«Қора болта» – интернетдаги фирибгарликлардан глобал мафия империясига айланган гуруҳ ҳақида\n16:04 / 06.03.2022\n«Қора болта» – Нигерияда пайдо бўлган ва ҳозир глобал тармоққа айланиб кетган жиноий тўда номи. BBC ўтказган 2 йиллик суриштирувлар давомида гуруҳнинг бутун дунё бўйлаб тарқалган фирибгарлик ва қотиллик операцияларига оид янги далиллар топилди.\n«Лаънат бутун ҳаётингга татийди»\nДоктор Жон Стоун Жанубий Нигериядаги Бенин университетида сиёсатшуносликдан дарс беради. У ўн йиллар давомида одам савдоси, интернетдаги фирибгарлик ва қотилликларни амалга оширган «Қора болта»нинг юқори мартабали аъзоси бўлган.\nДоктор Жон Стоун «Қора болта» аъзоси бўлганидаги хотираларини кўп эслайди. Уни қон, қурол ёки отишмалар эмас, одамларнинг ёлворишларини хотирлаш кўп қийнайди.\n«Бу – жуда оғриқли. Марҳумларнинг оилалари сени лаънатлайди ва бу лаънат бутун ҳаётингга татийди», - дея афсус қилади у.\n«Қора болта» маҳаллий тилда cult – калт деб юритилади. Гуруҳ аъзоси эса «Болта одам» – Axeman деб аталади. Бу гуруҳ ўзининг ашаддий зўравонликлари билан ҳам машҳур. Ҳатто гуруҳ аъзоларининг йўлини кесиб ўтиш хавфли бўлган. Чунки бундайлар дуч келиши мумкин бўлган қийноқлар ижтимоий тармоқларда аллақачон тарқалган.\nДоктор Стоун гуруҳ аъзоси бўлган йиллари зўравонликларда қатнашганини тан олади. Ўшанда уни «қассоб» лақаби билан чақиришарди.\nДоктор Жон Стоун, «Қора болта»нинг собиқ аъзоси\nСтоун «Қора болта» аъзоларидан халқаро ОАВга тўда ҳақида маълумот берган биринчи одам бўлди. BBC 2 йиллик суриштируви давомида кўпчилик билан алоқа ўрнатиб, тўданинг ўзаро алоқаларига оид минглаб махфий ҳужжатларни топди. Натижалар «Қора болта»нинг ўтган ўн йилликдаги энг кенг қамровли ва жуда хавфли жиноий гуруҳларга айланганини кўрсатган.\nУлар қурбонлар сонини футбол ҳисобидек юритади\nБолта одамлар Африка, Европа, Осиё ва Шимолий Америкадаги оддий одамлар орасида ҳам юрибди. Ҳатто электрон почтангизга улардан хат келган бўлиши ҳам мумкин.\nBBC «Қора болта»нинг ўн минглаб сирли ҳужжатларини қўлга киритган одамни топишга муваффақ бўлган. Маълумот берувчи асл исмини ошкор қилмай, Уче Тобиаc тахаллусидан фойдаланишни афзал кўрди. У тақдим қилган ҳужжатлар гуруҳ аъзолари деб тахмин қилинган юзлаб одамларнинг шахсий алоқаларига оид. 2009-2019-йиллардаги хабар алмашинувларида қотиллик, дори контрабандаси ва интернетдаги фирибгарликлар ҳақида гап боради. Бу материалларнинг кўпи ваҳшийликлар ҳақида ва уларни нашр этишнинг имкони йўқ.\nУче Тобиаc – BBC’га маълумот етказган одам\nБолта одам яқинда қурбонларнинг расмларини халқаро гуруҳлар билан улашиш учун кодлар билан ҳимояланган вебсайтлардан фойдаланган.\n«Қора болта» гуруҳи ўзига ўхшаган душман калтлар билан ким кучлилигини исботлаш учун доимо уруш олиб боради. Улар қурбонлар сонини 15-2, 4-3 каби футбол ҳисобидагидек ёзиб боради.\n«Мугу» ёки «мае» жаргонлари ифодалайдиган маъно\nГуруҳлар асосий даромадини интернетдаги қаллобликлардан топади. Ҳужжатлар, банк ўтказмалари ва минглаб электрон почталар «Қора болта» аъзолари дунё бўйлаб онлайн фирибгарликларни амалга ошираётганини кўрсатади. Қаллобликларни амалга ошириш режаларини аъзолар бир-бири билан алмашади. Улар меросни ўмариш, кўчмас мулкни тортиб олиш, бизнес электрон почталари орқали пул ечиб олиш каби фирибгарлик турларидан фойдаланади. Вазифалар кенг миқёсда амалга оширилиб, пухта операциялар тузилади, бунда қитъалараро ўнлаб одамлар бирга ишлайди. Тақдим қилинган электрон почталар ичида, 2010 йилда «Қора болта» аъзоси бир одамнинг 3 миллион доллар пулини фирибгарлик билан ўзлаштириб олгани ҳам аниқланган.\nЭлектрон почта хабарларида «Қора болта» аъзолари деб гумон қилинаётган одамлар фирибгарлик қилаётганда, сохта ёки ўғирланган паспортларлардан фойдаланган. Ва улар ўзларига одамларни жалб қилувчи номлар беришади. Қурбонларни «аҳмоқ» маъносини берувчи «мугу» ёки «мае» жаргон сўзлари билан аташади.\n«Қора болта» – фантастик даражадаги йирик ташкилот»\n«Қора болта»нинг халқаро кибержиноят тармоғи ўз аъзолари учун миллиардлаб доллар ўмаради. 2017 йилда Канада расмийлари жиноий гуруҳ билан боғлиқ 5 миллиард доллардан ортиқ пул ювиш схемасини йўқ қилган. Бундай схемалар қанчалигини ҳеч ким билмайди. Ҳужжатларда гуруҳ аъзолари Нигерия, Буюк Британия, Малайзия, Форс кўрфази давлатлари ва бошқа ўнлаб давлатлар ўртасида мулоқот қилгани кўрсатилган.\nТобиаснинг сўзларига кўра, у фирибгарлик бўйича терговчи бўлиб ишлаган ва қурбонлар билан учрашганидан сўнг «Қора болта» изига тушган.\n«Мен 30 мингдан ортиқ аъзолар борлигини тахмин қилган бўлардим. Улар бутун Европа, Америка, Жанубий Америка ва Осиё бўйлаб тарқалган. Бу – шунчаки кичик клуб эмас, бу фантастик даражадаги катта ташкилот», дейди Тобиас.\nУнинг гапини халқаро ҳуқуқни муҳофаза қилиш органларининг хулосалари ҳам тасдиқлайди. 2021 йилги Уюшган жиноятчилик индексига кўра, Нигерия қитъада уюшган жиноятчиликнинг энг юқори даражасига эгалиги кўрсатилган. Ва бу тармоқлар хорижда кенгаймоқда.\nИталия «Қора болта» тармоқлари кенгайишига қарши чоралар кўряпти. 2021 йил апрелида гуруҳ аъзоси деб тахмин қилинган 30 киши одам савдоси, интернет фирибгарлиги учун ҳибсга олинган.\nАҚШда 2019 йил ноябридан 2021 йил сентябригача кўп миллион долларлик интернет фирибгарлигида гумонланиб 35 киши ҳибсга олинган. Ва яна «Қора болта»нинг Жанубий Африкадаги 9 аъзосини қўлга тушириш учун халқаро операция бошланган.\n«Кибержиноят бу – кўп триллион долларлик саноат, уни назорат қилишнинг иложи йўқ. Шу туфайли одамларнинг хонавайрон бўлганини, компаниялар касодга учраганини кўрганман», дейди Федерал тергов бюросининг 30 йил кибержиноят департаментида ишлаган собиқ махсус агенти Скотт Аугенбаум.\n«Қора болта»га аъзо қилиш маросими\n«Қора Болта» жиноий империясининг илдизлари Нигерияга бориб тақалади. Бу гуруҳ 40 йил олдин Эдо штатидаги Бенин шаҳридан топилган. Болта одамларнинг кўпи шу жойдан ва бу гуруҳнинг халқаро кенгайишида муҳим рол ўйнайди. БМТнинг қочоқлар бўйича комиссари маълумотига кўра, Нигериядан хорижга кетаётганларнинг 70 фоизи Эдодан.\nГуруҳ асосан Нигерияда университетнинг 26-23 ёшли талаба йигитларини ёллайди. Аъзо бўлиш «бамминг» деб аталадиган маросим билан бошланади ва жуда шафқатсиз ўтади.\nБенин штати, «Қора болта» қароргоҳи\n«Бамминг» аъзо танлаш куни бўлиб, гуруҳга қўшишдан олдин, бўлажак аъзони ўрмонга олиб боришади, ноинсоний қийноқларни унда синаб, охирида гуруҳга аъзо қилишади. «Қора болта»га қўшилишнинг сабаблари турли хил. Баъзилар мажбуран, баъзилар кўнгилли, бўлиб қўшилади. Аммо бундан яхши фойда олишларига шубҳа йўқ.\nДоктор Стоуннинг айтишича, Нигерия ишсизлик бўйича дунёда 2-ўринда туради. Шундай қийин шароитда «Қора болта»га аъзо бўлиш сизни ва бизнесингизни ҳимоя қилишни кафолатлайди. Гуруҳ аъзолари Нигерия армияси, ҳаво, денгиз кучларида ҳам бор.\nНБМ ва «Қора болта» битта ташкилотми?\nГуруҳ Африканинг Нео Қора Ҳаракати (Neo Black Movement of Africa – NBM) деб номланган талабалар биродарлигидан келиб чиққан. У 1970-йилларда Бенин университетида ташкил топган. НБМнинг рамзи занжирларни синдирувчи қора болта эди ва унинг асосчилари зулмга қарши курашишни ўз мақсади деб элон қилган.\nНБМ бугунги кунда ҳам мавжуд ва Нигерия корпоратив хизматлар комиссиясида қонуний рўйхатдан ўтган компания ҳисобланади. У бутун дунё бўйлаб 3 миллион аъзоси борлигини даъво қилади ва мунтазам равишда Нигерия ва хорижда меҳрибонлик уйлари, мактаблар ва полицияга хайр-эҳсонлар қилиб боради. У ҳар йили йирик конференциялар ўтказади, уларнинг айримларида таниқли сиёсатчилар ва машҳур шахслар иштирок этади.\nНБМ раҳбарларининг таъкидлашича, «Қора болта» деган гуруҳ йўқ, бўлса ҳам, НБМнинг унга алоқаси йўқ.\n«НБМ «Қора болта» эмас. Унинг жиноятчилик билан ҳеч қандай алоқаси йўқ. НБМ дунёдаги буюкликни тарғиб қилишга интиладиган ташкилотдир», деган ташкилотнинг амалдаги президенти Олорогун Эсе Какор 2021 йил июл ойида BBC’га берган интервьюсида.\nХалқаро ҳуқуқни муҳофаза қилиш органлари эса буни рад этади. АҚШ Адлия вазирлигининг 2018 йилдан буён «Қора болта» аъзоларини таъқиб қилиш давомида берган баёнотларида НБМ «жиноий ташкилот» ва «Қора болта»нинг бир қисми экани айтилади. Шунга ўхшаш баёнотлар Канада расмийлари томонидан ҳам берилган.\nBBC ўрганаётган ҳужжатларда ҳам «Қора болта» аъзолари ва НБМ корпорацияси ўртасидаги алоқа аниқланган.\nЁш «Болта одам»\nҲужжатларнинг аксарияти 2012 ва 2016 йиллар оралиғида НБМ президенти бўлган Аугустус Бемигҳо-Эеойибога тегишли электрон почта ҳисобидан олинган. Бу файллар жаноб Бемигҳо кенг кўламли интернет фирибгарлиги билан шуғулланганини кўрсатади.\nБемигҳо ёзишмаларида миллионлаб пул йиғиш учун ННТлар ташкил қилиш ҳақидаги хатлар топилган.\n«Қора болта»га қарши кураш\nНБМ номи остида фаолият кўрсатаётган ташкилотлар бутун дунё бўйлаб тарқалган, жумладан Буюк Британия ва Канадада ҳам. Шу ном остида YouTube, Instagram ва Facebook’да камида 50та аккаунт топилади. Шунингдек, корпорациянинг расмий ижтимоий медиа каналлари ҳам бор. Баъзи аккаунтларда 100 мингдан зиёд обуначилар бор. Буларнинг айримларида «Қора болта»ни эслатувчи эможи, қурол ёки болта кўтарган одамларнинг расми ва баъзан шиорлар ҳам ёзилган.\nДоктор Стоуннинг айтишича, Нигерия парламентида ҳатто ижрочи органда ҳам «Қора болта» аъзолари бор. Улар нигериялик бўлажак сиёсатчилар, рақибларни қўрқитиш, сайлов қутиларини қўриқлаш ва одамларни овоз беришга мажбурлаш учун «Қора болта» аъзоларини ёллайди.\nДоктор Стоун ҳозир собиқ калтчилар, Нигерия фуқаролари ва профессорлардан иборат «Камалак коалицияси» ташкилотини тузган. Бу – «Қора болта»ни бироз тийиб туриш, жиноятчиликни камайтириш вазифасини бажаради. Стоун уни излаб келишларини билади, шунинг учун ҳам ўзи билан лицензияланган қурол олиб юради.\n«Шахсий хавфсизлик учун бундан бошқа илож йўқ. Улар мени пойлаб юришганда, нега мен бундай қилолмайман?» деган у нимтабассум билан.\nЗуҳра Абдуҳалимова тайёрлади.\n19:28 / 30.05.2022\nНигерияда маймун безгаги касаллигидан илк ўлим ҳолати қайд этилди\n21:08 / 28.05.2022\nНигерияда бепул озиқ-овқат тарқатилиши вақтида 31 киши ҳалок бўлди\n15:04 / 17.05.2022\nИталияда 31 киши мафияга алоқадорликда гумонланиб қўлга олинди\nНигерияда жангарилар автобусга ўт қўйиши оқибатида ўнлаб кишилар ҳалок бўлди


