Суицидгача олиб борганлик учун қандай жавобгарлик бор? - hudud24.uz\n2021, 17-Yanvar | 18:00\nБош саҳифа Таҳлил Суицидгача олиб борганлик учун қандай жавобгарлик бор?\nСатистик маълумотларга кўра, ўзини ўзи ўлдириш жаҳонда ўлимнинг келиб чиқиш сабаблари рўйхатида 8-ўринда туради. Ҳар йили бир миллионга яқин одам суицид оқибатида ўлиши, 10 миллиондан 20 миллионга яқин одам эса ўзини ўзи ўлдиришга уриниши кўрсатиб ўтилади. Ҳар йили 1 100 000 шахс ўз жонига қасд қилади. Шулардан: 300 000 таси хитойликлар; 160 000 таси ҳиндлар; 37 000 таси америкаликлар; 30 000 таси руслар; 30 000 тасини японлар ташкил қилади. 16 000 таси эса французлар; 10 000 таси украинлардан иборатдир.\nЎз жонига қасд қилишга нима сабаб бўлмоқда?\nЖаҳонда суицид, яъни ўзини ўзи ўлдириш ҳолати юзага келишининг бир қанча сабаблари мавжуд, улардан энг асосийлари, жавобгарликдан, жазодан қутулиш; оилавий низолар (ота-бола, қайнона-келин ўртасидаги келишмовчиликлар); иқтисодий инқирозлар (банкротлик, қарзга ботиб кетиш, ишсизлик); ишдаги (ўқишдаги) муаммолар; бахтсиз (жавобсиз) муҳаббат, эрнинг ёки хотиннинг хиёнати; ҳаётидан қониқмаслик, зерикиш, ўз ўрнини тополмаганлик, ёлғизлик; яқин инсонларидан бирининг ёхуд машҳур кумирининг ўлими; руҳий ҳолатнинг бузилиши, руҳий хўрланиш (номусга тегиш, калтаклаш каби жисмоний зўрликлар оқибатида); соғлиқ билан боғлиқ муаммолар, гиёҳвандлик, алкоголизм; диний фанатизм каби оқибатлар натижасида ўзини ночор, касалманд, ҳеч кимга кераксиздек ҳис этиш ёки ўз оғирлигини яқинларига солишни хоҳламаслик ёхуд ўз шаъни, қадр-қиммати камситилишидан, шарманда бўлишдан, қораланишдан қўрқиб ўзини ўзи ўлдириш ҳолатлари вужудга келишини кузатиш мумкин.\nМасалан, А. 2008 йилда Б. билан қонуний никоҳдан ўтиб, 3 нафар фарзанд кўришган. Турмуш даврида А. турмуш ўртоғи Б.ни асоссиз рашк қилиб, унинг шаъни ва қадр-қимматини муттасил равишда таҳқирлаб, уни бегона эркаклар билан хиёнат қилаётганликда гумонлаб, ҳақоратлаб келган.\nШунингдек, А. Б.ни 42-маҳалладаги тўй ва бошқа маросимларга, иш жойида ўтказиладиган маросимларга боришини тақиқлаб, унинг эркин ҳаракатланишига тўсқинлик қилиб, мунтазам равишда маънавий азоб бериб, камситиб келган. Жумладан, 2016 йил 26 апрель куни қўшниси Ж.ни уйида бўлаётган тўй маросимида хизмат қилиб, ишларга қарашиб юрган турмуш ўртоғи Б.ни соат 12:00 ларда тўйхонадан чақириб олиб, унинг тўй маросимларда қатнашишига тўсқинлик қилган. Шундан сўнг соат 12:30 лар атрофида Б. ўзининг яшаш хонадонидаги ошхона ичида ўзига ўзи ўт қўйиб, ўз жонига қасд қилган ҳамда кўрсатилган тиббий муолажаларга қарамасдан, 2016 йил 2 май куни касалхонада вафот этган.\nБу сабаблар инсонни руҳий танглик ҳолатига олиб келади-ки, бунда ёлғизлик ҳисси, ваҳима кучайиши, ишончнинг йўқолиши, ҳаётга умидсизлик кайфияти, яшашдан мазмуннинг хиралашиши, ўзига нисбатан баҳолашнинг паст даражага тушиб қолиши кузатилади. Айни пайтда кишининг қисқа муддатда ўзини ўзи бошқариб бўлмайдиган ҳолатга тушиши бошдан кечирилади. Хатарли жиҳати шундаки, шахс ўз бошидан кечираётган муаммолар гирдобига тушиб қолади, ўзини чорасиз сезади, ғам-ғусса, ваҳима уни ҳар томонлама ўраб олади. Ягона чора ўзини ўзи ҳалок этиш бўлиб туюлади.\nМасалан, А. муттасил равишда хотини Б.ни ҳақоратлаб, қадр-қимматини камситиб келган. Б. ўзини чорасиз сезади, ғам-ғусса, ваҳима уни ҳар томонлама ўраб олади натижада аёл ўз устига керосин қуйиб ўзини ўзи ўлдириш даражасига етган.\nТадқиқотлар натижасига кўра, тиббий нуқтаи назардан ўз жонига қасд қилганларнинг аксариятига руҳий ҳолатнинг кучли бузилиши (депрессия) ташхиси қўйилган. Шунга мувофиқ, Япония давлатида биринчи навбатда бундай ташхис қўйилган беморга тегишли даволаш усулларини қўллаш учун биринчи навбатда руҳий ҳолатни нима сабабдан бузилганлигини ўрганиш муҳим саналади.\nЎзини ўзи ўлдириш билан бир қаторда, ўзини ўзи қурбон қилиш тушунчаси ҳам мавжуд. Бу тушунча кўпроқ диний мафкуралар билан боғлиқ бўлиб, бунда ўз жонини дин учун ёхуд уруш пайтида Ватан учун, халқ манфаатларини кўзлаб ўзини ўзи фидо қилиш (шаҳид бўлиш) кабилар билан боғлиқ. Тарихга назар ташласак, суициднинг Харакири (Япония) ва Сати (Ҳиндистон) каби шаклларини ҳам кузатишимиз мумкин.\nАфсуски, ҳозирда ўзини бошқара олмаслик, ўзига ишончсизлик, сабрсизлик натижасида, айниқса, сўнгги ўн йил ичида ёшлар ўртасида ўзини ўзи ўлдириш 3 баробарга ўсди. Ҳар йили 15-19 ёшлар атрофидаги ўсмир, вояга етмаганларнинг ҳар ўн иккинчиси ўз ҳаётига қасд қилишга ҳаракат қилиб кўрмоқда.\nМисол: Ш. ўгай отаси И.нинг унга қилган доимий муносабати ўз жонига қасд қилишига сабаб бўлган. И. 14 ёшли ўгай қизи Ш.ни доим зўрлаб келган. Бирор шахсга бу ҳақда айтса, ўлдириш билан қўрқитган. Натижада Ш. ўз жонига қасд қилган.\nЎзини ўзи ўлдирган кўпчилик балоғат ёшида бўлган ўсмирлар кўп ҳолларда айнан ўзларининг ота-онаси, ўқитувчиси, ўртоқлари умуман, у билан таниш бўлганларнинг ўзлари билмаган ҳолда ва хоҳламаган ҳолда жабрланувчига нисбатан раҳмсиз муомалада бўлиши натижасида иродаси бўшлиги сабабли шу даражага келиб қолади.\nБундан ташқари, бугунги кунда “буллинг” тушунчаси ҳам оммалашиб, ижтимоий тармоқларда кенг тарқалмоқда. Буллинг (bullying) – бу бировларнинг устидан кулиш, мазах қилиш орқали руҳий жароҳат етказишдир.\nКибер-буллинг (эзиш, босим ўтказиш) — ижтимоий ахборот воситалари орқали содир этилганда айниқса, ўсмирлик ёшида бўлган болалар учун оғир оқибатларга олиб келиши мумкин.\nДунё миқёсида ўзини ўзи ўлдириш ҳар қайси мамлакатда деярли бир хил: ўзини осиш, ёқиш, чўктириш, заҳарлаш, кислота ичиш, вена томирларини кесиш, поезд тагига ташлаш, пичоқ санчиш, баланд бинодан ўзини пастга улоқтириш, тўппонча билан отиш каби усуллари кўп учрайди.\nСтатистик маълумотларга кўра, эркакларга нисбатан аёлларда ўзини ўзи ўлдиришга уриниш ҳолати кўпроқ учраб, бунда эркаклар кўпроқ ўзини отиш усулини, аёллар эса турли дори-дармон, токсик суюқ моддалар билан ўзини заҳарлаш усулини қўлайди. Бироқ эркаклар танлаган усуллар ўлим билан якунланади. Шунингдек, кўпгина суицидчилар ўлим олди ўзларидан сўнгги хат-ёзишмалар, қайдномалар ёзиб қолдиришлари кузатилган.\nСўнги йилларда Осиёнинг ривожланаётган давлатларида ёш хотин-қизлар томонидан суицид содир этилиши даражаси ўсмоқда. Оғир оилавий шароит уларда суицид хулқ-атворини шакллантириб, хусусан эрта турмуш, ёш она, паст ижтимоий мақом, оилавий зўрлик ва иқтисодий қарамлик омиллари бу аёлларда кучли тушкунликни келтириб чиқармоқда. Аксарият руҳшуносларнинг эътирофича, бундай аёллар “ҳеч ким томонидан тингланмаган” аёллардир.\nБаъзида ўзини ўзи ўлдириш ҳолатига қурбон бўлганнинг ўзи сабаб бўлади, яъни жабрдийда шахснинг ўзи ҳаракат субъекти сифатида туради. Шуни айтиш жоизки, ўзини ўзи ўлдириш тўғрисидаги умумэътироф этилган фикрда айнан шу ҳолат асосий фактор ҳисобланади. Бундай ҳаракатларнинг ички сабаблари эса ушбу нуқтаи назардан маълум бир аҳамиятга эга бўлмайди.\nХўш, шу ўринда бир савол туғилади, ўзини ўзи ўлдириш ёки ўзини ўзи ўлдиришга суиқасд қилиш даражасига етказиш учун қандай жавобгарлик бор?\nЖиноят кодексининг 103-моддасида ўзини ўзи ўлдириш ёки ўзини ўзи ўлдиришга суиқасд қилиш даражасига етказганлик учун жиноий жавобгарлик назарда тутилган. Бу модданинг қўлланилишининг зарурий шарти ўзини ўзи ўлдириш ёки ўзини ўзи ўлдиришга суиқасд қилиш даражасига етказишга айбдор жабрланувчига раҳмсиз муомала қилгани ёки унинг шаъни ва қадр-қимматини муттасил равишда камситгани сабаб бўлганини аниқлаш талаб этилади.\nЯъни, шахсни қўрқитиш, унга раҳмсиз муомала қилиш ёки унинг шаъни ва қадр-қимматини муттасил равишда камситиш натижасида уни ўзини ўзи ўлдириш даражасига ёки ўзини ўзи ўлдиришига суиқасд қилиш даражасига етказиш — уч йилдан етти йилгача озодликдан маҳрум қилиш билан жазоланади.\nмоддий томондан ёки бошқа жиҳатлардан айбдорга қарам бўлган шахсга нисбатан;\nвояга етмаган шахсга ёки ҳомиладорлиги айбдорга аён бўлган аёлга нисбатан;\nтелекоммуникация тармоқларидан, шунингдек, интернет бутунжаҳон ахборот тармоғидан фойдаланиб содир этилган бўлса етти йилдан ўн йилгача озодликдан маҳрум қилиш билан жазоланади.\nАфинада ўзини ўзи ўлдиришга Сенат томонидан рухсат берилган, қачонки, шахснинг ҳаёти чидаб бўлмайдиган даражада, деб баҳоланса ва бу ҳаракат қонуний ҳисобланган. Аксинча, бундай қилмишлар жамоа вакиллари иштирокисиз содир этилса, ахлоқсиз, деб топилган.\nБуюк Британияда 2017 йил 22 февралда зўравонлик ва ўз жонига қасд қилишнинг олдини олиш мақсадида “Оиладаги зўравонлик: Британия кўзгусида” номли қонуни қабул қилинган. Буюк Британияда ҳар ҳафта икки аёл ўз турмуш ўртоғининг ҳаракатлари сабабли ўз жонига қасд қилган. Буюк Британияда қабул қилинган қонунчиликка кўра, эри томонидан оиладаги зўравонликдан жабрланган аёл эри билан ажрашишни талаб қилади. Агарда у эри билан ажрашмаса, ундан болани ҳомийлик ва васийлик органлари олиб қўйиши мумкин бўлади. Ушбу қонунлар эса, мавжуд вазиятни янада оғирлаштириб, кўпгина жиноятлар латентлигича қолган. Британияда ишонч телефонлари мавжуд бўлиб, улар нафақат аёллар ва болаларга, балки жабр кўрган эркаклар учун ҳам фаолият юритади.\nБундан ташқари, АҚШда 1991 йилда “Аёлларга қарши зўравонлик ишлатишга қарши кураш тўғрисида”ги, АҚШ Конгресси томонидан эса 1994 йилда “Аёлларга нисбатан зўравонликка қарши курашиш ҳақида”ги (the Violence Against Women Act) Қонуни қабул қилинган бўлиб, уннинг мақсади ушбу тоифадаги жиноятларнинг олдини олишдан иборат бўлган. Ушбу қонунга асосан, оиладага зўравонлик қурбонлари учун 1,5 мингта марказлар ташкил этилган.\nЖиноят кодексининг 103-моддаси диспозициясида назарда тутилган ўзини ўзи ўлдириш даражасига етказиш ёки ўзини ўзи ўлдиришига суиқасд қилиш даражасига етказиш жиноят ҳисобланади.\nАйбдор бундай қилмишни қарияга ёки икки ёки ундан ортиқ шахсга нисбатан содир этиш ҳолатлари ҳам бугунги кунда кўп учрамоқда. Бундай ҳолда айбдорнинг қилмишини квалификация қилишда айрим муаммоли ҳолатлар ҳам юзага келмоқда.\nХусусан, Д. бетоб қайнонасига нисбатан доимо шафқатсиз муносабатда бўлган. Унинг қария, ожизлигидан фойдаланиб, оч қолдирган. Келинининг бу қийноқларидан у ўз жонига қасд қилган.\nБундай ҳолатда айбдорнинг қилмиши Жиноят кодексининг 103-моддаси, 1-қисми бўйича квалификация қилинади. Ваҳоланки, Жиноят кодексининг 56-моддасида жиноят “ёш бола, қария ёки ожиз аҳволдаги шахсга нисбатан” содир этилганда жиноят оғирлаштирувчи ҳолат сифатида баҳоланиши белгиланган.\nЮқоридаги фикр-мулоҳазалардан келиб чиққан ҳолда, Жиноят кодексининг 103-моддаси, 2-қисмини қуйидагича: а1) икки ёки ундан ортиқ шахсга нисбатан; б1) қария ёки ожиз аҳволдаги шахсга нисбатан содир этганлик учун жиноий жавобгарлик назарда тутилган бандлар билан тўлдиришни таклиф этамиз.\nИнсон ҳаёти ва соғлиғи шахснинг бебаҳо бойлиги ҳисобланиб, унинг бу бойлигидан маҳрум этилиши ёки шикаст етказилиши оғир жиноят ҳисобланади.\nТДЮУ Жиноят ҳуқуқи,\nкриминология ва коррупцияга қарши курашиш\nкафедраси профессори вазифасини бажарувчи,\nАввалги мақолаҚатор қонун ҳужжатлари талаблари Солиқ кодексига мослаштирилди\nКейинги мақола“iPhone” ўғриси аэропортда ушланди


Россия 4 кунлик иш ҳафтасига ўтадими ? - 16.09.2019, Sputnik Ўзбекистон\nРоссиянинг бир неча корхоналарида 4 кунлик иш ҳафтасига ўтиш бўйича тажриба тайёрланмоқда - Меҳнат ва ижтимоий ҳимоя вазирлиги. 16.09.2019, Sputnik Ўзбекистон\n11:56 16.09.2019 (янгиланди: 11:58 16.09.2019)\nТОШКЕНТ, 16 сен — Sputnik. Россия Меҳнат вазирлиги Ишлаб чиқариш унумдорлигини оширишга қаратилган миллий лойиҳа доирасида 4-кунлик иш ҳафтасини жорий этиш борасида тажриба ўтказмоқда, деб хабар қилмоқда РИА Новости Известия нашрига асосан.\nХабарда айтилишига кўра, ушбу тажрибада илмий-техник, қайта ишлаш, қурилиш ва қишлоқ хўжалиги соҳасида ишлайдиган корхоналар иштирок этади.\n“Корхоналарда ишчилар 30-40 % вақтини бекорчилик билан ўтказади. Бизнинг вазифамиз иш соатларини камайтириш эмас балким меҳнат унумдорлигини оширишдир”, - дейди ушбу тажриба билан шуғулланаётган Иқтисодий ривожланиш вазири ўринбосари Пётр Засельский.\nВазир ўринбосари айтишига қараганда, 4-кунлик иш ҳафтасига ўтиш ҳақида ҳозирча ҳеч қандай аниқ қарорга келингани йўқ, чунки ушбу тартибни дастлаб кўроқ корхоналарда синовдан ўтказиш керак. Бир-иккита корхона мисолида унинг натижасини тушуниш қийин.\nЭслатиб ўтамиз, Россияда тўрт кунлик иш ҳафтасига ўтиш мавзусини биринчилардан бўлиб бош вазир Дмитрий Медведев кўтарган эди. Медедев айтишига қараганда “бунинг иложи бор, лекин бир зумда амалга ошириб бўлмайди”.\n“Маошлар даражасини сақлаб қолган ҳолда 4 кунлик иш ҳафтасига ўтиш учун, биринчи навбатда иш унумдорлигини ошириш керак”, - деган эди Медведев.\nШундан сўнг ушбу ғояни Профсоюзлар федерацияси қўллаб-қувватлади, Меҳнат ва ижтимоий ҳимоя вазирлиги эса – сентябр охиригача ўз фикрини билдириши керак. Ўз навбатида, ўтказилган сўровга кўра, россиялик аксарият иш берувчилар ушбу тизимга ўтишни қўллабқувватлашмаган.


