Марк Твен. Миссис Мак-Вильямс ва Яшин (ҳикоя) | www.ziyouz.uz\nБош саҳифа Жаҳон насри онлайн антологиясиМарк Твен (1835-1910; АҚШ)Марк Твен. Миссис Мак-Вильямс ва Яшин (ҳикоя)\nЧоп этилган 26.07.2020 04.08.2020 МуаллифZiyouz.uz\n…Гап шундаки, сэр, — гапини давом этди мистер Мак-Вильямс. Чунки суҳбат бу билан бошланмаган эди, — яшиндан қўрқиш — одамзод мубтало бўлган энг қайғули ночорликлардан бири. Бундан аёллар кўпроқ азоб чекадилар, бироқ бундай ҳол вақти-вақти билан кучук болаларида, баъзида эса эркакларда ҳам учраб туради. Бу каби ожизликнинг гувоҳи бўлишимизнинг сабаби бундай заифликни бошқа бирон-бир касаллик каби ҳеч бир чора билан енга олмайсан киши, зотан беморни уялтиришдан ҳеч қандай наф йўқ. Ҳар қандай шайтон ёки сичқонга рўбарў келиб қўрқмаган аёл киши чақмоқ чақиши билан ўзини мутлақо йўқотиб қўяди, довдираб қолади. Аёлнинг аянчли аҳволини кўриб ачиниб кетасиз.\nХў-ўш, сизга айтганимдек, қулоғимга, қаёқданлигини ҳам билмайман, бўғиқ фарёд эшитилди.\n— Мортимер, Мортимер!\nФикр-хаёлимни базўр бир жойга тўпладим-да, қоронғулик томон қўл чўзиб дедим:\n— Эванжилина, сенми ҳайқираётган? Нима бўлди? Қаердасан?\n— Шкафга бекиниб олдим. Сен бўлсанг, бемалол ухлаб ётишдан уялмайсан ҳам, ваҳолонки, ташқарида даҳшатли момақалдироқ бўлаяпти!\n— Нима учун ухлаб ётган одам уялиши керак экан? Ҳеч қандай мантиққа тўғри келмайди-ку. Инсон ухлаб ётганида уялиши мумкин эмас, Эванжилина.\n— Ҳеч йўғида ҳаракат қилиб кўришинг керак эди, Мортимер, ўзингга маълумки, ҳатто уриниб кўрмагансан!..\nҚулоғимга бўғиқ йиғи овози чалинди. Бу гапни эшитган заҳотим тилим танглайимга ёпишиб қолди. Мен гап оҳангимни ўзгартирдим:\n— Узр, азизам, афсус чекаяпман! Атайлаб шундай қилганим йўқ. Чиқ, у ёқдан чиқ ва…\n— Оббо, худойим-ей! Нима гап, жоним?\n— Сен ҳалиям ўринда ётибсанми?\n— Ҳа, албатта!\n— Ҳозироқ тур! Ҳарҳолда сен ўзингни ўйламасанг ҳам, ҳеч бўлмаса хотининг ва болаларинг учун ўз жонингни қадрлайсан, деб ўйлагандик.\n— Лекин, жонгинам…\n— Йўқ дема, Мортимер! Шундай момақалдироқ пайтида энг хавфли нарса — каравотда ётиш эканлигини яхши биласан… Барча китобларда шундай ёзилган, сен эса ётавериб ўз ҳаётингни нима учун хавф остига қўяётганингни билмайман-у, аммо гап талашганинг-талашган!\n— Ахир, жин урсин, ҳозир каравотда эмасман, мен… (Шу пайт бирдан чақмоқ билан ҳамоҳанг ваҳимага тушган миссис Мак-Вильямснинг чинқириғи ва даҳшатли момақалдироқ гумбури янграб кетди).\n— Ана! Кўраяпсан, оқибати нима бўлади? Эҳ, Мортимер, шундай вақтда жанжал чиқариб ўтирибсан-а!\n— Мен жанжал чиқармадим! Ҳарҳолда, бу ҳали оқибати эмас. Мен ғинг демасам ҳам барибир шундай бўлаверади. Эванжелина, ўзинг биласанки, атмосфера электр токи билан зарядланган пайтда…\n— Ҳа, ҳа, сенга қолса тортишаверасан, баҳс баҳс! Ақлим бовар қилмаяпти, уйимизда биронта ҳам яшинқайтаргич йўқлигини ва сенинг бахти қаро хотининг ҳамда болаларинг омон қолиши учун ёлғиз худога илтижо қилишларидан ўзга чоралари йўқлигини билатуриб ўзингни жинниликка солишингга ҳеч тушунолмаяпман!.. Нима қилаяпсан? Гугурт ёқмоқчимисан… шундай вақтда-я? Мутлақо ақлингни еб қўйибсан-ку?\n— Худо сақласин, азизам, бунинг нимаси ёмон? Мажусийнинг ошқозонидек қоп-қоронғи, шу боис мен шу…\n— Гугуртни ўчир, дарров ўчир-чи! Менимча, ҳеч қайсимизга раҳминг келмаяпти, ҳаммамизни қурбон қилишгаям тайёрга ўхшайсан. Ўзинг биласан, ёруғлик яшинни ўзига қандай тортишини… (Шақ, шарақ, гум, гумбур-гумбур-гумбур!) Мана… эшитяпсанми! Нима қилиб қўйганингни энди кўрдингми?!\n— Йўқ, кўрмаяпман. Гугурт балки чақмоқни ўзига тортса тортар-у, лекин яшин гугуртдан пайдо бўлмайди, нимага гаров ўйнасанг ҳам розиман. Шуниси аниқки, менинг гугуртим чақмоқ сабабчиси эмас. Борди-ю, ўша томонда менинг гугуртимни мўлжалга олишган бўлса, бекорчи отишма экан, аниқроғи, миллион имкониятдан нол натижа…\n— Уят эмасми, Мортимер! Ҳар сонияда бизга ўлим таҳдид солаяпти-ку, сен эса сафсата сотмоқчисан. Агар хоҳишинг бўлмаса… Мортимер!\n— Сен тунги ибодатни қилганмисан?\n— Мен… мен ибодат қилмоқчи эдим, лекин кейин ўн учни ўн иккига кўпайтирса қанча бўлишини ҳисоблай бошладим, ва…\n(Шақ, шарақ! Гум-гумбур-гум! Гумбур-р-р-р!)\n— Оҳ, адойи тамом бўлдик, бизни энди ҳеч нарса асраб қололмайди! Шундай муҳим нарсани ёдингдан чиқарибсан, тағин келиб-келиб шундай пайтда-я?\n— Ахир ҳеч қанақа “шундай пайт” бўлгани йўқ. Арзимаган нарса деб шунақа шовқин-сурон кўтарилиши мумкинлигини мен қаёқдан билай? Ҳар нечук, назаримда, сенинг тирноқ остидан кир қидиришинг яхши эмас. Бунақа хато менда камдан-кам бўлади, ахир. Тўрт йил бурун мени деб зилзила бўлганидан кейин, мен бирон марта ҳам ибодат қилишни канда қилмаган эдим.\n— Мортимер! Нима деяпсан ўзи? Сариқ безгакни унутдингми?\n— Азизам, қачон қарамай, ўша сариқ безгакни рўкач қилганинг-қилган, лекин назаримда, мени бекор айблаяпсан. Ўшанда Мемофисга тўғридан-тўғри телеграмма юборишнинг иложи бўлмай, фақат воситачи станция орқали юборилган бўлса, менинг унутган ибодатим қандай қилиб шундай олисга етиб борарди? Зилзила учун жавобгарликни бўйнимга олишим мумкин, чунки зилзила бизга яқин жойда содир бўлган эди, бироқ бўлмағур нарсага жавобгар бўлишдан кўра, осилиб ўлганим маъқул…\n(Шақ-шарақ! Гум-гумбур! Гум-гумбур!).\n— Эй худо, ўз паноҳингда асрагин! Яшин бирон жойга тушдиёв! Юрагим сезиб турибди, Мортимер! Тонггача соғ қолмаймиз… борди-ю, йўқ бўлиб кетганимиздан кейин шу нарсанинг фойдаси тегса, эсингда бўлсин, Мортимер, сенинг беҳосият тилинг… Мортимер!\n— Хўш! Яна нима?\n— Сенинг овозинг шундай янграяптики, гўё… Мортимер, наҳотки, ҳозир сен камин олдида турган бўлсанг?\n— Ҳа, худди шундай, ушбу жиноятни содир этмоқдаман.\n— Олдидан нари қоч, ҳозироқ қоч! Ҳаммамизни адойи тамом қилмоқчисан, шекилли! Наҳотки, яшин ўтказувчи энг қулай нарса бу — очиқ қувур эканини билмасанг! Энди қаерга кетдинг?\n— Шу ерда, дераза олдидаман.\n— Худо хайрингни берсин, эсинг жойидами? Дарҳол у ердан йўқол. Ҳатто эмизикли чақалоқнинг ҳам дераза олдида туриши бу — нақд ўлим эканини билишидан хабаринг бўлмаса! Эй худо, эй худо, биламан, эрталабгача тирик қолмайман! Мортимер!\n— Нима у шитирлаётган?\n— Нима қилаяпсан у ерда?\n— Шимимни қидираяпман.\n— Ташла уни бир ёққа! Афтидан, шу пайтда жўрттага шим киймоқчисан, шекилли! Ахир ҳамма нуфузли одамлар бир оғиздан жун матолар яшин тортар бўлади дейишади, буни яхши биласан. Эҳ, худойим, эй парвардигор! Яшин ҳаммамизни кунпаякун қилиши камлик қилаётгандек, сен ўзингни-ўзинг балога гирифтор қилмоқчисан… Қўй, илтимос, қўшиқ айтма! Хаёлинг сени қаёқларга олиб қочяпти?\n— Мортимер, сенга юз марталаб айтганман, қўшиқ электр токини узишга олиб келадиган атмосферани тебратади. … Эшикни нимага очаяпсан энди, барака топкур?\n— Тавба, бунинг нима ёмон жойи бор?\n— Нима ёмони дейсанми? Ўлим, — вассалом! Буни ақли бор ҳар қандай одам биладики, елвизак бўлган жойга яшин тушади. Барибир эшикни беркитмадинг-а! Беркит, яхшилаб беркит, тезроқ, акс ҳолда ҳаммамиз ҳалок бўламиз! Шундай пайтда телба одам билан бир уйда бўлиш қандай даҳшат… Мортимер, нима қилаяпсан?\n— Ҳеч нима. Шунчаки, жўмракни очдим. Бу хонада диққинафас бўлиб ўлиш ҳеч гапмас. Ювиниб олмоқчиман.\n— Тамом ақлдан озибсан. Агар яшин бошқа бирор нарсага бир марта урилса, билгинки, сувга эллик марта урилади. Жўмракни беркит! Эй худойим, бизни ҳеч нарса ҳалокатдан асраб қололмайди! Назаримда… Мортимер, бу яна нима бўлди?!\n— Жин урсин… бу расм. Мен уни тушириб юбордим.\n— Бундан чиқди, сен девор олдига борибсан-да! Ақл бовар қилиб бўлмайдиган эҳтиётсизлик бу! Яшинни энг яхши ўтказадиган нарса — бу девор эканидан хабаринг йўқми? Нари қоч! Ҳали сўкинмоқчисан ҳамми! Оиланг хавф остида бўлса-ю, ўзингни шундай тутсанг-а?!\n— Мортимер, мен айтганимдек пар тўшакни ўртага ёйдириб қўйдингми?\n— Йўқ. Унутибман.\n— Унутибсан! Ахир бу умринг заволи бўлиши мумкин. Агар пар тўшакни хона ўртасига ёйиб қўйганингда, ҳеч қандай хавф-хатарсиз ётар эдинг. Бу ёққа кел, худо билади, бирон балога йўлиқмасингдан тез бу ёққа кириб ол.\nМен уриниб кўрдим, лекин тор жавон ичига иккаламизнинг сиғишимиз қийин эди, боз устига жавон ичида ҳаво ҳам етишмасди. Димиқиб ўлай дедим ва ниҳоят жавондан чиқиб олдим. Шу заҳоти хотиним:\n— Мортимер, сени ҳалок этмасидан бурун бирон чора топиш керак, — деди менга бақириб, — Менга камин четидаги немис китобчасини узатиб юбор, шамни ҳам, фақат ёқа кўрма. Ўзим шу ерда ёқаман. Китобда нима қилиш лозимлиги ёзилган.\nМен гулдон ва бошқа майда-чуйдани синдириш эвазига китобчани қидириб топдим. Хоним шам билан жавон ичига бекиниб олди. Бир дақиқача қулоғим тинчиди, сўнгра:\n— Мортимер, у нима? — деб қолди у.\n— Ҳеч нарса, бир мушук…\n— Мушук? Ахир бу ҳалокатнинг ўзи-ку! Уни тутиб, комод ичига яшириб қўй. Иложи борича тезроқ, азизим! Мушук электр токи билан тўйинган. Бўлди, менга шу нарса аёнки, мана шу даҳшатли тунда сочларим оқариб кетади…\nЯна бўғиқ йиғи овози қулоғимга чалинди. Агар шундай бўлмаганда, мен бунақа бемаъни ишга қўл урмасдим.\nҲар нечук мушукни қува кетдим: баъзан ўткир қиррали ашё ва стуллар каби турли тўсиқларга дуч келиб бўлса ҳам, ниҳоят, мушукни тутиб олдим ва уни комодга яшириб қўйдим. Эвазига деярли тўрт юз долларли мебелни синдирдим, аъзойи-баданим моматалоқ бўлди. Шундан кейин жавон ичидан бўғиқ овоз эшитилди:\nКитобда ёзилишича, энг бехатар жой — хона ўртасида стул устига чиқиб туриш экан. Мортимер, стул оёқчалари электр токини ўтказмайдиган изолятор билан ўралган бўлиши керак экан. (Қарс! Гум-гумбур! Қарс!) Вой, эшитяпсанми? Тез, Мортимер, қоч, яшин уради.\nМен бир амаллаб стаканларни топиб олишга улгурдим. Фақат тўрттасигина бутун қолибди, холос, қолганларини синдириб улгургандим. Стул оёқчаларига изоляция кийдирдим-да, хотинимдан янги йўл-йўриқлар сўрадим.\n— Мортимер, бу ерда шундай дейилган: момақалдироқ вақтида темир буюмларни ўзингиздан йироқда тутинг, масалан: соат, тақинчоқлар; жисмлар қалашиб ётган ва яна бошқа буюмлар, масалан, плита, печка, темир ва шу кабилар яқинида турманг ва ҳакозо… Мортимер, бу нима дегани? Металл буюмларни ёнингда олиб юришинг ёки ўзингдан узоқроқда сақлашинг керак, деганими?\n— Очиғи, билмайман. Бир оз чалкашиб кетгандек. Барча немисча маслаҳатлар озми-кўпми чалкаш бўлади. Назаримда, бу таклифларнинг деярли кўпи жўналиш келишигида, баъзан эса жиндек қаратқич ва тушум келишиклари ҳар эҳтимолга қарши ишлатилган — шу боис, бу, менимча, металл буюмларни ёнингизда сақланг дегани бўлса керак.\n— Шундай бўлиши мумкин. Ўз-ўзидан маълумки шундай ҳам. Бу яшинқайтаргич ўрнини босади. Мортимер, дубулғангни кийиб ол, у деярли темирдан ясалган.\nМен дубулғани олиб, бошимга кийиб олдим — жуда оғир, бесўнақай ва диққанафас иссиқ тунда, ҳавоси оғир хонада ўлганнинг устига чиқиб тепишдай нарса. Ҳатто тунги кўйлагим ҳам менга ортиқчалик қилаётгандек.\n— Мортимер, назаримда гавда учун ҳам ҳимоя лозим. Илтимос, ўзингнинг жанг қиличингни ҳам осиб ол.\nМен у айтгандай қилдим.\n— Энди, Мортимер, бир иложини қилиб, оёқларингни ҳимоя қилишинг керак. Оёғингга темир тепкиларингни кийиб олсанг қандай бўларкин?\nҒинг демасдан, тишни тишга босиб, темир тепкиларни кийиб олдим.\n— Мортимер, бу ерда шундай дейилган: “Момақалдироқ вақтида бонг чалиш жуда хавфли, зотан жаранг пайтида ҳавонинг тортиш кучи ҳамда қўнғироқхона ўз баландлиги билан чақмоқни ўзига тортиши мумкин” . Мортимер, бу момақалдироқ вақтида жом чалмаслик хавфли эканини англатмайдими?\n— Ҳа, афтидан, бош келишикдаги сифатдош ўтган замонда бирликда келган бўлса — айнан шундай бўлади. Ҳа, менимча, момақалдироқ пайтида черков қўнғироқхонасини юқорида жойлашган бўлатуриб “Luftzug”1 нинг йўқлигида бонг чалмаслик ниҳоятда хавфли; боз устига десанг, сўзлар жойланишининг ўзи…\n— Беҳуда гапларни қўй, Мортимер, қимматли вақтни сафсатага сарфлама! Бориб катта пешин қўнғироқни ол, ҳув анави, даҳлизда турибди. Бўл тез. Мортимер, азизим, деярли хавфдан қутулдик. О, тангрим! Ҳар нечук тирик қолибмиз, шундай эмасми?\nБизнинг мўъжазгина ёзлик дала ҳовлимиз қатор тепаликларнинг энг чўққисида, водий юқорисида жойлашган. Ёнимизда бир неча фермер уйчалари бор, улардан энг яқинлари биздан чамаси уч юз-тўрт юз қадам нарида.\nМен курсига чиқиб олиб, ана шу даҳшатли қўнғироқни чала бошладим. Орадан етти-саккиз дақиқача ўтганда, бирдан деразамиз ёпқичларини ташқаридан кимдир юлқиб олди-да, ёниб турган фонарини ичкарига суқди ва бўғиқ овозда:\n— Бу ерда қанақа аҳмоқгарчилик бўлаяпти ўзи? — деди.\nДеразага бош суқкан одамнинг телбанамо нигоҳи менинг тунги кўйлагим ва ҳарбий аслаҳаларимга қадалди.\nҚўнғироқ қўлимдан тушиб кетди ва мен хижолат бўлиб курсидан сакраб тушдим.\n— Ҳеч нарса бўлаётгани йўқ, — дедим мен, — шунчаки момақалдироқдан хавотир олаяпмиз. Мен яшинни ҳайдамоқдаман.\n— Момақалдироқ? Яшин? Сизга нима бўлди, Мак-Вильямс, эсингизни йўқотдингизми? Ажойиб юлдузли тун, ҳеч қандай момақалдироқ йўқ.\nМен деразамдан ташқарига қарадим-у ҳайратга тушдим, аввалига лом-мим дея олмадим, сўнгра:\n— Ҳеч нарсага тушунмаяпман, — дедим. — Биз дарпарда ва дераза ёпқичлари орқасидан чақмоқ чаққанини кўрдик, момақалдироқ овозини ҳам эшитдик.\nТўпланган одамлар мириқиб кулиб олиш учун бирин-кетин ерга думалай бошлашди: иккитаси ўлди; тирик қолганлардан бири ўз фикрини билдирди:\n— Афсуски, сиз ёпқичларни очиб, ҳув анави баланд тоғнинг учига назар ташламагансиз! Сиз эшитганингиз — тўп овози, кўрганингиз эса — отишма шуълалари. Ахборотингиз учун, телеграф орқали хабар келди, айни ярим тунда Гарфильд президент этиб сайланибди. Мана, гап қаерда!\n— Ҳа, мистер Твен, сизга айтганимдек, — деди мистер Мак-Вилямс, — инсон ҳаётини яшиндан эҳтиёт қилиш қоидалари шундай ажойиб ва шунча кўпки, одамлар қандай қилиб зарбага дуч келиш йўлини топишларига ақлим етмайди.\n— У шундай деди-да, йўл халтаси ва соябонини олиб чиқиб кетди, чунки поезд унинг бекатига келиб қолган эди.\nРусчадан Шоир Усмонхўжаев таржимаси\n← Аввалги Аввалги Собир Жаббор (1955)\nКейинги → Кейинги: Рольф Эдберг. Сув томчилари — вақт томчилари


