Меҳнат кодексини янгилаш зарурми?\n«Электрон ҳукумат» тизими такомиллашмоқда\nҲайфсан олган ходимга – мукофот бериладими?\nВетеринарнинг маоши қанча?\nЎриндош ходим асосий иш жойидан сафарга чиқди\nДафтарчани тўғри тўлдиряпмизми?\nНеварам учун фуқаролик\nРеклама қилаётиб, зиён етказманг\nФермерга НКМ керакми?\nШартнома ўқилиши, бинобарин эътибор билан ўқилиши керак\nГазета Норма маслахатчи / 2016 год / № 21 / Кадрлар бўлими\n2016 йил апрелда Ўзбекистон Республикасининг Меҳнат кодекси кучга кирганига 20 йил бўлди. Шу йилларда унга бир неча бор тузатишлар киритилди. Шунга қарамай, меҳнат қонунчилиги амалиётида тартибга солинмаган масалалар оз эмас. Пойтахтимизда ўтказилган «Ўзбекистон Республикасининг Меҳнат кодекси: ютуқлар ва янада такомиллаштириш йўллари» мавзусидаги илмий-амалий анжуман уларнинг муҳокамасига бағишланди. Ўзбекистон Касаба уюшмалари федерацияси Кенгаши ва Тошкент юридик университети унинг ташкилотчиси бўлдилар. Анжуманда бир қатор вазирлик ва идоралар, жамоат ташкилотлари, аккредитацияланган хорижий ташкилотлар вакиллари, ҳуқуқшунос олимлар, касаба уюшмаси фаоллари ва журналистлар қатнашдилар.\nЎзбекистон Касаба уюшмалари федерацияси Кенгаши раиси Танзила Норбоева қатнашчиларни қутлаб, меҳнат муносабатларини тартибга солувчи ҳужжатсиз ҳукумат, иш берувчи ва ёлланма ходим ўртасидаги уч томонлама ижтимоий тусдаги мулоқотни мувозанатлаштириб бўлмаслигини қайд этди. Ўзбекистон Республикасининг Меҳнат кодекси ана шундай ҳужжат ҳисобланади.\nТДЮУ меҳнат ҳуқуқи ва ижтимоий таъминот кафедраси доценти, ю.ф.н. Михаил Гасановнинг таъкидлашича, Меҳнат кодекси амал қилаётган 20 йил давомида мамлакатимизнинг иқтисодий, сиёсий ва ижтимоий ҳаётида жиддий ўзгаришлар юз берган. Шу сабабли МКнинг бир қатор қоидалари бугунги кундаги ҳолатни ҳисобга олган ҳолда қайта кўриб чиқилиши керак.\nМКни қўллаш амалиёти таҳлили 2 йўналишда ишлаш зарурлигини кўрсатди. Булар – Кодексда мавжуд бўлмаган ёки унда етарлича тартибга солинмаган қоидаларни ишлаб чиқиш ҳамда унда мавжуд меъёрларни амалдаги миллий қонун ҳужжатлари ва меҳнатни тартибга солувчи жаҳон стандартларига мувофиқлаштиришдир.\nУстида ишланиши керак бўлган асосий муаммолар сирасида М.Гасанов қуйидагиларни қайд этди:\nмеҳнат муносабатлари ва улар билан боғлиқ жамоат муносабатларини ҳуқуқий жиҳатдан тартибга солишда камчиликларнинг мавжудлиги;\nҳавола қилувчи меъёрлардан асоссиз фойдаланилиши;\nайрим тоифадаги ходимлар – касаначилар, ўриндошлар, вахта усулида ишловчилар, масофадан туриб ишловчилар ва бошқаларнинг меҳнатини тартибга солиш хусусиятлари;\nМКнинг айрим қоидалари фуқаролик, оилавий ва ҳуқуқнинг бошқа соҳалари қоидаларига зид келишини бартараф этиш;\nМКнинг айрим қоидаларини халқаро ҳуқуқ меъёрлари ва Ўзбекистон ратификация қилган халқаро шартномаларга мувофиқлаштириш.\nҲуқуқшунос олим тилга олинган муаммоларга мисоллар келтирди. Чунончи, амалдаги қонун ҳужжатларида МК қоидалари, жамоа келишувлари ва корхонанинг локал ҳужжатлари нисбатини белгиловчи меъёрлар мавжуд эмас, бу ҳол суд низолари кўриб чиқилишини қийинлаштиради. Унинг фикрича, ҳозирги пайтда иш берувчи жисмоний шахслар билан улар ёллайдиган ходимлар (энагалар, боғбонлар, уй ошпазлари ва б.) ўртасидаги меҳнат муносабатлари етарлича тартибга солинмаган. Михаил Гасанов Меҳнат кодексини уй ишчиларини ёллаш тўғрисидаги боб билан тўлдиришни таклиф қилди.\nЯкка тартибдаги тадбиркор билан унинг ходимлари ўртасидаги меҳнат муносабатларининг тартибга солиниши яна бир анча оғриқли масала ҳисобланади. Мавжуд меъёрларга кўра улар МКнинг умумий қоидаларига мувофиқ тартибга солиниши керак. Бироқ якка тартибдаги тадбиркорнинг аҳволи унинг ёлланма ишчиларига МКда назарда тутилган кафолатлар ва ижтимоий ҳимояни тўлиқ ҳажмда тақдим этиш имкони борлиги хусусида шубҳа туғдиради.\nМКда масофадан туриб (олисда) ишловчи ишчилар ва касаначилар билан меҳнат муносабатлари ҳам лозим даражада акс эттирилмаган. Анжуманда бўлиб ўтган мунозара иштирокчилари ҳам шу масалани кўтардилар. Уларнинг қайд этишича, технологияларнинг жадал ривожланиши тобора кўп корхоналарнинг олисда ишловчи мутахассислар хизматларидан фойдаланишларига имкон беради. Бунда масофадан туриб ишловчининг ўзи бир вақтнинг ўзида бир нечта, шу жумладан хорижда жойлашган компанияда ишлаши мумкин. Ушбу соҳа тартибга солинмаганлиги боис бир қатор анча оғриқли масалалар юзага келмоқда.\nМихаил Гасанов МКнинг аввалбошдан белгиланган айрим қоидалари ишламаётганлигини ҳам қайд этди. Улар сирасига қонун ҳужжатларида назарда тутилган ноқулай иқлим шароитида ишлаётганлар учун қўшимча меҳнат таътиллари киради. Амалда уларни жуда оз корхоналар тақдим этади. Ана шу «ноқулай меҳнат шароити» мезонларининг йўқлиги бунинг сабабчисидир.\n– МКга ҳар қандай ўзгартиш ва қўшимчанинг киритилиши миллионлаб фуқароларимизга дахл қилади. Шу сабабли асосланган таклифларни қабул қилиш мақсадга мувофиқдир, улар жорий этилишининг қисқа муддатли ва узоқ муддатли оқибатлари прогнозини ўз ичига олган бўлар эди, – дея таъкидлади анжуманда ТДЮУ ректори Есемурат Каньязов. У университет Касаба уюшмалари федерацияси билан биргаликда амалга оширган лойиҳа – Юридик клиника иши ҳақида ҳам сўзлаб берди. У фуқароларга бепул маслаҳатлар беради, ўз фаолиятини кенгайтириш ва Ўзбекистоннинг барча минтақаларида ўз ваколатхоналарига эга бўлишни режалаштирмоқда. Шу йилиёқ уларни очиш иши бошланиши керак.\n– Меҳнат ҳуқуқининг фан сифатида ривожланиши учун жуда кўп иш қилиш керак. Бу иш маҳаллий олимларни ҳамда айни пайтда шу соҳада ишлашга тайёрланаётганларни кутмоқда, – деди Есемурат Каньязов.\nАнжуманда Олий Мажлис Қонунчилик палатасининг Меҳнат ва ижтимоий муҳофаза бўйича қўмитаси раиси Ёқуб Умаров ҳам сўзга чиқди. У депутатлар учинчи ўқишда қабул қилган янги таҳрирдаги «Меҳнатни муҳофаза қилиш тўғрисида»ги Қонуннинг асосий қоидалари ҳақида сўзлаб берди.\nХалқаро меҳнат ташкилотининг Ўзбекистонда муносиб меҳнат дастурини амалга ошириш бўйича бош техник маслаҳатчиси Харри Талига ушбу дастурнинг асосий компонентларини ёритиб берди, унинг доирасида олиб борилаётган, таҳлил учун зарур ахборот йиғишдан бошлаб янги меъёрий-ҳуқуқий ҳужжатни қабул қилиш ёки мавжуд ҳужжатларга қўшимча ва ўзгартишлар киритишгача бўлган ишлар ҳақида сўзлаб берди.\nЎзбекистон Касаба уюшмалари федерацияси Кенгашининг юридик бўлими раҳбари Диёрбек Кимсанов касаба уюшмаси ташкилотлари фаолиятини қонун жиҳатидан тартибга солишдаги ҳал этилиши керак бўлган масалаларга тўхталиб ўтди.\nМеҳнат вазирлиги вакили Нодир Тешаевнинг чиқиши анжуман иштирокчиларида катта қизиқиш уйғотди. Муҳокамада тушган саволларнинг асосий қисми унга берилди. Уларда меҳнат дафтарчалари юритилишидан тортиб чет эллик фуқароларнинг ишга жойлаштирилишигача бўлган турли муаммолар кўтарилди. Чунончи, меҳнат дафтарчаларига қўшимча варақаларнинг етишмаслиги йиғилганларнинг кўпчилиги учун долзарб муаммо эканлиги кўринди. Бир томондан, буюртманомаларнинг ўз вақтида берилиши, иккинчи томондан, Меҳнат вазирлигининг ушбу масалага эътибор бериши ушбу муаммонинг мақбул ечими бўла олади.\nАнжуман якунида Касаба уюшмалари федерацияси Кенгаши ўтказган «Меҳнат кодекси билимдони» викторинаси ғолиблари мукофотланди, «Касаба уюшмалари кутубхонаси» туркумида чиқарилган ходимлар ва иш берувчилар учун қўлланманинг тақдимот маросими ўтказилди.\nПрочитано: 1968 раз(а)


15:05 / 28.04.2017 1157 pdf Ўқиш режими + -\nХалифа Маъмун Тоҳир ибн Абдуллоҳга ғазаб қилди. Тоҳир “Энди халифа мени тўғримда қандай йўл тутаркин” деб ўйланиб қолди. Шунда тўсатдан бир дўстидан мактуб олди. Унда “Ассалому алайкум” деган жумла бор эди холос. Мактубнинг четига эса кичкина қилиб: “Эй Мусо!” деб ёзилган эди. Тоҳир бунинг нима эканини ўйлай бошлади, аммо барибир маъносига тушунмади. Унинг ақлли, заковатли бир жорияси бор эди. Ўша жория: “Хожам, дўстингиз “Эй, Мусо! Зодагонлар сени ўлдириш учун тил бириктирмоқдалар” (Қасос, 20) демоқчи” деди. Унинг гапидан кейин Тоҳир халифанинг қўлидан қутулиб, омон қолди.\n15:04 / 28.04.2017 1054\nБу нарсани эгаси келгунича сақлаб тур!\n15:05 / 28.04.2017 1037\nВалфажр... Ўттизинчи жузънинг бошқа суралари каби бу сура ҳам инсон қалбини иймонга, тақвога, ҳушёрликка, тафаккурга чорлайди, .кўзингни оч,, дея миясига тинимсиз давоми...\n1116 15:33 / 28.04.2017\n1043 14:58 / 28.04.2017\n1036 15:11 / 28.04.2017\n994 15:06 / 28.04.2017