Сир эмаски, бугунги кунда туризм соҳасининг ривожи мамлакат иқтисодиётига қанчадан-қанча сармоялар келишига сабаб бўлиши билан бир қаторда, шу юртнинг тараққий этиб, янада чирой очишига омил бўлади. Айни шу соҳани ровожи учун ЎзМТДП ҳам бугунги кунда бир қатор ишларни амалга ошириб келмоқда. Жумладан, бизни тарих ва бугун билан юзлаштириб турган масканлар ҳолатини ўрганиш баробарида, сайёҳлар учун ҳам яратилаётган имкониятлар, қолаверса, зиёрат масканларида зиёратчилар учун шароитлар бор-йўқлиги ва энг асосийси, ушбу объектларни асраб қолиш масаласи тубдан ўрганилиб чиқилди. Режа асосида, бутун Республика миқёсида амалга оширилган бу жараёнлар Жиззах вилоятида ҳам ташкил этилди.\nМавжуд моддий маданий мерос объектларини тўлиқ инвентаризация қилиш, уларни муҳофаза қилиш ва улардан фойдаланиш ҳолатини ўрганиш ҳамда бу боради аниқланган камчиликларни бартараф этиш бўйича тузилган ишчи гуруҳи ҳудуддаги барча объектларни хатловдан ўтказди.\n- Жиззахнинг сўлим гўшалари нафақат юртдошларимизни балки, сайёҳларни ҳам ўзига жалб этиб келмоқда, - дейди, партия вилоят кенгаши раиси, ишчи гуруҳи раҳбари Сарвар Назарқосимов. - Ўрганишлар жараёнида мавжуд маданий мерос объектларининг аксарият қисмида муҳофаза белгиси ўрнатилмаганлиги маълум бўлди. Шунингдек, маданий мерос объектлари ҳудудида қурилиш ишлари олиб борилаётганлиги аниқланди. Хусусан, Оқтепа (Фориш тумани Осмонсой қишлоғи), Қўрғонтепа (Зомин тумани маркази), Сарбозтепа (Ғаллаорол тумани Сарбозор қўрғони) ва Маслаҳаттепа (Ғаллаорол тумани) ҳудудлари шулар жумласидандир. Рўйхатдаги мавжуд моддий маданий мерос объектларининг айримлари белгиланган жойидан топилмай, йўқ бўлиб кетган. Ишчи гуруҳи томонидан моддий маданий мерос объекти хусусиятига эга, лекин маданий мерос объектлари рўйхатига киритилмаган объектлар топилди. Ўрганишлар давомида улар тўла ўрганиб чиқилди ва рўйхатга киритиш бўйича тавсиялар ишлаб чиқилди.\nЎзМТДП Жиззах вилоят кенгаши девони бош мутахассиси


ТАБЛЕТКАЛАРНИНГ НОЖЎЯ ТАЪСИРЛАРИ-1\nИнсоният «дорилар дунёсида» яшамоқда. Ишлаб чиқарувчилар кундан кунга дори бозорига янгидан янги препаратларни киритмоқда. Шу сабабли хам кўплаб «давосиз» касалликлар хам ўз давосини топмоқда. Аммо хар қандай медалнинг хам орқа томони мавжуд.\nБир қарашда дори воситаларини «сехрли ўққа» қиёслаш мумкин – улар танлаб, аниқ бир оғриган жойга таъсир этади ва соғлом тўқималарга зиён етказмайди. Аслида эса кўплаб дори воситалари «сочма ўққа» ўхшайди ва ўз таъсири билан катта майдонларни қамраб олади.\nОлдиндан аниқланган зарар.\nДори воситаларини организмда тўпланиб, зарарли таъсир этиши хозирда «дориларни ножўя таъсири» деган умумий номни олган.\nОдатда дориларни ножўя таъсири олдиндан маълум бўлиб, бу хақида уларнинг йўриқномасида айтиб ўтилади. Кўп холатларда дориларнинг салбий таъсири кам ифодаланади ва дори воситасини ичишни тўхтатганда ёки дозасини камайтирганда йўқолади. Айрим дори воситалари эса организмга сезиларли даражада зиён етказади. Дориларнинг ножўя таъсири икки хил бўлади:\n1. Бевосита ножўя таъсирлар: масалан ошқозон ичакнинг шиллиқ қаватларини зарарлайди;\n2. Билвосита ножўя таъсирлар: масалан антибиотик таъсирида ичаклардаги табиий микрофлора зарарланиб витаминлар етишмовчилигига олиб келади.\nДори воситалари оғиз орқали қабул қилинганда биринчи ўринда ошқозон-ичак йўллари таъсирланади. Бу холатда ножўя таъсирлар тишлар эмалини зарарланиши, стоматит, ошқозон ичак эрозиялари, кўнгил айниши, қоринни дам бўлиши, иштахасизлик, хазм қилишни бузилиши, ич ўтиши ёки қотиши билан намоён бўлади.\nАйрим препаратлар ошқозонда хлорид кислота ажралишини кучайтириши, шиллиқ пардаларни химоя қатламини тикланишини секинлаштириши ва натижада эрозия ва яралар хосил бўлишига сабаб бўлади. Уларга кортикостероидлар, анальгетиклар, ностероид яллиғланишга қарши препаратлар, кофеин ва бошқалар киради.\nКўп холларда дорилар таъсирида жигар зарарланади. Айнан жигар ўзига биринчи зарбани қабул қилади ва айнан жигарда кўплаб препаратлар биотрансформацияга учрайди. Бу айниқса антибиотиклар, қўрғошин ва симоб препаратлари қўлланилганда кузатилади.\nБуйраклар хам навбатдаги ўринда дори воситаларининг номаъқул таъсирига учрайди. Буйраклар орқали организмдан кўплаб дори воситалари ўзгармаган ёки бир қатор трансформациялардан сўнг чиқариб юборилади. Жумладан антибиотиклар, сульфаниламидлар ва томир торайтирувчи препаратлар буйракда тўпланиб токсик таъсир этади.\nДори воситаларининг ножўя таъсири асаб тизимини айрим функцияларини бузилиши билан хам намоён бўлади. Нерв хужайралари айниқса химик моддалар таъсирига сезувчан хисобланади. Бу бош оғриши, бош айланиши, тормозланиш ва иш фаолиятини бузилиши билан намоён бўлади. Айрим препаратлар (масалан, нейролептик ва транквилизаторлар) ни узоқ вақт ичиш марказий нерв тизимини тормозлайди, депрессия ва паркинсонизм ривожланишига, уйқусизлик ва харакат координациясини бузилишига сабаб бўлади.\nИюн 19, 2018 1407 2 Рукн ФАРМАКОЛОГИЯ\nТАБЛЕТКАЛАРНИНГ НОЖЎЯ ТАЪСИРЛАРИ-2...\nИюн 20, 2018 1254


Индонезиянинг Суматра оролида юз берган кучли тошқин қурбонлари сони 170га етган.\nБу ҳақда Шимолий Суматра губернатори маълум қилди.\nЎнлаб одамлар бедарак йўқолган.\nСуматра дам олиш ҳудудида якшанбадан душанбага ўтар кечаси сув тошқини рўй берди. Тошқиндан оролга жуда катта талафот етган.\nҲалок бўлганлар орасида чет эл фуқаролари ҳам борлиги маълум қилинган.


ХОРИЖИЙ ШОУ БИЗНЕС: “СУПЕР БЎЙДОҚ” УЙЛАНМОҚЧИ? АЁЛ РАШКИГА ЧЕГАРА ЙЎҚ! 02.10.2016 22:45\n“СУПЕР БЎЙДОҚ” УЙЛАНМОҚЧИ?\nМашҳур актёр, Ҳолливуддаги энг “супер бўйдоқ” Леонардо ди Каприонинг “уйланаётган”лиги ҳақидаги, маълумотлар жуда кўп марталаб, матбуот орқали берилган. Аммо, бу галгиси жиддий ва аниқ бўлишига актёрнинг яқинлари ҳам умид қилишмоқда! Актёрни 24 ёшли модель Нина Агдал билан турмуш қуриши мумкинлиги ҳақидаги хабарни, қизнинг бувиси маълум қилган. Тўй фақат оилавий даврада, Сент-Бартс оролида бўлиши, ҳаттоки унинг куни ҳам маълум, аммо, буни барча яқинлар сир сақлашаётган экан. Фақатгина тўйни баҳорда бўлиши маълум қилинган, холос. Бувининг айтишича, улар 5 йилдан буён яқин муносабатда эканлар, аммо, уларнинг муносабати ҳақида, матбуотга фақатгина бир йил аввал маълум бўлган.\nМЕРИЛИН МОНРОНИНГ ЛИБОСИ АУКЦИОНДА!\nМарҳум актриса Мерилин Монронинг 1962 йил 19 май куни марҳум Жон Кеннедининг туғилган кунида кийган либоси аукционга қўйилмоқда. Мерилин Монро бу либосда “Happy Birthday” қўшиғини куйлаган эди. Либосни машҳур дизайнер Жан Луи тиккан бўлиб, у Мерилин Монро учун махсус тикилган. Бу либос илк бор 1999 йилда аукционга қўйилган эди. Эндиликда, навбатдаги аукцион 2016 йил 17 ноябрда бўлиб ўтади.\nМАЙКЛ ЖЕКСОННИНГ ҚИЗИ ТУРМУШГА ЧИҚИШ АРАФАСИДА!\nАфсонавий Майкл Жексоннинг 18 ёшли қизи Пэрис Жексоннинг турмушга чиқиши ҳақида маълум бўлди. Пэрис 26 ёшли мусиқачи Майкл Снодди билан турмуш қуриши мумкин. Йигит унга узук ҳам совға қилган. Аммо, Пэриснинг яқинлари бу никоҳга қарши бўлишмоқда. Ҳозирча, тўй қачон бўлиши матбуотдан сир сақланмоқда.\nАНЖЕЛИНА ЖОЛИ: АЁЛ РАШКИГА ЧЕГАРА ЙЎҚ!\nАнжелина Жоли ва Бред Питтнинг ажралиши ҳақидаги хабарлар авваллари ҳам матбуотда тарқалиб турарди. Бу сафар ҳам унга навбатдаги “пиар” сифатида қарашган эди... Афсуски, бу гал бу хабар рост бўлиб чиқди!\nБред Питт ва Анжелина Жоли билан 2005 йилдан буён биргаликда турмуш кечириб, 2014 йил август ойида, камтарона тўй билан ҳақиқий оила қуришган эди.\nОилада асраб олинган 3 та бола Камбожалик Меддокс, Вьетнамлик Пакс, ҳамда Эфиопиялик қизалоқ Захарадан сўнг, уларнинг ўз фарзандлари Шайло, Нокс ва Вивьен дунёга келган. 6 нафар фарзанди бор бу оилага Ҳолливудда кўплар ҳавас қилишарди.\nБу жуфтликнинг ажралишига сабаб, аввалига француз актрисаси Марион Котийяр Бредни Питтни бошини айлантирганликда, деб уни айблашди. Аммо, у ўз оиласи билан бахтли эканлигини ва ҳозирда умр йўлдоши билан иккинчи фарзандини кутаётганлигини маълум қилди! Лекин, шунда ҳам Анжелина Жоли тинчлангани йўқ ва ҳамон бу актрисадан шубҳаланишда давом этмоқда, ҳамда Бред Питтнинг бу актриса билан муносабатларини аниқлаш, исботлаш бериш учун, детектив ҳам ёллади! Аёл рашкига чегара йўқ, деб шуни айтишса керак! Бундан ташқари, Анжелина Бредни болаларига қўпол муносабатда бўлганликда, ҳамда мунтазам равишда спиртли ичимликлар истеъмол қилганликда, шунингдек, доимий хиёнатда ҳам айбламоқда! Бунинг устига, ҳозирданоқ уларнинг асранди ўғли Меддокс, ўзини ота-онасининг ажралишида айблаб, руҳий изтиробга ҳам тушган. Сабаби, уларнинг ажралиш ҳақида аниқ қарорга келишларига, Бред Питтни самолётда Меддоксга нисбатан қўпол муносабатда бўлганлиги, охирги томчи бўлган экан! Аммо, шунча можаро устига Анжелина Жоли ўз каръерасини унутиб қўйгани йўқ! У яқиндагина янги Афғонистонлик аёл ҳақидаги ҳарбий драмада суратга тушишга розилик билдирган.\nБЕЙОНСЕ ЎЗ СПОРТ ЛИБОСЛАРИНИ РЕКЛАМА ҚИЛМОҚДА!\nБейонсе нафақат хонанда, балки IVY PARK бренди спорт либослари яратувчиси ва бу бренднинг “юзи” ҳамдир.\nБу бренд либосларида унинг ўзи доимий фотосессияларни амалга оширади.\nБренднинг навбатдаги коллекциясида ҳам, Бейонсенинг ўзи суратга тушди. Бу фотосессияда ҳам, хонанда ўзининг идеал қадди-қомати билан барчани ҳайратга солди.\nАРНОЛЬД ШВАРЦНЕГГЕРНИНГ ПОЛИЦИЯЧИ БИЛАН “СЕЛФИ”СИ!\nҲолливуд актёри Арнольд Шварцнеггер Мюнхендаги Бош Темир йўл вокзалида қоидани бузган. У велосипедда юриш мумкин бўлмаган йўлакдан тезликда ҳайдаб келаётганда тўхтатилган.\nАлбатта, таниқли актёрни полициячи кечирган, аммо у билан “селфи”га тушишни асло унутмаган.\nФИЛИПП КИРКОРОВНИНГ 4 ЁШЛИ ЎҒЛИ ҚЎШИҚ ЁЗДИРДИ!\nРоссиялик хонанда Филипп Киркоровнинг 4 ёшли ўғли Мартин таниқли продюсер Макс Фадеевнинг овоз ёзиш студиясида, ўзининг биринчи қўшиғини ёздирди! Бу ҳақида, Филипп Киркоровнинг ўзи фахрланиб, қўшиқ тез кунларда премьера бўлишини, ижтимоий тармоқларда маълум қилган. Аммо, ҳамкасблари унинг бу ишига нисбатан,” ёш болани болалигидан маҳрум қилмоқда”, деган фикр билдиришмоқда.\nЖЕНЕФЕР ЛОПЕС ҚИЗИ БИЛАН...\nАктриса Женифер Лопес қизчаси билан тушган суратини ижтимоий тармоқдаги ўз профилига жойлаб, бу орқали қизчаси билан қанчалик ўхшашлигини намойиш этди. Чиндан ҳам, қизчаси Эмма унга жуда ҳам ўхшайди.\n3 ТА ҚАҲРАМОННИНГ ҚАЙТИШИ!\nБу йил Ҳолливуд кино оламида ўзига хос 3 та қаҳрамоннинг, ўз афсонавий образларида кино экранларига қайтиши, барчани қувонтирди!\nБиринчиси, Жан Клод Ван Дамм: Кикбоксёр ролида!\nХаррисон Форд: Индиана Жонс ролида!\nКиану Ривз: “Матрица” фильмидаги образида!\n“СОҲИБЖАМОЛ ВА МАҲЛУҚ”! ЭНДИ БАДИИЙ ФИЛЬМ!\n“Соҳибжаҳмол ва маҳлуқ” мультфильми асосида суратга олинган фильм, Ҳолливудда 2017 йил катта экран юзини кўриши режалаштирилган.\nАммо, ҳозирданоқ унинг суратлари тарқалишни бошлади.\nФильмда Соҳибжамол Белль ролини актриса Эмма Уотсон ижро этмоқда! Маҳлуққа айланган Шаҳзода Адам ролида эса, актёр Дэн Стивенс.


