Зулфиқор Мусоқов: «Интернет бизда ягона ошкоралик воситаси бўлиб турибди» — Minbar\nЗулфиқор Мусоқов: «Интернет бизда ягона ошкоралик воситаси бўлиб турибди»\n15 июл 11:12 19 дақиқада ўқийсиз Мақолалар\nФото: Зулфиқор Мусоқов\nMinbar мухбири кинорежиссёр Зулфиқор Мусоқов билан ўзбек киночилигидаги конкрет муаммолар, кинодаги гуруҳбозлик, жамиятдаги ижтимоий масалалар ҳақида суҳбатлашди.\n– ОАВда, ижтимоий тармоқларда фаолсиз, ўзбек киночилигидаги муаммолардан тортиб баъзан ижтимоий масалаларгача ҳамиша муносабатингизни билдириб келасиз. Бугун ҳаётимиздаги қайси ижтимоий муаммолар сизни ўйлантиради?\n– Бир жиним ёқтирмаган гап бор: «Ничего личного, только бизнес» – таржимаси: «Ҳеч қандай шахсий муносабатим йўқ, фақат бизнес…». Бу Ғарбдан келган ўта нопок ибора олдин рус тилига, энди эса бизга ҳам етиб келди. Ғирт ёлғон гап. Инсон тирикми, у шахс бўлар экан, ҳаётдаги хамма нарсага шахсий муносабати бўлади. Албатта, оддий одам сифатида, ота, бува сифатида мени жуда кўп муаммолар ташвишлантиради. Худога шукур, тинчликда яшаяпмиз. Лекин ҳаётимда ҳар куни кўплаб саволлар туғилади. Бу саволлар ҳар бир фуқарони ташвишлантираяпти менимча. Ким бу саволларимга жавоб беради, билмайман. Ижтимоий тармоқлардаги шахсий хат алмашишдан ташқари барча чиқишлар ОАВга айланган. Ўзбекистонда миллионлаб одамлар социал тармоқларга кириб туради. XXI аср ахир. Интернетни инкор қилиб бўлмайди. Тўғри, кимгадир интернет чиқиндилар, фисқу фасод, чақимчилик учун бир челак, лекин афсуски кўпчилик оддий одамларнинг муаммоларини ҳал қилишда интернет бизда ягона ошкоралик воситаси бўлиб турибди. Кўплаб оддий одамларнинг муаммоларини ҳал қилишга ёрдам бераяпти.\n– Масалан, сизни қанақа муаммолар ташвишлантираяпти?\n– Муаммолар остонамдан бошланади. Ҳар куни баъзи бир фаросатсиз одамлар кўчанинг юзига чиқинди ташлаб кетишади, ваҳоланки, йигирма метр нарида махсус ахлат қутиси бор, биз ҳар ой пул тўлаймиз. Ҳаттоки деворимга икки тилда «ЧЎЧҚА БЎЛМА, АХЛАТ ТАШЛАМА!» деган плакат осиб қўйганман. Тепамда бир Амал исмли ёш бойваччанинг уйида қариндоши – қўшним яшайди, уч марта уйимни сув бостириб, янги ремонтимни дабдала қилди. Судга борсам, судя менга ўнлаб ҳужжат топширишингиз керак, исботлашингиз керак деди одам ўрнида кўрмай. Жабрланувчи ҳали ўзининг дардини исботлаши керакми? Бекордан бекорга бировга туҳмат қилиб жинни эмасман-ку? Ҳатто бир марта бўлса ҳам «Қўшничилик, отахон, биздан ўтибди, мана айбимизни ювиш учун ремонт қилиб берамиз» дегани йўқ. Кино қиладиган мавзу: бир марта ўша қўшнининг ёш боласини онаси тепада гап сотиб ўтирганида ҳовлида катта юк машинасининг тагидан суғуриб олдим. Кулишни ҳам билмайсан, йиғлашни ҳам. Ҳой, болангга қарамайсанми десам, сиз борсиз-ку, қўшни дейди. Албатта, бу майда нарсаларга эътибор бермаслигим мумкин, лекин бу майда нуқсонлар йиғилиб, оддий одамларнинг асабига, қолаверса, соғлиғига салбий таъсир кўрсатаяпти. Саволларим жуда кўп: нимага машиналарни тонировка қилиш фақат отнинг калласидек пул тўлаган бойларга мумкин? Бизда яхши ҳаёт кечириш фақат бойларга мумкинми? Кўчада 45 даража иссиқда-я? Нимага Чернобил, Фукусиманинг фожиали воқеаларидан кейин ҳам юртимизда жуда катта сув талаб қиладиган АЭС қурилиши керак? Сув танқис элда, сейсмик хавф бор жойда-я? Кўчаларда юриб, янги «арвоҳ» уйларни кўраман, баъзилари тўкилиб ҳам кетди, чунки ҳеч ким яшамаяпти, нархи фантастик даражада. Нимага бу уйлар ватанига бутун умрини бағишлаган меҳнашкашларга арзонга берилмайди? Эҳҳе, саволларим кўп.\n– Кино энг яхши тарғибот воситаси дейишади. Сиз киноларингизда кўтарадиган ғоялар жамиятга фойда келтираяпти деб ўйлайсизми?\n– Билмадим. Ўзимнинг ижодим ҳақида гапириш нокамтарлик бўлса керак. Энг муҳими, одамларнинг юрагидан жой олган бўлса, ўшанинг ўзи катта бахт.\n– Ўтган асрнинг 80-йилларида «Ёшлик» журналида «Пора» номли ҳикоянгиз чиққан. Бугунги кунга ҳам жуда мос тушади. Қаҳрамонингиз ниҳоятда ҳалол одамки, тасодифан таклиф қилинган порани қандай олишни ухламай ўйлайди, ҳали олмасидан қийналади, ҳар хил хаёлга берилади. Оқибатда порани рад этмоқчи бўлади, лекин пора унга адашиб таклиф қилинган бўлади. Бугун коррупцияга қарши курашамиз қабилидаги шиорлар кўпайган замонда кинолар орқали шу «касаллик»ни даволаш мумкинми?\n– «Дадам бетоб» филмимда бу масалалар кўтарилган. Шунинг учун бўлса керак, бу филм ТВда камдан-кам берилади. Филм айнан сиз айтган мавзуга бағишланган. Ўзбек телевидениеси эса ҳақиқий ҳаётни одамлардан беркитмоқчи бўлади. Гўёки муаммо деган нарса бизнинг луғатимиздан ўчиб кетган. Ўзимизни алдашни қачон бас қиламиз, билмадим.\n«Дадам бетоб» филмининг постери.\n– Янги чиқаётган филмларни кўрмасдан туриб «тузук кинолар ишланмаяпти» деган эътирозлар юради. Нега одамларда кўрмасдан туриб гапириш, онгида эса нигилистик қараш шаклланиб қолган?\n– Бу саволингизни «Ўзбеккино» раҳбариятига беришингиз мумкин. Ўзимнинг филмларим учун хоҳлаган жойда жавоб беришим мумкин.\n– Филмларингизда қаҳрамонлар бироз довдир қилиб кўрсатилади. Аслида томошабинга уларнинг шу характери кайфият беради. Лекин кўпгина киношунослар «ўзбекларнинг ҳаммаси ҳам довдир эмас-ку» деб эътироз билдиради. Шу ҳолатни қандай изоҳлайсиз?\n– Ўта муҳим мавзуни кўтардингиз. Биринчидан, билимли, дидли киношунослар бунақа гапни гапиришмайди. Бунақа гап ғўддайган, сохта миллий ғурур «посбонлари»дан чиқади. Кўпинча бу аҳмоқона фикрни собиқ кинобошлиқлардан эшитганман. 31 йил ичида уларнинг 14 тасини кўрдим. Бу гапни улар «Абдуллажон»ни ҳам, «Бомба»ни ҳам, деярли ҳамма филмларимни йўқ қилиш ниятида айтишган. Бернард Шоу ёзган: «Агар миллатда ўз устидан кулиш қобилияти бор экан, бу ўша миллатнинг руҳий соғломлигидан дарак беради». Бу амалдорлар отдан тушса ҳам, эгардан тушмай қолишган, уларнинг бутун умри «биров кулмасин» деб ўтиб кетганини кўраяпман-ку.\n– Бошқа режиссёрлардан фарқли равишда ўзбек киноси ҳақида доим жон куйдириб гапирасиз. Бугун ўзбек киносини қандай муаммолар қийнаяпти?\n– Саволлар, саволлар... Агар «Ўзбекфилм» студияси биноси остонасидан биринчи бор 43 йил олдин ҳатлаб ўтган, 30 йилдан бери шу кино санъатига минбарлардан қуруқ нутқлар билан эмас, аксинча, озми-кўпми филмлари билан ҳисса қўшган оддий фуқаро ва ишчининг шахсий, баҳсли, лекин жуда самимий фикри қизиқтирса, саволларингизга жавоб бераман. Бу фикрларнинг кўпини «Ўзбеккино» раҳариятига юборган хизмат хатимда айтганман. Москвада Олий режиссёрлик курсларида Френсис Форд Коппола бизга 12 кунлик мастер-класс вақтида айтган эди: «Ҳар бир яхши ишнинг ҳам, ёмон ишнинг ҳам ўз сценарий муаллифи ва режиссёри бўлади». Авваламбор, кино санъатига фойдали ишлар ҳақида гапирсам. Шу йилнинг охиригача 50 та кинотеатр қурилиши ҳақида «Ўзбеккино» раҳбариятининг ОАВга берган ваъдаси мени қувонтирди. Ёшларга эътибор, бир неча киномактаб талабаларига қисқа метражли филмлар яратиш учун «Ўзбеккино» томонидан моддий ёрдам берилгани, яна ёшлар НИКАдай нуфузли мукофотга номзод бўлиб боришини таъминлагани учун миннатдорман. «Ўзбекфилм» биносининг қайта қурилиши ва асосий студияда пенсияга чиқиб, ниҳоят одам ўтирса бўладиган мебел ва одам кирса бўладиган хоналарни кўриб хурсанд бўлдим. Янги юксак технологик камералар олингани, хроникага янги компютер олингани ҳам ижобий ҳолат. Умуман «Ўзбекфилм» ва «Ўзбеккино»нинг ҳамкорлиги қанча мустаҳкамланса, бундан фақат кино санъати ютади. ОАВда ретро кинокўрсатувлари яратилиши ва «Кино санъати» журналининг нашр қилинаётгани ҳам яхши иш бўлди. Бу ижобий ишлар – ижодкорларни фақат қувонтирадиган аниқ фактлар. Лекин саволларим ҳам бор.\n– Қанақа саволлар?\n– Нимага ер билан тенг қилиб, бир ой мобайнида бузиб ташланган Киночилар уйининг ўрнида ҳалигача янги киночилар уйи йўқ? Нимага давлат киностудияси бўлмиш, катта тарихий йўлни босиб ўтган «Ўзбекфилм»га охирги вақтда ОАВда, ТВда, социал тармоқларда агрессив ҳужум қилинаяпти? Энг ачинарлиси, шу одамларнинг кўпчилиги шу «Ўзбекфилм»нинг тузини еб, тузлиғига тупуришаяпти. Бу салбий жараён давом этиб, илдиз отиб кетаяпти. Хафа бўлишса, ноилож, агар 31 йил ичида мен эшитган ва айтилган, бурнимни қонатиб ёзганларини эсласам, аллақачон ўзимни осиб қўярдим. Яна бир бор айтаман: ташқи кўринишда сокинлик ва осойишталик юзаки, АНИҚ ИЖОДИЙ МУҲИТ ВА БАДИИЙЛИК ЖУДА КАТТА ХАВФ ОСТИДА.\nКонфуций «Ислоҳот ўтказишдан олдин ҳамма нарсани ўз номи билан айтиш лозим» деган. Бутун умр фақат бир нарса – кинода бадиийликни ҳимоя қилганман. Кимга эмас, нимага шахсий хусуматим бор? Кинони умуман тушунмай, ўзининг ғордан чиққан дидига ижодкорларни бўйсундиришга, чаламуллаликка, калтафаҳмликка, бировга қарши гуруҳбозликка, бир-биридан ўч олишга, бахилликка инсоний ва профессионал хусуматим бор.\n– Янги ташкил қилинган сценаристлар ва киношунослар гилдиясига нега аъзо эмассиз?\n– Мен ҳали бирорта ОАВда ёки мажлисда янги ташкил қилинган сценаристлар ва киношунослар гилдияси ҳақида лом-мим демаган эдим. Сабаби, бирорта одам у ерга мени таклиф қилмади. Таклиф қилишганда айтардим: «Ҳой одамлар, киношунос – бошқа касб, сценарист – бошқа касб». Шу гилдия сайтида бир киношунос «чорак аср мобайнида ўзбек киночилари саҳродаги кўрларга ўхшаб, бир-бирининг этагидан ушлаб, биттаси ҳассаси билан йўл кўрсатиб келди» деган куракда турмайдиган гапни айтди.\nГилдиянинг яна бир аъзоси «Биз “хонтахта” деган хунук сўзни унутишимиз керак, замон шуни кўрсатаяптики, ўзбек киносининг келажаги шахсий студияларники бўлади» деб ёзди. «Хонтахта» деган тушунча фақат тижорат филмларига тегишли эмас, давлат буюртмаси бўйича ҳам, афсуски, ишланган. Бадиий савияси паст, касбдан умуман йироқ маҳсулотни киночилар ўзаро шундай ном билан аташган. Энг ачинарлиси шуки, «Ўзбекфилм»дан чиқиб одам бўлган, обрў орттирган «Ўзбеккино»нинг собиқ директорининг биринчи ўринбосаридан шу фикрни эшитиш одамни ҳайратга солди. Ия? Демак, чорак аср мобайнида ўзбек киносида биронта асар яратилмапти-да? Демак, ҳаммамиз кўрларга ўхшаб юрган эканмиз-да? Ким кўр бўлган ёки кўрлар ролини ўйнаган? Энди бу гуруҳ ўзини янги Мусо пайғамбар деб ўйлаяптими? Шу куракда турмайдиган гапларни ёзган одамлар 28 йил ичида ривожланган мамлакатлардаги (АҚШ, Швейцария, Япония, Франция, Германия, Россия, Малайзия) турли халқаро кинофестивалларда олқишларга ва совринларга сазовор бўлган ўзбек филмларини умуман кўрмаганми? Ўзимнинг филмларимни айтмайман, улар кўргани кўзи, отгани ўқи йўқ, лекин ўша одамлар Юсуф Азимовнинг «Тонг олдидан», Баҳодир Одиловнинг «Биринчи бўса», Жаҳонгир Қосимовнинг «Камбағал одамлар», Ёлқин Тўйчиевнинг «Чашма» ва «Маъсума», Аюб Шаҳобиддиновнинг «Ўтов», Юсуф Розиқовнинг «Воиз» ва «Эркак», Қамара Камолованинг «Йўл бўлсин» ва Мелс Абзаловнинг Японияда (ўзим гувоҳман) аншлаг бўлган «Чимилдиқ» филмларини кўрганми? Менимча, йўқ. Энг ачинарлиси, ТВда деярли ҳар бир чаласавод журналист «ўзбек киноси ўлган эди, мана энди янги замон келди, янги ўзбек киноси вужудга келмоқда» деб овоза қилаяпти. Бу ўта нотўғри маълумот. Санаган филмларимнинг муаллифлари ошна-оғайним эмас, улар билан борди-келдим ҳам йўқ. Битта ўлчов – кино санъати ўлчови. Бу мақолалар қўлидан биронта пичоққа илинадиган асар яратиш келмаган, халқнинг дарди-ю муаммоларидан анча узоқ бўлган ҳасадгўй одамларнинг топшириғи билан ёзилган. Ҳамма кинорежиссёрларни ёппасига бунақа қоралаш ўша гуруҳ томонидан очиқдан-очиқ «Ўзбекфилм»га ҳужум эълон қилиниши деб тушундим. Янглишсам, хурсанд бўлардим.\n– Бугун қизиқ бир ҳолат кузатилаётир. Кўпгина амалдорлар маълум бир мавзуда гапирмоқчи бўлишмоқда, лекин халқ тили билан айтганда, «қовун тушириб қўйишаяпти». Бунга муносабатингиз қандай? Бу каби ҳолатларни кинога кўчирса бўладими?\n– Худога шукур, ҳеч қачон амалга интилмаганман. Ҳар бир амалдорнинг қилган ишини аниқ айтиш керак, халқни алдаб бўлмайди. Сизга «Дадам бетоб» филмини яна бир марта кўриб чиқишни тавсия қиламан.\n– Ёш киноижодкорлар кенгаши ва бошқа кинога тааллуқли ташкилотларни доимий танқид қилиб келасиз. Аслида ташкилотларнинг кўпайиши ижобий ҳолат эмасми? Акс ҳолда «Ўзбеккино» кино соҳасида монопол ташкилотга айланиб қолади-ку.\n– Кечагина ўша марказнинг бошлиғи Ойбек исмли йигит ва Мухлиса исмли аёл билан биринчи бор суҳбатлашдим. Улар бадиий кенгашга лойиҳасини олиб келишган экан. Суҳбатдан сўнг, афсуски, ўша салбий фикримда қолдим. Ёшлигига қарамай, гапга анча уста. Фақат гапга. Бу қанақа ташкилот? Кимлар ўзи? Олдинига эътибор бермадим. Ҳа, юқори идораларда расмий томондан ҳеч ким эътироз билдира олмайди бу нодавлат ташкилотларга. Узоқдан қараб турдим: менга нотаниш бу ҳаваскорлар нима қилар экан деб. Яхши иш қилишганида, шубҳасиз, қўллаб-қувватлардим. Фаолиятининг бошида домлаликка чақиришди, бормадим. Сабаби, уч ойда режиссёр, оператор ёки сценарист тайёрлаш мумкин эмас, дилетантлар сонини кўпайтиришнинг нима кераги бор? Хўш, қилган «буюк» ишлари нима бўлди?\n«У» деган филмни ишлашди. Бутун дунёга Каннда конкурсда қатнашаяпти деб ижтимоий тармоқда жар солишди. Кейин бу текширилмаган хабарни деярли ҳамма ОАВ чиқарди. Аслида эса фестивалнинг бирорта расмий рўйхатида бу филмнинг номи йўқ эди. «Каннес Корнер» деган номаълум ном, аслида таржимаси «Каннинг бурчаги» – бу бир чайлада 95 евро тўлаб, хоҳлаган одам ўзининг киносини кўрсатиши мумкин бўлган жой. Кейин Киночилар уйи вайронага айланаётган бир вақтда, икки километр нарида дабдабали «Prologue» номли ўзлари уюштирган фестивалда ўзига ўзи бош совринни топшириб, ғолибона юришди. ТВ уларни осмонларга кўтарди. Уят, имон деган тушунча борми буларда? Меҳмонлардан бири, ўзбек киносига улкан ҳисса қўшган инсон Одилшо Агишев менга «Бу қанақа шармандалик?» деб норози бўлиб кетди.\nКейин нима қилишди? Ўта қиммат «Скорпион» филмини ясашди. Эркин Аъзам ва бошқа холис журналистларнинг шу филм ҳақидаги фикрига юз фоиз қўшиламан: «Бу ўта бемаза ва ўзбек кино санъатига путур етказадиган ҳол» дейишди улар. Менинг домлам, «Оскар» соҳиби Владимир Меншов 10 дақиқа кўриб, кўнгли озиб томоша жойидан чиқиб кетди.\nУларнинг яна битта қилган иши ТВларда (2018 йил 24 май куни «Ўзбекистон 24» телеканалида ва шу йил 24 июн куни «Uzreport TV” телеканалида) берган баёноти бўлди. Уларнинг айтишича, ўзбек киносининг Францияга ва Каннга биринчи бориши эмиш. Ёлғон: Аюб Шаҳобиддинов билан Ёлқин Тўйчиев улардан олдин айнан Каннга боришган, кейин бир гуруҳ ўзбек киночилари расмий равишда Нант шаҳрида бир чайлачанинг ичида эмас, катта саройларда 10 та ўзбек киносини кўрсатишган.\nИккинчи марта ўша катта гуруҳда ким борганини кўрдим: ичидан битта Раъно Шодиевани танидим, қолганлари ким эди? Кинога қандай улкан ҳисса қўшиб қўйибдики, Ўзбекистоннинг расмий вакили сифатида бориб, дунёга филмларни (унда нимага боришди ўзи?) кўрсатмасдан қайтишига ким ваколат берган? Ачинарли томони, битта ДВД-плеер олиб боришга ҳам ақли етмаган.\nСиднейдаги кинофестивалга «Сабот» филми ҳам ўша марказ саъй-ҳаракати билан олиб борилди деб ижтимоий тармоқларда ёзишди. Филм эса «Ўзбеккино»нинг пулига ва «Ўзбекфилм»да яратилган. Бу ташкилотни қўллаб-қувватлаб турган одамларни танимайман, лекин уларнинг холис ниятлари шумиди? Умуман республикамизда кинога ким жавоб беради? Нега бу ташкилотга журналистларнинг меҳри ошиб кетаяпти? Бу саволларни пресс-конференцияда ОАВга бермоқчи бўлдим, лекин улар очиқ мулоқотдан ўзларини олиб қочишади. Каннга бу йил «Ўзбеккино»дан тўрт киши борган, улар аниқ ўзбек филмларини сотишга борган, бунга эътирозим йўқ. Бошқалар-чи? Қолган 16 та одам ким ўзи? Ўзбек киноси учун бирор иш қилганми, шу инсофданми? Яна биз ўзбек киносининг вакилларимиз дейишга бетлари чидаб юришибди. Шахсан Каннга зор эмасман, Францияда уч марта бўлганман. 1990 йилда «Аскарлар эртаги» филмим Каннинг расмий конкурсида қатнашган. Ўша марказдаги ёшлар у вақтда ҳали мактабга ёки боғчага бориб юрган пайтлари Мерилин Феллуснинг ўзи Тошкентга келиб таклифномани қолдирган эди. Бора олмадим – аёлим ҳомиладор эди. Нантдаги кинофестивалда бизни аъло даражада кутиб олишди. Муҳими, кинотеатрларда олиб борган филмларимизнинг ҳаммасини намойиш этишди, бизни жуда юқори даражада (бунга гувоҳлар раҳматли Шуҳрат Аббосов, Тамара Шокирова, ҳозир ҳаёт Қамара Камолова, Рашид Маликов, Темурмалик Юнусов) кутиб олишган. Шунча режиссёрлар, операторларимиз, қари актёрларимиз умуман чет элга чиқмай ўлиб кетишди. Фаолиятим давомида кинога катта ҳисса қўшган ижодий гуруҳ вакиллари: актёрлар, операторлар, монтажёрларни чет элга юборишга ҳаракат қилиб келдим. Ва энг одамни ҳайратга соладиган иккита воқеа. Бирин-кетин икки нуфузли кинофестивалда (Венеция ва Каннда) ёш ўзбек режиссёрлари «Она» ва «Чой» қисқа метражли филмлари гран-при мукофотига сазовор бўлди. Уларни танимасам ҳам жуда қувондим. Лекин шунча шов-шув билан ўша пайтда Каннга борган 20 кишилик гуруҳнинг ичида шу икки йигитга жой топилмагани шахсан мени ғазаблантирди, ўша каннчилар ёки раҳбарият минг баҳона билан ўзини оқлашга уринмасин, бу – жуда ножўя иш.\n– Яқинда тузилган Оскар қўмитаси ўзбек киносининг жаҳонга чиқиши учун қай даражада аҳамиятли деб ўйлайсиз?\n– Энг қадрли «Оскар» – бу ўз қони билан шу совриннинг бир парчасига (қолганлари ҳалок бўлишган ёки ярадор) 1946 йилда сазовор бўлган раҳматли Малик Қаюмовлигини ўша қўмита аъзолари билмаса ҳам керак. Мен бу ташкилот тузилгани ҳақида ОАВда ўқидим. Ўша миллий кинокомиссия ва Оскар қўмитасининг матбуот котиби Anastasia Dauenhauer (ким ўзи у аёл?) менинг «Қўмитада кимлар бор?» деган оддий инсоний саволимга ярим соат жавоб излаб, аниғини айтмади. Шахсан мен у ерга интилмайман. Албатта, рўйхатдан ўтиш яхши иш, лекин битта савол: бу «Ўзбеккино»нинг бевосита вазифаси бўлса, бу қўмитанинг таъсисчилари кимлар ва қўмитага кимлар киради? Ниҳоят, кечаги суҳбатда ўша қўмитанинг аъзоларини айтишди. Фурқат Зокиров («Ўзбеккино» бош директори), Матёқуб Матчонов (Киноарбоблар ижодий уюшмаси раиси), Фотиҳ Жалолов («Ўзбекфилм» директори), Баҳодир Одилов («Кинохроника» директори), Жаҳонгир Қосимов (кинорежиссёр), қолган икки нафар аъзо ўшалар: Ойбек Абдушукуров ва Мухлиса Азизова. Биринчи бешликка қаршилигим йўқ, лекин бу икки ёш қайси улкан хизмати учун шу қўмитанинг аъзоси бўлиб қолди? Мантиқ бўйича ва адолат нуқтаи назаридан у ерда кино санъатига улкан ҳисса қўшган муносиб инсонлар бўлиши керак эди-ку. Бу қўмитага аъзолар Киноарбоблар ижодий уюшмасининг мажлисида очиқ сайланиши керак эди, бировнинг буйруғи билан эмас. Гап ватанимиз киноси учун жуда катта аҳамиятга эга воқеа ҳақида кетаяпти.\n2007 йилда «Ватан» номли ўзбек филми Куала-Лумпурда Осиё ва Океания халқаро кинофестивалида энг яхши бешликка кирганидан сўнг UPS почтасидан «Ўзбекфилм»га ўша Оскар киноакадемияси саралаш қўмитасидан филмнинг дискини юбориш ҳақида расмий таклифнома келди. Иккита қатъий шарт: филм икки ҳафта прокатда бўлиши, мамлакат киноакадемияси ёки Киночилар иттифоқидан кино санъатига катта ҳисса қўшган 12 кишининг тавсияномаси керак эди. Шу муносиб инсонлар бажонидил имзо чекишган эди. Лекин кейин яна бир расмий хат келди. Унда «Ватан»нинг Оскар танловида қатнашиши рад этилган эди. Хатда Лос-Анжелесдаги Оскар кинокадемиясида давлатимизнинг баённомаси йўқлиги айтилганди ва мамлакатимизда инсон ҳуқуқлари билан боғлиқ муаммолар борлиги асосий сабаб қилиб келтирилганди. Бор гапни айтдим.\n– «Олтин ҳумо» танловида сизнинг «Берлин – Оққўрғон» филмингиз бирорта ҳам номинацияга номзод бўлмади. Сабаби нимада?\n– Ҳар хил совринларга шахсан муҳтож эмасман, уйимда ундан нуфузлироқ совринлар турибди, «Ўзбекфилм» таъмирдан чиқсин, музейга топшираман, чунки бу даргоҳ – иккинчи уйим. Лекин ғирром совринларга тоқатим йўқ: икки йил олдин «Эътироф» совринини «Ўзбеккино»га қайтариб бердим, хонада турибди. «Олтин ҳумо»га келсак, юзлаб одамлар бу хунук воқеага ўзининг муносабатини билдирди. Наҳотки актёрларимиз Раъно Шодиева ва Сейдулла Молдаханов актёрлик номинациясига, Азиз Арзиқулов операторлик номинациясига муносиб эмас эди? Мен-ку зор эмасман, лекин ўша танлов қўмитасининг қилган ишини гуруҳбозлик, ўта қўпол хиралик деб тушундим. Вақт ҳамма нарсани ўз жойига қўяди.\n– «Берлин – Оққўрғон» филмингизни томошабинлар қандай кутиб олди? Филмдан кўнглингиз тўлдими?\n– Филмнинг премьерасига келган ва кўрган одамлардан сўранг. Уларнинг кўзларида ёш, қалблари ўзгача ҳиссиётга тўла. Одамларнинг эзгуликка ташналигини сал бўлса-да қониқтира олганимдан бахтлиман. Билишимча, кинотеатрларда яхши кетмади. Бунга кўникиб қолганман. «Осмондаги болалар»дан бошқа биронта филмим прокатда яхши кетмаган, бу – факт. Телевидениега катта раҳмат – халқимиз деярли барча филмларимни экрандан кўришган. Барча телеканаллардан миннатдорман: 8-9 май кунлари «Берлин – Оққўрғон» бир неча бор берилди, миллионлаб томошабин кўрди.\n– «Осмондаги болалар» филмида Ҳамдам исмли қаҳрамон ўзи ёзган сценарийни атоқли киносценарист Мустафоқул Болтабоев номидан бадиий кенгашга топширади. Филмдаги шу эпизод ҳаётийми? Ҳозирги жараён ўзгарганми?\n– Ҳа, ҳаётда ўшанга яқин воқеа рўй берган. Бу эпизодни ҳозир ёзаётган «Йўқолиб кетаётган китоб»имда кулги билан эслайман. 1989 йилда бир бадиий раҳбарга иккита сценарий олиб бордим. Биринчиси «Абдуллажон», иккинчисини бошқа режиссёрнинг илтимосига кўра исмимни ёзмай берган эдим. «Бир қадам ўнгга, бир қадам сўлга». «Абдуллажон»нинг дабдаласини чиқариб, иккинчисини мақтаб, «Мана буни сценарий деса булади! Профессионал ёзилган!» деб айтган. Кулишни ҳам билмай қолганман, йиғлашни ҳам. Бу бўлган воқеа.\n«Осмондаги болалар» филми.\n– Янги ижодий режаларингиз ҳақида гапирсангиз.\n– Бадиий кенгашга олтита сценарийимни берган эдим. Нима қилай, ишим шу, касбим шу. Сценарий излаб юрган ёш режиссёрларга керакми? Йўқ, уларнинг амбициялари ўзидан юз қадам олдин югуради, профессионал нуқтаи назардан ўта хом, бўш қўлёзмаларини кўтариб юраверишсин. Зорим бору зўрим йўқ. Охирги берган сценарийларим «Жексон ва унинг набираси» ва «Ҳайрат». Биринчисини, худо хоҳласа, кейинроқ қўяман, ҳозир «Ҳайрат» лойиҳасини амалга ошириш учун доимий ижодий гуруҳимни йиғаман. Бу ҳозирги замон эртаги бўлади.\nСуҳбатимизнинг охирида бир фикрни қайтармоқчиман. Ижодкорлар билан учрашувда (нимагадир ўша тадбирга таклиф қилишмаган эди) Шавкат Мирзиёев ҳаққоний ижодкорлар учун жуда муҳим фикрларни билдирди: «Ўзбек киносининг аҳамияти Мудофаа вазирлиги билан тенг, баъзида ундан ҳам муҳим. Санъатда бизнес деган тушунчага йўл қўймайман». Билмадим, ижодкор ва оддий инсон сифатида бу фикр дилимга жуда яқин...\nкино Зулфиқор Мусоқов Ўзбеккино\n9 авг 17:26 15 дақиқада ўқийсиз\nЗулфиқор Мусоқов ўзбек бокс мактаби асосчиси ҳақида филм ишламоқчи\n18 июн 10:04 1 дақиқада ўқийсиз\nСтивен Спилберг фақат тунда кўриладиган хоррор-сериал ишламоқчи\n12 июн 16:24 1 дақиқада ўқийсиз\nТест жараёнидаги «ўйинлар» ҳақида илк бор бадиий фильм ишланмоқда\n6 июн 15:10 1 дақиқада ўқийсиз\nБиринчи бор ўзбек филми Канн кинофестивали доирасидаги танловда ғолиб бўлди\n27 май 10:08 1 дақиқада ўқийсиз\nКанн кинофестивалида ўзбек кинолари илк бор кинобозорга қўйилади\n8 май 13:04 1 дақиқада ўқийсиз\nПрезидент: “Ўзбекистонда бугундан бошлаб жамиятдаги энг ҳурматли инсон муаллимдир”\n23 авг 17:41 2 дақиқада ўқийсиз\n21 авг 10:01 1 дақиқада ўқийсиз\nЖаҳонгир Ортиқхўжаев шикоятчилар билан мулоқотда қизишиб кетди\n22 авг 13:17 3 дақиқада ўқийсиз\n"Орган ходимлари" бир неча эркакнинг соқолини ихтиёрига қарши олиб ташлади\nКеча, 16:30 2 дақиқада ўқийсиз\nЎзбек курашчиси қирғизларни ҳақорат қилдими?\n23 авг 10:10 2 дақиқада ўқийсиз