Назар инсон бошига тушадиган кўп мусибатларнинг сабабидир. Битта назар битта хаёлни пайдо қилади. Хаёл эса фикрни пайдо қилади. Фикр шаҳватни пайдо қилади. Шаҳват иродани пайдо қилади. Кейин ирода кучайиб, кучли қасдга айланади. Кейин ман қилувчи бўлмаса, ёмон иш содир бўлади.\nДарҳақиқат, кўзнинг тизгинини бўш қўйиш кўплаб фитналарга сабабдир. Назар сабабли ибодатдан тўсилиш бўлади, назар туфайли итоатли йигит-қизлар бебош бўлиб қоладилар. Қанчадан қанча инсонлар назар туфайли зино ва фаҳшга тушиб қоладилар. Кўз қалб ойнасидир. Агар банда кўзини пастга қаратса, қалб шаҳват ва ёмон иродасини тияди. Агар банда кўзининг тизгинини бўш қўйиб юборса, қалб ҳам шаҳват ва ирода тизгинини қўйиб юбориб, кўз кўрган нарсаларининг тасвирини қалбга мухрлайди. Натижада инсонни охират ҳақида фикрлашдан машғул қилиб қўяди. Шунинг учун ҳам Аллоҳ таоло Қуръонда шундай деб марҳамат қилади: “(Эй, Муҳаммад!) Мўминларга айтинг, кўзларини (номаҳрам аёллардан) қуйи тутсинлар ва авратларини (зинодан) сақласинлар! Мана шу улар учун энг тоза (йўл)дир. Албатта, Аллоҳ улар қилаётган (сир) синоатларидан хабардордир. Мўминаларга ҳам айтинг, кўзларини (номаҳрам эркаклардан) қуйи тутсинлар ва авратларини (зинодан) сақласинлар!” (Нур, 30-31).\nНазар ва унинг хатари\nИбн Қаййим раҳимаҳуллоҳ шундай дейди: “Аллоҳ таоло Пайғамбарига мўминларга кўзларини қуйи тутишларини, фаржларини ҳаромдан сақлашларини, У Зот бандаларнинг амалларини кузатиб турганини билдиришларини амр қилди.\n“(Аллоҳ) кўзларнинг хиёнатини (қараш ман этилган нарсага ўғринча кўз ташлашини) ҳам, диллар яширадиган нарсаларни(ёмон ниятларни) ҳам билур” (Ғофир, 19). Зино ва фаҳш ишлар кўз орқали бошлангани учун ҳам Аллоҳ таоло фаржни сақлашдан олдин кўзни тийишга буюрди. Чунки, барча ёмон ҳодисаларнинг бошланиши назардир. Худди шунингдек, дўзахга тушишга сабаб бўладиган энг кўп нарса ёмонликларни кичик санашдир. Аввало назар бўлади, кейин фикр, кейин қадам босиш, кейин хато содир бўлади. Шунинг учун ҳам “Ким қуйидаги тўрт нарсани сақласа, динини сақлаган бўлади. Булар: назарлар, фикрлар, лафзлар, қадамлар” дейилган. Кўзни тийишга сабр қилиш ундан кейинги оғриқли натижага сабр қилишдан кўра осонроқдир.\nНазарнинг фитналиги ҳақидаги ҳадислар ва асарлар\nНабий соллаллоҳу алайҳи васаллам дедилар: “Ўзимдан кейин эркаклар учун аёллардан кўра зарарлироқ фитна қолдирмадим”. Муттафақун алайҳ.\nНабий алайҳиссалом дедилар: “Дунёдан сақланинглар! Аёллардан сақланинглар! Чунки, Бани Исроилдаги илк фитна аёллар сабабли содир бўлган эди”. Муслим ривоят қилган.\nЖарир ибн Абдуллоҳ розияллоҳу анҳу дедилар: “Мен Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламдан тўсатдан тушиб қоладиган назар ҳақида сўрадим. У зот менга кўзимни бошқа ёққа буришимни буюрдилар”. Муслим ривояти. Абу Довуднинг ривоятида: “Кўзингни бур!” дейилган.\nПайғамбар алайҳиссалом дедилар: “Эй Али, назарни назарга эргаштирма! Чунки, аввалгиси сенинг фойдангга бўлса, кейингиси ундай эмас”. Термизий ва Абу Довуд ривоят қилганлар.\nРасулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам дедилар: “Икки кўз ҳам зино қилади. Унинг зиноси назардир”. Муттафақун алайҳ.\nСалафи солиҳлар назарнинг фитнасидан эҳтиёт бўлганлари ва унинг уқубатига тушиб қолишдан қўрққанлари учун кўзни тийишга қаттиқ аҳамият қаратар эдилар.\nРобеъ ибн Ҳайсам раҳимаҳуллоҳ кўзини тияр эди. Бир сафар ёнидан аёллар ўтиб қолди. У дарҳол бошини кўксига эгиб олди. Буни кўрган аёллар у кишини кўзи ожиз деб ўйлаб, Аллоҳдан кўзи ожизликдан паноҳ сўрадилар.\nИбн Аббос розияллоҳу анҳу дедилар: “Шайтон эркакларнинг уч аъзосида: кўзида, қалбида, закарида туради. У аёлларнинг ҳам уч аъзосида: кўзида, қалбида, думбасида туради”.\n“(Аллоҳ) кўзларнинг хиёнатини (қараш ман этилган нарсага ўғринча кўз ташлашини) ҳам, диллар яширадиган нарсаларни(ёмон ниятларни) ҳам билур” (Ғофир, 19).\nУшбу оятни Ибн Аббос розияллоҳу анҳу тафсир қилиб: “Бунинг мисоли бировнинг хонадонига кирган одамлар ичида ёки олдидан бир оила аъзолари ўтиб қолганда улар ичида чиройли қиз бўлиб, унга тикилиб қарайверади. Қизнинг ёнидагилар унинг қараётганини сезганда кўзини олиб қочади, сезмаганда яна тикилаверади. Аллоҳ унинг кўнглидан не ўйлар кечаётганини, яъни имкони бўлса авратига ҳам қарашга тайёр эканини билиб туради” деганлар.\nИсо ибн Марям алайҳиссалом: “Назар қалбга шаҳват уруғини экади. Хато қилишга ўшанинг ўзи кифоя қилади” деганлар.\nМаъруф раҳимаҳуллоҳ: “Кўзларингизни тийинглар, хатто урғочи қўйдан бўлса ҳам” деганлар.\nҲассон ибн Абу Синон раҳимаҳуллоҳ ҳайит байрами куни уйларидан чиқдилар. Қайтиб келганларида аёллари сўради: “Нечта чиройли аёлларни кўрдингиз?” Шунда у киши: “Аллоҳга қасамки, олдингдан чиққанимдан то олдингга қайтиб келгунимча мен фақат бош бармоғимга қараб турдим” деб жавоб бердилар.\nАҳмад ибн Ҳанбал раҳимаҳуллоҳ дедилар: “Қанчадан қанча назарлар борки, соҳибининг қалбига безовталик солади”.\nФазл ибн Аббос розияллоҳу анҳу бир аёлга назар солганларида Набий алайҳиссалом у кишининг юзларини бошқа томонга буриб қўйганлар. Абу Довуд ривояти.\nИбн Қаййим раҳимаҳуллоҳ айтадилар: “Бу ерда Пайғамбар алайҳиссалом у кишини феъл билан манъ ва инкор қилмоқдалар. Агар назар жоиз бўлганда унга индамаган бўлардилар”.\nҚараш йўлини тўсиш\nНабий алайҳиссалом қалблар саломатлигини ва нафслар поклигини ўйлаб аёлларга қасддан қарашга олиб борадиган барча йўлларни тўсганлар.\nУ зот алайҳиссалом агар аёллар эркаклар билан бирга намоз ўқиётган бўлсалар, эркаклардан аввал бошларини кўтаришдан қайтардилар. Бу билан аёллар эркакларнинг кўйлаги ичидан авратларига назарлари тушиб қолишининг олдини олганлар.\nУ зот алайҳиссалом агар аёл киши масжидга чиқадиган бўлса, хушбўйланишдан қайтарганлар. Токи бу иш эркакларни мойил қилишга сабаб бўлмасин. Чунки, аёлнинг ҳиди, зийнати, сурати, ўз гўзалликларини ошкор қилиши эркакларни мойил қиладиган нарсалардир. Шунинг учун ҳам аёлларга масжидга атир сепмай чиқишга амр қилдилар.\nУ зот алайҳиссалом аёл кишига йўлнинг ўртасидан эмас, бир четидан юришига амр қилдилар. Токи уни биров кўрмасин, юриб кетгунича эркаклар назари остида бўлмасин.\nУ зот алайҳиссалом бирорта аёл ўз эрига бошқа бир аёлни мақташини ман қилдилар. Токи ўша эр васф қилинаётган аёлни кўраётгандек бўлиб қолмасин, ўша аёлнинг тасвирини хаёлига келтиришга уриниб қолмасин.\nЭркакларга йўлларда ўтиришни ман қилдилар. Токи бу иш йўлдан ўтувчи аёлларга назар солишга сабаб бўлмасин.\nАллоҳ таоло аёлларни юрганларида оёқларини ерга қаттиқ уришдан қайтарди. Токи бу иш бирорта эркакнинг хаёлини тортмасин. У зот марҳамат қилади: “Яна, яширган зийнатларини билдириб, оёқларини (ерга) урмасинлар!” (Нур, 31).\n1. Албатта, ҳаромларга назар солиш ҳасрату надоматни мерос қолдиради.\n4. Бало келади. Амр ибн Мурра айтади: “Бир аёлга назар солдим. У мени қизиқтириб қўйди. Шунда кўзим кўрмай қолди. Мен ўша ишимнинг жазоси шу бўлишини умид қиламан”.\n6. Аллоҳдан ва охиратдан ғафлатда бўлиш. Агар қалб ҳаром нарсалар билан машғул бўлса, шу иш бандани Аллоҳнинг зикрига дангасалик қилишни, тоатларга бепарволик қилишни келтириб чиқаради.\n7. Шариатнинг оёқ-ости қилиниши. Ким одамларнинг уйига қасддан жосуслик қилиб назар солса, шариатни оёқ ости қилган бўлади. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам дедилар: “Агар биров сенинг рухсатингсиз уйингга назар солса, сен унга тош отиб, кўзини кўр қилсанг, сенга гуноҳ бўлмайди”. Муттафақун алайҳ.\nКўзни тийишда жуда кўп фойдалар бор. Жумладан, Ибн Қаййим раҳимаҳуллоҳнинг сўзларига кўра, унинг 10 та фойдаси бор. Улар қуйидагилар:\n9. Кўзни тийиш ақлни қувватли, зиёда ва саботли қилади. Кўзни тиймаслик эса ақлни камайишига, оқибатни ўйлаб иш қилиш қобилиятининг йўқолишига олиб келади.\nИбн Қаййим раҳимаҳуллоҳнинг фикрларига яна қуйидагиларни ҳам қўшимча қиламиз:\n2. Назарнинг оқибатларини билмаслик. У зинога олиб боради. Баъзан эса исломдан чиқиб, муртад бўлишгача олиб бориши мумкин. Ривоятларда келишича, бир киши насроний аёлни кўриб, қаттиқ яхши кўриб қолади. У аёл эса унинг муҳаббатини рад этади. Агар ислом динидан воз кечиб, насронийлик динини қабл қилсагина рози бўлишини айтади. Халиги кимса диндан чиқиб, насронийликка ўтиб, муртад бўлади. Аллоҳ асрасин!\n4. Беҳаё кинолар, сериаллар, кўрсатувлар, газета-журналлар, китоб ва бошқаларни кўриш, ўқиш.\n5. Никоҳдан ўзини олиб қочиш. Набий алайҳиссалом шундай деганлар: “Эй ёшлар жамоаси! Сизлардан ким уйланишга қодир бўлса, уйлансин! Чунки, уйланиш кўзни тиювчи, фаржни сақловчидир”. Муттафақун алайҳ.\n5. Тури фикр ва васвасаларни тарк қилиш. Токи бу фикрлар қасдга, ундан кейин амалга айланмасин. Ким биринчи назардаёқ кўзини тийса, сон-саноқсиз офатлардан тийилади. Агар назарни такрор қилса, унда қалбига шаҳват уруғи экилишидан қутула олмайди. Уруғ экилгач, уни суғуриб олиб ташлаш жуда қийин бўлади.\n9. Аллоҳ ҳалол қилиб берган йўл билан тасалли топиш. Бунга аввало уйланиш киради. Шаҳват шунда ҳалол йўл билан қондирилади. Қолаверса, қуйидаги ҳадисда келадиган ҳолат ҳам кўзда тутилган.\nЖобир розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам бир аёлни кўриб қолдилар. У аёл у зотни ажаблантирди. Зайнабнинг олдига келиб, ундан ҳожатларини бажо қилдилар ва: “Албатта, аёл шайтон суратида келади ва шайтон суратида кетади. Агар сизлардан бирортангиз бир аёлни кўриб, ажабланса, аҳлига келсин. Чунки, бу иш нафсидаги нарсани қайтаради” дедилар. Муслим ривоят қилган.\nИмом Нававий раҳимаҳуллоҳ ушбу ҳадиснинг шарҳида шундай деганлар: “Ҳадиснинг маъноси – албатта аёл ҳаво, фитна, шаҳват дея зикр қилинади. Бунга сабаб Аллоҳ таоло эркакларнинг нафсларини уларга мойил бўладиган, уларга назар солиб лаззатланадиган қилиб яратилганидир. Шунинг учун аёл киши заруратсиз эркаклар орасига чиқмаслиги керак. Худди шунингдек, эркаклар ҳам улардан ва уларнинг либосларидан кўзларини тийишлари, улардан мутлақо юз ўгиришлари лозим”.\n10. Аллоҳ таолога дуо қилиб бу фитнадан паноҳ беришини тилаб, У Зотдан ёрдам сўраш. Пайғамбар алайҳиссалом дуоларида: “Эй Аллоҳ, мен Сендан қулоғимнинг ёмонлигидан, кўзимнинг ёмонлигидан, тилимнинг ёмонлигидан ва қалбимнинг ёмонлигидан паноҳ сўрайман” дер эдилар. Абу Довуд ривояти.\n12. Яхшиларнинг суҳбатида бўлиш ва ёмонларнинг суҳбатини тарк этиш. Чунки, табиат аралашувдаги кишиларнинг хислатларидан ўғирлайди. Киши ўз биродарининг динида бўлади. Сизлардан бирингиз ким билан биродарчилик қилаётганига қарасин!\nАллоҳ таоло барчамизни Ўзининг иффатли бандаларидан қилсин, омин!


Жорий 2016 йил 24 май куни Самарқанд вилояти Каттақўрғон тумани имом-хатиблари ва имом ноибларидан иборат футбол гуруҳи туманда ташкил этилган ташкилот ва идоралараро футбол мусобақасининг финал босқичида иштирок этишди. Финалда туман Ички Ишлар бўлими футбол жамоаси имомларимизга қарши тўп сурди.\nШиддатли кечган ўйинда натижа 4 : 5 ҳисобида туман ИИБ жамоаси фойдасига ҳал бўлган бўлсада имомлар жамоаси 21 март - “Наврўз” байрамидан бери дамов этиб келяётган мусабақа давомида иродали ўйинлар ва қатор ғалабалар намойиш этиб бердилар.\nГуруҳ баҳсларида “Ободонлаштириш бошқармаси” жамоасини 5 : 0 ҳисобида, “Маҳалла” хайрия жамоат фонди жамоасини 5 : 0 ҳисобида, Солиқ инспексияси жамоасини 3 : 2 ҳисобида мағлуб этган имомлар нимчорак финалда туман Халқ таълими бўлими жамоасини 10 : 2 ҳисобида енгишди.\nЧорак финал баҳсида Кампютер техналогиялари коллежи жамоаси билан 8 : 7 ҳисобида натижа кўрсатиб, ярим финалда Сув ҳавзаси транспорти коллежи жамоаси қаршилигини 6 : 1 ҳисобида енгиб ўтдилар ва финалга йўл олдилар.\nФиналда юқорида зикр этилган натижани қўлга киритган имомлар жамоаси мусобақа давомида кўрсатган ўйинларига биноан қуйидаги йўналишлар бўйича фахрий ёрлиқлар билан тақдирландилар:\n“Энг кўп гол урган ўйинчи” – Чағатой жоме масжиди имом хатиби Эгамбердиев Шуҳрат;\n“Энг яхши марказий ярим ҳимоячи” – Хўжа Жарроҳ жоме масжиди имом хатиби Шамсиддинов Сирожиддин;\n“Энг яхши марказий ҳимоячи” – Таварон жоме масжиди имом хатиби Мамадалиев Нусратуллоҳ;\n“Энг яхши ўнг қатон ҳимоячиси” Қоқсой жоме масжиди имом хатиби Сайфиев Азизбек.\nГарчи дарвозабон бўлсада ўз дарвозасидан рақиб дарвозасига чиройли гол ургани учун Янги Равот жоме масжиди имом хатиби Боходиров Фахриддин “Энг чиройли гол соҳиби” деб топилди.\nМусобақа давомида қоидани бузмаганлиги, бирорта ҳам огоҳлантириш олмагани учун Каттақўрғон тумани бош имом хатиби Шомуродов Хайрулло “Энг тартибли ўйинчи” сифатида фахрий ёрлиқ билан тақдирланди.\nИмом-хатибларимизни чиройли натижа билан табриклаймиз.\nКиритилган вақти: 25/05/2016 00:00; Кўрилганлиги: 2377\nМатериал манзили: https://www.sammuslim.uz/press/news/imomlarimiz-shohsupada\nЧоп этилган вақт: 27/06/2022 13:53


