тотор изидан бормоқдалар. Бу ҳол улар учун табиийдир, борни ташладилар, ўзлари тузуб ишга ошира олмадилар. Ўрнига ўрусча кирди.\nЎзбекнинг бу иккисидан қайсисига яқин экани ҳали очиқ эмас.\nАҳвол, вазият шу даражага келгандан кейин, турк дунёсининг ҳар ерида айниқса бу масала ечилишига ортиқча муҳтож бўлғон Қрим, Қофқозё, тотор, ўзбек, туркманлар орасида тил масаласи янги бир шаклда қўзғол-ди, уда тил бирлиги масаласи эди.\nБу масалани бошлаб қўзгоюн Исмоилбекдир. Лекин бу киши ўзи бошлагон ишга илмий бир асос қура олмағонидан, бу ташаббуси сўнишга маҳкум эди. Бу кун эса бу масалалар илмий бир шаклда майдонға отилмоқдадир. Бунинг биринчи намояндаси «Турк-тотор илмий сарфи», «Турк-тотор лисониятина мадхал» отли илмий нарсалар эгаси Қрим дорулфунуни мударриси дўқтур Чўбонзодадир.\nБу зот ўз асарларида турклар учун умумий бир тил кераклигани илгари сурадир ва бунинг учун тубандагича муҳокама қиладир:\n«Адабий лисон ила жонли дил орасинда буюк фарқ бордир. Адабий лисоннинг ёзилуб ва ёзи, китоблар, мактаблар воситаси-ла ўрганилиб «қўнушма» дилни дўғридан-дўғри ихтиёрий ва эътибори бир суратда ўрганилмасдин илари галар. Ишта бунинг ичин адабий лисон пак оз ва пак ёвош ва ишдаги ҳолда «қўнушма лисони» пак чобуқ ва пак зиёда дагишир. Асосан унга жонли дил демамизинг сабабида ишта бу табаддулдаки суратдан дулайидир. Бунга очиқ мисол араб ёзувида лотин ёзили ада-бий лисони ила, араб ва ёхуд, лотин шевалари орасидаки фарқдир. Сарф китоблари ишта бу сабабдан дулайи дурли-дурли ўла билирлар».\n«Ажабо ҳар ҳанги бир миллатнинг лисони нуқтаи назаридан ягона соф лисони ўлмишмидир ва ўла билирми? Буни адо этмак лисоннинг энг басит қоидаларина ошно бўлмоқ демакдир. Ҳеч бир миллат йўқдирки унинг якпора, якнасақ лисони ўлсун. Ҳатто даҳо зиёда тафтиш эдажак ўлурсоқ, ҳар фардинг кандисина махсус бир тоқим этёд ва хусусиятлари бордирки, бунларинг ҳаёти мажмуаси унинг «шахсий лисони, услуби, сарфи, наҳвини» ташкил этадир».\n«Турк-тотор халқ лисонлари, ҳатто қирғизларда дохил ўддиғи ҳодда бир-биридан тамомила айрилмиш лисонлар ҳолина гаддиги йўқдир. Турк-тотор лисон ғаручасиндан айрилиб, мустақил лисон ҳолина галмиш ялингиз чуваш ила ёқут лисонлари вордир.\nБунинг учун бутун тотор халқ лисонларининг луғат, калима ташкили, ниҳоят наҳв ва услубини бир ерда тўпламоқ имкони оз дагиддир ва буйла бир ташаббус турк-тотор халқларининг маданията кирмалари, қувватли, маданий марказлара молик бўлинмалари ичин фавқулодда ёрдам эдажақдир. Шубҳасиз бу хусусда қалқуб Истанбул шеваси турк-тоторларининг умумий лисони ўлмоқ ичин чўқ дагишмак ва они дўли халқ лисонина ёқлашмоқ лозимдир.\nҚирон шевасина галинжа унинг енгил ўлмиёжоқ даражада дигар шевалара таъсири ўлмоқ-ла баробар буйла бир вазият ҳоким ўлмоқда чўқ узоқдир.\nМухталиф шевалардан айри-айри адабиёт, мактаб, матбуот майдона гатирмак савдоси мунаввараларидан пак чўғининг гечдиги дар бир қуридурдир. Ҳолбуки, бу мумкин дагилдир. Бугун Донимарқа, Исвич, Нуруч киби миллатлар билан лисонларинг дигар буюк миллатларинг лисонларини ёқлашдирмага чолишмоқдадир».\nБу ергача кўчирганимиз Чўбонзоданинг фикридир. Машҳур прўфессур С. Самойлович ҳам шу фикрдадир. Бу фикр тарафдорлари турк миллатининг маданиятига кириш учун «тил бирлиги»ни энг биринчи омил деб биладир. Прўфессур Самойлович Ленинград шарқ дорулфунунида, Чўбонзода Қрим ва Қафқосда олий мактаб талабаларига шу фикрни талқин этмакдадирлар. Бу масалалар олий, илмий ихтисос муассасаларида жиддий суратда текширилмакга бошланғондир.\nИккинчи масала ҳарф масаласидир. Янги имло масаласининг Туркияда, Тотористонда ва бизда бошланганиға кўб йиллар бўлса ҳам лотин ҳарфни қабул қилиш учун жиддий музокаралар пгу икки йил орасида кучайиб қолди. Буюк инқилобимиздан кейин бу масала Тотористонда жиддийрак қўзғолғон бўлса ҳам тез сўнди. Қофқозёда эса кундан-кун бу ташаббус ортмоқдадир. Лотинчиларнинг уюшмалари ташкилоти доирасини кенгайтирмакда, матбуотини кучайтирмоқ ва кўб тарқотмоқ учун тиришмакдадир.\nБу лотинчилик бир ёқдан шу муваффақиятларга эришмакда бўлса, иккинчи жиҳатдан Қримда, Тотористонда, Қофқозёда бир кучли жиддий қарши ҳаракат ҳам қўзғатмоқдадир.\nЎтган йил Қримнинг машҳур ёзувчиларидан Ҳасан Сабрий Айвазуф «Янги дунё»нинг 3—4 сонида араб ҳарфини ёқлаб, лотин ҳарфларининг камчиликларини кўрсатиб узун илмий мақолалар ёзади.\nОзарбойжон Маориф комиссарининг нашр афкори «Маориф ва маданият» журнали дорулфунун мусаррисларидан Муҳиддиннинг фикрларини майдонга ташлади. Сўнг вақтларда тотор муҳаррирлари ҳам бу тўғриларда ёза бошладилар.\nМарказ фирқа қўмитасининг нашриёт бўлими томонидан чиқарилатурган ҳафталик бюллитин «Книганоша»нинг ўтган сонларида ҳам бу тўғрида ёзилиб турганидек қўлимиздаги 26 нчи сонида «Алифбо масаласи тўғрисида» бир мақола Ф.Тоҳироф имзоси билан чиқди.\nБу киши Фуод ўртоқнинг мақоласини танқид қилгандан кейин лотин ҳарфини қабул қилиш ва лотин алифбосига ўтиш тотор маданиятининг ўсиши учун ёрдам қила оладими, деган саволни бергандан кейин маъноларни тубандагича санай бошлайдилар:\n1-бу кунгача араб ҳуруфоти билан босдирилган мактаб китобларини қайта бошдан босдириш керак бўлади;\n2-тотор муаллимларини тамоман қайта бошдан тайёрлаш;\n3-тотор матбааларини тамоман қайта бошдан тайёрлаш;\n4-қайтадан ҳарф тергучилар тайёрлаш;\n5-бутун тоторча китобларни лотин алифбоси билан босдириш;\n6-юз фоиз саводсиз халқни ўқитиш.\n«Чунки лотинча қабул қилинғонда бутун халқ саводсиз бўлиб қолади», дегандан кейин ўртоқ Тоҳироф: «Агар бу манбаларга қарамасдан лотинчани қабул қиласиз десалар, шу манбалар сабаби тотор маданий ўсиши ўн йилларча кейинга кетар ва лотинчиларнинг машҳур «лотинча маданият қуролидур» деган қазиялари қуруқ бир даъво бўлуб қолур», деб илова қиладир.\nЭнди бу тўғрида яна Чўбонзодани эшитайлик:\n«Турк-тоторларнинг мисоллари шимдия қадар ўрхун, уйғур, сери, яҳудий, рум, армани, рус, лотин, араб, чин ҳарфлари-ла ёзилмишидир.\nЛекин мухталиф даврларда бу ёзилар қўлланан одамлар ҳеч бир вақт турк-тотор савтларининг хусуси нуқгаларини назари эътибора олмамиш каби гўрунурлар.\nТурк-тотор дилларини ёзмоқ ичин умумий типлари оложоқ ўлурсиз - А, О, У, Д, I, И, О каби саслари ёзажақ ҳарфлар ижод этмак лозимдир. Ишта бу ода араб ёзисининг буюк қусури майдона чиқиюр.\nАраб ёзиси бир чўқ асрлар тарафинда дурк табаддулар кечириши бўлиндиғинда гелиши гўзал ёпилажақ бир ҳарф анда ўлмоқдан ҳеч бир замон қуритилмайур. Бунинг ичин шимдия қадар герак муаллим Ножий, герак самиласли Исмоил Ҳаққа ва қозонлилар тарафиндан ёпилан тажрибаларнинг ҳеч бириси буюк бир муваффақиятга ноил ўлолмади. Буни гўран ва ёзининг ислоҳи ёзилишиндан воз кечмак фикрина душмишлардирки, бунинг ерина баъзилар лотин, баъзиларда рус алифбосининг қабулини таклиф этмакдадирлар.\nИлм назаринда араб ёзиси ила лотин ёзиси орасинда ҳеч бир фарқ йўқдир. Ҳар иккисида ёзишиндан чиқароқ бириси шарқа, дитари ғарба дўғри инкишоф этмишдир. Энг идеал вазият бир дилдан бўлина сас қадар ҳарф ижол этмагимизки, бу даражая ҳануз ҳеч бир алифбо вормишдир. Ва дилнинг дурмадан инкишоф этдигини назари эътибори олалсақ вормоқ имконида йўқдир».\nБу фикр эгасининг айтмак истагани маълумдир. Яънн арабни лотин билан алишдирмоқнинг илм назаридан ҳеч бир ортиқлиғи йўқдир дейдир.\nЮқоридан бери кетирилган ҳарф тўгрисидағи фикрларнинг ҳаммасини бир ерга йиғсақ, шу чиқадирки, бу ҳарфни ўзгартиш масаласи ҳеч бир ижтимоий фойдаси бўлмағон, балки кўб зарарлар бўлғон бир ташаббусдир. Бунинг илмий бир қиймати йўқдир. Шунинг учун бу масалаларни қўйуб маданий ҳаётнинг ўсушига ёрдам бературғон бошқа масалалар билан шуғулланмоқ керакдур.\nМана бу кунги ҳарф — тил масаласининг вазияти шундайдир. Бу мақоламиздан мақсадимизда шу вазият билан ўқиғувчиларимизни таништирмоқ эди.\nИлова ўлароқ шунида билдирайликки, биринчи ўктабрда Бакуда йиғилмоқчи бўлғон бутун дунё туркшунослар қурултойи шу масалаларнинг кўтарйш натижасидир ва бунда бизнинг шу ечилмаган тугунларимиз ҳал қилинса керак.\nАгарда бу қурултой бизнинг эҳтиёжимизни тузук тушуниб, амалга ошириши мумкин бўлғон фойдали йўллар кўрсатса, бизнинг маданий ҳаётимиз учун биринчи «ёрдамчи» моҳиятини қозонғон бўладир.\n20-йиллар илмий муҳитида айни масала жиддий баҳс-мунозара объекти бўлган. В. Маҳмуд бунга ҳам ўз муносабатини биддирган. Мазкур мақола 1925 йил «Маориф ва ўқитғувчи» журналининг 1925 йил 5 - 6-сонида босилиб чиққан.


Шавкат Мирзиёев президентликка киришмоқда - BBC News O'zbek\nЯнги президент қўлини Қуръони Карим ва мамлакат Конституциясига қўйиб расман қасамёд қиларкан, "Ўзбекистон халқига садоқат билан хизмат қилишга, республиканинг Конституцияси ва қонунларига қатъий риоя этишга" ваъда берди.\n"Фуқароларнинг ҳуқуқлари ва эркинларига кафолат беришга, Ўзбекистон Республикаси Президенти зиммасига юклатилган вазифаларни виждонан бажаришга" тантанали қасамёд қилди.\nЎзбекистон Республикаси Президенти лавозимига киришиш тантанали маросимига бағишланган Олий Мажлис палаталарининг қўшма мажлиси бугун - 14 декабр куни очилган.\nБу - 59 ёшли Ўзбекистон Бош вазирининг ўз сиёсий карьераси давомида биринчи марта сайловларда мамлакат президентлиги учун беллашиши эди.\nСўнгги президент сайловидан ўн кунча ўтиб, Шавкат Мирзиёевнинг кеча - сешанба куни ўзининг Бош вазирлик мақомини топшираётганига оид хабарлар олинган.\nШавкат Мирзиёев ғолиб чиққан сўнгги президент сайловини кузатган Оврўпода Хавфсизлик ва Ҳамкорлик ташкилоти овоз бериш жараёнларини "нодемократик" дея танқид қилган.\n"Сайлов кунида жиддий қонун бузилишлари, жумладан, сайлов варақаларини овоз бериш қутисига ноқонуний ташлаш ҳоллари қайд этилди", дея Питер Тейлорнинг сўзларидан иқтибос келтирганди "РИА-Новости" агентлиги.\nШавкат Мирзиёевнинг номзоди ҳам 4 декабр кунги президент сайловига Тадбиркорлар ва Ишбилармонлар ҳаракати - Ўзбекистон Либерал-демократик партияси номидан кўрсатилганди.


ЎЗАРО ҲАМКОРЛИК ТЎҒРИСИДА МЕМОРАНДУМ ИМЗОЛАНДИ – Biz bilan birga taraqqiyot sari\nHome /Maqolalar/ЎЗАРО ҲАМКОРЛИК ТЎҒРИСИДА МЕМОРАНДУМ ИМЗОЛАНДИ\nYangiliklarNoyabr 29, 2019\nЖорий йилнинг ноябрь ойида Ўзбекистон Тадбиркорлик ва фермерликни қўллаб-қувватлаш маркази Ўзбекистон экспортчилари уюшмаси ўртасида ҳамкорлик битими имзоланди.\nШу муносабат билан ташкил этилган тадбирда ишбилармонлар, иқтисодчилар, фаолияти экспорт соҳасига алоқадор тадбиркорлар ва уюшма вакиллари иштирок этди.\nШуни таъкидлаш лозимки, Ўзбекистон экспортчилари уюшмасининг иш бошлаганига эндигина икки ой бўлди, холос. Шундай бўлса-да, уюшма ўз олдига қўйган мақсадларни амалга ошириш йўлида дадил одимлаётгани кўзга ташланмоқда. Хўш, бу қандай мақсадлар? Экспорт билан шуғулланувчи тадбиркор юртдошларимиз фаолиятини қўллаб-қувватлаш, уларнинг ҳуқуқ ва манфаатларини ҳимоя қилиш, экспорт учун республикамизда ишлаб чиқарилган маҳсулотларнинг ягона электрон савдо платформасини яратиш, ички ва ташқи бозорлар маркетинг тадқиқотларининг ягона маълумотлар базасини яратиш ва бошқалар уюшманинг асосий вазифалари сирасидан ўрин олган. Эътиборлиси, шу кунгача уюшма мутахассислари юзлаб тадбиркорга ҳуқуқий ва бошқа йўналишларда маслаҳатлар берди, шунингдек, экспортчилар дуч келган 10 га яқин муаммони ҳал қилишга кўмаклашди.\n“Президентимиз ўз чиқишларида Ўзбекистоннинг экспорт борасидаги салоҳияти тўла ишга солинмаётганини қайта-қайта таъкидламоқда”, – дейди O‘zTFQM раҳбари А,Алимов. Бинобарин, соҳа ривожига ҳисса қўшиш имконига эга яна бир ташкилотнинг вужудга келгани айни муддао бўлди. Алоҳида диққатга сазовор жойи шундаки, Марказимиз ғоя ва мақсадлари мазкур уюшма зиммасига олган вазифалар билан мос келади. Биз ҳам иш режамизда экспортни рағбатлантириш орқали унинг номенклатураси ва географик маконини кенгайтириш, экспорт-импорт тартиб-таомилларини янада соддалаштириш, экспорт салоҳиятини ошириш ва диверсификациялаш, тадбиркорлар ва фермерларнинг иқтисодий-ижтимоий билим-кўникмаларини ошириш каби вазифалар ҳам белгилаб қўйилган. Куч ва имкониятларимизнинг бирлашиши, ҳамжиҳатликдаги ҳаракатларимиз хусусий сектор манфаатларини ифодалаб, келажакда иқтисодиётимиз юксалишига хизмат қилади.\nМаълумки, Ташқи иқтисодий фаолият миллий банки қошида кичик бизнес ва хусусий тадбиркорлик субъектларининг экспортини қўллаб-қувватлаш жамғармаси ҳам фаолият юритмоқда. Инвестициялар ва ташқи савдо вазирлиги, Давлат божхона қўмитаси, Бош прокуратура қошида ҳам шу сингари тузилмалар мавжудлигига қарамай, шундай янги уюшма тузилишига қандай эҳтиёж бор эди.\nҲақиқатан ҳам, экспорт қилиш билан шуғулланувчи ташкилотлар кўп ва уларнинг ҳаммаси давлат ташкилотларидир, – дейди Ўзбекистон экспортчилари уюшмаси бошқаруви раиси М.Умаров. Улар тадбиркорлар билан бевосита иш олиб бормайдилар. Бизнинг уюшмамиз эса нодавлат нотижорат ташкилоти бўлиб, ҳеч қайси давлат идорасига бўйсунмайди. Экспортчилар билан бевосита, юзма-юз ишлаймиз. Таҳлил, умумлаштириш, ҳисобот ишларини мустақил равишда бажарамиз. Уюшмамиз ходимлари орасида экспорт билан шуғулланувчи тадбиркорлар ҳам бор. Бу эса иш унуми ва сифатида катта аҳамиятга эга. Ҳар куни уюшмага келган ишбилармонларнинг муаммоларини ўрганиб, ҳал қилинишига ёрдамлашяпмиз.\nМазкур ҳамкорлик тўғрисидаги Меморандумга мувофиқ, Ўзбекистон Тадбиркорлик ва фермерликни қўллаб-қувватлаш маркази ва Экспортчилар уюшмаси имконият ва салоҳиятларини бирлаштириш орқали экспорт соҳасига оид норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар, Ўзбекистон Республикасини янада ривожлантириш бўйича Ҳаракатлар стратегиясида белгиланган устувор вазифаларнинг тизимли ижросини таъминлашда фаол иштирок этади.\nЎзТФҚМнинг Тадбиркорлик ва бозор инфратузилмалари\nсубъектлари билан ишлаш бўлими менежери