Эркак ва аёл бир-бири ҳақида билиши керак бўлган 14 нарса Афиша\nЖамият Дунё Футбол Мутолаа Жиноят Савол-жавоб Шоу-бизнес Hi-tech Lady Саломатлик Мозийдан садо Ҳидоят сари Эркак ва аёл бир-бири ҳақида билиши керак бўлган 14 нарса 15:01, 04 апрель 2016\tТабиат эркак ва аёлни бир-бирига ўхшамаган, ўзига хос тарзда яратган. Шунинг учун уларнинг орасида тез-тез тушунмовчиликлар юзага келади. Улар қанчалик бир-бирларини англашга ҳаракат қилсалар, ораларидаги тушунмовчилик барҳам топади. Келинг, берилаётган маслаҳатлар билан танишишга, ҳаётимизда рўй бериши мумкин бўлган кўнгилсизликларнинг олдини олишга ҳаракат қилайлик.\n1. Эркаклар ҳақиқатан ҳам аёлларни тушунмайди\nБуни ҳақиқат сифатида қабул қилишимиз лозим. Аёлларнинг интуицияси кучли бўлганидан эркакни бир кўргандаёқ, унинг қандай инсон эканлигига бехато баҳо бера олади. Эркакнинг алдаётганини ўзини тутиши, юз ифодаси ва овоз оҳангидан қийналмай билиб олишади.\nЭркаклар аёлнинг ҳис-туйғуларини, кайфиятини тушунишга қийналадилар. Кўп ҳолларда бу ҳақда ўйламайдилар ҳам. Эркак киши дўст тутинган одамининг оилавий ҳаёти, нечта фарзанди борлиги билан қизиқмайди. Уларнинг шундай муҳим нарсаларга беэътиборлиги аёлларни “даҳшатга” туширади.\nЭркаклар айниқса, аёлларни тушунишга қийналишади. Илмий маълумотларга кўра, эркаклар ўзининг жинсидагиларни аёллардан кўра, икки баробар аниқроқ ва яхшироқ тушунади. Қадимда эркаклардан бошқа эркакларнинг ҳис-туйғуларини кўзларидан билиб олиш талаб этилган, аёлларга нисбатан уларга бундай талаб қўйилмаган. Шу инстинктга таянган ҳолда, аёллик ҳис-туйғуларини англашга келганда уларнинг мияси “ўчиб қолади”. 2. Биз мутлақо бир-биримизга ўхшамаймиз\nШахсий ҳаётда омади келмаган аёлнинг иш жойида ҳам муаммолари бисёр бўлади. Ишхонасида муаммоси кўп бўлган эркак ҳам шахсий ҳаётда муваффақиятга эриша олмайди. Бунинг сабаби шундаки, асрлар давомида эркак боқувчи, аёл эса хонадон бекаси вазифасини бажарган. Шунинг учун ҳозирга келиб, эркак кишининг обрўси қандай амалда ишлаши ва олган маошига қараб белгиланади. Шунда у ҳам аёл каби барчасига оилавий хотиржамлик орқали эришишга ҳаракат қилади.\n3. Эркаклар шунчаки сукут сақлашлари ҳам мумкин\nПсихологларнинг таъкидлашича, эркак кишининг камгаплиги аёлларни ранжитади, улар буни нотўғри тушунишади. Эркак кишининг кўп гапирмаслиги, аёлни севмаслигига, унинг муаммолари қизиқтирмаётганлигига асос бўлолмайди. Бундай ҳолатда у эмоционал зўриқишлардан, стресслардан дам олаётган бўлади.\nАёлларда эса ҳаммаси аксинча. Стрессларни енгиш учун бу муаммолар ҳақида ким биландир ўртоқлашгиси келади. Шунинг учун ҳам эркак киши сукут сақласа, улар хафа бўлишади.\nАслида, аёл киши баъзан эркак кишининг ёлғиз қолишига, осойишта ҳордиқ чиқаришига имкон яратиши лозим. Ўз навбатида эркак ҳам аёл киши дардларини, муаммоларини айтаётганда уни тинглашга, тинчлантиришга ҳаракат қилиши, унинг ҳис-туйғуларини, фикрларини қўллаб-қувватлаши лозим. 4. Аёллар эркаклардан кўра кўп гапиради\nАёлларнинг вайсақилиги ҳақидаги бу сийқаси чиққан фикр ҳақиқатга тўғри келмайди. Ҳар икки жинс вакилига тегишли мулоқат қилиш истаги асосан кундалик ижтимоий воқеа-ҳодисалардан келиб чиқади.\nЭркак киши ёлғизликда, жимгина ишлашни хоҳласа, аёл эса иш жараёни ва унинг натижасини муҳокама қилишни ёқтиради. Эркаклар бошқаларга фикрини билдирган билан уларнинг жавобини эшитишни истамайди.\n5. Аёллар дўкон айланишни хуш кўришади\nАксарият аёллар учун стрессларни енгишнинг энг қулай йўли дўкон айланишдир. Бу нарса эркак киши учун стресс бўлса, аёл киши учун ҳордиқ манбаидир.\nҚадимги овчи ва жангчиларга ўхшаб, эркаклар учун нишонга олинган нарсагина эътиборли бўлиб, бошқа нарсаларга умуман назар ташламайди. Аёл эса дўкондан харид қилган буюмлардан эмас, балки шу харид жараёнининг ўзидан завқ олади. Агар эркак кишига енгиллик бўлишини истасангиз, яхшиси харид учун ёлғиз ўзингиз дўконга йўл олганингиз маъқул. 6. Эркаклар кийим танлай олмайдилар\nЭркаклар ҳақиқатан ҳам кийим танлай олмайдилар, айниқса аёлларнинг кийимини. Чунки уларнинг мияси бичим ва андазаларни фарқлай олмайди. Аёлларнинг кўзларига қараганда уларнинг кўзлари камроқ ранг-тус ажратади.\nШунинг учун эркак кишидан зеб-зийнат, кийим-кечак сотиб олиб беришни илтимос қилманг, у дарҳол депрессияга тушади, сиз эса истаган нарсангизга эриша олмайсиз.\nЭркак кишини аёлнинг ўлчамини топа олмаслик даҳшатга солади. Мабодо каттароқ ўлчамдаги кийимни сотиб олса, рафиқаси “Мен шунчалик семизманми?” дейиши аниқ. Торроғини олиб қўйса, яна балога қолади.\nКийимни эрингиз совға қилган тақдирда ҳам, кийимни бирга бориб танлаганингиз маъқул. Шундагина харид қилган кийимингиздан завқланиш имконияти пайдо бўлади.\n7. Эркаклар ҳеч қачон адашиб қолмайди\nЭркаклар ҳеч қачон адашиб қолмайди, жуда йўлдан адашадиган бўлса, “йўналишни ўзгартиради”. Ҳатто бир жойдан беш марта ўтсангизда, ундан ҳеч қачон орқага қайтишни илтимос қилманг. Эркаклар минг йиллардан бери ов ва жанг қилишда фақат макон ва замон орқалигина фикр юритишади. Улар маконда йўналишни аниқлашни эркакларга хос хусусият деб ҳисоблайдилар. Шунинг учун адашиб қолганини тан олиш улар учун мағлубият билан тенгдир. 8. Аёллар ўзларига кўпроқ танқидий кўз билан қарашади\nЭркаклар кўзгудаги аксларидан қониқиш ҳосил қилишса, аёллар эса ҳеч қачон ўзларидан қониқмайдилар. Улар бир-бирларидан тубдан фарқ қилган ҳолда ўзларини бошқача қабул қиладилар. Аёллар тирноқларига назар ташлаётганда кафтларини пастга қилган ҳолда устидан қарашса, эркаклар кўп ҳолларда бармоқларини буккан ҳолда тирноқларига разм солишади.\n9. Оталик инстинкти ҳам мавжуд\nФарзанд туғилиши нафақат она организмини, балки отанинг ҳам организмини ўзгартириб юборади. Эркакларда оталик инстинкти уйғониб, бу ўзгаришлар уларнинг миясига ва гормонларига таъсир қилади. Гормонал ўзгаришлар фарзанд туғилганидан эмас, балки она ва бола билан алоқада бўлгандан юзага келади.\n10. Аёллар кўпроқ эснайди\nЭснаш юқумли эканлигини ҳаммамиз яхши биламиз, аммо аниқланишича, эснашга аёл ва эркак бирдай жавоб бермас экан. Жинснинг гўзал вакилалари бунга тезроқ жавоб қайтаришар экан. Тадқиқотчиларнинг фикрича, бунга аёлларнинг бошқаларнинг дардига шериклиги, ҳамдардлиги сабаб бўларкан.\n11. Қорни оч аёл романтикага мойил бўлмайди\nЭркак юрагига йўл ошқозон орқали ўтади дейишади. Аммо бу фақат эркакларга тегишли бўлибгина қолмай, бу борада аёллар ҳам улардан қолишмас экан. Аёл кишининг қорни тўқ бўлсагина, романтикага мойиллик билдиради. Тадқиқотлар натижасида, аёллар тушликда бақувват овқат истеъмол қилсалар, уларда романтик кайфият юзага келиши аниқланган. Шунинг учун ресторанда романтик учрашув ўтказилиши илмий томондан асосланган анъанадир. 12. Аёл шифокорлар эркак шифокорларга нисбатан меҳрибонроқ бўлади\nАёл врачлар эркак врачларга қараганда беморни жон қулоғи билан тинглаб, уларга катта эътибор беришади, бу эса беморнинг соғайиб кетишида катта роль ўйнайди. Эркак врачлар эса беморга таъмирланиши лозим бўлган машинадек қарашади. Уларнинг беморни даволаш усуллари ҳам ҳар хил бўлади. Аёллар пастроқ дозада дори буюриб, кўпроқ маълумот ва маслаҳатлар беришга ҳаракат қилади. Аммо шунга қарамай, жинсидан қатъи назар эркак ва аёл тиббиёт ходимлари ажойиб мутахассислар бўлиши мумкин.\n13. Биз турлича бўлсак-да, айнан ўзимизга ўхшаган жуфтни қидирамиз\nСевишган жуфтликларнинг бир-бирларига ўхшаб кетиши табиий ҳолдир. Айнан бир кўрганда ёққан ташқи қиёфа ҳақидаги таассурот бора-бора муҳаббатга айланиб кетади.\n14. Ҳақиқий муҳаббат мавжудлигига бўлган ишонч\nШу пайтгача романтик алоқаларнинг умри 15 ой деб ҳисоблаб келиниб, орадан 10 йил ўтгандан кейин ҳеч қандай ҳис-туйғуга ўрин қолмаслиги, ҳаммаси оддий одатларга айланиб қолиши ҳақида гап юритилар эди. Аммо Америка университетларидан бирининг олими Стони Брук бу фикрга қарши чиқди. Ҳаттоки, 20 йил бирга умр кечирган жуфтликларда ҳам қониқиш гармони бўлмиш дофамин даражаси илк маротаба севишаётганларники билан тенг миқдорда бўлар экан.


Венесуэлада халқ бахти вазирлиги ташкил этилди - www.Voydod.net\nВенесуэлада халқ бахти вазирлиги ташкил этилди\nВенесуэла президенти Николас Мадуро миллий ҳукумат тузилмасиниолий халқ бахтини таъминлаш учун жавобгар бўлган вазир лавозими билан тўлдирди. Мамлакат раҳбарининг айтишича, вазирлик кексалар, болалар ҳамда уйсизлар ва имконияти чекланганфуқароларни барча зарур нарсалар билан таъминлаш учун жавобгар бўлади. Ушбу лавозимга Венесуэлапарламентининг собиқ депутати Рафаэль Риос тайинланди.\nДавлат ҳокимиятининг янгиолий органини оддий ижтимоий таъминот вазирлигига тенглаштириш мумкин.\nБунданташқари, Николас Мадуро 8 декабрни собиқ президент Уго Чавесга муҳаббат ва садоқат куни сифатида эълонқилди.


Одамларимизни тўлиқ ишонтириш учун «ҳали менга ишонмаяпсизми?», деган кинояли сўзларнинг ўзи кифоя қилади баъзан. Кўзларимга тик қараб турган одам мени алдармиди, деган истиҳолага борамиз.\nШерзод Ойбекка 10 минг АҚШ долларини узата туриб, «Ака, энди шу пулни олганингиз ҳақида бир энлик тилхат ёзиб берсангиз яхши бўларди», деди минг истиҳола билан. «Э, ҳали менга ишонмаяпсизми? Бўлмаса бирга иш қилмаганимиз маъқул. Олинг пулингизни!», чўрт кесди Ойбек. Режадаги иши чала қолишидан чўчиб кетган Шерзод хамроҳидан дарров узр сўраб, «Ишонмасам олдингизга келармидим. Шунчаки расмиятчилик, дегандим-да», деди хижолат бўлиб. Айнан шуни кутиб турган Ойбек энди бамайлихотир пулни чўнтагига солди...\nАслида Шерзод ўзи истиқомат қиладиган пойтахтимизнинг Чилонзор туманида мебель дўкони қуришни режалаштираётганди. Бунинг учун ер майдони қидириб юрганида ўртоқларидан бири «юқорида» ишлайдиган таниши борлигини, бундай ишларни бир зумда ҳал этишини айтди. Бунга дарров ишонган Шерзод уддабуроннинг кимлиги, қаерда ишлаши, ишни қандай ҳал этишига қизиқиб ҳам кўрмай, йиллаб йиққан даромадини унга қўшқўллаб тутқазиб юборди.\nЛекин бу ҳали ҳаммаси эмас эди. Орадан сал ўтиб Ойбек Шерзодга қўнғироқ қилиб, «иш битди, ука, энди қолган 16 минг АҚШ долларини келтиринг», деб қолди. Хушхабардан суюниб кетган Шерзод таниш-билишларидан қарз-ҳавола қилиб, айтилган пулни тахт қилди.\nОйбек бу учрашувда Шерзодга мебель дўкони тархи туширилган чизмаларни кўрсатди. «Нафақат ерга эгалик ҳақидаги ҳокимлик қарори, балки дўкон қуриш учун ҳам энди сизда рухсатнома бор. Мана бўлажак дўконингиз!», деб у чизмаларни ва яна қандайдир қоғозларни Шерзоднинг олдига қўйди. Ишнинг бундай «муваффақиятли» битганидан хурсанд бўлиб кетган Шерзод қоғозларга қараб ҳам ўтирмай, Ойбекка келишилган пулнинг қолганини узатди.\nОйбек Шерзодга қатъий ишонч билан «Ҳужжатларнинг асл нусхалари эртага қўлингизда бўлади», дедию машинасига ўтириб жўнаб кетди. Шерзод кутган кун эса келмади...\n26 минг АҚШ доллари айтишга осон. Бироқ уни жамғариш учун Шерзод нафақат ўзи, балки турмуш ўртоғи ҳам йиллаб меҳнат қилганди. Бунинг устига таниш-билишлардан қарз ҳам кўтарганди. Ойбек эса бели оғримай «топган» пулини кўнгли тусаган нарсага, ҳою-ҳавасларига сарфлаб юборди.\nБироқ халқимизда "текин тешиб чиқади", деган пурмаъно ҳикмат бор. Гарчи Шерзод фирибгарга тилхатсиз пул берган бўлса-да, ҳар сафар унинг олдига ўзи ёлғиз бормаганди. "Telegram" мессенжерида Ойбек билан "иш юзасидан" ёзишмаларини сақлаб қўйганди. Ана шу далиллар асосида Шерзод ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органга мурожаат қилди. Суриштирув ишлари давомида Ойбек қилмишидан бутунлай тонган бўлса ҳам, аммо далиллар ҳамда унинг устидан тушган бошқа жабрланувчиларнинг шикоятлари унинг фирибгарлигини намоён этди.\nЎзбекистон Республикаси Олий суди матбуот хизматидан маълум қилишларича, Жиноят ишлари бўйича Тошкент шаҳар Учтепа туманида кўрилган мазкур ишда О. Аширметов томонидан қилинган бир неча жиноят далиллар асосида ўз исботини топган. Аслида ҳеч қаерда ишламайдиган, фақат одамларнинг ишончига кириб, уларнинг маблағларини талон-торож этиб юрган бу шахсга суд ҳукми билан беш йил озодликдан маҳрум қилиш жазоси тайинланди. Жабрланувчиларга етказилган зарарлар айбдордан ундириладиган бўлди.\nҲа, фирибгар жазосини олди. Бундайлар ҳақида ҳар куни оммавий ахборот воситаларида бонг уриляпди. Лекин Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар вазирлиги навбатчилик қисмига тушаётган мурожаатларнинг кўпчилиги яна алданиб қолиш, фириб тузоғига тушиб қолиш билан боғлиқ бўлмоқда.\nЖорий йилнинг 11 ойида 9 мингга яқин фирибгарлик ҳолати қайд этилгани бунинг тасдиғидир.\nҲеч бўлмаса сиз шу тузоққа тушманг, огоҳ бўлинг!