Роғун ГЭСи қурилиши: асл мақсад нима ва зарарлари қандай? | Бош саҳифа\nРоғун ГЭСи қурилиши: асл мақсад нима ва зарарлари қандай? Қўйилган вақти 04.11.2016 | Муаллиф: faqat.uz Бугун ушбу мавзу яна эътиборимиз марказида. Сабаби барчангизга аён 29 октябрь куни Тожикистон президенти ва ҳукумат аъзолари, кенг жамоатчилик иштирокида Роғун ГЭСи қурилиши бошланиши ҳамда Вахш дарёси ўзанининг ёпилиш маросими бўлиб ўтди.\nТўғри бу ГЭС қурилиши балки қўшнимизнинг электр энергияси борасидаги муаммосини ҳал этар, аммо у минтақада жойлашган давлатлар, шу қаторда юртимизга катта зиён келтириши ачинарлидир. 1. Халқ манфаати ниқоби остидаги даромад манбаи\nРоғун ГЭСи ишлаб чиқарган электр энергиясининг асосий қисми экологик зарарли бўлмиш Тожикистон алюминий заводи эҳтиёжини таъминлашга сарфланади. Шуни таъкидлаш керакки, алюминий заводлари хомашё манбаи бўлган конлар атрофида эмас, балки арзон энергетика манбалари бўлмиш ГЭСлар яқинига қурилади. Бу хомашёни заводга элтишга сарфланган ҳаражатларни тўлалигича қоплайди. Совет даврида ишга туширилган Нурек ГЭСи тожик халқининг манфаатлари нуқтаи назаридан эмас, балки Ҳарбий-Саноат мажмуасига зарур бўлган алюминий ишлаб чиқариш учун қурилгани бугун аниқ бўлиб қолди. Нурек ГЭСи ишга тушганидан кўп ўтмай Душанбедан 50 км узоқликда, Ўзбекистон билан чегарадаги Турсунзода шаҳрида 517 минг тонна алюминий ишлаб чиқариш қувватига эга завод қурилган эди.\nБугунги кунда Турсунзода шаҳридаги ТожАЗ МДҲ бўйича (Братск, Красноярск, Саянск алюминий заводларидан сўнг) тўртинчи ўринда турувчи саноат корхонаси ҳисобланади. Ҳар йили бир миллиард квт-соат электр қувватини талаб этувчи ТожАЗнинг эҳтиёжини Нурек ГЭСи қондира олмаяпти. Роғун ГЭСи қурилиши эса , халқнинг электрга бўлган эҳтиёжини қондиришга эмас, балки айнан ТожАЗнинг қувватини оширишга қаратилган.\n1991 йилга қадар ТожАЗ йилига ўрта ҳисобда 300-350 минг тонна алюминий ишлаб чиқарган бўлиб мутахассисларнинг фикрича 30 йил мобайнида бу рақам 7 миллион тоннадан ошиб кетган. Жаҳон бозорида бир тонна алюминий нархи 12-18 минг доллор экани ҳисобга олинса, алюминий ҳудди пахта сингари Тожикистон бюджетига валюта туширадиган асосий манба бўлиб қолгани ойдинлашади. Шу сабаб бўлса керак,Тожикистондаги бу заводни қўлга киритиш учун, фуқаролар уруши даврида мухолифат жанггарилари ҳам, ҳукуматдаги гуруҳлар ҳам, кейинги вақтларда эса Россия олигархлари ҳам бир неча бор уриниб кўрди.\nШунингдек, заводдан чиқаётган заҳарли моддалар шамол орқали атрофга тарқалмоқда. Заҳарли тутуннинг 80 фоизи Ўзбекистон ҳудудига, 20 фоизи эса Тожикистоннинг ўзига офат олиб келмоқда. Буни Тожикистоннинг Турсунзода тумани, Ўзбекистоннинг Сариосиё, Узун, қисман Шўрчи, Денов ва Олтинсой тумани аҳолиси ўз бошларидан ўтказмоқда. Алюминий тозаланиши жараёнида заҳарли газларнинг атмосферага чиқиши бугунги кунда, оддий мактаб ўқувчисига ҳам аён бўлиб қолди.\nСоветларнинг “режали иқтисоди” ҳамма нарсага, шу жумладан, экологияга ҳам ҳалокатли таъсир қилди. 1982-89 йилларда ТожАЗ ҳар йили ҳавога 40 минг тонна заҳарли газ чиқарди. Бу белгиланган меъёрдан 6-8 баробар кўп эди. Суғориладиган майдонларнинг меъёридан 2 баробар кўп заҳарланиши оқибатида Сариосиё узумлари, Дашнобод анорлари, ипак қурти учун асосий озуқа бўлмиш тут дарахтлари қуриб қолди. Дарахтларнинг қуришига чидаса бўлар, аммо майиб-мажруҳ чақалоқларнинг туғилиши, одамларнинг касалликларга чалинишини ҳеч нарса билан оқлаб бўлмайди. Жаҳон андозаларига кўра, бу каби заводлар асосан совуқ минтақаларда қурилиши назарда тутилган. Сибирдан фарқли ўлароқ Ўрта Осиёдаги иқлим, аҳолининг зич жойлашуви, заҳарли газларни тозаловчи ўрмонларнинг йўқлиги ҳисобга олинмаганлиги ўз-ўзидан аён. Тожикистонда ГЭСлар қурилиши халқ манффатлари йўлига хизмат қилмаслигини, балки унинг ортида алюминий ишлаб чиқаришни кўпайтириш мақсади яширинганини эслатиб ўтамиз.\n2. Роғун ГЭСининг фойдасидан кўра унинг табиатга ва инсонларга зарари кўпроқ\nТожикистондаги Роғун ГЭСи юқори сейсмик, кўчки ва сел жараёнлари содир бўладиган ҳудудда олиб борилмоқда. Боз устига унинг тўғони остида тош тузига тўла Илоқ-Вахш тектоник ёриғи жойлашган. Шу туфайли кўп миллионлик Ўрта Осиё аҳолиси ҳаётига хавф солаётган Роғун жаҳон жамоатчилигининг, экологлар, нуфузли олимлар, жуда кўплаб экспертларнинг ғазабини келтираётгани бежизга эмас. Бундан ташқари, Амударё ва Сирдарё бутун минтақанинг асосий оби ҳаёт манбаи сифатида юз йиллардан буён Ўрта Осиё аҳолисини сув билан таъминлаб келган ва Ўзбекистон, Тожикистон, Қозоғистон, Қирғизистон ҳамда Туркманистон чегараларини кесиб ўтган ҳолда трансчегаравий аҳамиятга моликдир. Шунинг учун ҳам сув хавфсизлиги Ўрта Осиё минтақасидаги барча давлатлар учун яхлит тарздаги стратегик вазифа ҳисобланади.\nРоғун тўғони ёрилиб кетиши натижасида жуда катта баландликдаги сув тўлқини саноқли лаҳзаларда Вахш ва Амударё оқими бўйлаб шитоб билан пастга отилади ва дастлаб Тожикистоннинг ўзига, шундан кейин Ўзбекистон, Афғонистон ва Туркманистонга ўнглаб бўлмайдиган даражада зарар етказади. Бунинг оқибатида ҳосил бўлган “цунами” туфайли саноқли лаҳзаларда 5 миллион киши яшайдиган 700 дан ортиқ аҳоли пункти сув остида қолади. Шундан кўриниб турибдики, Илоқ-Вахш ҳудудида жойлашган гигант гидроузел янги ва янги ер силкинишларининг сабабчиси бўлиб қолади.\n“Цукуба” университети профессори Керол Фошернинг маълум қилишича сейсмик ҳудудда бундай баҳайбат тўғонни бунёд этиш беъманиликдир ва у Ўрта Осиё минтақасида ҳатто ЕвроОсиё ҳудудига узоқ давр мобайнида салбий таъсир кўрсатувчи жуда оғир экологик ва ижтимоий оқибатларни келтириб чиқаради ҳамда ҳамда ушбу оқибатларни Орол денгизи муаммоси билан яхлит ҳолатда янада мураккаблаштиради.\nАмударёнинг қуйи оқимидагилар бундай аянчли фалокат оқибатларни аллақачон ҳис қилмоқдалар. Айни пайтда 2008 йилнинг ёзидаги вазият такрорланмоқда. Ўшанда Тожикистондаги Нурек сув омборидан сув оқизиш қисқартирилгани дарёнинг қуйи оқимида суғориладиган деҳқончиликда ва ичимлик суви масаласида жиддий муаммоларни келтириб чиқарган эди. Амударёда сув сатҳининг пасайиб кетиши натижасида Аму-Бухоро машина канали ва Қарши магистрал канали белгиланганидан миллиард куб метрдан зиёд оби ҳаётни ололмаслиги туфайли вегетация даврида йиллик даражадан бор йўғи 20-30 фоиз миқдорида сув билан таъминланилди, холос. Бунинг натижасида биргина Ўзбекистон республикаси қишлоқ хўжалигига юзлаб миллион долларлик зарар етказилди.\nМаълумот ўрнида шуни эслатиб ўтиш лозимки, халқаро сув ҳуқуқлари меъёрларига амал қилиш талабларига кўра Амударё ва Сирдарё сувидан фойдаланиш “Трансчегаравий сув оқимлари ва халқаро кўлларни муҳофаза қилиш ҳамда улардан фойдаланиш тўғрисида”ги (1992) ҳамда “Кемалар қатнамайдиган халқаро сув йўлларидан фойдаланиш тўғрисида”ги Конвенциялар асосида мувофиқлаштирилади. Шундан келиб чиқиб таъкидлаш лозимки, ушбу минтақадаги мамлакатлар қаерда ва нимани қачон қуриш кераклигини биргаликда ва ҳамжиҳатликда ҳал этишлари лозим. Трансчегаравий дарёлар бир давлат мулки эмаслигини, улар бутун Ўрта Осиё ҳудуди учун ягона ҳудудий сув тизими эканлигини назарда тутсак, буни янада яхшироқ англаб етган бўламиз.\nАна шунинг ўзидан Роғунни бунёд этиш оқибатлари кўламини ангаб олиш қийин эмас.\nСув омборининг энергетика режимида ишлаши оқибатида вужудга келадиган кучли хавф-хатар вегетация даврида сув танқислигига олиб келади ва у минтақада янги экологик оқибатларни вужудга келтиради. Амударёнинг қуйи оқимида 200 минг гектардан зиёд суғориладиган майдон қайта тикланмайдиган даражада деҳончилик учун мутлақо яроқсиз бўлиб қолади. Натижада ҳосилдорлик камайиб, ичимлик суви таъминоти кескин ёмонлашиши Ўзбекистоннинг 12 миллион ва Туркманистоннинг 6 миллион аҳолиси даромади ва турмуш тарзига салбий таъсир кўрсатади.\nЯпониядаги Саломатлик ва фаровонлик Халқаро университети профессори Момоко Чибонинг қайд этишича Роғун ГЭСи каби иншоотларнинг қурилиши албатта халқаро экспертизанинг қатъий тавсиялари асосида олиб борилиши шарт. Чунки бир неча миллион кишининг ҳаёти уларнинг фаолиятига бевосита ва билвосита боғлиқдир. Бундан ташқари, ГЭС қурилиши ўнлаб турдаги ҳайвонлар, паррандалар ва ўсимликларнинг йўқ бўлиб кетишига сабабчи бўлиб, флора ва фаунага жуда катта салбий таъсир ўтказади.\n3. 2016 йилнинг 19 июлида Бош вазир Шавкат Мирзиёев Роғун ГЭС қурилиши масаласида эътирозли нома йўллаган эди\n2016 йилнинг 19 июлида Тожикистон Ташқи ишлар вазирлигига Ўзбекистон Республикаси Бош вазири Ш.М.Мирзиёевнинг хати йўлланган эди.\nМазкур хат Тожикистон Республикаси Бош вазири Қ.Расулзода номига йўлланиб, Тожикистон Республикаси Ҳукуматининг Роғун ГЭСи қурилиши бўйича Италиянинг “Salini Impregilo” компанияси билан келишувга эришгани тўғрисидаги янгиликлар билан боғлиқдир.\nНомада, “Сизнинг эътиборингизни яна бир бор қурилиш майдонидаги бир қатор тадқиқотлар, биринчи навбатда, Жаҳон банки бошчилигида ўтказилган лойиҳанинг мажмуавий халқаро экспертизаси — Роғун ГЭСининг қурилиши Марказий Осиёнинг барча минтақалари учун улкан хавф-хатар туғдиришини тасдиқлаганини эслатиб ўтишни жоиз деб топдик, бу ҳақида раҳбариятнинг ҳамда қўшни мамлакатлар экспертларининг маълумотларида бир неча маротаба таъкидланган, Тожикистон Ҳукумати ҳам бундан яхши хабардор. Жаҳон банки мазкур лойиҳанинг улкан техноген, экологик, ижтимоий ва иқтисодий хавфини инобатга олиб, Роғун ГЭСи қурилишини молиялаштиришда иштирок этишдан бош тортди. Шуни эслатиб ўтиш лозимки, Роғун ГЭСини барпо этиш лойиҳаси ўтган асрнинг 70- йилларида ишлаб чиқилган. Бугунги кунда замонавий талаб ва тажрибани ҳисобга олиб, бу лойиҳани қайта кўриб чиқиш шарт”, дейилган эди.\nШунингдек, “Баландлиги бўйича дунёда тенги йўқ ҳисобланган 335 метрлик тўғонга эга бу қадар улкан миқёсли ГЭС мажмуаси қурилиши учун танланган майдоннинг сейсмиклиги Рихтер шкаласи бўйича 9−10 балл бўлган тоғ ҳудудида экани жиддий шубҳа-гумонларни келтириб чиқаради. Объектнинг маълум қилинган 3,9 млрд АҚШ доллари миқдоридан анча узоқ бўлган умумий смета қийматида амалий аниқлик мавжуд эмас, лойиҳавий ҳужжатлаш ишлари тўлиқ якунланмаган, обрўли экспертлар томонидан билдирилган жиддий мулоҳазалар инобатга олинмаган. Тожикистон ҳукуматининг ҳар қандай йўл билан бўлса ҳам минтақа учун улкан хавф туғдириши мумкин бўлган Роғун ГЭСи қурилишини давом эттириш учун қилаётган уринишлари кишини хавотирга солмай қўймайди, албатта.\nТожикистон раҳбарияти мамлакатнинг энергия таъминоти билан боғлиқ муаммоларни кичик ва ўрта ГЭСлар ҳисобидан ҳал қила олади деб ҳисоблашга асосимиз бор, бунинг учун Тожикистон ҳудудида кўплаб дарёлар ва сув ресурслари мавжуд. Бизга маълум бўлишича, бундай истиқболли дастур Тожикистонда амалга оширилмоқда”, деб якунлаган эди хат.\n4. Йирик ГЭСларнинг инсониятга келтирган зарари ҳаётий сабоқ ўрнида\nТрансчегаравий дарёларга халқаро талабларга зид равишда йирик ГЭСлар қуриш ўша минтақа ҳавфсизлигига таҳдид солади. Таҳлилчилар сўнгги 10 йилда минтақада зилзилалар 30 фоизга фаоллашганини айтишмоқда. Мутахассислар, йирик ГЭСлар минтақа сув тақчиллиги муаммосининг янада кескинлаштиришини, бунинг оқибатида экология ва қишлоқ хўжалигига миллиардлаб доллор зарар етишини айтишмоқда. Энергетика манбаини ишлаб чиқаришда “энг катта ГЭСни биз қурамиз” деб манманликка берилмай, ривожланган давлатлар каби харажат ва даромад, фойда ва зарар обдон ўрганиб чиқилса, фойдадан холи бўлмасди.\nСўнгги вақтларда жахонда йирик ГЭСлар учун қурилган тўғонларнинг фойдасидан кўра кўпроқ зарари хақида бонг урилмоқда. Тоғларда тўғон қурилиши эса зилзилаларни келтириб чиқариши эҳтимоли хақида айтилмоқда. Мутахассислар йирик тўғонлар жойлашган худуднинг ўқига босим тушиши оқибатида кичик зилзилалар юз бераётганини айтишади. ГЭСларнинг зилзилалар келтириб чиқариши мутахассислар томонидан тан олинган. Чунки бугунги кунда сув омборларида жахондаги барча дарёлардаги сув хажмидан уч баробар кўп сув сақланмоқда. Бу эса зилзилаларни келтириб чиқариши аниқ. Масалан, аввал зилзила кузатилмаган худудларда ГЭС қурилганидан сўнг, мазкур минтақаларда ер қимирлаши билан боғлиқ ходисалар юз бергани борасида кўп айтилган. Бунга Хиндистондаги Койна тўғони яқинида юз берган зилзила ва бунинг оқибатида 180 кишининг халок бўлгани яққол мисол бўла олади. ГЭСлар тарихида юз берган фожеалар. Италия шимолидаги Вайонт тўғонида 1963 йил 9 октябрдаги фожеани асло эсдан чиқариб бўлмайди. Кўчки оқибатида тўғон бузилди ва 2 мингдан 3 мингача инсоннинг ҳаётига зомин бўлди. 1975 йилда “Нина” тўфони Хитойнинг Хэнань вилоятидаги Жухэ дарёсида қурилган Баньцяо сув омборидаги тўғоннинг бузилишига сабаб бўлди. Бунинг оқибатида 170 минг киши ҳалок бўлиб, 11 миллионга яқин киши жабр кўрди. 2005 йил 11 февралга ўтар кечаси Покистон жанубий-ғарбидаги Белужистон вилоятида жала қуйиши натижасида Пасни шаҳри яқинидаги баландлиги 150 метрлик тўғон бузилиб кетди ва бунинг оқибатида бир неча қишлоқни сув ювиб кетди, 135дан ортиқ киши халок бўлди. Ўшанда одамларнинг жасади Араб денгизидан балиқчилар тўри билан йиғиб олинган эди. 2007 йил 5 октябрь куни эса Чу дарёсининг сатхи кўтарилиши туфайли Вьетнамнинг Тханьхоа вилоятида қурилаётган Киадат ГЭСининг тўғони вайрон бўлди. Натижада 5 мингга яқин турар-жой биноси вайрон бўлиб, 35 минг киши халок бўлди. 2009 йил 17 август куни эса Россиянинг энг йирик Саян-Шушенский ГЭСида юз берган ҳалокат оқибатида 75 киши вафот этиб, ГЭСдаги иншоот ва жиҳозлар жиддий зиён кўрди.\nШуни таъкидлаш керакки, жахондаги ҳар бир мамлакатнинг харбийлари душманларининг қўшинлари, харбий иншоотлари ва коммуникациясини йўқ қилиш мақсадида тўғонлардан оммавий қирғин қуроли сифатида фойдаланади. Тўғонлар қурилиши режалаштирилаётганда зарурат туғилганда уни портлатиш ҳам кўзда тутилади.\nХулоса ўрнида қуйидагиларни таъкидлаш лозим:\n— гарчи халқ манфаати нуқтаи-назаридан қурилиши бошланган мазкур йирик иншоот келгусида бир гуруҳ сармоядорларнинг даромадига даромад қўшишни кўзда тутади;\n— Роғун ГЭСининг қурилиши ва келгусида ишга тушган тақдирдаги минтақадаги аҳоли ва табиий муҳитга келтирадиган зарари, унинг Тожикистон давлатига келтирадиган фойдасидан анча юқоридир;\n— Роғун ГЭСи қурилиши масаласида Ўзбекистон ҳукуматидан Тожикистон ҳукуматига йўлланган номада, мазкур иншоотнинг халқаро ҳуқуқ нормаларига зид эканлиги ва унинг ўрнига муқобил, барча учун фойдали кичик ГЭСлар қуриш борасидаги таклифи инобатга олинмаган;\n— Дунё тарихида йирик ГЭСлар қурилиши жараёни ва уларнинг бузилиб кетиши оқибатида минглаб инсонларнинг ҳаётдан кўз юмиши каби ҳаётий мисоллар Роғун ГЭСи қурилишида инобатга олинмаган.\nТарихдан бир дарё, бир ўзандан сув ичиб келган қардош халқлар ўзаро бир-бири билан боғлиқ масалаларни ҳам биргаликда муҳокама этган, унга ечим топган. Гарчи кўп бора бу масалада Ўзбекистон ҳукумати Тожикистонга мурожаат қилган бўлсада, айни пайтдаги тожик дўстларимизнинг ўзбилармончилик билан иш бошлашининг охири ҳайрли бўлишини чин дилдан истаб қоламиз. Бунёдбек Шамсутдинов Бу янгиликни бошқалар билан ўртоқлашинг:


Бойсун бозорида бир бурда нон учун исён кўтарилди « Ўзбекистон Халқ Ҳаракати\nБойсун бозорида бир бурда нон учун исён кўтарилди\n03 October 2018 - 10:00\n2018 йилнинг 23 сентябрь куни кундузги вақт билан соати 10-00 да, сотувчи Назаров Боходир, фуқаро Шарипов Аҳмадга, бир қоп унни 145-150 минг сўм миқдорида сотаётган вақтда ўзаро жанжаллашиб қолишди. Бу воқеани гувоҳи бўлган, бойсунликлар бир зумда гув этиб, тўда бўлишди. Ўзаро-тортишув охири, ёққа йиртишга олиб келди. Сотувчи билан олувчи ўртасида катта жанжал бўлиб ўтди. Натижада, савдогарнинг юз-кўзлари кўкариб, оғиз-бурни қонга бўялди. Уларни икки томонга ажратадиган бирон бир инсон зоти ҳам топилмади. Ҳамма “энди нима бўлар экан?” деб воқеани кузатиб туришди. Аксига олиб, оломон ичидан сотувчини, “қўллаб-қувватлаган”лар ҳам бўлди. Улар унинг ичига ва “орқа”сига теппиб, унга ҳайриҳоҳ билдиришди…\nОломон ичидан кимдир, Бойсун тумани ИИБининг ходимларига телефон орқали, маълумот берган экан. Бир зумда бир гуруҳ миршаблар, бозор атрофини ўраб олишди. Туман ИИБининг ходимлари, олувчи ва жанжалга ҳайриҳоҳ бўлган, хамда аланга ўтига, ёғ сепиб, уни “исён”га айлантирган кимсаларнинг 4-5 тасини қўлларига кишанлар солиб, ИИБига олиб кетишди…\nСотувчининг юз-кўзи қонга бўйялганлиги туфайли, “Тез тиббий ёрдам” машинасини чақиртириш ва Бойсун тумани Марказий Шифохонасига олиб кетишди…\nШундай қилиб, “исён” бир зумда бостирилди. Оломон воқеа жойни тарк этди. Туман ИИБининг ходимлари эса, Ўзбекистон Республикаси МЖТКсининг бир нечта моддалари билан, “Исёенчилар”га нисбатан “маъмурий иш” қўзғатиб, “Иш”ни судга оширганлар. Бойсун туман суди ҳали бир тўхтамга келган эмас…\nЭнди, Бойсун туманида ун ва ноннинг нарҳи тўғрисида икки оғиз сўз.\n“Бойсун-Бозори”нинг марказидан анча юқорида бўлган қисмида нон ва ун маҳсулотларини сотадиган дўконлар мавжуд. Шу дўконда ҳозирги кунда “Ўзбекистон жайдари” унининг 1 кг нархи, 5.500 сўм, “Қозоғистон Оқ Олтин” унининг 1 кг 8.500 сўмни ташкил қилмоқда. Бозор расталарида сотиладиган, 1-дона бўлка нонининг нархи, 1800-2000 сўм, уй нони эса, 3000 сўм атрофида сотилмоқда. 50 кг бир қоп уннинг нарҳи, 145.0-150.0 минг сўмга етган. “Бунинг ҳаммасига Ўзбекистон бозорида долларнинг қимматлашиб кетаётганлиги сабабли, нарҳ-наволар осмонда…” деб оддий фуқаролар айтишмоқда…\nЎзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2018 йил 20 сентябрь куни “Ун ва нон маҳсулотларини нарҳини белгиллаш ва чора-тадбирларини ишлаб-чиқиш тўғрисида”ги қарори ОАВ орқали эълон қилинган бўлса-да.\nБу қарорга кўра, “ун ва нон маҳсулотларини нархларини фақат бозор белгилайди” деб кўрстилган. Бу қарорни жамоатчилик қандай қабул қилмоқда?! Ўзбекистон аҳолиси бу қарорга тайёрми? Жойларда Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг қарорини ижро этишда муттасади раҳбарлар қандай ёндошмоқда? деган саволлар “болалаб” кетган…\nБаъзи бир,“маддоҳ”лар эса, қўшни Республикаларни мисол келтириб, “бизда ун ва нон маҳсулотлари арзон. Масалан, Қозоғистон Республикасида бир дона ноннинг нарҳи, 2 АҚШ доллари туради!”деб ҳалқни чалғитишга уринишмоқда. Ўзбекистонда-чи! Оддий ҳалқнинг бир бурда нондан бошқа ҳеч ваққоси йўқ. Айрим оилаларда,“қора қозон”ни қайнатиш, муаммога айланиб қолган. Бойсунликлар нинг азалдан бир гапи бор. “Бойсунда ё зўр яшайди! Ёки, шўр яшайди!…”