Ёшлар ўртасида сўровнома ўтказилиб, уларнинг фикри ўрганилди\n20 Фев 2020 Ўрмон фондига кирмайдиган ўсимликлар давлат ҳимоясида\n20 Фев 2020 Ўзбекистон Президенти ташрифи шарафига қабул маросими ўткази…\n19 Фев 2020 Давлат раҳбарлари музокаралар натижаларидан мамнунлигини бил…\n19 Фев 2020 Ўзбекистон – Туркия муносабатлари тарихида янги мулоқот форм…\n15 Дек 2018 3454\nПойтахтимизда ЮНИСЕФ томонидан ёшлар масалсига бағишланган тадбир ташкил этилди. Фонд ва ОАВ вакиллари қандай қилинса, ёшлар нафақат эшитади, балки уларни ҳам эшитишади, деган масалани муҳокама қилишди.\nМамлакатимизда 30 ёшгача бўлганлар умумий аҳолининг 60 фоизини ташкил этади. БМТ Болалар фонди ваколатхонаси раҳбари Саша Грауманнинг таъкидлашича, мазкур демографик дарча – бу ишлаётган аҳоли гуруҳлари пропорцияси, айниқса, сезиларли бўлган вақт оралиғидир. Йигирма йил ичида меҳнат бозорига йигит-қизларнинг катта оқими чиқади. Бунда кўп нарса истеъдод ва кўникмаларни ривожлантириш учун яратилган шарт-шароитларга, потенциални очишга боғлиқ. Шундай қилиб, ёшларга инвестиция киритиш давлатнинг ижтимоий-иқтисодий ривожланишида ўз аксини топади. Бироқ ногиронлиги бўлганлар, тарбияси оғир ўсмирлар билан ишлаш, зўравонликка дуч келган ёки тасодиф туфайли қамоққа тушганларни ижтимоийлаштириш билан боғлиқ масалалар комплексини ҳал этиш зарур. Янги авлоднинг, шунингдек, кадрларнинг ҳам тўкис ҳаёти уларга таълим олиш, касб-ҳунар ўрганиш, иш билан таъминланиш учун яратилган имкониятларга боғлиқ.\nБМТ Болалар фондининг ёшлар сиёсати бўйича консультанти Инна Вольфсоннинг айтишига қараганда, бу тоифадагиларни жамият ва давлат ҳаётига жалб этишда оммавий ахборот воситалари муҳим аҳамият касб этади. Амалда эса ҳаммавақт ҳам уларнинг гапига қулоқ солаверишмайди. Президентимиз БМТ Бош Ассамблеясининг 72-сессиясида сайёрамизнинг келажаги фарзандларимизнинг қандай инсон бўлиб етишишига боғлиқ, дея таъкидлаганди.\nТадбирда журналистлар эътиборига «U-Report» мобиль платформасини намойиш этишди. Лойиҳа менежери Жамила Нуржанованинг айтишича, у ўсиб келаётган авлоднинг фикрини билиш мақсадида яратилган. «Телеграм»даги бот орқали турли мавзуларда 17 та сўровнома ўтказилди. Ижтимоий сўровномада аноним тарзда ҳам иштирок этиш мумкин, аммо жинс ва ёш кўрсатилиши шарт. Якуний натижалардан келгусида вазирликлар ва маҳкамалар фойдаланиши ҳам мумкин. Масалан, яқинда «Ривожланиш стратегияси» маркази билан ҳамкорликда бу йилги ислоҳотлар борасидаги ёш фуқароларимизнинг фикри ўрганилиб, улардан яна истиқбол ҳақида қандай ўйлашлари сўралди. Келгусида уларни янада кенгроқ қамраб олиш учун лойиҳага мобиль операторларнинг ҳам жалб этилиши режалаштирилмоқда. Мутахассисларнинг айтишича, улар бунга рози.\nТимура Кайсаров сурати.\nЎзсаноатқурилишбанк «Sumitomo Mitsui Banking Corpo…\nТокио шаҳрида Ўзбекистон Республикаси\n“SQB Аёллар клуби” илк тингловчиларига сертификатл…\nЎзбекистон Республикаси Конституцияси қабул қилинганлигининг 27 йиллиги муносаб…\nЎзбекистон тарихида илк бор чиқарилган корпоратив …\nЛондон фонд биржасида листингга киритилган ва халқаро капитал бозорларида сотув…\n26 Янв 2020 15590\n24 Янв 2020 10133\n22 Янв 2020 7596\n24 Янв 2020 6141\n1 Фев 2020 6090\n6 Фев 2020 4744\n2 Фев 2020 4395\n23 Янв 2020 4240\n22 Янв 2020 3804\n24 Янв 2020 3738\n20 Янв 2020 3732\n24 Янв 2020 3674\n25 Янв 2020 3426\n24 Янв 2020 3410\n7 Фев 2020 3307\n14 Фев 2020 3048\n24 Янв 2020 2962\n21 Янв 2020 2894\n6 Фев 2020 2816\n6 Фев 2020 2802


Ҳуд алайҳиссалом -\nҲуд алайҳиссаломнинг насаблари Нуҳ алайҳиссаломга бориб тақалади. Ҳуд алайҳиссаломнинг қавмлари у зотнинг катта боболари Од номи билан аталади.\nОд қавми боида – йўқ бўлиб кетган, энг қадимги араблардан ҳисобланади.\nОд қавми ўзининг саркашлиги билан машҳурдир. Шунинг учун ҳам уларнинг ўз пайғамбарлари Ҳуд алайҳиссалом билан бўлиб ўтган қиссалари «Од қавми қиссаси» дейилади. Од қавми ҳам иккига бўлинади: биринчи Од ва иккинчи Од. Ҳуд қавми биринчи Оддир.\nБу қавм Арабистон яриморолининг жанубида, Яман билан Умон оралиғидаги Ҳазрамавтнинг шимолида, кўчиб юрувчи қумликларда, Аҳқоф номли жойда яшаб ўтишган. Улар баланд бўйли, кенг яғринли кишилар бўлиб, ҳайбатли чодирларда яшашган. Шунинг учун ҳам Од қавми ўз замонасидаги «энг қувватли кишилар» деб талқин қилинади.\nУлар доимо: «Қани, биздан ҳам кучли одамлар борми?» деб мақтаниб юришарди. Уларнинг гавдалари катта бўлса-да, ақллари қисқа эди, доимо бут-санамларга сиғиниб, уларни ҳимоя қилиш учун урушиб юришарди.\nАллоҳ таоло уларни ҳидоятга бошлаш учун ўзларидан бўлган Ҳуд алайҳиссаломни пайғамбар қилиб танлади.\nҲуд алайҳиссалом ҳам, худди Нуҳ алайҳиссалом каби, қавмига Аллоҳга ибодат қилиш зарурлигини, Аллоҳдан ўзга ибодатга лойиқ зот йўқлигини тушунтирдилар. Шунингдек, уларни тақвога, Аллоҳдан қўрқишга чақирдилар. Зеро, уларга пайғамбар юборган Зот ягона, уларга кўрсатма берган Зот бирдир. Хўш, Ҳуд алайҳиссаломнинг қавми нима қилди?\nБу золим қавм Аллоҳнинг пайғамбарига «Сен эсипастсан. Сен ёлғончисан», деди. Ўз қавмидан бундай қабиҳ туҳматни эшитган Ҳуд алайҳиссалом айтди:\n«Эй қавмим, менда эсипастлик йўқ. Лекин мен оламларнинг Роббидан расулдирман. Сизларга Роббимнинг рисолатларини етказаман ва мен сизларга ишончли насиҳатгўйман. Ўзингиздан бўлган бир кишига сизларни огоҳлантириш учун Роббингиздан эслатма келганидан ажабландингизми?! Сизларни Нуҳ қавмидан кейин халифа қилганини ва хилқатингизда куч-қувватни зиёда қилганини эсланг. Аллоҳнинг неъматларини эсланг. Шоядки, зафар топсангиз» (Аъроф сураси, 67–69-оятлар).\nҲуд алайҳиссалом жоҳил қавмга ҳақиқатни босиқлик билан, содда қилиб баён этишга ўтдилар. Улар даъво қилганларидек эсипаст эмасликларини, оламларнинг Робби томонидан пайғамбар этиб юборилганларини ҳамда пайғамбарлик мақсадларини баён этдилар.\n«Эй қавмим, менда эсипастлик йўқ. Лекин мен оламларнинг Роббидан расулдирман. Сизларга Роббимнинг рисолатларини етказаман ва мен сизларга ишончли насиҳатгўйман».\nСўнг уларни пайғамбар ўзларининг ораларидан танлангани учун ажабланмасликка чақирдилар.\n«Ўзингиздан бўлган бир кишига сизларни огоҳлантириш учун Роббингиздан эслатма келганидан ажабландингизми?!»\nАллоҳ таоло Нуҳ қавмини оғир гуноҳлари туфайли ер юзидан йўқ қилиб ташлаган эди. Худди шу осий қавмдан сўнг сизларни ер юзида ўзининг халифаси қилиб танлади. Бу улуғ неъмат. Бунга фақат шукр қилиш лозим эди.\n«Аллоҳнинг неъматларини эсланг. Шоядки, зафар топсангиз».\nАллоҳ таолонинг сизга берган неъматлари жуда кўп. Уларнинг саноғига етиб бўлмайди. Бунинг фаҳмига етиш, тушунишга даъват – неъмат берувчи Зотга, яъни Аллоҳга шукр қилишга чорловдир. Шукр қилувчи бўлинг, шоядки, нажот топсангиз».\n«Улар: «Бизга ёлғиз Аллоҳнинг Ўзига ибодат қилишимиз ва ота-боболаримиз ибодат қилган нарсаларни тарк этишимиз учун келдингми?! Агар ростгўйлардан бўлсанг, бизга ваъда қилаётган нарсангни келтир!» дедилар» (70-оят).\nУлар шу инкорлари билан ўзларининг эсипаст кимсалар эканларини ошкор қилишди. Ҳеч қандай далилсиз ота-боболари қилган амални Аллоҳдан келган амрдан устун қўйишди.\nУларнинг жаҳолатлари шу даражада эдики, ўша ботил нарсани деб ҳар қандай азоб-уқубатга тайёр эканларини билдиришди ва агар иймон келтирмасалар, Аллоҳнинг иқобига учрашлари муқаррарлигини таъкидлаб турган Ҳуд алайҳиссаломга:\n«Батаҳқиқ, устингизга Роббингиз томонидан кирлик ва ғазаб воқе бўлган. Аллоҳ улар ҳақида ҳеч қандай ҳужжат туширмаган, ўзингиз ва ота-боболарингиз номлаб олган исмлар ҳақида мен билан тортишасизларми?! Кутинглар! Мен ҳам сизлар билан кутиб тураман», деди» (71-оят).\nҲуд алайҳиссалом қавмини йўлга солиш мақсадида турли чоралар кўриб бориш жараёнида уларга Аллоҳ таоло берган неъматларни ҳам эслатдилар:\n«Эй қавмим! Ҳар тепаликка бир белги бино қилиб, беҳуда ўйин қилаверасизми? Худди мангу турадигандек «маснаълар» тутасиз» (Шуаро сураси, 128–129-оятлар).\nАсрдош тафсирчиларимиз эса «Од қавми улкан қасрлар қуриш, тоғларни ўйиб ишлаш ва бошқа фахр учун кўтарадиган биноларида фойдаланадиган асбоб-ускуналарни ишлаб чиқарадиган ишхоналарга эга эди. «Маснаълар»дан мурод ўшалар», дейдилар. Биринчи оятда қурилишларга доир очиқ-ойдин маъно бор. Шунинг учун ушбу иккинчи тафсир асослироқ бўлиб чиқади.\nОд қавми жисмоний жиҳатдан етук, баланд қоматли, жуда бақувват ва соғлом одамлар бўлишган. Шунингдек, Аллоҳ таоло уларга ўткир зеҳн ҳам берганди, ҳамма уларга ҳавас қиларди. Аммо улар мазкур неъматларни тўғри йўлда ишлатишмади. Ғурурга кетиб, ҳовлиқишди ва «Биздан кучлироқ ким бор?!» деб мақтанишди. Беш кунлик дунё матоҳига берилишди. Улар ҳашамат, фахр ва бир-бирларидан ўзиш учун бекордан-бекорга улкан қасрлар, турли керакли-кераксиз иншоотлар бино қилишди. Шундай ишларга берилиб кетиб, Аллоҳ таолони унутишди ва турли ёмонликларга қўл уришди. Жумладан, моддий куч-қувватлари ила бошқаларга зулм ўтказишди.\nҲуд алайҳиссалом уларни тавба қилишга чақириб кўрдилар, аммо бу иш ҳам фойда бермади. Бу ҳақда Ҳуд сурасида қуйидаги баёнлар келади. Ҳуд алайҳиссалом:\n«Эй қавмим, Роббингизга истиғфор айтинг, сўнгра Унга тавба қилинг, шунда У устингизга ёмғирни мўл-кўл қилиб юборади ва қувватингизга қувват зиёда қилади. Жиноятчи бўлган ҳолингизда юз ўгириб кетманг», дедилар (52-оят).\nОятда истиғфор айтиб, тавба қилсалар, қувватларига қувват қўшилиши ваъда қилинмоқда.\n«Эй Ҳуд, бизга очиқ-ойдин ҳужжат келтирмадинг. Биз сенинг гапинг учун олиҳаларимизни тарк қилувчи эмасмиз ва биз сенга иймон келтирувчи ҳам эмасмиз. Биз фақат «Сени баъзи олиҳаларимиз ёмонлик ила урибди» деймиз, холос».\nУ айтдики: «Мен Аллоҳни гувоҳ қиламан ва сиз ҳам гувоҳ бўлингки, мен сиз ширк келтираётган Ундан ўзга нарсаларга алоқадор эмасман. Ҳаммангиз менга қарши ҳийла қилинг-да, менга муҳлат бермай қўяверинг» (53–55-оятлар).\n«Эй Ҳуд, бизга очиқ-ойдин ҳужжат келтирмадинг».\n«Шу туфайли биз сенинг пайғамбар эканингга ишонмаймиз ва айтган сўзларингни қабул қилмаймиз», демоқда.\n«Биз сенинг гапинг учун олиҳаларимизни тарк қилувчи эмасмиз» ва сенинг Худойингга сиғинувчи эмасмиз»\n«Қилаётган ишингга, айтаётган гапингга қараб, сен ҳақингда бир фикрга келдик. У ҳам бўлса:\n«Биз фақат «Сени баъзи олиҳаларимиз ёмонлик ила урибди» деймиз, холос», дейишди.\nЯъни «Жинни бўлибсан» деган сўзни бошқачароқ қилиб айтишди. Улардаги руҳий ва маънавий бузуқлик шу даражага бориб етган экан. Ўзларига пайғамбар бўлиб келган зотни жиннига чиқариб: «Алаҳсираб, ҳар хил гапларни гапиряпти», дейишмоқда.\nҲолбуки, Ҳуд алайҳиссаломнинг гапларида ҳеч алаҳсираш аломати, жиннилик белгиси йўқ эди. У зотнинг ҳар бир сўзлари пурҳикмат, олий маъноларни, ўша қавмни бахт-саодатга етаклайдиган кўрсатмаларни ўз ичига олган эди.\n«Мен Аллоҳни гувоҳ қиламан».\n«...ва сиз ҳам гувоҳ бўлингки, мен сиз ширк келтираётган Ундан ўзга нарсаларга алоқадор эмасман. Ҳаммангиз менга қарши ҳийла қилинг-да, менга муҳлат бермай қўяверинг».\nБу ҳам иймони комил инсоннинг Аллоҳ таолога ишонч билан айтган гапларидир. Ўзлари ёлғиз бўла туриб, қаршиларидаги душманга – қуввати, шиддати билан донг таратган бутун бошли бир халққа бу гапларни айтиш осон эмас.Аммо Ҳуд алайҳиссалом ўзларининг ҳақ йўлда эканларини бутун вужуди билан англаб етган пайғамбар эдилар. Аллоҳнинг хоҳишисиз у зотга ҳеч ким ҳеч нарса қила олмаслигини яхши билар эдилар.\n«Мен менинг Роббим ва сизнинг ҳам Роббингиз бўлмиш Аллоҳга таваккул қилдим. Ҳар бир ўрмалайдиган нарсанинг пешонаси Унинг чангалидадир. Албатта, Роббим тўғри йўлдадир» (56-оят).\nШунинг учун ҳам: «Мен менинг Роббим ва сизнинг ҳам Роббингиз бўлмиш Аллоҳга таваккул қилдим».\nФақат Унгагина суяндим. Ундан ўзга таваккул қилинадиган зот йўқ.\n«Ана шунинг учун ҳам мен сиздан эмас, ўша қудратли, ғолиб ва қаҳҳор Аллоҳ таолодан қўрқаман ва Унгагина суянаман».\n«Роббим тўғри йўлдадир».\n«Агар юз ўгириб кетсангиз, мен сизларга нима ила юборилган бўлсам, уни сизларга етказдим. Роббим ўрнингизга сиздан бошқа қавмни келтиради ва сиз Унга ҳеч бир зарар етказа олмассиз. Роббим ҳар бир нарсани муҳофаза қилувчидир» (57-оят).\nЯъни «Агар сиз мендан юз ўгириб кетмоқчи бўлсангиз, бемалол кетаверинг, менинг қўрқадиган жойим йўқ».\n«...мен сизларга нима ила юборилган бўлсам, уни сизларга етказдим».\n«Аллоҳ таоло Ўз пайғамбари сифатида менга нимани топширган бўлса, ўшани бажардим. Вазифамни адо этдим. Энди У Зотнинг Ўзи сиз билан ҳисоб-китоб қилиб олади. Агар хоҳласа,\n«Сиз куфрингиз, бебошлигингиз ила азобга ҳақли бўлдингиз. Шунинг учун У сизни хоҳлаган вақтида ҳалок қилиб, йўқотиб ташлаб, ўрнингизга Ўзига иймон келтирадиган, тақво қиладиган бир қавмни келтириши ҳеч гап эмас. Агар шундай қилса,\n«Қўлингиздан ҳеч нарса келмайди, чунки сиз ожиз бир бандасиз».\n«Роббим ҳар бир нарсани муҳофаза қилгувчидир», деди.\n«Сиз Ундан қочиб қутула олмайсиз. Биз мўминларни ва динни Аллоҳ таолонинг Ўзи ҳимоя қилиб олади».\n«Амримиз келган пайтда Ҳудга ва у билан бирга иймон келтирганларга Ўз раҳматимиз ила нажот бердик ва уларни қаттиқ азобдан қутқардик» (58-оят).\n«Ваъда қилинган азобни юбориб, Од қавмини ҳалок қилишга амримиз келганида Ҳуд алайҳиссалом ва у билан бирга иймон келтирган мўминларни истисно тариқасида бу азобдан қутқариб қолдик. Қутқарганда ҳам қаттиқ азобдан қутқардик.\nАммо ўша азоб кофирларни қаттиқ тутди. У қандай бўлганини Аҳқоф сурасидаги қуйидаги оятлар баён қилади:\n«Унинг (азобнинг) водийлари томон булут бўлиб келаётганини кўрганларида: «Бу булут бизга ёмғир ёғдирур», дейишди. Йўқ! Бу ўзингиз ошиққан нарса – аламли азоби бор шамолдир» (24-оят).\nРивоятларда келишича, Од қавми қаттиқ иссиққа дучор бўлган. Ёмғир ёғмай, қурғоқчилик ва иссиқнинг таъсиридан ҳаво лов-лов қиздирган.\n«...Од қавми қурғоқчиликка учраганида Қайл исмли одамни вакил қилиб юборишибди. У Муовия ибн Бакрнинг олдига бориб, ҳузурида бир ой меҳмон бўлибди. Ароқ ичиб, икки жориядан қўшиқлар эшитибди. Бир ой ўтгач, Муҳра тоғига чиқиб, дуо қилибди: «Аллоҳим! Ўзинг биласан, мен бир касални даволагани келганим йўқ ёки бир асирни озод қилгани ҳам келганим йўқ. Аллоҳим! Од қавмини Ўзинг сероб қиладиган нарса ила сероб қилгин».\nШунда унинг тепасидан бир қанча қора булутлар ўта бошлабди ва улардан «Танлаб ол!» деган овоз чиқибди. У бир қора булутга ишора қилибди. Шунда «Ўшани ол!» деган нидо келибди».\nОятдаги «водийлари томон», яъни Од қабиласининг водийлари томон кўндаланг бўлган нарса ана шу азоб булутидир. Албатта, бу ҳолни кўрган қавм «Энди қурғоқчиликдан қутулар эканмиз», деб хурсанд бўлди ва: «Бу булут бизга ёмғир ёғдирур», дейишди.\nЛекин илоҳий рад жавоби бошқа хабарни келтирди: «Йўқ!»\n«Бу ўзингиз ошиққан нарса – аламли азоби бор шамолдир».\n«Роббининг амри ила ҳар бир нарсани яксон қилур. Масканларидан бошқа нарса кўринмайдиган ҳолга айланди. Жиноятчи қавмларни шундай жазолармиз» (25-оят).\nОд қавмига юборилган шамол алоҳида азоб шамоли бўлиб, у Аллоҳнинг амри ила нимага тегса, вайрон-ҳалок қилиши керак эди.\nШу билан бирга, Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламдан қилинган ривоятда айтилишича, шундай бўлгани билан, бу бўрон бор-йўғи бир узукнинг тешигидай жойдан чиққан, холос.\nДарҳақиқат, шамол Од қавмини ҳалок қилди. У ўтган жойларда уй-масканлардан бошқа ҳеч нарса қолмади. Қавмнинг ҳаммаси ҳалок бўлиб кетди.\nАллоҳ таоло Од қавмини ана шундай тарзда ҳалок қилгач, Ҳуд алайҳиссалом Ҳазрамавтда ўз ҳаётларини давом эттирдилар. У зот вафот этганларида Ҳазрамавтнинг Тарим номли шаҳри яқинига дафн этилдилар.\nАллоҳ таолонинг боида арабларга юборган иккинчи пайғамбари Солиҳ алайҳиссаломдир.