19:49 / 21.04.2017 2169 pdf Ўқиш режими + -\nМуҳаммад соллаллоҳу алайҳи васалламга пайғамбарлик келганига олти йил тўлиб, еттинчи йилга ўтаётган бир пайт эди. Мушрикларнинг Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам бошлиқ мусулмонларга бўлган жабру ситамлари ҳаддан ошиб бораётган, оз сонли ва заифҳол мусулмонлар қандоқ қилиб бўлса ҳам иймонларини сақлаб қолиш пайидан бўлиб турган бир пайт эди. Улар ўз бошларига кетма-кет тушаётган мусибатларга сабр қилиш билан бирга, навбатдаги мусибат қачон келар экан, дейдиган бўлиб қолишган эди.\nАна шундай пайтда ҳар қандай инсон ҳам ўта ҳассос бўлиб қолади. Жоҳилиятнинг қатма-қат зулумотлари ортидан озгина бўлса ҳам умид учқунини излайди. Салгина яхшиликни ҳам хурсандчилик башорати сифатида қабул қилади.\nАммо ўша салгина яхшиликнинг ўзи қани?\nНабий соллаллоҳу алайҳи васаллам ҳам Аллоҳ таоло ваъда қилган яхшиликларни сабот билан кутмоқдалар. У зот саҳобаи киромларни тинчлантирадилар, уларга тасалли берадилар. Шу билан бирга, ўзлари ҳам саҳобаларига қўшилиб, кушойишни кутадилар. Қани энди, одамларнинг кўнглини кўтарадиган озгина бўлса ҳам бирор хурсандчилик бўлса!\nБирдан, кутилмаганда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламга хушхабар келиб қолди.\nУмму Айман ўғил кўрибди!\nРасулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламга энагалик қилган ҳабашистонлик Барака ал-Ҳабашийя ўғил кўрибди!\nЎша Мадинадан қайтиш йўлида Омина онамиз вафот этиб қолганларида кичик Муҳаммадни олиб келиб, бобоси Абдулмуттолибга топширган қора чўри қиз ўғил кўрибди!\nЗайд ибн Ҳориса розияллоҳу анҳунинг хотини Умму Айман ўғил кўрибди!\nПайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам ўзларининг энагалари Умму Айманни жуда ҳам яхши кўрар ва ҳурмат қилар эдилар. Тез-тез у кишини тақдирлаб:\n«У онамдан кейинги онам. Аҳли байтимнинг қолгани», дер эдилар.\nКейинчалик ўзлари ниҳоятда яхши кўрадиган яна бир инсон Зайд ибн Ҳориса розияллоҳу анҳу билан Умму Айманни никоҳлаб қўйган эдилар. Мана энди у зотнинг чексиз муҳаббатларига ва ишончларига сазовор бўлган бу икки инсонга Аллоҳ таоло ўғил ато этди!\nЯнги меҳмоннинг дунёга келиши, оз сонли мусулмонлар сафига янги бир жажжи аъзонинг қўшилиши Набий соллаллоҳу алайҳи васалламга чексиз сурур ато этганлигидан саҳобаи киромлар мутлақо ажабланмадилар. Балки бу қувончга улар ҳам қўшилдилар. Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламнинг қувончларига сабаб бўлган ҳар бир нарса, албатта, барча мусулмонларнинг ҳам қувончларига сабаб бўлиши турган гап эди.\nЯнги меҳмон отасидан кўра кўпроқ онасига ўхшар эди. Ранги қоп-қора, бурни пачоқ. Қуйиб қўйган ҳабашистонлик. Унга Усома деб исм қўйдилар. Мурғак Усоманинг отаси ҳам, онаси ҳам мусулмон. У мусулмон ота-онадан туғилган биринчи мусулмон фарзандлардан бўлган бўлса, ажаб эмас. Бунинг устига, Усоманинг ота-онаси Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламга Исломгача ҳам, Исломда ҳам ихлос билан хизмат қилиб, у зотнинг энг ишончли ва маҳбуб кишиларига айланган ва чексиз муҳаббатларига сазовор бўлган кишилар эди.\nУсоманинг ўта қийинчилик пайтда худди яхшилик элчиси каби дунёга келиши ҳам унга бўлган муҳаббатни ошириб юборди. Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам уни ниҳоятда яхши кўрар эдилар. У эса, Қуръон оятлари нозил бўлиб турган хонадонда, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ёнларида ажойиб бир руҳоний ҳаводан нафас олиб, кўзларни қувонтириб, улғая борди.\nАллоҳ таолонинг изни ила мусулмонлар аста-секин Маккадан Мадинага ҳижрат қила бошладилар. Вақти-соати келиб, сарвари олам Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ўзлари ҳам ҳижрат қилдилар. Шунингдек, Усоманинг отаси Зайд ибн Ҳориса розияллоҳу анҳу ҳам ҳижрат қилдилар. Аммо ҳижрат қилиш қийин бўлганлигидан, мушриклардан беркинган ҳолда ҳижрат қилинганлигидан, икковлари ҳам аҳли аёлларини ўзлари билан бирга олиб кета олмадилар. Усома онаси билан, Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламнинг аҳли байтлари билан Маккада қолди. Ўша пайтда улар оила бошлиқларидан ажраб, Маккада қолиб, хавф-хатар остида ўта ҳаяжонли кунларни бошларидан кечирдилар. Кейинроқ Усоманинг отаси Зайд ибн Ҳориса розияллоҳу анҳу Мадинадан қайтиб келиб, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг аҳли байтларини ва Усома билан унинг онаси Умму Айманни ҳам Мадинага олиб кетди.\nҲижрат қилиб, Мадинада жойлашганларидан сўнг Усоманинг оиласи одатдагидек, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг аҳли байтларининг бир бўлаги сифатида тинч ва фаровон истиқомат қила бошлади. Усоманинг ота-онаси Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам ва у зотнинг оилалари хизматида қоиму доим эдилар. Усоманинг ўзи эса, Набий соллаллоҳу алайҳи васалламнинг эркатойлари бўлиб юрар эди. Саҳобаи киромлар уни «маҳбубнинг ўғли маҳбуб», деб атар эдилар.\nРасулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг Усомага бўлган муҳаббатлари шу даражада эдики, у зот уни ўз набиралари Ҳасан ибн Али билан тенг кўрар эдилар. Кўпинча у зот имом Ҳасанни бир тиззаларига, Усомани бошқа тиззаларига ўтказиб олар, икковларини бирга бағрларига босар эдилар.\nБир куни Усома остонага қоқилиб, йиқилиб тушди. Унинг пешонасидан қон оқа бошлади. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам Оиша онамизга амр қилиб, Усомага қарашни топширдилар. Аммо сабрлари етмай, ўзлари туриб, тезда бордилар ва Усоманинг қонини сўриб ташлаб, меҳр билан уни юпата бошладилар.\n«Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам Усоманинг бурнини артиб қўймоқчи бўлдилар. Мен у зотга:\n«Менга қўйиб беринг, ўша ишни мен қилай», дедим.\n«Эй Оиша, унга муҳаббат қилгин! Бас, таъкидлаб айтаманки, мен унга муҳаббат қилурман», дедилар».\nЎйлаб кўрайлик-а, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам яна кимни шунчалик эркалатганлар? Кимга бунчалик муҳаббат қилганлар? Бу оддий мулоҳазалар эмас. Агар Усоманинг отаси қул бўлганлигини, онаси эса, ҳабашистонлик чўри бўлганлигини эсга олсак, фикримиз яна ҳам равшан бўлади. Ўша вақтда қул ва чўриларга ҳамда улардан дунёга келган қоп-қора, пачоқ бурунли болага бунчалик олиймақом муносабатда бўлиш ҳеч кимнинг хаёлига сиғмайдиган бир мўъжиза эди.\nБу Ислом мўъжизаси эди! Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам одамларни асл келиб чиқишига ёки танасининг рангига қараб эмас, тақвосига қараб қадрлаш юзасидан амалий дарс ўтар эдилар.\nУсома улғайиб бориши билан Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламнинг унга бўлган эҳтимомлари ҳам улғайиб борар эди.\nҚурайшнинг ашрофларидан бири бўлмиш Ҳаким ибн Ҳазом ўзи Ямандан эллик тилло динорга сотиб олган қимматбаҳо чопонни Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламга совға қилди. У чопон ўша юртнинг подшоҳларидан бири Зу Язанники бўлган экан. Ўша пайтда Ҳаким ибн Ҳазом мушрик бўлганлиги учун Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам чопонни ҳадя сифатида қабул қилмадилар, балки баҳосини тўлаб олдилар. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам ўша чопонни бир марта жумага кийдилар, холос. Сўнгра уни ечиб, Усомага бердилар. Усома бу чопонни кийиб олиб, ўз тенгдошларига кўз-кўз қилиб юрар эди.\nУсоманинг мартабаси қанчалик улуғ эканлигини ушбу набавий эҳтимом яққол кўрсатиб турибди.\nРасулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг муҳаббатлари, эҳтимомлари ва эркалашлари ёш Усома ибн Зайд розияллоҳу анҳуни талтайтириб юбормаган эди. Балки у ўзида масъулиятни сезган ҳолда барча томондан етук исломий тарбия олиб, ўсиб борди.\nВақти-соати келиб, мусулмонларнинг Уҳудда мушриклар билан жангга киришларига тўғри келиб қолди.\nШу пайт ёш болалар «Биз ҳам урушда қатнашамиз», деб келиб қолдилар. Улардан Усома ибн Зайд, Барро ибн Озиб, Зайд ибн Арқам, Зайд ибн Собит каби кичкиналарини «Ҳали урушга ёшлик қиласизлар», деб қайтардилар.\nСамура ибн Жундаб ва Рофеъ ибн Худайж каби каттароқларини қабул қилдилар. Уларнинг ёши ўн бешда эди.\nЁши етмаганлиги учун ҳарбий хизматга қабул қилинмаган, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг байроқлари остида уруш қилишга муяссар бўла олмаган Усома ибн Зайд розияллоҳу анҳу икки кўзидан дув-дув ёш тўкиб, Мадинага қайтди.\nМушриклар Ислом жамиятини ер юзидан бутунлай супуриб ташлаш ниятида барча аҳзобларини тўплаб, Мадинаи Мунавварага бостириб келдилар. Шунда оммавий сафарбарлик эълон қилинди ва жангга ҳозирлик кўрила бошланди.\nУсома ибн Зайд яна ёш мусулмон йигитчалар билан бирга келиб, ўзининг урушда қатнашиш ниятида эканлигини изҳор қилди. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам урушга яроқли бўлганларни танлаб олиш учун сафдаги йигитчаларни бирма-бир кўздан кечириб келаётганларида Усома ибн Зайд розияллоҳу анҳу бўйини узун қилиб кўрсатиш учун оёғининг учида турар эди. Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам унга раҳм қилиб, урушда қатнашишига изн бердилар.\nЎн беш ёшни эндигина қоралаган Усома ибн Зайд розияллоҳу анҳу қилич кўтариб, биринчи бор Аллоҳ таолонинг йўлида урушга кирди.\nЎзларига Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам томонларидан урушга изн берилган пайтдан бошлаб, Усома ибн Зайд розияллоҳу анҳу барча жангларда фаол қатнашдилар. У киши ўзларининг буюк оталари қўмондонлиги остида ҳам Аллоҳ таолонинг каломини устун қилиш йўлида уруш қилдилар. Мўъта жангида Усома ибн Зайд розияллоҳу анҳу айнан ўз оталари Зайд ибн Ҳориса розияллоҳу анҳунинг байроқлари остида душманга қарши жангга кирдилар.\nЎша куни ўзларидан сон жиҳатидан бир неча ўн баробар кўп бўлган душманга қарши иймони ила баҳодирларча жанг қилган музаффар Ислом лашкари ичида ёш ўспирин Усома ибн Зайд розияллоҳу анҳу ҳам бор эди. Қилич, найза ва камон ўқлари ўрмони ичида уларга чап бериб, ҳаёт-мамот жангини олиб бораётган Усома ибн Зайд розияллоҳу анҳу ўз қиблагоҳининг шаҳид бўлиб, жон берганини ўз кўзи билан кўрди. Бу мусибат Усома ибн Зайд розияллоҳу анҳунинг шаштини қайтара олмади. У киши ҳеч нарса бўлмагандек, Абдуллоҳ ибн Равоҳа розияллоҳу анҳунинг қўмондонликлари остида жангни давом эттирдилар. Бу қўмондон ҳам шаҳид бўлганларидан сўнг эса, Жаъфар ибн Абу Толиб розияллоҳу анҳунинг раҳбарликларида ва ниҳоят, Холид ибн Валид розияллоҳу анҳунинг байроқлари остида жанг қилдилар.\nУсома ибн Зайд розияллоҳу анҳу Мўътанинг тупроқларига азиз оталарни бериб, улардан қолган тулпорни миниб қайтдилар.\nАллоҳ таолонинг инояти билан Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам Маккани фатҳ этиш учун юриш бошладилар.\nРасулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам Зи Тувога етганларида Аллоҳ берган зафарга шукр қилиб, бошларини эгдилар. У зотнинг муборак пешоналари эгарнинг қошига тегай дер эди. Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам туяларининг устида Фатҳ сурасини тиловат қилиб борар эканлар, у зотнинг ортларига ўзлари озод қилган қулнинг ўғли Усома ибн Зайдни мингаштириб олган эдилар. Бу шараф аслзода арабларга эмас, асл қулнинг фарзандига насиб этганлигида ҳам Исломнинг улуғворлиги акс этиб турар эди.\nЎша буюк зафар ва фатҳ куни Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам Каъбаи Муаззама ичига кириб, узоқ қолиб кетдилар. У ерда намоз ўқидилар.\nКаъбанинг ичида намоз ўқиш ҳар бир мусулмон учун катта бахт. Каъба ўз номи билан Каъба, яъни Байтуллоҳ. Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам ҳам унинг ичида намоз ўқиганлар. У зот соллаллоҳу алайҳи васаллам билан бирга Каъбанинг ичига Усома ибн Зайд, Усмон ибн Толҳа ва Билол ибн Рабоҳ розияллоҳу анҳум кирганлар. Сўнгра эшикни ёпиб қўйганлар. Улар Каъбаи Муаззаманинг ичида бир муддат қолиб кетганлар.\nКаъбанинг ичидан қайтиб чиққанларида Абдуллоҳ ибн Умар розияллоҳу анҳу ҳазрати Билол розияллоҳу анҳудан «Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам нима қилдилар?» деб сўраганлар. Шунда Билол «Бир устунни ўнг, бир устунни чап, учта устунни орт тарафларида қилиб, намоз ўқидилар», деб айтган.\nМулоҳаза қилиб кўрайлик-а, мазкур тарихий кунда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам билан бирга Каъбанинг ичига кирган уч кишининг ичида Усома ибн Зайд розияллоҳу анҳунинг исмлари биринчи бўлиб зикр қилинмоқда.\nМакка фатҳидан кейин, ададларининг кўплигидан мағрурланиб, душманни назар-писанд қилмай кетаётган мусулмонлар лашкарига тўсатдан пистирмадан шиддатли ҳужум қилиб қолишди. Кутилмаганда қаттиқ зарбага учраган мусулмонлар тум-тарақай бўлиб, турли томонга қоча бошладилар.\nАна шундай оғир бир пайтда Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ёнларида Аббос ибн Абдулмуттолиб, Абу Суфён ибн ал-Ҳорис билан бирга олтита баҳодир саҳобийлар қолдилар, холос. Худди ўша баҳодирларнинг бири, Исломнинг шон-шарафини ўз жонидан устун қўйганларнинг бири Усома ибн Зайд розияллоҳу анҳу эдилар.\nРасулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам ушбу иймонли кичик ва баҳодир гуруҳ ила Аллоҳ таолонинг ёрдамида мағлубиятни ғалабага айлантириб юборишга муваффақ бўлдилар. Жангдан қочган мусулмонларни қайтариб, мушрикларнинг адабини бердилар.\nИнсоният тарихининг ҳал қилувчи дамларидан бири бўлган ана шу пайтда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламга энг яқин турган кишилардан бири Усома ибн Зайд розияллоҳу анҳу бўлдилар.\nАҲЛИМ ИЧИДА ЭНГ МАҲБУБИ УСОМА\nУсома ибн Зайд розияллоҳу анҳу доимо Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам билан бирга эдилар. Агар ривоятларга синчковлик билан разм соладиган бўлсак, Усома ибн Зайд розияллоҳу анҳу сафарларда доимо у зотнинг уловларига мингашиб юрганларини кўрамиз. Яна бир бор мулоҳаза қиладиган бўлсак, ҳазарда бўлганларида ҳам Усома ибн Зайд розияллоҳу анҳу Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ёнларида хизматда бўлганликларини кўрамиз. Бу ҳолатлар эса, Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламнинг Усома ибн Зайд розияллоҳу анҳуга бўлган улкан муҳаббатлари ва ишончларидан келиб чиққан, дея оламиз.\nУсома розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:\n«Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ҳузурларида ўтирган эдим. Бирдан Али билан Аббос келиб, изн сўраб қолишди.\n«Эй Аллоҳнинг Расули, Али билан Аббос изн сўрашмоқда», дедим.\n«Уларни нима олиб келганини билдингми?» дедилар.\n«Аммо мен биламан», дедилар.\nБас, у зот изн бердилар. Улар кирдилар ва:\n«Эй Аллоҳнинг Расули, ҳузурингизга аҳлингиздан қай бири сизга энг маҳбуби эканлигини сўрагани келдик», дейишди.\n«Фотима бинти Муҳаммад», дедилар.\n«У аҳлингиз ҳақида сўрагани келганимиз йўқ», дейишди.\n«Аҳлимнинг менга энг маҳбуби, батаҳқиқ, Аллоҳ унга инъом берган ва мен ҳам унга инъом берган шахс, Усома ибн Зайддир», дедилар.\n«Сўнгра ким?» дейишди.\n«Сўнгра Али ибн Абу Толиб», дедилар.\n«Эй Аллоҳнинг Расули, амакингизни охирига қўйдингизми?» деди.\n«Чунки Али ҳижрати ила сендан ўзиб кетган», дедилар».\nШарҳ: Бу ривоятга изоҳ бериш ҳам қийин. Изоҳ бераман, деб маънонинг гўзаллигига футур етказиб қўйишимиз мумкин.\nОламларнинг сарвари, қиёматдаги улкан шафоат соҳиби бўлган зот Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васаллам:\n«Аҳлимнинг менга энг маҳбуби, батаҳқиқ, Аллоҳ унга инъом берган ва мен ҳам унга инъом берган шахс, Усома ибн Зайддир», демоқдалар.\nБу гапни у зоти бобаракот унча-мунча одамларга эмас, ҳазрати Али билан ҳазрати Аббос розияллоҳу анҳумога айтмоқдалар.\nБу гапни у зоти бобаракот унча-мунча пайтда эмас, айнан ўзларидан аҳллари ичида энг маҳбуб шахс ҳақида алоҳида сўралган пайтда айтмоқдалар.\nБиргина мана шу омилнинг ўзи Усома ибн Зайд розияллоҳу анҳуга ҳар қанча шон учун, ҳар қанча шараф учун етарлидир.\nИмом Муслим келтирган ривоятда Фотима бинти Қайс розияллоҳу анҳога бирданига уч киши: Абу Жаҳм ибн Хузома, Муовия ва Усома ибн Зайд розияллоҳу анҳум совчи қўйганлар. Фотима Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламдан маслаҳат сўраганларида, «Абу Жаҳм асосини елкасидан туширмайди, Муовия камбағал, моли йўқ, Усома ибн Зайдга теккин», деганлар.\nФотима бинти Қайс розияллоҳу анҳо Қурайш қабиласидан бўлса ҳам, асли қул бўлган Усома ибн Зайд розияллоҳу анҳуга текканлар. Бу иш Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламнинг маслаҳатлари билан бўлган.\nИмом Муслим, Термизий, Аҳмад ва Насаийлар Фотима бинти Қайс розияллоҳу анҳодан ривоят қиладилар:\n«Уни (Фотима бинти Қайс розияллоҳу анҳони) Абу Амр ибн Ҳафс ўзи ғойиб бўла туриб, боин талоқ қилди. Сўнг вакили орқали арпа юборди. Аёл бундан ғазабланди. Шунда у (эр), «Аллоҳга қасамки, сенинг бизда ҳеч қандай ҳаққинг йўқ», деди. Аёл Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ҳузурларига келиб, бу нарсани хабар қилди.\nБас, у зот: «Сенинг унда нафақа ҳаққинг йўқ», дедилар ва Умму Шарийқнинг уйида идда ўтиришга амр қилдилар. Сўнгра: «У аёлнинг олдига асҳобларим кириб турадилар. Яхшиси, Ибн Умму Мактумнинг олдида идда ўтириб қўя қол. У аъмо (кўзи ожиз) одам. Кийимингни ечишинг бор. Қачон ҳалол бўлсанг, менга хабар бер», дедилар.\nҲалол пайтимда у зотга Муовия билан Абу Жаҳм совчи қўйганларини зикр қилдим. Шунда у зот «Абу Жаҳм асосини елкасидан туширмайди, Муовия бўлса ялангоёқ, ҳеч моли йўқ. Яхшиси, Усома ибн Зайдга никоҳлан», дедилар.\nМен уни ёқтирмадим.\nШунда у зот: «Сен Усомага никоҳлан!» дедилар.\nБас, мен унга никоҳландим. Аллоҳ менга ундан яхшилик берди. У сабабли ҳавас қилиндим».\nОила қурмоқчи бўлган кишиларнинг аҳли фазл, илмли зотлардан маслаҳат сўрашлари яхши иш эканлигини шундан билиб олса бўлади. Фотима бинти Қайс розияллоҳу анҳонинг Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламдан бу ҳақда маслаҳат сўрашлари шуни кўрсатади.\nМаслаҳат сўралган киши Аллоҳ учун холис маслаҳат бериши лозим. Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам шундай қилдилар. Абу Жаҳм елкасидан калтаги тушмайдиган, яъни хотинини кўп урадиган одам эканлигини, Муовия эса камбағал эканлигини баён қилиб, Усома розияллоҳу анҳуга тегишни маслаҳат бердилар.\nПайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ҳар бир маслаҳатларида хайр-барака бор. У зотнинг маслаҳатларига амал қилиб, Усома розияллоҳу анҳуга эрга теккан Фотима бинти Қайс розяллоҳу анҳо кўп яхшиликларга ноил бўлганлиги, бошқа аёллар ҳавас қиладиган даражага эришганлиги шуни кўрсатади.\nШу билан бирга, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам Усома ибн Зайд розияллоҳу анҳунинг бошқалардан устун фазлга эга эканлигини ҳам баён қилмоқдалар.\nПайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам кези келганда, Усома ибн Зайд розияллоҳу анҳуга бир умрга татигулик танбеҳ ва дарслар берар эдилар. У зот Усома ибн Зайд розияллоҳу анҳуни ўз вақтида эркалатганлари каби, вақти келганда койир ҳам эдилар.\nИмом Аҳмад ибн Ҳанбал ўзларининг «Муснад»ларида Усома ибн Зайд розияллоҳу анҳудан қуйидагиларни ривоят қиладилар:\n«Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам бизларни Жуҳайнанинг ерларидан Ҳурқага юбордилар. Биз уларни тонг чоғида босдик. Уларнинг ичида бир одам бор эди. Улар биз томон бостириб келсалар, ўша одам ичларида бизга қарши энг ашаддийси бўлар эди. Агар қочсалар, у орқаларини ҳимоя қилиб борар эди. Мен ансорийлардан бири билан унинг устига бостириб бориб қолдим. Биз унга етай деб қолганимизда у «Лаа илаҳа иллаллоҳу!» деди. Ансорий тўхтади. Мен уни қатл қилдим.\nБас, бу Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламга етиб борди. Бас, у зот:\n«Эй Усома! «Лаа илаҳа иллаллоҳу», деганидан кейин ҳам уни қатл қилдингми?!» дедилар.\n«Эй Аллоҳнинг Расули, уни ўлимдан қутулиш учунгина айтди», дедим.\nУ зот ўз гапларини қайта-қайта такрорлайвердилар, такрорлайвердилар. Ҳатто «Ўша кунгача мусулмон бўлмай турсам бўлар экан», деб орзу қилдим».\nУшбу ривоятни Имом Бухорий ва Муслимлар ҳам келтирганлар.\nИбн Исҳоқнинг ривоятида:\n«Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ҳузурларига келганимизда хабар бердик. Шунда у зот:\n«Эй Усома! «Лаа илаҳа иллаллоҳу»дан кейин сенга ким шафоат беради?!» дедилар.\nУ зотни ҳақ ила юборган Зотга қасамки, менга ўша гапларни қайта-қайта такрорлайверганларидан «Олдин ўтган Исломим бўлмаса эди, Исломга бугун кирган бўлсаму, уни қатл қилмасам эди», деб орзу қилдим ва:\n«Аллоҳга аҳд бериб айтаманки, энди ҳеч ҳам «Лаа илаҳа иллаллоҳу»ни айтган одамни қатл қилмайман!» дедим.\n«Мендан кейин ҳам-а?» дедилар у зот.\n«Сиздан кейин ҳам», дедим».\nҲа, ўшанда Усома ибн Зайд розияллоҳу анҳу учун бир умрга етиб, ортадиган набавий дарс берилган эди. Усома ибн Зайд розияллоҳу анҳу ушбу дарсни умр бўйи унутмадилар ва «Лаа илаҳа иллаллоҳу»ни айтган бирор кишига ёмонликни раво кўрмадилар.\nЭнди Усома ибн Зайд розияллоҳу анҳуга берилган иккинчи набавий дарсга бир назар ташлайлик.\nИмом Бухорий, Мусъаб ибн Умайр розияллоҳу анҳу, Термизий, Аҳмад ва Насаийлар шундай ривоят қиладилар:\n«Ўғрилик қилган маҳзумиялик бир аёлнинг ҳоли қурайшликларни ташвишга солди. Улар:\n«У ҳақда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламга ким гапиради?» дейишди.\nКейин: «У зотга Усома – Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг маҳбубидан бошқа ким ҳам журъат қила олар эди?!» дейишди.\nБас, Усома у зотга бу ҳақда гапирди. Шунда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам унга:\n«Аллоҳнинг ҳаддларидан бирида шафоатчилик қиласанми?!» дедилар.\nСўнгра туриб, хутба қилиб:\n«Эй одамлар! Албатта, сиздан олдин ўтганларнинг ҳалок бўлишлари ичларида шарифлари ўғрилик қилса, қўйиб юбориб, заифлари ўғрилик қилса, унга ҳаддни қоим қилишлари сабабидандир. Аллоҳ номи билан қасамки, агар Фотима бинти Муҳаммад ўғрилик қилса ҳам, албатта, унинг қўлини кесурман!» дедилар».\n«Сўнгра ҳалиги аёл ҳақида амр қилдилар. Унинг қўли кесилди», дейилган».\nЎғрилик қилган аёлнинг исми Фотима бинти ал-Асвад ал-Махзумия бўлиб, у машҳур Қурайш қабиласининг Бани Махзум уруғидан бўлган.\nҚурайшликлар ўз обрўларини сақлаб қолиш учун воситачилик қилиб бўлса ҳам, жиноятчини жазодан қутқариб қолиш одатини бу ерда ҳам ишга солмоқчи бўлиб, воситачи излашган.\nУсома ибн Зайд розияллоҳу анҳу Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламнинг маҳбублари, яъни эркатойлари бўлганлиги учун у зот унинг гапини қабул қилишларини яхши билишган.\nУсома ибн Зайд розияллоҳу анҳу ҳақиқатдан ҳам Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламга ҳеч ким гапира олмайдиган гапларни гапира олишга журъати бор одам бўлганлар. Шунинг учун ҳам қурайшликлар у кишидан воситачиликни сўрашганда, дарҳол ўртага тушганлар. Аммо Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам ҳақнинг олдида ҳеч нарсага эътибор бермас эдилар.\nАллоҳ таоло белгилаб қўйган жазо – ҳадд тўғрисидаги иш ҳокимга етиб борганидан кейин афв этилмайди. Агар ҳоким Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ўзлари бўлсалар ҳам, бу қоида ўз кучида қолаверади.\nҲа, Ислом шариатида ҳокимнинг ўзигача етиб келган жиноий ишни афв этмаслиги ўта муҳим ишдир. Шунинг учун ҳам, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам бу масалани Усома ибн Зайд розияллоҳу анҳунинг ўзларига ёки қурайшликларга айтиб қўявермай, хутба қилиб, ҳаммага эълон қилдилар.\nИсломда жиноятчи ким бўлишидан қатъи назар, ҳатто Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламнинг қизлари бўлса ҳам, белгиланган жазони олиши шарт.\nМана бунинг номи «Қонун олдида ҳамма баробарлиги» дейилади. Бундай адолат эса, фақат Исломдагина бўлиши мумкин.\nАна шу тарзда Усома ибн Зайд розияллоҳу анҳу Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламдан яна бир набавий дарс олдилар. Бу дарс ҳам бир умрга етарли дарс бўлди. Усома ибн Зайд розияллоҳу анҳу шундан сўнг умрларининг охиригача Аллоҳ таолонинг ҳаддларида ўртага тушиб, воситачилик қилмадилар.\nДушманлар Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг покиза жуфти ҳалоллари, мўминларнинг онаси Оиша розияллоҳу анҳога қарши туҳмат уюштириб, у кишининг номларини булғаш мақсадида ҳаракат қилдилар. Тарихда «Ифк ҳодисаси» номи ила машҳур бўлган бу ҳодиса Ислом уммати учун, Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ўзлари учун катта синов бўлган эди.\nЎшанда оғир аҳволда қолган Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам турли кишилардан маслаҳат сўраганлар. Бу ҳақда Оиша онамиз розияллоҳу анҳонинг ўзлари қуйидагиларни айтадилар:\n«Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам ваҳий келавермаганидан кейин Али ибн Абу Толиб ва Усома ибн Зайдларни чақириб, аҳлидан ажраш ҳақида маслаҳат қилдилар.\nУсома Расулуллоҳга у зотнинг аҳлида ҳеч қандай айб кўрмаганлиги ва уларга нисбатан ўзида муҳаббат борлиги ҳақида сўзлади.\n«Эй Аллоҳнинг Расули, улар сизнинг аҳлингиз, Аллоҳга қасамки, улар ҳақида фақат яхшиликни биламиз, холос», деди».\nАлбатта, бу ривоят Усома ибн Зайд розияллоҳу анҳунинг фазлларига фазл қўшадиган бир ривоятдир.\nАввало, у киши «Ифк ҳодисаси» рўй берганида жуда ҳам ёш бўлганлар. Ана шундай шахсдан Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам ўзларининг оилавий ишларида, бошларига тушган энг ташвишли масалада маслаҳат сўрашлари Усома ибн Зайд розияллоҳу анҳунинг ким эканликларини яна бир бор кўрсатади.\nИккинчидан, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам маслаҳат сўраганларнинг ичида Усома ибн Зайд розияллоҳу анҳунинг маслаҳатлари мақсадга ва ҳақиқатга тўғри келадиган маслаҳат бўлган. Бир оз ўтиб, ўша фикрни тасдиқловчи оятлар нозил бўлган.\nРасулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам видолашув ҳажига борганларида ҳам, одатдагидек, Усома ибн Зайд розияллоҳу анҳу у зот билан бирга эдилар. Мазкур ҳажни васф қилган уламоларимиз Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг Усома ибн Зайд розияллоҳу анҳуни орқаларига мингаштириб юрганларига алоҳида эътибор берадилар:\n«Сўнгра Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам (улов) миниб мавқифга бордилар. Туялари Қасвонинг қорнини ўша ердаги катта тошларга тўғри қилдилар. Пиёдалар қаршиларида бўлиб қолди. У зот қиблага қараб турдилар. Шу туришларида қуёш ботгунича турдилар».