RAHBARXON.uz | ЖИГАР ЯЛЛИҒЛАНИШИ ЖИГАР ЯЛЛИҒЛАНИШИ – RAHBARXON.uz\nЖигар яллиғланиши (гепатит) халқ тилида «сариқ касаллиги», халқ табобатида «ярақон» дейилади. Бирламчи юқумли сариқ ва баъзи юқумли касалликлар (мас., бруцеллёз, безгак, захм ва б.) билан бирга ўтадиган иккиламчи юқумли сариқ касаллиги фарқ қилинади. Заҳарли қўзиқоринлар, ишлаб чиқариш ва кундалик турмушда ишлатиладиган баъзи заҳарли моддалардан заҳарланганда ичакдан жигарга ўтиб, унга зарар етказадиган заҳарлар ҳам сариқ – ярақон касаллигига сабаб бўлиши мумкин.\nЯрақон ўткир ва сурункали бўлади. Ўткир ярақоннинг асосий белгиси – бадан сарғайишидир. Спиртли ичимлик ичишда касаллик оғир кечиши ва жигар фаолиятининг издан чиқиши билан тугалланиши мумкин. Баъзан ўткир ярақон 2-3 ойга чўзилиб, кейин сурункали гепатитга айланиб кетади. Дард энди бошланиб келаётганда кўпинча бемор ҳеч нарса сезмай, бемалол ишлаб юраверади. Шунинг учун тана ҳарорати мўътадил бўлса ҳам кўз оқи сал сарғайиши билан дарҳол шифокорга мурожаат қилиш керак. Турли заҳарлар таъсирида пайдо бўлган сариқ касаллигида заҳарланишга қарши чоралар кўрилиб, кейин жигар фаолиятини тиклашга ҳаракат қилинади. Беморга ўринда қимирламай ётиши, жигар соҳасига иситувчи бозиллама қилиш, парҳез сақлаб, кўпроқ ҳўл мевалар, сабзавот, қанд, асал, мураббо, оқ нон еб туриш тавсия этилади. Жигар фаолияти жуда секин тикланиб боради. Бемор узоқ муддат (баъзан бир-икки йилгача) маълум тартибга риоя қилиши ва сурункали хасталикнинг олдини олиш учун шифокор назоратида бўлиши лозим.\nХом лавлаги шарбати қайнатилган сув билан тенг миқдорда олинади. Кунига икки маҳал овқатдан кейин 0,3 стакандан истеъмол қилинади.\nЧиннигул гулидан бир қисм, арпабодиёндан икки қисм, нуфар илдизидан уч қисм, ялпиздан тўрт қисм олинади ва икки чой қошиғи устига бир стакан қайноқ сув қуйиб, ярим соат дамлаб қўйилади. Уйқу олдидан бир стакандан гепатитда ични юритиш учун ичилади.\nИкки қисмдан бўйимодарон ўти, ялпиз илдизи ва тиллабош ўтидан, бир қисмдан зира ва укропдан олиб аралаштирилади. Шу йиғмадан бир ош қошиғи устига бир стакан қайноқ сув қуйиб, совигунча дамлаб қўйилади. Кун давомида гепатитда ични юргизиш учун истеъмол қилинади.\n150 г алой шарбатига 5 г мумиё қўшиб эритилади. Оч ҳолда эрталабки нонушта олдидан ва кечқурун уйқу олдидан бир чой қошиқдан икки ҳафта давомида истеъмол этилади. Кейин икки ҳафта танаффус қилиб, даволаниш давом эттирилади. Айни пайтда ҳар куни уч маҳал овқатдан олдин асалари елимининг спиртли дамламасидан истеъмол қилиш керак. Мумиё жигар циррози бошланишида, жигар қотишларида даво бўлади.\n75 г дан тирноқгул ва бўйимодарондан, 10 г мавракдан олинади ва уч ош қошиғини кечқурун термосга солиб, устига уч стакан қайноқ сув қуйилади. Эрталаб сузиб, кунига тўрт маҳал овқатдан ярим соат олдин жигар оғриғида 150 г дан ичилади.\n75 г ўлмасўтдан, 100 г дан сарсабил ва қоқиўт илдизларидан олинади ва уч ош қошиғини сирли идишга солиб, устига уч стакан сув қуйилади ва паст оловда оғзи ёпиқ ҳолда ярим соат қайнатилади. Кейин ярим соат дамлаб қўйилади. Сузиб олгач, тўрт қисмга бўлиб, овқатдан ярим соат олдин жигар оғриғида ичилади.\nСмешать 75 г календулы, по 100 г бессмертника и плодов шиповника. 3 столовые ложки сбора заварить 3 стаканами кипятка в термосе на ночь. Утром процедить, добавить столовую ложку меда и поделить настой на четыре части, принимать за полчаса до еды.\n100 г дан наъматак меваси ва ўлмасўтдан, 75 г тирноқгулдан олинади ва уч ош қошиғини кечқурун термосга солиб, устига уч стакан қайноқ сув қуйилади. Эрталаб сузиб олгач, унга бир ош қошиқ асал қўшиб, тўрт қисмга бўлинади ва овқатдан ярим соат олдин истеъмол қилинади.\nСачратқи ва қоқиўт қайнатмаси иссиқликдан бўлган жигар хасталикларига жуда фойда қилади.\n100 г дан қизилтасма ва наъматак мевасидан, 75 г ўлмасўтдан олинади ва икки ош қошиғини кечқурун термосга солиб, устига икки стакан қайноқ сув қуйилади. Эрталаб сузиб олгач, кунига тўрт маҳал овқатдан ярим соат олдин 150 г дан жигарнинг сурункали касаллигида ичилади.


Қозоғистонда Биринчи президент куни нишонланди (видео)\n1 декабр, Қозоғистонда Биринчи Президент Нурсултон Назарбоев куни нишонланади.\nАнъанага кўра, Қозоғистонда бу кун дам олиш куни ҳисобланади. Биринчи Президент куни 2012 йилда нишонлана бошланган. 2011 йил 10 декабрь куни Қозоғистон Республикаси парламенти Сенатининг ялпи мажлисида "Қозоғистон Республикасидаги байрамлар тўғрисида" ги "Қозоғистон Республикаси қонунига ўзгартишлар киритиш тўғрисида" ги қонун қабул қилинди.\n1991 йил 1 декабрь - биринчи халқ сайловлари натижасида Нурсултон Назарбоев Қозоғистон ССР президенти лавозимига қайта сайланди. 2019 йил 20 мартда Назарбоев Хавфсизлик Кенгаши раиси, "Нур Отан" партияси раиси ва Қозоғистон Конституцион Кенгаши аъзоси лавозимларини сақлаб қолган ҳолда президентликдан истеъфога чиқди. Биринчи Президент куни Қозоғистонда 2012 йилдан бери нишонланиб келинмоқда. Ушбу кун - 1 декабр - дам олиш куни, чунки бу йил ушбу сана якшанба куни, душанба куни эса дам олиш куни ҳисобланади.\nКиритилди: 10:51 03.12.2019. Ўқилди: 1226 марта. Фикрлар сони: 0 та.\nЭстония далаларида тонналаб қулупнай чириб кетди. Саба...


21 ноябрь, 2019, 12:23\nТеглар:Бектемир Мелиқўзиев | Профессионал бокс | АҚШ\nЖанг АҚШда бўлиб ўтади.\nПрофессионал бокснинг супер ўрта (-76,2 кг) вазн тоифаси вакили Бектемир Мелиқўзиев (3-0, 3 КО) декабр ойида ўзининг навбатдаги жангини ўтказади. Бу ҳақда GoSport.uz интернет-нашри манбалари хабар бермоқда.\nУнга кўра, Мелиқўзиев тўртинчи жанги 13 декабр куни ўтказилиши режалаштирилмоқда. Унда боксчи WBA минтақавий чемпионлик камари учун рингга кўтарилади. Жанг Калифорнияда, Индио шаҳрида бўлиб ўтиши мўлжалланган. Ҳозирча унга ким рақиблик қилиши маълум эмас.\nОлдинроқ, унга франциялик собиқ жаҳон чемпиони рақиблик қилиши хабар қилинганди. Аммо бу жанг ўтказилмайдиган бўлди. Энди у бошқа рақибга қарши жанг қилади.


