Инсоний ҳақларидан ҳам бутунлай ажратиб, ҳайвонлар қаторида ишлатмоқдадир… « Ўзбекистон Халқ Ҳаракати\nИнсоний ҳақларидан ҳам бутунлай ажратиб, ҳайвонлар қаторида ишлатмоқдадир…\n29 February 2016 - 4:00\nҚоракўл шаҳридаги масжид. (XIX-аср)\nТУРКИСТОН ҚАЙҒУСИ — 14\nШу билан Тўқмоққа келиб минг турли ташвишлар орқали бирор йил ўткариб эдим, шу орада ўнтача шогирдларини эргаштирган ҳолда машҳур Лўлиқори лақаблик Рўзиқори домла бизникига меҳмон бўлиб Андижондан келиб қолди. Бу киши биз билан Бухорода бир пир, бир устоз бўлғонликдан, энг ҳурматлик саналган азиз меҳмонимиз эди. Имконият борича беш-ўн кунлаб меҳмоннавозлик хизматимизни бажо келтирдик. Қарасам, бу ернинг об-ҳавоси мижозларига тўғри келиб қолди. Асли мақсадлари эса Қоракўл (Ҳозирги Қирғизистон шаҳри) орқали Ёркентга, у ердан Ғулжага ўтмоқчи эканлар.\nЙўлбошчилари у томондан хабар келтургунча шу ерда турмоқчи бўлдилар. Дарҳол ўз истакларича, Тўқмоқдан ўн икки чақиримлик тоғ ичидаги Бектошота мозорига чиқариб қўйдим. Бектошота — ҳозирги тарихдан 900 йил илгари ўтган Туркистон ҳоқонларидан Жамбулдаги Авлиёота лақаблик Қорахон подшоҳ билан замондошдир. Бектошота у кишининг лақаблари бўлиб, номлари эса Абдулазиз бободир. Меҳмонларимиз бу мозорга чиқарилгач, ихлослик мусулмонлар булар учун ҳар тўғрида ёрдамларини аямадилар. Орада 30 — 40 кун ўтгандан кейин буларни Ғулжа томонга кузатиб қўйдик.\nШу кунлар даҳрийлар давлатининг бошланғич даври бўлганлиқдан ГПУ жаллодларининг даҳшатли ҳаракатлари авж олмиш эди. Булар кетиб 5 — 10 кун ўтар-ўтмас мени Пишпекка чақириб сўроқка олғандин сўнгра қамоққа буюрдилар. Кетганлар устидан неча қайта сўроқ ўтказиб илинтира олмагач, уч ой чамалиқ қамоқда ётиб, яна бўшаниб чиқдим. Бу эса тўртинчи йўл қамалишим эди.\nШу сабабли сафар тараддудини кўриб, Тўқмоқдан 250 чақирим чамали шарқ томондаги Қоракўл шаҳрига бормоқчи бўлиб, йўлга чиқдим. Тўқмоқда турган отушлик Абдураҳмон туячи сафар йўлдошим бўлди. Уйдан чиққач, орада бир қўниб Иссиқкўлга етдик. У кунлари энг кўнгилли, манзарали бўлган кўлни бўйлаб юрганимизча Тўқмоқдан чиқиб бешинчи қўналғуда шаҳарда бўлдик. Қоракўл шаҳрининг қурилган ўрни — гўзал манзарали, кўркли бўлиб бир ёғи кўм-кўк шишадек кўкариб турган кўл қўлтиғига, иккинчи томони, тўғри кўчалар бўлиб, чўзилғанича ям-яшил қарағайли тоққа бориб туташган эди. Биз борган кунлари май ойига тўғри келганликдан ҳаво очиғида кўл кўкдай кўриниб, дала, тоғ-тошлари ям-яшил бўлиб кўзга ташланур эди. Шаҳарга киргач, марҳум отамиз қадрдонларидан отушлик Рўзиохун ҳожим уйига тушдик.\nҚоракўл шаҳри неча томондан тарихий аҳамиятга эга бўлган бир ер устига қурилмишдир. Биринчидан, бу жойларни бутун тарихий китобларда Туркистон бешиги, турк отаси Ўғузхон пойтахти деб атайдилар. Иккинчидан, исломдан илгари маданиятли ўғуз турклари бўлган Эдиқут элининг тупки ватанлари бўлиб, Болосоғун эса турк ҳоқонларининг пойтахти эди. Учинчидан, Мовароуннаҳр (Турон) мамлакатларида мўғуллар ҳокимияти Темур султон томонидан зарбага учрагач, Тўғлуқ Темирхон ўғли Илёсхўжа қўшинини тақамиш қилиб юз минг аскар билан келаётган Амир Темур Иссиқкўл бўйлаб Қоракўл, Қорқора, Текас, Кўксув, Ўғуз орқали ўтиб, чўнг Юлдузга тушмиш эди.\nУ ердаги мўғул қолдиқлари ҳам енгилгач, Илёсхўжа ўғли Ўғлонхон ўз аскари билан Олтой орқали Қорақурум Монғулияга қочмишдир. Булар ортидан Мирзо Улуғбек бобоси Темур султон буйруғи билан ўн минг отлиқ аскар олиб қувган бўлса ҳам, қочқинларга етолмай, Эртиш сувидан қувиб ўтказиб ортга қайтмиш эди. Сўнгра Улуғбекга етарлик аскар қўшиб Муздовон орқали Олтишаҳарга ўтиш, у ерлардаги мўғуллар ҳокимиятини битиргач, Кошғар орқали Андижонга боришни буюрди. Ўзи бўлса бор лашкари билан ғолибият зафар байроғини кўтарганича Юлдуздан қайтиб Тойошув, Доғут, Кунас орқали Тўғлуқ Темирхон пойтахти Олмалиғга, ҳозирги Қўрғосга кирди. Бу ердаги хон хазиналаридан қолдиқларини сипириб олгандан сўнгра, ҳоқон оиласига эга бўлиб, хон қизини ўзига никоҳга олгач, мўғуллар уни кўрагон (куёв) деб атадилар. Ўз расмларича улуғлаб, хон қизи тароғини юз мўғул, сирғасини яна юз мўғул олтин қутиларга солишиб бошларида кўтаришганларича Самарқандга келтирдилар. Шулар уруғидан Тарамочи, Сирғали номида икки қабила ўзбеклашиб, Самарқанд, Шаҳрисабз атрофида ҳозирги кунга довур яшаб келмоқдалар. Темур султон шу сафарида мўғулларга энг сўнгги қаҳшатқич зарба бериб, Турон-Туркистон элидан уларнинг ҳокимиятини туб-томири билан юлиб ташламишдир.\nЧингизийлар давлатининг сўнгги ҳоқони Тўғлуқ Темирхоннинг Самарқандга келтирилган хазинаси ичида яшил тошдан ясалган бирови кўк, иккинчиси — оқ тусли каттароқ тахт тошлари ҳам бор эди.\nСамарқандда «Хитойдан келган кўктош» деган халқ оғзидаги сўз асли шундан чиққан бўлиши керак. Кўрганлардан эшитишимизча, бу тошларнинг тўрт пучмоғида коса оғзидек тўрт ўйиғи бор экан. Туркистон халқи ўзларига бир кишини хон кўтармоқчи бўлсалар, расм одатларича шу ўйиқларга тилла тўлдириб қўяр эканлар. Сўнгра, юз киши сиғиб ўлтурғудек, катта бир оқ кийгиз устига хон бўлмиш кишини ўлтирғизиб, тўқсон икки бовли (унвонли) ўзбек-турк уруғидан келган тўқсон икки улус беклари кўтаришиб, тахт тоши устига қўяр эканлар. Палончини хон кўтардик деган сўз асли шундан чиқмишдир. Бу эса бутун халқ унинг хонлигига розилик билдириб, унга берган байатлари ўрнида қўлланиб келинган турк тузукларининг бирисидир. Шунда тахт тоши пучмоғларидаги уймаланган тиллани атрофдан келган улус вакиллари — беклар бўлишиб олур эканлар. Мана, маданият ваҳшийлари Ватанимизга қадам қўймасдан илгари, Турон аҳлининг хон сайлаш усуллари шу асосга қурилмиш эди. Бунга кўра бутун халқ розилигини олиш бу ишда шарт қилинганлиги билинади. Ҳақиқий сайлов шундай, халқ розилиги билан бўлиши керакдир. Йўқ эса ўзларини халқ ҳукумати атаган маданият ваҳшийлари кўзбўёв, ёлғон сайловларини эллик йиллардан бери кино кўрсатгандек қилиб ўтказмокдалар, лекин қоғозни бир тешикдан олиб иккинчисига ташлашдан бошқани ҳеч ким билмайди ва ҳам билиш ҳақига эга эмасдир.\nЯна ўз сўзимизга келайлик. Шундай қилиб, Қоракўл шаҳрида бир ой чамали турдим, бу ердаги мусулмонларнинг кўпчилиги уйғурлар бўлиб, қолғанлари — ўзбек, нўғой, тунгон ва сарт қалмоқ (мўғул мусулмонлари) эдилар. Борган кунимдан бошлаб, кеча-кундиз демай халқ боса бошлади. У кунлари мусулмонлар менинг олдимга киришиб диний масалалар, ахлоқий ваъз-насиҳат англашга ортиқ қизиқар эдилар. Биринчи жумъа Нўғой катта масжидида, иккинчи жумъа тунгон жомеъсида оят, ҳадислардан маънилар баён қилиб, иймон-ислом асосларини тушунтирдим. Дардлик кўнглимдан чиққан руҳоний ваъзлар сўзлаганимда, масжид тўла неча минглаган мусулмонлардан чиққан йиғи зори товушлари билан жомеъ бинолари ларзага келмиш эди. Бу каби руҳий томондан лаззатланиб, ботиний сезгуларининг қўзғолиш хусусиятлари кўпинча диний ваъз мажлисларидагина кўринади.\n«Одам ўғлининг яхшилари фаришталардан ҳам ортикдир», — деб пайғамбаримиз Муҳаммад алайҳиссалом бошлиқ ўтган барча яловчи-пайғамбарлар бу сўзнинг чинлигига тўнуқлик (гувоҳлик) берадилар. Уларнинг ёвуз-ёмонлари эса, йиртқичларни йўлда қолдириб, шайтонларга дарс беради.\nҲозирги бизнинг давримизда (1967 йил) Ғарбий, Шарқий Туркистон босқинчиларининг қилаётган чексиз зулмлари эса, бунинг жонлик гувоҳидир. Инсон яратилгандан бери икки Туркистон мусулмонлари учун бу каби зиёни туганмас, зарбаси узулмас узун офат — қизил бало ҳеч вақт, ҳеч қачон кўрилмагандир. Негаким, дунё борлиғидан бери худосиз-динсизлар қўлига қурол ўтиб, ҳокимият устига минмаган эдилар. Бу йиртқичлар инсонларни ёлғизгина диний, ватаний, шахсий ҳуқуқларидан эмас, балки инсоний ҳақларидан ҳам бутунлай ажратиб, ҳайвонлар қаторида ишлатмоқдадир.\nАсримиз бошида чиққан сиёсий фирқалар ичида коммунизм каби ақлдан йироқ, хаёлий бир маслак аҳли бўлган эмас. Мана шу хаёлий маслак эгалари 50 йилдан бери ақлдан ташқари тузумларини қурол кучи билан халқ устида юргизиб келадилар. Пайғамбаримиз Муҳаммад алайҳиссаломдан қиёмат аломати сўралмиш эди: «Унда ҳаромзоданинг ўғли — ҳаромзодалар ҳукумат эгаси бўлиб, халқ устида зулм ҳукмини юрғизади», — дедилар. Ҳозирда эса, нақд шу кунлар устида турибмиз. Энди бу фирқадан қандай яхшилик умиди бўлурким, буларнинг асосий тузумлари — худосизлик, динсизликка, ўзларидан бошқа ҳеч нарсага ишонмасликка қурилган бўлса. Чунки, динсизлик ҳар бир ёмонликка йўл очади, инсонни инсонлик сифатида тутиб турадиган, ҳар бир яхшиликка бошлайдиган нарса — диндур.\nҚоракўл шаҳрида қанча турган бўлсам ҳам, уйқи вақтларидан бошқа чоғлари келим-кетимдан бўшанолмадим. Шундай бўлса ҳам вақт топиб, машҳур швед сайёҳи Ванхидиннинг «Такламакон» асарини ва «Тибет» саёҳатнома китобларини ўқиб чиқдим, улардин кўп фойдаландим. Ўзгариш олдида таланга учраган Қоракўл кутубхонаси татарча, усмонли туркчадан таржима қилинган нодир асарлар кўплиги билан машҳур эди. Инқилоб бошланган даврда қонунсиз қора куч, нодон одамлар ҳокимияти қурилганликдан шаҳарлардаги кутубхоналар ва бошқа маданий асарларнинг кўплари зои бўлмишдир.\nЎрта аср ваҳшийлари — мўғул аскарлари ўз вақтида ислом маркази бўлган Бағдод шаҳрига босиб кирганларида, улар наздида ўлжага арзимас, ғоят қимматбаҳо, нафис, нодир китоблар Дажла дарёсига тушганликдан, олти ойлаб дарё суви қорайиб оққанлиги тарихларда ёзилмишдир. Ундан ҳам жирканчли ишларга йигирманчи асрда маданий йиртқичлар ҳокимияти даврида йўл қўйилганликдан, анчагина тарихий асарларимизни, халқ қўлида сақланиб ётган қимматбаҳо, нодир қўлёзма китобларимизни эгалари қўрққанларидан ўтта ёқтириб, сувга оқизишга мажбур бўлмиш эдилар. Ёлғиз ўзимнинг Тўқмоқ, Сўқулукдаги бирор арава келгудек ҳар турли китобларим эса, шу кўмилганича чириб ер остида қолмишдир. Бу каби фожиалар ёлғиз чет ўлкалардагина эмас, балки ҳукумат маркази Петроград кутубхоналарида ҳам бўлмиш эди. Шундоққи, бутун ислом олами кўз тиккан, 1300 йилдан ортиқ тарихий шарафга эга бўлган Мусҳаф Усмоний, яъни ҳазрат Усмон устида шаҳодат топган Қуръон, шу кутубхонада сақланиб келар эди. Оти мусулмон бир неча гумроҳлар томонидан унинг анчагина варақлари олинмишдир. Марҳум Татаристон муфтийси ҳазрати Ризафаҳрий бошлиқ Мусоҳазрат ва бошқа олимлар бу фожиадан хабар топгач, дарҳол чорасига киришиб, бу улуғ тарихий Қуръон шу кунга давр сақланиб қолинишига сабабчи бўлдилар. Аллоҳ уларни раҳмат қилсин! Ҳозирда эса бу Қуръон Тошкент музейхонасида сақланиб, четдан келган саёҳатчиларга, айниқса мусулмонлар учун бек ҳурматли нодир эсталик ҳисобланади.\nШундай қилиб, Қоракўл шаҳрида бир ой — қирқ кун чамали турғаним сўнггида, у ердан қайтиб Тўқмоққа келдим ва яна бир воқеа устидан чиқдим. Шундоқки, ҳозирги кунларда Арабистонда туришган Олтинхон, Мубашширхонларнинг устози, асли Косон зодагонларидан, Фарғона вилоятида обрўйи баланд бўлган, замонасига кўра улуғ олимлардан саналган, марҳум Носирхон тўра коммунистларга қарши қўзғолон кўтармиш эди. Нима қилишларини билолмай, сувга оққан кишидай ҳайронликда турган мусулмонлар, ўз диний олимларини илоҳий кучдан холи бўлмаса керак деб гумон қилганликларидан, мол-жонларини аямай, у кишига қўшилувчилар ўлка бўйлаб кўпаймиш эди.\nБироқ, иш вақтидан ўтган, не фурсатлар қўлдан кетган эди. Узоқ-яқиндаги большевикларга қарши кўтарилган қўзғолонлар бутунлай бостирилиб, ишлари марказга боғланмиш эди. Пайғамбаримиз Муҳаммад алайҳиссаломнинг «Ҳар оқил киши ўз замонасига тушунган бўлсин», деган ҳикматлик сўзларига амал қилиш ва пайғамбаримизнинг 23 йиллик нубуват давридаги ибратлик таржимаи ҳолидан хабардор бўлиш ҳаммадан кўпроқ ислом олимларига лозим эди. Замонавий сиёсат оламидан хабарсиз бўлганликдан у кишининг бутун ишлари тескарисига айланди. Ёлғиз қўзғолончиларгина эмас, шулар баҳона ўзларига тўғри келмаган, икки кишига сўзи ўтарлик одамлардан Наманган, Косон атрофлари билан ҳеч жойда қолдирмай, отиб-чопиб ўлдирдилар. Қолган қўлга тушганлари қаттиқ қамоқда ёки узоқ сургунларга юборилиб, йўқотилди. Бечора Носирхонтўра қочиб юрган еридан икки ўспирин ўғли билан ушланиб, Тошкентга келтирилган сўнггида, энг қаттиқ, ер ости, қоронғу зиндонда ётқонлиғини эшитган эдик. Сўнгра икки ўғли билан бирликда ўлим жазоси берилиб, дунёдан йўқотилмишдир. Агар бу киши ўрнида сиёсат оламидан хабардор, онглик бошқа биров бўлганида, ишни бошқача ташкилий равишда олиб борар эди. Бу қадар улуғ қўзғолон майдонида тўкилган ерлик халқ қонлари бекорга кетмас эди. Чунки, жанубий томондаги Афғон ва Ҳиндистон чегаралари қўлга келтирилса, у ёқдан ёрдам етказиш имконияти туғилмиш эди; онгсизлик шумлигидан шу ишни бажара олмадилар.