\nИмом Ибн Саъд раҳматуллоҳи алайҳи ўзларининг «Тобақоту Кубро» китобларида қуйидагиларни ёзадилар:\n«Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам Усома ибн Зайдни деб ифозани (Арафотдан қайтишни) кечиктирдилар. Уни кутиб турдилар. Бас, бир бурни пачоқ қора ғулом келди. Аҳли Яман «Ҳали шуни деб тутилиб турдикми?» дедилар.\nКейин Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам Усомани орқаларига мингаштириб, қайтишни бошладилар. У зот Қасвонинг жиловини қаттиқ тортганларидан унинг боши эгарнинг қошига тегай деб қолди. Кейин ўнг қўллари билан ишорат қилиб:\n«Эй одамлар! Сокин бўлинглар! Сокин бўлинглар!» дер эдилар. Қачон қумтепачалардан бирига келганда туя унга чиқиб олиши учун жиловни бир оз бўшатар эдилар.\nМуздалифага етиб келганларидан кейин шом ва хуфтонни бир азон, икки иқома билан ўқидилар. Иккисининг орасида ҳеч нарса ўқимадилар».\nБу ҳам Усома ибн Зайд розияллоҳу анҳу учун катта шарафдир. Видолашув ҳажи каби катта бир тарихий ҳодисанинг бош қаҳрамонларидан бири бўлиш ҳар кимга ҳам насиб бўлавермаган.\nПайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам ҳаждан Зулҳижжа ойидан беш кун қолганда қайтиб келдилар. Янги, ўн биринчи ҳижрий йилнинг биринчи, яъни Муҳаррам ойи ҳам ўтди. Сафар ойининг охирига келиб, душанба куни у зотнинг хасталиклари бошланди. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам хаста бўлишларига қарамай, Шом тарафга Усома ибн Зайд розияллоҳу анҳу бошлиқ сарийя юборишга аҳамият бердилар.\nИбн Асокир Усома ибн Зайд розияллоҳу анҳунинг ўзларидан қуйидагиларни ривоят қилади:\n«Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам у кишини аҳли Убнага тонг чоғида жанг қилишга амр қилган эканлар. Сўнгра Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам Усомага:\n«Аллоҳнинг исми ила юриб бор», дедилар.\nУ байроғини кўтариб чиқди. Уни Бурайда ибн Ҳусойб ал-Асламийга берди. Бас, у байроқни Усоманинг уйига олиб бориб, ўрнатди. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам Усомага амр қилган эдилар, у Журфга аскаргоҳ қурди. У ўз аскарларини бугунги Сулаймоннинг сувхонаси бор жойга жойлаштирди. Одамлар ўша томон чиқа бошладилар. Ким ўз ҳожатидан фориғ бўлса, аскаргоҳга келар эди. Ҳожатини чиқармаганлар эса, чиқаришга ҳаракат қилар эди.\nУмар ибн Хаттоб, Абу Убайда, Саъд ибн Абу Ваққос, Абул Аъвар Саъид ибн Зайд ибн Амр ибн Нуфайл ва бошқа аввалги муҳожирлардан бирор киши қолмай, мазкур жангга чиқдилар.\nАнсорийлардан ҳам кўпчилик чиқди: Қатода ибн Нўъмон, Салама ибн Аслам ибн Ҳурайш ва бошқалар.\nБаъзи бир муҳожирлар, уларнинг ичида энг қаттиқ сўзлиси Айяш ибн Абу Робийъа эди. «Ушбу болани биринчи муҳожирларга бошлиқ қиладими?» дедилар.\nБу ҳақда гап кўпайиб кетди. Умар ибн Хаттоб розияллоҳу анҳу бу гапларнинг баъзисини эшитди. У гапларни гапирганларга раддия қилди. Сўнгра Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ҳузурларига келиб, гапнинг хабарини берди.\nБас, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам қаттиқ ғазабга келдилар. У зот бошларини боғич билан боғлаб олган эдилар. Елкаларида қатийфа бор эди. Сўнгра минбарга чиқдилар. Аллоҳга ҳамду сано айтдилар ва:\n«Аммо баъду, эй одамлар! Усомани амир қилганим ҳақида менга етган, баъзиларингиз айтган гап нима ўзи?!\nАллоҳга қасамки, агар Усоманинг амирлигига таъна қилаётган бўлсангиз, бундан олдин отасининг амирлигига ҳам таъна қилган эдингиз. Аллоҳга қасамки, у амирликка лойиқ бўлган бўлса ва менга одамларнинг энг маҳбубларидан бўлган бўлса, албатта, бу ҳам менга ундан кейинги одамларнинг энг маҳбубларидандир. Албатта уларнинг икковлари ҳам барча яхшиликка лойиқдирлар. Унга яхшилик қилинглар. Чунки у сизларнинг яхшиларингиздандир», дедилар.\nСўнга у зот тушиб, уйларига кириб кетдилар. Бу шанба куни, Робиъул аввалдан ўн кун қолганда бўлди.\nУсома билан бирга чиқишлари лозим бўлган мусулмонлар Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам билан хайрлашиш учун келдилар. Уларнинг ичида Умар ибн Хаттоб ҳам бор эди. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам бўлсалар:\n«Усоманинг юришини амалга оширинглар!» дедилар.\nУмму Айман кириб:\n«Эй Аллоҳнинг Расули! Тузалиб олгунингизча Усомани аскаргоҳида туришига қўйиб берсангиз бўлар эди. Усома шу ҳолатда чиқадиган бўлса, кўнгли нотинч кетади», деди.\nРасулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам яна:\nОдамлар аскаргоҳ томон кетдилар. Улар якшанба кечаси ўша ерда тунадилар.\nЯкшанба куни Усома ўзи тушиб келди. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам оғирлашиб қолган эдилар. Ўша куни у зотга дори ичиришган эди. Усома кўзларидан ёш оқиб, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ҳузурларига кирди. У зотнинг олдиларида Аббос, атрофларида аёллар бор эди.\nУсома у зотга бўйин эгди ва ҳазратни ўпди. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам гапирмас эдилар».\n«Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам оғирлашиб қолганларида тушдим. Одамлар ҳам Мадинага тушдилар. Мен у зотнинг олдиларига кирдим. Бас, жим бўлиб қолган эканлар. Гапирмадилар. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам қўлларини устимга қўйиб, кўтара бошладилар. У зот мени дуо қилаётганларини билдим».\n«Сўнгра Усома аскаргоҳга қайтиб кетди. Душанба куни бўлганда у аскаргоҳидан келди. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам ўзларига келиб қолган эдилар. Бас, Усома у зотнинг олдиларига келди. У зот:\n«Аллоҳнинг баракаси ила жўна!» дедилар.\nУсома билан видолашганда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам тетик эдилар.\nУ зотнинг роҳатларидан масрур бўлган аёллари бир-бирларининг сочларини тарай бошладилар.\nАбу Бакр розияллоҳу анҳу кириб келди ва:\n«Эй Аллоҳнинг Расули, алҳамдулиллаҳ, тетик бўлиб қолибсиз. Бугун Хорижанинг қизининг куни, менга изн берсангиз», деди.\nУ зот унга изн бердилар. Бас, у Санҳга кетди. Усома ўз аскаргоҳи томон отланди ва ўз асҳобларига аскаргоҳга бориш ҳақида жар чақирди. У аскаргоҳига бориб тушди ва одамларга жўнаш ҳақида амр берди. Наҳор анча чўзилиб қолган эди».\nУсома Журфда уловига минмоқчи бўлиб турганда Умму Айманнинг хабарчиси келиб, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг вафот этишлари аниқ бўлиб қолганлигини айтди.\nУсома Мадинага қараб юрди. У билан бирга Умар ва Абу Убайдалар ҳам бор эдилар. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ҳузурларига етиб борганларида у зот жон бераётган эдилар. У зот соллаллоҳу алайҳи васаллам Робиъул аввалнинг ўн иккинчи санаси, душанба куни қуёш заволга кетган пайтда вафот этдилар.\nЖурфда аскаргоҳ қуриб турган мусулмонлар Мадинага кирдилар. Бурайда ибн Ҳусойин розияллоҳу анҳу ҳам Усоманинг байроғини кўтариб, кириб келди ва уни Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг эшиклари олдига ўрнатди.\nШундан сўнг катта мусибатга учраган Ислом уммати ўз Пайғамбарини дафн қилишга тайёргарлик кўра бошлади. У зот соллаллоҳу алайҳи васалламни ювиш, кафанлаш ва ерга қўйиш керак эди. Бу ишларни у зотга энг яқин бўлган кишилар қиладиган бўлдилар. Ана шу энг яқин кишилар ичида Усома ибн Зайд розияллоҳу анҳу ҳам бор эдилар.\nОмир аш-Шаъбий розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:\n«Набий соллаллоҳу алайҳи васалламни Али, Фазл ва Усома ибн Зайдлар ювишган. Улар у зотни қабрга ҳам қўйишган. Фориғ бўлгандан сўнг Али: «Кишига ақраболари валий бўлади», деган».\nПайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламни ювиб, қабрга қўйган кишилар бахтли кишилардир. Уларга ана шундай улуғ иш насиб этганлиги учун ҳам улар бахтлидирлар.\nАли ибн Абу Толиб розияллоҳу анҳу у зотнинг амакиваччалари ҳамда куёвлари.\nФазл ибн Аббос амакилари Аббос ибн Абдулмуттолибнинг ўғиллари.\nУсома ибн Зайд Пайғамбаримизнинг маҳбублари, у зотнинг мавлолари Зайд ибн Ҳориса розияллоҳу анҳунинг ўғиллари.\nБошқа ривоятларда зикр қилинишича, мазкур уч кишига яна уч киши ёрдам бериб туришган: Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламнинг амакилари Аббос ибн Абдулмуттолиб, Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламнинг озод қилган қуллари Шақрон розияллоҳу анҳу ва ҳазрати Аббоснинг яна бир ўғиллари Қусам ибн Аббос розияллоҳу анҳу. (Бу киши розияллоҳу анҳу Самарқандда дафн қилинганлар.)\nАли розияллоҳу анҳунинг: «Кишига ақраболари валий бўлади», деган гаплари «Ўлимдан кейинги шунга ўхшаш дафн ишлари қариндошларнинг ҳаққидир», деган маънода айтилган.\n«Набий соллаллоҳу алайҳи васалламни ювмоқчи бўлганларида «Нима қилсак экан, Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламнинг кийимларини ҳам бошқа маййитларимизникини ечганимиз каби ечсакмикан ёки кийимларини устларида қолдириб, юваверсакмикан?» дейишди. Ихтилофга тушганларида Аллоҳ уларга уйқу солди. Улардан бирор киши ҳам қолмай, ҳаммасининг жағи кўксига тиралиб қолди. Сўнгра уларга уй томондан бир гапирувчи гап гапирди. Унинг кимлиги билинмас эди. У:\n«Набий соллаллоҳу алайҳи васалламнинг кийимларини устиларидан ечмай ювинглар», деди.\nШунда туриб, Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламни кўйлакларининг устидан ювдилар. Кўйлакнинг устидан сув қуйишар, қўлларини (баданга) теккизмасдан, кўйлакни ишқар эдилар».\nАбу Довуд, Ибн Ҳиббон ва Ҳоким ривоят қилганлар.\nСаҳобаи киромлар Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламни ювиш пайтида кийимларини ечиш ёки ечмаслик ҳақида турли фикрга бориб, нима қилишни билмай, ухлаб қолишлари, сўнгра ғойибдан овоз келиб, кийимларини ечмасликнинг буюрилиши Аллоҳ таолонинг Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламга бўлган иноятдир.\nПайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламни ҳазрати Али розияллоҳу анҳу ривоятда васф қилинганидек қилиб ювганлар, Фазл ибн Аббос ва Усома ибн Зайд розияллоҳу анҳумо сув қуйиб туришган.\nПайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламни Али ибн Абу Толиб, Фазл ибн Аббос ва Усома ибн Зайд розияллоҳу анҳум қабрга қўйганлар.\nУшбу зикр қилинган маълумотлардан Усома ибн Зайд розияллоҳу анҳунинг фазллари очиқ-ойдин кўриниб турибди. У киши кимларнинг устидан қўмондон бўлганларига эътибор берсак, бу нарса яна ҳам ойдинлашади.\nПайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламнинг хасталиклари оғирлашган пайтда ёнларида турган, у зотни ювиш ва дафн қилиш пайтида иштирок этган оз сонли кишилардан бири Усома ибн Зайд розияллоҳу анҳу эканлиги ҳам у кишининг фазллари ҳақида гапни чўзиб ўтиришга ҳожат йўқлигига далолат қилади.\nРасулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламдан кейин мусулмонлар жумҳури томонидан Ислом жамиятига бошлиқ қилиб сайланган Абу Бакр Сиддиқ розияллоҳу анҳу ўзларининг халифалик ишларини айнан Усома ибн Зайд розияллоҳу анҳуга тегишли ишдан бошладилар.\nРасулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам ўз вафотларидан олдин Рум томонга юбориш учун Усома ибн Зайд розияллоҳу анҳу бошчиликларида ҳозирлаган лашкарни у зот амр этган ишларни бажариш учун юбориш зарур эди.\nЎша пайтда Усома розияллоҳу анҳу 17–18 ёшлик йигитча эдилар. Шундай бўлса-да, Пайғамбар алайҳиссалом уни румликлар билан Мўътада бўлган урушда шаҳид бўлган отаси Зайд ибн Ҳориса розияллоҳу анҳунинг хотирасига катта саҳобаи киромлардан ташкил топган лашкарга раҳбар қилган эдилар.\nАбу Бакр Сиддиқ розияллоҳу анҳунинг халифа бўлганларидан кейинги биринчи қилган ишлари Усома лашкари ишини охирига етказиш бўлди. У киши бу ишга Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг қатъий васиятлари сифатида қарадилар.\nАл-Байҳақий Урвадан ривоят қилади:\n«Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам беморликларида:\n«Усоманинг лашкарини ижро қилинглар», дедилар.\nУ юриб бориб, Журфга етди. Шунда хотини Фотима бинти Қайс одам юбориб, «Шошилмай тур, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам оғирлашиб қолдилар», деди. Кўп ўтмай, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам қабз қилиндилар. У зот қабз қилинганларида у (Усома) Абу Бакрнинг олдига қайтиб келиб:\n«Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам мени юбораётганларида ҳозиргидан бошқа ҳолат эди. Мен арабларнинг кофир бўлишидан хавфдаман. Агар улар куфр келтирсалар, энг биринчи уруш очиладиганлар ўшалар бўлади. Куфр келтирмасалар, кетавераман. Мен билан одамларнинг сараси ва энг яхшилари бор», деди.\nШунда Абу Бакр одамларга хутба қилди ва:\n«Аллоҳга қасамки, албатта, мени қуш олиб қочиши Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ишларидан олдин бошқа ишни бошлашимдан кўра яхшироқдир», деди. Кейин уни юборди».\nДарҳақиқат, ўша пайтда аҳвол жуда нозик ва оғир эди. Миллатнинг сараси Усома розияллоҳу анҳунинг лашкарида эди. Усоманинг ўзи эса, жуда ҳам ёш эди. Баъзи кишилар унинг ёшлигини айтиб, Абу Бакр Сиддиқ розияллоҳу анҳудан унинг ўрнига бошқа одамни қўйишни таклиф қилишди. Аммо Абу Бакр Сиддиқ розияллоҳу анҳу «Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам тайинлаган одамни бўшатиб, ўрнига бошқани қўяманми», деб кўнмадилар.\nОхири катта саҳобаи киромлардан бир гуруҳи Абу Бакр Сиддиқ розияллоҳу анҳу билан алоҳида жиддий суҳбат қилишга қарор қилдилар.\nИмом Ибн Ҳажар ал-Асқалоний ўзларининг «Фатҳул Борий» номли китобларида келтирадилар:\n«Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг вафотлари ҳақидаги хабар арабларга етиб, муртадлар Исломдан муртад бўлганда Абу Бакр Усомага:\n«Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам сени йўллаган томонга жўна», деди.\nОдамлар чиқиб, аввалги жойларга аскаргоҳ қурдилар. Бурайда байроқни олиб чиқиб, аввалги жойига тикди. Бу аввалги муҳожирларнинг катталарига оғир ботди. Абу Бакрнинг олдига Умар, Усмон, Саъд ибн Абу Ваққос ва Саъид ибн Зайд розияллоҳу анҳум кирдилар ва:\n«Эй Расулуллоҳнинг халифаси! Араблар сенга ҳар тарафдан бузилишди. Албатта, сен манави ёйилган лашкар билан бир нарса қила олмайсан. Сен уларни Ридда аҳллари учун тайёрлаб қўй. Булар билан уларнинг кекирдагидан оласан. Аҳли Мадинанинг ғарот бўлиб қолишидан омонлигини ҳам ўйлаш керак. Унда бола-чақалар, аёллар бор. Ислом барқарор бўлгунча ва Ридда аҳли ўзлари чиққан нарсага қайтгунларича ёки уларни қилич битиргунча Рум жангини ортга суриб турсанг. Ўшандан кейин Усомани юбораверар эдинг. Румнинг бизга ҳужум қилиб қолишидан ҳам эмин бўлар эдик», дедилар.\nАбу Бакр уларнинг гапини яхшилаб эшитгандан сўнг:\n«Сизлардан бирор киши яна бошқа гап айтмоқчими?» деб сўради.\n«Йўқ. Гапимизни ўзинг эшитдинг», дедилар.\n«Нафсим қўлида бўлган зот ила қасамки, агар мени Мадинада йиртқичлар еб кетишига аниқ ишонсам ҳам, ушбу лашкарни юбораман. Бундан аввал бошқани қилмайман. Ахир Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламга ваҳий нозил бўлиб турганда «Усоманинг лашкарини ижро қилинглар», деганлар-ку! Лекин бир гап бор. Уни Усомага айтаман. Унга Умарни бизнинг ҳузуримизда қолдириб кетиши ҳақида гапираман. Унга бизнинг ҳожатимиз бор. Аллоҳга қасамки, билмадим, Усома буни қилармикин ёки йўқ. Аллоҳга қасамки, агар бош тортса ҳам, ёмон кўрмайман», деди.\nҚавм унинг Усома лашкарини ижро қилишга азму қарор қилганлигини англади.\nАбу Бакр Усоманинг уйига бориб, Умарни қолдириб кетиш ҳақида у билан гаплашди.\nАбу Бакр унга:\n«Чин кўнгилдан изн бердингми?» деди.\n«Ҳа», деди у.\nКейин у унинг олдидан чиқди ва жарчисига «Мен азм қилдимки, Усоманинг лашкарига Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ҳаётлик чоғларидан қўшилганлардан бирортаси ортда қолмасин! Агар ким у билан чиқишдан кечикса, мен уни ортларидан пиёда юбораман!» деб жар чақиришга амр қилди. Усоманинг амирлиги ҳақида гап қилган муҳожирларга алоҳида одам юбориб, уларнинг чиқишларига қаттиқ турди. Бирор киши ҳам чиқмай қолмади.\nУсома ва мусулмонларни кузатиш учун Абу Бакрнинг ўзи чиқди. Улар Журфдан отланиб, жўнадилар. Ададлари уч минг киши эди. Мингта отлари бор эди. Абу Бакр Усоманинг ёнида пиёда юриб борди.\n«Эй Расулуллоҳнинг халифаси, ё сиз мининг, ё мен тушай», деди. Абу Бакр унга:\n«Аллоҳга қасамки, сен тушмайсан! Аллоҳга қасамки, мен ҳам минмайман! Аллоҳнинг йўлида қадамимни бир оз чанг қилсам нима бўлибди. Ғозийга ҳар бир босган қадами учун етти юз савоб ёзилади ва етти юзта хатоси ўчирилади» деди».\nКейин Абу Бакр Сиддиқ розияллоҳу анҳу Усомага ва унинг одамларига тавсия сўзларини айтдилар:\n«Хиёнат қилманглар. Ҳеч кимни алдаманглар. Ўлжадан беркитиб олманглар. Ўлганларга тегманглар. Ёш болани ва қари кишиларни ўлдирманглар. Хурмоларни кесманглар ва куйдирманглар. Мевали дарахтни кесманглар. Қўй, сигир ва туяларни ейишдан бошқага сўйманглар. Қачон ўзларини ибодатхонага бағишлаган қавмнинг олдидан ўтсангиз, уларни ўзларини бағишлаган нарса ила тек қўйинглар. Қачон бошларининг ўртасини олдириб, атрофини боғлаганга ўхшатиб олдирмаган қавмни кўрсангиз, қилич билан сочини олдирган жойига уринг. Қачон сизга таом қўйилса, Аллоҳнинг исмини айтиб енг. Эй Усома, Қузоъа юртида Набиюллоҳ сенга амр қилган ишларни адо эт. Сўнгра Абулга бор. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг амрларини камчиликсиз адо эт», дедилар.\nСўнгра улар билан хайрлашиб, Журфдан Мадинага қайтдилар.\nУсома Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам амр қилган ерга етиб борди. Қузоъа юртига лашкарлар юборди. Усома ва унинг одамлари Исломдан қайтмоқчи бўлиб турган қабилаларнинг олдидан ўтганларида улар «Агар буларнинг қуввати бўлмаганда, бунчалик аскарни юбора олишмас эди», деб, ниятларидан қайтдилар.\nУсома Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг айтганларини қирқ кун ичида амалга ошириб, Мадинага музаффар ҳолда қайтди. Бу лашкарнинг юборилиши катта фойда келтирди. Дўсту душман Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламнинг вафотларидан кейин ҳам Ислом жамияти кучли ҳолда эканлигини тушуниб етдилар.\nҲазрати Умар розияллоҳу анҳу жамият мулкидан фуқароларга маош тайин қилар эдилар. У киши маош тайин қилишда одамларнинг кимлигига қарар эдилар. Шунинг учун маошлар турлича бўлар эди. Ўша вақтдаги мавжуд ҳақиқий халқчиллик сиёсати ва вазиятидан фойдаланиб, баъзи кишилар ҳазрати Умар розияллоҳу анҳуга эътирозлар ҳам қилар эдилар. Эътирозчилар асосан ўзига белгиланган ҳақ кимникидандир оз бўлганига норозилик билдирар эдилар. Одил халифа ҳазрати Умар розияллоҳу анҳу уларнинг ҳаммасига жойида жавоб берар эдилар.\nБир куни ана шундоқ эътирозлардан бири ҳазрати Умар розияллоҳу анҳунинг ўз ўғиллари Абдуллоҳ розияллоҳу анҳудан содир бўлди. Келинг, воқеанинг тафсилотини имом Термизий келтирган ривоятдан ўрганайлик:\n«Умар Усома ибн Зайдга уч минг беш юз тайин қилди. Абдуллоҳ ибн Умарга уч минг тайин қилди.\nШунда Абдуллоҳ ибн Умар отасига:\n«Нима учун Усомани мендан афзал кўрдингиз? Аллоҳга қасамки, у бирор машҳадга мендан олдин борган эмас», деди.\n«Чунки Зайд Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламга сенинг отангдан маҳбуброқ бўлган! Усоманинг ўзи Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламга сендан кўра маҳбуброқ бўлган! Бас, мен Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг муҳаббатларини ўз муҳаббатимдан устун қўйдим», деди Умар».\nУмар ибн Хаттоб розияллоҳу анҳу қачон Усома ибн Зайд розияллоҳу анҳуни кўрсалар:\n«Марҳабо, амирим!» деб сўрашар эдилар. Агар бирор киши бунга ажабланадиган бўлса, «Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам уни менга амир қилган эдилар», дер эдилар.\nУсома ибн Зайд розияллоҳу анҳу ҳазрати Али розияллоҳу анҳуни жуда ҳам яхши кўрар ва ўта ҳурмат қилар эдилар. Ҳазрати Али розияллоҳу анҳу ўзларига қарши чиққан мусулмон тоифаларга карши кураш бошлаганларида Усома ибн Зайд розияллоҳу анҳу ҳақ у кишининг томонида эканлигини яхши билар эдилар. Аммо бу ишда Усома ибн Зайд розияллоҳу анҳу ҳазрати Али розияллоҳу анҳунинг ёнларида туриб, жанг қила олмас эдилар. Чунки у киши «Лаа илаҳа иллаллоҳ»ни ўз жонини сақлаш учун айтган мушрикни ўлдириб қўйиб, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламдан бир умрга етгулик танбеҳ олган эдилар. Ўшанда Усома ибн Зайд розияллоҳу анҳу Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламга у зотдан кейин ҳам «Лаа илаҳа иллаллоҳ»ни айтган бирорта одамга ёмонлик соғинмасликка ваъда берган эдилар.\nШу боис Усома ибн Зайд розияллоҳу анҳу ҳазрати Али розияллоҳу анҳуга одам юбориб:\n«Агар сен шернинг оғзига тушсанг, мен сен билан унинг оғзига киришга тайёрман, аммо бу ишни қила олмайман», дедилар.\nУсома ибн Зайд розияллоҳу анҳу ўша вақтдаги ихтилоф ва урушлар вақтида уйларидан ташқарига чиқмай ўтирдилар.\nБаъзи яқин одамлари Усома ибн Зайд розияллоҳу анҳунинг олдиларига келганда:\n«Мен ҳеч қачон «Лаа илаҳа иллаллоҳ» деган бирор кишига қарши урушмайман», дедилар.\nШунда улардан бирлари:\n«Аллоҳ «Ва улар билан то фитна бўлмагунча ва диннинг ҳаммаси Аллоҳга бўлгунча уруш қилинг», деган эмасми?!» деди.\n«Улар мушриклар эдилар. Батаҳқиқ, биз улар билан то фитна бўлмагунча ва диннинг ҳаммаси Аллоҳга бўлгунча уруш қилдик», деб жавоб бердилар Усома ибн Зайд розияллоҳу анҳу.\nЮқорида кўрганимиздек, Усома ибн Зайд розияллоҳу анҳу етук мўъмин бўлиб улғайган эди. Унда комил мусулмонга хос барча сифатлар мавжуд эди. Энди у кишининг ўша сифатларидан баъзиларини ўрнак учун ўрганиб чиқамиз.\nУсома ибн Зайд розияллоҳу анҳу онани ҳурмат қилишда барчага ўрнак эдилар.\nИмом Ибн Саъд раҳматуллоҳи алайҳи Муҳаммад ибн Сирийн розияллоҳу анҳудан ривоят қиладилар:\n«Усмон ибн Аффон розияллоҳу анҳунинг даврларида бир туп хурмонинг нархи минг дирҳамга етди. Усома розияллоҳу анҳу ўзининг бир туп хурмосини кесиб, унинг чарвисини (ичидаги мазали мағзини) онасига олиб берди. Одамлар унга:\n«Сени бунга нима мажбур қилди? Бир туп хурмонинг баҳоси минг дирҳамга чиққанини ўзинг кўриб турибсан-ку?!» дедилар.\n«Онам мендан ўшани сўрадилар. У киши мендан ўзим қодир бўлган нарсамни сўрасалар, албатта, бераман», деди у киши».\nУсома ибн Зайд розияллоҳу анҳу нафл ибодат қилишда ҳаммага ўрнак эдилар.\nИмом Термизий, Аҳмад, Насаий ва Ибн Можа раҳматуллоҳи алайҳим ривоят қиладилар:\n«Усома ибн Зайд розияллоҳу анҳу ўз молининг талабида Водий ал-Қуро томон жўнади. У душанба ва пайшанба кунлари рўза тутар эди. Бас, ходими унга:\n«Нима учун қари чол бўла туриб, душанба ва пайшанба кунлари рўзасини тутасиз?» деди.\n«Аллоҳнинг Пайғамбари бу икки куннинг рўзасини тутар эдилар. Бу ҳақда сўралганларида:\n«Албатта, бандаларнинг амаллари душанба куни ва пайшанба куни арз қилинади. Менинг амалим арз қилинганда рўзадор ҳолда бўлишни яхши кўраман», дедилар», деди».\nВодий ал-Қуро Мадинаи Мунаввара билан Шом орасидаги бир водий бўлиб, у ерда Мадина аҳлининг мол-мулклари бўлар эди.\nУлуғ саҳобий Усома ибн Зайд розияллоҳу анҳу қариб қолганларига қарамай ўша мулкларига бориб келар, устига устак нафл рўзасини ҳам қўймас эдилар. Аввало Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам ўша кунлар рўзасини тутганлари учун шундай қилар эдилар.\nҲа, саҳобаи киромлар, чин мусулмонлар ҳар бир каттаю кичик ишларини ўз ҳабиб Пайғамбарлари Муҳаммад ибн Абдуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг суннати санияларига мослаб қилишга ҳаракат этганлар. Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламнинг суннатларига хилоф иш қилишни залолат, деб билганлар.\nҚолаверса, Усома ибн Зайд розияллоҳу анҳуга у кишининг ходимлари берган саволни Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламга баъзи саҳобалар ҳам бериб, нима учун душанба ва пайшанба кунлари рўза тутиш афзал кўрилишини билишга қизиққан эканлар. Сабаб эса, ҳадисда зикр қилинганидек ҳар душанба ва пайшанба кунлари бандаларнинг амаллари Аллоҳ таоло ҳузурида арз қилинар экан. Албатта, ўша арз қилинадиган амалларнинг қабул бўладигани бор, қабул бўлмайдигани бор. Арз пайтида амал эгаси рўза тутган ҳолида Аллоҳ таолога илтижо қилиб турса, унинг сабабидан амали кўпроқ қабул бўлиши мумкин экан.\nШунинг учун ҳам Усома ибн Зайд розияллоҳу анҳу қариб қолган чоғларида ҳам душанба ва пайшанба кунларининг нафл рўзаларини тутиб юрган эканлар.\nУсома ибн Зайд розияллоҳу анҳу оталари, оналари ва Умму Салама оналаримиздан ҳаммаси бўлиб, 128 та ҳадис ривоят қилдилар.\nБу зот ҳижратнинг 54-йили Муовия розияллоҳу анҳунинг халифалик даврида вафот этдилар.\nБиз Усома ибн Зайд розияллоҳу анҳунинг шон ва шарафга тўла муборак ҳаётларини ўрганар эканмиз, Ислом қул ота ва чўри онадан туғилган болани қандоқ қилиб инсонийликнинг олий чўққиларига олиб чиққанлигининг гувоҳи бўлдик.\nБиз Усома ибн Зайд розияллоҳу анҳунинг шон ва шарафга тўла муборак ҳаётларини ўрганар эканмиз, Ислом қоп-қора рангли, пучуқ бурунли ҳабашийни қандоқ қилиб ўн минглаб аслзода араблардан устун бир мақомга олиб чиққанлигининг гувоҳи бўлдик.\nБиз Усома ибн Зайд розияллоҳу анҳунинг шон ва шарафга тўла муборак ҳаётларини ўрганар эканмиз, Ислом шарофати билан отаси Ямандан олиб келиниб, бозорда сотилган ва онаси Ҳабашистондан чўрилик учун олиб келинган, бошқа қариндошлари бўлмаган бир «келгинди»нинг, ўн саккиз ±шида қанчадан-қанча ерлик аслзодаларни ўз ичига олган музаффар лашкарга олий қўмондон бўлганлигига гувоҳ бўлдик.\nУсома ибн Зайд розияллоҳу анҳунинг шон ва шарафга тўла муборак ҳаётларини ўрганар эканмиз, Ислом бундан ўн тўрт аср илгари қандай инсоний мўъжизалар содир этганлигининг гувоҳи бўлдик.\nАллоҳ таоло Усома ибн Зайд розияллоҳу анҳудан рози бўлсин ва у зот каби буюк кишиларни тарбиялаб етказган Исломни доимо қувватли қилсин, омин!\n19:46 / 21.04.2017 2761\n19:50 / 21.04.2017 2423\nЖоғир ибн Абдуллоҳ розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади .Саъд келаётган эди Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам .Мана бу менинг тоғам. Бас, ким менга ўз тоғасини давоми...\n6884 20:17 / 21.04.2017\n2420 16:54 / 20.04.2017\n1791 19:29 / 21.04.2017\nЗайд ибн Ҳорисанинг фазли\nБароо розияллоҳу анҳу айтдилар.Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам.Сен биродармиз ва мавломизсан,, дедилар,. Бухорий ривоят қилган.Шарҳ Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи давоми...\n2429 19:51 / 21.04.2017\n121 18:00 / 03 декабрь\n151 20:44 / 02 декабрь\n48012 11:58 / 10.10.2018\n60655 11:56 / 10.10.2018\n12736 15:03 / 10 март


