Амалсиз илм мевасиз дарахт кабидир | Azon.uz - Ахборот-таҳлилий портал\n1870 00:00 27.02.2020\nИлм – илмига амал қилмаган олимнинг зарарига хужжат экани борасидаги набавий ҳадислар.\nАлбатта, илмига амал қилмаслик, охир оқибат илм соҳибини ҳалокатга ва дўзахга тушишига сабаб бўлади.\nАбу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинган ҳадисда айтиладики, дўзах оловида биринчи бўлиб ёндириладиганлар уч нафар бўлиб, улардан бири риёкор олимдир. Ибн Раслон аш Шофеъий ўзининг “Аз-Забад” номли назмий тўпламининг муқаддимасида шундай дейди:\nОлим ўз илмига амал қилмас гар,\nБутпарастдан олдин азобга гирифтор бўлар.\nИмом Табаронийнинг “Муъжам”ида ва Абу Нуъаймнинг “Хиля”сида, Анас розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:\nРасулуллоҳ соллолоҳу алайҳи ва саллам: “Забониялар (жаҳаннамдаги азоб фаришталари) бутпарастлардан кўра олдинроқ фосиқ ҳомилул-Қуръон (қуръонни ёдлаган, илмли кишилар)ларга тезроқ (азоб берувчи)дирлар. Шунда улар: “Бутпарастлардан олдин бизлардан бошланадими(яъни азоб берилиши)?” деб сўрайдилар. Уларга: “Биладиганлар билмайдиганлар каби эмас” деб жавоб берилади”- дедилар.(“Канзул Уммол” 10/345)\nВаҳоланки, қуйидаги дуо Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг дуоларидан эди:\n“Аллоҳим, фойда бермайдиган илм ва қўқмайдиган қалбдан паноҳ сўрайман”. Бу ҳадисни Саҳиҳи Муслимда (4/2088) Зайд ибн Арқам розияллоҳу анҳу ривоят қилганликлари ёзилган.\nШу ўринда мана шу тоифа ҳақидаги набавий ҳадислардан бир нечтасини келтираман, лекин, уларни келтиришдан олдин, сиз азиз ўқувчиларга шуни айтмоқчиманки: “Сиз, бу ҳадисларнинг баъзиси заиф” деманг. Чунки жумҳур уламолар мазҳабида заиф ҳадислар (амалларнинг) фазилатлари борасида ривоят қилинади ва унга амал қилинади. Ва илм аҳлининг кўпчилиги, ҳадис, фиқҳ ва усул аҳллари ҳам бу нарсага ижмо қилишганини айтган. Каминани бу масала бўйича “Муҳаддис ва фақиҳлар наздида заиф ҳадисга амал қилиш ҳукми. Солиштирма тадқиқот” сарлавҳаси остида алоҳида изланишим каминанинг “Мазҳабга эргашиш. Мазҳабга эргашишга боғлиқ масалалар бўйича фундаментал (асосларга таянган) тадқиқот” номли китобимнинг бўлимларидан бири бўлган.\nЭнди сизларга илмга амал қилишнинг зарурлиги ва амалсиз илм ўз эгасининг фойдасига эмас, балки зарарига хужжат бўлиши ҳақидаги ҳадислар туркумини тақдим этаман.\nИмом Табаронийнинг “Муъжамул Кабир”(6/165) китобида келтирилади. Жундуб розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади. Расулуллоҳ соллоҳу алайҳи васаллам айтадилар:\n“Инсонларга яхшиликни ўргатиб ўзини унитадиган олимнинг мисоли, гўёки инсонларга зиё таратиб, ўзини ёндирган чироқ кабидир”. Табароний ушбу ҳадисни Абу Барза Асламийдан ҳам ривоят қилганлар.\nИмом Термизийнинг “Сунан” ларида (4/612): Абу Барза Ал Асламийдан ривоят қилинади:\n“Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: “ Қиёмат кунида банда тўрт нарсадан сўралмагунча унинг қадами жойидан жилмайди; умрини нимага сарфлагани, олган илмига қандай амал қилгани, молини қаердан топиб, қаерга сарфлагани ва жисмини нимага ишлатгани ҳақида” дедилар. Имом Термизий: “Бу ҳасан саҳиҳ ҳадис” деганлар.\nВа яна Табаронийнинг “Муъжамус сағир”(1/305) китобида Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинган ҳадисда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам:\n“Қиёмат кунида азоби энг қаттиқ бўладиганлар, илми манфаат бермаган олимлардир”-дедилар.\nТабаронийнинг “Муъжамул кабийр”ида(22/55) келтирилади, Восила ибн Асқоъ ривоят қилади. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам:\n“Ҳар бир бино ўз эгаси учун ҳалокатдир, магар мана бундоқ бўлган бундан мустаснодир деб кафтлари билан ишора қилдилар, ва ҳар бир илм ўз соҳиби учун ҳалокатдир, агар илмига амал қилмаган бўлса.”-дедилар.\nИмом Байҳақийнинг “Шуъабул иймон” китобларида (2/383) келади, Анас розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: “Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Исро кечаси бир қавмни олдига олиб борилдим. Уларни лаблари оловдан бўлган қайчилар билан кесилаётганини кўрдим. Кесилгандан кейин яна ўз ҳолига келиб қолади. Сўнг Жаброил (а.с)дан сўрадим: “Эй Жаброил булар кимлар?” У: “Умматингизнинг ўзлари амал қилмаган нарсани айтадиган ва Қуръон ўқиб унга амал қилмайдиган хатибларидир”-деди. Дедилар”.\nХатиб Бағдодий яна “Иқтизоул илмил амала” китобида (65-бет) ривоят қилади:\n“Ҳузайфа ибн Ямон розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади - билишимча(бу ровийнинг сўзи) У(Ҳузайфа ибн Ямон) шундай деди: “Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам шундай деганлар:\n“Билмайдиган кишига вайл бўлсин ва яна билиб сўнг амал қилмаган кишига ҳам вайл бўлсин” деб уч марта такрорладилар.”\nВа яна У шу китобида (66-бет) ривоят қилади: “Аббос розияллоҳу анҳунинг мавлолари Сулаймон ибн Робеъдан ривоят қилинади: Расулуллоҳ соллолоҳу алайҳи васаллам: “Билмайдиган кишига вайл бўлсин, агар Аллоҳ хоҳлаганда унга билдирарди, ва яна билиб туриб амал қилмаган кишига етти марта вайл бўлсин” - дедилар”. Бу ҳадиснинг Абу Дардодан ҳам ривоят қилинган шоҳиди бор, уни Хатиб шу ҳадисдан кейин ривоят қилган.\nВа яна Хатиб (6-бет) ривоят қилади: Али розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: “Бир киши Расулуллоҳдан: Ё Расулуллоҳ жоҳилликдан (илмсизликдан) нима қайтаради?” деб сўради. У Зот: “Илм” -дедилар. У киши: “Илмимга нима хужжат бўлади” –деб сўради. У Зот: “Амал”-дедилар”.\nУ яна (7-бет)да ривоят қилади, Абу Дардо розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:\n“Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам менга: “Эй Уваймир, қиёмат куни сенга (Аллоҳ тарафидан) (дунёда) билганмидинг (илм ўрганганмидинг) ёки билмаганмидинг? - деб сўралса, нима деб жавоб берар эдинг (қандай ҳолга тушасан)? Агар “билгандим” десанг, сенга “билган бўлсанг қандай амал қилдинг?” -дейилади, агар “билмагандим” десанг, сенга “билмаслигингни нима узри бор эди? Таълим олсанг бўлмасмиди?-дейилади” - дедилар”.\nЯна Хатиб ўша китобида (9-бет) ривоят қилади: Муоз ибн Жабалдан ривоят қилинади: “Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Билишни хоҳлаган нарсангизни ўрганинг, аммо, Аллоҳ билган нарсангизга амал қилмагунингизча сизларга бирор манфаат бермайди.” - дедилар.\nУ (Хатиб Бағдодий) яна (75-бет) ривоят қилади: Мансур ибн Зозондан ривоят қилинади, у шундай дейди: “Баъзи нарсалардан билдирилдимки, дўзахга ташланадиганларнинг баъзи бирлари дастидан дўзах аҳли азият чекади. Шунда унга: “Холинга вой! Нима амал қилган эдингки, шу аҳволга тушдинг?\nКўраётган азобимиз кам эдимики, энди сенинг сассиқ ҳидинг билан балоландик”. У бўлса, шундай жавоб беради: “Мен олим эдим, лекин илмимга амал қилмадим дейди”.\nМуроджон МИРСОАТОВ таржимаси\nИлм ҳадис Махсус Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам вайл Мақолалар амаллар\n416 20:05 08.12.2021\n1656 21:00 07.12.2021


ЎзА - Ўзаро келишувлар ҳамкорлигимизнинг жадал ривожланишидан далолат беради\nҲиндистоннинг Гандинагар шаҳри “Маҳатма Мандир” кўргазмалар мажмуасида “Жўшқин Гужарат – 2019” IX халқаро инвестиция саммити бўлиб ўтди.\nСаммит доирасида Аҳмадобод шаҳрида Ўзбекистон – Ҳиндистон ишбилармонлар кенгашининг биринчи мажлиси ҳам Гандинагар шаҳрида турли давлатларнинг халқаро савдо кўргазмаси ташкил этилди.\nБугунги кунда ҳинд ишбилармонлари юртимизда бизнес юритишга катта қизиқиш билдирмоқда. Айни пайтда икки мамлакат бизнес доиралари кўплаб қўшма лойиҳаларни ҳаётга татбиқ этаётир.\nАжай Ананд, “Aunde India” компаниясининг бошқарувчи директори (Ҳиндистон)\n– Бугунги кунда Ўзбекистон ва Ҳиндистон ўртасидаги яқин ҳамкорлик тобора ривожланиб бормоқда. Ўзаро келишувларимиз ҳамкорлигимизнинг жадал ривожланишидан далолат беради. Бизнесда бу жиҳат қадрланади. Албатта, тузилган қўшма корхона учун ўз вақтида ер ва жой ажратилиши, биз истагандек келишувга эришилганидан мамнунмиз.\nЎзбекистонда бизнес қилишнинг манфаатли томонлари кўп. Хусусан, Ўзбекистоннинг минтақадаги йирик автомобиль ишлаб чиқарувчи мамлакат экани биз учун айни муддао. Йигирма йиллик тажрибамиз ва халқаро автомобиль ишлаб чиқарувчилари билан ҳамкорлигимиз Ўзбекистонга янги технологиялар ва ғояларни олиб келишимизга хизмат қилади.\nАлбатта ҳар бир давлат учун хорижий валютани тежаш муҳим масала. Ҳамкорлик муносабати билан Ўзбекистон бозорига мўлжалланган маҳсулотларга 25 фоизлик чегирма эълон қилдик. Боиси, мижоз билан тўғридан-тўғри, воситачисиз ўрнатилган ҳамкорликдан биз ҳам манфаатдормиз. Келажакда ўзбекистонлик мутахассисларни Ҳиндистонга олиб келиб, машина ўриндиқлари учун жилд ишлаб чиқариш технологиялари билан яқиндан таништириш, хомашё билан ишлаш сирларидан бохабар қилиш, автомобиль саноати учун зарур тўқимачилик маҳсулотларини ишлаб чиқаришда узоқ муддатли бизнесни юритиш сирларини ўргатмоқчимиз.\nКанвар Дееп Сингх, “Connecting Patient” компанияси директори (Ҳиндистон)\n– Мен Ўзбекистонда кўп маротаба бўлганман, маҳаллий аҳоли билан мулоқот қилганман. Халқингизнинг меҳмондўстлиги ва хушмуомалалиги доимо мени хурсанд қилган. Ҳозирда Ўзбекистонда кўптармоқли тиббиёт клиникаси очиш ҳаракатидаман. Бу борадаги ишлар бошланган. Агар бу амалга ошса, нафақат Ўзбекистон аҳолиси четга бориб даволанишдан тўхтайди, балки Марказий Осиёдан келган беморларга ҳам тиббий хизмат кўрсатиш имконияти яратилади. Юртингизда бўлганимда халқингиз менга жуда яхши муносабатда бўлган, хуллас менга ўзбек халқи ўз севгисини изҳор қилган. Шунинг учун бундай халқни дардига оро кириб, соғ-саломат яшашига ўз ҳиссамни қўшмоқчиман. Саммит доирасидаги тадбирларда Ўзбекистонлик мутасаддилар билан гаплашдим, улар менинг таклифимни қўллаб-қувватлади ва қандай муаммо бўлса ҳал қилиб беришини айтди. Энг муҳими айни пайтда мамлакатингизда барча соҳаларда ислоҳотлар амалга оширилмоқда, бу нафақат тиббиётни, балки бошқа тармоқларни ҳам ривожлантиришда муҳим аҳамият касб этади.


Aston Martin кимошди савдоси рекордини янгилади\n18:47 / 20.08.2017\nAston Martin спорт автомобиллари ишлаб чиқарувчиси Монтерейдаги кимошди савдосида рекорд ўрнатди: номаълум харидор 1956 йилда ишлаб чиқарилган DBR1 модели учун 22,6 миллион доллар тўлади. Бу ҳақида CNN Money хабар берди.\nШу тариқа Британия автомобилларининг кимошди савдосида рекорд янгиланди. Бундан олдинги рекорд бир йил аввал, 1955 йилги Jaguar D-Type 21,8 миллион долларга сотилганида қайд этилганди.\nSotheby's кимошди уйи DBR1'ни «Aston Martin тарихидаги энг муҳим модель» деб атади. Сотилган автомобиль - компания томонидан ишлаб чиқарилган беш DBR1'нинг энг биринчиси ҳамда очиқ савдога қўйилган ягона шундай автомобиль сифатида эътироф этилган.\nDBR1 автомобиллари 1956 йилдан 1959 йилгача ишлаб чиқарилган. Рекорд нархга сотилган автомобиль 1959 йилдаги «Нюрбургрингнинг 1000 км'и»пойгасида ғолиб бўлган.\nрекорд кимошди савдоси Aston Martin\n«Барселона» Испания чемпионати рекордига яқинлашмоқда\nУлар энди биздан ақллироқ: робот Рубик кубигини 0,38 сонияда йиға олди (видео)\n99 ёшли австралиялик сузувчи янги рекордни ўрнатди\nЛеброн Жеймс МБАнинг янги рекордчисига айланди


Трамп Путин билан нималар ҳақида суҳбатлашганини маълум қилди\n16:50 / 09.07.2017\nАҚШ президенти Доналд Трамп Россия президенти Владимир Путин билан жума куни Ҳамбургдаги G20 саммити майдонларида бўлиб ўтган музокаралари мазмунини изоҳлаб ўтди.\n«Мен икки бор президент Путин олдига Росссиянинг бизнинг сайловларга аралашуви масаласини кўндаланг қўйдим. У бу айбловни мутлақо рад этди. Мен бу масаладаги ўз фикримни билдирдим», — деб ёзган Трамп ўзининг Twitter микроблогидаги расмий саҳифасида.\nТрамп россиялик ҳамкасби билан тузилишини муҳокама қилган киберхавфсизлик бўйича ишчи гуруҳ «аралашув» масалаларидаги саволларга ҳам ўрин қолдирмаслигидан умид қилаётганини билдириб ўтди.\nУнинг таъкидлашича, учрашувда томонлар Суриянинг жанубий-ғарбий қисмида «жонларни асраб қолувчи» сулҳ тузилиши ҳақида келишиб олишган ва «Россия билан конструктив ҳамкорлик қилиб янада илгарилаш учун фурсат етгани»ни қўшимча қилган.\n«Биз Сурия ҳудудларида ўт очишни тўхтатишга келишдик, бу инсонларнинг ҳаётини қутқариш учун. Энди Россия билан конструктив ҳамкорлик қилиш вақти келди», — дея қайд этган америкаликлар етакчиси.\nИлгарироқ The New York Times газетаси давлат котиби Рекс Тиллерсондан маълумот олган Оқ уй амалдорларидан бирига таяниб хабар беришича, Ҳамбургда давлат раҳбарлари Россиянинг Америка президенти сайловларига «аралашуви» деб аталувчи масалани 40 дақиқа давомида муҳокама қилишган.\nПрезидентлар учрашуви ярим соат давом этиши режалаштирилган бўлса-да, алал-оқибатда у икки ярим соатга чўзилган.