Путин: Россия ўз қобиғига ўралиб олмайди » Ўзбекистон янгиликлари – Zamin.uz\nПутин: Россия ўз қобиғига ўралиб олмайди\nКеча Россия президенти Владимир Путин тўғридан-тўғри эфирда россияликлар билан мулоқот чоғида ташқи сиёсат борасидаги бир қатор саволларга жавоб берди.\nПутиннинг фикрича, бугун АҚШ собиқ СССРнинг хатоларини такрорламоқда. Бу ҳақда “РИА Новости”га асосланиб “Kun.uz” хабар бермоқда.\n“Иккинчи Жаҳон урушидан сўнг биз кўпгина Шарқий Европа давлатларига ўз тараққиёт моделимизни куч билан ўтказишга ҳаракат қилдик, буни тан олиш керак. Бунинг яхши томони йўқ, бунинг натижасини бугун кўрмоқдамиз. Америкаликлар бугун ўзларини худди шундай тутмоқда, улар ўз тараққиёт моделини бутун дунёга ўтказмоқчи. Лекин уларни муваффақиятсизлик кутмоқда”, – деди Путин.\n“Ўзини дунёдаги ягона куч маркази деб ҳисоблайдиган айрим йирик давлатларга иттифоқчилар эмас, бўйсунувчилар керак, – давом этди у. – Мен АҚШни назарда тутмоқдаман. Россия бундай муносабатлар тизимида иштирок этмайди”.\nПутин Россия ўзаро ҳурмат асосида ҳам Ғарб, ҳам Шарқ давлатлари билан алоқалар ўрнатиш тарафдори эканлигини таъкидлади.\nШунингдек, Россия етакчиси Европа давлатларининг жорий қилган санкциялари ҳақида фикр билдирди.\n“Санкциялар билан бизга зарар етказмоқчи бўлишяпти, лекин бу етарли даражада самара бергани йўқ. Бундай йўллар билан Россияга босим ўтказишга ҳаракат қилишдан фойда йўқ, ҳамкорларимиз буни тушунади деб ўйлайман”.\n“Биз лабимизни чўччайтириб, кимлардандир хафа бўлишимиз, ўз қобиғимизга ўралиб қолишимиз керак эмас. Биз ҳар доим ҳамкорликка тайёрмиз”, – деб таъкидлади Россия раҳбари.


Boeing 777 уриб туширилган жойга халқаро терговчиларни киритиш талаб қилинмоқда\nМалайзия ҳаво йўлларига қарашли Boeing 777 уриб туширилиши оқибатида 298 бегуноҳ одам ҳалок бўлди.\nМалайзия ҳаво йўлларига қарашли Boeing 777 йўловчи самолёти Украина шарқида уриб туширилганидан тўрт кун ўтиб ҳам халқаро экспертларга воқеа жойини бориб кўриш имкони берилгани йўқ. АҚШ вакиллари самолётни уриб туширган ракета тизимини айирмачиларга Россия етказиб берганини айтмоқда. Айни пайтда Европа етакчилари Россия Президенти Владимир Путиндан айирмачилар воқеа жойига халқаро терговчиларни киритишини таъминлашни талаб қилмоқда.\nАҚШ Давлат котиби Жон Керри Украина шарқидаги айирмачилар 17 июль куни Малайзия йўловчи самолётини уриб туширишда Россиядан олиб келинган ер-ҳаво русумидаги ракетадан фойдаланганини баён қилди.\nCNN телеканалининг “State Of The Union” дастурига берган интервьюсида Керри Қўшма Штатларнинг бунга шубҳаси йўқ дея таъкидлади.\n- Бу Россиядан олиб келиниб, айирмачилар ихтиёрига берилган ракета тизими экани кундек равшан. Шунингдек ишонч билан атишимиз мумкин, воқеа юз берган ҳудудга яқин жойда Украина ҳукуматига доир Бук русумидаги ракета мосламаси бўлмаган,- деди Керри.\nАйни пайтда, Украина шарқидаги айирмачилар етакчиси Малайзия ҳаво йўлларининг МН17 рейсини амалга оширган учқичнинг “қора қутилари” топилгани ва Халқаро фуқаровий авация ташкилотига топширилишини айтмоқда.\nЎзини “Донецк Халқ Республикаси” деб эълон қилган айирмачилар етакчиси Александр Бородай 20 июль куни Донецкда берган матбуот анжуманида самолётнинг “қора қутилари”га ўхшаш ашёлар топилганини билдирди.\n- Сизга айтишим мумкинки, бугунги кунда бу самолётнинг баъзи техник қисмиларини топдик, тахмин қилишимизча, бу ашёлар қора қутилар бўлиши мумкин. Хуллас, бу объектлар Донецк шаҳрига олиб келинди ва менинг шахсий назоратимда турибди. Биз ихтисослашган ташкилот вакилларини, яъни Халқаро фуқаровий авиация ташкилоти вакилларини кутяпмиз ва уларга бу техник объектларни топширамиз,- деди айирмачи.\nАйирмачиларнинг бошқа вакиллари ҳодисадан ўтган уч кун ичида “қора қутилар” топилгани ҳақида бир-бирига зида баёнотларни қилиб улгурди.\nУкраина Миллий хавфсизлик ва мудофаа кенгаши матбуот вакили Андрей Лисенко якшанба куни Киевда ўтказилган матбуот анжуманида 17 июль куни айирмачилар назоратитдаги ҳудудда 298 йўловчиси билан уриб туширилган самолёт қулаган жойда ҳукумат ўтказаётган амалиёт тафсилотларини очиқлади.\n- 20 июль куни эрталабки соат 7гача қурбонларнинг 196та жасади топилди. Қидирув операцияси раҳбарияти самолёт қулаган жойда қидирув майдонини 25 квадрат километрдан 34 квадрат километрга кенгайтирди. Ҳозирча бу ҳудуднинг 32 квадрат километрга яқини кўриб чиқилди. Қидирув операциясига қутқарувчилар ишига аралашаётган қуролланган террорчиларнинг борлиги халақит қилмоқда,- деди Киев расмийси.\nСамолёт уриб туширилган Россия билан чегарадош Торез шаҳри айирмачилар назоратида қолмоқда.\nРасмийлар Малайзия самолётида қурбон бўлганларнинг 250ка яқин жасади бу ҳудуддан топилиб, айирмачилар ихтиёридаги рефрижиратор вагонларга солинганини айтмоқда.\nАйни пайтда душанба куни ҳолландиялик экспертлар гуруҳи шарқий Украинага етиб келиб, жасадлар солинган рефрижираторларни кўзда кечирди.\n17 июль кунги фожиада 192 фуқароси ҳалок бўлган Ҳолландия Бош вазири Марк Рутте воқеа жойида юрган одамлар хатти-ҳаракатлардан даҳшатга тушганини, дея баён қилди.\n- Фожиа жойда мутлақо ҳурматсизлик билан мукаммал тергов қоидаларига мутлақ зид тарзда ҳаракат қилинаётани акс этган расмларни кўриб, даҳшатга тушдим. Қолдиқлар орасида одамларнинг жасадлари уларга тегишли ашёлар билан ётганини кўриш мумкин. Бу мутлақо қабул қилиб бўлмайдиган ҳолдир,- деди Ҳолландия бош вазири\nҲукуматнинг “энг устувор вазифаси” қурбонлар жасадларини ватанига қайтаришдир, деди у.\nБош вазир Рутте якшанба куни Россия Президенти Владимир Путин билан телефон орқали суҳбатлашиб, ўз нуфузидан фойдаланиб айирмачиларга таъсир ўтказишни талаб қилганини билдирди.\n- Мен ҳозиргина Россия президенти билан гаплашдим. Мен унга ёрдам кўрсатиш ниятини жаҳонга намойиш қилиш учун сўнгги имконияти сақланиб қолаётганини айтдим. У ҳозир исёнчиларга таъсир ўтказиш масъулиятини олиши шарт ҳамда Ҳолландия ва бутун дунёга ундан кутилаётган ҳаракатларни амалга оширишини намойиш этиши лозим, деди бош вазир.\nАвстралия Бош вазири Тони Эббот ҳодиса рўй берган жой экспертлар тергов ўтказадиган майдондан кўра, кўпроқ “тозалаб қўйилган томорқага” ўхшайди, дея таъкидлади.\nСўнгги хабарларга кўра, россияпараст айирмачилар Малайзия Ҳаво Йўллари учқичи ҳалокатида қурбон бўлганларга доир 250ка яқин жасадини тўртта рефрижираторга солиб қўйди.\nУкраина Бош вазири ўринбосари Володимир Гройсман жасадлар фожиа жойида 250 километр шимолроқда жойлашган Харьков шаҳридаги лабораторияга олиб борилишини билдирди.\nВоқеа рўй берганидан уч кундан ортиқроқ вақт ўтганига қарамасдан, халқаро терговчилар катта ҳудудга сочилиб кетган самолёт қолдиқларини бориб кўра олгани йўқ.\nВоқеа жойига Малайзия ҳаво йўллари вакиллари, халқаро ҳаво ҳаракати хавфсизлиги экспертларнинг қўйилмаётгани юзасидан халқаро ҳамжамият норозилиги кучаймоқда.\nФранция Президенти Франсуа Олланд, Германия Канцлери Ангела Меркель ва Британия Бош вазири Дэвид Кэмерон якшанба куни телефон орқали суҳбатлашиб, “жаноб Путиндан украин айирмачилари қутқарувчилар ва терговчиларни воқеа жойига қўйишларини тамъинлашни талаб қилишга” келишиб олишди.\nФранция президенти маъмурияти тарқатган қўшма баёнотда “агар Россия дарҳол тезкор чораларни кўрмайдиган бўлса, Европа Иттифоқи Ташқи ишлар вазирлари кенгашида бунинг оқибатларига доир ҳужжат қабул қилиниши” таъкидланган. Европа кенгаши йиғини 22 июль куни ўтказилади.\nЖазо муддатининг икки бараварини ўтаган “Бирлик” фаоли қамоқдан чиқди


Димашнинг бетакрор овози дунёни мафтун қилмоқда | Қозоғистон янгиликлари: Сўнгги хабарлар «Kazakh TV» каналида | Kazakh TV\nГрециядаги «Radio1 101 FM» радиоси 30 минут давомида таниқли қозоғистонлик ижрочи қўшиқларини эфирга узатди. Ушбу радиостанцияда Димаш ижодини қадрлашади. Аввал ҳам композицияларини тингловчиларига ҳавола этган.\nДимаш Қудайберген расмий сайти хабар беришича, 2019 йил сентябрида қўшиқчи фан-клуби Грецидаги вакиллари маҳаллий радиостанцияларга Димаш ижодидан лавҳалар киритишни илтимос қила бошлашган. Охир-оқибат, Греция шимолидаги оммалашган радиоканаллардан бири продюсери Анастасия Конуопи қўшиқчи асарлари билан танишиб чиқди, ижоий таассурот олди ва композицияларини ҳар куни эфирга узатишга қарор қилди. Димаш қўшиқчилари кўплаб мухлислар орттирди, улар ижобий ва ҳаяжонли ёзувлар қолдиришди, «DQGreece» фан-клуби қатнашчилари сони ҳам ортиб кетди. Эндиликда грек мухлислар қозоғистонлик олтин овоз соҳиби Афинадаги Одеоне Герода Аттикада, очиқ осмон остида концерт беришини орзу қилаяпти.\nЕвропанинг бошқа қисмида, Латвияда ҳам Димаш овози янграмоқда. Июнь ойида Риганинг «PIK 100FM» радиоси илк марта ижрочи қўшиқларини эфирга узата бошлади. Игорь Крутой ва Михаил Гуцериев ёзган «Любовь уставших лебедей» композицияси радиостанция плейлистида қолади ва мунтазам ижро этилади. Зеро, бу қўшиқ туфайли тингловчилари сони кескин ортди.\nЛатвия маркази – Ригада бўлиб ўтган Димаш концертидан сўнг бу давлатда ижроига қизиқиш кескин ортди. Мухлислар унинг ҳаёти ва ижоди билан бирга, туғилиб ўсган ватани – Қозоғистон тўғрисида ҳам маълумот тўплашга, ҳатто қозоқ тилини ўрганишга киришди.\n4 июль куни эса юртдошимиз фанатлари «Интер» телеканали эфирида 11 март куни Киев спорт саройида бўлиб ўтган Димаш Қудайбергеннинг «АРНАУ» концерти трансляциясини томоша қила олади.\n«Эфирда шундай аэойиб концерт ва саҳоятли артист борлигидан хурсандмиз. Мен Димаш Қудайбергенни «Славян бозори»дан буён яхши биламан, ўшанда ҳам телеканалимиз кўрсатган эди. Шундан келиб чиқиб, «ИНТЕР» Димашнинг илк кашфиётчилари қаторида, дея оламиз. Эндиликда унинг яккахон концерти Украина бўйлаб намойиш этилишидан хурсандман», деди украин телеканали мусиқий ва концерт дастурлари студияси раҳбари Олег Яковлев.\nЛатвияГрекияДимашDimash KudaibergenDQДимаш ҚудайбергенRadio1 101FM