Ислом динига кириш (2) – Islom Nuri\nИслом динига кириш (2)\nЎн еттинчи бўлим: Рўза\nРамазон ойи (исломий камарий йилнинг тўккизинчи ойи) келса, мусулмонлар бу ойда кундуз кунлари Аллохнинг амрига бўйинсунган холда рўза тутадилар.\nРўза тонг отгандан то куёш ботгунча ейиш, ичиш ва жинсий алокадан тийилишингиздир.\nКимки Рамазоннинг баъзи кунларида бетоб ёки мусофир бўлса, рўза тутмаслиги жоиз. Касал ёки мусофир рўза тутолмаса, Рамазондан сўнг тутмаган кунлари ададича кунда рўза тутиб беради.\nРамазон ойи нихоясига етиб, Шаввол ойи келса, шу ойнинг биринчи куни Ийдул-Фитр байрами бўлади.\nБайрам куни куёш чиккандан сўнг мусулмонлар жамоат бўлган холда Аллох уларга рўзани тўлик тутиб олишни муяссар килганига шукрлар килиб, ийд намозини адо этадилар. Ийд намозини катта кенглик ёки масжидларда адо этилади. Аллох таъоло бу мухим ибодат хакида шундай деб мархамат килади: «Эй мўминлар, шояд такводор бўлсангизлар деб, сизларга сизлардан аввалгиларга фарз килингани каби рўза тутиш фарз килинди». Бакара сураси, 183-оят. Ва яна шундай деб мархамат килади: «(У санокли кунлар) Рамазон ойидирки, бу ойда одамлар учун хидоят бўлиб ва хидоят ва фуркон (хак билан ботилни ажратувчи)нинг очик оятлари бўлиб Куръон нозил килинган. Бас, сизлардан ким бу ойга хозир бўлса, рўза тутсин. Ва ким хаста ёки мусофир бўлса, у холда (рўза тутолмаган кунларининг саногини бошка кунларда (тузалгач ёки сафардан кайтгач) тутсин». Бакара сураси, 185-оят.\nНима учун Рамазонда рўза тутамиз?\nАллохнинг буйругига итоат этганимиз учун Рамазон рўзасини тутамиз. Аллох таъоло рўза тутувчиларни яхши кўргани учун бизларни бу ойда рўза тутишга буюрди. Аллох таъоло куръони каримни бизларга ва жамики башариятга хидоят килиб нозил килганлигининг шукронасига рўза тутамиз. Бизларни Куръонга иймон келтирувчилардан бўлишимизни ихтиёр килганининг шукронасига рўза тутамиз.\nБизларни Куръони каримни ўкишга, тушунишга ва унинг оятлари билан хидоят йўлини топишга муваффак килганлиги учун Рамазон рўзасини тутамиз.\nАллох бизларнинг вужудимизда пайдо килган ейиш, ичиш ва жинсий шахватлар устидан хукмрон бўлишимиз учун Рамазон рўзасини тутамиз.\nАллохнинг амрига бўйинсуниб, харом таом, ичимлик ва харомдан бўлган молларни тарк эта олишга ўрганиш учун рўза тутамиз.\nКўпинча оч-нахор коладиган бечора мискинлар ва уларнинг фарзандларини эслаб, бизларга Аллох берган неъматлардан уларга хам бериш учун рўза тутамиз.\nЕйиш-ичиш ва жинсий шахватлар билан машгул бўлишдан озод бўлиб, бу куръон ойида кўпрок ибодатлар килиш билан рухиятимизга янада кўпрок эътибор бериш учун рўза тутамиз.\nХолис, Аллохга амал килиш, Унинг назорати остида эканлигимизни унутмаслик, Унинг амрига бўйинсуниш ва сабр каби улуг сифатлар бизларда янада зиёда бўлиши учун рўза тутамиз.\nШунингдек, рўзанинг саломатлигимиз учун хам катта фойдаси бор.\nРўзанинг савоби Аллох хузурида сакланган бўлиб, киёмат куни рўза тутганларни Ўзи мукофотлайди.\nЎн саккизинчи бўлим: Хаж\nХаж Аллохнинг буйругини бажариш максадида Маккатул Мукаррама шахридаги Байтуллох – Каъбани зиёрат килиш ва у ерда муайян маросимларни адо этиш учун килинадиган сафардир. Хаж амалларини батафсил ўрганиш учун бу мавзудаги исломий китобларга мурожаат килинг.\nХаж балогат ёшига етган, жисмоний ва иктисодий жихатдан кодир бўлган хар бир мусулмонга умрида бир марта фарздир.\nБарча хаж ибодатларини хижрий йил ўн иккинчи ойнинг аввалги ярмида бажарилади.\nЗул-хижжа ойининг тўккизинчи куни хаж ибодатлари ичидаги энг улуг амал адо этилади. У амал Арафот тоги атрофида туришдир. У ерда гохо икки миллонгача хожилар жамланадилар.\nХожилар Раббиларига дуою илтижолар, тавба-тазаррулар килишлари учун ва Унинг рахмати ва магфиратидан умидвор эканликларини намоён килишлари учун у ерда туришни фарз килинди.\nБу бизларга киёмат кунидаги катта жамланишни эслатади.\nЭртаси (ўнинчи куни) катта курбонлик байрами – Ийдул-Азхо бўлади. Бу кун хожилар курбонликларини сўядилар, сўнг Маккага кайтиб келиб Каъба атрофида етти марта тавоф киладилар. Мана шу кунда ер юзидаги бошка мусулмонлар хам ийд намозини адо этишгандан сўнг курбонликларини сўядилар. Бу курбонлик Иброхим алайхис-саломнинг катта курбонликларини эсда тутиш учун шариат амалларидан бири килинган. Иброхим алайхис-салом ёлгиз, суюкли ўгиллари Исмоилни сўймокчи эдилар. Чунки Аллох у кишидаги ихлос ва итоат кай даражада эканини синаш учун ўз ўгилларини курбонлик килишга буюрган эди.\nАгар хажга борсангиз, Мадинадаги пайгамбар алайхис-саломнинг масжидларини зиёрат килинг ва у ерда намоз ўкинг. Чунки у масжидда ўкилган намознинг савоби кўп улугдир.\nМадинада бўлган чогингизда Росулуллох саллаллоху алайхи васалламнинг ва Абу Бакр, Умар ва бошка сахобаларнинг кабрларини шариатга мувофик равишда зиёрат килиб, уларга салом беринг.\nКуддус шахридаги Ал-Аксо масжиди хам Исломдаги мукаддас зиёратгохлардан саналади. Мусулмонлар бу масжидни тугёнкор яхудлар кўлидан озод килишларига мадад беришини Аллохдан илтижо килиб сўраймиз.\nНима учун хаж киламиз?\nАллох таъолонинг буйругига итоат этганлигимиздан хаж киламиз. Чунки У бизларни хаж килишга буюрган. Ва бизлардаги соглик, хотиржамлик ва мол-дунё каби неъматларнинг шукронасига хаж киламиз. Аллохнинг покиза уйи бўлмиш Каъба атрофида тавофларимиз билан Аллохни улуглаш максадида хаж киламиз. Каъба ер юзида энг биринчи Аллохга ибодат килиш учун курилган уйдир. Бутун ер юзидаги мусулмонларнинг кибласи бўлмиш Каъба олдида намоз ўкиш учун хаж киламиз. Улуг ибодатгох бўлмиш Арафотда туриб, Аллохни ёд этиш ва жамики килган гунохларимизга тавба-тазаррулар килиб, ўзимизни поклаш учун хаж киламиз.\nМухаммад саллаллоху алайхи васаллам тугилиб ўсган ва у кишига вахй нозил бўлган жойларни хамда Аллохнинг нурини таратиш йўлида машаккатлар чеккан мукаддас ерларни кўриш максадида хаж киламиз.\nЕр юзининг хар тарафидан келган мусулмонлар билан учрашиш ва улар ўртасидаги ранг, тил, яшаш шароитидаги ва бошка дунёвий ишлардаги фаркларга карамасдан улардаги биродарлик, баробарлик, ўзаро хамкорлик ва мухаббат каби туйгуларнинг рўёбга чикканини кўриш максадида хаж киламиз. Ана шу ерда Ислом оламшумул дин эканлигига яна бир бор амин бўламиз.\nБугунги кунда бизлар жуда хам мухтож бўлиб турган сабр-бардош, фидойилик ва камтаринлик каби рухий даволар билан даволаниш максадида хаж киламиз.\nГунохларимиздан покланиб хаждан бегунох кайтгач, хаётимизнинг янги сахифасини бошлаш учун ва Аллохга йўликкунча шундай покиза холда саклаб, абадият хаётида хурматга сазовор бандалар каторидан ўрин оламиз, деган умидда хаж киламиз.\nЎн тўккизинчи бўлим: Исломингизни кандай ривожлантирасиз?\nКалбингиз тўла каноат билан Исломни кабул килган кунингиздан бошлаб номайи аъмолингизда бир янги, оппок сахифа очасиз.\nАввалда килиб ўтган ёмон, гунох ишларингизни Аллох мусулмон бўлишингиз шарофати билан кечиб юборади. Дархакикат, сиз мусулмон бўлсангиз гўё янги тугилгандай бўласиз. Энди сиз исломда улгайиб ўсмогингиз лозим. Лекин кандай килиб?\nБиринчи: Исломий тушунчангизни янада кенгайтирасиз, Куръон ўкийсиз. Куръон тафсирларидан ўкийсиз. Пайгамбар саллаллоху алайхи васалламнинг хадиси шарифларидан ўкийсиз. Пайгамбар саллаллоху алайхи васалламнинг хаётлари билан танишасиз. Ислом динини ер юзига таратган ва бутун оламга етказган ўтмишдаги солих кишилар ва исломий буюк шахслар хаётлари билан якиндан танишасиз.\nЖумъа хутбасини тинглаш ва мусулмонлар билан намоз ўкиш учун жумъа намозларига келинг.\nИкки ийд намозларига келиб, хутбаларига кулок солинг.\nБеш вакт намозни масжидларда адо этинг.\nДиний дарсларга катнашинг.\nИмкони бўлса, исломий олимлар, масжид имомлари ва диний устозлар билан алока ўрнатинг. Уларга ўзингизни таништириб улардан ўзингиз билмаган диний ишлар хакида сўранг. Уялиб тортиниб ўтирманг. Аксинча сиз савол сўраётган кишилар сизга жавоб бериш билан хурсанд бўладилар. Сизга йўл кўрсатувчи ва билмаган диний ишларингизни ўргатувчи бўлиш учун илми бор мусулмон дўст топишга харакат килинг.\nИсломни тўла тушуниш учун бу диннинг асл манбаи бўлмиш куръон, хадис ва бошка ишончли исломий китобларни имкони борича кўпрок ўкишга харакат килинг. Шунда сиз тез орада исломнинг ибодатдаги, оиладаги, ўзаро муомалалардаги, одоб-ахлокдаги, иктисоддаги ва жамиятдаги кўп конун-коидаларини ўрганиб оласиз. Ва яна исломнинг борлик, инсон ва хаёт хакидаги тасаввур, дунёкарашини билиб оласиз.\nИслом масжидларгагина хос дин эмас, балки у жамият конуни, давлат дастури ва хаётий йўлланма хамдир.\nИккинчи: Яхши амалларни кўпрок киласиз. Аввалда айтиб ўтган беш амалдан хам бошка яхши амалларни – ишларни килишга харакат килинг. Беш вакт намознинг хар бирига кўшиб ўкиладиган суннат (нафл) намозларни хам адо этинг.\nЗакотдан ташкари хам мухтож, факирларга кўлдан келганича молиявий ёрдам килинг ва кўлларидан келмайдиган зарур ишларини бажаришда ёрдам беринг.\nРамазон рўзасидан ташкари хам баъзи кунларда рўза тутиб туринг. Масалан: хар ойда уч кун ёки душанба ва пайшанба кунлари.\nИсломий жамиятни тузатиш максадида ўтказилаётган баъзи фойдали йигинларда иштирок этинг.\nДўстларингизни Исломга чакиринг.\nЙигирманчи бўлим: Исломингизни кандай саклайсиз?\nСиз Исломга кириш билан ўзингизга кўп яхшиликларни жамлаган бўласиз. Бамисоли хазина топиб олган кишидайсиз. Табиийки, хазина топиб олган кишининг душманлари кўпайиб, хазинани ўгирлашга харакат киладилар.\nХудди шунингдек сиз хам исломдек битмас-туганмас хазина топиб олдингиз.\nШунингдек, сизни бу янги кабул килган динингиздан айрим кишилар тўсишга уринадилар. Улар Аллохнинг душманларидир. Аллохнинг душманлари шайтонлар ва шайтонсифат инсонлардир. Куйидаги ишлар шайтонсифат инсонларнинг кирдикорларидандир:\nУлар сизни мол-дунё билан алдаб динингиздан кайтармокчи бўладилар. Ёки сизни масхаралаб куладилар.\nУлар сизга Ислом ундай-бундай деб ёмонлайдилар ва дилингизга хар хил шубха уругларини сепадилар.\nБилингки, Аллох куръонда шундай дейди: «Улар сизга (куръонни айблаш учун) бирон мисол-савол келтирсалар, албата Биз сизга хак (жавобни) ва энг гўзал шархни келтириб кўйдик». Фуркон сураси, 33-оят. Шундай экан, Ислом олимларидан Аллох бу шубхаларга жавобан куръонда нималарни вахй килган, деб сўранг.\nШайтонлар яна: Ота-боболарнгни динидан воз кечиб, бошка динга эргашасанми, деб калбингизга васваса соладилар.\nЯна улар: Сени намоз ўкишга, рўза тутишга ва молингни бировларга беришга буюрадиган хамда арок ичиш, фохишабозлик ва хоказолардан махрум этадиган динга эргашасанми, деб йўлдан оздирмокчи бўладилар.\nШайтон васвасасини сезсангиз, ушбу дуони ўкинг: «Робби аъузу бика мин хамаза-а-тиш-шая-а-тийни ва аъузу бика робби ан яхзуру-у-ни». Маъноси: «Роббим, мен Сендан шайтоннниг васвасаларидан панох беришингни сўрайман. Яна мен Сендан (ё) Роббим, улар менинг хузуримга келишларидан панох беришингни сўрайман». Муъминун сураси, 97, 98-оятлар.\nШунингдек, «Ал-Фалак» ва «Ан-Нос» сураларини ўкинг.\nЙигирма биринчи бўлим: Бошкаларни Исломга кандай чакирасиз?\nПайгамбаримиз Мухаммад саллаллоху алайхи ва саллам айтадиларки: «Аллох сиз сабабли бир кишини хидоят килиши сиз учун кизил туя – энг кимматбахо молдан хам яхширокдир».\nЯна шундай дейдилар: «Кимки хидоятга чакирса, эргашганлар ажрича ажр унга (чакирувчига) хам бўлади. Бу эса уларнинг (яъни, эргашувчиларнинг) ажридан хеч нарсани камайтирмайди».\nДемак, шундай экан, ўзингиз танийдиган мусулмон бўлмаган кишиларни Исломга чакиришга шошилинг.\nАввал якинларингиздан бошланг, улар ота-онангиз, турмуш ўртогингиз, ўгил-кизлар, ака-ука, опа-сингиллар, кариндош-уруглар ва биродарлардир. Аллох таъоло пайгамбари Мухаммад саллаллоху алайхи васалламга шундай деб амр килди: «Ва якин кариндош-уругларингизни (Аллохнинг азобидан) огохлантиринг»! Шуаро сураси, 214-оят.\nУларга хак динни баён килинг ва уларни бу динга кизиктиринг. Улар агар Исломга эргашадиган бўлсалар, Аллох уларга дунёю охиратда берадиган неъматлари билан севинч хабарини беринг.\nАллох башариятни хидояти учун нозил килган Куръонга иймон келтирмасалар, албата Аллох уларга газаб килишини айтиб огохлантиринг.\nАллох таъоло барча оламларга рахмат килиб жўнатган пайгамбари Мухаммад саллаллоху алайхи васалламга иймон келтирмасалар Аллохнинг газабига дучор бўлишларини айтиб огохлантиринг. Уларни чин дилдан, ихлос ва мехр-мухаббат билан даъват килинг.\nЎзингиз уларга олий хулкларда намуна бўлинг. Хаммага фойда келтиришга ва яхши, эзгу ишларни килишга шошилинг. Агар шундай килсангиз, Исломга амалингиз ва сўзингиз билан даъват килган бўласиз. Агар Аллох биродарларингизни хидоят килишни хохлаган бўлса, улар тезда сиз даъват килаётган нарсани кабул киладилар, сиз айтаётган нарсанинг хак эканини биладилар ва якин орада Исломни кабул килиб, севиб коладилар. Шунингдек, сизга нисбатан хам уларнинг калбида мухаббат уйгонади.\nИсломга даъват килишда, уни ўргатишда донолик ва хушёрлик керак, хар ерда муносиб сўз сўзланг. Арабларда шундай макол бор: «Хар ўринда (шу ерга хос) бир сўз (бор)».\nАллох таъоло шундай деб мархамат килади: «(Эй Мухаммад), Парвардигорингизнинг йўли – динига донолик, хикмат ва чиройли панд-насихат билан даъват килинг! Улар билан энг гўзал йўлда (услубда) мужодала – мунозара килинг! Албатта Парвардигорингизнинг Ўзи Унинг йўлидан озган кимсаларни жуда яхши билур ва У Зот хидоят топувчи кишиларни хам жуда яхши билур». Нахл сураси, 125-оят.\nИслом динини асл манбаларидан тўгри тушуниб олиш учун араб тилини ўрганиб олсангиз яхши бўлади. Шунда Ислом дини хакида гапирмокчи бўлсангиз, Аллохнинг ва пайгамбар алайхис-саломнинг сўзларини хамда Ислом олимларининг сўзларини бевосита тушунган холда гапирасиз. Исломга даъват килмокчи бўлган кишиларингизга, тушунтириш осон бўлиши учун, бу китобчадан совга килинг.\nЙигирма иккинчи бўлим: Харом килинган нарсалар\nАллох таъоло бизга Куръонда ва пайгамбарининг суннатида кўп хукмларни буюрди. Улардан фарз-вожиб нарсалар хам бор, харом нарсалар хам бор.\nФарзларга келсак, уларнинг кўпини ўтган бўлимларда айтиб ўтдик. Харом килинган нарсаларнинг эса энг мухимлари куйидагилардир:\nБиринчи: Харом килинган таомлар.\n1. Ўлаксалар: Бу ўринда ўлакса деганда ўзидан-ўзи ўлиб колган, яъни сўйилмасдан ўлган куруклик хайвонлари тушунилади. Шунингдек, бўгилиб ўлган, баландликдан йикилиб ўлган ва бошка хайвонлар еб ёки сузиб ўлдирган хайвонларнинг гўшти хам харом. Агар мазкур хайвонларни жони чикмасдан туриб сўйиб олинса, халол бўлади. Ўлаксаларга яна яхудий ва насронийлардан ўзга кофирлар сўйган хайвонлар хам киради.\nСув хайвонлари ўзидан-ўзи ўлиш билан харом бўлмайди.\n2. Сўйганда тўкилган кон.\n3. ТўнFиз гўшти.\n4. Сўйилаётганда Аллохнинг исмидан бошка исм айтиб сўйилган ёки Аллохдан ўзгаларни улуглаш максадида сўйилган хайвонлар хам харом томлар жумласидандир.\n5. Шер, бўри каби йирткич хайвонлар ва тирноги билан ов киладиган бургут, лочин каби кушлар гўшти.\n6. Эшшак гўшти.\n7. Нажосат билан озукаланадиган (халол) хайвонлар гўшти. Бундай хайвонлар узок вакт покиза озукалантирилса халол бўлади.\n8. Нажосат теккан таомлар, имкони бўлса то ювиб тозаланмагунча.\n9. Арок ва бошка маст килувчи нарсалар. (Наркотиклар, кора дори ва шу каби маст килувчи ичимлик, емишлар ва хидласа маст киладиган нарсалар харомдир).\n10. Инсон саломатлигига хатарли бўлган, захар ва бошка шунга ўхшаш нарсалар.\nИккинчи: Харом килинган ишлар.\nУлар Аллох ёмон кўрадиган ва шу ишни килувчиларга газаб билан жазо берадиган ишлардир:\n1. Аллохга ширк келтириш.\n2. Ота-онага ок бўлиш.\n3. Нохак одам ўлдириш.\n4. Ёлгон гувохлик бериш.\n5. Зино (фохишабозлик).\n6. Етимлар молини нохак ейиш.\n8. Кофирларга карши жангдан кочиш.\n9. Иффатли мўмина аёлни ёки мўмин эркакни «фохишабоз», деб тухмат килиш.\n10. Авратни кишилар олдида очиш. Факат даволовчи врачга кўрсатиш мумкин, холос. Аврат Исломда кўлланадиган сўз бўлиб, эркак ёки аёлнинг жисмидан беркитилиши вожиб бўлган муайян кисмга айтилади. Эркаклар аврати киндикдан тиззагача, аёллар аврати икки кафти ва юзидан бошка жисмининг хаммасидир.\n11. Кишилар молини пора, тортиб олиш, алдов ва кўзбўямачилик каби нохак йўллар билан ейиш.\n12. Кишилар молини нохак ейиш ёки хакдор бўлмаган бирор нарсага эришиш максадида пора бериш.\n13. Мусулмон киши насроний ва яхудийлардан бошка кофира бўлган аёлларга Исломни кабул килмагунларича уйланмайди.\n14. Муслима аёл кофир кимсага, гарчи у яхудий ёки насроний бўлса хам, то Исломни кабул килмагунча турмушга чикмайди.\nЙигирма учинчи бўлим: Аллохнинг валийлари («Валийюллох»лар)\n«Валийюллохлар» деб Аллох уларни яхши кўрадиган ва улар хам Аллохни яхши кўрадиган Аллохнинг суюкли бандаларига айтилади. Улар Аллохга иймон келтириб, Унинг буйрукларига мувофик юрган солих кишилардир. Уларнинг мукофотлари дунёда гўзал, пок хаёт кечириш бўлса, охиратда Аллохнинг мархамат уйи бўлмиш жаннатда абадий неъматларда колишдир.\nУлар хам ўлганларидан сўнг хеч кимга бирор нарсада фойда етказа олмайдилар. Хаётларида хам барча катори оддий сабаблар воситаси билангина яхшилик килишлари мумкин. Улар хакида Аллох таъоло шундай деб мархамат килади: «Огох бўлингизким, албата Аллохнинг дўстларига (охиратда) бирон хавф-хатар йўкдир ва улар гамгин бўлмайдилар. (Улар) иймон келтирган ва Аллохдан кўркувчи бўлган зотлардир. Улар учун хаёти дунёда хам, охиратда хам хушхабар бордир. Аллохнинг сўзлари (оятлари) ўзгартирилмас! Мана шу (мазкур неъматларга эришиш) улуг зафардир». Юнус сураси, 62- 64-оятлар.\nШундай экан, сиз хам чин, солих мусулмон бўлинг, улар каторидан ўрин оласиз. Аллох таъоло шундай деб мархамат килади: «Кимда ким Аллох ва пайгамбарга итоат этса, ана ўшалар Аллох инъомларига сазовор бўлган зотлар – пайгамбарлар, хак-рост иймон эгалари, шахидлар ва факат яхши амаллар билан ўтган кишилар билан бирга бўлурлар. Улар эса энг яхши хамрохлардир». Нисо сураси, 69-оят.\nПайгамбарлар хаммалари Аллохнинг валийларидирлар. Пайгамбарларга чинакам иймон келтирган уларнинг сахобалари хам Аллохнинг валийларидирлар. Мухаммад алайхис-саломнинг Сахобайи киромлари ва мўминлар онаси бўлмиш аёллари хам Аллохнинг валийлари жумласидандирлар.\nСахобаларнинг энг улуглари ўн киши бўлиб, Расулуллох саллаллоху алайхи васаллам уларнинг жаннати экани хакида хушхабар берганлар. Бу сахобалар исломдаги пешкадамликлари, сабр-бардошлари ва фидойиликлари билан яккол ажралиб турадиган шахслардир.\nБу ўн Сахобанинг аввалида Расулуллох саллаллоху алайхи васалламдан кейин мусулмонлар тарафидан ислом давлатига рахбар этиб сайланган тўрт улуг халифалар турадилар. Уларнинг фазилатда ва халифаликда тартиблари куйидагичадир:\n1- Абу Бакр ас-Сиддик разияллоху анху. (13-хижрий йилда вафот килганлар).\n2- Умар ибн ал-Хаттоб разияллоху анху. (23-хижрий йилда вафот килганлар).\n3- Усмон ибн Аффон разияллоху анху. (35-хижрий йилда вафот килганлар).\n4- Али ибн Аби Толиб разияллоху анху. (40-хижрий йилда вафот килганлар). Барча сахобалардан Аллох рози бўлсин.\nЙигирма тўртинчи бўлим: Исломий одоб-ахлоклар\nМусулмон ростгўй бўлади, ёлгон гапирмайди.\nМусулмон вафодор, у алдамайди. Амонатдор, хиёнат килмайди.\nМусулмон мусулмон биродарини гийбат килмайди.\nМусулмон довюракдир, у кўркмайди. Хакикат ўринларида сабрли, хак сўзни айтишга журъатлидир.\nМусулмон ўзгалар хак-хукукларида инсофли, у хеч кимга зулм килмайди ва бировлар унга зулм килишига хам йўл кўймайди. У иззатли, ўзгалар уни хорлашига йўл кўймайди.\nМусулмон киши Аллохга таваккул килган холда бамаслахат иш килади.\nМусулмон ўз ишини пухта, мустахкам килади.\nМусумон тавозели, рахмдил бўлади. У яхшиликка буюради ва ўзи хам амал килади, ёмонликдан кайтаради ва ўзи хам тарк килади, тийилади.\nМусулмон Аллохнинг сўзини энг юксак ўринга кўтариш учун имкони борича тиришади ва Аллохнинг динини рўёбга чикариш учун даъват килади.\nМуслима аёл махрам кариндошларидан ўзгалар олдида шаръий либосини кийиб юради. Шаръий либос юз ва икки кафтдан бошка хамма аъзоларини ўраб турадиган бўлиши керак.\nМулохаза: Махрам кариндошлар куйидагилардир: Эрлари, оталари, эрларининг оталари – кайноталари, ўгиллари, эрларининг бошка хотиндан бўлган ўгиллари, ўзларининг ога-инилари, ога-инининг ўгиллари – жиянлари, опа-сингилларининг ўгиллари – жиянлари, мусулмон аёллар, кўл остиларидаги чўрилар, аёллардан бехожат бўлиб колган жудаям кекса кишилар, аклсиз девоналар, эркак хизматкор куллар, аёллар авратидан бехабар бўлган гўдаклар.\nЙигирма бешинчи бўлим: Дуо ва зикрлар\nЕмокчи ёки ичмокчи бўлсангиз, «Бисмиллах», денг.\nТаомни чап кўл билан эмас, ўнг кўл билан тановул килинг.\nЕб ёки ичиб бўлсангиз, «Алхамдулиллах», денг.\nМусулмон биродарингиз билан кўл бериб сўрашинг ва очик юз билан «Ассалому алайкум ва рохматуллохи ва барокатух», денг.\nМаъноси: Сизга Аллох тарафидан саломатлик, Унинг рахмати ва магфирати бўлсин.\nАгар мусулмон биродарингиз сизга салом берса, унга «Ва алайкумус салому ва рохматуллохи ва барокатух» денг.\nЙигирма олтинчи бўлим: Муслима аёл\nАёл Ислом динида эркак кишининг ажралмас бўлаги хисобланади. У худди эркак каби Аллохнинг махлукидир. Шунинг учун хам уни Ислом динига киришга чакирилган. У хам Аллохга иймон келтиришга, Унга итоат этишга ва Уни севишга буюрилган.\nУндан пайгамбар Мухаммад саллаллоху алайхи васалламни элчи эканликларига иймон келтириши талаб килинади.\nУндан намоз ўкиши, рўза тутиши, закот бериши ва хаж килиши – Аллохга ибодат килиши талаб килинади.\nЯна аёлдан – худди эркак кишидан талаб килинганидек – ўз хаётига Ислом шариатларини татбик килиши талаб килинади. Шунингдек, фарзандларини доимий равишда исломий рух билан, эзгулик ва фазилатлар рухида тарбия килиш аёл кишининг масъулиятидир.\nАёл хукуки ва мажбуриятлари эрлариникига тенг, бирок бир хил эмас. Шунинг учун у эркакдан баъзи ишларда фарк килади. Улардан куйидагилар:\nУ юзи ва икки кафтидан бошка хамма аъзойибаданини тўсиб турадиган кийим кияди.\nХайз холатида намоз ўкимайди, рўза тутмайди, куръон ўкимайди, масжидга кирмайди.\nХайз ёки нифоси тўхтаса ювинади (гусл килади). Ана шу вактда тутмаган рўзасининг казосини тутиб беради, лекин ана шу пайтда ўкимаган намозининг казосини ўкимайди.\nЖумъа намозига келиши шарт эмас.\nЯхудий, насроний ва умуман кофирларга – улар то Исломни чиндан кабул килиб, эълон килмагунларича – турмушга чикмайди.\nОллохдан барчамизни ўзининг тўгри йўлига хидоят килиши ва хидоятида собит килишини илтижо киламиз!