Ўшда сотиш мақсадида бомба ясаган эркак қўлга олинди\nҚирғизистоннинг Ўш шаҳрида милиция ходимлари Абдуқодиров кўчасидаги кўприк остидан портловчи моддалар топилди. Бу ҳақда шаҳар ИИБ матбуот хизмати хабар бермоқда.\nТекширув натижасида кўмилган РГД-5 гранатаси ҳамда ясама бомба борлиги аниқланди. Ушбу иш юзасидан 241 модда бўйича жиноий иш қўзғатилган (ноқонуни равишда қурол ҳамда портловчи моддаларни олиб юриш ҳамда сақлаш).\nПортловчи моддани тайёрлашда гумонланиб Жалолобод вилояти Чотқол туманида истиқомат қилувчи 29 ёшли Б.М қўлга олинди. Тергов жараёнида гумонланувчи шахс портловчи моддалар ўзига тегишли эканини, бироқ уларни сотиш учун сақлаб юрганини тан олган.


10 йил давомида фарзанд кутган оила бирйўла уч эгизакли бўлди\n10 йил давомида фарзанд кутган оила...\n07.08.2019 11:41 0 1981\nАндижонлик Муяссархон Маматқулова вилоят скрининг марказида уч нафар эгизакни дунёга келтирди. Бу ҳақда «ЎзА» хабар берди.\nБалиқчи тумани Олимбек маҳалласида яшовчи Жавлонбек ва Муяссархон Маматқуловлар оила қурганларига қарийб ўн йил бўлди.\n«Ўтган ана шу йиллар давомида уларга фарзанд кўриш насиб этмади. Кўп даволанишди, кимлардир уларга ажрашишни маслаҳат берди.\nЯратганнинг марҳамати билан улар бир йўла уч эгизакнинг ота-онасига айланди. Эгизакларга Фотима, Муҳаммадазиз ва Зуҳра деб исм қўйишди. Шифокорларнинг таъкидлашларича, она ва эгизакларнинг саломатлиги яхши. Бир-икки кун ичида уйларига кетиш учун рухсат берилади» дейилади хабарда.\nҲуқуқ Кеча, 15:44\nАндижонда адвокат 10 минг доллар билан ушланди\nИқтисодиёт 05/12, 09:41\nАндижонда яна битта газ қудуғи ишга туширилди\nҲодиса 04/12, 15:32\nРасмий хабар: Андижондаги портлашдан 8 киши жабрланди


Қамоқлардаги маҳбус аёлларнинг қийноққа солинаётгани ва зўрланаётгани саудлар оиласи ҳукмдорлари пешонасига тушган навбатдаги шармандалик тамғасидир - | Hizb-Uzbekiston.info\nHome›МАТБУОТ БАЁНОТИ›Қамоқлардаги маҳбус аёлларнинг қийноққа солинаётгани ва зўрланаётгани саудлар оиласи ҳукмдорлари пешонасига тушган навбатдаги шармандалик тамғасидир\nБританияда чиқадиган «Daily Mail» газетасининг 2020 йил 17 ноябр кунги сонида британиялик адвокат Хелена Кеннедининг мақоласи нашр қилинди. Мақола «Саудиялик аёлларнинг шармандаларча ҳибсда ушлаб турилиши ва қийноқларга солиниши бутун дунё раҳбарларининг ҳамда Саудиядаги «G20» саммити раҳбарларининг пешонасига тушган шармандалик тамғасидир», деб аталган. Муаллиф мақоласида мамлакатда бошланган 2018 йилги қамоққа олиш кампаниясидан буён Саудиядаги ҳуқуқ ҳимоячилари бўлган аёлларга нисбатан турли хил қонунбузарликлар содир этилиб, уларнинг фаҳш фильмлар кўришга мажбурланаётгани, зўрланаётгани, зўрлаш билан таҳдид қилинаётгани, шифтга осиб қўйиб калтакланаётгани, электр токи билан азобланаётгани ва бошқа ваҳшиёна қийноқларга дуч келишаётгани ҳақида ёзади.\nУшбу мақолада айтилган фактлар жинояткор Саудлар оиласи пешонасидаги навбатдаги шармандалик тамғасидир. Шундоқ ҳам, Салмон ва ўғлининг бошқарув даврида мухолафатчиларга нисбатан бир қатор қонунбузарлик ва репрессиялар содир этилган. Уларнинг қамоқ лагерлари даъватчилар, ҳуқуқ ҳимоячилари ва Салмон билан ўғлини танқид қилган фикр маҳбуслари билан тўлиб кетган. Ҳатто у ерларга тушганлар ҳаётдан айриладиган, чиққанлар эса, ҳаётга қайта келадиган бўлиб қолди. Режим жиноятлари журналист Жамол Қошиқчи ҳодисасида бўлгани каби мухолифларини арра билан бўлакларга бўлиб ташлаш ҳамда Ҳувайтий ҳодисасида бўлгани каби унинг лойиҳасига қарши чиққанларни изсиз йўқ қилиб юбориш даражасига етди. Маҳбус ва маҳбусаларга нисбатан қўлланаётган қийноқ ва золим судлар тўғрисидаги мақола ва гувоҳликлар режимнинг жиноятларини ҳамда Муҳаммад ибн Салмон ва унинг отаси давридаги қора рўйхатни тасдиқламоқда. Ҳали махфий қолаётган жиноятлари буларданда каттадир.\nМуҳаммад ибн Салмон ўзининг «2030 йил учун Саудия қарашлари» лойиҳаси орқали ўз режимини чиройли қилиб кўрсатишга, инсон ҳуқуқлари ва хотин-қизлар ҳуқуқларини ҳимоячиси қилиб тасвирлашга уринмоқда. Бу соҳада бир қатор қарор ва қонунлар чиқариш билан мамлакатни Хотин-қизлар ҳақ-ҳуқуқлари бўйича очиқ, илғор ва муваффақиятли мамлакат сифатида кўрсатмоқчи бўляпти. Аслида эса, бу режим бузуқ ва бузғунчи бўлиб, ғарблик хўжайинлари ва ташкилотларининг кўрсатмаларини бирортасини ҳам қолдирмай бажармоқда. Масалан, амри маъруф ва наҳи мункар ҳайъатини кўнгилочар муассасага ўзгартирди, оқибатда бу кўнгилочар муассаса бузуқлик ва мункарни ҳужжатлаштириб-қонунийлаштириб бермоқда! Мамлакатда кинотеатрлар очилди, эркак-аёл аралаш бўладиган концертлар бўлиб ўтмоқда, аёлларга стадионларга кириб, футбол беллашувларини томоша қилишларига рухсат берилди. Васийлик низоми бекор қилиниб, йигирма бир ёшдан юқори аёлларга ўз валийларидан (яъни, ота, ака ва бошқа эркак яқинларидан) изн олмаган ҳолда сафарга чиқишларига рухсат берилди.\nИнсон ҳуқуқи фаоллари ва ташкилотлари режимни мамлакат ичкарисида мухолафатчиларни қамоққа олиб, уларга қийноқлар қўллашда, ташқарида эса, Яманга қарши уруш олиб боришда ва бу билан инсон ҳуқуқларини поймол қилишда айблаб, «G20» саммитини бойкот қилишни талаб қилмоқдалар. Шунингдек, ўз мамлакатларидан Саудия Арабистонига маҳбусларни, хусусан хотин-қизлар ҳуқуқлари соҳасида фаолият қилувчи ҳуқуқ ҳимоячиларини озод этиши учун босим ўтказишни талаб қилишмоқда. Айниқса, хотин-қизларга имконият яратиш «G20» саммитининг кун тартибидаги масала бўлгани учун ҳам шундай қилишмоқда. Шу ерда бизда табиий саволлар туғилди: Бу фаоллар ўз мамлакатларининг Саудия Арабистони билан тили бир эканини, унинг жиноятларига ва инсон ҳуқуқларини топтаётганига улар ҳам шерик эканини унутишдими ёки ўзларини унутганга солишдими?! Масалан, АҚШ Салмон ва унинг ўғлидан олган пуллар эвазига уларнинг жиноятларига сукут қилмаяптими?! Уларнинг мамлакатлари қўлидаги қуроллар, яъни, Яман аҳлини вайронагарчилик, қашшоқлик, очлик ва касалликларга гирифтор этган зулм урушида қўлланган қурол-аслаҳалар мана шу йигирмалик гуруҳи давлатларидан, хусусан, АҚШ ва Британиядан сотиб олинган қуроллар эмасми?!\nБирор бир мазлумга ўзининг ҳаққи берилишини ёки бирор бир аёл ё эркакка инсоф қилинишини бу мустамлакачи давлатлардан асло умид қилиб бўлмайди. Чунки бу мамлакатлар инсон ҳуқуқлари масаласини фақатгина ўз манфаатларини амалга ошириш йўлида ҳукуматларга босим қилиш учун ёки ўз халқлари ва дунё олдида расво бўлган обрўларини тиклаш учун илгари суришади. Уларнинг вазъий қонунлари даврида инсоният учун бахтли ҳаёт ҳеч қачон рўёбга чиқмайди. Ҳар бир ишнинг ҳикматини билувчи ва ҳар нарсадан хабардор бўлган Аллоҳнинг қонунлари Пайғамбарлик минҳожи асосидаги рошид Халифалик давлатида татбиқ қилинсагина инсоният иззат-икромда ҳаёт кечиради, ҳуқуқлари тўлиқ таъминланиб, номуслари ҳимояланади.\nTagsмазлумаСаудлар оиласишармандалик тамғасиҚамоқлардаги маҳбус аёлларқийноқ