Қирғизистон кўздан қолаётган қоплонларини Олмаота ҳайвонот боғига беради | ҚИРҒИЗИСТОН ЯНГИЛИКЛАРИ\nҚирғизистон кўздан қолаётган қоплонларини Олмаота ҳайвонот боғига беради\nҚирғизистонда туғма кўз ҳиралиги билан туғилган ҳар кки қор қоплончалари кўз операциясига муҳтож. Бироқ Қирғизистонда ушбу жарроҳлик амалиётини амалга оширишнинг «иложиси йўқ». Ҳукумат жониворларни уларни даволаш имкониятига эга Олмаота ҳайвонот боғига бутунлай бериб юбориш қарорига келди.\nУшбу операцияни Қирғизистонда ўтказим учун махсус тиббий мослама ва мутахассиз офталмология-ветеренари кераклигини айтади атроф-муҳит ва ўрмон хўжалигини ҳимоя қилиш давлат агентлиги директори ўринбосари Абдиқалиқ Рустамов.\nУнинг сўзларига кўра, ҳукумат қоплон болаларига тўлиқ кўриш қобилиятини қайтариш учун қилган ҳаракатлари самара бермаган.\n«Афсус, бу бизнинг қўлимиздан келмади. Биз реабилитация марказига мутахассис-офталмолог билан бориб келдик. Мутахассислар ушбу операцияни бу ерда қилиб бўлмаслигини тасдиқлашди», - деди Рустамов.\nУ қоплончалар сақланаётган «НАБУ» ижтимоий бирлашмаси реобилитация марказининг жониворларни Олмаота шаҳридаги зоопаркка сотиш ҳақидаги келишувга имзо чекканини айтди.\nУнинг сўзларига кўра, улар хаста жониворларни Қозоғистон ҳайвонот боғига даволаш ва ўзларида олиб қолиш учун бериб юборишади.\nҚоплон болалари 2009 йилда «НАБУ» ижтимоий бирлашмаси реабилитация марказида туғма кўз касаллиги билан дунёга келганди.\nУларга колобома - юқориги кўз қовоғи ривожланмаганлиги ва кўз билан боғлиқ бошқа касалликлар диагнози қўйилган эди.\nҚоракўл шаҳри «Йиртқич жониворларни ҳимоялаш маркази» директори Салтанат Сеитова кундан-кунга қоплончалар кўз касали оғирлашиб, улар кўриш қобилияти йўқолиш хавфи тобора ошиб бораётганини айтади.\n«Агарда биз вақтни яна чўзадиган бўлсак, яқин келажакда қоплон болалари бутунлай кўр бўлиб қолишлари мумкин», - дейди Сеитова.\nАввалги мақолаБош прокуратура Бишкекнинг учинчи мактабидаги «ноқонуний пул йиғишни» текширмоқда


Хотинини калтаклаб, боласининг ахлатини ейишга мажбурлаган эр қамоққа олинди - Халқ сўзи\n21:43 08 Октябр 2020 Жамият\nШундан сўнг, Тошкент ИИББ мазкур видео юзасидан расмий маълумот берди.\nУнда келтирилишича, Ушбу видео 1 октябрдан 2 октябрга ўтар кечаси суратга олинган. Шу кечанинг ўзида 102 га аёл эри 46 ёшли И.Рустам томонидан калтаклангани ва унга нисбатан зўравонлик қилинганлиги тўғрисида хабар келиб тушди. Аёлга етказилган жароҳатларнинг оғирлигини аниқлаш учун суд тиббий экспертиза тайинланди.\nУшбу факт асосида Мирзо Улуғбек тумани ИИО ФМБ ҳузуридаги тергов бўлими томонидан Ўзбекистон Республикаси Жиноят кодексининг 110-моддаси 1-қисми («Қийнаш») бўйича жиноят иши қўзғатилди. И.Рустам ҳибсга олиниб, тергов давом этмоқда.\n7 октябрь куни жабрланувчига ҳимоя ордери топширилди. Ҳозирда аёл ва унинг вояга етмаган болалари Аёлларни реабилитация қилиш ва мослаштириш марказига вақтинча жойлаштирилди.