Эркин микрофон - "Илтимос¸ ëрдам беринглар!"\nБу гапни 16 июл куни Ўзбекистоннинг Марғилонию Қаршисидан¸ Қирғизистоннинг Ўзганидан Озодликка сим қоққанлар бир-биридан бехабар бир ҳолда айтишди.\nМарғилонга автобус эмас¸ маршрутли такси лозим\nдеб ҳасрат қилди Дамас маршрут таксилар олиб ташланиб ўрнига автобус қўйилганидан қийналган марғилонлик суҳбатдошимиз.\n- Марғилонданман ака. Телефон қилган эдик. 13 ларни йўлга туширсак бўладими ака? Йўловчимизку. Автобуслар қийнаб юбораяпти ака. Энди йўловчимиз. 13-га Дамасларни қўйишмаяпти ака.\nОзодлик: 13- деганингиз нима бу?\n- 13-Дамасни олиб ташлашяпти. Автобус қўямиз дейишаяпти. Фарғона нимасига киргизишмаяпти. Фарғонада ишлаймиз. Учта-тўртта машина қилиб бориб келаяпмиз. Битта автобуснинг ўрнига Дамас қатнайверсин, деган ниятдамиз. Олдин 13-Дамаслар ишларди. Марғилон-Қиргули йўналиши бўйича. Ҳозир унга бўлмаяпти. Шунинг учун илтимос қилаяпмиз. Акалар айтинглар. Шу муаммони ечиб беринглар. Дамас Марғилондан Қиргулига қатнасин. Автобуснинг кераги йўқ. Автобусда одамларга дам етмай ҳушидан кетиб қолаяпти. Ҳамма халқ Дамасга тарафдор холос¸ дейди исмини айтмаслигимизни сўраган марғилонлик суҳбатдош.\nЎзганлик шоликорни миллатчилар ҳужумидан ким ҳимоя қилади?\nБу саволни берган ўзганликлардан бири ўз юртидан Солижон Шарипов деган фазогир чиққанидан фахрланади.\n- Биз Солижон Шарипов яшайдиган жойга яқин ердамиз. Кеча ўзимизга яқин ерда далага борган болаларни “Уч-тўрт кун ичида борамиз. Сенларни ўлдирамиз” деб қўрқитиб¸ болаларни уриб ëш болаларни қаттиқ нима қилиб қўйган. Жуда ëмон нарса бўлаяптида. У болаларни урган ерда катталар ҳам бўлган. Биров ажратмаган. Аëллар ëки бошқалар келиб “Қўйинглар¸ бу яхши иш эмас” деб ажратмаган. Масалан¸ 100 та одамнинг ичидан иккита-учта инсофлироғи бўлса¸ ажратиши керакку. Миллатчилик олдингига қараганда жуда ривожланиб кетди. Ўзлари “Сенларга уч-тўрт кунда борамиз. Сартларга ўлим” деб болаларни уриб жўнатган. Даласига хабар олгани борган болалар бўлганда. Ўзганда кўпроқ шоли экадида. Шолисидан хабар олиб келаëтган болаларнинг йўлини тўсган. У болалар яхшиликча бориб “Ассалому алайкум” деб қўл бериб кўришган. Улар пиëда келаëтган болалар бўлган. У болаларга “Сенлар ўтаëтганингга пул тўлашинг керак. Бу ерда яшаëтганинг учун пул тўлашинг керак” деган. “Нимага тўлаймиз? Шу бизларнинг мол боқиб юрган даламиз” деса¸ “Сенларнинг тилинг узайиб қолибдими” деб болаларни урган. Атрофида аëллар ҳам бўлган. Уларга тушунтириб ажратиб қўйган одамнинг ўзи йўқ. Ўзганда ҳам миллатчилик бўлиб турибди анча-мунча. Ошхоналарда¸ шашликхоналарда¸ сомсахоналарда овқатини еб пулини тўламай “Сенлар қиммат сотаяпсан” деб туҳматлар қилаяпти. Ҳозир ҳам олдингидай нарх. Нарх бир хил олдинги билан. Лекин тўлашдан бош тортган қирғизлар кўп бўлаяпти. Нима қилиб қаердан чора кўрса бўлади шунга? Бизнинг тарафимизни олмасин. Келиб одилона ечиб бериб қўйса¸ шунинг ўзи етади бизга. Бизга ўзбекнинг ëки қирғизнинг тарафини оладиган одам керак эмас. Бизга ҳақиқатни ечиб берса бўлди¸ дейди ўзганлик суҳбатдошимиз.\nНасиба Абдуллаеванинг косонлик мухлиси\nЎзини Манзурахон деб таништирган аëл Ўзбекистон халқ артисти Насиба Абдуллаеванинг илк ижодий репертуаридан қўшиқлар эшитиш орзусини баëн қилди.\n- Ëшим 30 га кетаяпти. 5-10 яшарлигимиздан Насибани эшитиб катта бўлганмизда. Ўша хит қўшиқларининг дискини топа олмаяпмиз. Шу 1985 йилларда чиққан қўшиқларини топа олмаяпмиз. “Бари гал”¸ “Жамила қизим”¸ “Онажон” деган қўшиқлари.\nОзодлик: Ëддан биласизми ўша қўшиқларни?\n- Ҳа биламан.\nОзодлик: Айтиб беринг.\n(суҳбатдошимиз шу ерда "Самарқанд" деган қўшиқдан бир парча ижро қилиб берди) Фақат ўзбекистонликларнинг ҳаëтига қизиқаманда. Чет элдаги ўзбеклар ҳақида гапирасизлар. Шунақа қизиқарли эшиттиришларни кўпроқ қилинглар¸ дейди Манзурахон.\nМенга ëрдам беринглар яхшилар!\nҚашқадарëлик ногирон аëл Юлдузхон "ҳукумат менга уй бермади¸ энди умидим юртимиздаги сахий инсонлардан" дейди.\n- Мен биринчи гуруҳ ногирониман. Жўраева Юлдузман. Қашқадарë вилояти¸ Қарши шаҳар Равот маҳалласида яшайман. Ҳозирги кунда ўзимнинг жиянимни катта қилаяпман. Ўз ҳовлимда ота-онамнинг олдида синглимнинг ҳам мазаси бўлмагани учун ҳозир олдимизда тураяпти. Мен синглимнинг олдида ўзининг боласини эркалата олмайман. (йиғлаб) Илтимос¸ агар иложи бўлса¸ бир хонадон бўлса ҳам ëрдам беришингларни сўрайман. Бир умр дуои жонларингизни қиламан. Бор гапим шу. Агар яхшироқ одам бўлса¸ менга ëрдам берувчи одамлар бўлса¸ илтимос қилиб қоламан. Кўзим ожиз¸ биринчи гуруҳ ногирониман.\nОзодлик: Квартирага муҳтожмисиз?\n- Ҳа. Бир хона бўлса ҳам майли. Ташкилотларга мурожаат қилдим¸ лекин фойдаси бўлмади. “Ҳозирги пайтда дом деган нарса бўлмаяпти. Бу ëқларда янги домлар қурилмайди” дейишаяптида. Ариза ëздим. Ҳозирги кунда очередда турибман. Лекин қачон бўлиши ноаниқ. Жияним ақлини танигандан кейин менга қарайдими йўқми. Ҳозир ақлини олмаган пайтда мен буни ўзим катта қилмоқчи эдим. Сизлардан илтимос. Синглимнинг ҳам мазаси йўқ. Оғир шароитда ўтирибмиз. Ота-онамга ҳам шунча пайтдан бери қарамоқ бўлишни хоҳламайман. 28 йилдан бери ота-онам қарамоғидаман. Шунча пайтдан бери ëрдам қилишаяпти. Ҳадеб ота-онамга юк бўлишни хоҳламайман. Агар яхшироқ одам бўлса¸ мен тўғри тушунсалар ëрдам беришларини сўрайман. Илтимос сизлардан.\nОзодлик: Қаршида бир хонали квартира неча пул?\n- Билмадим. Ўша куни биттасидан сўраганимда 17 миллион деди. Икки-уч хонали дейишаяпти. Энди билмадим ака қанча бўлишини. Маблағим йўқлиги учун сўрашга тўғри келмайди. Агар иложи бўлса¸ бир хонали топиб берсангизлар ҳам дуои жонингизни қилардим¸ дейди қаршилик Юлдузхон.