Бугун ютуқли ўйиннинг биринчи тиражи бўлиб ўтади\nҲаяжон ва интиқлик билан кутилган фурсат етиб келди: бугун Давлат солиқ қўмитаси ютуқли ўйинларининг биринчи тиражи бўлиб ўтади. Унда жорий йил 21 июль (соат 23:59)га қадар Тошкент шаҳри савдо нуқталарида рўйхатдан ўтказилган онлайн НКМ ва виртуал кассаларнинг QR-кодли чеклари иштирок этади.\nЯкуний натижаларга кўра, рўйхатдан ўтказилган чекларнинг умумий сони 9947 тани ташкил этди. Уларнинг эгаларини телевизор, кир ювиш машинаси, кондиционер каби қимматбаҳо буюмлар кутмоқда. Бош соврин эса автомобил!\nОмадли чек соҳиблари кимлар? Ажойиб совғалар кимларга насиб этади?\nНатижалар жуда тез фурсатларда аниқланади! Бугун, 22 июль соат 16:00 да Давлат солиқ қўмитаси томонидан ўтказилаётган ютуқли чек ўйинларининг биринчи тиражини “Mening yurtim” телеканали орқали жонли тарзда томоша қилинг!\nҚувончли лаҳзаларни биз билан бирга қарши олинг!\nЙил бошидан: 94846\nҲафта давомида: 10978\nОй давомида: 24504


ОТАУЛИ. Эл сўзи – Jahon adabiyoti\nМуҳаммад Шариф Гулханийнинг “Зарбулмасал” асари – ўзбек адабиётининг энг етук асарларидан биридир. VIII асрда Йўллуғтегин туркий эллар ҳаётини ҳаққоний тасвирлаб, тошларга зарб ила ўчмас қилиб битган бўлса, ХIХ асрда Гулханий туркий эллар ҳаётини қушлар орқали тасвирлаб, том маънода зарбул масал қилди. Эрамиздан аввал Бидпой ҳаким ҳинд ва шарқ халқларининг масалларини тўплаб, “Калила ва Димна” асарини яратган бўлса, ХIХ асрда Гулханий Шарқ, чунончи, туркий элларнинг масал, мақол, ҳикоят ва бошқа ҳикматли гапларини тўплаб, “Зарбулмасал” асарини яратди. ХV асрда Алишер Навоий “Қуръон”да келтирилган Ҳудҳуд ҳақидаги зарбулмасалга таяниб, ўз “Лисон-ут-тайр” достонида Ҳудҳуд бошчилигидаги қушларнинг Симурғни излашини тасвирлаган бўлса, ХIХ асрда Гулханий “Зарбулмасал” асарида Ҳудҳуддан дуойи фотиҳа олган Кўрқуш (Гўрқуш, Кўрўғли, Гўрўғли) етагидаги қушларнинг Ҳумо, яъни оилавий бахтни излашини тасвирлади. ХХ аср бошида Маҳмудхўжа Беҳбудий “Падаркуш” драмасини ёзиб, ўзбек драматургияси асосчиси саналмоқда, ҳолбуки, бир аср илгари, ХIХ асрнинг бошидаёқ Гулханий қушларнинг жами ўн тўрт диалог-суҳбатидан иборат ўзига хос драмани боплаб ёзиб қўйган эди, дейиш мумкин. Беҳбудийнинг “Падаркуш” драмасида биргина ўғлини саводли қилолмаган, унга оқ-қорани, ҳақ-ҳуқуқини танитолмаган падар фожиаси тасвирланган бўлса, Гулханийнинг “Зарбулмасал”ида Кўрқушга ўхшаган мингта падарнинг, қўйинг-чи, бутун бир элнинг фожиаси тасвирланган. Гулханий ўзидан олдинги улуғ салафларга битта-битта эмас, бирваракайига жавоб қилди. Яъни, унинг “Зарбулмасал”ида туркий тошбитиклардагидек қайғули ва тантанавор услуб ҳам, “Қисаси Рабғузий”дагидек диний услуб ҳам, “Маҳбуб ул-қулуб”дагидек дидактик услуб ҳам, “Бобурнома”дагидек эсдалик услуб ҳам усталик билан бир-бирига йўғрилган.\nАсарнинг жанрини ҳам, номини ҳам белгилаб турган “зарбулмасал” қўшма сўзи икки арабча сўз – “зарб” ва “масал”дан ясалган бўлиб, “шиддатли, салмоқли, кучли, катта масал” ёки “масаллар” деган маъноларни англатади. “Зарб” сўзининг яна бир маъноси “кўпайтирмоқ” бўлиб, “иккига иккини зарб қилмоқ” дегани “иккига иккини кўпайтирмоқ” ёки “икки карра икки”ни англатади. Демак, “зарбулмасал” сўзи “масалга масал зарб қилинган” деган маънога ҳам эга. Худди “Калила ва Димна”да икки чиябўрининг турли масалларни айтиши тасвирланганидек, Гулханийнинг “Зарбулмасал”и, асосан, қушлар ҳақида бўлиб, қушлар ўрни келганда турли масаллар айтади, яъни “масал ичида масал” қилади. Қушлар ҳақида бўлгач, “Зарбулмасал” асари Алишер Навоийнинг “Лисон ут-тайр” фалсафий-мажозий достонига ўхшаб кетади. Бироқ, бири – шеърий асар, иккинчиси – насрий асар. Бири – юксак тасаввуфий асар, иккинчиси, аксинча, тубан кимсаларнинг пасткашликлари ҳақидаги ижтимоий-маиший асар. Адабиётимизда қушлар ҳақида бу икки асардан кўламлироқ ва гўзалроқ асар йўқ! Буни икки асардаги қушларнинг номидаёқ аён кўришимиз мумкин. “Лисон ут-тайр”да аталган қушлар жами ўттизта: каклик, дуррож (қирғовул), тўти, калоғ (олақарға), булбул, қумри, ход (калхат), сунғур, юртачи (ўлаксахўр), товус, кабутар, ҳудҳуд (попушак), кабки дарий (тоғ каклиги), тазарв (тустовуқ), қарчиғай, шунқор, бургут, куф (бойўғли), ҳумой, ўрдак, товуқ (хўроз) ва бошқалар. Шу сўзлардан аксариятини бугунги тилимизда ҳам фаол қўллаймиз. “Зарбулмасал”да тилга олинган қушлар эса, жами эллик битта: бойўғли (бойқуш, кунушбону), япалоққуш, кулангир, булбул (ҳазордостон), ҳудҳуд, кўрқуш, қарға (шўранул), маликшабоҳанг, кордон,турумтой, куйканак, чумчуқ, ҳумо, уқоб, шоҳин, шунқор, қарчиғай, баҳрин, лочин, итолғу, кабутар, зоғ, қумри, турна, кўкқўтан, кўкқарға, пашша, анқо, алимерган, тасқара, сор, кўтикулди, фардогирам, оққуш, туғадоқ, ғоз, ўрдак, анғит, сўна, бўрчин, суқсур, чуррак, куркурак, кабк, бедона, олатўғаноқ, қизилиштон, зарғалдоқ, мусича, қалдирғоч, саъва! Қаранг, достондаги қушлардан зарбулмасалдаги қушлар деярли икки баравар кўп! Бундан ташқари, асарда ит, тошбақа, чаён, туя, бўталоқ, тулки, маймун, эшак, қўчқор, бузоқ, эчки ва бошқа жониворлар ҳақида масалу ҳикоятлар бор. Шу маънода, “Зарбулмасал” асарини зоология фанидан, айниқса, қушлар оламидан ўзига хос қўлланма, деса бўлади. Атиги икки асрча вақт ўтгани учун саналган қуш номларининг деярли барчаси бугунги тилимизда ҳам фаол қўлланади.\nЎзбек халқ оғзаки ижодида, айниқса, масаллар билан ҳайвонлар ҳақидаги эртакларда қарийб барча қушлар оддийгина парранда эмас, ўзига хос тимсоллар ҳисобланади. Масалан, семурғ, самандар, қақнус каби қушлар юксаклик тимсоли. Анқо – камёблик, қалдирғоч – эзгулик, кабутар (каптар) – тинчлик рамзи. Ҳумонинг иккинчи номи “Бахт қуши” ҳам кўрсатиб турибдики, у бахт-саодат тимсоли. Ҳаққуш – ҳақгўйлик тимсоли. Булбул – ширали-хуш овоз, қарқуноқ эса, аксинча, ёқимсиз-нохуш овоз тимсоли. “Қарқуноқдан булбул чиқибди” мақоли шунга ишора.Тасқара – хунуклик тимсоли ва ҳоказо. “Зарбулмасал” асаридаги бош қаҳрамонлар Япалоққуш билан Бойўғли ҳам, табиийки, ҳажвий-сатирик асарнинг ички талабларига тўла мос келувчи тимсоллардир.\n“…Ровийлар андоқ ривоят қилурларким, илгариги аҳли айёми нофаржомда Фарғона иқлиминда Кайқубод отлиқ подшоҳдин қолғон бир эски шаҳристон бор эди. Анда бир Бойўғли ва Бойқуш ватан тутмиш эрди. Аммо бағоят ери-ҳавоси хуш, дилкаш эрди. Сабза раёҳин ва анвойи шақоиқ ва сечаклар касратидин пўнқорға қўнғон чоғда ҳам товуснинг думидек турланиб мунаққаш кўрунур эрди”. Эски масалчиларга хос ажойиб тасвир йўсинига қаранг! Гапнинг “айёми нофаржом”, яъни “бахтсиз, бемаъни, бехосият кунлар” билан эски шаҳристондан бошланиши орқали қаҳрамонларнинг бехосият туриш-турмушига ишора қилиняпти. Бу ерда “эски” сўзига ҳам “қадимий, кўҳна”, ҳам “тўзган, яроқсиз” маънолари юкланган. Аммо булар қанчалик бехосият бўлишса, она табиат шунчалик бежиримки, ҳатто ерга гўнгқарға қўнса ҳам теварак-атроф товуснинг ранг-баранг товланувчи думидек нақшинкор-жимжимадор кўринади. Гўнгқарға ва товус орқали қаршилаш (контраст) усули қўлланган бўлса, кейинги гапда энди тенглаш (параллел қўйиш) усули қўлланади: “Ва ани ёнида, бир яғочлик ерда, Япалоққушни ота-бобосидан қолғон жойи бор эрди”. Қаранг, битта гап билан бир неча фикр билдириляпти: биринчидан, асарнинг қўш қаҳрамони таништирилиб, Япалоққуш Бойўғли билан Бойқушнинг ёнига қўйиляпти, иккинчидан, уларнинг бошқа ерда эмас, бир ёғочлик, яъни 6 километр узоқликда ёнма-ён яшаши, яъни бехосият кунлар учаласига тегишли экани уқтириляпти, учинчидан, Бойўғли билан Бойқуш бу жойни ватан тутган келгинди-сиғинди бўлса, Япалоққуш келгинди эмас, балки киндик қони шу ерга тўкилган, ота-боболари бу жойларда илгаридан турғун яшаб келганлар.\n“Қўй келади қўзи билан, Бир-бирининг изи билан” деганларидек, бош қаҳрамонлардан сўнг уларнинг болалари бирма-бир таништирилади: “Аммо Бойўғлини бир қизи бор эрди, юзига ҳуру пари байт айтур эрди:\nОразидин шамсу қамардур хижил,\nСўзларидин шаҳду шакар мунфаил.\nОти Кунушбону ўшал ойни.\nАммо бағоят афифа ва мастура эрди. Офтоби оламтоб андин рашк қилур эрди, ё онки ҳар хомни пишуруб, ҳар ишни тиндирур эрди, бир эшикдан кируб, ўшал эшикдин чиқар эрди. Ҳеч махлуқ-мохалақоллоҳнинг ани кундуз кўрмоқға чораси йўқ эрди. Ва ул маҳзура юзини ёшурур эрди”.\nБайтдаги “бой” сўзи аввало бой-бадавлат отага, қолаверса, қизнинг ота-онаси Бойўғли билан Бойқушнинг отларига ишора қилади. Кунушбонунинг юзи куну ойдан гўзалроқ, сўзи шакару болдан тотлироқ, иффатли ва покиза қиз бўлиши муболаға эмас, аслида.\n“Кунуш” сўзининг ўзаги “кун” бўлиб, у “қуёш, офтоб” маъносини англатади. Биласизки, усмонли турк тилида қуёш гунеш дейилади.\n“Ҳар хомни пиширур” деганда “нон ёпиш, пишир-куйдирга уста – қўли ширин”, “ҳар ишни тиндирур” деганда эса “бичиш-тикиш, супур-сидир, ювиш-артиш, тараш-қоқиш, тузаш-безашга уста – қўли гул” маънолари англашилади.\n“Бир эшикдан кируб, ўшал эшикдин чиқар эрди” гапи орқали “яширинча орқа эшикдан чиқиб-кириб, чакки қадам босмайди” деган фикр зимдан уқтирилмоқда. Махлуқлар уни кундуз кўрмаслиги ва у юзини яширишида бир неча маъно бор. Биринчидан, у уятчан ва ҳаёли-иболи қиз. Иккинчидан, ҳали ёш полапон бўлиб, асосан, ота-онасининг қарамоғи-боқувида. Учинчидан, ожиза полапон бўлгач, турли йиртқич-зўравон махлуқлардан ўзини асраши-сақлаши керак. Тўртинчидан, бойқушлар ёруғ кундузда эмас, асосан, қоронғи кечада ов қилади. Бешинчидан, “Офтоби оламтоб андин рашк қилур эрди” деганда қуёш ботгач, унинг ўрнига Кунушбону чиқиб, оламни ёритади, шунинг учун қуёш ундан оламни қизғанади-да.\nҚизнинг бўй етгани “осори аломати булуғ зоҳир бўлуб, тўши чиқиб, кўзи сузулуб, овози бузулуб, онасини ўнг сўзини терсига олиб сўзлай бошлади” дея синчи қушшунос тилида таърифланади. “Осори аломати булуғ” ибораси “балоғат, етуклик, пишиб-етилганлик белгиси” дегани. Яратганнинг чеварлигини кўрингки, қушлардаги бундай табиий ўзгаришлар одамларда ҳам деярли бир хил. Шундай ўзгаришларни аввало онаизор сезади: “Эй болам, кўнглингиз эр тилар ўхшар, сабр қилинг, кўп ошуқманг. “Ошуққон қиз эрга борса, ёргимас” ва “тешук тўлчоқ ерда қолмас”. Онанинг шу бир зорида камида икки маънони уқамиз. Биринчидан, она қизалоғидан айланиб-ўргилади, полапонига жонкуяр-меҳрибон. Иккинчидан, кўпни кўрган кайвони она билимнинг кони бўлган эл мақолини айтиб ўгит беряпти. Бу қўшалоқ мақол мазкур асарга худди тўнга қадалган мунчоқлардек жой-жойини топиб, битта-битта ўрнатилган бир юз олтмиш чоғли мақолнинг илк жуфтидир. Биз ҳам, келинг, даставвал шу икки мақол мағзини чақишга уннаймиз. Бугунги кунда кўпинча “Шошган қиз эрга ёлчимас” дейилгувчи мақол, биринчидан, “эрга борса” ёки “эрга тегса” деб аниқлаштирилган, иккинчидан, унда бошқа – “ёргимас” сўзи ишлатилган.\nИккинчи мақолдаги “тўлчоқ” сўзи ўрнида бугунги кунда “мунчоқ” сўзи қўлланади. “Тўлчоқ” сўзи луғатларда учрамайди. Худди тақинчоқ – тақиладиган, ўйинчоқ – ўйналадиган, мунчоқ (мўнчоқ, минчоқ) – миндириладиган нарса бўлганидек, тўлчоқ – бир ипга тизиб чиқилган, одам кўркини тўлдириб турган шода-да! Агар биринчи мақол онанинг ёзғириқ ва койишини англатса, иккинчиси таскин ва юпанчини англатади.\nГулханийнинг ёзувчилик маҳорати шундаки, ўзбек халқининг энг ноёб ва пурҳикмат мақолларини зарур жойда қўллаб, “Мана, манави мақол бундай ўринда айтилади!” дея гўёки ўқувчига ўргатади. Айни чоғда, тасвирда эжикилаб, икир-чикирларга берилиб кетмайди.\nҚадимий қиссахонлик одати бўйича, “она билан қиз бу ёқда тура туришсин, энди гапни у ёқдан эшитинг” дейилади: “Ва яна бу сўзни устида эрдиларким, Япалоққуш Кўрқушни чоқируб олди, айди. Байт: “Ёшдир, қаридир – ҳар ким ўз жуфти билан, бусиз мумкин эмас”. Эй Кўрқуш, бизнинг фарзанди қурратулайнимиз эр етибдур, маслаҳат бирла бир ерга муносиб қилоли дермиз. Бойўғлининг қизи бор эмиш деб айтушурлар, биз жонибдин завчи бўлуб боринг, ҳар қанча қалин деса топилур”. Қаранг, тепада Кунушбону айтгандек, ота ўғлига қуруқ насиҳат қилаётгани йўқ. Балки ўғлини уйлантиришдек хайрли ишни бошлаб юборган. Бойқуш она қизига жонкуяр бўлса, Япалоққуш ота ўғлига жонкуяр. Зеро, “кўзимнинг оқу қораси, кўзимнинг нури”, “эр етди, чинакам эркак бўлди” дея ўғлини Кўрқушга мақташи шуни кўрсатади-да. Икки оиланинг бу тасвирида йигит томоннинг олувчи, қиз томоннинг сотувчи эканига, яъни йигит томон ташаббускор харидор эканига нозик ишора бор. Япалоққушнинг гапларидан у мард, танти ва обрўли экан, дея бир ажаблансангиз, элнинг япалоқ ҳақидаги мақолларини эслаб, баттар ажабланасиз. “Япалоқни мақтаган билан шунқор бўлмас, Ёмон отни мақтаган билан тулпор бўлмас”; “Икки лочин урушса, япалоққа жўн бўлар”; “Япалоқ қуш мақтанса: “Жардан қуён олдим” дер, Ёмон киши мақтанса: “Яхшининг ёқасидан олдим” дер; “Япалоққа кундан тун ёруғ”; “Япалоққуш тунда сичқон овлайди”; “Бургут қариса, япалоққуш бўлар”; “Ёмоннинг кучи япалоққа етибди”…\nЯпалоққушлар оиласида келбати энг каттаси укки, ундан сўнг бойўғли (бойқуш), япалоққуш ва энг кичиги кўрқуш ҳисобланади. Ана-а, масала анчагина ойдинлашди. Демак, Япалоққуш ўзидан кичикроқ Кўрқушни ўзидан каттароқ Бойўғлига совчи қилиб жўнатяпти. Хўш, умуман олганда, Гулханий нега айнан япалоққушларни танлади? Булар орқали у нима демоқчи, кимга ишора қиляпти? Бу саволларга бир эмас, бир неча жавоблар бор. Баъзан жавоблар аниқ, баъзан фараз бўлиб, ҳар икки ҳолда ҳам ихчам илмий асослар келтиришга ҳаракат қиламиз.\nКўрқуш, кўршапалак каби қушлар кўзи кўр бўлгани учун эмас, балки асосан қоронғида ов қилгани учун шундай аталган. Одатда ўғилга келин танлаш ва совчилик ишларида отадан ҳам кўпроқ она жонбозлик кўрсатади. Лекин асарда Япалоққушнинг жуфти айтилмайди. Демак, ўғил отали етим бўлиб, унинг бутун бахти-камоли отанинг елкасида. “Онали етим – гул етим, отали етим – шум етим” деганларидек, бундай чала оиладаги ўғилнинг феълию тақдирига нозик ишора бор, албатта. Нега Япалоққуш совчиликка Кўрқушни ёллади? Чунки қоронғида иш битирадиган жонзот табиатан ўта қув ва шум бўлади. Қолаверса, Кўрқуш ҳам Гўрўғли, ҳам Афандининг тимсоли сифатида кўринади. Гўрўғли душманларнинг қўшину карвонига кечаю кундуз ҳужум қилувчи бўлса, Афанди эзилган элни ноинсоф бой, муттаҳам қози, золим ҳоким ва бошқа ўғри-талончилардан қўриб, эртаю кеч уларнинг додини беради… Кўрқушнинг қувлик-шумлигини унинг ушбу жавобидан ҳам англаш мумкин: “Бор махтанса топилур, йўқ мақтанса чопилур” деган яхшилар масали бордур. Бойўғлини оғзини бир бурчидин минг чордевор чиқар “қизимни қалини” деб, ҳоло Ҳазрати Сайид Муҳаммад Умар аҳди овонларида олам маъмур, раоё масрур. Ҳар нечук абушқалар марваритдин, қурутқалар маржондин тасбеҳлар уюрурлар, бир бўш чордевор топилмас, уёлурмиз. Нечукким айтмишлар: “Ўй ўйлаган қул тек турмас”, “Уёт ўлумдин қаттиқ”. Ва яна айтмишларки, “Эрман яғочини эгилгани – сингани, эр йигитни уёлгани – ўлгани”. Тинмасликка қолсам керак. Орада турмоқ дағдағаси манда йўқ. Нечукким айтмишлар: “Хотун олмоққа (қунт) керак, кунда даҳсар эт керак”.\nАввало нега Кўрқуш мақолни “масал” деб атамоқда? Биринчидан, мақол, масал, матал жанрлари ҳикматли сўз ва гапга асосланиб, бир-бирига жуда яқин. Иккинчидан, масал – ўгит берадиган кичик мажозий ҳикоя ёки шеър бўлиб, унда қуш ва ҳайвонлар орқали инсоний жамиятдаги муносабатлар тасвирланади.