Кишининг шаръий мусофирга айланиши учун уч нарса топилиши шарт.\n1) Боришни қасд қилган манзили энг ками сафар масофасича бўлсин;\n2)Сафарга чиқишида энг ками шу масофани қасд қилиши. Агар шу масофадан камроқни қасд қилиб чиқиб, иши битмай қолгани сабабли тўлиқ масофани босиб ўтса ҳам,\nшаръий мусофирга айланмайди;\n3) Сафарни ният қилиб, ўзи яшайдиган шаҳардан чиқиб кетиши. Ўзи яшайдиган шаҳар билан қўшни қишлоқнинг ораси юқорида айтилгани каби, яқин бўлиб, иккисини орасини битта йўл ёки анҳор ажратиб турсада. Шу шарт биланки, икки қишлоқ ҳукмат томонидан ёки урфда битта шаҳарнинг икки маҳаллсаи ҳукмида бўлиб қолмаса.\nАгар шу масофани қасд қилиб уйдан чиқса-ю, лекин шаҳар ҳудудидан чиқмаса, мусофир ҳисобланмайди.\nАёл киши турмушга чиқиб, ўша ерда мустақил яшашни бошласа, ўша шаҳар унга ватани аслий бўлади, гарчи сафар ҳолатида бўлса ҳам. Яъни аёл киши сафар қилиб юрган чоғида борган жойидаги бирорта одамга турмушга чиқса ва мустақил яшашни бошласа, муқимга айланади.\nالْمُسَافِرَةُ تَصِيرُ مُقِيمًا بِنَفْسِ التَّزَوُّجِ\n«Мусофир аёл турмушга чиқиш билан муқимга айланади» (Баҳрур роиқ).\nلِأَنَّ الْإِقَامَةَ لَا تَكُونُ فِي مَكَانَيْنِ إذْ لَوْ جَازَتْ فِي مَكَانَيْنِ لَجَازَتْ فِي أَمَاكِنَ فَيُؤَدِّي إلَى أَنَّ السَّفَرَ لَا يَتَحَقَّقُ.\nБаъзан бир шаҳар ёки қишлоқ катта йўлнинг ёки анҳорнинг бир бетида, бошқа шаҳар ёки қишлоқ эса нириги бетида жойлашган бўлади. Қайси бир киши сафарга чиқмоқчи бўлса, ўзининг шаҳар ёки қишлоғидан ташқарига чиқса, гарчи йўлнинг нариги бетидаги шаҳар ёки қишлоқ тугамаган бўлса ҳам, мусофирга айланади.\nيُعْتَبَرُ مِنَ الْجَانِبِ الَّذِى خَرَجَ مِنْه وَلايُعْتَبَرُ مُجَاوَزَةُ مَحَلَّةٍ بِحِذَاءِهِ مِنَ الْجَانِبِ الآخَرِ\n«Мусофир чиққан томондан сафар эътиборга олинади. Сафар қилгувчининг қишлоғи ёки шаҳари муқобилида жойлашган қишлоқ ёки шаҳардан чиқиб кетиши эътиборга олинмайди» (Раддул ал-Мухтор)\nوَلا يَضُرُّ نُقْصَانُ الْمَسَافَةِ عَنِ الْمِقْدَارِ الْمُبينِ بِشَىْءٍ قَلِيلٍ، كَمِيلٍ أَوْ مِيلَينِ.\n«Мусофирнинг белгиланган масофадан бир-икки мил озроқ масофада намозларни қаср қилиб ўқиши зарар қилмайди» (Китобул фиқҳ алал мазааҳибил арбаъа).\nСамолётда ўқилган намознинг жоиз бўлиш, бўлмаслиги борасида олимлар ихтилоф қилиганлар. Шунинг учун вақти чиқиб кетмасдан аввал ерга тушса, ерда ўқиб олгани афзалдир. Лекин вақти чиқиб кетадиган бўлса, қиблага юзланиб намозини ўқийди.\nМуфтий Саъийд Поланпурий «Имдодул фатаво» китобининг хошиясида: «Агар парвоз вақтида қиблага юзланиш, қиём, рукуъ ва саждага қодир бўлса, намози шубҳасиз саҳиҳ бўлади» деганлар (Имдодул фатаво хошияси, Китобул фиқҳ алал мазоҳибил арбаа).\nنْ خَرَجَ مِنْ عِمَارَةِ مَوْضِعِ إقَامَتِهِ قَاصِدًا مَسِيرَةَ ثَلاثَةِ أيَّامٍ وَلَيَالِيهَا\n«Бир киши шаръий мусофир бўлиши учун пиёда ўртача юришда уч кеча-кундузда етиб борадиган масофали йўлни босиб ўтишни ният қилиши керак» (Дурул Мухтор).\nБир одам уч кунлик масофадан кам бўлган масофани қасд қилиб чиқди, дейлик. Мисол учун, оралиқ масофа 30-35 км бўлган Андижон шаҳридан Шаҳрихон шаҳрига келди. У ердан қидирган нарсасини топмагач, 50-55 км узоқликда жойлашган Наманган шаҳрига йўлга чиқди. У ердан ҳам топа олмагач, Қўқон шаҳрига келди – орадаги масофа 55-60 км. Бунда у бирданига шаръий масофани қасд қилмаганлиги учун шаръий мусофирга айланмайди. Энди ўша нарсани Қўқондан ҳам топа олмагач, у Тошкентни қасд қилди, дейлик. Бу ҳолда у Тошкентга етиб борганда ва унинг йўлида мусофир ҳукмида бўлади. Чунки оралиқ масофа 200 километрдан ортиқ. Бунга далил қуйидагилар:\nنِيَّةُ مُدَّةِ السَّفَرِ لِأَنَّ السَّيْرَ قَدْ يَكُونُ سَفَرًا وَقَدْ لَا يَكُونُ، لِأَنَّ الْإِنْسَانَ قَدْ يَخْرُجُ مِنْ مِصْرِهِ إلَى مَوْضِعٍ لِإِصْلَاحِ الضَّيْعَةِ ثُمَّ تَبْدُو لَهُ حَاجَةٌ أُخْرَى إلَى الْمُجَاوَزَةِ عَنْهُ إلَى مَوْضِعٍ آخَرَ لَيْسَ بَيْنَهُمَا مُدَّةُ سَفَرٍ ثُمَّ وَثُمَّ إلَى أَنْ يَقْطَعَ مَسَافَةً بَعِيدَةً أَكْثَرَ مِنْ مُدَّةِ السَّفَرِ\nМусофир киши сафар муддатини ният қилиши шартдир. Чунки, сафар гоҳида шаръий сафарга айланади гоҳида эса, айланмайди. Зеро, инсон шаҳр ташқарисига деҳқончилик учун ҳам чиқади сўнг ундан узоқроқ лекин, шаръий сафар масофаси бўлмаган жойга бориш фикри туғилиб, сафарини давом эттиради, юрию-юриб, шаръий сафар масофасидан ўтиб кетиб қолади (Бадоиъус саноиъ).\nوَ يُشْتَرَطُ لِصِحَّةِ نِيَّةِ السَّفَرِ ثَلاثَةُ أَشْيَاءَ الاسْتِقْلالُ بِالْحُكْمِ اىْ الانْفِرَادُ بِحُكْمِ نَفْسِهِ بِحَيْثُ لا يَكُونُ تَابِعًا لِغَيْرِهِ فِى حُكْمِهِ\n«Киши мусофир бўлиши учун учта шарт бўлиши керак: 1) Ҳукмда мустақил бўлиши, яъни бирор кишининг қўл остида бўлмаслиги керак. Масалан, ҳарбийлар, эри билан бирга бўлган аёллар, болалар каби. 2) Балоғатга етган бўлиши; 3) сафар масофасини қасд қилган бўлиши». (Булуғ ал-Маром)\nСафар қилмоқчи бўлган кишининг яшаб турган шаҳри ёки қишлоғи шу даражада катта бўлсаки, сафар масофасини босиб ўтгандан кейин ҳам шаҳар ёки қишлоқдан чиқмаса, мисол учун, Москва шаҳрини олайлик. Унинг ҳудуди сафар масофасидан катта. Бундай ҳолатда сафар қилувчи уйидан сафарга чиқса, гарчи сафар масофасини босиб ўтса ҳам, ўзи яшаб турган шаҳридан чиқмаганлиги учун у мусофир ҳукмида бўлмайди.\nПоезд, автобусларда фарз, вожиб намозларини ўқиш жоиздир. Хоҳ бирор узур бўлсин ёки бўлмасин. Лекин, қиблага юзланиш ва қиём шартдир. Қаттиқ узурсиз қибла ва қиёмни тарк қилиш билан намоз намоз бўлмайди. Автобус ёки поезд тиқилинч бўлганлиги туфайли пешонани қўйиб сажда қилишнинг имкони бўлмаса ва вақт чиқиб кетмасидан олдин бирор жойда тўхташликни умиди бўлмаса, икки ўтиргични орасида қиблага юзланади, қиём ва рукуъ қилади, сажда учун орқа ўриндиққа ўтириб оёғи пастда турган ҳолатда олдинги ўтиргичга сажда қилади ёки ёнига сажда қилади. Саждада пешона ва оёқ тегиб турган бўлиши шарт. Икки тизза тегмасдан турса, зарари йўқ.\nАгар қибла икки ўтиргичнинг ўртасида бўлса, ўтиргичлар ўртасида туриб, пастга сажда қилса бўлади. Агар юқорида зикр қилингандек ҳолат топилмаса, тиқилинч ёки ёмғир туфайли ҳамма жой ҳўл бўлиб, намоз ўқишга жой топилмаса, ўтирган ҳолатда имо-ишора билан рукуъ сажда қилиб намозини адо қилади (Аҳсанул фатаво).\nБаъзилар қиёмга қодир бўла туриб, поездлардаги ўриндиқларнинг иккинчи қаватида ўтириб намоз ўқийдилар. Бу билан уларнинг намози адо бўлмайди (Аҳсанул фатаво).\nАёл киши сафар масофасидан узоқ масофадаги шаҳар ёки қишлоққа турмушга чиқса, агар отасининг уйида яшашни бутунлай тарк этиб, гоҳи-гоҳида зиёратга келиб турса, мусофир ҳукмида бўлади. Агар отасининг уйини бутунлай тарк этмасдан, йилнинг баъзи фаслларини шу ерда ўтказса, ватани аслийси ботил бўлмайди. Шунингдек, отасининг уйига шаръий масофани босиб келиб, ўн беш кундан ортиқ туришни ният қилса, муқимга айланади (Фатаво раҳимия).\nШаръий масофирнинг жумъа намози\n2. Агар ярим йўлга етганида имом жумъа намозидан фориғ бўлган бўлса, пешини ботил бўлади. Шунинг учун пешинни ўқиб, масжидга келса, жумъа намози ўқилаётган бўлса, унга шу заҳоти жумъага қўшилиш вожиб бўлади.\n4 йил аввал 18360 fiqh.uz\nМусофир деб, шундай кишига айтиладики, ўзининг шаҳаридаги уйларидан айрилиб чиққан бўлиб, уч кеча-кундузлик йўлни ният қилган бўлур, ораларидаги одатлари қандоқ бўлса, ўшандай роҳатга амал қилур, давоми...\n4 йил аввал 26707 fiqh.uz\n4 йил аввал | 125681\n4 йил аввал | 39848


05:00 / 07.03.2017 17508 pdf Ўқиш режими + -\n«Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам бир саҳобага «Эй Фалончи, уйландингми?» дедилар.\n– Йўқ. Аллоҳга қасам, эй Аллоҳнинг Расули, уйланишга ҳеч нарсам йўқ, – деди у.\n– «Қул ҳуваллоҳу аҳад» ҳам йўқми? – дедилар.\n– Бор, деди у.\n– У Қуръоннинг учдан бири-ку, – дедилар.\n– «Изаа жаа-а насруллоҳи вал-фатҳу» йўқми? – дедилар.\n– Бор, – деди у.\n– У Қуръоннинг тўртдан бири-ку? Сенда «Қул йаа айюҳал каафирун» ҳам йўқми? –дедилар.\n– У ҳам Қуръоннинг тўртдан бири. Сенда «Изаа зулзилатил арзу» йўқми? –дедилар.\n– У ҳам Қуръоннинг тўртдан бири. Уйлангин, уйлангин», дедилар».\nИхлос сураси, Бақара сурасининг охири\nҳамда Оятул Курсийнинг фазилати\nМуоз ибн Анас Жуҳаний розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:\n«Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Ким «Қул ҳуваллоҳу аҳад»ни охиригача ўн марта ўқиса, Аллоҳ унга жаннатда қаср қуради», дедилар. Шунда Умар ибн Хаттоб: «Ундай бўлса, уни кўп ўқиймиз, эй Аллоҳнинг Расули», деди. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Аллоҳ кўпайтурувчи, покловчи Зотдир», дедилар».\n«Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам шундай дедилар: «Аллоҳ Бақара сурасини менга Аршнинг остидаги хазинасидан берган икки оят билан тамомлади. Уларни ўрганинглар, аёлларингизга ва болаларингизга ўргатинглар, чунки бу иккисида намоз (тиловат), қироат ва дуо бор».\nИзоҳ: Тиловат намознинг асосий рукнларидан бўлгани учун намоз деб ифодаланмоқда. Ушбу икки оят намозда ҳам, ундан ташқарида ҳам ўқилади. Уларда дуо маънолари мужассамдир.\n«Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам бир кишини бир сарияга бош қилиб юбордилар. У доим ҳамроҳларига намоз ўқиб бериб, қироатини «Қул ҳуваллоҳу аҳад» билан тугатарди. Қайтишгач, буни Набий соллаллоҳу алайҳи васалламга айтишди. У зот: «Ундан сўранглар‑чи, нега бундай қилар экан?» дедилар. Ундан сўрашган эди, «Чунки у Раҳмоннинг сифатидир. Мен уни ўқишни яхши кўраман», деди. Буни эшитган Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Унга айтиб қўйинглар, Аллоҳ ҳам уни яхши кўради», дедилар».\nИзоҳ: Сарийя – жанг қилиш ёки маълумот билиб келиш учун душман тарафга юбориладиган кичик қўшин (отряд). Одатда тунда юрилгани учун «сарийя» (тунда юрувчи) деб аталган.\n«Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам мени Рамазон закотини қўриқлашга вакил қилдилар. Бир куни кимдир келиб, егуликдан ҳовучлаб ола бошлади. Мен уни тутиб олдим-да, «Аллоҳга қасамки, сени Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламга олиб чиқаман», дедим. У: «Мен муҳтож одамман, бола-чақам бор. Ниҳоятда муҳтожман», деди. Мен уни қўйиб юбордим.\nТонг отди. Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Эй Абу Ҳурайра, бу кеча асиринг нима қилди?» дедилар. «Эй Аллоҳнинг Расули, жуда муҳтожлиги, бола-чақаси борлигидан шикоят қилган эди, раҳмим келиб, қўйиб юбордим», дедим. У зот: «Билиб қўй, у сени алдабди. Ҳали яна келади», дедилар. Мен Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг «Ҳали яна келади» деган сўзларидан унинг қайтиб келишини билиб, уни пойладим. У келиб, егуликдан ҳовучлаб ола бошлаган эди, уни яна тутиб олдим. «Сени Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламга олиб чиқаман», дедим. У: «Мени қўйиб юбор, мен муҳтожман, бола-чақам бор. Энди қайтиб келмайман», деди. Унга раҳмим келиб, қўйиб юбордим.\nТонг отди. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам менга: «Эй Абу Ҳурайра, асиринг нима қилди?» дедилар. Мен: «Эй Аллоҳнинг Расули, ниҳоятда муҳтожлиги, бола-чақаси борлигидан шикоят қилган эди, яна раҳмим келиб, қўйиб юбордим», дедим. У зот: «Билиб қўй, у сени алдабди. Ҳали яна келади», дедилар. Уни учинчи марта пойладим. Келиб, яна егуликдан ҳовучлаб ола бошлаган эди, уни тутиб олдим. «Энди сени Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламга албатта олиб чиқаман. Бу охиргиси. Сен қайтиб келмайман деб, учинчи марта қайтиб келяпсан», дедим. У: «Мени қўйиб юбор, Аллоҳ сенга манфаат берадиган калималарни ўргатаман», деди. «Нима у?» дедим. У: «Тўшакка ётганингда Оятул-Курсийни – «Аллоҳу лаа илаҳа илла ҳувал-Ҳайюл-Қойюм»ни* оятнинг охиригача ўқигин. Шундай қилсанг, Аллоҳнинг даргоҳидан бир қўриқчи тонг отгунча тепангда туради ва шайтон сенга ҳаргиз яқинлаша олмайди», деди. Уни қўйиб юбордим.\nТонг отди. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам менга: «Бу кеча асиринг нима қилди?» дедилар. Мен: «Эй Аллоҳнинг Расули, Аллоҳ сенга манфаат берадиган калималарни ўргатаман деган эди, қўйиб юбордим», дедим. У зот: «Улар нима экан?» дедилар. «У менга: «Тўшакка ётганингда Оятул-Курсийни – «Аллоҳу лаа илаҳа илла ҳувал-Ҳайюл-Қойюм»ни* оятнинг охиригача ўқигин. Шундай қилсанг, Аллоҳнинг даргоҳидан бир қўриқчи тонг отгунча тепангда туради ва шайтон сенга ҳаргиз яқинлаша олмайди», деди», дедим. – (Ровий айтади: Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳу Аллоҳдан келадиган манфаатли нарса сабабли уни қўйиб юборганлар, чунки саҳобалар) яхшиликка энг ҳарис одамлар эди – Шунда Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Билиб қўй, ўзи ғирт ёлғончи бўлса ҳам, сенга рост айтибди. Уч кечадан бери ким билан гаплашаётганингни биласанми, эй Абу Ҳурайра?» дедилар. «Йўқ», дедим. У зот: «У шайтон эди», дедилар».\n* Бақара сураси, 255-оят.\n«Отам шундай деди: «Хурмо қуритадиган жойимиз бўлар эди. Мен у ердан хабар олиб турардим. (Ҳар кеча хурмо) камая бошлади. Шунинг учун бир кеча уни қўриқлаб ётдим. Қарасам, навқирон йигит кўринишидаги бир жонзот экан. Салом берсам, алик олди.\n– Жинмисан, инсонмисан? – дедим.\n– Жинман, – деди.\n– Қўлингни узат, – дедим. Қарасам итнинг қўли, итнинг юнги. «Жин мана шундай бўлади», деб ўйладим.\n– Жинларнинг ичида мендан чопағоним йўқ, – деди.\n– Нима учун бу ишга қўл урдинг, – дедим.\n– Менга сени садақа қилишни яхши кўради, дейишди. Шуниг учун егулигингдан олгим келди, – деди.\n– Бизни сизлардан нима ҳимоя қилади? – дедим.\n– Мана бу Оятул-Курсий, – деди.\nМен уни қўйиб юбордим. Кейин бориб, бор гапни Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламга айтиб бердим. Шунда у зот: «Бу ифлос тўғри айтибди», дедилар.\nИхлос сураси ҳамда «муъаввизатайн»нинг фазилати\nАбдуллоҳ ибн Хубайб розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:\n«Ёмғирли ва қоп-қоронғи тунда чиқиб, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламни бизга намоз ўқиб берсинлар деб, у зотни топдик. У зот менга: «Ўқи», дедилар. Мен ҳеч нарса демадим. У зот яна: «Ўқи », дедилар. Мен яна ҳеч нарса демадим. У зот яна: «Ўқи», дедилар. «Нимани ўқийин, эй Аллоҳнинг Расули?» дедим. «Қул ҳуваллоҳу аҳад ва “муъаввизатайн”ни тонг отганда ва кеч кирганда уч марта ўқисанг, сенга ҳар қандай нарсадан кифоя қилади», дедилар».\nАбу Довуд ва Термизий ривоят қилган. Лафз Абу Довудники.\n«Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Бу кеча менга нозил бўлган, мисли кўрилмаган оятларни билсанми? «Қул аъуузу бироббил-фалақ» ва «Қул аъуузу бироббин-наас», дедилар».\nМуслим, Термизий Насоий ва Абу Довуд ривоят қилишган.\nАбу Довуд ва Насоийнинг лафзида: «Сафарда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг туяларини етаклаб борардим. У зот менга: «Эй Уқба, сенга энг яхши икки сурани ўргатиб қўяйми?» дедилар ва «Қул аъуузу бироббил-фалақ» ва «Қул аъуузу бироббин-наас»ни ўргатдилар».\nЯна Абу Довуднинг лафзида: «Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам билан Жуҳфа билан Абво ўртасида борар эдим. Бирдан шамол ва шиддатли зулмат қоплаб олди. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам «Қул аъуузу бироббил-фалақ» ва «Қул аъуузу бироббин-наас»ни ўқиб, паноҳ сўрай бошладилар ва «Эй Уқба, шу иккови билан паноҳ тилагин, ҳеч бир паноҳ тиловчи шу иккисидек нарса билан паноҳ тиламаган», дедилар. Кейин бизга имом бўлиб, намозда ҳам шу иккисини қироат қилганларини эшитдим».\n«Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Ўқи, эй Жобир», дедилар. «Ота-онам сизга фидо бўлсин, нимани ўқийин?» дедим. «Қул аъуузу бироббил-фалақ» ва «Қул аъуузу бироббин-наас»ни», дедилар. Мен уларни ўқидим. Шунда у зот: «Шу икковини (доим) ўқи. Буларга ўхшаганини асло ўқимагансан», дедилар».\nНасоий, Ибн Ҳиббон ривоят қилишган.\nDurdona 09:44 / 18.12.2020\nрахмат билмаган нарсаларимни ўрганиб олдим Аллоҳ сизлардан рози бўлсин\nFayzulla 01:35 / 26.02.2020\nАлллох рози булсин, биз осий бандалар шайтоннинг измига кириб бурчимизни хам унутиб куямиз, лекин бизни чалгитиб турган иблис хам Аллохдан Панох тилаб "оятал курсийни" укир акан. Аллохим барчамизни иймонимизни мустахкам килсин!!!\nНасиба 03:15 / 13.01.2020\nАллох сизлардан Рози булсин\n05:00 / 07.03.2017 2365\n05:00 / 07.03.2017 2911\n2482 05:00 / 23.01.2017\n2257 14:30 / 13.08.2019\n2597 05:00 / 23.01.2017\n7934 10:40 / 08.10.2018