Мўмин кишининг сендан оладиган насибаси уч нарса бўлсин:\nФойданг тегмадими, ҳеч бўлмаса зарар берма.\nХурсанд қила олмадингми, ҳеч бўлмаса хафа қилма.\nМақтамадингми, ҳеч бўлмаса ёмонлама.\nЭркак баркамол аёлни орзу қилади\nЭркак баркамол аёлни орзу қилади. Аёл ҳам баркамо..\nМенга бировлар ҳақида гап ташийдиган одамга ишонма..\nДунёда ўйинчи бўл, ҳакам бўлма!\nДунёда ўйинчи бўл, ҳакам бўлма! Ўйинчи нишонни, ҳ..\nЭй Робб! Розилигинг учун рўза тутган барча кимсани..


18 апрел 2021, Тошкент вақти: 08:24\nАйримлар озуқа йўқлиги сабаб молларини энди қандай боқишга ҳайрон.\nЎзбекистонда коронавирус тарқалишининг олдини олиш мақсадида карантин жорий қилинганидан қарийб беш ҳафта ўтиб, чорваси бор айрим хонадонларда ем тугагани тўғрисида хабарлар келмоқда.\nҚўй-сигири учун ғамлаган озуқаси тугаган оилалар ем топиш имконини қилолмай, чорвасини сотиш ҳаракатига тушиб қолган.\nАйрим ҳудудларда аҳолининг ушбу муаммосини ҳал қилиш йўллари топилмоқда.\nХоразмлик Ўктамнинг уйида икки сигири, бир бузоғи, уч қўйи ва ўндан зиёд товуғи бор. Ўктамнинг айтишича, уйидаги ягона бойлиги шу чорва ва паррандаси бўлиб, карантин сабаб уларга ем топиб бера олмаяпти:\n“Қишлоқ жойларидаги одамларда чорвасидан бошқа бойлиги йўқ. Сигирининг сутини соғиб сотади ёки сариёғ қилиб, бозорга олиб чиқади. Товуқ тухумини сотиб, болаларига озиқ-овқат қилади. Бизда пул топишнинг бошқа имкони йўқ. Карантин бошланишидан аввал моллар учун бор пулимга озуқа олиб келдим. Ҳозир яна озгина пулим бор ем учун. Лекин машина ҳайдаш тақиқлангани учун емни олиб кела олмаяпман. Бизда баҳор кеч келади. Ҳали даладаги ўтлар кўкармади. Битта шу ем билан боқаяпмиз молларни. Лекин бу кетишда моллар очидан ўлиб қолмаса бўлди”.\nСурхондарёнинг Термиз шаҳридан Озодликка боғланган муштарий ҳам машина ҳаракати тўхтатилгани сабаб чорваси озуқасиз қолганлардан бири.\n“Уйимда чорва ва парранда бор. Улар бир неча кундан бери озуқасиз қолди. Ем олиб келайлик десак, машинага рухсатнома йўқ. Пиёда борайлик десак, қопдаги оғир юкни кўтариб келишнинг имкони йўқ. Уйида чорваси борларнинг барчаси ҳам тонналаб ем олиб қўйиш имконига эга эмас. Мен кабиларнинг уйидаги моллари емсиз қоляпти”, деди термизлик йигит аноним қолиш шарти билан.\nБухоролик Манзират буви эса чорвасига ем топилмагани сабаб уларни сотишни режалаётганини айтди:\n“Ўғлим билан неварам Россияга ишлашга кетганди. Карантин сабаб ўша ёқда ишсиз қолишди, бизга пул ҳам жўната олишмаяпти. Уйда фақат аёллармиз. Биттадан ҳўкиз ва сигир бор. Лекин уларга ем топиш қийин бўляпти. Таксистларга илтимос қилсак, икки ҳисса қиммат нархда олиб келиб беряпти. Шунга энди ҳўкизни сотишга қарор қиляпмиз. Қассобларга телефон қилсангиз, уйингиздан келиб олиб кетаркан ҳўкизни. Сигирни эса овқатга ишлатган картошка-пиёз пўчоғи билан бир амаллармиз”.\nИсмини ошкор қилмасликни сўраган янгийўллик муштарий эса сигирига ем топа олмагач уни сотганини айтди:\n“Ем топиш ўзи ҳар доим қийин. Олдин баҳорда ўтлар кўкариши билан сигирни йўл бўйларида ўтлатиб келардим. Бу йил бунинг имкони бўлмаяпти. Ўзим бўш вақтимда киракашлик қилиб, пул ишлардим. Карантин деб, уйда ўтиришга мажбурман. Пулсиз ўтирсангиз, нафақат сигирга ем ҳатто ўзингизнинг еб-ичишингиз ҳам муаммо бўларкан. Сигирни еми тугул, озиқ- овқатга пул қолмагач, икки кун аввал сигирни маҳалламиздаги бир фермерга сотдим. Энди карантиндан чиққунча шу сигирнинг пулини еймиз”.\nВазиятдан чиқиш уринишлари\nНаманган шаҳрининг “Бобуршоҳ” маҳалла йиғини фаоллари аҳолининг чорва озуқаси билан боғлиқ муаммосини ҳал қилиш йўлини топган.\n“Маҳалламиз яқинида оптом ем сотадиган фирманиниг склади бор. Фирма эгалари билан келишиб, уларни шу складдан аҳолига ҳам ем сотишга кўндирдик. Ўзи улар фақат оптом сотган, лекин энди аҳолига ярим қоп, бир қоп қилиб, шу складидан сотяпти. Одамлар бориб, елкасига ортиб олиб келяпти. Нархини ҳам бозор нархидан қиммат қилмасликка ваъда беришди”, деди маҳалла йиғини фаолларидан бири.\nТермизлик тадбиркорлардан бири эса чорва учун озуқани аҳолининг уйига элтиб бериш хизматини йўлга қўйди.\nТадбиркор йигитнинг Озодликка айтишича, озуқа нархи ҳам аҳоли чўнтагига мосланган:\n“Ҳозир кўп жойларда чорва озуқаси билан боғлиқ муаммо юзага келди. Шунинг учун чорва моллари ва паррандалар учун озуқа ва ем маҳсулотларини одамларнинг уйига олиб боришни йўлга қўйдик. Доставка учун рухсатнома ҳам олдик. Озуқани оптом олганимиз учун бозор нархидан ҳам арзон сотяпмиз. Фақат доставка учун қўшимча ҳақ оламиз. Термизликлар +998915770096 телефонига қўнғироқ қилиб, заказ беришлари мумкин”.\n16 мартдан бошлаб, Ўзбекистонга кириш-чиқиш тўхтади, таълим муассасалари ёпилди, давлат идораларида мажлислар тўхтатилди.\n25 мартдан кўчада ниқобсиз юриш тақиқланди ва жазо белгиланди.\n30 мартдан автотранспорт воситаларига махсус рухсатнома билан ҳаракатланиш чеклови қўйилди.\n6 апрелдан мамлакат бўйлаб "ўзини яккалаш” ҳаёт тарзи мажбурий равишда жорий этилди, мототранспорт (скутер) ҳамда велосипедда ҳаракатланиш ҳам вақтинча чекланди.\nЎзбекистонга четдан пул ўтказмалари ҳажми кескин қисқарди


Аждодларимиз «одно»ни билишганми? | Мулоҳаза қила оладиганлар учун.\nАждодларимиз «одно»ни билишганми?\nОктябрь 14, 2016 от mulohaza в Ҳажвиялар // 0 Комментариев\nБобом бор. Ёши етмиш бешда. Момом у кишидан беш ёш кичик, яъни етмишда. Ўзлари айтганларидек, ораларида “беш буғдой пишиғича” фарқ бор. Икковлари ҳам ҳар битта гапни мақол билан бошлаб, бирор ибратли ривоят билан тугатишади. Бунга бутун оиламиз ўрганиб қолган. Одатда ҳамма нарсага аввало уларнинг кўзлари билан қарашга ҳам. Ахир, уларнинг таъбири билан айтганда, “Катта карвон қайдан юрса, кичик карвон ҳам шундан юради”-да!\nДўстларим тинмай қизиқтиравергач, ижтимоий тармоқлардан бирига аъзо бўлдим. Номи ҳам ажойиб: “одноклассники!” Синфдошлар учун махсус тармоқ!\nЭҳ-ҳе, ўзим учун саҳифа очдиму, бу оламнинг ажойиботу ғаройиботларига маҳлиё бўлиб, момом айтганича — туш кўргандай бўпқолдим. Тармоқни ўрганганим сайин эса, ўқимишли, ҳар балога ақли етадиган бола эмасманми, муҳим бир кашфиётга қадам-бақадам яқинлашаётган олимга ўхшаб ҳис қила бошладим ўзимни. Нега, қанақа кашфиёт, дейсизми? Мана, эшитинг!\nМен ўзимга шахсий саҳифа очишим билан танишишни истайдиганлар, суҳбатлашишни хоҳловчилар саҳифамда “меҳмон” бўла бошлашди. Саволларида маъни бўлса, қани энди: кимсиз, қаердансиз асли, исмингиз ростданам ўзингизникими, расм кимники… Рости, безор бўлдим. Охири дўстимнинг маслаҳатига кириб, уларнинг кўпини “қора рўйхат”га киритдиму тинчидим. Лоп этиб ёдимга момомнинг гапи тушди: ҳар ким қилса, ўзига қилади. Тўғри-да. Мен улар билан танишмоқчи, гаплашмоқчи эмасман-ку. Бобом айтганлар, чақирилмаган жойга йўнилмаган таёқ, деб… Ўзларидан кўришсин!\nБу тармоққа аъзо бўлиб, шахсий саҳифасини очган жонзот борки, ўзига ғалати номлар қўйиб олади: “Менман ўша олифта”, “Буюк Пётр”, “Қора Шаҳзода”, “Маймунзода Рам”, “Жодугарнинг Қизи”, “Оқбилак Хоним”, “Крутой Парень”, “Профилимга кирма – ўласан”, “Чёрнийга тиқаман – яқинлашма” ва ҳоказо. Ҳатто бирови ўзини “Аватар” деб номлабди. Буларни ўқиб, бобом кўп такрорлайдиган мақол ёдимга тушади: қазисан, қартасан, асл наслингга тортасан. Рост-да, булар бунақа антиқадан ажабтовур, ўқиган одамнинг кайфини учириб юборадиган номларни бекордан бекорга саҳифаларининг бошига чиқариб қўйишмагандир?! Тармоқнинг “пир”и бўлиб кетган бир дўстимдан шу ҳақда сўраб, бошим нақ балога қолди.\n— Нима, гарангмисан сен?! – пишқирди жаҳли чиққан ошнам. — Бу ерда шундай қилиш “мода”, билдингми? Ўзингни истаган ном билан аташинг, ҳатто ёшингни, яшаш манзилингни ҳам ўзгартириб ёзишинг мумкин! Яхши-ку, ҳеч ким аслида кимлигингни билмайди…\nУнга эътироз билдирмоқчи бўлдиму индамадим. Момомнинг мақолларини ичимда такрорлаб қўяқолдим: “Ошинг ҳалол бўлса, кўчада ич!”\nЭнди буёғини эшитинг. Бу “одно” деганларида нима кўп, десам, ҳар хил гуруҳлар кўп экан. Бирортасининг фойдаси бўлса, айтинг. “Қизиқарли ҳаётий ҳикоялар” деб номланган бир гуруҳга қизиқиб, унга жойлаштирилган ҳикояларни ўқиб кўрсам, олди-қочдидан бошқа нарса йўқ. Аъзо бўлганлар “мен сендан камми” дегандай бир-биридан бемаъни “ҳикоя”ларни жойлаштиргани жойлаштирган экан. Яна бир томони, ҳамма ўзига керак нарсага қараб интилади-да, бу ерда ҳам яқин фикрлайдиган одамлар ўзаро “дўст”лашади. Бу хилдаги маълумотларни ўрганавериб, тажрибам шу қадар ошдики, саҳифа эгасининг номига бир қараб, унинг рўйхатидаги “дўст”ларининг номларини аниқ-тиниқ санаб берадиган бўлиб қолдим. Рост-да, агар сизнинг “одно”ча номингиз “Жинни” бўлса, рўйхатингиздаги “дўст”ларингиз ҳам шунга яраша: Тентак, Овсар, Девона, Телба…\nДемак, хулосани бобомнинг яна бир гаплари билан якунлаймиз: кўр кўрни қоронғида топади…\nАйтганча, ўзим ҳам айрим мақоллар, ҳикматли сўзларга жиндак таҳрир киритадиган бўлиб қолдим. Қайсидир халқда бир нақл бор: дўстинг кимлигини айт, мен сенга кимлигингни айтиб бераман. “Одно” мисолида бу нақлга шундай ўзгартириш киритса бўлади: “Друзья”нгда кимлар борлигини айт, мен сенга кимлигингни айтиб бераман. Қалай?\nРости гап, оғайним нега бунча тўлиб-тошиб “одно”ни мақтаганини ҳалигача тушуна олмадиму, аммо боя айтганимдай зўр (эҳтимол, оламшумул, десаям бўлар) кашфиётни эълон қилиш арафасида турибман. Сир сақлай олсангиз, сизга ҳам айтаман: менимча, бизнинг аждодларимиз “одно”дан хабардор одамлар бўлишган-ов! Акс ҳолда, улар тўқиган, момом билан бобомнинг тилларидан тушмайдиган мақоллар нега “одно”га бу қадар мос келади? Ҳали ҳам ҳамма қиёслаб-чоғиштириб чиққан мақолларимни айтмаяпман, ахир уларнинг бутун бошли рўйхатини тузиб чиқишим мумкин! Менинг хулосам шу: бизнинг ота-боболаримиз “одно”ни ҳам олдиндан билишган, худди учар гилам, сеҳрли таёқча, ойнайи жаҳонни билишганидай…\nКеча телевизордан шу мавзудаги кўрсатувни кўриб, момом шундай деб хулоса қилдилар:\n— Ҳа, олдинроқ ўйлаш керак эди, қоқиндиқ! Бир балоси бўлмаса, шудгорда қуйруқ на қилур…\nХуллас, энди “одно”даги саҳифамни ёпмоқчиман. Ростданам, ўйлаб кўрмаган эканман, бир балоси бўлмаса, бу тармоқни очишармиди? Қолаверса, бобом тайинлайдилар: ёмондан ҳазар қилиш лозим…\nМақола 984 марта ўқилган\tКомментировать Отменить ответ\tВаш электронный адрес не будет опубликован.КомментарийИмя*


2017 йилда Ғарб давлатларида ўзбекистонликлар томонидан содир этилган туркум терактлар ўзбекларнинг радикаллашуви муаммосига эътибор қаратди.\n«31 октябрда Нью-Йоркда пиёдаларни машинада бостирган 29 ёшли Сайфулло Соипов АҚШга келгунига қадар ҳеч қачон жиноий жавобгарликка тортилмаган, у радикал гуруҳлар таъсирига АҚШга келганидан кейин тушган», дея билдирди терактдан сўнг ҳукуматнинг «Жаҳон» ахборот агентлиги.\nСоипов 2010 йили грин-кард лотереясида ютиб АҚШга келди. Келгунига қадар Тошкентда мутлақо омадли ҳаёт кечирди, нуфузли Молия институтини тамомлади ва унинг қайсидир экстремистик оқимларга мойиллиги ҳеч қачон сезилмади.\nАйрим таҳлилчилар радикаллашув сабабини террорчи гуруҳларнинг интернетда кучайган ташвиқотига йўйишади. Афтидан, Ўрта Осиё диаспоралари, кўпчилиги бўлмаса ҳам, ИД (Исломий давлат) ташвиқотига айниқса таъсирчандир, дея вашингтонлик таҳлилчи Холид Мажидёрдан иқтибос келтиради «Америка овози».\nАгар бу иддаога ишонсак, у ҳолда айрим ўзбеклар цензура бўлмаган, террорчиларнинг ташвиқот роликларини интернетдан бемалол кўчириб олиш мумкин бўлган мамлакатларда яшашга тайёр эмас, деган ҳулоса келиб чиқади. Ахир Ўзбекистонда диний-экстремистик дунёқарашга эга бўлган одамларда буни тарқатиш имкони йўқ, бундайлар билан шу заҳоти маҳалла қўмиталари ва махсус хизматлар шуғуллана бошлайди.\nБироқ хорижга чиққан ўзбекларнинг тезгина террор ташкилотларига қўшилиб кетиши цензура ва таъқиблар экстремизмга қарши иммунитет ҳосил қилмаслигини кўрсатмоқда.


