Томас Элиот (Thomas Eliot) - Behzod Fazliddin\nЖаҳон адабиёти Ижод ва эътиқод Ижод фалсафаси\nАвгуст 28, 2019 Август 28, 2019 Sayt muallifi\t0 изоҳлар\nУндан бошқа адибларга ўхшаб катта адабий мерос қолгани йўқ. Бор-йўғи бир жилдга сиғар-сиғмас шеърлари ва поэмалари, унчалик ҳам машҳур бўлмаган саноқли драмалари, турли мавзулардаги эстетик-адабий қарашлари акс этган эсселар, фалсафий қарашларни ўз ичига олган 400 га яқин мақолалар. Бор-йўғи шулар. Аммо вафот этганидан буён орадан 50 йил ўтган бўлса-да, дунё адабиётшунослиги, маданиятшунослиги, санъатшунослиги унинг поэмалари, шеърлари ва эстетик қарашларини қайта-қайта муҳокама қилмоқдаки, ХХ асрда ҳали ҳеч бир шоир бу қадар узоқ муҳокама этилмаган. Бу шоирни инкор ва эътироф этувчи китоблар ва тадқиқотларнинг ўзи юздан ошиб кетади. Томас Элиот нафақат ХХ асрда, балки адабиёт тарихида энг кўп мурожаат қилинаётган, янгидан кашф этилаётган, ҳар бир тадқиқотда қайсидир жиҳати эътироф ёки инкор этилаётган саноқли шоирлардан биридир.\nБобоси Эндрю Элиот XVII аср ўрталарида Англиянинг Вестминстер аббатлигига қарашли Ист-Кокер ҳудудида – Сомерсет қишлоғидан бахт ва саодат излаб, бир олам орзулар билан янги Англияга – Америкага йўл олганди. Эндрю ўша пайтда бир пайтлар келиб, авлодларидан бири ўзининг бу хатосини тўғирлашни, яна шу заминга инсонга бахт ва саодат йўлларини излаб қайтиб келишини, худди шу заминдан туриб, инсон ва унинг бахти ҳақида хулосалар айтишини билмасди. Янги қитъага келиб қолган Томас Элиотнинг аждодлари ўзлари орзу қилган мақому мартабаларга эришдилар: улар АҚШнинг\nэнг бадавлат одамларига айланишди, бу ерда черков қуришди, кейин коллежга асос солишди, йирик компанияга хўжайинлик қилишди. Умуман, Томас Стернз Элиот деярли ярим қирол бўлиб дунёга келганди: келажаги таъминланган, етти пуштигача етадиган мол-мулк эгаси эди. Бироқ адабиёт ихлосманди бўлган онаси уни ёшлигидан мол-мулкка эмас, кўпроқ китобга ва санъатга меҳр билан тарбиялади. Айнан шу меҳр ўзини кутиб турган мартаба-ю мақомлардан воз кечиб, инсон тийнатига жавоб изловчи саргашта бир қалб соҳиби бўлиб етишишига сабаб бўлди. Томас Элиот ана шу ниятда бобоси келган йўлдан яна ортга қайтди. Бу қайтишни унинг асл илдизига қайтиш, инсон моҳиятини ибтидодан излаш деб ҳам баҳолаш мумкин.\nУнинг дастлабки шеърлари 14 ёшида Умар Ҳайём шеърлари таъсирида яратилди. Умуман олганда, Томас Элиот бир умр Шарқ адабиётининг муҳиби бўлиб қолди. Унинг асарларида зардушт, ислом ва буддавийлик фалсафасининг таъсирлари яққол сезилади. АҚШда имажизм руҳида символик оқимига мос шеърлари босилиб турди. Туғилган юрти, гарчи дастлабки авангард шеърлари шу ерда Эзра Паунд билан ҳамнафас яратилган бўлса-да, Томас учун технократик, ҳақиқий поэзия учун ҳаддан ташқари шиддатли ва вулгар бўлиб туюлганди. Бу мамлакатнинг қадимий маданий илдизга эга эмаслиги шоирнинг ижодий концепсиясига торлик қиларди.\nНиҳоят, қарор қилди ва 1914 йилда аввал Германияга, кейин, уруш бошлангач, Англияга йўл олди ва бу мамлакатда турғун бўлиб қолди. Европада ҳаёти қизғин кечди: изма-из символистик авангард руҳдаги шеърлари босилиб чиқди. Гарчи бадавлат хонадондан бўлса-да, бу ерда оддий одамлар каби яшади: ўқутувчилик қилди, банк хизматчиси бўлиб ишлади, кейин Оксфордга кўчиб ўтиб, бу ерда адабиёт проффессори сифатида фаолият юритди, маърузалар қилди. Шуни алоҳида таъкидлаш керакки, худди Кафка каби банкда хизматчи бўлиб ишлаган шоирнинг ижодий қарашларида ҳам “Жараён” романининг муаллифига уйғун келадиган жиҳатлар кўп. Хусусан, бир даврда яшаган икки буюк ижодкор инсон ва ҳаётнинг маъноси масаласида деярли бир хил хулосага келади.\n1920 йилдан бошлаб уни дунёга шоир ва адабий назариётчи сифатида танитган машҳур поэмалари босилиб чиқа бошлади. Шу йилларда у урушдан ҳориб-чарчаб чиққан дунёнинг маънавий жароҳатларига малҳам излади: дунёнинг айниб кетиши, ёвузлашиши, оммавий қирғинлар, туб мақсади бўйсундириш, муте қилиш бўлган, ҳокимият бўлган замоновий тузумларнинг маънавий оламини таҳлил қилди ва айниган ва адашган дунё учун ягона малҳам дин деган тўхтамга келди. Фақат дингина инсонни бугунги фалокатдан асрай олади деган хулосаси асарларида баралла жаранглай бошлади. Ўзи ҳам аввал католик мазҳабини, кейин шу мазҳабга эътиқод қилган Англия фуқаролигини қабул қилди. Шу билан уч юз йилча олдин бобоси бошлаган саёҳатни охирига етказди. У ўзи излаган қалб оромини анъаналар ҳали узилмган жойдан топди. Томас Элиот АҚШга орадан йигирма йил ўтгач бир муддатга келди, лекин тезда яна Англияга қайтди. АҚШ билан алоқаси узлмаган бўлса-да, туғилган юртида у ўзини бегонадай ҳис этарди.\nТомас Элиот ижодининг шаклланиш даври биринчи жаҳон уруши пайтига тўғри келди. Айнан шунинг учун ҳам унинг асарларида худди шу давр ижодкорлари каби маънавий таназзул, инсон руҳининг адашиши, инсон ҳаётининг маънисизлиги муҳокама қилинади. Гарчи ижодий қарашларида уйғунлик бўлса-да, ўз даври салафлари бўлган Кафка, Жойс, Беккетлардан фарқли ўлароқ, Томас Элиот инсонни халос қилувчи йўл дин деган хулосага келади.\nШоир Англияни анъаналар, қадриятлар, маданий сарчашмалар сақланиб қолган макон деб биларди. Айнан маданий сарчашмалар, анъаналар, маданий онг ва унинг маҳсулларини ҳимоя қилиш Элиотнинг ҳам ижодий, ҳам фалсафий қарашларининг асоси саналади. Маданий онг ғояси унинг барча асарларида кезиб юради. Элиот учун “маданий онг” – бу шунчаки замоновийлашган, замон тараққиёти ва тутумларига мослашган онг эмас. Маданий онг азалдан ўзининг қатъий ақидаларига, олий мақсадига, илоҳий ришталарга, инсоннинг ибтидосига боғланган, шу ибтидодан куч-қувват олган, асрлар мобайнида сайқалланган, яна шу ибтидога қайтишга ундовчи онг, яъни инсонни халос қилишга, унинг адашган руҳини фориғлантиришга, тозалашга, асл йўлга қайтаришга хизмат қиладиган онг.\nИнсон жаннатдан қувилган лаҳзадаёқ унинг кўнглини изтироб ва уят қоплаб олган. Ана шу изтироб маданий онгнинг, барча адабиётнинг, санъатнинг мавзусидир. Чунки инсон жаннатдан қувилиши биланоқ бутунликдан парчага, яхлитликдан яккага айланди. Санъат парчаланишга эмас, яхлитликка, бутунликка, асл билан бирлашишга ундаши керак. Инсон қалбидаги аслига қайтиш истагини кўрсатиб берган ва шунга ундаган адабиётгина ҳақиқий\nадабиётдир. Фожиа шундаки, орадан ўтган тарихий жараёнларда, талатўпларда инсон ўзининг жаннатдан нега қувилганини ва бўйнига осилган гуноҳ юкини, бу гуноҳнинг масъулиятини унутиб қўйди. Шунинг учун ҳам бойликка, ҳокимиятга, нафсга ружу қўйиши ўша биринчи гуноҳининг асоратидир. Инсоният ўша биринчи гуноҳини яна давом эттирмоқда. Оқибатда ўзини муқаррар ҳалокатга бошлаб бораяпти. Уни бу ҳалокатдан шоир назарида фақат асрлар мобайнида шаклланган, анъаналар, қадриятлар тусини олган\nмаданият, маданий онг қутқара олади. Шунинг учун том маънодаги поэзия оламни ва одамни халос қилишни истаганлар, бу курашнинг, бу вазифанинг моҳиятига етганлар, яъни фақат хос кишилар учун хизмат қилиб келган ва шундай бўлиб қолади. Оломон поэзияни ҳам, унинг ичидаги кодлар, шарҳлар, рамзлар, тимсоллар, ишораларни ҳам тушунмайди, унинг фаҳми фақат майиший қатламдаги шеърларни ва майиший адабиётни қабул қилади, шундан кўнглини чоғ қилади. Маиший адабиёт эса уни янада кўпроқ таназзулга ботишига рағбат уйғотади. Хос адабиёт эса инсонни фалак билан, яратган билан боғлаб туради ва ана шу боғланишни муҳокама қилади ва шарҳлайди. Ҳар қандай шеър шоир кўнглидаги ваҳийдир, инсон бу дунёдан излаётган, бироқ тополмаётган поклик, мангулик, адолат, тенглик, эзгулик тантанаси бўлган яхлитликка – олий руҳга давъатдир. Шу билан бирга, Томас Элиот адабиётнинг диний тарғибот қуроли бўлиб қолишига қарши туради. У адабиёт тарғибот эмас, балки илоҳий ҳислар билан чўмилиш, илоҳий ҳислар билан фориғланиш, кўнгилни илоҳий завқлар билан тўйинтириш деб изоҳлайди.\nТомас Элиот нафақат шоир, балки ўз даврининг йирик танқидчиси ҳамдир. Унинг танқидий мақолалари худди поэмалари каби машҳур. Хусусан, адабиёт ва шеъриятнинг вазифасига бағишланган эссе ва мақолалари Европа адабиётида ўзига хос воқелик сифатида тан олинган.\nШуни алоҳида таъкидлаш керакки, Томас Элиотнинг нафақат ижоди, балки ҳаёти ҳам қайсидир маънода Жеймс Жойснинг ҳаётини эслатади. Томас Элиот ҳам Жойс Англияни ташлаб, умр бўйи Париж ва бошқа шаҳарларда яшагани каби туғилган юртини ташлаб, 23 ёшида Европага келди ва Англияда бир умр яшаб қолди. У поэтик асарларида худди Жойснинг насрдаги стилистик, лисоний, орфаграфик исёнлари каби анъанавий назм шаклларини инкор қилади, шеъриятга янги тасвир ва ифода усулларини олиб киради, тил қонуниятларини ижодий услубига бўйсундиришга уринади, мавжуд назмий тасаввурларни, қолипларни, шаклларни синдиради.