Флебавен | medu.uz - Дорилар ҳақида маълумотлар ўзбек тилида\nHome Йўриқномалар Флебавен\nПрепаратнинг савдо номи: Флебавен\nТаъсир этувчи модда (ХПН): тозаланган микронлаштирилган флавоноидли фракция (диосмин + диосмин ).\nфаол модда: тозаланган микронлаштирилган флавоноидли фракция*: 500,00 мг;\nёрдамчи моддалар: микрокристалл целлюлоза, повидон, натрий крахмал гликоляти, тальк, магний стеарати;\nқобиқ: гипромеллоза, титан диоксиди (Е171), тальк, пропиленгликоль, темир II оксиди (Е172), темир III оксиди (Е172).\n* 500 мг тозаланган микронлаштирилган флавоноидли фракция 90% (450 мг) диосмин ва 10% (50 мг) гесперидонга қайта хисоблаганда бошқа флавоноидлар сақлайди.\nТаърифи: капуласимон шаклли оч-тўқ-сариқ-пушти рангли плёнка қобиқ билан қопланган икки ёқлама қавариқ таблеткалар.\nФармакотерапевтик гурухи: Веналарни тонусловчи ва венопротектор восита.\nВеналарнинг тонусини оширувчи ва ангиопротектив хусусиятларга эга бўлган Гесперидин + диосмин мажмуаси. Веналарнинг чўзилувчанлиги ва веноз димланишни камайтиради, микроциркуляцияда – капиллярлар ўтказувчанлигини пасайтиради ва уларнинг резистентлигини оширади, веноз гемодинамика кўрсаткичларини яхшилайди. Қуйидаги веноз плетизмографик параметрларга: Веноз сиғим, веноз чўзилувчанлик, веноз бўшалиш вақтига таъсир кўрсатиди:, Оптимал самарага 2 таблетка қабул қилинганда эришилади.\nГесперидин + диосмин мажмуаси веналарнинг тонусини веналарни бўшалиш вақтини камайиши хисобига оширади. Микроциркуляцияни яққол бузилишлари белгилари бўлган пациентларда капилляр резистентликни ошиши аниқланади.\nГесперидин + диосмин мажмуаси оёқ веналарининг сурункали касалликларини даволашда, шунингдек геморройни даволашда самаралидир.\nФлебавен препарати асосан ичак орқали чиқарилади. Буйрак орқали асосан, препаратнинг қабул қилинган дозасини тахминан 14% чиқарилади.\nЯрим чиқарилиш даври 11 соатни ташкил қилади.\nПрепарат фаол метаболизмга учрайди, бу сийдикда фенол кислоталарининг мавжудлиги билан тасдиқланади.\n*Веноз-лимфатик етишмовчилик симптомларини;\n– оёқларда оғирлик хиссини;\n– оёқларни “чарчоғини” даволаш.\n* геморройни симптоматик даволашда қўлланилади.\nВеноз-лимфатик етишмовчиликда тавсия этиладиган доза – суткада 2 таблетка. 1 таблетка – куннинг ўртасида ва 1 таблетка – кечқурун, овқат қабул қилиш вақтида қабул қилинади.\nДаволаш курсининг давомийлиги бир неча ойни ташкил қилиши мумкин (хатто 12 ойгача). Симптомлар қайта пайдо бўлган холларда, шифокорнинг тавсияси бўйича, даволаш курси такрорланиши мумкин.\nЎткир геморройда тавсия этиладиган доза – суткада 6 таблетка: 3 таблеткадан эрталаб ва 3 таблеткадан кечқурун 4 кун давомида, сўнгра суткада 4 таблеткадан: 2 таблеткадан эрталаб ва 2 таблеткадан кечқурун кейинги 3 кун давомида буюрилади.\nЖахон соғлиқни сақлаш ташкилоти (ЖССТ) тавсия этган ножўя самаралар ривожланиш тез-тезлигини таснифи:\nтез-тез ≥ 1/100 дан ≤ 1/10 гача\nтез-тез эмас ≥ 1/1000 дан ≤ 1/100 гача\nкам холларда ≥ 1/10000 дан ≤ 1/1000 гача\nжуда кам холларда ≤ 1/10000\nТез-тезлиги номаълум: бор бўлган маълумотлар асосида бахолаш мумкин эмас.\nКам: бош айланиши, бош оғриғи, умумий лоҳаслик.\nОвқат хазм қилиш тизими томонидан:\nтез-тезлиги номаълум: қорин оғриғи.\nКам холларда: тери тошмаси, терини қичишиши, эшакеми.\nТез-тезлиги номаълум: юз, лаблар, қовоқларни алохида шиши. Истисно холларда ангионевротик шиш.\nСизда харқандай, шу жумладан ушбу йўриқномада эслатилмаган нохуш реакциялар ва туйғуларни пайдо бўлиши хақида, шунингдек даволаш фонида лаборатория кўрсаткичларини ўзгаришлари хақида хам шифокорга хабар беринг.\nПрепаратнинг таркибига кирувчи таъсир этувчи ёки ёрдамчи моддаларга юқори сезувчанликда қўллаш мумкин эмас.\nПрепаратни эмизиш даврида қабул қилиш тавсия этилмайди.\nХайвонлардаги ўтказилган тадқиқотларда тератоген самаралари аниқланмаган.\nХозирги вақтгача препарат хомиладор аёлларда қўлланганда бирон-бир ножўя самаралари хақида хабарлар бўлмаган.\nПрепаратни кўкрак сути билан чиқарилиши юзасидан маълумотлар йўқлиги туфайли, аёлларга эмизиш даврида препаратни қабул қилиш тавсия этилмайди.\nШифокорни сиз қабул қилаётган хамма препаратлар хақида хабардор қилиш керак.\nФлебавен препаратини қабул қилишни бошлаш олдидан, шифокор билан маслахатлашиш керак.\nГеморройни зўрайишида Флебавен препаратини қўллаш, бошқа анал бузилишларни специфик даволашнинг ўрнини босмайди. Даволаш давомийлиги «Қўллаш усули ва дозалари” бўлимида кўрсатилган муддатлардан ортиқ бўлиши мумкин эмас. Агар симптомлар тавсия этилган даволаш курсидан кейин йўқолмаса, проктологда кўрикдан ўтиш керак, у кейинги даволашни белгилайди.\nВеноз қон айланишини бузилишлари бўлганда даволашнинг максимал самараси соғлом (мувозатланган) турмуш тарзи билан бирга таъминланади: қуёшда узоқ муддат бўлишдан, оёқда давомли туришдан сақланиш лозим, шунингдек тананинг ортиқча вазнини камайтириш тавсия этилади. Яёв сайиллар ва айрим холларда, махсус пайпоқлар кийиш, қон айланишини яхшиланишига ёрдам беради.\nАгар сизнинг холатингиз ёмонлашса ёки даволаш жараёнида яхшиланиш юз бермаса, дархол шифокорга мурожаат қилинг\nАлохида диққат ва тез реакцияларни (масалан, автотранспортни бошқариш, харакатланувчи механизмлар билан ишлашни) талаб қилувчи потенциал хавфли фаоллият турларини бажариш қобилиятига таъсири.\nДозани ошириб юборилиши холлари таърифланмаган.\nФлебаван препаратининг дозаси ошириб юборилганда дарҳол тиббий ёрдамга мурожаат қилинг.\nПлёнка қобиқ билан қопланган таблеткалар, 500 мг.\n16 таблеткадан ПВХ фольга ва алюмин фольга блистерда.\n2,4 ёки 6 блистердан қўллаш бўйича йўриқномаси билан бирга картон қутига жойланган.\n250С дан юқори бўлмаган хароратда, намликдан ҳимояланган жойда, сақлансин.\n“КРКА-РУС” МЧЖ, 143500, Россия, Москва вилояти., Истра ш., Московская кўч., уй 50\nЎзбекистон Республикасидаги «КРКА, д.д., Ново место” Ваколатхонаси/Истеъмолчиларнинг эътирозларни қабул қилувчи ташкилот:\n100015, Ўзбекистон Республикаси, Тошкент ш., Афросиёб кўч., 14\nТел.:+99871 150 2828, +99871 150 2929, телефакс: +99871 150 1044\n– агар Сизда қанли диабет бўлса, чунки ципрофлоучацин билан даволашда гипогликемия ривожланиши мумкин.\n– агар Сизад юрак билан суаммолар бўлса. Агар Сизда QT интервалини туғма узайиши, ёки оилавий анамнезда QT интервалини узайиши (юракни ЭКГ да кузатиладиган), организмда туз алмашинувини бузилиши (айниқса қонда калий ёки магнийнинг паст даражаси), юрак ритми жуда секин (брадикардия), кучсиз юрак (юрак етишмовчилиги), анамнезда юрак хуружи (миокард инфаркти) бўлса, Агар Сиз аёл жинсли, ёки кекса ёшли бўлсангиз, ёки сиз ЭКГ да патологик ўзгаришларга олиб келувчи бошқа дори воситаларини қабул қилаётган бўлсангиз (2 бўлим “Бошқа дори препаратлари ва Ципринол препарати” га қаранг), бу дори препаратини қўллашда эхтиёткорликка риоя қилиш керак.\n– агар Сизда ёки Сизнинг оила аъзоларингиздан бирида глюкоза-6-фосфат дегидрагеназа (Г6ФД) танқислиги бўлса, чунки ципрофлоксацин қўлланганда Сизда анемия ривожланишини хавфи бўлиши мумкин.\nЖинсий йўлларининг айрим инфекцияларни даволаш учун, Сизнинг шифокорингиз ципрофлоксацинга қўшимча бошқа антибиотик буюриши мумкин. Ага 3 кун даволашдан кейин симптомларнинг яхшиланиши бўлмаса, илтимос, ўз шифокорингиз билан маслахатлашинг.\nқандли диабети бўлган пациентларда, асосан кекса ёшли шахсларда, энг кўп гипогликемия хақида хабар берилган. Бундай холда ўз шифокорингиз Билан боғланинг.\nКўришни бузилишида ёки кўзларни бошқа шикастланишида дархол окулистга мурожаат қилинг.\nАаар Сизда буйраклар билан муаммолар бўлса, ўз шифокорингизга хабар беринг, чунки дозани тўғирлаш зарурати пайдо бўлиши мумкин.\n– Сизнинг юрак ритмини ўзгартириши мумкин бўлган бошва дори препаратлари: антиаритмик препаратлар гурухига кирувчи препаратлар (масалан, хинидин, гидрохинидин, дизопирамид, амиодарон, соталаол, дофетилид, ибутилид), трициклик антидепрессанлар, айрим микробларга қарши препаратлар (макролидлар гурухига кирувчи), айрим нейролептиклар.\nЦипринол препарати қонда қуйдаги препаратларнинг даражасини ошириши мумкин:\nпентоксифиллин (қон айланишини бузилишларини даволаш учун)\nлидокаин (махаллий анастетик)\nсилденафил (эрекция Билан муаммоларни йўқотиш учун)\nомепразол (яраларни даволаш учун)\nқонда қанднинг даражасини пасайиши (гипогликемия) (Бўлим 2 “Махсус кўрсатмалар” га қаранг)\nкучли қўзғалишни хис қилиш (мания) ёки кучли оптимизм хис қилиш ва гиперфаоллик (гипомания)\nўта юқори сезувчанлик реакциялари (эозинофилия ва тизимли симптомлар билан дори реакциялари) номи остидаги.\nЦипрофлоксацин гидрохлориди моногидрати 873,00 мг (750 мг ципрофлоксацинга эквивалент). Оқ ёки деярли оқ рангли пленка қобиқ Билан қопланган икки томонларида рискали овал таблеткалар.


Rost24 - байрам\nЎзбекистон Янги йилни нишонлаш учун энг жозибали мамлакатлар бешлигига киритилди\nПольша нашри рейтингида Ўзбекистон Швеция ва Aвстриядан кейин учинчи ўринни эгаллаган.Ўзбекистон янги йил байрамларини нишонлаш учун энг жозибали жойлар бешлигига киритилди. Рейтингни Польшанинг Gazeta.pl нашри тузган.Ўзбекистон Швеция ва Aвстриядан кейин... Батафсил\nАнора Содиқова: "Шижоатни, жасоратни ўрганайлик"\n27 июнь — Матбуот ва ОАВ ходимлари куниАнора СОДИҚОВА,“Rost24.uz” сайти бош муҳаррири:— Ҳамма даврларда ҳам журналистларга осон бўлмаган. Бу касбни билиб туриб танлаганмиз. Журналистика курашишни талаб қиладиган соҳа. Матбуот ва... Батафсил\nОлис қишлоқларда байрам нималигини билмаган аёлларга МАКТУБ\nБАЙРАМ! Бугун сени шу байрам билан қутлашимга ижозат бер, олисдаги қишлоқ АЁЛИ!Байрамни эмас, иш излаб кетган фарзандини кутаётган ОНА — Байрам муборак бўлсин!40 йил қишлоғига сув келишини кутавериб чарчамаган, елкалари... Батафсил


Умумхалқ хашари: Ўзбекистон Наврўзга тайёргарлик кўрмоқда - 11.03.2017, Sputnik Ўзбекистон\nЎзбекистонда 11-12 март кунлари умумхалқ хайрия хашари сифатида эълон қилинди 11.03.2017, Sputnik Ўзбекистон\nАйни вақтда республикада Наврўзга тайёргарлик ишлари жадаллик билан бормоқда. Ўзбекистонликлар хашарда иштирок этиб, маҳалла, шаҳар ва қишлоқларни ободонлаштириш ишларида қатнашишмоқда.\n© СтрингерЎзбекистонда 11-12 март кунлари умумхалқ хайрия хашари сифатида эълон қилинди. Фуқаролари ҳудудни ободонлаштириш ва кўкаламзорлаштириш ишларида фаол қатнашмоқдалар, Эски шаҳар, Чорсу.\nЎзбекистонда 11-12 март кунлари умумхалқ хайрия хашари сифатида эълон қилинди. Фуқаролари ҳудудни ободонлаштириш ва кўкаламзорлаштириш ишларида фаол қатнашмоқдалар, Эски шаҳар, Чорсу.\n© СтрингерШайхонтоҳур тумани аҳолиси дарахтларнинг эски шоҳларини қирқишмоқда.\nШайхонтоҳур тумани аҳолиси дарахтларнинг эски шоҳларини қирқишмоқда.\n© СтрингерНавоий кўчасида эски дарахтлар ва бошқа чиқиндилардан халос бўлишди. Тозалаш ишлари маҳалла, корхоналар ва муассасалар ҳудудларида ҳам олиб борилмоқда.\nНавоий кўчасида эски дарахтлар ва бошқа чиқиндилардан халос бўлишди. Тозалаш ишлари маҳалла, корхоналар ва муассасалар ҳудудларида ҳам олиб борилмоқда.\n© СтрингерЎтган йил пойтахтда Наврўз олдидан ўтказилган хайрия хашарида саккиз минг тонна чиқинди тўпланган.\nЎтган йил пойтахтда Наврўз олдидан ўтказилган хайрия хашарида саккиз минг тонна чиқинди тўпланган.\n© СтрингерТозалаш ишлари маҳалла, корхоналар ва муассасалар ҳудудларида ҳам олиб борилмоқда.\nТозалаш ишлари маҳалла, корхоналар ва муассасалар ҳудудларида ҳам олиб борилмоқда.\n© СтрингерЎзбекистон Республикаси Президентининг “2017 йилги Наврўз умумхалқ байрамига тайёргарлик кўриш ва уни ўтказиш тўғрисида”ги қарорига мувофиқ, мамлакатимизда шарқона янги йилнинг бошланиши, табиат уйғонишининг рамзи, асл миллий, энг ардоқли байрам бўлмиш Наврўзни кенг нишонлашга тайёргарлик кўрилмоқда.\nЎзбекистон Республикаси Президентининг “2017 йилги Наврўз умумхалқ байрамига тайёргарлик кўриш ва уни ўтказиш тўғрисида”ги қарорига мувофиқ, мамлакатимизда шарқона янги йилнинг бошланиши, табиат уйғонишининг рамзи, асл миллий, энг ардоқли байрам бўлмиш Наврўзни кенг нишонлашга тайёргарлик кўрилмоқда.\n© СтрингерАбдулла Қодирий паркида дарахтлар оҳакланди.\nАбдулла Қодирий паркида дарахтлар оҳакланди.\n© СтрингерАбдулла Қодирий номидаги маданият ва истироҳат боғида ҳам ободошлаштириш ишлари ўтказилди. Хашарда шу ерга яқин яшайдиган кварталлар аҳолиси иштирок этишди\nАбдулла Қодирий номидаги маданият ва истироҳат боғида ҳам ободошлаштириш ишлари ўтказилди. Хашарда шу ерга яқин яшайдиган кварталлар аҳолиси иштирок этишди


Сочи томон учиб бораётган самолётни яшин урди - xabar.uz\nСочи томон учиб бораётган самолётни яшин...\nСочи томон учиб бораётган самолётни яшин урди\n25.03.2019 11:06 0 1852\nҚозон шаҳридан Сочи томон учиб бораётган самолётни яшин урди. Бу ҳақида Сочи шаҳридаги аэропорт матбуот хизмати хабар бериб ўтди.\nВоқеа аэропортдан 35 километр узоқликда рўй берган. Бу вақтда қўнишга тайёргарлик кўрилаётган эди. Яшин урганига қарамай самолёт муваффақиятли қўнган ва йўловчилардан ҳеч кимга зарар етмаган.\nҚўнгандан сўнг самолёт техник кўрикдан ўтказилди ва Внуководаги базага юборилди. Москвага учиши лозим бўлган йўловчилар эса бошқа рейсларга ўтказилган. Эслатиб ўтамиз, январ ойида Римдан Москва томон учаётган Airbus A320 самолётига ҳам яшин теккан эди. Аммо унга ҳеч қандай шикаст етмаган ва Шереметьево аэропортига муваффақиятли қўнган.\nҲодиса 15/04, 12:21


09:16 / 11.01.2018\nАҚШнинг Федерал қидирув бюроси ҳузурида сайловлар билан боғлиқ ишчи гуруҳ ташкил этилди. У АҚШ фуқаролари ва компанияларига сайловларга аралашиш мақсадида ижтимоий тармоқларда тарқатилаётган нотўғри ҳамда ёлғон маълумотлар ҳақида ахборот беради. Бу ҳақда Bloomberg агентлиги ўз манбаларига асосланган ҳолда хабар бермоқда.\nФҚБ бошлиғи Кристофер Рэй ўтган йилнинг декабрь ойи охирларида ишчи гуруҳи ташкил этилиши ҳақида маълум қилган, аммо унинг вазифалари нималардан иборат бўлишига ойдинлик киритмаган эди. 10 январь куни гуруҳга раҳбарлик қилувчи ФҚБ мулозими Жеффри Триколининг билдиришича, жамоанинг мақсади – сайловларга аралашишга уринишларни фош этиш бўлиб, ёлғон маълумотлар, "асоссиз хабарлар" ва бошқа шу каби ахборотларга нисбатан қандай чора кўришни компаниялар ихтиёрига қолдиришдан иборат.\n"Бизнинг вазифамиз бу борадаги шаффофлик ва ошкораликни таъминлашдир. Фикримизча, бу энг яхши ҳаракатдир", — деган у.\nАгентликнинг қайд этишича, ҳозирча ишчи гуруҳ қанчалик фаол иш олиб бориши аниқ эмас. Эслатиб ўтамиз, 2018 йил ноябрида АҚШда Конгрессга ўрта сайловлар бўлиб ўтади.\nБош прокуратура ва ФТБ ўртасида “йўл харитаси” имзоланди\n18:09 / 19.05.2018


