BP: Ўзбекистонда тасдиқланган нефть захираси 0,1 млрд. тоннани ташкил этади\nТошкент, Ўзбекистон (UzDaily.uz) -- 2015-йил якунларига кўра, Ўзбекистонда тасдиқланган нефть захираси 0,1 млрд. тонна(0,6 млрд. баррель)ни ташкил этади. Бу ҳақда британиянинг British Petroleum (BP) дунё энергетикаси бўйича тайёрланган ҳисоботида хаба беради.\nҲисоботда келтирилишича, Ўзбекистоннинг табиий газ захиралари 1,1 трлн. кубометрни ташкил қилган.\nЎзбекистоннинг тасдиқланган нефть ва газ захиралари 2014-йил билан солиштирганда сақланиб қолинган.\nBPнинг маълумотларига кўра, Ўзбекистон 2015-йилда нефть қазиб олишни 3,1% га - 3 млн. тонн нефтгача камайтирди. Компаниянинг қайд этишича, Ўзбекистон кунига ўртача 64 минг. баррель нефть (2014-йилга қараганда 3,1% кам) қазиб олган.\nBPнинг қайд этишича, Ўзбекистонда 2015-йилда 57,7 млрд. куб метр газ қазиб олинган, бу 2014-йилга қараганда 0,8% кўпроқ (57,3 млрд. куб метр газ)дир.


Биз сени соғинамиз, Ана!\n29 декабрь, 2016, 10:20\nСербиялик машҳур теннисчи Ана Иванович профессионал теннисчилик фаолиятини якунлаганини эълон қилди.\n- Мен профессионал теннисчилик фаолиятимни якунладим, - дейди Ана Иванович. - Оддий қиз учун мен теннисда қўлга киритган натижаларим афсонадай туюлади. 2008 йили "Ролан Гаррос"да ғолиб чиқиб, жаҳон рейтингида биринчи ўринга кўтарилдим. Аёллар теннис уюшмасининг 15 та мусобақасида бош совринга эга чиқдим. Беш маротаба Федерацияси кубоги финалида ўйнадим. Фаолиятим давомида ўзим ўйламаган натижаларга эришдим. Бироқ, спортда жисмоний ҳолат муҳим омил саналади. Кетма-кет жароҳатлар туфайли юқори савияда ўйнай олмаяпман. Демак. менинг даврим ўтди. Энди мен илгари менга ёрдам берган инсонларга кўмаклашаман.\nАна Ивановични кўпчилик замонавмизнинг энг гўзал теннисчиси деб ҳисоблайди. Сербиялик спортчи фаолияти давомида Голливуд киноиндустрияси вакиллари томонидан бир неча маротаба кинода суратга тушиш учун таклиф ҳам олган.\nШу йилнинг ёзида Ана Иванович "Манчестер Юнайтед" футболчиси Бастиан Швайнштайгер билан турмуш қурди.\nАёллар теннис уюшмаси раҳбари Стив Саймон мусобақаларда Ананинг йўқлиги билинишини ва уни ҳамма соғиниб қолишини айтди.


Бош саҳифаЯнгиликларUzAutoMotors Хоразмдаги янги пресс-мажмуани ишга туширди. У йилига 20,5 миллион долларлик импорт ўрнини босади\n“UzAuto Motors” АЖ Хоразм вилояти Питнак шаҳрида янги пресс-мажмуаси очилганини маълум қилди. 1,06 гектар майдонда ишлаб чиқарилган маҳсулот, максимал қувватга эришгандан сўнг, Ўзбекистонда талаб юуқори бўлган Chevrolet Damas ва Labo моделлари учун ҳар йили 12 минг тонна металл листдан 7 миллион турли штамплаш кузов қисмларини ишлаб чиқаради.\nПрезидент Шавкат Мирзиёевнинг 2020 йил декабрида Хоразм вилоятига ташрифи чоғидаги топшириғи, шунингдек, Ўзбекистон Республикаси Президентининг “Бошқарувни янада такомиллаштириш ва ривожланишни жадаллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги қарорига мувофиқ амалга оширилган лойиҳа 2017-2021 йилларда автомобилсозлик саноати Chevrolet Damas учун 114 қисм ва Labo учун 152 та эҳтиёт қисмлар етказиб бериб, йиллик импорт ҳажмини 20 миллион АҚШ долларидан зиёдга камайтиради. Шу билан, Damas-ни маҳаллийлаштириш даражаси 31% дан 45% гача, Labo эса 11% дан 45% гача кўпайтирилиши айтилмоқда.\n“Ўзавтосаноат” АЖ бошқаруви раиси Шавкат Умурзоқов лойиҳа ҳақида қуйидаги фикрларни билдирди:\n“Ушбу лойиҳанинг бошланиши автомобилсозлик саноатининг барқарор ўсиши ва ривожланишини таъминлаш нуқтаи назаридан республикани иқтисодий ривожлантириш стратегиясига тўлиқ мос келади. Гап нафақат замонавий технологияларни жорий этиш, балки юзлаб юқори малакали иш ўринларини яратиш ва айнан қаерда уларга зудлик билан эҳтиёж борлиги ҳақида кетмоқда. Ҳудуддаги аҳолининг умумий фаровонлигини ҳисобга олган ҳолда, 30 га яқин ходим “Темир дафтар”дан, “Ёшлар дафтари”дан юздан ортиқ ёшлар вакиллари иш билан таъминланди. Бизнеснинг ижтимоий таркибий қисми биз учун рентабеллик ва самарадорлик билан бирга ҳар доим ҳам устувор йўналиш бўлиб келган ва шундай бўлиб қолмоқда, шунинг учун янги ишлаб чиқариш маҳаллий бюджетга солиқ тушумларини 12 миллиард сўмга оширишини, бу эса ҳудудни ривожлантиришга аниқ ҳисса қўшишини таъкидлашни муҳим деб биламан.” – деди Шавкат Умурзоқов\nЭкспорт дастурига эътибор қаратсак, янги мажмуанинг ишга туширилиши “UzAuto Motors” АЖ Хоразм филиали маҳсулотларини экспорт қилиш ҳажмини 50 фоизга ошириш имконини беради. Агар 2020 йилда Damas ва Labo автомобиллари 7 миллион АҚШ доллари миқдорида экспорт қилинган бўлса, 2021 йилда бу кўрсаткич 10 миллион АҚШ долларидан ошиши ва 2022 йилда 15 миллион АҚШ долларига етказилиши режалаштирилган.\n“UzAuto Motors” филиали ҳудудида жойлашган янги ноёб пресс-цех ҳудуднинг ривожланган инфратузилмасига жуда мос келади. Вилоят марказининг шаҳар йўлларига ва шаҳарлараро йўналишларга чиқишдан ташқари, завод ўзининг темир йўл линиясига эга, бу эса логистика харажатларини минималлаштиради. Бироқ, лойиҳанинг асосий мақсади, албатта, тайёр маҳсулот нархини пасайтириш орқали рақобатбардошликни оширишдир. Ушбу дастгоҳда Damas ва Labo учун 266 бутловчи қисмлар ишлаб чиқарилади, бу уларнинг локализациясини дарҳол 25% га оширади”, – дея таъкидлади UzAutoMotors бош директори Рустам Ражабов.\nАгар 2018 йилда Хоразм вилоятидаги UzAuto Motors заводининг ишлаб чиқариш қувватини йилига 40 тадан 70 мингтагача оширилган бўлса, 2022 йилда бу кўрсаткични 100 мингтага етказиш режалаштирилган. Тайёр маҳсулот таннархи 4,9 триллион сўмдан 6,6 триллион сўмгача ўсади, натижада бюджетга 1,3 триллион сўм келиб тушади.\nТаъкидланишича, лойиҳага жами сармоялар “UzAuto Motors” АЖнинг ўз маблағлари ҳисобидан ажратилган 48 миллион АҚШ долларини ташкил этди. Шу билан бирга, йиллик ишлаб чиқариш ҳажми 40 миллион АҚШ доллар даражасида режалаштирилган ва соф фойда 13 миллион АҚШ долларини ташкил этади.


