Kutubxona - Alisher Navoiy. Gʻaroyib us-Sigʻar (I- qism) / Kiril\nSiz shu sahifadasiz: Alisher Navoiy. Gʻaroyib us-Sigʻar (I- qism) / Kiril\nАсар номи Ғаройиб ус-Сиғар (I- қисм)\n1 Таҳрир Ҳайъатидан\n3 Алиф Ҳарфининг Офатларининг Ибтидоси «Ғаройиб»дин\n4 Бе Ҳарфининг Балоларининг Бидояти «Ғаройиб»дин\n5 Пе Ҳарфининг Паривашларининг Парвози «Ғаройиб»дин\n6 Те Ҳарфининг Торожгарларининг Тамошоси «Ғаройиб»дин\n7 Се Ҳарфининг Самин Гавҳарларининг Самараси «Ғаройиб»дин\n8 Жим Ҳарфининг Жамилаларининг Жилваси «Ғаройиб»дин\n9 Чим Ҳарфининг Чобукларининг Чеҳрагушойлиғи «Ғаройиб»дин\n10 Ҳе Ҳарфининг Ҳаромийлари Ҳусноройлиғи «Ғаройиб»дин\n11 Хе Ҳарфининг Хўбларининг Хироми «Ғаройиб»дин\n12 Дол Ҳарфининг Дилоромларининг Даврони «Ғаройиб»дин\n13 Зол Ҳарфининг Завию-Л-Ҳаётларининг Зуфунунлуғи «Ғаройиб»дин\n14 Ре Ҳарфининг Раъноларининг Рустохези «Ғаройиб»дин\n15 Зе Ҳарфининг Зеболарининг Зийнати «Ғаройиб»дин\nҒаройиб ус-Сиғар (I- қисм)\nХазойин ул-Маоний: Биринчи Девон\nАлишер Навоий лирик меросининг мукаммал нашри илк бор 1959-1960 йилларда Ўзбекистон Фанлар академиясининг А. С. Пушкин номидаги Тил ва адабиёт институти томонидан тайёрланган ва Ўзбекистон ФА нашриёти томонидан амалга оширилган эди. «Хазойин ул-маоний» девонлари нашрини Ўзбекистонда хизмат кўрсатган фан арбоби, Беруний мукофоти лауреати, филология фанлари доктори, профессор Ҳамид Сулаймон тайёрлаган эди. 1956-1960 йилларда тайёрланган илмий-танқидий текст ва транслитерация асосан собиқ Иттифоқдаги фондларда сақланаётган қўлёзмалар (Ленинграддаги Салтиков-Шчедрин номли Давлат халқ кутубхонаси, инв. Хаников-55, 904- 1498-1499 й., Тошкент, Ўзбекистон ФА ШИ, инв, № 677, XVI аср ва Ленинград, ДХК, инв. Дорн-558, 1001-1004-1592-1596 й.) ва бошқа нусхалар асосида тузилган эди. Алишер Навоий номидаги Ўзбекистон Давлат адабиёт музейи, Ўзбекистон ФА Қўлёзмалар институтининг директори, профессор Ҳамид Сулаймоннинг фаолияти билан кейинчалик Алишер Навоийнинг мўътабар икки куллиётининг фотонусхаси қўлга киритилди. Булар Алишер Навоий куллиётининг Истанбулда, Тўпқопи саройи фондида (инв. № 808) сақланаётган нусхаси, 901-902-1495-1497 йиллари хаттот Дарвеш Муҳаммад Тоқий томонидан Ҳиротда кўчирилган ҳамда Париж Миллий кутубхонасида (инв. № 316—317) сақланаётган, 930—933-1525—1527 йилларда котиб Али Ҳижроний томонидан Ҳиротда кўчирилган икки жилдлик куллиёт фотонусхаларидир. Ҳар иккала куллиёт композиция ва мундарижа жиҳатидан бир-бирига яқин.\nШундан сўнг «Хазойин ул-маоний» илмий-танқидий текстини профессор Ҳамид Сулаймон Ленинград, Душанба, Истанбул, Париж қўлёзма нусхалари асосида қайта тузиб чиқди. Алишер Навоий «Хазойин ул-маоний»сининг ушбу тўлиқ нашрини ўша илмий-танқидий текст ҳамда аввалги нашр ва юқорида зикр этилган тўрт қўлёзмага муқояса қилиб чиқилди ва босмага тайёрланди. Биринчи нашрда турли сабабларга биноан йўл қўйилган айрим нуқсонлар шу иш жараёнида имкон борича бартараф этилди.\nМазкур нашрнинг I ва II томларидаги асарлар кейинчалик шоир томонидан «Хазойин ул-маоний»га киритилган. Шунинг учун айрим шеърларда шоир томонидан қилинган тузатиш ва ўзгаришлар бўлиши мумкин.\nАлишер Навоийнинг «Хазойин ул-маоний» асари Ўзбекистон «Фан» нашриёти томонидан чоп этилмоқда бўлган 20 жилдлик шоир асарларининг тўлиқ нашрида III («Ғаройиб ус-сиғар»), IV («Наводир уш-шабоб»), V («Бадойиъ ул-васат»), VI («Фавойид ул-кибар») жилдларни ташкил этади.\n«Хазойин ул-маоний»га кирган девонларнинг қайта кўрилган ва тўлдирилган мазкур нашрини филология фанлари кандидати Ф. Қ. Сулаймонова раҳбарлиги остида филология фанлари кандидатлари М. Ш. Ҳамидова, Ш. У. Шарипов, Л. Н. Серикова ва илмий ходимлар М. Иноғомхўжаева, М. Баҳодирова, М. Хайруллаевалар амалга оширдилар.\nШукру сипос ул қодирғаким, чун адам осойишгоҳидин вужуд оройиши огоҳлариға жилва берди, инсонни сойир махлуқотдин нутқ шарафи била мумтоз қилди.\nВа ҳамди беҳадду қиёс ул сониъғаким, чун иборат жавоҳирин назм силкига тортди, ул гулшани Эрамойинни назм аҳли хомайи гавҳарафшони била рашки нигорхонайи Чин ва ғайрати хулди барин ясади.\nЧун хайли башарға нутқ комин берди,\nУл нутқ ила назм иҳтиромин берди.\nНазм ичра балоғат интизомин берди,\nТаркибида эъжоз мақомин берди.\nЖаллат олоуҳу ва аммат нуамоуҳу ва ло илоҳа ғайруҳу.\nВа дуруди номаъдуд ул анбиё ҳалқасининг хотамиғаким, инн аш-шеъра лаҳикматун ва инн ал-баёна ласиҳрун нуктаси била шуаро поясин ҳукамо мартабасиға чектию баён рутбасин сеҳр манзиласиға тортти.\nУлким чу балоғат этти даъво, иъроб\nКўргуздилар ул даъво аро кўп итноб.\nЧун нуктасида қилди аъён гавҳари ноб,\nДаъвогари гавҳарлари бўлди сиймоб.\nВа саллоллоҳу алайҳи ва ало олиҳи ва ашобиҳи ва саллам.\nАммо баъд сўз байт ул-ҳарамининг бодияпаймойи ва назм шоҳбайтининг зевароройи алфақир-ул-ҳақир Алишер ул-мутахаллис би-н-Навоий сутираъуюбуҳу ва ғуфира зунубуҳ, андоқ арз қилурким, бу хоксори паришонрўзгор кичик ёшдин ўзумни шеърнинг паришон савдосиға гирифтор бўлғанимнию туфулийят замонидин кўнглумни[нг] назмнинг пароканда васвосиға машъуфу шефтавор бўлғанин ва мотақаддам шуароси малик ул-каломлари дастури била жамъу тартибида саъй қилғанимнию неча мартаба анинг тадвинида мураттаблар иртикоб қилиб ҳар синф шеърға зебу тазйин ва оройишу ойин берганимнинг кайфиятин бурунғи девоним фиҳрастидаким, «Бадойиъ ул-бидоя»-ға мавсумдур, шарҳ била арз қилиб эрдим. Андин сўнгра дағи ул жамъу тартибдин бошқа яна ҳар тақриб била ҳар навъ абётким, айтилиб эрдию ҳар навъ ғазалиётким, йиғилиб эрди, ул хаёл шабистонининг дурахшон ахтарларину ул кўнгул махзанининг дурахшон гавҳарларин дағи иккинчи девонимдаким, «Наводур ун-ниҳоя»ға машҳурдур, рабту тартиб бериб, дебочасинда шарҳ била аиззайи ашобу ажиллайи аҳбоб хидматларида арз қилиб эрдим. Андин сўнгра хаёлимға келур эрдию кўнглумга эврулур эрдиким, —\nШоирлиғ ила шуҳра қилиб отимни,\nЗойиъ қилдим шеър ила авқотимни.\nЭмди тузайин тенгрига тоотимни,\nКўп элга мушавваш этмай абётимни.\nЧунким қаридим, умрни барбод этмай,\nКўнглумни йигитлар ғамидин шод этмай,\nҲар лаҳза биров ишқида фарёд этмай,\nҲолим шарҳин назм ила бунёд этмай!\nЭллик била олтмишқа етти қадамим,\nНе маъноким, бўлмади эркин рақамим,\nНе турфаки, сабт этмади эркин қаламим\nКим, йўқ биридин хотир аро жуз аламим.\n— агарчи бу нигориш топқан икки девон тартибида ва гузоришқа кирган икки дафтар тадвинида ҳам бу фақири номуроду ҳақири ношодға ҳеч ихтиёр йўқ эрди, невчунки барчаси султоний ҳукмлару эҳсону таҳсинлар ва хоқоний амрлару таълиму талқинлар била эрди, андин сўнгра худ хотирға келмас эрдиким, бир ғазал ҳусн баҳори ғазолалари таърифида ё ишқ оташкасида ша-роралари тавсифида тугатгаймен, балки бир байт бир шўхнинг жамоли дилфурузи бобида ё ўз кўнглумнинг дарду сўзи шарҳида назм силкига киюра олғаймен ё хаёлимға кечура олғаймен.\nКомин қилур эрмиш одамийзод хаёл,\nНақш айлар эмиш кўнглига юз фикри маҳол,\nМундин ғофил қолибки, ҳаййи мутаол\nКелтургуси тонгла анинг оллиға не ҳол.\nҲам демагида йўқ эътиборе кишига,\nҲам қилмоғида йўқ ихтиёре кишига.\nТақдир аро чун йўқ иқтидоре кишига,\nНе қилғаниға не эрк боре кишига.\nЯна рўзгор ҳаводисидин ул фикрлар барча кўнглумдин борди ва ишқи ожизкуш зулму бедоди ул хаёлларни хотиримдин чиқарди, оллимға онча душворлиғлар юзландию теграмга онча саъб гирифторлиғлар айланди ва сипеҳр бошимға онча бало тоши оттию ишқ сипоҳининг лагадкўби заиф пайкарим била сўнгакларимни онча оёқ остида ушаттиким, не сўзумдин хабариму не ўзлугимдин асарим қолди. Ишқим ошуби туғёнида ҳар суубатким юзланур эрди, чун бир ҳамдард рафиқим йўқ эрдиким, дардимдин шаммае изҳор қилғаймен, бирор байт бирла ул ҳол мазмунин назм қилиб кўнглумни холий қилур эрдим ва жунунум шиддати ғалаёнида ҳар ошубким, оллимға келур эрди, чун ҳамзабон мушфиқим йўқ эрдики, махфий ўтумни ошкоро этгаймен, бирор матлаъ била ул маънони адо қилиб, қаттиғ ҳолимни шарҳ этар эрдим. Бу восита била кўнглум ўтиға ороме ва ишқим бедоди ноҳамворлиғиға андоме ҳосил бўлур эрди.\nБу навъ била оз вақтда кўп шеър айтилдию ҳар навъ назм теграмга йиғилди. Ишқим шўру ғавғоси вақтида ва жунунум торожу яғмоси фурсатида худ қайда онча таскину сомоним бор эрдиким, айтилған паришон абётқа жамъу тартиб бера олғаймен ва йиғилған пароканда шарҳи ҳолотқа рабту қоида қўя олғаймен. Чун ул таърихдин муддате ўттию ул вақтдин фурсате ароға кирди, фалак ҳаводисининг ул қаттиғ эсадурғон сарсари таскин тутти ва ул ранжу ташвирдин йиллар ранжурлуқ тортқан тандек, балки жонидин маҳжур қолған бадандек чиқтим, набзимға ҳаракат маъдуму нафасимнинг кирар-чиқари номаълум, таним ўн қатла андин заифроқким нол ва кўнглум бир замон ўз ҳолида бўлса, яна ўн соат беҳол.\nВа икки мураттаб бўлған девонлардин янги айтилған абёт адади аксар ва ҳар байти лафзу маъно била даржлиғ гавҳар демайким шуълалиғ озар; хотирға келур эрдиким, агар бу авроққа рабту тартиб берилмаса, бир ҳаводис тундбоди эскач, ҳар саҳфасин бир ён совурғай ва агар бу гулбаргларни зебу ойин била бир гулдаста боғланмаса, бир навойиб насими еткач, ҳар варақин бир ён учурғай. Ва агар рабту тартибини ҳавас қилсам, ҳавасимға қайда ул қувватки, икки байтни бир-бирига марбут боғлаштура олғай ва хаёлимда қайда ул жамияту ҳолатки икки лафзин бир-бирига яраштура олғай. Бу ажздин хомам тили лолу бу забунлуқдин ўз тилим шикаста мақол эрдиким, ногаҳ иноят насими ҳидоят гулшани ройиҳасин еткура киришти ва саодат мунҳийси давлат равзаси муждасин келтура бошлади, яъни ҳукми қазожараёну фармони вожиб ул-изъон бу банда отиға ул Султони соҳибқирондин етиштиким, қуллари ҳукмидин азим уш-шаън салотин бош торта олмаслар ва бандалари фармонидин нофизи фармон хавоқин бўюн тўлғай олмаслар.\nШоҳики, фалакка еца фармони анинг,\nТопмоққа сукун суръати даврони анинг.\nГар ҳашрға тегру бўлса поёни анинг,\nҚилмоқ ҳаракат бўлмағай имкони анинг.\nМинг бандаси хоқон била қайсар янглиғ,\nЮз чокари Дорову Сикандар янглиғ.\nҲам тахтиға поя чархи аҳзар янглиғ,\nҲам тожиға қубба меҳри анвар янглиғ.\nМаврусий қул жинси баний Одам анга,\nМерос ила мулк жумлайи олам анга,\nҲайрон караму жуд ишида Ҳотам анга,\nНўширвон адл ичинда тобиъ ҳам анга.\nФаъъоли қазо ҳукмиға анбоз келиб,\nҒаддори қадар амриға дамсоз келиб,\nБазми аро Зуҳра нағмапардоз келиб,\nАнжоми замон давриға оғоз келиб.\nҲақ кўнглин анинг биликка махзан айлаб,\nҲар фанда ариғ зотини якфан айлаб,\nЖоҳи тахтин[и] чархи мусамман айлаб,\nТуфроқдек ул ўзин фурутан айлаб.\nИқбол анга давлат майи пайваст тутуб,\nБу бода била жонин анинг маст тутуб,\nҲақ ани сипеҳрдин забардаст тутуб,\nТуфроғдин ул вале ўзин паст тутуб.\nҲам қиблайи иқбол ҳарими жоҳи,\nҲам Каъбайи омол бийик даргоҳи,\nШаҳларнинг дардмандию огоҳи,\nБу турфаки, дардмандларнинг шоҳи.\nАс-султон-убну-с-султон ва-л-хоқону-бну-л-хоқон, муизз-ус-салтана ва-д-дунё ва-д-дин Абулғози Султон Ҳусайн Баҳодурхон халлада-л-лоҳу таъоло мулкаҳу ва султонаҳ ва афозаъал-ал-оламин бирраҳу ва иҳсонаҳ.\nБўлғанча сипеҳр даври коми бўлсун,\nАфлок уза базм иҳтишоми бўлсун.\nҲам даргаҳи шоҳлар мақоми бўлсун,\nЙилда бир аларға бори оми бўлсун.\nҲар лаҳза қил анга юз иноят, ё раб,\nОллиға ёрут шамъи ҳидоят, ё раб,\nҲам умрини айла бениҳоят, ё раб,\nҲам давлатиға етурма ғоят, ё раб.\nБу янглиғ фалактазйин даргоҳдину бу навъ аршойин баргоҳдин хитоби садматомизу ҳукми ҳайратангиз етишти. Мазмуни буким, эй қадимий бандайи хосу эй бойирий ходими завий-ул-ихтисос, бурунғи икки девонким, бизнинг ҳукму хитобимиз била мураттаб қилдинг ва куллиёту жузвиётин бизнинг машварату таълиму истисвобимиз била тузаттингким, бирининг ишқомиз абётидин бу эски дайрнинг рафиъ тоқида ушшоқнинг шўру ғавғосидур ва яна бирининг шавқангиз ғазалиётидин бу қадимий маниъ гунбад равоқида муҳаббат аҳлининг хўю алолоси. Андин сўнгра йиғилған ашъорнингу назм риштасиға тортилған дурри шаҳворнинг адади бурунғи девонлардин ортқан чоғлиғдурур ва бу латофати сифоти хўблар ва малоҳати симоти маҳбублар била яна икки девон тартиб берса бўлурдек маълум бўладур. Нетгунгдурким, бу ишдин дилбандроқ бўлғаю не қилғунгдурким, бу шуғлдин судмандроқ бўлғай. Эмди авло будурким, бу ғариб ишга кўнгул келтургайсен, балки ҳукм бу эрурким, бу ажиб амрға хома сургайсену тафаккур хилватгоҳида хаёл шўху раънолари била базм тузгайсен ва то фалак гардиш қилур башар жинсининг хаёлиға келмаган аъжубани элга кўргузгайсен. Ўзунг билурсенким, назм ҳаримининг хосларию шеър баҳрининг ғаввослариким, руҳпарвар наволиғ анфосларидин замона базми тўлубтур ва хаёл дарёсидин чиқарғон қийматий гуҳарларидин даврон либоси жавоҳир била мурассаъ бўлубтур, ҳеч қайси оламнинг рубъи маскунин ола олмайдур ва тўрт гавҳардин мураккаб бўлған башар хайли ҳеч қайсидин тўрт девон ёдгор қолмайдур. Бир ўз асрида ганжи маънавий Амир Xусрав Деҳлавийни дерларким, султон Маликшоҳ Алп Арслон отиға тўрт девон мураттаб қилмиш бўлғаю хотимасини анинг оти била музайял этмиш бўлғай ва бу иши ул замоннинг яхши-ёмони қулоғига етмиш бўлғай, агарчи бу сўз мазкурдур, аммо ул девонлар маъдумдур ва ул маъдумларнинг агарчи асомийси мавжуддур, аммо вужуди номаълумдур. Xаёлиға ўткариб, вараққа нигориш қилмағанму эркин, ё тилига кечуруб, тартиб юзидин насаққа гузориш бермаганму эркинким, «Хамса»сию сойир манзум кутубу расоили ўз ҳоли била мавжуддур. Бу тўрт девони замон аҳлидин меҳру вафо ва инсофу мурувватдек нобуд. Чун сенга тавфиқ мадад қилиптуру бу мақсуднинг ҳеч кимга йиғилмаған моддаси йиғилиптур, тиларбизким, фурсатни ғанимат билгайсену бу муддао ҳусулиға рағбат қилғайсен.\nБу ҳукм чун қулоғимға етишти, ажзу забунлуқ ўтининг дуди кўнглумдин димоғимға етиштиким, ҳукм қавий эрдию маҳкум заиф ва амр бағоят куллий эрдию маъмур асру наҳиф ва раъша пайкаримға тазалзул солдию хавосу хаёлим хайли бир-биридин қўзғалди. Не узр айтурға заҳраву журъатим ва не қабул қилурға ҳавсалаву қувватим, агарчи узр дилпазир эмас эрди, аммо ўз ажзи ҳолимни арзға еткурмакдин ҳам гузир эмас эрди.\nДедимки, бу ишдаким, бўлурмен маъмур,\nҲар нечаким тутмасам ўзумни маъзур,\nЛек иштаки, аждаҳоға келтургай зўр,\nЗўр эткай ўзига, истаса қилмоқ мўр.\nУл ҳумоюн замирнинг ойинайи гетийнамойида равшану пайдодур ва ул покиза кўнгулнинг жоми жаҳоноройида мубарҳану ҳувайдоким, бу бандайи фақирға не нотавонлиғлар шикаст бердию бу заррайи ҳақирға не саргардонлиғлар даст берди. Агарчи маразимға сиҳҳат умиди пайдо бўлуптур, аммо ҳануз ғизо била шарбатким, ичилур, ейилур, мисқол тарозуси била тортилур ва тонгдин ақшомғача соат шишасиға кўз тикилур ва агарчи заъ-фимға қувват имкони зоҳир бўлуптур, аммо ҳануз бузуғ кошонамдин чиқарға қўпмоқ тиласам, осилған идбори анкабут торлари дастгирим бўлуб мадад еткурмагунча, тебранмакка тобу тавон ва ҳаракатқа мақдур, балки имкон йўқтур; пашша юз пили дамон торта олмаған юкни нечук тортқай, батахсиским, мажруҳу ранжур дағи бўлғай, мўрча минг шери жиён қила олмаған ишни нечук қила олғай, хусусанким, бемору сиҳҳат тариқидин маҳжур дағи бўлғай.\nАввал икки девонға чу қилдим рағбат,\nҲам эрди йигитлик мададим, ҳам сиҳҳат,\nБўлдум чу қарию хаста, йўқ ул қувват\nКўргузгали андоқ нималарга журъат.\nКуллийраги буким, ул давовин тартибида Султони соҳибқироннинг олий табъининг ислоҳу иҳтимоми беҳад ва ҳар жузвий нуктада тағйиру таълими мо ло каломи беадад эркан жиҳатдин ул иш саранжом сувратин пайдо қилди ва ифтоҳидин ихтитомиға дегунча тартиб рақами чекилди. Бу заъфу нотавонлиғим замонида бу ажзу забунлуқу бесомонлиғим туғёнида Султони соҳибқироннинг раъйи оламоройию замири хуршидтаъсири гўёким баъзи авқотда олам кишвари фатҳиға азмсозу баъзи ҳолотда кишвар аҳли ободонлиғиға сеҳрпардоз ва баъзи замонда айшу нишот била илиги зарпошу баъзи авонда тоату ибодат била кўзи гуҳарпошлиқка мутааммилу муштағил учун бу хошок дарёдек кўнглига кирмасу бу зарра қуёшдек замириға пайдо эрмас. Ва Султони соҳибқироннинг ҳиммат юзидин иҳтимомию саъй ғоятидин таълими бардавоми бўлмаса, мундоқ душвор иш илгари бормоғи мутаассир, балки хаёлимға кечурмағи мутааззирдур.\nМундоқ ҳукм бўлғандин сўнгра гаҳ-гоҳи ҳолимдин огоҳ бўлмаса неткаймену лаҳза-лаҳза аҳволимдин хабар тутмаса нета олғаймен. Қумурсқа Сулаймоннинг хотириға келмаса, не маҳалли таажжубу таҳайюр, Суҳо чархи гардон сатҳида кўрунмаса, не маҳалли ҳайрату тааззур. Бу хоксор чун бу дарди дилларимни изҳору номуродлиғларимни ошкор қилдим ва мазаллат туфроғиға тазаллум била йиқилдим, иноят боргоҳидин садо келдию ҳидоят коргоҳидин нидо етиштиким, кўнглунгни солма ва бу навъ савдову васвос хаёлиға қолмаким, биз ҳеч ҳолда сенинг ҳолингдин ғофил эмас эркандурбиз, аммо бу ҳолдин сен ғофилу кўнглумиздин ҳаргиз ёдинг зойил эрмас эркандур ва бу маъно сенинг кўнглунгдин зойил. Андоқки бурунғи икки девонинг такмилида риоятдин ҳеч навъ тағофул воқиъ бўлмади ва раҳнамолиғу иноятдин ҳеч турлуг такосул суврат боғламади, эмди дағи ҳамул дастур била, балки андин ҳам ортуғроқ, мунда ҳам ҳамул қонун била, балки андин ҳам афзунроқ, аҳволингдин хабар тутулғусидур ва ҳароз вақтда сарвақтингға етилгусидур. Чун заъфи ҳолинг бизга зоҳиру пайдодур, шафқату банданавозлиғлар била не ерда қолсанг ўткарилгусидур ва чун шикаст аҳволинг бизга равшану хувайдодур, марҳамату навосозлиғлар била ҳар мушкилинг бўлса ҳал қилинғусидурур.