Қобилият эмас, муносабат юксакликни кўрсатади » Ўзбекистон янгиликлари – Zamin.uz\nҚобилият эмас, муносабат юксакликни кўрсатади\nАйсбергнинг сув юзасига чиқиб турган қисми бизга жуда улкан кўринса-да, аслида унинг тасаввуримизга ҳам сиғмаган катта қисми сув қаърида яширинган. Биз унинг ўн фоиз қисминигина кўра оламиз, холос. Айсбергнинг айни шу жиҳатини инсонларга нисбатан менгзаса бўлади.\nИнсондаги билим, маҳорат ва хулқ айсбергнинг кўриниб турган қисми бўлса, муносабат инсондаги яшириниб ётган қимматли гавҳаридир. Айнан инсон ўзидаги ишончни, мотивацияни, билимни муносабат орқали шакллантиради. Инсон муваффақиятга эришишида билим, қаттиқ ишлаш, маҳоратдан ҳам кўра муносабатнинг ўрни кўпроқ.\nМуносабат турли хил бўлиши мумкин. Масалан, сиз баъзан бирор ишни муҳим бўлгани учун мажбурликдан, кимлардандир ёрдам сўраб бўлса ҳам бажаришга ҳаракат қиласиз. Бу ҳам камдек, сиз учун маълум муддат қўйилган бўлса, вақт тиғизлиги ишингизнинг мендан кетгунча эгасига етгунча қабилида битишига олиб келиши ҳеч гап эмас. Сиз ишингизнинг бундай якун топмаслиги учун, аввало, ҳар қандай ҳолатда ҳам, унга нисбатан муносабатингизни ўзгартирсангиз кифоя. Сиз учун мушкул бўлиб туюлган ишларнинг ҳам қанчалик тез ва осон ҳал бўлиб кетганига ўзингиз ҳам ҳайрон қоласиз.\nИжобий муносабатнинг шаклланишида ижобий қарашнинг ўрни жуда аҳамиятли. Ижобий ўй юқори натижанинг хамиртурушидир.\nАгар сизга бирор бир нарса ёқмаса, ҳеч иккиланмасдан уни ўзгартиринг. Агар ўзгартира олмасангиз, унга нисбатан муносабатингизни ўзгартиринг. Шикоят қилаверманг. Катта ўзгаришлардан бири бу инсон ҳаётидаги муносабатнинг ўзгаришидир. Тўғри муносабат самарали ҳаракатлар маҳсулидир.\nАгар чин дилдан бахтли бўлишни хоҳласангиз, сизни ҳеч ким тўхтата олмайди.\nИдишдаги сувни тўла ёки ярим ҳолатда кўриш бу сизнинг унга қандай муносабат билан қарашингизга боғлиқ. Ижобий фикр эгалари ҳеч ким кўролмайдиган нарсаларни кўра олади, бошқалар туймайдиган баъзи ҳисларни ўзида ҳис қила олади, эришиб бўлмайдигандек туюлган ютуқларга эриша олади.\nМуваффақиятли инсон билан бошқалар ўртасидаги фарқ билимнинг етарли эмаслигида эмас, балки хоҳиш-истакнинг камлигида. Зеро, инсондаги қобилият эмас, эътибор унинг юксаклигини белгилайди.\nЯнгиликлар » Ҳаёт тарзи » Қобилият эмас, муносабат юксакликни кўрсатади\n07:27 Меҳр кўрмаган бола\n06:30 Олмаларда ёзилган хитойча иероглиф қозоғистонликларни қўрқувга солди (фото)\n16:04 Иқбол Мирзо ижтимоий тармоқларда у ҳақидаги гап-сўзларга нега муносабат билдирмаганини айтди\n22:21 «Фариштали» ёки харизмали инсон бўлишнинг 3 муҳим омили\n08:04 Қобилият эмас, муносабат юксакликни кўрсатади\n07:35 Русларнинг учдан икки қисми меҳнат мигрантлари оқимини чеклаш тарафдори бўлиб чиқди\n22:01 Шаҳзода Матчонова: «пластик жарроҳлик ёки киприк улашларга қарши эмасман, аммо…»


Пойтахтлик шифокорлар билан биргаликда навбатдаги жарроҳлик амалиёти ўтказилди - Bukhara News\nПойтахтлик шифокорлар билан…\nПойтахтлик шифокорлар билан биргаликда навбатдаги жарроҳлик амалиёти ўтказилди\nОдамларнинг розилигига эришиш учун жойларда ижтимоий муаммолар ечимидан тортиб аҳоли саломатлигини асраб-авайлашга, тиббий хизмат кўрсатиш сифатини яхшилашгача эътибор кучайтирилди. Қолаверса, давлатимиз раҳбарининг вилоятимизга ташрифидан сўнг соҳа ходимларининг масъулияти янада оширилди. Жойларда амалий тадбирлар, чуқурлаштирилган тиббий кўрик ва сайёр қабуллар мунтазам йўлга қўйилди.\nКуни кеча РШТЁИМ Бухоро филиалида Республика шошилинч тиббий ёрдам илмий маркази бош бошкармаси етакчи илмий мутахасислари иштирокида навбатдаги жарроҳлик амалиёти асосида амалий машғулоти ўтказилди.\nПойтахтлик етакчи илмий ходим тиббиёт фанлари доктори т.ф.д. Эркин Валиев ҳамда РШТЁИМ Бухоро филиали етакчи мутахассислари тиббиёт фанлари номзоди (т.ф.н.) Азим Мўминов, тиббиёт фанлари бўйича илмий иш олиб бораётган ходимлар Азим Яхёев ва Жамшид Жабборовлар билан биргаликда беморларда замонавий жаррохлик амалиётини бажарди.\nЖарроҳлик амалиётида Республика шошилинч тиббий ёрдам илмий маркази Бухоро филиалида учта беморда мураккаб жаррохлик операциялари ( чаноқ суяклари ва куймич косаси огир турдаги синишларини оператив даволаш оператив амалиёти ) ўтказилди.\nШунингдек, филиалнинг травматология бўлимида даволанаётган беморлар бориб кўрилди, уларнинг саломатлигини тиклаш борасида тегишли кўрсатмалар билдирилди ҳамда бугунги кунда кам инвазив замонавий операцияларни жорий қилиш бўйича ўз таклифларини билдирди.


Қирғизистон «Толибон» билан алоқаларни йўлга қўймоқда 18-10-2021, 13:04 | Zamin.uz\nТалатбек Масадиков ва Амир Хон Муттакий\nҚирғизистон Хавфсизлик кенгаши раиси ўринбосари Талатбек Масадиков толиблар томонидан тайинланган Афғонистон ташқи ишлар вазири вазифасини бажарувчи Амир Хон Муттакий билан учрашди. Бу ҳақда «Толибон» ҳукумати матбуот котиби Забиҳулла Мужоҳид ўз Twitter’ида маълум қилди, деб ёзади Kloop.\nУчрашув Кобулда 23 сентябрь куни бўлиб ўтди. Унда Қирғизистон президенти маъмуриятининг ташқи сиёсат бўлими раҳбари Жеенбек Кулубаев ҳам қатнашган.\nКейинроқ маълум бўлишича, Масадиков Афғонистонга президент Садир Жапаровнинг топшириғи билан етиб келган. Президент матбуот хизмати хабарига кўра, Қирғизистон делегацияси «Кобулга Қирғизистон халқи номидан Афғонистон халқига гуманитар ёрдам етказган».\n«Гуманитар юк расман бош вазир биринчи ўринбосари вазифасини бажарувчи мулла Абдулғани Бародарга топширилди», — дейилади хабарда.\nҚирғизистон президенти матбуот хизмати, шунингдек, Масадиков «Толибон» сиёсий қаноти етакчиси, дала қўмондони мулла Абдулғани Бародар билан суҳбатлашганини хабар қилди.\n«Томонлар Афғонистондаги сиёсий вазиятни муҳокама қилиб, мамлакатдаги ва умуман минтақадаги хавфсизлик масалалари юзасидан фикр алмашди», — дейилади хабарда.\nҚирғиз томони маълумотларига кўра, Абдулғани Бародар Жапаровга ва Қирғизистон халқига тақдим этилган гуманитар ёрдам учун миннатдорлик билдирган.\n«У Афғонистоннинг эҳтиёжларини алоҳида қайд этди, чунки халқаро ҳамжамият томонидан ваъда қилинган гуманитар ёрдам келиб тушганича йўқ, Афғонистон молиявий ҳисоблари эса ҳамон музлатилган ҳолатда турибди», — дейилади хабарда.\nҚирғизистон президенти матбуот хизматига кўра, Абдулғани Бародар қўшни мамлакатлар билан ишончни мустаҳкамлаш заруриятини қайд этган, «Толибон» учун мамлакатда тинчлик ўрнатиб, аҳоли ҳаётини яхшилаш учун иқтисодиёт билан шуғулланиш муҳимлигини таъкидлаган.\nҚирғизистон Марказий Осиёда «Толибон» томонидан тайинланган ҳукумат билан бундай даражада учрашув ўтказган биринчи мамлакатга айланди.\nАввалроқ Қирғизистон президенти Садир Жапаров мамлакат Афғонистоннинг «ички ишларига аралашмаслик» ва бу мамлакат билан «дўстона алоқаларни сақлаш» тарафдори эканини айтганди. Шунингдек, у мамлакатда вазият тезроқ барқарорлашиши учун Афғонистон янги ҳукумати вакиллари билан турли масалалар бўйича ҳамкорликнинг эҳтимолий вариантлари ҳақида мулоқот олиб бориш заруриятини қайд этганди.\n«Биз Афғонистондаги вазият тезда барқарорлашиб, ушбу мамлакат халқи учун мақбул бўлган давлат тузумига эга янги инклюзив ҳукумат шакллантирилишига умид қиламиз», — деган эди у.\n«Толибон» ҳокимиятни эгаллаб олганидан кейин, Афғонистон билан алоқалар ўрнатишга аввалроқ Ўзбекистон ҳам ҳаракат қилиб кўрганди. 14 сентябрь куни Ўзбекистон Афғонистонга ун, турли озиқ-овқат маҳсулотлари, бирламчи зарур товарлар, дори-дармонлар, кийим-кечак ва пойабзаллардан иборат мазкур инсонпарварлик ёрдамини юборди. “Замин” янгиликларини “Инстаграм”да кузатиб боринг\nЯнгиликлар » Дунё » Қирғизистон «Толибон» билан алоқаларни йўлга қўймоқда


«АВТОСАНОАТ ҲАМ, «ARTEL» ҲАМ – ЧЕТДАН КИРАЁТГАН «ЭҲТИЁТ ҚИСМ»ЛАРНИ ЙИҒУВЧИ БИР ЦЕХ, ХОЛОС» — Ishonch Gazetasi\n«АВТОСАНОАТ ҲАМ, «ARTEL» ҲАМ – ЧЕТДАН КИРАЁТГАН «ЭҲТИЁТ ҚИСМ»ЛАРНИ ЙИҒУВЧИ БИР ЦЕХ, ХОЛОС»\n«Шавкат Мирзиёев: «Шу заводни ёпиб юборсак, фойда бўларди», деганда нимани назарда тутган? Биз ҳозир бу заводнинг дунёда 8000 доллар турадиган машинасини 16000 долларга харид қиляпмиз. Ташқаридан машина кирмагани, «бутловчи қисмлар» киргани учун давлат бюджетига тўлов тушмайди. Корхона фойда олса, акциядорлари кўради. У аслида банкрот ҳолатидадир».\nОНА ВАТАН «КЎКРАГИДАН АЙРИЛОЛМАЁТГАН» ИҚТИСОД\nБозор иқтисодиётининг талаби шундайки, ресурс ва имкониятлардан фойдаланиш, яъни фаолият майдони ҳаммага тенг бўлиши керак. Яккаҳокимликка ҳеч кимнинг ҳақи йўқ. Аҳоли эҳтиёжи учун зарур бўлган маҳсулотлар фақат айрим гуруҳлар қўлида тўпланиб, улар учун мўмай даромад манбаига айланиб қолганини адолатдан деб бўлмайди.\nМен келажак билан қизиқаман, чунки қолган умримни унда яшайман, мендан кейин болаларим яшайди. Шу давлатнинг фуқароси, шу элнинг дилбанди эканмиз, биздан кейин фарзандларимиз шу маконда яшар экан, мамлакатимиз тақдирига, унинг сиёсати, иқтисоди, маънавияти ва маданияти тақдирига бефарқ бўлолмаймиз, бўлмаслигимиз ҳам керак.\nБугунги гапимиз иқтисоддаги бир офат ҳақида…\n«Халқаро валюта фонди маълумотларига кўра, аҳоли жон бошига тўғри келадиган ялпи ички маҳсулот ҳажми бўйича Ўзбекистон дунё рейтингида 187 мамлакат ўртасида 134-ўринда турибди. Ваҳоланки, Ўзбекистон жуда бой табиий ресурсларга, катта иқтисодий салоҳиятга эга бўлган давлат…» – бу гапларни Шавкат Мирзиёев айтган.\nҲамма ер ости-ер усти бойликларига эга, иқлими гўзал, ерлари ҳосилдор, халқи меҳнаткаш Ўзбекистон иқтисоди, афсуски, совет зулмидан озод бўлгач, мустақилликнинг чорак асрида ҳам тикланмади?\nНима учун ўзимизни «аста-секин бўлади-да», «ислоҳотлар жадал кетмоқда», «босқичма-босқич ривожланмоқда» деб овутамиз?!\nИқтисодни издан чиқарган омилларнинг иккинчиси – монополизм (коррупциянинг асосий манбаи ҳам монополиядир), монополизмга йўл берган нарса протекционизм ва лоббизмдир. Оддийроқ тилга ўтсак, бунинг луғатда икки маъноси бор: бири ниқоб – «бирор давлатнинг ўз миллий иқтисодиётини чет эл рақобатидан ҳимоя қилишга қаратилган иқдисодий сиёсати», иккинчиси моҳият – «ошна-оғайнигарчилик, таниш-билишни, қариндош-уруғларни, ҳамтовоқларни қўллаб-қувватлаш».\nҲозирги иқтисодимизни ўйласам, болаларимни она кўкрагидан ажратишда чеккан ташвишларимиз келади. Бола она сутини узоғи билан уч йил эмиши керак, кейин ўзи овқатланиши, тишлари билан суякларни кемириши, жағлари билан таомни янчиб, юта олиши керак. Кўкракка ўрганган бола ўз бармоғини сўришга мойил бўлади, шунинг учун қўлига қўлқопча кийгазиб қўйилади, эмчакдан ажралсин деб гармдори суртиб қўйишади, онасини кўрса, эмиш эсига тушмасин деб холаси ё аммасиникига беш-ўн кунга бериб юборилади… Она кўкрагидан ажралиш гўдакка оғир. Лекин вояга ҳам етиш керак.\nБизнинг «Ўзбекистон ҳаво йўллари», «Ўзавтосаноат», «Ўзфармсаноат», сингари ўнлаб давлат, улардан «зеб» олган «Дори-дармон», «Artel», «Имзо», «Амилов» каби катта ва кичик монополистларимиз ана шу она кўкрагидан ажралишни истамаётган, ўн беш-йигирма йилдан бери бюджетни, тўғрироғи, солиқ тўловчиларни, яъни ҳар биримизни «эмиб келаётган» гўдаклардир. Гўдак онадан ажратилгач, ўзи нон топиб ейишга ўргангани каби, бу монополияларнинг имтиёзлари олиб ташланса, улар бозор иқтисодига киради, рақобатга ўрганади, рақобатчилар кўпайса, нарх тушади ва халққа фаровонлик келади. Бизни ўқиётган ўқувчи ҳар замонда: «Буни биз ҳам биламиз», деб қўяди, лекин амалга ошириш йўқ. Буни ўқувчи ва талаба ҳам тушунади. Лекин амалга ошириш йиллар бўйи пайсалга солинмоқда.\nҚисқаси, масалан, «Ўзбекистон ҳаво йўллари» учоқларида Туркия, Россия, Миср ёки Дубайга учиш нархи худди шу юртларга Қозоғистондан ё Қирғизистондан учишга қараганда икки баробар қиммат. Нега? Арзонга билет сотса, компания банкрот бўлар эмиш. Ахир, ўша, масалан, Истанбулдан Чимкентга учаётган хорижий компания самолёти Истанбулдан Тошкентгача ҳам шунча масофага учади, шунга яраша ёнилғи сарфлайди, ўшанча одам олади. Табиийки, зарар қилса, учмасди. Фойда қилади! Бизнинг монополист компаниямиз бензин ўрнига қаймоқ солиб учмаса керак?! Самолётлари ҳам ўша самолёт – «Airbus» ёки «Boeing». Худди ўша хорижий авиакомпания ҳам Истанбулдан Тошкентга билетини қимматга сотади. Сабаби – у арзонга сотса, ҳамма арзон самолётда учади, бизнинг «Ўзбекистон ҳаво йўллари» самолётларига биров чиқмай қўяди. Юртга кирадиган компанияларга, бизнинг 28 ёшида ҳам «она сутидан ажралмаган» монополист «гўдагимиз» учоқлари нархидай қилиб нархни кўтаришга рози бўлмаса, киришга изн берилмайди.