Hyundai бош дизайнери Люк Донкервольке ва Корея маркасининг тадқиқотлар ҳамда ишланмалар маркази раҳбари Янг У Чхоль Wheels нашрига берилган интервьюда суперкар лойиҳаси устида иш олиб борилаётганини тасдиқлади. Кутилишча, Genesis бренди остида чиқариладиган янгилик Ferrari ва Porsche билан рақобатга киришади.\nАвтомобиль дизайни икки ўриндиқли купе кўринишида яратилади. Орқа узатмали спорткарни гибридли куч қурилмаси ҳаракатга келтиради, у бензинли двигатель ва бир неча электрмотордан иборат бўлади.\nМашинани BMW M собиқ раҳбари Альберт Бирманн раҳбарлик қилаётган N спорт бўлинмаси ишлаб чиқади. Бироқ суперкар юқори қувватлар туфайли алоҳида моделга айланиши кутилмоқда.\nGenesis қаторида суперкар пайдо бўлишига доир маълумот илк бор 2016 йилда тарқалганди. Hyundai’нинг маҳсулотларни режалаштириш бўйича вице-президенти Майк О'Брайен шундай автомобиль ишлаб чиқилиши ҳақида айтиб ўтган.\nHyundai суперкар Genesis


«У (Аллох) нинг мўъжизаларидан бири – сизлар учун ўзингиздан хотиржам бўлишингиз учун жуфтингизни яратиши ва ўртангизда мухаббат ва рахматни килиб кўйишидир» (Рум: 21)- деб айтган Аллох таъолога хамду санолар, «Севимли ва тугадиган аёлларга уйланинглар! Чунки мен сизларнинг кўплигингиз билан киёмат куни пайгамбарларга фахрланаман»- деб айтган пайгамбаримизга салавоту саломлар бўлсин.\nУйланмокчи ва оиласига ковушмокчи бўлган эркак учун килиши керак бўлган баъзи ишлар бор, улар куйидагича:\nКўлини келиннинг пешонасига кўйиб, хаккига дуо килиш.\nРасулуллох соллаллоху алайхи ва саллам дедилар: «Агар биронтангиз уйланса ёки хизматкор сотиб олса, куйидагича дуо килсин: «Эй Аллох! Мен Сендан унинг ва унга табиат килиб берган нарсангнинг яхшилигини сўрайман. Унинг ва унга табиат килиб берган нарсангнинг ёмонлигидан панох беришингни сўрайман». (Имом Бухорий ривояти).\nИкковларининг бирга икки ракаат намоз ўкишлари, мустахабдир.\nАбдуллох ибн Масъуд разияллоху анху ривоят килади: «Расулуллох соллаллоху алайхи ва саллам дедилар: «Хотин эрининг олдига кирганида, эр ўрнидан туради. Хотин унинг оркасида туриб, (биргалашиб) икки ракаат намоз ўкийдилар. (Намоздан сўнг эр): «Илохим, оиламдан менга, мендан оиламга барака ато эт! Илохим, уларни мендан, мени улардан ризклантир! Илохим, ўртамизни, модомики, бирлаштирар экансан, яхшилик билан бирлаштир, ўртамизни ажратган пайтингда яхшилик билан ажрат!»- дейди»» (Табароний ривояти, Албоний бу хадисни «сахих» деди).\nЖимоъ пайтидаги ният\nКелин билан куёв жинсий якинлик килаётганларида, бу алокадан максад ўзларини харом ишлардан саклаш эканини, ният килишлари керак. Агар шундай килсалар, ковушишлари уларга садака бўлиб ёзилади. Расулуллох соллаллоху алайхи ва саллам: «Сизларнинг бирингизнинг (аёли билан килган) жимосида хам садака бор»- дедилар. Сахобалар: «Бизлардан биримиз шахватини кондирса хам савоб бўладими?!»- деб савол бердилар. Расулуллох соллаллоху алайхи ва саллам: «Агар у шахватини харом йўл билан кондирса гунох бўлардими?»- деб савол тарикасида жавоб берганларида, сахобалар: «Ха»- деб жавоб бердилар. Расулуллох соллаллоху алайхи ва саллам: «Шунга ўхшаш,. «уни» халол йўл билан кондирса, савоб бўлади»- дедилар (Имом Муслим ривояти).\nХотини билан ковушиш олдидан дуо килиш\nЭр хотини билан ковушишдан аввал ушбу дуони килиши керак:\n( بِسْمِ اللَّهِ، اللَّهُمَّ جَنِّبْنَا الشَّيْطَانَ، وَجَنِّبِ الشَّيْطَانَ مَا رَزَقْتَنَا ) .\n«Бисмиллах, аллохумма жаннибнаш-шайтон, ва жаннибиш-шайтона мо разактанаа»\n«Бисмиллах.. (Аллох номи билан) Илохим, бизни Шайтондан, Шайтонни бизга ризк килиб берадиганинг (фарзанд)дан узок кил!». Расулуллох соллаллоху алайхи ва саллам: «Агар ўрталарида Аллох (фарзанд бўлишига) хукм килган бўлса, Шайтон унга хеч хам якинлаша олмайди»- дедилар (Имом Бухорий ривояти).\nКовушиш учун таъкикланган ўрин ва вактлардан узок бўлиш\nРасулуллох соллаллоху алайхи ва саллам дедилар: «Хайз кони кўраётган аёлга, хотиннинг орка пешобига жинсий алока килган ёки фолбинга бориб, фолбин айтган сўзларни тасдиклаган кимса Мухаммад (саллоллоху алайхи ва саллам)га нозил килинган динга кофир бўлибди» («Сунан» китобларининг тўртталасининг муаллифлари ва Насоий ривоят килдилар. Албоний бу хадисни «сахих» деди).\nКовушгандан сўнг тахорат ёки гусл килиб ухлаш. Гусл килиб ухлаш яхшидир.\nРасулуллох соллаллоху алайхи ва саллам дедилар: «Уч кимсага фаришталар якинлашмас: кофирнинг ўлиги, огзидан сассик хид келган ва жунуб (гусл килиши керак бўлган одам). Агар жунуб тахорат килса (фаришта якинлашиши мумкин)» (Абу Довуд ривояти. Албоний бу хадисни «хасан» деди).\nХайз кўрган аёлдан фойдаланиш халол бўлган нарсалар.\nХайз кўрган аёлга жинсий алока килишдан бошка барча нарсалар халолдир. Расулуллох соллаллоху алайхи ва саллам: «Жимоъдан бошка барча нарсаларни килаверинглар»- дедилар (Имом Муслим ривояти).\nАгар хайз кони тўхтаб, аёл гусл килса, унга ковушиш мумкин бўлади.\nРасулуллох соллаллоху алайхи ва саллам дедилар: «Киёмат куни Аллох хузуридаги энг бадбахт одам, хотини билан ковушган ва ўзининг (кўрпа) сирларини очиб ташлаган эркакдир» (Имом Муслим ривояти).\nВалима (зиёфат) килиб бериш – вожибдир\nРасулуллох соллаллоху алайхи ва саллам Абдуррахмон ибн Авф разияллоху анхуга: «Бир кўйни сўйиб бўлса-да, зиёфат килиб бер!»- дедилар (Имом Муслим ва Имом Бухорий ривоятлари).\nУйланиш зиёфатига килинган даъватни кабул килиш - вожибдир\nРасулуллох соллаллоху алайхи ва саллам дедилар: «Сизлардан бирингиз уйланиш ёки бошка бир зиёфатга чакирилса, келсин. (Бундай даъватга) ижобат килмаган одам, Аллох ва расулига осий бўлибди» (Имом Бухорий ривояти).\nКелин-куёв хаккига дуо килиш – мустахабдир\nАбу Хурайра разияллоху анху деди: «Расулуллох соллаллоху алайхи ва саллам бирор киши уйланса: «Аллох сизга бу никохни баракотли этсин. Аллох сизга баракотлар ёгдирсин ва иккингиз ўртангизни яхшиликда жамласин. (бошка бир ривоятда эса: «яхшиликка бирлаштирсин»)»- дер эдилар (Хоким: «Бу хадис имом Муслимнинг шартига кўра сахихдир»- деди).\nКелин-куёвларни: «Сизларга бахт-саодат ва кўп болалар тилаймиз»- деб табриклаш жоиз эмас. Чунки бу жохилият табрикларидан бўлиб, расулуллох соллаллоху алайхи ва саллам буни таъкиклаганлар.\nХотин-кизларнинг дуф (шилдирок халкачалари бўлмаган чилдирма каби нарса) чалиб, ёр-ёр айтишлари\nУйланиш йигинларида хотин-кизларга никох эълони учун дуф чалишлари хамда гўзаллик ва фиску фужурни ифодаламаган ва шариатда рухсат берилган ашулаларни айтишларига рухсат берилади. Расулуллох соллаллоху алайхи ва саллам: «Халол билан харом ўртасини ажратувчи нарса – дуф ва никохни эълон килишдир»- дедилар (Насоий ривояти. Имом Термизий: «Бу хадиснинг ривоят силсиласи соглом-сахихдир»- деди).\nЯъни, кўшик билан факатгина дуф чалиш эркакларга эмас, хотинларгагина хосдир. Кўшикнинг хаёсиз кўшикларнинг куйлари ва сўзлари билан бўлиши харомдир.\nНикох узугини такиш.\nАлбоний рахимахуллох «Уйланиш одоби» номли китобида никох узугини такиш кофирларга таклид эканини ёзди. Чунки бу, насоро (христиан) лар хаётида узок асрлардан буён одат бўлиб келган. Насроний куёв никох пайтида келиннинг чап кўлининг бош бармогининг учига узукни такар экан: «Отанинг номи билан»- дейди. Кейин узукни чикариб, келиннинг кўрсаткич бармогининг учига такар экан: «ўгилнинг номи билан»- дейди. Кейин узукни ўрта бармок учига такар экан: «Рухул-Кудс номи билан»- дейди. «Амиин» деганидан сўнгра эса, узукни келиннинг синчалогига такиб кўяди.\nКим бир кавмга ўхшаса, бас, у улардан биридир.\nИсроф ва кибр\nКанча-канча инсонлар килган тўйлари ортидан фахрланиш ва кўнгил очиш учун бехисоб огирликларни кўтарадилар. Уларнинг баъзилари:\n1) Таклифномалар ва улардаги исроф;\n2) Тўйларни ўтказиш учун ресторан ва кафеларни, кирага олиш.\n3) Келин ва куёвнинг битта кийимни, бир марта кийиш учун, катта-катта пулларни, бировлар кўрсин ва эшитсин дея, сарф этишлари;\nХозирланган таомларда исрофга йўл кўйиш ва уларни ахлат идишларига ташлаш.\nЧунки бу таомлар одамларни сийлаш учун эмас, балки, кибр ва кўз-кўз учун тайёрлангандир.\nМусулмонларнинг кўплари очликдан ўлаётган бир пайтда, пулларни «киздириш» номи билан машшок-отарчиларнинг оёклари остига отиш.\nАёлларнинг кийимларидаги исроф ва бу исроф учун сарф килинаётган катта маблаглар.\nАёлларнинг ўзлари хам бу кийимларнинг кўпларини бирор марта кийб кўймайдилар.\nБиз бу исрофларни килаётган одамларга: «Бас етар! Сизни хисоб-китоб килишларидан аввал ўзингизни хисоб-китоб килинглар!»- деб айтамиз. Чунки расулуллох соллаллоху алайхи ва саллам: «Киёмат куни одам фарзандининг оёклари беш нарсадан сўралмай туриб ўрнидан кимирламайди ... молини каердан топиб, каерга сарф килганидан»- дедилар (Имом Термизий ривояти. Албоний рахимахуллох бу хадисни «сахих» деди).\nКўшик айтиш куйидаги далилларга кўра харомдир:\nКуръон Каримдан далиллар:\n(وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَشْتَرِي لَهْوَ الْحَدِيثِ لِيُضِلَّ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ بِغَيْرِ عِلْمٍ وَيَتَّخِذَهَا هُزُواً أُولَئِكَ لَهُمْ عَذَابٌ مُهِينٌ (6) وَإِذَا تُتْلَى عَلَيْهِ آيَاتُنَا وَلَّى مُسْتَكْبِراً كَأَنْ لَمْ يَسْمَعْهَا كَأَنَّ فِي أُذُنَيْهِ وَقْراً فَبَشِّرْهُ بِعَذَابٍ أَلِيمٍ) (لقمان:7)\nМаъноси: «Одамлар орасида шунака кимсалар борки, улар жохиллик билан одамларни Аллохнинг йўлидан адаштириш ва Аллохнинг йўлини масхара килиш учун лахвул-хадисни сотиб оладилар. Мана шундай кимсаларга Киёмат кунида жаханнамнинг хор килгувчи азоблари бор. Агар уларга оятларимиз тиловат килинса, эшитмагандек, кулогида огирлик бордек, юз ўгирадилар. Уларга аламли кийноклардан хабар беринг!» (Лукмон: 6, 7).\nАбдуллох ибн Масъуд разияллоху анху ушбу оят (да зикр килинган «бехуда сўз») хакида: «Ундан бошка илох бўлмаган зот номига онт ичиб айтаманки, у – кўшикдир»- деди.\nАбдуллох ибн Аббос, Жобир ва Икрима хам шундай дедилар.\nАбу Омир Ашъарий разияллоху анху расулуллох солаллоху алайхи ва салламдан куйидаги сўзларни эшитганини айтди: «Умматим ичидан зино, ипак, маст килувчи нарсалар ва чолгу асбобларини халол деб хисоблайдиган одамлар чикадилар. Бир канча кавмлар тог этакларига жойлашадилар, подачи уларнинг хайвонларини яйловдан кайтариб келади, шунда бир факир уларнинг хузурларига бир эхтиёжи учун келади. Улар эса: «Эртага кел!»- деб айтадилар. Аллох уларга кечаси бало юборади, тогни уларнинг устларига кулатади, (улардан халок бўлмай) колганларни киёмат кунига кадар маймун ва чўчкаларга айлантириб юборади».\n«Улар халол деб хисоблайдилар» жумласининг маъноси, у нарсаларнинг харом эканидир. Чолгу асбоблари дуф ва бундан бошка «Комус» ларда баён килинган чолгу асбобларидир.\nРасулуллох соллаллоху алайхи ва саллам дедилар: «Аллох таъоло арок, кимор, дўмбирани харом килди. Маст килувчи барча нарса харомдир» (Абу Довуд ривояти. Албоний рахимахуллох бу хадисни «сахих» деди).\nСахобаларнинг сўзларидан далиллар\nАбдуллох ибн Аббос разияллоху анху: «Дуф харомдир, чолгу асбоблари харомдир, дўмбира харомдир ва сурнай харомдир»- деди (Байхакий ривояти. Албоний бу хадисни «сахих» деди).\nТобеиларнинг сўзларидан далиллар\nХасан Басрий рахимахуллох: «Дуф (чилдирма чалиш) мусулмонлар ишидан эмас. Абдуллох (ибн Масъуд) нинг дўстлари уни йиртиб ташлар эдилар»- деди.\nАлбоний рахимахуллох ўзининг «Мусика асбобларининг харомлиги» номли китобида тўрт мазхаб имомларининг барчаси мусика асбобларини харом килганларини баён килган.\nТўртинчи: Уйланиш валимаси-зиёфатига, гунох ишлар бўлаётган бўлса, бормаслик\nАлий ибн Абу Толиб разияллоху анху деди: «Таом хозирлатиб, расулуллох соллаллоху алайхи ва салламни таклиф килдим. Расулуллох соллаллоху алайхи ва саллам келиб, уйдаги суратларни кўрдилар-да, оркаларига кайтдилар. Мен: «Ё расуллох, ота-онам сизга фидо бўлсин, нега кайтдингиз?»- деб сўрадим. Расулуллох соллаллоху алайхи ва саллам: «Уйдаги пардада суратлар бор экан. Фаришталар суратлар бўлган уйга кирмайдилар»- деб жавоб бердилар» (Ибн Можжа соглом ривоят силсиласи билан ривоят килди).\nУламолар бу хадисдан гунох бўлган ерга чакирилса, ижобат килинмайди»- деб ижтиход килдилар.\nИмом Авзоий рахимахуллох: «Биз дўмбира ва арфа (чолгу асбоби) бўлган валима-зиёфатларга кирмаймиз»- деди.\nБешинчи: Соколни кириш\nСокол кириш – кўплаб эркаклар мубтало бўлган «касаллик» бўлиб колди. Хатто, баъзи одамлар келин хузурига сокол билан киришни айб деб хисоблай бошладилар. Натижада, расулуллох соллаллоху алайхи ва салламнинг: «Мушрикларга хилоф килинглар: соколларни ўстиринглар ва мўйлабларни кискартинглар!» (Имом Бухорий ва имом Муслим ривоятлари)- деб айтган фармонларига хилоф ўларок безанмокдалар. Хадисдаги фармон фарзни ифодалаб, унда фарзликдан тўсадиган бирон бир сабаб йўк. Соколни кириш харомдир. Уни кирган одам гунохкордир. Уламоларимиз шунга фатво берганлар. Чунки бунда кофирлар ва хотин-кизларга ўхшашлик хамда расулуллох соллаллоху алайхи ва салламнинг амрларига хилофлик бор.\nОлтинчи: Аёллардан содир бўлаётган гунохлар\nРасулуллох соллаллоху алайхи ва саллам куйидаги сўзлари билан кош теришни харом килиб, кош терган кимсани лаънат килдилар: «Аллох таъоло тери остига ранг ўтказиб баданга накшлар солган ва солдирган, зония, чаккаларидаги тукларни юлган ва юлдирган, гўзаллик учун тиш ораларини очган ва Аллохнинг яратишини ўзгартган хотин-кизларни лаънат килди» (Имом Бухорий ва имом Муслим ривоятлари).\nАллохнинг яратишини гўзаллик учун ўзгартган барча одам, бу хукм остига киради.\nСочни калта килиш.\nСочни калта килиш уч турлидир:\nБиринчи: Агар соч эркакларнинг сочлари каби бўлса, бу – катта гунохларнинг каттарогидан биридир. Чунки расулуллох соллаллоху алайхи ва саллам (харакат ва кўринишларида) эркакларга ўхшаган аёлларни лаъналаб дедилар: «Уч тоифа одам жаннатга кирмайди ва уларга Аллох таъоло карамайди хам: ота-онасига ок бўлган, эркакларга ўхшаган аёл ва даюс» (Насоий ва хоким ривояти. Хоким: «Бу хадиснинг ривоят силсиласи соглом-сахих»- деди).\nИккинчи: Агар аёлнинг сочи эркаклар сочи кадар бўлмаса, имом Ахмаднинг сўзларига кўра макрухдир.\nУчунчи: Агар аёл сочини кофир аёлларнинг соч кискартиришига ўхшаш кискартирса, расулуллох соллаллоху алайхи ва салламнинг куйидаги сўзларига биноан харомдир: «Ким бир халкка ўхшаса, бас, у улардан биридир» (Имом Ахмад ва Абу Довуд ривояти. Албоний рахимахуллох бу хадисни «сахих»- деди).\nХаёсиз кийимларни кийиш ва улар билан фахрланиб, шухрат топишни максад килиш\nХаёсиз кийимлар – ё торлиги, ёки кўкраклар ва болдирларни очиб турадиган одатдан ташкари тарздаги кийимлардир. Унутмайликки, бу кийимларни хотин-кизлар олдида хам кийиш гунохдир. Расулуллох соллаллоху алайхи ва саллам бу ва бу каби хотин кизлар хакида шундай дедилар: «Жаханнамга тушадиган икки тоифа борки, мен уларни кўрмадим: кўлларида сигирнинг куйруги каби камчилари бўлган ва бу камчилар билан одамларни урувчи одамлар хамда ярим ялангоч, бошкаларни жалб киладиган, бошларини эгилган ўркач каби эгиб юрадиган хотин-кизлар. Улар жаннатга кирмайдилар. Хатто хиди узок-узоклардан келиб турса-да, жаннатнинг хидини хам хидлай олмайдилар» (Имом Муслим ривояти).\nЯъни, уларнинг эгнида кийим бўлади, бирок, у ё калталиги, ё шаффофлиги ва ёки торлиги сабабли баданнинг барча ерини тўса олмайди.\nРасулуллох соллаллоху алайхи ва саллам: «Бу дунёда шухрат кийимини кийган одамга Аллох таъоло киёмат кунида хорлик кийимини кийдиради ва у билан ёкиб юборади»- дедилар (Абу Довуд ва ибн Можжа ривояти. Албоний рахимахуллох бу хадисни «хасан»-яхши, деди).\nАтир кўйиб хушбўйланиш\nРасулуллох соллаллоху алайхи ва саллам: «Хушбўйланиб, хидини билишлари учун одамлар олдидан ўтган аёл- зониядир»- дедилар (Имом Термизий ривоят килди ва: «Бу хадис хасан-сахих деди).\nРасулуллох соллаллоху алайхи ва саллам: «Барча сураткаш жаханнамдадир»- дедилар (Имом Муслим ривояти).\nСиз бошкалар кўрмаганида хам, энг ози билан, бу суратларнинг фильмларини ювиб когозга чикариб берадиган эркаклар кўриши хакида нима дейсиз?\nХуллас, хаётини суннатга эргашиш ва гунохлардан узок бўлиш билан бошлаган хар бир одамнинг хаёти бахт-саодат билан нихояланиши хамда унинг Аллох таъоло куйидаги сўзларида тасвирлаган Аллохнинг хос бандаларидан бири бўлиши умид килинади:\n( رَبَّنَا هَبْ لَنَا مِنْ أَزْوَاجِنَا وَذُرِّيَّاتِنَا قُرَّةَ أَعْيُنٍ وَاجْعَلْنَا لِلْمُتَّقِينَ إِمَاماً) (الفرقان:74)\n«Роббимиз, жуфтларимиз ва зурриётларимиздан биз учун кувонч ато эт ва бизларни такводорлар учун имом (етакчи) кил!» (Фуркон: 74).\nСўнгги дуомиз: Барча Оламлар Роббиси бўлган Аллохга хамду-санолар бўлсин.\n - Албатта бу хадисда зикри келган зиёфат ислом ахкомларига мувофик бўлган валимадир, агар унда мусика, арок, эркак ва аёллар аралаш хамда хар хил бидъат-хурофотлар бўладиган бўлса, бу хадисга хилофдир ва бу таклифга ижобат килмаслик вожиб бўлади. (ИНТ)