\nШаҳдин чу бу навъ лутфу эҳсон топтим,\nУммид дағи беҳаду поён топтим,\nЗулмат аро эрдим, оби ҳайвон топтим,\nИўқ-йўқки, ўлуб эрдим, янги жон топтим.\nКўнглумга ўзга қувват кирди ва табъимға ўзга жавдату жалодат ҳосил бўлди, килким жардайи тезкомиға ўзга равонлиғу хаёлим саҳоби барқхиромиға ўзга гавҳарафшонлиғ юзланди. Қабули бармоғин кўзумгаву миннат илигин кўксумгаву жонпарвар сўзумга қўйдум ва замир хилватгоҳини хавотир ғавғосидин муаррову кўнгул зистгоҳини васовис ҳужумидин мубарро қилдим. Xома учин тез эттиму табъ оби ҳаётин оташангиз. Ва ўтган айёмда айтилған матлаълар субҳи бидоятин мақтаълар шоми ниҳоятиға пайваставу кечкан ҳангомда битилган паришон абёт гавҳарларин такмил риштасиға тортмоқ била пайваста қила бошладим.\nКун бор эрдиким бир ғазалу икки ғазал,\nБал уч ғазалу тўрт ғазал баъзи маҳал.\nМаҳвашлардек бори латофатда масал,\nБоғлаб кийибон юзга ҳила тўнға ҳулал.\nБу назоҳат шабистонининг парданишинлари юз минг зебу зийнат била табъ хилватхонасидин жилваи ноз қилиб чиқиб, сойир абнойи жинс силкига кирарлар эрди ва бу малоҳат нигористонининг нозанинлари минг туман оройишу намойиш била хаёл хилватхонасидин хироми дилнавоз била ҳаракат кўргузуб, яна абкори фитнаосорға қўшулурлар эрди. Чун бу мавзун ҳаракатлик дилкашлару бу матбуъ сифатлик шўхвашлар эллик, олтмиш ё юзга яқин бўлсалар эрди, бу фақир савдойий бир тожирдекким, малик-ут-тужжор деса бўлғай,—\nЮз ҳур сифат барчасининг нозу фани,\nКашмирийю румийю хитоу хўтаний,\nКим бир шаҳ учун кетургай ул тойифани,\nТожир ўзин айларга баҳо бирла ғани.\n— кашмирийси сеҳрсозлиғда дилрабову дилкаш ва румийси турктозлиқда кофиройину фарангийваш ва хитойиси хунрезлиғда новакзану шершикор ва хўтанийсн фитнаангизлиғда шерафкану ғизолакирдор, бу шамойилу ойин била ва бу зеболиғу тазйин била Султони соҳибқироннинг ҳарами саройиға киюрур эрдим ва бирин-бирин ул ҳазратнинг кимёасар назариға еткурур эрдим.\nВа ул ҳазрат иноят кўзи била ул раъноларни кўруб ва илтифот назарин ҳар бирига еткуруб, қайси бирининг ҳариру хулласида қусуре кўрунса ё ул ҳуллаву ҳарирни мурассаъ қилған жавоҳирда адами муносабат сабабидин футуре зоҳир бўлса, ул либосларни чиқариб, хизонайи хосдин муносиб ранглиг хазу дебо либослар барча қийматий гавҳарлар била тарсиъ қилғон келтуруб ул шўхларға кийдурур эрди ва ҳар қайсини ўз муносабатиға кўра тартиб била ўз олий мажлисида ўлтуртур эрди, яъни айтилған абёт барча латойифосор ва сабт бўлған ашъор барча заройифшиорким, эллик, олтмиш ё юз ғазалға яқин йиғилса эрди, ҳазрати Султони соҳибқироннинг фирдавсосо суҳбатидаву сипеҳрфарсо ҳазратида ҳозир қилиб арзға еткурур эрдим ва ул ҳазрат аларға шафқат юзидин боқиб, қайси маъно шўхинингким таркиби хилъатида ва алфози кисватида бетакаллуфлуқ кўрса, ўз ганжинайи замири хизонасидин муносиб алфоз била ул либосларға тағйир бериб ва ул алфоз кисватида санойиъ жавоҳиридин номуносиблиғ маълум қилса, ўз хизонайи хотири ганжхонасидин ёқуту лаъли рангин ва гавҳару дурри самин била ул зебу зийнатқа табдил еткуруб, ҳар ғазални тартиб юзидин ўз ўрниға рақам қилур эрди.\nВа бу фақири бебизоату бу фақири беиститоат ул таълимларни ўзумга дастур қилиб ҳамул дастур била ул забту тартибға шуруъ қилур эрдим. Мундин бошқа дағи ул ҳазратнинг кўп хосса маънолари хаёлотину ғариб мазмунлари мақолотин ва дилпазир ташбиҳлари назокатину беназир танбиҳлари жазолатин бурунғи икки девоним дебочасида шарҳ била мазкур қилиб эрдиму тафсил била мастур этиб эрдим. Бу девонларда дағи ҳамул дастур била маоний жавоҳири шоҳворидин ва алфоз нақшу нигоридин ва таркиб салосату латофатидин ва чошний ҳолату ҳароратидин ҳеч жузве жузъийётдин йўқтурким, ул ҳазратнинг муборак табъининг анда куллий дахли бўлмамиш бўлғай. Балки асли хаёл ул ҳазратнинг бўлуб, бу банда ҳам ул ҳазратнинг буйруғи таълими била анда жузвий дахле қилмиш бўлғаймен. Бу жиҳатдин бўлаолғайки, бу девонлар ул ҳазратнинг адилсиз табъидек беназиру ҳар шоҳ байти ўз ҳумоюн зотидек оламгир бўлғай. Чун бу маъно гавҳарлари барча ул ҳазратнинг табъи баҳридину зеҳни конидин ҳосил бўлди ва алфозу иборат хазойини ҳамул маънолар гавҳаридин тўлди, бу маънодин анинг отин X а з о й и н у л-м а о н и й қўюлди.\nЁ, раб, бу хазойинки, мен эттим маъмур\nКим, хозини жаннат анга хуштур ганжур.\nЧун келди футурлуқ кўнгулларга сурур,\nБерма андин кўнгул суруриға футур.\nБу баҳрки, ганжи ломаконий дедилар,\nҲар қатрасин оби зиндагоний дедилар.\nШаҳ махзани табъидин нишони дедилар\nКим, ани «Хазойин ул-маоний» дедилар.\nАгарчи хуршиди оламтобнинг фалакни бир давра қилған замониға йил от қўюптурлар ва йилким, иборат тўрт фаслдиндур, ҳар фаслға дағи бир от таъйин қилибдурлар. Бу наййири аъзам фалакни бир давра қилғанининг монандиким, баҳрий(у] конию наботию ҳайвонийнинг натойижи анда зоҳир бўлур, мунда дағи жамиъ ул натойиждин далилу асар топса бўлур. Тўрт фаслининг муқобаласидаким, тўрт девон воқиъ бўлуптур, ҳар қайсиға бир — муносиб от дарбойист эди, ул сабабдин аввалғи девонниким, туфулийят баҳори ғунчасининг ажиб гуллари ва сиғар гулзорининг боғчасининг ғариб чечаклари била ороста бўлуб эрди, «Ғаройибус-сиғар» дейилди. Ва иккинчи девонниким, йиғитлику ошуфталиғ ва шабобу олифталиғ ёзию даштида юзланган нодир вақойиъ била пийроста бўлуб эрди, «Наводируш-шабоб» аталди. Ва учунчи девонниким, васат-ул — ҳаёт майхонасида ишқ била шавқ паймонасидин юзланган бадииъ нишотлар кайфиятин ёзилиб эрди. «Бадойиъ ул-васат» от қўюлди. Ва тўртунчи девонниким, умрнинг охирларида юзланган ишқ дарду ранжи фойидалариким, жонсўз оҳ урмоқу жон топшурмоқдурким, анда сабт бўлубтур, «Фавойидул-кибар» лақаб берилди.\nУмид улким, бу тўрт девонким, Султони соҳибқирон оти била музайялдуруру алқоби била мутарраз, ҳам анинг отидек рубъи маскунда тўлғаю ҳам анинг алқобидек тўртунчи кўкка дегинча мунташир бўлғай. Шукрким, бу банда назм василасию шеър воситаси била тамом умрумни ул ҳазратнинг мадҳи била кечурдум ва барча ҳаётимни анинг дуоси била ўткардим.\nТуфулийят авониким, етти — секкиз ёшдин йигирма ёшқача чинаса бўлғайким, умр фусулининг навбаҳори ва ҳаёт гулшанининг шукуфаву гулзоридур, анинг мадҳида «Ғаройиб ус-сиғар» била сарф қилдим.\nШабоб замониким, йигирмадин ўттуз бешгача деса бўлғайким, ҳам бу фусулнинг ёзидурурким, йигитлик чашмасорининг ҳаётбахшлиғининг оғозидур, анинг васфида «Наводир уш-шабоб» била кечурдим.\nВа куҳулат айёмиким, ўттуз бешдин қирқ бешга дегинча қиёс қилса бўлғайким, бу фусулнинг хазонидурким, тириклик боғининг баргрезининг нишонидур, анинг таърифида «Бадойиъ ул-васат» била ўткардим.\nВа қирқ бешдин — олтмиш яқиниғачаким таъйин қилса бўлғайким, бу фусулнинг қишидурким, кишининг хам қад била адам йўлиға кириб, замон аҳли била хайрбод қилишидур, анинг дуосида «Фавойид ул-кибар» била ниҳоятқа еткурдум.\nСарф эттим анга умр баҳорин дағи,\nБўстони ҳаёту лолазорин дағи,\nОллида хазони зарнисорин дағи,\nКофурфишон қиш била қорин дағи.\nВа бу авқот мобайнида ҳар миқдорким, фурсат топтим, хоҳ «Хамса» назмидину хоҳ «Назм ул-жавоҳир» ва «Мажолис ун-нафойис»у «Зубдат ут-таворих» ва сойир таснифлар иштиғолидин ҳам ул ҳазрат дуойи давлатиға авқотимни сарф қилдим. Ва биҳамдиллоҳ андоқ муродлар касб эттимким, менинг абнойи жинсимнинг юзидин бирига муяссар бўлмайдур ва андоқ мақсудларға еттимким, аларким, мендек юз, балки минг қуллари бор эрди, бирининг соғари орзуси менга нишот еткурган май била тўлмайдур. Биҳамдиллоҳи таолоки, бу авқотдаким умр водийсининг кўпрагин анинг давлатидин муродлар била қатъ этибмен ва ҳаётнинг ниҳоятиға комлар, балки комронлиғлар била етибмен, ҳеч турлуг армон хотиримда қолмайдуру ҳеч навъ орзу кўнглумда синғанин хаёлим топа олмайдур. Ҳар не дунё муродию зоҳир комронлиғидур сурубмен ва сўзумнинг сийту садосин анинг мадҳида етти фалакка еткурубмен. Улча орзу ҳайсийятидину армон жинсидин қолиптур, охират йўлининг суҳулату осонлиғи ва ботин мулкининг иёлату комронлиғидур. Ва ул вобастадур ҳақ субҳонаҳу ва таолонинг тавфиқи била амри итоатиға ва расул саллаллоҳу алайҳи ва саллам шафоатию шариатинннг мутобаатиға. Умидим улдурким, ул ҳазрат давлатидин бу иқболға дағи сарбаланду бу саодатқа дағи баҳраманд бўлғаймен.\nБу бобда бир неча сўз ўз арзи ҳолимни тиларменким, зоҳир қилғаймену ул нишотим гули очилғандин мен ҳам нишотдин ғунчадек очилғаймен ва ул арзадоштим саводин бу дебоча зайлида сабт эткаймену биткучиларга ҳам бу фиҳрастдин бу арзадоштни айирмасқа васийят эткаймен, то кун сўнги бу дебочани ўқуған элга бу арзадоштим била бу муддаомға етканим нишонае бўлғай возиҳу далиле бўлғай лойиҳ. Бу жиҳатдан то олам инқирози бўлғусидур Султони соҳибқирон давлатиға дуо қилғайлар ва шафқату бандапарварлиғиға сано дегайлар.\nҚуллуқ арзадошт улким, бу бандаға ёш улғайған чоғда заъфе юзланди, ва ул заъф риштаси риштадек заъфлиғ пайкаримға андоқ чирмандиким, ул қуёшдек замирға равшандур. Ҳоло мизожим истиқоматдин мунҳарифу баданимда неча марази мухталифдур ва атиббо иложимдин ожизу маъзул ва аҳиббо мизожимдин мутаажжибу малул. Димоғим паришонлиғидин сўзум номарбуту хаёлим ошуфталиғидин ҳолим номазбут. Бағрим қизиғанидин жисмимда ҳуммойи лозим ва кўнглум озғанидин бошим айланмоғию кўзум қорармоғи дойим. Не тонгдин ақшомғача ўзумга бир дам ғизодин ком, не ақшомдин тонгғача тарфат-ул-айне кўзумга уйқудин ором. Xотирим савдоомиз хаёллардин мушавваш, бесарудиллиқдин ҳар неча дилкаш сўз бўлса кўнглумга нохуш. Меъдамнинг ҳазм қилур ғизоси замона аҳлининг изоси, кўнглумнинг нишот базмида майи ноби фалак тийғи оқизған бағир хуноби. Нотавонеким, юқори мазкур бўлғандек ғизо қилур, оши мисқол тоши била бўлғай, агар гоҳи заиф хотири шарбат майли қилғай, ул дағи бу тош тарозуси била тортилғай, киши қўлдамайин ердин қўпарида кўп озор бўлғаю асо мадади бўлмағунча ердин қадам кўтармаги душвор, сайр ҳавосин қилса ики инсонға отландурур — тушурурида ҳаммолвашлиқу отланғандин сўнгра пайкари юкидин бир ҳайвонга мурдакашлик, тушкандин сўнгра бу сайр кўфтидин аъзоси нокор, бу озурдалиғдин яна бир кеча-кундуз тебрана олмай, андоқки бир йиллиқ бемор, иссиғ нафасларидин ҳаётининг гули пажмурдаву нафасининг оғир кирар-чиқаридин заиф тани озурда.\nҲар шому саҳарға тегру ингранмоқ иши,\nБу ёнидин ул ёниға айланмоқ иши.\nГаҳ-гоҳ иситма ўтидин ёнмоқ иши,\nГаҳ тўнгдуруридин яна чирманмоқ иши.\nНе жисмида тобу не танида қувват,\nНе кўнглида хушлуқ, не ўзида сиҳҳат.\nМундоқ кишининг муносибидур узлат,\nВайронасидин чиқмоқ анга не нисбат.\nСултони соҳибқироннинг инъоми бағоятидину эҳсони бенаҳоятидин умрин бу давлатлиғ даргоҳдаву ҳаётин бу саодатлиғ боргоҳда юқори ўткан шарҳ била сарф эткан банданинг илтимоси будурким, мазкур бўлған тараддуду машаққатлардин озод бўлғай ва ғамгин кўнгли бу навъ заъф айёмида нисбациз қайғулардин шод, мундоқ умрдаким, букун тонглалиғ маълум эрмас,—\nИш тенгрига тавбаю инобат бўлғай,\n— ва ўткан умр маъсият била узр тақсирида тоату надомат. Бу ҳолатда дағи авқотнинг покизасида ул ҳазратнинг дуосиға машъуф бўлғусидур ва дуову ниёзи нақдининг хулосаси анинг фархунда рўзгориға масруф.\nУмид улким, ул ҳазрат давлатидин андоқким дунё иқболу комидин мустафид бўлдум, охират кому иқболидин ҳам ноумид бўлмағай[мен]. Ул остоннинг қулларининг бу қул била ёрлиғ нишони улдурким, Султони соҳибқирон иноятидин бир ёрлиғ нишони битилгай ва бу бандани султоний иморатнинг байт-ул-мағфирасида сойир жорубкашларидин бирининг ўрниға мансубу сарафроз этилгайким, бу уфтодалиғ айёмида боре ул остонада йиқилғаймен. Қувватим бўлғанда супургу олиб, илгим била ва қувватим бўлмағанда супургу ўрниға кирпигим била ул остонани супурур баҳонаси била кўзумни ул мунаввар равза туфроғидин ёрутғаймен ва ул остонани бу супургу бирла ариғу бу уйин ул сурма била ёруғ тутқаймен ва бу хидматни дунёву охиратим шарафи билгаймен.\nСўзум узалдию адо қиладурған мақсудум йироқ қолди. Агарчи хомамнинг гавҳарафшонлиғиға ниҳоят йироқдур ва лекин дуо гавҳарфишонлиғи била ихтисор қилмоқ яхшироқ.\nТо даҳр уза бу гунбади даввор ўлғай,\nУл гунбад уза собиту сайёр ўлғай,\nТо собиту сайёрға осор ўлғай,\nТахтинг бўлсун сипеҳри ахзар чоғлиғ,\nЧатринг рифъатда меҳри анвар чоғлиғ.\nМулкунг бару баҳр аро Сикандар чоғлиғ,\nЛекин умрунг Нуҳ паямбар чоғлиғ.\nҲам даргаҳинг иқбол макони, ё раб,\nҲам бошинг уза тожи Каёний, ё раб.\nЖомингда зилоли зиндагоний, ё раб,\nАндин санга умри жовидоний, ё раб.\nАлиф Ҳарфининг Офатларининг Ибтидоси «Ғаройиб»дин\nАшрақат мин акси шамсил-каъси анворул-ҳудо,\n«Ёр аксин майда кўр» деб, жомдин чиқти садо.\nЙўқтур, эй соқий, майи ваҳдат масаллик ғамзудо.\nЭй, хуш ул майким, анга зарф ўлса бир синған сафол,\nЖом ўлур гетийнамо, Жамшид, ани ичкан гадо.\nЖому май гар буйладур, ул жом учун қилмоқ бўлур,\nЮз жаҳон ҳар дам нисор, ул май учун минг жон фидо.\nДайр аро ҳуш аҳли расво бўлғали, эй муғбача,\nЖоми май тутсанг мени девонадин қил ибтидо.\nТоки ул майдин кўнгул жомида бўлғач жилвагар\nЧеҳраи мақсуди маҳв ўлғай ҳам ул дам моадо.\nВаҳдате бўлғай муяссар май била жом ичраким,\nЖому май лафзин деган бир исм ила қилғай адо.\nСен гумон қилғандин ўзга жому май мавжуд эрур.\nБилмайин нафй этма бу майхона аҳлин, зоҳидо.\nТашналаб ўлма, Навоий, чун азал соқийсидин\n«Ишрабу, ё айюҳал-атшон» келур ҳар дам нидо.\nЗиҳе ҳуснунг зуҳуридин тушуб ҳар кимга бир савдо,\nБу савдолар била кавнайи бозорида юз ғавғо.\nСени топмоқ басе мушкилдурур, топмаслиғ осонким,\nЭрур пайдолиғинг пинҳон, вале пинҳонлиғинг пайдо.\nЧаман оташгаҳига оташин гулдин чу ўт солдинг,\nСамандардек ул ўтдин кулга ботти булбули шайдо.\nНе ишка бўлди беором кўзгу аксидек Мажнун,\nЮзи кўзгусида аксини гар кўргузмади Лайло.\nҚуёшқа гаҳ қизармоқ, гоҳе сарғармоқ эрур андин\nКи, сунъунг боғида бор ул сифат юз минг гули раъно.\nНедин юз гул очар ишқ ўтидин булбул каби Вомиқ,\nВомиқ Юзингдин гар узори боғида гул очмади Азро.\nКаломингни агар Ширин лабида қилмадинг музмар\nНедин бас лаъл ўлур Фарҳоднинг қон ёшидин хоро.\nЖамолинг партавидин шамъ ўти гар гулситон эрмас,\nНедин парвона ўт ичра ўзин солур Халилосо.\nМалоҳат бирла туздунг сарвқадлар қоматин, яъни\nКи, мундоқ зеб бирла ул алифни айладинг зебо.\nҚаноатнинг далилин инзиво қилдинг яна бир ҳам\nДалил ушбуки қониъ ҳарфидин халқ айладинг анқо.\nНавоий қайси тил бирла сенинг ҳамдинг баён қилсун,\nТикан жаннат гули васфин қилурда гунг эрур гўё.\nЭй, сафҳайи рухсоринг азал хаттидин иншо,\nДебочайи ҳуснунгда абад нуқтаси туғро.\nЗаррот аро ҳар зарраки бор, зикринга зокир,\nАмтор аро ҳар қатраки, бор, ҳамдинга гўё.\nМашшотайи сунъунгдурур улким, нафас ичра\nКун кўзгусин ақшом кулидин қилди мужалло.\nКун шакли юзинг саждасидин бўлди мушаккал,\nТун турраси қаҳринг елидин бўлди мутарро.\nСунъунг қилибон субҳни ул навъ мушаъбид\nКим, меҳр ўтин оғзидин этар ҳар нафас ифшо.\nГўёки куяр оғзи ул ўт ҳирқатидинким,\nАнжумдин ўлур обилалар гирдида пайдо.\nМуҳтож сенинг даргаҳинга хусраву дарвеш.\nПарварда сенинг неъматинга жоҳилу доно.\nГул юзида булбул сенинг асроринга нотиқ,\nШамъ ўтида парвона сенинг ҳуснунгга шайдо.\nУшшоқ аро, ё рабки, Навоийға мақоме\nБергилки, сенинг ҳамдинга бўлсун тили гўё.\nЭй ҳамд ўлуб маҳол фасоҳат билан санга,\nАндоқки, қурб тақвову тоат билан санга.\nТопмоқ ажиб фикру таҳайюл била сени,\nЕтмак маҳол ақлу фаросат билан санга.\nЧун койинот зубдаси ожиз кўруб ўзин,\nҲамд айта олмас онча балоғат билан санга.\nИзҳори ажз биздин адаб таркидур, басе\nЮз минг қусуру нуқсу касофат билан санга.\nҲар тийра рўзгорки, васлингға йўл топиб\nСендин, етиб чароғи ҳидоят билан санга.\nЛутфунг рафиқим ўлмаса не ҳадки еткамен\nБошдин аёғ гуноҳу залолат билан санга.\nЛутф айлагилки мумкин эмас қилмасанг қабул,\nЕтмак тамоми умр ибодат билан санга.\nЧун сендин ўзга йўқ панаҳим қочмайин нетай\nЖурму гунаҳдин оҳу надомат билан санга.\nИсёни кўп Навоийнингу йўқ уётиким,\nИстар етишса мунча хижолат билан санга.\nИлоҳо, подшоҳо, кирдигоро,\nСанга очуғ ниҳону ошкоро.\nСабур исми била қилсанг тажаллий,\nҚилиб Намрудға юз минг мудоро.\nҚачонким зоҳир этсанг «танзиъ-ул-мулк»,\nСикандарнинг бўлуб мағлуби Доро.\nЙўлунг муҳлик тоши ёқути аҳмар,\nЭшигинг тийра гарди мушки соро.\nСуҳо бўлса шабистонингда толиъ,\nБўлуб нури қуёшдек оламоро.\nНавоий нафс зулмотиға қолмиш,\nСен ўлмай Хизри раҳ чиқмоқ не, ёро?!\nҚиёматда гуноҳин афв этарга\nРасулингни шафиъ эт, кирдгоро.\nЭй, нубувват хайлиға хотам баний Одам аро,\nГар алар хотам, сен ул отким, эрур хотам аро.\nЮз эшигинг туфроғиға сурта олғайменму деб,\nЧарх қасридин қуёш ҳар кун тушар олам аро.