АББОСИЙЛАРНИНГ МУҲИМ ВАЗИФАСИ. Аббосийларнинг давлат ичида низолар чиқаришга, ҳокимлар обрўйини тўкишга, қимматчиликка, араблар билан мусулмонлар, яъни маволилар орасида жанжалларга олиб келган бузғунчилик тарғиботи – барчаси жам бўлиб уларнинг ҳокимият тепасига чиқишини тезлаштирарди. Умавийлар ҳам уларни ҳайратда қолдириб, ҳатто ўзларининг мунтазам қўшинларини сақлаб туриш тўғрисида ҳам қайғурмадилар. Шуларнинг ҳаммасини ҳисобга олган аббосийлар ўзлари бундай хато ва нуқсонларга йўл қўймасликка ҳаракат қилишлари натижасида юз эллик йил мобайнида анча-мунча нарсага эришдилар. Бу араб маданиятини тиклаш, араб тилини шу даврда оламшумул аҳамиятга эга бўлган тил даражасига кўтаришдек улуғ ишни амалга оширган ўша буюк аббосийлар асри бўлди.\nИСЛОМ ДУНЁСИ (750 йил). Араб дунёси тарихига бироз саёҳат қилиш ўша давр вазиятини аниқлашни енгиллаштиради. Мадина ва Макка сиёсатдан узоқлашиб, фан ва маданият масканларига айландилар. Исломнинг ана шу азалий масканларига қайтиб келган кишилар боғ-роғли кошоналар қуриб, ўзларига хос турмуш тарзини қарор топтира бошладилар. Дамашқ мусулмонларнинг йирик шаҳарларидан бири ҳисобланарди, Фустат ва Кайравон ҳукуматнинг муҳим қароргоҳларига айланди. Куфа ва Басра бўлса, аллақачон сиёсий ҳамда маданий аҳамияти билан эътиборни ўзларига тортган эдилар. Араблар чанқоқлик билан юнонлар, ҳиндлар, форслар ва шомликларнинг илмий хазинаси мағзини чақа бошладилар. Уларнинг саъй–ҳаракатлари туфайли илм ва маърифатнинг барча соҳалари барқ уриб ривожланди. Айни шу пайтда улар биринчи бўлиб форслар ҳамда византияликларнинг бошқариш тузумига фуқаролар маъмуриятини жорий этдилар ва ўз турмуш шароитларини эҳтиёжларига мувофиқлаштирдилар. Арабларнинг бундай тартиб-қоидалари Ислом дунёсининг мўмин бандалари – барча мусулмонлар орасида кенг ёйилди; уларнинг бундай таомиллари ўрганилиб, барча мусулмонларнинг умумий бахт-саодати учун аҳамияти хусусида мушоҳада юритиладиган бўлди. Бу ерда бир ярим аср ҳукм сурганчалик якдиллик бошқа ҳеч қачон ва ҳеч қаерда кузатилмаган.\nИЛК АББОСИЙЛАР. АС-САФФАҲ (750-754 йиллар). Умавийлардан аббосийларга буюк империя мерос қолди, унга фақат Испания ва Ал-Мағриб кирмас эди. Араблар турмуши ҳали жуда оддий, Исломга интилиш эса кучли эди, ҳеч ким истилочиликдан, ҳукмдорликдан, обрўли лавозимлар ва ижодий меҳнатдан, шон-шуҳратдан безиб улгурмаганди. Буюк умавийлар тайёрлаб кетган ана шу заминда аббосийлар янада юксакроқ марраларга эришишлари мумкин эди. Улар айни шу йўлдан бордилар. Қонхўр киши бўлган биринчи халифа Ас-Саффаҳ «Умавийлар ўзларига насиб қилган ҳамма нарсага муносибдирлар, аммо менинг қилмишим фахрланишга арзимайди», деб тан олиш билан ўзини оқларди. «Қонхўр» тахаллуси ҳеч кимга шон-шуҳрат келтирмаслиги аниқ. Лекин унга ўз мавқеини сақлаб қолиш учун қатъий чоралар кўришга тўғри келди, чунки подшоҳлигининг дастлабки пайтиданоқ кўплаб қўзғолонлар кўтарилиб турдики, уларни буюк ҳазрат Алига ва у кишининг ўғиллари Ҳасан ва Ҳусайнга ҳамда Зиёд, унинг ўғли Убайдуллоҳ, Ҳажжож ибн Юсуф ва Ал-Касрий сингари кейинроқ ўтган ҳокимларга эътиқоди баланд эди. Улар яхши ҳукумат қандай бўлишини билишарди. Аббосийлар тарғиботининг имкониятларини тушунганликлари боис кўп марталаб махфий ҳаракатлар уюштирдилар. Шу сабабдан ҳам Ас-Саффаҳ ўзига тескаричиларни темир қўл билан босиб турарди. Шунчаки салобатли кўриниш учун у кишилар олдида ўзини муқаддас қилиб кўрсатар, Ислом халифаси сифатида жума намозига Пайғамбар алайҳиссалом тўнларини кийиб бошчилик қиларди. Атрофини олим кишилар билан қуршаб, аббосийлар Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам қабилаларининг вакиллари эканлигига халойиқни ишонтиришга бутун куч-ғайратини сарфларди. Бундан равшан кўриниб турибдики, ҳозиргача халқнинг энг яхши оддий вакили бўлишдан кўра Пайғамбар алайҳиссалом авлодларига мансубликка алоҳида ва катта аҳамият бериб келинган. Халифалар Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламнинг вакилларигина эмас, балки Аллоҳ таолонинг ҳам сояси деб ҳисобланардилар. Тезда улар, ҳатто, яратган Эгам «тайинлаб қўйган» кишиларга айланиб қолдилар. Янги халифани сайлашни ҳеч ким хаёлига келтирмасди. Халифалик меросга айланди. Бундай ҳолат ҳазрат Али ворислари бўлган шиаларга, яъни у киши номлари билан боғлиқ гуруҳга жуда катта куч-қувват бағишлади. Уларнинг тасдиқлашларича, модомики халифалик ҳуқуқий иш экан, бундай ҳуқуққа у кишининг ўғиллари Ҳасан ва Ҳусайн қиёфаларидаги авлодларидан бошқа ҳеч ким эга бўла олмайди. Шу боисдан у кишининг насллари янада кўпроқ ҳуқуқлидирлар, дейишарди улар ўз фикрларини асослаган бўлиб. Бундай ғоя кейинчалик Исломнинг парчаланиб кетишига хизмат қилди.\nМАНСУР (754-755 йиллар). ҚЎЗҒОЛОНЛАР. Ас-Саффаҳ қисқа умр кўрди, унинг ўрнига анча қобилиятли, лекин шафқатсизлик ва қайсарликда ундан қолишмайдиган укаси Абужаъфар келди. Кейинчалик Мансур номини олган Абужаъфар аббосийлар давлатининг ҳақиқий асосчиси бўлди. Подшоҳлигининг дастлабки давридаёқ у кўп сонли исёнлар билан тўқнашди. Уларнинг бири Заб дарёси яқинида Марвон II ни таслим қилиб, Шомни эгаллаган ва барча умавийларни қириб ташлаган амакиси додхоҳ Абдуллоҳнинг чиқиши эди. Ас-Саффаҳ вафот қилганида Абдуллоҳ «Навбатдаги халифа мен бўламан», деб ўйлаган эди. Бу вазифага Абужаъфар тайинлангач, у Қуфага қўшин тортди. Абужаъфар унга қарши бошқа бир додхоҳни – машҳур Абумуслимни юборди. Абдуллоҳ кучлари 754 йили Нисибин яқинида тор-мор келтирилиб, унинг ўзи қамоқда жон берди. Бошқа аббосий додхоҳ Абумуслим эса энди қудратли шахсга айланган эди. У Хуросон ҳокими бўлиб, ҳарбий ҳукмдорлик йўлини тутди. Бу Абужаъфарни хушёр торттирди. Абумуслимнинг ярим қарамлик ҳолати уни қўзғолонга бошласа керак, деб қўрқарди у. Абумуслим ҳаддидан оша бошлагани ҳам эҳтимолдан холи эмасди. Абужаъфар йўллаган номасида уни сотқинликда айблади. Абумуслим қўйилган айбни рад қилди, лекин текшириб кўрганларида, сири фош бўлди. Бироқ уни ўз лавозимида қолдирдилар. Энди Абужаъфар олдида иккита муаммо кўндаланг турарди. Ҳазрат Али муридлари ўз ниятларидан қайтмаган. Имом Ҳасаннинг Иброҳим ва Муҳаммад исмли иккита неваралари Мадинада қўзғолон кўтардилар. Ҳижоз ва Ироқ шиалари ҳам қўшилган бу қўзғолонлар бостирилди. Хуросонда Абумуслим тарафдорлари бош кўтариб чиқишган эди, Абужаъфар уларни ҳам яксон қилди. Ислом дунёсида бош бўлгач, у Мансур (Музаффар) номини олиб, ўз маъмуриятини мустаҳкамлашга, қўшинларини самарали «муқаддас уруш»лар олиб бориши учун шайлашга киришди.\nМУҚАДДАС УРУШЛАР. Мансур тахтга мингани ҳамоноқ Кичик Осиёда аббосийлар ва византияликларнинг алоҳида давлатлари ўртасида адоқсиз урушлар бошланиб кетди. Византияликлар ҳам, аббосийлар ҳам беихтиёр Кичик Осиё шарқий овруполиклар билан ғарбий осиёликлар учун асрлар бўйи анъанавий жанг майдони бўлиб келганига асосланиб иш кўрдилар. Бу ерлар учун юнонлар билан форслар ҳам курашишди. Византияликлар ва сосонийлар эса шу минтақада икки йил олишдилар. Кейинроқ византияликлар ва аббосийлар бошқа йўсинда, яъни насронийларнинг мусулмонларга қарши кураши шиори билан шарқда ҳамда ғарбда жангни давом эттирдилар. Мусулмонлар бир-бирларини бўғизлаётганликларини кўриб турган византияликлар ғанимат фурсатни бой бермай, чегара томон интилдилар. Бундай ҳолатга узоқ вақт тоқат қилиб туролмаган Мансур византияликларга қарши қўшин юборди. Шунгача насронийлар Арманистондаги Малатяҳ қалъасини, Галиъиядаги Массишоҳни эгаллаб улгургандилар. Лекин мусулмонлар уларни орқага қайтаришга муваффақ бўлдилар. Шу билан аббосийларнинг қўшинлари ҳам йўлга чиқишди. Шимолга юборилган ҳарбий кучлар Кавказга кириб бориб, Табаристонни истило қилдилар. Каспий соҳили бўйлаб анча ичкарилаб бордилар. Шарқий қўшинлар Қандаҳорни забт этишгач, Ҳайбар довонигача етдилар. Бир неча йилдан кейин мусулмонлар ҳозирги Покистоннинг шимоли-ғарбий чегарасида жойлашган вилоятлар орқали Ҳиндистонга кириб боришди. Улар ҳатто Каспий водийсида ҳозир бўлдилар.\nБАҒДОДГА АСОС СОЛИНИШИ (762йил). Ички рақибларни бостирган Мансур бутун диққатини ташқи душманларга қаратди. Халифаликда осойишталик ва тартиб-интизом барқарор бўлди. Савдо-сотиқ авж олиб, хазина тўла бошлади. Энди бошқа нарсаларга ҳам эътибор бериладиган вақт келганди. Мансур 762 йили Дажла дарёси соҳилида янги шаҳарга асос солиб, унга Бағдод номини берди. Юз минглаб усталар, бинокорлар, дурадгорлар, пардозчилар доира шаклидаги бу шаҳар қурилишида меҳнат қилдилар. Шаҳар уч қаторли қалъа деворлари билан ўралган бўлиб, марказида халифа саройи ва унинг қўшимча иморатлари жойлашди. Улар устида қабулхона (девони омм)нинг баландлиги 130 фут бўлган гумбаз бўй чўзганди. Бағдод жуда катта шаҳарга айланиб, 500 йил мобайнида шарқнинг маданий маркази сифатида савлат тўкиб турди.\nБАРМОҚИЙЛАР. Тўрттала халифа ҳукмронлик қилган даврда маълум хизмати синган оила Мансур тахтда эканлигида ҳокимият тепасига чиқди. Бу Холид ибн Бармоқ бошчилигидаги бармоқийлар оиласи эди. Холид вазирликка тайинланди, унинг авлодлари ҳам навбатдаги халифалар саройида шундай лавозимларни эгаллаб турдилар. Оила аъзоларининг барчаси истеъдодли кишилар бўлганлигидан секин-аста жуда бадавлат ва қудратли арбоблар бўлиб етишдилар. Улар адабиёт ва санъатнинг катта ҳомийлари бўлишлари билан бирга кўзга кўринган зоҳидлар сифатида ҳам машҳур эдилар. Буюк Хорун ар-Рашиднинг вазири бўлган Жаъфар ал-Бармоқий араб кечаларига бағишланган эртакларда улуғ шахс сифатида тасвирланган.\nБИДЪАТЧИЛИК. Мансур ҳукмдорлиги шу даврда юзага келган кўплаб бидъатлар билан ҳам диққатга сазовордир. Қадимий ва теран илдизларга эга бўлган бу диний ҳаракатлар Исломгача бўлган даврдаги бидъатчилик ибодатларига бориб тақаларди. 776 йили Абумуслимнинг давомчиси буюк доҳий сифатида майдонга чиқди. Юзига ниқоб кийганлигидан Муқанна ёки «ниқобланган» номига эга бўлган бу киши Хуросон вилоятини босиб олгач, маҳаллий исёнчиларнинг арабларга қарши ҳаракатига сабаб бўлди. Эрон шимолида хорижийлар кўтарилиши юз берди. Журжонда Маздакнинг маслакдошлари – маздакийлар уйғонаётганликларидан далолат берарди. Исломга моҳияти билан зид бўлган бу ҳаракатлар Мансур томонидан шафқатсизларча бостирилди.\nМАНСУР ИМПЕРИЯ АСОСЧИСИ. Мансур 21 йил подшоҳлик қилиб, 775 йили вафот этди. Унинг феъл-атворида нохуш жиҳатлар ҳам оз эмасди: у қўпол ва кекчи, шунингдек, иродаси мустаҳкам, зийрак киши эди. У Ислом халифаси бўлишдек юксак мақсадни кўзлаб, ўз ҳаётини шунга бағишлади. У кайфу сафо изламасди, лекин кишилар кўзида ўзини форсларнинг Хисравидан кам тутмаса ҳам, аслида илгариги мусулмонларга хос оддий ҳаёт кечирарди. Бироқ вақти келиб, аббосийлар дабдабабозликда дунёдаги барча ҳокими мутлақларни ортда қолдириб кетдилар.\nМАҲДИЙ (755-785 йиллар). Мансурдан кейин унинг ўғли Маҳдийга навбат етди. Холид ибн Бармоқнинг ўғли унга вазирлик қилди. Маҳдий Кичик Осиёда олиб борган урушлари билан машҳур бўлди. Византияликлар ўн беш йилча тинч турдилар. Улар Кичик Осиё томон юриш бошлашлари билан Маҳдий ҳам тезда муносабат билдирди. У ўз ўғли Хорун (бўлғуси Хорун ар-Рашид)ни қўшинларга бош қилиб жиҳод урушига йўллади. Хорун машҳур лашкарбоши сифатида отасининг ишончини оқлаб, византияликларни ҳар томонлама мағлуб қилиб, уларни Мармар денгизигача қувиб борди. Ўша пайтда Византия империясини император Ирене хоним бошқарарди. У сулҳ сўрагач, Ислом халифасига ҳар йили 8000 динор ҳажмида тўлаб туриш шарти билан битим тузилди. Худди ўша тадбирлар натижасига кўра, Хорунга Ар-Рашид, яъни «қатъиятли» унвони берилди.\nМАҲДИЙ ЮТУҚЛАРИ. Мансур Бағдодни барпо этиб кетди. Маҳдий эса унга одил кишиларни кўчириб келтирди. У рассомлар, ёзувчилар, мутафаккирлар, файласуфларни ўта олийжаноблик ва сахийлик билан ёқларди. Унинг подшоҳлик чоғида ақлий фаоллик бобида жуда катта юксалиш кузатилди. Шунингдек, йўллар созланди, савдо-сотиқ ишлари авж олдирилди. Бунинг шарофатидан Бағдодга ташриф буюрувчилар ҳам кўпая борди. Ҳар жиҳатдан қараганда Маҳдийнинг подшоҳлик даври қисқа, аммо жуда муҳим бўлди, зеро бу ҳаётий аҳамияти катта бўлган воқеалар палласи эди. Маҳдий кўнгилчан ҳукмдор бўлса ҳам, қуруқ сафсатани ёқтирмасди. Ибн Абдул Қуддус исмли аллақандай бир шайх ниқобланган шаклда зардуштийлар илмини тарғиб қилиб юрганлигини билиб қолганида, дарҳол уни ҳибсга олиб, сўнгра эса бидъатчи («зиндик»), деб эълон қилди. Бу чора ҳамма жойда ўзгача фикрлашга чек қўйди.\nХОРУН АР-РАШИД (789-809 йиллар). Маҳдийдан кейин унинг валиаҳди Мусо ал-Ҳодий подшоҳ бўлди. Лекин у ота бир, она бошқа укаси Хорунни ўзига рақиб деб биларди. Ҳар иккаласининг оналари ўзаро бир-бирига ашаддий душманликни шу даражага етказдиларки, натижада Ал-Ҳодий ўлдирилди. Шу тариқа Хоруннинг битта ўзи меросхўр бўлиб қолиб, халифаликда аббосийларнинг энг таниқли вакилига айланди. Унинг 23 йиллик подшоҳлигида амалга оширган ишлари Исломга шон-шуҳрат келтирди. Бутун Ғарб ва Шарқ қироллари уни Ислом халифаси сифатида эътироф этдилар. У Хитой императори билан ҳам мухтор вакиллар алмашиб турди. Тўққиз марта Маккага ҳажга борган бўлса-да, жуда кўп саёҳат қилар, тўлақонли ҳаёт кечириб, ҳеч қандай лаззатдан ўзини тиймас эди. Унинг номи Оврупо мамлакатлари ёзувчиларининг асарларида ҳамда Хорун ар-Рашиднинг қудрати ва улуғворлиги, араб маданиятининг шон-шуҳрати тўғрисида тасаввур берувчи «Минг бир кеча» туркумидаги эртакларда кўплаб марта тилга олинади.\nКИЧИК ОСИЁДАГИ УРУШ. Аста-секин барча мусулмон мамлакатларига ёйила борган осойишталик ва тартиб-интизом туфайли Хорун салтанатининг улуғворлиги янада ошиб кетди. Албатта, византияликлар билан уруш давом этарди, лекин буни ҳисобга олмаса ҳам бўларди. Чунки византияликлар ҳар бир подшоҳ билан бир ёки бир қанча марта урушиб чиққан эдилар. Илгаригидек уруш ташаббуси сулҳга хиёнат қилувчи византияликлардан чиқиб турарди. Константинопол императори Ирене хоним билан Хоруннинг отаси Маҳдий ўртасида тузилган шартномани эслайлик. Бир неча йил ўтгач, Ирене донишмандликдан йироқроқ, ўзига ортиқча бино қўйган, мунофиқликда ҳеч нарсадан тоймайдиган Найсфорус I таъсирига берилди. Найсфорус Хорунга битим шартларини рад этувчи ниҳоятда қўпол хат йўллади, унда ҳар йилги товон пулини тўлашдан бош тортибгина қолмасдан, император Ирене хоним илгари тўлаган пулларни қайтариб беришни ҳам талаб қилди. Жавоб хатида Хорун (бу хат таниқли араб тарихчиси Табарий китобининг саҳифаларида Византия императори ва Ислом халифаси ўртасидаги муносабат эслатилган жойда баён этилган) шундай деб ёзади: «Бисмиллаҳир роҳманир роҳийм. Эътиқодли лашкарбошидан роман ити Никфуруга. Эй саёқ онанинг ўғли, албатта мен хатингни ўқидим. Сен жавобимни эшитмайсан; сен уни кўрасан». Шундан кейин у бир нечта чоғроқ ҳарбий черикларига Кичик Осиёга жанг қилишни буюрди. Улар Ҳеракл ва Тианани, Икониум ва Эфесни эгалладилар. 805 йилда Қибрисга ҳужум уюштирилди. 807 йилда Родос босиб олинди. Никфура ёки Найсфоруснинг ялиниб-ёлворишларига қулоқ солинмай қўйилди. У сулҳ тузишни, шунга кўра анча мўмай товон тўлашга рози эканлигини ва яна қўшимча равишда шахсан ўзи ва императордан тортиб то унинг ҳамма оила аъзоларигача жарима тўлашларини билдириб, ўтинч сўради.\nХОРУН ПОДШОҲЛИГИДАГИ ҚЎЗҒОЛОНЛАР. Хорун ар-Рашиднинг подшоҳлик даврида у ер-бу ерда кичикроқ қўзғолонлар юз бериб турди. Улардан бири 786 йили Мадинада бўлиб ўтди, унинг қатнашчилари ҳазрат Али авлодларига лаънатлар ёғдирдилар. Исён бостирилди, лекин унинг бошчисига амакивачча бўлган Идрис Мағрибга қочиб кетиб, юқорида айтилганидек, Марокашда идрисийлар сулоласига асос солди. Сулола икки юз йил давр сурди. Шомда мударийлар билан ҳимйарийлар ўртасида давом этаётган шафқатсиз курашга буюк вазир Жаъфар ал-Бармоқий бутунлай чек қўйди. Ифриқия ҳокимининг ҳуружларини тинчлантириш учун Хорун Иброҳим ал-Аълобни у ерга жўнатди. Кейин маълум бўлдики, Иброҳим ўша мамлакатда аълобийлар сулоласини илдиз орттирган экан. Кейинги қўзғолон деярли 15 йилдан кейин икки дарё оралиғида (Мовароуннаҳрда) бўлиб ўтди. Бу ерда 805 йили Самарқанд ҳокими Рафиъ ибн Лайс бош кўтарди. Унга қарши юришга отланган Хорун йўлда касалланиб, Хуросондаёқ вафот этди.\nБАРМОҚИЙЛАР ИНҚИРОЗИ. Бармоқийлар қудрати учта подшоҳ ҳукмронлиги даврида сақланиб қолди. Хорун салтанатида уларнинг обрўси фақат халифанинг улуғворлиги туфайли иккинчи ўринга ўтиб қолган эди. Бармоқийларнинг фанга ҳомийлиги, совға-саломлари, дид-фаросати ва салобати тўғрисидаги овоза чор атрофга ёйилди. Халифалари сингари улар бунёд этган кошоналар ҳам ғоят жозибали эди. Ишқилиб, буюк бармоқийларга қарши фисқ-фасодлар бошланиб кетиб, ниҳоят бу гаплар халифа Хорун қулоғига ҳам етиб борди. Шиаларга мансуб бармоқийлар аббосийларнинг суннийпараст саройига бошқа тоқат қила билмасликларини унга маълум қилдилар. Хорун синглисини ўзига қадрдон бармоқийлардан бири – улуғ вазири Жаъфарга никоҳ қилдирди, лекин охир-оқибатда бу ҳам ёрдам бермади. 803 йили бармоқийлар таназзулга учрадилар. Хорун улардан юз ўгирганича бор мол-мулкларини мусодара қилиб, ҳаммасини қамоққа ташлади. Жаъфар ҳамда машҳурликда ундан кам бўлмаган укаси Фадл қатл этилди. Шаҳзодалар меҳридан қаттиқ нарса йўқ, деган нақл борки, бу бармоқийлар тарихига нисбатан жуда тўғри келади.\nАББОСИЙЛАРНИНГ ТУРМУШ ТАРЗИ. Аббосийлар даври араблар эришган ютуқларнинг авж нуқталаридан бири бўлди. Араблар ҳамма жабҳаларда жаҳон маданиятининг олдинги маррасида бордилар. Уларнинг ҳаётга қарашлари, ундаги тасодифларга хайрихоҳлиги, имконият излашлари, билимнинг барча соҳаларини нозик тушунишлари, турмушга, қулайликлар яратишга, хатти-ҳаракат тарзига, халқаро савдога, бошқалар билан муносабатларга нисбатан дид-ҳаваслари – буларнинг барчаси бутунлай янги ҳаётни англатар эди. Шу ҳаётнинг юзлаб йиллари жаҳон тарихининг гўзал саҳифаларини ташкил қилади. Юнонлардан ва бошқа халқлардан нималарнидир олганликлари уларнинг қадрига асло путур етказмайди, чунки бундай оқилона меросхўрлик бутун инсониятга хизмат қилади. Араблар мақбул нарсаларнинг ҳаммасидан заррама-зарра тўплаб, ўзлари мерос яратдилар ва сўнгра адабиётда, фалсафада, фан тарихида, жуғрофияда, санъат ва ҳунармандчилик бобида алпона қадамлар билан буюк сакраш ясадилар. Аббосийлар Бағдодда дунё марказини барпо этдилар, уларнинг ғоялари мисоли улкан бир чироқ ёғдуси сингари ўша ердан бутун атрофга таралиб турарди. Бағдоддан тарқаган шуъла ер куррасининг ғарбий ярим қисмидаги барча бурчакларга кириб борарди. Арабларнинг ҳимоя бобидаги ютуқларига Маҳдий ва Ар-Рашид ҳукмронлиги даврида уруғ сочилган бўлиб, ундан униб чиққан ҳамма нарса Хоруннинг ўғли улуғ Маъмун даврида барқ уриб гуллаб-яшнади.\nАББОСИЙ ҲУКМДОРЛАР. Камдан-кам ҳокими мутлақлар аббосийларчалик фан тўғрисида жон куйдирган; улар ўз турмуш тарзига ҳам ўзгариш киритган эдилар. Илгариги умавийлар ҳали ҳам оддий нарсаларга ишонардилар. Муовия аслида бир кекса араб шайхи эди. Бошқа умавийларнинг кўплари дамашқликларга хос бир хил ҳаётнинг ҳашаматли гўзаллигидан воз кечиб, асосан, чўлда оддий қишлоқилар орасида яшашарди. Умавий шаҳзодаларнинг аксарияти дастлаб ана шундай йўсинда тарбия топдилар. Аббосийлар эса бундай тирикчиликни қабул қилмадилар. Аббосий халифалар ва шаҳзодалар дабдабали турмуш кечиришарди. Улар аввал бошданоқ форсий турмуш тарзига ошна бўлиб, тобора кўпроқ форсийлаша бордилар. Масалан, аббосийга бевосита мурожаат қилиб бўлмасди, улар ибодатхоналарга мутасаддилик қилишмасди, кейинроқ ўз қўшинларини ҳам бошқармай қўйдилар. Уларнинг буюк вазири, ноиби халифанинг вакили саналиб, ундан сал пастроқ ҳуқуққа эга эди. Чўрилар, қуллар ва бошқа хизматкорлар устидан хўжайинлик қилиб юрувчи бошқа вазирлар ҳам бўларди. Уларнинг турмуш даражаси анча юксак бўлиб, тўкин-сочин яшайдиган амалдорларникидан ҳам аъло эди. Ана шундай тўкин-сочинлик, серҳашамлик, беғамлик уларни таъмагирлик иллатидан холи қилганди. Бироқ заифлашиб бораётган ҳукмдорлар ва ғам билмас сарой хизматкорларининг мақсадсиз ҳаётига янгилик жорий этилган ҳоллари илгари ҳам бўлган. Шунинг учун мусулмонлар бунга бошқа тоқат қилиб туролмасдилар.\nАМИН (809-813 йиллар). Хорун ар-Рашиддан уч ўғил қолди: Амин, Маъмун, ва Қосим. Онаси Зубайда соф араб қизи сифатида бош малика бўлганлиги учун ўғилларининг биринчиси маълум устунликка эга эди. Иккинчисининг онаси томирида форс қони оқарди. Хорун ҳаётлик пайтидаёқ Аминни Шом ва Мисрга, Маъмунни Хуросоннинг шарқий вилоятларига, учинчи ўғли Қосимни эса Ироққа ҳоким қилиб тайинлаб, маълум тўхтамга келганди. У Аминнинг валиаҳдлиги тўғрисида ҳам бир қарорга келди. Шунга биноан Амин халифа бўлди. Кўп ўтмай, ака-укалар орасида жанжал чиқди. Бу шундай юз берди: Амин амри билан Маъмунни унчалик ёқтирмайдиган Қосим ҳокимликдан четлатилди. Амин ўз ўғли Мусони Маъмунга ворис этиб белгилаганлиги Маъмунга маъқул тушди. У бундай қарорнинг сабабларига ишонқирамади. Лекин пойтахтдан жуда узоқда бўлиб, енгиб чиқишига яхши кўзи етмаганлигидан дарҳол бош кўтаришдан ўзини тийди. Бундан ташқари Амин фақат ўзигагина содиқ бўлган араблар гуруҳига таянарди. Шунга қарамасдан, Маъмун ваколатини бекор қилиб, Хуросонда тартиб ўрнатиш ва исёнкор укасини қўлга олиш учун додхоҳ Али ибн Исо бошчилигида қўшин юборди.\nДодхоҳнинг омади чопмади, у ҳарбий унвонидан маҳрум қилиниб, қатл этилди. Маъмунга қарши бошқа қўшин йўллаш ҳам муваффақиятсиз тугади. Шундан кейин Маъмуннинг Тахио ва Хорсмаҳ исмли додхоҳлари Аминнинг ўзига қарши чиқдилар. Улар Бағдодгача бориб, қамал натижасида уни босиб олдилар. Амин ушланиб қатл этилди. Бу фуқаролар уруши қарийб тўрт йил давом этди. Маъмун ҳали ҳам Хуросонда эди.\nТАРТИБСИЗЛИКЛАР – АЛИ МУРИДЛАРИНИНГ ИСЁНИ. Маъмун дастлаб оғир даврни бошдан кечирди. У кетма-кет бўлиб турган исёнларни бостиришга кўп йилларни зое кетказди. Асосий ғалаёнларни, айниқса, кўпгина ҳукмдорлар салтанатида такрорланиб турган тартибсизликларни эслатиб ўтиш зарур. Энг аввало бу ҳазрат Али муридларининг ҳукмронликка даъвогарлик маъносида исёнлари бўлди. Улар ўзларидан бошқа ҳеч ким халифаликни кўзлашга жазм этолмайди, деб ишонардилар. Улар наздида ўзларидан бошқа ҳамма ҳокимиятни зўравонлик билан тортиб олувчилардир. Шу маънода гўё умавийлар билан аббосийлар ўртасида ҳеч қандай фарқ йўқ, ҳар иккалалари ҳам номуносиб. Ҳеч бирлари Алига ворислик ҳуқуқига эга эмас. Ислом меросхўрлик даъвосини тан олмаслигини, Аллоҳ таолога бўйин эгувчи, инсонлар йўлида хизмат қилувчи одам Унга яқинроқ ва азизроқ эканлигини ҳазрат Али муридларига ҳеч ким тушунтира олмади. Ҳукмдор бўлиш бобида ҳазрат Али авлодлари муқаддас ҳуқуққа эга эканликларига шиа мазҳабига мансуб мусулмонларнинг ишончлари комил эди. Шу жиҳатдан ҳам улар имкон бўлди дегунча ҳар доим ва ҳамма жойда бош кўтариб чиқаверардилар. Маъмун подшоҳлиги даврида улар Муҳаммад ибн Иброҳим исмли одам раҳнамолигида оёққа турдилар. Бироқ Али муридларининг бахтига қарши уларнинг қўзғолонларини одамлар моддий ёрдамлари ёки шахсий иштироклари билан камдан-кам ҳолларда қўллаб-қувватлардилар. Шундай қилиб уларнинг мағлубиятдан бошлари чиқмасди. Бу гал ҳам Хорсмаҳ Муҳаммад устидан ғолиб келди. Ғоят зукко киши бўлган Маъмун алипарастлик руҳида юрганликларини кўра-била туриб қизларидан бирини шиаларнинг саккизинчи имоми – Имом Али ар-Ризога турмушга бериб, уни ўзига куёв деб жар солдирди. Аббосийларнинг оқ рангли байроғини ҳам яшилга алмаштирдики, бу ҳазрат Али оиласига хос ранг ҳисобланарди.\nИРОҚДАГИ БЕЗОВТАЛИКЛАР. Бундан қониқиш ҳосил қилмаган ироқликлар аввалига Маъмуннинг амакиси Мансурни халифаликка қизиқтирмоқчи бўлиб кўрдилар. У рад жавобини бергач эса, Маҳдийнинг ўғли Иброҳимни ҳамда Маъмуннинг бошқа бир амакисини номзод қилиб кўрсатдилар. Бундан хабар топган Маъмун шахсан ўзи Бағдоддан Хуросонга боришга қарор қилди. У йўлда эканлигида Хуросонда Муқанна ишининг давомчиси халифа Мансур давридаги сохта пайғамбар пайдо бўлди. Бобак исмли бу киши ҳам юзига ниқоб тутиб олган бўлиб, баъзи ғалати ғояларни тарғиб қилиш билан машғул эди. Масалан, у руҳнинг кўчиб юришига ишонтирмоқчи бўларди, бошқа ғайриисломий фикрларни ҳам ёярди. Бобакка қарши юришга вақти бўлмаганлигидан Маъмун Бағдодга қайтишга ошиқди. Тусга яқинлашганларида куёви Имом Али ар-Ризо бетобликка учради, харчанд уринишмасин, уни сақлаб қололмадилар, у Тусда дафн этилди. Шунинг учун ҳам бу ер Машҳад – азоб-уқубатлар макони деб аталадиган бўлди. Шиалар имом ўлимининг сабабларига ишонмасдан, уни заҳарланган ва шаҳид бўлган деб ҳисоблашади. Шундан буён Машҳад шиалар учун энг муқаддас жой саналиб келади.\nМАЪМУН ИРОҚДА. Ниҳоят, у Бағдодга қайтди. Қай кўз билан кўрсинки, шаҳар харобаликка айлантирилган. Хорун қанчалик катта куч ва маблағлар сарфлаб бунёд этган гўзал иморатларни Маҳдий ва Мансур култепаларга айлантирган эдилар. Маъмун у ерда яшаб бўлмаслигига амин бўлгач, аслзодалар билан бирга собиқ улуғ вазир Жаъфар ал-Бармоқий саройини ўзларига қароргоҳ қилиб танладилар. Шундан кейин ишларини тартибга солишга киришмоқчи бўлди, лекин ҳали осойишталикдан дарак йўқ эди. Хорижийлар исён кўтарган Хуросонда тартиб ўрнатишга истеъдодли додхоҳ Тоҳирни йўллади. Бу вазифа бажарилганлигига қарамасдан, Маъмун Тоҳирнинг Хуросонда бўлиб туришини зарур билиб, уни шу юртга ҳоким этиб тайинлади. Кейинчалик ҳокимлик наслий мерос бўлиб қолди. Тоҳир уруғи Маъмун вафотидан сўнг ярим мустақилликка эришиб, Хуросонда тоҳирийлар сулоласига асос солинди.\nМИСР. БОБАК ВА ВИЗАНТИЯЛИКЛАР. Аббосийлар салтанатида ҳали тинчлик қарор топмаган эди. Қайсилар ва қалбийлар ёки мударийлар ва ҳимйарийлар орасидаги азалий рақобат энди бутун Нил дарёси бўйлаб қаттиқ жанжалга айланганди. Асосан суннийлардан ташкил топган мударийлар Аминга ён босишарди, ҳамиша шиалик тарафдорлари бўлиб келган ҳимйарийлар эса Маъмунга қайишардилар. Бу иккита мазҳаб ўртасидаги қарама-қаршилик ҳеч қачон суст ва осойишта бўлмаган, мухолифликдан жанжаллар учун баҳона ва сабаблар топиш уларга ҳеч гап эмасди. Натижада ҳар доим бўлганидек, бу ошкора урушга олиб келди. Вазият қалтис эканлигини эшитган Маъмун уларни тартибга чақириш учун у ерга Тоҳирнинг ўғли додхоҳ Абдуллоҳни юборди. Бироқ Абдуллоҳ ўз бурчини бажариб улгурмасиданоқ аббосийларнинг азал-абад рақиблари бўлган византияликлар Форснинг шимоли-ғарбий вилоятларида, Озарбайжонда исён кўтарган бидъатчи Бобакка ёрдам бериб, уни қўллаб-қувватлай бошладилар. Шу сабабдан ҳам Бобакка қарши тўрт йил (829-833 йиллар) давом этган курашга Маъмуннинг шахсан ўзи бошчилик қилди. У исёнчилар ҳаракатини бостирди. Бобакни мағлубиятга учратиб, форслар юрти ҳудудидан қувиб чиқарди. Сўнгра византияликларга қарши курашиб, Тарсус яқинидаги Зубру қалъасини эгаллади. Маъмун ана шу тадбирлар давомида ҳалок бўлди.\nЎРТАЕР ДЕНГИЗ СОҲИЛЛАРИДАГИ ҒАЛАБАЛАР. Салтанати узлуксиз исёнлар ва қўзғолонлар даврига тўғри келган Маъмун истироҳат учун ҳам, қурилиш ишлари ҳамда халифаликнинг илмий марказларида машғулот олиб боришга ҳам вақт топарди. Айни унинг ҳукмронлиги даврида мусулмон маданияти Ўртаер денгизи атрофига ёйилди. Бу даврда иккинчи амир Ҳакам Испаниядан суриб чиқарган аббосийпараст араблар Критни забт этдилар, шундан кейин Ифриқиянинг аббосийлар авлодига мансуб ҳокимлари аълобийлар Сиъилияни, Сардинияни ва Малтани эгалладилар. Мусулмон маданияти Сиъилияда ўзининг юксак чўққисига кўтарилиб, бу оролни қарийб тўрт юз йил мобайнида маданий марказ даражасида сақлаб турди. Орол араб дунёси билан насронийлар Оврупоси ўртасидаги учта асосий кўприкнинг бири бўлиб хизмат қилди. Бошқа иккита кўприк вазифасини ғарбда Испания ва шарқда Боғдод бажариб келди.\nБОҒДОДДА АРАБ МАДАНИЯТИ. Маъмуннинг хавотирда ўтган подшоҳлиги қисқа бўлса ҳам, тарих унинг буюк аҳамиятга эга бўлганлигини эътироф этади. У дорулфунунларга асос солди, ҳамма жойдан китоблар тўплади, қобилиятли кишиларни йиғиб, уларнинг янги-янги зафарларга эришувлари учун йўл очиб бериб ёки шу соҳадаги ишларига кўмаклашиб турдики, бу унинг самарали салтанатидан ажойиб хотира қолдирди. Маъмун фанни ҳам, ҳунармандчиликни ҳам рағбатлантириб турди. У Бағдод ва Дамашқ яқинида расадхоналар қурдирди. Бундан ташқари бунёд этилган Дор ул-Ҳикмада олимлар фаннинг турли соҳаларида иш олиб бордилар. Улардан ўнлаб кишилар юнон, форс, санскрит, шом (эски араб) тилларидан таржима қилиш билан шуғулланардилар. Адабиёт, фалсафа, фиқҳ ва бошқа фанлар соҳасида мустақил иш олиб бориларди. Инсонпарвар мутафаккир Маъмун «Бизнинг барча ғояларимиз тафаккур тарзимиз мезонига айланур», деб ишонарди. У шу давргача ташкил топган ва кўпгина илмий асарлар яратган фалсафий мактабни юксак қадрлар эди. «Мутаъзилийлар диний ғояларимизга ҳам ақл йўналтирилган бўлиши керак, ақлан текшириб кўрмасдан ва тўлиқ аниқламасдан туриб, ҳеч бир нарса қабул қилинмаслиги лозим», деб ҳисоблашарди.\nМАЪМУННИНГ ХАЛИФАЛИГИ. Маъмуннинг бош ютуғи шунда эдики, у инсон тафаккури эркинлигига интилди ва шунинг учун ҳам билимнинг барча соҳаларига кириб борди. У ўзини олим санамас, лекин шахсан ташкил эттирган Билимлар уйи – Дор ул-Ҳикмада мунтазам ўтказиладиган мунозараларда иштирок этиб турарди. Маъмунга сохта фикр ёт эди, у суннийларга ҳам, шиаларга ҳам баравар муносабатда бўларди. Ҳатто, зардуштийлар ва бошқа ғайридинлар эътиқодларига нисбатан ҳам ақл билан иш тутарди. Шундай бўлса ҳам, унинг ўз эзгу ғоялари бор эди. У бидъатчиларга тоқат қилолмасди, буни унинг Бобакка муносабати кўрсатиб турарди. У аллома бўлибгина қолмасдан, вазият талаб қилганда лашкарбоши сифатида ҳам майдонга чиқаверарди, Бобак ҳамда византияликларга қарши курашда у шундай қилди. Маъмун асосан ўзининг инсонпарвар дунёқараши, бутун фан равнақини рағбатлантирган улкан маданий ютуқлари билан тарихда қолди. Унга ўхшаб ақл-идрок тараққиётини моддий фаровонликдан ҳам устун қўядиган подшоҳлар кам бўлган.\nАЛ-МУТАСИМ (822-842 йиллар). Маъмун анча ёш кетди, уни ўрнини Ал-Мутасим номини олган укаси Муҳаммад эгаллади. Ал-Мутасим подшоҳлиги воқеаларга бой бўлди. Дастлаб Ироқнинг қуйи қисмида зоттилар қўзғолони бўлиб ўтди. Бу зоттилар форслар юртида сосонийлар ҳукмронлик қилган даврда бир неча аср муқаддам Ҳиндистондан кўчиб келган ғалати одамлар эди. Ўша пайтда жотлар деб аталган бу жамоа аъзолари Дажла ва Фурот дарёлари қўшилган жойда пайдо бўлдилар. Кейинчалик уларни зоттилар деб номлай бошладилар. Табиатан шилқим бу одамлар тинчланишни ўйламасдилар. Қўпол ва сурбетларча ҳаракат қилардилар. Доимо дайдиб юриб, бирор жойда қўним топмасдилар. Зоттилар Маъмун подшоҳлигида ҳам ғалаён кўтариб турдилар, лекин бу даврдлаги исёнлари анча чегараланган кўламда ўтарди. Ал-Мутасим подшоҳлигида эса улар катта қўзғолон бошлаб, карвонларни талашга, Ироқ шаҳарлари ва кентларида босқинчилик қилишга ўтдилар. Ал-Мутасим қатъий чоралар кўриб, ниҳоят 825 йилда исённи бостириб, зоттиларни Кичик Осиёнинг чеккароқ ўлкаси Сиъилияга кўчирди. Уларнинг кўплари шу ерда ўрнашиб қолган бўлсалар, айрим қисми Оврупога бориб, дайдилик турмуш тарзини афзал кўрди. Ҳозир кўплаб мамлакатларда учратиш мумкин бўлган лўлилар деб аталадиган халқ шуларнинг авлодларидир.\nТУРК ТАНСОҚЧИЛАРИ. Биринчи бўлиб турк тансоқчилари гуруҳини Ал-Мутазим ташкил этди. Шунгача Маъмун тансоқчилари бўлинмаси сифатида турк қуллари қўшилмасини тузган бўлса-да, унинг барча зобитлари араблардан эди. Ал-Мутасим шу қўшилмани кенгайтириб, истеъдодли турк қулларига зобитлик вазифаларини эгаллаш учун йўл очиб берди. Бу анча халқчил ва Ислом таълимотларига кўпроқ мос тушадиган тартиб эди. Бироқ у аста-секин шунга олиб келдики, қўшилма соф туркларнинг таъсирчан қуролли кучларига айланди; уларнинг лашкарларига ҳам яхшигина маош тўланарди. Халифалар заифлашгач, турк тансоқчилари қўлдан чиқиб кетиб, сарой иғвогарликларида қатнаша бошладилар. Кейинроқ улар порахўрликка берилдилар, халифаларни тахтдан ағдариб, унга ўзлари чиқиб олишди. Романлар даврида ъезарларнинг преториан гвардияси деб номланувчи тансоқчилари ҳам шундай иш тутган эдилар.\nАЛ-МУТАСИМ – САМАРА БУНЁДКОРИ. Ал-Мутасим Бағдоддан 100 чақирим шимолроқда жойлашган Самара яқинида ўзига қароргоҳ қурдирди, тез орада бу ерда талайгина кошоналар бунёд этилди. Табиийки, халифага яқинроқ бўлишни орзу қилган зодагонлар ўз уйларини у яшаган жойда қурдилар. Масжид ва мадрасалар ҳам барпо этилди. Шу боис қисқа муддат ичида Самара муҳташамликда Бағдод билан беллашадиган бўлиб қолди, бироқ у йирик илмий марказ ҳисобланган Бағдодга ҳеч қачон тенглаша олмади.\nВИЗАНТИЯЛИКЛАР БИЛАН УРУШ. Маъмун бидъатчи Бобакни мағлуб этиб, қонини кечган эди. Ал-Мутасим даврида у яна бош кўтарди. Халифа турк додхоҳи Афшинни унга қарши юборди. Маъмун вақтида бўлганидек, бу гал ҳам дастлаб византияликлар қўли баланд келди. Уларнинг императори Теофилус мусулмонлар шаҳри Зибатуни босиб олиб, ер билан яксон қилди. Зибату эса Маъмуннинг она шаҳри эди. Шунинг учун ҳам ғазабга минган Ал-Мутасим ўч олиш учун қўшинлар бошида ўзи турди. Қарши кучлар Ансира остонасида тўқнашиб, Теофилус қақшатқич зарба еди. Шундан кейин Ал-Мутасим императорнинг ватани Мориумни қамал қилди. 50 кун давом этган қамалдан кейин ғалаба қозонилиб, бу шаҳар ҳам теп-текис қилинди. Кўп аҳоли ўлдирилди, қолганлари асир олиниб, Бағдодда қул қилиб сотилди. Византияликлар Ал-Мутасимдан ўч олиш иштиёқи билан ёндилар. Теофилусни қувиб келаётганида унга турк додхоҳи Афшин исён кўтарганлаги ҳақидаги хабарни етказишди. Шунинг учун у тезда Кичик Осиёни тарк этиб, қайтишда Афшинни қамоққа олди. Энди Ал-Мутасим Константинополга ҳужумини давом эттириб, ҳозирланиш тўғрисида денгиз кучларига амр берди. Улар Константинопол томон йўл олаётганларида даҳшатли пўртана бошланиб, барча кемаларни алғов-далғов қилиб ташлади. Уларнинг кўпи умуман дом-дараксиз йўқолиб, юришни тўхтатишдан бошқа илож қолмади. Бу жуда катта талафот эди.\nАЛ-МУТАСИМНИНГ ФЕЪЛ-АТВОРИ. Халифа сифатида у ўз салафларига ўхшар, қатъий эътиқодли ва шиддатли одам эди. Маъмун даврида гуллаб-яшнаб, араблар тафаккурига жадал ривож бағишлаган илмий, фалсафий тадқиқотларга монелик қилмасди. Шу туфайли мазкур соҳаларда тараққиёт давом этди. У византияликлар ҳурматини қозонди. Самара эса унинг даврида гўзаллик ифодаси бўлиб турди. У ҳукуматининг обрўси учун курашар, ғайридинларга даҳшат солар эди.\nАЛ-ВОСИҚ (842-849 йиллар). Ал-Мутасим ўрнига келган Ал-Восиқ сўнгги аббосий ҳукмдор бўлди. У жуда қобилиятли, олийжаноб, дунёқарашда холис раҳбар, ҳурфикрлик учун улкан курашчи бўлиш билан бирга жамиятнинг саховатталаб эҳтиёжларидан маблағ аямасди, фанни рағбатлантириб турарди. Ўзи ғоят дилкаш инсон, яхши созанда, сермаҳсул бастакор эди. Унинг даврида давлат хамма ишларни яхши йўлга қўя билди: саноат ҳамда Мағриб ва Машриқ ўртасида савдо-сотиқ ривожланиб, айни аббосийлар туфайли янги-янги юксак марраларга эришиб борди. Бу чинакамига маърифатли ҳоким салтанатида ҳам жаҳолатпарастлар фаоллиги сабабли диний баҳслар авжида бўлди.\nЯНГИ КУЧЛАР ҲАРАКАТДА. Янги кучлар ўзлигини намоён қила бошладилар. Кейинги тўрттала ҳукмдор, айниқса, Маъмун подшоҳлигида ҳукм сурган бетарафлик тескаричиликни келтириб чиқарди. Жумладан, муътазила, деб ном олган ақл-идрокка таяниш тарафдорлари таъсирига кучли оммавий қаршилик мавжуд эди. Муътазила кейинги икки ҳукмдор даврида диний мафкура вакили бўлиб келди ва Ал-Восиқ томонидан рағбат кўрди. Унга қарши машҳур Имом Аҳмад ибн Ханбал – мусулмон қонуншунослиги соҳасида тўртинчи йирик мутахассис бу тескарича кучнинг раҳбари ҳисобланарди. Унинг фикрлари шу қадар яланғоч эдики, у халифани ҳаддан ташқари ошкора қилардики, уни қамоқда сақлашга мажбур бўлдилар. Ал-Восиқ турк зобити Ашнасни халифаликнинг катта ҳарбий бошлиғи ёки ноиби этиб тайинлаб, хатога йўл қўйди. Бу юксак лавозим одатда зодагонлар ичидан энг истеъдодли кишига бериларди. «Мана, аббосийлар қанчалик холис эканликларини кўриб қўйинглар» қабилидаги бу эркинлик белгиси Ал-Восиқ ворисларига жуда катта ташвиш келтирди. Уларга ўзларининг турк зобитларига қарши курашишга тўғри келди, кўплари улар қўлида вафот этиб, ўрнига Мутаваккил келди. Унинг ўлими билан аббосийлар давлати ҳам завол топди.\nМУТАВАККИЛ (847-861 йиллар). Холис ва бетараф Ал-Восиққа қараганда Мутаваккил бошқача табиатли одам, мустаҳкам эътиқодли халифа эди. Илгариги халифалар даврида сезиларли куч ҳисобланмаган уламолар у тахтга ўтириши билан бош кўтардилар. Улар муътазийларга сарой томонидан бериб қўйилган имтиёзларга қарши норозилик изҳор қилишди. Мутаваккил ўзи танқидий фикрни тан олмаганлигидан ҳурфикрлик раҳнамоларига қарши ҳаракат қилиш зарурлигига қандайдир ишонтиришга асло муҳтожлик сезмасди. Дастлаб у Имом Аҳмад ибн Ханбални қамоқдан бўшатиб табрикладики, бу кишиларнинг катта оммаси томонидан қўллаб-қувватланди. Сўнгра муътазилийлар устидан назорат ўрнатди, сал кейин уларни таъқиб қилишга ўтди. Уларнинг анчаси жавобгарликка тортилиб, аксарияти қамоққа ташланди. Жуда кўп кишилар қатл этилди. Мутаваккил шиаликка ва номусулмонларга нисбатан шу даражада бетоқат эди. Айни унинг ҳукмронлик даврида биготлар гуруҳи Имом Ҳусайннинг Карбалодаги мақбарасига ҳужум қилиб, уни вайрон этганди. Аббосийлар пойтахтидаги ички тартибсизликлардан хабар топган византияликлар руҳланиб кетдилар. Улар Кичик Осиёдаги мусулмон вилоятига, Сиъилияга ҳужум қилдилар, Мисрдаги Дамиетта шаҳрини забт этдилар. Халқ норозилиги сезилиб турарди, бу турк гуруҳининг фаоллашуви учун жуда қулай вазият эди. Мутаваккил Дамашққа кўчиб ўтиб, соқчилардан халос бўлишга ҳаракат қилди, бироқ бунга эришолмади. Шунинг учун у соқчиларни тинчлантиришларини сўраб тоҳирийлар наслига мансуб Хуросон ҳокимига чопар юборди. Бироқ соқчилар Мутаваккил кўрсатмасини олгунларига қадар уни ўлдириб улгуришган эди. Аббосийлар давлатининг биринчи даври шу билан якун топди.\nКЕЙИНГИ АББОСИЙЛАР. Ал-Восиқдан кейин аббосийлар шуҳрати сўна бошлаган бўлса-да, Мутаваккил ҳокимият жиловини бир қадар ушлаб туришга эришди. Шундан кейин халифалик 400 йил умр кўрди, лекин халифалик борган сари заифлашиб, пойтахтдаги кўз илғамас сояларга айланиб қолди. Аббосийлар халифалиги ичида подшоҳликлар пайдо бўлди; ҳаётнинг ҳамма жабҳаларида буюк тараққиёт давом этарди; аббосийлар ёрдамисиз ҳам янги шаҳарлар, дорилфунунлар, янги саноат маҳсулотлари пайдо бўлаверди, бироқ кейинги муваффақиятлар аббосийлар қўйиб кетган пойдевор туфайли эканлиги шубҳасиз эди.\nАББОСИЙЛАР ҲУКУМАТИ. Бу ҳукумат яхши ташкил этилганди. Исломда олий ҳукмдор Аллоҳ ҳисобланади, халифа эса Унинг ердаги вакили, шу боис бутун маънавий, дунёвий ҳокимият унинг қўлида маълум вазифаларни бажариш учун тайинланарди, ҳукумат таркибига яна бош вазир ҳамда вазирлар кенгаши кирарди. Молия ва даромадлар, алоқалар ҳамда тадбирлар учун маблағ йиғиш вазирлиги, ички ишлар ва мудофаа вазирлиги мавжуд эди. Иш юритишнинг ҳамма жиҳатларини ўлчов ва тарози, сотиладиган моллар сифатини назорат қилиш сингари бошқармалар кузатиб боришарди; «Иҳтисоб» бошқармаси тижоратчилар ўртасидаги олди-сотди муомалаларида ҳакам, «Муҳосиб» ваколатли ва ҳожатбарор киши – олий назоратчи ҳисобланарди. Маҳсулот сифатини текшириш учун унинг ҳамма томонга йўллаб турадиган тафтишчилари нопок корчалонларга омонлик бермасди. Чегараларни қўриқлаш, тартиб-интизомга ва қонун-қоидаларга риоя этилиши учун ҳарбий кучлар сақланарди, лекин ғазавот уруши олиб бориш зарурати туғилиб қолган тақдирда кўнгиллилар жалб этиларди. Бундай ҳолларда сафарбар аскарларнинг аксариятига маош тўланмасди, бироқ қўлга тушган ўлжа (мол ал-ғанимат)нинг маълум ҳиссаси уларга ўз бурчларини адо этганликлари учун мукофот тариқасида бериларди. Халифа кўплаб императорлардан қудратлироқ бўлса-да, мусулмонлар билан муомалада оддий эди; у жума намозларига бошчилик қилар, қўшинларига саркардалик вазифасини бажарар эди. Шунинг учун ҳам у давлатнинг ҳақиқий раҳнамоси ҳисобланарди.\nАББОСИЙЛАР ДАВРИНИНГ УЛУҒ КИШИЛАРИ. Бу ўринда биз аббосийлар замонида араб дунёси кўркига кўрк қўшган атиги бир неча шахсни тилга ола оламиз. Бу кишиларнинг ҳаммаси ўз соҳасида кўп асрлар давомида дунё ақл-идрокини бошқариб турдилар. Фалсафа бобида Ал-Киндий ва Ал-Форобий энг буюк алломалар эди. Ал-Киндий ??? асрнинг биринчи ярмида йирик илм арбоби сифатида майдонга чиқди, Ал-Форобий эса ҳозиргача машҳурдир. Улар донишмандлик ва билимдонлик рамзи бўлиб қолдилар. Ўрта асрдаги табобат илмида Ар-Розий номи кучли жаранглади. Унинг ёзган китоблари шарқда ҳам, ғарбда ҳам ҳозиргача ўқилиб келинмоқда, то XVII асрга қадар улар дарслик хизматини ўтаб келдилар. Фалакиёт жадвалини тузиб чиққан, фанга алжабр ва араб рақамларини ато қилган Ал-Хоразмий ўша даврда ва яна етти аср мобайнида энг буюк риёзиётчи бўлиб келди. Шу замонларда мусулмонлар илми нужум соҳасида олдинги марраларни эгаллаб турган эдилар. Барча расадхоналар мусулмонча услубда қуриларди, Ал-Баттоний ва Фаразий сингари мунажжимлар эса фаннинг бу соҳадаги энг юксак чўққилари ҳисобланардилар. Улуғ кимёгар ва таҳлилчи Жобир ибн Ҳайён аббосийлар даврининг илк даврига мансуб аллома бўлиб, унинг амалий усуллари кўп асрлар давомида ҳамма жойда қўлланиб келинди. Жуғрофия илмида Ал-Яъқубий бошқа ҳар қандай олимдан устун эди. Ўша давр мусулмонлари тарихчилар сифатида ҳозир ҳам қадрланадилар. Кўплаб кашфиётлар қилган Ибн Ҳишом, Ат-Табарий ва Ал-Масъудий хотираси олдида дунё қарздордир. Ат-Табарий ва Ал-Масъудий фан тарихида ўз йўналишларини ишлаб чиқдилар.\nМУСУЛМОН ҚОНУНШУНОСЛИГИ. Ҳуқуқ бобида мусулмон қонуншунослиги ўрганилиб ва амалий қўлланиб келинди. Билимларнинг ушбу жабҳасида тўртта буюк ном машҳурдирки, уларнинг фикрлари, Ислом қоидаларига тафсирлари бутун мусулмон қонуншунослигига асос бўлиб хизмат қилди. Булар мужтаҳид олимлар: Имом Абу Ҳанифа, Имом Молик ибн Анас, Имом аш-Шофеъий ва Имом Аҳмад ибн Ханбалдир. Диний тафаккур пешталқинлари ҳисобланиб, жуда кенг доирада давомчилари бўлганлиги учун ҳам уларни имом деб аташарди. Имом Абу Ҳанифа улар орасида анча бетараф ва ҳаётга мослашган мавқени эгаллаган эдилар. Ислом қонуншунослигини у киши зарурият туғилганда, янги шарт-шароитларга ва янги ижтимоий майлларга ҳамда юзага келаётган янги ғояларга мос тушадиган ўзгартиришлар киритиб бориладиган узвий ривожланиш деб талқин қилардилар. Бетараф имом бўлган Абу Ҳанифа билан эскилик тарафдори Имом Молик ибн Анас ораларида ўрталиқ мавқеда турган Имом аш-Шофеъийнинг ҳозирги суннийлар жамоаси ичида жуда кўп давомчилари бор. Имом Аҳмад ибн Ҳанбал Қуръонни ва шариатни тўғри изоҳлашни маъқул билардилар ва улардан ҳар қандай заррача чекинишларни ҳам инкор қилардилар. Қуръон ва Суннатни қабул қилиш биринчи тўрт халифа кўрсатмаларига амал қилиш, шунингдек, Ислом эркинлиги ва қардошлигига содиқлик тафсирлари шариатни ташкил қилган шу тўрттала имом эътиқодларидаги асосий жиҳатлардир.\nҲАДИСЛАР. Мусулмонлар Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам ҳадисларига жуда эътибор бера бошлаган эдилар, бироқ фақат аббосийлар даврига келиб улар устида мунтазам иш олиб боришга киришдилар. Дастлаб Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам ҳадисларининг сони ошиб бораётганлиги, инсонлар эса уларни йиғиш ва ўрни-ўрнига қўйишга ҳар хил қараётганликлари сабабли бу ҳидоятларни ўрганиш биринчи даражали вазифа деб қаралди. Шунга қадар бундай фаолият аста-секин ривожлана ва такомиллаша бориб, ўз қоидаларига эга бўлди, кейинчалик мунтазам илмга айланди. Бу ишга ўз умрларини бағишлаган икки руҳоний – Имом Муҳаммад ибн Исмоил Бухорий ва Имом Муслим ибн ал-Ҳажжож мусулмонлар учун Пайғамбар Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васаллам таълимотларини тарғиб қилган муқаддас кишилар бўлиб қолдилар. Улар юз минглаб ҳадисларни тўплаб, сўнгра пухта аниқлаб чиқиб, умумлаштириб, тўпламлар туздилар. Саҳиҳ ал-Бухорий ва Саҳиҳ ал-Муслим номи билан аталадиган бу тўпламга ривоятларнинг атиги бир нечта минги киритилган, холос. Уларнинг иккаласи саҳиҳ, яъни бир-бирига тўғри ҳисобланиб, Қуръон қоидаларини шарҳлаб беришда асос сифатида қабул қилинади.