(Шоир ва сиёсатчи Муҳаммад Солиҳнинг “Императив” китобининг давоми. Матннинг аудиоверсиясини муаллифнинг ўзи ўқиган. Боши “Элтуз”нинг “Императив” рукнида. Давоми бор.)\nҲа, биз чуқур пессимизм ичида эдик. 30 ёшга тўлганимда ўзимга ёзганларим:\nУмрида бирор марта йиғламаган одам,\nБирор марта оч қолмаган одам,\nЎттизга кирдим деб ҳаммани алдадинг.\nХотинингни кўриб, болаларингни кўриб,\nСенга ишонишди даврадагилар.\nУмрида бирор марта енгмаган\nБирор марта мағлуб бўлмаган одам,\nБир йил ўтсин,\nЎттиз бирдаман, деб алдайсан ҳали! (1979)\nЙиллар ўтмоқда эди. Аммо бизнинг шахс норасидалигимиз давом этарди.\nТуннел қоп-қоронғи эди, сўнггида нур кўринмасди. Айш-ишрат, майга ҳам кўмиб бўлмайдиган бир ёлғизлик ҳисси:\nБИР УХЛАБ ТУРСАНГ, БАС\nБир ухлаб турсанг, бас, тинар пўртана,\nКетар чарчоқ деган ялмоғиз.\nВа яна яшашга тайёрдир тана,\nЯна гапирмоққа шай турар оғиз.\nЯна ўша давра, яна ўша май,\nҚуйилару парда тортар кўзингга\nДаҳшатли бир бўшлиқ тўлар кўксингга.\nМуаллақ қолади қадаҳу қошиқ,\nИчингдан отилиб чиқар бир қўшиқ!\nОвозинг етмайди, титрайди лабинг,\nҚўналға тополмай учади оҳанг\nЮртидан қувилган сор бургут каби.\nОвозинг бўғилар, қирилар томоқ,\nЛекин кўзларингдан оқади қўшиқ.\nТўхтадинг, шу заҳот ютади бўшлиқ!\n«Олис табассум сояси», (1986)\nБу бўшлиқ, бу фожиани ҳис этганлар бу зулматдан қутулиш йўлини ахтарар экан, ҳис этмаганлар зид қутбга қараб чопа бошлаган эдилар. Улар тезроқ норасидаликдан чиқиб, улғайиб, душманга қарши курашишни эмас, душманга яна-да яқинроқ дўст бўлиб, унинг паноҳида у берган емакни еб, у берган орденларни кўкракларига тақиб, норасидаликларининг 60-70 йиллик юбилейларини нишонлаб, руснинг маст башарасин ўпиб юришни истардилар:\nТЎЙДА ЗЕРИККАН ОДАМ ТИЛИДАН\nЮз йил давомида иккита бахши\nБир-бирига қараб йиртаркан томоқ\nЎлтириб рўбарў, қарама-қарши,\nТишни тишга босиб юз йил чидамоқ.\nЎпмоқ афт бужмайтириб, ўпмоқ ирғаниб\nҚаршингда ўтирган маст башарани!..\nВалдирамоқ мастнинг тилин ўрганиб\nA.A.нинг «Дўстимга» деган шеърини.\nНиҳоят, тугагач бу узоқ ўйин\nЯнги тантанада кўтармоқ қадаҳ:\nБошламоқ чидамнинг юз йиллик тўйин\nСабр нишонини кўкракка қадаб!\nБу манзара «пасткашлик комплекси»нинг белгилари эди. Ҳатто миллий ҳислари энг ҳассос бўлганлари ҳам ҳали «ҳақорат қиёмига етмади», деб ўйлар эди:\nЎЗБЕКНИНГ ДУНЁГА ҚАРАШИ\nМудрайди ҳорғин кўзларим.\nКелмади ҳали дўстларим.\nҲар ҳолда улардан менинг кўнглим тўқ,\nҲали қиёмига етмади хўрлик. (1984)\nЎз фаолиятсизлигидан норозилик ҳисси, душманнинг ҳақоратига лоқайдлик пессимизмни янада теранлаштиради:\nИЛОЖ БОР ЭДИ\nТуғилмаслик мумкин эди-ку,\nДемак, мумкин эди ўлмаслик.\nМумкин эди, буларни мангу\nБилмаслик, ҳеч қачон билмаслик!…\nТуғилгандан кейин ҳам ҳатто,\nСенда имкон бор эди, аттанг.\nЯшаш мумкин эди бехато,\nКўзларингни юмиб яшасанг.\nНега очдинг кўзингни йириб?\nУйғонмаслик мумкин эди-я…\nМумкин эди, қул бўлатуриб,\nКун ўтказмоқ «Мен шоҳман», дея!..\nБаъзан пессимизм тутуни ёй буржи каби характернинг ҳам бурнини ачиштириб, шундай сатрларни тизишга мажбур этарди:\nДейлик «Аҳмад!» деса, уйғонмайман мен,\nУйғонмайман «Тошмат» деб бақирсалар ҳам.\nИсмимни билмаса момоқалдироқ,\nУйғота олмайди мени ҳеч қачон!…\nБутун халқни уйғотмоқчи бўлган даҳога».\n…Хўш, жадидлардан кейин Туркистонда ҳеч бир ҳаракат кўрилмадими?\nМасалан, 60-йиллар пайдо бўлган авлодни жадидлар давомчиси ўлароқ талқин этиш мумкин эмасми? (Шартли равишда бу авлодни «Эркин Воҳидов – Абдулла Орипов авлоди» дейиш мумкин – М.С.).\n70-йиллар ўзбек адабиётшунослиги кўкларга кўтариб мадҳ этган бу фигуралар ҳақида нега лом-мим демаяпсиз?\nБу саволларни беришлари мумкин адабиёт жабҳасидагилар.\nУларнинг берилажак саволларига жавобларим шу:\nҲа, 60-йилларда икки шоир пайдо бўлди «адабиётимиз уфқида». Уларни мадҳ этганлар туратурсин, ҳатто биз ҳам, скептицизм (ишончсизлик) тутуни билан заҳарланиб бўлган, сўлақмондай бўлиб ҳам «ёш шоир» тамғасидан қутула олмаган авлод бу икки зотга умид билан қарай бошладик!..\nУлардан бириси жуда радикал кўринди бизга. Ҳатто «Юзма-юз» деган бир катта шеър ёзганида, бу одам истилочи русга майдон ўқияпти шекилли, деб гумон қилганимиз тўғри. Бир қаҳрамон чиқди биздан ҳам, дея севинганимиз рост.\nАммо унинг “Юзма-юз”и секин-аста Марказий қўмита котиби, Москванинг вассали билан «дийдор» кўришуви, яна-да очиқроқ айтсак, бир висол экани ифшо бўлди.\nБу бизни шок ҳолатига туширди. Қуйидаги шеърда ўша шокнинг тасвири:\nЧақмокдай «ялт» этди янги бир фикр,\n«УЧРАШУВ» деб қўйди ёнига.\nЭнди ўйлаш ўлим деган гап эмас.\nЭнди у мутлақо хотиржам,\nБир-бир босиб, хиромон юриб, «УЧРАШУВ»\n«ВИСОЛ»нинг ёнига келди.\nБу истеъдодли икки зотдан биттасига (ўзи айтишича) «ҳасад қилганлар кўп» бўлди. Унга берилган висол нега бошқаларга берилмайди, нега биз ҳам хиромон юриб, ЎзКП биносининг 6-қатига кўтарилмаймиз, нега у ўпган қўлни ўпиш бизга раво кўрилмайди, деган надоматлар янгради.\nБу адолатсизликка чидаёлмаган ул зот бутун шеъриятини шу ҳасадгўйларни «фош» қилишга бағишлади. Чиқарган «энг яхши китоблар»и ўша ҳасадчиларга қарши кин билан порлаб турди.\nШонли адабиётшунослик тарафидан «энг нуктали» деб топилган «асар»лари ҳам ёки ҳасадчига, ёки бошқа бир маиший душманнинг фош этилиш санъати билан «ажралиб» турарди. Аммо бирор марта бу «ҳасадгўйлар»ни унга қайраб турган, унинг мукофотини бошқасига, бошқасининг орденини унга бериб, бирини иккинчисига қирдираётган рус метрополига қарши БИТТА САТР ҳам ёзмади.\nИккинчи фигура бир оз ақлли чиқди. У лаганбардорликни бу қадар очиқ ижро этмасдан ҳам орден олиш мумкинлигини бутун халққа намойиш этди.\nАммо бунга етган ақл ўзининг босқинчилардан орден олиб, уларни босқинчиликни давом эттиришга ташвиқ этаётганини англамади.\nДиктаторлар кўпинча ўзларининг хоҳишига зид равишда илоҳий адолат қамчисига айланадилар. Каримов ҳам ўзига ва коммунист режимга садоқат билан хизмат қилган бу икки шоирни кексалигида хор қилди. Шоирлардан бири Америкага бориб, у ердан туриб «нақадар адашгани, доим подшоларнинг товонини ялаб хато килгани»дан ўксиниб шеърлар битди. Иккинчиси «унутилган буюк шоир» жуббасини кийиб, «бевафо дунё»га шикоятлар йўллади.\nБулар кўзи кўр, лаънатлаган бир миллат зурёдлари каби ҳаракат этдилар:\n…Қарғалган миллати ҳўкиздай ишлаб,\n«Ўғри» деб ном олар қарғалган миллат.\nДушмандан мукофот олмоққа шошар!..\nҲа, биз умидлар қилган бу икки зотнинг иккиси ҳам жадидларнинг қотили большевиклар ташкилоти КПССга ғоз юриб кирдилар ва бу ташкилотга умрлари охиригача хизмат қилдилар.\nАммо уларнинг иккиси ҳам «Биз ўзбекка хизмат қилдик», деган қатъий ишонч билан ўлдилар:\nМана, шоир ётибди, мана қўли,\nШу қўл билан тинмай шеър терган.\nМанави – шоирнинг ижодий йўли,\nЯъни унвонлари – буни халқ берган.\nНиҳоят, манави шоирнинг тили,\nУнда катта чипқон кўринар узоқдан.\nАммо буни халқ бермаган, билинг,\nБуниси – Худодан.\n«Орзу фуқароси» (1990)\nКамина бу «ўзбеклик»дан, душманга қарши бу ҳалимликдан қаттиқ ғазабланардим.\nЧунки «Ўзбек халқи қўйдай ювош», деган муқоясани ўзбекларнинг ўзлари қиларди. Ўзбекнинг шоирлари ҳам ниҳоятда «халқчил» эди.\nБундай халқ ва халқчилликдан «илҳом»ланган Жириновский каби рус ирқчилари бемалол «Рашидовнинг 20 миллион қўйи бор», деб юбораверарди (Рашидов даврида ўзбеклар 20 миллион эди). Бундан илҳомланган менинг шеърий ғазабим эса мана бундай зуҳур этарди:\nСоғлом бўлиш ниятинг бўлса,\nОртиқча семириб кетмайин десанг,\nЕб қўйилган сўзлар,\nИзма-из ютилган ҳақиқат\nСемиртириб юборар одамни.\nСемизликни қўй кўтарсин,\nБезабон, мўмин қўй кўтараверсин.\nЎзбекнинг яна бир ажойиб ҳусусияти сабрни зулм билан муроса деб тушунишидадир. Ва ҳавасга арзийдиган бир некбинликда «Эртага ҳаммаси яхши бўлади!» дея ҳайқиради:\nЭртага шубҳасиз бахтли бўламиз\nЭртага қувонч улашамиз ҳаммага\nЮқорида зикр этилган икки зотдан бири 1980 йилда «Марказқўмга» (кейинроқ бу сарлавҳа «Нажот қалъаси» деб ўзгартирилди, янглишмасам) деган бир шеър ёзиб, Ўзбекистоннинг ўша пайтдаги коммунист раҳбарига мадҳу сано ўқиди. Мен ёшлик қилиб, унга «Абдуллажон ака, бу мадҳия билан обрўйингизни тўкдингиз, раҳбарни мақтамоқчи бўлсангиз, унинг ёнига бориб, қулоғига шивирлаб мақтанг, халқ эшитмасин, халқ сизни севади, ўзингизни шарманда қилманг» қабилида бир «укалик маслаҳати» килган эдим.\nШоир: «Алишер Навоий асарларининг бошида Аллоҳга, Пайғамбарга, кейин подшоҳга қасида бағишлайди, асар сўнггида учовини ҳам инкор этади. Мен ҳали асарларимини ёзиб битирмадим», деди маънодор жилмайиб.\n«Бугун подшоҳга лаганбардорлик қиламан, аммо эртага уни инкор қиламан Навоийга ўхшаб», демоқчи бўлди шоир.\nҲар нарсадан бурун Навоийнинг «асари сўнггида» Аллоҳни ва Пайғамбарни инкор қилиши ақлга сиғмайдиган гап эди.\nТортишиб ўтирмасдан, шу жумлани сарф этдим: «Бугунги хатоларимизни бугун тўғрилашимиз керак, чунки бугун ўлиб қолишимиз мумкин, эртагача яшаш кафолатини бизга ҳеч ким бермаган».\nБу қисқа суҳбат Абдулла Орипов билан диалогимизнинг сўнгги бўлди.\nАбдулла Орипов бу суҳбатдан хафа бўлиб, камина билан 6-7 ой гаплашмай юрди. Кейин билсам, «М.Солиҳ мени Марказқўмга чақибди», дея гап тарқатиб юрган экан. Буни эшитиб, ҳайратлар ичида қолдим ва бу «ака шоир»га «мафкуравий маслаҳат» бериш каби зарарли машғулотдан абадиян воз кечдим.\nОрипов баҳонасида унинг топингани Шароф Рашидов ҳақида ҳам бир неча сўз айтишни истардим.\nРашидовни ўша йилларнинг сиёсий конюнктурасида Ўзбекистонга фойда келтирган бир шахс дейиш мумкин. Ёки Ўзбекистонга зарари тегмаган раҳбар эди, дейиш мумкин. Аммо у Москвага тамоман содиқ коммунист раҳбар эди. Рашидов рус тилини «иккинчи она тили» эълон қилганида биз нақадар ғазабланганимизни яхши эслайман.\nФақат бу ерда сиёсий воқеаларни эмас, бир шеъримни КГБнинг қандай қилиб Рашидов номига боғлаганини ҳикоя қилмоқчиман сизга.\nҲар ҳолда, марҳум…\nУнинг томоғига туғ тиқилган, бил.\nБу шеърнинг автобиографияси бундай: 1985 йилда миллий қадриятларнинг топталишига қарши ёзган норозилик мактубимизни муҳокама қилиш учун бизни Ўзбекистон КП Марказкўм идеология котибаси Раъно Абдуллаева ҳузурига чақириб, сазоий қилган бўлди. Бизнинг «унутилаётган миллий қадриятларимиз» доирасига Амир Темур шахси ҳам кирар эди. Юқоридаги «Йиқилганни тепма» шеъри Ўзбекистон коммунистларига қарши, Амир Темурнинг адабиётдаги реабилитацияси учун ёзилганди.\nАммо бу шеър эълон қилинишидан 3 йил сўнгра бу шеър руслар учун мени нафақат миллатчиликда, ҳатто «рашидовчилик»да айблаш учун бир ҳужжат сифатида «хизмат» қилди.\ndata-title="Императив-22. Йиқилганни тепма" data-description="
(Шоир ва сиёсатчи Муҳаммад Солиҳнинг “Императив” китобининг давоми. Матннинг аудиоверсиясини муаллифнинг ўзи ўқиган. Боши “Элтуз”нинг “Императив” рукнида. ..." data-image="https://eltuz.com/wp-content/uploads/2021/04/r15.jpg" data-url="https://eltuz.com/sas/217685/" data-services="facebook,odnoklassniki,twitter,telegram" data-counter="ig">\n100 минг сўмлик ёки “бир маммад, икки маммад”…