Kamina dunyosi: Яловбардорларимиз кимлар?\nБлог эгаси рухсатисиз материаллардан иқтибос олиш ва маълумотларни кўчириш қатъиян тақиқланади!\nМел Гибсон ўйнаган “Ватанпарвар” деган кино бор. Унда бош қаҳрамон ўз оиласини, болаларини ёвдан асраш учун урушга отланади. Тўғри, чунки Ватан остонадан бошланади.\nПрезидент Шавкат Мирзиёев зиёли қатлам вакиллари билан учрашув ўтказди ва уларнинг фаолиятини кескин танқид қилди. Айниқса, адабиёт ва маданият ҳақидаги гапларида залворли аччиқ ҳақиқатлар бор. Тарихий фильмлар мавзуси анча йиллардан бери долзарб муаммо сифатида кўтарилади, лекин киночиларимизнинг баҳонаси тайёр: “Катта маблағ керак”.\n“Кўпчилик ижодкорларда “Эй, жаноб Президент, сиз айтаётган таклифларни амалга ошириш учун жуда катта маблағ керак, энг замонавий кино аппаратлар, тарихий либослар керак, қанча чет мамлакатларда съёмка ишларини олиб бориш керак, минг-минглаб одамларни бу жараёнларга жалб этиш керак”, деган фикр туғилиши табиий. Бизнинг нафақат тарихимиз, балки бугунги ва эртанги ҳаётимиз учун ғоят муҳим аҳамиятга эга бўлган бу вазифани амалга ошириш учун биз катта миқдордаги маблағларни, керак бўлса, эркин муомаладаги валюта маблағларини ҳам топиб беришга, киночиларимизни чет давлатларга ижодий сафарларга юборишга ҳам тайёрмиз. Худога шукур, бугунги иқтисодий аҳволимиз бунга имкон беради”, деди Шавкат Мирзиёев кечаги маърузасида.\nУзоққа бормайлик. Ватан учун жонини берган юрт зиёлилари бўлган, лекин уларни ҳозирда ким қанчалик эслаяптию, ким қадрлаяпти? Гап Фитрат, Авлоний, Беҳбудий, Чўлпон, Қодирий, Усмон Носир кабилар ҳақида кетяпти. Чўлпоннинг ҳаёт йўли сценарий қилинса, мингта “Гладиатор”, минглаб “Ватанпарвар”дан зўр кино чиқишига аминман. Усмон Носир ҳақида кино ишланса, Ҳолливуднинг манаман деган фильмларига тенглашиши мумкин ва ҳоказо. Чунки улар сўнгги нафаси, сўнгги қони ва сўнгги сўзигача Ватан деб ўтган.\nҲозир кимдир уларни эслаяптими? 2015 йилда Маҳмудхўжа Беҳбудий таваллудининг 140, 2016 йилда Абдурауф Фитратнинг 130, 2017 йилда Абдулҳамид Чўлпоннинг 120, 2013 йилда Усмон Носирнинг 100 йиллиги ҳукумат даражасида нишонланмаган! Кўрамиз ҳали, 2018 йилда Абдулла Авлоний таваллудига 140 йил тўлади.\nЛекин Саид Аҳмад ва Саида Зуннунова, Ойбек ва Зулфия, Абдулла Орипов, Эркин Воҳидов каби зиёлилар жуда қадрланди. Йўқ, уларни асло камситмоқчи эмасман, бунга ҳаққим ҳам йўқ. Улар адабиётимизнинг етук намояндалари. Лекин яловбардорлар бўлолмайди, токи улардан олдин Ватан учун жонидан кечган маърифатпарварлар турганда. Уларни-да унутишга ҳақсизмиз!\nБошқа соҳани олайлик, дейсизми? Масалан, хонандаларми? Ё актёрларми? Балки телевизорга чиқиб олиб, аччиқ саволлардан ўзини олиб қочаётган корчалонларми? Ўқитувчилар мажбурий меҳнатга жалб этилаётганини “билмайдиган” амалдорларми? Ёки уларнинг жавобини хас-пўшлаётган, ўртада “валерианка” вазифасини ўтаётган ва вазирларнинг “Шерзодхон ака” деган чақирувига маст бўлиб қолган журналист ё бошловчиларми?\nАсло! Улар яловбардорликка умуман ярамайди. Яловбардорлар ўз ғоясидан, қарашидан, эътиқодидан ҳеч қаерга оғишмайди, замон ва макон ўзгаришига эътибор бермай, ўз мақсади сари олға юради. Бу йўлда улар фақат адолат ва ҳақиқат учун курашадилар.\n“Адабиёт яшаса, миллат яшайди” деганди Чўлпон. Шавкат Мирзиёев ҳам шу йўлдан кетмоқда. Илойо, мақсадига етсин! Адабиётни энг олдинги поғонага олиб чиқиш керак, ана шунда миллат саводли бўлади, яна уламолар етишиб чиқади, ёшларнинг ўзи “оммавий маданият”ни йўқ қилиш учун курaшга киришади.\nАвтор: Andijoniy на 10:54:00\nОхири ёмонлик билан тугайдиган яхшилик — яхшилик эмас.\nОхири яхшилик билан тугайдиган ёмонлик — ёмонлик эмас.\nСимпилислик отахон билан гигиена ҳақида суҳбат\nБарибир фойдаси йўқ! (Ҳажвия)\nБир фермер бўлган экан (ҳозир ҳам бор). Унинг ўн гектар ери бўлган экан (ҳозир ҳам бор). Ўша ўн гектар ерига пахта экиб, ҳосилини хирмон қ...\nҲожибой Тожибоев ҳаёт бўлганида... ёхуд "Миллион" ҳақида бир оғиз\n“Ака-ука 3 метр деворни олиш учун судлашаётган экан. Орамизда оқибат, андиша йўқолиб кетяпти, азизлар...”\nБу мақолани олдинроқ ёзмоқчи эдим. Яъни чипталар сотувга чиқарилди деган куни. Лекин кейин кутдим. Балки байрамдан кейин ўз жойига тушиб ...\nҲурматли Хайрулла Боқижонович! Жуда кўпчилик телетомошабинлар талаби ва илтимосига кўра, бугун ушбуни улар номидан сизга тақдим қилами...\nЭль-Шааравими ёки Аш-Шаърави?\nБу олдин ҳам кўтарилган мавзу: араб миллатига мансуб футболчиларнинг исм-фамилиялари қандай ўқилади ёки ёзилади? Эски номларга қайтмайма...\n"Исходный код" фильмига тақризча\nТасаввур қилинг, бирдан умуман бегона жойда уйғондингиз. Масалан, поездда. Ёнингизда сиз танимайдиган бир ҳурлиқо сизга жилмайиб турибди. ...\nПонтийлик Пилат ҳақида Шайтон ҳикояси\nБундан тахминан 2000 йиллар олдин Понтий Пилат исмли золим фосиқ бўлган экан. Айнан у Исо алайҳиссаломни хочга михлашни буюрган экан. Энг ...\n2005 йил, 13 май... Андижон воқеаларини эслаб...\nЯқинда эшитиб қолдим, 2005 йил воқеалари ҳақида фильм ишланаётган экан. Таниқли режиссёр Рустам Саъдиев бошчилигидаги ижодий гуруҳ томонид...\nСАНЪАТКОРЛАРНИНГ ИККИГА БЎЛИНИШИ ёхуд дарди ичида юрганлар\n“Агар санъаткор юксалса, уни кўкларга кўтаришади, бунинг акси бўлса, тошлар отишади. Бу гапларга оддий қараш керак. Буни аёлимга ҳам тушу...\n“Паспорт ва иккита расм” — бусиз иложи йўқ!\nМиллий интернет танлови ҳақидаги “ мақола ” ўша муаллиф аудиториясидаги одамлар орасида “оммалашиб” кетди. Муаллиф ўзича бир нималар қиво...


Наманган туман Анжирзор МФЙ\nНаманган туман Анжирзор МФЙ да 357 та ахоли хонадонлари суюлтирилган газга мослаштирилган булиб , ушбу хонадонлар тумангаз филиали оркали туман Хокимлиги томонидан тасдикланган график асосида бир меёрда айланма баллон оркали суюлтирилган газ билан таъминланиб келинмокда .\n188 та эхтиёжманд ахоли хонадонларга тумангаз филиали томонидан ижара асосида маиший газ балонлари етказиб берилган .\n2020 йил январ -май ойлари давомида Анжирзор МФЙ ахолисига 22050 кг суюк газ етказиб бериш режалаштирилган булиб амалда 24120 кг етказиб берилган.\nЖумладан май ойида 4200 кг етказиб берилган.\nЮкоридаги графикка асосан Анжирзор МФЙ га 21-22 июн кунлари суюк газ етказиб бериш белгиланган.\nШунга асосан бугун 20 июн куни Анжирзор МФЙ га 1800 кг суюк газ етказиб берилди.\nМахалла вакиллари билан жойида учрашиб суюк газ етказиб бериш буйича тушинчалар берилди.\n"Худудгаз Наманган"МЧЖ Наманган туман филиали.


«Ислом давлати» жангариси толибон жангчиларига қарата автоматдан ўт очмоқда, июль ойида Афғонистонда олинган сурат. (File)\nАШХОБОД – Туркманистон ҳукумати «Ислом давлати» (ИД) қолдиқларидан иборат жангариларнинг таҳдидини инобатга олган ҳолда аксилтеррор чораларни кучайтирмоқда.\nЕвропада хавфсизлик ва ҳамкорлик ташкилоти (ЕХҲТ) 24-25 июль кунлари 30 нафар туркман расмийси учун террорчиликка қарши ҳуқуқий жазо чораларини кучайтириш бўйича семинар ташкил этди.\n«Семинар инсон ҳуқуқлари ва амалдаги халқаро қонунчиликнинг бошқа меъёрларига амал қилган ҳолда, терроризмнинг олдини олиш ҳамда суд таъқибига оид илғор тажриба ва самарали чораларга бағишланди» дейилади ЕХҲТ веб-саҳифасида жойлаштирилган баёнотда.\nНидерландиялик прокурор Саймон Минкс 24 июль куни Ашхободда ЕХҲТ ташаббуси билан ўтказилган террорчиликка қарши ҳуқуқий чораларни кучайтириш бўйича семинарда нутқ сўзламоқда. (ЕХҲТ)\nСеминарда террорчиликка қарши кураш ҳар томонлама ёндашувни талаб қилувчи, ўзига хос, машаққатли ва шу билан бирга нозик масала эканлиги таъкидланди.\n«Террорчиликка қарши курашда хатоликлар ва янглишувлар бўлмаслиги керак, йўқса ундан худди гидра каби янги бошлар ўсиб чиқади», дейди семинар иштирокчиси Ихлос исмли ашхободлик ҳуқуқшунос, у ўз фамилиясини очиқлашдан бош тортган.\n«Ҳаммаси шунчалик нозик ва қалтиски, терговчи, судъя ёки прокурорнинг террорчиликда гумонланган шахсга нисбатан биргина хатоси унинг қариндошлари, яқинлари, дўстлари ва қўшниларини ҳукуматдан ғазаблантириши ва уларни радикал хатти-ҳаракатлага етаклаши мумкин», деди адвокат.\nИштирокчилар, шунингдек, фуқароларни радикализмнинг хавфли йўлидан боришга ундовчи шарт-шароитлар ва сабабларни бартараф этиш муҳимлигини таъкидладилар.\n«Ҳар қандай жиноят, шу жумладан терроризм ҳам ўзининг ижтимоий илдизларига эга», деди исмини ошкор қилишни истамаган қатнашчилардан бири.\n«Агар фуқаролар ўз ҳаётларидан мамнун ҳолда, иш билан таъминланган ва фаровонликда яшасалар, уларни йўлдан урмоқчи бўлганларга ўзлари қаршилик қила оладилар», деди у.\nТашқи ва ички хавфлар\nБу йил бошидан бери Туркманистон давлат хизматчилари учун ташкил этилган учинчи аксилтеррор семинар, деди тадбирда қатнашган ТИВ вакили.\n«Уларда ҳуқуқни муҳофаза қилиш идоралари, қозиятлар, адвокатура ва оммавий ахборот воситаларининг 100 га яқин ходимлари қатнашдилар. Улар 21-асрнинг энг жиддий таҳдидига қарши кураш бўйича билим ва кўникмаларга эга бўлдилар», деди аноним қолишни истаган яна бир туркман расмийси.\nУнинг сўзларига кўра, семинарлар Миллий хавфсизлик ва Ички ишлар вазирликлари, шунингдек, миграция, солиқ ва чегара идоралари ходимлари учун фойдали бўлган.\nТашқи ишлар вазирлиги расмийсига кўра, Туркманистон раҳбариятини Яқин Шарқдаги мағлубиятдан сўнг Афғонистоннинг шимолий вилоятларидан бошпана топган ИШИД жангариларидан кутилаётган таҳдидлар хавотирга солмоқда.\n«Туркманистон билан чегарадош Фарёб, Ҳирот, Жузжон вилоятларининг айрим ҳудудларида Яқин Шарқда тор-мор этилган ИД кучларининг бирлашуви кузатилмоқда», деди дипломат Афғонистондаги этник туркманларни назарда тутиб.\n«Улар (ИД жангарилари) бутун Марказий Осиё, жумладан, Туркманистонга жиддий хавф туғдирадилар», дея қўшимча қилди у.\n«ИД аъзолари орасида Ироқ ва Суриядан қочиб келган ва ўз ватанига қайтишни кўзлаётган Туркманистон фуқаролари ҳам бор», деди у.\n«Аммо биз бунга йўл қўя олмаймиз», деб қўшимча қилди у.\n«Мамлакатимизда ҳозирча теракт деб аташ мумкин бўлган ҳеч қандай ҳодиса содир бўлмаган», деди ўқув семинарларининг бирида иштирок этган ИИВ ходими Вепа О. Ўз тўлиқ исмини айтишни истамади.\n«Лекин, вазият ўзгариши мумкин ва биз бунга тайёр бўлишимиз керак», деди у.\nХодимнинг айтишича, семинарлар унга турли давлат органларининг терроризмга қарши кураш чораларини мувофиқлаштириш механизмларини тушунишга ва эҳтимолий таҳдидларни аниқлашнинг янги усулларини ўрганишга ёрдам берган.\n«Энди Миллий хавфсизлик вазирлигидаги ҳамкасбларимиз билан ҳамкорликдаги фаолиятимиз янада самарали бўлади», деб қўшимча қилди у.\nРадикал қарашдаги фуқароларни аниқлаш билан шуғулланадиган Вепанинг айтишича, Туркманистондаги мусулмонларнинг онг-шуурига ташқаридан таъсир қилувчи омилларга барҳам бериш катта аҳамиятга эга.\n«Туркманларнинг аксари анъанавий исломга амал қилади. Радикализм ғоялари улар учун бегона», деди у.\n«Лекин одамлар турлича. Улар орасида пулга учиб, хомхаёлларга ёки ўзини ўлдирганидан сўнг жаннатга тушиш ваъдасига ишониб, йўлдан адашадиганлар борлигини истисно этиб бўлмайди», деди Вепа. «Биз алданиб, йўлдан адашганларни ва одамларни кескин чоралар кўришга ундовчиларни аниқлаймиз.»\nЕХҲТ семинарлари Туркманистон ҳуқуқ-тартибот идоралари кундалик амалиётда қўллайдиган восита ва усулларни тўлдиради.


Москвада ноқонуний муҳожирни тутадиган дружиналар ташкил қилинди\nКейинги пайтларда Москвада казаклар дуржиналари полиция билан биргаликда патрул хизматига чиқаётганини кўриш мумкин.\nМосквада ноқонуний муҳожирларни аниқлаб, қўлга олиш билан шуғулланадиган кўнгилли дружиналар ташкил қилинди. Бундан аввал ҳам Россия пойтахти ва бошқа минтақаларида казаклар ва рус православ черкови ташаббуси билан шундай дружиналар тузилган эди. Инсон ҳуқуқлари фаоллари бундай тенденциядан хавотир билдирмоқда.\nНоқонуний муҳожирларни аниқлаб, уларни тутиш мақсадида махсус кўнгилли дружиналар тузилаётгани ҳақида Москва мэрияси сешанба куни эълон қилди. Ҳуқуқ фаоллари расмийларнинг бу ташаббуси инсон ҳуқуқлари бузилиши ва зўравонликларга эшик очиб беради, дея ташвиш билдирмоқда.\nМосква ҳокимияти кўнгилли дружиналар тузилганини расман эълон қилишидан бир неча соат ўтиб, Россия пойтахтида шом тушгач “миграция патрули” ёзуви туширилган қизил камзул кийган ўнлаб дружиначи навбатчиликка чиқди.\nШундайлардан бири собиқ полициячи Александр Кислицкий Россиянинг 1-телеканалига берган интервьюсида ҳокимият вакилларига бу борада ёрдам беришга чин кўнгилдан тайёрлигини изҳор қилди.\n- Улар фуқароларни ушлайди ёки ҳужжатларини текширади. Кўнгиллилар эса тегишли ёрдамни кўрсатади. Масалан, муҳожирлар билан тушунитириш ишларини олиб боради ёки айтайлик, қочишга уринган пайтда орқасида қувиши мумкин, деди дружиначи.\nҲозирда 300дан ортиқ одам кўнгилли дружиначи бўлиб ёзилишга ариза топширгани айтилмоқда. Москва ҳукумати жами 600га яқин кўнгилли топишга умид қилаётганини айтмоқда.\nРасмийларнинг иддао қилишича, кўнгилли дружиначилар кўчага чиқарилишидан аввал синчкволик билан текширилади ва махсус тайёргарликдан ўтказилади. Агрессив шахслар ва ултра-миллатчилар дружаналарга қабул қилинмайди, демоқда расмийлар.\nБироқ ҳуқуқ ҳимоячилари расмийларнинг бу ташаббусидан хавотир билдирмоқда.\nСветлана Ганнушкина муҳожирлар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш билан шуғулланадиган москвалик таниқли фаоллардан бири.\n- Мамлакатимиз ва шаҳримизда ксенофобия кучаяётганидан жуда таассуфдаман. Ҳуқуқ-тартибот идоралари бу ёқда қолиб, оддий фуқаролар томонидан амалга ошириладиган бундай рейдлар эса нимага олиб келиши мумкинлиги, уларда қандай жонбозлар иштирок этишини тасаввур қилиш мумкин. Улар ксенофобия, ўзбошимчалик, зўравонлик ва жамиятда бўлинишга ҳисса қўшишдан бошқа нарса олиб келмайди, дейди ҳуқуқ фаоли.\nРоссияда ксенофобик кайфият, айниқса, урчиган ва йилига ўнлаб нославян бўлган фуқаролар ирқчилик билан боғлиқ зўравонликлар қурбони бўлади.\nГаннушкина каби ҳуқуқ фаоллари бундай дружиналарнинг ташкил қилиниши фақатгина миллатлараро таранглик оловига мой қуйишидан хавотир билдирмоқда.\nМосква мэриясининг хавфсизлик департаменти раҳбари Алексей Майоров кўнгиллилар ўз маҳаллаларини кундалик равишда патрул қилишини билдирди.\nУнинг айтишича, дружиначилар бозорлар, қурилиш объектлари, саноат иншоотлари, савдо марказлари ва ҳатто хусусий уйларда ноқонуний мигрантларни қидириш билан шуғулланади.\nЛекин ҳуқуқ ҳимоячиларини энг хавотирга солаётган нарса кўнгилли дружиначиларга муҳожирларни қўлга олиб, полицияга топшириш ваколатининг берилаётганидир.\nСветлана Ганнушкина гапиради:\n- Одамни қўлга олиш, уни озодликдан маҳрум қилишга кимнинг ҳаққи бор? Бунинг учун жуда жиддий сабаб бўлиши керак. Ҳатто полиция ходимининг ҳам ҳар доим бундай ҳуқуқи бўлмайди. Энди эса, бундай ваколат қандайдир ноаниқ шахсларга ва эҳтимол жуда агрессив одамларга берилмоқда. Ҳеч кимнинг одамни озодликдан маҳрум қилиш, уни ушлаб қаергадир судраб боришга ҳаққи йўқ. Бизга нима бўляпти ўзи? Бу даҳшатку,- дейди ҳуқуқ фаоли Светлана Ганнушкина.\nСовет даврида урф бўлган кўнгилли дружиначилар институти кейинги ойларда Россия пойтахтида қайта тирилтирилмоқда.\nРус православ черкови фаоллари ҳам черков ва қабристонларни ҳимоя қилиш билан шуғулланадиган дружиналарни ташкил қилди. Бунга Pussy Riot феминист гуруҳининг Москвадаги Исо Масиҳ черковида уюштирган панк перформанси сабаб бўлгани важ қилиб келтирилди.