Ўзбекистонда парламент сайловлари ўтмоқда\n11 май 2021, Тошкент вақти: 08:15\nБугун Ўзбекистонда ўтаётган парламент сайловида ҳукумат сиёсатини қўллаб қувватловчи тўртта сиёсий партия ва Ўзбекистон Экология ҳаракати қатнашаяпти.\nМарказий сайлов комиссияси Тошкент вақти билан эрталабки соат 10 га қадар сайлов рўйхатига киритилган сайловчиларнинг 34 фоизи участкаларда овоз бериб бўлгани ҳақида маълумот тарқатди.\nМамлакат қонунларига кўра, парламент сайловида сайловчиларнинг 33 фоизи иштирок этиши сайлов ўтказилганига оид хулоса учун етарли ҳисобланади.\nСайлов жараёнини кузатиш учун хориж давлатлари ва халқаро ташкилотлардан 300дан зиёд кузатувчи келгани хабар қилинди.\nЕвропада Хавфсизлик ва Ҳамкорлик Ташкилоти эса Ўзбекистондаги сайловларда сиёсий рақобатнинг чеклангани сабаб фақат баҳоловчи гуруҳни жўнатган.\nЖорий йилги сайловда ҳам мухолифатдаги “Эрк” ва “Бирлик” партиялари ҳамда “Бирдамлик” ҳаракати вакиллари иштирок этмаяпти.\n2009 йилги паламент сайловларида Ўзбекистон Либерал-демократик партияси энг кўп овоз тўплаган эди.