Хоразмда 500 млн. АҚШ долларлик тўғридан-тўғри инвестиция лойиҳаси амалга оширилади. » Хоразм вилояти ҳокимлиги\nХоразм вилояти ҳокимлиги » Ўзбек тили » Фаолият » Медиа » Янгиликлар » Хоразмда 500 млн. АҚШ долларлик тўғридан-тўғри инвестиция лойиҳаси амалга оширилади.\nХоразмда 500 млн. АҚШ долларлик тўғридан-тўғри инвестиция лойиҳаси амалга оширилади.\nХоразм вилоятида хорижий инвесторлар томонидан қиймати 500,0 млн. АҚШ долларига тенг бўлган карбамид ишлаб чиқариш лойиҳаси амалга оширилади.\nВилоятимизга Буюк Британиянинг “ARAUK Capital Limited” компанияси директори Riaz Ali ва “ARAUK Capital Limited” компанияси халқаро алоқалар бўйича директори Adil Tufail ташриф буюриб, экспертлар иштирокида мазкур лойиҳанинг техник-иқтисодий асосларини ишлаб чиқиш бўйича вилоят ҳокими Ф.Эрманов билан музокаралар ўтказишди.\nЖорий йилнинг 5-6 апрел кунлари Хоразм вилоятида ўтказилган “Invest in Khorezm” халқаро инвестицион форуми доирасида вилоятда карбамид ишлаб чиқариш бўйича инвестицион лойиҳани амалга ошириш тўғрисида келишув имзоланган эди.\nХоразм вилоятида чет эллик инвесторлар томонидан ташкил қилинган “Nurana star capital investment” хорижий корхонасида умумий қиймати 500,0 млн. АҚШ долларига тенг бўлган тўғридан-тўғри хорижий инвестиция ўзлаштириш ҳисобига кунига 2500,0 тн карбамид ишлаб чиқариш лойиҳасини амалга ошириш режалаштирилмоқда.\nБугунги кунда “Nurana star capital investment” хорижий корхонаси билан Хоразм вилояти ҳокимлиги ўртасида келишув меморандуми имзоланган.\nМазкур лойиҳани амалга ошириш учун “Ҳазорасп” эркин иқтисодий зонаси ҳудудидан 40 га ер майдони танланган.\nЛойиҳани амалга ошириш натижасида вилоятда карбамид ишлаб чиқариш қувватлари яратилиши ҳамда ишлаб чиқариладиган маҳсулотларнинг камида 50 фоизи хорижий давлатларга экспорт қилиниши, шунингдек 650 та янги иш ўринлари ташкил қилиниши кўзда тутилмоқда.\nШунингдек, компания вакиллари Хазорасп туманидаги лойиҳа амалга ошириладиган ҳудудга чиққан ҳолда ўрганиш ўтказдилар ва лойиҳанинг техник-иқтисодий асосларини ишлаб чиқишни бошладилар.


Kutubxona - Rahimjon Rahmat. Adashvoy (hikoya) / Kiril\nSiz shu sahifadasiz: Rahimjon Rahmat. Adashvoy (hikoya) / Kiril\nМуаллифРаҳимжон Раҳмат Асар номиАдашвой (ҳикоя)\nТуркумларКутубхона  Xалқлар - Ўзбек/мустақиллик адабиёти Бўлимлар - Миллий адабиёт  Муаллифлар - Раҳимжон Раҳмат  Услуб - Наср Шакл - Ҳикоялар Ёзув - Кирил\nТилЎзб Ҳажм33KBБезатишUzgen (admin@kutubxona.com) Қўшилган2013/07/02 Манбаhttp://www.ziyouz.com/index...\nНашр белгилари«Шарқ юлдузи» журналининг 2012 йил 1-сонидан олиндиiPad асбоблари\nLotin yozuvda Раҳимжон Раҳмат\nБўйин ва оёқлари ингичка, тили бироз чучук, феъли тезроқ Адашвой адашиб қолди. Велосипедига бир қоп шоли ортиб Қумқишлоқ тегирмонига борган эди. Тегирмончи: чироқ ўчиб қолди, кечқурун ёнса, эрталабгача оқлаб қўяман, деди.\nАдашвой изига – Қирқлар қишлоғига қайтди. Қайтишда йўл эниш, ҳам шамол орқадан бўлганидан велосипедни енгил ва шитоб ҳайдади. Тезлик ошган сайин баттар авжланди, кўйлаклари елкандек ҳилпираб, ўзини учиб бораётган қушдек ҳис этди.\nАқл-ҳушини тезлик завқи банд этиб, қаттиқ ҳаяжонланиб бегона қишлоққа кириб борганини билмай қолди. Бу қандай қишлоқ экан? Қумтепага ўтиб кетибманми, деб ўйлади. Лекин Қумтепани илгари қўрмагани боис қаерга келиб қолганини бари бир англай олмади.\nПастқам гувала деворлар, тарновлари остини ёмғир ювган лойсувоқ уйлар, эгри-бугри, чанг-тупроқ кўчалар... Айрим жойларда белдамчалари чириб, белидан синиб, илвираб қолган қўралар мунғайиб турибди.\nАтроф қоп-қоронғи. Зулмат ер остидан чиқиб, осмонга томон сийраклашиб кўтарилиб бораётгандек. Қоронғулик ер остидан чиқиб келаркан, деб ўйлади у. Қуёш осмоннинг қай тарафида эканини билиб бўлмасди. Куннинг қайси пайти экан? Ажаб, атроф қоп-қорониғию, Адашвой қишлоқни аниқ-тиниқ кўряпти. Яна ҳам аниқроғи, у ўзи адашиб кириб қолган жойни танияпти.\nҚаёқдандир пайдо бўлган бир тўп одам ғаройиб махлуқни кўргандек Адашвойни ўраб олиб томоша қила бошлади. Тахталари уқаланиб, қор-ёмғиру шамоллар, қуёш тиғию вақт эговида қирралари емирилиб, ранги униққан паканагина кўҳна эшиклардан аёллару болалар аввал мўралаб, кейин чўчинқираб, уялинқираб чиқиб келиб Адашвойни ўраган оломонга қўшиларди. Негадир уларнинг турқ-таровати ўзлари чиқиб келаётган эшикларнинг ранг-туси билан бир хил эди.\nАдашвой улардан қишлоқларининг номини сўради. Қумбости дейишди қишлоқнинг номини. У бунақа қишлоқни эшитмаганди. Кейин улардан Қирқлар қишлоғи қай томондалигини билмайсизларми, деб сўради. Улар бунақа қишлоқни эшитишмаган экан. Адашвой қўшни туманга ўтиб кетган бўлсам керак, деб ўйлади. Кейин ўша ерда турган таксичилардан сўради. Улар ҳам эшитишмаган экан. Қайси тумандансиз, деб сўрашди улар. Данғараданман, деди Адашвой. Данғарани эшитганмиз. Катта туман. Қишлоғингиз аниқ қаерда, деди улар. Қўқон шаҳрига бориб у ердан қишлоғимизга борадиган йўлни билиб оларман, деб таксичиларга умидвор тикилди. Бўпти, деди улар, лекин анча қиммат бўлади, деб каттагина нарх айтишди. Бунча пул Адашвойни чўчитиб юборди. Таксига шунча пул сарфлагандан кўра бир йўли топилгунча қишлоқда дайдиб юрганим яхши, деган хаёлда ортига қайтди.\nОдамлар негадир Адашвойга ажабсиниб қарайди. Гўё у одам эмас, умрларида биринчи марта кўриб турган ажабтовур жонзот эди. Бутун бир оломоннинг ўзига ажабсиниб ва қизиқиб қараб турганидан Адашвой гангиб қолди, беихтиёр атрофга аланглаб беркингани жой қидирди. Азалдан иккита одам баравар қараб, бирор нарса сўраса, ўнғайсизланиб, кўзлари ёшланиб, юз пайлари қалтираб қоладиган Адашвой юзлаб бегона одамларнинг қадалиб, тикилиб туришганидан ўзини йўқотиб, тиззалари майишиб кетгандек бўлди. Кўпчилик бир томонга, бир нарсага баравар қараса, уларнинг нигоҳи ҳам катта куч экан, деган ўй ўтди хаёлидан.\nБошида Адашвойга қизиқиб, ҳайратланиб қараб турган оломон бирданига уни танигандек тиржая бошлади. Улар мени қаердан танир экан, ёки мен ҳақимда кулгили гап эшитишганмикан, деб ўйлади у.\nАдашвой уят ва хижолатпазлик ҳисларига кўмиб ташлаган оломон нигоҳидан беркинишга илож топмади, лекин уларнинг қаршисида қаққайиб туришдан ҳам ўнғайсизланиб, негадир кўзини чирт юмиб, уларга қўшилиб кетгиси келди. Шундай қилмаса, назарида, оёғи остидан ер ғойиб бўлиб, тубсиз бўшлиққа тушиб кетадигандек эди. У нажот истаб оломон томон беихтиёр бир неча қадам қўйди. Оломон эса Адашвой тимсолида пайдо бўлган текин томошадан ажралишни истамади шекилли, бараварига ортга чекиниб, кўрсатгич бармоқлари билан ўша жойда тур, дегандек ишора қилиб кулишди.\nОломоннинг бу иши, анчагина овора бўлиб тутган сичқонини бирданига еб қўймай, аввал роса ўйнаб-ўйнаб хумордан чиқадиган мушукнинг қилиғига ўхшаб кетарди.\nАйниқса, ёш болаларга эрмак топилди. Улар Адашвойни ғуч ўраб олишади. Чувир-чувирлаб томоша қилишади. Масофа сақлашади. Гўё Адашвойга яқинроқ келишса, қўрқинчли бир ҳодиса рўй берадигандек.\nБутун қишлоқ одами кўчага чиқиб Адашвойни кўргиси келади. Охири Адашвой улар билан гаплашиб олмоқчи бўлди. Қизиқ, ҳаммаси оғзини катта - катта очиб гапиради. Лекин гаплари тугагандан кейин ҳам оғизларини юммай, катта очиб тураверишади. Бир маҳал одамлар Адашвойни қўлидан ушлаб қабристонга бошлаб боришди. Тиканаклар босиб кетган, тупроқлари кўпчиб, кўтарилиб қолган қабристон ҳаддан зиёд катта, нариги чети уфқларга бориб туташган. Одамлар қатор-қатор қабрларни қўллари билан кўрсатиб нималарнидир гапиради. Xурсанд бўлади. Лекин Адашвой худди қалин ойнакнинг ортида турган каби уларнинг гапини эшитмайди. Бироқ уларнинг юз ифодасидан қандайдир қизиқ нарсаларни гапираётганликларини тушунгандек бўлади.\nОломон орасидан яғрини кенг, жағи йўғон, тиржайганида қоп-қора милклари кўриниб кетадиган бир кимса ажралиб чиқиб, эскироқ қабрни кетмон билан буза бошлади. Чўккан қабр ўрнида каттагина ўра қазиб, шунинг ичига туш, дегандек ишора қилди Адашвойга. Адашвой ўранинг ичига мўралаб ҳилвираган кафанини елкасигача тушириб, қовоқ солиб ўтирган жиккаккина чолни кўрди. Чолнинг очиқ елкаси ва билагида бир неча чаён ўрмалаб юрарди. Чол бошини кўтариб Адашвойни кўрдию юзидаги тунд ифода ғойиб бўлиб, тепадаги оломон каби тиржайди ва пастга туш, деб ишора қилди. Кейин чаёнлардан бирини қўлига олиб, қўрқма, чақмайди деган маънода юзига қўйиб юборди. Чаён ўрмалаб лаблари устига келганида чол бир ҳамла билан чаённинг думини оғзига киритиб олди.\nОломон бўлса Адашвойни икки қўлтиғидан ушлаб, бу сенинг отанг, саломлашиб ол у билан, деб қабр ичига тушишга ундай бошлади. Адашвой отам ҳали ўлгани йўқ-ку, деб бақирмоқчи бўлди-ю, лекин оломоннинг бақир-чақирида овозини ҳеч ким эшитмаслигини сезиб, индамай қўя қолди...\nҚабристон жуда эски, хароб эди, ҳаммаёқни сертикан янтоқ, барглари кичкина, лекин тикани анчайин узун буталар босиб кетган бўлса-да, жуда кўп қабрларга мармартошлар ўрнатилган ва уларга марҳумларнинг исм-шарифлари битилган, айримларида эса суратлари ҳам кўзга чалинарди.\nҚабристонга кираверишда, чап томонда бир неча мевали дарахт мунғайиб турибди, шохларида эса ерга тўкилмай, турган жойида бужмайиб, қорайиб қолган мевалар кўринади. Дарахтлардан нарида, олди очиқ ва пол ўрнига асфалт қилинган каттагина айвон, айвоннинг ўртасида эса каттагина замбилга ўхшаб кетадиган тобут турибди. Тобут устига тизилиб ўтиришган ёш болакайлар бир-бирига гап қотмай, тиржайиб қарайди. Болалар, Адашвойга кўзлари тушиб, тобутни худди от мингандек қилиб қўлларидаги хивчин билан савалай бошлашди. Ўзи ҳам болалигида мозорнинг ичида ўйнаганлари, ўйнаб бўлиб, уйидан олиб келган ўроқ билан қабрлар устини босиб кетган бегона ўтларни ўриб, этакка тугиб молига ташиганлари ёдига тушди.\nОломон Адашвойни икки қўлтиғидан ушлаб улкан қора мармартошли қабр рўпарасига олиб келиб, буни кўр, дегандек бўлди. Адашвой мармартошдаги юзлари юмалоқдан келган одамнинг суратига қаради. Сурат танишдек кўринди. I-е, бу бир ўтиришда бир тоғора манти ейдиган қўшним Қамчибой-ку, кеча уни қассобдан тўрт кило гўшт олаётганида кўргандим, деб ўйлаб оломонга қаради. Оломон эса ёппасига «ҳа, шунақа» деган маънода бошлари билан тасдиқ ишорасини қилди.\nАдашвой Қамчибойни ёмон кўрарди. Чунки ерга тўймаган қўшниси ораларидаги деворни бузиб, янги девор тортганида унинг еридан анчагина қисмини ўзлаштириб олган эди.\nҚабртошдаги суратга жон киргандек бўлди. Аввал икки юзи қизариб, кейин пешонаси ялтиллай бошлади. Адашвой суратнинг кўзига қаради: у тирилаётганди, баркашдек келадиган башарага ярашмаган бит кўзлар оломонга жавдираб қарай бошлади. Адашвойга кўзи тушгач эса лаблари икки томонга тортилиб тиржайди. Кейин эса марҳумнинг ойдек нур таратиб турган юзлари аввал пушти рангга кирди, кейин қорайди ва мум каби эриб, мармартош устига узун-узун бўлиб оқиб туша бошлади. Адашвой ҳайрон бўлиб оломонга қаради. Оломон бўлса бу манзарадан завқланиб бараварига чапак чалиб, қийқириб юборди. Битта паканароғи эса қабр ичида олов ёняпти, шунинг учун қабртошдаги одамнинг юзи эриб томяпти, деб айтди. Шундай деб айтди у. Лекин гапираётиб ҳам оғзини очмади. Оғизни очмай ҳам гапириш мумкин экан-да, деб ҳайрон бўлди Адашвой. Эски қабрлар чўкиб, емирилиб ер ўчоққа ўхшаб қолганди. Ўт ёқса бўладиган тайёр ўчоқ экан, деб ўйлади у. Xаёлидан шу ўй кечган заҳоти оломон ичидан бир одам бир қучоқ ўтин қўлтиқлаб Адашвойга яқинлашди ва ўтинни унга узатиб, ёқ, деган мазмунда аввал кўзи, кейин ияги билан билан ишора қилди.\nТуйқус қабристон унга қишлоғига ўхшаб туюлди. Бири гўрга суяниб, яна бири ерга ўтириб гурунглашаётган одамларга кўзи тушди. Уларнинг бари Адашвойга таниш эди. Қишлоғим бу ерда экан-ку, деган ўй кечди хаёлидан. Оломон ичидан кўзлари балиқнинг кўзидек бўртгансимон бир кимса «Тўғри топдинг. Қишлоғинг шу. Яхшироқ қарасанг, лойсувоқ уйингни топасан», дегандек бўлди.\nАдашвой орқага қайтиб, қишлоқ томон йўналди, ортидан оломон эргашди. Бир пайт қишлоқ бозорига дуч келди. Кичкина бозор. Картон қоғозлардан тикланган дўкончалар. Иккита қари кампир қурт, писта, пуфак, қоғозли қанд ва аллақандай майда-чуйда ялтироқ нарсаларни сотяпти. Уларга яқин келиб не кўз билан кўрсинки, бозорчи кампирлар онаси ва катта бувиси экан. Назарида онаси бувисидан ёши каттароққа ўхшади. Ҳар иккаласининг ранг-рўйи эса бояги кўрган кўҳна эшикка монанд эди.\nУлар бу ерда нима қилиб ўтиришибди экан? Ёки шаҳарга бозорга кетяпман деб шу ерга келишармикан, деган ўй кечди хаёлидан. Негадир онаси ҳам, бувиси ҳам Адашвойни кўриб бир сўз демай тиржая бошлашди. Нега улар бегона қишлоқда адашиб қолганимни сезмади экан, деб ўйлади у. Кампирлардан бири, аниқроғи, онаси муштдек тошни кўрсатиб, ма, ол, дўмбоқсухари, деб Адашвойга узатди. У бўлса тошни еб бўлмайди-ку, деб гапирмоқчи бўлди, лекин овози чиқмади. Оломон бўлса Адашвойни дўмбоқсухари деб узатилган тошни ейишга ундай бошлади. У тошни еб бўлмайди, деб бозордан нари кетди.\nКеч тушди, менга тунаш учун жой топиб беринглар, деди у оломонга. Кун бўйи Адашвойни ортидан эргашиб юришдан зерикмаган оломон бу гапни эшитиб хурсанд бўлиб кетди. Чеккароқ хонадонга олиб кириб, битта хонани кўрсатишди. Мана шу жой сизга, дейишди.\nҚаттиқ чарчоқдан донг қотиб ухлаган Адашвой эшик тарақ-туруқидан уйғониб кетди. Қараса, тонг отибди. Остонада одамлар. Чой тайёрлаб қўйдик, юринг ичамиз, деди улар.\nҚари ўрикнинг соясига, қуруқ ерга эскириб, иплари осилган шолча солиниб, устидан увадаси чиқиб қолган кўрпача тўшалган. Ўртага ёзилган кир дастурхон устида бир бўлак пўпанак босган нон. Оломон тиржайишиб, таъзим билан Адашвойни чой ичишга таклиф қилди. Бир пайт оёқлари ингичка, озғин, лекин кенг кўйлак кийиб олган, қўй кўзлари сал намланиб йилтиллаб турган қорача аёл жўмраги синиқ чойнакда чой олиб келди. Кўз ёшларимни чой қилиб дамладим, ичаверинг, дегандек бўлди. Аёлга разм солиб қараса, ўзининг хотини. Xотиним нима қилиб юрибди бу ерда, деб ўйлади. Оломон кутилмаганда Адашвойга бир ҳўмрайди-да, аёлни ўзлари томон чорлаб, ўртага олиб, худди машҳур инсон билан суратга тушаётгандек ҳаммаси бошини қийшайтириб аёл томонга яқинлаштиришга ҳаракат қилабошлади. Бир маҳал аёл кўйлаклари этагини маҳкам ғижимлаб, қанотдек силкитиб осмонга учиб кетди. Оломон эса Адашвойга уни кўрсатиб: Кўрдингми, хотининг фаришта, деб гапираётгандек туюлди.\nҚишлоқнинг кун ботар томонида улкан кўл кўзга ташланди. Кўлнинг усти қалин кўкимтир бақатўн ва шапалоқсимон сув ўтлари билан қопланган, фақат айрим жойларида қорамтирга мойил зангор сув кўринади. Адашвой, унинг ортидан улкан соядек эргашиб юрган оломон кўл бўйига келди. Бу ерда уни ечиниб, чўмилишга ундай бошлашди. Қизиғи шуки, оломон овоз чиқариб гапирмас, Адашвой бўлса уларнинг ниятлари, айтмоқчи бўлган фикрларини шусиз ҳам тушуниб олаётганди.\nЕчин, деди улар бараварига. Ўзингни сувга ташла. Адашвой ҳамма кийимини ечиб, битта иштончада қолди. Энди сувга тушмоқчи бўлган эди оломон қийқириб, кичкина иштончангни ҳам еч, кўлда сув париси яшайди, деб туриб олишди. Адашвой беихтиёр оломоннинг раъйига бўйсуниб, чўзмаси бўшаб қолган кичкина иштончасини ҳам ечди, ечдию уялганидан тезда ерга ўтириб олди. Шу онда у ҳар бир хатти-ҳаракати оломон томонидан бошқарилаётганини, уларнинг калласида қандай фикр пайдо бўлса, шу заҳоти худди ўргатилган итдек бажаришга киришиб кетаётганини англаб қолди. Фақат англади, холос, аммо оломон томондан бўлаётган босимга қарши туришга ўзида заррача куч йўқлигини сезди.\nУялганидан қунишиб ўтирган Адашвойга туш сувга, сув париси сени кутиб қолди, дейишди одамлар. Сув тўсатдан қаттиқ шалоплади. Кўл томонга бўйнини кескин буриб қараган Адашвой қирғоқда сийрак ва калта сочларини бармоқлари билан тараб ўтирган яланғоч аёлни кўрди. Сув париси қўшниси Қамчибойнинг шаҳарлик хушторига ўхшарди. Тунов куни ўша шаҳарлик аёл Қамчибойнинг уйига келиб роса жанжал кўтарганди. Қамчибойнинг ювош, бошидан рўмолини қўймайдиган, ҳуда-беҳуда кўчага чиқавермайдиган, доим кулимсираб турадиган хотинини сочларидан чангаллаб, юзларини тимдалаб ташлаганди. Агар маҳалла аёллари орага киришмаганида ким билсин нималар бўп кетарди. Кундошини уриб хуморидан чиқолмаган шаҳарлик манжалақи: ҳозир чойхонага чиқиб эрингнинг қилиқларини айтиб шарманда қиламан, деб қичқирганча чойхона томон кетганди.\nСув париси қирғоқдаги одамларни кўрмаётгандек бамайлихотир томчилар маржондек осилиб турган нам сочларини тараб, томоқлари тагини силаб қўярди. Адашвой аёлнинг бўйнидан пастига қарагани қўрқди.\nЎзини иродасиз ва фикрсиз махлуқдек ҳис қилаётган Адашвойни оломон хоҳлаган куйга солиб, қўғирчоқдек ўйнатаётган эди. Ана, оломон хаёлан ит бўл, деб буйруқ берди, у бўлса дарҳол итга ўхшаб югура кетди. Югуриб-югуриб чарчаб тўхтади-да, тилини осилтириб ҳансираб нафас ола бошлади. Тилининг учига йиғилган сўлак узун бўлиб ерга оқди.\nБуни кўрган қиёфаси ва тиржайишлари бир хил оломон чапак чалиб олқишлади. Кейин қўллари билан «зўр» деган ишора қилиб, энди эшак бўл, деб буйруқ беришди. У эшак каби шаталоқ отиб югура кетди, югуриб кетаётиб моча эшакни кўргандек тумшуғини баландроқ кўтариб, олдинга талпиниб-талпиниб ҳанграй бошлади.\nАдашвой негадир бу қишлоқдан ҳеч қачон чиқиб кетолмасам керак, деб ўйлай бошлади. Балки адашиб шаҳар чеккасидаги жиннихонага кириб қолгандирман, деган ўй кечди хаёлидан. Шаҳар тугаб, уларнинг қишлоғи бошланган жойда жиннихона борлигини эшитганди. Одамлар Адашвойнинг хаёлидан кечган ўйни шу заҳоти сезиб, маъқуллаб, тиржайишиб уни ўша тамонга бошлаб кетишди.\nМана, сен излаган жой, кўр, мана, деди улар улкан майдондаги бир хилда йўғон тахталардан қилинган катта-катта баракларни кўрсатиб. Баракларнинг бари бир хил шаклда тахта ва ёғочдан қурилганди, анчайин баланд эди. Оломон Адашвойни деярли мажбурлаб ичкарига киритиб юборди. Баракнинг ичи ҳам жуда катта, кичикроқ футбол майдонича келарди. Ичкарига қатор-қатор қилиб икки қаватли каравот ўрнатилган, бир хил кийимда ва айтарли ёши бир-биридан фарқ қилмайдиган одамлар қўлини ёнбошига чўзиб, осмонга қараганча белгисиз томонга тикилиб ётарди. Гўё ҳаммаси битта буйруқни баравар бажараётгандек тиржаярди. Адашвойга чўзилиб ётганлар танишдек туюлди. Улар ҳозиргина уни ичкарига мажбурлаб киритган оломонга ўхшарди. Орқамдан соядек эргашиб юрган одамлар мендан олдин кириб ётиб олибди, шекилли, деб ўйлади у. Тезда ташқарига қайтиб чиқди. Уни ташқарида оломон хурсанд бўлиб, тиржайишиб кутиб турган экан.\nУлар Адашвойни билагидан ушлаб яна бир улкан баракка киритиб юборишди. Бу ерда ҳам биринчи баракда кўрган манзараси – икки қаватли каравотда бир хил кийим ва бир хил тусдаги, қони сўриб олингандек ранги оқаринқираган кимсалар қимир этмай осмонга қараб, қўлини икки ёнга чўзиб ётишибди. Уларнинг тириклигини тиржайиб-тиржайиб туришларидан билса бўларди. Гўё кимдир бу бечораларнинг миясига қандайдир сим улаб, онги, иродасини йўқ қилиб ташлайдиган тўлқинлар ёрдамида тиржайтираётгандек туюлди. Қандай қилиб ҳамма одамларда бир хил кайфият пайдо қилиш мумкин? Ҳатто ўлик кўмиш учун тобутнинг орқасидан қабристонга кетаётганларнинг орасида латифа айтиб, кулишадиганлар топилади.\nЮзлаб одамларнинг бир хил алфозда ётиб, бир хил кўринишда кулаётгани Адашвойга ёқмади, ҳатто кўнгли айнигандек бўлиб, шартта орқасига бурилиб, ташқарига чиқиб кетди. Бу ердан қочиш керак деган ўй пайдо бўлди калласида.\nТашқарига илдам чиқиб, узоқ-узоқларда нима борлигини кўрмоқчидек иягини кўтариб чор тарафга аланглай бошлади. Ҳеч қайси томонда йилт этган нур кўринмади. Фақат осмоннинг бир томонида зулмат сийракроқ, оқаринқираганроқ эди. Қуёш шу томондан чиқар эҳтимол деб, ўша томонга югуриб кетди. Қуёшни мўлжал қилиб қишлоғимга борадиган йўлни топиб оламан, деб ўйлаган эди у.\nҚаноти қирқилган ўрдак учишга ҳаракат қилгандаги ҳолатда гоҳ оёғи ерга тегиб, гоҳ тегмай олдинга илдамлаб бораётган Адашвой рўпарасида бир-бирини қўлтиқлаганча узун девор ҳосил қилиб, бараварига тиржайиб турган одамларга кўзи тушиб, секинлади. Афтидан оломон Адашвойни ҳали бери қўйиб юборадиган эмасди.\nУлар худди сафда турган аскарлардек, бир текисда қадам ташлаб, бир-бирининг қўлтиғидан маҳкам ушлаб Адашвойни ўраб кела бошлашди. Адашвой қаёққа қочишини билмай ерга чўккалаб ўтирди-да, иккала қўли билан бошини тўсиб, тиззаларини баттар қисиб, устига минглаб одамларнинг ташланишини кута бошлади.\nЛекин Адашвой кутган ҳодиса содир бўлмади – унинг устига ҳеч ким ташланмади. Ўрнидан енгилгина туриб, атрофга аланглади. Ажабо, оломон йўқ, изсиз ғойиб бўлган, бутун борлиқни эса қоп-қора булутлар қоплаб олганди. Қора булутлар худди ер искалаган итлардек ер бағирлаб сузиб борарди. Адашвой энди оёғи остидаги ерни ҳам кўролмади, ер ҳам қора булутга айланиб бўлган эди.\nАдашвой ҳатто ўзини, ўз вужудини ҳам кўролмади. Унинг озғин танаси ҳам булут ичида булутга айланиб, сингиб кетганди. Фақат унда кўриш ва ўйлаш қобилияти сақланиб қолган эди, холос.\n"http://www.kutubxona.com/wiki/index.php?title=Rahimjon_Rahmat._Adashvoy_(hikoya)_/_Kiril&oldid=11487" dan olindi\nTurkumlarAsarlarOʻzbek mustaqillik adabiyotiMilliy adabiyotRahimjon RahmatNasrHikoyalar\tAdabiy Shakllar