\nАнжум ичра оразинг меърож шоми уйлаким,\nТушса дурри шабчароғе ҳар тараф шабнам аро.\nНе учун киймиш қора ҳарён солиб жайбиға чок,\nФурқатингдин Каъба гар қолмайдурур мотам аро,\nСоф кўнглида юзунг меҳрини гўё асрамиш,\nТуш чоғи ҳар кун қуёш акси эмас Замзам аро.\nМашъале бўлмиш малак илгида равзанг бошиға,\nОй чароғи кечалар бу нилгун торам аро.\nҚум эмас Батҳодаким, меҳри жамолинг ҳажридин\nЗарра-зарра жисми бир-бирдин тўкулди ғам аро\nЙўл эмас, Ясрибда йиртибдур юзин тирноғ ила\nМақдаминг то етмади ул водийи хуррам аро.\nИтларинг махсусу маҳзундур Навоий, кошки\nКирса бу маҳрум ҳам ул зумрайи маҳрам аро.\nЗиҳе жавлонгаҳинг афлок уза майдони «ав адно»,\nБуроқингға тўқуз гунбад бу тўққуз гунбади хазро.\nҚилиб чун хай гулоби майл наълайнинг, бўлуб андин\nМалак раъноларининг жабҳасиға чарх сандалсо.\nЭсиб раҳмат насими чун дамодам сунбулунг сари,\nБўлуб руҳонийлар жайби лаболаб анбари соро.\nФалак қолиб буроқингдин, эмас васфи фалаксуръат,\nҚамар ёруб жамолингдин, эмас наътинг қамарсиймо.\nЮзунгдин анжум, анжумдин қуёш нур иктисоб айлаб\nАнингдекким, қуёшдин ою ойдин қийргун ғабро.\nФалак водийлари қатъиға азминг чун суруб маркаб,\nХирад пайкига ҳам аввал қадамда ранж ўлуб пайдо.\nРафиқинг тойир андоқким Сулаймон оллида ҳудҳуд,\nБуроқинг сойир анжум шоҳи устинда сипеҳросо.\nҚилиб бу сайр аро маъшуқ васли кўйида манзил,\nТилаб саргашта ушшоқиға ҳам раҳмат уйин маъво.\nНавоий хуш кўрар оламни отинг зикридин, йўқса,\nАнга дўзах аро ўтдекдурур дунёву мо фиҳо.\nҲар гадоким, бўрёйи фақр эрур кисват анга,\nСалтанат зарбафтидин ҳожат эмас хилъат анга.\nКим фано туфроғиға ётиб қўяр тош узра бош,\nТахт уза эрмас музаҳҳаб муттако ҳожат анга.\nШаҳ юруб олам очар, дарвеш оламдин қочар;\nҲам ўзунг инсоф бергилким, бу не нисбат анга\nҲар не, шаҳ мақсудидур, дарвешнинг мардудидур!\nКўр не ҳимматдур мунга, не навъ эрур ҳолат анга.\nФақр кўйи туфроғин шаҳ мулкига бермас фақир,\nМулк кўрким, тенг эмас туфроғ ила қиймат анга.\nШаҳ сипаҳ чекса, фақир аҳволиға етмас футур,\nБу вале чеккач нафас, барбод ўлур ҳашмат анга.\nШаҳ эмастур бир нафас осуда дўзах ваҳмидин,\nЭй хушо дарвешким, мардуд эрур жаннат анга.\nШаҳға сидқ аҳли дамидин машъали давлат ёрур,\nМеҳрдекким, субҳ анфоси очар талъат анга.\nШоҳға шаҳлиғ мусалламдур, агар бўлғай мудом,\nШоҳлиғ таркин қилиб, дарвеш ўлур нийят анга.\nМумкин эрмас шаҳлар ичра буйла ниятлиғ, магар\nШоҳи Ғозийким, муяссар бўлди бу давлат анга.\nШоҳлар дарвешию дарвешлар шоҳики, бор\nШоҳлиғ суврат анга, дарвешлик сийрат анга.\nТо шаҳу дарвеш бўлғай айлагил, ё раб, аён,\nШоҳдин хидмат мунга, дарвешдин ҳиммат анга.\nГар Навоий сўз узатти фақрдин эрмас деманг,\nБўлмағунча ҳукм шаҳдин қайда бу журъат анга?!\nУл паривашким, бўлубмен зору саргардон анга,\nИшқидин олам менга ҳайрону мен ҳайрон анга.\nЎқларингдин дамбадам таскин топар кўнглум ўти,\nБордурур бир қатра су гўёки ҳар пайкон анга.\nБир диловардур кўнгулким, ғам сипоҳи қалбида,\nОҳи новак, тоза доғидур қизил қалқон анга.\nНовакининг парру пайконида рангин тус эрур\nЁки кўнглумдин чу паррон ўтти юқмиш қон анга.\nНомаи шавқум не навъ ул ойға еткай, чунки мен\nЭл отин ўқур ҳасаддин ёзмадим унвон анга.\nХизри хаттингнинг ажаб йўқ сабзу хуррам бўлмоғи,\nЛаббалаб чунким берур су чашмайи ҳайвон анга.\nЭй хушо, муғ кўйиким, рифъат била зийнатда бор\nМеҳр анга бир шамсаву кўк тоқидур айвон анга.\nИстамиш булбул вафо гулдин магарким жоладин\nБағри қотмиш ғунчанинг, баским эрур хандон анга.\nҚилмамиш жонин фидо жононға етмас дер эмиш,\nЭй Навоий, ушбу сўз бирла фидо юз жон анга\nСинса кўнглумда ўқунг суртуб исиғ қондин анга,\nПай масаллик чирмағаймен риштайи жондин анга.\nБодайи лаълинг мизожи руҳпарвардур басе,\nГўйиё мамзуж этибсен оби ҳайвондин анга.\nЎқи кўнглум шуъласин гаҳ сокин этти, гоҳ тез,\nГаҳ ўтун бўлди, гаҳе су урду пайкондин анга.\nДарду ғам бўстонининг товусидур кўнглум қуши,\nГул бўлуб жисмимда кескан наъл ҳар ёндин анга.\nНе кабутар ета олур ул қуёшқа, не насим,\nЭй кўнгул, ҳолингни эълом айла афғондин анга.\nКўзга то кирмиш хаёлинг совуғ оҳим ваҳмидин,\nБоғламиш мен қўре ҳар сори мужгондин анга.\nЭй Навоий, йиғламоқ оҳимға таскин бермади,\nВаҳ, бу не ўтдурки, йўқ таъсир тўфондин анга.\nВаҳки ишқинг зоҳир этсам ваҳм эрур ўлмак манга,\nКўнглум ўтидин йиғоч кулдур, башок бир қатра су.\nОлтун эзиниб-эриб куйган «сою» холис бўлур,\nНе ажаб сарғарса юз, еткан сою эмгак манга.\nАйлагил май шишасидин синдуруб айнак манга,\nГарчи ҳажрингдин эрур юз ғаму озор манга,\nҒам эмас васлингга уммид агар бор манга.\nБир бузуғ узра жунун қушлари қўнған кебидур,\nТошким, ёғдурур ул шўхи ситамгор манга.\nЗоҳид учмоғни этар васфу мен ул ой кўйин,\nГулшани хулд анга, ул гулли рухсор манга.\nТелба андоғки парий жилвасидин олдарағай,\nЎт солур ҳар тараф ул турфа намудор манга.\nБаски қонимни яларлар, адади кўп ярадин,\nИтларин қилди мулойим тани афгор манга.\nКўнглум истар яна мақсуд жамоли аксин,\nСоқиё, тут қадаҳи ойинакирдор манга.\nСубҳа торини йиғ, эй шайхки, бир лаҳза бурун\nТақтилар муғбачалар риштайи зуннор манга.\nСолғил, эй ишқ, вужудумға фано ўтиниким,\nЁпти мақсуд юзин пардайи пиндор манга.\nЧун вафо аҳли замон зотида йўқтур, не ажаб,\nҲар замон қилса жафо ул бути айёр манга.\nҒаразим бир неча кун шоҳиду майдур, йўқ эса,\nУл малоҳат ганжи ҳажрида бузуғ маскан манга,\nУйладурким, жондин айру юз яралиғ тан манга.\nМеҳр ила маҳ партавидин кўзни равшан қилмадим,\nБўлғали меҳри руҳунг моҳийяти равшан манга.\nБўлди равзан-равзан ул қотил хадангидин кўнгул,\nЖон қуши чиқмоққа бир йўл англа ҳар равзан манга.\nМен ўлармен ғамдину, йиғлаб куюб бошимда шамъ\nДудидин чирмаб қора ҳар тун тутар шеван манга.\nРаҳм этиб ҳолимға душман дўст бўлмоқ, ваҳ, не суд.\nДўст чун раҳм айламай бўлмиштурур душман манга.\nҒам туни зулмида хандон бўлмади ҳолимға субҳ,\nСубҳдек не тонгки, бўлғай чок пироҳан манга.\nЭй Навоий, ишқ мушкил деб нечук таркин тутай,\nЭлга гар бу иш ҳунар бўлса, бўлуптур фан манга.\nШаҳр бир ой фурқатидин байт ул-аҳзондур манга,\nБир гули раъно ғамидин боғ зиндондур манга.\nБазми ишрат ичра сиз май нўш этинг, эй дўстлар\nКим, насиб ул лаъли лаб ҳижронидин қондур манга.\nЧиқти аҳлу фаҳм ила сабру кўнгул тан мулкидин,\nЧиқмайин ҳар лаҳза заҳмат бергучи жондур манга.\nЎқи баским тандадур, тегмас танимға ўзга захм,\nУлки ўқ деб нола қилдим, эмди қалқондур манга.\nУйла расвоменки, кўю кўчада ҳолим кўруб,\nБаъзи эл гирёну баъзи халқ хандондур манга.\nҲажридин бағрим судур, ул су аро болиғ кеби,\nДарду меҳнат ўқидин бир неча пайкондур манга.\nҲур мужгонин агар суртай деса қилман қабул\nКим, аёғда орзу хори муғийлондур манга.\nМай ичиб тоатни фавт этмангки ул ўт тобидин,\nНеча боқсам баҳра ҳоло дағи ҳирмондур манга.\nЭй Навоий, халқ дер: жон беру ё кеч ишқидин,\nГарчи бу душвор эрур, лекин ул осондур манга.\nМенмудур менким сенинг васлинг муяссардур манга,\nБахти гумраҳдин қачон бу қисса бовардур манга.\nҲақ тануқтурким, тирикликдин манга сенсен мурод,\nЙўқса оламнинг йўқи-бори баробардур манга.\nЭй кўнгул, ғаввоси баҳри васл ўлубмен, не ажаб,\nГар насиб эмди ўшул покиза гавҳардур манга.\nНе учун базми висол нчинда ичмай бодаким,\nКўзию оғзи бугун бодому шаккардур манга.\nОю хуршидингни йиғ, эй чархи гардунким, бу дам\nҲамдам ул ой чеҳралиг хуршидпайкардур манга.\nСарвни ўртаб, суманни елга бер, эй боғбон\nКим, бугун ҳамсуҳбат ул сарви суманбардур манга.\nҚўрқарам ҳирмон саҳобин ёпмағай фаҳм этса чарх\nКим, шабистон меҳр шамъидин мунаввардур манга.\nЭй Навоий, ҳеч билмонким топибмен васлини,\nЁ магарким жумлайи олам мусаххардур манга.\nМен қачон дедим вафо қилғил, манга зулм айладинг,\nСен қачон дединг фидо бўлғил манга, бўлдум санга.\nҚай пари пайкарға-дерсен-телба бўлдунг бу сифат,\nЭй парийпайкар, не қилсанг қил манга, бўлдум санга.\nЭй кўнгул, тарки насиҳат айладим аввора бўл,\nҒусса чангидин навое топмадим ушшоқ аро,\nҚаҳринг ўлса, барча ишимдин малолатдур санга,\nЛутфунг ўлса, юз менингдекдин фароғатдур санга.\nЭй мени саргаштадин гаҳ фориғу гоҳи малул,\nҚаҳринг ул, лутфунг бу, ёрабким, не одатдур санга?\nЛутфунг ози жон олур, қаҳринг кўпи ҳам ўлтурур,\nБулъажаб ҳоледурур, оё не ҳолатдур санга.\nПанд эшитмай севдинг ани, эй кўнгул, чек дарду ранж,\nОздурур ҳар лаҳза гар юз мунча офатдур санга.\nВаҳм эт оҳим ўтидин, эй гулки, даврон боғида\nКўз ёшимдин бу қадар лутфу тароватдур санга.\nЭй қуёш, меҳр аҳлини куйдурма бу водийдаким,\nГармравлар оҳидин мунча ҳароратдур санга.\nЭй Навоий, истама васл ул қуёшдин заррадек,\nЧун неча ул қилса истиғно, ҳақоратдур санга.\nЭй алифдек қоматинг майли бузулған жон аро\nГанжи ҳуснунг жавҳари бу хотири вайрон аро.\nКулмагинг ичра малоҳат уйладурким, шўхлар\nЎйнамоқдин юз ёшурурлар гули хандон аро.\nГар каломингни Масиҳ анфоси дедим, эй ҳабиб,\nАйб қилмаким, ғалат гоҳе тушар Қуръон аро.\nЎқларингдин жон топармен, гўйиё пайконлари\nСу ичарда ғўта топмиш чашмайи ҳайвон аро.\nХаста кўнглум оҳи кўнглунгга дедим қилғай асар,\nҚайда ўлтурсун вале бемор ўқи сандон аро.\nБошта гавҳар гўйининг фикридин ортар дардисар\nКимки, кечти бошидин гўй урди бу майдон аро.\nУйки, адно тебранур сокинга хотир жамъ эмас,\nНе ажаб, гар амн йўқтур гунбади гардон аро.\nЛаълинг олған кўнглум аҳволин мунажжим чун кўрар,\nАйтур ул аввора бўлған ғойибингдур қон аро.\nЭй Навоий, ишқ дарди кўрган эл кўнглин бузар,\nҲар харошеким, унунг зоҳир қилур афғон аро.\nКимки кўрса мушки ноб ул сунбули сероб аро,\nБир қора туфроғ дегайким тушти мушки ноб аро.\nҚошинг ичра риштайи жонимға чирманған кўнгул,\nАнкабутедурки, айлабдур ватан меҳроб аро.\nУл қуёшдин айру ашким ёмғурининг барқидур,\nЎт туташқан ришта янглиғ жисми печу тоб аро.\nУл лаби уннобгун кўнглумга эккан тухми меҳр,\nКўнглум ичра ёшурундур донадек унноб аро.\nУйқу сайди қасдиға отқан тошингдиндур нишон,\nКўз қораси демагил бу дийдайи бехоб аро.\nЧархи дойир баҳридин эл тутмасун соҳил умид,\nКим қутулмас ҳар кишиким, тушти бу гирдоб аро.\nГар Навоий ёдини қилмоқ ҳабиб имкон эмас,\nБасдурур мазкур ҳам бўлса гаҳе аҳбоб аро.\nЗаврақ ичра ул қуёш сайр айламаг Жайҳун аро,\nАхтари саъде ҳилол ичра кезар гардун аро.\nАнгламон Жайҳунда ул ой кема бирла сайр этар\nЁ ҳилолу меҳр аксин эл кўрар Жайҳун аро.\nКемадин ҳар дам чиқиб рангин су кўзум қонидек,\nАнда ёр андоқки мардум дийдайи пурхун аро.\nБорғил, эй Мажнунки, ул ой заврақидек тез эмас,\nЖунгким Лайло аморийсин чекар ҳомун аро.\nОлма хум гирдобидин бир лаҳза соғар заврақин,\nБаҳри ғамдни истасанг махлас бу даҳри дун аро.\nБаҳр мавжидин мушавваш бўлмасун деб хотиринг,\nМавж урар юз баҳри ғам бу хотири маҳзун аро.\nДур бўлур баҳр ичра пинҳон, назмидин шаҳ мадҳида\nБаҳр ёшурмиш Навоий ҳар дури макнун аро.\nМинг захм урди ханжари ишқинг бу тан аро,\nБу танни ҳажр ташлади юз минг тикан аро.\nЛек ул тиканлар ичра хаёлинг била кўнгул\nЎйнар магар гул узраю ағнар суман аро.\nЖисм ўйидин кўнгул тилар ул кўйни, валек\nҒурбат суубатин киши билмас ватан аро.\nЭрмас учуғ лабингдаки ул юз Суҳайлидин\nРанг олмади бу қатра ақиқи Яман аро.\nЖоним лабинг шаҳиди эканга тонуғ дурур\nҲар ол ришта қонға бўялған кафан аро.\nБулбул не куймасунки, бир ўт ёқти қасдиға\nҲар оташин гул ушбу вафосиз чаман аро.\nКўрдунг Навоий ул сари зулф узра юз шикан,\nКўр эмди юз шикаста кўнгул ҳар шикан аро.\nИкки бармоғ бирла туттум лаълин ул рухсор аро,\nУйлаким булбул тутар гул яфроғин минқор аро.\nХатда рухсоринг су эркинму ёшунған сабзада,\nЙўқса кўзгудурки, қолмиш ҳар тараф зангор аро.\nКўҳи ғам тортарға хасдек жисм ила бел боғладим,\nОстиға қолмишмен андоғким самон девор аро.\nМай дема қушлар қанотининг елидин бўлғуси\nНахли қаддинг мойил ўлмоқ ҳар тараф рафтор аро.\nШаккари лаъли хаёлидин саросар мўрдурур.\nСочида эрмас тугун узра тугун ҳар тор аро.\nКофири ишқ ўлған авло демаса иймон сўзин,\nХўб эмас тасбиҳ тори риштайи зуннор аро.\nВусма узра зарварақлиқ икки қошинг юз уза,\nЖилвагар бўлған ики товус эрур гулзор аро.\nҚоматим гуллар очилған бир тикан шохи дурур,\nТўлғали пайконларинг қонлиғ тани афгор аро.\nГулшан ичра чун бутар гул, шўра ердин шўразор,\nҒайри ғадр аҳли не бўлғай олами ғаддор аро.\nДавр эли бедодидин гар махлас истарсен, мудом\nКуп аёғидин бош олма кулбайи хаммор аро.\nҲақ тилар бўлсанг Навоий силк дунёдин этак,\nИшқинг ўлса пок, ўзни қўйма бу мурдор аро.\nКўнглум ўртансун агар ғайрингға парво айласа,\nҲар кўнгул ҳамким сенинг шавқунгни пайдо айласа.\nҲар киши васлин таманно айласам навмид ўлай,\nҲар киши ҳамким сенинг васлинг таманно айласа.\nЎзгалар ҳуснин тамошо айласам чиқсун кўзум,\nЎзга бир кўз ҳамки ҳуснунгни тамошо айласа.\nҒайр зикрин ошкоро қилса лол ўлсун тилим,\nҚайси бир тил ҳамки зикринг ошкоро айласа.\nРашкдин жонимға ҳар наргис кўзи бир шуъладур,\nБоғ аро ногах хиром ул сарви раъно айласа.\nЙўқ оғиздин нукта айтур маҳвашимдек бўлмағай,\nГар қуёш ҳар заррасидин бир Масиҳо айласа.\nОфият жонимға етти, эй хуш ул муғким, мени\nБир қадаҳ бирла харобот ичра расво айласа.\nКелтурунг дафъи жунунумға парийхон, йўқ табиб\nКим ул ансабдур пари ҳар кимни шайдо айласа.\nСубҳдек бир дамда гардун қўймағай осорини,\nНогаҳ аҳли сидқ кўнгли меҳрин ифшо айласа.\nДаҳр шўхиға, Навоий, сайд бўлма нечаким,\nКун узори узра тун зулфин мутарро айласа.\nЭрур ишқ аҳли гўристонию юз минг мазор анда,\nФано шаҳрию лавҳу мийлдин тоқу манор анда.\nАжаб шаҳреки уй гўр ўлғаю суккони жонсиз тан,\nМуошир мотамийлар, навҳа аҳли нағмагор анда.\nКўнгуллар тоза-тоза доғ ила қон ичра айланған,\nКўрарсен лоладин гаҳ-гаҳ гузар қилсанг баҳор анда.\nГиёҳ эрмаски ишқ аҳли шаҳиди бағриға қонғон,\nБўлуптур барча заҳролуд ништар ошкор анда.\nМагар тавсан миниб, санчиб этак, тортиб қилич ҳар дам,\nУлус қатлиға жавлон қилмиш ул чобуксувор анда.\nБу ўлганларга умри Хизр бергай, гар яна ногаҳ,\nМасиҳим оби ҳайвон янглиғ этса бир гузор анда.\nКўрунглар ишқ даштинким, насиму лоладин ҳар ён,\nГаҳе жонбахш салқиндур, гаҳе муҳлик шарор анда.\nЭрур ишқ оятеким, нуқтасининг донасин кўргач,\nТушар арвоҳи қудсий қушлари беихтиёр анда.\nНавоий, дайр аро кир, гар фано жоми тилар кўнглунг,\nРиёдур хонақаҳ аҳлида, борма зинҳор анда!\nДоғларким, қўйдум ул ой фурқати озорида,\nДуди ҳар бирнинг эрур доғе фалак рухсорида.\nЗаъфим ичра қасри томиға таянғандекдурур,\nҲар сомон кўрсанг ёпушқан кўйининг деворида.\nБир мусулмонға эрур дин қасди эткандин ҳисоб\nҲар тугунким, кўрсанг ул кофир сочи зуннорида.\nГулшан ичра кўп бинафшангдин дема, эй боғбон,\nНил ила, кўр, холлар ҳар ён юзи гулзорида.\nҚўйди гулгун муҳрлар жон пардасида қон ила,\nВаҳки, солур муҳри, ё гулму экин дасторида.\nТанға жон кирган кеби жононни еткур, эй табиб,\nЭмдиким, жондин рамақ зоҳир эмас беморида.\nВаҳки, бир қотилға ошиқменки жоннинг бийми бор,\nИшқининг жой ичра ҳам ихфоси, ҳам изҳорида.\nТопмасанг давр аҳлидин меҳру вафо, айб этмаким,\nБутмамиш бу мева даврон боғининг ашжорида.\nЭй Навоий, ақлу дин яғмо қилур даврон майи,\nЧиқ равон бу базмдин филжумла ҳушунг борида.\nЭй кўнгул, гар кимса аҳволим демас ёр оллида,\nХотирим кимдин малул ўлсун, кимим бор оллида?!\nУл кўз оллида ҳалоким десалар, йўқ бок ҳеч,\nГарчи ўлмакдин демак йўқ шарт бемор оллида.\nНе жафокашмен кўрунгким, бор анга қилмоқ жафо,\nСўз вафодин зоҳир этсам ул жафокор оллида.\nОллиға гулларки, санчибдур, мушобиҳдур анга\nКим, тушар гоҳе мулавван муҳр дастор оллида.\nКўзларинг қоним ғизо қилсун агар ёлғон десам,\nБир қошуқ қоним биҳил ул икки хунхор оллида.\nМай берур бўлсанг манга дайр ичра бер, эй муғбача\nКим, қўяй бошимни қўйсам пири хаммор оллида.\nЭй Навоий, эр эсанг дунё арусин қил талоқ,\nБир йўли бўлма забун бу золи маккор оллида.\nАқлу ҳушумдин нишон, балким асар ҳам бўлмаса\nНе хуш бўлғай иковлан маст бўлсақ васл боғинда,\nҚўлум бўлса анинг бўйнидаву оғзим қулоғинда.\nДаме васл ичра волалиғ била рухсорим эгнида,\nТутуб гоҳе занахдонин мукаррар айласам бот-бот,\nШимиб ютсам гаҳе ҳайвон суйидек завқдин кўргач,\nГаҳе кўз суртаримда, йўқса ҳар ён шодлиғ ашким,\nГул узра қатра шабнамлар кеби сиймин сақоғинда.\nГаҳе бехудлуғумдин сесканиб тутсам адаб расми\nНе келса тонгла келсун, бир тун усрук ётса ҳам хуштур\nНавоий, сен киму ишрат майи билмасмусенким, ит\nАгар қон ичса ҳам боши керактур ўз ялоғинда.\nЁр тутар кўнглумда гардундин жудо бўлған бало,\nЖондадур девона кўнглумдин хато бўлған бало.\nИстаманким, ишқ мендин ўзгани қилғай асир,\nҲеч кишига бўлмасун, ё раб, манга бўлған бало.\nШод юзланманг балолар бизгаким бўлмас халос,\nБу кўнгул зиндони ичра мубтало бўлған бало.\nВаслида рашк ўлтурур, ҳажрида — ғам, ваҳким, манга\nВасл аро бўлған балодур ҳажр аро бўлған бало.\nЎлтурурлар ҳамдаминг бўлсам, ўлармен, бўлмасам,\nБўлмаған, жоно, сенинг бирла бало, бўлған бало.\nНосиҳо, ошиқлиғимни манъ қилдинг, билмадинг\nКим, насиҳат бирла дафъ ўлмас қазо бўлған бало.\nЧун балосиз ком йўқ топмас бақо комин магар\nКимки, ани ўртамас оти фано бўлған бало.