Баҳодир Элибоев: "Ҳуқуқ ҳимоячилари ёки мустақил журналистларда эгилувчанлик қобилияти йўқ" - BBC News O'zbek\nБаҳодир Элибоев: "Ҳуқуқ ҳимоячилари ёки мустақил журналистларда эгилувчанлик қобилияти йўқ"\nImage caption Баҳодир Элибоев жамоатчиликка мажбурий болалар меҳнати ва коррупция ҳоллари бўйича маълумотлар бериб боради\nФарғоналик журналист ва инсон ҳуқуқлари фаоли Баҳодир Элибоев bbcuzbek.com ўқувчилари ва тингловчиларимизнинг саволларига жавоб берди.\nБаҳодир Элибоев 1980 йил 28 апрелда Фарғона вилояти Риштон шаҳрида туғилган.\nОиладаги беш фарзанднинг учинчиси.\n1992 йили Фарғона шаҳрида очилган Ўзбекистон-Туркия ҳамкорлигидаги ўзбек-тур лицейига ўқишга қабул қилинди.\n1999 йили Тошкентдаги Ўзбекистон давлат Жаҳон тиллари университети халқаро журналистика факултетига кирди.\n2003 йили ўқишни битириб, "Ёш куч" журналида ишлай бошлади.\n2003 йил ниҳоясида "Даракчи" газетасининг "Сиёсат ва иқтисод" бўлимига ишга қабул қилинди.\n2005 йилда эса Баҳодир Элибоев ўз ҳамфикрлари билан биргаликда "Сат-ранж" ижтимоий-сиёсий газетасини очди ва бу газетага бош муҳаррирлик қила бошлади.\nЎзбекистондаги ижтимий-сиёсий жараёнларни ёрита бошлаган мазкур газета 3-сонидан кейин беркитилди.\nОртидан Баҳодир Элибоев "Maркет" номли бошқа бир газетани очди, аммо бу газета ҳам иккинчи сонидан кейин ёпилди.\n"Афсуски, биз бериб борган мақолалар "Ўзбекистон Овози" газетасида "менталитетимизга тўғри келмади" деган хулоса билан ёпилди," дейди Баҳодир Элибоев.\n2006 йилда Баҳодир Элибоев давлат нашри бўлмиш "Савдогар" газетасига ишга қабул қилинади.\n"Бироз муддат ўтгач, бу газета ҳам ёпилди," - дейди Баҳодир Элибоев. - "Шундан кейин мен учун ҳар қандай таҳририят эшиклари ёпилди".\nАйни йилда таниқли инсон ҳуқуқлари фаоли Сурат Икромов билан ҳамкорлик қила бошлайди ва бир йил давомида ҳуқуқбонлик сирларини ўрганади.\n2007 йилдан буён Фарғона вилоятида Сурат Икромов тузган гуруҳ - "Ўзбекистон мустақил ҳуқуқ ҳимоячилари ташаббус гуруҳининг Фарғонадаги вакилидир.\nБаҳодир Элибоев мажбурий болалар меҳнати, коррупция ва чегара муаммоларини ёритиб келади.\nОилали, уч нафар ўғли бор.\nАбдулҳамид, Тошкент: Баҳодирбек ассалому алайкум! Мен нима учун инсон ҳуқуқлари соҳасига кириб қолганингизни билмоқчи эдим. Нега журналистика ўрнига ҳуқуқбонликни танлагансиз? Жавоб учун олдиндан раҳмат.\nБаҳодир Элибоев: Раҳмат Абдулҳамид дўстимизга саволлар учун. Аслида, бу йўналишга тоза тасодиф билан кириб қолганман. Мен ҳаётимни журналист сифатида давом эттирмоқчи эдим. Ҳозир ҳам шундай. Лекин мамлакатдаги сиёсий муҳит мени ўз-ўзидан инсон ҳуқуқларига етаклади. Журналист бўлиб ишлаб юрганимда танишган инсоним Шуҳрат Аҳмаджоновнинг фикрлари бошида менга ёқиб қолди. Кейин бир муддат у киши билан фикр алмашиб юбдим. Лекин унинг муқим бир иш жойи йўқ эди. У ҳам буни сезди шекилли, мени Сурат Икромов билан таништириб қўйди. Мен у ерда матбуот котиблиги вазифасида ишлайдиган бўлдим. Бу тоза тасодифни бахтли тасодиф десам бўлади. Кейинчалик билсам, мамлакатга мана шундай касб эгалари керак экан. Янги соҳа, бу ишни одамлар ҳали тўлалигича тушуниб етганича йўқ. Балки давлат расмийлари энди-энди тушуниб бораётган бўлиши мумкин. Одамларга қайсидир маънода ёрдамимиз тегаётганидан хурсандман. Мана ишлаб юрибмиз.\nЖонкуяр: Ассалому алайкум Би-би-си ва Баҳодир ака. Би-би-си янгиликларини биз доимо инет орқали ўқиб борамиз ва унинг ҳолатга ҳарёқлама ёндошиши билан бизни ўзига жалб этади.Тўғри, айрим пайтларда Ўзбекистон сиёсатига нисбатан бир ёқлама қарашлар ҳам учраб туради, лекин барибир журналистика ўзининг ҳаққонийлиги ва қўрқмаслиги билан ажралиб туриши керак. Мен ҳам 2008 йили ЎзМУнинг Олий журналистика курсларини магистратурасини тамомладим. Мен Сиз кабиларга ҳавас қилганим, сабаби сизлар воқеага нисбатан ўз фикрларингизнибилдиришни эплайсизлар. Биз ҳам журналистмиз, негадир ўзимизни цензура қилишни ҳеч ҳам тўхтата олмаяпмиз. Бу нимага деб ўйлайсиз? Таълим сиёсатими ёки сиёсатнинг таълимими?\nБаҳодир Элибоев: Жонкуяр дўстимизга савол учун раҳмат. Лекин ҳайронман ичингиздаги цензурани қандай енга олмаяпсиз экан? Халқ дардини ўзимни дардим деб қабул қилиб кўрингчи, балки фойда берар? Тил учида эмас, астойидил ҳис қилиш керакмикин? Сиз ҳам журналист экансиз, менимча, таълим сиёсати билан сиёсатнинг ўртасида фарқ бор. Бу жумла қандайдир ёпишмаяпти. Таълим сиёсати худди таълимдаги ҳийлага ўхшаб эшитилаяпти. Сиёсатнинг таълими эса амалдаги ҳукумат белгилаб берган таълим тизимидир. Ҳар иккиси ҳам рол ўйнайди. Таълим мактаблардаёқ ҳийлага айланиб бўлди. Энди сиёсатимиз белгилаб берган таълим ҳам бизни ижрочига айлантиради. Сиз мактабда ҳам университетда ҳам, бошқаришни эмас, ижро этишни ўрганасиз. Шундай экан ёшлигингиздан ижрочиликка ўрганган экансиз, қандай қилиб ёзма деганни ёза оласиз? Ёза олиш учун аввал руҳингиздаги шунча йиллик итоатгўйликни енга олишингиз керак. Ичингиздаги цензурани тўхтатолмаётганингизга фикрим шу.\nРустам Насимий, Токио: Авваламбор, сизнинг фаолиятингиз учун катта раҳмат! Ўзбекистоннинг таълим соҳасидаги порахўрлик даражаси қайси вилоят ва шаҳарларда энг кўп ривожланган деб ўйлайсиз? Ўзбекистон шароитида таълим муассасаларидаги коррупция билан курашишнинг қандай йўлларини таклиф этган бўлар эдингиз?\nБаҳодир Элибоев: Рустам Насимий, саволингиз учун раҳмат! Биласизми, мен ҳамма вилоят бўйича жавоб бериш ваколатида ҳам эмасман, маълумотим ҳам йўқ. Фарғона вилояти ҳақида гапиришим мумкин. Бизнинг одамлар негадир амални ҳазм қила олмайдилар, чамамда. Кимдир икки йилга маҳалла оқсоқоли этиб тайинланади. Бола пули олиш учун ҳам унга "узатиш" керак. Кимдир боғчага ишга кириши керак. Албатта, "дастурхон" қилиш керак. Кимдир қайсидир мактабга мудир этиб тайинланди. Бир йил ўтар-ўтмас қарасангиз мактаб ходимларининг бир қисми унинг қариндошлар. Ҳайратланишнинг кераги йўқ. Ва ҳоказо … Порахўрлик азалдан бор. Ибтидоий даврда ҳам қабила сардори суякнинг каттасини ғажиган. Инсониятнинг исталган даврига қарасангиз бу иллат билан кимдир курашган бўлиб чиқади. Афсуски, бугун ҳам "бу иллат билан қандай курашиш керак?" деган савол долзарб бўлиб қолмоқда. Менимча, бунинг барига йўқчилик сабаб. Одамда йўқчилик бўлса, эртага қандай яшайман, деб ўйлайди. Камдай туюлаверади. Яна пора олгиси келаверади. Ўз-ўзидан бу жиноятга қарши ҳимоя излайди ва шундай "тоғ" қидира бошлайди. Қарабсизки, коррупция муаммоси ҳам тайёр. Бундай пайтда, менимча, ҳар бир ишчи ходимни кўп муддатга битта лавозимда сақламаслик керак. Етарки, у ўзи ўтирган курсига ўрганиб қолмасин. Борган жойида таниш орттиришга улгурмасин. Шунда у тушуниб етар, бу курси ҳам ўткинчи эканини. Энди вариантда! Балки ечим бўлиб қолар.\nАтеист: 1. Нега диний пропаганда билан шуғулланасиз?\nБаҳодир Элибоев: Атеист, бу саволингизга очиғи тушунмадим. Мен диний ташвиқот билан шуғулланмаганман. Ҳайронман, бу маълумотни қаердан олдингиз экан. Мени миссионерликда айблаяпсиз, деган хавотирдаман. Бир инсонга савол беришдан олдин Жиноят Кодекси билан танишиб чиқсангиз яхши бўларди. Бу саволни бераяпсизми, демак, сиз Facebook-даги атеистлардан бирисиз ва менинг изоҳларимни ўқигансиз. Тўғри, Facebook ижтимоий тармоғида атеистлар билан суҳбатлашиб, баҳслашиб тураман. Лекин бу дегани тарғибот эмас-ку. Сизларни Ислом динига қайси изоҳимда чақирдим экан? Атеистлар аслида Худонинг йўқлигига ишонмайдилар. Улар борлиқ илми билан озуқланадилар ва Худонинг борлигига шубҳа билан қарайдилар. Сизлар учун Худо бор, десанг ҳам, Худо йўқ, десанг ҳам, далил топиш керак. Худо йўқ, деб кескин гапирган атеист аслида атеист эмас! Чунки, улар Худо йўқ, демайдилар. Борлигига эса ўз ақл доиралари чеклангани учун бор дегувчилардан исбот сўрайдилар. Бу атеистларга хос. Мен атеизмни жуда яхши тушунаман. Лекин ижтимоий тармоқлардаги атеистлар Худони йўқ дея олмаганлари каби, Уни ҳақорат ҳам қилмасликлари керак. Одатда атеистлар шундай қилишади. Сизлар эса жон жаҳд билан курашга берилгансизларки, ҳатто ҳақоратлар бошланган. Шунинг учун тузукроқ атеист қолмадими, деб ўйлайман. Мен билган атеистлар ҳар бир динга совуққонлик билан қарайди. Ҳар бир диндан ўзига кераклигини олади. Улар қандайдир ғайритабиий куч борлигига ишонишади. Биз шу куч Аллоҳдир, десак, бунга далил исташади. Ўртадаги баҳс аслида мана шу мавзуда бориши керак. Атеизмга ёш болалар кирмайди. Бу йўналишда ҳаёт кечирувчилар кўп изланиши керак. Атеист бўлиш учун дунё илмини тушуниб етган, ҳеч бўлмаса бу билимга қарши шахсий фикри бўлиши керак. Атеистлик бир оқим эмас. Лекин, қўрқаманки, бу тушунча ҳам гуруҳбозликка айлангандай гўё. Ницше ёшлигидан атеист бўлмаган. У анча изланган. Ҳозиргилар эса қандайдир манфаат ҳосиласида атеизмни даъво қилишмоқда. Дин ва динсизлик - ҳаёт босқичи. Булар ҳали ҳаётни кўрмасдан интернетда гап сотиб юрибди. Атеист аввал бошда демократияни ҳурмат қилувчи бўлади. Майли у Исломни инкор қилсин, лекин Исломга эътиқод қилгувчиларни ҳурмат қилиш керак. Мусулмонлар эътиқод қилувчи динни масхара қилиш, турли карикатуралар чиқариш бу фақат ва фақат адоватни қўзғаш дегани. Мисол учун, менинг шахсиятимга менинг диним ҳам киради. Атеистларнинг шахсиятига тегмаганим каби улар ҳам менинг эътиқодимни ҳурмат қилишларини истайман.\n2: Сиз учун инсон ҳуқуқи ҳимоячиси сифатида барча фуқаролар тенг ҳуқуқлими, диний дунёқараши, жинсий ориентациясидан қатъи назар?\nБаҳодир Элибоев: Ҳа, мен учун барча тенг ҳуқуқлидир. Лекин менинг шахсий фикрим мен яшаб турган мамлакат шароитида бир нимани ҳал қилармиди? Биз мустақилликдан олдин Ислом динидан анча узоқ ушлаб турилдик. Гарчи пинҳона намоз ўқишлар ва жанозалар бўлиб турган бўлса ҳам. Динимизни унутиш даражасига бордик. Энди мустақиллик кириб келгач динимизни қайта тиклаш авж олган пайтда атеизм билан кириб келиш ва "Худо йўқ", деб даъво қилиш атеистнинг ҳаётига ҳам хавф солиши мумкин. Балки ўзбеклардан чиқаётган атеистлар чет элларда ижтимоий тармоқларда фаолдирлар, лекин бизнинг ҳудудларда бундай эмас. Атеист бўлгани тақдирда ҳам улар ўзларидан ўзлари жамоат жойларида худосизликдан гап сотмайдилар. Буни тушуниш керак. Атеист тенг ҳуқуқлими, деяпсиз, албатта сиёсий ҳуқуқларда диндорлар билан тенгдир. Лекин бошқа масалаларда бир нарса дея олмайман. Атеист ўлиб қолса нима қиламиз? Ёқамизми, сувга оқизамизми ёки кўмамизми? Қайси одатга асосланамиз? Бу ердаги атеистлар мана шу жиҳатларни ҳам ҳисобга олади ва имкон қадар муроса билан яшашни афзал деб билади.\nАкмал, Ню-Йорк: Бугун ташқарида юрган мухолифат бор. Айтингчи Ўзбекистон ичида уларнинг кучи борми?\nБаҳодир Элибоев: Саволингиз учун раҳмат, Акмал. Мухолифатнинг мамлакат ичида, афсуски, номи бор, холос. Ҳар ҳолда менга шундай туюляпти. Мухолифат 80-йиллар охиридаги каби эмас. Гарчи уларнинг аксари ўша даврдаги ёки камида 15 йил олдинги воқеалар билан сармаст юрсалар-да, бугуннинг ёшлари мухолифат ҳақида билмайди. Билганлари ҳам уларни ноодатий ахборот тарқатаётган ташкилот сифатида таниса керак. Бир қисм мухолифат ўз донорларини алдашаётган бўлиши ҳам мумкин. Фалон ишни қиламиз деб моддий таъминотни оладилар-да кейин у иш ерларидан ҳам чиқиб кетадилар. Лекин олинган пул ҳаётни яхши давом эттириш учун етарли. Онда-сонда 1-2 та мақолалар бериб туришади, албатта. Энди сиз "кучи борми?" деб сўраяпсиз. Фақат номи бор кишиларнинг кучи қолармиди? Тасаввур қилинг, 90-йилларнинг биринчи ярмидаёқ чиқиб кетган одамларнинг бугунги кунда 20-25 яшар ёшлар нима деб эслашади? Ақлини танибдики, ўқиган китобларида ҳам, газеталарида ҳам, кўрган телевизорларию радиоларида ҳам улар ҳақида гап бўлмаса, аксига ҳозирги ҳукумат ҳақида гапиришса, улар кимни танийдилар? Қани ўзи кимлар улар деб қизиққани мундоқ эътибор берса, интернетда бир-бири ҳақида ёзган мақолаларини ўқийдими?\nДилшод, Сеул: Баҳодир акага саволим шундай. Ўзбекистонда Ғарбона тахлитдаги демократияни қуриш имкони борми?\nБаҳодир Элибоев: Шу саволдан кейин ўйланиб қолдим, Ғарбга мабодо Шарқона демократия керак эмасмикин? Ахир Ғарб ҳозир Шарққа муҳтож-ку! Саволингизга қисқа жавоб берсам, Ғарбона демократияни бизда қуриш имконсиз! Бундай демократия бизда яшамайди. Айниқса, Ўрта Осиёда стратегик муҳим бўлган мамлакатимизда. Шу билан савол ҳам ёпилиши мумкин, бироқ демократия баҳонасида аслида айрим Ғарб мамлакатлари бизга кириб келиши, бизни бошқаришни хуш кўришмоқда. Шунинг учун бироз фикрлар билдирсам. Ҳар қандай сиёсатда, айниқса ташқи сиёсатда 2 хил позиция бор: 1. Оталиқ 2. Ҳамкорлик. Оталиқ позиция нима дегани? Бундай позицияда сиз ўзингизни "катта ака" сингари ҳис қиласиз, ақлли, камолга эришган, хулласи калом, сиз ўзингизни Отабек ҳис қиласиз. Яъни Осиё мамлакатлари булар сизнинг фарзандларингиз, уларни керак бўлса жазолайсиз, уларни керак бўлса ўқитасиз-ўргатасиз, қилаётган ишларини танқид қиласиз, кейин тушунтирасиз аслида қандай яшаш кераклиги ва ҳоказони. Бундай оталиқ позициясида айнан Оврўпо ва АҚШ турибди. Лекин фойдасиз! Бу билан Ғарб мамлакатлари беҳуда ҳаракат қиладилар. Саъди Шерозийнинг бир гапи бор: "Эшшак алаф еб ўрганган, унга асал беришдан наф йўқ". Ғарбнинг буғдойдан жўхори чиқаришга интилиши бир оз ғалати. Айнан мана шундай позицияси билан Ғарб бугунларда Россия ва Хитойга бор беряпти. Чунки оталиқ позицияси бу – қатор жазолар, иқтисодий эмбарго, турли санкциялар, персона нон грата рўйхатлари ва ҳоказо. Энди ҳамкорлик позицияси дегани нима? Бу усулдан кўпроқ Хитой, Ҳиндистон, Жанубий Корея ва баъзида Россия фойдаланиб турибди. Ҳамкорлик бу бошқа мамлакатни ўзинг билан тенг деб ҳисоблашинг. Гарчи унинг олиб бораётган сиёсати сенга ёқмаса ҳам, ўз ишингни билиб қилаверасан. Балки сизга бу режимда жуда кўп ишлар ёқмас, лекин сиз аралашмайсиз, характерингизни намойиш этасиз. Вақтни кутиб, шовқинсиз тарзда дипломатик ноталар билан қандай яшашни кўрсатасиз. Керак пайтда ўз мамлакатингизга таклиф қилиб, маданиятингизни, яшаш тарзингизни, ошхонанингизни, миллий маҳсулотларингизни ва ҳоказоларни кўрсатасиз. Хуллас, дўст бўласиз.\nЭнди савол туғилади: юқоридаги ҳар икки позициядан қайси давлатлар сиёсатида имконият кўпроқ? Жавоб оддий, қайси давлатда сиз билан виза тартиби бўлмаса, ўша давлатда имконият кенгроқ. Демак, биринчи навбатда Россия ва Қозоғистонда, кейин Туркияда, Жанубий Корея ва балким Хитойда имкониятлари кўпроқ. Ҳа, айнан шу давлатлар, Ғарб эмас, мамлакатимизда машҳурликдан фойдаланишмоқда. Буни кўриш учун сал эътибор беринг, Хитой маҳсулоти, турк маданияти, корейс сериали, русларнинг меҳнат таклифлари… Чунки мен ҳар куни менинг дастурхонимдан овқатланадиганни осон бошқара оламан. Ғарб пасспорт назоратини кучайтирганидан бери Шарқий мамлакатлардаги назоратини йўқотиб бўлди. Шунинг учун ҳар бир ҳаракати қимматга тушмоқда. Агар сиз назарда тутган Ғарб мамлакатлари Осиёни бошқармоқчи бўлса, аввал бошда Осиёга қучоқ очиши керак. Лекин бу ишни қилмаяпти, демак Осиё унинг учун эмас. Энди Осиё олдинги Осиё эмас, у ўзининг технологияда (Samsung, HTC, LG), маданий соҳада (PSY ҳали биринчи қалдирғоч), давлатчиликда (Хитой, Корея, Сингапур) гигантларини дунёга чиқариб қўйди.\nҒарб ҳар қадамида Осиёдаги имкониятларини бой бермоқда. Буни тушуниб етган ва охирги 2-3 йилдан бери бизга қизиқишлари ортган, нима қилсак бўлади, деган савол уларнинг миясида айланиб юрибди. Биз эса аллақачон бошимизни Шарққа буриб бўлганмиз, айниқса Хитойга. Ўз иштаҳамизни Хитой маҳсулотлари билан қондиришга одатланиб бўлдик. Хитой, Корея, Сингапур, Малайзия бизга қучоқ очиб турганда нега энди бизга Ғарб керак? Ёки Ғарбона бир нарсалар керак?\nҒарбона демократия деяпсиз, лекин Ғарб бизда терроризмни кўрмоқда. Терроризм - бошқа давлатлардан беркиниш учун қайсидир давлатнинг тўқиб чиқарган эртаги. Лекин Ғарб қанча терроризмдан ҳимояланса, шунчалик тез тамом бўлади. Душманни енгиш учун олдин уни қабул қилиш керак. Бу ишни бугунги кунда Россия эплади. Чеченистонга нисбатан. У терроризмни унутди, чеченда ўзининг биродарини кўрди, бир қанча молиявий ишлар олиб борди ва фақат шундан кейингина бир неча йиллик фуқаролик урушига барҳам берди. Ҳатто шу даражага етдики, Путиннинг сараланган тансоқчилари чеченлардан экан, деган миш-мишлар тарқалди. Балки бугунда Оврўпани даволаш учун Шарқона демократия олиб кирармиз? Буни энди улардан сўраш керак.\nЎзбек, Фарғона: Ўзбекистон сиртдан қараганда жуда обод ўлкага ухшайди. Лекин халқ доимо нолийди. Одамлар нима ҳисобига кун кўраяпти?\nБаҳодир Элибоев: Саволингиз учун раҳмат Ўзбек! Одамларда эртанги кунга ишонч йўқ бўлгани учун нолийверишади. Одамларнинг нолишига сабаб иқтисодий муаммолардир. Лекин бу ерда айб фақат оддий одамларда эмас, давлат расмийларида ҳам бор. Биргина иқтисодимиздаги мисолни сизга айтаман: Мана яқинда 5000 сўмлик банкнот, купюра чиқардик, бунга сабаб нимада? Чунки бизда нақд пул банкларда эмас. Бизда бозор системаси ишламаяпти. Лекин ишламаяпти, десанг биров ишонмайди. Нақд пул эмиссиясига сабаблар кўп. Лекин иқтисодни тушунадиганлар биз пластик карточкага ўтган пайтимиздаёқ янги пул чиқишини башорат қилган бўлсалар ажабмас. Аслида пластик карточкалар муомаласи ёки янги купюра чиқариш муаммо эмас. Лекин ривожланган мамлакатларда, ўз иқтисодини йўлга солволган мамлакатларда муаммо эмас. Ўтиш давридагилар учун муаммо! Биринчи сабаблардан бири халқ давлатга нақд пул бергиси келмайди, ўзининг сандиқчасида яширишга уринади. Давлатга деганда асосан солиққа ва банкка бермаслигини тушунинг. Банкдан чиқаётган пул яна банкка қайтиши керак. Чиққан пул қайтиб кирмаса, банкда нақд пулга эҳтиёж сезилади. Халққа пластик карточка бериб, ўзида нақдни ушлашга ҳаракат қилди. Лекин ҳийлага найранг дегандек, халқ солиқ ва бошқа тўловларни пластикда тўлашни танлади. Банк яна ҳайрон. Биз янги пул чиқардик. Лекин бу фойда берадими йўқми, билмадим. Чунки, коррупция, таниш-билишчилик ривожланган бир даврдамиз. Порахўрлик урф-одатга айланиб қонимизга сингиб бўлди. Иллатни фазилатга айлантирдик. Бозор системасида ишлаб чиқаришга кучли эътибор бериш керак. Лекин қайси ишлаб чиқаришга қарасангиз, аҳволи танг. Ишсизлик кучайган. Кўча тўла ишсиз. Хуллас ишсизлик, коррупция ва ишончсизлик оқибатида бугун биз 5000 сўмлик банк билетини чиқаришга қарор қилдик. Лекин бу вақтинчалик халқни алдаш. Иқтисодимиз ботиб бораётганини тушунмаган бўлишса, керак. Кун келиб 10 минг сўмлик банкнот чиқарамиз дейишса, бунга ҳайрон қолмаган бўлардим. Яна бир мисол: президентни сайлаймиз, маҳалла раисини сайлаймиз, лекин нега ҳокимларни сайламаймиз?! Ҳокимлар тайинланадилар. Тайинланган билан сайланганнинг фарқи бор. Агар биз сайлаганимизда демократияга қадамимиз тезлашарди. Тайинланган ҳоким сайлаган халқи учун емас уни тайинлаган одами учун хизмат қилади. Мана қонунчилигимиздаги таниш-билишчиликка зўр бериш. Қонун ишламайдиган жамиятда эса ҳеч нима ишламайди. Бозор системаси ҳам шундай. Халқ доим нонни ўйлайди. Аввал нон бўлади, кейин бошқа ишлар навбати билан. Лекин нон топишда муаммолар бўлаверса, албатта, нолийверади-да! Кимдир, "кел, мен ҳам дангасалар қаторига кириб қолмай", деб ҳаракат қилиб, ишлаб чиқаришни йўлга қўйди дейлик. У ишлаб чиқарган маҳсулот 1000 сўмга тушса, қайсидир чаққон Хитойдан 500 сўмга олиб келиб турса, устига-устак, тадбиркорни текширувчилари кўп бўлса… Боре, дейди-ю ҳаммасидан воз кечади. Кейин у нолимасдан мен нолишим керакми? Мамлакатдан чиқиб кетаётган меҳнат муҳожирлари бир йилда мамлакатнинг бутун миллий даромадининг 30-35 фоизини олиб киришяпти. Кейин болажон халқ эканлигимиз ҳам анча фойда беряпти. Мана шулар ҳисобига кун кўряпти ҳозирги одамлар.\nФазлиддин, Тошкент: Баҳодир Элибоевга саволим бор эди: Баҳодир ака, Ўзбекистонда инсон ҳуқуқлари билан шуғулланиш осонми? Милиция ва хавфсизлик ходимлари сизга тазйиқ ўтказишмайдими?\nБаҳодир Элибоев: Саволингиз учун раҳмат Фазлиддин. Йўқ. Ҳеч ким тазйиқ ўтказмайди. Агар фаолиятим тақозо этса, милиция ходимларига мурожаат қиламан, хавфсизлик ходимларига ҳам. Чунки фуқаронинг иши шулар билан битиши керак бўлса, уларнинг идораларига кираман. Ариза тушган шу масалани ўрганиб чиқинглар, деб илтимос ҳам қиламан. Буни яширишнинг кераги йўқ. Энди бироз ҳаракатларимни изоҳласам. Нима учун бизнинг давлат тоталитар тузумга ўхшаб кетади? Биласизми, бунга ким сабабчи? Мендай мустақил журналитлар ва ҳуқуқ ҳимоячилар айбдор! Биз танқид қиламиз. Танқид қиляпмизми, демак ҳукуматни калтаклаяпмиз. Ҳукумат эса ўз ўрнида ўрганиб бормоқда қаердан зарба келишини ва пишиб боряпти. Борган сари у калтакни ҳазм қиладиган ва қайтара оладиган даражада устамонга айланиб бормоқда. Шу билан бирга ақлли ва авторитарлашиб бормоқда. Яъни биз уни тарбиялаяпмиз. Фақат ўзимиз истаган йўлда эмас. Чунки ҳар қандай ҳукумат қанчалик қўрқоқ бўлса, шунчалик ҳимояланишни ўйлайди. Амалда қолиши учун ҳар қандай ишга қўл уради. Оқибатда атрофдагилар бу ҳукумат билан ишлашни мақул кўрмай қоладилар. Ҳозирда, бир сўз билан айтганда, ҳуқуқ ҳимоячилари ёки мустақил журналистларда эгилувчанлик қобилияти йўқ. Конструктив ҳаракат қилувчилар йўқ. Сиз Одиссейнинг Циклопни қандай енгганини билсангиз керак. Очиқ курашда Одиссей ютқазиши тайин эди. Шунигн учун у кутди. Циклоп уйқуга кетганидан кейин унинг кўзини кўр қилди. Сабр қилиб ақлни ишлатиб ютди. Ҳуқуқ ҳимоячилари ва ҳукуматнинг кураши ҳам шундай. Ҳукуматга очиқ жанг эълон қилиш мутлақ мағлубиятга олиб келади. Шунинг учун бир ёнбосиш керак. Сабрли бўлиш ва ақлли ҳаракатлар қилиш керак. Пайғамбаримиз (с.а.в.) ўз қизларига шундай насиҳат қилганлар: "Сен эрингга шундай чўри бўлгинки, у сенга қуллик қилсин". Модомики, ҳуқуқбон шу давлатда экан, яъни ҳукумат билан бир оилада экан аввал итоат қилиши керак. Итоат қилибгина кучлини бўйсундириш мумкин. Диндор Худодан бир нима сўраш учун аввал сажда қилади. Бу ҳаммаси оддий ҳақиқатлар. Лекин биздагилар мана шу ҳақиқатни тан олмайдилар. Мана нима учун ҳозирда кўплаб ҳуқуқбонларимиз давлат машинасига бой бермоқда! Мана нима учун ҳар йили қамоқхоналаримиз диндорлар билан тўлиб бормоқда. Суқротнинг бир ажойиб гапи бор: "Сен давлатга қарши чиқиб туриб, қандай қилиб, яна шу давлатдан мени ҳимоя қилмоқчисан? Унда ўзинг ҳимояга муҳтож бўлиб қолмайсанми?" Бу мамлакатда инсон ҳуқуқлари билан шуғулланиш осон. Лекин ҳуқуқ ҳимоячилиги осон эмас. Бу ишда қанча ҳуқуқбонларни биламан пора олганликларини. Ўз вазифасини суистеъмол қилганлари қанча. Расмийлар қўрқишаркан, деб кабинетларда бақир-чақирлар қилишлари, намойиш қиламан, деб қўрқитишлар. Буларнинг бари давлат расмийларини менсимасликдир. Ва улар билан ўйнашишдир. Аввало, уларни аҳмоқ деб билмаслик керак. Давлат кўчадан топиб келиб ўтирғизиб қўйгани йўқ. Сиз билганни билмаслиги мумкин, лекин сиз ҳам у билганни билмайсиз. Шунинг учун бу ерда ҳали айтганимден "оталиқ позицияси"ни унутиш керак. Бу ерда ҳамкорликни йўлга қўйиш муҳим. Уларнинг ҳам сизнинг ҳам вазифангиз жабрдийдага ёрдам бериш бўлса, буни ётиғи билан тушунтириш сизнинг вазифангиз. Исталган пайтда қамалиш, ҳатто ўлиб кетиш мумкин бўлган пайтда қочоқлик орзусида таваккал қилмаган бўлардим. Ўқиш пайтидаёқ фикрларим учун ўқишдан ҳайдашди, ҳуқуқбон бўлмасдан туриб бу давлат билан номуроса ҳолатга кўп келдик. Лекин йиллар ўтяпти, давлат ҳам биз ҳам, ақлли бўлиб боряпмиз. Лекин ҳамма ҳуқуқбонлар ҳам эмас. Сиз тазйиқни айтяпсиз, лекин тазйиқ ўзидан-ўзи бўлмайди. Порахўрликка қарши курашаётган одам пора олса! Улар кутишади. Хато қилишингизни, қаердадир қоқилишингизни кутишади. Шунга шароит яратишади. Ҳисобингизни музлатишади. Сизнинг иш фаолиятингизга турли тўсиқлар яратишади. Кейин сизда нимадир бўладию бир хато қиласиз. Ана шунда улар бу хатодан усталик билан фойдаланадилар. Ахир ташқи дунёга сизнинг қандайдир айбингизни кўрсатишлари керак-ку. Энди бизнинг ишимизда яна бир муаммоли вазиятни айсам. Оврўпо мамлакатларидан бирида бир оврўполик: "Нега ҳуқуқ ҳимоячилари орасида ёшлар деярли йўқ," - деб сўради. "Чунки сизлар грантлар эвазига ишчи ёллайсизлар. Грантлар эса муқим емас, 1-2 йилда бир берилади. Ўтиш давридаги тузумда ҳуқуқий ҳимоя масаласи жуда авж олади ва ишга нисбатан иш ҳақи мутаносиб эмас," - дедим. Шунда у грантда белгиланган ойлик маош давлатингизда белгиланган ўртача ойлик маошга нисбатан олинган, деб изоҳ берди. Мен унга: "демак, сенинг бизнинг ҳукуматдан фарқинг йўқ экан-да?! У ҳам сен ҳам бир хил маош берадиган бўлса, унда ҳаётимни таваккал қилиб, сен билан ҳамкорлик қилишдан нима наф," - дедим. У ҳайрон. Ҳуқуқ ҳимоячилиги қийин иш. Агар ҳисобласангиз Россияга чиқиб ишлаб келувчининг даромади сизникидан бир неча баравар катта. Ҳозирги ёшлар эса тезроқ ва иложи бўлса бир иш қилсаю бирданига бойиб қолишни ўйлайди. Ким билан бўлсин муомала қилишда муаммо йўқ. Лекин ҳаёт давом етмоқда, оилам кенгаймоқда. Агар бу ишдан воз кечишга тўғри келса, бу ҳам кучишлатар органларнинг тазйиқи туфайли эмас, оилам таъминотини ўйлаб қилишим мумкин.\nЗоҳида, Қарши: Ўзбекистонга четдан таҳдид бор деб ўйлайсизми?\nБаҳодир Элибоев: Саволингиз учун раҳмат, Зоҳида. Мамлакатимизга четдан таҳдид бор, деб ўйлайман. Фақат қандай таҳдид? Маънавиятимизга мос келамайдиган ахлоқсизлик таҳдидими? Ёки геополитик таҳдидми? Диний мутаассиблар таҳдидими? Ёки маданий таҳдидларми? Очиғи ҳар нарса бўлиши мумкин. Сиз ҳовлингиз ерини чопасиз. Ариқ очасиз. Сув қуйишни бошлайсиз. Илк оқим лойқа бўлиши аниқ! Сиз тоза ва тиниқ сув қуйсангиз ҳам барибир лойқаланади. Чунки янги оқим шунақа. Сиз бир муддат уйингизга лойқа сув оқишини кузатиб туришдан бошқасини эплолмайсиз. Кутишга мажбурсиз! Оқаётган сувга қанча кетмон урманг, лойқаланиш кучайса кучаядики, тиниб қолмайди. Бугун мамлакат янги оқимни яшамоқда. Мустақилликдан кейин бир муддат "лойқаланиши" табиий. Тиниши учун вақт керак бўлади. Очилган имкониятлардан фойдаланиб, мамлакатга турли оқимлар кириб келиши ҳам табиий. Фақат бунга тайёргарлик пухта бўлса, сезилмаслиги мумкин. Лекин энг даҳшатлиси ичкарида бўладиган фуқароларнинг намойишлари, инқилоблари. Ўзбекистон Ўрта Осиёда жуда аҳамиятли давлат. Жамияти ҳам жуда қоришиқ. Этник хилма-хиллик бор. Диний хилма-хиллик бор. Яқинларгача Ислом динига чанқоқлик бор эди. Чунки собиқ тузумда даҳрийлик ғояси илгари сурилган. Азал-азалдан динни интиқиб кутган халқ ҳар қандай Ислом байроғини қабул қилгиси келаваради. Лекин ялтираганнинг ҳаммаси ҳам олтин емас. Бизникилар шуни фарқлай олмаяпти-ми, деб қўрқаман. Таҳдид ташқаридан ҳам ичкаридан ҳам бўлиши мумкин. Бир ҳолатни олайлик: Россия ҳозирда меҳнат муҳожирларини ўз юртига қайтаришни бошлади. Тўғри дабдурустдан емас, аввалига ҳужжати йўқларни ҳайдайди, 15-йилга келиб эса виза тартибини жорий қилмоқчи. Нариги томондан АҚШ ўз кучларини Марказий Осиёдан олиб чиқиб кетишни ўйлаб турибди. Яъни битта катта давлат бу ерга миллионлаб потенциал кучларни ҳайдаса, бошқа бир катта давлат жанубда девор бўлиб туриш вазифасидан ўзини озод қилмоқда. Албатта, Туронга илк кириб келувчи куч Толибон кучлари бўлиши табиий. Араб ўлкаларидаги можароларда ўзбек мужоҳидларининг бўлиши ҳам бекорга эмасдир. Ўзбек мужоҳидлари кейинги юриш Ўрта Осиё, деган бўлишлари ҳам мумкин. Энди бахтга қарши айрим давлатлар 15-йилда сайловни бошлаб юборадилар. Аксига олиб мамлакат раҳбариятида тайинли меросхур йўқ. Ҳозиргча навбатдаги президент ким бўлади дейилса, баҳслар бошланиб кетади. Лекин самарасиз. Бу ҳолат мамлакат ичида тарафкашликни ва, охир-оқибат, хаосни яратиши мумкин. Хаосдан эса қайсидир катта куч унумли фойдаланиб қолади.\nИгор Ротар: Мен америкаликларга ҳам Ўрта Осиёни бориб томоша қилишни маслаҳат бераман\n27 Сентябр 2013\n"Сиздан фарқли фикрга эга бўлганларни ҳар доим ҳам экстремист деб бўлмайди"\nСобиқ ўзбек вазири ғалла мустақиллиги, порахўрлик ва "серый кардинал" ҳақида\nРежиссёр Аюб Шаҳобиддинов: "Паризод"ни олиш жараёни асабларимни еб қўйган\nМуҳаммад Олим Кўҳкан: “Саводи бўлмаган одамнинг сиёсат юритишини тасаввур қилиб бўлмайди”\nБаҳодир Чориев: келажакда Ўзбекистонда албатта 'рангли инқилоб' бўлади