\nТомас Элиот ижоди ХХ аср шеъриятида ўзига хос мақомга эга. Бу шеърият интеллектуаллиги, мураккаблиги билан бирга ўта нафосатли, оҳангдор, жарангдор ва эҳтирослидир. Инсоннинг моҳияти, ҳаётнинг мазмунига насрда Пруст, Кафка, Жойс, Музил, Камю жавоб излаган бўлишса, Элиот шеърият орқали жавоб излайди. У ҳам ўз тенгдошлари каби “ҳаёт маънисиз” деган хулосага келади. Унинг 1920 йилда, Жойснинг “Улисс” романи билан бир пайтда босилиб чиққан “Бепушт замин” модерн поэмасида инсон ва унинг коинотдаги ўрни, ҳаёт ва ўлим масалалари муҳокама қилинади. Эзра Паунд бу поэмани “Инглиз тилидаги энг узун поэма” деб атайди. Бу фикр ҳажмдан кўра поэманинг маъносига қаратилган эди. Чунки поэма бор-йўғи 434 сатрдан иборат. Бу поэманинг ҳар бир сўзи, ҳар бир тиниш белгиси, ҳар бир сатри маълум бир метафорани, маълум бир рамзни, тимсолни ташийди, ҳар бир сўз шу даражада сайқалланганки, бир неча хил маънода келади. Сўзлар маъносини ҳар ким ўз дунёқараши, билими, савияси ва дидидан келиб чиқиб, ўзича изоҳлайверади.\nБеш қисмдан иборат поэмадаги воқеалар турли замонда, тўғрироғи, замонлардан ташқарида, реалликдан узилган, тарихийлик ва вақт изчиллигидан холи бўлган тасаввур оламида содир бўлади. Ҳикоя қилувчи қаҳрамон гоҳ қадим юнон мифларидаги кароматгўй Тиресий, гоҳ авлиё Граал афсонасидаги рицар, гоҳ Шекспирнинг “Бўрон” асаридаги Фердинанд, гоҳ денгизчи Флебас бўлиб намоён бўлади, воқеалар ҳам гоҳ Лондонда ХХ асрда, гоҳ Бодлер яшаётган Парижда, қадим Миср ва Ҳиндистонда содир бўлаверади. Асар руҳи гоҳ Шекспир асарларига хос ёрқин ифода тусини олади, гоҳ “Илоҳий комедия” поэмаси, гоҳ қадим юнон мифлари ифода усулида баён қилинади.\nАсарда якка қаҳрамон йўқ, асарнинг анъанавий бош қаҳрамони ҳақидаги тасаввур бу ерда иш бермайди, поэмада қаҳрамонлар тез алмашади, бирининг ўрнини иккинчиси тўлдириб кетаверади, шу сабабли бирданига асар қаҳрамони шу деб хулоса қилиб бўлмайди. Бироқ, асар мазмунидан ва олий мақсадидан келиб чиқилса, асосий қаҳрамони кўр башоратчи, асар бошида Созострис хоним бўлиб кириб келган, аслида қадимги юнон мифларидаги кароматгўй Тиресий бўлиб чиқади. Созортрис хоним аёл қиёфасида юрган азал-абад кароматгўйи сифатида талқин этилади. Тиресийнинг кўзлари зулматга ғарқ бўлган, лекин бу кўр кўзлар худди машинистка аёл билан денгизчининг интим учрашувини кўриб тургандай, инсоният ўтмишини ҳам, бугунини ҳам, келажагини ҳам бирдай кўриб турибди. У ўзининг кўр кўзлари билан инсониятнинг азал-абад ҳаётига баҳо беради, азал-абад ҳаётини пайғамборона каромат қилади. Бу усул билан Томас Элиот инсон ҳаётининг ҳам, унинг тушунчалари ва реал тасаввурларининг хаослиги, инсон руҳи макон ва замондан ташқарида эканлигига ишора қилади.\nБу асарни тўла тушуниш, англаш учун роман-герман тилларидан, қадим мифлар, асотирлар, диний китоблардан бохабарлик талаб этилади. Элиот замин худди инсон қалбига ўхшайди, инчунин, замин инсоният виждони ва имонининг кўринишидир, агар инсон қалби хунуклашса, дағаллашса, ёвузлашса, замин ҳам хунуклашади ва ёвузлашади, инсон қалби эзгулик яратолмайдиган хилқатга айлангани, яъни бепуштлашгани сари она замин ҳам бепуштлашади, яратишдан, эврилишлардан, янгиланишдан тўхтайди, дейди. Замин айни пайтда инсоннинг бугунги қалби ва орзу-истаклари каби бепуштдир. Токи инсон қалбида ёвузлик яшар экан, замин бепуштлигича, ёвузлик ва хунуклик, дағаллик, ўлим маскани бўлиб қолаверади, инсон қалби зулматда экан, замин ҳам зулматга ғарқ бўлади, замин инсон қалбининг акси, кўзгусидир. Зулматнинг сабаби – инсоният ўз яратганини унутгани, ундан бегоналашагнидир. Инсон ўзининг илоҳият олдидаги гуноҳи эвазига ана шу бепуштлашаётган заминга қувғин ва бадарға қилинган. Инсон кўнглини табора чулғаб, уни ўзига тортаётган ва оммавийлашаётган ишончсизлик, худбинлик, шафқатсизлик, оммавий қирғинлар, бир-бирини йўқ қилиб ташлашга ундовчи ғоялар ҳаммаси, аввало, қалб, кейин шу қалбнинг инъикоси бўлган заминнинг бепуштлиги оқибатдир. Тўғрироғи, ана шу иллатлар эвазига замин бепуштдир.\nБу кайфият “завол топган авлод”нинг биринчи жаҳон урушидан кейинги ўй-хаёллари, кечинмалари эди. Гарчи шоир ўзининг “завол топган” авлодга адабий нуқтаи-назардан мансублигини тан олмаса-да, лекин бу ҳақиқат: унинг поэмаси завол топган авлоднинг\nаҳволу руҳиясини чизиб беради. Аммо Элиот Ғарб модернистлари ичида ўзининг илоҳиятга муносабати билан алоҳида ажралиб туради.\nЭлиот ҳаётнинг бемаънилиги, Хаос ва бўшлиқ масалаларига ўз авлоди каби жавоб излайди ва инсон ҳаётининг бемаънилигига асосий сабаб унинг Худодан юз ўгиргани деган хулосага келади. Яратганга ишонмаслик инсонни ўзидан ва ўзлигидан, моҳиятидан, ибтидосидан, қайдан келиб, қайга кетиш йўлидан маҳрум қилади. Ибтидодан узилиш – инсонни хаосга, бўшлиққа қараб бошлаб боради.\nТомас Элиот имон-эътиқодсиз қалбни шайтон эгаллайди, дейди. Бу гаплар амри маъруф тарзида эмас, балки асарларида эзгулик ва ёвузликнинг инсон қалбини забт этиш учун кураши шаклида талқин этилади. Қайси қалб ўз яратганига ишонмай қўйган бўлса, ўша ерда ёвузлик ин қураяпти, ёвузлик ўзига салтанат тайёрлаяпти. Худо ва Иблис кураши – бу асли азалий Ёвузлик ва Эзгулик курашидир. Шунинг учун ҳам диннинг асл мақсади инсон қалбини ёвузликдан, унинг асоратларидан ҳимоя қилишдир. Иблис эса кўринмас шаклларда, усулларда, жимжималар, ақлни сеҳрлаб қўядиган замонавий анъаналар, янги қадриятлар, даврга хос тутумлар, қарашлар қиёфасида, инсон қалбига кириб олади, уни аста-секин асосидан ажратиб олиб, ҳалокатга бошлайди, деб изоҳлайди. Шу сабабли Элиот бугунги инсон қалби манзараларини Дантенинг “Илоҳий комедияси”даги дўзахга ва унинг саргашталигини – аслга томон йўл излашини – уйга қайтиш йўлини билмай уммонда адашиб юрган “Одиссея” қаҳрамонларига ўхшатади. Ишончдан маҳрум бўлган қалб ҳаёт уммонида мангу адашишга маҳкумдир.\nХХ аср бошига хос маънавий ўпирилишлар айнан шунинг оқибатида келиб чиқаяпти, дейди шоир. Инсоннинг Худодан бегоналашиши ва ҳатто уни инкор қилиши инсонни ўзини боғлаб турган оламий ришталардан айро қилиб қўйди, инсонни якка ва ёлғизлантирди, унинг қалбини хатарга ва ҳайвоний нафснинг чангалига ташлади. Урушдан кейинги ва умуман, ХХ аср адабиёти муҳокама қилаётган ёлғизлик ана шу асл илдиздан, асл риштадан айро тушиш, ажралиш билан боғлиқдир деб изоҳлайди.\nЭлиот инсонни бани мавжудот билан яхлит бутунлик сифатида кўради: яратганни инкор қилиш ёки унга ишонмаслик инсонни шу бутунликдан маҳрум қилади, уни кераксиз, адашган, улоққан биологик тўдага айлантиради. Ишончсиз Инсон чексиз коинотда ёлғиз мавжудотга айланиб қолади. Бу ёлғизликни, аввало, унинг қалби акс эттиради. ХХ асрга хос оммавий ёлғизлик ҳисси ана шу жиҳат билан боғлиқдир. Қалб ёлғзилиги оламий ёлғизликни пайдо қилади. Бу ёлғизлик оқибатида ҳаёт хаосдан, бўшлиқдан, маънисизликдан иборат бўлиб туюлади, инсонни сароб сари етаклаб кетади.\nШуни таъкидлаш керакки, Элиотнинг бу қарашлари маълум маънода Шарқ фалсафий таълимотига уйғун келади. Бунга ажабланмаса ҳам бўлади, зеро, Томас Элиот Умар Хайём шеърларини ўқигач ва таъсирлангач, адабиётга меҳри пайдо бўлганини, сўзнинг қудрати ва вазифасини англаганини кўп марта эътироф этган. Шу билан бирга, у буддавийлик фалсафасидан махсус тадқиқотлар олиб борган.\n“Бепушт замин” поэмаси Томас Элиотнинг номини Европа адабиётининг юлдузига айлантирди. “Ж.Альфред Пруфрокнинг ишқий қўшиғи” китобига кирган модернистик шеърлари, “Тўрт квартет” “Маҳзун чоршанба”, “Дала қўриқчиси” поэмалари, “Муқаддас ўрмон” туркумидаги адабий эсселари. “Ибодотхонадаги қотиллик” драмалари Томас Стернз Элиотга оламшумул шуҳрат олиб келди.\nТомас Элиот замондоши Кафка ва Камю каби ўлим масаласига ҳам жавоб излайди. Ҳаётга “ўлимга етаклаб борувчи йўлак” деб таъриф беради. Лекин хулоса яна Шарққа хос изоҳланади. Ўлим қўрқинчли эмас, у инсонни яратган билан бирлаштиради, шу маънода ўлим ҳаётдан кўра мазмунлироқдир, дейди. Лекин инсон ўлим учун яшамайди, балки ўзини намоён қилиш, яратган олдига шон-шараф билан, фориғ бўлиб бориш учун яшайди. Ҳаётнинг мазмуни ўлим учун яшашда эмас, ҳаётни гўзаллаштиришда, кўнгилни Худонинг нури, ишончи билан ёритишда, кўнгилдан зулматни ҳайдаб чиқаришда кўринади. Фақат Яратгангина инсоннинг вужуди ва қалбини тозартиришга, уни халос қилишга қодир, дейди. Унинг бу фикрлари ҳам тасаввуфга уйғун келади. Баъзи танқидчилар “Худосизлар” деб\nтаърифлаган Ғарб модернистлари ичида фақат Элиотгина художўйликни очиқчасига тан олади.