\nУзоқроқдан намуна келтирсак, масалан, Осиёнинг тўртинчи иқтисодиёти бўлган Жанубий Кореяда миллий ва хусусий авиакомпаниялар 12 та бўлиб, бу ерга учадиган чет эл авиакомпаниялари 56 та, самолётда йилига 28 миллион киши ташилган. Бозор иқтисоди шунга олиб келдики, Корея ЯИМ 1,5 триллион АҚШ доллари.\nБу ютуқлар, жумладан, иқтисод монополиядан чиққанининг шарофатидир. Бизда бир ҳовуч одам ишлайдиган «Ўзбекистон ҳаво йўллари», «Женерал Моторс-Ўзбекистан» каби компаниялар манфаати учун бутун бир халқ зарар кўради. Машинани уч баробар, учоқ билетини икки баробар қимматга олади.\nНега билетларини икки-уч баробар қиммат сотаётган компания яна зарар келтиради. Тахминларимиз бор. 27 йил ҳукм сурган коррупция шароитида самолётлар ўз нархидан қимматга олинган, «шапка», «откат» деган гаплар осмондан олинмаган. Энди бу самолётлар ўз ресурсидан икки баробар кўп учиши керак ёки билет нархи икки баробар қиммат бўлишга мажбур. Ахир, Президент Шавкат Мирзиёев Ўзбекистон Республикаси миллий авиациясини тубдан такомиллаштириш бўйича фармонни имзолади ва бу компанияни монополиядан чиқариш, аэропортларни хусусийлаштириш, мамлакатга кам бюджетли авиакомпанияларни (Lowcostercarriers, LCC) жалб қилиш ҳақида қарорлар чиқарди-ку?!\n«Ўзбекистон ҳаво йўллари» миллий авиакомпанияси раисининг биринчи ўринбосари Умид Ҳусанов 2018 йил охиригача миллий кам бюджетли авиакомпанияни ташкил этиш бўйича ишлар якунига етишини маълум қилди. Мана, 2019 йил июни ҳам якунига етди. Лекин кам бюджетли янги авиакомпания ташкил этиш у ёқда турсин, бу йўналишда қандай ишлар қилинаётгани ҳақида ҳам ҳеч қандай расмий хабар берилмаяпти. Энг ёмони, «Ўзбекистон ҳаво йўллари»нинг мутлақ монополияси 27 йилдан буён давом этиб келмоқда. Буюк Британиянинг барча мамлакатлар авиакомпаниялари ва аэропортларининг хизмат кўрсатиш сифатини баҳолайдиган «Skytrax» веб сайти «Ўзбекистон ҳаво йўллари»нинг йўловчиларга хизмат кўрсатиш даражасини таҳлил қилишича, кўпчилик чет эллик йўловчиларнинг авиакомпаниямиз ҳақидаги фикрлари ўта салбий ва бу унинг ҳозирги ҳолатига мосдир. Бу монополия иқтисодга ҳам, халққа ҳам зарар келтирмоқда.\nАвиаторлар ва автомобилчиларимиздан ўрнак олиб, бошқа талабгорлар ҳам чиқмоқда. «Ўзэлтехсаноат» АК ҳам имтиёзларни олиш ва монополист бўлиш ҳаракатига киришди. Ҳукуматга қарор лойиҳасини киритди, унга кўра, жисмоний шахслар учун маҳсулотни божсиз олиб кириш қоидалари кучайтирилди. Аслида инсон чет элга борса, ўзига зарур ашёларни бемалол олиши керак. 2018 йилдан бошлаб, фуқаролар автомобиль йўллари (пиёдалар) ўтказиш пункти орқали – 1 ойлик интервал билан умумий қиймати 300 долларгача бўлган, темирйўл ва дарё ўтказиш пунктлари орқали – 1 ойлик интервал билан умумий қиймати минг АҚШ долларигача миқдорда биттадан маиший техника ва ошхона идиш-товоқлари тўпламини Ўзбекистонга тўловсиз олиб кириш ҳуқуқига эга. Монополист ушбу вақт оралиғини 6 ойга оширишни режалаштирди. «Ўзэлтехсаноат» автомобиль саноатидан ҳам сурбетроқ чиқди, тайёр электротехника маҳсулоти импортидан тушган божхона тўловлари ва акцизларнинг умумий ҳажмидан 60 фоиз миқдордаги маблағни Электротехника саноатини ривожлантириш жамғармасига йўналтиришни таклиф қилди.\nХўш, маиший техника олиб киришга чекловлар нега жорий этилди? Гап шундаки, бизда ўзимизнинг телевизор, газ плиталари, музлаткичлар, чангютар ва ҳоказолар ишлаб чиқарувчи «Artel» деган монополист корхоналаримиз тизими бор. Унинг ўз «яралиш тарихи» бор. Ўша даврда мамлакатга хориждан маиший техника олиб киришга ҳам, автомобиль олиб киришга ҳам 50-70 фоизлик тўловлар жорий этила бошланганди. 200 долларлик телевизорни олиб кирсанг, 350 долларга тушарди. Фойда қўшиб сотилса, 400 долларга сотиларди. Ҳолбуки, агар маҳаллий ишлаб чиқарувчи чет элдан бутловчи қисмларни олиб кирса, тўлов оз ёки умуман тўловдан озод қилинганди. Жаҳонни олишга интилган жаҳонгирлар, «оқил» ишбилармонлар англадики, ўша 200 долларлик телевизорларнинг ичини қутисидан ажратиб, «бутловчи қисм» сифатида олиб кирса, ичкарида қайтадан «йиғса», «Ўзбекистонда ишлаб чиқарилган» деган тамға ила 300-350 долларга сотса бўлади. Албатта, давлат бюджети чегарада оладиган тўлов тушмаслигидан ўн миллиардлаб зарар кўради, аммо ўн миллионлаб телевизорлар, чангюткичлар, музлаткичларни ичкарида йиғиб, сотганлар юз-юз эллик миллиардлаб долларни чўнтакка ура олади. Ўша «Самсунг» ёки «LG» олиб кирилса, бозорда 400-450 сотилади, худди шуни «Artel»да йиғилгани 300-350 долларга сотилади ва халқ чегара ёпиқ ҳолатда «арзон» олганига шод бўлади.\nБу монополистлар – Автосаноат ҳам, «Artel» ҳам – четдан кираётган «эҳтиёт қисм»ларни йиғувчи бир цех, холос. «Artel» маҳсулотларининг қисмлари 90-95 фоизга четдан киради, автомобилларимизнинг 78,3 фоиз ашёси четдан киради. Ҳеч бири ваъда қилинган «маҳаллийлаштириш»га ўтмади. Яна барча монополистлар йиллар бўйи валюта конвертациядан фойдаланиб келди ва бошқа оддий рақобатчилари олдида имтиёзга эга бўлди.\nШавкат Мирзиёев ҳокимиятга келгач, қўшни давлатлар билан чегаралар очилиб, борди-келдилар бошланди. Халқ билиб қолдики, шу телевизор, чангюткич ва бошқа маиший техникалар чет давлатларда икки-уч баробар арзон экан. Кўплаб олиб кира бошлади. Ички монополист дарров тегишли амалдорлар ва идоралар орқали маиший техника олиб кириш йўлини беркитди. Ўттиз уч миллионли халқ яна маиший техникани икки баробарига олишга мажбур.\nМасалан, монополист «GM Uzbekistan» 2017 йилда 135,5 минг дона автомобиль ишлаб чиқарган. Соҳадаги ўртача иш ҳақи 300 доллар эквивалентида эканини ҳисобга олсак, компанияда ишга ҳақ тўлаш фонди тахминан 100 миллион доллар эквивалентга тенг. Бу соҳада 14 000 атрофида киши иш билан таъминланган. Мамлакатда 6-7 миллион атрофида ишсиз бор, Россияда 2,5 миллион юртдошимиз ишлайди. 10000-15000 киши ишсиз қолади деб, банкрот заводни ушлаб туриш кимга керак?!\nШавкат Мирзиёев: «Шу заводни ёпиб юборсак, фойда бўларди», деганда нимани назарда тутган? Биз ҳозир бу заводнинг дунёда 8000 доллар турадиган машинасини 16000 долларга харид қиляпмиз. Ташқаридан машина кирмагани, «бутловчи қисмлар» киргани учун давлат бюджетига тўлов тушмайди. Корхона фойда олса, акциядорлари кўради. У аслида банкрот ҳолатидадир.\nДейлик, шу заводимиз бўлмаса, шу 130 минг машинани четдан 8000 доллардан олиб кирсак, ҳозиргидек 50-70 фоиз эмас, 10 фоиз тўлов жорий этсак ҳам, бюджетга 1 миллиард доллардан зиёд тушум тушади, бундан ташқари, енгил автомобиллар импортидан ҚҚСдан давлат бюджетига тушадиган маблағлар 200 миллион долларни ташкил этади. Давлат бюджетидан «Ўзавтосаноат» АК барча ходимларига иш ҳақини автомобилларни ишлаб чиқармагани учун тўла ҳажмда компенсация қилиб бериш мумкин.\nБошқа турли давлатларда ҳам шу қисмлардан машина йиғилади ва улар рақобатбардошдир, уларнинг машинаси бизникидан арзон. Нега бизнинг автозаводимизники қимматга тушади?! Балким, бизнинг автозавод ишчиларига Япония, Корея ёки Туркия заводиникидан кўп маош тўлар? Йўқ, улар маошининг бешдан бирини ҳам бермайди! Балки, у ерларда электр энергияси, ижара ҳақи, ер қиймати, солиқлар бизникидан арзондир? Йўқ, бизда булар беш-ўн баробар арзон! Балким, бизнинг автозаводимиз улардан кўпроқ солиқ тўлар? Йўқ, бизнинг автозаводимиз йиллар давомида деярли барча солиқлардан озод қилинган.\nБунинг бош сабаби тизимнинг самарасизлиги ва коррупциялашганидир. Коррупциянинг сабаби эса монополиянинг мавжудлиги ва ясама протекционизмдир. Маҳсулот қийматини пасайтириш учун харажатларни камайтириш, янги технологиялар киритиш ва бошқа чоралар кўриш ўрнига ҳар гал нарх оширилади, яъни заводнинг муаммолари халқ ҳисобидан ҳал этилади. Халқ бошқа арзон машина оламан деса, йўлига тўсиқлар барпо этилади, яъни «маҳаллий ишлаб чиқарувчи ҳимояланади».\nЗаводимиз бўлмай, чет эл автомобилларини бемалол олсак, халқда танлов бўларди ва арзон оларди. Давлатга ҳам бу заводдан фойда йўқ, чунки чет сотган машиналарининг валютасига янги машиналари учун бутловчи қисм олади. Солиқ ҳам тўламайди, озод қилинган. Молиявий аҳволи оғир бўлгани учун давлат дивидент ҳам ололмайди. Қолаверса, кирадиган автомобилларга божлар миқдори камайтирилса, халқ ўн минглаб машина олиб кирарди ва улардан бюджетга юз миллионлаб валюта тушарди.\nАгар «автомобилсозлигимиз фахри»дан бирор фойда бўлса, буни ҳали биз ёруғликка олиб чиқолмаётган бир гуруҳ шахслар кўради. «Иш ўринлари яратилди» дейишлари мумкин. Бу завод бўлмаса, келадиган фойдага бундан юз баробар кўп иш ўринлари яратиш мумкин.\nЧорак аср мобайнида кўрсатилган «миллий ишлаб чиқарувчига ғамхўрлик»дан монополистлар рақобатбардош бўлмади. Фақат ашаддий, ошкора ва ҳалол рақобат ривожланишга мажбур қилади.\nЕтар энди, дейилишига қарамасдан, монополист гуруҳлар «яна бир ё икки йил онамни эмиб, ўзимни тутиб олай» деб тамшанадиган гўдак каби тармашиб тураверадилар, фароғат холи сақланиб қолиши учун лоббистлик нолишларини тўхтатмайдилар.\n«Миллий ишлаб чиқарувчини ҳимоя қилиш» ниқоби остидаги протекционизм бозор иқтисодининг асосларига путур етказади ва унинг неъматларини йўққа чиқаради: сифатли чет эл маҳсулотига импорт тарифларини ошириш орқали халқни «ўзимизники» бўлган сифатсиз маҳсулотни қимматга олишга мажбурлаш нафақат ноинсонийлик, балки халқни қашшоқлаштириш ва бу орқали харид қобилиятини пасайтиришнинг сабабидир, бу божи оширилган чет эл маҳсулотини ҳам, ички маҳсулотни ҳам қимматлашувига олиб келади ва аҳолининг даромади пасаяди. Импорт божи ошиши маҳсулотни қонуний олиб киришни норентабел қилгани учун контрабандани кўпайтиради, маҳсулотига бож оширилган давлатлар билан муносабатга рахна солади ва бизга жавобан шунга монанд чоралар кўрилишига олиб келади.\nЖаҳон банки гуруҳига кирадиган Халқаро молиявий корпорация (ХМК)Ўзбекистоннинг хусусий секторларини ҳар томонлама таҳлил қилиб ташхис қўяр экан, монополияларга барҳам беришни ва бунинг баробарида «соҳалардаги муайян чораларни умумиқтисодий ислоҳотлар билан қўшиб олиб бориш»ни тавсия қилди. Бу ислоҳотлардан умидвор халқимизнинг истагига мос келади.\n2019 йил 28 июнь, 24-сон\nЖОНАЖОН ПАРТИЯЛАР, БАҲОИНГИЗ “2”