Сўз масъулияти - Fitrat.uz\nБош саҳифа / Мақолалар / Сўз масъулияти\nOktabr 13, 2020\tФикр билдиринг 39 Кўришлар\nАллоҳ таоло динимизда қайси ишлар ҳалолу қайсилари ҳаром эканини баён қилиб қўйган. Очиқ ҳаром қилинган амаллардан мусулмонлар ўзларини эҳтиёт қилиб юришади. Лекин ғийбат қилиш, чақимчилик, бировлар обрўсини тўкиш, ҳасад, кибр каби маънавий жиноятлар ҳам борки, мусулмонлар бу гуноҳлардан сақланишда эътиборсизликка йўл қўйишади. Ваҳоланки, бу ишлар ҳам гуноҳи кабира эканлигига ҳамма уламолар иттифоқ қилишган. Қуйида маънавий гуноҳлардан саналмиш ғийбат ҳақида сўз юритамиз.\nҒийбат нақадар қабиҳ иш экани “Ҳужурот” сурасида шундай баён қилинган: “Эй иймон келтирганлар! Кўп гумонлардан четда бўлинглар, чунки баъзи гумонлар гуноҳдир. Жосуслик қилманглар. Баъзиларингиз баъзиларингизни ғийбат қилмасин. Сизлардан бирортангиз ўлган биродарининг гўштини ейишни яхши кўрадими? Ҳа, ёмон кўрасизлар. Аллоҳдан қўрқинглар! Албатта, Аллоҳ тавбани кўплаб қабул қилувчидир, раҳмлидир” (12-оят). Қуръони карим бировни ғийбат қилишни ўша шаҳс ўлгандан кейин унинг гўштини ейиш билан баробар қилмоқда. Маълумки, одамнинг гўштини ейиш мумкин эмас, ўлгандан кейин ейиш эса асло хаёлга ҳам келтириб бўлмайдиган иш. Шундай экан ўликнинг гўштини тановул қилишни инсон кўнгли қандай кўтара олмаса, бировни ғийбат қилишдан ҳам шундай сақланишлик лозим.\nҒийбат нима эканини Росулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам шундай тушунтирганлар: Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: “Росулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Ғийбат нималигини биласизларми?” – дедилар. “Аллоҳ ва унинг росули билгувчироқдир”, дейишди. “Биродарингни у ёқтирмайдиган нарса ила зикр қилишинг”, дедилар. “Айтингчи, биродиримда мен айтган нарса бўлсачи?” – дейилди. “Агар унда сен айтган нарса бўлса, уни ғийбат қилган бўласан. Агар ўша нарса унда бўлмаса, унга бўҳтон қилган бўласан”, дедилар” (Имом Муслим ривояти).\nДемак, бир одамни ўзи йўқ пайтида унинг орқасидан, ўша одамга ёқмайдиган гаплар билан эслаш ғийбат бўлади. Ғийбатчига тайин қилинган азобларни эшитган одамни вужуди титраб кетади. Анас розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: “Росулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Меърожга олиб чиқилганимда мисдан бўлган тирноқлари билан юзларию кўксиларини тирнаётган бир қавмнинг олдидан ўтдим ва: “Эй Жаброил, улар ким?” – дедим. “Булар у дунёда одамларнинг гўштини еб, обрўларини тўкканлар”, деди”, дедилар” (Абу Довуд ва Аҳмад ривояти). Маълумки, Росулуллоҳ соллалоҳу алайҳи васаллам Меърожга чиққанларида У зотга ўта муҳим нарсалар кўрсатилган. Ўша ўта муҳим нарсалар ичида ғийбатчиларнинг охиратда қандай тарзда азобланишлари ҳам бор эканлиги ҳар қандай мўминни сергаклантиради.\nУламоларимиз баъзи ўринларда ғийбатга рухсатлар узрли бўлишини айтиб ўтганлар:\n– зулмга учраган киши то ҳаққини олгунича золимнинг зулми ҳақида гапириши ва шикоят қилиши.\n– раҳбарларга гуноҳ иш қилаётганлар ҳақида хабар етказиш (Абу Бакр ва Умар розияллоҳу анҳумо ўзларига бу каби хабарлар келганда ғийбат ҳисобламаганлар).\n– мусулмонларга зарар келтириши мумкин бўлган фосиқ кишилардан одамларни огоҳлантириш учун ундаги бор гапларни айтиб қўйиш кабилар.\nБуюк ҳикмат эгаси Аллоҳ таоло қайси амални ҳаром қилган бўлса, бу ишларда инсоният учун катта зарарлар бор. Ғийбат инсоннинг молига, жисмига зиён келтирмасада, маънавий ҳаёти учун катта зарарларни юзага чиқаради. Ғийбат мусулмонлар ўртасида адоватнинг ривожланиши, қариндошлик алоқаларининг бузулиши, оилалар ўртасида ажримларнинг кўпайиши каби жамият учун зарарли бўлган иллатларнинг кўпайишига сабаб бўлади. Шундай экан, ўзини чин мусулмонман деган киши бу гуноҳни қилган бўлса, астойдил тавба қилиши, ғийбат қилган кишиларидан узр сўраши ва қолган умри давомида бу каби иллатдан ўзини доимо сақлаб юриши лозим.\nОҳангарон шаҳар бош имом-хатиби\nАввалги Таълим бериш ва муаллим одоблари\nКейинги Кийиниш одоблари\nIyun 1, 2018\t9,729\nMart 11, 2017\t8,407\nAvgust 16, 2017\t6,432


Фанга маълум бўлмаган тил топилди\n18 октябр 2021, Тошкент вақти: 09:10\nҲиндистоннинг шимоли-шарқидаги Аруначал-Прадеш штатига сафар қилган тилшунослар шу пайтгача фанга маълум бўлмаган тил мавжудлигини аниқладилар.\nКўрў деб аталадиган бу тил таркибига қарийб 150 та тил кирадиган Тибет-Бирма тиллари оиласига мансубдир.\nКўрў тилида ҳаммаси бўлиб 1200 киши сўзлашиши аниқланди. Кўрў – ёзуви йўқ тилдир.\nДунё бўйлаб ҳаммаси бўлиб 7 минг атрофида тил мавжуд. Бу тилларнинг тахминан ярми йўқолиб бораётган тиллардир.


Ўзбек-тожик чегарасидаги минадан сўғдлик йигит жувонмарг бўлди\nТожикистон Мина масалаларига оид амалиётлар маркази раҳбари Парвиз Мавлонқуловнинг айтишича, портлаш Сўғд вилоятининг Панжакент ва Ўзбекистоннинг Самарқанд вилояти чегарасида юз берган.\n- Жорий йил 28 январ куни кечқурун тахминан соат 22 ларда Панжакент туманига қарашли Ёрий қишлоғида истиқомат қилувчи 23 ёшли Фурқат Мухторов чегарадан ўтиш пайтида минага дуч келиб портлаган ва ўша ерда жон таслим қилган, - деди Парвиз Мавлонқулов.\nУнинг сўзларига кўра, ҳалок бўлган тожикистонлик отаси ва укаси билан бирга тожик-ўзбек чегарасидан ноқонуний ўтаётган пайтда фалокат юз берган.\nРасмийларнинг таъкидлашларича, сўнгги пайтларда тожик-ўзбек чегарасини ноқонуний ўтаётган фуқаролар сони ортиб бормоқда. Сўғд вилоят ички ишлар бошқармаси маълумотларига кўра, 2010 йилда 58 тожикистонлик, 32 ўзбекистонлик ва 13 қирғизистонлик чегарани ноқонуний ўтганликда ва паспорт режимини бузганликда айбланиб, маъмурий жазога тортилганлар.\nЖумладан, ҳалок бўлган Фурқат Мухторовнинг укаси Руфъат Мухторовга нисбатан жиноий иш қўзғатилган. У Тожикистон Жиноят кодексининг 335- моддаси (Тожикистон давлат чегарасидан ноқонуний ўтганлик) бўйича айбланмоқда.\nЗафаробод тумани суди ҳаками Муҳаммаджон Ашуровнинг сўзларига кўра, Ўзбекистон фуқаролари ҳам, Тожикистон фуқаролари ҳам чегарани тез-тез бузиб туришади.\n- Биргина 2010 йил давомида Тожикистон чегарасини ноқонуний ўтган ўн беш ўзбекистонлик маъмурий жазога тортилган эди. Уларнинг ҳар бири минг сомоний миқдорида жарима тўлашган ва суд залида озод этилган эдилар. Бундан ташқари, яна тўрт нафар ўзбекистонлик чегарадан ноқонуний ўтганлик ва контрабанда билан шуғулланганликда айбланиб, жиноий жавобгарликка тортилган. Шунингдек, шу муддат ичида ўн икки тожикистонлик ҳам тожик-ўзбек чегарасини ноқонуний ўтганлиги учун маъмурий жавобгарликка тортилган, - дейди судя Ашуров.\nРасмий маълумотларга кўра, тожик-ўзбек чегарасига ўрнатилган миналардан ҳалок бўлган Тожикистон фуқаролари сони 73 кишига етган.\n- Умуман Тожикистоннинг ўзидаги ва тожик-ўзбек чегарасидаги миналардан зарар кўрганлар сони 829 кишини ташкил этди. Миналарда портлаб ҳалок бўлганлар сони эса 363 кишига етган. Ўзбекистон томони бир томонлама мина ўрнатган 2000 йилдан буён биргина Сўғд вилоятида 155 киши тожик-ўзбек чегарасидаги миналардан зарар кўрган. Шулардан икки нафари Ўзбекистон фуқароларидир, - деди Парвиз Мавлонқулов.


02:35Ўртоқлик учрашуви. "Нюрнберг" - "ПСЖ" 1:1 0 02:30Olamsport: Пакьяо-Турман жангининг Ўзбекистондаги трансляцияси, Хабиб Кормьени мағлуб этди 0 02:15"Манчестер Юнайтед" - "Интер" 1:0 0 02:00Омадсиз дебют! Феликс "Атлетико" сафидаги илк ўйинидаёқ жароҳат олди 4 02:00"Вулверхэмптон" - "Манчестер Сити" 0:0 (3:2 пенальтилар сериясида) 1 01:25РПЛ. "Ростов" ўз уйида "Спартак" билан жанговар дуранг ўйнади 12 00:20РПЛ. "Ростов" – "Спартак" ўйини тугади 52 23:00Ёзнинг энг қиммат 10та трансфери 12 22:50Халқаро Чемпионлар Кубоги-2019. МЮ – "Интер" баҳсининг тақдирини ягона гол ҳал этди 4 22:27Назорат учрашуви. "Динамо" "Навбаҳор"ни мағлуб этди 17 22:20РПЛ. "Ростов" – "Спартак" учрашувнинг бошланғич таркиблари эълон қилинди 23 22:10Ришарлисон ўзи таваллуд топган шаҳарга 6 тоннадан зиёд озиқ-овқат маҳсулотларини хайрия қилди 8 21:45Омар Момани карикатураси: Жазоир ва Махрез Африка миллатлар кубоги ғолибига айланди 5 21:20Сарри: "Погба менга жуда ёқади" 9 21:00Карикатура: Ҳаёт сенга бошқа имкониятни тақдим этади 6\n28 июл 2018 13:14\nТеглар : ПахтакорНавбаҳорСуперлига 19-тур\nБугун Суперлиганинг 19-туридан ўрин олган учта беллашув ўтказилади. "Навбаҳор" ўз майдонида "Пахтакор"ни қабул қилади.\nМазкур учрашувга турнинг марказий ўйини сифатида қаралмоқда. Чунки иккала жамоа ҳам бугун энг яхши ўйинини кўрсатишга ҳаракат қилади. Учрашувни баҳрайнлик ҳакам Наваф Шукрулла бошқариб бориши эса ўйинга бўлган қизиқишни янада орттиради.\nТурнир жадвалида "Пахтакор" 42 очко жамғарган ҳолда якка пешқадамлик қилмоқда. "Пахтакор" ўзининг энг яқин таъқибчиси "Бунёдкор"дан олти очкога ўзиб кетган. "Навбаҳор" эса 31 очко йиғиб 4-ўринни эгаллаб турибди.\n"Навбаҳор" ҳақида гапирадиган бўлсак, бу жамоа ўтган йилдан бери ўз майдонида ютқазгани йўқ. Наманганликлар сўнгги бор 2016 йилнинг 27-турида уйда "Қизилқум"га 0:2 ҳисобида имкониятни бой берган. Шундан сўнг жамоа охирги учта турни сафарда ўтказган.\nЎтган йилги мавсумда "Навбаҳор" ўз майдонида 15та ўйин ўтказиб, шундан 10тасида ғалаба қозонган ва беш бор дуранг ўйнаганди. Тўплар нисбати 24-11. Бу йил эса "Лочинлар" 9та ўйинда ҳаракат қилиб, шундан 7тасида зафар қучишди ва икки бор дуранг қайд этишди. Тўплар нисбати 17-2. Демак, "Навбаҳор" ўз уйида 24та учрашувдан бери мағлуб бўлмай келмоқда ва бугун ҳам шу анъанани давом эттиришга ҳаракат қилади.\nБиласизми? "Навбаҳор" Суперлига баҳслари доирасида ўз майдонида фақат иккита тўп ўтказиб юборган: "Бунёдкор" ва "Нефтчи"дан биттадан.\nФакт: "Навбаҳор" охирги бешта турнинг фақат иккитасида ғалаба қозонди. Ҳар иккала ғалаба уйдаги ўйинларда қўлга киритилди: "Қўқон-1912" 3:0 ва "Сўғдиёна" 2:0.\nТурнир жадвали пешқадами "Пахтакор" бугун ушбу мавсум ҳисобидан сафардаги 10-учрашувда майдонга тушади. Бунгача ўтказилган 9та баҳснинг 5таси ғалаба билан якун топган. Жамоа икки мартадан дуранг ва мағлубият қайд этган. Сафар ўйинларида тўплар нисбати 13-6.\nФакт: "Пахтакор" охирги уч турни кетма-кет учта ғалаба билан якунлади. Жамоа ўз майдонида "Бухоро" ва "Металлург", сафарда "Қизилқум"ни мағлуб этди. Ўтган йил Наманганда кечган ўйинда майдон эгалари 2:0 ҳисобида зафар қучишган.\nНазорат учрашуви. "Динамо" "Навбаҳор"ни мағлуб этди 17\n"Пахтакор-79" хотирасига бағишлаб Ўзбекистон ва МДҲ юлдузлари иштирокида ўйин ўтказилади 13\n"Сурхон" ярим ҳимоячиси Аюбхон Номанов "Навбаҳор"га қайтди 23\n"Пахтакор-79"ни хотирлаб: Константин Баканов 0\nРасман: "Динамо" икки футболчининг трансфер ҳуқуқини "Пахтакор"дан тўлиқ олди 35


Бунинг учун харидор қарийб 3,5 миллиард АҚШ доллари тўлайдиган бўлди. Бундан юз йил олдин механик қаламлар чиқариш орқали ўз фаолиятини бошлаган “Sharp” ўтган даврда суюқ кристалл экранли телевизорларни етказиб бериш бўйича жаҳонда етакчи ўринлардан бирига кўтарилганди. Буни қарангки, “смартфонлар инқилоби” уни инқирозга олиб келди.\nОкеанортидаги тўртта университет олимлари биргаликда “Дўконга боришдан олдин зарур маҳсулотлар номини қоғозга тушириб олган маъқулми ёки хотирада сақлаган афзалми?” деган савол юзасидан тадқиқот ўтказишди.\nБунинг учун 700 нафар харидор танлаб олинди. Уларнинг бир гуруҳига сотиб олинадиган йигирма турдаги мева ва сабзавот номи ёзма тарзда берилди. Қолганларга эса шулар оғзаки айтилди. Натижада қўлида эслатмаси борлар топшириқни тез ҳамда аниқ бажаришди. Фақат хотирага ишонганларда бу кўрсаткич нисбатан камлиги аниқланди. Хулоса: бозор-ўчарга зарур товарлар номи туширилган рўйхат билан боринг.\nТаркибини аниқлайдиган қурилма\n“Озиқ-овқат маҳсулотлари таркибини аниқловчи сканер яратилди”, дея хабар қилинади “Washington Post” нашрида.\nМазкур қурилма маҳсулот таркиби, хусусан, унда қанча миқдорда витамин, қанд ва бошқа моддалар борлиги ҳамда егуликнинг сақланиш муддатларини кўрсатиб беради. Ўз навбатида, у нон маҳсулотларидаги оқсил ҳажмини ҳам аниқлай олади.\nУшбу кашфиёт, айниқса, қандли диабет касаллигига чалинган одамлар учун жуда -асқатади.\nЖорий йил мода оламида ёрқин қизил, ялпиз, олов, апельсин, нефрит, неон, оч кўк ва сиёҳ ранглар яна урфга киради.\nБу ҳақда “Vogue” нашри хабар берди.\nАйни пайтда “Moschino”, “Akris”, “Hermes” каби машҳур брендлар ана шу туслар кенг қўлланилган янги коллекцияларини намойиш этаяпти.\nМазкур жабҳага ихтисослаштирилган Пантон институти томонидан аниқланишича, бу мавсумда ёрқин чақмоқтош ва оч само ранглари ҳам кенг оммалашади.\n“Ringly” компанияси томонидан жисмоний фаолликни назорат қилувчи “ақлли” -билагузук яратилди.\nЗамонавий ахборот-коммуникация ютуқларини ўзида уйғунлаштирган мазкур тақинчоқ заргарлик нуқтаи назаридан ҳам нафисдир. Сабаби, унинг турлари ичида яримқимматбаҳо тошлар билан безатилганлари ҳам бор.\nУшбу буюм қадамлар сони, босиб ўтилган масофа, сарфланган калорияни ҳисоблаб, тегишли тавсиялар беради. У бир марта қувват олдирилса, 24 — 28 соат ишлайди.\nЭнг бой собиқ спортчилар\n“Forbes” журнали тузган рейтинг бўйича, АҚШлик машҳур баскетболчи Майкл Жордан профессионал фаолиятини якунлаганлар орасида энг кўп ҳақ оладиган спортчи -сифатида эътироф этилди.\nУ ўтган йили реклама роликларида суратга тушгани учун 110 миллион доллар ишлаб топган.\nИккинчи ўринни 2013 йилда бутсисини “михга илган” англиялик футболчи Дэвид Бекхэм эгаллаган. Унинг бу борадаги даромади 65 миллион долларни ташкил қилган. Учинчи поғонадан таниқли гольфчи Арнольд Палмер жой олди. Эътиборлиси, у узоқ йиллик фаолияти давомида 1,8 миллион доллар топган бўлса, ўтган йилда рекламалардаги чиқиши учун\n40 миллион доллар эгасига айланди. Аёллардан биргина хитойлик Ли На рўйхатга киритилди. Икки йил олдин катта спортдан кетган ракетка устаси ҳисоб рақамига 2015 йилда 14 миллион доллар келиб тушган.