\nЭлиотнинг асарлари худди “Улисс” романи каби мураккаб метафоралардан, рамзлар, қадим асарлардан олинган иқтибослар, парчалар, ишоралар билан тўлиб-тошган. Шу сабабли ҳам бу метафораларни, шоирнинг нима демоқчилигини билиш учун у ишора қилган, парча келтирган, кодлаштирган асарлар, ҳикматлар ва воқеалардан хабардор бўлиш, бошқача айтганда, бу метафораларнинг, кодларнинг калитини топиш керак. Бу калитни топиш фақат хос кишилар қўлидан келади. Шунинг учун ҳам у ўз асарларини фақат хос кишиларга тавсия қилади.\nТомас Элиот асарларида макон ва замон тушунчаси йўқолиб кетади: бу асарлар инсоннинг мангу дардларини, мангу уқубатларини, мангу изтиробларини, мангу адашишларини муҳокама қилади. Шунинг учун ҳам шоир ўзининг танқидий чиқишларида замон, макон тушунчаси билан бирга шахс тушунчасини ҳам инкор қилади. “Шахс, – дейди шоир, – мангу мавзуларга халақит беради. Шахс руҳни Худодан узоқлаштиради, ҳамма нарсани ўзиники қилишни истайди, ўзида содир бўлишни истайди, ҳамма нарсани ўзи ва манфаатларидан келиб чиқиб, баҳо беради, муносабат қилади. Шахс – одамнинг “мен”ини кучайтиради. Бу эса Худодан бегоналашишга, узоқлашишга олиб келади. Шахс яхлитликни парчалайди, яхлитликдан ўзини устун қўяди”, – дейди. Шунинг учун ҳам танқидий асарларида ҳақиқий шеър “шахсни намоён қилиш эмас, шахсдан қочиш, шахсдан халос бўлишдир” деб таърифлайди.\nПоэзия мангу мавзулар, мангу даъватлар, мангу чақириқлар, мангу оғриқлар билан шуғулланиши керак, дейди у. Шоир танқидий мақолаларида шахсий кечинмалар, шахсий ҳиссиётлар, шахсий таассуротларни, агар у мангулик касб этмаган, инсонни фалак даражасига кўтариб муҳокама қилмаган бўлса, тан олмайди. Шунинг учун ҳам Томас Элиот асарларида дунёнинг яралиши, оламнинг қурилиши, илоҳий ҳикматлар битилган мифлар – асотирлар яратилган ибтидо руҳи сезилади. Шоир шеър ва поэмаларида оламнинг ва одамнинг яралишини, ёвузлик ва эзгулик курашини мифологик метафораларда акс эттиради. Унинг шеъриятини “мифлашган шеърият” деб ҳам аташади.\nУмуман олганда, Томас Элиотнинг адабий ва шахс ҳақидаги қарашларида бир-бирини инкор қиладиган жиҳатлар кўп. Лекин динга бўлган эътиқодда у ҳамиша собит туради.\n1948 йилда Томас Элиот “Замоновий поэзияни янги босқичга кўтаргани учун” Нобел мукофоти соҳибига айланди. Шу йили Британия Ордени, 1954 йилда Франциянинг “Фахрий легион” ордени, Германиянинг Гёте мукофотлари билан тақдирланди.\n30-йиллардан то 60-йилларгача у Европанинг энг таниқли, энг шов-шувли, энг ҳурматга сазовор шоири эди. Унинг асарлари, қарашлари Европа шеъриятига, адабиётига, фалсафасига улкан таъсир ўтказди.\nТомас Элиот ўзининг асарларини бир ҳовуч интеллект – хос кишилар ўқийди, кенг омма тушунмайди деб ўйларди. Аммо кейинги эллик йил унинг мухлислари доираси кенгайиб бораётганини кўрсатмоқда, адабий давралардан тортиб, маиший баҳсларда ҳам шоир асарлари, унинг қарашлари муҳокама қилинмоқда. Бу эса Томас Элиот ўртага ташлаган масалаларнинг кун тартибида турганидан, асарлари вақт синовидан дадил ўтаётганидан дарак беради.\nТомас Элиот (Thomas Stearns Eliot) – XX аср инглиз модерн шеъриятининг йирик вакили, танқидчи, адабиёт назариётчиси, Нобель мукофоти лауреати.\nҚарийб ўттиз йилча Англия шеъриятининг ҳакамига айланган Томас Элиот 1888 йилда АҚШнинг Миссури штатида бадавлат хонадонда дунёга келди. Отаси саноат компаниясининг президенти ва хўжайини эди. Онаси ўз шаҳрининг адабиёт билимдони ва танқидчиси эди. Томас онаси таъсирида болалигидан адабиёт ичида ўсди.\nМактабни битиргач, 1906 йилда Ҳарвард университетига ўқишга кирди. Тиришқоқ ва қобилиятли бўлгани учун тўрт йиллик ўқишни уч йилда битирди. Университетда ассистент бўлиб бир йилча ишлади. “Ҳарвард редактор” журналига муҳаррирлик қилди, бу ойномада шеърлари босилиб чиқди. Кейин бобоси каби жаҳонгашталиги тутди: ҳаммасини ташлаб Европага йўл олди. Парижда фалсафадан ва тилшуносликдан маърузалар тинглади. Бир йилдан сўнг уйга қайтди. Уйланди. Аммо барибир Европа, тўрироғи, боболарининг киндик қони тўкилган, зуваласи пишган юрт уни ўзига чорларди.\nТомас Элиот 1965 йилда 4 январда вафот этди, Ист-Кокерга бобоси Эндрю Элиотнинг киндик қони тўкилган, ота-боболари руҳи ётган Сомерсет қишлоғига эски анъаналарга мувофиқ дафн этилди.\nАдабиёт олдидаги хизматлари учун 1993 йилда миқдори 25 минг АҚШ долларидан иборат ТомасЭлиот мукофоти таъсис этилди.\n← Юрагимдан бошқа жойга сиғмаяпман…\nМарт 2, 2019 Sayt muallifi 0


00:33 30 Май 2020\n14:03 31.01.2019 Ҳавола олиш\nVETERAN уюшмаси раиси Талъат Мурадов байналмилал-жангчилар шу кечаю-кундузда қандай ҳаёт кечиришаётганликлари, улар нима билан бандлиги ва ҳозирга қадар уруш исканжасида бўлган Афғонистонда ўзбекистонликлар қандай жасорат кўрсатганликлари ҳақида гапириб берди\nМаълумот. Талъат Мурадов 1960-йил 12-майда Самарқандда туғилган, 1983-йил Қишлоқ хўжалиги институтининг қишлоқ хўжалигини машиналаштириш бўлимини тамомлаган, ихтисослиги бўйича муҳандис. 1984-йилдан 1985-йилга қадар Афғонистоннинг Ҳирот шаҳрида 101-мотоўқчилар полкида хизмат қилган. "Қизил юлдуз" (1985 йил), "Ватан олдидаги хизматлари учун", "Дўстлик" (2017 йил) орденлари билан мукофотланган. Ўзбекистон ҳукумати томонидан олтита медал билан тақдирланган.\n— Талъат Пардаевич, Ўзбекистондан Афғонистон ҳудудидаги бўлган жанговар ҳаракатларда неча киши қатнашган?\n— Бизнинг республикамиздан Афғонистонга 65 минг нафарга яқин киши чақирилган, жангчиларнинг 1520 нафари ҳалок бўлган, 2,5 мингга яқини оғир тан жароҳатларини олганлар. Ҳалок бўлганлар сони 1515 нафар деган маълумот ҳам бор, аммо бу ўша жангчининг ота-онаси ёки яқинлари бошқа мамлакатга кўчиб кетгани ва ҳужжатлар бўйича республикага бошқа алоқаси йўқлиги билан изоҳланади. Биз 1-февраль куниАфғонистонда ҳалок бўлган барча жангчилар, шунингдек, Ўзбекистон эрки ва мустақиллиги учун жон фидо қилгани юртдошларимиз номларини Хотира майдонидаги мемориалга киритамиз. 2-февраль куни эса "Туркистон" саройида бизнинг ветеранларимиз учун катта тантанали концерт ўтказилади.\n— Ҳозирда мамлакатда яшаётган афғон уруши ветеранлари сони қанча?\n— Афғонистондан қўшинлар чиқарилган вақтда республикада байналмилал-жангчилар сони 60 минг нафарга яқин эди. Афсуски, ўтган йиллар мобайнида турли касалликлар ва олинган жароҳатлар асоратлари туфайли беш минг нафарга яқини ҳаётдан кўз юмишди - аҳамият беринг, бу жанговар ҳаракатлар вақтида ҳалок бўлган жангчилар сонидан кўпроқ. Вақт афсуски, ҳеч кимни аямайди.\n— Уруш вақтидан 30 йилдан ортиқ вақт ўтди. Ўшанда Афғонистонда қандай миссияни бажараётганингиз ҳақида сизда аниқ тушунча бўлганми? Балки ўтган йиллар давомида ўша урушга нисбатан муносабатингиз ўзгаргандир?\n— Мен Афғонистонга Москвадан кетганман. Ўша вақтда у ерда ишлардим. Лейтенант унвонига эга эдим. Ўз ихтиёрим билан борганман, мени юборишлари учун олтита ариза ёзишимга тўғри келган, чунки бу ишни ватан олдидаги қарзим деб ҳисоблар эдим.\nБиласизми, бизнинг миссиямиз ўта муҳим бўлиб, 40-армиядан сўнг америкаликлар, европаликлар ва бутун дунё ҳарбий бўлинмалари - бу мамлакатда амалга оширган ишлардан кескин фарқ қиларди. Биз биринчи навбатда маҳаллий аҳоли билан яқиндан ишлаганмиз - касалхоналар, мактаблар қурдик, қишлоқ хўжалиги, саноат ва ишлаб чиқаришни ривожлантирдик.\nСтатистика эса афсуски, қувонарли эмас: агар ўшанда 1979 йилдан 1989 йилгача Афғонистон дунёдаги наркотиклар умумий ҳажмининг 7%ини қайта ишлаган бўлса, ҳозирда бу рақам ўнлаб маротаба ортиқни ташкил қилади. Биз бу негатив жараённи ушлаб турганмиз, наша майдонларини йўқ қилардик, террористик гуруҳларнинг пайдо бўлишига тўсқинлик қилардик. Мен ўшанда оддий лейтенант эдим, ҳеч қандай раҳбарлик постларини эгалламаганман, аммо оддий аскар сифатида, бизнинг 40-армия ўз вазифасини ва ҳарбийлик бурчини шараф билан бажарди, деб ҳисоблайман, мамлакатни муносиб тарк этди ва ўзидан кейин улкан инфратузилмаларни қолдирди.\nЯна шуни қайд этмоқчиманки, Афғонистонда жанг қилган ватандошларимиз, қўмондонларимиз ва аскарларимиз шунчаки пенсияга чиқиб дам олишаётгани йўқ, балки мамлакат тараққиётига ўзларининг улкан ҳиссаларини қўшишмоқда. Ўзингиз ўйланг, Афғонистон ветеранлари орасидан еттита элчи чиққан, хусусан, Ўзбекистоннинг Россиядаги биринчи элчиси профессор Юсуф Абдуллаев, республиканинг Қозоғистондаги биринчи элчиси Носир Ёқубов, ва Эронда 16 йил давомида Ўзбекистон дипмиссиясига раҳбарлик қилган Илҳом Акрамов ва АҚШдаги фавқулодда элчи Шавкат Ҳамроқулов ва кўплаб бошқа дипломатлар. Бу инсонлар шу бугунга қадар ўз билим ва тажрибаларини Ўзбекистон тараққиёти йўлида қўлламоқдалар.\n— Орадан ўн йилликлар ўтиб, сизлар бирга ишлаган ёки суҳбатда бўлган афғонларнинг ўзлари сизларга қандай муносабат билдиришмоқда?