«МЕН СЕНИ СЕВАМАН, ЎЗБЕКИСТОН, МЕН СЕНИ СЕВАМАН, САМАРҚАНД!» - Ўзбекистон овози газетаси\n«МЕН СЕНИ СЕВАМАН, ЎЗБЕКИСТОН, МЕН СЕНИ СЕВАМАН, САМАРҚАНД!»\n«Шарқ тароналари» IX халқаро мусиқа фестивалининг Гран-При соҳиби ҳиндистонлик Рашми АГАРВАЛ дил сўзларини ана шундай изҳор этди\n«Шарқ тароналари» IX халқаро мусиқа фестивалида ўзининг юксак ижрочилик маҳорати, ширали овози билан томошабинлар олқишига ва ҳайъат аъзоларининг эътирофига сазовор бўлган ҳиндистонлик санъаткор билан интернет орқали боғланиб, суҳбатлашиш истагини билдирдик. У эса таклифимизни мамнуният билан қабул қилди.\n— Менинг қалбимда Сизнинг юртингиз билан боғлиқ унутилмас хотиралар қолди, — дея сўз бошлади ҳиндистонлик хонанда. — Ишонасизми, жисман Ҳиндистонда бўлсам ҳам юрагим ҳамон Ўзбекистонда. Мен ўзбек халқини, Ўзбекистонни ҳеч қачон унутмайман. Ватанингиз — тинч, кўчалар — тоза. Бу ҳар қандай одамнинг кайфиятига ижобий таъсир қилади. Мен тарихий китоблар орқали Ўзбекистон тарихи ҳақида кўп ўқигандим. Айниқса, Бобурийлар давлатининг асоси сизнинг юртингизда пайдо бўлгани эътиборимни тортганди. Ўзбекистон халқи — дунёдаги энг тинчликсевар халқлардан бири. Юртдошларингиз биз, санъаткорларга керак бўлган барча қулайликларни яратишга интилишди. Ўзбек ошхонаси жуда маъқул бўлди. Таомлар жуда мазали.\nВатанингизда ўтказган вақтимиз давомида ҳеч қандай муаммога дуч келганимиз йўқ. Мен вақтимни жуда ҳам яхши, мазмунли ўтказдим. Санъаткор учун бундай фестивалда қатнашиш — катта бахт. Дунёнинг турли чеккасидан келган хонандаларнинг қўшиқларини тингладик, уларнинг маданияти билан танишдик. Бу борада Ўзбекистон катта тажрибага эга бўлиб бормоқда. Менда Ўзбекистонга бориш имконияти яна пайдо бўлса, бу ишни албатта амалга ошираман. Мен илк борган пайтимдаёқ бу юртни яхши кўриб қолдим, бемалол айта оламанки, бу ҳиссиёт мени ҳеч қачон тарк этмайди. Ўзбекистонга бўлган меҳрим баланд ва ўзгармайди.\n— «Шарқ тароналари» фестивалида кучли санъаткорлар кўп эди. Саҳнага чиққанда ўзингизни қандай ҳис этдингиз?\n— Агар сиз кучли ижодкорлар орасига тушиб қолсангиз, ўзингизнинг энг яхши жиҳатларингизни кўрсатишга ҳаракат қиласиз. Менда ҳам худди шундай бўлди. «Шарқ тароналари»да дунёнинг энг кучли санъаткорлари йиғилган эди. Ана шундай ҳолатда мендан ўзимнинг бор имкониятларимни намойиш этиш талаб этиларди. Мен буни уддалай олдим, деб ўйлайман.\n— Афсонавий Самарқанд шаҳри ҳақида нима дея оласиз?\n— Самарқанд — тамоман бетакрор шаҳар. Регистон майдони, Амир Темур мақбараси, Биби Хоним масжиди, Имом ал-Бухорий зиёратгоҳи... Мен илгари булар ҳақида кўп эшитганман, ўқиганман. Аммо Ўзбекистонга келиб билдимки, бу жойлар мен ўйлаганимдан ҳам чиройлироқ, маҳобатлироқ экан. Самарқанд меваларининг таъми ҳам умуман бошқача. Самарқанд нони эса — алоҳида мавзу. Бунақа ширин нон бутун дунёда бўлмаса керак. Самарқанд аҳолисининг бахтли эканлиги уларнинг юзидан кўриниб турибди. Уларга боққанда сиз ўзингизни хотиржам ҳис қила бошлайсиз. Айтганча, бу тарихий шаҳарнинг аёллари жуда ҳам чиройли экан.\nМен Ўзбекистонга ўз гуруҳим билан бордим. Кўришга улгурган жойларим менда чуқур таассурот қолдирди. Келаси сафар бу жаннатмакон диёрга оилам билан келишни ният қилдим.\n— Ўзбек қўшиқчилик санъати ҳақида нима дея оласиз?\n— Ўзбек халқининг санъати ва маданиятига юксак баҳо берилиши бежиз эмас. Юртингиздаги маданий бойликлар, такрорланмас музейлар, галереялар ва театрлар билан ҳар қанча фахрланса арзийди. Ўзбекистон халқи, айниқса, аёлларнинг санъатсеварлиги эътиборимни тортди. Чиқишларим пайтида рақсга тушаётган одамларни кўрдим. Улар орасида болалар ҳам борлиги мени илҳомлантириб юборди. Улар менга қўшилиб бирга куйлашди. Бу жуда ҳам таъсирли, ҳаяжонли, фахрли...\n— Сизни Гран-При соҳиби деб эълон қилишганида қалбингизда қандай ҳиссиётлар кечди?\n— Бу бетакрор туйғу эди! Мукофотлардан бирига сазовор бўлишимни кўнглим сезганди. Мукофотлар эълон қилинаётган вақтда ҳаяжоним кучайиб кетди. Гран-При ғолиби сифатида мени эълон қилишганида гуруҳимиз билан туйган қувончимизни таърифлаш қийин. Бу чиндан ҳам, кутилмаган ҳол эди. Мен ҳиссиётлар оғушида қолдим, хурсандчилик ва бахт мени қуршаб олганди. Бир оғиз ҳам гапира олмадим. Нима қилишни билмай, қотиб қолдим. Мен бу ерда ватаним Ҳиндистон шарафини ҳимоя қилдим. Қўлга киритган Гран-При совринимни юртимга бағишлайман. Бу — мен учун катта шараф.\nРегистон майдонида бундай совринни қўлга киритиш ҳамма санъаткорга ҳам насиб этавермайди. Бундай нуфузли фестивалда қатнашишни ўзим учун фахр деб биламан! Самарқандда қўшиқ куйлаганимдан ғурурланаман. Мен Ўзбекистон Президенти Ислом Каримовга алоҳида миннатдорлик билдираман. Айнан у киши «Шарқ тароналари»дек ажойиб фестивални ташкил этиб, бутун дунё санъаткорларини бир жойга жамлади. Ўзбекистон халқига ҳам меҳр ва қўллаб-қувватлаб турганликлари учун катта раҳмат! Улар мени ва гуруҳим аъзоларини кутганимиздан ҳам яхшироқ қўллаб туришди.\n— Ўзбекистонда дўстларингиз борми?\n— Ўзбекистонга келган пайтимда бу ерда битта ҳам дўстим йўқ эди. Лекин ҳозир мухлисларим, дўстларим кўплигини айта оламан. Бир жиҳатни алоҳида таъкидлашим керак, бизнинг алоқаларимиз шунчаки дўстликдан иборат эмас. Ўзбек халқи билан бизни опа-укачилик, ака-сингилчилик муносабатлари боғлаб туради. Ишонаманки, биз бу алоқаларни охиригача ушлаб турамиз. Мен ўзимни Ўзбекистоннинг дўсти деб ҳисоблайман. Шунчаки эмас, энг яхши дўстлардан бири.\n— Ўзбекистон халқига тилакларингиз?\n— Мен халқингизга ҳаёти ҳар доим яхши бўлишини тилайман. Юртингиз дунёнинг энг ривожланган давлатлари қаторига тезроқ кирсин, халқингиз доимо бахтли ва аҳил яшасин. Худо хоҳласа, биз яна Самарқандда учрашамиз! Сўзим охирида шуни айтмоқчиман:\n«МЕН СЕНИ СЕВАМАН, ЎЗБЕКИСТОН, МЕН СЕНИ СЕВАМАН, САМАРҚАНД!»\nТемур АЪЗАМ суҳбатлашди.