Тошкентда ёш йигит тенгдошлари томонидан калтакланиши оқибатида ҳаётдан кўз юмди\n18:29 / 01.07.2017\nТошкентда ёш йигит Юнусобод туманининг Марказ-4 мавзесида тенгдошлари томонидан калтакланганидан сўнг вафот этди. Ҳодиса 28 июнь куни кечқурун юз берган. Бу ҳақда Кун.uz’га Тошкент ИИББ Тергов бошқармаси бошлиғи Дониёр Тошхўжаев маълум қилди\nАввалига Акмал Абдураҳмонов исмли йигитнинг ҳаётдан кўз юмгани ҳақида турли ижтимоий тармоқларда хабарлар пайдо бўлди. Хусусан, Facebook’даги гуруҳлардан бирида гувоҳларнинг ёзишича, Акмал Тошкент шаҳридаги 1-юридик коллежининг 2013 йилги битирувчиси бўлган. У ҳодиса юз бергач, 4 соатлик жарроҳлик амалиётидан ўтказилган, бош мияси қаттиқ шикастланган. Шу билан бирга ижтимоий тармоқда айбланувчилар унга фақатгина бир бора зарба беришгани, унинг ўзи йиқилиб тушганини маълум қилишгани айтилади.\nКун.uz манбасининг хабар беришича, воқеа тунги 21:30-22:00 атрофида бўлиб ўтган. Спорт кийимидаги болалар марҳум билан гап талашиб қолишади ва ўртада низо келиб чиқади. Улар Акмалга ҳужум қилишади, йигит ҳушсиз ерга қулайди.\nҲодиса юзасидан Жиноят кодексининг 104-моддаси 1-қисми бўйича жиноий иш қўзғатилган. Кейинчалик иш 104-модда 3-қисмга ўзгартирилди (жабрланувчининг ўлимига сабаб бўлган қасддан баданга оғир шикаст етказиш).\nТаъкидланишича, Юнусобод тумани Ички ишлар бошқармаси тергов-тезкор гуруҳи ушбу иш бўйича тергов олиб бормоқда. Гумонланувчилар исми ва сони ҳозирча ошкор этилмайди.\nЭслатиб ўтамиз, П.Ф.Боровский номидаги Тошкент тиббиёт коллежининг 1999 йилда туғилган, 17 ёшли талабаси Жасур Ибрагимов ўз курсдошлари томонидан калтакланганидан сўнг 1 июнь куни оламдан ўтганди.\nТошкент Юнусобод Акмал Абдураҳмонов