\n— Улар бизни қучоқ очиб қарши оладилар ва ўша йилларни ҳамиша миннатдорлик билан ёдга олишади. Улар: "Шўровий, сизлар ҳақиқий эдингизлар!", дейишади. Мен кўплаб маротаба Афғонистонга делегацияни кузатганман, урушдан кейин бир марта у ерда бўлдим. Бизни жуда илиқ ва самимий кутиб олишган. Айтганча, ҳозир Термизда сайёҳлик компанияси очилибди, Афғонистонга туристик турларни уюштириш билан шуғулланар экан, улар ҳам бизни таклиф қилиб, ҳар сафар ўз миннатдорчилигини билдирадилар.\nАждар Куртов: АҚШ Тошкентнинг Афғонистон бўйича ташаббусларига тўсқинлик қилади\nЧунки мамлакатда бўлиб турган йилларимиз бизга қишлоқнинг исталган кишиси мурожаат қилиши, госпиталга медикаментлар учун келиши ёки биз очган госпиталда малакали тиббий хизмат олиши мумкин эди. Бундан ташқари биз уларга кўплаб озиқ-овқатлар - шакар, нон, гречка, унлар берганмиз, кўприклар, йўллар, бутун бошли микрорайонларни қад ростлаганмиз. Улар буни яхши эслашади.\n— Урушдан кейин Афғонистон аҳолиси билан қандайдир алоқалар сақланиб қолганми? Ўзбекистонликлар бу давлатга бориб турадиларми?\n— Биз ҳамиша алоқадамиз, истеъфодаги генералларни ёки Афғонистоннинг оддий аҳолисини тадбирларимизга чақириб турамиз. Дарий тилини билганим учун, афғонлар билан бемалол гаплаша оламан.\nАфғонистоннинг туб аҳолиси орасида кўпи совет қўшинлари чиқариб кетилгандан сўнг доимий яшаш учун Ўзбекистонга кўчиб келишган, мисол учун Тошкентга ва Самарқандга. Тошкентда Чилонзорда улар ҳатто ўз кварталига ва савдо расталарига эга. Шундай қилиб, улар ҳам Ўзбекистон ва Афғонистон иқтисодиётига баҳолиқудрат ҳисса қўшиб келишмоқда. Мамлакатларимиз раҳбарлари бу муносабатлар ва иқтисодий алоқалар ривожланишидан манфаатдор.\nКейинги вақтларда биз биргаликда кўпгина лойиҳаларни амалга ошираяпмиз, шулардан бирини алоҳида ажратиб кўрсатмоқчи эдим. Мен тарихни яхши биламан ва Ўзбекистон Афғонистонда инглизлар 300 йилда, ҳатто СССР ва ўша урушдан кейин на Европа, на америкаликлар қила олмаган ишни амалга оширган дея айта оламан. Биз бу давлат учун жуда зарур бўлган Ҳайратондан Мозори-Шарифгача бўлган темир йўлни қурдик. Мингга яқин юртдошларимиз ўз ҳаётларини хатарга қўйиб, уруш кетаётган бир пайтда мамлактанинг оғир табиий ва рельеф шарт-шароитларида 70 километр узунликка тенг йўл, кўприклар, дарё ўтказгичлар, ер ости йўллари қуришди. Бу чинакам қаҳармонлик. Ахир янги йўл - бу ҳаёт, бу инфратузилма, бу афғон халқи учун юзлаб, минглаб иш ўринлари демак.\nҲозирда бу темир йўл қурилиши Ҳиротгача давом эттирилмоқда, яна бизнинг темирйўлчиларимиз мардонавор меҳнати билан қўшни мамлакатга ёрдам бермоқда. Бизнинг президентимиз Афғонистон билан интеграллашув сари интилмоқда, бу давлатни иқтисодий жиҳатдан қўллаб-қувватлашга тайёрлигини билдирди. Бизнинг қўшни давлат билан газ ва электр энергияси соҳасида савдомиз бор, делегацияларимиз борди-келди қилишади, гуманитар ва илмий соҳаларда яқиндан ҳамкорлик ўрнатганмиз. Биз Афғонистоннинг тинч ривожи учун ўз ҳиссамизни қўша олишимиздан фахрланамиз, илоҳим у ерда тинчлик ўрнатилсин ва мамлакат гуллаб-яшнасин.\nТалъат Мурадов во время интервью с корреспондентом Sputnik\n— Афғон муаммосини куч ишлатиш йўли билан ҳал қилиш ижобий натижа бермади - на АҚШ, на ЕИ бу мамлакатдаги ҳолатни ўзгартиришга эриша олмадилар. Сизнингча, куч ишлатиш йўли билан муаммони ҳал этиб бўладими ёки фақат иқтисодий интеграция Афғонистонни тинч ҳаётга қайтариши мумкинми?\n— Ишончим комилки, иқтисодий интеграция, ҳамкорликдаги лойиҳалар ва савдо алоқалари - Афғонистонда тинчликка эришиш учун энг самарали стратегиядир. Президентимиз Шавкат Мирзиёев ҳам айнан шундай сиёсатни юритмоқдалар, ва мен, ҳарбий сифатида, бизнинг бош қўмондонимиз позициясини тўлалигича қўллаб-қувватлайман.\nАфғонистонда хизмат қилганимда, мен шу жумладан, мамлакат қишлоқ хўжалигини қайта тиклашда қатнашганман. Яқинда давлатимиз раҳбари афғон халқига янги тракторларни совға қилганларида мен уларнинг бу ҳаракатларини жуда катта хурсандчилик билан қабул қилдим. Ахир улар учун бу улкан ёрдам, чунки у ерда деярли ҳеч вақо йўқ - бори ҳам чириб кетган. Европаликлар ва америкаликлар уларга ҳеч нима етказиб бермаган. Президентимиз амалга ошираётган ишлар тинчлик сари элтувчи йўлдир.\nБиз афғонлар билан суҳбатда бўламиз, ва улар урушдан қанчалик толиққанларини кўрамиз. Улар Тошкент, Самарқанд, Термез кўчаларида юрганларида бизга қанчалик кучли хавас билан қарашади... Улар ҳар сафар: "Сизлар қанчалик яхши ҳаёт кечираётганликларингизни тушунмайсизлар, сизлар, ҳақиқий жаннатда яшайсизлар!", дейишади. Кейин улар ўзларининг жаҳаннамига қайтадилар, чунки у ерда уруш ҳали тамом бўлмаган. Уларнинг бирдан-бир орзуи Ўзбекистон сингари тинч мамлакатда яшаш, бу шубҳасиз.\n— VETERAN уюшмаси қандай ташкил топгани ҳақида гапириб беринг.\n— Ўн йиллик урушдан кейин минглаб одамлар уйларига қайтдилар ва табиийки, қўллаб-қувватланиш, ёрдам ва реабилитацияга уларда эҳтиёж пайдо бўла бошлади. Бу каби ташкилотлар аввал бутун Иттифоқ бўйлаб, кейин алоҳида республикаларда айнан шу мақсадларда ташкил этилган эди.\n1986 йил бошида Самарқанд, Наманган ва бошқа шаҳарларда худди шундай уюшмалар шакллана бошлади. Ўшанда бу шунчаки байналмилалчи-жангчилар клублари эди. Одамлар у ерга иш топишда ёки маиший масалаларда ёрдам сўраб келардилар. 1993 йилда биз ўша вақтда мавжуд бўлган беш ёки олтита ташкилотни биттага бирлаштирдик ва у бугунги кунда VETERAN деб аталади. Юбилей сана муносабати билан биз Тошкентда 1 феврал куни йирик андуман ташкил этаяпмиз, тадбирда иштирок этиш учун собиқ иттифоқда мавжуд барча ташкилот етакчилари иштирок этадилар. Бу биз учун катта шараф ва биз ҳозирги кунларда ушбу кенг кўламли воқеага тайёргарлик кўраяпмиз.\n— Ташкилот бугунги кунда аввало қандай масалалар ечими билан ишламоқда?\n— Уюшмамиз собиқ иттифоқ республикаларидаги барча шу каби тузилмалар билан ҳамкорликда ишлайди. Фаолиятимизнинг асосий йўналишлари ҳақида гапириб бермоқчиман.\nБиринчиси – бу ижтимоий-тиббий реабилитация. Мураккаб томони шундаки, давлатлар мустақилликка эришгач кўплаб идоралараро алоқаларда узилиш рўй берган. Бугунги кунда биз бу алоқаларни секин-аста йўлга қўйяпмиз ва бошқа имкониятларни ҳам албатта кўриб чиқмоқдамиз.\nМисол учун, ҳозирги кунда ветеранларга протез қилиш учун Россияга бепул чиқиб келишлари имкониятини яратадиган битимни имзолаш арафасидамиз. Тўғри, ҳозирги кунда тиббиётимиз ривожланаяпти, янги технологиялар пайдо бўлмоқда, аммо бугун биз барча соҳаларда тўлақонли хизмат кўрсатишни таъминлай олмаймиз. Тиббиётда мураккаб йўналишлар борки, шу боис, реабилитациянинг барча жабҳаларини қамраб олишнинг имкони йўқ. Аммо яқин келажакда бу ҳам Ўзбекистонда амалга оширилишигиа аминман.\nИккинчи йўналишимиз - ёшларни ватанпарварлик руҳида тарбиялаш. Афғонистондан қайтгач биз Меҳрибонлик уйларига йўл олганмиз. Ўша вақтларда болалар уйларини тарк этгач, ҳуқуқни муҳофаза қилиш идоралари рўйхатида турадиган ўсмир болалар сони кўпчиликни ташкил қиларди. Албатта, ўша вақтларда болалар уйлари тарбияланувчилари ўзларини ёпиқ жойларда яхши ҳис этган деб бўлмайди. Биз улар билан ишлаймиз, ва бугун фахр билан айта оламанки, бугунги кунда болалар уйларидаги шарт-шароитлар тамомила ўзгача. У ерда ҳаммаси евростандарт бўйича амалга оширилган, болалар уст-бошлари ҳам озода.\nЎсиб бораётган авлод билан анча йиллардан бери ишлаб келамиз. Қаровсиз ёшларни кўча таъсиридан ҳимоя қилиш учун биз уларни спортклубларга таклиф қилардик, тоғларга бирга олиб чиқар эдик. Чунки уларга соғлом ҳаёт тарзи ҳақида лекция ўқишнинг фойдаси йўқ, улар елкаларига рюкзак тақиб тоғ йўли бўйлаб кўтарила бошласалар ва юз метрдан сўнг нафаслари бўғила бошлагач, чекиш ва бошқа зарарли одатлар нимага олиб келишларини аниқ тушуна бошлайдилар. Биз, уруш йўлини босиб ўтган жангчилар уларга ватанга муҳаббат туйғуларини сингдирардик, уларни ҳақиқий ватанпарвар этиб, ватан ҳимоячиси этиб тарбия қилардик. Эркак эса оила бошлиғи сифатида жисмонан бақувват бўлиши ва ҳар қандай чақириқларга қарши туришга тайёр бўлмоғи лозим.\nОрадан йиллар ўтиб бу болачалар бизнинг олдимизга юқори мансабли ҳарбийлар сифатида кириб келишганларида жуда қувонамиз. Бизнинг клубимизда тарбия топганлар орасида олий ҳарбий ўқув даргоҳларини тамомлаган минглаб ёшлар бор, улар бугунги кунда Мудофаа вазирлиги, Хавфсизлик хизмати ва Ички ишлар вазирлиги тузилмаларида қонун ва тартибни ҳимоя қилиб келишмоқда. Биз ҳеч қачон ўз олдимизга ҳарбийларни тарбиялаймиз, деган мақсадни қўймаганмиз, асосийси, бу болалар ўз юртининг муносиб фарзандлари бўлиб камолга етишсин ва жамиятнинг тўлақонли, комил аъзолари бўлишсин.