Чоршанба, 19 Апрел 2017 03:11\nПайшанба, 02 Феврал 2017 13:56\nПортугалия терма жамоаси ўйинчиси ва Мадрид “Реал”ининг юлдузи Криштиану Роналду ижтимоий тармоқларда суриялик болаларга мурожаати билан чиқиш қилди. Унда у жажжи сурияликларни қаҳрамонлар деб атади.\nПонедельник, 21 Ноябр 2016 21:39\nБутун Интернет - Роналду ҳақиқатдан ҳам гомесексуалман, деб тан олгани ёки бу борада ҳазиллашган мавзусини муҳокама қилмоқда. Айниқса "Барса"чилар, бу мавзуни қайта-қайта қўзғаб, қандайдир бир роҳатбахш қилувчи ҳузурни олмоқда.\nЯкшанба, 20 Ноябр 2016 03:06\nИспания пример лигасининг 12-тури ўйинларида “Реал” “Атлетико” устидан йирик ҳисоб билан ғалаба қозонди.\nШанба, 05 Ноябр 2016 17:36\n2011 йили Испания кубоги финалида Криштиану Роналду ғалабага сабаб бўлган ягона голни Барселона»га урган эди. Ўша гол туфайли «Реал» турнирда ғолиб бўлган эди.


Ўзбекистон кубоги. «Обод» – «Бунёдкор» баҳси «Жар»да бўлади » Скачать музыку бесплатно новинки музыки 2016-2017\nЎзбекистон кубоги. «Обод» – «Бунёдкор» баҳси «Жар»да бўлади\nКомментариев: 0 Просмотров: 139 Дата: 24-03-2016, 18:24 Ўзбекистон кубогининг 1/16 финал босқичида жамоамиз “Оқ-тепа”дан устун келганидан сўнг нимчорак (1/8) финалда Тошкентнинг “Бунёдкор” клуби билан тўқнаш келиши ойдинлашганди.Қуръа натижаларига кўра дастлабки учрашув «Бунёдкор» стадионида ўтказилиши ва табиийки мезбон вазифасини “қалдирғочлар” ўташи лозим эди. Бироқ, шу кунларда миллий терма жамоамиз ЖЧ-2018 ҳамда ОЧ-2019 саралаш баҳсларида иштирок этаётганлиги ва Самвел Бабаян шогирдлари учрашувларни “Бунёдкор” стадионида ўтказиши сабабли «Бунёдкор» ва «Обод» тўқнашуви жойи ҳамда мезбони ўзгарди. Энди 26 март куни бўладиган учрашувда «Обод» мезбон вазифасини ўтайди ва учрашувга “ЖАР” стадиони мезбонлик қилади. «Обод» футбол клуби барча мухлисларни 26 март куни соат 16:00да “ЖАР” стадионига чорлайди.Эслатма: стадионга кириш бепул.Ўзбекистон кубоги, 1/8 финал.Дастлабки ўйин. 26 март, 16:00«Обод» – «Бунёдкор»Ҳакамлар: Н.Қосимов (Қарши), В.Лушин (Гулистон), С.Ҳакимов (Самарқанд), А.Шукуруллаев (Тошкент)Назоратчи: Ф.Абдуллаев (Тошкент). - деб хабар бермоқда Stadion.uz нашри.