Бугунги ҳаётнинг асосий талаби ХАЛҚ РОЗИЛИГИГА ЭРИШИШ — 21asr.uz\n“ – Ҳа, ҳўкизни уйларига элтиб берилсинми?! Ахир, борилсин, арз қилинсин-да! Фуқаронинг арзга бориши арбобнинг иззати бўлади!”.\nАбдулла Қаҳҳорнинг “Ўғри” ҳикоясида бор бисоти – ола ҳўкизини йўқотган Қобил бобонинг сўнгги чақасигача қоқиштириб олган амин (каттароқ маҳалланинг раиси) шўрлик жабрдийдага шу тахлит ўзидан юқорироқ амалдор – пристав (маҳаллий полиция бошлиғи)га шикоят қилишдек “доно” маслаҳат беради, холос.\nАлбатта, воқеалар ривожини яхши биласиз: шўрлик деҳқон ҳўкизи топилиши учун дастлаб ҳамёнини қоқлаб, борини бурунсиз элликбошига, кейин сўнгги чақасигача аминга қўшқўллаб тутқазади. Қўшнилар ёрдами билан тўпланган уч товуқ ва юзта тухум билан пристав тилмочидан нари ўтолмайди. Яна икки товуқ ва уч сўм пулнинг баҳридан кечилгач, “яхшилаб тушунтирилган” пристав “аминга бор”, деб қўя қолади, амин элликбошига жўнатади. Ўзидан бошланган мурожаат яна ўзига қайтиб келгач, бурунсиз элликбоши қўшнисининг муаммосини мана бу йўсинда ҳал қилади: “Мен қайнатамга айтайин, сизга битта ҳўкиз берсин. Битта ҳўкиз одамнинг хуними?”. Унинг қайнатаси – пахтафуруш эса чолга ерини ҳайдаб олгани икки ҳўкиз беради, лекин унинг кузда маълум бўладиган “кичкинагина” шарти ҳам бор эди...\nБу воқеалар – узоқроқ тарихдаги ҳаёт манзараси. Ортда қолган даврда орадан қанча сувлар оқиб кетган, тузумлар алмашган, онг-дунёқараш ўзгарган, қадриятлар эврилган. Бироқ, таассуфлими-ҳайратланарлими, ҳайтовур, шунга ўхшаш ҳолатларга яқин-яқингача гувоҳ бўлганимиз чин. Бу иллат бугун юлиб ташласанг, эртага дарров бошқа жойдан ўсиб чиқадиган зарпечакдек ҳозир ҳам осонликча жон бергиси йўқ. Сал бўш қўйсанг, тамом. Йўқ. Энди бундай бўлмайди.\nПрезидентимиз Шавкат Мирзиёев халқ билан фаол ва очиқ мулоқот олиб бориш, жисмоний ва юридик шахслар мурожаатлари билан ишлаш борасида асос солган янги тизим асрлар оша яшаб келган айни шу муаммо – оддий одамлар ва амалдорлар ўртасидаги тубсиз жарлик ва баланд деворни, шу пайтгача мурожаатлар билан ишлашда шикоятни яна келган жойига қайтариб юборишдек бемаъқул амалиётни бартараф этиш, бунинг ўрнига инсонларнинг дард-ташвишларини тинглаш, орзу-армонларини ушалтириш, муаммоларини амалда ҳал қилишдек ҳаётбахш мақсадларга хизмат қилмоқда.\nХАЛҚ МАТЛАБИ – РАҲБАРЛИК МАКТАБИ\nХўш, халқ билан мулоқот қилишнинг ҳозир биз кўраётган шакли йўлга қўйилиши нега айни бугунги кунларга тўғри келди? Айтишимиз мумкин: амину элликбошилар вақтида ёки йўқсилларни бирлаштиришдай пуч ғоялар билан дунёга жар солинган социализм даврида ва ҳатто мустақилликнинг дастлабки йилларида ҳам оддий одамлар учун ўз фикрини оммага кенг ва жонли ифода этишда ҳозиргидек имкониятлар – интернет, ижтимоий тармоқлар бўлмаган. Бу ёғи маълум: ҳар қандай жонзотни хонакилаштириш учун уни қафасга солиш кифоя. Гирд атрофи ахборотдан тўсилган жамиятда янги фикр-ғоя ёки ишлар тўғри-нотўғрилиги борасида халқнинг таҳлилу назорати ёхуд жонли мулоқот бўлиши мумкин эмас эди. Ҳозир ахборот оқимини чеклашнинг деярли имкони йўқ. Касални яширсанг иситмаси ошкор қилиб, камига шарманда қилиши аниқ. Кейин, модомики, мақсад мамлакат тараққиёти ва халқ фаровонлиги экан, жамиятдаги хасталикларни беркитган билан улар тузалиб қолмайди-ку!\nШу маънода ҳаётимизга чуқур сингаётган халқ билан мулоқот қилиш ва инсон манфаатларини таъминлаш борасидаги янги тизим бугунги шиддатли даврнинг ўткир талабларига тўла жавоб бера олади, дейиш учун барча асос мавжуд. Хўш, бу ҳақиқат қайси жиҳатларда ўз ифодасини топмоқда?\nАввало, муаммоларга тик қараб, уларни бир четдан ҳал қилишга киришилгани тараққиётнинг янги циклига ўтилаётганидан далолатдир. Одамларнинг ҳаётга, давлатга, жамиятга, келажакка ишончи янада мустаҳкамланмоқда. Юртдошларимиз ўз фикр-мулоҳазалари, ўйлари, дард-ташвишлари, орзу-армонлари Президент даражасида қизиқ, муҳим ва аҳамиятли эканига амалда гувоҳ бўлмоқда. Катта-кичик раҳбарлар ҳам кабинетлардан чиқиб, халқ ичига чуқур кириб бормоқда. Энди бир идорада раҳбар бўлишнинг моҳият-мақсади – масалаларни қоғозда “ҳал этиш” ёки фақат рақамлардан иборат ҳисоботлар тўлдириш эмас, балки ҳаётнинг мавжуд аччиқ ҳақиқатларига юзма-юз келиб, реал воқеликнинг шиддатли тўлқинида ёниб-куйиб ишлаш эканига рўй-рост шоҳид бўлмоқдамиз.\nБу билан икки томон ҳам бирдай манфаат кўрмоқда: одамлар ўз муаммоларига ечим излаб идорама-идора чопиб юришдан, ташкилотлар эшигида ҳафталаб-ойлаб сарғайишдан қутилмоқда. Раҳбарлар одамлар билан мулоқот қилиш асносида мавжуд муаммоларни ич-ичидан ўрганиб, халқ, жамият қандай нафас олаётганини, шу масалалар ечими учун, аввало, ўзи шахсан жавобгар эканини англамоқда.\nБундай жараёнларда ўз фаолиятини танқидий, холис қайта кўриб чиқишга ўзида куч топа оладиган раҳбарларгина ҳеч қайси дарслик ё қўлланмаларда ёзилмаган, академияларда ўқитилмайдиган, ҳеч бир расмий ҳужжатда қайд этилмайдиган улкан тажрибага эга бўлиши мумкин. Бундай ноёб ва бебаҳо билим ва тажриба ҳар қандай раҳбар учун катта мактаб бўлиши шубҳасиз. Зеро, бир ҳақиқат қойимки, демократик ва инсонпарвар давлат қуриш, эркин фуқаролик жамиятини шакллантириш, Ватанимиз иқтисодий қудратини юксалтириш, пировардида, халқимизни ҳаётдан рози қилиш, унинг янада фаровон яшаши учун барча шарт-шароитни яратишдек стратегик мақсадларимизга фақат ва фақат халқ билан мулоқот қилиш орқалигина эришиш мумкин.\nБу фикрлар мустаҳкам мантиқий асосга эга экани Ўзбекистон Республикаси Президенти девонининг Фуқаролар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш, жисмоний ва юридик шахсларнинг мурожаатлари билан ишлашни назорат қилиш ва мувофиқлаштириш хизмати шу йил март ойидан буён ҳудудлар ва соҳалар бўйича ўтказиб келаётган сайёр қабулларда ҳам ўзининг яққол исботини топмоқда.\nДавлат органлари вакиллари ва мурожаатчилар ўртасидаги бу тахлит мулоқотнинг муҳим жиҳати – оддий фуқаро ва мутасадди шахснинг маълум муаммо хусусида бир-бирининг кўзига тик қараб гаплашиб олишида. Одамнинг юзи иссиқ, меҳр кўзда, дейдилар-ку! Шу маънода, бундай очиқ учрашувлар одамлар учун ўз дард-ташвишларини мутасаддиларга айтиш, катта-кичик раҳбарлар учун энг қуйи бўғинга тушиб ишлаш, ҳар қандай масаланинг туб моҳиятини англаш учун самарали мулоқот майдонидир. Бу билан ортиқча хатбозликларнинг олди олинади, бир муаммога турли соҳа мутасаддилари бирга ечим излайди.\nСайёр қабулдаги жонли суҳбатлар, қизғин баҳс-мунозаралар раҳбарни ерга туширади. Муаммоларга ичдан қарашга туртки беради, масалага ечим топишга ундайди. Чунки энди раҳбар оддий одамларга ҳақиқатдан ҳам қийин эканини, шунчаки эрмакка шикоят ёзмаганини яхши билади. Ўз навбатида шу аснода одамларда мурожаат маданияти ҳам юксалади: беҳуда бақир-чақирлар, асослими-асоссизми талаб қилишлар камайиб, ҳақли талабни оғир-вазминлик билан тушунтириш, адолат қарор топиши учун қонун доирасида амалий ёрдам сўрашга ўтилади. Мулоқотлар ўзаро бир-бирини тушуниш, ҳурмат қилиш асосида кечса, натижа ҳам шунга яраша бўлиши шубҳасиз.\nИшнинг ана шундай тарзда йўлга қўйилиши фуқароларнинг бир неча йиллардан буён ўз ечимини топмасдан келаётган муаммоларини жойида ҳал этиш имконини бермоқда.\nПрезидентимиз топшириғига асосан шу йилнинг март-октябрь ойларида ўтказилган 214 сайёр қабулда 24 минг 752 фуқаронинг мурожаати кўриб чиқилиб, уларнинг 21 минг 896 таси ижобий ҳал қилинган. Шунингдек, 93 шикоят-ариза юзасидан ўрганиш ишлари олиб борилмоқда, 62 мурожаат бўйича прокуратурага тавсия хати киритилган.\nАДОЛАТНИНГ ЖАРАНГДОР ОВОЗИ\nСайёр қабулларда фуқаролардан мамлакатимиз адлия тизимига тегишли 1 минг 454 мурожаат келиб тушгани бу соҳада ҳам анча-мунча муаммолар йиғилиб қолганини кўрсатди. Шундан 1 минг 312 мурожаат ижобий ҳал қилинган. Хусусан, Тошкент шаҳри Олмазор туманида фаолият кўрсатиб келаётган “Bright Star Business” МЧЖ раҳбари А.Раҳимбоев Тошкент шаҳар ҳокимлиги Йўловчи транспортининг барча турлари ҳаракатини лицензиялаш ва мувофиқлаштириш департаменти 2017 йил 23 мартда ўтказган тендерда бошқа иштирокчиларга нисбатан юқори таклиф билан чиққан бўлса-да, департамент шартнома тузмаётганидан шикоят қилган. Бу муаммо тез кунда бартараф этилган: корхонанинг 55М ва 139М йўналишлари бўйича тендер ғолиби бўлгани тасдиқланган. Андижон вилояти Марҳамат туманида яшовчи\nМ.Қуранбоевага марҳум бобоси А.Ботировдан қолган мерос мулкига оид гувоҳнома расмийлаштирилган. Қоракўллик Ш.Мўминованинг икки фарзандига йўқотиб қўйилган туғилганлик ҳақидаги гувоҳномаларининг дубликати берилган.\nСайёр қабулларда келиб тушган мурожаатларнинг 1 минг 498 таси прокуратура органлари ваколатига тегишли масалалардир. Уларни кўриб чиқиш жараёнида 1 минг 348 мурожаат ижобий ҳал қилинган. Хусусан, Андижон вилояти Хўжаобод туманида яшовчи Ш.Мўминовнинг мурожаатига асосан “Сувоқова” ДУК туман филиали 29 ишчи-ходимининг 18 миллион сўмлик иш ҳақи тўлаб берилган. Каттақўрғонлик О.Исмоиловнинг мурожаатига асосан “Каттақўрғоншаҳаргаз” филиали табиий газдан фуқаро бўйнига асоссиз илган 1,4 миллион сўм қарз бекор қилинган ва газ идораси ходими интизомий жавобгарликка тортилган. Шовот туманидаги “Нуртон Жуманиёз” фермер хўжалиги раҳбари Н.Жуманиёзовнинг асоссиз равишда давлат захирасига олиб қўйилган 45 гектар ер майдони фермерга қайтарилган.\nОчиқ мулоқотларда ички ишлар органлари тизимига оид 1 минг 372 мурожаатга ечим топилган. Хусусан, 151 фуқаронинг прописка, 384 шахснинг фуқароликни расмийлаштириш бўйича ҳужжатлари қабул қилинган. 139 шахсга Ўзбекистон Республикасида яшаш гувоҳномаси берилган, 299 низоли масала ижобий ҳал қилинган.\nТурли сабабларга кўра ички ишлар хизматига ишга кириш ё ИИВ тизимидаги таълим муассасаларида ўқиш учун номзодлар рўйхатига киритилмаган 23 фуқаронинг муаммоларига айнан сайёр қабулларда ечим топилган. Сайёр қабулларда терговга қадар текширув, суриштирув ва дастлабки тергов ҳаракатларига оид мурожаатлар кўп тушмоқда. Мисол учун, бухоролик У.Эшмуродов, андижонлик С.Турсунованинг фарзандларини калтаклаб тан жароҳати етказганларга қонуний чора кўришни сўраб қилган мурожаатлари асосида ҳар икки ҳолат бўйича айбдорлар жазосини олган.\nКейинги вақтда фуқаролардан ички ишлар ходимларининг хатти-ҳаракатларидан норозилик ва уларга нисбатан чора кўриш масалаларида мурожаатлар ҳам кўпайган. Бу борадаги ўрганишлар натижасида шундай ҳолатларга йўл қўйган ходимлар қатъий жазога тортилмоқда. Хусусан, Фарғона вилоятида ўтган сайёр қабулда А.Раҳмоновнинг аризаси асосида хизмат текшируви ўтказилгач, фуқароларга қўпол муносабатда бўлгани учун Қува тумани ИИБ профилактика инспектори С.Матмусаевга, хўжаободлик Қ.Отахоновнинг шикояти асосида туман ИИБнинг профилактика инспектори А.Тўраевга нисбатан интизомий жазо чоралари кўрилган.\nЎзбекистон Республикаси ички ишлар вазирининг шу йил 14 июлдаги буйруғи билан ички ишлар органлари ходимлари учун муомала маданиятини ошириш чоралари белгилаб берилди. Унга кўра соҳа ходимларининг ўзини фуқаролардан устун қўйиши, уларга нисбатан беписанд муносабатда бўлиши ёки қўполлик қилиши, ёлғон гапириши ёхуд бошқа асоссиз баҳоналар билан уларни чалғитиши қатъиян ман этилди. Фуқароларнинг шаъни ва қадр-қимматини камситувчи хатти-ҳаракатлар ва муомала (ҳақорат қилиш)га йўл қўйилмайди. Хизмат зарурати билан ички ишлар органларига чақирилган (олиб келинган) шахсларни асоссиз куттириб қўйиш мумкин эмас.\nСайёр қабулларда Давлат солиқ қўмитаси тизимидаги мутасаддилар 98 мурожаатни кўриб чиққан, улардан 91 таси ижобий ҳал қилинган,\n4 мурожаат рад этилган. 51 ҳолатда солиқ тўловчиларга етказилган 112 миллион сўмликдан ортиқ зарарлар қайта ҳисоб-китоб қилиниб қайтарилган. Булар солиқ имтиёзларини нотўғри қўллаш, молиявий жарималарни нотўғри ҳисоблаш, ҳисоб рақамлардан пулларни ноқонуний ечиб олиш каби омиллар оқибатида юз берган. 21 мурожаат асосида назорат-касса машиналари ва тўлов терминалларини қўлламаслик ҳолатлари юзасидан текширишлар ўтказилиб, ҳуқуқбузарларга тегишли чоралар кўрилган.\nЮЗЛАРДАГИ ТАБАССУМ ЖИЛВАСИ\nСайёр қабуллар мамлакатимиз меҳнат бозоридаги ҳақиқий вазиятни яққол кўриш, баҳолаш имконини бермоқда. Очиқ мулоқотларда Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги тизимида қабул қилинган 1 минг 116 мурожаатнинг 978 таси ижобий ҳал қилинган, қолган мурожаатлар юзасидан тушунтиришлар берилган. Бунинг натижасида, хусусан, бухоролик Мансур Муродов “Daewoo Textile” хорижий корхонасига ишчи, олмалиқлик Махфурат Ўсарова Олмалиқ шаҳридаги 11-мактабда ўқитувчи, зарафшонлик Багдат Хўжанасимов Зарафшон шаҳар ободонлаштириш бошқармаси ҳисобчиси, Қорақалпоғистон Республикаси Қораўзак туманидан Венера Давлетова “Агробанк”нинг туман филиали кассири вазифаларига ишга жойлаштирилган.\nХалқ қабулхоналари ва Виртуал қабулхонага энг кўп мурожаатлар ишга жойлашиш масаласида бўлади. Сайёр қабулларда шу ниятда мурожаат қилган 978 кишининг ишли бўлиши билан, аввало, шунча рўзғорга қут-барака кирди. Қора қозон қайнамоқда. Қолаверса, иши бор одамнинг ҳаётида аниқ мақсад пайдо бўлади, фикри, дунёқараши, ҳаётга муносабати ўзгаради. Шу билан бирга, унинг оиласи, яқинларининг ҳам кўнгли тинчийди. Чунки меҳнат – кучли тарбия омили. Ахир ётиб еганга тоғ чидамайди. Боз устига, ишсизлик жамият учун катта хавфни – бекорчиликни келтириб чиқаради. Шу маънода, аҳоли бандлигини таъминлаш борасидаги бу ишларнинг бундан кейин ҳам изчил давом эттирилиши нафақат иқтисодий-ижтимоий, балки маънавий ҳаётимизда ҳам катта аҳамиятга эга.