Илон (ҳикоя) - 4 Июля 2018 - www.SheJoT.CoM\nГлавная » 2018 » Июль » 4 » Илон (ҳикоя)\nЭрталаб ишга отланган Абдумалик кадрлар бўлими бошлиғининг гапи эсига тушиб, уйга қайтиб кирди. Ҳарбий гувоҳномасини сўрашган. Охирги марта бу ҳужжат қачон керак бўлгани эсида йўқ. Одатда бундай кам «йўқланадиган» ҳужжатлар алоҳида, баланд токчадаги қоғоз қутида сақланарди.\nҚутининг оғзини очиши билан даҳшатдан тош қотди. Қўл оёғи бўшашиб, қути ҳам ерга тушиб кетди. Бир даста ҳужжат устига худди Рухсора тавсифлаб берган ярим қаричлик сариқ илон лапанглаб тушди.\nДемак... илон чиндан ҳам бор экан-да! Рухсорани, хотини айтганидек, ҳеч қандай «жин чалиб» кетмаган, у бечора ҳам бекорга ҳовлиқиб юрмаган экан-да! Шўрликниқўрқитиб, болаларини нобуд қилган мана шу ярамас махлуқ экан-да! Қутининг ичига қандай кириб олдийкин лаънати?..\n...Абдумалик ҳовлига кириши билан ўгай онасини тунд, маҳзун қиёфада кўриб, хиёл ажабланди. Яна Карима билан ораларида гап қочиб қолгандир, деган хаёлга бориб, дили ғашланди.\nУ хотинининг феълини яхши билади. Шўрлик аёлга шу хонадонга келганидан бери кун бермайди.\n...Эрининг терс саволидан сўнг Карима ҳам тўнини тескари кийиб олди.\n- Сизга нима жин урди ўзи? Келганидан бери шу ойимчанинг тарафини олганингиз олган. Мабодо жигар-пигарингиздан уриб қолмадими ишқилиб?\nБу беандиша иддао Абдумаликнинг қулоғига қўрғошиндек қуюлиб, кўз олдида олов чақнагандек бўлди. Беихтиёр қўллари мушт бўлиб тугилди. Аммо шу пайтга қадар аёл зотига қўл кўтармагани учунми, бу сафар ҳам шайтонга ҳай берди.\n- Оғзингга қараб гапирсанг-чи?! Шунақаям бўладими одам?Ўз отамнинг жуфти ҳалоли...\n- Ҳа энди, айтдим-қўйдим-да! - Кариманинг чимирилган қошлари ўртасида тугунча пайдо бўлди. - Попукдеккина аёл. Ёши ҳам сиздан кичик. Хаёл ўлгур ҳар ёққа опқочаркан-да!\n- Бас! - Абдумалик бўғилиб хонтахтага мушт туширди. - Яна йўқ жойдан жанжал чиқаргандирсан-да!\nАёл эрининг бу галги саволини ҳам истехзо билан қарши олди:\n- Ҳа, ўзи бу хонадонда ҳамма нарсага ўзим балогардон. Мен унга нима қипман? Ҳомиладорликни ҳам эплаганга чиқарган. Уддалай олмас экан...\nАбдумаликнинг устидан бир челак сув ағдарилгандек бўлди.\n- Нималар деяпсан? Яна аввалгидек...\n- Ҳа, ўзи айтгандим-ку, бу хотинни аввалдан жинми, ажинами чалиб кетган. Яна тушига илон кирганга ўхшайди. Каллаи саҳарлаб ҳовлида шайтонлаб юрибди. Қўйнига яна ўша сариқ илон кириб ётганмиш. Ҳай-ҳайлаб етиб бордим. Тавба қилдим минг марта! Ҳеч бало йўқ! Кўрпа-тўшакнинг авра-астарини чиқариб ташладим. Кўзига кўринган бўлса кўрингандир..\n- Яна ўша сариқ илон! - Абдумалик таажжуб ила елка қисди. - Қишнинг чилласида илон қаердан кеп қолдийкин?\n- Менам шуни айтаман-да, - жонланди хотини. - Аввал ҳам худди шундай деганди.Ким билсин, ҳомиласини кўтаролмагани учун ўзи шунақа баҳона топганми, нима бало...\nАбдумалик уҳ тортганча унниқиб кетган креслога ўзини ташлади.\n... Беш йил илгари онаси қазо қилди-ю, ҳаммаси издан чиқди.\nАлбатта, ҳар банда Тангри берган умрни яшаб ўтади. Бечора онасининг умри қисқароқ экан.\nЭркакни тан маҳрамидан бевақт айирмасин экан. Муқим тоға ёлғизлик нима эканлигини ўшандан кейин тушунди. Давангирдай одам бир ҳафтада чўкди-қолди. Салкам қирқ йил бир-бирига суяниб яшашган эди...\nБунақа пайтда бола-чақа ҳам ўзидан ҳам ортмай қоларкан. Қайнотасининг кир-чирини ювиш ҳар қандай келинга ҳам малол келади.\nОнасининг йили ўтар-ўтмас маҳалланинг оқсоқллари Абдумаликни ўртага олишди:\n- Онагни Аллоҳ раҳматига олган бўлсин! Ҳеч қайсимиз бу дунёга устун бўлолмаймиз. Лекин ҳаммадан ҳам отангга қийин бўлди. Ўғил вояга етганидан кейин уни уйлантириш, уйли-жойли қилиш ҳар бир отанинг бурчи. Лекин ўрни келганда фарзанд ҳам отасининг корига яраши керак. Ўзинг ҳамма нарсани яхши тушунасан. Хуллас, отангга бирор бевами, бечорами, ишқилиб маҳрам топмасак бўлмайди.\nАввалига бу таклиф Абдумаликнинг елкасини бир қоп қумдек босиб тушди. Онасининг ўрнига эга чиқиши мумкин бўлган аёлни кўз олдига келтириб баданига муз югурди. Аммо, чуқурроқ мулоҳаза юритиб рози бўлишдан бошқа чораси йўқлигини англади.\nБу ҳақда отасига оқсоқолларнинг ўзи оғиз соладиган бўлишди.\nҲар қалай отаси бу таклифгақаршилик кўрсатмабди. Икки опаси ҳам бироз қовоқ тумшуқ қилган бўлишди-ю, иш пишганлигини англагач, «майли, ўзларинг биласизлар» дегандек тақдирга тан беришди.\nБу ишга кескин қаршилик билдирган фақат Карима бўлди:\n- Қариликка йўрғалик деганлари шудир-да! Олтмишга кирган чолга уйланишни ким қўйибди? Энди ўгай қайнонанинг ноз-фироғига чидаб юришим қолувди.\nАбдумалик одатига кўра хотинига ҳаммасини ётиғи билан тушунтиришга киришди:\n- Онаси, отам ҳам уйланаман деб ўлиб тургани йўқ эди. Лекин ўйлаб қарасам шунга мажбур эканмиз. Ўзинг-ку, отамнинг битта кўйлак ё яктагини малол билан чайиб берасан. Кекса одам бўлсалар. Иссиқ-совуғидан хабар олиб турасанми? Икки дунёда ҳам ёнига йўламайсан.\nКарима ҳам бўш келмади.\n- Мен қарамасам, сиз борсиз-ку! Опаларингиз бор! Битта отани қаровсиз қолдирмассизлар? Энди шу арзимас нарсаларни рўкач қилмоқчи бўляпсизми? Менга деса...\n- Кўпам ҳовлиқаверма, - хотининингн гапини белидан кесди Абдумалик. - Энди ғишт қолипдан кўчган. Бир икки жўраси ўртага тушиб отамнинг розилиги олишибди. Энди сенинг раъйингга қараб, лафзимдан қайтсам, бу маҳаллада бош кўтариб юролмай қоламан.\nАбдумалик хотинининг жавобини ҳам кутмай. Костюмини елкасига таглаб, чиқиб кетди. Карима эса, ўзича минғирлаганча қолаверди.\nБўлажак келинни топиш ҳам анчага чўзилди. Муқим тоға тенги бева кампирни топишнинг иложи бўлмади. Бори ҳам «шу ёшимда эр қилиб, маломатга қоламанми, бошимда болаларим бор, бир амаллаб боқиб олишар» дея рад жавоб беришди.\nАхийри икки қишлоқ наридан эридан ажрашган ўттиз беш ёшлардаги жувонни топишди. Ими-жимида маҳалланинг уч-тўрт мўйсафидини чақириб, никоҳ ўқитишди.\nЯнги келин Рухсора келганидан бери Кариманинг чиройи очилгани йўқ. На эри билан очилиб-сочилиб гаплашади, на болаларига тузукроқ муомала қилади. Қайнотасига ҳам ҳар куни эрталаб ўлганнинг кунидан салом беради.\nЯнги қайнонаси билан гаплашмайди, ҳисоб. Рухсора ҳалиям оғир-босиқ, ичидагини сиртига чиқармайдиган, мулойимтабиатжувон экан. Карима ҳар-ҳар замонда жанжал чиқариш учун илмоқли гап ташлаганда ҳам, бечора эшитиб эшитмаганга олади.\nКарима қилдан қийиқ ахтариб, қайнонасининг ҳар ишига зимдан разм солса-да, бирор камчилик тополмайди. Бу эса, унинг хунобини оширади, янада жиғибийрон бўлади.\nБошида бегона аёлнинг отасига тан маҳрам бўлиб келиши Абдумаликка ҳам ёқмаган бўлса-да, бу муштипар аёлнинг оғиркарвонлиги, беозорлиги унга ҳам маъқул тушди. Унинг ана шу хислатлари ўз онасига ҳам ўхшаб кетаркан.\nОила аъзолари сафига янги келиб қўшилган аёл болаларни ҳам тезгинаўзига эл қилиб олди.\nАввалги хотинининг вафотидан кейин ўзини анча олдириб қўйган Муқим тоға ҳам ўзгариб қолган. Ранг-рўйига қон кирган, анча эт олиб қолган. Ҳар куни эрталаб топ-тоза, дазмолланган кийимда чиқиб кетади. Ўзи ҳам хийла ёшаргандек. Тенг-тўшлари «Муқимбой, маза-маза сизга маза бўлди-да, юриш-туришингиз жойида, оби-овқатингиз тайёр, уст-бошингизга гард юқмаган, яна кечалари ёшгина хотин биқинингизда ётса, Худонинг бергани шу-да!» деб ҳазиллашишади.\nОрадан олти ой ўтар-ўтмас Рухсоранинг оғироёқлиги маълум бўлиб қолди. Маълум бўлди-ю, Рухсоранинг бир дардига ўн дард қўшилди. На юриш-туришида, на ейиш-ичишида ҳаловат қолди. Қайнота-қайнонасига-ку, қовуқ-тумшуқ қилишдан нарига ўтмайди. Бор аламини эрию болаларидан олади.\n- Яқинда янги бувиларинг сизларга амакичами, аммачами туғиб беради, кўтарииб катта қиласизлар, - деб пичинг отишини қўймайди. Эри бирор нима дегудек бўлса, шартта ёқасига ёпиштиради.\n- Сизам суюнибгина қолгандирсиз? Отангиз бечораям жа кутиб юрган эканлар-да! Тўридан гўри яқин одамга бола туғдиришни ким қўювди. Тўрт-беш йилда «тўп» этиб қолгудек бўлсалар, «онажонингиз»ни кўчага чиқариб ҳайдамассиз? Қиз бола бўлса, эплаб-сеплаб эрга беришингиз, ўғил бола бўлса, уйлантириб, кейин мана шу ҳовлини қўш-қўллаб топширишингиз керак бўлади, билдингизми?\nАбдумалик беандиша аёлини боплаб сўкиб берган бўлса-да, ўзидан ўтгани ўзига маълум эди. Ростда, қариган чоғида бунақа шўхликлар отасига ярашармиди? Қолаверса, хотинининг ҳам гапида жон бор.\nҲарқалай Абдумалик ичидагини сиртига чиқармади.\n- Ҳар банда Худонинг хоҳиш-иродаси билан дунёга келади. Ризқ-насибасини ҳам ўзи беради. Отамнинг пешонасига шу ёшда фарзанд кўриш битилган экан, кўради. Қўрқма, сен билан менга оғирлиги тушмайди.\nБироқ, Абдумалик айтганидек бўлиб чиқмади...\nБир куни кечки пайт Рухсора ошхонадан идиш-товоқни ювиб қайтаётса, айвончада ярим қулочча келадиган сариқ илон тўлғониб ётганмиш. Жувон бор овози билан дод солиб, уйига югурди.\nҚўрқув ёмон, одамни ҳар куйга солиши мумкин. Ўша қўрқиш сабаб Рухсоранинг уч ойлик гумонаси нобуд бўлди.\nШунда... Каримага ҳам пича жон кириб қолди.\n- Ўзи менга ёқмаган иш Худога ҳам хуш келмайди-да! Олтмишдан ошган чолдан бўлган гумона қаёққа ҳам борарди? Туғилсаям, гунгми, шолми, ишқилиб, бир нимаси кам бўлиб туғиларди. Шояд, энди бу «келин-куёв»нинг кўзи очилиб қолган бўлса?..\nБу кўнгилсизлик Муқим тоғага ҳам, Рухсорага ҳам ёмон таъсир қилди. Бечора аёл анчагача Кариманинг ҳам, Абдумаликнинг ҳам кўзига қаролмай юрди. Муқим тоға аввалгидек индамасга айланиб қолди. Аммо, Карима айтганидек, уларга ҳали «ақл кирмаган» экан. Қишнинг қоқ чилласида Рухсоранинг кўнгли довучча тусаб қопти. Буниям Карима қўшни хотиндан эшитди. Эшитди-ю, уйига фиғони фалакка чиқиб қайтди.\n- Одамзотга уят ҳам яхши гап, - дея заҳрини эрига тўкиб солди. - Буларда-ку, шарму ҳаё қолмабди. Лоақал сиз уялинг! Мен ҳали ўттизга кирмасимдан «бўлди, энди туғишни йиғиштир, боланинг шу ёғи ҳам етади, борини эплаб боқиб олайлик», демабмидингиз? Мана, отангиз шу ёшдаям бола туғдиришдан чарчамаяптилар-ку!\nАбдумалик яна дардини ичига ютди. У бечора ҳам нима қилсин? Отасига бориб, «бунақа ишлар сизга ярашмас экан, келинигиз айтди» десинми?\nКаримани ранжитган иш бу гал ҳам худога хуш келмади, шекилли. Гарчи Абдумалик ўгай онанинг иккинчи марта ҳомиладор бўлганини эшитгани хийла ғаш тортган эди. Аммо, яна ҳомиланинг нобуд бўлганини эшитиб, заррача кўнгли кўтарилгани йўқ.\nЧунки, ўтган сафар ана шу кўнгилсизлик туфайли отаси қанчалик ўзгарганини сезганди. Одам қариганда бошқачароқ бўлиб қоларкан, шекилли. Ким билсин, отаси шу ёшда яна гўдак ҳидини қўмсаб қолгандир? Умиднинг йўққа чиқиши ҳар қандай одамнинг кўнглинин чўктиради. Бу ҳолат кексаларга янада қаттиқроқ таъсир кўрсатиши табиий.