Apple хариди Ўзбек олтинини шаффоф қиладими? – mulkdor.com\nMonday 18 January 2021 /\nApple хариди Ўзбек олтинини шаффоф қиладими?\nJune 3 2014, 04:06 ЖамиятКоррупцияЎзбекистонХабарлар\nДунёга донғи кетган АҚШнинг Apple ширкати ўзининг iPhone, iPad, iPod, Mac ва Apple TV сингари маҳсулотлари учун Ўзбекистонда ишлаб чиқарилган олтиндан фойдалангани ҳақида матбуотда эндигина эълон қилинган хабар кўплаб ўзбекистонликларни фахрлантирди.\nАйни пайтда йилига 70 дан 90 тоннагачани ташкил этиши хабар қилинадиган Ўзбекистон олтинининг қолганини дунёнинг қайси ширкатлари қанча баҳога сотиб олиши билан боғлиқ савол ўша фахр туйғусини ҳис қилган ўзбекистонликларда ҳам пайдо бўлган.\nЎзбекистон ёпиқ мамлакат экани ҳеч кимга сир эмас ва мамлакатнинг олтиндан ташқари пахта, уран, табиий гази ва бошқа табиий ресурслари савдосидан тушган даромад қанчани ташкил этади, бу табиий бойликлар билан олди-сотди қилиш қайси ширкатлар ихтиёрига берилган ҳамда бу даромадлар қандай тақсимланаяпти, бу саволларга Ўзбекистондаги бармоқ билан санарли инсонларгина жавоб бера олади.\nБугунги замонда ахлоқли бизнес юритиш талаблари ёпиқ жамият маълумотларини ошкор қилишга мажбурлайдиган омилга ҳам айланмоқда.\nХусусан, Apple Америка Қўшма Штатларининг Қимматли қоғозлар ва биржалар бўйича комиссиясига ҳисобот берар экан, ўз маҳсулотларида “конфликтлардан ҳоли” минераллардан фойдаланиш қарорида қатъийлигини таъкидлаган.\nЎзбекистон олтинининг аксари Зарафшондан қазиб олинади.\n“Минералларнинг ахлоқий манбаси Apple миссиясининг муҳим таркибий қисми, бу таъминот тармоғининг хавфсиз ва адолатли иш шароити таъминланганига ишонч ҳосил қилиш учун муҳим”, дейилади ширкат ҳисоботида.\nApple Навоий ва Олмалиқ кон-металлургия комбинатларида қуйилган Ўзбек олтинидан фойдаланган.\nАмериканинг машҳур ширкати Зарафшондан қазиб олинаётган ва Навоий ҳамда Олмалиқ заводларида эритилган олтин ахлоқий бизнес талабларига нақадар жавоб беришини, қазиб олиш ва бошқа қайта ишлаш жараёнларида “адолатли иш шароити” таъминланганига қандай қилиб ишонч ҳосил қилган?\nБи-би-си ушбу ва бошқа саволлар билан Apple ширкатига мурожаат қилди ва ушбу мавзуни яқин кунларда кўтаришни режаламоқда.\nАхлоқий бизнес талаби дунёнинг қатор ширкатларини Ўзбекистон пахтаси манбасига эътиборлироқ қарашга мажбур этди ва 2011 йилда “Adidas” дан тортиб, H&M гача дунёга донғи кетган 60 дан ортиқ халқаро ширкати болалар қўли билан терилган ўзбек пахтасини билиб туриб, ишлатмаслик ҳақидаги баёнотни имзоладилар.\nБунгача мамлакатда мажбурий болалар меҳнати мавжудлигининг ўзини ҳам инкор қилиб келган Ўзбекистон ҳукумати Халқаро Меҳнат ташкилотини ўз далаларига киритишга мажбур бўлди.\nАйни пайтда Apple ҳисобот берган АҚШ Қимматли қоғозлар ва биржалар бўйича комиссиясининг эътибори Ўзбекистондаги телекоммуникация бозоридаги адолатли олди-берди келишувларига тушган.\nАҚШ Қимматли қоғозлар ва биржалар комиссиясининг асосий вазифаси ўз маблағларини акциялар бозорига сармоя сифатида киритган инвесторлар манфаатини кўзлаб, бу сармояларни ширкатлар қандай бошқараётганини назорат қилиб туришдир.\nБу комиссия сармоядорлар манфаатини муҳофаза қилиш, қимматбаҳо қоғозлар бозорининг адолатли, қонуний ва самарали фаолият юритишини таъминлашни ўзи учун муҳим деб билади.\nМанба: Би-би-си ўзбек хизмати\nФранцияда қизларга гап отганлик учун 750 евро ...\nМарлен Шьяппа Фото: © GLOBAL PRESS look Франция парламаненти аёлларга нисбатан жисний тегажоғлиқ ва одобсизлик учун жарима жорий қилиш бўйича қонунни қабул қилди. Бу ҳақда ...\nДунёAugust 3 2018, 01:08\nЯйра абдуллаева 88 ёшида вафот этди\nБугун ўзбек театрининг таниқли намояндаси – Ўзбекистон халқ артисти Яйра Абдуллаева 88 ёшида вафот этди. Бу ҳақда “Қўшни маҳалла” телеграм канали ёзмоқда. 1930 йилда ...\nЖамиятMay 14 2019, 01:05\nРоғун гэсидан хавф йўқми? оролни қутқариб қолиш ...\nЎзбекистон Республикаси президенти Шавкат Мирзиёев 9 март куни Тожикистон Республикасига ташриф буюрди. Мазкур ташриф амалий жиҳатдан ҳар иккала мамлакат учун ҳар томонлама ...


Энг қиммат ҳимоячи отаси сабабли футболкасида фамилияси бўлишини истамади\n23:18 / 14.01.2018\nФото: Фото: twitter.com/LFC\n“Ливерпуль” клубининг ҳимоячиси Виржил ван Дейк янги клубида фамилияси остида эмас, балки исми билан иштирок этишга қарор қилди. Бу ҳақда Daily Mirror хабар бермоқда. Бунга эса 26 ёшли голланднинг отаси билан муносабатлари яхши эмаслиги сабабдир.\nТаъкидланишича, футболчининг отаси унинг онасини 3 фарзанди билан ташлаб кетган ва фарзандларини вояга етказишда иштирок этмаган. Шу сабабли ван Дейк отасининг фамилияси унинг футболкасида бўлишга нолойиқ деган қарорга келган.\nФутболчи “Ливерпуль”га яқинда “Саутҳемптон”дан ўтган. У тарихдаги энг қимматбаҳо ҳимоячига айланди. Ливерпулликлар у учун 75 млн фунт стерлинг (84,5 млн евро) тўлашган.\nЛиверпуль Виржил ван Дейк\n«Энфилд»да фантастика! Мавсумда ютқазмаган «Сити» 4та гол ўтказди\nФилиппе Коутиньо ўрнига 4 номзод\nКоутиньо кетди. Клопп энди нима қилиши керак?


Кейт Миддлтон ва Мишель Обама руҳий саломатлик тўғрисида мақолалар ёзишди\n07:04 / 18.02.2016\nКембриж герцогиняси Кетрин Миддлтон ҳамда АҚШнинг биринчи хоними Мишель Обама The Huffington Post UK нашрига руҳий саломатлик ҳақида мақола ёзишди. Кетрин мазкур онлайн-нашрнинг меҳмон муҳаррири бўлиб фаолият олиб бораётгани хабар қилинган эди. Шу тариқа шаҳзода Уильямнинг рафиқаси асосий эътиборни болаларнинг руҳий саломатлиги масалаларига қаратиш ниятида.\nГерцогиня ўз мақоласида Young Minds Matter (Ёш онгларнинг аҳамияти) ташаббуси ҳақида сўзлаб ўтган. Унинг фикрича, кўплаб болалар, айниқса, ёрдам сўраш учун ўзида руҳий тетиклик ва қатъиятлиликни шакллантирмаган, тили чиқмаган 5 ёшдан кичик бўлган болалар қийин муаммоларга дуч келадилар.\nРуҳий саломатлик масаласи аввалгидек ўз долзарблигини йўқотмаган. Шунингдек, ўз фарзандларига ёрдам беришдан қўрқувчи катталар ҳам кам эмас. “Энди бунга чек қўйиш вақти келди. Агар фарзандларимиз бирон бир кўмакка муҳтож бўлишса, кўплаб ота-оналар каби биз ҳам Уильям билан ўйланиб ўтирмасдан ёрдам беришга киришардик”, - дейди герцогиня.\nАҚШ президентининг рафиқаси эса ўз мақоласида Кетринни The Huffington Post UK даги мақоласи орқали болалардаги руҳий саломатлик муаммоларига эътибор қаратаётганини мақтаб ўтган. Бундан ташқари, у 40 миллионга яқин америкаликлар руҳий нотинчлик ташхисидан азият чекаётганини таъкидлаган.


Тошкентдаги Халқаро почта филиалида рўй берган ёнғин сабабли почта жўнатмалари етказилишида узилишлар кузатилмоқда\n12:48 / 06.02.2016\nХалқаро ва ички почта жўнатмаларини саралаш жараёнида 5 февралга ўтар кечаси “Халқаро почта” филиалида рўй берган ёнғин сабабли тўхталишлар кузатилмоқда. Бу ҳақда “Ўзбекистон постаси” матбуот хизмати хабар бермоқда.\n“Айни пайтда “Халқаро почтамп” филиалининг одатдаги тартибда ишлашини таъминлаш учун барча зарур чоралар қўлланилмоқда”, - дейилади хабарда.\nЭслатиб ўтамиз, 5 февралга ўтар кечаси «Ўзбекистон почтаси»нинг Тошкентдаги Шимолий вокзалга ёндош ҳудудда жойлашган халқаро филиалида ёнғин юз берган эди.\nВоқеа жойига тезкорлик билан 12та ўт ўчирувчи машина сафарбар этилди. Ҳодиса оқибатида 900 кв. метр жой ёнган. 2000 кв. метр ҳудуд сақлаб қолинди. Дастлабки тахминларга кўра, ёнғин қисқа туташув оқибатида юзага келган.\nҲодиса оқибатида жабрланганлар йўқлиги айтилган.


Баракот изланг | UzBender.Ru\nМомом қўлларини дуога очар эканлар: - Болам, барака топ, топганингга Худо баракот берсин, ‑ дейишни канда қилмасдилар. Аслида баракат сўзи ҳар биримиз болалигимиздан ўрганиб қолган, ҳаётимизга эш бўлиб келган сўз ҳисобланади. Боласини уришишга оғиз жуфтлаган она ҳам: Ҳой, барака топкур, дея койинади. Тортишиб турган набираларини момоси: болам, бир кун уриш чиққан уйдан 40 кун барака қочади, дея тартибга чақиради, барака қочиши билан қўрқитади.\nБолалик тасаввуримдаги баракот – ҳуркак, кўзга кўринмас мўъжизакор қуш эди...гўё. Уни авайлаб асраш керак, у момолару боболар дуога қўл очишганда қўлингга қунадию, яхшилик қилсам олдимда қоладиганга ўхшарди.\nБаракот сўзи арабчадан олинган сўз бўлиб, барака (ёки баракат) сўзининг кўплик шаклидир, маъноси луғатда ўсиш, ортиш, кўпайиш бўлса, истилоҳда эса Оллоҳнинг фазлу марҳаматини билдиради.\nУнчалик кўп бўлмаган миқдор нарсага эга бўлган ҳолда, унинг ёрдамида кўп нарсага эришиш, қисқа муддат ичида бир талай ишни қилиб улгуриш, яъни ишларнинг юқори даражадаги самара ва унумини билдирувчи баракот ‑ Аллоҳнинг бандасига берган неъмат ва марҳаматидан дарак беради.\nТезкор замонамизда баракот бир хазинага ўхшайди – кун ўтган сари уни топиш мушкуллашиб бораётгандек... Чунки тезлашиш асрида ҳамма нарсанинг суръати ошиб кетган. Орамизда уйқусию, ишларидан, вақти, молию пулидан баракот қочганидан шикоят қилувчилар анча‑мунча топилса керак. Аслида ҳаракатда баракот, дейишади. Биз ҳам мана шу мақолга амал қилган ҳолда, баракот келтирувчи бир қанча тавсияларни бериб ўтишни лозим кўрдик.\nЮқорида айтиб ўтилганидек, ‑ баракот - бошлаган ишларимизда Аллоҳ таолонинг марҳаматини қозониш ва ишимизнинг самарадорлигини ошириш. Кичик ёки кам миқдорли манба билан кўп нарсага эришиш ва бу ишнинг биз учун юқори даражада фойдали бўлишидир.\nИнсон ҳаракат қилади, Аллоҳ таоло эса унинг ишларига баракот беради.\n1. Холис, яхши ният\nБирор иш бошлаганингизда, унинг баракотли бўлишини истасангиз, аввало бу ишдан бир хайр кутинг ва тўғри ният қилинг. Энг аввало ишингиз кимгадир ниманидир исбот қилиш ёки риё учун эмас, холис Аллоҳ таоло учун бўлсин.\n2. Диёнат ва Аллоҳга имон\nҚуръони Каримда шундай дейилади: "Агар у қишлоқларнинг (жойнинг) аҳли иймон келтириб, тақводор бўлганларида эди, албатта Биз уларга осмону ердан баракот (дарвозаларини) очиб қўйган бўлур эдик. Лекин улар (пайғамбарларимизни) ёлғончи қилдилар, бач, уларни ўзлари қилган гуноҳлари сабабли ушладик” (Аъроф, 96)\nВа яна: "...уни ўзи ўйламаган томондан ризқлантирур. Ким Аллоҳга таваккул қилса, бас, (Аллоҳнинг) Ўзи унга етарлидир. Албатта Аллоҳ Ўзи (хоҳлаган) ишига етгувчидир...” (Талоқ, 2‑3)\n3. Аллоҳга таваккул қилиш (барча ишларда Оллоҳга суяниб, оқибатини Унга топшириш)\n 2 3...5 >>\nMaqola nomi : Баракот изланг\nKo'rilgan : 3986


Dream City Development компанияси Boulevard бизнес марказидан кўчмас мулк сотиб олиш учун махсус шартларни тақдим этади.\nBoulevard замонавий бизнес маркази Tashkent City ҳудудида жойлашган. Ўзига хос фасадга эга учбурчак бино халқаро ишбилармонлик марказидаги бошқа иншоотлардан меъморий ечими билан ажралиб туради.\nBoulevard Business Center'нинг жойлашуви кўп жиҳатдан пухта ўйланган. Унинг бир томонида улкан Boulevard турар жой мажмуаси, бошқа томонида эса йирик банкларининг асосий офислари жойлашган молия маркази мавжуд. Иккинчи қаватдаги терраса орқали паркнинг бетакрор манзараси кўриниб туради.\nБизнес марказида ер ости автотураргоҳи мавжуд. Бинога энг замонавий муҳандислик-техник тизимлар ўрнатилган, шунингдек қаватларни режангизга мувофиқ равишда тақсимлаш имконияти бор. Биринчи қаватдаги ҳар бир жойда кўчадан алоҳида кириш жойи мавжуд. Бизнес марказининг иккинчи қаватидаги офис майдонларига эса ресепшн орқали кирилади.\nBoulevard Business Center'да 75 дан 205 квадрат метргача бўлган 30 та тижорат жойи мавжуд. Офислар тайёр таъмирланиб сотилади. Энди бизнес марказдаги кўчмас мулк эгаси бўлиш учун 25% гача чегирмалар эксклюзив таклифи мавжуд. Батафсил маълумотларни Dream City Development компаниясининг сотув офисидан олишингиз мумкин.