\nЭй Навоий, токи борди ёр, билдим ҳажр эмиш\nШиддат ичра ҳар балиятдин сиво бўлған бало.\nХилъатин айлабмудур ул шўхи сийминбар қаро,\nТун саводи бирла кийгандек маҳи анвар қаро.\nУл парий ҳиндусимен мен телбаким, урён таним\nТифллар тошидин ийнак бўлди сартосар қаро.\nАшкдек оқти қора су кўзларимдин ҳажрида,\nТонг йўқ идборим чу бўлмишдур манга ахтар қаро.\nКош ўюб ёқсанг қора бўлған кўзумнинг мардумин,\nХоли майгунунгни қилғанча қўюб анбар қаро.\nИшқ рафъ ўлғач кўнгулга йўқтурур жуз тийралик,\nУл сифатким шуъласи ўчкач бўлур ахгар қаро.\nҒайрдин қилғил замиринг сафҳасин пок, эй фақиҳ,\nТобакай қилмоқ фиребу макр ила дафтар қаро.\nДуди оҳидин қора эрмас Навоий кулбаси\nКим, қилиптур хонумонин бир парийпайкар қаро.\nҲам рамад теккан кўзунгга чашми бедорим фидо,\nҲам учуқ чиққан лабингға жони афгорим фидо.\nАшкким, андин томар, гирён кўз анинг садқаси,\nҚонғаким мундин чиқар бу чашми хунборим фидо.\nУл кўзу бу лабға умрум боғу гулзориндағи\nНаргису гул барги, йўқким, боғу гулзорим фидо.\nКўзу оғзингдин кетарга бору йўқ ошубу ранж\nСабру ишқим садқа, яъниким, йўқу борим фидо.\nГар кўнгул оҳу кўзунг оллида лойиқ бўлмаса,\nИтларингга бўлсун, эй шўхи ситамгорим, фидо.\nЖон агар ширин лабингға ўлгали дархўр эмас,\nАйлай алфозинг учун, эй талх гуфторим, фидо.\nЎзлугумнинг қайдидин бир май била қилдинг халос,\nВаҳ не дей, эй муғ, санга бут бирла зуннорим фидо.\nБода миръотида шоҳид акси зоҳир бўлмади,\nБодаву шоҳидқа бўлмай нақд пиндорим фидо.\nЭй Навоий, демаким жону кўнгулни найладинг,\nАйладим жавлон қилиб чиққанда дилдорим фидо.\nДавр эл соғарини қилди майи ноб тўла,\nЖуз менинг эски сафолимники, хуноб тўла.\nЖоми майдек тўла қон бўлди ичим бермай даст,\nЁЕр базми аро бер жоми майи ноб тўла.\nЖолалар туштиму гул барги аро, ёхуд эрур,\nҲуққайи лаълинг ичинда дури сероб-тўла.\nОразинг акси дурур кўздаги ёш эвруладур,\nБоғи жаннат гулидин бўлди бу гирдоб тўла.\nМену муғ дайри аро муғбача бошида ғулу,\nСену зуҳд аҳли била масжиду меҳроб тўла.\nЭй Навоий, неча оз-озғина май мадрасада,\nДайр аро кирки, ичар шайх тўла, шоб тўла.\nОнча даврон бирла кўрдум аҳли даврондин жафо\nКим, кўзумга тўтиёдек бўлди жонондин жафо.\nБу жафо дафъин не янглиғ айлагайменким, етар\nАйласам кимдин жафо манъин тамаъ, андин жафо.\nМинг жафо ҳар лаҳза кўрсам, бир тараф, ул бир тараф\nКим, етар жонон учун жонимға ҳижрондин жафо.\nСайддекким, чаргада юзланса ҳар ён келгай-ўқ,\nАҳли даврондин келур кўнглумга ҳар ёндин жафо.\nГар кўнгул ул зулфдин кўрса жафо, ваҳ, не ажаб,\nЧун кўрар ушбу сияҳрўзи паришондин жафо.\nАнгла, жоноким, жафо қилмоққа топқунг йўқ киши,\nМен жафокашга нединким ўтти имкондин жафо.\nКечалар ул ой жафосидинки афғон тортарам,\nУл худ ортуқроқ чекар ҳар тун бу афғондин жафо.\nНе мусулмонлиғ бўлур ушбуки, даврон бошима\nЕткурур ҳар дам яна бир номусулмондин жафо.\nЭй Навоий, борғали жонон сари жоним, етар\nЖонға жонондин жафо, мен хастаға жондин жафо.\nГул узра хатти мушкин бирла то қилдинг рақам пайдо,\nМанга жон сафҳасида бўлди юз хатти алам пайдо.\nТуганлар кўнглум ичра лаззати дардингни билдурди,\nТанаъъум даст бермас кимсага, бўлмай дирам пайдо.\nШафақгун юз ҳилолий қош ила то жилвагар бўлдунг,\nКўзумда бўлди қон зоҳир, қадимда бўлди хам пайдо.\nСамад қилғач зуҳур ул навъким асном ўлур маъдум,\nБўлур бутлар бари мабҳут, бўлғач ул санам пайдо.\nЧу айлар жилвайи ҳусн ул парий ушшоқ аро, нетгай\nЮзин ёшурмаса бўлған замон мен телба ҳам пайдо.\nНе муҳлик водий эрмиш ишқ даштиким, киши анда\nҚадам урған дам-ўқ кўзга бўлур мулки адам пайдо.\nҚўюнг йиғлайки кўнглумнинг ғубори пастроқ бўлсун\nКи, манъи гард этар ногаҳ ҳавода бўлса нам пайдо.\nОқизғил бода селобини, эй соқийки, ҳижрондин\nКўнгул даштида бўлмиш корвони дарду ғам пайдо.\nНавоийни чу сўрдунг, эй пари, бир дам таваққуф қил\nКи, ул мажнун бўлур саҳро юзидин дам-бадам пайдо.\nБўлса икимизнинг юзи акси суда пайдо,\nУл су не тараф борса, очилғай гули раъно.\nЗулфунг ғами кўнглумни белинг фикрига солди,\nКўрким, не тахайюлға солиптур ани савдо.\nҒавғо қилур эл маҳвашлар кўйида, лекин\nМаҳвашлар иши қилмоқ анинг кўйида ғавғо.\nАҳволима Фарҳод ила Мажнунға таажжуб,\nИшқ этти хирад аҳли қошида мени расво.\nҲар сори тамошоғаким, ул шўх қилур азм,\nИўқ анга тамошоки, эрур элга тамошо.\nДаврон санга зулм этса, қадаҳлар тўла май ич,\nҚон ютсанг аёғлар тўла давронға не парво.\nУл шўхки майдон аро кўрганга солур тийғ,\nКўрмасга солур, етса Навоий сари амдо.\nМай бирла юзунг тим-тим аҳмарму экин оё,\nЁ шуъла аро бир-бир аҳгарму экин оё?\nҲар сари қулоғингда гавҳарму экин ёхуд\nҲар жонибида ойнинг ахтарму экин оё?\nРухсоринг уза хайдин юз қатраки кўргуздунг,\nГул баргида шабнамдин гавҳарму экин оё?\nҒунча ичида даврон муҳкам тикан урғандек,\nКўнглум аро ғамзангдин ханжарму экин оё?\nКўнглум қушиким қолмиш зулфунг аро саргардон,\nСавдо тунида сойир шаппарму экин оё?\nЗулф ичра юзи янглиғ офоқни куйдурган,\nОҳим тутуни ичра озарму экин оё?\nҲижрондаму ул маҳваш ағёрға мойилдур\nЕ заҳри фироқ ичра ништарму экин оё?\nЖон пардасида ҳар ёнким, янги туганлардур,\nҚатлимға фалак тузган маҳзарму экин оё?\nЭл деса Навоийниким, жавр ила тарк этти\nИшқингни, санга бу сўз боварму экин оё?\nЗор жисмимға ҳадангинг заҳмидин ортар наво\nСоздекким, тешсалар ани фузун айлар садо.\nҚадди ҳажринда ғамим шамъини ҳар деворға\nКим, таябмен сару андоми била бўлмиш қаро.\nҒунчанг анфоси насими заврақи жон қасдиға\nЕткурур ҳар дам адам дарёсидин мавжи фано.\nОрзуйи васлидин ранжур эрур мунглуғ кўнгул,\nҚут учун тазвир ила бемор бўлғандек гадо.\nНега йиғлаб анбарин зулфин кесар ҳижрон туни,\nЎлмагимни англабон гар шамъ тутмайдур азо.\nҲажр дардин кўнглума кам қилди холинг оқибат,\nДоғ эмиш дарди шалойин хастаға охир даво.\nРуҳпарвардур Навоий оҳи ул юз шавқидин\nУл сифатким, лолау гул юзидин келгай сабо.\nАйламас тўтий такаллум шаккаристондин жудо.\nУл қуёш ҳажринда қўрқармен фалакни ўртагай\nҲар шарореким, бўлур бу ўтлуғ афғондин жудо.\nДема, ҳижронимда чекмайсен фиғону нола кўп,\nЖисм айларму фиғон бўлған нафас жондин жудо?\nҲажр ўлумдин талх эмиш, мундин сўнг, эй гардун, мени\nАйлагил жондин жудо, қилғунча жонондин жудо.\nБўлса юз минг жоним ол, эй ҳажр, лекин қилмағил\nЁрни мендин жудо ёхуд мени андин жудо.\nВасл аро парвона ўртанди ҳамоно билдиким,\nҚилғудекдур субҳ ани шамъи шабистондин жудо.\nБир эясиз ит бўлуб эрди Навоий ёрсиз,\nБўлмасун, ё рабки, ҳаргиз банда султондин жудо.\nМаҳвашо, сарвқадо, лоларухо, сиймтано.\nЧораким, қолмади сабрим ғами ҳажрингда яно.\nАхтари саъд сенингдекки туғуптур гўйий\nКим, қуёш эрди отаву тўлун ой эрди оно.\nГар фалак сайридур истар сени айлаб таку дав,\nВар малак зикрин эшитсанг санга дер мадҳу сано.\nУйла ишқинг майи лабташнасименким, ичман\nОз дебон, бодам учун бўлса фалак жоми ино.\nИшқ меҳнатлари таркини буюрманг мангаким,\nМужиби сиҳҳату қувватдурур ул ранжу ано.\nХонақоҳ ичра эрур шайху ўзин кўрсатмак,\nЭй хушо, муғбачалар жилвасию дайри фано.\nЖуз Навоий бориға жоми каромат туттунг,\nАйюҳас-соқий, мин-ул-каъси фано айна-ул-ано?\nБе Ҳарфининг Балоларининг Бидояти «Ғаройиб»дин\nЗиҳе висолингга толиб тутуб ўзин матлуб,\nМуҳаббатидин отингни ҳабиб атаб маҳбуб.\nУружунг ақшоми бўлмай тўқуз сипеҳр ҳижоб,\nЮзунг хижолатидин меҳр ўлуб вале маҳжуб.\nЎт ичра тушса бўлур нисбати самандардек\nКишики, ишқинг ўтиға ўзин қилиб мансуб.\nИтинг ҳисобиға кирган ҳисоб вақтида,\nАгарчи журми эрур беҳисоб, эмас маҳсуб.\nКитобат этмаганингдин қаламда нол эрмас\nКи, тушти кўнгли аро тоб уйлаким мактуб.\nЛибоси мотам аро қолди то абад соя\nКи, меҳридин нега ёнингда бўлмади масҳуб.\nМутиъи амринг агар подишоҳ, агар сойил,\nГадойи хонинг агар ҳушманд, агар мажзуб.\nАжаб йўқ олса кўнгул ҳушин ул ики гесу,\nБу бўлса силсила, кўп телбани қилур мағлуб.\nТиласа равзани зоҳид, Навоийю кўюнг\nКи, ҳар киши ани истарки, бор анга марғуб.\nИкки ўтлуғ наргисингким, қилдилар бағрим кабоб\nБиридур айни хумор ичинда, бири масти хоб.\nТийғ тортиб дам ола олмай етиштинг бошима,\nГўйиё хуршид янглиғ йўлда кўргуздунг шитоб.\nОфариниш баски аҳволимға йиғлар ҳар кеча,\nАшк дарёси эрур гардуну кавкаблар ҳубоб.\nТолпинурмен ашк аро ҳар дамки тишлар лаълини,\nКим тенгизга тушса, жон ваҳмидин айлар изтироб.\nРанжу заъфим бўлмиш андоқким сўрар келган улус,\nҲолим айларлар сувол, аммо эшитмаслар жавоб.\nНеча тасбиҳинг ҳисоби, зоҳидо, ич бодаким,\nСену мендекларга худ бу коргаҳда не ҳисоб.\nГар карам дарёсининг мавжи будурким, чоғладим,\nҚони ўз бўйниға, ким ишратдин этса ижтиноб.\nИч, Навоий, майки фаҳм эттук табиби ишқдин,\nҒуссаву ғам заҳриға тарёк эмиш ёқути ноб.\nХосса базмиким қуёш жомин шафақ роҳи била\nЭлга тутқай хусрави анжумсипоҳи Жамжаноб.\nҚошу юзунгни мунажжим чунки кўрди бениқоб,\nДеди: кўрким қавс буржидин туғуптур офтоб.\nБир лабинг жон олди андоқким, бириси билмади,\nЭмдиким билди ароларида бордур шаккароб.\nГар фалак қошинг била баҳсе ҳилолидин қилур,\nБир деса пайваста, жоно, эшитур икки жавоб.\nГул кеби юзунгда тер фард этти ҳушумдин мени,\nГарчи беҳуш элга ҳуш учун муқаввийдур гулоб.\nКим сиришким кўрди маълум этти ишқим ҳосилин,\nДона бирла уйлаким эл нақдини айлар ҳисоб.\nНе чамандур буки ҳасрат суйию дард ўтидин\nПарвариш топмиш қаю бир гулдаким, бор обу тоб.\nГар Навоийнинг куюк бағрида қондур, не ажаб,\nХомсўз ўлур ёлин узра тушуб куйган кабоб.\nЧобукеким, ҳар тараф майдон аро айлар шитоб,\nБарқи ломиъдур саманди гарди андоқким саҳоб.\nЎқи рашкидин эрур кўксум аро кўнглум қуши,\nУл кабутарким, қабақ ичинда қилғай изтироб.\nОтса ўқ ул қоши ё юз печ урар жон риштаси\nКим, манга ҳирмону анинг ўқиға еткай таноб.\nНогаҳон отқайму деб бир ўқ қабақ шакли била\nБоши устига келур майдонда ҳар кун офтоб.\nУл қуёштин бошқа ким отқай қабақ, ваҳ, кўрмадук\nАхтари саъдеки, ҳар дам зоҳир эткай бир шиҳоб,\nЖон берурмен қайрилур чоғда кўруб белида печ,\nЎлса тонг йўқ улки, жони риштасиға тушса тоб.\nКимки саркашрак, ҳаводис ўқиға кўпрак ҳадаф,\nУшбу ҳолатни қабақ аҳволидин қилғил ҳисоб.\nЭй Навоий, чун ўқи ҳар дам фалак майли қилур,\nСен оти гардига қониъ бўлки, бордурсен туроб.\nҲаво хуш эрдию оллимда бир қадаҳ майи ноб,\nИчар эдим вале ғамдин қадаҳ-қадаҳ хуноб\nКи, ҳозир эрди ўшул сарву наргиси махмур,\nВалек рағмима қилмас эди қадаҳға шитоб.\nМанга не заҳрайи улким, десамки, бир қадаҳ ич,\nНе онсиз ичкали май, не қарори тоқату тоб.\nБу ғусса бирла ичим қон бўлуб нечукки қадаҳ,\nКўзумга ҳар нафас ашк эврулур мисоли ҳубоб.\nЧу англадики борур ихтиёр илгимдин,\nКулуб қадаҳ кеби лутф айладию қўйди итоб.\nҚадаҳни ичтию юз лоба бирла тутти манга\nКи, анинг ичкани-ўқ қилди мени масти хароб.\nЧу соқий этти қадаҳ кўзгусида жилвайи ҳусн,\nНе айб ошиқи майхора кўнгли бўлса ябоб.\nНавоий васл биҳиштида шукр қил бу нафас\nКи, яна чекмагасен ҳажр дўзахида азоб.\nЮз сўзумдин бирига бермас жавоб ул нўшлаб,\nОғзини йўқтур десам воқиъки, ҳеч эрмас ажаб.\nНуқтайи холинг недин ширин лабинг устидадур,\nНуқта чун остин бўлур ҳар қайдаким ёзилса лаб.\nВасл не янглиғ муяссар бўлғусидур, чун эрур\nДилбарим нозук мизожу мен бағоят беадаб.\nТар қуёш дерлар юзунгни гарм бўлуб чекма тийғ,\nЭлга журме йўқ, инар чун осмондин ҳар лақаб.\nЛаълинг олса чоклик бемор кўнглумни не тонг\nЭй малоҳат нахли, чунким хастасиз бўлмас рутаб.\nЗиндадил Мажнуннинг ўлмиш кўнгли чун Лайлоға ҳай,\nБас не осиғ ани ҳайдин қовламоғлиғ, эй араб.\nТолиб улким топмасанг дағи бу баским, айламас\nБир нафас ғофил сени матлуб ёдидин талаб.\nҚаҳр барқи бирла раҳмат ёмғури гар буйладур,\nЭмин эрмас Булъало, навмид эмастур Булаҳаб.\nГар наво топса Навоий лабларингнинг зикридин,\nТонг эмастур, чун мудом афзун бўлур майдин тараб.\nСубҳи давлат юзунг, эй тавсани гардун санга ашҳаб,\nБошинг устидаги дур уйлаки, тонг бошида кавкаб.\nПоймол эткан учун маркаби жавлонда бошимни\nУзр учун қилдим анинг наълини юз бирла музаҳҳаб.\nМеҳр туркин қилибон паст, фалак рахшидин ўтти,\nОллоҳ-оллоҳ, бу не рокибдуруру, ваҳ, бу не маркаб.\nНе қатиғ ҳолки, ҳажринг кечаси тинғали қўймас,\nЕр элин ашк ила андуҳ, кўк элин наъраву ё раб.\nИти меҳмонлиғ учун эмди қадам қўйса бўлурким,\nКўнгул ўт қилди муҳайёву бағир туъма мураттаб.\nҲар киши бўлди қулунг, ул кишидур олам аро шаҳ,\nҚулларинг қурбини ким топса эрур шаҳға муқарраб.\nЮзи васфида керак сафҳа вале лавҳайи хуршид,\nСочи васфини ёзар вақтда тун дуди мураккаб.\nЁр чун барча замон нозир эрур ҳолинга, бўлғил\nБори ҳолатда мушоҳид, бори эл бирла муаддаб.\nТелбараб кўнгли Навоийнинг агар арбада айлар,\nДафъиға силсилайи зулф ила басдур чаҳи ғабғаб.\nНеча бўлғай манга ҳажр ичра тазаллум, ё раб?\nАйла бу зулм аро ҳолимға тараҳҳум, ё раб.\nВаъдайи қатл қилиб ваъдаға қилғунча вафо,\nНега мен хастани ўлтурди таваҳҳум, ё раб?\nЛабларининг калимотики, берур жисмға руҳ,\nОби ҳайвон унидур, йўқса такаллум, ё раб.\nХони васлида ўкуш неъмат ародур ағёр,\nРўзий эт бизга ҳам ул навъ танаъъум, ё раб.\nВаҳки, кўнглумни шикоф этти кулумсуб оғзи,\nҒунчаларни нетиб очти бу табассум, ё раб.\nУмр чун фоний эмиш, гар киши олам шаҳидур,\nЧун ўлар, невчун этар мунча тааззум, ё раб.\nЁр қатл эткали ушшоқини йиғдурған эмиш,\nБер бу базм ичра Навоийға тақаддум, ё раб.\nЭй, санга юз хўбу лаб хўбу лабингдин кулгу хўб,\nҲар неким воқеъ бўлур сендин, кўзумга асру хўб.\nДединг ул ой васфин, эй ровий, яна сўз демагил\nХўблардинким, сўзунг эрди бу ерга тегру хўб.\nХўблар қул бўлдилар, лекин парийлар қочтилар,\nОлам ичра одамий бир сенча бор эркинму хўб.\nХўбларни арз қилдим, қилмади кўнглум писанд,\nАни кўргач ихтиёри қолмайин деди бу хўб.\nВаслида жонимға ҳажридин не келганни деман\nКим, фараҳ базмида зикр этмак эмастур қайғу хўб,\nЖавру лутфу кибру ноз андин кўнгулга хўб эрур,\nҲақ азалда зотини онинг яратибдур чу хўб.\nСоф қил хотирки, солғай акс ул юз яхшиким,\nКўргузур юзни, қачонким равшан ўлди кўзгу хўб.\nЭй кўнгул, борсанг ул ой наззорасиға зинҳор\nАшк бирла кўзларингдин ғайрининг нақшин юв хўб.\nХўбларни кўрмаса сенсиз Навоий қилма айб\nКим, кўрунмайдур кўзига кимса сендин айру хўб.\nСен лабинг сўрған сойи мен қон ютармен, эй ҳабиб,\nСен май ичқилким, манга хуни жигар бўлмиш насиб,\nДедилар, аҳбоб дардиға ҳабиб айлар даво,\nВаҳки, мен куйдум муҳаббаттин, эмас воқиф ҳабиб.\nКўюнгга киргач, кўнгул қошингға майл айлар бале,\nГўшаий меҳроб этар пайваста манзилгаҳ ғариб.\nЧеҳра сарғарған сойи ортар кўнгулнинг ноласи,\nБор ажаб воқиъ хазон фаслида нолон андалиб.\nХос, лиллаҳ, шарбатимни заҳри қотил бирла эз,\nЧун иш андин ўттиким, келгай Масиҳим, эй табиб.\nНеча ул ой меҳридин шайдо кўнгулни овутай,\nТелбага ёлғон ҳикоят бирла бергандек фиреб.\nМайға раҳн ўлмай фано дайрида тасбиҳу ридо,\nПири дайр этмас ҳавола элга зуннору салиб.\nНафсинг этса шўхлуғ, чарх эмгагидин қил адаб,\nТифлни андоқки зажр айлар фалак бирла адиб.\nЭй Навоий, зулмидин дерменки ишқин тарк этай,\nТо назардин ғойиб ўлди, йўқ яна сабру шикеб.\nИшқдин ёнса таним сўрма сабаб,\nКуйса хошок ёлиндин не ажаб.\nСекриди, чунки самандинг деди ақл,\nБарқ бўлмиш бу қуёшқа маркаб.\nХўблар мактаб аро хайли нужум,\nУл қуёш ўртада моҳи мактаб.\nЗақанинг чоҳу анинг остида хол,\nЧоҳнинг нуқтаси, эй нўшин лаб.\nҲусн аро ишвау ноз эл кўнглин\nОнча олмаски ҳаё бирла адаб.\nНега матлуб тиларсен, чунким\nНе талабдур санга, не дард талаб.\nҲажр аро хаста Навоийю фиғон,\nЭй висол аҳли, сизу лаҳни тараб.\nОғзининг сирри манга маълум агар эрмас не айб,\nҲеч кимга заррае чун бермамиш ҳақ илми ғайб.\nОшиқу шайдолиғимни манъ этар зоҳид, кўрунг\nКим, ҳунар ҳам бор эмиш нодон киши оллида айб.\nЁшурун қолғайму кўксум жайбидек чок ўлғани\nХоссаким, ҳажр илгидин кўксум кеби чок эрди жайб.\nКўзларинг бирла лабинг андоғки урди дин йўлин,\nЗарраға садяк эса оғзинг манга йўқ ҳеч шак,\nЧеҳранг ўлғандек қуёшнинг даҳ сади йўқ ҳеч райб.\nПирсиз кезма бу водий ичраким, топмас Калим\nТийра шомин равшан амр этмай анга хидмат Шуайб.\nЭй Навоий, сендек эткан зойиъ айёми шабоб,\nСуди йўқ анжум кеби ашки надомат шоми шайб.\nБовужудиким адам бўлдум ғамидин қайғуруб,\nҲеч оғзининг сўроғин лаълидин топман сўруб.\nЖонки, қат-қат қон бўлуптур, доғи ишқинг кетмагай,\nЛола баргидек ани бир-бир совурсанг куйдуруб.\nНовакинг кўнглумда қилмиш хона бовар қилмасанг,\nКўксума илгингни келтурким, туруптур билгуруб.\nИшқидур жон пардасида равшан эттим, дўстлар,\nНеча куйгаймен ҳарир ичинда ўтни яшуруб.\nБарқдек пўямни айб этманг саломат аҳликим,\nМундоғ ўтеким, туташибдур манга бўлмас туруб.\nИстама таҳсинки, шокирмен не келса оллима,\nШукр қилмай найлай олурсен қазони ёзғуруб.\nЧун Навоий жониға марҳам эрур пайконларинг,\nҚош, ёқса марҳаме ўқунг ёнимға ўлтуруб.\nХоки пойи бўлди жони хоксорим қон ютуб\nКим, чиқиб лаълини ўпкай риштаи зулфин тутуб.\nЗулфин очқанда занах чоҳиға тушкай минг кўнгул,\nҚўймаса ул чоҳ уза рухсори шамъин ёрутуб.\nИшқи муҳриқ даштини қатъ айламак душвор эрур,\nКирмасам, оҳим ели бирла ҳавосин совутуб.