Қайта ташкил этиш натижасида ҚҚС ва фойда солиғи тўловчиси бўлган корхона айланмадан олинадиган солиқ тўловчи бўлган корхонага бирлаштирилган.\nҲуқуқий ворис бўлган корхона бу ҳолда ҚҚС ва фойда солиғи тўлашга ўтиши керакми?\n– Бирлаштириш шаклида қайта ташкил этишда битта корхона бошқа корхонага бирлаштирилган ҳолда алоҳида юридик шахс сифатида мавжуд бўлишни тўхтатади. Ҳуқуқий ворис бўлган корхонага ўз фаолиятини тўхтатган юридик шахснинг барча ҳуқуқ ва мажбуриятлари ўтказилади (ФК 50-м.).\nМазкур ҳолда бирлаштирилаётган корхона ҳуқуқ ва мажбуриятларини ҳуқуқий ворис бўлган корхонага ўтказади. Бу солиқлар ва бошқа мажбурий тўловларни тўлаш бўйича мажбуриятларга ҳам тааллуқли.\nБирлаштирилаётган корхона солиқни ҳисобга олиш учун қабул қилинган солиқ суммасига тузатиш киритиши керак. Бунда фақат тузатишларни амалга оширишдан олдинги охирги 12 ой ичида олинган ТМЗларни ҳисобга олинг (СК 269-м. 3-қ., СК 276-м. 5-қ.).\nБунинг учун охирги 12 ой учун келиб тушган ўтказилаётган ТМЗ бўйича ҳисобга олинган ҚҚСни қайта ташкил этилаётган корхона ушбу материаллар қийматига ёки фойда солиғини ҳисоблаб чиқаришда ҳисобга олинадиган харажатлар таркибига киритиши керак (СК 269-м. 7-қ.).\nАгар ҳуқуқий ворис бўлган корхонага солиқлар ва бошқа мажбурий тўловлар бўйича, шу жумладан ҚҚС ва фойда солиғи бўйича қарзлар ўтказилган бўлса, улар улар учун белгиланган муддатларда сўндирилиши керак (СК 92-м. 7-қ.).\nҚҚС ва фойда солиғига ўтиш зарурми\nСолиқ кодекси ҳуқуқий ворис бўлган корхонага нисбатан қайта ташкил этилган корхона тўлайдиган худди шу солиқларни тўлаш талабини белгиламайди.\nҲуқуқий ворис бўлган корхона айланмадан олинадиган солиқ тўловчилар мезонларига жавоб бергунга қадар ушбу солиқни тўлайди. Асосий мезон – жами даромад солиқ даври учун 1 млрд сўмдан ошмаслиги керак (СК 461-м.).\nСолиқ даври мобайнида жами даромади 1 млрд сўмдан ошган солиқ тўловчилар бундай ошиш рўй берган ойдан кейинги ойнинг биринчи санасидан бошлаб ҚҚС ва фойда солиғини тўлашга ўтади (СК 462-м. 9-қ.).\nШунингдек, юридик шахслар айланмадан олинадиган солиқни қўллашни ҚҚСни тўловчи сифатида рўйхатдан ўтиш учун ва бир вақтнинг ўзида айланмадан олинадиган солиқни тўлашни рад этишга доир ариза берилган ойдан кейинги ойнинг 1-санасидан бошлаб ихтиёрий равишда рад этишга ҳақли (СК 462-м. 7-қ.).\nШу тариқа, ҳуқуқий ворис бўлган корхона:\n● белгиланган муддатларда солиқлар, шу жумладан ҚҚС ва фойда солиғи бўйича қарзларни сўндириши керак, агар улар унга қайта ташкил этиш натижасида бирлаштирилаётган корхона томонидан ўтказилган бўлса;\n● айланмадан олинадиган солиқ тўловчилар мезонларига мувофиқ келган давр учун ўз фаолияти натижалари бўйича айланмадан олинадиган солиқ тўлашга ҳақли.


02.01.2019 11:15 0 1529\nМагнитогорскдаги уйнинг қулаб тушган подъезди вайроналари остидан жами 11 кишининг жасади олиб чиқилди. Аввалроқ қурбонлар сони тўққиз нафар деб эълон қилинганди. Ҳалок бўлганларнинг 1 нафари ёш бола.\nРоссия ФВВ берган маълумотга кўра, яна 30 кишининг қаердалиги аниқланмоқда.\nТунда вайроналар остини текшириш ишлари вақтинча тўхтатилиб, қутқарувчилар осилиб турган уй конструкцияларни олиб ташлаш билан шуғулланишган. Ҳамон қидирув ишлар давом этмоқда.\nЖамият 09/02, 11:19\nЖамият 06/02, 14:13\nХориж 04/01, 09:25


ЎзА - Финляндия таълим тизими муваффақияти\nТаълим ислоҳоти – тараққиёт гарови\nМамлакатимиз тараққиётнинг янги даврига қадам қўйган бугунги кунда инсон капиталига сармоя киритиш, таълимни ислоҳ қилиш устувор вазифалардан бири.\n2020 йил 30 октябрь куни Президентимиз раислигида таълим-тарбия тизимини такомиллаштириш масалалари бўйича ўтказилган видеоселектор йиғилишида ҳам кўплаб масалалар муҳокама қилинди, стратегик вазифалар белгилаб олинди. Шунингдек, ўқув юкламаси ва дарслар сонини қайта кўриб чиқиш, ўқувчиларни фақат ёдлашга эмас, балки мулоҳаза ва фикрлашга чорлайдиган методикани яратиш зарурлиги, бу борада Финляндия таълим тизими тажрибасини ўрганиш вазифаси ҳам қўйилди.\nМаълумки, халқаро тадқиқотлар илғор таълим амалиётини кузатиш, инновацион таълим сиёсати ҳамда амалиётини ишлаб чиқиш ва амалга ошириш жараёнлари, умуман, ўрганишимиз мумкин бўлган кўпгина муваффақиятли мисоллар билан танишиш имконини беради.\nШу боис таълим соҳасидаги энг илғор, етакчи давлат – Финляндия тажрибаси билан танишиш мақсадида PISA ва PIAAC тадқиқотларининг кўп йиллик таҳлилларига асосан, халқаро экспертлар, тадқиқотчилар мулоҳазаларига ҳамда PISA дастурининг асосчиси, таълим тадқиқотчиси Андреас Шляйхернинг хулоса ва таҳлилларига мурожаат этдик.\nФинляндия – юқори натижаларга эришиш масалаларида энг барқарор мамлакатлар сирасига киради. У қойилмақом таълимнинг синонимига айланган. Ҳақиқатан ҳам кўплаб мамлакатлар Финляндияга ўз экспертларини илғор тажриба, қонун чиқариш асослари ва яхши амалиётларни ўрганиб, ўз мактабларида қўллашни ўзлаштириш учун юборади.\nPISA-2015 натижаларига кўра, Финляндия ўқиш саводхонлиги бўйича 4-ўрин, табиий фанлардан 5-ўрин ва математикадан 13-ўринни эгаллади. Эҳтимол, бу натижалар унинг олдинги тадқиқотлардаги юқори кўрсаткичларидан пастроқдир (уч йўналиш бўйича энг паст ўзлаштирувчи ўқувчилар улуши рейтинг чўққисидаги мамлакатлар – Канада, Эстония, Гонконг, Сингапур ва Вьетнамга нисбатан юқори эди), аммо айни пайтда Финляндия юқори натижаларга эришган энг ишончли тизимлардан бири бўлиб қолади.\nБу мамлакат тажрибаси муваффақият қозонишнинг кўп усуллари мавжудлигини кўрсатади. Бу тизимда ўқувчилар самарадор Осиё мамлакатларидагига қараганда ўқишга кам вақт сарфлайди, уйга берилган топшириқлар кам, мактаб текширувлари эса бекор қилинган.\nАммо кўпчилик муваффақиятли таълим тизимлари каби, фин таълим тизими шароити оғир ўқувчилар ҳам юқори натижаларга эришиши мумкин ва ҳар қандай мактаб, қаерда жойлашганидан қатъи назар, юқори сифатли таълим бериши керак, деган фикрга асосланади. Шимолий Европа ва Болтиқбўйи мамлакатларида бўлгани каби бу ерда ҳам ижтимоий-иқтисодий омилларнинг таълим натижаларига таъсири пастлиги кўринади.\nФинляндия мисоли фақат таълим тизими сифати унинг ўқитувчилари сифатидан юқори бўлолмаслигини тасдиқлайди. 1960 йилларнинг охирида юқори сифатли таълимни гимназия ва лицейларда таълим олаётган камчилик учун эмас, ҳар бир ўқувчи учун умумий ва очиқ қилиб, умумтаълим мактабларини ривожлантиришга қарор қилинди. Бу тизимни жорий этиш 1970 йилларнинг охиригача давом этди. Бўлғуси ўқитувчиларни тайёрлаш иши университетларга ўтказилди ва анча жиддийлашди.\n1990 йилларнинг бошларида Финляндияда ишсизлик 20 фоизга етди, ялпи ички маҳсулот камайиб кетди, давлат қарзлари кўпайди. Таълим технология сектори ва ўсиб бораётган телекоммуникациялар бозорига инвестиция киритиш томон ўзгариб бораётган фин иқтисодиётини ислоҳ қилиш усулига айланди. Илмий-тадқиқот ва конструкторлик марказларида ишлайдиган финлар сони кескин ошди. ХIX аср қоғоз фабрикасидан ХХI аср бошидаги мобиль телефонлар ишлаб чиқариш соҳасида энг йирик компаниялардан бирига айланган Nokia сингари компаниялар ривожланиб кетди.\nОмилларнинг бундай бирикуви Финляндияда яхши тайёрланган ишчи кучига бўлган талаб ва бу талабларни қондириши мумкин бўлган очиқ ва юқори сифатли ўқитиш тизимига эга бўлган таълимга эҳтиёж бор эди. Ва албатта, фин тизимининг яна бир хусусияти – бу такомиллашиш тамойилидир. Финляндияда давлат умумтаълим мактабларида ҳар бир ўқувчи бепул иссиқ овқат, тиббий ёрдам, жумладан, стоматолог ёки психолог ёрдамини олади. Махсус таълим эҳтиёжига эга болаларга ғамхўрлик қилиш ҳар қандай мактаб ишининг ажралмас қисмидир. Болалар яна индивидуал ёрдам олади ва эътиборда бўлади.\nФинляндияда қийналаётган ва қўшимча ёрдамга муҳтож болаларни фан ўқитувчилари билан ҳамкорлик қиладиган устоз-ўқитувчилар аниқлайди, кейин эса синфдошларига етиб олишда бундай ўқувчиларга ёрдам бериш учун улар билан якка ҳолда ёки кичик гуруҳларда ишлайди.\nФақат танлаб олинган ўқувчиларгина муваффақиятга эриша олади, деган фикрдан воз кечиш ва ҳар бир ўқувчи юқори даражада ўзлаштира олишига ишониш учун кўпчилик давлатларга узоқ вақт керак бўлди. Бу мақсадга эришиш учун таълим сиёсатини ишлаб чиқиш ва имкониятларни оширишнинг ҳар томонлама мувофиқлаштирилган дастури зарур. Аммо яхши кўрсаткичларга эга мамлакатларда мавжуд моделлардан бири ўқувчиларнинг қобилияти ва турли даражадаги когнитив кўникмаларига қараб ажратадиган тизимдан ҳамма ўқувчилар ҳаммага бирдай талаб қўйиладиган ўқув дастурига эга умумтаълим мактабларида ўқийдиган тизимга аста-секин ўтишдир. Финляндия 1970 йилларда шу йўлдан борган биринчи мамлакат бўлди.\nФинляндия педагогик таълимни олий таълимнинг энг нуфузли йўналишларидан бирига айлантирди. Ҳар йили педагогика олий ўқув юртларига битта ўринга ўндан ортиқ номзод даъвогарлик қилади, ўқишга кира олмаган ёшларда эса адвокат ёки врач бўлиш имконияти қолади. Абитуриентлар мактабдаги ўқиш натижалари ва кириш имтиҳонида олган баҳосига асосан баҳоланади. Номзодларни янада жиддийроқ саралаш кейинроқ содир бўлади. Академик натижалар асосидаги бошланғич танловдан сўнг улар ўқитувчи ишини кўрсатиб беришига қараб баҳоланади, кейин улардан интервью олинади. Фақат юқори даражада ўзлаштиришдан ташқари ҳақиқатан дарс бера олиш қобилиятига эга абитуриентларгина ўқишга кабул килинади.\nЎқитувчилик касбига нафақат бакалавриат, балки магистратура битирувчилари ичидан энг яхшиларини жалб қилади. Ўқитувчи мактабда иш бошлаганидан кейин унинг мажбурий малака ошириш курсларида ўқишни давом эттириши кўзда тутилади. Ўқитувчилик муҳим ва ҳурматга лойиқ иш сифатида қабул қилинади, ўқитувчиларга ишонишади ва уларга мустақиллик беришади.\nИшга қабул қилиш шартларининг даражасини кўтариш ва ўқитувчиларга синфда кўпроқ ҳаракат ва назорат эркинлиги беришни бирга қўшиш, шунингдек, ўз иш шароитига таъсир ўтказиш имконияти ўқитувчилик касби мақомининг ошишига йўл очиб берди. Бугун ўқитувчилик ёш финларнинг энг ардоқли касбларидан бирига айланган. Фин педагоглари амалда барча ўқувчиларга билимли бўлишга ёрдам бера олишларини исботлаб, ота-оналар ва бутун жамиятнинг ишончига сазовор бўлди.\nАнча самарали таълим тизимлари кенг назарий базагагина эмас, балки бевосита синфларда ишлашга қодир мутахассисларни тайёрлашга асосланган бўлажак ўқитувчиларни тайёрлаш моделини яратиш устида ҳам ишлаяпти. Бундай дастурларнинг моҳияти шундаки, бўлажак ўқитувчилар мактабга эртароқ киради, кўп вақтларини мактабда ўтказади ва таълим олиш жараёнида катта ёрдам олади. Бундай дастурлар муаммоли ўқувчиларга эрта ва аниқ ташхис қўйиш ва ўқув режасини мос равишда соддалаштириш малакасини ривожлантиришда ўқитувчиларга кўмак беришга кўпроқ эътибор беради. Бу дастурлар бўлажак ўқитувчилар кенг инновацион педагогик услублардан дадил фойдаланадиган кишилар бўлишини кўзда тутади. Бу ўқувчиларнинг ўқув тажрибасини бойитиш, тасаввур, ўртага масала ташлаш қобилиятини ўстирадиган жамоавий фаолиятда иштирок этишни рағбатлантиради.\nБаъзи мамлакатларда бўлғуси ўқитувчиларнинг бошланғич тайёргарлиги илмий текшириш асосларини ўз ичига олади. Ўқитувчилар бу кўникмалардан умри давомида ўқиб-ўрганишга тайёр ўқувчилар каби фойдаланади ва педагогнинг касбий фаолиятини яхшилашга ўз ҳиссасини кўшиш учун турғун амалиётни шубҳа остига қўяди, дея тахмин қилинади.\nИлмий текшириш фаолияти ўқитувчилар касбий тайёргарлигининг ажралмас қисмидир. Финляндияда ҳар бир ўқитувчи маълумотни магистрлик диссертацияси билан тугаллайди.\nФинляндия ижодкорлик ва инновацияларни қўллаб-қувватлаш ўқув дастурларини ишлаб чиқувчи мамлакатларнинг олдинги сафида тургани боис ўқитувчилик иши тадқиқотлар, ишлаб чиқишлар ва лойиҳалар билан боғлиқ касбга қизиқадиган кўп кишиларни ўзига жалб қилади.\nФин мактаблари ўқув муддатиниг учдан бирига яқинини дарсдан ташқари фаолиятга бағишлайди, бу билан бўш ўзлаштирувчи ва истеъдодли ўқувчилар билан ишлаш учун ўқитувчиларга кенг имкониятлар яратиб беради. Финляндияда махсус таълимга эҳтиёжманд болалар таълими ўқишда қийинчилик сезадиган ўқувчилар таълимининг синоними эмас. Аксинча, амалда ҳар бир ўқувчи маълум бир муддат ўқишга алоҳида эҳтиёжи бўлган ўқувчига айланиши мумкин, бунинг сабаби шуки, мактаб бу болага мактабдан ташқарида кўп нарса қилиш мумкин, деб ҳисоблайди.\nСинфда ўз ўқув фаолиятига мақсад қўйиш ва унга эришишни назорат қилиш маҳоратини ривожлантиришга ва ўқувчиларнинг ўзини ўзи баҳолаш қобилиятига катта эътибор берилади. Ўрта мактабни тугатаётган ўқувчилар шахсий дастур ишлаб чиқа олади ва дастур доирасида ҳар бири баҳо олмаган ҳолда ўз маромида таълим олишни давом эттиради, дея ҳисобланади.\nХалқ таълими вазирлиги бошқарма бошлиғи ўринбосари.