Иқтисодий тадқиқотлар ва ислоҳотлар маркази камбағалликни камайтириш бўйича пилот лойиҳани ишга туширди. Янги механизм Тошкент вилоятида синовдан ўтказилмоқда — Review.uz\nПилот лойиҳа 2019 йилда Нобель мукофоти совриндорлари Aбхижит Банержи, Эстер Дуфло ва Майкл Кремер методологиясига асосланган бўлиб, у дала тадқиқотлари орқали камбағалликни камайтириш самарадорлигини баҳолайди. Пилот лойиҳасининг биринчи натижалари:\nИқтисодий тадқиқотлар ва ислоҳотлар маркази (ИТИМ) камбағалликни камайтириш бўйича пилот лойиҳани бошлади. Камбағалликни камайтириш бўйича янги лойиҳа Тошкент вилоятининг Бўка ва Чиноз туманларида бўлиб ўтмоқда ва 2020 йилнинг октябридан ноябригача мўлжалланган.\nИқтисодий тадқиқотлар ва ислоҳотлар маркази томонидан синовдан ўтган янги камбағалликка қарши кураш механизмлари 2019 йилда Нобел мукофоти совриндорлари Aбхижит Банержи, Эстер Дуфло ва Майкл Кремер методологиясига асосланган бўлиб, у дала тадқиқотлари орқали камбағалликни камайтириш самарадорлигини баҳолайди.\nМаълумот учун: Эстер Дуфло, Aбхижит Банержи ва Майкл Кремер 2019 йилда иқтисодиёт бўйича Aлфред Нобель мукофотининг лауреатлари бўлишди. Мукофот эгалари тадқиқотларга янги ёндашувни жорий этдилар, натижада камбағалликка қарши курашнинг энг яхши усулларини аниқлаш бўйича "Ишончли жавоблар" берилди. Иқтисодчилар томонидан ишлаб чиқилган ёндашув "кичик масштабдаги масалалар" бўйича тадқиқотлар ўтказишдир.\n1990 йилларнинг ўрталарида бўлғуси совриндорлар Кенияда мактаб фаолиятини яхшилаш бўйича чора-тадбирларни ишлаб чиқишга қаратилган дала тажрибаларини ўтказдилар. Кейинчалик Банерджи ва Дуфло ушбу амалиётни кенгайтириб бошқа мамлакатларда, хусусан, Ҳиндистонда ҳам синаб кўришган. Уларнинг илмий ишлари янги илмий мактабни яратишга имкон берди.\nПилот лойиҳа камбағалликни камайтириш бўйича комплекс чора-тадбирларни янада амалга ошириш учун аҳолининг камбағал ва муҳтож қатламларининг ҳолатини чуқурроқ ўрганиш мақсадида амалга оширилмоқда.\nЯгона оиланинг камбағаллиги кўплаб омиллар билан белгиланади. Буларга даромад даражаси, таълим, озиқ-овқат ва соғлиқни сақлаш хизматлари, транспорт инфратузилмаси, оилани режалаштириш, иш билан таъминлаш, санитария ва бошқалар киради. Шу муносабат билан камбағалликни камайтириш чора-тадбирларини ишлаб чиқишга ёндашувлар ва чора-тадбирларнинг ўзи жойлардаги аниқ шарт-шароитлардан келиб чиққан ҳолда ишлаб чиқилиб, уларнинг самарадорлиги амалий дастур ва олинган натижалар билан исботланган.\nДала тадқиқотлари жараёнида уй хўжаликларининг даромад даражаси ва иқтисодиётнинг норасмий тармоқларида иш билан банд бўлганлар сони бўйича сўров ўтказилди.\nИшчи гуруҳ* хонадонларнинг ичик тузилиши, шароитлари, уй хуўжаликларининг даромадлари ва харажатлари, соғлиқни сақлаш, озиқ-овқат рациони ва кредит масалаларини ўз ичига олган 16 қисмдан иборат "Aҳолининг турмуш даражасини ўрганиш ва баҳолаш" тўғрисидаги махсус тайёрланган сўровнома асосида Тошкент вилоятининг Бўка ва Чиноз туманларидаги барча 96 та маҳалладаги 1152 хонадонда сўров ўтказилди.\nПилот-лойиҳа натижаларига кўра, камбағалликка қарши курашиш, аҳолининг кам таъминланган ва муҳтож қатламларини ҳудудлар бўйича қўллаб-қувватлаш учун “Йўл харитаси” ишлаб чиқилди.\nПилот лойиҳасининг кейинги босқичида эҳтиёжманд оилалар аҳволини оғирлаштирувчи тизимли муаммолар аниқланди.\nЛойиҳани амалга ошириш босқичлари:\nМаҳаллий туман ҳокимлари учун билим даражасини ошириш ва камбағалликни камайтириш усуллари самарадорлигини ошириш мақсадида жорий йилнинг 13-16 октябрь кунлари Иқтисодий тадқиқотлар ва ислоҳотлар маркази ходимлари томонидан Тошкент вилоятида "Ҳудудларда камбағалликни камайтириш бўйича билим ва кўникмаларни ошириш" мавзусида қисқа муддатли тренинглар ўтказилди.\nДиагностика (камбағаллик даражасини ўлчаш).\nИккинчи босқич давомида Ишчи гуруҳ* "Аҳоли турмуш даражасини ўрганиш ва баҳолаш" мавзусида махсус сўровнома тайёрлашда иштирок этди. Тошкент вилоятининг Бўка ва Чиноз туманларининг сўровда қатнашувчи маҳаллалар рўйхати шакллантирилди.\nТадбирлар режаси (камбағал оилалар аҳволини оғирлаштирувчи тизимли ривожланиш муаммоларини аниқлаш).\n"Темир дафтар" реестрига киритилган уй хўжаликлари билан сўров ва суҳбатлар ўтказилди. Ҳар бир сўровномани тўлдириш жараёнида олинган натижалар Ўзбекистон Республикаси Давлат статистика қўмитаси ходимлари билан муҳокама қилиниб, белгиланган муддатда ишчи гуруҳга тақдим этилди.\nМаълумотлар базасини яратиш (камбағал оилаларнинг ҳолатини соғлиқни сақлаш, таълим олиш, рақамлаштириш даражаси бўйича аниқлаш ва бошқалар.).\nУшбу босқич доирасида ижтимоий қўллаб-қувватлашнинг алоҳида миқдори ҳисоблаб чиқилди ва тасдиқланди. Бу босқичда камбағал оилаларнинг ўзига хос хусусиятлари яратилган маълумотлар базаси камбағалликка қарши кураш бўйича илмий-амалий таклифларни шакллантиришга ёрдам беради.\nИжтимоий ёрдам. Жойларда камбағалларни аниқлаш мезонлари уларни "Темир дафтар" реестрига киритиш, тегишли ижтимоий ёрдам кўрсатиш учун аниқ бажарилмайди. "Темир дафтар"да мавжуд фаровонлик даражасига кўра камбағаллар тоифасига кирмайдиган 20-30% оилаларнинг борлиги аниқланди.\n"Кам таъминланган оилаларга ижтимоий нафақалар ва моддий ёрдам бериш ва тўлаш тартиби тўғрисидаги Низом"да бир қатор муҳим бандлар ҳисобга олинмаган. Хусусан, кам таъминланган 2 ёки 3 та оила бир хонадонда яшаши мумкинлиги, уларнинг пенсиялари ва ижтимоий ёрдамларини белгилашда ҳар бир оила учун даромадлари ва харажатлари алоҳида ҳисобга олинмайди.\nМоддий ёрдам миқдорини аниқлашда уларнинг ўртача харажатлари (дори-дармонлар, соғлиқни сақлаш, озиқ-овқат, болаларни ўқитиш) тўлиқ ҳисобга олинмайди. Оиладаги сурункали беморларнинг сони ва бир вақтда олиб бориладиган дори-дармонларнинг нархи ҳисобга олинмайди.\nОзиқ-овқат. Бўка туманидаги кам таъминланган уй хўжаликлари аъзолари ўртасида ўтказилган сўров натижаларига кўра, кунига истеъмол қилинадиган калориялар сони 2382 ккал эканлиги аниқланди. Белгиланган килокалориянинг 1 кунлик нархи 9,091 сўмни (ойига 281,829 сўм) ташкил этди. Шу билан бирга Иқтисодий тадқиқотлар ва ислоҳотлар маркази томонидан ҳисобланган килокалориянинг минимал нархи 9500 сўмни ташкил этади.\nТаълим. Кам таъминланган оилаларнинг болалари учун мактабгача таълим қамров даражаси паст бўлиб (Бўка тумани-34%, Чиноз тумани-56%), кўпгина қишлоқ жойларида мактабгача таълим муассасалари йўқ (Бўка туманида 28 та ва Чиноз туманида 35 та). Математика, информатика, тарих, табиатшунослик, чет ва рус тиллари ўқитувчилари етишмайди.\nСоғлиқни сақлаш. "Оилавий поликлиникалар" ва “Қишлоқ врачлик пунктлари"да тиббий карталарни очиш билан боғлиқ муаммолар даволаш жараёнининг эрта бошланишини олдини олади. Туман тиббиёт муассасаларида педиатр, рентгенологлар, кардиолог, нефролог, реаниматолог, гинеколог ва терапевтлар, шунингдек, замонавий тиббий асбоб-ускуналар етишмайди.\nТадбиркорликни қўллаб-қувватлаш. "Темир дафтар" реестрига киритилган кам таъминланган оилалар орасида "Ҳар бир оила - тадбиркор" давлат дастури иштирокчиларининг улуши (Бўка тумани - 14%, Чиноз тумани -28%) берилаётган\nимтиёзли кредитларга қарамай, ортмайди. Кредит олишга даъвогарлар етарли малакага эга эмас, бошқаларга эса ер ёки бошқа имкониятлар етарли эмас.\nЖойларда кам таъминланган аҳолининг ўзига хос энг долзарб муаммоларини аниқлайдиган соҳа тадқиқотлари ҳам камбағалликни камайтириш ва халқ ҳаётини яхшилашга қаратилган давлат сиёсати тегишли чораларини кўришга олиб келади.\nДавлат томонидан ижтимоий ёрдам олиш ҳуқуқига эга бўлган "Темир дафтар" рўйхатига киритиш ва рўйхатдан чиқариш, кам таъминланган оилалар фарзандларини мактабгача таълим билан қамраб олишни кўпайтириш ва тиббий хизмат сифатини ошириш бўйича чора-тадбирлар бўйича аниқроқ мезонлар ишлаб чиқилади. Кам таъминланган оилалар фарзандлари витаминлар билан таъминланади, 14 ёшгача бўлган болаларнинг ривожланишини (вазни ва бўйи) кузатилади.\nТадбиркорликни қўллаб-қувватлаш соҳасида "Темир дафтар" рўйхатига киритилган оилалардан "Ҳар бир оила -тадбиркор" давлат дастури иштирокчиларининг улушини ошириш керак бўлади; қишлоқ хўжалиги учун "ижтимоий тадбиркорлик" ва "инклюзив тадбиркорлик" соҳаларида тадбиркорлик фаолиятини рағбатлантириш, шунингдек фермерларнинг ветеринария ва агрономик саводхонлигини ошириш чора-тадбирларини кўриш керак бўлади.\nСўровнинг дастлабки натижалари ва унинг асосида чиқарилган хулосалар шуни кўрсатадики, жойларда камбағалликка қарши кураш чораларини созлаш зарур, бу йўналишдаги янги ёндашув жуда самарали бўлиб, мамлакатдаги камбағалларнинг муаммоларини янада муваффақиятли ҳал қилишга имкон беради.\nНима учун Иқтисодий тадқиқотлар ва ислоҳотлар маркази?\nКамбағаллик муаммоси пандемия даврида ёмонлашди. Бу борада ўтган йили бошланган самарали камбағалликни камайтириш сиёсатини шакллантириш ишлари ўзига хос тус олди. Хусусан, Марказ Иқтисодий тараққиёт ва камбағалликни қисқартириш вазирлиги билан биргаликда Ўзбекистонда камбағалликни камайтириш концепцияси лойиҳасини ишлаб чиқди, шунингдек, аҳоли даромадларини сақлаб қолиш, талабни ушлаб туриш ва манзилли ёрдам чораларини такомиллаштириш бўйича кўплаб таклифларни тақдим этди.\nМарказ мамлакатда камбағалликни тубдан камайтириш учун самарали пойдеворни шакллантириш бўйича тадбирларда фаол иштирок этмоқда, бунда камбағалликни баҳолаш ва таснифлаш соҳасида методологияни ишлаб чиқиш ва илғор жаҳон тажрибаларини татбиқ этиш, эҳтиёжмандларни аниқлаш ва мақсадли қўллаб-қувватлаш чоралари механизмларини такомиллаштириш киради. Ўзбекистонда иқтисодий ўсишни тиклаш ва таркибий ўзгаришларни давом эттириш бўйича 2020-2021 йилларга мўлжалланган амалий ҳаракатлар режасига (ПКМ № 526, 29.08.2020 й.) мувофиқ, Иқтисодий тадқиқотлар ва ислоҳотлар маркази бошқа идоралар билан биргаликда Ўзбекистонда 2030 йилгача камбағалликни камайтириш стратегиясини ишлаб чиқиш вазифасини бажаради.\nИшчи гуруҳ* таркибига Иқтисодий тараққиёт ва камбағалликни қисқартириш вазирлиги, Молия вазирлиги, Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги, Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги, Халқ таълими вазирлиги, Мактабгача таълим вазирлиги, Соғлиқни сақлаш вазирлиги, Қурилиш вазирлиги, Инвестициялар ва ташқи савдо вазирлиги, Aхборот технологиялари ва коммуникацияларини ривожлантириш вазирлиги, Уй-жой коммунал хизмат кўрсатиш вазирлиги, Инновацион ривожланиш вазирлиги, Қишлоқ хўжалиги вазирлиги, Сув хўжалиги вазирлиги, Энергетика вазирлиги, Маҳалла ва оилани қўллаб-қувватлаш вазирлиги, Савдо-саноат палатаси ва бошқа вазирлик вакиллари киритилди.