Андижонлик аёл нега ўзи ва икки фарзандини каналга ташлади?\nАндижонлик аёл нега ўзи ва икки...\n05.07.2018 23:06 0 4306\nКейинги пайтларда интернет сайтларини очишдан ёки ижтимоий тармоқларни кузатишдан юрак ҳовучлайдиган бўлиб қолдик. Қотиллик, даҳшатли фалокат ёки ақл бовар қилмас аҳмоқлик...\nЯқинда Андижонда бўлган воқеа ҳам аянчлилиги билан кўпларнинг эътиборини тортди.\nБош прокуратуранинг матбуот хизмати хабар беришича, 2018 йил 25 июнь куни соат 10-30 ларда 27 яшар А. белига арқон билан икки фарзандини (7 яшар қиз ва 3 яшар ўғил) боғлаб, ўзини Андижон вилояти Жалақудуқ тумани ҳудудидан оқиб ўтган Шаҳрихонсой каналига ташлаган. Уларни фуқаро Б. ва бошқалар сувдан чиқариб олган. Аёлнинг ҳаёти сақлаб қолинган, лекин вояга етмаган фарзандлари М. ва Ш. воқеа жойида вафот этган.\nМазкур ҳолат юзасидан Жалақудуқ туман прокуратураси томонидан А.га нисбатан Жиноят кодексининг 97-моддаси 2-қисми «в» банди билан жиноят иши қўзғатилиб, тергов ҳаракатлари олиб борилаётгани ҳақида сайтимизда хабар берган эдик.\nХабарни ўқиб юрагингиз увишади, норасидаларга раҳмингиз келади. Онани ўзининг ва икки жигаргўшасининг жонига қасд қилишга нима мажбур қилди экан деган савол ўйлантиради.\nВазиятни ўрганишга киришдик. Аммо тергов ҳаракатлари якунланмагани боис терговчилардан бу иш бўйича бирор маълумот ололмадик. Фақат аёл руҳан соғлом, унда хасталик аломатлари йўқ эканлиги тасдиқланди.\n— Ҳалокат содир бўлган куни бир гуруҳ раҳбарлар билан фуқаро А.нинг ота уйига бордик. Очиғини айтганда, ундан ҳеч ким бундай ишни кутмаганди, — дейди туман ҳокими ўринбосари, хотин-қизлар қўмитаси раиси Малика Юсупова. — А.нинг ҳаётига маҳалла-кўй ҳам, қариндош-уруғлар ҳам ҳеч қачон бефарқ бўлишмаган. Ҳатто ажрим остонасида турган эри билан яраштиришга ҳам бир неча бор уринишган, аммо А. буни истамаган.\nБизга етказилган маълумотларга кўра А. бир йилдан буён ота уйида икки фарзанди билан яшаб келган. Аммо кўрсатилаётган сабаблар ҳеч қачон ажрим учун арзирли сабаб деб топилмаган.\nБир муддат аввал А.нинг отаси маҳалла раиси ва ака-укалари билан гаплашиб, куёвини суҳбатга тортишди. Руҳан соғлом, давлат корхонасида ишлайдиган, обрўли куёв икки фарзандини етим қилмаслик учун яна аёли билан яшай бошлайди. Аммо А. кўп ўтмай тағин қандайдир сабабларни рўкач қилиб, ота уйига қайтиб келади.\n— Биз А.нинг ота уйида ҳам, келин бўлиб тушган хонадонида ҳам бўлдик. Иккиси ҳам обрў-эътиборли, ўзига тўқ, мол-ҳоли, катта таморқаси бор оилалар экан. А.нинг нега бундай ишга қўл ургани эса тушунарсиз ҳолат. Ўғлининг даун синдроми билан туғилганини айтмаса, уни қийнайдиган муаммо ҳам, дард ҳам кўринмайди. Афсуски, ўйламай қилинган иш туфайли икки фарзанд қурбон бўлди. А. эса виждон азобида қолди, — дейди туман хотин-қизлар қўмитаси раиси Малика Юсупова.\nАндижон ҳодиса мудҳиш воқеа