14:21 / 25.12.2016\nҚора денгиз ҳудудида қидирув амалиётини ўтказаётган кемалар Ту-154 самолёти ҳалокатга учраган ҳудудда 5 кишининг жасадини аниқлади. Бу ҳақда Сочи шаҳри фавқулодда вазиятлар хизматига асосланиб, «Интерфакс» хабар берган.\n«Қидирув ишлари давом эттирилмоқда. 5 кишининг жасади кемаларга чиқариб олинди», — деган агентлик суҳбатдоши.\n«Аниқланган жасадлар асосан аёлларники. Уларнинг шахси аниқланмоқда», — деган ҳуқуқ-тартибот органларидаги бошқа бир манба.\nЖасадларнинг шахсларини аниқлаш учун генетик экспертиза ўтказишга тўғри келиши айтилган.\nМосквадан учиб чиққан ва Сочидаги аэропортдан ёнилғи тўлдириб, Сурияга парвозни давом эттирган самолёт бортида Россия ҳаво-космик кучларининг Хмеймим авиабазасида хизмат ўтаётган авиагуруҳни Янги Йил билан табриклашга йўл олган Александров номли ансамбль мусиқачилари, ҳарбий хизматчилар ва 9 нафар журналист бор эди.\nСамолёт радарлардан ғойиб бўлганидан кўп вақт ўтмасдан Сочи қирғоғидан 1,5 километр ичкарида, Қора денгиз ҳудудида қулаб тушгани маълум бўлди.\nСамолётда жами 92 киши бўлган. Бирон кишининг омон қолганидан умид йўқ.


Ер билан тиллашаётган андижонликлар | O'zLiDeP\nАндижон азалдан миришкорлар, асл деҳқонлар юрти. Унинг заминида унган ҳосилнинг овозаси етти иқлимни тутиши бежиз эмас. Ҳудуд еридан йилига уч мартагача ҳосил олаётганларга ҳавас қилса арзийди. Экологияси, иқлими, ер унумдорлигига гап йўқ.\n-Жорий йилда ғалла ҳосили учун 2963 та фермер хўжаликда жами 77 минг гектар ғалла парвариш қилинди, - дейди фермер, деҳқон хўжаликлари ва томорқа ер эгалари Андижон вилоят кенгаши раҳбари Бегали Қодиров. – Айни кунга қадар ҳудуд жиҳатдан вилоятда биринчи бўлиб чўл зонаси ҳисобланган Улуғнор тумани ғалла шартномавий режани ортиғи билан, яъни 107 фоизга бажарди. Ҳозирда бўшаган ер майдонларига такрорий экин экиш ишларини назоратимизга олганмиз.\nБалиқчиликларнинг шижоати ерни гуллатяпти\nИшчи гуруҳ бошоқли экиндан бўшаган майдонлар ҳолати билан қизиқди. 7046,0 гектар ер майдонда ғалла ҳосилидан бўшайдиган майдонлар бўлиб, шундан 6888,1 гектар майдонга тўлиқ такрорий экинлар экилиши режалаштирилган. Тумандаги мавжуд 19 та массивда 277 нафар фермер хўжаликлари фаолият юритмоқда. Уларга жами 66 нафар иқтисодий ташкилот ходимлари бириктирилган бўлиб, ўртача ҳар 4 фермерга 1 нафар иқтисодчи тўғри келади. Жорий йилда фермер хўжаликлари учун ғалладан бўшаган ерга такрорий экин учун сабзавот 1383,1 гектар, картошка 95,0 гектар, полиз 1000.0 гектар, озуқа экинлари 1100,0 гектар, шоли 100,0 гектар, дуккакли экинлар1900,0 гектар, ерёнғоқ 70,0 гектар ва бошқа маҳсулотлар экилиши кўзда тутилган. Хўш, мазкур рақамларга қай даражада амал қилиняпти? Ишчи гуруҳнинг ўрганишлари ҳужжатларда келтирилган маълумотларни оқлади. Аҳвол ёмон эмас. Мисолларга юз тутайлик.\nУлуғбек массивидаги “Илғор Иброҳим” фермер хўжалиги вилоятда биринчи бўлиб ғалла ҳосилининг белгиланган шартномавий режасини ортиғини билан бажарди. Жами 19,5 гектар ер майдонига эга хўжаликда яна иш қизғин. Буғдойдан бўшаган ер майдони аллақачон такрорий экинлар билан чирой тўкиб ётибди. 5 гектарига сабзавот, 9 гектарига полиз, 3 гектарига дуккакли, қолганига озуқа экинлари экилган дала хўжалик аъзолари билан гавжум.\n-Жорий йилда 19,5 гектар еримизга ғалла экиб, гектаридан 75 центнердан ҳосил олдик, - дейди фермер. - Бўшаган ерни кўриб турибсиз, мана қайта шудгорланиб, экинлар экилди. Давлатга 82 минг 800 тонна ҳосилни топшириб юзимиз ёруғ бўлди. Бу кўзлаганимиздан ортиқ натижа. Ҳудудимиздаги 8 нафар кам таъминланган оилага экин экиб, даромад олишлари учун 2 гектар ер майдонини бўлиб бердик.\nФермернинг ҳимматидан хурсанд бўлган Сайёрахон Саримсоқовани суҳбатга тортдик:\n-Уч нафар фарзандим бор, - дейди аёл. – Турмуш ўртоғим оғир бетоб, имконияти чекланган. Ушбу кўмакдан бошим осмонга етди. Болаларимни ёнимга олиб бизга ажратилган ерга сабзавот экдик. Худо хоҳласа, фермернинг ҳам, давлатимизнинг ҳам бизга кўрсатган имкониятларини, ишончини оқлаймиз.\nШаҳрихон туманининг Марказ маҳалласи аҳолиси ҳам томорқачиликнинг ҳадисини олганлардан. Иссиқхоналарни кўриб танингиз яйрайди.\n-Маҳалла фуқаролар йиғинимизда 547 та хонадонда жами 46,5 гектар томорқа мавжуд, - дейди МФЙ раиси Мамасоли Ғофуров. – Асосан сабзавотчиликка ихтисослашган. Аҳолининг 10 фоиздан ортиғи иссиқхона фаолияти билан шуғулланади. Бўш ўтирган одамни кўрмайсиз. Ёзми, қишми ҳамма кафтдек ерига ҳам, катта экин майдонига ҳам ишлов бериб, даромад олиш пайида.\nЯҳёбек Жежанов маҳалланинг уста деҳқонларидан. 20 сотих томорқасининг 10 сотихида иссиқхона қуриб, ер билан тиллашишда бошқаларга намуна бўлмоқда. Йилига уч мартадан ҳосил олаётганига қараганда, даромади ҳам чаккимас. Албатта, иссиқхонада барқ уриб турган қизил, яшил булғор қалампирлари кўзни олади. Улардан фойда кўрмаслик мумкин эмасда! Биринчи мевасидаёқ 10 миллион кирим бўлгани, яна режада 20-30 миллион сўм даромад олиш режаси эсни шоширади. Мана, чинакам деҳқоннинг маҳорати!\nҚўшни Ғайратжон Ғофуров хонадонидаги 5 сотихли иссиқхонада эса помидорнинг сандина нави пишиб ётибди. Илк меваси ҳосилидан 15 миллион сўм даромад олган ер эгаси иссиқхонадаги 1700 туп помидор кўчатини атиги 2 миллион сўмга харид қилганди. Энди харид билан даромаднинг орасидаги фарқни чамаланг... Ҳамма ишни бир четга суриб, томорқачилик билан шуғуллансаммикан, деган ўй ўтгани аниқ!..\n-Охирги мевасидан яна 30 миллион даромад олиш режамизда бор, - дейди хонадон соҳиби Ғ.Ғофуров. – Ҳафтасига 500-600 килограмм помидорни ички бозорга чиқаряпмиз.Кейинги ой охирига қадар ҳосил олиш кўзда тутилган. Ундан сўнг бодринг экишга ерни тайёрлаймиз.\nХонадондаги мулоқотлар мастер класс машғулотига айланиб кетди. Маҳалла аҳолиси вакилларига томорқачиликнинг фойдалари, бугун деҳқонлар, ер эгалари учун яратилаётган қулай имкониятлар, ташкил этилган “Томорқа хизмати” фаолияти хусусида етарлича маълумотларни берган ишчи гуруҳ аъзолари ўз навбатида уларни қизиқтирган саволларга ҳам батафсил жавобларни бердилар.\nПахтаободлик Абдураззоқ Юлдашев ҳам том ортида бойлик топаётганлардан. Бойтўпи маҳалласининг Нурзиё кўчасида истиқомат қилувчи бу инсоннинг ҳам деҳқончиликдан, ҳам чорвачиликдан топаётган даромади мақтанишга арзийди. 2 сотих иссиқхонада етиштирилаётган помидорнинг “Лима”, бодрингнинг “Орзу” навлари барқ уриб ҳосилга кирган. Ички бозорда аллақачон харидорлар нақд. 20 бош қорамолдан олинаётган сут маҳсулотларини айтмайсизми? Эххе, мана даромаду ана даромад!\nЁн қўшни Гулнорахон Комилова хонадонидаги яшилликдан ҳам кўнгил ўсади. 15 сотих томорқада картошка, дуккакли экинлар ҳосил бериб турибди. Қўшни қўшнидан куч олибдида, дейсиз беихтиёр...\n“Томорқа хизмати” чинакам кўмакчи бўлмоқда\nАсака туманидаги “Томорқа хизмати” масъулияти чекланган жамияти 2018 йилда фаолиятини бошлаган. Айни кунга қадар 2700 нафар аҳоли томорқаларига, 670 та фермер хўжаликларига шартнома асосида сабзавот ва полиз маҳсулотлари уруғ ҳамда кўчатларини етказиб бермоқда.\n-Туманимиздан ташқари яна бошқа 7 туманнинг аҳоли ва фермерлар вакиллари билан ҳамкорликни йўлга қўйганмиз, - дейди МЧЖ раҳбари Ҳусниддин Каримов. – Уч минг тонналик маҳсулотлар сақлайдиган музлаткич, қуритиш омборхонамиздаги сабзавот ва полиз маҳсулотларини йил давомида Россия, Молдавия, Германия давлатларига экспорт қиляпмиз. Помидор, сабзи, саримсоқпиёз, картошка кабиларнинг уруғларини Туркия давлатидан шартнома асосида олиб келиб, фермер ва ер эгаларига етказиб беряпмиз.\nШунингдек, жамиятнинг тумандаги 80 гектар ерида картошка, булғор қалампири, кунгабоқарнинг экспортбоп навлари етиштирилмоқда. Майдоннинг 4 гектаридаги узум, 10 гектар еридаги олма боғларидан олинаётган ҳосил ҳам харидоргирлиги билан ажралиб туради.\nМЧЖ фаолиятидан бугун кўплаб фермерлар, томорқа ер эгалари мамнун. Узоғи яқинга, вақти тежамкорликка, қимматли харидлари арзонга айланаётганлар бундай фаолият йўлга қўйилганига фақат “раҳмат” айтмоқдалар.\nДангасага баҳона қоп-қоп...\nФақат мақтайвериш билан иш битмайди, албатта. Очиғи, аччиқ данак ҳам керак. Танқидга кўз юмиб кетаверсак, у илдиз отаверади.\nИшчи гуруҳ Балиқчидан Шаҳрихон туманига йўл олганда ногоҳ йўл четидаги ғалладан бўшаган ер майдонига кўз тушди. Маълум бўлишича, ҳудуд Бўз туманига қарашли. Фермер йўқ. 10 сотихлик дала майдони бўм-бўш. “Асл гулистон замини” фермер хўжалиги тасарруфидаги мазкур 10 гектарлик ер майдонининг ғалладан бўшаганига 15 кундан ортганини шундоққина ернинг ҳолати айтиб турибди. Аслида узоғи билан бир ҳафтага қолмай бўшаган ер шудгорланиши ва такрорий экин экилиши зарур. Аммо лоқайд фермернинг қайга қараётгани ўзига аён...\nШаҳрихон туманидаги “Саодат обод” фермер хўжалигида ҳам аҳвол бундан кам эмас. 17,4 гектар ер майдони 7 кун аввал ғалладан бўшаган. Такрорий экин экиш у ёқда турсин, ҳатто ер юмшатилмаган. Тумандаги “Шаҳбоз” фермер хўжалигининг 24,5 гектар ер майдонига эса такрорий экин тўлиқ экилмаган. Хўш, йил бошида бу йўналишдаги топшириқларга қоп-қоп ваъдани берган фермерлар энди ўзларини қандай оқлайди? Яна ёлғон баҳоналару арзимас важлар ортига беркиниб тураверадиларми?!\nИшчи гуруҳ кўмагида ушбу фермер хўжаликларининг ер майдонлари ҳайдаб берилиб, турли сабзавот ва дуккакли экинлар экиб берилди.\nАҳоли томорқаларида ҳам яхши ҳолатларга бирдек дуч келинмаганини очиқ айтиш лозим. Шахрихон тумани Қозиқўрғон маҳалласи Матҳошим кўчасида истиқомат қилувчи Камолиддин Латипов хонадонидаги томорқага раҳмингиз келади. Бегона ўт қоплаган ер экин тугул оби ҳаётдан ҳам маҳрум. Қаровсизликдан нураб ётган томорқалардан яна бири шу маҳаллалик Дадахон Ҳакимовга тегишли. Бундай мисолларни исталганча келтириш мумкин. Бу билан кимнидир дилини огритмоқчи эмасмиз, аммо томорқа, ер эгаларига, деҳқонларга, фермерларга шундай қулай имкониятлар яратилиб берилаётган, юртдошларимиз кафтдек еридан ҳам катта даромадлар топаётган, битта ердан йилига уч мартагача ҳосил олинаётган бир вақтда шахсий томорқасидан атиги бир марта бўлса ҳам ҳосил олишга қизиқмаётган бефарқларнинг борлигига ачиниб кетасан киши.\nАна шундай боқиманда кайфиятдаги аҳоли вакиллари ишчи гуруҳ таъсирида “уйғондилар”, аниқроғи, уларни уйғотдилар. Керакли ёрдамлар берилди. Зарурий тавсия ва маслаҳатлар ана шундай бефарқлар учун туртки бўлишига ишонамиз.\nZilolaxon yahshi yoritasiz. Ishga qaytganingiz bilan tabriklayman. Biz hamkasblar bundan mamnunmiz!