Байроғи – риё, худоси – бойлик « Ўзбекистон Халқ Ҳаракати\nБайроғи – риё, худоси – бойлик\n10 September 2016 - 15:33\nКўҳна Турондаги тамаддун марказларининг асоси бўлмиш Марказий Туркистон, яъни Ўзбекистон юз тубун маънавий ириб-чиришга юз тутган. Ҳамма ёқда тартибсизлик ва саросиманинг ҳукм суриши оқибатида инсонлар ижтимоий муаммолар гирдобида ботиб қолган, уларнинг дунёда айтадиган сўзи йўқ.\nБунга мисол, диктатор Каримов ўлди, Бош вазир Шавкат Мирзиёевнинг президенлик ўрнини ғирром усуллар билан эгаллашдан бўлак бирор айтар гапи, тайинли бир режаси йўқ.\nОлий Мажлис ва Сенат Бош вазир Мирзиёевнинг ноқонуний ва жиноий ишларини қонунлаштириб беради. Миллий Хавфсизлик хизмати, Прокуратура ва ИИВ каби адолатни тўғри йўлда йўналтириб, адолатсизликка барҳам бериш асосий вазифаси бўлган органлар, Бош вазир бошчилигидаги содир этилган жиноятларни хаспўшлаш ва халқнинг пешона териси билан топилиб, ҳукуматдагилар томонидан ўмарилган пулларни халқнинг назаридан яшириш, таҳлика туғилганда қўриқлаш, “ҳаддан ошилганда” халққа дўқ-пўписа қилиш, зарур бўлса уриб-қириш, ҳақ-ҳуқуқини талаб қилган инсонларни ўлдириш билан овора.\nЎзлари ўртага келтирган қонунларга тупириш, уларга марҳум президентдан “Ота мерос” бўлиб қолди.\nЎзбекистонда одамлар учун дунё ич-ичидан бўшаб, ҳувиллаб қолган, унга ҳаёт бағишловчи булоқлар қуриб битган. Фуқароларининг назарида дунёда на инсонларни йўлга бошлагувчи дину диёнат, на давлатни бошқаришга ярайдиган оқилона қонун қоидаю низом мавжуд.\nМиллатга на маънан, на руҳан ҳеч қанақа алоқаси бўлмаган миракизмчилар ўз қонларини мукаммал, ирқларини олий деб билишади. Улар ўтган йигирма етти йил мобайнида, бир-бирлари билан қуда-анда бўлиб, давлат – халқ маблағларини бирга ўмариб, бирга ёлғон гапириб, бирга жиноятларни амалга ошириб, бир-бирларига чирмашиб, бир-бирлари билан қариндош-уруғ бўлиб кетдилар.\nРус руҳиятли, ўзбек кўринишли бу янги номсиз ва субутсиз миллатнинг байроғи – риё, худоси – бойлик.\nКеча Темур кимлигини эшитмаган бу кимсалар, бугун ўзларини темурийлар наслиданмиз, инсониятнинг ўзга вакилларига нисбатан ҳалол ва олижанобмиз, табиатан нодир хислату фазилатлар эгасимиз, деб ишонишади. Қўшни халқларга баланддан боқиб, уларга кинояли лақаблар тақиб, кулги, масхара этишади. Орқасида, бутун миллатни муҳтожликка гирифтор этиб, бутун бир миллатни қўшни мамлакатлар халқлари оёғи остида қулларча меҳнатга мажбурлайди.\nМиракизмни, яъни ўзбек жамиятини ҳалокатга бошлаган сабаб – аста-секин кучайиб борган чириш эмас, балки бошданоқ унинг табиати ва моҳиятида мавжуд бўлган худбинлик, қабоҳат эди.\nҲар нечук, ижтимоий тартибот, агар асос-эътибори билан сохта бўлса, ҳеч қандай ақлу идрок қудрати, таъмирлашу тузатишлар уни қутқариб қололмайди.\nИллат илдизларда экан, новда ва япроқлар ўлимга маҳкум.\nМиракизмнинг, унинг меросхўри бўлмиш Шавкат Мирзиёев бошлиқ ҳукуматнинг мақсади, юқорида айтганимиздек, фуқароларни эзиб, қонини сўриш, бир ҳовуч одамларни бойитиш экан, ушбу корхонанинг фаолияти унинг табиати кўтаргунча ажойиб мулоҳазакорлик ва маҳорат билан, “ҳалол ва холис” амалга оширилади.\nАммо унинг замирида ётган ёлғон ва адолатсизлик туфайли жамиятни ҳалокатдан сақлаб қолишнинг иложи йўқ.


Эркин микрофон - Бойваччалар завод қурса бўлмайдими?\n13 май 2021, Тошкент вақти: 03:53\nОзодликка сим қоққан айрим ўзбекистонликлар бразилиялик тренер Сколарига ойига 2 миллион доллардан кўпроқ маош тўлаëтганларга ана шундай савол билан мурожаат қилдилар.\n“Чироқсиз соатлар кўпайгандан кўпаймоқда”\nЎзбекистон Марказий Осиё энергетика тизимидан чиқишни эълон қилганидан бери, электр энергияси таъминоти янада ёмонлашди, дейди Самарқанд вилоятининг Каттақўрғон туманида истиқомат қилаётган Усмон ака.\n- Одамларнинг уйида чақалоқ бор¸ пенсионер бор¸ қария бор¸ беморлар бор. Свет масаласида гапирмоқчи эдим. Жуда кўп ўчиришаяптида. Анави куни ягона энергетика тизимидан чиқди¸ деб айтдингизлар. “Алоҳида бўлдик. Хўжайин бўлдик. Эгаси ўзимиз” деб булар светни мунтазам ўчиргани ўчирган. Мана бизнинг оилада уч киши пахтага чиқади. Кечқурун келиб чироқни ëқиб чўмилишади¸ овқат ейишади. Айниқса¸ соат 5 дан 9 гача свет ўчган. Кундузи ўчиради¸ кечаси ўчиради¸ эрталаб ўчиради. Пенсия масалалари¸ мана ҳозир ноябр ойи бўлса¸ сентябрникини бергани йўқ. Қачонгача давом этади бу? Шуни мутасадди кишилар эшитса¸ хулоса қилсин деган мақсадда сизга қўнғироқ қилган эдим¸ дейди Усмон ака.\n“Халқ қарздор эмас!”\nЎзбекистондаги газ ва электр чироғи тақчиллигини расмийлар аксарият ҳолларда аҳолининг қарздорлиги билан изоҳлашади. Бироқ, Самарқанд вилоятининг Каттақўрғон туманида яшовчи Набижон аканинг айтишича, бу гапларнинг ҳаммаси асоссиз. У ўз тажрибасидан келиб чиқиб, Ўзбекистонда газ ва электр чироғининг етарли эканлиги, бироқ аҳоли тўлаётган пулларнинг ярми мансабдорлар чўнтагига кириб кетаётганини айтади:\n- Ҳозир республика бўйича газ¸ свет муаммоси ëмон кетаяптида. Йўқ. Ҳамма жойда газ йўқ¸ свет йўқ дейди. Мен икки йил ҳаракат қилиб¸ сабабини аниқлаб чиқдим. Сабаби шундай. Ҳозир Ғаллаорол тумани давлатдан 2 миллиард 800 миллион қарз. Лекин булар “Халқ қарз. Биз халқнинг қарзи ҳисобига светни бера олмаймиз” деб айтади. Йўқ¸ халқ қарз эмас. Икки йилдан бери ëзмаган прокуратурам қолмади. Республика прокуратурасига очиқ хат ëздим¸ Каримовга очиқ хат ëздим. Сабаби¸ бу ерда битта касаллик бор. 2004 йилда Вазирлар Маҳкамасининг қарори чиққан. Агар кимки коммунал хўжаликдан нақд пул йиғса¸ ҳатто жиноий жавобгарликка тортилсин¸ деган қарори бор. Булар ҳозир шундай иш қилаяпти. Уйма-уй юриб нақд пул йиғаяпти. Болаларнинг пособиесидан олиб қолаяпти¸ пенсиядан олиб қолаяпти. Ўқитувчи¸ директорларнинг ҳаммасини ҳокимият уйма-уй юргиздириб¸ йиғиб олаяпти. Қаерда бу ерда халқ қарз бўлади? Нақд пул тушгандан кейин булар хоҳлаганча олиб қолаяпти¸ хоҳлаганча банкка топшираяпти. Энди шунинг ўрнини тўлдириш учун булар светни ë газни ўчиради. Мисол учун¸ газопроводдан Ғаллаоролга бир кунда бир миллион сўмлик газ берса¸ ўша газнинг пули бир миллион бўлиб давлатга қайтиб бориши керак. Ваҳоланки¸ булар ярмидан кўпини ейдида¸ лекин пул қайтиб бормайди. Ҳа¸ деса¸ халқ қарз дейди. Ана шунинг ўрнини тўлдириш учун булар газни ўчираяпти. Ана шу касалликни йўқотса¸ нақд пул йиғишни йўқотсагина¸ газ ҳаммага етади. Газ ҳаммага етарли¸ дейди Самарқанд вилоятининг Каттақўрғон туманида яшовчи Набижон ака.\n“Сколарига берган пулига завод қурса бўлмайдими?”\nЎтган ҳафта Ўзбекистон чемпиони "Бунëдкор" клубининг жорий мураббийси¸ асли бразилиялик Луиз Фелипе Сколарининг дунëда энг кўп ҳақ тўланаëтган футбол мураббийси эканлиги ҳақида ҳикоя қилган эдик. MIGnews.com халқаро спорт агентлиги хабарига кўра¸ Сколари Ўзбекистон пойтахтида йилига аввал айтилгани каби 13 миллион эмас¸ балки 16 миллион 600 минг евро маош олмоқда. Бу эса¸ бугунги курс билан 25 миллион доллар демакдир. Тошкент шаҳридан қўнғироқ қилган Абдуқаҳҳор Мусаев бунга ўз муносабатини билдиради.\n- Энди бундай ўйлаб кўрсангиз¸ олиб келган одамлар¸ ўртада турган одамлар ким булар¸ бу пул ўзи қаердан келган¸ шу озгина эшитиб¸ халқимизнинг аҳволи мана бунақа. Шуларга бергандан кўра¸ ўзининг халқига сарфласа¸ деб ўйлаган эдимда. Бу жуда нотўғри нарсада. Шунча пулни битта одамга бериш. У ҳам бўлса чет элдан келган. Наҳотки 28 миллион халқнинг ичида¸ ëшларни мана 65 фоиз деб белгиладию¸ шуларнинг ичидан наҳотки битта тренер топилмаса? Қанча тренерларимиз бор. Мана мустақил бўлганимизга 20 йил бўлаяпти. Мен ўзим ҳам кўп юраманда. Қишлоқларда шунақа болалар борки¸ Пахтакорни ҳам нол қилиб ташлайди. Ҳаммаси қариндош-уруғчилик¸ бер-бер. Жон куйдирадиган ҳақиқийси йўқ. Биродар Абдураимов жуда яхши гапирди. Яна Маслаченко ҳам зўр гапирди. Шуларнинг гапини тепадагилар эшитармикан дейманда. Ҳеч бўлмаса Вазирлар Маҳкамасидагилар. Биринчидан¸ бу халқнинг пули бўлса керак менимча. Ўзидан ўзи келмаган бу пул. Тавба-тавба дейману¸ битта чет элдан келган одам ойига икки миллиондан ишласа¸ унда билмадим Вазирлар Маҳкамасининг ойлиги қанча экан. Уларники бундай ўйлаб кўрса¸ беш-олти миллион эканда. Озгина хафа бўлдим¸ дейди тошкентлик Абдуқаҳҳор.\nРоссиянинг Санкт Петербург шаҳридан қўнғироқ қилган тингловчимиз Иброҳим аканинг айтишича, бу пулга бирор вилоятда катта бир корхона ёки завод қуриш ва бу билан минглаб одамларни иш биланг таъминлаш мумкин эди:\n- Оддий битта тренерга шунча маблағни қайси бойвачча бераяпти? Шунинг ўрнига ўзимизнинг хоҳлаган вилоятнинг битта-яримта туманига завод¸ фабрика қуриб¸ ҳеч бўлмаса 500 нафар одам иш билан таъминланса¸ оиласини боқса¸ шу яхши эмасмиди? Спорт тинчлик элчиси дейди. Спорт ҳам керакдир. Шунча маблағ сарфлашнинг ҳожати йўқдир¸ менимча. Мен ҳозир 62 ëшга кираяпман. Мен Россияда юрибман. Ҳозир Санкт Петербургдан телефон қилаяпман. Реал¸ Барселона каби командалар ҳам бунча сарфламайди тренерига. Рағбатлантиради¸ у қилади¸ бу қилади¸ бунчалик бўлмайди. Одамлар Россияда ишсиз юрибди. Вилоятнинг битта туманига завод ëки корхона қурибми¸ одамларни ишга жойласа бўладику¸ дейди Иброҳим ака.


16 май 2021, Тошкент вақти: 13:56\nРасман Швейцарияда рўйхатга олинган бу компания “Ўзбекнефтгаз” миллий холдинг компанияси таркибига кирувчи “Ўзташқинефтгаз”нинг 37,3 фоиз акциясини 1 миллион 200 минг АҚШ долларига xарид қилди.\n“Ўзташқинефтгаз”нинг давлат улушини сотиш бўйича ўтказилган тендерда “Zeromax”дан ташқари Буюк Британиянинг Виргин оролларида (оффшор ҳудудда) рўйхатга олинган “Ystral Limited” компанияси ҳам иштирок этди.\nҚизиғи шундаки, “Ystral Limited” ҳам Гулнора Каримованики. Бир хўжайиннинг икки компанияси иштирок этган савдоларни тендер, деб аташ қийин бўлса ҳам унда расман “Zeromax” “ғолиб” чиқди.\n“Ўзташқинефтгаз” очиқ акциядорлик жамиятининг асосий фаолияти “Ўзбекнефтгаз” миллий холдинг компанияси учун моддий-техникавий ускуналарни импорт қилишдир. Ширкат жами 961 миллион 800 минг АҚШ долларига тенг давлат улуши бўлган акцияларини сотувга қўйган.\n“Ўзташқинефтгаз”нинг низом жамғармаси деярли 200 миллиард сўм бўлиб, унинг асосий қисми, яъни 51 фоизи “Ўзбекнефтгаз”га тегишлидир.\nОхирги йилларда “Ўзташқинефтгаз” сурункали равишда зарар кўриб келган. Масалан, 2007 йилда акциядорлик жамияти 4 миллиард 565 миллион сўмлик зарар кўрган. Шу омил ширкатнинг давлатга тегишли акцияларини сотувга қўйишга асосий ва расмий сабаб бўлди.\nЭндиликда “Ўзташқинефтгаз”нинг асосий фаолияти, яъни “Ўзбекнефтгаз” учун моддий-техникавий ускуналар импорт қилишда Гулнора Каримованинг “Zeromax”и ҳам иштирок этади. Аниқроқ айтилса, давлат корхонаси учун давлат маблағларига хориждан ускуналар харид қилиш билан шуғулланади.\n“Zeromax GmbH” Ўзбекистонда 1999 йилдан бери нефть-газ, тўқимачилик, озиқ-овқат, қурилиш материаллари ишлаб чиқариш соҳаларида фаолият юритмоқда. Шунингдек, компаниянинг агросаноат бўлими пахта хомашёси, мева-сабзавот ва чорвачилик маҳсулотларини етиштириш ва қайта ишлаш билан шуғулланади. Шу кунгача “Zeromax” Ўзбекистон иқтисодиётига 600 миллион АҚШ доллари миқдорида инвестиция киритган.


Ижод ҳақида битиклар – HURRIYAT\nИжод ҳақида битиклар\n5 oy oldin Behzod 299\nЧинакам асар туғилмасидан олдин унинг оҳанги, мусиқаси пайдо бўлади. Бу — ғоя эмас, сюжет ҳам эмас, айнан ОҲАНГдир. Мана шу оҳанг адибни қўлидан судраб келиб, столга “михлаб” қўяди. Асарнинг жони дегани шу бўлса керак.\nҚаламкашга қишлоқнинг қалби, шаҳарнинг ақли керак!\nБадиий асар шундай дарахтки, унинг шохида умумбашарий мевалар етилади, илдизи эса миллий заминда ётади.\nИзтироб чекиб ёзилган асар роҳат қилиб ўқилади.\nЁзувчи ўзи ҳис қилган ҳамма нарсани тўла-тўкис қоғозга тушира олмайди. Китобхон қоғозга тушганларнинг ҳаммасини тўла-тўкис ҳис қилолмайди. Бинобарин, китоб ёзаётган қаламкаш ҳаяжони китоб ўқиётган ўқувчи ҳаяжонидан ўн карра кучлироқ бўлади.\nАсар ўқиётганингизда жиндай табассум қилсангиз, билингки, ўша саҳифаларни қаламкаш ростмана кулиб ёзган. Китоб ўқиётганингизда кўзингизга бир қатра ёш келса, билингки, қаламкаш ўша саҳифаларни ростмана йиғлаб ёзган.\nАсар бинога ўхшайди. Фақат бино ғиштдан қурилади, асар эса сўздан. Энди бир нарсани тасаввур қилинг: битказилган бинодан битта ғиштни суғуриб олсангиз, унинг ҳуснига шикаст етади. Ўнта ғиштни кўчирсангиз, бино босиб қолади…\nШундай асарлар борки, бутун-бутун жумлаларни олиб ташласангиз ҳам, юзта сўзни ўчирсангиз ҳам, мингтаси ўрнини алмаштирсангиз ҳам ҳеч нима ўзгармайди…\nБунақанги “асар” бино эмас, вайронадир!\nТалантсиз ёзувчи товуққа ўхшайди! Ёнғоқдек тухум туғади-да, қақоғлаб оламни бузади!\nИстеъдодли адиб ҳаётида икки марта хатарли босқичдан ўтади. Биринчиси — нимаки ёзмасин чиқариши мушкул бўлган палла. Иккинчиси — нимаики ёзмасин, чиқариши осон бўлган палла. У биринчи босқичдан омон-эсон ўтади. Аммо иккинчи босқичдан ўтиши оғир, жуда оғир…\nУ — зўр ижодкор. Шунақанги “полвон”ки, қаёққа борса, бир қоп “пахта” орқалаб юради.\nЎз халқи танимаган, ўз халқи севмаган ёзувчини жаҳон китобхони севишига ишонмайман.\nҚоғоз оқ бўлгани учун унга Сўз битадилар. Пайтава кир бўлгани учун унга Сўз ёзиб бўлмайди. Қоғоз пок бўлгани учун заррача чўғ тушса, ёниб кетади. Пайтава кир бўлгани учун тутайди-ю, ёнмайди. Ёзувчи бўлиш учун истеъдоднинг ўзи камлик қилади.\nҲақиқий денгизчи уммонда ўзини қанчалик эркин ҳис қилса, ҳақиқий ёзувчи ҳам сўзлар уммонида шунчалик эркин сузиши керак. Тўртта жумла ёзмай туриб, у ёғига сўз тополмай қоладиган одамдан ёзувчи чиқмайди.\n— Ҳаётдаги энг катта орзуингиз нима?\n— Энг катта орзумми? … Шундай асар ёзсангки, китобхон уни ўқиётганида ҳамма нарсани унутиб, асар қаҳрамонлари ҳаёти билан яшаса. Китобни ўқиб бўлган куни ақалли бир кеча ухлолмай, тўлғаниб чиқса. … Орадан йиллар ўтиб, ўша китобни яна қўлга олганида қайтадан ҳаяжонга тушса, ундан янги маъноларни топса…\nҚадимги кимёгарлар олтиннинг соф ёки қалбакилигини аниқлаш учун моҳактош қўллар эканлар. Ёзувчининг сўзи моҳакка ўхшайди. Бир оғиз Рости учун мингларнинг дуосини олади. Бир оғиз Ёлғони учун мингларнинг қарғишига қолади… Қаламкашнинг буюк бахти ҳам, буюк бахтсизлиги ҳам шунда!\nPrevious Шаҳарлик куёв\nNext Юборилмаган мактуб