\nКуйгали розиймену ҳажриға йўқ, ваҳким, мени\nАйлади розий иситмоққа ўлумдин қўрқутуб.\nДеб эмиш бир кун келиб кўнгли ярасин буткарай,\nКелса бутқил, эй кўнгул, бу сўзга худ бўлмас бутуб.\nДаҳр бўстонида қилмоқ сайр айлаб ҳоюҳуй\nҲарза кезмакдур ҳаётинг қушларини уркутуб.\nЖоми васлингдинки, элни тиргузурсен, бил яқин\nКим, Навоий ўлгуси хунобайи ҳижрон ютуб.\nВаҳ, не қотилдур келур ойини қатлу кин солиб,\nОшиқ ўлтурмак учун ҳар қошиға юз чин солиб.\nЧун ўтуб ишқ аҳлидин ошуби сабру фаҳм ўлуб,\nЧун етиб зуҳд аҳлиға торожи ақлу дин солиб.\nЭл сариким юзланиб қиндин чиқариб тийғи кин,\nЧун манга маркаб суруб бошимға тийғи кин солиб.\nБу сариғ рухсора бирла қон ёшимдин ёд қил,\nИчсанг олтун жом ичинда бодайи рангин солиб.\nСенсизин, эй умр, чун мумкин эмас орому сабр,\nБорма ҳардам бизни мундоғ бедилу ғамгин солиб.\nҲар тарафким, гом уруб юз порсо йўлин уруб,\nҲар қаёнким, кўз солиб яғмову қатл ойин солиб.\nБоғи ҳуснунгким гул очти ранг-ранг, эй муғбача,\nГўйи ичтинг майға барги лолау насрин солиб.\nШаръсиз хошок аро хашхошдекдур, эй ҳаким,\nКўкка чиқсанг жайбинг ичра субҳайи парвин солиб.\nДарду ғам қолиб, Навоий жони чиқти оқибат,\nҲажр элиндин хонумонин борди ул мискин солиб.\nХанжаринг жонимға етти кўкрагимга санчилиб,\nНовакинг ёнимға ўлтурди иёдатқа келиб.\nКириб ўтган ўқларинг жон пардасин реш этгали\nСафҳадектурким қирилғай саҳв хатлар ёзилиб.\nЮгурур ҳар кирпикимга ортилиб бир қатра ёш,\nШўх ёшлардекки ўйнарлар чубуқ маркаб қилиб.\nУшбу ҳижрон кечасин туш кўрсам эрди ногаҳон,\nЎлгай эрдим ваҳмдин, албатта, заҳрам ёрилиб.\nНаълим ичра доғ учун қўйған фатила дуд ила,\nДард ўчоғинда тутайдур анда ўти ёқилиб.\nУл қуёш бирла борур эл соядек, мен хоксор,\nВаҳки, қолурмен изининг туфроғидек айрилиб.\nСирри ваҳдат чун фано дайрида сиғмас лафз аро,\nНевчун оё хонақаҳ ичра туганмас айтилиб.\nНуктайи тавҳидни билган қила олмас баён\nКим, баён қилдим деса билгилки қилмайдур билиб.\nЭй Навоий, майда соқий лаълидин эрмиш фуруғ,\nКайфиятни чунки фаҳм эттинг нетарсен ойилиб.\nСўзи ҳажринг ичра ҳар дам заъфлиғ жисмим ёниб,\nЎтқа тушган қил масаллиқ ўртанурмен тўлғаниб.\nОчқил ўтлуғ оразинг, эй шамъким, парвонадек\nЎртанай бошинг уза бир неча қатла айланиб.\nСолғасен оламға ўт, гар гул совуғи тобидин\nҒунчадек гулшанға чиқсанг ҳуллаларға чирманиб.\nБийм эрурким, офаринишдин чиқарғайсен дамор,\nБазмдин усрук чиқиб майдонға чопсанг отланиб.\nЁр ила хўй айлаган кўнглум эрур ул навъ қуш\nКим, кишидин айрила олмас кичикдин ўрганиб.\nМолдин умрунгға осойиш агар етмас не суд,\nНуҳ умрин ҳосил этсанг, ганжи Қорун қозғаниб.\nҚабрим узра қўйғасиз тошеки, заъф айёмида\nУл парий кўйида ётмишмен бошимға ястаниб.\nЭй Навоий, тушта гар кўрмак ани мумкин эса,\nБарча гар худ сўнгғи уйқудур, нетарсен уйғаниб.\nХаста жоним заъфин англа, кўнглум афғонин кўруб,\nСўрма кўнглум ярасин, фаҳм эт кўзум қонин кўруб.\nВаслида лаъли уза холин кўруб куйган кеби,\nЎртанурмен жонда эмди доғи ҳижронин кўруб.\nВодийи сабрим дағи хору хасак қилдим гумон,\nКўнглум атрофида ҳарён нўги пайконин кўруб.\nАнгладим қилмиш кўзи олған кўнгул сайдиға қасд,\nҲар тарафдин чарга тузган хайли мужгонин кўруб.\nЕру кўкта истабон пайдо эмас Хизру Масиҳ,\nҚочтилар гўё дудоғинг оби ҳайвонин кўруб.\nЖисм боғида равоншакле тасаввур қилди ақл,\nБўстони ҳусн аро сарви хиромонин кўруб.\nШабнам эрмас наргис ашкидур недин қон йиғламас,\nКўз юмуб очқунча гулшан умри поёнин кўруб.\nЧархдин сидқ аҳли мотам ичрадур, фаҳм айлагил,\nҲар саҳаргаҳ субҳнинг чоки гирибонин кўруб.\nНомасиндаким очиб солмоқ назар мумкин эмас,\nЧун Навоий ҳуши зойил бўлди унвонин кўруб.\nКўз ёшим бўлди равон бир наргиси жоду кўруб,\nТифл янглиғким югургай ҳар тараф оҳу кўруб.\nҚолди ҳайрон зоҳид ашкимда кўруб ҳар ён ҳубоб\nРўстойийдекки, ҳайрат айлагай ўрду кўруб.\nЖон аро тийғинг кўруб кўнглум қуши тузди наво,\nТўтиёдекким, такаллум айлагай кўзгу кўруб.\nВодийи ишқинг макон қилди кўнгул кўргач юзунг,\nЭл биёбон ичра манзил айлагандек су кўруб.\nЖонда ўз доғин кўруб ошиқлиғимни англади\nУл кишидекким, таниғай ўз қулин белгу кўруб,\nБода тутқач, дема бехуд бўлдиким ул кўзгудин,\nБорди ҳушум ёр ҳусни жилвасин ўтру кўруб.\nЭй Навоий, дафъ ўлур ҳолин кўруб кўҳи ғамим\nФил янглиғким, ҳазимат айлагай ҳинду кўруб.\nЎлукни тиргузур лаълинг Масиҳосо калом айлаб\nТакаллум чошнийсин шарбати юҳйил-изом айлаб.\nАзалда лаълинга сайд эткали кўнглум қушин гўё\nЧаманда тозалиғдин ҳар қуруқ шохе эрур Хизрий\nМагарким андин ўтмиш оби ҳайвоним хиром айлаб.\nАгар ҳарф ўлса мудғам, ваҳки, холинг нуқта идғомин\nНе бўлғай тийра бўлмай рўзгоримким, очиб гесу\nҚаро шомимни муҳлик айладинг субҳумни шом айлаб.\nҒараз ул юзни мастур асрамоқдурким, ҳакими сунъ\nУлусқа оҳ этар қисмат ани ойинафом айлаб.\nЧу ҳақ даргоҳидин мардуд этар найларсен, эй зоҳид,\nҚабули халқ учун ортуқси тоат илтизом айлаб.\nЁшингни дона, бағрингни су қилким, тутти фақр аҳли\nҲидоят қушларин бу донаву су бирла ром айлаб.\nНавоий кунда чун бир қурси мақсум ортмас, не суд\nФалакдек бўлмоғинг саргашта тун-кун эҳтимом айлаб.\nҚон ёшим йўлунгда томмайдур кўзум гирён бўлуб,\nКим, оёғингға тушубтур кўз қораси қон бўлуб.\nҒунчадек кўнглум чекар ун, ғарқ ўлуб хуноб аро\nСўз деганда оғзинг икки лаъл аро пинҳон бўлуб.\nСўрса Мажнун ишқ даштида мени, айт, эй рафиқ\nКим, қуюндек итти бу водийда саргардон бўлуб.\nҲажри кўнглумни бузуб, ғам сайли ҳамвор этти, вой\nКим, асар ҳам йўқтур ул маъмурадин вайрон бўлуб.\nТиғи худ ўтти суубат кўрки муҳлик яраси,\nБу замон бошимға қолиптур балойи жон бўлуб.\nҲар замон оғзинг хаёли санчилур кўнглум аро,\nГўйиё бу ғунча ани захм этар пайкон бўлуб.\nЧарх ушшоқ оҳи ўқидин магар ваҳм этдиким,\nҚубба қилди меҳрини ўз ҳайъати қалқон бўлуб.\nҲашр хуршидиға мониь фикр қилмассен, не суд,\nАтласи гардун саропардангға шодурвон бўлуб.\nЭй Навоий, фоний ул ёр истасангким, хўб эмас,\nЖонни севмаклик баҳона ўртада жонон бўлуб.\nКимса ёри бирла хуштур ғам дейишиб мунграшиб,\nЁтса гоҳе чирмашиб, ўлтурса гоҳе ёндашиб.\nЗулфи эл кўнглин паришон айламакка жамъ ўлуб,\nТурфароқ буким, кўнгулларни йиғарға тарқашиб.\nМумкин эрмас тортмоқ пайконларинким, жисм аро\nҲар бири маскан тутуптурлар сўнгакка ўрнашиб.\nЧиқти зулфин солғач ул чоҳи занахдондин кўнгул,\nАнкабут ул навъким, ториға чиққай ёрмашиб.\nҲажр хайли кўнглум ичра мўрдек айлаб ҳужум,\nГарчи васл уммиди етканда чибиндек бутрашиб.\nКуйдуму ул зулф тоби риштаи жонимдадур,\nШамъ торидекки кул бўлғанда турмиш чирмашиб.\nСоқиё, қилсанг ҳимоят ғолиб ўлғум буйлаким,\nҒам била кўнглум талашурлар икавлон қармашиб.\nҚил ҳавола дурдкашлар жониби, эй майфуруш,\nМай чу ҳар соат тўкулгай жўш уруб куптин тошиб.\nОшуруб ҳаддин Навоий ҳам ниёзу ажзини,\nЁр истиғнову нози ҳар неча ҳаддин ошиб.\nКезармен кўйида йиллар назар ҳолимға солғай деб,\nАгар ўлтурса қоним ранги туфроғида қолғай деб.\nКўнгулга юз туман ниш урса ҳижрон, айламан нола,\nВисолинг нўшидин ул захмлар бир кун ўнгалғай деб.\nКўнгулга новакинг то кирди беҳад ҳифзин айлармен\nКи, бу шиша ичинда ул дағи ногаҳ ушалғай деб.\nКўнгулни кўйида юз ранж ила меҳнатқа топшурдум\nКи, гар кўрса бу суръат бирла шояд кўнглум олғай деб.\nСиришким қони қилди кўйининг суфроғин оғашта,\nИтига шояд ул балчиғ била бир уй ясалғай деб.\nҲарам васлин тиларсен пўя ур мардона, эй солик,\nҚадам оҳиста чекма бағринг ул елмакда толғай деб.\nНавоий бенаволиғ бирла дойим май ичар, бир кун\nНаво нақшини даврон мутриби базмида чолғай деб.\nДам-бадам жоми тараб ғайр ила ул моҳ чекиб,\nМен йироқтин боқибон, қон ютубу оҳ чекиб.\nНе ғамим ит кеби ўлмакдин, агар элтур эса\nБўйнума ип солибон кўйига ул моҳ чекиб.\nҒаразим буки, унуттурмағамен ўзни анга,\nКўйига кирмагим афғон гаҳу бегоҳ чекиб.\nКўнглума ҳажр агар дард ўқи ёғдурса, не тонг,\nГар чиқарур эса пайконини дилхоҳ чекиб.\nМен адам йўлиға борман, мени лекин элитур\nОғзи шавқида кўнгул ўзига ҳамроҳ чекиб.\nМайи асфарки тўкулмиш қўюбон юз ичсам,\nҚаҳрабони кўрунгуз жилва қилур коҳ чекиб.\nЖуръасин берса Навоийға эрур ўлгуча бас,\nБазми айш ичра тараб соғарин ул шоҳ чекиб.\nНе махласим бор анинг ишқидин канора қилиб,\nНе тўймоғим бор анинг ҳусниға наззора қилиб.\nЎчарга ишқ ўти чора қил дединг, эй шайх,\nБўлурму қисматим ўлған балоға чора қилиб.\nБошимда тийғи ярасин неча дебон сўрманг,\nКиши бўлурму бошининг тукин шумора қилиб.\nКўнгулки итти қилиб тийра хонумонимни,\nҚовай агар яна келса, юзини қора қилиб.\nКўнгулни яра қилиб улки тикти кўксимни,\nЁқамни тикмак эрур кўкрагимни пора қилиб.\nДедимки, майкададин хонақаҳ йўлин тутайин,\nНетайки, ул сари йўл бермас истихора қилиб.\nНавоий этти ниҳон ишқин, эй фиғон била ашк,\nАнинг бу айбини найларсиз ошкора қилиб.\nУл ой қасдима тийғи буррон чекиб,\nМен оллида шукронаға жон чекиб.\nМасиҳим чу фарёдима етмади,\nНеча ўлтурай ўзни афғон чекиб.\nҲамоно ёмон кўзга майл айладинг,\nАлиф нил ила юзга ҳар ён чекиб.\nЛабинг нўшдорусидин не осиғ,\nМен ўлдум чу хуноби ҳижрон чекиб.\nКетур, соқиё, давр аёғин тўла\nКи, жон қолмади ранжи даврон чекиб.\nАгар васли боқий керак, истагил,\nФано кўйига рахти ҳирмон чекиб.\nНавоий бериб жон ўқи шавқидин,\nАнинг захмидин ёр пайкон чекиб.\nЧобукум рахш уза ҳижрон йўлида пўя қилиб,\nМен анинг кейнича гоҳе югуруб, гаҳ йиқилиб,\nЙиқилиб ёна қўпуб, чунки уруб йўлға қадам,\nВаҳки, юз ништари ҳижрон аёғимға тиқилиб.\nТобоним дарду бало хораларидин ўюлуб,\nЮрагим ранжу ано хорларидин тешилиб.\nТурфа, кўргилки инон тортмай ул шўх даме,\nСўнгича буйла қатиқлиқ била ҳолимни билиб.\nИшқ дардиға жуза ўлмак йўқ эмиш ҳеч илож,\nБош қўюб оллиға анингки бу маънони билиб.\nИстарам ўзни харобот ичида лояъқил,\nҲуш чун боиси ранж ўлди, нетармен ойилиб,\nГар Навоийға ёғин ашк эдию раъд фиғон,\nҲажр чун кож урубон кўзларига ўт чақилиб.\nПе Ҳарфининг Паривашларининг Парвози «Ғаройиб»дин\nМендин ул чобукнинг, эй пайки сабо, майдонин ўп,\nКўйига бошим ниёзин еткуруб чавгонин ўп.\nБодпойи сайриға ҳамтаклик айлайолмасанг,\nЕрга мендин юз қўюб кўрган сою жавлонин ўп.\nКулса лаъли, ваҳки, қолмас менда бир ўпкунча ҳуш,\nҲашв эрур, кўнглумки, айтурсен лаби хандонин ўп.\nПок этак истар эсанг, бир пок этаклик истабон,\nХоки наълайниға юз қўй гўшайи домонин ўп.\nГар аёғин рахшининг ўпмак муяссар бўлмаса,\nКўз солиб ҳар ердаким, кўрсанг аёғ босқанин ўп.\nҚоши ёси ғамза ўқин отса, ваҳ, мен хастадин,\nКўзларингга суртубон суфарини пайконин ўп.\nЭй Навоий, каъбайи мақсуд васлин истасанг,\nШоҳи Ғозий қасрининг даргоҳи олийшонин ўп.\nЗулфу юздин сунбулунгни гул уза тарқатма кўп,\nДаҳр боғида гулу сунбул исин бутратма кўп.\nКўзларингким, масти хоболуд эрур кўп овлама,\nҲар сари уйқуға борған фитнани уйғатма кўп.\nЗулфиға, эй мушк, истарсен қаримчи бандалиғ,\nЙўқ ҳадинг кечқил бу савдодин ўзунгни сотма кўп.\nШўх қотилларни жонлар қасдиға ўйнатма кўп,\nТийрадур Мажнунки, мендек дебсен ани, эй хирад,\nАқлу ҳуш аҳлини бу девонаға ўхшатма кўп.\nЭйки, мужгондин ясол туздунг кўнгуллар сайдиға,\nКўз юмуб очқунча ушбу хайлни қўзғатма кўп.\nЭл била ҳар дам қадаҳ янглиғ кулуб, эй муғбача,\nҚон ёшим сочиб суроҳийдек мени йиғлатма кўп.\nСафҳайи хотирда, эй ориф, керактур ёру бас,\nСофийи ваҳдатқа хошоки хавотир қотма кўп.\nЧун Навоий қисмати жоми май ўлмиш, эй фақиҳ,\nСарзаниш айлаб анга санги маломат отма кўп.\nТе Ҳарфининг Торожгарларининг Тамошоси «Ғаройиб»дин\nҚасри жоҳингға сипеҳр авжида айвон бўлди тут,\nҲам сипеҳр осибидин ер бирла яксон бўлди тут.\nЛаъли руммоннй тиларсен дам-бадам зийнат учун,\nҚатра-қатра бағринг андин нордек қон бўлди тут.\nНафъ чун куймактин ўзга кўрмадук парвонадек,\nБир қуёш ҳар тун санга шамъи шабистон бўлди тут.\nДайр қасди қилмағил ҳар лаҳза ошиқ бўлғали,\nҚасди дининг қилғучи бир номусулмон бўлди тут.\nИстадинг дунё арусин туштаги маҳбубдек,\nТопмас эргач ком лаълидин пушаймон бўлди тут.\nШўхлар қошин тиларсен, лек андоқким ҳилол,\nЖонға етганда кўрунгач кўзга пинҳон бўлди тут.\nБир муғаннийдин наво топмоқ тиларсен, чангдек\nЭгри қад бирла ишинг фарёду афғон бўлди тут.\nКўси шавкат етти дўзахқа эшик қоқмоқдурур,\nБас ети иқлим мулки узра султон бўлди тут.\nЭй Навоий, ўзни жамъ эт, йўқса олам махзанин\nҚон ютуб жамъ айлабон ўлгач паришон бўлди тут.\nЭй кўнгул, ул аҳди ёлғон меҳр шартин қилди тут,\nАҳдини поёниға еткурмайин айрилди тут.\nХанжари ҳижрон била оҳир кесар чун риштасин,\nМеҳр торин риштайи жонингға маҳкам бўлди тут.\nЧун майи васл ўзгалар ичмакка боис бўлғуси,\nҲар нафас хуноби ҳижрон ютмоғингни билди тут.\nЁ эшитмас, ё эшиткач зулмин айлар бирга юз,\nҲолинг ул золимға юз минг қатла бас айтилди тут.\nДема санчиб ниши ҳижрон еткурай нўши висол,\nЧун бу нўшунг ўлтурур, ул ниш ҳам санчилди тут.\nМотам ашки дурри чун туфроғинга сочилғуси,\nГавҳари анжум фалакдин бошинга сочилди тут.\nЭй Навоий, кисвати фақр иста, йўқса чархнинг\nАтласин кийдинг гумон эт оқибат эскилди тут.\nКел-кел, эй қурбон кўнгул, ул қоши ё меҳрин унут,\nЧун вафодин тортилурсен ҳам бориб бир гўша тут.\nЧунки ул бизни унутмоғни соғинди, яхши иш\nСен дағи кел бир нафас ани соғинмоғни унут.\nУл қуёш ҳар дам бўлур бир зарра бирла гарммеҳр\nМеҳр шамъин сен дағи бир ўзга ой бирла ёрут.\nҲайф эрур ҳар шўхи раъно юзига чун пок ишқ,\nШавқ ўтин кел сен дағи бу ишвагарлардин совут.\nЭй парий, бир телба гар оввора бўлди, ғам ема,\nОдамийвашлар била нозук мизожингни овут.\nГар кўзум ёшиға ул гул мултафит бўлмас, не ғам,\nГул булутдин тозадур, сероб эмас гулдин булут.\nГар десангким кўрмайин бемеҳрлик бу сўзга бут.\nШаҳди айшинг заҳр этар гардун, сен ушбу жомдин,\nХоҳ комингни ачит, хоҳий мазоқингни чучут.\nТарк қил, сен ҳам Навоийдек ҳавосин, эй кўнгул,\nЁки ҳар дам бир тараф майлин кўруб, хуноба ют,\nОҳким, ул ошно бегона бўлди оқибат,\nҲажридин бехудлуғум афсона бўлди оқибат.\nАқлу дониш лофини урған кўнгул йиғлай юруй,\nУл парийваш ҳажрида девона бўлди оқибат.\nҚатра-қатра шодлиғ ашкинки сочтим васлида,\nБарча ҳижрон қушлариға дона бўлди оқибат.\nБорғали ул ҳусн ганжи ғам бузуғ кўнглумдадур,\nАждаҳо уйи бизинг вайрона бўлди оқибат.\nСоқиё, май тутки, ҳажр андуҳидин мен телбани\nФориғ эткан соғару паймона бўлди оқибат.\nЧекма ун, оҳим кўр, эй Мажнунки, булбул кўп фиғон\nЧекти, ўртанган вале парвона бўлди оқибат.\nБутқа гар бош қўймадим кўргилки диним туҳфаси\nДайр пири оллида журмона бўлди оқибат.\nДединг аввалким Навоий, сени гаҳ-гаҳ тиргузай,\nҲеч билманким санга, жоно, на бўлди оқибат.\nЖаҳдим андоқдур етишгайменму деб васлингға бот\nКим, қабул этман оғир деб чиқса эгнимдин қанот.\nШаҳсуворимнинг буроқи пўясидин қолди барқ\nКим, анинг феъли шитоб эрмиш, мунунг расми сабот.\nАнгаким, топмиш Масиҳ анинг туфайлидин ҳаёт.\nЧун юди кўзлар саводин ашк ёрут юз очиб\nКим, дирамсиз элга бой эл фарздур бермак закот.\nТийра кулбамга кириб, жоно, ўлумдин бер нажот,\nЗулмат ичра Хизрға ул навъким оби ҳаёт.\nСода кўнглум ичра лаълингнинг хаёли тушгали,\nШишаедурким, анинг ичига солмишлар набот.\nОразинг меҳрида оғзингдур гадолиғ қилғаним,\nҲақ сени хуршид қилмиш, заррае бергил закот.\nТо кўнгулдин бош чиқармиш ҳар тараф пайконларинг,\nҚуш боласидек бўлубтурким, бўлур темурқанот.\nВасл уммидиға тилармен умр, лекин войким,\nСенсизин кўрсам, тирикмен, ўлтурур мени уёт.\nИстасангким, ул қуёш чиққач санга қилғай тулуъ,\nЭй кўнгул, ғам сайли еткач, тоғдек тутқил сабот.\nИшқинг ўтин гар Навоий десаким айлай рақам,\nСўзидин куяр қалам, қурур қора, эрир давот.\nКўзум учарки, ҳумоюн юзунгни кўргай бот.\nБиайниҳи анга кирпиклар ўлмиш икки қанот.\nБезанса дарду бало шоҳиди ҳалоким учун,\nМижам тароғдурур, эски туганларим миръот.\nЛабинг хаёлида ашким эрур ҳаёт суйи,\nФироқинг ичра қорарған кўзум анга зулмот.\nЗакот ўлур эди юзунг жамоли нақдиға меҳр,\nТажаммул аҳлиға юздин бир ўлса эрди закот.\nДесангки, жонима ўт солмағайсен, эй соқий,\nТакаллум этма майолуд лаб била ҳайҳот!\nЛабингки, жон берадур аҳли дард қони учун,\nНавоий қониға гар майл этар мумидди ҳаёт.\nЭй кўнгул, ёр ўзгалар домиға бўлди пойбаст,\nСенга мушкил ҳолату бизга қатиқ иш берди даст.\nВасл торин чекти ул, мен дағи чектим оҳким,\nРиштани уздию бўлдум ҳажр туфроғиға паст.\nНеча бош қўйдум йўлида, ваҳки, қилди поймол,\nЗаъфлиғ жисмимға зулфи торидек солиб шикаст,\nЗаҳра йўқ, мужиб сўрарға бўлмасун, ё раб, киши\nМуфлису ошиқ, севар дилдори мустағнию маст.\nСоқиё, бу ишга бехудлуғдин ўзга йўқ илож,\nМужда муғ кўйига еткургилки, бўлдум майпараст.\nҒарқ ўлай май баҳри ичра рост ўл ғоятқача,\nКим солиб бўғзум аро чеккай ажал қуллоби шаст.\nЭй Навоий, журм узри даштида қил пўяким,\nЯхши эрмас зуҳд занжириға бўлмоқ пойбаст.\nСубҳ эрур соқию мен махмурмен, сен майпараст,\nТут қуёшдек жомни, мониъ недур бўлмоққа маст.\nТийра шоми ҳажр аро, ваҳ, асру кўп чектук хумор,\nМаст ўлали бу нафаским, васл субҳи берди даст.\nКун бийик чиққунча ҳўю нолани паст этмали,\nКўп бийик чиққай бугунким бўлғабиз биз ерга паст.