Халқаро янгиликлар, 01 январ 2008\nТолибон ҳаракатининг қўмондонларидан бири Мансур Дадуллоҳ гуруҳ сафидан хайдалди.\nБироқ унга кўра, бу ҳаракат ичидаги фитна бўлиб Толибон раҳбари Мулла Умар бундай буйруқни бермаган.\nШанба куни Толибон ҳаракатининг матбуот вакили Забиуллоҳ Мужоҳид жанггари гуруҳнинг Афғонистон жанубидаги қўмондони Мансур Дадуллоҳ буйруқларга бўйсунмаслик ва Толибон низомига қарши ҳаракат қилгани боис толиблар сафидан четлаштирилганини эълон қилган эди.\nТолиблар вакилининг бугун айтишича эса, Мансур Дадуллоҳ ўз лавозимини тарк этишдан бош тортиб буни ўзига нисбатан уюштирилган фитна демоқда.\nЭрон энергетика вазири Парвиз Фатаҳ Эрон жануби-ғарбидаги Дарховайн вилоятида атом элетростанцияси қурилиши бошланганини эълон қилди.\nФатаҳнинг айтишича, 360 мегават қувватига эга бўладиган ядровий реактор қурилишини мамлакатнинг Атом энергиси ташкилоти ва маҳаллий мутахассисларгина назорат қилади. Хабарларга қараганда ушбу элетростанция қурилиши 4 – 5 йил давом этади.\nТолибон жанггарилари шахсий хавфсизлик қўриқчиларга қарата миномётдан ўт очди.\nОқибатда 8 киши халок бўлди. Вардак вилояти полиция бошлиғи генерал Зафаруддин ўлганлар орасида икки полициячи борлиги, воқеа вилоятнинг энг хавфли қисмида шанба куни содир бўлганини маълум қиди. Шу куннинг ўзида йўл четига ўрнатилган минага дуч келган икки фуқаро нобуд бўлди. Айни пайтда сўнгги икки йил давомида БМТ нинг Афғонистонга ёрдам бериш миссиясига раҳбарлик қилган Том Коенигс ўз лавозимини тарк этди.\nИнсоннинг шахсий дахлсизлигини ҳимоя қилувчи “Прайвеси интернейнл” инсон ҳуқуқлари ташкилоти Россияни фуқаролар далҳсизлиги поймол этилувчи энг ёмон давлатлар тоифасига киритди.\nАйни пайтда ташкилот эълон қилган сўнгги ҳисоботида Америка Қўшма штатлари ва айрим Европа давлатларида ҳам одамларнинг шахсий дахлсизлиги жиддий таҳдид остида экани қайд этилади. Ҳисоботга кўра, АҚШ ва Британия одамларни кузатишга ўта моил бўлиб, бу ҳаракатлар террорчиликка қарши кураш чораси сифатида изоҳланади. Греция, Руминия ва Канада фуқаролар даҳлсизлиги энг яхши кафолатланган давлатлар сифатида эътироф этилди.\nПокистон марказидаги Пунжоб вилоятида худкуш ҳужум уюштиришни режалаштирган икки кимса портлаб ўлди.\nПолицияга кўра, улар мамлакатнинг собиқ диний ишлар вазири Аёз-ул-Хаққа суиқасд қилиш учун олиб кетаётган портловчи моддалар барвақт портлаши оқибатида ўлган.\nБритания бош вазири Гордон Браун 2008 йилда дунё бўйлаб молиявий муаммоларнинг юзага келиши мумкинлиги борасида огоҳлантирди.\nЖаноб Браун ўзининг янги йил мурожаатида, орта қолаётган 2007 йилда АҚШ бошланган кредит муаммолари дунёдаги барча иқтисодиётларга бевосита таъсир қилганини айтди.\nАфғонистондаги АҚШ элчиси Вильям Вуд Ал-Қойдага алоқаси бўлмаган ва Афғонистон конституциясини тан оладиган толиблар билан музокара бошлаш тарафдори эканини айтди.\nБМТ ва Европа Иттифоқининг Афғонистондаги расмийлари Майкл Семпл ва Марвин Петтерсон толиблар билан сўзлашув олиб борганликда айбланиб Афғонистондан чиқариб юборилганидан кейин шундай деди. АҚШ элчиси БМТ ва ЕИ расмийлари яхши ниятда толиблар билан мулоқот қилганларини айтди.\nБМТ Хавфсизлик кенгаши фавқулодда сессия ўтказди.\nБМТ Бош котиби Бан Ки Мун ҳам қатнашган Хавфсизлик кенгаши йиғилишида қабул қилинган баёнотда Покистон собиқ бош вазири, мухолифат етакчиси Беназир Бҳутто экстремистлар томонидан ўлдирилгани кескин қораланган.\nАйни пайтда АҚШ, Британия, Италия, Россия, Эрон, Ҳиндистон, Япония ва бошқа давлатлар раҳбарлари Беназир Бҳуттога суиқасд уюштирилганини “терроризм ва фанатизм” дея бахолаб, уни кескин қораладилар.\n27 декабр куни Техас штатида чиқиш қилган АҚШ президенти Жорж Буш: “Қўшма Штатлар Покистондаги демократияга путур етказишни мақсад қилган экстремистлар томонидан амалга оширилган пасткаш қотилликни кескин қоралайди. Ушбу қотилликни содир этганлар адолатли суд олдида жавоб бериши керак” – дея баёнот берди.\nПокистонга сафари чоғида 27 декабрь куни эрталаб Беназир Бҳутто билан учрашган Афғонистон президенти Ҳамид Карзай унинг ўлдирилганини “мислсиз шавқатсизлик” деб атади.\nШу ой бошида Беназир Бҳутто билан учрашган Туркия президенти Абдулла Гул пайшанба куни пойтахт Анқарада қилган чиқишида унинг ўлдирилганига бундай муносабат билдирди: “Мен буни эшитиб жуда, жуда ачиндим. Мен Бҳуттони азалдан танирдим. Сўнгги марта Покистонга сафар қилганимда у билан жуда яхши суҳбатлашган эдим. Мен Покистон халқига таъзия изҳор қиламан ва Покистонга тинчлик тилайман”.\nБеназир Бҳуттонинг жасади Равалпиндидан у туғилиб ўсган Синдх вилоятига олиб кетилди. Дафн маросими бугун бўлиб ўтиши кутилмоқда.\nҚирғизистон президенти Қурманбек Бакиев янги ҳукумат рўйҳатини тасдиқлади.\nХабарларга кўра, ҳукуматнинг эски таркиби сақлаб қолинган бўлсада, молия, соғлиқни сақлаш ва қишлоқ ҳўжалик ҳамда саноат вазирлари ўзгарган. 24 декабрь куни Қирғизистон президенти Қурмонбек Бакиев Игорь Чудиновни мамлакат бош вазири этиб тайинлаш ҳақидаги фармонни имзолаган эди. Унинг номзодини парламентда 71та мандатга эга бўлган “Ақ жўл” партияси кўрсатган эди.\nИсроил Бош вазири Эхуд Олмерт 27 декабр куни Қуддус шаҳридаги қароргоҳида Фаластин президенти Маҳмуд Аббос билан учрашди.\nМузокара чоғида Фаластин раҳбари Олмертни Қуддус шаҳридан шарқ томонда Исроил босиб олган ҳудудга яҳудийлар учун янги уй-жой қуриш ҳақидаги режадан воз кечишга кўндира олмади. Икки соат давом этган сўзлашувда муваффақиятга эришилмаган бўлса ҳам Аббос ва Олмерт учрашвни “ижобий” дея баҳолади.\nРоссия сентябрь ойида Протон ракетаси портлагани оқибатида атроф-муҳитга етган зарар учун Қозоғистонга товон пули тўлайди.\nРоссиянинг Фазо тадқиқотлар маркази раҳбари Анатолий Перминов Қозоғистон расмийлари билан музокара чоғида ракета парчалари ва заҳарли моддалар Қозоғистон ҳудудида атроф-муҳитга етказган зарар учун Россия икки миллион 400 минг АҚШ доллари тўлашга рози бўлганини айтди.\nҚирғизистоннинг Ўш вилоятида зилзила рўй берди.\nХабарларга кўра, зилзила маркази Ўш вилоятининг Олой туманида бўлиб, ер силкинишининг кучи Рихтер ўлчови бўйича 6 баллни ташкил этган.\nЎш шаҳрида ер силкиниши 4-5 баллни ташкил этгани айтилмоқда. “Press-uz.info” интернет сайти ер силкиниши Тошкентда ҳам сезилганини хабар қилди. Ўзбекистон сейсмология маркази маълумотига кўра, Тошкентда ер силкиниши Рихтер ўлчови бўйича 2-3 баллни ташкил этган.\nГерманиянинг “Jet Connection Business Flight” ширкатига қарашли самолёт Алмати аэропортидан ҳавога кўтарилаётган пайтда портлаб кетди.\nАлмати шаҳар Тез ёрдам хизмати ходими Жамила Қаймолдина чоршанба кунги халокат ҳақида Озодлик радиосига бундай деди: “Самолёт тонгги иккидан 20 дақиқа ўтганда ёнилғи қуйиш учун Алматига қўнган. Ҳавога кўтарилаётган пайтда номаълум сабабга кўра самолёт портлаб, бутунлай ёниб кетган. Самолёт бортида тўрт киши бўлган. Уч экипаж аъзоси ва бир йўловчи. Авария пайтида жарохатланган экипаж аъзолари касалхонага ётқизилди. Йўловчи эса ўлди”.\nАлматидан Гонконгга учиб кетаётган пайтда халокатга учраган самолётнинг германиялик икки учувчиси ва туркиялик стюардессанинг ҳаёти хавф остида эмаслиги айтилмоқда.


“Халққа нафим тегсин дегандим-да…” - Huquq.uz\n“Халққа нафим тегсин дегандим-да…”\n14:00 - 12.11.2021\nПандемия туфайли эълон қилинган карантин кунларида барча соҳа вакилларига қийин бўлди. Вобкентлик якка тартибдаги тадбиркор Гулзода Муҳидова ҳам халққа нафим тегсин деган мақсадда Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги хизматининг Бухоро вилояти бошқармаси билан қонуний шартнома имзолаб, карантин зонасида бўлган беморларга 191 миллион 346 минг сўмлик гигиена ва бир марталик идиш-товоқлар етказиб берди.\nАммо бошқарма мутасаддилари шартнома шартларини бузиб, бажарилган иш учун тўловларни амалга оширмади. Яъни маҳсулот учун пул тадбиркор ҳисобрақамига ўтказиб берилмади. Бошқарма томонидан 2020 йил 20 апрелда тузилган 20-сонли шартнома қонун талабига биноан ғазначиликда рўйхатдан ўтказилиши лозим бўлса-да, бу иш бажарилмади. Шунингдек, икки томон ўртасида ҳисоб-варақа фактуралари расмийлаштирилмаган. Ўлда-жўлда қолиб кетган бу иш судгача борди.\nБухоро туманларо иқтисодий суди 2021 йил 25 февралда даъво ишини кўриб чиқиб, тадбиркор фойдасига 191 миллион 359 минг сўм ундириш ҳақида ҳал қилув қарорини чиқарди. Тадбиркор фойдасига ҳал қилинган қарор ижроси кутилаётган бир пайтда, ижро ишлари тўхтатиб қўйилди. Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги хизмати Бухоро вилояти бошқармаси бошлиғининг “югур-югурлари”, “таниш-билишлар” аралашуви билан Гулзода Муҳидова фойдасига ҳал қилинган қарор вилоят иқтисодий судида аппеляция тартибида кўриб чиқилиб, бекор қилинди.\nАдолат тамойиллари бузилгач, суд қароридан норози бўлган тадбиркор ҳақ-ҳуқуқларини ҳимоя қилишни сўраб вилоят прокуратурасига мурожаат қилди. Аппеляция инстанцияси судининг 2021 йил 5 майдаги қарорига прокурор протест киритди. Ўзбекистон Республикаси Олий суди иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатининг 2021 йил 29 июндаги қарори билан Бухоро туманлараро иқтисодий судининг 2021 йил 25 февралдаги ҳал қилув қарори ва Бухоро вилояти суди аппеляция инстанциясининг жорий йил 5 майдаги қарори бекор қилиниб, иш янгидан кўриб чиқиш учун Бухоро туманлараро иқтисодий судига юборилди.\nАдолатнинг йўллари узун бўлди, аммо ҳақ ўрнида қарор топди. Тадбиркор ҳуқуқлари қонун томонидан ҳимоя қилинди. Ўз навбатида суд муҳокамаси давомида жавобгардан товарлар қийматига қўшиб, жами 219 миллион 565 минг 626 сўм ундириш ҳақида қарор қабул қилинди.