DataLife Engine > Версия для печати > ИИВ «Телеграм»да фуқаролар шахсий маълумотини тўплаб, тарқатмаслик эвазига пул талаб қилаётган шахслар ҳақида огоҳлантирди\nDataLife Engine > Технология > ИИВ «Телеграм»да фуқаролар шахсий маълумотини тўплаб, тарқатмаслик эвазига пул талаб қилаётган шахслар ҳақида огоҳлантирди\nИИВ «Телеграм»да фуқаролар шахсий маълумотини тўплаб, тарқатмаслик эвазига пул талаб қилаётган шахслар ҳақида огоҳлантирди\n“Телеграм” тармоғида айрим шахслар ижтимоий муҳандислик услуби билан фуқаролар шахсий маълумотларини тўплаб, кейинчалик уларнинг шаъни ва обрўсига путур етказувчи “пост”лар кўринишида ижтимоий тармоқларда тарқатмаслик эвазига пул маблағларини талаб қилаётгани кузатилмоқда.\nИИВ ахборот хизмати хабарига кўра, ҳозирги кунда мамлакатда бундай каналлардан бир нечтаси аниқланган бўлиб, уларни юритувчилари хориж давлатларидан туриб фаолият кўрсатишади.\nИчки ишлар вазирлиги томонидан ушбу ва бошқа турдаги жиноий фаолият билан шуғулланувчи барча каналлар юритувчиларининг электрон манзиллари аниқланиб, ўрнатилган тартибда хорижий ҳамкорларни жалб қилган ҳолда терговга қадар текширувлар ўтказилмоқда.\nТекширув якунлари юзасидан товламачилик қилаётган шахсларга нисбатан қонуний чора кўрилиши айтилган.\n“Афсуски, ҳозирги кунда мазкур жиноий каналларни блоклашнинг техник имкониятлари мавжуд эмас. Шунинг учун каналлар номи ошкор этилмайди.\nШу ўринда, фуқароларга шахсий маълумотларни ижтимоий тармоқларга қўймасликни ёки бегона гуруҳ ва каналларга тарқатмасликни, акс ҳолда товламачиларнинг қурбонига айланиши мумкинлигини эслатиб ўтамиз”, дейилади хабарда.


«Акция тугаган». Ўзбошимча ва ноқонуний қурилмалар эгаси эндиликда жавобгарликка тортилиши мумкин\n15:06 / 14.01.2021\nЎзбошимча ва ноқонуний қурилмаларга давлат томонидан бир марталик авф эълон қилинганди. Эндиликда бундай акция ўтказилмайди. Ўзбошимча қурилма эгаси эса жавобгарликка тортилиши мумкин.\nПрезидент Шавкат Мирзиёевнинг 2018 йил 20 апрелдаги «Фуқароларни ижтимоий қўллаб-қувватлаш бўйича қўшимча чора-тадбирлар ҳамда ўзбошимчалик билан қурилган турар жойларга нисбатан мулк ҳуқуқини эътироф этиш бўйича бир марталик умумдавлат акциясини ўтказиш тўғрисида»ги фармонида кўзда тутилган бир марталик афв муддати тугагани боис, эндидан ўзбошимча ва ноқонуний қурилмалар эгаси жавобгарликка тортилади.\nДавлат кадастрлари палатаси Тошкент шаҳар бошқармаси бошлиғи Мурод Файзуллаевнинг Kun.uz’га маълум қилишича, акция доирасида Тошкент шаҳридан 36 минг 568та мурожаат келиб тушган, шундан 71 фоизи ижобий ҳал этилган, 17 фоизи рад этилган, 12 фоизи субъектив ва объектив сабабларга кўра комиссия ишчи гуруҳи ўрганишида турибди.\n«Акция тугаганига қарамай, 12 фоиз аризалар ҳокимликларда турганининг сабаби шундаки, Шайхонтоҳур туманида «Эски шаҳар» ҳудуди, Юнусобод туманида «Ҳасанбой» ҳудудида каналлар бор, бу каби ҳудудларда турган объектларга жавоб бериш ва ижобий ҳал қилиш имконияти йўқ. Эндидан ноқонуний қурилма аниқланганда, чора кўрилади. Буёғига акция бўлмайди, давлатнинг ерини асрашимиз керак. Aммо чора кўришдан олдин, биринчи галда тушунтириш ишлари олиб борилади», – деди Мурод Файзуллаев.\nБошқарма бошлиғига кўра, ноқонуний ҳолатлар аниқланиб кадастр хизматига мурожаат келиб тушса, жойига чиқиб вазият ўрганилади. Aгар объект ўзбошимчалик билан эгалланган бўлса, ҳолат юзасидан тегишли органларга хабар берилади ва таъсир чоралари кўрилади.\nТаъкидланишича, 2020 йилда 676та ҳолат бўйича ишлар судга оширилган ва тақдимномалар киритилган. Масалан, Сергели тумани «Саватча» мааҳалласида 19та қурилма туман ҳокимлиги билан ҳамкорликда жойларда бартараф этилган.\nАввалроқ, бирор шахснинг ўзига қарашли бўлган, лекин ноқонуний қурилган уйига қонуний эгалик қилиш ҳуқуқини тақдим этган бир марталик умумдавлат акциясидан сўнг, уни қайта ўтказишга эҳтиёж сезилмаётгани маълум қилинган эди.\nТаъкидланишича, яна 100 минг нафар аҳоли акция доирасида мурожаатини билдирмагани маълум бўлган.\n«Уларнинг мурожаат қилмагани ўрганилган. Бунинг сабаби, қурилма эгаларининг мулк ҳуқуқини эътироф этилишига эҳтиёжи бўлмаган ҳамда долзарб эмас», — деган Кадастр агентлиги директори ўринбосари Шерзодхўжа Ҳабибуллаев.\nАдлия вазирлигининг маълумот беришича, ушбу акция давомида республика бўйича 200 мингга яқин мурожаат бўйича ноқонуний қурилмага нисбатан мулк ҳуқуқи эътироф этилган. Бу эса умумий мурожаатларнинг 33 фоизини ташкил этади.\nАкция доирасида қабул қилинган 25 мингга яқин мурожаат бўйича эса комиссия ижобий хулосасига қарамасдан, туман (шаҳар) ҳокимлари томонидан асоссиз равишда қарор қабул қилинмаган.\n17:49 / 16.03.2021\nНавоийдаги ноқонуний қурилишлардан бирини амалга оширган компания таъсисчиси сенаторлиги маълум бўлди


Краснодарда ўзбекистонлик муҳожирлар ўлдирилди\nКраснодарда ўликлари топилган ўзбекистонликлар Сочи Олимпиадаси иншоотлари қурилишида ишлаган.\n26 май куни Россиянинг Краснодар ўлкасига қарашли Абинск туманида 3 нафар эркак жасади топилди. Тергов давомида ўлдирилганлар Ўзбекистон фуқаролари эканлиги аниқланди.\nКраснодарнинг Абинск туманидаги Мингрел қишлоғи ёнгинасидан ўтадиган Аушедз дарёси ёқасида бўғиб ўлдирилган 3 нафар номаълум шахснинг мурдалари топилди. Воқеа жойига етиб келган жиноят-қидирув ва прокуратура терговчилари ҳалок бўлганлар Ўзбекистон фуқаролари эканлигини аниқлашди.\nБу хабарни Озодликка тасдиқлаган Краснодар ўлкаси прокуратураси Тергов қўмитаси бошлиғининг катта ёрдамчиси юстиция майори Иван Сенгеровга кўра, бу шахсларнинг йўқолиб қолгани тўғрисида ариза маҳаллий ички ишлар бўлимига 23 майдан 24 майга ўтар кечаси тушган.\n- Уларнинг жасади йўл бўйида баланд ўт орасида топилди. Улар ҳақида қўшимча маълумотлар аниқланмоқда, лекин улар Ўзбекистон фуқаролари эканлиги аниқ, холос. Улар шу машинада Ўзбекистонга кетаётган бўлган. Тергов манфаатларида уларнинг исми-шарифларини очиқламаяпмиз. Ўлдиришдан мақсад – талон-тарожлик бўлган: қотиллар ўзбек йигитларининг пул, уяли телефонлари ва машинасини олиб кетган. Жиноятчилардан бири аллақачон қўлга олинди, деди Краснодар ўлкаси прокуратураси расмий ходими.\nИван Сенгеров нобуд бўлган йигитлардан 26 ва 27 ёшда бўлганлари аниқ ўзбекистонлик эканлиги, учинчи мурданинг шахси эса анқиланаётганини қўшимча қилди.\nПрокуратура ва маҳаллий полиция бўлимидан олинган маълумотларга кўра, ҳалок бўлганлар Анапа шаҳрида мардикорлик билан кун кечирган ва маҳаллий миграция бўлимида қайдда турмаган. Уларни яқинлари охирги марта Абинск туманига такси ёллаб кетишганида кўришган. Улар кечки соат 11 ларда танишларига қўнғироқ қилиб, машина чекка йўлда бузилиб қолганини маълум қилишган.\nПайшанба куни йул четида ташлаб кетилган автомобил изидан изқуварлар жиноят жойига чиқишган: ўзбекистонликлар бўйнига сиртмоқ тортилиб ўлдирилган.\nТергов 26 май куни кечга яқин бошланганига қарамасдан, 27 май куни эрталаб қидирув эълон қилингач, 34 ва 20 ёшли ҳеч қаерда ишламайдиган икки гумонланувчидан бири қўлга олингани айтилмоқда.\nНобуд бўлган ўзбекистонликлар ҳақида қўшимча маълумот олиш мақсадида Краснодардаги “УМИД” Ўзбекистонлик ҳамюртлар жамияти” минтақавий жамоатчилик ташкилоти раҳбари Тожиддин Нурматовга мурожаат қилдик. Ўзбек миллий маркази бошлиғининг сўзларига кўра, ўлдирилган йигитлар шу ерда қурилишда ишлаган.\n- Хабарим бор. Улар Приморск-Ахтарскда ишлаётган бўлган. Асли Ўзбекистондан. Ҳозирча тергов давом этаётгани боис менга ҳам қўшимча маълумот беришмади. Юз кўринишидан ўзбеклар, балки тожиклардир. Лекин улар ишлаётганлар туманда асосан ўзбеклар...\nОзодлик: Тожиддин ака, ўша ердаги йигитлар асосан нима иш билан шуғулланади?\n- Биринчидан қурилишда, кейин қишлоқ хўжалиги ва учинчидан хизмат кўрсатишда, яъни фаррош, мусор ташувчи бўлиб ишлашади. Биласизми, бу уларнинг билим даражасига боғлиқ. Бу ерда расман қайдга олинганлар сони 12-15 мингларча бор. Лекин ҳозир шароитлар яхшиланиб қолди: патент сотиб олиб бемалол ишлаб юравер. Шу сабабли ноқонуний меғнат муҳожирлар сони анча камайиб қолди. Ҳозирга келиб ўлкада патент сотиб олиш бўйича ҳам ўзбеклар тожиклардан ҳам узиб кетди. Шунчалик ўзбеклар кўпайиб кетди бу ерда. Миграция хизмати ҳатто хужжат тайёрлашга улгурмаяпти. Лекин мана бундай мудҳиш воқеаларга кўпинча мардикорлар орасида чиқаётган жанжаллар, пул бўлишлар сабаб бўлмоқда. Миллий адоват юзасидан бу ерда тўқнашувлар ҳозирча кузатилгани йўқ, деди “УМИД” Ўзбекистонлик ҳамюртлар жамияти” минтақавий жамоатчилик ташкилоти раиси Тожиддин Нурматов.\n3 йилдан буён Краснодар ўлкасида ўз фаолиятини олиб бораётган ўзбеклар жамоатчилик ташкилоти раисининг сўзларига кўра, 1989 йилда Краснодарда 900 га ўзбеклар бўлган. Бугунги кунда эса ўзбекистонликлар сони 15 мингга яқин бўлиб, улар минтақадаги энг кўп сонли муҳожирларга айланган.\n26 май куни Сочида бўлиб ўтган Россия Федерацияси Хавфсизлик кенгаши йиғилишида сўзга чиққан ташкилот котиби Николай Патрушев Сочидаги қишки Олимпиада объектларида олиб борилаётган қурилишларга оммавий жалб қилинаётган меҳнат муҳожирлари Жанубий Федерал округда миграция оқимининг нотекис тақсимланишига олиб келганини гапирди. Унинг сўзларига кўра, олимпиада объектларида 45 миндан зиёд чет эл фуқаролари меҳнат қилмоқда ва улар асосан Ўзбекистон, Тожикистон, Украина ва Молдова фуқароларидир.\nМақола эфирга узатилаётган пайтда Сочидан яна бир нохуш хабар олинди.\n26 май куни Сочига қарашли Красная Поляна мавзеси атрофидаги тоғларда сайр қилиб юрган икки нафар Ўзбекистон фуқароси топиб олган тоғ кўчкисининг олдини олиш мақсадида ишлатиладиган портловчи мослмама улардан бирининг қўлида портлаб кетган. Мардикор йигитнинг қўли узилиб кетган, икинчиси эса тан жароҳати олган.\nБу ҳақда хабар қилган Краснодар ўлкаси Миграция хизмати раҳбари Игор Семенякин, снаряддан жароҳат олган ўзбеклар “Сноуборд-Парк” объекти қурилишига келган ва энди ишга кириши керак бўлган.