\nАнжуман аҳли юзин гулгул қилали май била,\nМеҳрдин топқунча анжум гуллари бир-бир шикаст.\nЧарх мотам еткурур, биз дағи онча йиғлали,\nКим, куҳан ғамхонаси ул сайлдин қилсун нишаст.\nГар шафоатқа малойик келса, номаҳрам дебон,\nМеҳр шаклидин фалак йўлин қилали хорбаст.\nТонг эмас бўлса Навоий маст то шоми абад,\nКим, азал субҳида бўлмиш қисмати жоми аласт.\nЖунун тоши уруб ҳар ён янги доғимни афгор эт,\nИчимдин лоладек, ишқ ичра тошимни намудор эт.\nЧу мажнун қилдинг эмди, эй муғанний, гўшатобингни,\nКўнгул савдоси таскини учун бўйнумға тумор эт.\nДесанг, кўнглум қуши айлаб, ҳаво чеккай навойи ишқ,\nХаданггингнинг парин айлаб қанот, пайконни минқор эт.\nСочинг куфрида ўлсам қабрим узра қўйма хирқамни,\nЧекиб ҳар торини бир барҳаман белига зуннор эт.\nКўнгул айвонида оҳим елидин пардайи ишқинг\nДесангким, учмасун мужгондин атрофиға мисмор эт.\nДесанг оғзин кўрай, эй ақл, марказ нуқтасин иста,\nВале шарт ушбуким, аввал қуёш даврини паргор эт.\nИморат тарҳидур наълу алифдин ҳар тараф кўксум,\nВафо қасрин қўпарсанг, бу бинолар узра девор эт.\nЭрур мақсад йироқ, водий узун, тун тийра, йўл буртоқ,\nБу йўлда салб этиб ўзлук юкин, ўзни сабукбор эт.\nНавоий ўлса тиргузгил, юзига юз қўюб, яъни\nЮзига су уриб ул уйқусидин ани бедор эт.\nВужудум ўртадинг, эй ишқ, эмди тарким тут,\nХудой учунки, мени қайда кўрдунг анда унут.\nКўнгулни васл чароғи била, дединг, ёрутай,\nТуташти чун бизнинг уй эмди ўзга уйни ёрут.\nЧу васл куймак ила ҳосил ўлмади, эй кўз,\nТаҳассур ашки била шуълалиғ кўнгулни совут.\nЖунуни дафъиға кўнглумни доғ этай дебсен,\nБу доғ саҳлдурур, ҳажр доғидин қўрқут.\nБухори оҳим эрур лойиқ, англагил, эй ашк,\nБаҳори ҳусниға ногаҳ кераклик ўлса булут.\nНе воқиъ ўлса чу тақдирдин эмас хориж,\nБас ўктадур қилуридин кишига бермак ўгут.\nНавоийё, бу ўтар олам ичра беш кун қил\nЎзунгни май била машғулу ишқ бирла овут.\nКўнглум олди бир парийпайкар малаксиймо йигит\nКим, бани одамда андоқ бўлмамиш пайдо йигит.\nОти саркаш, тўни заркаш, ҳусни дилкаш, нутқи хуш,\nКўрмадук бу навъ маҳваш чобуку раъно йигит.\nИшқида кўзу кўнгулнинг бир-биридин рашки бор,\nОллоҳ-Оллоҳ, бўлур эрмиш мунча ҳам зебо йигит.\nЗорлиғлар бирла ўлмай топмағумдур худ висол,\nНе учунким мен қари қулдурмен, ул мирзо йигит.\nЙўлида юз минг куҳанпир ўлса, қилмас илтифот,\nКимса кўрганму экин бу навъ бепарво йигит.\nЙўлунг узра ҳам гадомен, ҳам қари, ҳам хаста ҳол,\nБир боқиб ўт ҳолима ҳуснунг закоти, о йигит.\nДайр пири мазҳабин тутмай, мусулмонлар, нетай,\nОлған ўлса нақди иймонимни бир тарсо йигит.\nБош оқарди, сабза хатлар тарки тутсам яхшироқ\nКим, хуш эрмастур йигитлар базмида, илло йигит.\nЭй Навоий, қариб ўзни солмаким, айлар сени\nБир қадаҳ май бирла ул шўхи қадаҳпаймо йигит.\nМаст чиқти яна ул қотили бебок йигит,\nЧок айларга кўнгуллар ёқаси чок йигит.\nАқл пирини фано дайрида расво қилди,\nКим кўрубтур бу сифат золиму бебок йигит.\nЕтти иқлимда офат йигитимча эрмас,\nҚуёшидин ясаса бу етти афлок йигит.\nГаҳ қилур зулму гаҳе қатл ҳавас ким кўрмиш\nҚотилу золим аро буйла ҳаваснок йигит.\nПоклик пардасида тутсун ани изиди пок\nКим, эрур асру юзи поку ўзи пок йигит.\nҚаридинг, ўзни қарилар сари солким, ярашур\nКирса чолок йигит базмиға чолок йигит.\nЭй Навоий, йигитинг назминга майл этти, севун\nКим, насиб ўлди санга соҳиби идрок йигит.\nЯна солди ҳажр ҳам тан, ҳам кўнгул, ҳам жонға ўт,\nСолди ўт ҳижрон манга, ё рабки, сол ҳижронға ўт.\nАйтқай киймиш жунун мулки шаҳи заркаш либос\nКўрган эл, бу навъким тушмиш мени урёнға ўт.\nГўйиё бўлди қуюн ғам даштида эскан самум,\nЙўқса тушти мен кеби мажнуни саргардонға ўт.\nМанзилинг эрди кўзу кўнглум, вале сен борғали\nМуни су қилди харобу тушти ул вайронға ўт.\nМен дағи куймай қутулмоқ, эй кўнгул, мумкин эмас,\nБуйлаким солди дамим ғам даштида ҳар ёнға ўт.\nДуди оҳим дош дудидекму равзандин чиқар,\nЁ солибтур фурқатинг бу кулбайи аҳзонға ўт.\nГар манга ўт солди даврон ҳажридин, бас айб эмас,\nМен дағи солсам дамодам оҳ ила давронға ўт.\nНе учун ашжордин йиғмиш ўтун, эй боғбон,\nОташин гулдин агар урмас фалак бўстонға ўт.\nЭй Навоий, тан қолиб жонимни олиб борди ёр,\nСолди ул борғанға ўт, ҳижрон вале қолғанға ўт.\nВаҳки, ҳажринда жаҳон бўлди кўзумга зулумот\nКим, борур яйқалибу қайтмас ул оби ҳаёт.\nЗулфи оллинда бинафшаки, бошин солди қуйи,\nАни кўрмакка ҳамоно мунга мониъдур уёт.\nҲаракат қилса лабинг туз тўкулуб шаҳд оқар,\nТузлуқ эл кўп, бири йўқ сен кеби ширинҳаракот,\nТерлаган лаъли гулоб ичрамудур гул барги\nЙўқса усрук кўзму солди арақ ичра набот.\nКўнглум ул гулга қилиб майл, фиғонким, булбул\nОрият истадиму бермади бир лаҳза қанот.\nБу чаман ичра хазон сарсаридин сарв кеби,\nҒами йўқ тузлук ила кимки шиор этти сабот.\nКўр Навоийники кўнгли уйидур бутлар ила\nУйла бутхонаки, анда тўладур лоту манот.\nЭй насими субҳ, аҳволим дилоромимға айт.\nЗулфи сунбул, юзи гул, сарви гуландомимға айт.\nБуки лаъли ҳасратидин қон ютармен дам-бадам,\nБазми айш ичра лаболаб бодаошомимға айт.\nКом талху бода заҳру ашк рангин бўлғанин,\nЛаъли ширин, лафзи рангин, шўхи худкомимға айт.\nШоми ҳижрон рўзгоринг тийра невчун қилди деб,\nСўрмағил мендин бу сўзни, субҳи йўқ шомимға айт,\nУл парий ҳажрида нангу номким, тарк айладим,\nКўнгул отлиғ ҳажр водийсида бадномимға айт.\nЭй кароматгўй, ишим оғози худ исён эди,\nШамъи раҳмат партави еткайму анжомимға, айт.\nЙўқ Навоий бедил ороми ғам ичра, эй рафиқ,\nҲолини зинҳорким, кўрсанг дилоромимға айт.\nХирмани рухсориға солмиш майи гулнори ўт,\nУйлаким, гул хирманиға оташин рухсори ўт.\nҲажр шоми ғам сипоҳин, кўрки, кўнглум даштида\nНе ёқибдурлар чериг тушган кеби ҳар сори ўт.\nЎт агар итса жаҳондин, оҳим ўлса, ғам эмас,\nЕткурай бир дамда юз аввалғи ўт миқдори ўт.\nГар ҳарорат мужиби эрмас чучуклук, бас недур\nҲар замон жонимға солмоқ лаъли ширинкори ўт.\nФўтайи зарбафт эмас ул шўхи раъно бошида\nКим, аён қилди узори тобидин дастори ўт.\nМай батининг кўр нишотафзолиғин ҳузн аҳлиға\nКим, сочар суҳбатни гарм айлар учун минқори ўт.\nГар Навоий ўхшатур кўкни тутунга, айб эмас,\nЧун булутқа урмиш анинг оҳи оташбори ўт.\nЛолазор эрмаски, оҳимдин жаҳонға тушти ўт,\nЙўқ шафақким, бир қироқдин осмонға тушти ўт.\nДедилар: эл хонумонин ўртар ул рухсор ўти,\nБу сўз эшиткач, мени бехонумонға тушти ўт.\nОразингнинг ламъаси куйдурди сабрим хайлини,\nБарқи офат чақилиб ул корвонға тушти ўт.\nЎқларинг кўнглумга тушкач куйди ҳам кўз, ҳам бадан\nКим, куяр ўлу қуруғ чун найситонға тушти ўт.\nСовуруб гул хонумонинму қуюн рангин экин,\nЁ фалак бедодидин сарви равонға тушти ўт.\nКуйдум ул дамким, юз очдинг халқни куйдургали,\nЭлга ўт солдинг вале, мен нотавонға тушти ўт.\nЭй Навоий, билки оҳе чекмишам беихтиёр,\nДесаларким, бешайи Мозандаронға тушти ўт.\nВойким, душмандек ўлди аҳдидин бегона дўст,\nДушманим ўлтурса, аҳд эттимки, тутмай ёна дўст.\nСоғаримда заҳру саҳро узра пўям шиддатин\nБилмас улким, бор анга ҳамкосаву ҳамхона дўст.\nЖон қуши ўртанди севгач ёрнинг ўтлуғ юзин,\nНайлагай куймай, чу бўлғай шамъ ила парвона дўст.\nВодийи ҳижронда ағёриға ёр ўлдум, не тонг\nГар бўлур ғули биёбоний била девона дўст.\nДўстлуқ жонондин истармен, манга олам эли\nДушмани жон бўлса бўлсун, бор эса жонона дўст.\nАҳли дин паймоншикандур, қилса бўлмас дўстлуқ,\nБас манга муғ дайрида улким, тутар паймона, дўст.\nЗулфиға тушса Навоий холи шавқидин не тонг,\nДомдин йўқ чораси ҳар қушки, бўлғай дона дўст.\nБош қўярмен куп аёғинда май ичсам пайваст,\nҚани муғ дайрида мендек яна бир бодапараст.\nҲажридин токи кўнгул синди оқар турмай қон,\nШишадекким, тўкулур бодаси чун топти шикаст.\nДин ҳавас айласам, ўлтурмангиз, эй муғбачалар\nКим, бурун тавба ушатқан куни бўлмишмен маст.\nМену майхонаки соқию муғанний қилмиш\nЧанг зулфию тараб, соғарий бирла побаст.\nЖоҳ базми аро саркашлик ила топма ғурур\nКим, бўлур буйла бийиклар яна бир жом ила паст.\nЙўқ ҳарифеки, фано даштида қўллар тутушиб,\nБўлса йўл қатъида ҳампой мангаву ҳамдаст.\nМени усрук кўрубон жомим ушатма, эй шайх\nКим, бу янглиғ мени маст этган эрур жоми аласт.\nСайлдин томға нишаст ўлғанидек, дайр ичра\nБода сайлобидин ўлди мени вайронға нишаст.\nҒарқи май бўлди Навоию эрур уйла заиф\nКим, суроҳий қилидин солса бўлур бўғзиға шаст.\nСе Ҳарфининг Самин Гавҳарларининг Самараси «Ғаройиб»дин\nҚачонки ул бути ширин калом қилди ҳадис,\nХавосе шарбати юҳйил-изом қилди ҳадис.\nМасиҳ дам ура олмас анга уруж туни,\nМагар бизинг маҳи улвий хиром қилди ҳадис.\nҚаёнки ёзди ҳадис, ўлди сайд эл гўё\nНуқтани дона, хутутини дом қилди ҳадис.\nЛабидин айру тушуб сўг учун китобатдин,\nНе тонг, либосин агар мушкфом қилди ҳадис.\nЧибинни шаҳд нечукким йиғар, такаллумдин\nРамидаларни нафас ичра ром қилди ҳадис.\nЗиҳе такаллуми муъжизнизомким, келгач,\nАраб фасиҳлариға ҳаром қилди ҳадис.\nУлусни тутти Навоий сўзи анинг бирла,\nНутқи жон бермак қилур ул лаъли хандон бирла баҳс,\nРост Исодекки қилғай оби ҳайвон бирла баҳс.\nЁр дерким, баҳс қил эрним билаким, не учун\nКўнглунг олиб қасди жон этти қилай жон бирла баҳс.\nЭй кўнгул, гар ақл этар манъи жунуним не жадал,\nАйб эрурким, аҳли дониш қилса нодон бирла баҳс.\nЖонни жонон гар тилар, биллаҳки, миннат жонғадур,\nҲар нечук ҳукм этса, тегмас жонға жонон бирла баҳс.\nНосиҳо, қилма жадал, айрил кийиклардин дебон,\nОлими шаҳр этмагай ғули биёбон бирла баҳс.\nФақр кўйида мусаллам тут не қилсанг истимоъ,\nОриф эрмас ҳар кишиким қилса ирфон бирла баҳс.\nЭй Навоий, ҳар нечук зулм этса, чек, дам урмағил\nКим, гадо ҳадди эмас ҳеч ишда султон бирла баҳс.\nМенинг жунунума гар ул парий эрур боис,\nҲалокима қад ила пайкари эрур боис.\nДема недин куясенким, анинг юзу лабидин\nБу ишга шуъла била аҳгари эрур боис.\nКўнгул қуши туну кун мулки бохтар сари\nҲаво қилурға маҳи ховарий эрур боис.\nМангаки, ғамзасидин ўлмишам, ҳаёти абад\nХаёлиға лаби жонпарвари эрур боис.\nЧаманда булбул этар шавқ нуктасин такрор\nКи, гул варақларининг дафтари эрур боис.\nУл ой фироқида ашким оқарға шому саҳар,\nТулуъи Зуҳра била Муштарий эрур боис.\nКўнгулни чоку бағирни шикоф истарима\nАнинг қиличи била ханжари эрур боис.\nҲамеша дайр ичида бўлмоғимға муғбачалар\nКарашмасию фано соғари эрур боис.\nНавоий ўлмасиға озими Ироқу Ҳижоз\nМагар назоҳати мулки Ҳирий эрур боис.\nЖим Ҳарфининг Жамилаларининг Жилваси «Ғаройиб»дин\nБузуғ кўнгулга фано бўлса ком, чексун ранж\nКи, ранж чекмаса ҳаргиз муяссар ўлмас ганж.\nАгар кишига чекиб ранж, ганж бўлди насиб,\nДеса бу ганжни асрай, йўқ андин ортуқ ранж.\nКишики нақдини вазн айлабон қилур мадфун,\nБу ғуссасанждур, олған киши-фароғатсанж.\nЙилон кеби, не ажаб, ганж асраған кишининг\nҲамеша комида гар заҳр эрур, танида шиканж.\nЗамона жоҳи учун ҳар ғулулайи ташвиш,\nКи, келса кўнглунг уйини анга қилурсен ханж.\nДесангки, фард ўлай элдин кўнгулни холий тут\nКи, тоқ дерлар агар ханж сари этсанг ланж.\nБоши қуйидурур озода савсан оллинда,\nЧу наргис ўлди чаман махзанида нақд-ул-фанж.\nТариқ кеби сўюлур талхкомлиқ бирла,\nТариғ тариғки, йиғиштурди олтунин норанж.\nИтур кўнгул ҳарамидин хавотир асномин,\nНавоий, ўлса мақоминг Мадина, гар Афранж.\nЭй гадойингнинг гадойи барча аҳли тахту тож,\nКим, гадойингдур, анга йўқ тахт ила тож эҳтиёж,\nКўзларинг оз журм учун қилса итоб эрмас ажаб,\nБор муайянким, бўлур беморлар нозук мизож.\nГар санавбар тузмамиш сарвинг хилофин кўнглида,\nЕл чинор илги била невчун урар юзига кож.\nЭйки, кўнглумни бузуб, дерсен, хаёлимни чиқар,\nҲеч ким вайронадин ганж истамас ҳаргиз хирож.\nСен жафо қилғач, кўнгул жон бирла тарким туттилар,\nБўлса шаҳ золим, эл ичра зулмға эрмиш ривож.\nҲажрдин дод истадим, дединг, сабур ўл вой ким\nТоза доғимға ёнар ўт бирла айларсен илож.\nЧун фано гарди ёпар, не суд, тахти жоҳинга,\nКўкнинг анжумдин мукаллал атласин қилсанг дувож.\nТо гадойингдур Навоий тахт ила тож истамас,\nЭй гадойингнинг гадойи барча аҳли тахту тож.\nЧарх изинг гардига қилди кавкаби сайёр харж,\nЖавҳар олмоқға ғаний қилған кеби динор харж.\nСойиру собит нисоринг қилса тонг йўқким, бўлур\nКечқурун шоҳ ўлса меҳмон, кимсага бисёр харж.\nНақди раҳмат харжинг этса ҳақ, не тонг, улким топар,\nСен кеби маҳбуби васлин, айлагай ночор харж.\nФош этиб нақди шафоат қилдинг умматни халос,\nАйлагандек нақдини топқан қизиқ бозор харж.\nБаҳри раҳматдинки, топтинг, халқ уза бир қатра бас,\nГарчи тенг авлодур этмак дахл ила изҳор харж.\nМағфират ганжи санга тамлик эрур, мониъ эмас,\nАйласанг исёни кўп умматқа ҳар миқдор харж.\nСен киму наътин демак, тил асрағил кўп нуктадин,\nЭй Навоий, маърифатни қилма ҳар не бор харж.\nМайи лаълинг эрур жон бирла мамзуж,\nЙўқ эрса оби ҳайвон бирла мамзуж.\nЖигаргундур сиришким, негаким бор\nБағир бу ашки ғалтон бирла мамзуж.\nЖаҳонни бузди ашким оҳ иланким,\nЭрур сарсар бу тўфон бирла мамзуж.\nҚўшулди кўзларимнинг ашки ваҳм эт\nКи, Қулзум бўлди Уммон бирла мамзуж.\nКўнгул қон бўлдию ишқинг ўтидин\nБу қон маҳлул пайкон бирла мамзуж.\nЮзига тушти зулф айланг наззора\nКи, бўлди куфр иймон бирла мамзуж.\nМанга ҳар майки, тутти соқийи давр,\nБурун қилди ани қон бирла мамзуж.\nМайи васл истама кўп, эй кўнгулким,\nЭрур ул заҳри ҳижрон бирла мамзуж.\nНавоий сури мотам бўлдиким, бор\nСуруди айши афғон бирла мамзуж.\nЧим Ҳарфининг Чобукларининг Чеҳрагушойлиғи «Ғаройиб»дин\nКўнгуллар ноласи зулфунг камандин ногаҳон кўргач,\nЭрур андоқки, қушлар қичқиришқайлар йилон кўргач\nКўнгул чокин кўзумда ашки рангин элга фош этти,\nБалиғ захмини фаҳм айларлар эл дарёда қон кўргач.\nКўзум қон ёш тўкар, нетиб кўнгул захмин яшурайким,\nТопарлар ерда захмин сайд қонидин нишон кўргач.\nБўёлған қон аро жон пардаси еткач ғами ҳажринг,\nКўнгул боғида баргедурки, ол ўлмиш, хазон кўргач.\nХаданггинг захми ичиндин балоларни юған ёшим,\nЭрур тифлеки, олғай қуш боласин ошён кўргач.\nКўнгуллар нақдини торож этарга ёпмоғинг бурқаъ\nАнингдекдурки, юз боғлар қарақчи корвон кўргач.\nЮзин зулф ичра то кўрдум ўлуб васлиға етмасмен,\nҒалат эрмиш юз урмоқ, кеча ўтни ҳар қаён кўргач.\nБас эл комин раво айла ўзунгни комрон кўргач.\nНавоий, хурдаи назмингни андоқ айладинг таҳрир\nКи, сочқан хурда бошинг узра шоҳи хурдадон кўргач.\nЖамолин васф этармен ҳамдамим ул гулъузор ўлғач,\nҚуруқ шох уйлаким зоҳир қилур гуллар, баҳор ўлғач.\nҚошин кўргач ҳасаддин истарам эл кўзи боғланғай,\nНечукким кўз тутарлар эл янги ой ошкор ўлғач.\nЖунун эрмас кийиклар суҳбати дермен манга шояд,\nБир ўқ теккай ғалат, ул қоши ё гармшикор ўлғач.\nҲавас ишқ айлаган озода, кечқил бу хаёлингдин\nКи, чиқмас бу тикан кўнглунгда ногаҳ устувор ўлғач.\nДейолмас дард ила иттим, вале билгилки, чекмишмен,\nБир оҳе барча олам ғусса дуди бирла тор ўлғач.\nҚилиб манъи жунунум ул парий кўйига юзланган\nСўзи ҳашв эрканин фаҳм айлагай, беихтиёр ўлғач.\nҚани Ҳотам, қани Қорун, қани Жамшиду Афридун?\nБас эҳсон қил санга гардундин адно эътибор ўлғач.\nҒурури жаҳл жоми бирла маст ўлмаки, ўлмакдур,\nМаозаллаҳ, бу майға чарх давридин хумор ўлғач.\nНавоий шамъдек йиғлаб, куюб ҳолимни шарҳ айлай,\nУл ой базмида бир тун рост ошиқларға бор ўлғач.\nҲусни ортар юзда зулфин анбар афшон айлагач,\nШамъ равшанроқ бўлур торин паришон айлагач.\nЮзни гуллардин безабму бизни қурбон айладинг,\nЁ юзунгга тегди қонлар бизни қурбон айлагач?\nТийғ ила пайконларинг етти кўнгул бўлғоч хароб,\nСув қуюб тухм эктинг, ул кишварни вайрон айлагач.\nҚон эмаским ёпти гулгун ҳулла жаннат хозини,\nИшқ мақтулин шаҳид айларда урён айлагач.\nОшкор айлаб юзин кўзумни ҳайрон айлади,\nЁшурун олди кўнгул кўзумни ҳайрон айлагач.\nЖонға қўйғач нақди ишқинг қилди кўнглумни ҳалок,\nЎлтурур маҳрамни султон ганж пинҳон айлагач.\nЭй Навоий, ишқ агар кўнглунгни мажруҳ этмади,\nБас недурким, қон келур оғзингдин афғон айлагач?!\nЕтишса ишқ аро юз меҳнату бало, қадаҳ ич,\nНафас-нафас қуюбон май тўла-тўла қадаҳ ич.\nМукаддар ўлса замиринг замона меҳнатидин,\nАгар десанг, берай ул кўзгуга жило, қадаҳ ич.\nНишот базмида соқийи моҳваш сархуш\nБош урса дағи аёғ тутса, қўл сола қадаҳ ич.\nЖаҳон ишида боқиб халқ ибтилолариға,\nАлардек истамасанг ўзни мубтало, қадаҳ ич.\nДесанг халоу-малода бўлай нишот била,\nАгар мало, қадаҳ ичқил, вагар хало, қадаҳ ич.\nРиё ичинда неким ҳосил эттинг, эй зоҳид,\nДесанг халос ўлай, эт раҳну ҳосило, қадаҳ ич.\nСангаки дайр элининг шоҳисен, Навоий, агар\nЙўлуқса дайрда махмур, уруб сало, қадаҳ ич.\nФақр аҳлиға подшо муҳтож,\nЎйлаким шоҳға гадо муҳтож.\nЁрға билгач эҳтиёжимни,\nБўлмадим кимсага яна муҳтож.\nИштиёқим кўп, эҳтиёжим ҳам,\nАнга муштоқмен ва ё муҳтож.\nЙўқ гадолиғда ихтиёримким,\nТенгри қилмиш мени санга муҳтож.\nКўйига кирганимда тавсан эдим,\nЛек бўлдум тура-тура муҳтож.\nТенгри раззоқ келди рўзий учун\nАйлама ўзни халқ аро муҳтож.\nБенаводур Навоий оллингда,\nТонг эмас, бўлса бенаво муҳтож.\nҲе Ҳарфининг Ҳаромийлари Ҳусноройлиғи «Ғаройиб»дин\nЗиҳе тилинг ана афсаҳ такаллумида фасиҳ,\nСен амлаҳ ўлдунг, агар дилраболар ўлди малиҳ.