\nМолия вазирлиги тизимидаги мутасаддилар очиқ мулоқотларда 294 мурожаатни кўриб чиққан бўлса, уларнинг 286 таси ҳал этилган. Бу жараёнда 127 фуқарога ижтимоий нафақалар ва моддий ёрдам тайинланган, 23 фуқаронинг пенсия таъминотига доир муаммосига ечим топилган. Қорақалпоғистон Республикаси Қонликўл туманида яшовчи Алтингул Юсупова туман архиви ёниб кетгани учун 2015 йилнинг июль-октябрь ойларида пенсия пулларини олмаганини, камига олаётган пенсиясининг тенг ярми ушлаб қолинаётганидан арз қилган. Ўрганишлар натижасида фуқаронинг мазкур масаласи ҳал қилинган. Шунингдек, шерободлик Марат Зиганшиннинг тумандаги спорт мактабида мураббий бўлиб ишлаган даври учун тўланмаган 8,1 миллион сўмдан зиёд иш ҳақи, Фуқаролик ишлари бўйича Жиззах вилоят судининг аппеляция инстанцияси 2016 йил ноябрда чиқарган ажрим бўйича зарбдорлик Комил Гадоев фойдасига давлат бюджетидан ундирилиши керак бўлган 19,8 миллион сўмдан ортиқ моддий зарар тўлиқ тўлаб берилган, Сирдарё вилояти Мирзаобод тумани Тўлак қишлоғида яшовчи Мирзақул Турсунбоевга термитдан зарар кўрган уйи учун туман ҳокимлиги фармойиши билан 70 миллион сўм компенсация пули ажратилган.\nОлий ва ўрта махсус таълим вазирлиги cайёр қабулларда асосан ўқишни кўчириш, ўқишга ё ишга тиклаш каби масалаларда 88 мурожаатни кўриб чиққан ва уларнинг деярли ҳаммаси қаноатлантирилган. Буларнинг натижасида, жумладан, Исроил Хайриев Самарқанд давлат университетига, Зуҳра Бозорбоева Жиззах давлат педагогика институтига, Санжар Содиқов Тошкент давлат ўзбек тили ва адабиёти университетига, Шоира Икромова Тошкент давлат техника университетига ишга жойлаштирилган. Ангренлик Замира Мирзакаримова очиқ мулоқотлардаги мурожаатидан сўнг Ангрен шаҳридаги академик лицей директори ўринбосари лавозимига тайинланган. Яккасаройлик Умида Ибрагимованинг мурожаати асосида фарзандининг ўқиши Қўқон давлат педагогика институтидан Тошкент давлат педагогика университетига кўчирилган.\nБу дунёда бахтли, тўкис яшаш учун одамга нима керак? Соғлиқ-омонлик керак. Тани соғга кунда тўй. Бойликнинг боши – соғлиқ. Агар инсоннинг тўрт мучаси соғ бўлса, бошқа нарсалар татийди. Худо кўрсатмасин, касал одамнинг кўзига ҳеч нима кўринмайди. “Бир кунлик иситма қирқ кунлик кучни олар”, дейди халқимиз. Шу боис ҳам элнинг соғ бўлгани юртнинг бой бўлганидир.\nСоғлиқни сақлаш вазирлиги тизимида сайёр қабулларда келиб тушган 1 минг 868 мурожаатнинг барчаси кўриб чиқилиб, ижобий ҳал этилган. Бу жараёнда 690 фуқаро тиббий кўрикдан ўтказилган, 274 фуқарога стационар шароитда даволаниш учун ордер, 370 фуқарога Республика ихтисослаштирилган тиббиёт марказларида мураккаб жарроҳлик муолажалари ўтказиш учун йўлланма, 124 фуқарога сиҳатгоҳларга йўлланмалар берилган, 19 фуқаро Мурувват уйларига жойлаштирилган, 77 фуқарода бепул жарроҳлик муолажалари ўтказилган, 143 фуқаро 22,6 миллион сўмлик бепул дори воситалари билан таъминланган. Жумладан, сурхондарёлик Зарина Авазованинг туғма юрак пороги билан туғилган фарзандига жарроҳлик амалиётини ўтказиш учун Тошкент педиатрия тиббиёт институти кардиология бўлимига, бухоролик Гулшода Нуриддинова юрагини иккинчи босқичда операция қилдириш учун академик В.Воҳидов номидаги Республика ихтисослаштирилган хирургия марказига, ғиждувонлик Садриддин Холмаматовга Республика ихтисослаштирилган урология марказида қизини даволатиш учун имтиёзли ордерлар берилган.\nАлбатта, бундай мисолларни яна кўплаб келтириш мумкин. Шу пайтга қадар ўз дарди билан яккаш курашишга мажбур бўлиб келган, умидсизлик уммонига ғарқ бўлган юртдошларимизнинг ҳаётга яна умид кўзи билан қараётгани, дардига шифо топиб, соғлом инсонлар қаторидан ўрин олаётгани ҳаммасидан ҳам муҳим. Буни ҳеч нарса билан ўлчаб-қиёслаб бўлмайди, албатта. Ҳеч кимнинг бошига тушмасин-ку, лекин ҳаммасидан ҳам оғири – камхарж одамнинг касал бўлиши. Уни кун-тун хасталик қийнайди, бироқ даволаниш учун пул топа олмайди. Ана шундай ғоят мураккаб, икки дунё бир қадам кўринган паллада давлатимиз берган имтиёз асосида дардига даво топилса, бу билан бир одам саломат бўлиб, жамиятга қайтади – янгидан туғилади. Унинг юзида ҳаётдан розилик – табассум пайдо бўлади. Бундай инсон умр бўйи давлатдан миннатдор бўлиб яшайди. Тилида, дилида фақат ва фақат шукроналик бўлади, давлатни алқайди, эл-юртни дуо қилади.\n“БАНКЛАР ХАЛҚИМИЗНИ ТАДБИРКОРЛИККА, ИШБИЛАРМОНЛИККА ЎРГАТИШИ ВА ШУНГА ЕТАКЛАШИ ЛОЗИМ”\nПрезидентимиз Шавкат Мирзиёевнинг бу ғояси бугун мамлакатимиз банк тизими фаолиятининг асосий мезонига айланмоқда. Сайёр қабулларда Ўзбекистон Республикаси Марказий банки томонидан кўриб чиқилган 964 мурожаатнинг 857 таси ижобий ҳал қилинган. Тадбиркорлик фаолияти учун “Агробанк” Бағдод тумани “Дўстлик” ҚФЙда яшовчи Сайфиддин Жўраевга 150 миллион сўм ва мўйноқлик Исломбек Тўхтаровга 100 миллион сўм, Халқ банки мирободлик Лемара Ҳошимовага 180 миллион сўм, Миллий банк Қоракўл туманида истиқомат қилувчи Олимжон Саломовга 149 миллион сўм кредит ажратган.\nСайёр қабулларда автомобиль йўлларининг ҳақиқий ҳолати ҳам рўй-рост кўриниб қолмоқда. Албатта, мамлакатимизда йўл тармоғи ҳолатини иқтисодиёт ва аҳоли эҳтиёжларига мувофиқ сифат жиҳатидан ўзгартиришга қаратилган кенг қамровли ислоҳотлар амалга оширилмоқда: “Ўзавтойўл” ДАК негизида Ўзбекистон Республикаси Автомобиль йўллари давлат қўмитаси ташкил этилди, 2017-2018 йилларда минтақавий автомобиль йўлларини ривожлантириш дастури қабул қилиниб, унга мувофиқ 2017-2018 йилларда 5 минг 454 километр хўжаликлараро қишлоқ автомобиль йўллари, шаҳарлар, шаҳар посёлкалари, қишлоқ ва овулларнинг кўчаларини капитал ва жорий таъмирлаш учун ҳар йилгидан ҳам кўпроқ маблағ ажратилди. Эътиборлиси, фуқароларнинг фақатгина сайёр қабуллардаги мурожаатлари асосида 67 километр автомобиль йўли жорий таъмирланган. 210 километрдан зиёд ички хўжалик йўлларини таъмирлаш ишлари кейинги йилларга мўлжалланган манзилли дастурга киритилган. Умумий фойдаланишдаги автомобиль йўлларини қуриш ва қайта қуриш дастурига қўшимча равишда 15 километр, 2017 йилга мўлжалланган йўлларни тўла таъмирлаш дастурига яна 32 километр киритилган. 2018 йилги дастурда 75 километр йўлни реконструкция қилиш, 58 километрни тўла таъмирлаш режалаштирилган. Бу борадаги ишлар изчил давом эттирилади. Бир сўз билан айтганда, йўл хўжалиги тизимидаги ислоҳотларда аввало халқимизнинг талаб-истаклари ўз ифодасини топиши учун барча имконият сафарбар қилинади.\nЕмаган сомсага пул тўлашдан ёмони йўқ. Айбсиз айбдорлик – қуруқ туҳматга қолишга тенг. Кейинги йилларда кўп юртдошларимиз электр энергияси ва табиий газ ҳақларини тўлашда шу аҳволга тушгани ҳақиқат. Шу боис барча ҳудудда аҳоли ва тадбиркорлар билан ўтказилган очиқ мулоқотларда кун тартибидаги асосий масалалардан бири – электр энергияси ва табиий газ бўйича асоссиз қарздорликлар ҳисобланаётгани билан боғлиқ бўлиб турибди. Бунда ҳар бир мурожаат то ҳал этилмагунча назоратдан олинмаяпти.\nШу йилнинг март-октябрь ойларида ўтган сайёр қабулларда, дейлик, “Ўзтрансгаз” АК тизимидаги мутасаддилар очиқ мулоқотларда 542 мурожаатни кўриб чиққан, уларнинг 498 таси ҳал қилинган. Жумладан, сайёр қабуллар самарасида Бухоро вилояти Қоракўл туманида яшовчи Ў.Тожиеванинг 201 минг сўм, боғотлик И.Абдуллаевнинг 131 минг 417 сўм табиий газдан асоссиз ҳисобланган қарзи бекор қилинган.\n“Ўзбекэнерго” акциядорлик жамияти мутасаддилари сайёр қабулларда ўртага ташланаётган муаммоларни алоҳида назоратга олиб, ҳал этиш чораларини кўрмоқда. Жумладан, эксплуатация бўйича 2 минг 587 мурожаат асосида 571 трансформатор мукаммал ва 4 минг 866 трансформатор жорий таъмирланган, 2 минг 12 хонадон олдидаги ва кўчалардаги ёғоч устунлар темир-бетон устунларга алмаштирилган, 7,5 минг километрлик мутлақо эскирган симлар янгиланган, ҳудудларда катта юклама билан зўриқиб ишлаётган 175 тармоқ трансформатори юқори қувватли трансформаторларга алмаштирилган.\nБУГУНГИ ОДАМЛАР “ҚОРА БЎДУН” ЭМАС\nМаҳалла институти халқимизнинг яқин маслакдоши ва кўмакдошига айланмоқда. Давлатимиз раҳбарининг жорий йил 3 февралдаги “Маҳалла институтини янада такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги фармони фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органларини аҳолига энг яқин ва халқчил тузилмага айлантириш, фуқаролар йиғинлари манфаатларини ифода этадиган уюшмага бирлашиш ҳуқуқини рўёбга чиқариш, моддий-техник базасини мустаҳкамлаш, давлат органлари ва фуқаролик жамияти институтлари билан ўзаро ҳамкорлигини янада ривожлантиришга хизмат қилаётир.\nСайёр қабулларда “Маҳалла” жамоат фонди ва унинг ҳудудий бўлим ва бўлинмалари 860 мурожаатни кўриб чиққан, уларнинг 722 таси ижобий ҳал этилган. Буларнинг самарасида 217 фуқарога 569 миллион сўмлик моддий ёрдам кўрсатилган, ажралиш арафасига келган 19 оила яраштирилган, 104 ота-онага икки ёшгача бола парвариши учун нафақа тайинланган, 30 фуқаронинг коммунал тўловлардан 39 миллион 700 минг сўмлик қарздорлиги тўлаб берилган.\nБир мисол: Жиззах вилоятида ўтказилган сайёр қабулларда хотин-қизлардан иш билан таъминлаш масаласида келиб тушган мурожаатлар атрофлича ўрганилиб, вилоятдаги 7 аёлга замонавий тикув машиналари бепул берилди. Бир қарашда арзимасдек туюладиган ёрдам. Бироқ шу билан етти аёлнинг бекор қолишининг олди олиниб, бандлиги таъминланди. Аёл қачон ўзини ожиза ҳис қилади? Қачонки қўлида тайинли иши-ҳунари бўлмаса. Айни шу ҳолатда ўз жонига қасд қилиш ёки эгри йўлларга кириб кетиш хавфи ортади. Бунинг олдини олиш учун нима қилиш керак? Қўлдан берганга қуш тўймайди ахир. Демакки, энг самарали йўл – аёллар бандлигини таъминлаш. Ахир ҳар қандай одамга ҳар куни биттадан балиқ бергандан кўра қўлига қармоқ бериб балиқ тутишни ўргатган маъқул, шундай эмасми? Эътиборлиси, бу ташаббус мамлакатимиз бўйлаб кенг қулоч ёзди. Ижтимоий ҳимояга муҳтож, ногирон ва меҳнатга лаёқати чекланган 900 нафардан зиёд хотин-қизларга бепул тикув машиналари топширилиши натижасида уларнинг касаначилик асосида даромад топишлари учун имконият яратилди.\nҲудудларда ўтказилган сайёр қабуллар натижасида маҳаллий ҳокимликлар билан ҳамкорликда уй-жойга муҳтож, кам таъминланган, ногирон ва меҳнатга лаёқатлилик даражаси чекланган 596 фуқарога намунавий лойиҳалар асосида барпо қилинган арзон уй-жойлар ажратиш бўйича шартномалар имзоланиб, уй учун дастлабки бадал пули давлат ҳисобидан тўлаб берилди. Уларнинг 245 нафари янги уйларга кўчиб кирди.\nҲа, инсон ўз уйига эга бўлса, ҳаётда юксак мақсадлар билан яшайди. Тилимиздаги меҳр-оқибат, меҳр-шафқат, қадр-қиммат каби чуқур маъно-мазмунли иборалар замирида ҳам ана шу ўзгармас ҳаёт ҳақиқати мужассам: ўз уйига эга бўлган одам ён-атрофдаги қўни-қўшни билан иноқлашишга, маҳалла-кўйга кўпроқ аралашишга ҳаракат қилади. Жамиятга сингишган одамни эл-юрт олдидаги жавобгарлик ҳисси эзгу ишларга ундайди. Сайёр қабуллардаги мурожаатлар асосида ўтган даврда яшаш жойи бўлмаган 59 фуқарога уй-жойлар, ётоқхоналар ажратилгани, намунавий лойиҳалар асосида қурилаётган замонавий арзон уй-жойлардан олиш истагини билдирган 500 дан зиёд фуқаро рўйхатга олингани, 171 фуқарога тураржой қуриш, 56 шахсга тадбиркорлик қилиш, 65 фуқарога фермер ва деҳқон хўжалиги ташкил қилиш учун ер участкалари ажратилгани одамларни ҳаётдан рози қилиш йўлида амалга оширилаётган кенг қамровли ислоҳотларнинг амалий натижасидир.\nШулар қаторида Маданият вазирлиги кўриб чиққан 32 мурожаатнинг 16 таси, Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги Ўрта махсус касб-ҳунар таълими маркази вакиллари ўрганиб чиққан 34 ариза ва шикоятнинг барчаси, Жисмоний тарбия ва спорт давлат қўмитаси қўриб чиққан 22 мурожаатнинг барчаси, “Қишлоққурилишинвест” инжиниринг компанияси раҳбарлари ўрганган 189 мурожаатнинг 178 таси, Уй-жой коммунал хизмат кўрсатиш вазирлиги кўриб чиққан 402 мурожаатнинг ҳаммаси ижобий ҳал қилинганини алоҳида таъкидлаш керак.\nБулар нимадан далолат беради? Мурожаатлар қаноатлантирилаётган экан, демак, улар асосли, эътирозлар ўринли. Иккинчи бир муҳим жиҳати – раҳбар ва мутасаддилар оддий одамларни тушуна бошлади, инсонларнинг, ҳаётнинг ичига чуқур кира бошлади. Муаммоларнинг илдизи аслида қаерда экани аниқ маълум бўлгач, табиийки, уларни бартараф этиш ҳам осонроқ бўлади. Буни сайёр қабул натижалари амалда яққол кўрсатиб турибди. Энди халқдан, Президентдан ҳеч нимани яширишнинг имкони йўқ. Модомики, мамлакатимизни ҳар томонлама ривожлантириш йўлидаги стратегик мақсадларга эришишни кўзлаган эканмиз, бунинг ҳожати ҳам йўқ. Шундай экан, давлатимиз раҳбари таъбири билан айтганда, фақат “ғалаба рапортлари”га таянишнинг даври ўтди. Танқидий таҳлил, қатъий тартиб-интизом ва шахсий жавобгарлик ҳар бир бўғиндаги раҳбарнинг кундалик қоидасига айланиши керак. Бунинг учун давлат органлари ҳозирга қадар ўтказилган сайёр қабуллардан ҳам ўзларига тегишли хулосалар чиқариб олишлари айни муддаодир.\nДЕПУТАТЛИК МАНСАБ ЁКИ МАРТАБА ЭМАС балки фидойилик, халқ ташвишига камарбасталик демакдир\nБИРГА КИТОБ ЎҚИЙЛИК