Камбағалликни камайтириш – энг муҳим ва энг долзарб масалалардан | UCHQUDUQ газетаси\nМуаллиф: uchquduq-editor Чоп этилди: 12.01.2021 Кўрилди: 3 марта Рукн: Жамият Газета сони: 3 сон\nКамбағаллик – бу ҳаёт учун муҳим бўлган, энг зарур минимал эҳтиёжларни қондира олмайдиган, ишга лаёқатли бўлиб, ўзи хоҳлаган ишларни давом эттириши мумкин бўлмаган шахс ёки ижтимоий гуруҳни иқтисодий ҳолатининг ўзига хос хусусиятидир.\nЎзбекистонда камбағалликни қисқартириш бўйича Жаҳон банки ва БМТ Тараққиёт дастури билан биргаликда дастур ишлаб чиқишни режалаштирмоқда. Уни амалга ошириш учун 700 миллион доллар маблағ йўналтирилади.\nМуҳтарам Президентимизнинг шахсан раислигида ўтказилиб келинаётган видеоселектор йиғилишларида тадбиркорликни ривожлантириш орқали камбағалликни қисқартиришга қаратилган чора-тадбирлар белгиланган.\n«Дастлабки ҳисоб-китобларга кўра, Республикамиз бўйича 12-15 фоиз ёки 4-5 миллион аҳолимиз камбағал. Бу уларнинг бир кунлик даромади 10-13 минг сўмдан ошмаяпти, дегани. Ёки бир оилада машина ҳам, чорва ҳам бўлиши мумкин, лекин бир киши оғир касал бўлса, оила даромадининг камида 70 фоизи уни даволатишга кетади. Хўш бундай оилани ўзига тўқ дейиш мумкинми? Президент сифатида мени одамларимизнинг овқатланиши, даволаниши, болаларини ўқитиши, кийинтириши каби ҳаётий эҳтиёжлари нима бўлаяпти, деган савол ҳар куни қийнайди», – деганди ҳурматли Президентимиз Шавкат Мирзиёев.\nУчқудуқ туманида жами аҳоли сони 37 579 нафар, эҳтиёжманд аҳоли сони 4 400 нафарни ташкил этади. Жами хонадонлар сони 11 589 тани ташкил этиб, шундан 1 099 таси камбағал хонадонлар сифатида рўйхатга олинган. Таҳлил қилинганда, улардан эҳтиёжманд хонадонлар аъзолари сони 4400 нафар, шундан боқувчисини йўқотганлар сони 329 тани, ёлғиз қариялар сони 21 нафар, ногиронлар сони 679 нафар, вояга етмаганлар сони 2212 нафар, меҳнатга лаёқатли ишсизлар сони 1159 нафар, жами нафақа олувчи хонадонлар сони 23 та, шундан уларда яшовчи аҳоли сони 73 нафар, шундан\n2 ёшгача бола парвариши бўйича хонадонлар сони 7 та, уларда яшовчи аҳоли сони 22 нафар, 14 ёшгача болали оилалар бўйича хонадонлар сони 9 та, шундан уларда яшовчи аҳоли сони 28 нафар, моддий ёрдам олувчи хонадонлар сони 7 та, шундан уларда яшовчи аҳоли сони 23 нафарни ташкил этган бўлса, нафақа олмайдиган хонадонлар сони 1076 та, шундан уларда яшовчи аҳоли сони 4323 нафарни ташкил этади.\nТумандаги камбағал, ижтимоий ҳимояга муҳтож оила аъзоларининг 95 нафарига чорвачилик билан шуғулланишлари учун 2315,0 млн. сўм, 18 нафарига паррандачилик йўналишида 62,0 млн. сўм, 1 нафарига иссиқхона ташкил қилиш учун 20,0 млн. сўм, 6 нафарига тикувчилик йўналишида 60,0 млн. сўмлик, 11 нафарига ҳунармандчилик йўналишида 371,0 млн. сўм, 10 нафарига эса тадбиркорликнинг бошқа турлари билан шуғулланишлари учун 316,0 млн.сўм имтиёзли кредит маблағлари ажратилди.\n«Saxovat.argos.uz» ахборот тизими маълумотига кўра, 1099 та оилалар ҳолидан хабар олиниб, 1 млрд 822,9 млн. сўмлик озиқ-овқат маҳсулотлари ҳамда 9,5 млн. сўмлик бошқа моддий ёрдамлар кўрсатилди.\nЎзбекистон Республикаси Президентининг жорий 29 июлидаги ПФ-346 қарорига асосан Қурбон ҳайити байрами муносабати 205 та камбағал ижтимоий ҳимояга муҳтож оилалар ҳолидан хабар олинди. Уларга 138,0 млн. сўмлик бир марталик моддий ёрдам пуллари тарқатилди.\nЎзбекистон Республикаси Президентининг 2020 йил 30 июлдаги ПФ-6038 қарорига асосан 143 та камбағал ижтимоий ҳимояга муҳтож оилалар ҳолидан хабар олинди. Улардаги 554 нафар кишилар ҳолидан хабар олиниб 121,9 млн. сўмлик бир марталик моддий ёрдам пуллари тарқатилди.\nЎзбекистон Республикаси Президентининг 2020 йил 26 августдаги ПҚ-4815 сонли фармонига асосан камбағал ижтимоий ҳимояга муҳтож бўлган 172 та оилаларнинг 311 нафар 16 ёшга тўлмаган болалари учун 155,5 млн. сўмлик бир марталик моддий ёрдам пуллари тарқатилди. 182 нафар камбағал фуқароларга 136,7 млн. сўм иш ҳаққи йўналтирилиб, жамоат ишларига жалб этилди.\nШунингдек, тадбиркорлик субъектларига 289 нафар, йўл инфратузилмаси объектларига 457 нафар, ободонлаштиришга 32 нафар, бошқа турдаги йўналишларга 360 нафар ҳамда якка ёлғиз фуқароларга кўмаклашишга 21 нафар фуқаро жалб этилиб, иш ўринлари банд этилди.\nМухтасар айтганда, муҳтож одамларга тўғридан-тўғри молиявий ёки табиий ёрдам кўрсатиш орқали қашшоқлик муаммосини ҳал қилишда жиддий ижобий натижага эришиш мумкин эмаслиги аён бўлади. Албатта, аҳолининг кам таъминланган қатламларини ижтимоий қўллаб-қувватлаш зарур, аммо камбағалликнинг турли хил сабабларини ҳисобга олган ҳолда, унга қарши курашда ҳар қандай муҳим ютуқларга одамлар ўзларининг моддий муаммоларини мустақил ҳал эта оладиган ва ўзларини зарур даромадлари билан таъминлайдиган шароитлар яратилгандагина эришиш мумкин.\nва камбағалликни қисқартириш туман\nСамарқанд шаҳридаги аҳоли кўчиб ўтган бинонинг 2 та қавати бузиб ташланади — Қурилиш вазирлиги\nВАТАН УЛУҒ, ЮРТ МУҚАДДАС!\nБИР КЕМТИК КЎНГИЛНИ ОБОД ҚИЛИШ, КАЪБАНИ ОБОД ҚИЛИШДАН ЯХШИРОҚ!\n1.517 АЛИШЕР НАВОИЙ – ЎЗБЕК АДАБИЙ ТИЛИНИНГ АСОСЧИСИ