Ўзбекистон Республикасининг солиқ сиёсатини такомиллаштириш концепцияси тўғрисидаги фармони муҳокама қилинди\nШрифт ўлчами: A A A\nСайт ранги: A A A A\nСайтнинг тўлиқ талқини\n"Ўзпахтасаноат" акциядорлик жамияти\nПахта тозалаш корхоналари\nАкциядорлик жамиятлари тўғрисида Қонун\nЎзбекистон Республикаси Президентининг 2017 йил 28 ноябрдаги ПҚ-3408-сон қарори\nПахта толаси сотиш ва ҳисоб-китоблар механизми тўғрисида 286-сон Қарор\nПахта чигитини етказиб бериш механизми тўғрисида 199-сон Қарор\nМаҳсулотлар, хом ашё ва материалларни сотишнинг бозор механизми тўғрисида 57-сон Қарор\nРеспублика пахта тозалаш саноатини бошқариш тизими тўғрисида 252-сон Қарор\nO'z DSt 596:2014 Техник чигит. Техникавий шартлари\nO'z DSt 604:2001 Пахта толаси. Техникавий шартлар\nO'z DSt 615:2008 Пахта. Техникавий шартлари\nO'z DSt 645:2010 Пахта момиғи. Техникавий шартлар\nO'z DSt 841:2011 Пахта толаси, момиғи, улюк ва калта момиғи аралаш чиқиндилари\nПахтани қабул қилиш ва сақлаш йўриқномаси\nСертификат ва лицензиялар\nПахта хом ашёси\nМиноритар акциядорлар қўмитаси\nАхборотни ошкор этиш\nАкциядорлик жамиятининг ташкилий тузилмаси\nЖамиятнинг ривожлантириш стратегияси\nАхборот сиёсати тўғрисида низом\nИчки назорат тўғрисидаги низом\nДивиденд сиёсати тўғрисидаги низом\nАкциядорлар умумий йиғилиши тўғрисидаги низом\nКузатув кенгаши тўғрисидаги низом\nТафтиш комиссияси тўғрисидаги низом\nИжроия органи тўғрисидаги низом\nИчки аудит хизмати тўғрисидаги низом\nИжроия органини конкурс асосида танлаш тартиби\nМанфаатлар тўқнашуви вақтида ҳаракат қилиш тартиби тўғрисидаги низом\nДивидендлар тўлови хақида маълумот\nАкциядорларнинг умумий йиғилиш баёнлари\nЯгона ишонч телефонлари\nФуқароларнинг қабул кунлари\nТашкилотнинг ўзаро муносабатлари\nЖорий йилнинг 16-20 июль кунлари “Пахтасаноат илмий маркази” акциядорлик жамиятида навбатдаги ўқув курси машғулотлари бўлиб ўтди.\nКурс Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2018 йил 29 июндаги "Ўзбекистон Республикасининг солиқ сиёсатини такомиллаштириш концепцияси тўғрисида"ги ПФ-5648-сон фармони ижросини корхоналарда ижросини таъминлаш масалаларига бағишлаб ўтказилди.\nУшбу машғулотларда Сирдарё, Сурхондарё, Наманган ва Тошкент вилоятларининг Минтақавий пахта терминаллари ва пахта тозалаш корхоналарнинг бош бухгалтерлари, солиқ бўйича мутахассислари, ҳуқуқшунослари иштирок этди.\nАнжуманда фармоннинг мазмун-моҳияти, ўзига хос томонлари батафсил тушунтирилиб, корхона-ташкилотларда қонун ижросини таъминлашга қаратилган ишларни тизимли ташкил этишга оид фикр-мулоҳазалар билдирилди.\n2019 йил - Фаол инвестициялар ва ижтимоий ривожланиш йили\nМенинг фикрим Шикоятлар мавжудми?\nОнлайн тарзда юборинг Онлайн калькулятор Меъёрий ҳужжатлар Бўш иш ўринлари Корхоналар учун талаб\nэтиладиган эҳтиёт қисмлар Тендерлар ва танловлар\n"Ўзпахтасаноат" АЖ тизимидаги пахта тозалаш корхоналарининг ишлаб чиқариш жараён…\nПахта тозалаш заводи\nСелекцион нави АН-16 Ан-514 Ан-517 Ан-518 Ан-Боёвут-2 Андижон-35 Андижон-36 Андижон-37 Башарик-96 Бешкахрамон Бустон Бухоро-10 Бухоро-102 Бухоро-6 Бухоро-8 Водий-28 Денов Дустлик-2 Жайхун Жондор кудрати Ибрат Истиклол - 13 Кўпайсин-1 Келажак Мехнат Навбахор-2 Навруз Наманган-34 Наманган-77 Нурафшон Ок-олтин Омад Парвоз Пахтакор-1 Порлок-1 Порлок-2 Порлок-3 Порлок-4 С-6524 С-6541 С-6545 С-8290 С-8292 С-9076 С-9083 Султон Сурхон-14 Термиз-202 УзФА-703 Ункургон-1 Ункургон-2 Хамкор Хоразм-127 Хоразм-150 Шодлик-3 Янги навлар\nУруғлик / Техник Техник Уруғлик (элита) Уруғлик (R1) Уруғлик (R2) Уруғлик (R3)\nНави 1 2 3 4 5\nСинфи 1 2 3\nТерим тури Қўл терими Машина терими\nФизик вазни (кг)\nКондиция вазни (кг):\nОртиқча намлик учун 0,5 фоизлик чегирма (сўм):\nҚуритиш қиймати (сўм):\nТозалаш қиймати (сўм):\nУруғлик пахта учун устама (сўм):\nТерим пули (сўм):\nПахтанинг 90 % қиймати (сўм):\nПахтанинг 100 % қиймати (сўм):\nСайтни янги дизайни ёқдими?\nEmail манзилингизни киритган ҳолда янгиликлар ва маслаҳатларни тўғридан-тўғри элетрон почтангиз орқали қабул қилиб олинг:\n2019 © Барча ҳуқуқлар ҳимояланган.\nСайт маълумотларидан фойдаланилганда\nUZPAXTA.UZ манбаси кўрсатилиши шарт!\n0 371 202 04 00 (қўшимча рақам) 100\nТошкент шахар, Ш.Руставели, 8-а уй.\nСайтнинг янгиланган санаси: 02.05.2019, 09:30