\nТулуъи субҳи саодат юзунг сабоҳатидин,\nЗиҳе камоли сабоҳат, зиҳе жамоли сабиҳ.\nХамири мояйи жисмингдин ортқанни қазо,\nИки баданда қилиб руҳ атади Хизру Масиҳ.\nФалакни чок қилиб ўтганингда гар баъзи\nТаваҳҳум айлади, шаққул-қамарда бўлди сариҳ.\nҚадам қуёш уза қўйдунг уруж шоми не тонг,\nКафингни гар яди байзоға қилсалар таржиҳ.\nЭрур каломеким, анда ҳуруфи иллат йўқ,\nҚаю ҳадиски, сендин баёнға келди саҳиҳ.\nЭмас Навоию мадҳинг демакка ҳад, басдур\nАнга бу қадрки, модиҳларингға бўлса мадиҳ.\nБаданға келмади то азми кўюнг айлади руҳ\nКи, руҳ шахсини ул ғамза айлади мажруҳ.\nҲаётбахш эса ул ҳур аксидин бода,\nМаҳалли ҳайрат эмас, ҳур аксидиндур руҳ.\nҚизарди лолаву сарғарди субҳ хижлатдин,\nБу лолаларки, узорингда очти жоми сабуҳ.\nВафоға ваъда қилиптур деб ўтма, эй қосид,\nХудой учун манга кайфиятин дегил машруҳ.\nҲаёт ёр висолидур, эй кўнгул, йўқ эса,\nСени фироқда фарз айлайинки, бўлдунг Руҳ.\nБуюрма тавба яна, носиҳоки, муғбачалар\nҲавоси қилди мени тавба тавбасида насуҳ.\nФиғонки, тийра кўнгул кунжида ниҳон розим\nПиёла шаъшаъсидин эл ичра топти вузуҳ.\nБасо кишики, иши масжид ичра банд ўлди,\nЧу очти дайри фано эшигин етишти футуҳ.\nНавоиё, недин ул ғамза тийғ тортибдур,\nГар истамаски, кўнгул сайдин айлагай мазбуҳ.\nКўнгулни муғбача олди муғона тут ақдоҳ\nКи, йўқ салоҳ ила бўлмоғлиқ эмди бизга салоҳ.\nБир ой фироқида бехудлуғ истарам тўла тут,\nАгар қилиб эсанг афлок жирмидин ақдоҳ.\nҲалол бўлди хароботи ишқ аҳлиға май,\nТутарбиз аҳли вараъ, кимки ани тутса мубоҳ.\nҲаётбахш лабинг руҳ эмиштук, эй соқий,\nМагарки вовини иълол этиб қилибсен роҳ.\nЙўқ эрса жисмда ул ҳосил айлаган қондин,\nҲаким не учун ажзосини деди арвоҳ.\nСабоҳ майкада боғлиғдуру хуморим тунд,\nТаажжуб этманг, агар зикрим ўлса, ё фаттоҳ.\nНе эрди майкада ғавғоси, раз қизин гўё\nБу шом қилди Навоийға пири дайр никоҳ.\nНега кўргузди совуғ оҳу сариғ рухсор субҳ,\nГар ниҳоний меҳридин мендек эмас бемор субҳ.\nГар ҳавойий бўлмаса мен телба янглиғ, бас недур,\nКўнглакин чок айлабон тоғ узра мажнунвор субҳ.\nМеҳридин мендек ниҳоний тоза доғи бўлмаса,\nЮзда невчун кавкаби ашкин қилур изҳор субҳ.\nДема шингарфий булут ҳар ён эрур қонлиғ момуқ,\nТоза доғидин эрур мендек магар хунбор субҳ.\nҒам туни оҳим шароридин туташти кўкка ўт\nКим, анинг отин қўюптур гунбади даввор субҳ.\nКун шуоий хатлари эрмаски тутмиш мотамим,\nЮзни анжум тирноғи бирла қилиб афгор субҳ.\nСоқиё, тутқил сабуҳий бодаким, бу дайрдин,\nБиз кетиб бу навъ толиъ бўлғуси бисёр субҳ.\nЭй Навоий, истасанг баргу наво бу боғ аро,\nГулдек ўл рокиъ кеча, булбул кеби бедор субҳ.\nРўзаву гул еттию ичмас ул ой гулгун қадаҳ,\nНе кўнгул хушлуқ била тортай мени маҳзун қадаҳ.\nЁ мени маҳрумға хунобайи ҳижрон бериб,\nЎзга маҳрамлар била ул ой чекар гулгун қадаҳ.\nБоре ҳар тақдир илаким, бор мени лабташнаға\nСоқиё, бу ғусса дафъи масту бехудлуғдурур,\nТут шафақгун май тўла гар худ эрур гардун қадаҳ.\nРўза ойин кўрмай илгингдин қадаҳни солмағил,\nЛек ол байрам ҳилоли ҳам кўрунган тун қадаҳ.\nЖом эрур мен телбага қонлиғ кўзумнинг косаси,\nЛолалар саҳрода бас, гар истаса Мажнун қадаҳ.\nЧун фано дайриға кирдим бода тут, эй пири дайр,\nЗарф хоҳ эски сафол ўлсун, вагар олтун қадаҳ.\nЮз қадаҳ қилғил мурассаъким чекарсен жоми марг,\nҲеч ким худ топмади Жамшиддин афзун қадаҳ.\nЭй Навоий, бизни ёд эткайму барқандон куни\nИчса жоми Жам тилаб сонийи Афридун қадаҳ.\nЭй манга жонбахш гулбарги тарингдин тоза руҳ,\nТоза-тоза ҳар бири шавқин солиб овоза руҳ.\nРуҳи маҳз ул тозаву тар сарви раънодек қадинг,\nНе ажаб бўлса равон бўлғанда элга тоза руҳ.\nКўйи гардидин ўлуг жон топса тонг йўқ, негаким\nТуфроғ ўлди кўйида беҳадду беандоза руҳ.\nБўлғуси жонон кеби бўлса мужассам суврати,\nҲулла кийса суртубон жаннат гулидин ғоза руҳ.\nЧиқти жондин пайкар айлаб нозу ҳусн изҳор этиб,\nЗор ул пайкарга жон, вола бу ҳусну ноза руҳ.\nШавқ тийғи бирла солик айласа кўнглини чок,\nФайз шаҳристони сайриға топар дарвоза руҳ.\nЭй Навоий, шукрким, йўл топти жонон кўйига\nҲажр шоми зулматида йўлни оза-оза руҳ.\nХе Ҳарфининг Хўбларининг Хироми «Ғаройиб»дин\nГадойи фақр ила сўз айта олмас подшо густох,\nШаҳ оллинда нечукким, дам ура олмас гадо густох.\nНе қувват бирла шаҳ густох сўзлашгай анинг бирла\nКи, ваҳм этгай бошиға соя солмоқтин ҳумо густох.\nУруж истар эсанг бу дайр ичинда фоний ўлғилким,\nМалак узра қадам босиб ўтар аҳли фано густох.\nБало ичра далир урма қадам то ошиқ ўлмай сен,\nСамандар бўлмағунча кирса бўлмас ўт аро густох.\nНе муҳриқ водий эрмиш ишқ кўйи даштиким, ул ён\nЎта олмас самум ўлмоқ ҳаросидин сабо густох.\nШужоат бирла кирмак кулбайи фақр ичра бўлмаским,\nБу вайронни қила олмас ватан ҳар аждаҳо густох.\nЧу топмас ҳар неким, тақдирдур, бу дайр аро тағйир,\nАдаб эрмасдурур қилмоқ ҳар ишни муддао густох.\nНе нозук хўйи бор ул дилрабонингким, ниёз аҳли,\nШикоятқа не етгайким, де олмаслар дуо густох.\nНавоий ишқ истиғносини то англади ваҳким,\nҚила олмас фиғон фориғ, чека олмас наво густох.\nБаҳор сенсиз ўлуптур манга ажаб дўзах,\nҚизил гул анда ўту оқ шукуфалардур ях.\nБаҳор сенсиз агар дўзах ўлса тонг эрмас,\nБиҳишт ичинда лиқо бўлмаса эрур дўзах.\nХаёли хайли кўзумга келургадур гўё,\nЮзумки йўл-йўл ўлуптур сиришкдин рах-рах.\nҒариб келмади ширин лабингға аччиғ сўз,\nЭмас ғариб чучук мева бўлса хаста талх.\nКўнгул фано кунжидин зўр бозу истарким,\nВужуд панжасини англамиш бағоят шах.\nНавоий эгни ялангдур демангки, бордур анга\nФано ҳасири, бало хораси насиж ила нах.\nМагар шаҳ ашҳаби оллинда пайк бўлди сипеҳр\nКи, қилмиш ўн кечалик ойни эгнида ночах.\nТонг эмастур, бўлса ҳар сарви парийрухсор шўх,\nЛек эрур сарви парийрўюм менинг бисёр шўх.\nГар менинг шўхи ситамкорим парийзод ўлмаса,\nМумкин эрмас одамий бўлмоғлиғ ул миқдор шўх.\nТурмаса қон бу кеча кўксум шикофидин не тонг\nКим, эрур кўнглумга кирган чобуки айёр шўх.\nВаҳ, не тонг ҳар лаҳза бетоқатлиғимким, дилбарим\nБовужуди ҳусн, ҳам ширин эрур, ҳам бор шўх.\nТо етишгай жонға еткурган кўнгулга юз бало,\nШукр этарменким, насиб ўлмиш манга дилдор шўх.\nШўхлардин туз қадам қўймоқ чу келмас, воқиф ўл\nКим, ситамгар чобукедур чархи кажрафтор шўх.\nГар десангким жонға етмай ҳар замон бир жаврдин,\nЭй Навоий, панд эшит, ёр истама бисёр шўх.\nВаҳки, ҳижрон шарбатидин бизга бўлди ком талх,\nҲар киши заҳр ичса бўлғай ком анга ноком талх.\nҲажр етса май била дедим овунғаймен, валек\nЁрсиз бор эрмиш ичмак бодайи гулфом талх.\nШоми ҳажримдин не огаҳ улки ҳижрон тунлари\nТонгға тегру тўкмади шўробани бир шом талх.\nШарбати сабр отини тутмангки, бир ой ҳажридин,\nОғзима ҳайвон зулолин айламиш айём талх.\nОғзидин аччиғ сўз айтиб зоҳир этса заҳри чашм,\nАйб эмастур писта шўру тонг эмас бодом талх.\nЖоми ҳижрон чеккали билдимки, жавринг саъб эмас,\nМай неча талх ўлса, кўрмас ани заҳрошом талх.\nНосабур ўлмас кўнгулга етса хуноби фироқ,\nНе учунким талх май ичкандин ўлмас жом талх.\nУмр шаҳди бас чучукдур, лекин охир қилмаса\nМарг заҳри бирла ани даҳри нофаржом талх.\nВасл жомидин Навоий элга бўлди баҳра нўш,\nВаҳки, ҳижрон шарбатидин бизга бўлди ком талх.\nСолди бир ойдин айру мени ибтилоға чарх,\nҚолдег ўз ойи ҳажрида мендек балоға чарх.\nГар хонумоним истамас эрди қора, недин\nҚилди асир ул кўзи, қоши қароға чарх.\nФарҳод бирла Вомиқу Мажнун чиқиб эди,\nСолди мени алар авази деб ароға чарх.\nУл не қуёшдурурки бажуз садқа айламак,\nТопмас анга ўзин неча қилса мароға чарх.\nНе реву макр эрурки кириб ишқ йўлидин,\nБечора қилди салтанат аҳлин гадоға чарх.\nҒам шоми борди ул қуёш андоқки гардини\nТопмас тилаб ўкуш кўз ила тўтиёға чарх.\nМай тутки, фоний ўлди фалакдин басе бино,\nҲаргиз халал етурмади дайри фаноға чарх.\nАҳли вафо йўқ эрса, не тонг, чарх жавфида\nҲаргиз чу майл қилмади расми вафоға чарх.\nТақдирдин не келса, Навоий, итоат эт\nКим, сен кеби забун эрур амри қазоға чарх.\nХонақаҳда ҳалқайи зикр ичра ғавғо қилди шайх,\nАҳли диллар нақди авқотини яғмо қилди шайх.\nУл бири дом эрди, бу бир дона эл сайди учун,\nҲар қачонким азми тасбиҳу мусалло қилди шайх.\nЁ хаёли банг ёхуд хонақаҳ фикри эди,\nҲар каромоту мақомотеки ифшо қилди шайх.\nКаф сочиб, фарёд этиб, секриб, паривашларни сайд.\nҚилғали, девоналиғлар ошкоро қилди шайх.\nТўқ чиқиб хилватдин, ўзни рўза деб, жуҳҳолдин\nАсру кўп нодонни ўз тавриға шайдо қилди шайх.\nБовужуди масху нодонлиғ мурид айлар учун\nКўп ўзидин масху нодонроғни пайдо қилди шайх.\nДайр пирининг муридименки файзи ом эрур,\nХонақаҳда файзи ом элдин таманно қилди шайх.\nДайр аро тинди қулоғим, роҳибо, зикринг бахайр\nКим, саҳар зикр айтурида кўп алоло қилди шайх.\nЭй Навоий, хирқасин берди, каромат айлади\nКим, манга тартиб важҳи раҳни саҳбо қилди шайх.\nСочингки ҳар тараф айирди бир муанбар шох,\nҲаёт гулшанининг сунбулидурур ҳар шох.\nБошингдин айрилибон шох-шох ким кўрмиш\nБу навъ сунбули тар бўлғанин саросар шох.\nЯшил тўну ики енг бирла қоматинг ул сарв\nКи, икки ёнидин айрилмиш икки ахзар шох.\nҚадинг хиромида илгинг жафоси ўксумади,\nҒариб нахлки, дойим анга берур бар шох.\nЛабингки, бодайи лаъл андин оқти маст ўлғач\nЭрур мушобиҳи маржону анда аҳмар шох.\nҚади ҳаётим эрур, урса тошу тортса тийғ,\nБу нахлдин хуш эрур гар самардурур, гар шох.\nЧу ёғди тоши Навоийға кўп шикаст ўлди,\nҚуруқ йиғочқа ёғиб жола синди аксар шох.\nДол Ҳарфининг Дилоромларининг Даврони «Ғаройиб»дин\nОдамки, башар насли силкига эрур пайванд,\nСувратда санга волид, маънода санга фарзанд.\nЮсуфки, жамол ичра маъдум эди монанди,\nТопмади малоҳатда ҳуснини санга монанд.\nИсо дамидин ўлганким, руҳ топар эрди,\nБилгачки, топар дининг, жон топти бўлуб хурсанд.\nДаврон чаманидин сен ул лаҳзаки, чиқдинг, гул\nТирноғлар ила қилди рухсорини юз парканд.\nШаҳларға гадо андоқким келди букун муҳтож,\nТонгла бўлубон шаҳлар эҳсонига ҳожатманд.\nГесу санга бўлмишдур чун силсилайи мақсуд,\nМажнунунг эрур жонлар, қил силсила бирлан банд.\nШаккарга узубатда нутқунг не ажаб кулса\nКим, эрнинга эш бўлмиш ахлоқ аро шаккарханд.\nЙўқ бўлди каломингдин асфори само барча\nАсфори самовийдин бўлған кеби йўқ пожанд.\nНе келса Навоийға сендин юз эвурмаским,\nУл зарра дурур, сен меҳр, ул бандаву сен хованд.\nСен ўз хулқунгни тузгил, бўлма эл ахлоқидин хурсанд,\nКишига чун киши фарзанди ҳаргиз бўлмади фарзанд.\nЗамон аҳлидин ўз пайванд, агар десанг биров бирла\nҚилай пайванд боре, қилмағил ноаҳл ила пайванд.\nҚўнгул комини қўй, гар худ менинг девона кўнглумни\nТопарсен уйла юз парканду сол ҳар итга бир парканд.\nЭшитмай халқ пандин, турфаким панд элга ҳам дерсен,\nҚила олсанг, эшитгил панд, сен ким, элга бермак панд.\nБу фоний дайр аро гар шоҳлиғ истар эсанг, бўлғил\nҒадолиғ нониға хурсанду бўлма шаҳға ҳожатманд.\nБўлуб нафсингға тобиъ, банд этарсен тушса душманни,\nСенга йўқ нафсдек душман қила олсанг ани қил банд.\nШакарлаблар табассум қилғанин кўргач кўнгул берма\nКи, бедилларни аччиғ йиғлатур охир бу шаккарханд.\nЖаҳон лаззотини ширин кўрарсен, лек бандингдур,\nГирифтор ўлма, воқиф бўлки, қайду қанд эрур монанд.\nКўнгулдин жаҳл ранжи дофии гар истасанг бордур,\nНавоий боғи назми шаккаристонида ул гулқанд.\nЁп ул юз ойинасин чексам оҳи дардолуд,\nБу важҳдинки, қилур майл хўблар сари дуд.\nЖаҳонки, оҳим ила тийрадур эмас мумкин,\nБу шом дафъи юзунг субҳи бўлмайин мавжуд.\nЮзунгда ҳар саридин эгма қош эрур ёхуд\nБут оллида ики ҳиндуға воқиъ ўлди сужуд.\nМай ичти деб мени ёзғурманг, эй мусулмонлар\nКи, раҳматидин эмас ноумид габру жуҳуд.\nҚадаҳки, дайрда истармен ушбу кўзгудин,\nБилингки, муғбача акси эрур манга мақсуд.\nҚоварлар итлари ул кўй аро фиғонимдин,\nНе итки, кўп улуса, эл аро бўлур мардуд.\nДедимки: суд қилай жон бериб висоли учун,\nНавоиё, чу фироқида умр кечти, не суд.\nҚошинг меҳробини васл аҳли этмиш қиблайи мақсуд,\nБошим юз қатла урсам ерга ҳажрингдин манга не суд.\nИчимда ишқдин юз барқу дам урмоққа заҳрам йўқ,\nУй ичра ўт солиб, ваҳ, мушкил эрмиш асрамоғлиғ дуд.\nЯда тошиға қон етгач ёғин ёғқондек, эй соқий,\nЁғар ёмғурдек ашким чун бўлур лаълинг шароболуд.\nЧу қўйдунг доғ тиндурдунг кўнгулни дардинг истардин,\nДирам бирла гадони уйлаким, қилғай киши хушнуд.\nЖунун бу бўлсаким ёғди парийваш тифллар тоши,\nМуносибдур бу тошлар ақл эшигин қилғали масдуд.\nТўкулди гул, фиғон бас қилди булбул, шукрким, боре\nСенинг ҳуснунг, менинг ишқимда нуқсон бўлмади мавжуд.\nТуну анжум дема давронға роҳат қилмасун деб майл\nҚазо гулмихлар қоқти қилиб гардунни қийрандуд.\nХароботу муножот аҳлининг матлуби сендурсен,\nМанга кўрсатмасанг йўл, найлайин қай саридур беҳбуд.\nНавоий, Каъба зикрин қўйки, биз дайри фано истаб\nЗаҳабно водиял-мақсад, важадно мо ҳувал-мақсуд.\nБулбул кеби ҳажрингда ишим нолаву фарёд,\nСайд ўлди кўнгул кўзларинга, ваҳ, қутулурму\nБир қушки, анинг қасдида бўлғай ики сайёд.\nУл мактаб ароким ўқудунг ноз румузин,\nГўиёки, вафо илмин унутмиш эди устод.\nАшкимни кўруб тез бўлур кўнгли жафоға\nОре, итимас чунки суйи бўлмаса фўлод.\nМингдин бир эмас ўз юраги захмларидин,\nҲар нечаки тоғ бағрини захм айлади Фарҳод.\nЎлугни киши дафн эта олмас вале ҳар кун\nЮз тийғ қилур дафн кўзунг бўлғали жаллод.\nГул яфроғи тирноғлар эрур бу чаман ичра,\nБулбул пару болини юлуб бергали барбод.\nНе айб, Навоий кеби девоналиғ этса,\nҲар одамийким, бўлса анинг ёри парийзод.\nАйламас ҳар навъ бўлсам ул бути раъно писанд,\nБўлмаған кўп яхшироқ оламда мендек нописанд.\nУмр ўтуб бир хидматим ул ой писанди тушмади,\nВаҳ не умр эркин, не қилсам айлагай оё писанд.\nЁр агар мушкилписанд ўлмиш кўрунг мушкилки, бор\nМенда юз мушкил иш, ул қилмас бирин аммо писанд.\nИшқида қилдим жаҳондин қатъу жондин ҳам, не суд,\nЧунки ул жону жаҳоним айламас қатъо писанд.\nЭй кўнгул, куйдур тамаъ тухмин, таманно мазраин,\nБу экинни чунки ҳаргиз қилмади доно писанд.\nДавлати фақр истагил, нечунки бор, ул кўй аро\nСидқ ила киргач, агар аълову гар адно писанд.\nЧун фано шолини кийдим атласинг йиғ, эй сипеҳр\nКим, бу бозор ичра эрмас ҳаргиз ул коло писанд.\nСоқиё, бер ўтки, кул қилғай вужудум хирманин,\nАйламан ҳайвон суйинким, айлагай иҳё, писанд.\nБу не ақлу зуҳд бўлғай, зоҳидоким қилмағай,\nМен кеби оламда бир девонайи расво писанд.\nКеч бу боғу гулларидин ҳам Навоийким, эмас\nАҳли таҳқиқ олдида дунёву мофиҳо писанд.\nТопқали ҳокий танимға новаки ишқинг кушод,\nКўнглум айтур хайри мақдам, жоним айтур хайрбод.\nХатмудур ёхуд баёзида юзининг килки сунъ,\nХўблуғ туғросини зангор ила қилди савод.\nХаттининг васфин ёзармен кирпику холи била,\nХат ёзарда чун заруратдур қалам бирла мидод.\nТаън қилмангким, бўлуб ошиқ муроде топмадинг\nКим, эрур бизга бу иштин номурод ўлмоқ мурод.\nКирди гар шайдо кўнгул, эй ишқ, носиҳ пандиға,\nҒам ема девоналар хўйиға бўлмас эътимод.\nБу нафаским ўлгали етмишбиз анинг ёдидин\nМасиҳо бир иёдат бирла қилмас бизни ёд.\nЭй Навоий, ғам ема бошингға бўлсун мустадом\nУлки, бордур вориси тахту Жаму тожи Қубод.\nОразинг муштоқидур бу кўзки, бўлмиш дардманд,\nГарчи бордур дардлиғ кўзга ёруғлуқтин газанд.\nДард ўтин ёқти кўзумга ҳажр, чун кўрдум юзин,\nКуйдурур албатта ҳар доруки, бўлғай судманд.\nБу қизарған кўз аро мардум эмаским эл кўзи,\nТегмасун ҳуснунгға деб ўт узра солибмен сипанд.\nТоким ул бемор кўз ошуфтаси бўлмиш кўзум,\nИстабон жинсият оғриқ шевасин қилмиш писанд,\nҚўзларим лаълиға ҳамранг ўлди, ваҳ, не ҳол экин\nКим, бу аччиғ йиғлаған сойи ул айлар нўшханд.\nКўзни бир из туфроғидин равшан этким суд эмас\nШофи кофурий чекиб осмоқ анга мушкин паранд,\nУл қуёш ҳажринда билманким, Навоий кўзига\nБарча олам тийрадур ё боғламишдур чашмбанд.\nЧекар ун кўнглум урсанг тийғи бедод,\nНе тонг, су қўйғач этмак шуъла фарёд.\nКўнгул сенсиз топар ғам шодлиғдин,\nҒаминг етгач вале айлар ани шод.\nНе тонг мажнунлуғумким, жилва айлар\nКўзумга лаҳза-лаҳза бир парийзод.\nКўнгулни, соқиё майдин қилиб хуш,\nБузуғни сайл ила айларсен обод.\nМени шод айлагил бир журъа бирла\nКи, ғамдин жонға етти жони ношод.\nСанам оллида майдин бош кўтарман\nКи, қилди дайр пири мундоқ иршод.\nСенинг ёдинг била ўлди Навоий,\nТириг бўл, гарчи ани қилмадинг ёд.\nЖилвада ҳусн аҳли ичра кўрмишам бисёр қад,\nҚоматингдек зоҳир эткан кўрмадим рафтор қад.\nКўйига борурға йўл берди алифдек фол аро\nЧунки мен қилдим тафаъул, зоҳир этти ёр қад.\nНе санавбар қолди ўз ҳолида, не гул боғ аро,\nГул кеби юз бирла кўргуздунг санавбарвор қад.\nЮз кўнгул бирла санавбар бедил ўлғай қаддиға,\nЖилва берса, зорлар кўнглин олиб дилдор қад.\nСунъ қилки бир алиф чекмиш қадинким, ўхшамас\nБир анга ҳусн аҳли тортиб машқ учун бисёр қад.\nОзими майхонаменким, ногаҳ ул жониб манга\nКўргузуб қилди ниҳон ул маҳваши хаммор қад.\nЭй Навоий, ул қуёш васлин гадолиғ қилғали\nЗоҳир айлабмен сариғлиғ далқу гардунвор қад.\nМендин эл ҳар сўз деса, бовар қилур ул сарвқад,\nЙўқ манга сўз дерга ҳад, ҳар не десам ҳам барча рад.\nЧун деса мақбуллар кўп нукта, мен мардудмен,\nМенки қавлум барча рад, сўз дерга топқайменму ҳад.