Амприлан® – medu.uz – Дорилар ҳақида маълумотлар ўзбек тилида\nHome Йўриқномалар Амприлан®\nПрепаратнинг савдо номи: Амприлан®\nТаъсир этувчи модда (ХПН): рамиприл\nДори шакли: таблеткалар 1,25 мг, 2,5 мг, 5 мг ва 10 мг.\nфаол модда: рамиприл 1,25 мг, 2,5 мг, 5 мг ва 10 мг;\nёрдамчи моддалар: натрий гидрокарбонати, лактоза моногидрати, кроскармеллоза натрий, олдиндан желатинланган крахмал, натрий стеарилфумарати, пигмент аралашмаси PB22886 сариқ (лактоза моногидрати, темир оксиди сариқ (Е172)), пигмент аралашмаси PB24899 пушти (лактоза моногидрати, темир оксиди сариқ (Е172),темир оксиди қизил (Е172)).\nТаблеткалар 1,25 мг ва 10 мг: овал, оқ ёки деярли оқ рангли, четлари қия, ясси таблеткалар.\nТаблеткалар 2,5 мг: овал, оч-сариқ рангли, четлари қия, қобиқсиз ясси таблеткалар.\nТаблеткалар 5 мг: овал, пушти рангли, кўринадиган доғлари бўладиган, четлари қия, қобиқсиз ясси таблеткалар.\nТаблеткалар 10 мг: овал, оқ ёки деярли оқ рангли, четлари қия, қобиқсиз ясси таблеткалар.\nФармакотерапевтик гуруҳи: Ангиотензин-айлантирувчи фермент ингибитори.\nАТХ коди: [С09АА05]\nРамиприл олддори ҳисобланади, у сўрилганидан кейин жигарда рамиприлатга метаболизмга учрайди. Рамиприл – давомли таъсир қилувчи ангиотензин-айлантирувчи фермент (ААФ) ингибитори. ААФ ангиотензин I ни ангиотензин II га айланишини катализлайди. ААФ брадикининни парчаланишини катализловчи фермент кининазага ўхшаш. ААФ ни блокадаси ангиотензин II нинг концентрациясини пасайишига, қон плазмасида рениннинг фаоллигини ошишига, брадикининнинг самарасини кучайишига ва альдостероннинг секрециясини ошишига олиб келади, бу қон зардобида калийнинг даражасини ошишини сабаби бўлиши мумкин.\nАртериал гипертензияси бўлган пациентларда рамиприлнинг антигипертензив ва гемодинамик самаралари резистив томирларнинг кенгайиши ва умумий периферик қаршиликни пасайишини натижаси ҳисобланади, бу ўз навбатида аста-секин артериал босимни (АБ) пасайтиради. Юрак ритми одатда ўзгармайди. Давомли даволашда юрак фаолиятига салбий таъсирсиз чап қоринчанинг гипертрофияси камаяди.\nБир марталик дозанинг гипотензив самараси қабул қилгандан кейин 1-2 соат ўтгач намоён бўлади, максимумга 3-6 соат ўтгач эришилади ва 24 соат давом этади. Рамиприл билан даволашда максимал антигипотензив самарага 3-4 ҳафта ўтгач эришилади ва 2 йил давомидаги узоқ муддатли даволашда сақлаб турилади. Рамиприлни қўллашни кескин тўхтатиш артериал босимни тез ва ҳаддан зиёд ошишини чақирмайди.\nРамиприл шунингдек сурункали юрак етишмовчилигини даволаш учун ҳам самарали. Миокард инфарктидан кейинги сурункали юрак етишмовчилигининг белгилари бўлган пациентларда, тўсатдан ўлим ҳавфини, юрак етишмовчилигини оғир/резистент етишмовчиликка ўтишини пасайтиради ва юрак етишмовчилиги бўйича госпитализациялар сонини камайтиради.\nАдабиёт маълумотларига мувофиқ, рамипирил миокард инфаркти тез-тезлигини, инсультни ва юрак-томир касалликлар (юрак ишемик касаллиги, ўтказилган инсульт ёки периферик томирларнинг касалликлари каби) ёки қандли диабет оқибатидаги кардиоваскуляр ҳавфи юқори бўлган пациентларда ўлим тез-тезлигини аҳамиятли пасайтиради, уларда энг камида бир қўшимча ҳавф омили бўлади (микроальбуминурия, артериал гипертензия, умумий холестерин даражасини ошиши, юқори зичликдаги липопротеинларни паст даражаси, чекиш). Препарат шунингдек умумий ўлим ва реваскуляризация бўйича муолажаларга эҳтиёжни пасайтиради, сурункали юрак етишмовчилиги пайдо бўлиши ва ривожланишини секинлаштиради. Қандли диабети бўлган ҳам, бўлмаган ҳам пациентларда, препарат мавжуд бўлган микроальбуминурияни ва нефропатия ривожланиши хавфини аҳамиятли пасайтиради. Бу самаралар артериал босими юқори бўлган, артериал босим нормал бўлган пациентларда ҳам аниқланади.\nИчга қабул қилгандан кейин меъда-ичак йўлларидан тез сўрилади, овқат ҳазм қилиш сўрилишини секинлаштирмайди. Қон зардобидаги максимал концентрацияга 1 соат ўтгач эришилади. Сўрилиш қиймати камида 56% ва меъда-ичак йўлларида овқат борлигига боғлиқ эмас. Рамиприл қабул қилингандан кейин фаол метаболити рамиприлатининг биокираолиши 2,5 мг ва 5 мг дозаларда 45% ни ташкил қилади.\nРамиприл жигарда фаол метаболит – рамиприлат ҳосил бўлиши билан метаболизмга учрайди. Қон зардобидаги рамиприлатнинг максимал концентрациясига қабул қилгандан кейин 2-4 соат ўтгач эришилади, мувозанат концентрациясига – препарат қабул қилгандан кейин 4 кун.\nРамиприлнинг тахминан 73% ва рамиприлатни 56% қон плазмаси оқсиллари билан боғланади.\nРамиприл деярли тўлиқ рамиприлатга ва дикетопиперазин эфир, дикетопиперазин кислота ва рамиприл ва рамиприлат глюкуронидларига метаболизмга учрайди.\nМетаболитларнинг чиқарилиши асосан буйраклар орқали амалга оширилади.\nРамиприлатнинг плазмадаги концентрациялари кўп босқичли тарзда пасаяди. Ангиотензин-айлантирувчи фермент билан кучли боғланиши туфайли, ва ферментдан секин диссоциацияси туфайли, паст плазма концентрацияларда рамиприлат чиқарилишни давомли терминал босқичга эга.\nТерапевтик доза буюрилгандан кейин рамиприлатнинг яримчиқарилиш даври 5-10 мг дозалар учун 13-17 соатни ташкил қилади ва 1,25-2,5 мг дозалар учун давомлироқ бўлади.\nТекширишлар бир марта буюрилганда препаратни сут билан чиқарилиши аниқланмаган, лекин кўп марта қўллашнинг самаралари хали ўрганилмаган.\nБуйраклар фаолияти бузилганда рамиприл ва унинг метаболитларининг чиқарилиши креатин клиренсига пропорционал пасаяди. Буйрак етишмовчилиги бўлган пациентларда рамиприл ва рамиприлатнинг метаболизми секинлашган, қон зардобида рамиприлнинг концентрацияси эса ошган бўлиши мумкин.\nЮрак-томир профилактикаси: қуйидаги пациентларда юрак-томир касалликлари ва ўлимни пасайтириш:\n– атеротромботик юрак-томир касалликларининг (юрак ишемик касаллиги, инсульт ёки анамнездаги периферик томирларнинг касалликлари) кўринишлари ёки\n– камида бир юрак-томир хавф омиллари бўлган қандли диабет.\nСурункали буйрак етишмовчилиги:\n– диабетик калава нефропатиясининг бошланғич босқичилари (микроальбуминурия мавжудлиги билан характерланувчи)\n– юрак-томир ҳавф омилларидан бири бўлган диабетик калава нефропатиясини кўринишларида (макропротеинурия билан намоён бўлувчи)\n– нодиабетик калава нефропатиясини кўринишларида (кунига ≥ 3 г микроальбуминурия мавжудлиги билан характерланувчи)\n– Ўткир миокард инфарктидан кейинги иккиламчи профилактика: юрак етишмовчилигини клиник белгилари бўлган беморларда миокард инфарктининг ўткир босқичида ўлимни пасайтириш (ўткир миокард инфарктидан кейин ≥ 48 соат).\nТаблеткани бутунлигича, чайнамасдан ва майдаламасдан, етарли миқдордаги суюқлик билан, ҳар куни бир вақтда ютиш тавсия этилади. Препарат овқат қабул қилишдан қатъий назар қабул қилинади.\nАмприлан® билан даволашни бошида, бир вақтда диуретикларни қабул қилаётган пациентларда гипотония ривожланиши мумкин. Амприлан® билан даволашни бошлашдан 2-3 кун олдин иложи борича диуретик билан даволаш тўхтатилиши керак. Агар гипертония касаллиги бўлган пациентда диуретиклар билан даволаш тўхтатилмаган бўлса, Амприлан® билан даволашни 1,25 мг дозадан бошлаш керак. Буйраклар фаолияти ва плазмадаги калийнинг даражасини кузатиш лозим. Амприлан® нинг кейинги дозалари қон босимига қараб тўғриланиши керак.\nДоза пациентнинг профили ва қон босимини назорат қилинишига қараб шахсий танланиши керак.\nАмприлан® монотерапия сифатида ёки бошқа антигипертензив дори воситалари билан мажмуада қўлланиши мумкин.\nАмприлан® билан даволашни аста-секин суткада 2,5 мг бошланғич тавсия этиладиган доза билан бошлаш керак.\nРенин-ангиотензин-альдостерон тизими кучли фаоллашган пациентларда биринчи дозадан кейин босимни хаддан зиёд пасайиши кузатилиши мумкин. Бундай пациентларга даволашни шифокор назорати остида 1,25 мг дозадан бошлаш тавсия этилади.\nТитрлаш ва бир маромда сақлаб турувчи доза\nҚон босимини мақсадли даражасига аста-секин эришиш учун доза иккидан то тўрт ҳафтагача интервалда икки марта оширилиши мумкин; максимал йўл қўйиладиган доза суткада 10 мг. Одатда доза суткада бир марта қабул қилинади.\nАмприлан® нинг тавсия этиладиган бошланғич дозаси суткада 2,5 мг.\nТаъсир қилувчи моддани пациент томонидан ўзлаштирилишига қараб, доза аста-секин оширилиши керак. Даволашни 1 ёки 2 ҳафтасидан кейин дозани иккига ошириш ва навбатдаги 2 ёки 3 ҳафтадан кейин – бир маромда сақлаб турувчи дозани суткада бир марта 10 мг гача ошириш тавсия этилади.\nБуйрак касалликларини даволаш\nҚандли диабет ва микроальбуминурияли пациентлар\nАмприлан® нинг тавсия этиладиган бошланғич дозаси суткада 1,5 мг.\nТаъсир қилувчи моддани пациент томонидан ўзлаштирилишига қараб, доза аста-секин оширилиши керак. Даволашни 2 ҳафтасидан кейин суткалик дозани 2,5 мг гача икки маротаба ошириш ва сўнгра навбатдаги 2 ҳафта давомида 5 мг га етказиш тавсия этилади.\nХеч бўлмаса бир юрак-томир хавф омили бўлган қандли диабетли пациентлар\nАмприлан® нинг тавсия этиладиган бошланғич дозаси суткада бир марта 2,5 мг.\nТаъсир қилувчи моддани пациент томонидан ўзлаштирилишига қараб, доза аста-секин оширилиши керак. Даволашни 1 ёки 2 ҳафтасидан кейин дозани 5 мг гача икки марта ошириш ва сўнгра навбатдаги 2 ёки 3 ҳафта давомида 10 мг гача етказиш тавсия этилади. Максимал йўл қўйиладиган доза суткада 10 мг.\nКунига ≥ 3 г макропротеинурия билан характерланувчи нодиабетик нефропатияси бўлган пациентлар\nАмприлан® нинг тавсия этиладиган бошланғич дозаси суткада бир марта 1,25 мг.\nТаъсир қилувчи моддани пациент томонидан ўзлаштирилишига қараб, доза аста-секин оширилиши керак. Даволашни 2 ҳафтасидан кейин дозани 2,5 мг гача ва сўнгра навбатдаги 2 ҳафта давомида 5 мг гача икки марта ошириш тавсия этилади.\nСимптоматик юрак етишмовчилиги\nДиуретиклар билан даволашни барқарорлаштирган пациентлар учун, Амприлан® нинг тавсия этиладиган бошланғич дозаси суткада бир марта 1,25 мг ни ташкил қилади.\nАмприлан® нинг дозаси ҳар ҳафтада икки марта ошириш йўли билан ёки икки суткада 10 мг максимал суткалик дозагача танланган бўлиши керак. Препаратни суткада икки марта қабул қилиш афзалроқ.\nЎткир миокард инфарктидан кейин ва юрак етишмовчилигини иккиламчи профилактикаси\nМиокард инфарктидан кейин 48 соат ўтгач клиник ва гемодинамик барқарор пациентлар учун уч кун давомида бошланғич доза кунига икки марта 2,5 мг ни ташкил қилади. Агар 2,5 мг бошланғич доза ёмон ўзлаштирилса, кейинги кунига икки марта 2,5 мг ва 5 мг гача ошириш билан 2 кун давомида кунига икки марта 1,25 мг бошланғич доза буюрилиши керак. Агар дозани кунига икки марта 2,5 мг гача ошириш мумкин бўлмаса, даволашни бекор қилиш керак.\nСуткалик доза 1-3 кунлик интервалда икки марта ошириш йўли билан суткада икки марта 5 мг гача оширилиши керак. Иложи бўлганда суткалик дозани хар куни икки қабулга бўлиш керак.\nАгар дозани кунига икки марта 2,5 мг гача ошириш мумкин бўлмаса, даволашни бекор қилиш керак.\nМиокард инфарктидан кейин дарҳол оғир юрак етишмовчилиги (NYHA) бўлган пациентларни даволашни клиник тажрибаси йўқ. Бундай беморларда даволашни буюриш ҳақида қарор қабул қилинган ҳолда, даволашни суткада бир марта 1,25 мг дозада буюриш тавсия этилади, бунда дозани оширишда алоҳида эҳтиёткорлик кўрсатиш керак.\nБуйрак етишмовчилиги бўлган пациентлар учун суткалик доза креатинин клиренсига қараб танланади:\n-агар креатинин клиренси ≥ 60 мл/мин бўлса, унда бошланғич доза (2,5 мг хар куни) тўғирланмайди. Максимал суткалик доза 10 мг;\n-агар креатинин клиренси 30-60 мл/мин бўлса, унда бошланғич доза (2,5 мг хар куни) тўғирланмайди. Максимал суткалик доза 5 мг;\n-агар креатинин клиренси 10-30 мл/мин бўлса, унда бошланғич доза ҳар куни 1,25 мг ни ташкил қилади, максимал суткалик доза эса 5 мг;\n-гемодиализга дучор бўлган гипертонияли пациентларда: рамиприл ёмон диализланади; бошланғич доза – 1,25 мг ҳар куни, максимал суткалик доза – 5 мг; препаратни гемодиализдан кейин бир неча соат ўтгач қабул қилиш керак.\nЖигар етишмовчилиги бўлган пациентларда Амприлан® билан даволашни 2,5 мг максимал суткалик дозада, фақат шифокорнинг кузатуви остида бошлаш керак\nНожўя самаралар, айниқса жуда қари ва кучсиз пациентларда, пайдо бўлиши ҳавфи туфайли, бошланғич доза паст бўлиши ва аста-секин оширилиши керак. Бошланғич дозани 1,25 мг гача пасайтириш имкониятини кўриш лозим.\nҲавфсизлиги ва самарадорлиги бўйича маълумотлар етарли бўлмаганлиги учун, болалар ва 18 ёшдан кичик ўсмирларда Амприлан® ни қўллаш тавсия этилмайди.\nҲавфсизлик профилини резюмеси\nРамиприлнинг ҳавфсизлик профили доимий қуруқ йўтал ва гипертония билан боғлиқ бўлган реакцияларни ўз ичига олади. Жиддий ножўя реакцияларга ангионевротик шиш, гиперкалиемия, буйрак ёки жигар етишмовчилиги, панкреатит, оғир тери реакциялари ва нейтропения/агранулоцитоз киради.\nРамиприл билан даволашда пайдо бўладиган ножўя самаралар аъзолар тизими бўйича мувофиқ гуруҳлар ва пайдо бўлишини тез-тезлигига қараб таснифланади: жуда тез-тез (≥ 1/10), тез-тез (≥ 1/100 дан ≤ 1/10 гача), тез-тез эмас (≥ 1/1000 дан ≤ 1/100 гача), кам (≥ 1/10000 дан ≤ 1/1000 гача), жуда кам (≤ 1/10000), номаълум (бор бўлган маълумотлар асосида тез-тезлигини аниқлаш мумкин эмас).\nҲар бир гуруҳ чегарасида препаратнинг ножўя самаралари аҳамиятини камайиши тартибида берилган.\n-тез-тез эмас: миокардиал ишемия, стенокардия ёки миокард инфаркти, тахикардия, аритмия, юрак уришини ҳис қилиш, периферик шишларни ҳам қўшиб.\n-тез-тез эмас: эозинофилия;\n-кам: лейкоцитлар (нейтропения ва агранулоцитозни ҳам қўшиб), эритроцитлар, гемоглобин, тромбоцитлар миқдорини пасайиши;\n-номаълум: суяк кўмигини етишмовчилиги, панцитопения, гемолитик анемия.\n-тез-тезлиги номаълум: антидиуретик гормонни ноадекват секрецияси синдроми (СНС АДГ).\n-тез-тез:бош оғриғи, бош айланиши;\n-тез-тез эмас: вертиго, парестезия, агвезия,дисгвезия;\n-кам: тремор, мувозанатни бузилиши;\n-номаълум: церебрал ишемия, ишемик инсульт, транзитор ишемик ҳужум, кўникмаларни психомотор бузилиши, ачишиш ҳисси, паросмияни ҳам қўшиб.\n-тез-тез эмас: кўришни бузилишлари, кўришни ноаниқлигини ҳам қўшиб;\nЭшитиш аъзоси томонидан ва лабиринт бузилишлар\n-кам: эшитишни бузилиши, қулоқларда жаранглаш.\n-тез-тез: қуруқ жарангли йўтал, бронхит, синусит, ҳансираш;\n-номаълум: бронхоспазм, астма, бурунни битишини ҳам қўшиб.