Фатволарингиздан ўқигандим, ҳаққи қолиб кетган одамини тополмаса, ўша одамни қанча пули қолган бўлса, ўша миқдордаги пулни бечораларга эҳсон қилишни айтган эдингиз. Агар адашган бўлсам узр. Бир одамни менда пули қолиб кетган. Ўша одамни тополмаяпман. Менда қолган пулини маҳалламиздаги бир қори йигитга бермоқчиман. У жуда ночор бўлишига қарамай ибодатга, илм олиша жуда берилган. Болалари ҳам бор. Ўша инсонга бераман десам, у жуда иффатли эҳсон олмайди. Ёки ҳадя қилайми? Бу қори йигитдан бошқа эҳсонга арзийдиган одамни ҳам билмайман. Қандай берсам бўлади ва бўйнимдан қарз соқит бўлади.? Жавобингиз учун ташакур.\nҚорига бу унинг ҳақи эканини тушунтириб беринг.\nСартарошнинг хар хил турдаги соч турмаги албатта м..\nФарз намозида имомга иқтидо қилганда ҳар бир ракат..\nБир одам иккинчи одамга бошқа бир инсонни иккинчи ..\nОиламиз ҳожатхона қоғози ишлаб чиқаради. Қонунчили..\nАссалому алайкум! Қибла томонга оёқни узатиб ухлаш..


Президент Шавкат Мирзиёев Бош вазир Абдулла Ариповга ҳар бир раҳбар қачон театрга боргани, қайси китобларни ўқиганини назорат қилиб боришни топширди. Бу ҳақда Кун уз хабар берди.\n3 август куни президент видеоселектор йиғилишида бу ҳақда гапирар экан, раҳбарларнинг театрга бориши ва китоб ўқиши бўйича самарали механизмни ишлаб чиқиш тўғрисида кўрсатма берди.\nВидеоселектор йиғилишида ёзувчилар, шоирлар ва журналистларнинг гонорарларини ошириш масаласи ҳам кўриб чиқилган. Мирзиёевнинг айтишича,ҳар бир вилоятда ижодкорлар учун 2 тадан уй барпо этилади.\nМирзиёев вилоятлардан пойтахтга келган ижодкорларнинг пропискаси юз фоиз ҳал қилинишини ҳам айтди. Пенсия ёшидаги ижодкорларга эса пенсияни ҳам, гонорарни ҳам тўлиқ берилиши ваъда қилинди.


Ўзбекистон халқ ёзувчиси - Тоҳир Маликнинг оила аъзоларига таъзия » MUZAFFAR.UZ\nТоҳир Малик (Ҳобилов Тоҳир Абдумаликович) 1946 йил 27 декабрда Тошкент шаҳрида зиёли оилада туғилган. Ўзбекистон халқ ёзувчиси (2000). Ўзбек фантастикасининг асосчиларидан бири.\nТошкент университетининг журналистика факултетини тамомлаган (1969). Ҳарбий хизматни ўтаб қайтгач, Республика радиосида, “Чўлпон”, Ғ.Ғулом номидаги Адабиёт ва санъат нашриётларида, “Гулистон”, “Шарқ юлдузи”, “Ёшлик” журналларида, Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмасида хизмат қилди. 1995 йилдан буён Ички ишлар вазирлиги Академиясида ўзбек тилидан дарс берган.\nЁзувчининг ижодий фаолияти ҳукумат мукофотлари ва турли адабий мукофотлар билан тақдирланган. 2000 йилда Ўзбекистон Республикаси Президенти фармонига кўра «Ўзбекистон халқ ёзувчиси» унвони берилган.\nАдиб 16 май куни 73 ёшда оламдан ўтганлиги муносабати билан оила аъзолари, қариндош-уруғлари ва ҳамкасбларига чуқур таъзия изҳор қиламиз.\nКўрилган: 1 412


Monday, 11 April 2016 08:20\nДунёнинг энг бой мамлакатлари рейтингида Ўзбекистон 127-ўринни эгаллади;\nЎзбекистон жаҳоннинг энг кучли армиялари рўйхатида 48-ўринни эгаллади;\nЎзбекистон ва Қирғизистон мол-мулк бўлишуви;\nПутин Ўзбекистоннинг 865 млн доллар қарзидан кечиш ҳақидаги битимни имзолади;\n"Ўзбекнефтгаз" ва Жанубий Кореянинг GS компанияси 4,5 млрд долларлик завод лойиҳасини тайёрлашмоқда;\nЎзбекистон Ташқи ишлар вазири Россия ТИВ раҳбари билан учрашди;\nТошкентда ШҲТ аксилтеррор тузилмаси Кенгашининг 28-йиғилиши бўлиб ўтди.\nGlobal Finance Magazine нашри Жаҳон банки ва Халқаро валюта фонди маълумотларига асосланиб, ялпи ички маҳсулот бўйича дунёнинг энг бой мамлакатлари рейтингини тузди.\nБунда харидорлик қобилиятининг аҳоли жон бошига нисбатига асосланилди. Рейтинг мамлакатлардаги яшаш харажатлари қиймати ва инфляция даражасини ҳисобга олади.\nРейтингда юқори 25 таликка асосан Европа мамлакатлари, АҚШ ва Канада кирди. Буюк Британия 27-ўринни эгаллади.\nРейтингда биринчи ўринни аҳоли жон бошига 146 минг доллар билан Қатар банд этди. Ўзбекистон ялпи ички маҳсулоти аҳоли жон бошига 5,9 минг долларни ташкил этди, натижада мамлакат рўйхатнинг 127-поғонасини банд этди.\nРоссия киши бошига 25,3 минг долларлик ЯИМ билан 51-ўринда, Қозоғистон 50 (25,3 минг доллар), Қирғизистон 142 (3,5 минг доллар), Тожикистон 153 (2,8 минг доллар), Туркманистон 77-ўринда (15,8 минг доллар) жойлашди.\nЎзбекистон жаҳоннинг энг кучли армиялари рўйхатида 48-ўринда. globalfirepower.com сайтида жойлаштирилган маълумотларга кўра, Ўзбекистон жаҳоннинг энг кучли армиялари рейтингида 54-ўриндан 48-ўринга кўтарилган. Тадқиқотда дунёнинг 126 мамлакати армияси таққосланиб, Ўзбекистон МДҲ давлатлари орасида Россия (рейтингда 2-ўрин) ва Украина (30-ўрин)дан кейин келмоқда. Ўзбекистон армияси ушбу рейтингга кўра, Марказий Осиё давлатлари орасида етакчилик қилмоқда. Қозоғистон – 53-ўрин, Туркманистон – 86, Қирғизистон – 110 ва Тожикистон – 112-ўринга муносиб кўрилган. Сайтнинг маълумотларига биноан, Ўзбекистон қуролли кучлари ихтиёрида, 420 танк, 166 та самолёт, 715 та пиёда жанговар машина, 143 дона ўзиюрар ускуна, 880 та артиллерия ва 109 та реактив артиллерия тизимлари мавжуд. Ўзбекистоннинг йиллик ҳарбий бюджети 70 миллионни ташкил этади. Рейтингни тузишда, 50га яқин турли кўрсаткичлар эътиборга олинган. Ҳарбийлар ва ҳарбий хизматга лойиқ эркаклар сони, қуруқликда, ҳавода ва сувда ҳарбий ҳаракатлар олиб бориш имкониятини берувчи жанговар техникалар сони шулар жумласидан. Шу билан бирга, мамлакатларнинг қурол-яроғ харидига сарфлаши мумкин бўлган иқтисодий заҳираси ҳамда рейтинг қатнашчиларининг географик жойлашуви инобатга олинган.\nҚирғизистон вазирлар маҳкамаси, Иссқ Кўлда жойлашган, Ўзбекистонга тегишли бўлган “Роҳат”, “Дилором” ва “Золотые пески” оромгоҳларини Қирғизистон ҳисобига ўтказиш ҳақида қарор чиқарди.\nҚирғизистон чегарани бўлиш бўлими бошлиғи Қурбонбой Искандаровнинг сўзларига қараганда, бунинг ҳеч ажабланарли жойи йўқ, чунки Ўзбекистон ва Қирғизистон орасида тузилган 1992 йилги шартномага кўра, собиқ Шўролар Иттифоқи даврида қурилган барча иншоотлар улар жойлашган мамалкатлар ихтиёрига ўтказилиши керак.\nСобиқ Иттифоқ даврида Қирғизистон ҳудудида Ўзбекистонга тегишли бир неча каналлар, газ қазиб олиш ва сақлаш станцияси, оромгоҳлар ва бошқа қатор мулклар қурилган эди. Иттифоқ тарқалиб кетганидан кейин, Қирғизистон ва Ўзбекистон расмий вакиллари, ўзаро келишув асосида, ушбу мол мулклар қайси мамлакат ҳудудида бўлса, уш мамлакат ихтиёрига ўтиши ҳақида шартнома имзолашган.\nРоссия президенти Ўзбекистоннинг 865 миллион долларлик қарзидан кечишни назарда битимни ратификация қилиш тўғрисидаги қонунни имзолади.\nЎзбекистоннинг "Ўзбекнефтгаз" миллий холдинг компанияси ва Жанубий Кореянинг GS Engineering & Construction Corporation компанияси йил охиригача Бухоро вилоятида полимер ишлаб чиқарувчи, 4,5 млрд долларлик заводни қуриш лойиҳасининг дастлабки техник-иқтисодий асосланишини тайёрлайди.\nБу ҳақда "Ўзбекнефтгаз" миллий холдинг компанияси вакили маълум қилган.\nВакилнинг айтишича, бугунги кунда дунёда энергия ташувчиларга нархларнинг пастлигига қарамасдан, Жанубий Корея компанияси лойиҳа иштирокчиси бўлиб қолмоқда.\n"Бу ўзига хос келажакка захира бўлади, нархлар кўтарилиб, лойиҳа ўзининг рентабеллигини оширади", деб айтди манба.\nДастлабки маълумотларга кўра, яратилаётган заводнинг ишлаб чиқариш қуввати йилига 250 минг тонна полиэтилен, 500 минг тонна полипропилен, 100 минг тонна полистирол, 30 минг тонна каучук ва спандексни ташкил қилади. Лойиҳани амалга ошириш муддати 5 йилни ташкил қилади. Лойиҳа халқаро банклар (50 фоиз) ва Ўзбекистон маблағлари ҳисобига молиялаштирилади.\n8 апрел куни Москвада МДҲ ташқи ишлар вазирлари Кенгашида қатнашаётган Ўзбекистон Ташқи ишлар вазири Абдулазиз Комилов Россия Федерацияси ташқи ишлар вазири Сергей Лавров билан учрашди.\nБўлиб ўтган суҳбат давомида томонлар Ўзбекистон ва Россия муносабатларининг долзарб масалалари, МДҲ кун тартиби, халқаро ва минтақавий муаммолар юзасидан фикр алмашди.\nИкки давлат ташқи сиёсат идоралари раҳбарлари олий даражадаги Ўзбекистон-Россия учрашувига тайёргарликнинг боришини ҳам муҳокама қилишди.\nЖорий йилнинг 8 апрел куни Тошкент шаҳрида Қозоғистон раислигида ШҲТ аксилтеррор тузилмаси Кенгашининг навбатдаги 28-йиғилиши бўлиб ўтди.\nЙиғилишда Қозоғистон, Хитой, Қирғизистон, Россия, Тожикистон ва Ўзбекистон вакиллари иштирок этдилар. Йиғилишда ШҲТга аъзо давлатларнинг терроризм, сепаратизм ва экстремизмга қарши курашишнинг 2013-2015 йилларга мўлжалланган дастури доирасидаги ҳамкорлиги якуни муҳокама қилинди. Якуний ҳужжат тасдиқланди.\nХитой Халқ Республикаси ҳудудида ўтказилган интернетда террорчиликка қарши кураш борасида ўтказилган “Сямынь-2015” ҳамкорликдаги штаб машғулотига юқори баҳо берилди.\nТашкилотга аъзо давлатлар аҳолиси ўртасида радикал ғоялар, худшудлар воситасида амалга ошириладиган террорчилик ҳолатларини олдини олишга қартилган ишларни такомиллаштириш масалалари муҳокама этилди.\nШҲТ давлатларининг мутасадди ташкилотлари ҳамкорлигида “Бирлик-2016” номли чегара операциясини ўтказишга қарор қилинди.\n2016 йилнинг сўнгги чорагида ташкилотга аъзо ва кузатувчи давлатлар вакиллари иштирокида халқаро террорчилик ва экстремизмга қарши ҳамкорлик масаласида илмий анжуман ўтказиш режалаштирилди.\nШҲТ аксилтеррор тузилмаси Кенгаши фаолияти ривожланиши ва мутасадди ташкилотлар ўзаро ҳамкорлигини мустаҳкамланишига хисса қўшган масъул ходимлар тақдирланди.\nШунингдек, тузилманинг ташкилий-кадрлар, Ижроия қўмитани молиявий таъминлашга оид масалалари юзасидан қарорлар қабул қилинди.\nMore in this category: « Ўзбекистон ўтган ҳафта давомида\tЎзбекистон ўтган ҳафта давомида »