Любинко Друлович: “Кучли жамоани мағлубиятга учратдик” - PFС "Navbahor"\nЛюбинко Друлович: “Кучли жамоани мағлубиятга учратдик”\n11 июнь куни Наманганда ўтказилган Ўзбекистон ва Миср олимпия терма жамоалари (3:2) ўртасидаги халқаро ўртоқлик учрашувидан кейинги матбуот анжуманининг иккинчи қисмида олимпиячиларимиз устози Любинко Друлович иштирок этиб, ўз фикрлари билан ўртоқлашди.\nСўзим аввалида Ўзбекистон миллий терма жамоаси ва унинг устози Эктор Куперни бугунги Сурия термаси устидан қозонилган ғалаба билан табриклайман. Шунингдек, бугунги ютуқ билан шогирдларимни ҳа муборакбод этаман.\nЎртоқлик учрашувлари ўзбек футболи ривожи учун фойдали ва мухлислар ушбу ғалабалардан хурсанд бўлишди, менимча.\nМиср олимпия термаси ҳам жуда яхши шаклланган жамоа экан. Шунингдек, шогирдларимнинг ҳам яхши ўйин намойиш этишганини қайд этиш жоиз. Бир сўз билан айтганда, ўзбек футболининг келажаги порлоқ.\nМиср ОТЖ жуда жиддий рақиб. Мисрликлар олдинги ўйинларда АҚШ терма жамоаси устидан ғалаба қозониб, Голландия термасига муносиб қаршилик кўрсата олишган. Биз ўша учрашувларни ўрганиб, таҳлил қилгандик. Қисқаси, шогирдларим жаҳоннинг кучли терма жамоаларидан бирини мағлубиятга учрата олишди ва менимча, Андижон ҳамда Наманганда қозонилган ғалабалардан мухлислар ҳам завқ олишди, деб ўйлайман.\nФурсатдан фойдаланиб, бугунги баҳсда бизни ажойиб тарзда қўллаб-қувватлаб, ғалабамизга мададкор бўлган наманганлик мухлисларга ҳам ўз миннатдорчилигимни билдираман. Ишқибозлар 12-ўйинчи ҳисобланишади. Футболчиларга ушбу ўйинлар олдидан мухлисларга ғалаба тортиқ этиш учун майдонда барча маҳоратларини намойиш ишга солишларини таъкидлагандим. Буни улар ажойиб тарзда уддалашди ва бунинг учун шогирдларимдан миннатдорман.