12 январ куни ҳаво ҳарорати 12 даражагача кўтарилади - Zamin.uz\nГидрометеорология хизмати маркази эртага, 12 январ куни қандай об-ҳаво кутилаётганини маълум қилди.\nТошкент шаҳрида ҳаво ўзгариб туради, ёғингарчилик кутилмайди. Кечаси ва эрталаб туман тушиши мумкин. Шамол шарқдан 3-8 м/с тезликда эсади. Ҳарорат кечаси 0-2 даража совуқ, кундузи 7-9 даража илиқ бўлади.\nҚорақалпоғистон Республикаси ва Хоразм вилоятида ҳаво ўзгариб туради, баъзи жойларда бироз ёғингарчилик (ёмғир, қор) бўлиши мумкин. Баъзи жойларга туман тушиши мумкин. Шамол ғарбдан 7-12 м/с тезликда эсади, баъзи жойларда 15-20 м/с гача кучайиши мумкин. Ҳарорат кечаси 2-7 даража совуқ, кундузи 0-5 даража илиқ бўлади.\nБухоро ва Навоий вилоятларида ҳаво ўзгариб туради, ёғингарчилик кутилмайди. Баъзи жойларга туман тушиши мумкин. Шарқий шамол йўналишини ўзгартириб, ғарбдан 7-12 м/с тезликда эсади, баъзи жойларда 15-20 м/с гача кучайиши мумкин. Ҳарорат кечаси 2 даража совуқ - 3 даража илиқ, кундузи 3-8 даража илиқ бўлади.\nТошкент, Сирдарё, Жиззах ва Самарқанд вилоятларида ҳаво ўзгариб туради, ёғингарчилик кутилмайди. Баъзи жойларга туман тушиши мумкин. Шарқий шамол йўналишини ўзгартириб, ғарбдан 7-12 м/с тезликда эсади, баъзи жойларда 15-20 м/с гача кучайиши мумкин. Ҳарорат кечаси 2 даража совуқ - 3 даража илиқ, кундузи 5-10 даража илиқ бўлади.\nҚашқадарё ва Сурхондарё вилоятларида ҳаво ўзгариб туради, ёғингарчилик кутилмайди. Баъзи жойларга туман тушиши мумкин. Шамол шарқдан 7-12 м/с тезликда эсади, баъзи жойларда 15-20 м/с гача кучайиши мумкин. Ҳарорат кечаси 2 даража совуқ - 3 даража илиқ, кундузи 7-12 даража илиқ бўлади.\nАндижон, Наманган ва Фарғона вилоятларида ҳаво ўзгариб туради, ёғингарчилик кутилмайди. Баъзи жойларга туман тушиши мумкин. Шамол шарқдан 5-10 м/с тезликда эсади. Ҳарорат кечаси 3-8 даража совуқ, кундузи 5-10 даража илиқ бўлади.\nРеспубликанинг тоғли ҳудудларида ҳаво ўзгариб туради, ёғингарчилик кутилмайди. Баъзи жойларга туман тушиши мумкин. Қор кўчиши хавфи бор. Шарқий шамол йўналишини ўзгартириб, ғарбдан 7-12 м/с тезликда эсади, баъзи жойларда 15-20 м/с гача кучайиши мумкин. Ҳарорат кечаси 0-5 даража совуқ, кундузи 3-8 даража илиқ бўлади. “Замин” янгиликларини “Youtube”да кузатиб боринг


ЎзА - Мамлакатимиздаги қулай инвестиция муҳитини меҳмонлар юқори баҳолади\n27.08.2018 12:12 Чоп этиш версияси\nМамлакатимиздаги қулай инвестиция муҳитини меҳмонлар юқори баҳолади\nЕвропа халқ партиясининг Германиядаги фракцияси аъзоларидан ташкил топган бир гуруҳ меҳмонлар Фарғона вилоятида бўлди.\nЎзбекистон ва Европа муносабатларини янги босқичга кўтариш, мамлакатимизда амалга оширилаётган ислоҳотлар жараёнига Европа Иттифоқининг тажрибаси ва молиявий-техник кўмагини жалб этиш борасида кенг кўламли ишлар амалга оширилмоқда.\nЕвропа халқ партиясининг Германиядаги фракцияси аъзоларидан иборат делегациянинг мамлакатимизга ташрифи ҳам ана шу ҳамкорликнинг амалдаги самарасидир.\nМеҳмонларни вилоят ҳокимининг иқтисодиёт ва тадбиркорлик масалалари бўйича биринчи ўринбосари Акмал Ортиқов қабул қилди. Вилоятда олиб борилаётган қурилиш-бунёдкорлик ишлари, ижтимоий-сиёсий ўзгаришлар, халқимиз фаровонлигини таъминлашда давлатимиз томонидан яратиб берилаётган имкониятлар ҳақида гапириб берди.\nДелегация аъзолари Фарғона вилояти Қува туманидаги “Фарғона анорчилик” масъулияти чекланган жамияти шаклидаги агрофирма фаолияти билан танишди. Яқинда барпо этилган “Фарғона анорчилик” корхонаси 300 гектардан ортиқ майдонни эгаллаган. Ушбу агрофирма анор етиштириш, сақлаш, қайта ишлаш ва экспорт қилишга ихтисослашган. Айни пайтда 289 гектар ерга 15 навга яқин 272 минг тупдан зиёд анор кўчатлари экилган.\nМеҳмонлар шу куни Фарғона шаҳрида барпо этилган Театр ва концерт, Сув спорти саройларида бўлди. Ўзбекистон Республикаси Президентининг Халқ қабулхонаси, унинг фаолияти, халқ давлат идораларига эмас, давлат идоралари халққа хизмат қилаётганлиги ҳақидаги маълумотлар меҳмонларда катта қизиқиш уйғотди. Марғилон шаҳридаги “Наримтекс” масъулияти чекланган жамияти фаолияти билан танишув ҳам самарали бўлди.\nМазкур корхона аёллар кийим-кечаклари тикишга ихтисослашган. Бу ерда кўйлак, костюм, камзул, пальто, куртка каби 20 турдан ортиқ маҳсулотнинг 1000 га яқин модели ишлаб чиқарилмоқда.\n“Ёдгорлик” масъулияти чекланган жамиятида ипакдан тўқилаётган гилам, адрас, атлас ва бошқа матоларнинг юқори сифати ва ўзига хос дизайни, хорижга экспорт қилинаётган “Лола”, “Тонгги юлдуз”, “Хосиятхон”, “Қалдирғоч”, “Қуёш”, “Етти тоғ чечаги”, “Кўнгил оғочи” нусхали гиламлар делегация аъзоларига манзур бўлди.\nМамлакатимизда таълим, тадбиркорлик, қишлоқ хўжалиги, миллий ҳунармандлик соҳаларида амалга оширилаётган ислоҳотлар, қулай инвестиция муҳити меҳмонлар томонидан юқори баҳоланди.


ДОНОРЛИК - БЕҒАРАЗ ВА САВОБЛИ ИШ » "Kattaqo'rgon haqiqati" газетаси\nXarita: Демонстрационный сайт » Salomatlik » ДОНОРЛИК - БЕҒАРАЗ ВА САВОБЛИ ИШ\n16 январь, 2019 0 411\nҚон бу ҳеч нарса билан алмаштириб бўлмайдиган ва сунъий равишда ишлаб чиқиб бўлмайдиган инсон ҳаётидаги муҳим неъмат ҳисобланади. Шу боисдан мамлакатимизда донорлик тизимини ривожлантиришга алоҳида эътибор қаратилиб келинмоқда. Қон захирасини таъминлашнинг ягона йўли соғлом кишилардир.\nДонорлар томонидан топширилган қон шифохонада оғир бетоб бўлиб ётган беморларнинг тезда соғайиб соғлом ҳаётга қайтишлари учун бебаҳо даво ҳисобланади.\nҚон топширган кишида топширилган қон ўрни тезда элементлар билан тўйинган янги қон билан тўлади, организмнинг янада иммунитети ошиб, касалликларга қарши курашиш фаолияти ошади. Тасаввур қилинг, шифохоналарда ҳар хил кутилмаган ҳолда жароҳат олиб, кўп қон йўқотиб бетоб бўлиб ётган беморлар сизнинг қонингизга муҳтож. Оз миқдорда қон топшириш эвазига донор бир беморни ҳаётга, ўз оиласи бағрига қайтишига, ҳаётнинг қувончли онларини кўришга катта ёрдам бериб, ҳаётини сақлаб қолади. Бу ёрдам билан донор нафақат бемор одамларни ҳаётга қайтаради, балки ҳар бир соғлом одам олдидаги инсонийлик, деб аталмиш олийжаноб ва шарафли бурчини адо этган ҳисобланади.\nҚон топшириш соғлом организм учун ҳеч қандай хавф туғдирмайди. Ҳар қандай ривожланган давлат фуқаролари ўз ҳоҳишлари билан, саломатликларини ўйлаган ҳолда, олдиларидаги инсонийлик бурчини бажаришлари учун беғараз қон топшириб туришади.\nТуманимизда ҳам ана шундай савобли тадбир бўлиб ўтди. Вилоят қон қуйиш маркази шифокорлари томонидан тумандаги барча корхона ва ташкилотлар ходимлари, уюшмаган аҳолидан ихтиёрий равишда қон қабул қилишиб, савобли ишни амалга оширдилар.\n- Ўз хоҳишим билан ушбу савобли ишга ҳисса қўшдим, – дейди Мадраса маҳалласида яшовчи хусусий тадбиркор Отабек Усмонов. – Кўплаб инсонлар қон топширишди. Албатта, кимнингдир саломатлиги йўлида бу каби хайрли ишларни амалга ошириш халқимизнинг қанчалик бағрикенг ва олийжаноб эканлигини яна бир бор кўрсатиб берди.


Сайёралар паради. Кейинги томоша қайси йилга тўғри келади? - Daryo\n13:23, 17.11.2020 19527\nҚуёш системасининг катта ва кичик сайёралари турли орбиталар бўйлаб ва ҳар хил тезликда ҳаракатланади. Шу сабабли ҳам уларнинг Ерга нисбатан жойлашуви доимо ўзгариб туради. Масалан, Меркурий ва Венера йилнинг айрим ойларида тонг саҳарга яқин, шарқ тарафда кўринса, бошқа пайт шомдан сўнг, ғарбдан кўринади.\nЯна айрим сайёралар эса Ернинг уларга нисбатан Қуёш ортидан ёки олдидан турганига қараб ҳам, шунингдек, Ернинг орбитал тезлигига боғлиқ омилларга кўра ҳам осмоннинг турли қисмларидан кўриниши мумкин. Лекин Қуёш системасида муайян даврийликда шундай қизиқ ҳолат такрорланиб турадики, унда сайёраларнинг ҳаммаси (ёки аксарияти) бир чизиққа терилиб, «парад» ўтказади. «Дарё» коинотнинг яна ушбу ажойиботи ҳақида маълумот беради.\nСайёраларнинг Қуёш атрофида айланиш ҳаракати тезлиги ҳар хил ва сайёра Қуёшга қанча яқин жойлашган бўлса, у шунча тез айланади. Масалан, Меркурий Қуёшни атиги 88 ер суткасида айланиб чиқиб бўлади; Ер эса бунга 365 кун сарфлайди. Юпитер эса 12 йилга яқин муддатда бир бора Қуёшни айланиб ўтади. Нептунга эса бунинг учун нақ 165 йил кетади! Шу каби хилма-хиллик сабабли Қуёш тизимида «парад» юзага келиши жуда-жуда фавқулодда ноёб ҳодиса саналади. Сайёраларнинг бу тарзда парадга тизилиши, одатда, 130–200 йилда бир маротаба рўй беради ва эрамиз бошидан буён атиги 10 маротаба содир бўлган холос.\nШундай парадлар орасида ёзма манбаларда қайд этилгани энг дастлабкиларидан бири 768 йилнинг 17 ноябрь санасида содир бўлган эди. Орадан ўтган 1252 йилдан буён эса бундай парадлардан энг охиргиси 1982 йилда юз берди. Ўшанда, барча сайёралар – Меркурий, Венера, Ер, Марс, Юпитер, Сатурн, Уран, Нептун ва ўша пайтда ҳали сайёра деб ҳисобланган Плутон ҳам ўзаро энг катта фарқ 95 даража бўлган бир йўналишда тизилиб, катта парад «уюштирган» эди. Кейинги шундай парад эса 2161 йилда кутилмоқда.\nЮқорида бежизга «катта парад» демадик. Сабаби, Қуёш тизимидаги барча сайёралар бир чизиққа тизилади. Лекин матбуотни, илмий-оммабоп нашрларни кузатиб борадиганлар, яқин орада кутилаётган ёки бўлиб ўтган сайёралар паради ҳақидаги хабарларга тез-тез дуч келганини эслаган бўлса керак. Матбуотда бу ҳақида тез-тез ёзиб турилади. Бундай тез-тез такрорланадиган парадларда эса ҳамма сайёралар ҳам иштирок этмайди, балки уларнинг айримлари қатнашади холос.\nКичик парад иштирокчилари, одатда, Меркурий, Венера, Марс ва Юпитердан иборат бўлади. Бундай «кичик» парадлар 18–20 йилда такрорланаверади ва шу сабабли ҳам бу ҳақида анчайин кўп ёритилади. Кичик парадлардан охирги иккитаси 2002 йил ва 2011 йилларда содир бўлган эди. 2022 йилнинг мартида ҳам шундай кичик парад бўлиши кутилмоқда ва унда бешта сайёра қатнашади. Ҳисоб-китобларга кўра, ўшанда сайёралар 38 даража фарқ билан сафга тизилади.\nТурли ирим-сиримлар ва ваҳима гапларга ишонувчан одамларнинг бу борадаги содда қарашларидан фойдаланиб, авваллари мунажжимлар шу каби парадлар асосида турли толеномалар тузган ва содда кишиларни шу билан авраган. Таъкидлаш жоизки, бу каби псевдо-фан ва унинг намояндалари ҳозирда ҳам содда одамларни сайёралар парадининг инсон тақдирига таъсири борлигига ишонтиришга уриниб, лақма одамларни алдашга уринади. Лекин сайёраларнинг бир чизиққа терилишидан одамнинг толе ва тақдирига заррача таъсир йўқ, ҳатто сайёраларнинг бундайин тартибланишидан айтарли гравитацион таъсирлар ҳам юзага келмайди.\nШунга қарамай, сайёралар парадини умуман фойдасиз ҳодиса ҳам дейиш нотўғри бўлади. 1970 йилларда, ҳали сайёраларга космик аппаратлар учириш энди-энди бошланаётган пайтда, космик аппаратни учириш харажатларини тежаш ва вақтдан ютиш мақсадида, ташқи сайёралар – Сатурн, Юпитер, Уран ва Нептуннинг парадга тизилган вақтини пойлаб ҳаракат қилинар эди.\nШунга кўра, ушбу газ гигантлари осмонни маълум қисмида, бир йўналишда бўлган пайт улар томон аппарат учирилса, бирваракайига уларнинг ҳаммасига ташриф буюриш ва кўпроқ маълумот олиш имкони юзага келган эди. 1977 йилда учирилган «Voyager» аппаратларнинг траекторияси айнан шу ҳисоб билан белгиланган эди ва ушбу лойиҳа сайёраларнинг қулай тарзда бир тарафга тизилганидан фойдаланиб, ҳақиқатан ҳам вақтдан ютишга ва кўпроқ гравитацион манёврлар қилишга муваффақ бўлди.\n11:52 Бугун 86858