Ўзбекистон Олий Мажлиси Сенати Раиси Қирғизистон ва Қозоғистон (...)\nЎзбекистон Олий Мажлиси Сенати Раиси Қирғизистон ва Қозоғистон парламентлари раҳбарлари учрашди\nЎзбекистон Олий Мажлиси Сенати Раиси Танзила Норбоева Россияга ташрифи давомида Қирғизистон Жўқорғи Кенгеси Раиси (Торағаси) Талант Мамитов билан учрашди, деб хабар бермоқда «Дунё» АА мухбири.\nПарламент юқори палатаси маълумотига кўра, кўп соҳалардаги икки томонлама алоқалар, жумладан парламентлараро, савдо-иқтисодий ҳамкорлик масалалари, шунингдек, икки мамлакат ўртасидаги иқтисодий алоқаларни ривожлантиришга қаратилган Ўзбекистон-Қирғизистон жамғармасини ташкил этиш масалалари кўриб чиқилди.\n— Савдо-иқтисодий ҳамкорлик устувор йўналиш ҳисобланади, — деди Сенат Раиси Танзила Норбоева. — Сўнгги 4 йилда ўзаро савдо ҳажми 5 баравар ўсди ва 1 миллиард долларга яқинлашди. Шунингдек, парламентлараро ҳамкорликка, қонун ижодкорлиги бўйича тажриба алмашишга, сайлов тизимини такомиллаштиришга, чегарадош вилоятлар ўртасида муносабатларни мустаҳкамлашга катта аҳамият берилди. Ўзбекистон икки томонлама ҳамкорлик бўйича қўшма ҳукуматлараро комиссия ҳамда Ўзбекистон ва Қирғизистон чегараолди вилоятлари раҳбарлари кенгаши доирасида фаол ҳамкорлик қилишга тайёр. Бизнинг энг муҳим вазифамиз — барча келишувларнинг энг юқори даражада амалга оширилишини таъминлашдир.\n— Биргаликда ҳал этишни талаб қиладиган масалалар мавжуд, — деди Қирғизистон Жўқорғи Кенгеси Раиси Талант Мамитов. — Бугун дўстона, яқин қўшничилик муносабатларини тиклаётганимиз қувонарли. Шу сабабли турли таҳдидлар ва хавфлар мавжуд бўлган ҳозирги замонда ижтимоий-иқтисодий, гуманитар, сиёсий муносабатларни ривожлантириш муҳим аҳамиятга эга.\nУчрашув давомида томонлар парламент делегациялари ташрифларини амалга оширишга, яқин орада Ўзбекистонда Парламентлараро қўшма комиссиянинг навбатдаги мажлисини ўтказишга, минтақалараро ҳамкорликни ҳамда Марказий Осиё раҳбар аёллари мулоқоти доирасида гендер ҳамкорликни йўлга қўйишга, шунингдек, илм-фан, таълим, туризм, маданият ва спорт соҳаларида мунтазам равишда қўшма тадбирлар ўтказишга, умумий қадриятлар ва анъаналарни сақлаб қолиш ва тарғиб қилиш бўйича дастурларни амалга оширишга келишиб олди.\nШундан сўнг Ўзбекистон Олий Мажлиси Сенати Раиси Қозоғистон Парламенти Сенати Раиси Маулен Ашимбаев билан учрашди.\nЎзбекистон ва Қозоғистон ўртасида вакиллик ҳокимият органлари ўртасидаги алоқалар мустаҳкамланиб, парламентлараро мулоқот ривожланганлиги қайд этилди.\n— Бугун сиёсий, савдо-иқтисодий, инвестициявий, илмий-техникавий ва гуманитар соҳалардаги муносабатларимиз дўстлик, ишонч ва ўзаро манфаатдорлик тамойилларига асосланади ҳамда “стратегик ҳамкорлик” мақомига эга, — деди Ўзбекистон парламенти юқори палатаси раҳбари Танзила Норбоева. — Биз илм-фан, таълим, туризм, маданият ва спорт соҳаларида биргаликдаги тадбирларни мунтазам ўтказиб туришдан, умумий қадриятларимиз ва анъаналаримизни сақлаш ҳамда кенг тарғиб қилишга доир қўшма дастурларни амалга оширишдан манфаатдормиз.\nТомонлар Ўзбекистон ва Қозоғистон ўртасида муваффақиятли ва ўзаро манфаатли савдо-иқтисодий ва инвестициявий ҳамкорлик олиб бориш бўйича бой тажриба тўплаганлигини таъкидладилар. 2020 йил якунига кўра икки давлат ўртасидаги товар айирбошлаш ҳажми 3 миллард АҚШ долларидан ошиб кетди.\n— Мамлакатларимиз ўртасидаги савдо-иқтисодий алоқалар яхши даражада, бироқ келажакда биз кўрсаткичларни янада яхшиламоқчимиз, — деди Қозоғистон Республикаси Парламенти Сенати Раиси Маулен Ашимбаев. — Икки томонлама муносабатлар ўзаро қизиқиш уйғотган барча йўналишларда ва соҳаларда жадал ривожланмоқда. Шубҳасиз, бунда Ўзбекистон ва Қозоғистон Президентлари Шавкат Мирзиёев ҳамда Касим Токаевнинг хизматлари улкандир.\nМинтақалараро алоқаларни, маданий-гуманитар ва бошқа соҳаларни ривожлантиришда Ўзбекистон ва Қозоғистон ўртасидаги икки томонлама ҳамкорлик бўйича қўшма ҳукуматлараро комиссия фаолиятининг аҳамияти ҳақида сўз юритилди.\nТомонлар мунтазам равишда қўшма тадбирлар ўтказишдан, парламентлараро ҳамкорликни мустаҳкамлашдан манфаатдорлигини билдирди.


Путин ва Байден биринчи марта телефон орқали мулоқот қилди | Haqiqat.uz\nПутин ва Байден биринчи марта телефон орқали мулоқот қилди\nУлар Навальний, Украина, киберҳужумлар ва бошқа кўплаб масалаларни гаплашдиРоссия президенти Владимир Путин АҚШ президенти Жо Байден билан телефон орқали мулоқот қилди, деб ёзади Meduza. Бу икки мамлакат раҳбарларининг АҚШдаги сайловлардан кейинги биринчи суҳбатидир. Кремль хабарига кўра, у «иш юзасидан ва очиқчасига» бўлган.\n«Владимир Путин Жо Байденни АҚШ президенти лавозимида иш бошлагани билан табриклади. Россия ва АҚШ ўртасидаги муносабатларнинг нормаллашуви иккала мамлакат ва — уларнинг дунёда хавфсизлик ва барқарорликни сақлаш учун алоҳида масъулиятини ҳисобга олганда — бутун халқаро ҳамжамият манфаатларига жавоб берган бўлишини қайд этди», — дейилади хабарда.\nПутин ва Байден Стратегик ҳужум қуроллари тўғрисидаги шартномани узайтириш, Очиқ осмон шартномасидан чиқиш, Эрон билан ядро шартномаси ва Украинадаги низо масалаларини муҳокама қилди, дейилади Кремль хабарида.\nОқ уй хабарига кўра, Байден ва Путин россиялик сиёсатчи Алексей Навальнийнинг заҳарланишини, Москванинг АҚШ давлат идораларига киберҳужумдаги эҳтимолий иштирокини, шунингдек, Россиянинг Америкадаги 2020 йилги сайловларга аралашиш бўйича эҳтимолий уринишларини ва Афғонистонда «Толибон» ҳаракати билан америкаликларга қарши эҳтимолий тил бириктирувларни муҳокама қилган.\n«Президент Байден Россиянинг Америка ёки унинг иттифоқдошларига зарар етказадиган хатти-ҳаракатларига жавобан, АҚШ ўз миллий манфаатларини қатъиян ҳимоя қилишини очиқ-ойдин билдирди», — дейилади Оқ уй хабарида.\nМулоқотдан кейин Жо Байден журналистнинг Путин билан телефон суҳбати нима ҳақда бўлгани ҳақидаги саволига жавобан ҳазил қилди. «Сиз ҳақингизда бўлди. У сизга энг яхши тилакларини билдирди», — деди Байден.\nАҚШда президент сайловлари 3 ноябрь куни бўлиб ўтди. Уч кундан кейин Американинг энг йирик ОАВлари ўз ҳисоб-китобларига таяниб, Жо Байденнинг ғалабаси ҳақида эълон қилди. Кўпчилик дунё етакчилари уни шу заҳоти табриклади, аммо Кремль расмий натижалар эълон қилинмагунича, уни қутлашдан бош тортди. Путин Байденга 15 декабрь куни табрикнома жўнатди.\nАввалроқ Оқ уй Россия билан АҚШ миллий манфаатларига оид масалаларда ҳамкорлик қилишини, бироқ Москванинг «тажовузкор ҳаракатлари»га кўникмоқчи эмаслигини билдирган эди. The Washington Post манбаларига кўра, Байден ундан аввалги кўпчилик Америка президентлари каби Россия билан алоқаларни қайтадан бошламоқчи эмас.\n11.02.2021 «Ўзгидромет» 12 февраль куни кутилаётган об-ҳаво маълумотини эълон қилди


36716 Ўқиш режими + -\n5-ФАСЛ ФЕЙСБУКДА «УЛАШИШ» - «SHARE» БИЛАН БОҒЛИҚ ОДОБЛАР Эй мусулмон биродар, билгинки, фейсбукда ёзишишнинг жуда катта одоблари бор. Фойдали, солиҳ, Аллоҳ жалла ва аъла ҳузурида мақбул бўлган хабарни улашишни истовчи ҳар бир киши мазкур одоблар билан зийнатланиши керак. Аллоҳ таолонинг изни билан қуйида уларни баён қиламиз:\n1-Ихлос Инсон барча амалларию гап-сўзларида Аллоҳ таолога ихлосли бўлиши вожибдир. Мана шу Аллоҳнинг амри бўлиб, бу ҳақда У Зот шундай марҳамат қилади: «Айтгин: «Албатта, намозим, ибодатларим, ҳаёт ва мамотим оламларнинг Робби Аллоҳ учундир» (Анъом сураси, 162-оят). Менинг барча амалим Аллоҳ таоло учундир, нафсимда ёки вужудимда инсонлар учун бирор нарса йўқ. Ҳаётим давомида келтирганларим, Аллоҳ менга жорий қилганлари, мамотимда менга тақдир қилинганлари барча-барчаси «...Оламларнинг Робби Аллоҳ учундир. Унинг шериги йўқ...» (Анъом сураси, 162-163-оятлар). Эй оламларнинг Робби, нафсимда, ҳаёту мамотимда инсонлар ҳамда улардан бошқалардан ҳеч ким Сенга шерик бўла олмас. Менинг барча амалларим ҳеч кимни, ҳеч нарсани Сенга шерик қилмасдан, фақат Сен учундир. Сен мен учун, мавжудотларнинг барчаси учун ягона Молик Зотсан. Мана шу мусулмон киши ҳар бир ҳолатда лозим тутиши вожиб бўлган асл(эътиқод)дир. Айниқса дунёнинг турли бурчакларидаги инсонлар – эркагу аёл жамланадиган Фейсбук оламида! Эҳтимол, банда риёга йўл қўйиши, махфий бўлган кичик ширк сабабли Аллоҳга ўзгани шерик қилиши мумкин. Буларнинг барчасида ёрдам сўраладиган Зот ёлғиз Аллоҳдир! Бир одам ўз саҳифасига бир постни қўяди, одамларга бу солиҳ амал бўлиб кўринади. Аслида эса бу иш қалбдаги ният сабабли фасод бўлган фосид амалдир. Зотан, Аллоҳ азза ва жалла қалбдаги ҳар бир нарсани билади, қиёмат куни фақат қалбдаги нарсалар учун жазо ва мукофот беради. Роббимиз жалла ва аълонинг қуйидаги қавли бунга далилдир: «Албатта, У Зот уни қайта тирилтиришга қодирдир… сирлар фош бўладиган Кунда…» (Ториқ сураси, 8-9-оятлар) Суфён раҳимаҳуллоҳ: «сирлар фош бўладиган Кунда»дан мурод «хабардор имтихон қилинадиган кундир», деган. Қатода раҳимаҳуллоҳ эса: «Албатта, сирлар ошкор бўлувчидир. Бас, шундай экан, яхшиликни сир тутинглар, агар кучингиз етса, уни эълон қилинглар. Ваҳоланки, Аллоҳдан ўзгада қувват йўқдир», деган.\n2-Ҳаё Ҳаё ҳар бир қабиҳликнинг жиловидир. Ким Аллоҳга эътибор қаратса, У Зотдан ҳаё қилади. Ким бандаларга эътибор қаратса, улардан ҳаё қилади. Ким икки тарафга ҳам эътиборли бўлса, уларнинг ҳар бирига ҳаёдан ҳаққини беради. Ҳаёдан мосуво бўлган кимса қабиҳлик ва ёмонликлардан истаганини қилаверади. Абу Масъуд Уқба розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Одамларга етиб келган нубувват сўзларидан бири «Агар ҳаё қилмасанг, хоҳлаганингни қилавер», деган гапдир», дедилар». Бухорий ривоят қилган. Набий соллаллоҳу алайҳи васалламнинг «нубувват сўзларидан» деганларидан мурод шуки, ҳаёнинг иши собитликда, истеъмоли эса аввалги нубувват замонидан бери вожибликда давом этиб келмоқда. Ҳеч бир пайғамбар йўқки, у ҳаё билан юборилган ва ҳаёга чақирган бўлмаса. Аввалги набийларнинг шариатлари насх бўлиб, уларнинг ўрни бошқасига алмаштирилган, лекин ҳаё насх ҳам бўлмаган, алмаштирилмаган ҳам. Зеро, у ҳақиқати билинган, фазли равшан, ақллар унинг гўзал иш эканига иттифоқ қилган, сифати насх ҳамда алмаштирилиши жоиз бўлмаган ишдир. У зот соллаллоҳу алайҳи васалламнинг «хоҳлаганингни қилавер», деганларидан мурод Аллоҳ таолонинг қуйидаги қавлидир: «....нимани ҳоҳласангиз, қилаверинг....» (Фуссилат сураси, 40-оят). Бу эса таҳдид йўли билан ишни уларнинг ўзига ҳавола қилишдир. Ҳофиз ибн Ҳажар раҳимаҳуллоҳ эса шундай деган: «Айтадиларки: У таҳдидли иш бўлиб, унинг йўналиши ва маъноси: «Агар сендан ҳаё тортиб олинган бўлса, ҳоҳлаганингни қилавер. Бас, албатта, Аллоҳ унинг учун сени жазолайди», деганидир. Бунда ҳаёнинг улкан иш эканига ишора бор». Шундай экан, Фейсбукка оид хабар улашаётган киши Аллоҳ ва Унинг бандаларидан ҳаё қилиб, ҳаё одобига хилоф бўлган нарсаларни тарқатмаслиги лозим.\n3-Имло қилиш ва ёзишдаги адолат Аллоҳ таоло Қуръони Каримда шундай марҳамат қилади: «Орангизда бир ёзувчи адолат билан ёзсин... Унинг валийси адолат билан айтиб турсин...» (Бақара сураси, 282-оят). Ушбу оят умумий ҳолда имло қилиш ва ёзишда адолатли бўлиш вожиблигига далолат қилади. Яна Аллоҳ билгувчи. Зеро, Аллоҳ таоло шундай марҳамат қилади: «Китобни ўз қўли билан ёзиб, сўнгра «Бу Аллоҳнинг ҳузуридан», дейдиганларга ҳалокат бўлсин!» (Бақара сураси, 79-оят). Мен айтаманки, туну кун фейсбук саҳифаларида улашиладиган нарсаларнинг аксари мана шулардир. Шунингдек, фейсбук саҳифасидаги кўп сонли жоҳиллар имомлар ва уламоларнинг тушунчалари, фикр-мулоҳазаларини аҳмоқлик деб номламоқдалар. Фақиҳларни эса Аллоҳнинг ва Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ирода қилган нарсаларини англамасликда айблаяптилар. Ваҳоланки, улар ёлғон, фужур, уйдирма, инсонлардан нафратланиш ва уларни менсимасликдан бошқа бирор илмга эга эмаслар. Ана ўшалар сўзларни ўз ўрнидан ўзгартириш ҳамда тушунмаган нарсаларини гапириш учун фейсбук саҳифаларидан жой топганлар. Аллоҳ Ўзининг тўғри йўлига ҳидоят қилсин. Қуртубий раҳимаҳуллоҳ шундай деган: «Бу оятда шариатга қўшимча киритиш, ўзгартириш ва алмаштиришдан огоҳлантириш бор. Алмаштирган, ўзгартирган ёки Аллоҳнинг динидан бўлмаган ва унда жоиз бўлмаган ишларда янгилик киритган ҳар бир кимса мана шу шиддатли таҳдид ва аламли азоб остига киради». Бу таҳдид остида икки иш бор: 1-Адаштириш мақсадида ботилни ёзиш. 2-ёзилган нарсани Аллоҳнинг ҳузуридан дейиш. Бу иккисини жамлаш эса катта мункар ишдир. Қуръони карим балоғатининг кўринишларидан бири – юқоридаги оятда оддий гапириш эмас, ёзиш (китобат) зикр қилинганидир. Чунки ёзиш (китобат) гапириш(қавл)нинг ичига киритилиб, унга зиёда қилинганда у тил ва қўлнинг ёлғони бўлади. Мана шу балоғатлироқ бўлади. Зотан, қўл орқали бўлган каломнинг расми қолади, сўзлашувнинг эса асари йўқолади. Лекин агар инсон ичида ботил нарса зикр қилинган постни огоҳлантириш учун тарқатса ҳамда очиқ-ойдин ҳақни баён қилишга қодир бўлса, бунинг зарари йўқдир. Аллома Из ибн Абдуссалом раҳимаҳуллоҳ шундай деган: «Ботилга амал қилиниши учун ёзиш ҳаром, уни тушунтириш учун ёзишдан қайтарилади. Ботилни ботил қилиш учун воситачи бўлиш ботилдир».\n4-Рост сўзлаш Аллоҳ таоло шундай марҳамат қилади: «Эй иймон келтирганлар, Аллоҳга тақво қилинглар ва содиқлар ила бирга бўлинглар» (Тавба сураси, 119-оят). Ибн Масъуд розияллоҳу анҳунинг қироатида эса қуйидагичадир: «Содиқлардан бўлинглар». Абдуллоҳ ибн Масъуд розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Ростгўйлик яхшиликка бошлайди. Яхшилик эса жаннатга бошлайди. Киши рост сўзлайверади, ҳаттоки Аллоҳнинг ҳузурида «сиддиқлардан», деб ёзилади. Ёлғон фужурга бошлайди. Фужур эса дўзахга бошлайди. Киши ёлғон сўзлайверади, ҳаттоки Аллоҳ ҳузурида «каззоблардан», деб ёзилади», дедилар». Муслим ривоят қилган. Фейсбук фойдаланувчиларининг аксари тарқатадиган хабарларида бир қанча мақсадлар учун ёлғон сўзлайдилар. Аллоҳдан ўзгада куч ва қувват йўқдир. Мазкур ёлғонга воқеликка хилоф бўлган латифалар, ёлғон ва ҳазиллардан иборат Фейсбук постлари ҳам киради. Зеро, Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Қавмини кулдириш учун бирон сўз сўзлаган кимсага вайл бўлсин. Бас, у ёлғон гапиради. Унга вайл бўлсин, унга вайл бўлсин!» деганлар. Инсон ҳазилни касб қилиб олиши, унда зўр бериб, ҳаддан ошиши улкан хатолардандир. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг «Унга вайл бўлсин, унга вайл бўлсин!» деган сўзларига эътибор беринг. У зот соллаллоҳу алайҳи васаллам мазаҳ қилувчининг ҳалокати шиддатли бўлишини маълум қилиш учун сўзларини такрор-такрор айтдилар. Зотан, ёлғоннинг ёлғиз ўзи барча мазаммат қилинган ишларнинг боши, барча ёмонликларнинг жамловчисидир. Агар бу ёлғонга қалбни ўлдирувчи, унутишга олиб борувчи, енгилтакликка етакловчи кулги ҳам қўшилса, у ҳолда бу қабиҳ ишларнинг энг қабиҳи бўлади. Шунинг учун ҳаким зотлар: «Аҳмоқлик билан ҳазиллашиш қабиҳликнинг ниҳоясидир», деганлар.\nОиша онамиз Қурбон ва Рамазон ҳайитларидан ташқари бошқа кунларда доим рўзадор бўлардилар.80 Қийналар, мажоллари қолмасди, лекин шунда ҳам нафл рўзаларини давоми...\n22:00 / 12 ноябрь 568\n14:16 / 14.07.2020 1783\n17:09 / 10.06.2020 858\n14:34 / 04.08.2020 919\n22:00 / 07 декабрь 210\n22:00 / 28 ноябрь 486\n22:00 / 23 ноябрь 1149