Kutubxona - Lobar Azizxoʻjayeva. Baxt (badia) / Kiril\nSiz shu sahifadasiz: Lobar Azizxoʻjayeva. Baxt (badia) / Kiril\nМуаллиф Лобар Азизхўжаева\nАсар номи Бахт (бадиа)\n- Лобар Азизхўжаева\nСевган йигити томонидан навбатдаги ишқий мактуби ҳам жавобсиз қолган дугонам чуқур оҳ тортиб столга бошини қўяди:\n— Уф-ф… Нақадар бахтсизман-а…\nДемак бахт муҳаббатда экан-да? — ўйлаб қоламан мен. Наҳотки бахт деганлари фақатгина севишдан иборат бўлса? Астагина ёнимда ўтирган «ғамбода»ни туртаман:\n— Нилу, бахт нима ўзи?\n— Сен севган одам сени ҳам севса, шу бахт-да…\nНаҳот? Бахт тушунчаси шунчалар жўнми?\nУйда қўғирчоғининг сочларини гоҳ у ёққа, гоҳ бу ёққа тараб ўтирган беш яшар жиянчамни гапга солдим.\n— Лола, бахт нима ўзи?\nЖиянчам аввал менга ҳайрон бўлиб қаради, кейин бурро-бурро тилда гапира бошлади.\n— Кеча адамла ичмий келдила, кейин манга ко-отта ўйинчоқ опкелдила! Ҳаммамиз уришмий, хуйсанд бўйиб ўтийдик. Агар бугун манга ваъда қилган шоколадларини опкесала, ман бахтли бўлайди-им…\nО-о, ана сизга бахт… Демак гўдак учун бахт тушунчаси шундай. Эътирозга ҳожат йўқ.\nОғилхонада минғирлаб қўшиқ айтганча сигир соғаётган янгамнинг қошига бордим. Бечора янгам… Олти йил аввал келин бўлиб тушганларида қанчалар сулув, қанчалар гўзал эдилар-а… Оппоқ, нозиккина қўлларида қўш-қўш тилло узуклар ёғду сочарди. Лабларида табассум, кўзларида муҳаббат бор эди. Бугун-чи? Эҳ-ҳе, сал нобопроқ чиқиб қолган акамнинг хурмача қилиқларига чидайвериб не аҳволга тушиб қолибдилар-а… Юзларига ажин ҳам оралагандай бўлибди…\n— Янга, бахт дегани нима ўзи?\n— И-э, тинчликми? — янгам маҳзунгина жилмайдилар. Уларнинг жилмайиши кулгудан кўра йиғига кўпроқ ўхшаб кетди.\n— Жа-а одамидан сўрадингиз-ку… — янгам чуқур хўрсинганча сут тўла челакни олиб ҳовлига чиқдилар. — Яхшими, ёмонми бошимда эрим, қўйнимда фарзандим бор. Аёл учун бахт оиласининг тинчлиги, фарзандларининг камолида, Саодатой… Акангиз бир кунгина ичмай келса, тинчгина бир дастурхон атрофида ўтирсак, бир оғиз ширин сўз…\nЯнгам сўзини охирига етказа олмади, дарвоза куч билан тепилганидан даранглаб кетди.\n— Ноди-и! Онангни… қаттасан!!!\nЯнгам ранглари бўзарганча сут челакни шоша-пиша кўтариб дарвозахонага югурдилар. О-о, пастки қовоқлари салгина кўкариб қолганини энди пайқадим… Бечора янгам…\nДемак бахт сўзининг маъносига яна ета олмадик…\nКеч тушгач, хумори чиққунча янгамни бўралаб сўккан акам, охири чарчади чоғи, ҳовлидаги сўрига чўзилиб қолди. Чиқмаган жондан умид, балки бахт нелигини мана шу нодонгина акам билар?\n— Ака, чой ичинг.\nАкам пиёлани ютиб юборгудай чойни симиради.\n— Тинч юрибсанми? Ану қассобни ўғли ортингдан юрибди деб эшитдим?!\n— Йўғ-э, ака…\n— Ўзингга қара, саниям, униям сўйиб ташийман…\n— Бахт нима ўзи?\n— Томинг жойидами? — акам беўхшов ҳиринглади. Оғзидан гупиллаб ароқ ҳиди келди. — Шуниям билмайсанми? Чўнтагингда яримтага етарлик пулинг бўлса, уйга келганингда шаллақи хотининг «қаттейдиз, қатта юрибсиз, у йўқ-бу йўқ» деб бошингни қотирмаса… Бахт дегани шу-да! Менда бахт нима қилсин?! Бахт бойларда бўлади, тушундингми? Аҳволимга қара! Тенгдошларим алламбало машиналарда юрибди, қасрларда яшашяпти! Чунки отаси босиб қўйган! Мени-чи? Нимам бор? На пулим, на обрўйим… Э, онасини…\nАкамнинг бахт ҳақида кайф аралаш сўқиган фалсафасидан кўнглим айниди. Билолмадим, унинг оғзидан келаётган бадбўй ҳиддан кўнглим айнадими, ёки сўзларидан?\nҲозиргина янгам билан акамнинг орасига тушиб ажратиб қўйган, жанжал тинчигач кўнгли бир оз тинчиб хонасига кириб кетган онамнинг қошига бордим.\n— Ҳа, болам, тузукмисан? Қани бу ёққа ўтир-чи?\nМен онамнинг меҳр анқиб турган тиззаларига бош қўйдим.\nОнам-а… Бир ёруғ кун кўрмай ўтаяптилар бу дунёдан. Онани яратмасин экан. Болаларини катта қилиб, уй-жойли қилгунча ярим жонини адо қилади. Болаларининг оиласини тинчлигини ўйлаб қолган жонининг ҳам бошига етади. Бу-ку майли-я, набираларининг тўйига атаб сандиқ тўлатиб юришларига нима дейсиз.\nЮздаги ҳар бир ажин ҳар бир дардан нишона дейишади. Онамнинг юзига термулганча ундаги сон-саноқсиз ажинларни санамоқчи бўламан. Йўқ, санаб адоғига етолмайман. Наҳот шунча дардлари бўлса?!\n— Она, бахт дегани нима?\nОнам «қўй, болам!» дегандек қўл силкийдилар. Қистайвергач, аранг тил ёрадилар:\n— Ҳа, болам-а… Сенларнинг камолингни, ўзларингдан тиниб-тинчиб кетганларингни кўрсам бахтлиман-да… Опанг ўғил тўйи қилиб беринг, қайнонам олақараш қилаяпти дейди. Унгаям қийин, икки овсиннинг олдида тили қисиқ бўлиб қолишини истамайди. Атаганим бор, учма-уч етиб қолади…\nКеча катта аканг келиб ўғлимнинг контракт пулини тўлай олмаяпман, уч кун ичида топиб бериш керак, деб дардини ёрди. Тишимни кавагида асраб юрганларимни бериб юбордим. Майли, ўғли ўқимишли, ўқишни ташлаб юборса бўлмайди.\nКенжа аканг-ку, адо қилди мени… Ичмаган куни йўқ, унинг дастидан кўчада бош кўтариб юролмай қолдим. Янганг бечора бор дардини ичига ютади. Акангнинг бу юришидан сенинг ҳам бахтинг очила қолмади, қизим… Ёшинг йигирма бешга чиқди. Сениям тиниб-тинчиганингни кўрсам-у, бу дунёдан армонсиз кетардим…\nБўғзимга соққадай тош тиқилиб қолди. Сирғалибгина хонамга чиқиб кетдим…\nТонгда ишга кетаётиб кўчамиздаги Шермат жиннини кўриб қолдим. Шермат жинни ёши қирқларга бориб қолган киши. Айтишларича, уйига қўшилиб ёшгина хотини, икки боласи ёниб кетгач телбага айланиб қолган экан. Шермат жиннининг ҳеч кимга зарари тегмайди. Узун толҳивични от қилиб миниб олади-да, кўчаларни чангитиб югуриб юраверади. Болаларнинг эрмаги у…\n— Қалайсан, Содат-подат?\nКирланиб, соқоллари тиканакдек ўсиб кетган юзларига ачиниб қарадим. Шу рапидадек қорайиб кетган юзида кишини ҳайратга солар даражада тоза кўзлари порлаб турарди. Худди гўдакларникидек беғубор кўзлар…\n— Шермат ака, бахт дегани нима?\n— Шермат бир зум «от»идан тушди-да, осмонда арғимчоқ солиб учаётган турналарга ишора қилди.\n— Ҳув-в, ана бахт! Учи-иб кетди… Бала-андга! У узо-оқда! Унга ҳеч ким етолмайди! Етолмайди!!!\n— Шермат жинни яна «от»ига минди-да, турналарнинг ортидан бақирганча елиб кетди…\nБахт ҳақида мен эшитган энг тузук жавоб шу бўлди.\nЧинакам бахтга ҳеч ким етолмайди…\n"http://www.kutubxona.com/wiki/index.php?title=Lobar_Azizxoʻjayeva._Baxt_(badia)_/_Kiril&oldid=13484" dan olindi


Фикрсизликдан қутулмас эканмиз, ҳеч нарса ўзгармайди « Ўзбекистон Халқ Ҳаракати\nФикрсизликдан қутулмас эканмиз, ҳеч нарса ўзгармайди\n09 February 2018 - 17:01\nКечаги куни узоқроқ масофага беш киши йўлга чиқдик.\nУлардан бири ўртоғим, қолган уч киши билан биринчи марта кўришиб турибмиз. Уччала ҳамроҳимиз ҳам ўта ўқимишли! Улардан бирлари фан доктори, бирлари фан номзоди ва яна бирлари магистр унвонлари бор. Ичларидаги ёши энг каттаси, қолганлари ичида энг ақлли ва профессор унвонлиги қўлида бир минг икки юзта одам ишлайди.\nЎзим гап бошладим:\n“Ҳадеб иш ҳақида гаплашавермай, бугунги холатимиз ҳақида гаплашиб кетсак, нима дейсизлар?” Шериклар гапимни мақуллашди.\nГапни бир кишини мақташдан бошладим, қилаётган ишлари, гапираётган гаплари, кеча бир вилоятга борганда оддий фермерга эътибор қаратиб, иккита трактор бергани, халқни майда-чуйда муаммосини ҳам ҳудди ўзиникидек қабул қилаётгани, хуллас, осмонга олиб чиқиб қўйдим… Ҳамма бир овоздан тўхтовсиз “тўппа-тўғри”, деб келишди.\nКейин, бир оз “пауза” қилиб, мақтаган одамимни ёмонлашни бошладим. Ҳеч нарса ўзгармагани, шундай катта одам шунча муаммолар қалашиб ётганида, арзимаган тракторга эътибор қаратиши тўғри эмаслиги, фақат қуруқ гап, бир сўз билан айтганда, амалда ўзгариш бўлмаётганини гапирдим.\nШериклар яна ўша кўриниш-да, “тўппа-тўғри айтяпсиз, амалда ўзгариш бўлмаяпти, қуруқ гап”, деб тасдиқлаб туришди.\nИнсонни нотўғри бўлса ҳам ўз фикри бўлиши керак. Нотўғри фикрни ўзгартирса бўлади, шахсий фикр бўлмаса ўзгариш бўлмайди.\nФикрсизликдан қутулмас эканмиз, ҳеч нарса ўзгармайди.