Депутат Расул Кушербаевнинг таъкидлашича, бекор қилинганига қарамай, ИИВ автомобиль сотиб олинганлик учун йиғим олишни давом этмоқда » Sangzor.uz - Жиззах янгиликлар портали\nSangzor.uz - биз сизга яқинмиз! » Жамият » Депутат Расул Кушербаевнинг таъкидлашича, бекор қилинганига қарамай, ИИВ автомобиль сотиб олинганлик учун йиғим олишни давом этмоқда\nДепутат Расул Кушербаевнинг таъкидлашича, бекор қилинганига қарамай, ИИВ автомобиль сотиб олинганлик учун йиғим олишни давом этмоқда\nЖамият / Авто\nДепутат Расул Кушербаевнинг таъкидлашича, Ўзбекистон президенти томонидан имзоланган қонун билан бекор қилинганига қарамай, ИИВ автомобиль сотиб олинганлик учун йиғим олишни давом этмоқда.\nЭслатиб ўтамизки, ўтган йили иккиламчи бозорда енгил автомобилларни сотиб олиш учун йиғимлар машинанинг хизмат муддатига қараб ҳар бир от кучига энг кам иш ҳақининг 6% дан 11% гача, мотоцикллар ва мопедлар учун – 5% дан 10% йиғим олинар эди. Янги автомобиллар эгалари двигател қувватидан қатъий назар харид нархининг 3% ини тўлашган.\nДепутатнинг сўзларига кўра, президент томонидан имзоланиб, 2022 йил 1 январдан кучга кирган «2022 йил учун Ўзбекистон Республикасининг Давлат бюджети тўғрисида»ги қонунда автотранспорт воситаларини сотиб олганлик учун ундириладиган йиғим назарда тутилмаган. Яъни йиғим бекор қилинган.\nБироқ, автомобил сотиб олганлик учун ҳамон фуқаролардан йиғим тўлаш талаб этилаётгани ҳақида кўплаб мурожаатлар бўлмоқда.\nУнинг сўзларига кўра, ИИВ бюджет тўғрисидаги қонуннинг ижроси бўйича бўйича 1-2 кунда маълумот тақдим этармиш.\nКушербаевнинг таъкидлашича, Ўзбекистон Республикаси Конституцияси, қонунларига кўра Ички ишлар вазирлиги қонунни ижрога қаратиш қаратмаслик масаласини муҳокама қилиш, тўхтатиб туриш ёки рад этиш ваколатига эга эмас. Қолаверса, депутатнинг сўзларига кўра, бирорта ҳам қонунда ИИВ қонунни ижрога қаратиш бўйича алоҳида кўрсатма бермагунча қонун қўлланиши чекланиши белгиланмаган.\n“Қонун президент томонидан имзоланиб, эълон қилинган вақтдан бошлаб (қонунда алоҳида муддат кўрсатилмаган бўлса) кучга киради”, - деди Кушербаев.\nДепутатнинг назарида, айни вазиятда Ички ишлар вазирлиги тизимидаги мазкур ҳолат ваколатдан четга чиқиш ва қонун талабига бўйсунмаслик сифатида баҳоланиб, фуқароларда қонун устуворлиги масаласида салбий фикрлар пайдо бўлишига олиб келиши мумкин.\nШунингдек, депуптат Адлия вазирлиги ва Бош прокуратурадан мазкур вазиятга муносабат билдиришга чақирган.\nМашина олишда ҳеч ким тўламаётган 3 фоизлик йиғим бекор қилинди\nUzauto Motors кейинги йил ҳам 3 фоизлик йиғимни тўламаслик имтиёзини сақлаб қолиши мумкин — депутат


Тошкентда ёш бола 5-қаватда осилиб қолди ва... тушиб кетди (видео)\nТошкентда ёш бола 5-қаватда осилиб қолди...\n14.01.2020 18:44 0 4241\nИжтимоий тармоқларда бугун Тошкент шаҳридаги кўпқаватли уйларнинг бирида 5-қават деразасида ёш бола осилиб қолгани ва пастликка тушиб кетгани акс этган видео тарқалди.\nВидеодан болани уй деразаси панжарасига осилиб қолгани, қанча ҳаракат қилмасин, барибир тепа қаватдан тушиб кетганини кўриш мумкин. Пастга қулашда у иккинчи қават деразаси устидаги томчага урилган, сўнг уни бир неча киши матода тутиб олишган.\nЭслатма: Асаби бўшлар видеони кўрмасин!\nУшбу ҳодиса ва боланинг соғлиғи ҳақида ҳали расмий хабар берилгани йўқ.\nАввалроқ Чилонзор туманида бир ярим ёшли бола бувисининг уйида бўлган вақтда қаровсиз қолганида, токчага чиқиб 4-қаватдаги хонадон деразасидан пастга тушиб кетганди.\nҲурматли ота-оналар! Ёш болаларингизни уйда ёлғиз қолдирманг.


Бишкек ўзбек газини арзонроқ нархда олади\nянвар 09, 2011\nСўнгги уч йил ичида Қирғизистон Ўзбекистондан оладиган табиий газ ҳажми тақрибан тўрт баробар қисқарди.\nҚирғизистон 2011 йил биринчи чорагида ўзбек газининг ҳар минг куб метри учун 223 доллардан тўлайди. Бу ҳақда Озодликнинг қирғиз хизматига “Қирғизгаз” давлат корхонаси раҳбарининг ўринбосари Нурбек Жалидинов билдирган.\n“Қирғизгаз” масъули 2011 йилда Ўзбекистондан Қирғизистонга газ узатиш бўйича шартномага 7 январ куни қўл қўйилганини маълум қилди.\nАввал хабар қилганимиздек, Ўзбекистон бу йил Қирғизистон учун табиий газнинг ҳар минг куб метрига 255 АҚШ долларидан нарх белгилаганди, Қирғизистон эса бу миқдор газ учун 140 доллардан тўламоқчи эди.\nҚирғиз матбуотининг ёзишича, даставвал Тошкент ўзаро музокаралардан кейин Бишкекка газни 213 доллардан сотишга рози бўлган. Бироқ “Қирғизгаз” раҳбари Турғунбек Қулмурзаев бу нархда олишга рози бўлмаганидан кейин “ЎзТрансГаз” яна газ нархини 255 долларга кўтариб қўйган.\nАммо, қирғиз расмийларининг таъкидлашларича, тугаётган ҳафтадаги музокараларда ҳар иккала томон газ нархи бўйича ягона қарорга келганлар.\nЭслатиб ўтамиз, 2010 йилнинг сўнгги чорагида Қирғизистон Ўзбекистондан табиий газни 242 доллардан сотиб олган.\n6 январ куни Қирғизистон энергетика вазири Асқарбек Шадиев Бишкекда бўлиб ўтган матбуот анжуманида 2011 йилда Ўзбекистондан олинажак газ нархи ўтган йилдагидан пастроқ бўлиши ҳақида гапирганди.\n- Шартнома ҳали имхолангани йўқ, аммо газнинг ҳар минг куб метри учун нарх 240 доллардан пастроқ бўлади, - деган эди Асқарбек Шадиев.\nМаълумотларга кўра, 2011 йилда Қирғизистон Ўзбекистондан 200-220 миллион куб метр атрофида газ олади. Қиёс учун: 2007 йилда Бишкек Тошкентдан 950 миллион куб метр, 2008 йилда эса 800 миллион куб метр газ сотиб олганди.


Ўзбекистон МСК: Парламент сайловида 88 фоиз сайловчи қатнашди\n23 ноябр 2020, Тошкент вақти: 21:44\n21 декабрь куни Ўзбекистонда Олий Мажлис Қонунчилик палатаси ҳамда маҳаллий кенгашларга бўлиб ўтган сайловларда сайловчиларнинг 88 фоиздан кўпроғи овоз берган. Бу ҳақда Ўзбекистон Марказий сайлов комиссияси раиси Мирзо-Улуғбек Абдусаломов якшанба куни кечқурун Тошкентда ўтган брифингда билдирди.\nАбдусаломов сайлов жараёнида қонунчилик бузилгани ҳақида жойлардан бирор-бир маълумот келмаганини таъкидлади.\nМарказий сайлов комиссияси раисига кўра, сайловнинг дастлабки натижалари 22 декабрь куни соат 15 да эълон қилинади.\nБу галги парламент сайловида Ўзбекистонда фаолият юритувчи ва президент Ислом Каримов сиёсатини қўлловчи тўрт партия ҳамда Ўзбекистон Экологик ҳаракати қатнашди. Айни пайтда унда мухолифатдаги “Эрк” ва “Бирлик” партиялари ҳамда “Бирдамлик” ҳаракати вакиллари иштирок этмади.\nСайлов натижаларига кўра, парламентдаги 135 та ўрин тўрт партия ўртасида тақсимланиши, 15 ўрин эса Экологик ҳаракат вакилларига берилиши кутилмоқда.\n2009 йилги парламент сайловида Ўзбекистон Либерал-демократик партияси энг кўп овоз йиққан эди.\nКоронавирусга чалинганлар сони 71 мингдан ошди\nКоронавирусдан ўлганлар сони 602 кишига етгани расман билдирилди.\nСоғлиқни сақлаш вазирлигининг билдиришича, Ўзбекистонда коронавирус инфекциясига чалинганлар сони, 19 ноябрь ҳолатига кўра, 71 006 кишини ташкил қилди.\nВазирликнинг сўнгги кунлардаги расмий билдирувларида коронавирусга чалинганлар сони кескин озайгани ва кунига 200 кишига ҳам етмаётгани айтилади.\nРасмий хабарларда сўнгги кунларда ҳам коронавирусга чалинганлар сони бўйича Тошкент шаҳри олдинда бораётгани кузатилади. Пойтахтда кунига коронавирусга чалинган камида 70 одам аниқланмоқда.\nСоғлиқни сақлаш вазирлиги 19 ноябрь ҳолатига кўра, коронавирусдан ўлганлар сони 602 кишига етганини расман билдирди.\nВазирликнинг маълум қилишича, коронавирусга чалинганларнинг 68 254 нафари тузалди ва соғайиш кўрсаткичи 96 фоизни ташкил қилди.\nҲозирда касалхоналарда 2 150 нафар бемор даволанмоқда.


Муфтий ҳазратларининг мақолалари ҳаммамиз учун дастурул амалдир — KUKALDOSH.UZ\nБугун бутун дунё аҳолисининг ўй-хаёли, туриш-турмушини бир ваҳима — коронавирус ҳадиги чулғаб олган. Кексаю ёш, каттаю кичик, барча — тожсимон вирусга йўлиқмаслик чораларини кўряпти.\nҚувонарлиси, мамлакатимизда ушбу вирусга қарши барча зарур чора-тадбирлар ўз вақтида амалга оширилмоқда. Президент фармони, ҳукумат қарорлари қабул қилинди. Ҳар бир иш Аллоҳ таолонинг хоҳиш иродаси билан бўлади. Касаллик етиши ҳам, шифоҳам Унинг Ўзидан.\nАллоҳ таоло қайси бир касалликни туширган бўлса, унинг давосини ҳам туширган. Ҳар қандай касалликнинг шифосини фақат ва фақат Аллоҳ таолонинг Ўзи беради. У Зот Қуръони каримда шундай деб марҳамат қилган: «Бемор бўлганимда менга шифо берадиган ҳам Унинг Ўзи» (Шуаро сураси, 80-оят).\nИмом Аҳмад ривоят қилган бир ҳадисда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам «Эй, Аллоҳнинг бандалари, даволанинглар! Чунки Аллоҳ қайси касалликни туширган бўлса, унинг шифосини ҳам туширгандир. Фақат битта касаллик – кексаликнинг давоси йўқ» деганлар.\nДемак, мўмин киши бирор дардга йўлиқса даволаниши, ўзини касалликка чалинишдан асраши лозим экан. Ривоят қилинишича, Пайғамбаримизнинг амакилари Аббос (разияллоҳу анҳу) Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламдан дуо ўргатишни сўраганларида, Пайғамбаримиз: «Аллоҳдан авф ва офият тилагин. Зеро, У ҳеч кимга қатъий иймон-ишончдан кейин офиятдан кўра афзалроқ неъмат ато этмаган», деган эканлар. Офият бу – танларимиз соғлиги, ризқларимиз мўллиги ва турли хавф-хатарлардан омонликдир. Ҳасан Басрий айтадилар: «Ёмонликлардан холи яхшилик, бу-шукри адо этилиши лозим бўлган офиятдир».\nТиббиёт соха мутахассисларининг тавсияларига қатъий риоя қилиш, ушбу касалликнинг бартараф этилиши бўйича амалга оширилаётган барча чора тадбирларга хайрихоҳлик билан амал қилиш бу банданинг ўзига офият сўрагани бўлади. Ўрнатилган тартиб қоидаларга эътироз билдириш ўрнига ўз жонларини сизу биз учун хатарга қўяётган тиббиёт ва бошқа соҳа ходимларига ўз миннатдорчилигимизни билдиришимиз, Аллоҳ таоло уларни ҳам Ўзи асрашини сўраб дуолар қилишимиз биз фуқароларнинг бурчи эканлигини унутмайлик.\nЗеро юрт раҳбари ҳам фуқароларнинг ҳаёти ва соғлиғини муҳофаза қилишга қўшаётган улкан ҳиссаларини ва фидокорона хизматларини эътироф этган ҳолда, коронавирус инфекцияси тарқалишига қарши курашиш ишларига жалб этилган тиббиёт, санитар-эпидемиологик ва бошқа ходимларни қўшимча ижтимоий ҳамда моддий қўллаб-қувватлаш мақсадида алоҳида қарорни имзоладилар.\nМана шундай шарафли вазифани ўз қасамёдига содиқ қолган ҳолда бажариб келаётган тиббиёт ходимларининг бугунги ҳар бир куни қаҳрамонлик бўлиб, Аллоҳ таолонинг даргоҳида улуғ ажру савобларга ноил бўлади, инша Аллоҳ.\nШу борада эълон қилинган Ўзбекистон мусулмонлари идораси раиси, муфтий Усмонхон АЛИМОВ ҳазратларининг “Донишманд халқимиз бу синовни Хақ таолонинг раҳмати ила енгиб ўтади” номли мақолаларининг мазмун моҳияти билан яқидан танишиб, бутун дунёга таҳдид бўлаётган пандемияга қарши курашаётган матонатли шифокорларнинг меҳнатларини ҳар томонлама қўллаб-қувватлаган ҳолда, уларнинг ҳақларига дуои хайрлар қилайлик.\nКелинг азиз юртдошлар барчамиз янада бирлашиб, ўз итоат ва мустаҳаам иродамизни намоён этайлик!\nЗайниддин домла Эшонқулов — ЎМИ Самарқанд вилоят вакили