Нур-Султонлик Марям Тулегенова сентябр ойида БМТТД доирасида ташкил этилган масофавий таълимда иштирок этмоқда. [БМТТДнинг Қозоғистондаги ваколатхонаси]\nНУР-СУЛТОН - Европа Иттифоқи (ЕИ) ва Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг Тараққиёт Дастури (БМТРД) томонидан қозоқ ёшларининг радикализмга қаршилигини кучайтиришга қаратилган янги лойиҳа амалга оширилди.\nШу ой Қарағанда ва Ақтўбе вилоятларидан келган 100 дан ортиқ қозоқ ёшлари «Осиёда жанговар экстремизмга қарши туришни кучайтириш» («STRIVE Asia») лойиҳасининг илк босқичида иштирок этишди, дейилади БМТ Тараққиёт Дастурининг 7 октябр кунги баёнотида.\nЎқув дастурида ўз билимларини бошқаларга улаша оладиган ёш авлод вакиллари – юқори синф ўқувчилари, ўрта махсус таълим муассасалари талабалари, ўз-ўзини банд қилган ва аҳолининг ижтимоий заиф қатламига оид ишсиз ёшлар қатнашди.\nМазкур ташаббус доирасида улар 1-5 октябр кунлари жамоавий тренинглар ва индивидуал консультациялардан ўтиб, жанговар экстремизм хатарлари, оилавий ва касбий мувозанатга эришиш ва бошқа фойдали кўникмаларни ўргандилар.\n«Осиёда жанговар экстремизмга қарши туришни кучайтириш» лойиҳасида қатнашаётган қозоқ ёшлари, Нур-Султон, 1 октябр. [БМТТДнинг Қозоғистондаги ваколатхонаси]\nБМТ Тараққиёт дастурига кўра, дастур радикаллашув ва жанговар экстремизмга оид эрта белгиларнинг олдини олишга йўналтирилган ва бунда психологик реабилитация ва маслаҳатлар муҳим рол ўйнайди, зеро «радикализация кўп ҳолларда шахсий, руҳий ва эмоционал омиллар билан боғлиқ».\n«Жанговар экстремизмнинг авж олиши кўп йиллардан бери халқаро ҳамжамиятнинг тинчлик ва хавфсизликни таъминлашга оид чораларига жиддий хавф солиб солмоқда», дейди БМТ Тараққиёт дастурининг Қозоғистондаги доимий вакили Якуп Бериш.\n«У шунингдек, барқарор ривожланишга кўмаклашиш ва инсон ҳуқуқларини таъминлаш борасида ютуқларга путур етказмоқда», деди у. «Қозоғистондаги заиф ёшлар орасида радикаллашувга қарши курашар эканмиз, Европа Иттифоқининг ҳамкорлиги ва кўмагини олқишлаймиз.»\n«Европа Иттифоқи терроризм ва жанговар экстремизмнинг ҳар қандай кўринишининг олдини олиш ва унга қарши қатъий кураш тарафдори бўлиб қолади. Европа Иттифоқи терроризмнинг глобал воқелик эканлигини эътироф этган ҳолда бутун дунёдаги шериклари билан бу йўналишдаги ҳамкорликка устувор аҳамият қаратмоқда», дейилади Европа Иттифоқининг Қозоғистондаги элчиси Свен-Олов Карлссоннинг баёнотда.\n«Бирлашган Миллатлар Ташкилоти билан ҳамкорлик туфайли жанговар экстремизмнинг олдини олиш ва унга қарши курашишда давом этамиз, шунингдек, терроризм учун қулай шароитлар мумкин бўлган COVID-19 пандемиясининг ижтимоий ва иқтисодий оқибатларини юмшатиб, уларга нисбатан чора кўрамиз», деди Карлссон.\nҚозоқ ёшлари экстремизмни рад этишни ўрганмоқда\n«STRIVE Asia» дастури Марказий, Жанубий ва Жануби-Шарқий Осиёда экстремизмга оид дастлабки белгиларнинг олдини олишга қаратилган. Қозоғистонлик ёшлар учун мўлжалланган тренинг 1-5 октябр кунлари бўлиб ўтди. Шундан сўнг психологлар ҳар бир иштирокчи билан индивидуал маслаҳатлашув ўтказдилар», дейди Нур-Султонлик сиёсатшунос Ернар Бейсалиев.\nСўнгги йилларда Европа Иттифоқи ва БМТ Тараққиёт дастури «хабардорликни ошириш ва қашшоқликни камайтиришга қаратилган тренинглар ўтказиш ва турли дастурларни амалга ошириш орқали жанговар экстремизмга қарши курашга улкан ҳисса қўшди», деди у.\n«Таълим, иш, ҳаётий тажриба, муносиб турмуш шароити – буларнинг бари эндиликда осонликча экстремистик ғояларга алданмайдиган одамнинг соғлом қарашларига замин яратади», деди Бейсалиев.\n«Бу борада ёшлар ҳимоясизроқ. Ёшларимиз шижоатли. Улар ҳаётда ўз йўлларини излайдилар, аммо танқидий фикрлаш қобилиятлари ҳали ривожланмаган», деб қўшимча қилди у.\nБу йил турли соҳалар, жумладан, терроризмга қарши кураш бўйича Қозоғистон ва Европа Иттифоқи ҳамкорлиги кенгайди.\nБундан ташқари, июл ойида Европа Иттифоқи Марказий Осиёда COVID-19га қарши кураш учун 3 миллион евро (1,5 миллиард тенге) ажратган.\nҚозоғистон ва БМТ расмийлари экстремизмга қарши кураш лойиҳасини муҳокама қилдилар


Роналду агентидан «МЮ»га трансфери бўйича шуғулланишни сўради\n«Манчестер Юнайтед» «Реал»дан Криштиану Роналдуни сотиб олиши ҳақиқатга яқин.\nМашҳур италиялик журналист Жанлука Ди Марцио Sky Sport Italia нашри орқали хабар беришича, 32 ёшли португалиялик футболчи ўз агенти Жорже Мендешдан «МЮ»га ўтиши учун бор чораларни кўришни сўраган.\n«ПСЖ» Роналду учун исталган маблағни беришга тайёр бўлиб турибди, аммо бу вазиятда футболчининг истаги биринчи ўринда туради.\nSky Sports нашри манбаси ҳам Роналду Англияга қайтишни истаётгани ҳақида хабар берган. Аммо «Манчестер Юнайтед»дагилар бу вазиятда хотиржамлик сақлашга ҳаракат қилишмоқда, клубдагилар Серхио Рамос воқеаси такрорланишидан хавотирда.\nРоналду «Манчестер Юнайтед» сафида 2003 йилдан 2009 йилгача тўп сурган, клуб билан 9 соврин қўлга киритган, жумладан Чемпионлар лигаси ғолиблиги ва 3 марта Англия чемпионлиги. Бундан ташқари у илк «Олтин тўп»ни шу жамоада олганди.\n«Реал» ҳужумчиси Испания прокуратураси уни 14,7 миллион евро миқдоридаги солиқни тўламасликда айблагач, жамоадан кетишга қарор қилди. Роналдунинг фикрича, Мадрид клуби уни етарлича қўллаб-қувватламади ва ҳимоя қилмади.\nКриштиану Роналду Реал Манчестер Юнайтед Жорже Мендеш\nСтатистика: Роналду ЕЧЛда гол уриш бўйича клубларни ортда қолдирмоқда\nЛондоннинг иккита клуби Роналду хизматига қизиқмоқда


Айтиш жоизки, Гран-при туркумига кирувчи турнир Халқаро дзюдо федерацияси тақвимидан ўрин олган йирик мусобақа ҳисобланади. Ушбу ташкилот юртимизда мазкур спорт турини ривожлантиришга қаратилаётган доимий эътибор, ўзбек дзюдо мактаби нуфузи ва вакилларимизнинг халқаро майдонда эришаётган юқори натижалари, шунингдек, республикамизнинг спорт анжуманларини ўтказиш борасидаги бой тажрибасини инобатга олиб, 2013 — 2016 йиллардаги Гран-при мусобақасига мезбонлик қилиш ҳуқуқини Тошкент шаҳрига берганди.\nБайрамона безатилган спорт мажмуаси нуфузли меҳмонлар, мураббийлар, спортчилар ҳамда мухлислар билан гавжум. Чорлов садолари остида майдонга мусобақа иштирокчилари кириб келади.\nТадбирда юртимизда Биринчи Президентимиз Ислом Каримов раҳнамолигида ёш авлодни баркамол этиб тарбиялаш, Ватанимиз шаънини янада юксалтиришнинг муҳим омили бўлган спортни ривожлантириш умуммиллий ҳаракатга айлангани, шаҳар ва қишлоқларимизда замон талабларига жавоб берадиган спорт иншоотлари сони йилдан-йилга кўпайиб, уларда маҳоратини ошираётган ўғил-қизларимиз сафи кенгайиб бораётгани таъкидланди.\nМустақиллик йилларида дзюдочиларимиз Олимпиада ва Осиё ўйинлари, қитъа ҳамда жаҳон чемпионатлари ва бошқа халқаро турнирларда мунтазам совринли ўринларни қўлга киритиб келишаётир. Хусусан, II ўсмирлар Олимпиадасида ёш полвонимиз Суҳроб Турсунов бронза ҳамда олтин медалларга сазовор бўлгани, Жанубий Кореянинг Инчеон шаҳрида ўтказилган XVII Осиё ўйинларида Ўзбекистон дзюдочилари жамоавий баҳсларда кучли учликдан жой олгани, жорий йилда Рио-де-Жанейро шаҳри мезбонлик қилган XXXI ёзги Олимпиада ўйинларида Ришод Собиров ва Диёрбек Ўрозбоев бронза медаллар билан тақдирлангани фикримиз тасдиғидир.\nВакилларимизнинг Гран-при турниридаги иштироки ҳам эътиборга молик. Масалан, 2013 йилги мусобақада дзюдочиларимиз умумжамоа ҳисобида биринчи ўринни эгаллаган. 2014 йилда битта олтин, иккита кумуш ҳамда учта бронза, 2015 йилги беллашувларда эса биттадан олтин ва кумуш, тўртта бронза медалга сазовор бўлишган.\nБу йилги турнирда Ватанимиз шарафини 56 нафар дзюдочимиз ҳимоя қилмоқда. Улар орасида тажрибали ҳамда ёш спортчилар бор.\nГран-при мусобақасининг дастлабки кунида эркаклар ўртасида 60, 66, хотин-қизлар ўртасида эса 48, 52, 57 килограммгача бўлган вазн тоифасида ғолиб ва совриндорлар аниқланди. Унда ҳамюртларимиздан Муҳриддин Тиловов олтин медални қўлга киритган бўлса, Шарофиддин Лутфуллаев учинчи ўринни эгаллади. Диёра Келдиёрова кумуш, Нодира Гулова, Муқаддас Кубеева, Гулойим Жумабоева ҳамда Санобар Султонова бронза медаллар билан тақдирланди.\nКеча тўртта вазн тоифасида баҳслар ўтказилди. Қувонарлиси, турнирнинг иккинчи кунида ҳам вакилларимиз муваффақиятли иштирок этишди. Жумладан, Мирзоҳид Фармонов, Давлат Бобонов, Гулноза Матниёзова ўз вазн тоифасида барча рақибини мағлубиятга учратиб, шоҳсупанинг энг юқори поғонасидан жой олди. ўиёсжон Бобоев кумуш, Мусо Собиров бронза медални қўлга киритди.\nМусобақанинг очилиш маросимида Ўзбекистон Республикаси Бош вазирининг ўринбосари А. Икрамов сўзга чиқди.\nМазкур рукндаги бошқа мақолалар: « Халқаро мусобақалардаги муваффақият\tЎзбекистон дзюдочилари Гран-при ғолиби »


Журналистни ўлдиришда гумонланганлар қўлга олинди\n27 ноябр 2020, Тошкент вақти: 22:29\nРоссиялик журналист Илёс Шурпаевнинг ўлдирилишига алоқадорликда гумон қилинган Тожкистоннинг икки фуқароси ўз ватанида қўлга олинди.\nБу ҳақда “Интерфакс ахборот” агентлиги хабар қилди.\nТожикистон милицияси расмийси Ҳайдар Маҳмадиев сўзларига кўра, Тожикистонга келган Москва милицияси терговчиси гумондор шахсларни қаердан топиш мумкинлиги ҳақида маълумот берган. Қўлга олиш операциясида Тожикистон милицияси ходимлари иштирок этган.\nРоссия ҳукумати назоратида бўлган “Биринчи” телеканалининг Доғистондаги мухбири бўлиб ишлаган Илёс Шурпаев 21 март куни Москвадаги уйида бўғиб ўлдирилган эди.


Исроил бош вазири Нетаняху шифохонага тушиб...\n28.03.2018 12:57 0 2452\nИсроил бош вазири Бинямин Нетаняху ўзини ёмон ҳис қилиши натижасида Қуддусдаги шифохонага тушди. Бу ҳақда ҳукумат раҳбарининг матбуот хизмати маълумотига асосланиб «Aif.ru» сайти ёзмоқда.\nБош вазир ҳарорат кўтарилиши ва йўталдан шикоят қилган. Шифокорлар уни текшириб, ёрдам кўрсатгач, уйига кетишга рухсат беришган. Унга юқори ўпка йўлларининг енгил вирусли шамоллаши ташхиси қўйилган. Нетаняхуга зарур дорилар ва осойишталик, ҳордиқ чиқариш тавсия этилган.\nНетаняху ўзининг «Twitter»даги саҳифасида соғлиғи ҳақида қайғурганларга миннатдорчилик билдирган.\nСиёсат 26/01, 18:24\nНетаняху: «Ҳар қандай тинчлик шартномаси доирасида Қуддус Исроилнинг пойтахти бўлиб қолаверади»


Ўзсаноатқурилишбанк тизимида “Data Warehouse” – маълумотлар омбори татбиқ этилди\n16:25 / 26.07.2021\nБугунги кунда истеъмолчиларнинг мобил бизнес-иловалар ва ижтимоий тармоқлар орқали муттасил ўсиб бораётган ўзаро онлайн мулоқоти маълумотларнинг катта ҳажмини яратмоқда. Бу компаниялар учун зарур маълумотларни тўплаш, ўз мижозлари ҳамда бозор тенденциялари ва маҳсулотлари ҳақида янада кўпроқ ахборотларга эга бўлиш имконини бермоқда.\nАммо, таъкидлаш жоизки, маълумотларни йиғиш ва улардан тижорат мақсадларида фойдаланиш бошқа-бошқа масалалардир. Маълумотларни самарали тўплаш ва таҳлил қилиш тўғри технологияларни қўллаш билан тизимли ёндашувни талаб этади.\nШу боис Ўзсаноатқурилишбанк тизимида бугунги кунда халқаро амалиётда кенг қўлланилаётган маълумотлар омбори ва бизнес таҳлил тизими татбиқ этилди.\nЭндиликда Банкда бир нечта манбалардан олинган маълумотларни сақлаш, уларни таҳлил қилиш учун илғор воситалардан фойдаланиш ҳамда ўрганилаётган объектлар тўғрисида маълумот олишга шароит туғилади.\nТизим муассаса бошқарувига Банк бизнеси ўтмишда қандай иш олиб боргани ва айни пайтда қайси босқичда эканини билиш имконини беради, қолаверса, бизнес учун янги имконият эшикларини очади.\nБарча ҳисобот ва таҳлиллар DWH платформасида амалга оширилишини ҳисобга олиб, у нафақат кўп сонли ички операцион тизимлардан маълумотларни бир жойда тўплашини, балки маълум вақтда ушбу транзакцион тизимлардан катта юкни ҳам олиб ташлашини қайд этиш мумкин.\nМасалан, илгари янги турдаги ҳисоботни олиш учун бир неча кун, ҳатто, ҳафталар кутиш керак бўлган. Чунки ижрочи бир нечта қуйи тизимлардан катта ҳажмдаги маълумотларни қўлда тўплаш ва қайта ишлашга мажбур эди. Бундай манипуляциялар кўп вақт ва ресурсларни талаб қиларди. Энди DWH’га асосланган янги технологиялар билан ушбу вазифалар бир зумда жуда кам куч сарфлаб амалга ошириладиган бўлди.\nХавфсизлик нуқтаи назаридан, платформада маълумотларнинг хавфсизлигини таъминлаш тўрт даражада амалга оширилади.\nБугунги кунга келиб лойиҳанинг биринчи босқичи якунланди. Унга кўра, Банкда асосий манбалардан олинган барча маълумотларни тўплаш жараёни автоматлаштирилиб, уларни интеграция қилиш жараёни якунланди.\nКейинги босқичда платформанинг таҳлил қисми сунъий интеллект (Artificial intelligence – AI), машина ўрганиши (Machine learning – ML) ва катта маълумотлар (Big Data) каби янада илғор усул ҳамда технологиялар асосида кенгайтирилади. Натижада, нафақат анъанавий операцион ички ва ташқи тизимларнинг маълумотлари, балки оммавий доменлар ва ижтимоий тармоқлардан ҳам маълумотларни олиш имкони яратилади.\n– Ушбу платформанинг ишга тушиши билан Банк таҳлилий фаолиятини бирламчи ва тавсифловчи даражадан прогноз қилувчи даражага кўтаради. Бу эса бошқарув аппарати ва бизнес йўналишлар сунъий интеллект томонидан олдиндан тайёрланган ва ҳисоблаб чиқилган вариантларни қарор қабул қилиш жараёнига татбиқ эта олади, – дейди Ўзсаноатқурилишбанк Бошқарув раиси маслаҳатчиси Акмал Ҳамидов.\nШунингдек, маълумотлар омборининг мавжудлиги қуйидаги глобал стратегияларни амалга ошириш учун асос бўлиб хизмат қилади:\nҲисоботларни автоматлаштиради. DWH платформаси кўпгина ҳисоботларни олдиндан белгиланган стандарт шаблон бўйича автоматлаштиришга имкон беради. Бу эса, бизнес бўлинмаларнинг ҳисобот тайёрлаш билан боғлиқ ишларини қисқартиради ва асосий фаолияти учун сезиларли вақтни тежайди.\nМаълумотлар сифати ва ҳисоботлар тўғрилигини таъминлайди. DWH платформаси маълумотларни умумий ва стандарт форматларга ўтказиш функциясига эга. Маълумотлар ва ҳисоботларни стандартлаштириш банк бўлимларига ҳеч қандай тафовутсиз ўзаро таққосланадиган ва яхши шаклланган натижаларни олиш имконини беради.\nҲисоботлар мустақил тайёрланишига хизмат қилади. DWH платформаси оддий ходимларга ахборот технологиялари департаменти ёрдамисиз қўшимча манбаларни талаб қилмаган ҳолда ҳисоботларни яратишга имкон бериб, юқори иқтисодий самарадорлик касб этади.\nМухтасар айтганда, ривожланган бизнес таҳлили янада асослантирилган қарорларни қабул қилишга ёрдам беради. Бу, ўз навбатида, ҳар қандай бизнес соҳасида инвестицияларнинг юқори рентабеллиги ва рискларнинг паст даражада бўлишини таъминлайди.