Наманганда яна 0:0. Мухлислар ўз ишини қойиллатган, жамоалар бунга муносиб жавоб бера олмаган «Навбаҳор» — «Қизилқум» баҳсидан фотогалерея\nЎзбекистон чемпионатининг 20-турида «Навбаҳор» ўз майдонида «Қизилқум»ни қабул қилди. Наманганлик минглаб мухлислар қаршисида ўтган ўйинда ҳисоб очилмади.\nЎйин кескин курашлар остида ўтди, аммо иккала жамоа ҳам вазиятлар яратишда оқсади. Дарвозаларга атиги 3та аниқ зарба берилди. Мухлислар ушбу баҳсга жиддий тайёргарлик кўришганини исботлашди, аммо футболчилар бунга ёрқин ўйин билан жавоб бера олишмади.\n«Навбаҳор» Наманганда қаторасига иккинчи баҳсда 0:0 ҳисобини қайд этди. Шунингдек, «лочинлар» Суперлигада қаторасига 6-ўйинда дарвозасидан тўп ўтказмаганини таъкидлаш жоиз. Навоийликларда эса ғалабасиз серия 7 ўйинга етди.\nДурангдан сўнг «Навбаҳор» 29 очко билан 6-ўринда, «Қизилқум» 28 очко билан 7-поғонада бормоқда.\nҚуйида футболчилардан кўра мухлислар фаолроқ бўлган ўйиндан олинган фотогалереяни томоша қилишингиз мумкин.


Олий малакали илмий ва илмий-педагог кадрлар аттестациси қандай йўлга қўйилган? - Уч илдиз\nЎзбекистон Республикаси Президентининг 2017 йил 16 февралдаги “Олий ўқув\nюртидан кейинги таълим тизимини янада такомиллаштириш тўғрисида”ги фармони асосида 2017 йилнинг 1 июлидан бошлаб олий ўқув юртидан кейинги таълимнинг икки поғонали тизими жорий этилди.\nБу таълим ва фан соҳаларини сифат жиҳатдан ривожлантириш, олий малакали илмий ва илмий-педагог кадрлар тайёрлаш ва аттестациядан ўтказиш тизимининг сифати, самарадорлигини тубдан ошириш, илмий-тадқиқот фаолиятига иқтидорли ёшларни кенг жалб қилиш ва уларнинг интеллектуал салоҳиятини ҳар томонлама намоён этиш имкониятларини кенгайтирмоқда.\nБундан ташқари, диссертациялар сифатини яхшилаш, илмий натижалар амалиётга жорий қилинишини таъминлаган ҳолда илмий даражаларни тасдиқлаш кўрсаткичини 10 баробарга ошириш имконини берди. Агар олий ўқув юртидан кейинги таълимнинг бир босқичли тизимида 1 ойда ўрта ҳисобда 9 тадан диссертация ҳимояси ўтказилган бўлса, янги тизим шароитида бу кўрсаткич 100 тани ташкил этди.\nЎтган давр мобайнида амалга оширилган дастурий чора-тадбирлар олий малакали илмий ва илмий-педагог кадрлар аттестацияси соҳасида сифат ўзгаришларига эришиб бориш, жумладан, қуйидагиларни амалга оширишда муҳим аҳамият касб этди:\n– қонун устуворлиги негизида аттестация жараёнининг барча бўғинларида талаблар ягоналигини таъминлаш ҳамда соғлом илмий муҳитни янада ривожлантириш;\n– диссертациялар илмий қимматини янада ошириш ва илмий натижаларни амалиётга жорий этиш.\nШу билан бирга самарали илмий ва илмий-педагогик фаолиятни рағбатлантириш, аттестация жараёнининг шаффофлиги ва очиқлигини таъминлаш, мамлакатимиз ижтимоий-иқтисодий тараққиёти ва жаҳондаги нуфузини янада оширишда илмий ва илмий-педагог кадрларнинг фаол иштирокини таъминлаш имконини бериши билан ҳам аҳамиятлидир.\nСоҳага оид норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар, жумладан, барча низомлар тубдан янгиланди. Замонавий талаблардан келиб чиққан ҳолда норматив-ҳуқуқий база диссертациялар сифати ва самарадорлигини ошириш, экспертиза сифатини янада яхшилаш, самарали фаолиятни рағбатлантириш каби ижобий ўзгаришларига йўналтирилди.\nШу билан бирга аттестация тадбирларини оптималлаштириш, ортиқча бюрократик жараёнлар, асоссиз муддатлар чўзилиб кетишини бартараф этиш ҳамда коррупция ҳолатларнинг олдини олиш, аттестация жараёнига АКТни кенг жорий қилиш каби жиҳатлар ҳам кўзда тутилган.\nОлий малакали илмий ва илмий-педагог кадрлар аттестациясига оид тартиб-қоида тадбирларини такомиллаштириш, ортиқча бюрократик жараёнларга барҳам бериш ва Олий аттестация комиссияси фаолияти очиқлиги ҳамда шаффофлигини таъминлаш бўйича қатор мақсадли тадбирлар амалга оширилди.\nЖумладан, илмий даражалар берувчи илмий кенгашларда докторлик диссертациясини ҳимоя қилган барча талабгорларни ОАКга таклиф этиб, савол-жавоб ўтказиш амалиёти бекор қилинди. Илмий кенгашда диссертацияни экспертиза қилувчи бюрократик бўғин бўлган илмий кенгашнинг эксперт комиссияси тугатилди. Илмий даража ва илмий унвонлар олиш бўйича ОАКга тақдим этиладиган ҳужжатлар сони ўртача ҳисобда 43 фоизга ва уларни қабул қилиш вақти 83 фоизга қисқартирилди.\nШу билан бирга диссертацияни илмий кенгашда кўриб чиқиш ва ҳимояни ташкил этиш муддатлари камайтирилди. Масалан, комиссия веб-сайтида диссертация ҳимояси тўғрисидаги маълумотлар эълон берилган кундан бошлаб диссертация ҳимоясини ўтказиш 90 кундан 40 кунга туширилди, автореферат тарқатилгандан кейин ҳимояни ташкил этиш мумкинлиги муддати 1 ойдан 12 кунгача қисқартирилди.\nДиссертация ҳимоясидан кейин тегишли ҳужжатларни ОАКга тақдим этиш муддати 66 фоизга камайтирилди, яъни 1 ой ўрнига 10 кун этиб белгиланди. Олий таълим ва илмий-тадқиқот муассасаси қарори билан талабгор илмий унвонда тасдиқланган кундан бошлаб ҳужжатларни ОАКга тақдим этиш муддати 66 фоизга камайтирилди (1 ой ўрнига 10 кун). Олий таълим ва олий ўқув юртидан кейинги таълим тизимида амалга оширилаётган сифат ўзгаришларини эътиборга олган ҳолда малакавий имтиҳонлар таркиби оптималлаштирилиб, 3 та малакавий имтиҳон ўрнига 2 та (ихтисослик ва чет тили) имтиҳон топширилиши белгиланди. Барча қўшимча малакавий имтиҳонлар бекор қилинди.\nЧет тилларни ўрганиш халқаро ва миллий тизими амалиётини эътиборга олган ҳолда IELTS (ўртача балли камида 5,5), TOEFL (РВТ) (567 баллдан кам бўлмаган), TOEFL (iBT) (87 баллдан кам бўлмаган) ҳамда В2 даражадан паст бўлмаган CEFR, Test DaF (Test Deutsch als Fremdsprache fur auslandische Studienbewerber), GOETHE-ZERTIFIKAT, DALF (Diplome approfondi de langue francaise) ва Давлат тест марказининг малакавий сертификатига эга бўлган изланувчиларни мазкур ҳужжатларнинг амал қилиш муддати давомида чет тили бўйича малакавий имтиҳонни топширишдан озод этилиши бўйича янги қоида киритилди.\nМалакавий имтиҳонларни топшириш учун изланувчиларнинг диссертация мавзулари ОАКда рўйхатдан ўтказилган бўлиши ҳамда веб-сайт ва «ОАК Бюллетени»да эълон қилиниши кераклиги талаби бекор қилинди. Хорижий давлатларда илмий даражалар берилгани тўғрисидаги дипломларни нострификация қилиш тартиби соддалаштирилиб, мақолалар экспертиза қилишни бекор қилинган ҳолда, фақат диссертацияни илмий экспертизадан ўтказиш йўлга қўйилди ва тақдим этиладиган ҳужжатлар сони кескин қисқартирилди.\nСамарали илмий фаолиятни рағбатлантириш ва халқаро тажрибани эътиборга олган ҳолда истисно тариқасида ихтиро патенти муаллифига ва импакт-факторга эга диссертация ҳимоясисиз илмий даражалар бериш қоидалари амалиётга жорий қилинди. АКТни кенг жорий қилиш мақсадида ахборот тизимлари ишга туширилиб, жумладан, диссертация мавзуларини рўйхатга олиш ва малакавий имтиҳонлар бўйича ҳужжатларни расмийлаштириш ишларини тўлалигича электрон ҳужжат айланиш тизими орқали амалга ошириш йўлга қўйилди. Шу билан бирга таълим, илм-фан ва иқтисодиёт соҳаларидаги сифат ўзгаришларни эътиборга олган ҳолда илмий кенгашлар тизими такомиллаштирилган ҳолда уларнинг сони 40 тадан 120 тага оширилди. Илк бор уч (ўзбек, рус ва инглиз) тилда ва юқори матбаа-дизайн даражасида идоравий-норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар нашр қилинди. Нуфузли хорижий журналларда 2 та илмий мақола чоп этиш талаби 1 тага туширилиб, илмий мақолаларни чоп этишда тадқиқотчиларга қулайлик яратиш, ортиқча бюрократик жараёнларга барҳам бериш, салбий ҳолатларнинг олдини олиш мақсадида “Диссертацияларнинг асосий илмий натижаларини чоп этиш тавсия этилган илмий нашрлар рўйхати”нинг тўлиқ варианти ишлаб чиқилди. Мазкур рўйхатга журналларни киритиш ва чиқариш олий таълим ва илмий-тадқиқот муассасалари тавсиялари асосида ОАК томонидан расмийлаштирилади.\nОлий ўқув юртидан кейинги таълимнинг бир босқичли ва икки поғонали тизимлари шароитида, яъни 2013–2018 йиллар мобайнида 1990 нафар талабгор, жумладан, 854 нафар талабгор фан доктори (DSc) ва 1136 нафар талабгор фалсафа доктори (PhD) илмий даражасида тасдиқланди. Олий ўқув юртидан кейинги таълимнинг икки поғонали тизими шароитида мазкур кўрсаткичлар фан доктори (DSc) илмий даражаси бўйича 466 ва фалсафа доктори (PhD) илмий даражаси бўйича 1136 нафарни ташкил этди.\nФан доктори (DSc) ва фалсафа доктори (PhD) илмий даражасида тасдиқланганларнинг диссертациялари сифат жиҳатдан қуйидагилар билан тавсифланади. Биринчидан, моҳиятан диссертациялар миллий иқтисодиётимиз рақобатбардошлигини таъминлаш, ижтимоий соҳаларни сифат жиҳатдан ривожлантириш, амалга оширилаётган ислоҳотларнинг ҳуқуқий асосларини такомиллаштириш ҳамда баркамол авлодни тарбиялаш каби муаммоларнинг ечимига йўналтирилгани билан изоҳланади. Иккинчидан, диссертациялар илмий янгилиги низом талабларига жавоб берган ҳолда уларнинг илмий қиммати юқорилиги билан тавсифланади. Масалан, диссертациялар илмий натижалари асосида 419 та ихтиро патенти олинган.\nУчинчидан, барча диссертациялар илмий натижалари амалиётга жорий этилган. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг тегишли қарори билан тасдиқланган “Олий ўқув юртидан кейинги таълимга қўйиладиган давлат талаблари”нинг 22-бандида белгиланган (илмий натижаларнинг амалиётга жорий этиш) талабнинг тўлиқ ижроси таъминланди. Илмий даражаларда тасдиқланган барча 1990 нафар, жумладан, 854 нафар фан доктори (DSc) ва 1136 нафар фалсафа доктори (PhD) диссертациялари илмий натижалари тўлиқ амалиётга жорий қилинган.\nЖамиятда кечаётган жобий ўзгаришларга мос тарзда диссертация ҳимоялари амалга оширилиб, бу борада аниқ, табиий ва техника фанлари улуши устуворлиги билан ажралиб туради. Жами (1990) диссертацияларнинг 49 фоизи (978) аниқ, табиий ва техника фанлари, 33 фоизи (664) ижтимоий-гуманитар ва 18 фоизи (348) тиббиёт фанлари улушларига тўғри келмоқда. Қишлоқ хўжалиги фанлари бўйича илмий даражаларда тасдиқланганлар 2017 йилда 2016 йилга нисбатан 156 фоизни ташкил этган бўлса, бу кўрсаткич 2018 йилда 2017 йилга нисбатан 279 фоизни ташкил этди. Мазкур жараёнда қишлоқ хўжалиги фанлари бўйича диссертациялар ҳимояси кескин ортиб боргани кузатилмоқда.\nЎтган давр мобайнида хорижий давлатларда берилган 69 та илмий даражалар дипломлари нострификация қилинди. Булар 7 та фан доктори, 35 та фан номзоди ва 27 та фалсафа доктори (PhD) илмий даражаси дипломидир. Нострификация қилинган илмий даражалар дипломлари Россия Федерацияси, Германия, Чехия, Бельгия, Хитой, Япония, Жанубий Корея, Қозоғистон, Франция, Италия, Малайзия, Ҳиндистон, Туркия, Тожикистон, Испания ва Руминия мамлакатларига тўғри келади.\nБугунги кунда илм-фан соҳасида илмий фаолият олиб бораётган тадқиқотчилар сафи ёшариб бораётгани кузатилмоқда. Жумладан, фан доктори (DSc) илмий даражасида тасдиқланган талабгорнинг (854 нафар) ўртача ёши 45 ёшни ва фалсафа доктори (PhD) илмий даражасида тасдиқланган талабгорларнинг ўртача ёши 37 ёшни ташкил қилади. Жамиятимизда хотин-қизлар учун яратилаётган шароитлар натижасида фан доктори (DSc) илмий даражасида тасдиқланганлар таркибида аёллар 33 фоизни, фалсафа доктори (PhD) илмий даражасида тасдиқланганлар таркибида аёллар 37 фоизни ташкил этмоқда. Буларнинг барчаси мамлакатимизда илмий кадрлар салоҳиятини янада юксалтириш, олиб борилаётган илмий ишлар ва тадқиқотлар сифатини шиддатли замон руҳига ҳамоҳанг олиб боришга хизмат қилади.\nОлий аттестация комиссияси матбуот котиби\nNext story ЎзМУ профессори — Франциянинг “Palmes Academique” ордени соҳибаси\nPrevious story Ҳар кунимиз Наврўз бўлажак