Мақолалар мазкур саъна бўйича сараланган: Пятница, 03 Февраль 2017\nАсосий мақсадимиз — аҳолига қулай шароитлар яратиш, халқимиз фаровонлигини янада юксалтиришдир\nПрезидентимиз Шавкат Мирзиёев 3 февраль куни Тошкент шаҳрида амалга оширилаётган бунёдкорлик ишлари ва йирик лойиҳалар билан танишди.\nХабарингиз бор, “Халқ сўзи” ҳамда “Народное слово” газеталари таҳририяти “Энг яхши мақолалар ва фотосуратлар” танловини ўтказиб келмоқда. 2016 йилда ҳам ушбу анъана давом эттирилиб, газетамиз саҳифаларида шоир ва ёзувчилар, таниқли ижодкорларнинг энг улуғ ҳамда энг азиз айём — Ўзбекистон Республикаси давлат мустақиллигининг қутлуғ йигирма беш йиллигига бағишланган кўплаб мақолалари эълон қилинди.\nТоғ тизмаларининг бетакрор табиати халқаро мерос рўйхатига киритилди\nПойтахтимизда ўарбий Тянь-Шанни ЮНЕСКОнинг Умумжаҳон маданий ва табиий мерос рўйхати Трансмиллий сериялар номинациясига киритиш бўйича сертификат топшириш маросими бўлиб ўтди.\nИнсон манфаатларини таъминлаш йўлидаги яна бир муҳим қадам\n“Давлат — бош ислоҳотчи”. Бу — тараққиётнинг дунёга машҳур “ўзбек модели” муҳим тамойилларидан бири. Мамлакатимизда аҳоли турмуш фаровонлигини юксалтириш йўлида олиб борилаётган изчил ислоҳотлар самарадорлиги ана шу омил билан чамбарчас боғлиқ.\nНоёб қушлар маконлари кенгаймоқда\nПойтахтимизда Жаҳон сувли-ботқоқ ерлар кунига бағишланган анжуман бўлиб ўтди. Ўзбекистон Республикаси Табиатни муҳофаза қилиш давлат қўмитаси томонидан ташкил этилган мазкур тадбирда тегишли давлат ва жамоат ташкилотлари вакиллари, олимлар, орнитологлар ҳамда оммавий ахборот воситалари ходимлари қатнашди.\n«Хулқ ила олам элини шод қил»\nИстиқлол шарофати, давлатимиз ва фидойи халқимиз саъй-ҳаракати туфайли маънавий меросимиз, жумладан, улуғ бобокалонимиз Алишер Навоийнинг фаолияти ҳамда ижодини ўрганишга эътибор кучайди. Биринчи Президентимиз Ислом Каримов Навоий -даҳосига юксак баҳо бериб, шундай деган эдилар: “Инсон қалбининг қувончу қайғусини, эзгулик ва ҳаёт мазмунини Навоийдек теран ифода этган шоир жаҳон адабиёти тарихида камдан-кам топилади. Она тилига муҳаббат, унинг беқиёс бойлиги ва буюклигини англаш туйғуси ҳам бизнинг онгу шууримиз, юрагимизга аввало Навоий асарлари билан кириб келади. Биз бу бебаҳо меросдан халқимизни, айниқса, ёшларимизни қанчалик кўп баҳраманд этсак, миллий маънавиятимизни юксалтиришда, жамиятимизда эзгу инсоний фазилатларни камол топтиришда шунчалик қудратли маърифий қуролга эга бўламиз”.


Шунинг учун фермер хўжалигимиз жамоаси аъзолари ўз зиммасидаги юмушни қунт билан бажармоқда. Бунинг самараси ҳозирданоқ кўзга ташланаяпти: июль ойида пайдо бўлган кўсаклар бирин-кетин очилаётир, асад кўсаклари эса тобора тўлишиб бораяпти. Ҳадемай, улар ҳам лўппи-лўппи пахтага айланади.\nМеъёрдаги фойдали иссиқликни олаётган ниҳоллар кун сайин барқ уриб ривожланмоқда. Бунда маромида суғоришнинг аҳамияти катта. Чунки озгина эътиборсизлик туфайли экин чанқатиб қўйилса, ғўза гул ташлайди. Мавжуд кўсаклар эса кичрайиб, вазни 1-2 грамм камаяди, толаси яхши етилмайди, чигити пуч бўлиб қолади. Буни чуқур ҳис қилган ҳолда, назоратни бир зум ҳам сусайтирганимиз йўқ.\nКўп йиллик тажрибамизга таяниб, суғоришда “шарбат” усулини қўллаяпмиз. Бунинг учун керакли миқдорда маҳаллий ўғит жамғарганимиз, дала бошида ҳандақлар ковлаганимиз қўл келаяпти. Натижада ниҳоллар асад сувига қониб, намлик узоқ сақланмоқда. Бу бизнинг тупроқ-иқлим шароитимизда сувни тежашда айни муддаодир.\nБундан ташқари, обиҳаётдан оқилона фойдаланиш мақсадида ғўза қатор оралари 60 сантиметр бўлган майдонларда сувни эгат оралатиб тараяпмиз. Бунинг ҳисобига бебаҳо неъматни 15 — 20 фоизгача тежашга эришаяпмиз.\nАвгуст ойида бажариладиган агротадбирларнинг яна бир нозик жиҳати шундаки, бу пайтга келиб, ғўза соясида ҳам ўсаверадиган бегона ўтлар кўпая бошлайди. Улар тезда юлиб ташланмаса, экиннинг озуқасига шерик бўлади. Шу боис далаларни бегона ўтлардан тозалаш ишларига ҳам жиддий эътибор қаратмоқдамиз. Табиийки, бунда культивациянинг аҳамияти катта бўлаяпти.\nДалаларимизни тез-тез культивация қилаяпмиз. ўўза, асосан, илдизидан озиқлангани боис бу агротадбир туфайли тупроқдаги ҳаво алмашинуви яхшиланиб, ҳосил ривожи учун қулай микроиқлим вужудга келади. Бугунга қадар 8-9 марта культивация қилганимизнинг сабаби ҳам шунда. Асад ойи якунига қадар яна 1-2 марта қатор ораларини юмшатамиз. Ана шунда мўлжалдагидан ошириб ҳосил олишимиз турган гап.\nУмуман, мўл ҳосил яратишга аҳд қилган фермер хўжалигимизнинг барча аъзоси асадда ғўза “варақлаб”, уни шамоллатиш, бегона ўтлардан тозалаш ва бошқа агротехника юмушларини бир зум ҳам тўхтатгани йўқ. Деҳқонлар тили билан айтганда, бу билан ғўзалар “уйғотилаяпти”. Натижада экин мағзи тўқ ҳамда баракали ҳосил тўплайди.\nМазкур рукндаги бошқа мақолалар: « Сайёҳлик салоҳияти\tСоғлом она — соғлом бола »


Вадим Абрамов: «Бугун йигитларда қандайдир ишонч сезмадим...» / CHAMPIONAT.asia\n02:10АПЛ. Кейн барча голда қатнашган, Бэйл дублга эришган баҳсда “Тоттенхэм” йирик ҳисобда зафар қучди 10 01:45Сульшер — биринчи! 3 01:15“Ман Сити”нинг 2 ажойиб серияси ўз ниҳоясига етди 14 01:05А Серия. “Наполи” – “Болонья” баҳси давом этмоқда (онлайн ҳисоб) 0 00:55АПЛ. МЮ сафар ўйинларидаги мағлубиятсиз серия бўйича “Арсенал”нинг натижасини такрорлади. Рекордга эса оз қолди 6 00:20Экстракласса. “Легия” пешқадамлигини мустаҳкамлади, Яхшибоев эса … 6 23:50Инсайдер: “Шахтёр” нигериялик ҳужумчи билан шартнома имзоламоқда, Убайдуллаев бошқа жамоага ўтиши мумкин” 5 23:30Беларусь Кубоги. “Шахтёр” йирик ғалабага эришди, Убайдуллаев эса илк голини урди 5 23:23АПЛ. "Манчестер Юнайтед" "Этихад"да "Манчестер Сити"нинг ғалабали сериясини якунлаб берди 218 23:15Сурат биздан, изоҳ сиздан! 21 23:10“Энфилд”даги қаторасига 6-мағлубиятдан кейин Клопп нималар деди? 15 22:50Зидан “Реал”даги ўйинлар бўйича Дель Боске билан тенглашди. Улардан олдинда фақат бир мураббий бор 3 22:33Бензема Карлосни ортда қолдириб, “Реал” рекордчисига айланди 8 22:14Ла Лига. Мадриднинг икки жамоаси беллашувида "Барселона" "ютиб кетди" 170 21:50Сурат биздан, изоҳ сиздан! 21\nВадим Абрамов: «Бугун йигитларда қандайдир ишонч сезмадим...»\nCoca Cola Cуперлиганинг 21-туридан ўрин олган «Бунёдкор» - «Бухоро» учрашувидан кейин мезбонлар устози Вадим Абрамов ОАВ ходимларининг саволларига жавоб қайтарди.\n- Рақибни менсимадик дея олмайман, шунчаки, «Бухоро» кутганимиздек ҳимоявий ўйин намойиш қилди, деярли барча футболчилар орқа чизиқда ўйнади. Биз тўп назоратини тўлиқ ўз қўлимизда ушлаб турган бўлсакда, ҳеч бир ўйинчимиз етакчиликни ўз қўлига олишни истамади. Қолаверса, жамоа етакчилари ҳам ўз имконияти даражасида тўп сургани йўқ. Сўнгги ўйинларда индивидуал хатолар сабабли ўз дарвозамиздан тўп олиб чиқяпмиз.\nЖамоамизда қандайдир «спад» бўляпти. Саралаш ўйинлари сабабли юзага келган танаффусдан кейин футболчиларимиз ўзига ўхшамаяпти. Ўйлайманки, терма жамоа туфайли бўладиган навбатдаги танаффус бизнинг фойдамизга хизмат қилади. Балки мени терма жамоага бош мураббий бўлгани футболчиларга руҳий таъсир қилаётгандир, яна билмадим. Чунки бугун ҳам йигитларда қандайдир ишонч сезмадим, футболчилар таваккал қилишни истамади.\nПенальти бор эди! – Ўзбекистон Суперкубогидаги ҳакамлик ҳақида 106


Сиз қайси санада туғилгансиз? | Мулоҳаза қила оладиганлар учун.\nСиз қайси санада туғилгансиз?\nСентябрь 30, 2016 mulohaza Қизиқарли\nБу куннинг ҳосиятини биласизми? Ҳозир сизларга туғилган кунингиз замиридаги айрим сирларни воқиф этамиз.\n1-санасида туғилган инсон фикрлаш ва хатти-ҳаракатларнинг ўзига хослиги, феъл-атворнинг эркинлиги ва ардорлик қобилияти билан бошқалардан фарқ қилади;\n2-санасида туғилганлар таъсирчан ва қалби хис-туйғуга тўла бўладилар. Улар ўз хис-туйғуларини яшира олмайди. Шодлик, хафалик, жаҳл, ҳайратда қолиш бунинг барчасини унинг юзидан очиқ китобни ўқигандек билиб олиш мумкин. Бундай инсонга жамоада ишлаш яхшироқ, якка ҳолдаги иш уни ғамликка олиб келиши мумкин;\n3-санасида туғилган инсон артистларча маҳоратли ва хазил-мутойиба туйғусига эга бўлади. Бундай инсон самимий ва мулоқотда очиқ бўлади, фақатгина идора ташқарисида. Болалигидан ўткир зеҳнли бўлади ва бор кучини жамиятда мустаҳкам ўрин эгаллашга қаратади;\n4-санасида туғилган инсон ўта покизалиги билан бошқалардан фарқ қилади. Кичкина доғ ёки чанг изи уни асбийлаштириши мумкин. Бундай инсон ҳаётидаги барча нарсалар ўз-ўзидан бўлишини хоҳлайди, ўзини ҳеч уринтирмайди. Ишда кўпинча у иккинчи даражали эътиборини қаратади ва ўз фаолиятининг туб ақсадини унутади;\n5-санасида туғилган инсон ҳар томонлама ривожланган шахс. Ижод билан боғлиқ бўлган иш унга шодлик бахш этади. Бундай инсон эс-хушини йўқотгунча ижод қилиши мумкин. Назарий билимларни мустаҳкам эгаллаганига қарамай бундай инсонга амалиёт етишмайди. Баъзан улар замонавий ҳаётга умуман мослашмаган бўлади;\n6-санасида туғилган инсон ўз уйи ва оиласига боғланган бўлади. Қариндош уруғларнинг муаммоларини ечиш учун ҳамма нарсага тайёр. Дам олишни ҳам, ишлашни ҳам бирдек хуш кўради. Бундай инсон куй ва оҳангларни яхши фарқ қилади ва бирор чолғу асбобида мусиқа чалади. Мусиқа унинг бўш вақтини ўтказиш учун севимли машғулотига айланади.\n7-санасида туғилган унсон ёрқин шахсиятпараст. Унинг бир ўзи ҳеч хижолат тортмай бутун жамиятга қарши тура олади. Фикрини ўзига ўтказмоқчи бўлган инсонларни кескинлик билан тўхтатади. Шу тариқа уларда ўз ишларига аралашиш хоҳишини йўқотади.\n8-санасида туғилган инсон том маънода пулларни ўзига тортади. У йўқ нарсадан ҳам пул қила олади. Ҳар қандай ҳолатни у ўз фойдасига буриши мумкин. Бундай инсонда миллионер бўлиш учун барча имкониятлар бор. Унга хардамхаёллик хос, лекин ўзи буни сезмайди.\n9- санасида туғилган инсонга олижаноблик эркинлик ва ўзига хос муросасизлик хос. Ўзини тез-тез сахий қилиб кўрсатиб, ўзи бундан завқланади.\n10-санасида туғилган инсон яхши санъаткор. У барча ишни мукаммал даражага етказадиган ҳақиқий идеалист. Бундай инсон ижод қилишни яхши кўради.\n11- санасида туғилган инсоннинг ҳам хиссиётлари жўшқин. Бошқаларнинг хафа қиладиган сўзлари ва ҳаракатларига умуман бефарқ бўлсада бироқ у атрофдаги ҳайвонлар ва табиат ҳодисаларидан қаттиқ таъсирланади. Ўз ички дунёсини воқеа ҳодидалар томон йўналтириб, табиат ва ҳайвонот дунёсидан илҳом кутади. Кўпинча бундай инсон келажакни олдиндан кўрадиган ёки экстрасенс бўлиб чиқади.\n12-санасида туғилганлар интизомлилиги ва жавобгарлилиги билан ажралиб туради. Бундай инсонга бирор ишни топшириб, вақтида бажарилишига ишониш мумкин. Унинг хаддан ташқари ишбилармонлиги катта харажатлар эвазига яшаш истаги билан яқин туради.\n13-санасида туғилган инсон оғир ишдан қочмайди. У жуда ҳам жиззаки одам ва келажакдаги муваффақиятлар ҳозирда қилинган ҳаракатларга боғлиқ деб ҳисоблайди. Кўпинча у ўз кучига ишонмайди. Бундай инсонлар оарсида руҳи тушган инсонлар кўп учрайди.\n15-санасида туғилганлар сардорлик қобилиятига эга, қатъий ва қайсар, мансабпарастдирлар. Агар ўзини бироз тийиб турмаса, у ҳолда эртами кечми жаҳли тез ва тажанг золимга айланади. Бу моҳир, хийлагар, ғазабланган инсонни ўз ишларини ҳал қилиш учун бошқаради, уни осонликча ўз ихтиёрига бўйсундира олади.\n16- санасида туғилган инсоннинг таҳлил қилиш қобилияти зўр бўлади. Унинг энг хуш кўрган машғулоти ўзининг ва атрофдаги инсонларнинг хатти-ҳракатини таҳлил қилишдир. Бундай инсон киришимли ва содиқ дўст бўла олади.\n17-санасида туғилган инсонда ҳам пул билан муомала қилиш қобилияти бор. Ундан яхши ишбилармон чиқади. У ўзига келажакда катта фойда келтирадиган ишларни топади. Бундай инсон ҳеч қачон хор бўлмайди. Бу одам ўз оиласини ҳеч қачон охирги ўринга қўймайди…\n18-санасида туғилган инсон жиззаки ва ички хиссиётлари беқарор шахс. Барчанинг диққат марказида бўлишни яхши кўради ва бировнинг ўзи устидан устунлик қилишини кўтармайди. Бундай инсон дўстларига жуда боғланган бўлади. Вазиятга қараб бошқаларга рахм қилади, уларга нисбатан меҳрибон бўлади ва ғамхўрлик қилади.