Фото: Улюкаев иши бўйича судда 2 млн. доллар солинган қути\n17:35 / 08.11.2017\nРоссия Иқтисодий ривожланиш вазирлиги собиқ раҳбари Алексей Улюкаевнинг ишини кўриб чиқаётган Замоскворецкий судига 2 миллион долларни олиб келишди. «Ведомости» ҳамда РБК маълумотларига кўра, ичида пуллар бўлган ва скотч билан ёпиб қўйилган қутини қора пальто кийиб олган терговчи Александр Шевченко олиб кирган.\nҚутида «Алоҳида муҳим ишларни тергов қилиш бўйича Бош бошқарма» муҳрларини кўриш мумкин. Иқтисодий ривожланиш вазирлиги собиқ раҳбари журналистлардан пуллар билан тўла қутига «тегинмаслик»ни сўради. РБК’нинг аниқлик киритишича, шундан сўнг қути устига хира пакет ташланган ва муҳрлар кўринмаслиги учун уни ён томонга ўгириб қўйишган.\nЭслатиб ўтамиз, Улюкаев «Роснефть» раҳбари Игорь Сечиндан 2 миллион доллар миқдорида пора талаб қилишда айбланмоқда. Вазир ва ишбилармоннинг ўзаро суҳбатида «колбасали саватча» ҳақида гап борган, унда эса Федерал хавфсизлик хизмати томонидан махсус белгилар қўйилган пуллар бўлган.\nРоссия Алексей Улюкаев


Дунё мутаносибликда яратилган. Кун борки тун ҳам бор. Яхшилик билан, афсуски, ёмонлик доим ёнма-ён. Уларнинг қай бирини ўзингга йўлдош қилиш эса, кўп жиҳатдан одамнинг ўзига боғлиқ.\nЯхшилик, яхшилик қилиш ҳақида сўз кетганда, болалигимиздан ота-онамиздан, устозларимиздан эшитган ўгитларимиз ёдга тушади. Айнан оилада, мактабда, маҳаллада яқин кишиларимиз билан бўлган мулоқотларда, ўқиган китобларимизда, эшитган амру маъруфларимизда Ота-онага, мискинга, муҳтожга, умуман одамзотга меҳрли бўлиш, қўлдан келгунча савоб ишларга интилиш кераклиги ҳақида олган тушунчаларимиз, ўзгаларга бўлган муносабатимизни, қилаётган амалларимизни белгилаб беради. Бироқ, кейинчалик улғайиб, дунёқарашингиз ошиб, атрофга ўз нуқтаи назарингиз билан баҳо бериш имконияти пайдо бўлгач эса яхшилик тушунчасининг олам қадар кенглигини, яхшилик ҳар бир каломимизда, ҳар бир нафасимизда, ҳар бир қилган ишимизда эканини англаб етаверар экансиз...\nШулар ҳақида сўз юритар эканман, беихътиёр устозим айтиб берган ва менга қаттиқ таъсир қилган бир воқеа ёдимга тушади. Ўзимизнинг Бахмал томонларда Баҳриддин бобо деган киши ўтган экан. Художўй, беозор, меҳнаткаш, одамохун бу инсон қариб, нафақага чиққач ҳам уйида ҳеч тинч ўтиролмабди.\nЗамондан айланай. Пошшомиз (Президентимизни назарда тутаб айтаяпти) омон бўлсин. Тадбиркор бўл, деяпти. Қани энди жуда бўлмаганда 15-20 ёшга яшариб қолсам, - деб ҳазиллашиб қўядиган отахон кунлардан бир кун ҳокимликка ташландиқ ётган ерни боғ қилиш учун беришни сўраб ариза ёзибди.\nУялмайсизми ота, нима бирон нарсадан камчилигингиз борми? Одамлар биз ҳақимизда нима деб ўйлашади. Ана отасига қарамаган экан, қариган чоғидаям кетмон кўтариб юрибди дейишмайдими, - дебди ўғиллари.\nОта ўғилларига ҳеч нима демабди. Бироқ, ўғиллари, қизлари, кампирининг жаврашларигаям қулоқ тутмай, невара чеварани ёнига олибди-да ўша ташландиқ тепаликда ишни бошлаб юборибди.\nАввалига “Ҳа, энди бир ҳавасда. Чарчаса ишни ташлаб кетади”, деганлар қарашса, Баҳриддин бобонинг аҳди жиддий, шашти баланд. Қишлоқчиликда, қўни қўшни, ёр-у биродар, шогирдлар ҳам аста-секин ҳашарга кела бошлашибди. Бир куни иш қизғин пайт, нафақага чиққан доим у билан гап талашиб юрадиган тенгдошларидан бири ҳам келибди.\nҲа, Баҳриддин, қариган чоғингда давлат берган нафақани олиб, ётмайсанми уйингда. Фарзандларинг топарман-тутарман бўлса, қаерга қўлини узатса етса, нима қиласан шу ёшингда кетмон кўтариб, сув кечиб...Ундан юр чойхонага чиқайлик, - дебди. Баҳриддин бобо унинг ҳам гапига жавоб бермабди.\nВақт оқар сув. Уч-тўрт йилда ташландиқ жойда ажойиб боғ пайдо бўлибди. Бироқ, унинг дастлабки мевасини тотиш бобога насиб қилмабди. Бироқ, унинг васиятига амал қилган фарзандлари боғ парваришини тўхтатиб қўйишмабди. Илк ҳосил етилгач, урф-одатга кўра бутун қишлоқ аҳлини чақиришибди. Боғнинг мевасидан баҳраманд бўлганлар бобони ёдга олиб, унинг руҳи поклари учун дуо қилишибди. Ҳатто, Баҳриддин бобони уялтирмоқчи бўлган тенгдоши ҳам келибди. Дўстини яхши гаплар билан эслаб, “ўшанда бекор қилган эканман, ёнида туриб ёрдам берсам бўларкан”, деб афсус ҳам қилибди. Бир челак олмани неварасига кўтартириб уйига олиб кетибди.\n-Худди ривоятга ўхшайди-я, деганди ўшанда устозим. – Лекин, бу бор гап. Ўша томонларга йўлим тушса, ҳозир ҳам Баҳриддин бобонинг боғига кириб ўтаман. Биласизми, боғ оралаб юрарканман беихтиёр узоқ-узоқлардан Баҳриддин бобо баъзан-баъзан хиргойи қилиб қўядиган қўшиқ эшитилаётгандек бўлади:\nБолам, бобом ўлган дема. Мен ўзингда яшайман,\nҚилган ҳар бир эзгу амал, Тилагингда яшайман...\nУстозим бу воқеани айтиб берганига анча бўлди. Бироқ, уни эшитиб англаганим бир ҳақиқат борки, назаримда у ҳеч қачон эскирмайди. У ҳам бўлса, инсоннинг умри фақатгина у яшаб ўтган вақт билан эмас, балки келажак авлодларга қолдирган мероси билан ҳам ўлчанар экан-да деб ўйлаб қоламан баъзан. Халқни, келажак авлодни ўйлаб қилинган барча эзгу амаллар ҳам яхшиликнинг энг гўзал кўринишларидан бўлса не ажаб... Баҳриддин бобо қолдирган боғ бунга яққол мисол.\nСарвиноз МАМАНОВА Ўзбекистон журналистика ва оммавий коммуникациялар университетининг талабаси\n4 Май, 2021 йил | 182


..:: ISLOM.UZ ::.. - Мавлиднинг ҳукми\nАллоҳ субҳанаҳу ва таолога У зотнинг улуғлигига муносиб ҳамду санолар бўлсин!\nАллоҳнинг охирги Расули Муҳаммад Мустафога мукаммал саловоту саломлар бўлсин!\nБу қисқача мақола Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг мавлидларини нишонлашнинг ҳукми ҳақида.\nМавлид маросимини ўтказиш на суннат ва на бидъат ҳукмига кирмайди. Ким уни суннат деса, хато қилган бўлади, ким уни бидъат деса, нотўғри гап айтган бўлади.\nНабий соллаллоҳу алайҳи васалламнинг мавлидларини байрам қилиш (уни жоиз деб билган жумҳур уламоларнинг наздида) илмий- амалий анжуман маросими кабидир. Унда диний мафаат ва одоб-ахлоқни сайқаллаш кўзда тутилади. Унда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг мавлидлари, ахлоқлари ва фазилатлари зикр қилиниб, у зотга иқтидо қилишга (эргашишга) тарғиб этилади, ундан азалдан мўмину мўминалар фойда олиб келганлар.\nШундай экан, мавлид маросимлари ва мавлидни инкор қилувчи кимсалар томонидан кўплаб молу дунё сарфлаб ташкил қиладиган илмий-амалий тадбирлар орасида фарқ йўқ. Бунга мисол жуда кўп. Булар қанчадан-қанча олим ёки дин арбоблари ёки машҳур шахслар ҳаётини ўрганишу уни эслаш учун уюштирилган юзлаб тадбир ва маросимлардир. Улар билан мавлид маросими орасида фарқ йўқ. Уларнинг қилган тадбиру маросимлари жоизу Аллоҳнинг энг афзал бандаси бўлмиш ҳабибимиз Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг мавлидларини эслаб савобга эга бўлиш нийятида уюштирилган маросим бидъат бўладими?!\nШаръий аҳкомлардан четга чиқмаган ҳолда ўтказиладиган мавлид маросимларида нималар бўлади? Унда фақат Аллоҳ таоло ва Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламни рози қиладиган амаллар бажарилади: амру маъруф наҳий мункар ва Набий соллаллоҳу алайҳи васалламнинг мадҳлари, у зотнинг на фақат умматга, ҳатто башариятга фазллари, у зотга итоат қилиш вожиблиги ҳақидаги илиқ гаплар айтилади. Бу тадбирларда ҳабибимиз Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг мавлидлари, ёшликлари, гўзал ахлоқларию бутун ҳаётлари ҳақида кишининг қалбини тўлқинлантирувчи байтлар ўқилиб, у зотга бўлган муҳаббатнинг янада зиёда бўлишига сабаб бўлади.\nУстозим Шайх Муҳаммад Содиқ Муҳаммад Юсуф хазратлари «Ихтилофлар. Сабаблар. Ечимлар.» китобида шундай ёзадилар: «Мавлид ҳақида уламоларнинг гапларига мисол ахтариш давомида биринчи бўлиб Аҳмад ибн Муҳаммад ибн Али ибн Ҳажар Ҳайсамийнинг машҳур «Туҳфатул муҳтож фий шарҳил минҳож» китобидаги матн эътиборимни тортди. Уни ўқиб чиққандан сўнг, мақсадни баён қилиш учун етарли деб билиб, бошқаларини ахтаришдан воз кечдим. Мазкур матнни сиз муҳтарамларнинг эътиборингизга ҳавола қилишни маъқул топдим. Чунки мазкур матндан кўп нарсаларни англаб олиш имкони бор экан. Жумладан, мавлуд ҳақида баҳс юритган уламоларнинг вакиллари ҳақида ҳам маълумот олиш мумкин.\nМазкур матн бошидан охиригача машҳур аллома, ҳофиз Жалолуддийн Суютий раҳматуллоҳи алайҳига оид бўлиб, биз номини айтиб ўтган китоб эгаси Ибн Ҳажар Ҳайсамий у кишидан тўлиқ келтирган.\nМатнни эътиборингизга ҳавола қилишдан олдин, унда номи зикр қилинган ва мавлудни қўллаб-қувватлаган уламолардан фақат биттаси ким эканлиги ҳақида қисқача маълумот бериб ўтиш масалани англаб етишга ёрдам берар, деб умид қиламиз.\n«Ҳофиз Жалолуддийн Абул Фазл Абдурроҳман ибн Абу Бакр ибн Муҳаммад Суютий Шофеъий муҳаққиқ ва машҳур олим бўлган. Ўта машҳур ва фойдали китоблар муаллифи. Ҳижрий 849-сананинг Ражаб ойида таваллуд топган. Саккиз ёшлигида Қуръонни хатм қилган. Кўплаб матнларни ёд олган. Ёзган китобларининг сони беш юзтадан ошган. Китобларининг шуҳрати ҳақида гапиришнинг ҳожати ҳам йўқ.\nУ киши ўз замонасининг ҳадисга оид барча илмларида ҳам пешқадам бўлган. Икки юз минг ҳадисни ёддан билган ва яна бошқаларини топсам, ёдлар эдим, деган. Қўшимча тарзда айтадиган бўлсак, ҳаммага маълум ва машҳур «Жалолайн» тафсирининг икки муаллифидан бири ҳам худди шу имом Жалолуддийн Суютий бўладилар.\nЭнди, Аҳмад ибн Муҳаммад ибн Али ибн Ҳажар Ҳайсамийнинг машҳур «Туҳфатул муҳтож фий шарҳил минҳож» китобидаги матнни шарҳлашга ўтайлик. Шарҳдан ажраб туриши учун матннинг остига чизиқ қўйдик.\n«Ҳофиз Суютийдан Робийъул аввал ойида мавлудин набий қилиш ҳақида, унинг шаръий ҳукми, бу иш яхшими, ёмонми, қилган одамга савоб бўлиши ёки бўлмаслиги ҳақида сўралди.\nУ киши қуйидаги жавобни берди:\n«Менинг жавобим шуки, аслида, одамларнинг жамланиб, муяссар бўлганича Қуръон тиловат қилишлари, Набий соллаллоҳу алайҳи васалламнинг рисолатлари аввалида рўй берган хабарларни, у зотнинг туғилишларида содир бўлган мўъжизаларни ривоят қилишлари, агар охирида уларга егулик нарса улашилиб, бунга бошқа нарсалар зиёда қилинмай тарқалиб кетадиган бўлсалар, бидъати ҳасанадир.\nУни қилган одамга Набий соллаллоҳу алайҳи васалламни улуғлагани, у зотнинг мавлудлари муносабати ила хурсанчилик изҳор қилгани учун савоб берилади».\nكرّر لنا ذكرَ الحبيب فإنه\nيحلو ولو طولَ الزمان يُرَدّدُ\nوأعدْ علينا وصفَ أحمدَ ثم عُدْ\nفالعَودُ في أوصاف أحمدَ أحمَدُ\nҲабибим ёдини такрорла, зеро,\nБир умр айтсанг ҳам, тугамас тоти.\nАҳмадим васфини қайтар ва қайтар,\nЧунки "аҳмад" эрур мақтовнинг зоти.