Сиз қаттиқ сувдан фойдаланасизми ёки юмшоқ? — ekolog\nҲозирги кунда сув танқислиги масаласи долзарб мавзулардан бири ҳисобланади. БМТнинг таъкидлашича, 2030 йилга келиб 700 миллион киши тоза сув етишмаслиги туфайли қочоқ бўлишлари мумкин экан. Буни келиб чиқиши сабаби, инсониятни табиий бойликдан унумли равишда фойдалана олмаётганлигидир.\nЎзбекистоннинг айрим вилоятлари, масалан Хоразм ва Қорақалпоғистон Республикасида тоза ичимлик суви танқислигини яққол кузатишимиз мумкин. Нима учун Хоразм вилояти ва Қорақалпоғистон Республикаси суви қаттиқ, яъни шўр? Қандай уни зарарли томонлари бор?\nҚаттиқ сув зарарлими?\nСувнинг кўп миқдори кальций, магний ва сульфатлардан иборат бўлса қаттиқ сув дейилади. Сувдаги туз даражаси 6 мг-экв/лдан ошса – қаттиқ, аммо 3 мг-экв/лга етмаса юмшоқ ҳисобланади.\nБундай ичимлик сувидан узоқ вақт фойдаланилса танадаги минерал ва микроэлеменларни ювилиб кетишига олиб келади.\nШуни айтиш лозимки, жигар, буйрак ҳамда тиш эмалига катта зарари бор. Бундан ташқари тери ва сочларга салбий таъсирини кўрсатмай қолмайди. Яъни, тери қуриши, қазғоқ, дерматит келиб чиқиши мумкин. Масалан, бундай сувда ювинса терининг табиий ёғ ишлаб чиқаришини ўзгартириб юбориши эҳтимоли бор.\nҚаттиқ сув кир ювиш машиналари, каҳва қайнатгичлар, чойнак ва бошқа маиший техника иситиш воситаларида оҳак пайдо қилиши мумкин.\nУни уй шароитида қандай аниқласа бўлади?\nОддий совун ёрдамида сувни қаттиклигини аниқласа бўлади. Яъни, юқорида айтганимиздай, совун кўпириши қийинлашади.\nОддий чой япроқлари ёрдамида: одатдагидек чой дамланилиши лозим. Агар сув қаттиқ бўлса, демак чой лойқа сифат чўкма бўлиб, оғизда ёқимсиз там пайдо қилади.\nКастрюлька ва чойнакларнинг пастки қисмида туз тўпланиши туфайли қасмоқ қатлами ҳосил бўлади.Стаканга 20 см баландликда сув билан тўлдириб, унинг тагига ёзилган қоғозни қўйиш лозим. Агар сув тоза бўлса, ёзилган матнни қийинчиликсиз ўқиш мумкин.\nИчимлик суви Хоразм вилояти ва Қорақалпоғистон Республикасида глобал муаммолар қаторига кирганлиги туфайли, ҳар бир инсон сувни исрофгарчиликка йўл қўймаслиги керак! Айниқса, бъази шаҳарларда ичимлик сувини ўйламасдан сарфлаётганимиз сабабли, улар тоза ичимлик сувини сотиб олишга мажбур бўлишаяпти.\nСувни тежаш йўллари:\nЖўмракдаги сув томчилаб турмасин.\nСувни ишлатмасангиз жўмракни бекитиб қўйишингиз лозим.\nОшхона ва ҳовлида сувга эътиборли бўлинг.\nТиш ювиш пайтида стаканга сув тўлдириб ишлатилса, йилига 8000 литр ичимлик сувини тежаб қолган бўласиз.\nҚўл ёки сочингизни кўпиртириб юваётганда, сув ёпиқ турса уни тежаган бўласиз.\nЁғли идишни керакмас қоғоз билан артилса ювиш осон кечади.\nСабзовот ва мевалар идишда ювилса сув исроф бўлмайди.\nФарзандингизни сувни тежашга ўргатинг.\nҲар бир томчи сув бу ҳаёт манбаи. Уни асраш ва келгуси авлодга етказиш ҳар биримизнинг бурчимиздир!


tashkent.uz Tashkent.Uz - Ободонлаштириш Ва Кўкаламзорлаштириш Шаҳримизнинг Кўзгуси\nБугунги кунда Тошкент шаҳрининг қай бир гўшасига борманг, ўзгача файзу тароватдан дилингиз яйрайди. Туманлардаги бири-биридан кўркам, айни дамда замонавий архитектура меъёрлари асосида қурилган ижтимоий-иқтисодий объектлар, маданий-маърифий масканларнинг ажиб қиёфаси, аҳоли уй-жойларининг орасталиги, шинамлиги ҳамда ҳар оиланинг муносиб шароитда яшаши учун барча қулайликка эгалиги ўтган қисқа даврда халқимиз бунёдкорлик салоҳияти нақадар юксалганлигидан далолат беради.\nТошкент шаҳрида олиб бориладиган қурилиш ишлари ҳамда янги метро қурилиши аҳоли томонидан кўтаринки руҳда қабул қилинди. Шаҳримизда бунёд этилаётган ҳашаматли бино ва иншоатларни ён атрофлари ва ички йўлларини ободонлаштириш ва кўкаламзорлаштириш шаҳримизнинг кўзгусидир. Албатта, бу ишларни амалга оширишда ҳамма нарса бюджетга бориб тақалиши ва муаммолар юзага келишини айтишимиз мумкин.\nТошкент шаҳрининг ижтимоий-иқтисодий ривожлантириш бўйича қабул қилинган дастурларни ижросини таъминлаш, шаҳар инфраструктурасини такомиллаштириш, ҳудудларни ободонлаштириш ва кўкаламзорлаштириш, шунингдек аҳоли турмуш даражасини янада яхшилаш, уларнинг фаровонлигини таъминловчи кенг кўламли дастурлардаги тадбирларнинг амалга оширилишида қўшимча молиявий манбалардан самарали фойдаланиш мақсадида Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2017 йил 30 сентябрдаги 780-сон “Тошкент шаҳрини ободонлаштириш ва фаровонлигини ошириш жамғармасини ташкил этиш тўғрисида”ги қарори эълон қилинди.\nМазкур жамғарманинг асосий йўналишлари этиб, қуйидагилар белгиланди. Жумладан:\nТошкент шаҳри инфраструктурасини яхшилаш, ҳудудларни ободонлаштириш ва кўкаламзорлаштириш, маҳаллий ички йўлларни таъмирлаш;\nкам таъминланган ва ёш оилаларга имтиёзли кредитлар олинишида бошланғич бадални қисман ёки тўлиқ қоплаб бериш, маиший техника воситаларига бўлган бирламчи эҳтиёжни қондириш;\nҲозирги кунда Тошкент шаҳар ҳокимлиги Молия вазирлиги билан биргаликда Тошкент шаҳрини ободонлаштириш ва фаровонлигини ошириш жамғармасини шакллантириш ҳамда унинг маблағларидан фойдаланиш тартиби тўғрисидаги низомни ишлаб чиқмоқда.\nБунинг замиридаги эзгу мақсад шуки, биз қураётган бинолардан наинки бугунги, балки келгуси авлодлар ҳам баҳраманд бўлиши, албатта, инсон манфаатлари биринчи навбатдалигини этиш муболаға бўлмайди.\nПечать 30 Октябрь 2017 Ўқилди: 1418


Вадим Абрамов: «Саудия Арабистони бу мусобақада устунликка эга» » Sangzor.uz - Жиззах янгиликлар портали\nВадим Абрамов: «Саудия Арабистони бу мусобақада устунликка эга»\nAdmin 07-июн, 15:09 0 119 Спорт\nЎзбекистон миллий терма жамоаси бош мураббийи Вадим Абрамов ЖЧ—2022 ва Осиё Кубоги қўшма саралаши доирасида Сингапурга қарши ўйин олдидан матбуот анжуманида иштирок этиб, бир қатор саволларга жавоб берди.\nБиринчи ўйинимизни кутяпмиз. Бу янгича форматдаги турнир. Коронавирус пандемияси сабабли анча вақт расмий ўйин ўйнамадик.\nГуруҳда қайси жамоа устунликка эгалиги ҳақида\nАлбатта, Саудия Арабистони бу турнирда устунликка эгалик қилади. Лекин ҳаммаси ўз қўлимизда. Имкониятлар тенг. Биз Саудия билан ўйингача иккита ўйин ўтказамиз.\nСингапурга қарши ўйин олдидан таркибдаги йўқотишлар ҳақида\nТаркибда йўқотишлар йўқ, ҳамма соғ-саломат. Фақат Ойбек Бозоровда дисквалификация бор.\nШунингдек, Сингапур устози Тацума Ёшида ҳам ўйин олдидан ўз фикрлари билан ўртоқлашди.\n«Барча билади, Ўзбекистон Осиёнинг энг кучли жамоаларидан бири. Бизни кучли қарама-қаршилик кутяпти. Рақобатли ўйин бўлади. Очко олишга ҳаракат қиламиз. Ўзбекистонни ҳурмат қилган ҳолда ғалабага эришишга интиламиз. Ҳали бор потенциалимизни рўёбга чиқаришга улгурмадик. Умид қиламанки, менинг жамоам бу сафар 100% имкониятини ишга солади», — дейди Тацума Ёшида.\nЎзбекистон ва Сингапур ўртасидаги учрашув 7 июнь, душанба куни Тошкент вақти билан 23:00 да бошланади.\nБугун 17:00. Ўзбекистон - Саудия Арабистони..


Aмударёда аҳолига тагидан зах чиқаётган уй атрофидаги ерларини ўз ҳисобидан кўмиб, томорқа сифатида фойдаланиш тавсия қилинди\nKun.uz'га Aмударё тумани, «Оқ-олтин» ОФЙ Деҳқонобод аҳоли пунктидан мурожаат келиб тушганди. Унда 2-3 йилдан бери уйларнинг олди сувга тўлиши, уйлар ёрилиб, тагидан зах чиқаётгани ҳақида ёзилганди.\nAмударё тумани ҳокимлиги мурожаат юзасидан расмий муносабат билдирди. Қайд этилишича, Деҳқонобод аҳоли пунктидаги ер участкалари туман ҳокимлиги захира ерлари тоифасида бўлганлиги сабабли, 2014 йилда турар жой қуриш учун аукцион савдоларига чиқарилган. Aукцион ғолиблари томонидан 2018 йилда турар жойлар қурилган.\nАмалдаги қонунчиликка мувофиқ, турар жой қуриш учун қишлоқ хўжалигида фойдаланиладиган ер майдонларини бериш тақиқланган. Аукционни ўтказиш даврида талабгорлар ушбу ер майдонлари қишлоқ хўжалигида фойдаланилмаётган ер майдонлари тоифасига кириши, мазкур ҳудуд экин майдонлари сатҳидан пастда жойлашганлиги тўғрисида огоҳлантирилган. Шу боис, аукцион иштирокчилари ер участкаларини олганидан кейин уни тупроқ билан кўтариш лозимлигини билган ҳолда, ўз хоҳишлари билан аукцион савдосида иштирок этишган.\nМазкур аҳоли пункти атрофида жойлашган фермер хўжаликларининг экин майдонларида шўр ювиш ишлари олиб борилгани сабабли ер ости зах сувларининг кўтарилиши кузатилган. Яқин жойда коллектор жойлашган бўлиб, ишчи гуруҳ томонидан коллектор айни кунда ишлаб тургани аниқланди.\nЮқоридагилардан келиб чиқиб мазкур мурожаатни йўллаган фуқароларга уй атрофидаги ерларини ўз ҳисобидан кўмиб, томорқа сифатида фойдаланиш тавсия қилинди, дейилади Амударё тумани ҳокимлиги ахборот хизмати хабарида.\nТоморқа – даромад манбайи. Соҳада Тошкент вилояти эришган ютуқлар


10-01-2015 | 21:52\nZAMIN.UZ / Технология / 10 Январ 2015 года922\nLG компанияси CES 2015 кўргазмасида жуда кенг, дисплейи томонлари нисбати 21:9 бўлган “ҳаммаси бирда” компьютерини намойиш этди, деб хабар бермоқда Kun.uz. Экран 29 дюймга эга, унинг кўрсатиш қобилияти 2560 x 1080 пикселни ташкил этади ҳамда IPS технологияси бўйича ишланган. Бироқ бу қурилманинг ҳали ҳамма хусусиятлари эмас: компьютернинг дисплейи ясси эмас, балки бироз эгри шаклга эга. Бу компьютер ўзида ҳамма электрон қисмлари ичида жойлашган мониторни акс эттиради.Компьютер Intel Core i 5-авлод процессорлари i3, i5 ёки i7 негизида қурилган.График адаптер сифатида NVIDIA GT840M дан фойдаланилган. Қурилма Windows 8.1 операцион тизимида ишлайди. HDMI, USB ва SD порти ва слотларига эга. Кўргазмада компьютер ўз рангига монанд рангдаи клавиатура ва сичқонча билан намойиш этилди. Ҳозирча бу модель қачон ва қандай нархда сотилиши номаълум. Ҳозирча компания унга ҳаттоки ном ҳам бермаган.Фото: ferra.ru / kun.uz\nЎқишни тавсия қиламиз LG компанияси ўйин ишқибозлари учун эгилган мониторни ишлаб чиқаришини маълум қилди


Озарбайжонда янги газ-кимё мажмуаси барпо этилади\n13:51 / 05.07.2016\nОзарбайжонда барпо этиладиган янги газ-кимё мажмуасининг қиймати 4 млрд доллар атрофида баҳоланаяпти, деб хабар қилмоқда Тренд агентлиги, республиканинг давлат нефть компанияси SOCARнинг юқори лавозимли мулозимига асосланган ҳолда.\nЛойиҳани ҳаётга татбиқ этиш харажатларини камайтириш мақсадида, газни қайта ишлаш заводи қувватини 12 млрддан 10 млрд куб метр газга туширишга қарор қилингани боис, лойиҳа қиймати 4 млрд долларга баҳоланган.\nМамлакатдаги газни қайта ишлаш ва нефть-кимё заводлари, нефть-газ кимё мажмуаси - OGPCни барпо этиш дастури доирасида амалга оширилмоқда. OGPC Бокудан 60 км узоқликда жойлашиб, учта қайта ишлаш корхонаси ва иссиқлик электрстанциясидан иборат бўлади.\nАгентликнинг маълумотларига кўра, OGPC дастурининг умумий қурилиш нархи 17,1 миллиард АҚШ долларини ташкил этади.\nЛойиҳанинг ўзини қоплаш муддати — тўрт-беш йилни ташкил этади.\nнефть-газ кимё мажмуаси


Малайзиянинг бир қатор штатларида мактаблар ўрмон ёнғинлари сабабли ёпиб қўйилди\n09:13 / 19.10.2015\nТаълим вазирлиги мурожаатида келтирилишича, мамлакат ғарбидаги бир қанча штатлар ва Куала-Лумпурдаги мактаблар вақтинча фаолият кўрсатмайди.\nБу сўнгги бир неча ҳафтадан буён тўртинчи шу каби ҳолат бўлиб, ҳукумат ҳаводаги инсон саломатлигига салбий таъсир кўрсатадиган зарралар сабабли таълим муассасалари ишини тўхтатмоқда.\nШунингдек, Star газетаси хабарига кўра, 18 октябрь куни Кота-Кинабалу (Себах штати маъмурий маркази) аэропортида ҳам қўшни давлатдаги ёнғинлар натижасида келиб чиққан тутун сабабли бир қанча парвозлар вақтини кечиктирган.\nИндонезиянинг ўзида кўплаб куч ва воситалар, жумладан, Австралия, Малайзия, Сингапур ва Япониядан келган ўт ўчириш ходимлари ва техникалари жалб этилганига қарамасдан, Калимантан ва Суматра оролларидаги вазият кескинлигича қолмоқда. Бунинг устига, қуруқ об-ҳаво ҳам мамлакат тарихида энг йирик табиий офатга айланган ёнғинларнинг бартараф этиш бўйича олиб борилаётган ишларни секинлатмоқда.\nЁнғинларга маҳаллий фермерлар ва тадбиркорларнинг ўрмонларни ёндириб, ўз хўжалик фаолиятини олиб бориши учун қўриқ ерлар очиши асосий сабаб экани айтилмоқда.