\nМуқим тоға бу сафар ўзини тамомила йўқотиб қўйди. Ҳатто, тоби қочиб, ётиб ҳам қолди. Аввалига кексалик-да, ўтиб кетар, деб унча эътибор қилишмади. Қариянинг аҳволи тез орада ўнгланавермагач, «Тез ёрдам» чақиришди. Дўхтирлар Муқим тоғани опкетмоқчи бўлишганда, чолнинг ўзи кўнмади. Азалдан касалхонада ётишни ёқтирмасди.\n«Тез ёрдам» машинасида келган ёшгина шифокор йигит дори-дармон ёзиб берди. Аммо... Отасининг дарди тузалмайдиган экан. Икки кун ўтиб... узилди.\nҚишлоқ аҳли русм-русумини жойига қўйиб, марҳумни тупроққа топшириб қайтишди. Рухсора эрининг қирқи чиққунча елиб югуриб хизматини қилди. Кейин лаш-лушини йиғиштириб, онасиникига кетди. Ҳеч ким унга лоақал кўнгил учун ҳам «қол» демади.\nШундагина Кариманинг чиройи очилди. Эрига, болаларига муомаласи ҳам ўзгарди.\nАммо Абдумаликнинг ичига чироқ ёқса ёришмасди. Нимагадир отасининг ўлимида ўзини айбдордек ҳис қилаверади. Балки, бола эсон-омон туғилганида отаси ҳам тирик юрган бўлармиди? Яна ким билсин? Ҳар ким пешонасида битилганини кўради, дейишади-ку!\nАна шу хаёлларгина унга хийла таскин берар, юпанарди. Бугун эса...\n...Мана ўша илон! Мавҳум қондошларинингёруғ дунёга келишига йўл бермаган, отасининг умрини қисқартирган манфур жонзот. Абдумалик эс-ҳушини тўплаб атрофга кўз югуртирди. Тилини чиқарганча, унга совуқ кўзларини қадаб жимгина ётган бу заҳарли илоннинг бошини нима билан янчса экан? Аксига олиб, уйда қўлга илингулик нарса кўринмайди.\nАбдумалик энди илонга қўрқув ва даҳшат эмас, алланечук қизиқиш билан тикилиб қолди. Ажаб! Нега илон худди сеҳрлангандек, ундан кўз узмай ётибди? Шу лаҳзада болалигида далада тенгдошлари билан кўлвор илонларни қўрқмасдан қўлда овлаб юрган пайтглари эсига тушди. Хиёл ҳадиксираб, жимжилоғи билан илоннинг думини туртиб қўйди. Қимир этмайди-я, ярамас! Абдумалик бир мунча журъатланиб, аввал илоннинг думидан тутиб, баланд кўтарди. Кейин тилига, кўзларига диққат билан тикилди ва шу аснода бир фикр миясини ўқдек тешиб ўтди:\nАхир бу ростмана илонга чунонам ўхшатиб ясалган резина ўйинчоқдан бошқа нарса эмас-ку!\nКатегория: HIKOYALAR / ХИКОЯЛАР | Просмотров: 107 | Добавил: iphone | Теги: #uznews, #ahborot, #Yangilik, #новости, #xabarlar, #Yangiliklar, #news, #newsuz, #habarlar | Рейтинг: 0.0/0


ОЛИМПИАДА САРИ ОДИМЛАР\nБААнинг Абу-Даби шаҳрида ўтказилган «Катта Дубулға» турниридан сўнг Халқаро дзюдо федерацияси (ХДФ) спортчиларнинг янгиланган рейтингини эълон қилди. Юртимизнинг 10 нафар, хусусан MVSK (Mudofaa vazirligi sport klubi)нинг 6 нафар дзюдочиси Олимпиада йўлланмаси зонасида.\nОктябрь ойида дзюдочиларимиз бир қатор мусобақаларда муваффақиятли қатнашиб, рейтингдаги ўз ўринларини мустаҳкамлаб олишди. Хусусан, MVSK аъзоси Диёрбек Ўрозбоев (-60 кг) аввалги рейтингда 810 очко билан 21-ўринда қайд этилганди. У БААда ўтказилган «Катта Дубулға» турнирида бронза медални қўлга киритиш билан бирга Токио Олимпиадаси йўлланмаси учун ўз ҳисобига 500 рейтинг очкосини ҳам қўшишга муваффақ бўлди ва ХДФ рейтингида 18-ўринга, яъни йўлланма зонасига кўтарилди. Ушбу вазн тоифаси бўйича аввалги ой рейтинги пешқадами ҳисобланган ҳамюртимиз Шарофиддин Лутфуллаев эса аксинча 2-ўринга тушди. Ҳа, бугунги кунда -60 кг вазн тоифасида икки нафар дзюдочимиз рейтингда Олимпиада йўлланмаси зонасида. Агар рейтингдаги бугунги ҳолат 2020 йил 25 майгача сақланса, юртимиздан XXXII ёзги Олимпиада ўйинларига ким боради?\nБир вазнда 2 ёки ундан ортиқ дзюдочи йўлланма зонасида бўлса, қайси спортчи Олимпиадага боришини мамлакат Миллий олимпия қўмитаси ва федерация танлайди.\nVII Бутунжаҳон армия ўйинларида ғолиб чиққан ҳамюртимиз Ҳикматуллоҳ Тўраев (-73 кг) ҳам «Катта Дубулға» турнирининг бронза медали ҳамда 500 рейтинг очкосини қўлга киритди. Эндиликда унинг ҳисобида 2 576 очко бор ва ўз вазн тоифаси бўйича рейтингда 17-ўриндан 11-поғонага кўтарилди, бошқача айтганда, у ҳам йўлланма зонасида. Шунингдек, MVSK аъзоларидан Сардор Нуриллаев (-66 кг), Муҳаммадкарим Хуррамов (-100 кг), Бекмурод Олтибоев (+100 кг), Гулноза Матниязова (-70 кг) янгиланган рейтингнинг йўлланма зонасида жойлашган, Диёра Келдиёрова (-52 кг) эса қитъавий квотага эга.\nХДФ рейтингида йўлланма зонасида жойлашган\nва унга яқин юртимиз дзюдочилари:\nДзюдочиларимизни олдинда қимматли рейтинг очколари тақдим этиладиган яна бир қатор йирик халқаро турнирлар кутмоқда. XXXII ёзги Олимпиада ўйинларига кимлар ва неча нафар дзюдочимиз бориши ўша мусобақалардан сўнг, яъни 2020 йил 25 майда тўлиқ аниқ бўлади.


Ярослав Гашек (1883-1323; Чехия) | www.ziyouz.uz\nБош саҳифа Жаҳон насри онлайн антологияси Ярослав Гашек (1883-1323; Чехия)\nРубрика: Ярослав Гашек (1883-1323; Чехия)\nМашҳур чех ёзувчиси Ярослав Гашек 1883 йили Прагада туғилган. Унинг ижодида ижтимоий сатира асосий ўринни эгаллайди. У ўзидан 1500 дан ортиқ ҳикоя, фелетон ва бошқа асарларни қолдирган.«Қотил суд олдида» (1907), «Шахтадаги фалокат» (1908) ҳажвий асарлари машҳур.Биринчи жаҳон уруши арафасида «Шоввоз аскар Швейк ва бошқа ажойиб воқеалар» (1911) ҳикоялар тўплами унга катта шуҳрат келтиради. «Шоввоз аскар Швейкнинг жаҳон урушидаги саргузаштлари» ҳажвий-реалистик романи (1921—23, асар тугалланмай қолган) урушга ва миллий зулмга қарши ёзилган. Унда халқнинг оғир турмуши ёрқин образларда акс эттирилган.Бу асар кўплаб хорижий тилларга, шунингдек «Шоввоз Швейкнинг бошидан кечирганлари» номи билан ўзбек тилига таржима қилинган (1971).Ярослав Гашек 1323 йили Липницеда вафот этган.\nЯрослав Гашек. Гемерда романтика қолмади (ҳикоя)\nЧоп этилган 06.02.2021 08.02.2021 МуаллифZiyouz.uz\nДобшинада бозор бўлган кунлари Карханиха кампир черков ёнида рўмолча сотиб ўтиради. Яқин-атрофда Юраш юрганини кўриб қолса, ўша заҳоти мовий ҳошияли қизил рўмолчаларини қутисига беркитади. Нега дейсизми? Сабаби бор. Беш йил олдин Юраш Маруша Пухаловага худди шундай рўмолча сотиб олганди. Гарчи давоми…\nРукнларЯрослав Гашек (1883-1323; Чехия)ТегларТаржимон: Ориф Толиб, Ярослав Гашек\nЖиблажибон жанобларининг ўнг оёғида битта тирноқ етишмас эди, шу боисдан кўринишига жиддий тус бериб ғоз турмоқчи бўлган чоғларида бир оз ноқулайлик ҳис қилар эди. Аммо бугун ўз инида илк тухумча пайдо бўлганини кўриб жуда қаттиқ суюниб кетди. Унинг хушбичим хотинчаси давоми…\nЧоғон-Курендаги халхос қабиласига мансуб мўғул Сакажининг бешта туяси, ўн иккита оти, ўн саккизта буқаси ва ўн бешта қўйи бор эди. Унинг Уисон-Тамбу деган худоси ҳам бор. Худо Сакажининг ўтови олдида, ёғоч ғўла устига ўрнатилган. Худо маст-аласт башарали эди. Қаққайган тилсимнинг давоми…\nЯрослав Гашек. Маҳак тоши (ҳикоя)\nЧоп этилган 14.06.2015 МуаллифZiyouz.uz\nИсо таваллудидан бошлангувчи йил ҳисобининг 1460 йилида, ёз кунларида Бавариядаги Штальхаузен ибодатхонаси игумени, яъни нозири ёлғизликда қолиб, қудратли ва барча мўъжизаларга қодир Тангридан ўз руҳониятига муқаддас куч ато этишни сўраб, сидқидилдан тиловатга киришди. Шундай руҳий кучники, токи у мен, игумен давоми…\nЯрослав Гашек. Қисмат тарихи (ҳикоя)\nМисс Мери мистер Вильсонга деди: — Муҳтарам Вильсон, очиқчасига гаплашиб олсак, девдим. Ахир, ўзингиз тушуниб турибсиз: эътиборан, эртадан бошлаб сизу мен эр-хотин бўламиз. Ҳар биримизнинг ўтган ҳаётимизда қандайдир қора доғлар, албатта, йўқ эмас. Келинг, сиру асрорларимиздан бир-биримизни огоҳ этайлик. — давоми…\nЯрослав Гашек. Барон Клейнгампл ислоҳоти (ҳикоя)\nЧоп этилган 29.05.2015 МуаллифZiyouz.uz\nБарон Клейнгампл донишманд одам ва Битоуховодаги холасининг қўрғонини мерос тарзида қабул қилиб олар экан, ўзининг янги мулкида қандай ўзгаришлар қилиш тўғрисида берилиб ўйлай бошлади. Унга, масалан, қўрғон олдидаги боғда қад ростлаб турган кекса, сершох эман дарахтлари манзарани бўғиб тургандай туюлди. давоми…\nЯрослав Гашек. Мурувват (ҳикоя)\nҚайси қилган айби учун осишлари керак?.. Патялга энди бунинг қизиғи йўқ эди. Қатл олдидаги оқшомда, содир этган жиноятлари тўғрисида хаёл суриб ўтирар экан, назоратчи қамоқхона ҳужрасига бир шиша май ҳамда бузоқнинг бинойидай бир бўлак гўштидан тайёрланган қовурма таомни кўтариб кириб давоми…\nЯрослав Гашек. Арзанда Ксавера (ҳикоя)\nКсавера деб аталган бу чўчқа боласини лимон ўт билан боқишарди. Унга Ксавера деган номни қўрғон соҳиби муносиб кўрди. Бошқача айтсак, мецкералик профессор, озуқашунослик илмида катта обрў қозонган олим Ксавера Кельнер хотираси шу йўсинда шарафланди. Бу олим ўзидан кейинги авлодларга қуйидаги давоми…\nЯрослав Гашек. Умрнинг узайиши (ҳикоя)\nҚайси қилган айби учун осишлари керак, Патялга энди бунинг қизиғи йўқ эди. Қатл олдидаги оқшомда содир этган жиноятлари тўғрисида хаёл суриб ўтирар экан, назоратчи қамоқхона ҳужрасига бир шиша май ҳамда бузоқ гўштидан тайёрланган бир бўлак қовурма таомни кўтариб кириб келганида, давоми…\nЯрослав Гашек. Шоввоз Швейкнинг бошдан кечирганлари (роман)


ЎзА - Бошпанаси бўлмаса, одамнинг бири икки бўлмайди\nБошпанаси бўлмаса, одамнинг бири икки бўлмайди\n- Давлат хизматлари маркази ходимлари кўмаги ҳеч қачон ёдимдан чиқмайди. Чунки субсидияга ариза ташлаш учун ҳужжатларимни йиғишга давлат хизматчисининг катта ҳуқуқий ёрдами тегди, - дейди учқудуқлик Гулнозахон Зоирова.\n- Икки нафар фарзандим бор, 9 йилдан буён ижарада яшаймиз. Бирин-кетин фарзандларим туғилди. Бола парвариши билан уйда ўтирдим. Ҳозирда турмуш ўртоғим билан Шимолий кон бошқармасида ишлаймиз. Аммо ижара тўлови оила иқтисодини еб битиради. Бу фикрим ижарада яшаётганларга яхши аён. Ўзингни бошпананг бўлмаса, одамнинг бири икки бўлмас экан. Аммо, субсидия ҳақидаги ҳукумат қарори чиққанда юрагимда бир умид пайдо бўлди. Шу илинж мени Учқудуқ тумани Давлат хизматлари марказига бошлади. Мана уйнинг бошланғич тўлови учун 29 миллион пул ажратилди. Шунчалар хурсандманки, - дейди севинч кўз ёшлари билан уй бекаси.\nАна шундай субсидия олиш тўғрисидаги хабарномани олган фуқаролардан бири Улуғбек Йўлчиев бўлади. Унинг айтишича, ариза ташлаганида таниш билишлари ишончсизлик билан «кам таъминланган оилаларга субсидия олишга йўл бўлсин», деган экан. - Энди, баралла айта оламан, давлат томонидан 29 миллион сўм маблағ қайтармаслик шарти билан уй-жой олишимга ажратилди. Аслида ўз яқинларим ҳам менга бунча пулни беришига имкони йўқ. Фуқаропарварлик шунча бўлар-да, - дейди Улуғбек Йўлчиев. Унинг оиласида уч фарзанд тарбияланаяпти, турмуш ўртоғи ишламайди. Шу боисдан хабарномани уй бекасининг ўзи олишга келди.\nАйни кунда Учқудуқ тумани Давлат хизматлари марказлари орқали субсидия олиш учун 38 та мурожаат тушган бўлиб, ишчи гуруҳ хулосасига асосан ижтимоий мезонларга мувофиқ 4 нафар аризачи ўз хабарномаларини олиб кетишди. Махсус комиссия таркибида ҳокимлик, молия, солиқ, банк, кадастр, Ёшлар иттифоқи, маҳалла ва оилани қўллаб-қувватлаш, бандлик, ички ишлар тизимидан вакиллар мавжуд. Дарвоқе, субсидия олиш учун аризалар Давлат хизматлари марказлари ёки my.gov.uz портали орқали электрон тарзда жорий йилнинг 1 октябрига қадар қабул қилинади.\nУчқудуқ тумани ДХМ директори