Мийқот | HikmatNuri\nCategory Archives: Мийқот\nБу категорияда мийқотлар ҳақидаги фатволар билан танишасиз.\nМийқотдан ўтиб эҳром боғлади …\nСавол: Рамазон ойида умра учун эҳром боғлади ва шаввол ойининг биринчи кечасида Каъбатуллоҳга етиб келди. У мутаматтеъ ҳисобланадими ёки йўқми? Мийқотдан эмас, Жиддадан эҳром боғлаб Каъбани тавоф қилган, Сафо ва Марва оралиғида саъй қилган, сўнгра Мадинага чиқиб Маккага Мадинадан эҳром боғлаб кирган, Каъбани тавоф қилган, Сафо ва Марва оралиғида саъй қилган одамнинг тавофи қон чиқариши ўрнига ўтадими ёки йўқми?\nИлмий Тадқиқотлар ва Фатво Бериш Доимий Қўмитаси жавоб беради (Фатво № 4461-4):\nБиринчидан, рамазоннинг охирида эҳром боғлаган ва шаввол ойининг биринчи кечасида тавоф ва саъй қилиб эҳромдан чиққан ҳамда ўша йили ҳаж қилишга отланган одам мутаматтеъ – ҳаж қилиш асносида умраси билан фойдаланган одам ҳисобланмайди. Чунки у, ҳаж ойларидан бошқа ойда эҳром боғлаган.\nИккинчидан, мийқотдан ўтганидан сўнгра эҳром боғлаб умрасини адо этган сўнгра Мадинага сафар қилиб мийқотдан эҳром боғлаб умра қилган одамнинг иккинчи умраси, мийқотдан ўтиб эҳром боғлагани туфайли биринчи умрасида вожиб бўлган қон чиқариши – жонлиқ сўйишини соқит қилмайди.\nNoyabr 9, 2010 Hikmat Nuri\tLeave a comment\n463 – Савол: Мийқотдан эҳромсиз ўтган одамнинг ҳукми нима?\nМийқотдан эҳромсиз ўтиб кетган одам икки ҳолатдан бирида бўлади:\nУ одам ё ҳаж ва умра нийятида мийқотдан эҳромсиз ўтган бўлади ва унинг ҳаж ва умра нийятида бўлгани учун мийқотга қайтиб бориши ва ўша ердан эҳром боғлаб қайтиши керак бўлади. Агар эҳром боғламасдан мийқотдан ўтса ибодат фарзларидан бирини қилмаган ҳисобланади ва илм аҳлларининг қарорларига кўра бундай одам жарима ўлароқ Маккада ҳайвон бўғизлаб, гўштини ўша ердаги фуқароларга тарқатади.\nЁки мийқотдан ҳаж ва умра нийятида ўтмаган бўлади. Бундай одамга Маккада узоқ ёки оз муддат қолишидан қатъий назар, бирон жарима солинмайди. Агар биз уни мийқотда эҳром боғлашга мажбур қилсайдик, унинг бир неча марта ҳаж ёки умра қилиши фарз бўлиб қолар эди. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламдан эса умра ичида бир марта ҳаж қилганлари собит бўлди. Ундан кўра кўпроқ қилиш эса, нафлдир.\nМийқотдан ҳаж ёки умрани қасд қилмай эҳромсиз ўтган одамлар ҳақидаги илм аҳлларининг қувватли қавллари, шундан иборат. Унинг эҳром боғлаши зарурий эмас ва мийқотдан ўтганидан сўнг бирон жарима тўламайди.\nМанбаъ: «Фатаава арканил Ислам».\n462 – Савол: Ҳажнинг макон мийқотлари қайси жойлар?\nҲажнинг макон мийқотлари бештадир: Зулҳулайфа, Жуҳфа, Яламлам, Қарнул-Манозил, Зоту Ирқ.\nЗулҳулайфа – ҳозирги кунда Абёр Алий деб аталади ва Мадинага энг яқин мийқот ҳисобланади. У Макка шаҳридан уч марҳала узоқликда бўлиб (450 км), Маккага энг йироқ мийқотдир. Зулҳулайфа мадиналиклар ва Мадинадан ўтадиганлар мийқотидир.\nЖуҳфа – шомликлар Макка томон босиб ўтадиган қадимги қишлоқдир. У билан Макка ўртасида уч марҳалача масофа бўлиб (187 км), қишлоқ ҳозирги кунда харобага айланган. Шунинг учун одамлар ҳозирги кунда унинг ўрнига Робиғ (деган жой)дан эҳром боғлайдилар. (Робиғ Маккадан 204 км олисда).\nЯламлам – яманликларнинг Макка томон йўлидаги тоғ ёки жой. Ҳозирги кунда уни Саъдийя деб аталади. У билан Макка орасида икки марҳалача масофа бор (54 км).\nҚарнул–Манозил – яманликларнинг Макка томон йўлларидаги тоғ ёки жой. Ҳозирги кунда уни Сайлул-Кабир деб аталади. У билан Макка орасида икки марҳалача масофа бор (94 км).\nБу тўрт мийқот: Зулҳулайфа, Яламлам, Жуҳфа ва Қарнул-Манозилларни Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам тайинлаган бўлсалар, Зоту Ирқни «Сунан» ҳадислар девони муаллифлари Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг Кўфа ва Басра аҳолиси учун тайнлаган эканликларини нақл қилган бўлсалар ҳам (Имом Бухорий 1531; Имом Муслим 2867; Абу Довуд 1741; Насоий 2653; Ибн Можа 2915), Умар ибн Хаттоб разияллоҳу анҳунинг ҳам тайинлаганлари саҳиҳ ривоятлар билан нақл қилинди. Ҳузурига келиб: «Эй Амирулмўъминийн, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам наждликларга Қарнни мийқот қилиб тайинладилар. У бизнинг йўлимиздан жуда олисда. (Биз нима қилайлик?)»– деган куфалик ва басраликларга: «Йўлингизда унинг рўпарасига қаранглар!»– деб жавоб берди (Имом Бухорий 1531). (Зоту Ирқ билан Макка ораси 94 км).\nХуллас, бу Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламдан содир бўлган бўлса, иш тамом. Агар бу Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламдан эмас, бизлар эргашишга буюрилган ва бир неча ўринларда фикрлари Аллоҳ таолонинг аҳкомларига тўғри келган тўғри йўлдаги халифалардан бири бўлмиш Умар ибн Хаттоб разияллоҳу анҳудан содир бўлган ва Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам мийқотни белгилаган бўлсалар, бу ҳам бир қиёсдир. Одам бирон мийқотдан ўтадиган бўлса, ўша ердан эҳром боғлаши керак бўлади. Мийқотнинг рўпарасидан ўтаётган одамнинг эса, худди ундан ўтаётган одамдек эҳром боғлаши шарт. Умар ибн Хаттоб разияллоҳу анҳу қилган қиёснинг ҳозирги кунимизда катта фойдалари бор. Масалан, биров Маккага ҳаж ёки умра нийятида учоқда келаётган бўлса, пастдаги мийқотнинг рўпарасига етиб келгач эҳром боғлаши зарур бўлиб, эҳром боғлашни, кўплаб одамлардек, Жиддага етиб боғлаш учун кечиктирмаслиги керак. Рўпаранинг қуруқликда, ҳавода ёки сувда бўлишининг фарқи йўқ. Шунинг учун ҳам кемада келаётганлар Яламлам ёки Робиғнинг рўпарасига келганларида эҳромларини боғлайдилар.\nҲажнинг замон мийқотлари\nNoyabr 8, 2010 Hikmat Nuri\tLeave a comment\n460 – Савол: Ҳажнинг замон мийқотлари қайсилар?\nҲажнинг замон мийқотлари шаввол ойининг кириши билан бошланиб, зулҳижжа ойининг ўнинчи куни, яъни Қурбон ҳайити куни якунланади. Бу Аллоҳ таолонинг:\n﴿الْحَجُّ أَشْهُرٌ مَعْلُومَات﴾\n«Ҳаж (мавсуми) маълум ойлардир» (Бақара: 197) оятининг кучли маъносидир.\n«Ойлар» кўплик маъносидадир ва бу сўздан унинг ҳақиқати қасд қилинмоқда. Яъни, ҳаж шу ойлар мобайнида қилиниб, унинг ҳар бир кунида қилинмайди. Чунки ҳажнинг белгиланган кунлари бор. Фақатгина, ифоза тавофи ва саъй ибодатларини ҳаж ибодатининг ойи ҳисобланган зулҳижжа(нинг биринчи ярми)да қилиш керак бўлсада, бироқ, у иккисини зулҳижжа ойининг охирига қадар кечиктириш мумкин. Бу кечиктириш, узр бўлсагина жоиздир. Масалан: хотин киши ифоза тавофидан илгари қон кўриб қолса. Булар ҳаж учун белгиланган замон мийқотларидир.\nУмранинг замон мийқоти йўқдир. Сиз йил давомида умра қилишингиз мумкин. Бироқ, рамазон ойидаги умра ҳажга бадалдир. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам ҳаж ойларида ҳам умра қилганлар. Жеъэрронадан қилган умралари ва ҳажлари билан қилган умралари зулқаъда ойида бўлган эди. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам бу ойларни танлаганлари, ҳаж ойларида умра қилишнинг ўзига хос имтиёз ва фазилатлари бор эканини кўрсатмоқда.


Туркманистон коррупцияга қарши курашда муҳим қадам...\n13.12.2019 13:15 0 2856\nТуркманистон ҳукумати коррупция жиноятида жазога ҳукм этилганларга нисбатан амнистия ва афв этиш актларини қўлламасликка қарор қилди, дея хабар берди «Нейтральный Туркменистан» газетаси.\nМамлакат президенти Гурбангули Бердимуҳамед Туркманистон Жиноят кодексига ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида тегишли қонунни имзолади.\nМазкур кодекснинг 80-моддасида коррупция ва гиёҳванд моддалар, психотроп моддалар прекурсорларнинг ноқонуний айланмаси билан боғлиқ жиноятларни содир этганликда айбдор деб топилган маҳкумларга нисбатан амнистия ва афв этиш актлари қўлланилмаслиги қайд этиб қўйилди.\nГиёҳванд моддалар билан савдо қилувчиларга нисбатан амнистия ва афв этиш қўлланилиши 2015 йилда бекор қилинганди.\nМазкур қонун расман чоп этилгандан кундан бошлаб кучга киради.\nТуркманистонда афв этиш акциялари давлат байрамлари ва муҳим саналар шарафига йилига тўрт-беш марта ўтказилади.\nкоррупция Туркманистон Жиноят кодекси Гурбангули Бердимуҳамед\nТаҳлил 29/07, 06:30\nМамлакатдаги коррупция ва «семиз вазирлар» бир-бирига тўғри пропорционал — Блаватски\nХориж 28/07, 16:39\nМиллионларни «еб кетган» бош вазир устидан суд ҳукм чиқарди — Малайзия


2019.06.30 | Янгиликлар\nЭслатиб ўтамиз, Президент мактабларига ҳужжатларнинг қабул жараёни 2019 йилнинг 1 июнидан 22 июнь кунига қадар бўлиб ўтди. Шу вақт ичида 28 446 нафар номзод ҳужжат топширган бўлса, улардан 27 446 нафари кириш имтиҳонларининг саралаш босқичида иштирок этиш имкониятини қўлга киритди.\nҲудудлар бўйича энг кўп – 7724 та ҳужжат Наманган вилоятидаги Президент мактабига келиб тушган. Қорақалпоғистонда 7456 та, Хоразмда 6503 та, Тошкент шаҳрида 5763 та ҳужжат қабул қилинган.\nЭнг кўп – 8727 та ариза 5-синф учун қабул қилинган. Энг паст кўрсаткич 10-синфлар орасида – 2350 та.\nИмтиҳонларни давлат (ўзбек) тилида топширувчи ўқувчилар сони 22 051, қорақалпоқ тилида 4847 нафарни, инглиз тилида топширувчилар сони 621 нафарни ташкил этди.\n29 июнь - 2 июль кунлари номзодлар математика фанидан имтиҳонда иштирок этади. Имтиҳон саволлари Кембриж Университетининг Cambridge Assessment International Education бренди остида фаолият юритувчи Имтиҳон Кенгаши томонидан тайёрланган.\nИмтиҳон давомида номзодларга турли мураккабликдаги 30 та масалани ечиш учун 90 дақиқа ажратилади.\nБуюк Британиялик мутахассислар имтиҳоннинг барча жараёнларини назорат қилади. Имтиҳондан сўнг жавоблар текшириш учун Англияга юборилади. Имтиҳон натижалари 16 июль куни эълон қилиниши кутилмоқда.\nИмтиҳон жараёнларининг очиқлигини таъминлаш мақсадида имтиҳон ўтадиган жойларда номзодларнинг ота-оналари ва яқинлари учун кузатув мониторларида онлайн трансляция ташкил этилади.\nСаралаш имтиҳонлари натижаларига кўра асосий имтиҳонларда иштирок этадиган номзодлар аниқланади. Асосий имтиҳонлар мантиқий фикрлаш, мантиқ элементлари бўлган математика ва инглиз тили фани бўйича ташкил этилади.\nАсосий имтиҳонлар июль ойининг якунида бўлиб ўтилиши кутилмоқда.\n2019 йилда тўртта Президент мактабларининг ҳар бирлари 144 нафар ўқувчини қабул қилади. Ҳар бир синфда 24 нафар ўқувчи таҳсил олади.\nПрезидент мактаблари юртбошимиз Шавкат Мирзиёевнинг 2019 йил 20 февралдаги «Президент мактабларини ташкил этиш тўғрисида»ги Қарорига асосан ташкил этилиб, мамлакатимизда иқтидорли ёшларни ўқитиш тизимини яратиш ҳамда келгусида уларда раҳбарлик ва етакчилик кўникмаларини шакллантиришга қаратилган.\nПрезидент мактабларини дастлаб чекланган миқдорда ташкил этилиши мазкур муассасаларни бошқаришнинг бутунлай янги моделини синовдан ўтказиш билан боғлиқдир. Ушбу синов муваффақиятли ўтгандан сўнг, керакли хулосаларни олиб 2020-2021 йилларда Президент мактаблари республикамизнинг бошқа барча вилоятларида ташкил этилади.\nШу билан бирга, мактабларни бошқаришда Кембриж дастурининг ижобий тажрибаси ва уни амалга ошириш имкониятларини ўрганадиган маҳаллий экспертлар гуруҳи тузилади. Бир сўз билан айтганда, Президент мактаблари юртимизда таълим сифатини оширувчи локомотив шакллантирилади.


13:58 / 26.05.2017\nГо ўйини бўйича расмий чемпионат ўтказилмади, лекин бу сафар алгоритм го бўйича дунёнинг энг яхши ўйинчиси Кэ Цзени ярим очкога мағлуб қилишга муваффақ бўлди. Бу ҳақида Hi-News хабар берди.\nGoogle Deep Mind раҳбари Демис Хассабиснинг сўзларига кўра, бу сафар AlphaGo ўйиннинг бошидаёқ етакчиликни қўлга киритишга йўналтириб дастурлаштирилди, аммо дастур созламалари сунъий интеллект ўйинининг бошқа вариантларини ҳам кўзда тутади. Масалан, уни очколар бўйича фарқни оширишга йўналтириб дастурлаш ҳам мумкин.\nМусобақа давомида Кэ Цзе бир ўйинда бир неча маротаба дастурдан ўзиб кетди, лекин бироз вақт ўтиб, AlphaGo чемпионни яна ортда қолдира бошлади, зеро сунъий интеллект ўйин бошиданоқ ғалабага дастурлаштирилган. Эҳтимол, айнан шунинг учун ҳам очколар ўртасидаги фарқ у қадар катта бўлмаган.\nЯқин вақт ичида го бўйича яна икки ўйин ўтказилади, уларда одамлардан ташқари сунъий интеллект ҳам иштирок этади. Маълумки, ўйинлардан бири давомида дастур бирйўла беш ўйинчи билан беллашади.\nAlphaGo'нинг янги версияси яқиндагина хитой сайтларида 60 ўйинчини мағлуб қилган версиясига нисбатан янада яхшиланди.\n15:37 / 27.05.2017


Бир мусулмон йигитнинг ҳикояси 15-10-2021, 13:13 | Zamin.uz\nБир мусулмон йигитнинг ҳикояси...\n– Асримиз телефон, телевизор, монитор ва экранлар асри бўлгани учун ҳар куни ўнлаб-юзлаб номаҳрам аёлларга кўзимиз тушиши, афсуски, оддий бир ҳол бўлиб қолди. Одатда кинофильм ҳамда рекламалар учун энг чиройли қизлар танланиши ва уларни бизга жозибали кўрсатиш учун бутун бошли "гўзаллик индустрияси" ишлаб тургани туфайли эркакларнинг аёллар чиройини белгилашдаги ўлчов-талаблари жуда юқори бўлиб кетди.\nУйланиш масаласида мен ҳам кўп нарсага рози бўлишим жуда қийин кечди. Атрофимдаги қизларнинг аксарида экранлардаги гўзаликнинг ярми ҳам топилмасди. Расулуллоҳ соллаллоҳи алайҳи васаллам айтганларига амал қилиб, динга муҳаббатли қизга уйланаман, деб ният қилгандим. Бироқ уйланишим мумкин бўлган қизнинг кўриниши ҳам ўзимга ёқиши керак эди. Дини ва ҳулқи ҳақида энг яхши гаплар айтилган қизларнинг бирортаси кўриниши билан қалбимда "жиз" этавермасди.\nУзоқ танловлардан кейин ва ниҳоят бир қизга уйландим. Аёлимни гўзал деб бўлмасди. Бироқ яхши инсон эканига шубҳа қилмасдим. Тунларнинг бирида ёмонроқ туш кўриб уйғониб кетдим. Қарасам, ёнимда аёлим йўқ. Аста пайпаслаб телефонимни топдим ва соатга қарадим: ярим тун. Қизиқ, аёлим қаерда экан?\nЎрнимдан туриб, бошқа хонага чиқдим. Не кўз билан кўрайки, аёлим бир четда таҳажжуд намози ўқиётган эди. Овоз чиқармай кузата бошладим. У ўзигина эшитадиган паст овозда Қуръон оятларини ўқиганча қоим турар экан, танаси Қуръон лаззатидан титрар, сажда ўрнига тикилган кўзларидан ёшлар оқарди. Мен ҳеч қачон ҳаётимда бунчалик гўзал суратни кўрмагандим. Ҳеч қачон ожиза аёлим кўзимга бунчалик виқорли ва ҳайбатли кўринмаганди. Ана шунда Расулуллоҳ соллаллоҳи алайҳи васалламнинг "Диндорини танлагин" деган ўгитларини чин маънода англадим. Ўша пайтда кўзларим биринчи марта ҳақиқий гўзалликни кўрди.\nҲозир биров мендан бу масалада маслаҳат сўраса, Расулуллоҳ соллаллоҳи алайҳи васаллам ҳадисларини унга эслатар эканман, ўзимча айтаманки, баъзи ҳадисларни тушуниш учун уларни яшаб кўриш керак. Бу мана шундай ҳадислардандир. Яшаб кўрсангизгина унинг остидаги ҳикматларни англай оласиз".\nАллох барчага кўзларини қувонтирадиган жуфт ато қилсин!\nЯнгиликлар » Ҳаёт тарзи » Бир мусулмон йигитнинг ҳикояси...


Хўжаободдаги ҳайвонот боғида шер қоровулни ғажиб ташлади - Халқ сўзи\nХўжаободдаги ҳайвонот боғида шер қоровулни ғажиб ташлади\n13:46 03 Январь 2019 Жамият\nХўжаободдаги ҳайвонот боғида шер қоровулни ғажиб ташлади.\nМазкур мудҳиш воқеа Хўжаобод тумани Хидирша МФЙ ҳудудидаги “Усмонобод файзи” масъулияти чекланган жамиятига қарашли “Ҳайвонот боғи”да юз берган.\n2018 йил 30 декабрь куни бу ерда қоровул бўлиб ишлаган,Хўжаобод тумани Кўприкбоши МФЙ яшовчи 45 ёшли Ҳ.А. қафасда сақланаётган шерга емиш бераётган чоғида йиртқич унга ташланган. Оғир тан жароҳати олган Ҳ.А ҳаётдан кўз юмган.