Ҳамма нарсангизни селфи қилиб бўлдингизми? - 4 Марта 2019 - www.SheJoT.CoM\nГлавная » 2019 » Март » 4 » Ҳамма нарсангизни селфи қилиб бўлдингизми?\nҲамма нарсангизни селфи қилиб бўлдингизми?\nҲозирги кунда интернетдаги турли ижтимоий тармоқларда кўплаб кишилар шахсий ҳаётларига оид расмларни мунтазам қўйиб борадилар. Ана шундай инсонларга мурожаат қилиб айтмоқчимиз:\n– Кўрдик, анвойи таомлар ебсиз. Уларнинг суратини саҳифангизга жойлабсиз. Қанча инсонлар бир бурда нонга зор.\n– Уйингиз ҳашаматли экан. Қанча инсонларнинг ўз уйи йўқ, қанчаси эса ижара ҳақини тўлолмаяпти.\n– Фарзандларингиз бор ва бир-биридан ширин экан. Қанча инсонлар тирноққа зор.\n– Оилангиз тинч-тотув экан. Қанчалаб оилаларда хотиржамлик йўқ.\n– Оилангиз ва дўстларингиз билан дам олгани Дубайга, Туркияга, Чимёнга борибсиз. Қанча инсонлар етишмовчилик, муаммо ва қарзлари кўплигидан ўз уйида кўзига уйқу келмайди.\n– Яхши даромадли ишингиз бор экан. Қанча одамлар меҳнатга, ишга зор.\n– Сўнгги русумда машинангиз бор экан. Шундай инсонлар борки, автобус, таксига кетадиган пулни тежаш учун совуқ кунларда ҳам велосипедда юради.\nДўстим ва синглим! Кўз тегишидан қўрқинг! Зеро, Имом Бухорий раҳимаҳуллоҳ ривоят қилган ҳадисда Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам "Кўз тегиши ҳақдир” деганлар. Агар кўз тегишидан қўрқмасангиз, ҳеч бўлмаса, уй, фарзанд ва моддий имконият жиҳатидан сиздан ночорроқ бўлган инсонларнинг қалбларини, туйғуларини ҳисобга олинг! Сизнинг расмларингизни кўрганда қандай аҳволга тушишларини кўз олдингизга келтиринг!\nҲамма нарсангизни селфи қилиб, тармоққа жойлайверманг!


«Friends» 2009-жылдан берли дослық жәрдемин берип келмекте » Informaсiyalɩq portal\n«Friends» 2009-жылдан берли дослық жәрдемин берип келмекте\n4 күн даўамында пайтахтымызда болған «Friends» шөлкеми ағзалары тәрепинен денсаўлығында туўма кемшилиги бар 44 балаға операция исленди, 350 бала маман педиатр тексериўинен өткерилди ҳәм 450 үлкен жастағы пуқара улыўма әмелий шыпакерлер тәрепинен бийпул тексерилди. Оларға тийисли дәри-дәрмақлар тарқатылды ҳәм шыпакерлик мәсләҳәтлер берилди.\nҚубла Корея Республикасының мәмлекетлик емес коммерциялық емес «Friends» шөлкеми 2009-жылдан берли ҳәр жылы гүзде келип, қайырқомлық акциясы шеңберинде республикамыз турғынларына медициналық жәрдем көрсетеди. Ҳәр жылы қәниге шыпакерлер 30-35 баланың жақларындағы туўма аномалияларды (қоянжырықты, қатты ҳәм жумсақ таңлайлардағы нуқсанларды) бийпул операция ислейди. Быйыл хирурглардан тысқары терапевт, лор, педиатр, невролог ҳәм стоматологлар да келип, балаларды ҳәм олардың ата-аналарын медициналық тексериўден өткерди.\nОлар пайтахтымыздағы Республикалық көп тармақлы балалар медициналық орайында район ҳәм қалалардан келген наўқасларды медициналық тексериўден өткерди. Операцияға мүтәж балалар емлеўханаға жатқарылып, оларға операция әмелияты исленди.\nМедициналық тилде хейлопластика, ринопластика ҳәм дермопластика деп аталатуғын операция әмелиятлары тиккелей «Dr.Park’s Plastic Clinic» емлеўханасының директоры, пластик хирург Пак Джин Соктың басшылығында әмелге асырылды.\nСондай-ақ, 2009-жылы Қарақалпақстан Республикасы Денсаўлықты сақлаў министрлиги менен Қубла Корея Республикасының «Friends» шөлкеми арасында дүзилген меморандум шәртлерине бола, шөлкемниң маман стоматологлары пайтахтымыздағы 2, 24, 25, 18, 28, 19, 38-санлы улыўма орта билим бериў мектеплериниң оқыўшыларына стоматологиялық жәрдем көрсетип, олар арасында саламат турмыс тәризи бойынша түсиник жумысларын алып барды.\nҚарақалпақстан Республикасы Халық билимлендириў министрлигиниң усынысы менен ҳәр жылы және бир мектеп шөлкем менен шәртнама дүзиўи мүмкин. Быйыл шөлкем менен Нөкис қалалық 38-санлы улыўма орта билим бериў мектеби арасында да үш жылға шәртнама дүзилди.\nШыпакерлер бул мектеплерде оқыўшыларға тис пастасы, тис щёткасы, фторлы суйықлық тарқатып, аўыз бослығын дурыс тазалаў, саламат турмыс тәризи бойынша сәўбетлесиў өткерди. Быйыл 4 мыңнан аслам оқыўшы менен түсиник жумыслары әмелге асырылды.\nСондай-ақ, бул илажлар менен бирге усы мектеплердиң барлығында «Аўыз бослығының саламатлығы күни» атамасында фестиваль шөлкемлестириледи. Фестиваль даўамында «тислерди дурыс тазалаў», «тислерди таза услаў бойынша ең жақсы гүрриң», усы тема бойынша «ең жақсы көркем дөретпе», «ең жақсы сахналық көринислер» номинациялары бойынша жеңимпазлар анықланып, қымбат баҳалы саўғалар менен сыйлықланды.\nФестивальдың мақсети – балаларға «өзиң тислериңди ҳәм аўыз бослығын таза услаўға үйрендиң бе, енди инилериң менен сиңлилериңе де, досларың және қоңсыларыңа ҳәм басқа да жақынларыңа үйрет» деген идеяны сиңдириў болып есапланады.\n2-10-2018, 12:16 |


Набил Маалул: "Гуруҳимиздаги кучли жамоани мағлуб этдик" / CHAMPIONAT.asia\nНабил Маалул: "Гуруҳимиздаги кучли жамоани мағлуб этдик"\nУнинг биринчи қисмида "Ал Жаиш" бош мураббийи қатнашди.\n"Тошкентдан уч очко олганимиздан хурсандман. Гуруҳимиздаги кучли жамоани тўхтата олдик деб ўйлайман. Ўйин эса икки жамоа учун ҳам қийин кечди. Бунда футболчиларимизни яхши ҳаракат қилганликларида деб биламан. Яна шогирдларим берилган тактик кўрсатмаларни тўлиқ бажаришди. Асосий таркибнинг 3 футболчиси хизматидан фойдалана олмаганимиз яхши бўлмади", - дейди Набил Маалул.\n- Бугун дарвозабонингиз кўп вазиятларда ўйинни чўзди. Якка курашларда эса актёрлик қилди...\n- Мен ундай деб ўйламаган бўлар эдим. Ўша вазиятларда у ростан ҳам жароҳат олганди.\n- Бугун қийинчиликсиз ғалаба қозонган "Ал Жаиш" нима учун ўз майдонида "Фулад"ни мағлуб эта олмаган эди. Балки ўша ўйинда тактик кўрсатмаларингиз иш бермагандир?\n- Бугунги ўйин осон кечди деб ўйлай олмайман. Биз шунчаки ярим ҳимоя ва ҳимоя ўртасидаги боғлиқликни уза олдик. "Фулад" билан ҳам шундай ўйнаган эдик, аммо уларнинг ҳимоясини ёриб ўтиш қийин кечди. Таққосласам, икки жамоа ўртасидаги фарқ катта эмас.\n- Бугун жамоангиз ғалаба қозонди. Бу билан ОЧЛдаги юриш бошланди деб айта оласизми? (қатарлик журналист саволи)\n- Биз учун ОЧЛ биринчи ўйинда бошлаган. Бугун эса гол уриб ғалаба қозона олдик.\n- Араб футболидаги симулация менталитетданми? (Бобомурод Абдулла)\n- Бу сизнинг менталитетингизда бўлса керак (ушбу жавобни мураббий айтар экан, асаби бузилганидан хайрлашмай жаҳл билан залдан чиқиб кетди).


01:20 / 12.01.2018\nЭлектрон оммавий мурожаатлар (петициялар) етарлича фуқаролар томонидан қўллаб-қувватланган тақдирда Парламент ва Халқ депутатлари кенгаши сессияларида муҳокамага қўйилади. Бу ҳақида Олий Мажлис Қонунчилик Палатаси депутати Ж.Ж.Ширинов "Тараққиёт стратегияси" марказида бўлиб ўтган брифингда маълум қилди. Тадбирда қатнашган KUN.UZ мухбирининг хабар беришича, Ж.Ж.Ширинов 2018 йилги Давлат дастури доирасида амалга оширилиши кутилаётган қуйидаги устувор йўналишларни санаб ўтган:\n1. Давлат органларида жамоатчилик кенгашини ташкил этиш. Зеро жамоатчилик кенгашлари давлат органларини халққа яқинлаштириш, унинг фаолияти очиқлигини таъминлаш учун хизмат қилади;\n2. Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузурида Фуқаролик жамиятини ривожлантириш бўйича Маслаҳат кенгашини ташкил қилиш;\n3. Парламентда қонун лойиҳаларининг жамоатчилик муҳокамасини тизимли ташкил этиш. Бунга жамоатчиликни кенг жалб қилиш, фуқароларнинг парламент қонун муҳокамаларига эркин, ҳеч қандай монеликсиз киришини таъминлаш;\n4. "Менинг фикрим" махсус веб-порталини ташкил этиш. Бу борада фуқаролардан кўп таклифлар келиб тушган. "Менинг фикрим" махсус веб-портали - парламент палаталари, маҳаллий халқ депутатлари кенгашларига бевосита фуқаролар томонидан ўзининг нутқаи назари ва ташаббусини билдирадиган майдон. Бунда халқнинг ўзи қонун ижодкорлигини кўрсатиб боради;\n5. Электрон жамоавий мурожаат (петиция). Олий Мажлис палаталари ёки халқ депутатлари кенгашларига муайян ташаббус олиб чиқилади. Ташаббусни етарлича фуқаролар қўллаб-қувватласа, албатта, унинг муҳокамаси қонун билан белгиланади. Шундан сўнг парламент ҳам, халқ депутатлари кенгаши ҳам ўз сессияларида уни кўриб чиқишга мажбур бўлади;\n6. Нодавлат жамоатчилик ташкилотларини давлат томонидан қўллаб-қувватлаш. Давлат мулкини имтиёзга бериш тартиби ишлаб чиқилади;\n7. Нодавлат оммавий ахборот воситаларини қўллаб-қувватлаш. Бугунги кунда нодавлат ОАВни давлат томонидан қўллаб-қувватлаш Олий Мажлис ҳисобидаги жамоат фонди томонидан грант шаклида, ижтимоий буюртма ва субсидиялар шаклида амалга ошириб келинмоқда, лекин энди алоҳида давлат фондининг ташкил этилиши таклифи берилмоқда;\n8. Фуқаролар йиғини маслаҳатчилари сайловига бағишланган қонунчиликни такомиллаштириш. Сайловларда фуқароларнинг бевосита ўзининг иштирокини таъминлашга доир таклифлар келиб тушмоқда, номзодларни кўрсатишда шаффофликни таъминлаш.