17 Сентябрь 10:10\nISTANBUL. Kazinform- Истанбулда Қозоғистон мустақиллигининг 30 йиллигига бағишланган эсдалик тангасининг тақдимоти бўлиб ўтди. Бу ҳақда Kazinform Туркиядаги Қозоғистон Элчихонасига таяниб хабар берди.\nТадбирда Қозоғистоннинг Туркиядаги Элчиси Aбзал Сапарбекули, Қозоғистоннинг Истанбулдаги Бош консули Aлим Байел, Туркия Танга саройи директори Aбдулла Ясир Саҳин, зиёлилар ва журналистлар иштирок этишди.\nБош консул Алим Байелнинг айтишича, кумуш танганинг дизайни Тенге саройи билан биргаликда ишлаб чиқилган бўлиб, у ерда улар мамлакатнинг чуқур тарихини ва унинг турк дунёсининг асил ватани сифатидаги ролини аниқлаган.\nЭлчи Aбзал Сапарбекулининг айтишича, бу танга қардош Туркиянинг мустақиллигимизнинг 30 йиллигига алоҳида совғаси ва Туркиянинг Қозоғистонга бўлган эҳтиромидан далолатдир.\nЎз навбатида, Aбдулла Ясир Шаҳин ўзи бошчилик қилган Туркия Республикаси Танга саройи тарихи 1467 йилга бориб тақалишини айтиб, Қозоғистон мустақиллигининг 30 йиллигига бундай совға қилиш улар учун катта шараф эканлигини таъкидлади.\nТанганинг олд томонида Қозоғистон давлат байроғи ва турк тилида «Қозоғистон мустақиллигига 30 йил» ёзуви бор. Орқа томоннинг марказида Қозоғистон харитаси. Харита ичида лотинча ҳарфлар билан қозоқча «Qazaqstan» сўзи бор. Шунингдек, қозоқ заминидаги бир қанча тарихий давлатларнинг номлари харитада турк тилида ёзилган. Хусусан, улар: саклар, ҳунлар, Турк хоқонлиги, Олтин Ўрда ва Қозоқ хонлиги. Орқа томоннинг тепасида, Ўрхун-Енисей ёдгорликларида бўлгани каби, «турк» қадимий туркий ёзуви билан «турк» сўзи битилган. Пастки қисмида қўчқормугуз безаги бор.\n31 граммлик кумуш танганинг номинал қиймати анча юқори, 30 турк лираси. A. Байелнинг айтишича, бундай тангалар одатда номинал қиймати 20 лирани ташкил қилади, лекин Туркия томони мустақилликнинг 30 йиллиги муносабати билан Қозоғистон учун бу қоидани ўзгартирди.\nЭсдалик тангаси Туркия Танга саройининг расмий сайтида сотувга чиқарилади. A. Сапарбекули ва A. Байел чекланган миқдордаги танга маҳаллий, турк ва жаҳон коллекционерларида катта қизиқиш уйғотишига ишонч билдирди.


Инсектицидлар ҳақида — У ким, бу нима — QOMUS.INFO\nQOMUS.INFO > И ҳарфи > ИНСЕКТИЦИДЛАР\nИНСЕКТИЦИДЛАР (лот. insectum қашарот ва caedo — ўлдираман) — зараркунанда ҳашаротларни йўқотиш учун ишлатиладиган кимёвий моддалар. Инсектицидлар ёрдамида зараркунанда, шунингдек, юқумли касалликлар тарқатувчи ҳашаротларга қарши кураш олиб борилади. Сиртдан (ҳашарот ташқи қоп-лами орқали сингади), нафас олиш йўллари орқали, ичдан (озуқа билан бирга ошқозон ичак аъзоларига киради), сингиб таъсир қилувчи (ўсимлик тўқи-маларига илдиз ва баргдан сингувчи) турлари бор. Кўпгина Инсектицидлар ҳам сиртдан, ҳам ичдан таъсир этиш хусусиятига эга. Ичдан таъсир қилувчи Инсектицидлар зараркунандаларнинг еган овқати билан ошқозонга тушиб, уларни ўлдиради; нафас йўллари орқали таъсир қилувчи Инсектицидлар ҳашарот танасига нафас йўлидан, сиртдан (тери орқали) таъсир қилувчи Инсектицидлар эса терисидан киради. Баъзи Инсектицидлар ўсимликка илдизи ва барги орқали кириб, унинг ширасини ҳашарот учун заҳарли қилиб қўяди.\nКимёвий таркибига кўра анорганик ва органик Инсектицидларга бўлинади. Анорганик Инсектицидларга турли хил металл бирикмалари, шу жумладан кенг ишлатиладиган олтингугурт препаратлари мисол бўлади. Инсектицидларнинг катта гуруҳини юқори физиологик фаолликка эга бўлган органик бирикмалар ташкил этади. У хлорорганик, фосфорорганик, кар-баматли бирикмаларга бўлинади. Инсектицидлар ҳўлланувчи кукун (сувли суспензия қилиб пуркаш учун), дуст (экинларига чангитиш, уруғни упалаш учун), эмульсия концентратлари ёки эмуль-сияланувчи концентрат (сувда суюлтириб эмульсия ҳолида пуркаш учун), махсус (ўта кичик ҳажмда пуркаш учун препаратлар, паста, тутун шашкалари, аэрозоллар, фумигация учун ва б.) ҳамда донадорланган препаратлар (тупроққа уруғ билан бирга ёки ниҳол пайдо бўлгандан сўнг солиш учун) ҳолида ишлаб чиқарилади. Инсектицидлар таъсир кучи бир неча кундан бир неча йилгача давом этиши мумкин. Уларнинг таъсир кучи даражаси кўпгина омилларга, биринчи навбатда, бирикманинг кимёвий таркибига боғлиқ. Mac, таркибида маргимуш, симоб бўлган, шунингдек, хлорорганик препаратлар структураси жуда барқарорлиги билан ажралиб туради. Кўпгина фосфорорганик Инсектицидлар ёруғлик, намлик ва муҳитнинг биологик омиллари таъсирида тез парчаланади, шунинг учун ҳам бу препаратлар ўсимликлар учун хавфсиздир. Одам ва ис-сиққонли ҳайвонларга таъсири жиҳатидан ҳам Инсектицидлар бир-биридан кескин фарқ қилади. Инсектицидларнинг заҳарлилик даражаси ўртача ўлим дозасини (яъни синовдаги ҳайвонларнинг 50% нобуд бўлиши-ни) кўрсатадиган ЎД50 белгиси билан ифодаланади. Қабул қилинган тасниф бўйича препаратларнинг заҳарлилик даражаси (синовдаги ҳайвонларга ичдан таъсир этганда) қуйидагича гуруҳланади: ўта заҳарли (ЎД50—50 мг/кг гача), заҳари кучли (ЎД50—50—200 мг/ кг), ўртача заҳарли (ЎД50—200—1000 мг/кг), заҳари кучсиз (ЎД50—1000 мг/ кг дан юқори).\nДеҳқончиликда Инсектицидлардан экинларни зараркунандаларни ҳимоя қилишда кенг фойдаланилади. Инсектицид препаратларнинг таъсир этувчи моддаси тарзида фойдаланиладиган кимёвий моддаларнинг сони (жаҳон миқёсида) 300 дан ортиқ, уларнинг препарат шакллари 5 мингга яқин. К,, х. зараркунандалари — ҳашаротларга қарши кураш муаммоларининг жадал ўрганилиши ҳамда самараси юқори ва иссиққонли ҳайвонлар учун хавфи камроқ янги препарат ва бирикмаларнинг кашф этилиши туфайли Инсектицидларнинг турхили доимо янгиланиб бормоқда. Ҳоз. шаро-итларда мишьяк ва фторли ноорганик Инсектицидлар қўлланилмайди. Ривожланган мамлакатларда, шу жумладан, Ўзбекистонда хам илгари ишлатиб келинган ДДТ ва бир қанча хлорорганик (полидофен, анабазин ва никотин сульфат каби заҳари кучли) Инсектицидларни эндиликда қ. х. да қўллаш тақиқланган. Улар ўрнига заҳари кучсиз ва ўртача заҳарли Инсектицидлар тав-сия этилган, жумладан, фосфорорганик бирикмаларни қўллаш тобора кенгаймоқда. Кейинги йилларда қ. х. да сарф меъёри оз (1 га майдонга 25—200 г) ва заҳари нисбатан кучсиз бўлган синтетик пиретроидларлан кўпроқфойдаланилмоқда. Ўзбекистонда 90-й. ларнинг 2-ярмидан бошлаб Ғарбий Евро-падаги кимё концернларида («Сибо Гейга», «Байер» ва б.) ишлаб чиқарилган Инсектицидлар кўпроққўлланилади. Ўзбекистонда уларнинг ваколатхоналари очилган.\nИнсектицидлар ларнинг сув ҳавзаларига тушишини, асалари ва б. фойдали ҳашаротларнинг заҳарланиши, ҳайвон ва ўсимлик маҳсулотларида тўпланиши ва б. зарарли таъсирининг олдини олиш учун уларни сақлаш, қўллаш, ташиш қоидаларига қатъий амал қилиш керак (яна қ. Пестицидлар).