Нурободда иш ўрни яратмоқчи бўлаётган тадбиркорнинг ишига тўғаноқ бўлишмоқда – mulkdor.com\nНурободда иш ўрни яратмоқчи бўлаётган тадбиркорнинг ишига тўғаноқ бўлишмоқда\nЮртимизда ижтимоий иқтисодий соҳаларда олиб борилаётган кенг қамроқли ислоҳотларнинг бош мақсади — халқнинг фаровонлигини ошириш, жойларда иш ўринларини кўпайтириш, қишлоқ ёшларини фойдали меҳнатга жалб этиш бўлиб келмоқда.\nПрезидент Шавкат Мирзиёевнинг «иккита иш ўрни яратган тадбиркорни бошимга кўтараман», деган пурмаъно сўзлари барчага ишонч ва умид бахш этди.\nСамарқанд вилояти, Нуробод туманининг Нурбулоқ шаҳарчасида истиқомат қилаётган якка тартибдаги тадбиркор Суннат Шомуродов ҳам айни пайда шаҳарчада турли дўконлар, сартарошхона, қассобхона, автомобилларга техник хизмат кўрсатиш устахонаси ташкил этиб, эл оғирини енгил қилиб келаётган маҳаллий ишбилармонлардан. У бизга ўзини қийнаётган муаммо билан мурожаат қилди ва биз воқеани ўз жойида ўрганиш учун Нурбулоқ шаҳарчасига йўл олдик.\n58 ёшли тадбиркор Суннат Шомуродовнинг эндиги мақсади — ўзи қуриб ишлатаётган корхоналарнинг орқа қисмида қандолат цехи ва меҳмонхона қуриб, тадбиркорлик фаолиятини янада кенгайтиришдан иборат эди.\nШу мақсадда у 2012 йилда 27 декабрда ишламай ётган «ЎзАэроНавигация» марказининг ташландиқ бўлиб ётган ер майдонидан 2 сотих ерни Нуробод туман ҳокимининг 566-сонли қарори билан расмийлаштириб олади. Шундан сўнг тегишли ташкилотлар режани ўлчаб чизиб, қозоқ қоқиб беришади. Иншоотнинг архитектура-лойиҳа топшириғи ва бошқа ҳужжатлар тайёрланди. Тегишли идораларнинг барчасидан рухсат олинган. Чизмалар остида ўша пайтда фаолият кўрсатиб турган «Ўзаэронавгиация» марказининг эътирози йўқлиги ҳақидаги имзоси ва муҳри ҳам турибди.\n2016 йилда туман ҳокимининг ушбу ер майдонига эгалик ҳуқуқини бериш ҳақидаги қарори ҳам чиқади.\nБироқ, маълум бўладики «ЎзАэроНавигация» маркази тугатилгач, унга тегишли ер жойлар туман захирасига олинган ва 2015 йил ноябрь ойида ер майдони тўлиқ шаҳарчада истиқомат қилувчи бошқа бир якка тартибдаги тадбиркор Зоҳид Болиевга туман ҳокимининг 631-сонли қарори билан расмийлаштириб берилади.\nАна шундан сўнг Суннат ака Шомуродов қурилиши мўлжалланган иншоотларини қура олмай сарсон бўлиб келмоқда.\nФуқаролик ишлари бўйича Самарқанд вилоят суди 2017 йил декабрь ойида З.Болиев фойдасига ажрим чиқарган.\nСуд ажримида кўрсатилишича, С.Шомуродов ушбу ер майдонини ноқонуний тарзда эгаллаб олгани қайд этиб ўтилган. Бироқ, ЯТТ С.Шомуродовда ушбу ерга эгалик ҳуқуқини берувчи барча ҳужжатлар бор. Боз устига, ҳокимлик қарори ва бошқа ҳужжатлар санасига кўра ер майдони С.Шомуродовга биринчи бўлиб берилганини кўрсатиб турибди. Суд нега бу важларни инобатга олмагани бизга номаълум.\nБиз съёмка қилган куни З.Болиевга тегишли ер майдони қарорсиз аҳволда, ахлатхонага айланиб турганининг гувоҳи бўлдик. Нуробод туман ҳокимлигига ким азиз: ерни олиб 29 ойдан буён ҳеч бир иш қилмаган инсонми ёки корхона очаман, маҳалла йигит қизларини иш билан таъминлайман, туман бюджетига солиқ тўлашни кўпайтираман, деган тадбиркорми?\nСуннат Шомуродов харид қилиб қўйган қандолатчилик маҳсулотлари ишлаб чиқариш учун мўлжалланган дастгоҳлар ҳали яп-янги, ишлатилмай турибди. Ҳозир унда мавжуд бинолар эса СанПин меъёрларига мос келмайди. Унинг учун айнан янги бино қурилиши керак. Бино эса қурилмай турибди…\nЎйлаймизки, Нуробод туман ҳокимлиги мавжуд қонунчилик доирасида ушбу чигал масалани ҳал қилади, ишлайман деган тадбиркорга имконият яратади ва тегишли чоралар кўради. Kun.uz ушбу мавзуга яна қайтади.\nTurkmanistonda endi qora mashina bo’lmaydi. ...\nАудиоJanuary 3 2018, 06:01\nБуюк тарихчи олим гога хидоятовдан турон тарихи ...\nАудиоFebruary 26 2018, 12:02\n«ўлган бувисига янги кафан ҳам совға қилинглар!»\nЖамиятApril 17 2019, 04:04\nЁшларни қўллай олмасак, ҳеч бўлмаса уларни ...\nЖамиятJune 7 2019, 05:06\n“муносабат”: блогер жонли эфирда ...\nВидеоOctober 14 2019, 04:10\nЯна ҳалокат, яна миллатдошларимиз\nВидеоFebruary 28 2018, 03:02


Жас талантлы қосықшы ҳәм клипмейкер Наўрыз Каипов дөретиўшилиги ҳаққында- Kruz.uz\nЖас талантлы қосықшы ҳәм клипмейкер Наўрыз Каипов дөретиўшилиги ҳаққында\n23:29, 13.10.2016 1489 0 Мәденият\nЖаслық – өмир бәҳәриниң тәкирарланбас ҳәм қайтып келмес, күшли толқынға мегзес алтын дәўири. Бул дәўирде ҳәр бир жас өз күш ҳәм жигерин қызығыўшылығы бойынша билим алыўға, үйрениўге сарыплап өз алға қойған мақсетлерин әмелге асырыў бойынша талпынады, мийнет етеди. Усы мийнетлериниң нәтийжесин көрип жетискенликлерге де ериседи. “Жаслықта алған билим тасқа ойылған нағыс сыяқлы” – деп бийкар айтпаған дана халқымыз.\nМине усындай алған билим ҳәм тәжирийбелериниң арқасында көплеген жетискенликлерге ерисип атырған жасларымыз оғада көп. Усындай талантлы жасларымыздың бири Наўрыз Каипов.\nКаипов Наўрыз 1990-жылы Қанлыкөл районында туўылған. Жаслығынан оқыўға деген қызығыўшылығы бәлент болды. Көркем-өнер ҳәм спорт түрлери менен шуғыллана баслады. Сондай-ақ спорттың жеңил атлетика түри менен шуғылланды. 1997-2006 жылларда Нөкис қаласындағы 26-санлы орта мектепте оқыды. Соң Нөкис милорация ҳәм суў хожалығы кәсип өнер колледжинде билим алды. 2009 жылы колледжди табыслы тамамлады. Наўрыз колледжде оқып жүрген дәўиринен баслап өткерилетуғын көркем-өнер ҳәм спорт жарысларына белсене қатнасты ҳәм бир қанша жетискенликлерге еристи. 2006-2009 жыллар даўамында академиялық ескек есиў бойынша Өзбекситан ҳәм Қарақалпақстан чемпионы болды. Сондай-ақ академиялық ескек есиў бойынша спорт усталығына талабан. Н.Каипов жеңил атлетика бойынша өткерилген спорт жарысларында Қарақалпақстанда бир неше рет чемпион болды. Бәркамал әўлад спорт жарысларының қатнасыўшысы.\nНаўрыз Каипов спорт пенен бир қатарда өзи жаслығынан қызыққан қосықшылық ҳәм режиссёрлық тараўы менен шуғыллана баслады. Қысқа метражлы видеоларды түсирип монтаж процессин меңгерди. Клип түсириў менен шуғыллана баслады. Ең биринши клипин 2008-жылы Д.Абдимовтың “Кешир мени” қосығына түсирди. Усы жылы еки клипти сүўретке алды.\nН.Каипов 2009-жылы Әжинияз атындағы Нөкис мәмлекетлик педагогикалық институтының “Дене мәденияты” факультетине мәмлекетлик грант тийкарында оқыўға қабылланды.\nИнститутта 2-курсынан баслап (2010 жылдан баслап) қарақалпақ естрада қосықшыларына көплеген клиплерди сүўретке алды. “Стар-Студио” атлы жеке студиясын ашты.\n2011-жылдан баслап, Наўрыз қосық айта баслады. Яғный Парахат Шарипов пенен бирге топар болып, өз дөретиўшилигин баслады. Ҳәм төмендеги қосықларды дөретти: “Жаным”, “Қайдан табарман”, “Қыйнама”, “Бахтым”, “Еки жүрек”, “Мухаббатым”, “Айт”, “Умыттым сени”, “Ойла”, “Кет енди”, “Таптым”. Жаслар арасында усы қосықлары хитке айланды. Әсиресе “Таптым” қосығы Наўрыз ҳәмде Парахаттың танылыўына себепши болды.\n2013-жылда Наўрыздың дөретиўшилигинде үзилис болды, яғный өз дөретиўшилигин тоқтатты. Усы жылы институтты табыслы тамамлады.\n2014-жылдан баслап өз билимин жәнеде кәсиплик дәрежеде жетилистириў ушын Ташкент қаласында режиссёрлық ҳәм клипмейкерлик курсларында оқыды. Тәжирийбели профессионал режиссёрлар менен тәжирийбе алмасып, фильм сёмкаларына қатнасты. Өз билимин тәжирийбе менен қосып жетилистирген Наўрыз 2014-жылдың март айынан баслап жеке дөретиўшилигин даўам еттирди. “Эрос” топары менен де трио болып “Сен ушын”, “Сени деп”, “Соңғы хат” атлы қосықларын шығарды. Наўрыздың “Сен ушын”, “Сүйгениме” қосықлары бүгинги күнде жаслар арасында хитке айланды.\nСондай-ақ Қазақстан Республикасында да Наўрыздың қосықлары хитке айланды. Сол елдиң Ақтаў қаласындағы жергиликли радиосы Наўрызды мийман ретинде ықласбентлери атынан ефирге шақырады. Наўрыздың қуўанышы шексиз еди, өз ықласбентлериниң сырт елде де бар екенин билип, радиоға интервью бериў мақсетинде Ақтаў қаласына барады. Радиоға дөретиўшилиги туўралы интервью берип, ықласбентлери сораўларына жуўап берди. 2014-жылы сентябрь айында Ақтаў қаласында сол елдиң жергиликли қосықшыларына көплеген клиплерди түсирип, өзи режиссёр болып, 3D қурамалы графика елементлери менен монтаж процессин ислейди.\nТаяр болған клиплери көпшиликтиң кеўлинен шығып, Қазақстанның басқада қалаларынан Наўрызға клип түсириў бойынша усыныслар келди. Ҳәзирги ўақытта Алматы қаласындағы продюссерлик орайлар ҳәм қосықшылар менен клип түсириў бойынша шәртнама дүзиўди жолға қойды.\nНаўрыз Каипов елимиздеги көплеген қала ҳәм районларда, алыс аўылларда 200 ден аслам жеке киши шығармашылық концертин шөлкемлестирди. Нөкис қаласында өткерилетуғын гала концертлерге де белсене қатнасады. Нөкис қаласындағы ашық театрда шөлкемлестирилген Қайрат Нуртастың, Уммон топарының, Наўрыз Сабиров жеке концертлеринде қосықларын атқарды.\nСонғы жаңалығы: 2015 жылы Нөкис қаласында жеке концерт бериўди режелестирмекте.\nКаипов Наўрыз “Сен ушын” атлы қосықлар топламын усы жылы инам етеди. Бүгинги күнде “Сүйгенимсең” атлы қосығына Ташкент қаласында клип ислеп атыр. Клип сёмкасы Нөкис, Ташкент, Ақтаў ҳәм Алматы қалаларында сёмкаға алынған. “Жақын күнлери усы клипимди ықласбентлериме инам етемен” – дейди Наўрыз.\n“Келешекте өз талантым ҳәм уқыплылығым менен елимизди жәнеде дүньяға танытпақшыман” –дейди қосықшы Наўрыз Каипов. Наўрыз биз бенен сәўбетлесер екен өз дөретиўшилиги, жетискенликлери туўралы қуўанып көплеген мағлыўматлар берди. Дурыс бул жетискенликлер Наўрыз ушын бирден әмелге аспады, буның түбинде терең мийнет, күш ҳәм ғайрат турды. Биз өз гезегинде усы күш ҳәм жигерин даўам еттирип, еледе көплеген жетискенликлерге ерисиўине, алдағы жумысларына тасқын табыслар тилеп қаламыз.\n11:32, 23.05.2020 1229\n11:09, 20.05.2020 2522\nтурист Шет ел Жоқарғы Кеңес прогноз Алимент Жәҳән чемпионы бензин Мойнақ районы ҳәкими Мәтеке Жуманазаров Сәрбиназ Аннақулова\n11:05, 20.05.2020 2911


АҚШда олти ёшли бола укасини отиб қўйди\n08:40 / 27.06.2016\nБугун АҚШнинг Нью-Джерси штатида жуда хунук воқеа содир бўлди. Олти ёшли болакай ўзининг тўрт яшар укасини тўппончадан ўтиб қўйди. Бу ҳақда The Washington Post хабар бермоқда. Манбада айтилишича, бола тезда касалхонага олиб борилган, лекин докторлар унинг ҳаётини сақлаб қола олишмаган. Маълум бўлишича, болалар уйда ёлғиз бўлишган ва катта фарзанд укасини онасининг тўппончасидан отиб қўйган.\nПолиция болаларнинг онаси Итияна Спруилни қўлга олган. Маҳаллий газеталарнинг бирида таъкидланишича, 22 ёшли Итияна фохишалик сабаб шу ойнинг ўзида тўрт кун қамоқда ўтириб чиққан. У ҳалокат содир бўлишидан ўн кун олдин уйдан чиқиб кетган ва болалар бувиси билан қолган. Полиция воқеа тавсилотларини ўрганмоқда.