Тадқиқотчилар дунёнинг саккизинчи мўъжизаси жойини аниқлашди\n14:54 / 15.06.2017\nМустақил тадқиқотчи Рекс Банн ва Янги Зеландия Миллий кутубхонаси ходими Саша Ҳолден дунёнинг саккизинчи мўъжизаси жойини топишганини айтишмоқда. Уларнинг шу ҳақдаги мақоласи Journal of the Royal Society of New Zealand журналида босилган, бу ҳақда National Geographic журнали ҳам кичик хабар берган.\nЯнги Зеландиянинг Шимолий оролида жойлашган Ротомахана кўли XIX аср охирларида минглаб туристларни ўзига жалб қилган. Ажойиб шаршаранинг баландлиги саккиз қаватли бино баландлигига тенг эди, бироқ 1886 йилда у қўшни вулқоннинг отилиши оқибатида вайрон бўлган. Шундан бери ушбу табиат мўъжизаси Ер юзидан бутунлай йўқолди, дея ҳисобланиб келинган.\nXIX асрда яшаган немис географи Фердинанд фон Хохштеттернинг кундалигини тадқиқ қилиш натижасида террасанинг аввал жойлашган ўрнини топишга муваффақ бўлинди. Хохштеттернинг кундалиги ушбу жойнинг тахминий координаталари ва йўналишлари битилган ягона қўлёзма сифатида сақланиб қолган. Аниқланишича, ушбу террасалар йўқ бўлиб кетмаган, шунчаки 15 метрли вулқон кули остида қолган. Кўл ҳамда атроф-муҳит унинг ташқи кўринишини ўзгартириб юборган, шунинг учун терраса манзилини аниқлашнинг имкони бўлмаган.\nЯнги Зеландия Тадқиқотчилар саккизинчи мўъжиза


«Улуғ ватан уруши»дан олдин. Совет–фин урушида қатнашган ўзбекистонликлар ҳақида - Daryo\n21:40, 14.05.2020 122595\n«Улуғ ватан уруши»дан олдин. Совет–фин урушида қатнашган ўзбекистонликлар ҳақида\nМаълумки, охирги пайтларда 9 май санасини қандай номлаш (Хотира ва қадлаш куними, Ғалаба куними?) борасида баҳслар келиб чиқмоқда. Шунингдек, Иккинчи жаҳон уруши ва Улуғ ватан уруши тушунчалари атрофида ҳам муҳокамалар кетмоқда. Муқаддам «Дарё» экспертлар ва тарихчилар фикрларини ўрганиб, эълон қилган эди.\nУлуғ ватан уруши атамасига қайтиш тарафдорларининг аргументларига биноан, бу тушунча Иккинчи жаҳон урушининг бир қисмини — 1941—1945 йиллардаги Совет–немис урушини акс эттиради, ўзбекистонликлар урушнинг шу босқичида иштирок этган. Аммо тарихий фактлар кўрсатиб турибдики, ўзбекистонликлар Иккинчи жаҳон урушининг бошқа эпизодларида ҳам қатнашган. Хусусан, илгарироқ Совет–япон урушида қатнашган ўзбекистонликлар ҳақида мақола эълон қилган эдик.\n1945 йилги Совет–япон урушида қатнашган ўзбекистонликларни биласизми?\nБундан ташқари, Иккинчи жаҳон уруши воқеалари доирасида 1939 йил 30 ноябрида СССР Финляндия ҳудудига бостириб кирганди. Уруш якунлари бўйича совет томони Финляндияга ўз шартларини ўтказса ҳам, агрессияси учун Миллатлар лигасидан қувилди. Шунингдек, СССР кичкина Финляндияга қарши урушда улкан йўқотишларга учрагани бутун дунёга Қизил армиянинг ёмон тайёргарлигини кўрсатиб берди ва Учинчи Рейхнинг СССРга бостириб киришини тезлаштирди.\nСовет–фин урушида қатнашган ҳарбийлар орасида Ўзбекистон вакиллари ҳам бор. «Дарё» фалсафа фанлари номзоди, Ўзбекистон Фанлар академияси Тарих институти катта илмий ходими Равшан Назаровнинг 1939—1940 йиллардаги Совет–фин урушида қатнашган ўзбекистонлик ҳарбийлар ҳақидаги мақоласини диққатингизга ҳавола этади.\nАртиллерия генерал-полковниги Парсегов М.А.\nМенимча, тўртта урушда иштирок этган артиллерия генерал-полковниги, Совет Иттифоқи Қаҳрамони Парсегов Михаил Артемевич (1899—1964) энг ёрқин намоянда бўлса керак. У арман миллатига мансуб бўлиб, Тоғли Қорабоғда туғилган ва 12 ёшдан бошлаб Туркистонда истиқомат қилган. Андижондаги пахта тозалаш заводида ишлаган. 1916—1917 йилларда Биринчи жаҳон урушида Кавказ фронтида артиллерия аскари сифатида қатнашган.\n1918—1922 йилларда Туркистонда (Андижон, Наманган ва Фарғонада) хизмат ўтади ва батарея ҳамда артиллерия взводи командири этиб тайинланди. 1922 йилда Тошкентда артиллерия қўмондонлик курсларини, 1926 йилда эса жамоа таркибини такомиллаштириш курсларини тамомлади. 1936 йилда Ҳарбий академияни тугатди. Ўрта Осиё ҳарбий округида ҳамда Волгабўйи ва Байкалорти ҳарбий округларида хизмат ўтади. У артиллерия дивизиони ва артиллерия полкига қўмондонлик қилди ҳамда Ленинград ҳарбий округи артиллериясига бошлиқ ҳам бўлди.\n1939—1940 йиллардаги Совет–фин урушида 7-қўшин артиллерияси бошлиғи лавозимида иштирок этиб, Липоло ва Тронсгунда жангларида ва «Маннергейм чизиғи»нинг ёриб ўтилишида қатнашди. 1940 йилнинг 21 мартида Совет Иттифоқи Қаҳрамони бўлди. 1940 йилнинг июнида эса Паргесовга артиллерия генерал-лейтенанти унвони берилди ва у Қизил армия артиллериясининг генерал-инспектори этиб тайинланди. Ўзининг Финляндия билан уруш якунларига кўра билдирилган танқидий нутқлари ва конструктив таклифлари орқали армия ичида катта машҳурликка эришди.\n1941—1945 йилларда у жануби-ғарбий фронт артиллерияси бошлиғи лавозимида қатнашди. Киев остонасидаги жангларда, Москва ва Елец шаҳарлари остонасидаги жангларда иштирок этди. 1942 йилда Курс ва Воронеж остонасидаги жангларда 40-армияга қўмондонлик қилди. Яраланиб оёққа тургач, Узоқ Шарққа юборилди. 1945 йилда иккинчи Узоқ Шарқ фронти артиллерияси бошлиғи сифатида Япониянинг Квантун армиясининг яксон қилинишида, Харбин шаҳрининг ва бошқа шаҳарларнинг озод қилинишида иштирок этди.\nУруш йилларида иккита «Қизил Байроқ» ордени билан ҳамда 2-даржали Суворов ордени билан тақдирланди. Парсегов саккизта жанговар орден, кўплаб медаллар — «Қаҳрамон Олтин Юлдузи», «Германия устидан ғалаба учун», «Япония устидан ғалаба учун» сингарилар кавалери ҳисобланади. Урушдан кейин Парсегов Бош штаб академияси қошидаги курсларни тамомлаб, Польшада Шимолий қўшин гуруҳлари артиллериясига, Узоқ Шарқ қўшинлари артиллериясига ва Беларусь ҳамда Ленинград ҳарбий округларида қўмондонлик қилди. 1958 йилда артиллерия генерал-лейтенанти бўлди, умрининг охиригача Ҳарбий артиллерия академияси факультети бошлиғи сифатида хизмат қилиб, 1964 йилда вафот этди ва Санкт-Петербургдаги Богословский қабристонига дафн этилди.\nАвиация генерал-лейтенанти Канарев V.П.\nВиктор Павлович Канарев (1907—1965) Қўқонда туғилган; Қўқон ва Фарғона шаҳарларида истиқомат қилиб, Фарғона вилояти ер бўлимида статист бўлиб ишлаган. 1927 йилда Фарғона шаҳар ҳарбий бўлими томонидан хизматга чақирилган. Авиация билим юртини тамомлаб, денгиз авиациясида хизмат қилган. Фин урушида Болтиқ флоти 105-авиабригадаси, 12-разведкачи эскадрилья командири бўлган. Қўмондонликни душман ҳақидаги муҳим разведка маълумотлари билан муваффақиятли таъминлагани учун «Қизил Байроқ» ордени билан тақдирланган.\n1941—1945 йиллардаги Иккинчи жаҳон урушида Қора денгиз флоти таркибидаги ҳарбий ҳаво кучларида авиаполк командири, авиадивизия командири ўринбосари ва авиадивизия қўмондони сифатида қатнашиб, Кавказ, Қрим, Украина, Молдова, Руминия ва Болгариянинг озод этилишида қатнашди. 1944 йилнинг 16 майида «Совет Иттифоқи Қаҳрамони» унвонига сазовор бўлди, учта «Қизил Байроқ» ордени, 2-даражали «Ушаков» ордени, 1-даржали «Ватан уруши» ордени, «Қизил Юлдуз» ордени, ўз номидаги ханжар ҳамда медаллар билан («Одесса мудофааси учун», «Севастополь мудофааси учун», «Кавказ мудофааси учун» ва ҳоказо) тақдирланди.\nУрушдан сўнг Тинч океани флоти ҳарбий ҳаво кучларига қўмондонлик қилди. Бош штаб академиясида кафедра раҳбари бўлди. 1961 йилдан эътиборан захирага олинди. 1965 йилда вафот этиб, Севастополда дафн қилинди.\nФлот соҳил хизмати генерал майори Денисевич Н.Й.\nДенисевич Николай Юлианович (1893—1965) Наманган шаҳрида туғилган ва Фарғона эркаклар гимназиясини тамомлаган. 1913 йилда ҳарбий билим юртини тамомлаб, Биринчи жаҳон урушида ва фуқаролар урушида иштирок этган. Фин урушининг фаол қатнашчиси. Соҳил кузатуви отряди командири сифатида Карелия бўғози орқали ҳужумга ўтаётган совет қўшинларининг қаноти ва ортини ёпиб турган.\n1941—1945 йилларда генерал майор, Кронштадт мудофаа ҳудуди Луг сектори қўмондони этиб тайинланди. 1941—1944 йиллар давомида Ленинград мудофаасида қатнашди ва 1944—1945 йиллар давомида Болтиқбўйи ҳамда Шарқий Пруссиянинг озод қилинишида иштирок этди.\nУрушдан кейин 1945—1947 йилларда Виборгдаги денгиз пиёдалари билим юртига раҳбарлик қилди. Ҳарбий денгиз академиясида кафедра бошлиғи (1947—1951) ва факультет бошлиғи (1951—1955) бўлган. 1955 йилдан эса захирага олинди. «Ленин» ордени билан бешта «Қизил Байроқ» ордени, номи ёзилган қурол, кўплаб медаллар («Ленинград мудофааси учун» ва ҳоказо) билан тақдирланди. 1965 йилда вафот этиб, Санкт-Петербургдаги Богословскя қабристонига дафн этилди.\nГвардия майори Серпер I.Л.\nОдессалик Серпер Иосиф Лазаревич (1911—2002) 1933—1935 йилларда Ўрта Осиё ҳарбий округида ҳарбий хизмат ўтаган, 1935—1939 йилларда Тошкентда яшаб ишлаган. 1939 йилдан эса яна армия сафида, Фин урушида қатнашди. Муҳандислик-сапёрлар взводи қўмондонига ёрдамчи этиб тайинланди. «Маннергейм чизиғи» истеҳкомларини ёриб ўтишда қатнашди. Кичик лейтенантлар курсини тамомлади.\n1941—1945 йиллардаги Иккинчи жаҳон урушида муҳандис-сапёрлар қўшинида хизмат қилди. Взвод, рота ва батальон командири этиб тайинланди. Кавказ учун жангларда, Украина, Беларусь, Польша ва Шарқий Пруссиянинг озод қилинишида қатнашди. Мелитополь шаҳрининг озод қилинишида иштирок этди. 1943 йил 1 ноябрида «Совет Иттифоқи Қаҳрамони» бўлди. «Ленин» ордени, 1 ва 2-даражали «Ватан уруши» орденлари, «Қизил Байроқ» ордени ва медаллар билан («Жанговар хизматлари учун», «Кавказ мудофааси учун» ва ҳоказо) тақдирланди. 1946 йилдан захирага олинди. 2002 йилда вафот этиб, Сан-Францискода дафн этилди.\nГвардия катта лейтенанти Саидбеков А.\nАмирали Саидбеков (1920—1945) Фарғона вилояти Сўх тумани, Топимозор қишлоғида таваллуд топган. 1939—1940 йилларда Фин урушида қатнашди. Бунинг учун 1940 йилда кичик лейтенантлар курсига юборилди. Фронтда 1941 йилнинг 22 июнидан взвод ва ротага қўмондонлик қилди. Москва мудофаасида, Беларусь, Украина, Чехословакия ва Польшанинг озод қилинишида қатнашди. Гвардия лейтенанти Саидбеков 1945 йилнинг 8 апрелида Польшадаги Рибник шаҳрида вафот этди ва ўша ерда дафн қилинди. «Ленин» ордени, «Александр Невский» ордени, «Қизил Байроқ» ордени, 1 ва 2-даражали «Ватан уруши» орденлари ва медаллар билан тақдирланди. 1945 йилнинг 29 июнида вафотидан сўнг «Совет Иттифоқи Қаҳрамони» унвони берилди.\nТанкчи ва меҳнат қаҳрамони Заманов М.Ф.\nЗаманов Махсут Фаизрахманович (1914—1988) — Бошқирдистоннинг Баймоқ тумани Исянбет қишлоғидан бўлган. 1931—1935 йилларда Қашқадарё вилояти, Яккабоғғалла совхозида трактор бригадасига бошчилик қилган.\nАрмияга чақирилгач, 1939—1940 йилларда Фин урушида танкчи сифатида қатнашди. 1941—1945 йиллардаги уруш қатнашчиси. Урушдан кейин қишлоқ хўжалиги соҳасида меҳнат қилди ва қўриқ ерларини ўзлаштириш борасидаги хизматлари учун «Меҳнат Қаҳрамони» унвонига сазовор бўлди (1957 йил). «Қаҳрамон Юлдузи», иккита «Ленин» ордени ҳамда кўплаб медаллар билан тақдирланди. Бошқирдистондаги Эски Сибай қишлоғида вафот этди ва ўша жойда кўмилди. Қишлоқдаги кўчалардан бирига унинг номи берилди.\nОрден ва медаллар билан тақдирланганлар:\nФин урушидаги иштироки учун «Қизил Байроқ» ордени билан тақдирланганлар рўйхатида Ўзбекистондан чақирилган аскарлардан катта лейтенантлар I.Қулаҳматов, Аҳмед Мустафин, Борий Ҳакимов, кичик командирлар Шариф Зокиров, Саид Магатаев, Қизил Армия аскарлари М.Алмабеков, Р.Жумадилов, Муҳаммад Қозихонов, Г.Қурбонов, Г.Раҳмонов ва бошқалар;\n«Қизил Юлдуз» ордени билан тақдирланган капитан Саид Нигматуллин, капитан Г.Й.Юсупов, катта лейтенант Ҳалим Шокиров, катта сиёсий раҳбар I.Қулаҳметов, кичик лейтенант Иброҳим Бекмуҳаммедов, Қизил Армия аскарлари З.Рамазонов, А.Раҳмонов, С.Ёқубов ва бошқалар;\n«Жасорат» медали билан катта лейтенантлар Маҳмуд Булатов, А.Тўраев, лейтенант Алихон Тошматов, сиёсий раҳбар Муртазо Бараев, Ислом Юнусов, кичик командирлар Салоҳиддин Одилов, Боқи Саниязов, Собир Хайруллин, санитар йўриқчи Анвар Бахтиев, Қизил Армия аскарлари Маҳмуд Абдуллаев, Ниёзали Алибоев, Абдулҳай Олимов, Арслон Амиров, Пирим Аҳмедов, Давлат Мукашев, Ўроз Султонов, Ҳалим Ҳасаншин, Олим Ҳусниддинов, Шомуҳаммад Шоймардонов, Тоҳир Юсупов ва бошқалар;\n«Жанговар хизматлари учун» медали билан 1-даражали ҳарбий техник А.Мансуров, 2-даражали ҳарбий техник Абдулла Ҳолиқов, кичик командирлар Мамад Насруллаев, Қизил Армия аскарлари I.Бобоев, Қараш Дусенов, Анвар Умаров ва бошқалар тақдирланган.\nУмуман олганда, алоҳида қайд этиш жоизки, ўзбекистонлик жангчиларнинг 1939—1940 йилларда бўлиб ўтган Фин урушидаги иштироки ҳарбий тарих соҳасида энг кам ўрганилган масалалардан бири ҳисобланади ва ҳарбий-тарихчилар олдида ушбу масалаларни кенг жамоатчилик учун ёритиб бериш борасидаги қилиниши керак бўлган ишлар ҳали бисёр.\n10:56, 30.05.2020 445553\n17:46, 31.05.2020 325145\n22:20, 19.06.2020 403993\n23:39 Бугун 2093\nҲиндистонда йўловчи ташувчи самолёт қўниш вақтида иккига бўлиниб кетди. Ҳалок бўлганлар ва жароҳат олганлар бор\n23:22 Бугун 1915\nҚарши шаҳридаги телевидение журналистлари телеканал биноси учун берилган ер тортиб олингани учун ижарада туриб ишлашга мажбур бўлмоқда\n23:07 Бугун 5730\n22:52 Бугун 21933