\n-тез-тез: меъда-ичак яллиғланиши, овқат ҳазм бўлишини бузилиши, қоринда дискомфорт, диарея, кўнгил айниши, қусиш;\n-тез-тез эмас: панкреатит, панкреатик ферментларнинг даражасини ошиши, ингичка ичакни ангионевротик шиши, қориннинг юқори қисмида оғриқ, гастрит, қабзият, оғизни қуришини ҳам қўшиб;\n-номаълум: афтоз стоматит.\n– тез-тез эмас: буйраклар фаолиятини бузилиши, ўткир буйрак етишмовчилиги, диурезни ошиши, илгариги протеинурияни ёмонлашиши, қонда мочевина ва креатинин даражасини ошиши.\n-тез-тез: тошма, хусусан макулопапулез;\n-тез-тез эмас: шиш, қичишиш, гипергидроз;\n-кам: эксфолиатив дерматит, эшакеми, онихолизис;\n-жуда кам: ёруғликка сезувчанлик реакциялари;\n-номаълум: токсик эпидермал некролиз, Стивенс-Джонсон синдроми, кўп шаклли эритема, пемфигус, псориазни зўрайиши, псораизсимон дерматит, пемфигоид ёки лихеноид экзантема ёки энантема, алопеция.\nТаянч-ҳаракат аппарати ва бириктирувчи тўқима томонидан бузилишлар\n-тез-тез: мушак спазмлари, миалгия;\n-тез-тез эмас: артралгия.\nМетаболизм ва овқатланиш томонидан бузилишлар\n–тез-тез: қонда калий даражасини ошиши;\n-тез-тез эмас: анорексия, иштаҳани пасайиши;\n-номаълум: қонда натрий даражасини пасайиши.\n-тез-тез: гипотензия, қон босимини ортостатик пасайиши, ҳушдан кетиш;\n-тез-тез эмас: гиперемия;\n-кам: томирларнинг стенози, гипоперфузия, васкулит;\n-номаълум: Рейно синдроми.\n-тез-тез: кўкракда оғриқ, чарчоқлик;\n-тез-тез эмас: иситма;\n-номаълум: анафилактик ёки анафилактоид реакциялар, антинуклеар антителалар миқдорини ошиши.\n-тез-тез эмас:жигар ферментлари ва/ёки боғланган билирубин даражасини ошиши;\n-холестатик сариқлик, гепатоцеллюляр шикастланишлар;\n-ўткир жигар етишмовчилиги, холестатик ёки цитолитик гепатит.\n-тез-тез эмас: қайтувчи эректил дисфункция, либидони пасайиши;\n-тез-тез эмас: кайфиятни йўқлиги, безовталик, асабийлик, қўзғалувчанлик, уйқуни бузилиши, шу жумладан уйқучанлик;\n-кам: онгни чалкашиши;\n-номаълум: диққатни бузилиши.\nРамиприлга, препаратнинг ҳар қандай бошқа ингредиентига ёки бошқа ААФ ингибиторларига юқори сезувчанлик.\nАнамнездаги ангионевротик шиши.\nҚонни манфий зарядланган юза билан контактига олиб келувчи экстракорпорал даволаш.\nБуйрак артерияларининг гемодинамик ахамиятли икки томонлама стенози, якка буйрак артериясини стенози.\nҲомиладорликни иккинчи ва учинчи уч ойликлари.\nГипотензияси ёки гемодинамикаси беқарор бўлган пациентлар.\nҚандли диабети бўлган ёки ўртача/оғир буйрак етишмовчилиги бўлган пациентларда (СКФ ≤60 мл/мин/1,73 м2) Амприлан® ни алискирен сақловчи препаратлар билан бир вақтда қўллаш мумкин эмас.\nЮқори гидравлик ўтказувчанлиги (масалан, полиакрилонитрил мембрана) мембраналарни ишлатиш билан диализ ёки геофильтрация каби қонни манфий зараядланган юзалар билан контактига олиб келувчи экстракорпорал даволаш ва декстран сульфати билан липопротеинларни паст зичликдаги аферези, ўткир анафилактоид реакциялар ривожланиши ҳавфини оширади. Бу даволашни зарурати бўлганда диализ учун бошқа тур мембраналарни ва гипотензив препаратларнинг бошқа синфини ишлатиш имкониятини кўриш лозим.\nКлиник синовларнинг натижалари, ААФ ингибиторлари, ангиотензин II рецепторларининг блокаторлари ёки алискиренни ишлатиш билан ренин-ангиотензин-альдостерон тизимини икки томонлама блоклаш, монотерапия билан солиштирганда гипотония, гиперкалиемия ва буйраклар фаолиятини бузилиши (ўткир буйрак етишмовчилигини ҳам қўшиб) каби ножўя самаралар ривожланишини юқорироқ тез-тезлиги билан ассоциацияланади.\nИшлатишдаги эҳтиёткорлик чоралари\nКалий тузлари, гепарин, калий тежовчи диуретиклар ва калийнинг плазмадаги даражасини оширувчи бошқа моддалар (шу жумладан ангиотензин II рецепторларининг антагонистлари, такролимус, циклоспорин)\nГиперкалиемиянинг олдини олиш учун қонда калийнинг даражасини синчиклаб назорат қилиш тавсия этилади.\nТриметоприм ва сульфометаксазол/триметоприм: ААФ ингибиторларини триметоприм ёки сульфометаксазол/триметоприм (Ко-тримоксазол) фиксацияланган мажмуаси билан бир вақтда қўллашда гиперкалиемия ривожланишини ҳавфи ошади.\nАнтигипертензив препаратлар (масалан, диуретиклар) ва артериал босимни камайтирувчи бошқа моддалар (масалан, нитратлар, трициклик антидепрессантлар, анестетиклар, алкоголни ўткир истеъмол қилиш, баклофен, альфузозин, доксасозин, празозин, тамсулозин, теразозин)\nГипотензия ривожланишини ҳавфи бўлиши мумкин.\nВазопрессор симпатомиметиклар ва антигинертензив самарани пасайтирувчи бошқа моддалар (масалан, изопротеренол, добутамин, допамин, адреналин)\nҚон босимини назорат қилиш тьавсия этилади.\nАллопуринол, иммунодепрессантлар, кортикостероидлар, прокаинамид, цитостатиклар ва қон ҳужайралари миқдорини ўзгартириши мумкин бўлган бошқа моддалар\nГематологик реакцияларни юқори эҳтимоли.\nААФ ингибиторлари литийнинг чиқарилишини камайтириши мумкин, бунинг оқибатида унинг токсиклиги ошади. Литийнинг даражасини назорат қилиш керак.\nДиабетга қарши препратлар, инсулинни ҳам қўшиб\nГипогликемик реакциялар пайдо бўлиши мумкин. Қонда глюкозанинг даражасини назорат қилиш керак.\nНостероид яллиғланишга қарши препаратлар ва ацетилсалицил кислота\nАнтигипертензив самарани пасайиши кузатилади. ААФ ингибиторлари ва НЯҚП бир вақтда қўллаш буйрак фаолиятининг бузилиши ҳавфини ошириши ва калиемияни ошириши мумкин.\nmTOR ингибиторлари (mammalian Target of Rapamycin-сут эмизувчиларнинг ҳужайраларидаги рапамициннинг нишони), масалан, темсиролимус, эвролимус, сиролимус.\nААФ ингибиторлари билан mTOR ингибиторларини бир вақтда олаётган пациентларда, ангионевротик шиши ривожланиши тез-тезлигини ошиши кузатилган.\nГипертония ҳавфи бўлган пациентлар\nРенин-ангиотензин-альдостерон тизими кучли фаолланган пациентлар\nРенин-ангиотензин-альдостерон тизими кучли фаолланган пациентларда ААФ (иААФ) ингибиторлари таъсири остида, айниқса ААФ ингибиторлари ёки йўлдош диуретиклар биринчи марта ёки оширилган дозада биринчи марта қўлланганда, артериал босимни кескин тушиши ва буйраклар фаолиятини ёмонлашишини ҳавфи бўлади.\nРенин-ангиотензин-альдостерон тизимини фаоллашиши ва қон босими шифокор назорати остида бўлиши керак, масалан, қуйидаги касалликлари бўлган пациентларда:\nоғир артериал гипертензияли;\nдекомпенсацияланган димланган юрак етишмовчилигили;\nчап қоринчага оқиб келиш ёки оқиб чиқишни гемодинамик қийинлигида (масалан, аортал ёки митрал клапаннинг стенози);\nбуйрак артериясини бир томонлама стенози ва иккинчи фаолият кўрсатаётган буйракли;\nтузлар ва суюқликни ривожланаётган ёки мавжуд бўлган етмаслигили (шу жумладан диуретикларни олаётган пациентлар);\nжигар циррозили ва/ёки асцитли;\nхирургик аралашувларда ёки гипотония чақирувчи дори воситалари билан анестезия вақтида.\nДаволашни бошлаш олдидан пациентдаги дегидратацияни, гиповолемияни ёки туз етишмовчилигини йўқотиш тавсия этилади (юрак етишмовчилиги бўлган пациентларда бу тўғриловчи ҳаракатлар ҳажм юкламаси ҳавфидан сақланиш учун, синчиклаб баҳоланиши керак).\nРенин-ангиотензин-альдостерон тизимини (РААС) икки томонлама блокланиши\nРенин-ангиотензин-альдостерон тизимини икки томонлама блокланиши монотерапия билан солиштирганда гипотония, гиперкалиемия ривожланишини юқори ҳавфи ва буйраклар фаолиятини бузилишлари (ўткир буйрак етишмовчилигини ҳам қўшиб, ассоциацияланади. ААФ ингибиторларини, ангиотензин II рецепторларининг блокаторлари (БРАII) ёки алексиренни қўллаш билан РААС ни икки томонлама блокадасини тавсия қилиш мумкин эмас.\nБирга қўллаш мутлоқ кўрсатилган ҳолда, мутахассисларни синчиков кузатуви ва албатта буйраклар фаолияти, сув-электролит баланси ва артериал босимни мониторинг қилиш керак.\nААФ ингибиторлари ва ангиотензин I рецепторларининг блокаторлари, диабетик нейропатияси бўлган бўлган пациентларга бир вақтда буюрилмаслиги керак.\nЎткир гипотензияда юрак ишемияси ёки бош мия ишемияси бўлган пациентлар\nДаволашни бошланғич даврида махсус тиббий кузатув талаб этилади.\nРамиприл каби ААФ ингибиторлари билан даволаш иложи борича режалаштирилаётган хирургик аралашувдан бир кун олдин тўхтатилиши керак.\nБуйраклар фаолиятини назорати\nДаволаш вақтида, айниқса даволашни биринчи ҳафтасида ва уни бошлагунча буйраклар фаолиятини назорат қилиш ва дозани тўғрилаш керак. Буйраклар фаолиятини бузилиши бўлган пациентларда, айниқса, синчиков назорат талаб этилади. Айниқса димланган юрак етишмовчилиги бўлган беморларда ёки буйрак трансплантациясидан кейин, буйраклар фаолиятининг бузилишини ҳавфи мавжуд бўлади.\nААФ ингибиторларини, рамиприлни ҳам қўшиб, олган пациентларда ангионевротик шиш ривожланиши ҳақида хабар берилган. Бу пациентларда қоринда оғриқлар кузатилган (кўнгил айниши, қусиш билан ёки уларсиз). Ангионевротик шиш ривожланишини ҳавфи, шунингдек, mTOR ингибиторлари каби (масалан, темсиролимус, эверолимус, сиролимус) препаратларни ёки вилдаглиптин бир вақтда олаётган пациентларда ҳам юқори бўлиши мумкин.\nАнгионевротик шиш пайдо бўлганда Амприлан® билан даволашни тўхтатиш керак. Шошилинч даволашни дархол бошлаш керак. Пациент симптомлар бутунлай йўқолгунича ҳеч бўлмаганда 12 дан 24 соатгача кузатув остида бўлиши керак.\nДесенсибилизациядаги анафилактик реакциялар\nҲашоротларнинг заҳари ва бошқа аллергенларга анафилактик ва анафилактоид реакциялар кўринишларини пайдо бўлиш эҳтимоли ва оғирлиги, ААФ ингибиторлари қўлланганда ошади. Десенсибилизацияни ўтказишгача Амприлан® билан даволашни тўхтатиш имкониятини кўриш керак.\nЭлектролитлар миқдорини назорати\nААФ ингибиторлари, Амприлан® ни ҳам қўшиб, даволаш олаётган пациентларда гиперкалиемия ривожланиши ҳақида хабар берилган. Буйрак етишмовчилиги бўлган, ≥ 70 ёшда, назорат қилинмайдиган қандли диабетда, шунингдек, калий тузлари, калий сақловчи диуретиклар ва бошқа калийнинг плазмадаги даражасини оширувчи фаол моддаларни олаётган пациентларда, ёки сувсизланиш, ўткир юрак декомпенсацияси, метаболик ацидозда, гиперкалиемия ривожланишини ҳавфи пайдо бўлади. Ҳамма санаб ўтилган препарталарни бир вақтда қўллаш мақсадга мувофиқлигида, калийнинг плазмадаги даражасини мунтазам мониторинг қилиш керак.\nРамиприл олаётган айрим пациентларда кейинги натрийурия ривожланиши билан антидиуретик гормоннинг (АДГ) (СНСАДГ) ноадекват секрецияси синдроми кузатилган. Кекса пациентларда ва гипонатриемия ривожланишини ҳавфи бўлган бошқа пациентларда натрийнинг миқдорини мунтазам назорат қилиш тавсия этилади.\nКам нейтропения/агранулоцитоз, шунингдек, тромбоцитопения ва анемия, суяк кўмиги фаолиятини бостирилиш ҳам кузатилган. Лейкопенияни олдини олиш учун лейкоцитлар миқдорини мониторинг қилиш тавсия этилади. Коллагенозлар (масалан, эритрематоз югирик ёки склеродермия) билан бирга кечувчи буйраклар фаолиятини бузилишлари бўлган пациентларни даволашни бошланғич даврида ва қон манзарасининг ўзгаришларини чақирувчи дори воситалар қабул қилганда синчиклаб кузатиш тавсия этилади.\nААФ ингибиторларини қўллаш оқибатида ангионевротик шиш кўпроқ қора танли пациентларда пайдо бўлади. Қон босимини пасайтириш учун ААПФ ингибиторларини, рамиприлни ҳам қўшиб қўллаш, қора танли пациентларда камроқ самарали бўлиши мумкин (яъни, бу популяцияда ренин даражаси паст бўлган артериал гипертензияли пациентлар кўпроқ учрайди).\nААФ ингибиторларини олаётган пациентларда, қуруқ, тўхтамайдиган, даволаш тўхтатилгандан кейин йўқоладиган йўтал бўлиши кузатилган. Йўтал чақирувчи ААФ ингибиторлари, йўталнинг дифференциал диагностикасида қўшимча сифатида кўрилишлари мумкин.\nПрепаратнинг айрим ёрдамчи моддалари ҳақида қўшимча маълумот\nАмприлан® лактоза сақлайди. Галактозани наслий ўзлаштираолмайдиган, лактаза етишмовчилиги ва глюкоза-галактозани кам сўрилиш синдроми бўлган пациентларга Амприлан® ни қўллаш тавсия этилмайди.\nАмприлан® ни ҳомиладорликнинг биринчи уч ойлиги вақтида қўллаш тавсия этилмайди ва ҳомиладорликнинг иккинчи ва учинчи уч ойликларида қўллаш мумкин эмас.\nҲомиладорлик ташҳис қилинганда, ААФ ингибиторлари билан даволашни дарҳол тўхтатиш, ва, зарурати бўлган ҳолда, муқобил даволашни бошлаш керак.\nАнгиотензин-айлантирувчи фермент/ангиотензин II рецепторининг антагонистини иккинчи ва учинчи уч ойликларида ингибиция қилиниши, маълумки, одам фетотоксиклигини (буйраклар фаолиятини пасайиши, олигогидроамниоз, калла суягини суякланишини секинлашиши) ва янги туғилганлар учун токсикликни (буйрак етишмовчилиги, гипотония, гиперкалиемия) индукциялайди. Оналари ААФ ингибиторларини олган гўдакларни гипотония, олигурия ва гиперкалиемияга диққат билан кузатиш керак. Амприлан® препаратини қабул қилиш вақтида ҳомиладорлик юз берган ҳолда, иложи борича тезроқ, уни қабул қилишни тўхтатиш ва пациентни, уни қўллаганда бола учун ҳавф энг кам бўладиган бошқа препаратларни қабул қилишга ўтказиш керак.\nЭмизиш вақтида рамиприлни қўллаш ҳақида маълумот етарли бўлмаганлиги туфайли, эмизиш вақтида Амприлан® ни қўллаш тавсия этилмайди. Агар Амприлан® билан даволаш зарур бўлса, унда эмизиш тўхтатилиши керак.\nАвтомобил ва потенциал ҳавфли механизмларни бошқариш қобилиятига таъсири\nАйрим ножўя таъсирлари (масалан, бош айланиши каби, артериал босимнинг пасайишини симптомлари) пациентни диққатни жамлаш қобилиятини бузиши мумкин ва, демак, ва бу қобилиятлар алоҳида аҳамиятга эга бўлган вазиятларда (масалан, транспорт воситалари ёки ускуналарни бошқаришда) ҳавф туғдиради.\nБу самараларини эҳтимоли даволашни бошида ёки бошқа препаратлардан ўтишда кўпроқ бўлади. Биринчи доза қабул қилинганидан кейин ва кейинги уни оширишда, бир неча соат давомида автомобилни бошқариш ва техника билан ишлаш тавсия этилмайди.\nСимптомлари: ҳаддан зиёд периферик вазодилатация (яққол артериал гипотензия,шок), брадикардия, сув-электролит балансини бузилиши, ўткир буйрак етишмовчилиги.\nДаволаш: бирламчи детоксикация (меъдани ювиш, адсорбентларни юбориш), гемодинамик барқарорликни тиклаш, альфа-1-адренергик агонистларни ёки ангиотензин II ни (ангиотензинамид) юбориш.\nАБ, буйрак фаолиятини ва қон зардобида калийнинг концентрациясини синчиклаб назорат қилиш керак. Интоксикацияни бартараф қилиш учун гемодиализнинг самарадорлиги аниқланмаган.\n7 ёки 10 таблеткадан ОПА/Ал/ПВХ фольга ва альюмин фольга блистерда.\n2, 4, 8, 12 ёки 14 блистерлар (7 таблеткадан блистерда) ёки 3, 6 ёки 9 блистерлар (10 таблеткадан блистерда) қўллаш бўйича йўриқномаси билан бирга картон қутига жойланади.\n1,25 мг таблеткалар: 2 йил.\n2,5 мг, 5 мг ва 10 мг таблеткалар: 3 йил.