Қатъиян ман этилади! Диспетчерлар, учувчилар, ҳайдовчилар ва... саримсоқпиёз ҳақида\nҚатъиян ман этилади! Диспетчерлар, учувчилар, ҳайдовчилар...\n02.08.2019 14:29 0 3066\nПарвозга шайланаётган учувчига, узоқ сафарга отланаётган ҳайдовчига, сменага энди келган авиакомпания диспетчерига саримсоқпиёз ейиш қатъиян ман этилади. Негалигини биласизми? Чунки саримсоқпиёз мия ҳужайраларига салбий таъсир кўрсатиб, сезгирликни уч баравар пасайтиради.\nБуни америкалик профессор Роберт Бэк ўтган асрнинг охирларидаёқ исботлаб қўйган. Унинг тадқиқотига кўра, саримсоқ таркибида сульфанил-гидроксил иони бўлиб, бу модданинг сут эмизувчилар миясига таъсири заҳарлашдек гап. Дарвоқе, олимлар шунинг учун ҳам кекса ёшдаги кишиларга саримсоқни камроқ ейишни маслаҳат беришади. Чунки у тўғридан-тўғри қариликка оид ақли заифликка олиб келиши мумкин.\nГрипп ёки ЎРВИ эпидемияси даврида ҳамманинг хаёлига, биринчи навбатда, саримсоқ келади. У чиндан ҳам вирусларга қирон келтиришга қодир. Бироқ ишни чала қолдиришга одатланмаган одамлар саримсоқ билан даволанишга астойдил киришиб, уни эрталабдан-кечгача, ҳатто килолаб ейишга тушишади. Оқибатда — ошқозон яраси орттириб олинади. Буларнинг бари саримсоқ «шарофати» билан. У вирусларга қирон келтиргани каби меъда шиллиқ қаватини ҳам бирёқли қилади.\nСаримсоқнинг антитромбоцитар хусусияти эса яқингинада кашф этилган. Бироқ халқ табобатида улар аллақачон маълум-у машҳур бўлган. Саримсоқпиёз чиндан ҳам қонни суюлтириб, тромблар ҳосил бўлишининг олдини олади. Бироқ ошқозон ёки ўн икки бармоқ ичак яраси каби касалликларда саримсоқ истеъмоли инсон ҳаётини жиддий хавф остида қолдириши мумкин. Яра бўлганда саримсоқ ичдан қон кетишига, бу эса охир-оқибат ўлимга олиб келиши ҳеч гап эмас.\nХудди шу хусусияти юрак-қон томир тизимига, айниқса, шу дарддан қийналаётганларга салбий таъсир кўрсатиши мумкин. Кўп миқдордаги саримсоқ қонни шу даражада ҳайдайдики, одамнинг боши оғриши, боши айланиши, кўнгли айниши, аритмия, тахикардия келиб чиқиши мумкин. Тиббий адабиётларда ҳатто бўғилиш ҳолати ҳам қайд этилган.\nБизнинг эҳтиёткор халқимиз ўзи фойдали деб билган ҳар қандай воситани ғамлаб қўйиш усулларини ўйлаб топади. Саримсоқпиёз ҳам шулар жумласидан. Кўпчилик саримсоқ устидан ўсимлик ёғи қуйиб сақлайди: шу йўл билан ҳам саримсоқни сақлашга, ҳам ошқозонга тажовузкор таъсирини юмшатишга уринади. Агар у совиткичда сақланса бир нави. Лекин хона ҳароратида сақланса, янада оғирроқ касалликларни орттириб олиш ҳеч гап эмас.\nБактериолог-олим Александр Флеминг шарофати билан 1928 йили антибиотиклар кашф этилди. Бироқ худди шу вақтда Москва университети талабаси Борис Токин табиий антибиотикни ихтиро қилди. У саримсоқни ўрганиб, унда оддий таначаларни ўлдирувчи моддани аниқлади. Талаба уларни фитонцидлар деб атади.\nСаримсоқ фитонцидлари таркибида олтингугуртли органик бирикмалар мавжуд. Хона ҳароратида бу бирикмалар анаэроб бактериялар учун озуқавий муҳитга айланади ва ботулизм каби касалликларни келтириб чиқаради. У овқатдан заҳарланиш (интоксикацияси)ни чақиради, нерв тизимига зарар етказади. Айрим ҳолларда ўлимга ҳам олиб келиши мумкин.\nДарвоқе, айнан саримсоқ ва пиёз таркибидаги органик бирикмалар Ню-Йорк штати Олбани университети фан номзоди Эрик Блок томонидан бу сабзавотларнинг порох билан ёнма-ён қўя оладиган кучли кимёвий қурол деб аталишига сабаб бўлган. У ўзининг Қироллик кимё жамиятида чоп этилган саримсоқпиёзнинг хусусиятлари ҳақидаги китобида Афғонистон шимоли, Марказий Осиё ҳудудларида пиёз ва саримсоқ асосида экспериментал ҳимоя қилувчи кимёвий қурол ишлаб чиқарувчи махсус заводлар пайдо бўлганлиги ҳақида ҳикоя қилади. Эрикнинг сўзларига кўра, у микробларни ўлдиради, ҳашаротларни ҳайдайди, яна ит ва мушукларнинг қизил қон ҳужайраларини зарарлайди. Тўғри, олимлар орасида ундан бошқа ҳеч ким бундай қурол ҳақида эсламайди.


ТОВЛАМАЧИЛИК | Ҳуқуқбон Толиб ЁҚУБОВнинг блоги\nPosted on Mart 2, 2019 by huquqbon\nБОШ ПОРАХЎР РАШИД ҚОДИРОВ ҲАҚИДА\nЎзбекистон Республикаси Жиноят Кодекси (ЖК)нинг 165-моддаси “Товламачилик” дея номланган. 2006 йил 29 апрель куни қамоққа олинган менинг куёвим Азамжон Формонов Жиззах вилояти прокуратурасининг алоҳида ишлар бўйича катта терговчиси Қаҳҳор Маллаев ва Сирдарё вилояти Ички ишлар бошқармаси (ИИБ) Тергов бўлимининг катта терговчиси подполковник Бозорбой Қодиров чиқарган қарорларга асосан айнан шу битта (ягона) модда билан айбланди. Ўзбекистон Инсон Ҳуқуқлари Жамияти (ЎИҲЖ)га 20001 йилда аъзо бўлган Азамжон 2006 йилга келиб Сирдарё вилоятида фермерларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш соҳасида кўзга яққол ташланадиган ҳуқуқбонга айланди. Бу – вилоят ва Гулистон шаҳар раҳбарларини ташвишга солиб қўйди ва улар … уни узоқ йиллар қамоқда сақлаш режасини ишлаб чиқишди. Бу гапни унга Сирдарё вилоят ИИБ терроризмга қарши кураш бўлимининг бошлиғи полковник Мусо Ражабов айтди: у Азамжонни кўча-куйда кўриб қолса, тўхтатиб бир неча марта: “Ҳой бола, кўзингга қараб юр! Агар ўзингни уёққа-буёққа ташлайверсанг, сени Жаслиқда чиритаман!” деди.\nИшга Қ.Маллаев киришди. У Азамжонга қарши кўргазма берадиган одамни қийналмасдан топди. У бу ишга Даштобод туманидаги автозаправка экспедитори Ўктам Маматқуловни жалб этди. Ўктам Жиззах вилояти ИИБ бошлиғи Ж.Оқбоев номига: “Азам Формонов мени шантаж қилди. Агар менга 600.000 сўм бермасанг, мен сенинг қинғир ишларингни интернетда эълон қиламан, деб қўрқитди” деган мазмунда шикоят аризасини ёзиб топширди. Тўғрироғи, аризани Қ.Маллаев ўз қўли билан ёзди, Ў.Маматқулов эса унга имзо чекди, холос. “Жиноий иш” резонансли [шов-шувли] бўлиши учун бу ҳали етарли эмас эди, шунинг учун у Сирдарё вилояти Ички ишлар бошқармаси (ИИБ) Тергов бўлимининг катта терговчиси подполковник Бозорбой Қодировга телефон қилди ва у ҳам Азамжон Формоновга нисбатан жиноий иш (ж/и) қўзғатишшни таклиф этди. Ҳуқуқбонга қарши ж/и ни Жиззахда Қ.Маллаев, Гулистонда эса Б.Қодиров қўзғатди. Янгиер шаҳар суди раиси Эркин Хидирбоев эса шу икки қарорга асосланиб Азамжонни 9 (тўққиз) йиллик қамоқ билан жазолашга ҳукм чиқарди.\nЯхши эсимда: ўша пайтда Сирдарё вилояти прокурори лавозимида менинг маҳалладошим Азимжон Эргашев, Ўзбекистон Республикаси бош прокурори лавозимида эса Рашид Қодиров ишлар эди – яхши эслашимнинг сабаби эса оддий эди: мен куёвим масаласида ёзган шикоят ва аризаларимнинг бирортасига ҳам улар жавоб бермади. Яшаб турган дунёмизни донолар “қайтар дунё” дейишади – мазмуни оддий: “сен бировга нимани соғинсанг (тиласанг), шу нарса ўзингга қайтиб келади”. Бировга яхшиликни тиласанг – ўзингга яхшилик, бировга ёмонликни тиласанг – ўзингга ёмонлик қайтиб келади. Бугун “Озодлик” Радиоси сайтини ўқиётиб бир нарсага эътибор қилдим: Ўзбекистон Республикаси Бош Порахўри Рашид Қодировга нисбатан ЖКнинг 165-моддаси (Товламачилик) ва бир неча бошқа моддалар қаторида 242-модда бўйича ҳам (Жиноий уюшма тузиш) айб эълон қилишибди. Бу – оғир модда. У 165-га қараганда 10 баравар оғир модда. Бир сўз билан айтганда: Рашид Қодировнинг минглаб инсонларга, шу жумладан, менинг куёвим Азамжон Формоновга нисбатан қилган ёмонликлари ўзига қайтиб келибди.\nИслом Каримовнинг тўнғич қизи Гулнора содир этган ўнлаб жиноятлар орасида “Товламачилик” алоҳида ўрин эгаллайди – унинг отаси мамлакат президенти, яъни, давлат бошлиғи бўлган. Давлат бошлиғининг пушти-камаридан бўлган фарзанд бировга: “Менга фалон миллион доллар берасан!” деб товламачилик қилиб турса, ўша биров: “Йўқ, бу пулни бера олмайман, бундай пул менда ҳеч қачон бўлган эмас!” дея оладими? Йўқ, айта олмайди – ҳовли-жойини, молини, уйидаги охирги гиламини сотса ҳам у ўша пулни қўшқўллаб товламачига олиб бориб беради. Ўзбекистон одил суди қилиқларига ҳайрон қоламан – Азамжон олмаган пул учун Жаслиқдаги УЯ 64/71 қамоқхонада 11,5 йил ўтириб чиқди, миллиард-миллиард доллар пулни ўмарган Гулнора эса бор-йўғи уй қамоғида ўтирибди. Ўзбекистон одил суди Бош Порахўр Рашид Қодировни суд қилса, унга неча йиллик жазо тайинлар экан? У жазони қаерда ўтар экан? Жаслиқдами, ёки Гулнора каби уй қамоғидами? Қизиқ-а!\nМен беҳисоб жиноятлар қилган ва беҳисоб жиноятларни яширган, бироқ, кейинчалик товба қилган бир прокурорни биламан, мен унинг кабинетида ҳам бўлганман – у Жиззах вилояти прокурори Равшан Муҳитдинов эди. У узоқ йиллар Жаслиқ қамоқхонасида ўтириб чиқди. Р.Муҳитдинов ётадиган жойи, туалети, овқатланадиган столи ўлчами 4 м X 3 м. бўлган хонада бир ўзи 1,5 йил ўтирган. У 1,5 йилдан кейин қолган муддатни Азамжон билан бирга битта отрядда ўтаган. Азамжоннинг айтишича, у мени эслабди ва .. кўзига ёш олибди. Рашид Қодиров 4 м X 3 м. ўлчамли хонада бир ўзи 1,5 йил эмас, 10 йил ўтирса ҳам камлик қилади – у ҳаддан кўп инсоннинг бошини еган, умрига зомин бўлган, бола-чақасини қон-қақшатган! Ал-қасосу минал-Ҳақ!\n2 март, 2019 йил;\nЖиззах вилояти, Ш.Рашидов тумани, Тоқчилиқ қишлоғи, Ҳамид Олимжон кўчаси, 27-уй.


Блог. Уйимнинг маликаси - қизим ҳақида ўйлар · Ынтымак Media\nБлог. Уйимнинг маликаси – қизим ҳақида ўйлар\nЯнгиликларКим нема дейдиЖамият\n25 апрель қизлар куни ёки бошқача айтсак қиз фарзандларнинг куни сифатида нишонланар экан. Буни бугун интернетдан билибман. Бу сана оила даврасида нишонланувчи меҳр, севги куни дейилади манбаларда. Билмадим, бугун ишдан сўнг бу сана ҳурматига оиламиз даврасида бирор фарқли нарса қилмасак керак, лекин шу баҳона яна бир бор қизим ҳақида, унинг келажаги ҳақида ўй сурдим.\nЎзимдан келиб чиқиб айтишим мумкун-ки, оталар ўғил фарзандли бўлишни қанчалик истамасинлар, барибир негадир қизларига бошқача меҳр қўядилар. Ўз навбатида қизлар ҳам кичик ёшдан бошлаб отасига ғамхўрлик қила бошлайди. Қиз боланинг отасига меҳри бошқача бўлгани каби оталар ҳам қизининг тола сочига зарар етишини истамайди. Хатто эсган шамолдан ҳам ҳимоя қилгиси келади. Бироқ…\nҲамма ерда бўлганидек шу “бироқ” бу мавзуда ҳам бор.\nБМТ ҳисоботларига кўра дунё бўйича 5 ва 14 ёш орасидаги қиз болалар айни ёшдаги ўғил болаларга нисбатан 160 миллион соат кўпроқ уй ишларини бажаришади. Бу вақт эса уларнинг ўйин ўйнашлари, дарс қилишлари, ўртоқлари билан суҳбатлашишлари ва қисқаси болалик даврини сура олиш муддатларини ўғирламоқда.\nНегадир жамиятимизда қиз болаларнинг ўрта мактабда, сўнгра олийгоҳларда таълим олишига салбий муносабатда бўлиш ҳоллари кўп учрайди. Қиз бола ўқимаса ҳам бўлаверади деган тушунча кенг тарқалган.\nБир қиз фарзандига берилган таълим, билм нафақат унинг ўзига балки, унинг келажакдаги оиласининг, бутун жамиятнинг ўзгаришига катта таъсир қилади.\nЯшириб нима қилдик, биз эркаклар қанчалик катта кетмайлик, қўлимизни мушт қилиб тугмайлик, оилада аёл кишини, рафиқамизнинг таъсир кучи жуда катта. Агар турмуш ўртоғингиз ўқимишли, оқ-қорани ажратадиган бўлса, сизга керак бўлганда ўзининг доно маслаҳатлари билан кўмакдош бўлса бунинг нимаси ёмон. Ёки унинг олдида ношуд кўрингандан кўра, ношуд аёлнинг олдида ўз кўрсатиш ёқадими бизга.\nБугун кичкинтой қизимиз эртага бир оиланинг тақдирини ўзгартира олиш қудратига эга аёлга айланади. Буни унутмаслик керак.\n100 йиллар балки ундан ҳам кўп йиллардан бери муаммо бўлиб келаётган кераксиз, ортиқча тўй сарфлари-ю, ҳозирга келиб одатга айланган дабдабали тўй сеплари масаласининг бошида вақтида керакли таълимни олмаган, дунёга кенг боқа олмаётган аёллар турмаяптими ахир. Хатто масжид хутбасида ортиқча сарфнинг исроф экани ҳақида маъруза қилиб, ўзи тўй қилган вақт хотинининг ғалвасидан қутилиш учун элдан қолмаган имомларни ҳам кўрдик… Ўзининг қизини ўқитишни истамаган, лекин худди шу қизини фақатгина аёл дўхтирга кўрсатишни истаган оталарни ҳам кўрмаяпмизми. Сен ўқитмасанг, бошқалар ўқитмаса қизини, аёл дўхтир осмондан тушсинми?\nАгар қиз фарзандаларимизга вақтида эътибор берсак, улар муваффақият қозонишса, бу ҳаммамиз муваффақият қозондик дегани!\nҲозиргача Афғонистон, Ҳиндистон, Сомали каби давлатларда қанчадан қанча қизлар 10 ёшидан бошлаб мажбуран турмушга узатилмоқда. Бизнинг давлатларда ҳам қанчалаган қизлар ё эрта турмушга берилмоқда ёки балоғатга етмай зўрланмоқда. Сочининг бир толасига зарар етказишни истамай ўстираётган маликаларимиз учун биз қандай жамият, қандай дунё яратмоқдамиз!\nМаликаларимизга кўпроқ эътибор берайлик, уларни эркалаб, суяйлик. Топган пулимизни сеп сандиқларига эмас, унинг таълимига, ҳунарига сарф этайлик.


Грузия вазири эронлик аёлга биринчи тиббий...\n20.02.2019 14:59 0 1306\nГрузия соғлиқни сақлаш, меҳнат ва ижтимоий масалалар вазири Давид Сергеенко Эрон фуқаросига биринчи тиббий ёрдам кўрсатди. «Вестник Кавказа» хабар беришича, бу воқеа Женева — Истанбул йўналишида парвоз қилаётган самолёт бортида юз берди.\nХабарга кўра, ушбу самолётда Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти саммитидан қайтиб келаётган Грузия ССВ раҳбари Давид Сергеенко ҳам бўлган. Парвоз чоғи эронлик бир аёлнинг тоби қочиб қолади. Асли мутахассислиги шифокор ҳисобланган вазир вақтни бой бермай, унга биринчи тиббий ёрдам кўрсатади ва то самолёт Истанбул аэропортига қўнишига қадар унинг саломатлигини назорат қилиб келади.\nУйига эсон-омон етиб олган аёл вазирга миннатдорлик хатини йўллаган.\nСоғлиқни сақлаш вазирлиги Грузия биринчи тиббий ёрдам