“Толибон” гаровидан озод этилган жанубий кореялик икки аёл ўз ватанига қайтиб келди.\n07 май 2021, Тошкент вақти: 09:36\n“Биринчидан, барчага миннатдорлик изҳор этаман ва сизни ташвишга солганим учун узр сўрайман. Мен ҳукуматимиз ва халқимга раҳмат айтаман. Гаровдагиларнинг қолганлари ҳам тез фурсатда озод этилишига умид қиламан”, - деди озод этилган аёллардан бири.\n“Толибон” жангарилари Жанубий Кореянинг 19 июль куни ўғирланган 23 фуқаросидан 19 нафарини ҳали ҳам ушлаб турибди.\nКуни-кеча Жанубий Корея ва “Толибон” гаровдаги кореяликларни озод этиш юзасидан музокараларни қайта бошлаганди.


Лавров Россиянинг КХДР бўйича позициясини маълум қилди\n16:59 / 29.08.2017\nРоссия томони КХДРдан БМТ Хавфсизлик Кенгашининг барча резолюцияларига амал қилишни талаб этмоқда, дея маълум қилди РФ ташқи ишлар вазири Сергей Лавров. ТИВ раҳбари Шимолий Корея навбатдаги ракетани учирганидан сўнг шундай баёнот билан чиқди. Бу ҳақда РИА «Новости» хабар бермоқда.\n«Биз БМТ Хавфсизлик Кенгашининг барча резолюцияларини ҳурмат қиламиз ҳамда шимолий кореялик қўшниларимиз уларга тўла ҳажмда риоя этишларини талаб қиламиз. Биз Хавфсизлик Кенгашидаги мунозаралар ва ўтказилиши мўлжалланган йиғилишда ҳам шундан келиб чиқамиз», - деди у.\nАввалроқ КХДР ракета учирганини яна уч давлат кескин қоралаб чиққани хабар берилганди.\nРоссия Сергей Лавров КХДР


Нега замонавий автомобиллар узоқ йўлга ярамайди? - Carzone.Uz\nНега замонавий автомобиллар узоқ йўлга ярамайди?\nОхирги ўн йил ичида автомобиллар техник жиҳатдан ўта такомиллашди. Ўн йил олдинги автомобиль билан бугунги авлод русумини солиштирса, от билан эшакдек фарқ қилади. Бу автомобилнинг барча жиҳатларига тегишли: хавфсизлиги, қулайлиги, тезлиги, техник ва электрон жиҳозлари, тежамкорлиги ва экологиклиги.\nБирор-бир автомобилнинг кечаги ва бугунги версияси орасидаги фарқни билиш учун EuroNCAP ёки IIHS тўқнашув тестларини кузатиш етарли. Аслида, талабларни ошираётганлиги ва энг юқори баҳо олишни тобора мураккаблаштираётганлиги учун биз бу ташкилотлардан миннатдор бўлмоғимиз керак. Автомобиль хавфсизлиги ривожланишида уларнинг ҳиссаси катта.\nТезлик масаласида ҳам шу гапни айтиш мумкин. Ўйлаб кўринг – олди тортувчи замонавий хэтчбек ўн йил аввалги кучли ва қиммат спорткар билан бемалол мусобақалашади. Гап Mercedes-AMG SL65 Black Series автомобилини қувиб етган Volkswagen Golf GTI Clubsport S ҳақида кетаётганлигини сезгандирсиз.\nМашинанинг бирор қисми тараққиётдан четда қолмаяпти. Қачонлардир олд ўриндиқлар иситилишидан суюнгандик. Бугун эса худди дирижёр каби қўл силташ орқали мусиқани ишга туширишимиз мумкин. Албатта, имо-ишора орқали бошқарилувчи мултимедиа тизимини назарда тутяпмиз.\nЭволюция автомобиль ҳажмини катталаштирди. Аввалги машиналар мотор, ўриндиқ ва рулдан иборат бўлса, бугун унинг ичига хавфсизлик тизими, турли опционал қурилмалар жойлашиб олган. Мазкур лаш-лушлар салоннинг муайян жойини олади. Бунинг учун автомобилсозлар машина габаритини катталаштиришга мажбур.\nАгар оддий европалик минадиган Golf автомобили авлодларининг ўлчамини солиштирсак, тобора “ўсаётганини” кўрамиз. Ғилдираклар базаси 237 ммга, узунлиги 55 ммга, кенглиги деярли 190 ммга ошди. Вазнига салкам ярим тонна қўшилди. Буларнинг барчасидан мақсад автомобилни хавфсизроқ ва мустаҳкамроқ қилиш, эгасига қулайлик яратиш учун иқлим назоратчиси ва бошқа электрон гаджетлар ўрнатишдир.\nСалонда жойнинг кенг-мўллиги дизайнер меҳнати натижасидир. Бугунги машиналарнинг аэродинамикасига шунчалик катта эътибор қаратилганидан, ҳатто, айрим ташқи пардоз элементлари ҳам жой сўрайди. Масалан, орқа диффузор юкхонанинг бир қисмини олиб қўяди.\nАвтомобиль узоқ йўлга ярамаслигининг яна бир жиддий сабаби бор. Бу шина тешилишидир. Дами чиққан баллон сафарнинг белига тепади. Кимдир “запас баллон-чи?” дейиши мумкин. Бироқ замонавий компаниялар машинасини эҳтиёт баллонсиз чиқараётганига нима дейсиз?\nАгар кўпчилик ҳолатларда умуман иш бермайдиган энг оддий таъмирлаш асбоб-ускуналарини корхона машинага солиб қўйган бўлса – яхши. Баллонни алмаштириш оғир иш эмас. Гап шундаки, компаниялар нуқтаи назаридан қараганда эҳтиёт ғилдирагининг учта хусусияти уни кераксизга чиқаради: ортиқча вазн, ортиқча жой, қолаверса, чўлда шина тешилганда дами чиқарилган эҳтиёт баллондан фойда нима?\nҚизиғи шундаки, узоққа қатнашга мўлжалланган иккита замонавий авторусумнинг шинаси тешилишининг умуман чораси кўрилмаган. Улар Porsche Panamera Sport Turismo ва Mercedes-AMG E63 S автомобилларидир. Бундай автомобиллар оз эмас.\n2015 йилда АҚШда бозор ўрганилганда бир йилда автомобилларнинг 36 фоизи “запаска”сиз сотилгани маълум бўлди. 2006 йилда бу кўрсаткич 5 фоиздан ошмаганди. Афтидан, бундан буён баллони тешилган ҳайдовчи пулли сервислар ёрдамига кўз тикмасдан иложи йўқ.


Кечки Анҳор: 3 март янгиликлари - Anhor\nAnhor Все посты Кечки Анҳор: 3 март янгиликлари\nКечки Анҳор: 3 март янгиликлари\nҚашқадарё вилоят ҳокими Миришкор тумани раҳбарининг овози ёзилган аудиоёзувга ўз фикрини билдирди. Унинг сўзларига кўра, Бахтиёр Ражабов “ўзининг ҳаракатлари билан ҳудудни шарманда қилган”. Вилоят ҳокимлиги матбуот хизматида аудиоёзувдаги қўпол сўзлар Миришкор туман ҳокимига тегишли эканини тан олишди. Бош прокуратура воқеани текширишни бошлади.\nЎзбекистонда коронавирус ҳақидаги миш-мишлар фонида бананларнинг нархи тушиб кетди. Давлат статистика қўмитасининг билдиришича, февраль ойида бананлар 5,5% га арзонлаган. Одатда нарх 1% га арзонлайди. Январь ойида ижтимоий тармоқларда гўёки Хитойдан Ўзбекистонга етказиб бериладиган бананларда коронавирус инфекцияси мавжуд эканлиги ҳақидаги миш-мишлар тарқалганди, ҳолбуки Хитой бананларни экспорт қилмайди.\nЎзбекистон соғлиқни сақлаш вазирлиги: республикада бирортаям тасдиқланган коронавирусга чалиниш ҳолати қайд этилмаган. Бу орада Ўзбекистон Хитойга гуманитар ёрдамнинг иккинчи партиясини жўнатди. Юклар бир марталик стерил қўлқоплар, ҳимоя комбинезонлари, юз учун фильтрловчи ниқоблардан иборат.\nЎзбекистон Жанубий Кореядан ўзбекистонликларни олиб чиқиш учун тўртта чартер рейсни ташкил қилмоқда. Рейслар 8, 15, 22 ва 29 март кунлари амалга оширилади. “Элчихона Ўзбекистон фуқароларига ваҳимага тушмасдан, яна бир бор ватанларига қайтиш фикри тўғри эканини яхшилаб ўйлаб кўришни тавсия этмоқда, чунки Корея Республикаси ҳукумати томонидан, тиббиёт соҳасидаги илғор технологиялардан фойдаланган ҳолда, коронавирус тарқалишининг олдини олиш бўйича барча зарур чоралар кўрилмоқда. Касаллик аниқланган тақдирда чет эл фуқароларига бепул малакали тиббий даволаш хизматлари кўрсатилиши кафолатланади ”, – дея қайд этишади Ўзбекистон ТИВда. Бу орада Жанубий Кореяда вирусга чалинганлар сони 599 кишига етган.\nЯпония фуқаролари учун виза режими кенгайтирилди