\n21-санасида туғилганлар фақат биттагина иш билан шуғулланишни ёмон кўради. У бир вақтнинг ўзида ҳамма нарсага қўл уради ва нарсанинг уддасидан чиқади. Бундай инсон ҳар хил нарсаларга қизиқади. Агар бирор нарсага эришолмаса қаттиқ асабийлашади ва тез аччиқланади. Бундай инсон катта тадбирларни хуш кўради ва барчажамоат ишларида қатнашади…\n22-санасида туғилган инсон ўзининг ички хиссиётига ишонади. Бу ички хис ҳар доим ҳам унга ёрдам беравермайди. У жуда бадгумон одам.\n24-санасида туғилган инсон жудаям меҳрибон ва мулойимдир. Унинг душманлари умуман бўлмайди ёки жуда кам бўлади. Бундай инсон ўз эҳтиёжларини унутиб бошқалар ҳақида қайғуради. Улар кимгадир ёлғон гапиришига ишониш жуда қийин.\n26-санасида туғилган инсон жуда яхши ташкилотчи. У хиссиётга берилиш хусусиятига эга бўлсада, анча хушёр. Бундай инсон ўз хис-туйғуларини очиқчасига намойиш этмайди. Хиёнатни ҳеч қачон кечирмайди. Бундай инсонни ҳокимият ўзига тортмайди, ўринбосарлик билан кифояланади. Бироқ анча ишларни ўзи бошқаради.\n27-санасида туғилган инсонда эртами-кечми жуда катта ҳаётий куч намоён бўлади. У жуда хис-ҳаяжонга берилувчан ва хушчақчақдир. Саёҳатларни ва одамлар орасида бўлишни хуш кўради.\n28-санасида туғилган инсон хаёлга кўп берилади. Бундай инсоннинг ишга амалий ёндашуви бизнинг замонамизда кам учрайдиган хаёлпарастлик билан мужассам бўлган. Бироқ қатъий характер ва кучли иродаси туфайли уни ҳам уни йўлдан уриш мумкин.\n29-санасуда туғилган инсон ўз нуқтаи назарини бошқаларга ўтказишни яхши кўради. У ўз қарашларини бошқаларга ўтказа олгач мулойим ва ёқимли инсонга айланади. У ўзини кучли ва иродали инсон сифатида кўради ва бошқалар буни кўрмаётганига ажабланади.\n30-санасида туғилган инсон хиссиётга берилувчан. У ўз хатти-ҳаракатини беихтиёр ва кўп ҳолларда аввал ҳаракат қилади, кейин эса ўйлайди. Артистлик маҳоратига эга бўлиб, кўпинча давраларни қиздиради. Нотаниш одамлар орасида ўзини эркин хис қилади ва янги танишлар орттиради.\nПредыдущая запись:Бугун 30 сентябрь куни Россиянинг Америкадаги элчихонасига жангарилар ҳужум уюштиришни мўлжаллашган!!!Следующая запись: Шавкат Мирзиёев — отасининг дуосини олган йигит (жонли ҳикоялар)


Қатағонга қарши тадбир қатағонга учради « Ўзбекистон Халқ Ҳаракати\nҚатағонга қарши тадбир қатағонга учради\n30 December 2018 - 10:27\nКеча шармандали иш бўлди: бир гуруҳ ижтимоий фаол кишилар ташаббуси билан 37 – 38-йиллар қатағонининг 80 йиллигига бағишлаб Матбуот марказида ўтказилган тадбир қатағон қилинди!\nОлдинига чироқ ўчирилди. Техник носозлик деган яхши гумонда тадбир тўхтатилмади. Бирпасдан кейин эшик тагида ғала-ғовур кўтарилди. Ташкилотчилар босиқлик билан тадбирни давом эттиравергач, охири қоровуллар минбаргача келиб, “Бўлди қилинглар, бинони бўшатинглар!” деб талаб этишди.\nҲолбуки, бино маъмурияти бир неча кун бурун тадбирга ўзи расман рухсат берган, ижара шартномасини имзолаган, тўловни ҳам олдиндан олган экан. Бунчалик қўполлик кўрсатишига асло сабаб ҳам, ҳожат ҳам йўқ эди, менимча.\nПрезидент икки гапнинг бирида: “Уйғонинглар! Халқ уйғонмаса, ҳеч қанақа ислоҳотни амалга ошириб бўлмайди!” деб турибди, бу ёқда уйғонишга бўлган ҳаракат қўполларча бўғиляпти!\nТадбирдан кўзланган мақсад маънавий соҳадаги ислоҳотларга айни ёрдам бериш эди. Уйғониш йўлида одим отиш эди. Тарихнинг қора нуқталари ўрганилмасдан, халққа ҳақиқат тўғри ва тўласича етказилмасдан қандай уйғотиш мумкин жамиятни?!\nЎтган асрда Исталин қатағонига учраган улуғларимизни эслаш, руҳларига хайрли дуолар қилиш ниятида келган элликдан ошиқ қатнашчи – ёзувчи, шоир, тарихчи олим, ношир, журналист, блогер ва бошқалар юракда тушунарсиз туйғулар билан уй-уйларига тарқалишга мажбур бўлди…


Уч юлдуз (сантен боси). Техник индикаторлар\nТехнические индикаторы / Уч юлдуз (сантен боси)\n"Уч юлдуз" шакли — етарлича кучли бурилиш комбинацияси бўлиб, у анча кучли қаршиликни ёки қўллаб-қувватлашни кўрсатади. "Уч юлдуз" учта Доджи шамлари билан шаклланиб, унда ўртача Доджи Доджи-юлдуз ҳисобланади. Мазкур моделни Стив Нисон ишлаб чиққан бўлиб, у жуда камдан-кам учрайди, лекин у пайдо бўлганда уни менсимаслик керак эмас.\nБу шакл падо бўлганда тренднинг бурилишига сабаб трейдерларинг учта Доджининг кетма-кет мавжудлигини ифодалайдиган бозорнинг ноаниқлигига бўлган оммавий акс таъсиридир.\n"Уч юлдузни" қандай қилиб таниб олиш мумкин?\n1. Барча уч кун — Доджи.\n2. Иккинчи кун ва қўйни кунлар орасида пастга томон ёки юқорига узилиш мавжуд.\nМодель орқасида турувчи сценарийлар ва психология\nБозор узоқ вақт пасювчи ёки кўтарилувчи трендда бўлган. Тренд сусайганда, шамлар кичиклаша боради. Биринчи Доджи хавотирликни камайтиради, иккинчи Доджи бозор йўналишини йўқотганлигини кўрсатади, учинчи Доджи тренднинг якунланганидан далолат беради. Графикда учта юлдузнинг пайдо бўлиши катта қатъийятсизликни англатади, ва трейдерлар ўз эътиқодларига қарамай позицияларини ўзгартиришади.\nМазкур моделнинг жуда камдан-кам пайдо бўлиши туфайли ҳисоблашларда фойдаланилган маълумотларга эътиборлирок бўлиш керак. Агар иккинчи Доджининг узилиши сояларни ҳам ўз ичига қамраб олса, у ҳолда модель янада муҳим ҳисобланади.\nМоделнинг шакл алмашиши\n"Уч юлдуз" шамли модель "Пилдироқ" (Волчок) моделига келтирилади, у бозорнинг қатъиятсизлигидан далолат беради.\nМазкур шаклнинг камдан-кам эканлиги туфайли унча ўхшаш моделлар мавжуд эмас.\nУч юлдуз айиқ паттерни\nУч юлдуз буқа паттерни


Россиялик овчи томонидан отиб ўлдирилган айиқ бўйича Экология қўмитаси муносабат билдирди — Sof.uz\nЖАҲОН 177,559,790 162,032,091 3,840,527\nРоссиялик овчи томонидан отиб ўлдирилган айиқ бўйича Экология қўмитаси муносабат билдирди\n12.05 15:02 729 Ўзбекистон\nЭкология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш давлат қўмитасининг ижтимоий тармоқларда тарқатилган хабарлар юзасидан расмий муносабати.\nЎзбекистон Республикасининг 2020 йил 8 июлда қабул қилинган “Ов қилиш ва овчилик хўжалиги тўғрисида”ги ЎРҚ-627-сонли Қонунининг мақсади ов қилиш ва овчилик хўжалиги соҳасидаги муносабатларни тартибга солишдан иборат. Шу қонуннинг 15-моддасида ёввойи ҳайвонларни тутишга доир ҳар йилги квота ёввойи ҳайвонларнинг кўп миқдорда тутиладиган турларига, шунингдек, камёб ва оз сонли турларига нисбатан белгиланиши кўрсатилган.\nҚонун талабига асосан ёввойи ҳайвонларни тутишга доир талабномалар жисмоний ва юридик шахслар томонидан Ўзбекистон Республикаси Экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш давлат қўмитасига топширилади.\nЎзбекистон Республикаси Экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш давлат қўмитаси эса ёввойи ҳайвонларни тутишга доир квота лойиҳасини талабномалар асосида тайёрлайди ва Ўзбекистон Республикаси Фанлар академиясига юборади.\nФанлар академиясининг ёввойи ҳайвонларни тутишга доир квота лойиҳаси бўйича хулосаси асосида Экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш давлат қўмитаси ёввойи ҳайвонларни тутишга доир квоталарни тасдиқлайди, квотани тақсимлаш тўғрисида қарор қабул қилади ҳамда уни Қорақалпоғистон Республикаси Экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш қўмитасига, вилоятлар ва Тошкент шаҳар экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш бошқармаларига юборади.\nЁввойи ҳайвонларни тутишга доир тасдиқланган квоталарга мувофиқ экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ҳудудий органлари квоталарни берилган талабномаларга мувофиқ тақсимлайди ҳамда ҳайвонот дунёсидан фойдаланишга доир рухсатномаларни беради.\nХудди шу қонуннинг 16-моддасида эса Ўзбекистон Республикаси ҳудудида ёввойи ҳайвонларни ов қилиш ҳақ тўлаш асосида амалга оширилиши кўрсатиб қўйилган. Тўловлар ёввойи ҳайвонларни тутишга доир рухсатномада кўрсатилган ҳар бир ёввойи ҳайвон учун киритилади. Ёввойи ҳайвонларни тутиш учун тўловлар миқдорлари ушбу қонуннинг 1-иловасига мувофиқ белгилаб қўйилган.\nТян-шан қўнғир айиғини овлашга ҳам айни шу тартибда, яъни қонуний талабларга тўлиқ амалга қилган ҳолда рухсат берилган. 2020 йилнинг 25 ноябрида Фанлар академиясига қонун талабларига асосан ёввойи ҳайвонларни тутишга доир квота лойиҳасини кўриб чиқиб, хулоса бериш учун сўров юборилган. 2020 йилнинг 4 декабр санасида Фанлар академиясининг Биоресурслар бўйича Идоралараро комиссияси 2021 йил учун ноёб ва Қизил китобга киритилган ҳайвонларга ажратилган квоталар тўғрисидаги хулосасини қўмитага тақдим этган. Унда 2 дона Тян-шан қўнғир айиғини тутиш ҳам кўрсатилган.\nШундан сўнг Экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш давлат қўмитаси раисининг “Ёввойи ҳайвонларни тутишга доир 2021 йилги квотани тасдиқлаш тўғрисида”ги 352-сонли буйруғи қабул қилинади. Мазкур буйруқда квотага киритилган ёввойи ҳайвонларни тутиш, яъни табиатдан ажратиб олиш тартиб-қоидалари аниқ кўрсатилган. Бундан ташқари, 2020 йилнинг 28 декабрида бу ҳақда Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасига ёзма равишда расмий ахборот берилган. Ҳукуматнинг айни масала бўйича 2021 йил 8 январда имзоланган топшириғида Қизил китобга киритилган ҳайвонларни табиатдан олишга қонун талабларида белгиланган тартибда рухсатнома беришни таъминлаш топширилган.\nКўриб турганингиздек, барча қонуний талаблар бажарилгандан кейингина 2 дона Тян-шан қўнғир айиғини отиш орқали тутишга рухсатнома берилган. Бунда Ўзбекистон Республикасининг 2020 йил 8 июлда қабул қилинган “Ов қилиш ва овчилик хўжалиги тўғрисида”ги ЎРҚ-627-сонли Қонунининг 1-иловасида тасдиқланган миқдордаги тўловларнинг давлат бюджетига ундирилиши таъминланган.\nНаргис Қосимова эса мана шу тартибдаги қонуний асосларни чуқур ўрганмасдан, айни жараён билан боғлиқ маълумотларни тегишли ташкилотлар мутахассисларидан аниқламасдан жамоатчиликка ноўрин хабар тарқатган. Бу эса “Оммавий ахборот воситалари тўғрисида”ги қонуннинг 6-моддаси 8-банди талабларига зиддир. “Ахборот олиш кафолатлари ва эркинлиги тўғрисида”ги қонуннинг 11-модасида эса “Оммавий ахборот воситалари эълон қилинаётган ахборотнинг тўғрилигини текшириб кўришлари шарт ва улар ахборот берувчи билан биргаликда унинг тўғрилиги учун қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда жавобгар бўладилар” деб кўрсатиб қўйилган.\nШунингдек, муаллиф ўз чиқишида бу мавзуга умуман алоқаси йўқ шахсий қарашларини бирон исботи бўлмаган ҳолда қонунга хилоф равишда баён этган. Доно халқимиз ибораси билан айтганда, ўйламасдан сўйлаган, аҳоли орасида нотўғри тушунча шаклланишига сабабчи бўлган. Ўйлаймизки, ҳуқуқни муҳофаза қилиш органлари бу ҳолатга ўз ваколатлари доирасида қонуний баҳо беришади.\nҚўшимча маълумот тариқасида таъкидлаш жоизки, сўнгги йиллар давомида республикамизнинг айрим тоғли ҳудудларида биолог мутахассислар томонидан олиб борилган ҳисоб натижаларига кўра 500 га яқин қўнғир айиқ аниқланган. Демак, муаллиф бу борада кўрсатган сон ҳам ҳақиқатга мос келмайди. Хорижий фуқаролар томонидан ов қилиш тартиби Вазирлар Маҳкамасининг 2014 йил 20 октябрдаги 290-сон қарори билан тасдиқланган “Ҳайвонот дунёси объектларидан фойдаланиш ва ҳайвонот дунёси объектларидан фойдаланиш соҳасида рухсат бериш тартиб-таомилларидан ўтиш тартиби тўғрисидаги Низом” билан тартибга солинишидан умуман хабари бўлмаса керак. Акс ҳолда бундай нохолис маълумотларни ўз сайтига жойлаштирмаган бўларди.\nШу ўринда ҳурматли журналист ва блогерлардан ўзлари тайёрлаётган материалларни асосий манбадан текшириб кўришларини тавсия қилардик. Халқимизга, айниқса, кўп вақтини ижтимоий тармоқларда ўтказадиган ёшларга сохта маълумотларни тарқатишни эса ҳеч нарса билан оқлаб бўлмайди.\nБўстонлиқда Ўзбекистон «Қизил китоби»га киритилган Тяншан қўнғир айиғи отиб ўлдирилди. Маълум бўлишича, овга шахсан Экология қўмитаси раҳбари рухсат берганлиги тўғрисида хабарлар тарқалган эди.\nДавлат экология қўмитаси Матбуот хизмати\n15.06 16:28 5070\n13.06 22:12 2273\n14.06 23:30 2144\n15.06 09:55 2087\n21:54 0 Спорт\n21:45 9 Илм-фан\nБугун, 16:58 225 Жаҳон