Oxus Gold ширкати Ўзбекистон ҳукуматидан ўзига еткизилган 400 миллион долларлик зарарни қоплатишни сўраб Халқаро арбитраж судига расман мурожаат қилди. Бу сўровга¸ Ўзбекистон ва Британия ўртасида имзоланилган ўзаро сармояларни ҳимоялашга оид келишувнинг асос бўлгани айтилмоқда.\nOxus Gold эълон қилган баёнотга кўра, Ўзбекистонда олтин қазиб чиқариш билан шуғулланган Amantaytau Goldfields (AGF) қўшма корхонаси бўйича музокаралар муваффақиятсизликка учрагани боис Oxus Gold Ўзбекистон ҳукуматини халқаро маҳкамага тортишга мажбур бўлган.\n- Ширкат муаммони ҳал қилиш бўйича мулоқот ўтказишга ҳаракат қилди ва Ўзбекистон ҳукумати, жумладан, Ўзбекистон президентига учрашувлар ўтказишни бир неча марта расман таклиф қилди. Аммо Ўзбекистон ҳукумати шу пайтгача бу таклифларни беписанд қолдирди, - дейилади Oxus Gold ширкати эълон қилган баёнотда.


Хабарингиз бор, 24 август куни (Тошкентда 25 август тонгида) профессионал боксчимиз Шаҳрам Ғиёсов Мексикада навбатдаги жангини ўтказади. Мазкур баҳсда ҳамюртимизга собиқ жаҳон чемпиони, колумбиялик Дарлейс Перес рақиблик қилади.\nЖанг Калифорния штатининг Тюстин шаҳридаги Маркони автомобиллар музейи саройида бўлиб ўтади.\nЖорий йилнинг 28 фeвраль куни Халқ таълими вазирлиги ҳамда Кембриж Университетининг Cambridge Assessment International Education бренди остида фаолият юритувчи Имтиҳон Кенгаши ўртасида англашув меморандуми имзоланди. Бу ҳақда вазирлик матбуот хизмати хабар берди.\nБританиянинг етакчи нашрларидан бири The Guardian 2019 йилда дам олиш учун бориш лозим бўлган ҳудудлар рўйхатини тузиб чиқди.\nЎзбекистон солиққа тортиш рейтингида 64-ўринни банд этди\nЎзбекистон PwC ва Жаҳон банки ҳамкорлигида амалга оширилган 2019 йил солиққа тортиш рейтинги (Paying Taxes 2019) тадқиқотларида 64-ўринни эгаллади.\nТинчлик йўналишида Нобель мукофоти соҳиблари маълум бўлди\n2018 йилда тинчлик учун Нобель мукофоти конголик жарроҳ Денис Муквега ва ироқлик ҳуқуқ ҳимоячиси Надия Мурадга топширилди.\nЮк машинаси одамларни устига бостириб келди. Қурбонлар кўп\nДастлабки тахминларга кўра, ўша пайтда транспорт воситасининг тўхтатиш тизими ишламай қолган. Ҳодиса сабаблари ўрганилмоқда.\nАҚШнинг Колумбия университети ўқитувчиси наманганлик талабаларга дарс ўтмоқда\nАҚШнинг Колумбия университети эксперт-ўқитувчиси Бенжамин Аренстейн янги ўқув йилидан бошлаб бир йил давомида Наманган муҳандислик-технология институтида талабаларга инглиз тилидан дарс машғулотларни ўтказади.\nКолумбияда россиялик “ўргимчак одам” ушланди\nРус ўргимчак одами лақабини олган Павел Гогулан Медельин шаҳридаги 12 қаватли иншоотни забт этган пайтда ушланган.\nИкки тонна кокаин ушланди\nКоста-Рика чегарачилари томонидан мамлакат соҳилларидан 150 км. узоқликдаги Тинч океани сувларида қарийб икки тонна кокаинни олиб кетаётган кема ушланди.


16:51 / 28.12.2015\nРоссия президенти Владимир Путин Туркияга нисбатан махсус иқтисодий чораларни жорий этиш тўғрисидаги қарорга имзо чекди. Бу ҳақда 28 декабрь куни Кремль матбуот хизмати хабар қилди. Янги чекловлар фақатгина турк фирмалари эмас, балки Туркия фуқаролари назорат қиладиган ташкилотларга ҳам тааллуқли.\nБундан аввалроқ эса бош вазир ўринбосари Аркадий Дворкович Туркияга қарши санкциялар кенгайтирилиши ҳақида маълум қилган эди. Унинг қайд этишича, ҳукумат Туркия билан ҳамкорликда воз кечиш мақсадида эмас, фақатгина, нодўстона ҳаракатларга нисбатан муносиб жавоб бериш керак, деб ҳисоблайди.\nРоссия президенти Туркияга қарши махсус иқтисодий чоралар тўғрисидаги биринчи қарорни роппа-роса бир ой муқаддам – 28 ноябрда тасдиқлаган эди. Ушбу ҳужжатдан турк маҳсулотларининг алоҳида турларини Россияга олиб киришни тақиқлаш ёки чеклаш ўрин олган. Жумладан, турк экспортининг асосини ташкил этувчи мева ва сабзавотлар тақиқ остида тушган эди.\nҲужжатда 2016 йилнинг 1 январидан виза тартибининг кучга кириши, Россия ва Туркия ўртасидаги чартер рейсларининг тақиқланиши ҳам айтиб ўтилган.\nБу каби санкциялар 24 ноябрь куни турк авиацияси томонидан Сурия чегарасида Су-24 бомбардимончи самолёти уриб тушириши муносабати билан жорий этилмоқда.


Президент топшириғи: ходимлар дам олиш кунини...\n04.11.2019 15:05 0 11007\nИкки ҳафта олдин ўтинчиларни мисол келтириб «Яхши дам — меҳнатга ҳамдам» деган пост қолдиргандим. Унда кўпчиликнинг дарди баён этилган шекилли, пост 300 минг марта ўқилди ва 600 га яқин изоҳлар қолдирилди.\nИзоҳлар бир-биридан оғир, ўқиган саринг йиғлагинг келади. Биргина давлат ишида ишлайдиган ходимнинг турмуш ўртоғи «Ўғлим боғчада ўртоқларига "менинг дадам йўқ", дебди» дея изоҳ қолдирганининг ўзи бутун вазиятни рўй-рост кўрсатиб турибди.\nМана шундай муҳокамалар фонида, Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги Президент Шавкат Мирзиёев барча давлат органи раҳбарларига кечки мажлисбозликларга чек қўйиш, давлат хизматчилари, шу жумладан, раҳбарларнинг шанба куни 17:00 дан кейин ишхонада қолмасликлари, якшанба кунлари эса тўлиқ оила даврасида бўлишни назарда тутган ҳолда ишларни ташкил этиш билан боғлиқ аниқ кўрсатмалар бергани ҳақида 1 ноябрь куни хабар берди.\nВазирлик хабарида, ушбу топшириқ қачон ва қаерда берилганига аниқлик киритилмаган. Бундай деяётганимнинг сабаби бор, албатта.\nХотирамиз қисқа. Худди шунақа топшириқ ўтган йили август ойида ҳам берилганди.\nШунга ҳайрон бўлиб турибман, Президент шу кунларда яна бир бор аввалги топшириғини қуйи бўғиндаги ижрочиларга жиддийроқ қилиб қайтардимикин ёки вазирлик ўша ўтган йилги топшириқни яна бир бор эслатдимикин?\nАммо бошқа нарса ҳам қизиқ, Президентнинг аввалги топшириғи берилганига ҳам 1 йилдан кўпроқ вақт ўтган бўлсада, жойларда бу топшириқ ижроси деярли таъминланмади. Шанба-якшанба кунлари иш вақтида бирор жиддий сезиларли енгиллик бўлгани йўқ. Албатта айрим виждонли раҳбарларининг саъй-ҳаракатлари туфайли ходимлари нормал меҳнат шароитларига амал қилаётган ташкилотларни ҳисобга олмаганда.\nХодимларини ҳақ тўланмайдиган ортиқча иш вақтида иш жойида бўлишни талаб этадиган, дам олиш кунлари ҳам ишга чиқишга кўрсатма берадиган, ходимларига ўз вақтида меҳнат таътили бермасдан, худди роботдек ишлатадиган раҳбарларни ҳеч қанақасига оқлай олмайман, узр. Ватанпарварликни рўкач қилиб, «дам олмасдан ишласак юртимиз ривожланиб кетади», деган асоссиз важлар билан ходимларини, юқоридагиларни ва ўзларини алдайдиган мутасаддилар балки мамлакатимизнинг ривожланишини ортга тортаётгандир, ким билсин...\nМайли, кўрайликчи, вазирликнинг кутилмаганда бундай расмий хабар бериши бежизга эмасдир балки. Ижтимоий тармоқларда айрим давлат ташкилоти раҳбарлари ва ходимларининг дам олиш кунини оиласи даврасида ўтказаётгани ҳақида пост қолдираётгани ҳам бежизга эмасдир балки. Балки Шавкат Мирзиёевнинг 1 йил олдинги ушбу топшириғини яқинда кадрлар масаласи бўйича Президент маслаҳатчиси лавозимига тайинланган ва замонавий дунёқарашга эга бўлган Шерзод Кудбиев жиддий назоратга олишни бошлагандир, ким билсин...\nЯшасак кўраверамиз, яхши янгиликлардан умидвормиз...\nоила мажлис иш Президент топшириғи дам олиш куни\nҲодиса 07/05, 15:49\nБухорода 70 ёшли аёл ўғлининг ўлими учун келинидан қасд олди


Фарзандсизлик – инсон қалбининг энг оғир нуқтаси, дил ҳароратининг совуқ нафаси. Бу ҳақда кўплаб асарлар битилган, достон-у шеърлар ёзилган. Аммо адиб Тоғай Муроднинг «Ойдинда юрган одамлар» қиссасида тирноққа зор икки ошиқнинг дил туғёнлари ўзгача тасвирланган. Бу оғир дард юракка яқин самимий сўзларда, муҳаббатга лиммо-лим ҳисларда акс этади.\nАсар қаҳрамонлари Қоплонбек ва Оймомо чин маънода севгисини оқ орзуларга белаган инсонлар, ойдин оқшомлар уларнинг дил фарёдларига гувоҳ, покиза қалблари дилозор кимсалар дастидан маҳзун... Асарда фақатгина фарзанд йўлларига зор жуфтликнинг дил фарёди куйланмайди, балки қаҳрамонлар бизга оилага, севган ёрига садоқатли, ҳаёт синовларига сабр-бардошли бўлиш, инсонларнинг озорига қарши турмоқ учун оила эгаларининг бир-бирига таянч экани ҳақида сабоқ беради.\nАсарнинг бошланишиёқ, бизга аёлнинг турмуш ўртоғи олдидаги вазифаси, унга муомаласидан сўзлайди. Онамиз (адиб қаҳрамонларини ҳурмат билан аввалда «отамиз», «онамиз» деб, ёшлари улғайгач эъзоз билан «бобомиз», «момомиз» деб қаламга олади) отамизга бирор марта ҳам исми билан мурожаат қилмайди. Бу шарқона лутф намунаси, чин ўзбек аёлига хос иффат демакдир. Оиланинг ками фарзанд билан тўлиши, уй боланинг қўнғироқдек кулгиси билан янада файзга эниши бор гап. Шунинг учун, Отамиз ва Онамиз гўзал орзулар оғушида, юлдузли осмон остида Аллоҳдан фарзанд тилайдилар. Фарзанд умидида кунни тунга, ойни йилларга улаган Қоплонбек ва Оймомо сочларига оқ оралай бошлаганини ҳам сезмай қолишади. Ҳа, улар бир йил эмас, ўн йил эмас, бутун умр сабр билан гўдак овозига муштоқ бўлиб ўтишади. Бормаган табиби, кўрсатмаган дўхтири қолмагач, сабр косаси тўлган Қоплонбекнинг ота-онаси ажрашишни, бошқага уйланиши кераклигини қатъий талаб қилишади. Ота-она қистовидан «Бир ўйлаб кўрайин» дея қутилган ўғил ўйловининг ҳам охири кўринмайди.\nОтамиз ва Онамиз умидини узмай яшашда давом этишади, далага чиқади, меҳнат қилади. Ҳатто бир куни ишга кечикиб борганида бригадирдан «Сизларнинг йиғлаб қоладиган болаларинг бўлмаса уйда, нега бунча кеч келдинглар» деган куракда турмайдиган, дил озорига минг бир дард қўшадиган сўзлар эшитади. Қисмат бу икки пок қалбга оғриқли зарбалар беришдан толмайди.\nЁзувчи асарда қаҳрамонларнинг монологларини ҳам китобхон қалбига ҳарорат берувчи, кўзларига ёш сиздиргувчи сатрлар билан сийлайди. Айниқса, Отамизнинг Худога ҳам гина-кудуратли, ҳам ёлворувчи оҳангда айтган сўзлари ҳар қандай ўқувчи ичини бир тимдалаб ўтиши шубҳасиз: «Бандаларинг динидан қайтди, бандаларинг Худосидан қайтди, бандаларинг имонидан қайтди! Сен айнан ана шу бандаларингни зурриётли қилиб яратдинг, эй Худо!.. Мен ёлғиз Худони дедим! Шундай экан, бир содиқ бандангни бунчалар хўрлама-да, эй Худо! Бир содиқ бандангни бунчалар оёқости қилма-да, эй Худо! Ҳар не қилсанг қил, пушти камарли қил-да, эй Худо!..»\n«Юракни яширса бўлади. Боиси, юрак кўринмайди. Юрак жамики дардларни пинҳон тутади. Аммо кўзларни яшириб бўлмайди. Кўзлар ўзини ўзи фош этади» дейди ёзувчи. Қоплонбек ва Оймомо бир-биридан дардини, дил сўзини қанча яширишга уринмасин, уларнинг кўзларидан, қароқларидан ичига ютиб юрмиш дардлари балқиб туради.\n«Табиат аёлни фарзанд учун яратади». Лекин табиат Онамизга айирмачилик қилади, адолатсизлик қилади, у Онамизни фарзанд кулгисидан мосуво қилади. Онамиз фарзандни туш кўриб, кўзларини юмиб, қалбан суйиб қучади, тушидаги қизалоғининг сочларини силайди, армонга айланган Хушвақтининг бешигини тебратиб, унга алла айтади. Онамиз сочининг учидан тирноғи қадар меҳрга беланади, нурга чулғанади. Лекин меҳрга муштоқ фарзанд, аллага ором олгучи гўдак қани?! Момомизни тунлари ўз фарзандининг йиғиси эмас, қўшни аёлнинг боласи уйқусидан уйғотади, бегона гўдак унинг оқ ойдинларни орзулаган тушидан мосуво қилади...\nОймомо бир куни ўша тушидан айирган қизалоққа қараб «Биғ-биғ қилмаганингда... қизимнинг отини билиб олар эдим...» дея тикилади. Бешикда ётган гўдакни эркалаб, бешикка яқин боради... гўдак исини туяди, майин овоз ила алла айта бошлайди. Шунда Онамизнинг кўкракларига игна санчилгандай бўлади ва ҳушидан кетади. Онамиз кўкрагига... сут келади. Ҳушига келгач, дардга ҳамроҳи, турмуш ўртоғини кўриб, юзларига табассум югуради ва кўзларини юмади. Отамиз Онамиздан рози-ризолик олиш учун «Мендан рози бўл, момоси, кўзингни оч» дейдилар. Онамиз зўрға бошларини қимирлатиб, кўзларини юмадилар... бу онамизнинг сўнгги нигоҳлари бўлади. Отамиз ўкириб йиғлайдилар...\nАсар шу тахлит сабрга йўғрилган қалбнинг ҳаёт билан видолашиши, Қоплонбекнинг ёнида бир умр тиргаги бўлган, қувончига шериги, дардига малҳами бўлган ёридан айрилиши билан тугайди...\nАёл бамисли сабри метиндек мустаҳкам зот, қалби олча япроғида омонат турган томчи каби нозик. Унинг меҳрга тўла қалби гўдакка ошиқ, қувончи фарзанд дийдори билан чамбарчас. Аёлнинг кўнгли тинч бўлиши учун фарзанди саломат бўлса, шунинг ўзи дунёларга тенг. Уни фарзанддан айирмоқ эса аёлнинг қаддини букмоқ учун кифоя. «Аёл фарзанд учун яралган» деган эди шоир. Аёлни хилқат қилиб яратган Яратувчи унинг тинчини фақатгина фарзанд йиғиси билан ўғирласин экан. Токи гўдак кулгисидан сармаст бўлиб юрсин Момо Ҳаводан мерос аёл!\n🕔10:33, 03.07.2020 ✔118\n🕔10:32, 03.07.2020 ✔119\n🕔12:50, 26.06.2020 ✔236\n✔ 118 🕔 10:33, 03.07.2020\n✔ 119 🕔 10:32, 03.07.2020\n✔ 236 🕔 12:50, 26.06.2020\n✔ 231 🕔 12:49, 26.06.2020


30034 Ўқиш режими + -\nHILOLNASHR БИШКЕКДАГИ КЎРГАЗМАДА ИШТРОК ЭТЯПТИ\nembedhttpsyoutu.berkZ2f1u2SRAembed Бугун мен сизларга енгил ва осон сармоя ҳақида гапириб бераман. Уни кўтариш мусулмонга қийинчилик туғдирмайди. Бу сармоя унга кўп давоми...\n04:30 / 21.12.2018 1761\nҚуръонни ёд олишда болажонларга кўмак\nАзиз онажонлар Биз сизларга фарзандингизни Қуръони Каримни ёд олишида рағбатини ошириш учун қизиқарли сурат тақдим қилмоқчимиз. Фарзандингизга юрак суратини давоми...\n09:26 / 28.02.2017 5510\n09:32 / 10.01.2016 3138\nРамазоннинг охирги ўн кунлигидамиз. Мен учун ҳозир бу ойни қандай ўтказаётганим ҳақида ўйлаб кўришнинг айни пайти. Дўстларимдан бири Рамазонда ўзингни руҳан давоми...\n02:49 / 28.05.2019 918