Бўлим: Кутубхона\t Сана: Якшанба, 18 Март 2018 20:00\t Муъаллиф: Administrator\nСоддалаштирилган араб тили грамматикаси\nОламлар парвардигори Аллоҳга хамдлар бўлсин, пайғамбаримиз Муҳаммад алайҳиссалом (соллалоҳу алайҳи васаллам)га салавот ва саломлар бўлсин.\nАраб тили ― Аллоҳ таоло қуръон тили этиб танлаб олган буюк тил. Ҳақиқатда у ҳар бир мусулмоннинг қалбига яқиндир.\nАлбатта, ҳар қандай тил, агар ундан амалда фойдаланилмаса уни ўрганишдан наф йўқ. Шунинг учун биз қоидаларни баён қилишда имкон қадар энг маъқул ҳолда ёндошишга ҳаракат қилдик.\nШунингдек бу қоидалар араб тилида гапнинг тузилишини ва моҳиятини тушунишда ёрдам беришини талаба англаб ҳис эта олишига ёрдам беришга ҳаракат қилдик. Бу эса ўз навбатида унга ўз фикрларини ва туйғуларини тўғри ифодалашга ёрдам беради. Талаба бу қоидаларни яхшироқ тушуниши учун биз уларни ўзимизнинг тилда баён қилдик.\nГрамматика қоидаларини ўрганиш асосий мақсад эмас, фақатгина тил ўрганиш учун бир восита эканлигини доим ёдда сақлаш лозим.\nАввалроқ ушбу китобнинг биринчи қисмини сизларга тақдим қилган эдик. Алҳамдулиллаҳ энди иккинчи қисмини сизларга тақдим этмоқдамиз.\nМазкур китобни она тилларига таржима қилишда ёрдам кўрсатганларга беҳад ташаккурлар изҳор қилиш билан бирга, Аллоҳ таолодан уларга икки дунё саодатини сўраб дуо қилиб қоламан.\n1430 ҳижрий йил, зулҳижжа ойи, 2009 йил, ноябр.


COVID-19 шифокорлар хотирасига бағишланган хиёбон\nТошкентда шифокорлар хотирасига бағишланган хиёбонда дарахтлар экилди - видео\nТошкентдаги Ғалаба боғи яқинида COVID-19 туфайли вафот этган шифокорларнинг хотирасини абадийлаштириш мақсадида хиёбон ташкил этилмоқда.\nТОШКЕНТ, 11 дек — Sputnik. Тошкентдаги Ғалаба боғи яқинида COVID-19 туфайли вафот этган шифокорларнинг хотирасини абадийлаштириш мақсадида хиёбон ташкил этилмоқда.Бугун хиёбонда кўчатларни экиш ишлари амалга ошириляпти, деб хабар қилди Sputnik Ўзбекистон мухбири. Тадбирда Олий Мажлис раиси Танзила Норбоева иштирок этмоқда.Дарахтлар ёнида шифокорларнинг исм-шарифлари ёзилган тахтачалар ўрнатилмоқда. QR-код орқали улар ҳақида маълумот олиш ва суратини кўриш мумкин.Биринчи босқичда 61 та дарахт: чинор, қайрағоч ва акациялар экиш режалаштирилган.Норасмий маълумотларга кўра, 2020 йилда мамлакатда 485 нафар шифокор ва тиббиёт ходимлари коронавирус ва алоқадор касалликлардан вафот этди.Бугунги кун ҳолатига коронавирусга чалинган 4 нафар бемор вафот этди, Ўзбекистонда жами 1434 киши пандемия қурбони бўлди. Янги материаллар:Коронавирусга чалинган беморлар сони кескин ошди, 4 киши вафот этди>>Россиядан Ўзбекистонга янги турдаги вакцина олиб келинди>>\nўзбекистон, тошкент, covid-19 умумжаҳон пандемияси\n13:50 11.12.2021 (янгиланди: 16:21 11.12.2021)\n© REUTERSГраффити с врачом, иллюстративное фото\nТошкентда коронавирус қурбонлари бўлган тиббиёт ходимлари хотирасига бағишланган хиёбонда дарахтлар экилди.\nТОШКЕНТ, 11 дек — Sputnik. Тошкентдаги Ғалаба боғи яқинида COVID-19 туфайли вафот этган шифокорларнинг хотирасини абадийлаштириш мақсадида хиёбон ташкил этилмоқда.\nБугун хиёбонда кўчатларни экиш ишлари амалга ошириляпти, деб хабар қилди Sputnik Ўзбекистон мухбири. Тадбирда Олий Мажлис раиси Танзила Норбоева иштирок этмоқда.\nДарахтлар ёнида шифокорларнинг исм-шарифлари ёзилган тахтачалар ўрнатилмоқда. QR-код орқали улар ҳақида маълумот олиш ва суратини кўриш мумкин.\nБиринчи босқичда 61 та дарахт: чинор, қайрағоч ва акациялар экиш режалаштирилган.\nНорасмий маълумотларга кўра, 2020 йилда мамлакатда 485 нафар шифокор ва тиббиёт ходимлари коронавирус ва алоқадор касалликлардан вафот этди.\nБугунги кун ҳолатига коронавирусга чалинган 4 нафар бемор вафот этди, Ўзбекистонда жами 1434 киши пандемия қурбони бўлди.\nКоронавирусга чалинган беморлар сони кескин ошди, 4 киши вафот этди>>\nРоссиядан Ўзбекистонга янги турдаги вакцина олиб келинди>>


Жаҳонгир Отажонов хотинига хиёнат қилганини тан олди (видео) - EFFECT.UZ\nUncategorized Ўзбекистон Шоу-бизнес\nЖаҳонгир Отажонов хотинига хиёнат қилганини тан олди (видео)\n. 20:30 | 22.02.2021\nСобиқ хонанда Жаҳонгир Отажонов ҳаётидаги яна бир долзарб воқеани эълон қилди. Гап шундаки, Отажонов Instagram тармоғида жонли эфирда обуначиларнинг саволларига жавоб берди.\nЯъни обуначи: «Сиз хиёнат қилганмисиз?», – деб савол йўллади.\n«Ҳа хиёнат қилганман, шахсий ҳаётимда бўлган, бунга аёлларни ўзи мажбур қилган. Ўша вақтда ёш бўлганмиз», – дея Жаҳонгир Отажонов жавоб қайтарди.\nTeglar:Жаҳонгир Отажонов, Собиқ хонанда\nБундай воқеа бўлмаган. Ўзбекистон 5 ойдан бери олтин экспорт қилмаяпти\nЖаҳонгир Отажоновнинг Ўзбекистонни тарк этишига тақиқ қўйилгани сабаби маълум бўлди\nИИББ ходимини ҳақорат қилган Жаҳонгир Отажоновга сўнгги ҳукм ўқилди!\nЖаҳонгир Отажонов қамалгани ростми? (видео)\n«Эркак ҳам айтади, ҳам қайтади» ёхуд Жаҳонгир Отажонов сиёсатни тинч қўйиб, яна санъат соҳасига қайтмоқда


Ўзбекистон Интернет оммалашяпти, лекин…\n27 феврал 2021, Тошкент вақти: 00:01\nЗикрилло Ишонч Ўзбекистон алоқа ва ахборотлаштириш агентлиги маълумотларига кўра, жорий йилнинг октябрига келиб мамлакатда Интернетдан фойдаланувчилар сони 610 мингга етган.\nБу рақам нуфуси 25 миллиондан ортиқ Ўзбекистонда аҳолининг бор-йўғи 3 фоизга яқини Интернет хизматидан фойдаланаётганидан дарак беради.\nКузатувчи Жалолиддин Тангриқуловнинг сўзларига қараганда, аҳоли Интернетдан кам фойланаётгани учун жуда кўп ахборот ва маълумотлардан бебаҳра қолмоқда. Интернетдан фойдаланувчиларнинг асосий қисми шаҳарларда яшайди. Қишлоқларга эса Интернет етиб бормаган.\nЖ.Тангриқуловнинг таъкидлашича, Интернетдан фойдаланувчиларнинг катта қисми Европа миллатлари вакиллари ҳисобланади. Улар сўз эркинлигини яхши тушунади ва бўлиши мумкин бўлган тазйиқлардан қўрқмайди. Кўпгина ўзбеклар эса гапирадиган гапи иши ва оиласига таъсир қилишини ўйлайди. Шунинг учун улар эркин ахборот манбаи бўлмиш Интернетдан камроқ фойдаланишга ҳаракат қилади.\nЖ.Тангриқуловнинг фикрича, сўнгги уч йилда мамлакатда Интернет хизмати баҳоси бирмунча пасайган. Бироқ ҳукумат томонидан ўрнатилган кучли назорат, иқтисодий ночорлик, тил билмаслик Интернетдан фойдаланиш даражаси ўсишига тўсқинлик қиляпти.


«ЭРИМНИНГ МАЪШУҚАСИ ЎЗИДАН ЙИГИРМА ЁШ КАТТА…» | Суғдиёна биринчи аёллар электрон журнали\nЎсмир ёшларида зарарли одатлар билан шуғулланган эрим, ҳатто, наша ҳам чекиб кўрган. Маҳалла нозири огоҳлантириш берса, қайнонам: «Бу бола эмас, бошга битган бало» деб қарғашдан нарига ўтмайди. Оқибатда эса ҳам эътиборсиз қолган, ҳам аламзада бола ҳаётга нафрат билан қаровчи йигит бўлиб вояга этади. Олий ўқув юрти имтиҳонларидан ўтади, лекин ўқишни ташлаб кетади. Бир ташкилотга оддий ишчи бўлиб жойлашадию, бир-икки сўм пул топиб, уйидагиларга умуман ҳисоб бермай қўйган. Аслида уни тергашмас, кечалари уйга келмаса, хавотирланишмас эди...\nЁз кунлари эди. Доимгидек эрталаб уйда қайнонам ва эрим ўртасида жанжал чиқди. Зафар ака онасини болаларини ажратишда айблади. Қайнонам эса «Хотининг билан болаларингни олиб уйдан кет! Ёшинг ўттизга яқинлашаяптию ҳамон боқимандасан!» деб уришди. Бу гаплардан кейин жаҳл билан уйдан чиқиб кетган эрим бўкиб ичган. Аламзадалик эса кечга бориб қувончга айланган. Сабаби Зафар аканинг ўзидан йигирма ёш катта маъшуқасиÂÂ қирқдан ошганида унга қиз фарзанд туғиб беради. Андишани ҳам шаробга қўшиб ичворган эрим туғуруқхонага бориб, худди илк марта ота бўлгандек хурсанд кайфиятда ҳаммага суюнчи улашган. Шифохонада ишлайдиган дугонам дарров мендан ҳам «суюнчи» олди. Олдинига «У-бу қариндошимизмикан ёки ўртоғининг хотини туғдимикан? Бирор англашилмовчиликдир?..» деб ўйладим. Йўқ! Яна бир қизли бўлган ота уйга хон юриш қилиб кириб келганида ҳаммасининг ҳақиқатлиги исботини топди. Зафар ака ҳовлини бошига кўтариб, қувончини биз билан баҳам кўрди. Қайнонам «Охири ўша хотин туғиб ҳам берибди-да!» деб қарғашга тушди. Мен эса тош қотдим. Тўғри, шу кунгача у кишининг хиёнатларини сезардим. Неча бор уйга аразлаб кетдим. Икки норасидам учун қайтардим доим. Аҳвол бу даражага етиши хаёлимга ҳам келмаганди. Ёши қирқдан ошган, икки бор ажрашган, қизлари мен қатори аёл билан эримнинг дон олишиши…\nÂÂ Хўш, менинг ҳаётим барбод бўлишига, болаларим етим қолишига ким айбдор? Нима учун эрим ўзидан анча катта аёлга илакишиб қолди? Ундан нима топди эканки, ҳатто гулдек фарзандларидан воз кечди? Нега қайнота-қайнонам боласининг ҳаёти издан чиқишига бепарво қараб туришди? Икки бор эрдан ажрашган хотин нимаси билан эримни ўзига ипсиз боғлаб олди?..\nШоира ВАФОЕВА қоғозга туширдиTwitter НравитсяSocButtons v1.5


ИЙМАН ӘЗЗИЛИГИ СЕБЕПЛЕРИ, БЕЛГИЛЕРИ ҲӘМ ДАЎАСЫ ҲАҚҚЫНДА » nasiyat.uz\n18 фев 14:29Мақалалар\nИЙМАН ӘЗЗИЛИГИ СЕБЕПЛЕРИ, БЕЛГИЛЕРИ ҲӘМ ДАЎАСЫ ҲАҚҚЫНДА\nИйман нурын әззилестириўши иллетлер:\n– Зикир мәжилислери, жәмәәт намазы, жақсы инсанлар сәўбетинде қатнаспаў.\n– Солиҳ адамлардан узақласыў.\n– Үлкен арзыў-ҳәўес.\n– Мубаҳ саналған жеп-ишиў, уйқылаў, сөйлеў, ойын-күлкиде ҳәдден асыў. Өйткени, көп жеў зейинди өтпейтин қылады, денени аўырластырады, ерниншек етип қояды. Ким көп аўқат жесе, көп суў ишеди, көп уйқылайды. Ақыбетте, өмириниң көп бөлеги ләззетлерге сарп етилип, саўаплардан айырылады;\n– Гүнакарлар орталығына кириў, саламат емес орталықта жасаў.\n– Дүнья ислерине берилиў.\n– Қәлбти ғәплет уйқысынан оятыўшы диний-ағартыўшылық әдебиятларды оқымаў.\n– Дүнья менен әўере болыў, Аллаҳға ибадат етиўди умытыў.\nИйман әззилиги белгилери:\n– Ҳарамға қол урыў, киши гүналарды менсинбеў.\n– Дилдиң қатыўы.\n– Ибадатларға жалқаўлық қылыў, намазларды шала оқыў.\n– Пейили тар, қызғаншақлық, ашыўшақлық. Бундай адам арзымас нәрсеге ашыўлана береди, адамлар менен тил таўыса алмайды.\n– Қураны кәриймди оқығанда, маъруза еситкенде тәсирленбеў.\n– Аллаҳтың зикиринен ғапыл болыў.\n– Тилди ғыйбаттан, өтириктен тыймаў.\n– Ҳарам ислерди көргенде ғәзепленбеў.\n– Макруҳ әмеллерден сақланбаў.\n– Ўақытты бийҳуўда нәрселерге сарп етиў, пайдалы ислерден өзин алып қашыў.\n– Киши көринген саўаплы ислерге бийпәрўа болыў.\n– Бирәдарларына жеткен азапларға қайғырмаў.\n– Дини, динлеслери алдындағы жуўапкершиликти сезинбеў.\n– Мүсийбетлерге сабырсызлық.\n– Рәҳәтке өшлик.\nИйман әззилиги даўасы:\n– Қуран оқып мәнилерин қәлбке сиңдириў.\n– Аллаҳты яд етиў.\n– Аллаҳтың уллылығын сезиниў, иләҳий мөжизалар ҳаққында пикирлеў.\n– Динде беккем қәдемли болыўын Аллаҳтан сораў.\n– Шәрий илимлерди үйрениў.\n– Уламалар жыйналысларында отырыў.\n– Солиҳ әмеллер ислеўге асығыў, өмирдиң ҳәр бир мәўритин ғаниймет билиў.\n– Ийгиликли ислерде турақлы болыў.\n– Ибадатлары Аллаҳ алдында қабыл болыўын үмит етиў менен бирге қабылланбай қалыўынан қорқыў.\n– Өзин есап-китап етип, нәпсин тергеў, қәте-кемшиликлерин дүзетиў.\n– Унамсыз ақыбеттен сескениў.\n– Өлимди көбирек еслеў.\n– Қәбирдеги ҳалат ҳаққында пикирлеў.\n– Аллаҳға тәўбе етиў.\n– Арзыў-ҳәўести кемейтиў, ақыретти ойлаў.\n– Мөминлерди өзине дос тутыў, ҳақларына дуўа қылыў.\n"Қуран – қәлблер шыпасы" китабынан.\nҚЫЯМЕТТИҢ БЕЛГИЛЕРИ Ийса алайҳиссаламның түсиўи Бөлимлер / Ақыйда ҚЫЯМЕТТИҢ БЕЛГИЛЕРИ ДАЖЖАЛ Бөлимлер / Ақыйда ҚЫЯМЕТТИҢ БЕЛГИЛЕРИ Даббатул Арз Бөлимлер / Ақыйда ҚЫЯМЕТТИҢ БЕЛГИЛЕРИ Қуяштың батыстан шығыўы Бөлимлер / Ақыйда Ибадат дегенимиз не? Бөлимлер / Фиқҳ