\nБевафо аҳбобдин бир ҳам манга бўлмай мумид,\nТурфа кўрким, барча айлар муддаий сори мадад.\nТурфароқ будурким, улким жон анга қилдим фидо,\nБовар айлаб ҳолима ҳар неки, деб аҳли ҳасад.\nДаҳр элидин гўша тутмоқ бўлди авло уйлаким,\nТутмағай ул қавм отин, топса киши умри абад.\nСоқиё, беҳуш дору эз, дағи тут бодаким,\nАндин ўлсун ҳуш, дору ила зойилким хирад.\nРиндлар сархайли мендурмен бугун дайр аҳлиға,\nМайкада туфроғидин маснад манга басдур санад.\nИшқ водийсинда мақсад ичрадур аввал қадам,\nЎзлугунг кўҳи балоси бўлмаса олингға сад.\nЭй Навоий, қил фано ҳосилки, истар чоғда дўст\nБелга руст айлаб этак тебрарга бўлғайсен муад.\nЙўқки оҳимдин қилибдур тийра бу вайронни дуд\nКим, қоронғу айламиш вайронайи давронни дуд.\nДуди оҳимким, чиқар уй тунглукидин бутрабон,\nДошхона айламиш бу кулбайи аҳзонни дуд.\nОҳ дудиму экин, ё ишқ уюмга солди ўт,\nБуки тутмиш ҳужраву гунбадни дуд, айвонни дуд.\nҲажр зиндони сияҳчол ўлди оҳим дудидин,\nЭмди зиндон этти ишқ аҳлиға бу зиндонни дуд.\nОҳ вақти чун оқар ашким қаро ҳижрон туни\nМуҳрае айлар шаба ҳар бир дури ғалтонни дуд.\nТийра оҳим ҳар дам андоқ тўлғашур бўғзумғаким,\nЧиққали қўймас кўнгулдин нолаву афғонни дуд.\nКеча ул ой кўйи даврида чекибмен ўтлуғ оҳ,\nХайли анжумни шарар бил, гунбади гардонни дуд.\nЧарх мотам кисвати бермиш манга ё оҳдин\nПардаий шабгун била ёпмиш мени урённи дуд.\nБода шамъи бирла, эй соқий, ёрут кўнглумниким,\nОҳдин қилмиш қора бу кулбайи вайронни дуд.\nОлам аҳлининг вафосизлиғларидин чексам оҳ,\nСунбулистон айлагай юз гулшану бўстонни дуд.\nЭй Навоий, асру равшан эрди ҳажрим шомиким,\nТийра оҳимдин қорароқ ҳам қилур ҳижронни дуд.\nУнутмағилки то ҳажр этти бедод,\nМени бир нома бирла қилмадинг ёд.\nКўнгул ёд этмасингдин бўлса ғамгин,\nВале руҳум эрур ёдинг била шод.\nБузуғ жисмим уйин йиқти фироқинг,\nБу уйда кўп бузуғлуғ қилди бунёд.\nҚул ўлди сарв то гулгашт этарга\nҚадинг базми тарабдин кўпти озод.\nМени гаҳ дашту гаҳ тоғ узра кўрган\nТирилмиш соғинур Мажнуну Фарҳод.\nКўнгулни май била маъмур қилким,\nХумори давр ани қўймас обод.\nНавоий телба бўлған чоғда кўрди,\nПарий бирла ани соғинди ҳамзод.\nВаҳки, ҳар соат бўлурмен васлидин еткач навид,\nЁрдин уммидвор, аммо ўзумдин ноумид.\nДеди, меҳмонинг бўлуб юз жавр ила айлай ҳалок,\nВаҳки, бор ул шўхнинг ҳар ваъдасинда юз ваид.\nҚатлим эттинг, айласунлар элтибон кўюнгда дафн\nКим, борур жаннатқа зулмунг тийғидин бўлған шаҳид.\nТикти кўксум чокину тийғин танимда қилди гум,\nЭл эшикни қуфл этиб туфроққа кўмгандек калид.\nИсларам кўюнг итининг нечасин, не ишкаким\nОнча осойиш димоғимға етурмас мушкбид.\nДўст чун жон ичрадур қўй, «нахну ақраб» сўзини\nТут бўюн баским, яқинроқ келди «мин ҳаблил-варид».\nЭй Навоий, шаҳ хаёлин асра кўз мулки аро\nКим, эрур ҳам Боғи Зоғон анда ҳам Боғи Сафид.\nИш манга қилмоқдурур ул шўхи бепарвони ёд,\nУл унутмиш аниким, қилғай мени шайдони ёд.\nХулд аро бўлсам анинг кўйин соғинғум, ваҳ, не тонг\nҒурбат ичра айламак эл манзилу маъвони ёд.\nБуйлаким лаълинг майининг шавқидин маст ўлмишам,\nБодадек қоним тўк, этсам бодайи ҳамрони ёд.\nЛаъли элни тиргузурда ўзгаларни ёд этар,\nЎлтурурда ғамзаси айлар мени расвони ёд.\nРашкдин бехуд тилармен халқниким, қилмағай\nЖинси одам ул парийпайкар малаксиймони ёд.\nКўр муниким андин ўзга кимса борму ёдима,\nЭйки дерсен, қилмағил ул чобуки зебони ёд.\nДайр пири илгидин зуннор этармен орзу,\nҲар қачонким, айласам ул дилбари тарсони ёд.\nДўст ёдидин кўнгулни уйла истармен тўла\nКим, ул айлай олмағай дунёву мо фиҳони ёд.\nЧунки туфроғ ўлди ёдингдин Навоий сен дағи,\nНетти қўйсанг журъае туфроққа, айлаб ани ёд.\nЗол Ҳарфининг Завию-Л-Ҳаётларининг Зуфунунлуғи «Ғаройиб»дин\nЗуҳду тоат шаҳдини аҳли замон кўрмас лазиз,\nҲар не нофиъдур, маризи нотавон кўрмас лазиз.\nЗулмат аҳли ғафлат истарларки олам комини\nУйқуча шабгир қилған корвон кўрмас лазиз.\nҚути ботин истаким, зоҳир ғизоси бирла табъ\nБир замон гар топса лаззат, бир замон кўрмас лазиз.\nОр этар пашминадин аблаҳ тилаб зарриштани\nКим, эшак ҳалвони андоқким сомон кўрмас лазиз.\nҲар не элдин қутқарур лаззатлиғ улдурким, фақир\nМеҳр қурсин уйлаким бир пора нон кўрмас лазиз.\nЮтмайин хуноба етмас васли анинг, аҳли ишқ\nТопса кавсар шарбати, андоғки қон кўрмас лазиз.\nТопмайин лаззат Навоий солди кўздин ашкдек\nБодани то хусрави соҳибқирон кўрмас лазиз.\nЭмас ғамимни ёзар хатқа зарфишон коғаз\nКи, шуъла чекти дамимдин битир замон коғаз.\nСипеҳр даври бу саргашта оҳидин бўлмиш,\nМагар бу оҳ тутун бўлмиш, осмон коғаз.\nТирилмишам битигингдин қилурда муҳр, магар\nЛабингға тегдию келтурди туҳфа жон коғаз.\nУзору лаъли лабинг васфини қачон ёздим,\nОқиб кўзум ёши гулранг бўлди қон коғаз.\nОчилди хаста кўнгул руқъасин ярамға ёпиб,\nЁруғ бўлур эмиш уй, бўлса тобдон коғаз.\nЁзар фаришта қуёш сафҳасиға васфингни,\nМагарким ул фалакий топмас обдон коғаз.\nКўнгул шикофиға коғаз аро эрур марҳам,\nҒамим сўрарға рақам қилса дилситон коғаз.\nКўнгул саҳифасин асра хутур баҳридин\nКи, суға зойиъ ўлур тушса ногаҳон коғаз.\nХумор дафъиға қуллуқ хатин тилар соқий,\nНавоиё, дема ҳужжат кетур равон коғаз.\nКим, эрур тождеҳу, мулкситонларға малоз.\nЭл ёғиндин панаҳ истар кеби кўюнг ёди\nРе Ҳарфининг Раъноларининг Рустохези «Ғаройиб»дин\nЭй зотинга ҳар неча қилиб ақл тафаккур,\nУл фикрга бўлмай самаре ғайри таҳайюр.\nЮз меҳрга нетсун чу эрур мужиби ҳайрат\nҲар зарраки, таҳқиқида ақл этса тафаккур.\nИдроки камолингни хирад ҳадди соғинган\nБир қатра аро айлади юз баҳри тасаввур.\nКавнайн адам бўлса, вужудунгға не тағйир,\nГар мавж сукун топса, тенгизга не тағайюр.\nҚаҳринг йўқ этар халқниким турғали бўлмас,\nСарсар йўлида пашша гуруҳиға таҳаввур.\nБу турфаки, дафъини ярим пашшаға қўйдунг,\nҲар пил ниҳодеки санга қилди такаббур.\nҲажринг тунида шамъ кеби қолди Навоий,\nҲар тун не ажаб куйса тўкуб ашки таҳассур.\nПарим бўлса, учуб қочсам улустин то қанотим бор,\nЧиқиб бу дайрдин Исоға невчун ҳамнафас бўлмай,\nБиҳамдиллаҳ тажарруд бирла ҳимматдин- қанотим бор.\nНе ўзга халқдин ғайрат, не ўзумдин уётим бор.\nКечиб кўздин ёзай бир хатки, даҳр аҳлиға кўз солмай\nБу дамким, кўз саводидин қора, кўздин давотим бор,\nТилар кўнглум қуши анқодин ўтсам нари юз водий,\nМунунгдек сайр этарга қофдин ортуқ саботим бор.\nНавоий, билки шаҳ кўнгли манга қайд ўлмаса, биллаҳ,\nАгар, кавнайнға хошок чоғлиғ илтифотим бор.\nКема оғзи демаким, ишқингда кўксум чокидур,\nБаҳр мавжи йўқки, ашким сайлининг кўлокидур.\nСуда эрмас меҳр акси, балки дарё жониға\nСолған ўтлар хаста жоним оҳи оташнокидур.\nХас эмас гирдоб ароким бошинга эврулгали\nСу уза саргашта ошиқ жисмининг хошокидур.\nВаҳки, ул каштийда дарёкуш, манга худ йўқ ҳаёт\nЭл дегандинким, фалоннинг кофири бебокидур.\nУл балиғ тутқанда солиб шасту анинг рашкидин,\nСудин айрилған балиғ янглиғ кўнгул топокидур.\nКўрма фақр аҳли сиришки баҳрида ҳар ён ҳубоб\nКим, фано кавкаблари, балким бало афлокидур.\nЭй Навоий, кема тийри кўксум ичра ҳажр ўқи,\nКема оғзи гўйиё ишқида кўксум чокидур.\nКўюнгда мун луғ жонға тан, юз захм иладур хирқае\nКим, бу темур бирла йиғач ҳабсиға анинг банд эрур.\nЭл тилидин жонима гар юз бало мавжуд эрур,\nҒам еман, гар ул қизил тил тийғи хунолуд эрур.\nЮз уза сиймин занахдонингда хатти мушкбўй,\nЎтқа қўйған олмадин гўёки чиққан дуд эрур.\nЖон бериб олдим жунуну ишқ то бўлдум фано,\nОллоҳ-Оллоҳ, ул не хуш савдо, бу не хуш суд эрур.\nҲажр бедодидин ул юз шавқи ортар ҳар неча\nКим, хазон осибидин гул яфроғи нобуд эрур.\nКисватедур хилқатим ишқ офати шахсиғаким,\nРиштайи жон анда тору тори жисмим пуд эрур.\nҚилмадинг аҳдингда бир аҳдеки қилғайсен вафо,\nБевафолар аҳди мундоқ гўйиё маъҳуд эрур.\nМеҳр иси бу мижмари ферузадин кўз тутмаким,\nБарча қад шамшоди бу мижмар ичинда дуд эрур.\nЭйки қаддинг бўлди хам, олам била қил хайрбод\nКим, хам этмак қад ҳамеша лозими падруд эрур.\nЭй Навоий, эрмас ул золим кўзи уйқудаким,\nЗулм эшиги Шоҳи Ғозий адлидин масдуд эрур.\nЙиғласам кўнглумга ишим оҳи дардолуд эрур,\nЎтқаким ёғмур ёғар анинг нишони дуд эрур.\nЛаъли шавқидин кўнгул хурсанд эрур хуноб ичиб,\nТелбага рангин су берсанг, май дебон хушнуд эрур.\nЮз аёғи туфроғидин олман ушбу важҳ ила\nКим, неча туфроғ ичинда турса олтун суд эрур.\nЧиқмас оҳим шиддатидин ул маҳи хиргаҳнишин,\nШамъға фонус елдин асрамоқ мақсуд эрур.\nВаслин истаб кўп эналдим, қовди кўйидин мени,\nБўлса мубрим шева, албатта гадо мардуд эрур.\nТалх майдин, соқиё, топти чучук жоним ҳаёт,\nЭй басо макруҳким, зимнида бир беҳбуд эрур.\nТелба итдекдур Навоий ул паривашсиз не тонг,\nОғзидин гар ўт сочиб аъзоси гардолуд эрур.\nУлки юз меҳнатқа жоним ишқидин помол эрур,\nАнга раҳму манга тоқат йўқ, ажойиб ҳол эрур.\nЗеб эрур ҳусн аҳлиға аҳли назар наззораси,\nКўзки, булбул тикти гул рухсори узра хол эрур.\nХатти шавқидин тўкулди жисмим ул янглиғ қуруб\nКим, сўнгакларда қалам кўрган соғинғай нол эрур.\nЛаълидин ком олмағунча билмадим ширинлиғин,\nБарги гул замбур коми ичра киргач бол эрур.\nГулханий мажнундек оҳим чиққач, оққан ёшларим\nТелба кейнидин югурган гўйиё атфол эрур.\nБу чаман гулбарги хушранг ўлса, майл этмангки, ул\nҒоза булбул қонидин суртарки, ранги ол эрур.\nЭй Навоий, кимгаким бир журъа чекти жоми васл,\nСўнгра ҳижрон заҳридин юз жоми моломол эрур.\nЙўқ ажаб, лаълингдин ар бехудлуғум ойин эрур,\nЧунки усрукрак бўлур ҳар майки, лабширин эрур.\nРаз қизи то пардадарлиқ айлагай талбис учун,\nШиша миъжардур ангаву мавжи анинг чин эрур.\nҚон ёшим таъсиридин сариғ юзумнинг сафҳаси\nҚоғазедурким, ҳино суйи била рангин эрур.\nМуҳлик ўтумни дамингдин тез қилма, эй Масиҳ\nКим, бу ўтқа мотам ашки суйидин таскин эрур.\nУл парий ишқида ашким лаҳв тухмидур деманг\nКим, малак тасбиҳиға бу донадин тазйин эрур.\nОлмайин ердин қадам сайри мақомот айламак\nЧанг пиридин бу базм аҳлиға кўп талқин эрур.\nСизу васл, эй айш аҳликим, Навоий жониға\nАнда ҳижрони азал девонидин таъйин эрур.\nТо лабинг шавқида жисмим ғарқайи хуноб эрур,\nҲар жунун тоши ангаким, тегди лаъли ноб эрур.\nГар асир ўлдум, тонг эрмаским, кўнгулнинг ломидек,\nМубтало кўнглумда зулфи торидин қуллоб эрур.\nҚадди ёдекларни зор этмиш- ҳилоли жом учун\nЭгма қошингким, ўзи рокиъ, ўзи меҳроб эрур.\nКўз қаросин юб, сариғ оразни беқадр этти ашк,\nГўйиё ҳар важҳ ила айн офати симоб эрур.\nҒам туни гар тобсиз жисмим куяр, ваҳ не ажаб,\nКуйдурурлар кеча кўпрак риштаким, бетоб эрур.\nҲар тараф-наълу алиф жисмимда, гўё ишқ аро\nХатти идборимни возиҳ қилғали иъроб эрур.\nСендадур мақсуд ганжи, лек жисмингдур тилсим,\nВаҳки, бу ганж ул тилсим ичра ажаб ноёб эрур.\nЭй Навоий, жисм аро жон риштасин тутқил азиз\nКим, бори лўлийвашим лаъби учун асбоб эрур.\nУл парий кўнгли учун руҳум асиру зор эрур,\nБулъажаб тоши қанотсиз қушқа бадрафтор эрур.\nҲар кеча қон бирла жисмим сафҳайи тақвимдек,\nГўйийанжум тирноғидин сарбасар афгор эрур.\nКофири мастедур ул кўзким, каманди зулф анга\nЕшибон ёнида қўйған риштайи зуннор эрур.\nБахтим уйқусидин афғонлар чекардин гўйиё,\nҲар кеча кўз юммай анжум то саҳар бедор эрур.\nЯнгла кўнглум васл топти раҳм қил, эй оҳким,\nТунд елдин янги буткан ёраға озор эрур.\nҚатлима ул кўз саводи ҳайъатидин бағриға\nБир қора тош боғлаған қон қилғучи хунхор эрур.\nЎқусам номангни печу тоблиғ бехуд таним\nГўйиёким номани чирмаб юборган тор зрур.\nЧун қуёшдек ерга киргунг, не осиғ, гар юз қуёш,\nМаснадинг тоқида ҳар ён шамсайи девор эрур.\nТиргузуб, дебсен, Навоий жониға миннат қўяй,\nГар сен ўлтурсангки ул жон бирла миннатдор эрур.\nКўнгулки, ишқида дерсен бало не бўлғусидур?\nНеким, бўлур, санга бўлғай, манга не бўлғусидур?!\nУл ой жамолиға ишқим худ ортадур ҳар дам,\nБу ишта оқибатим, ваҳки, то не бўлғусидур?\nДема не бўлғуси ул зулф қайдида, кўнглунг\nАсиру волаву шайдо яна не бўлғусидур?\nФироқ дардиға дерсен даво не бўлғай экин?\nБу дардға ҳам ўзунг де, даво не бўлғусидур?\nБеҳишт, меҳнат эмас, бўлса ваъдайи дийдор,\nВисол умиди бор эрса, жафо не бўлғусидур?\nБу йўл мусофирининг ҳоли, оҳким, мутлақ,\nБилинмадики, не навъ ўлди ё не бўлғусидур?\nНавоий, дема фоний бўлуб висолға ет,\nМангаки, ҳажр чекибмен, фано не бўлғусидур?\nЖафо қилур бари гулчеҳралар, вафо қилакўр,\nВафо ҳам элга қилурсен, вале манго қилакўр.\nНе телбаники, муқайяд тиларсен, эй гардун,\nАнинг салосили зулфиға мубтало қилакўр.\nДесанг ҳижобни олғайлар, эй кўз, оллингдин,\nНе гард анинг йўлидин қўпса тўтиё қилакўр.\nТажаллий истасанг ул юздин ўртабон жисминг,\nКули била кўнгул ойинасин жило қилакўр.\nУмиди васл ила кўюнгга борди хаста кўнгул,\nЙигитлигинг ҳақи, ул ҳожатин раво қилакўр.\nБийик нишиман эрур, эй кўнгул, висол авжи,\nТалаб қаноти била ул тараф ҳаво қилакўр.\nНавоиё, чу аламсиз мурод мумкин эмас,\nДесангки, васл топай, ҳажр ўтиға ёқилакўр.\nЖоним ороми учун қосидки жонондин келур,\nГўйиё жонпарвар насиме оби ҳайвондин келур.\nНома қосид илгидин, қосид ҳабибим оллидин,\nМуждайи жон елдину ел моҳи Канъондин келур.\nВаъдаи васлики жонондин келур ҳижрон куни,\nТиндурур кўнглумни сўз янғлиғким, ул жондин келур.\nГавҳаредекдурки, чиқмиш хомасининг нўгидин\nНома узра шодлиғ ашкимки, мужгондин келур.\nШодлиғдин жон нисор этсам, не тонгким, бу хабар\nҲам кўнгулдин, филмасал, ҳам кўнглум олғандин келур.\nВаҳки, мазмунидур аҳли дард саргардонлиғи,\nҲар бало мактубиким, бу чархи гардондин келур.\nДеб эмиш номамға қилмайдур Навоий жон нисор,\nАнда жон бўлса қачон бу навъ иш андин келур.\nТутулмиш эрди ғазабдин улусни қилди асир,\nҚуёш тутулса, бале, фитнадур анга таъсир.\nАгарчи ёда гириҳ бўлса, ўқи туз чиқмас,\nҚоши гириҳ била зулм ўқин этмади тақсир.\nКўнгулни кўзларинг олди, не тонг, ики бўлмак\nБир аҳли динни ики маст кофир этса асир.\nКўруб юзида ғазаб зулфи сари қочти кўнгул,\nКўнгулга соя керак итик ўлса меҳри мунир.\nХаданггинг ўтти кўнгул пардасиға етмас экач,\nНе ҳадди манъ хусусан қазо ўқиға ҳарир.\nҒализ ўлуб бу қора манъи хомайи тақдир.\nНавоиё, санга бу сўзда шубҳае бўлса,\nҚадаҳ кетурки, хутутида кўргузай бир-бир.\nПарийвашим қора бўркинки, бир ён эгри қилибдур,\nМагарки шамъи жамоли фатиласи эгилибдур.\nХат эрмас улки, чиқариб суйини меҳргияҳнинг\nҚуёш саҳифасида раҳмат ояти битилибдур.\nНе навъ синграмайин ҳажр ароки, бағриму кўнглум\nФироқ игналаридин ўта-ўта тешилибдур.\nДалил эрурки, кўнгулларни қилмиш ўлғасен озод,\nБуким салосали зулфунг тугунлари ешилибдур.\nМасиҳ игнаси Марям игиргон ип била гўё\nЧигилиб, эгнига жонбахшлиғ тўни тикилибдур.\nАгар Масиҳ дуоси ўлугни тиргизур эрди,\nНе нутқ эрурки, сўкунчунг била ўлуг тирилибдур.\nТўла қадаҳ керак ичсам кўнгулни қилғали холий\nКи, анда давр элидин дарду ғусса кўп йиғилибдур.\nФалак дақойиқидин кимса бош чиқармади ҳаргиз\nКим, ушбу риштанинг асру тугунлари чигилибдур.\nКўп этма ваъда Навоийға васлу қилма тамасхур\nКи, бу маҳол иш эрканни ул ҳам эмди билибдур.\nКўзи ул юз ўтидин халқ ичини доғ этадур,\nЁхуд ики қошининг ёларини чоғ этадур.\nИшқ кўнглумни шиёр айлабу кўздин суғариб,\nМагар ул гул юзининг ҳасратидин боғ этадур.\nЛаълидин маст ўлубон борди хуморим марази,\nТурфа майдур буки, ҳам усруку ҳам соғ этадур.\nСуванг ул ой эвининг томини балчиғ ясабон\nПайкаримнинг эвини, ҳажрки туфроғ этадур.\nҲажри ашким тенгизу жисмим этиб кўҳи бало,\nОлами ишқ аро баҳр била тоғ этадур.\nҒам туни меҳрсиз ўлдики, сипеҳр анжумидин\nМеҳр рухсорини реш эткали тирноғ этадур.\nБу балоға не даводурки, Навоийни ул ой\nНечак кўрса, муни ишқ анга амроғ этадур.\nКундуз ул хуршиди рахшондин кўзумга ёш эрур,\nКеча ҳолим зулфи савдоси била чирмаш эрур.\nОлмаған дин нақди бирла йиқмаған меҳроб йўқ,\nЭй мусулмонлар, не кофир кўз, муфаттин қош эрур.\nЧок кўксумдин ичимга солиб ул ой кўнглидек\nАсрарамким, ҳам ул ой бошимға отқан тош эрур.\nРаҳм эмас бераҳмлиқдур сурмасанг бошимға рахш\nКим, бу кўп қатла анинг помоли бўлған бош эрур.\nИшқ сиррин неча кўнглум ичра пинҳон асрасам\nҲам, кўнгул ўти забона чеккач, элга фош эрур.\nҚайси гул базминки суға, йўқса елга бермади,\nБу чаманда то булут саққо, сабо фаррош эрур.\nБенаволар оллида умри абаддин яхшироқ\nКим, Навоий дайр ичинда дохили авбош эрур.\nТелбараб иткан кўнгул ёдимға кирса гоҳлар,\nЙиғлаб эл кўнгли бузулғудек чекармен оҳлар.\nЎтти хўблар ой кеби, йўқтур арода ул қуёш,\nВаҳки, ул бадмеҳрни кўрман ўтадур моҳлар.\nХўблар зулфу занахдониға бординг, эй кўнгул,\nҲозир ўл, тундур қоронғу, йўлда бордур чоҳлар.\nГар мусаввир сизса девор узра ул гул хирманин,\nЖав-бажав мендин нишон бергуси бир-бир коҳлар.\nЭй кўнгул, Фарҳод ила Вомиқ доғи Мажнун қани?!\nБўлмағил ғофилки, бир-бир бордилар ҳамроҳлар.\nТўкти қон гулгун либосин кийгач ул хўблар шаҳи,\nҚон тўкар эрмиш, қизил тўн кийса бешак шоҳлар.\nЭй баҳори ҳусн, эшитсанг Навоий оҳини\nКерак, албатта, хазон елин соғинсанг гоҳлар.\nЮз туман меҳнат ўқи андуҳлуғ жонимдадур,\nТо ҳаводин сарзаниш сарви хиромонимдадур.\nҲожатим будур, худоёким, каромат қилғасен\nНотавон жонимға ҳар заҳматки, жононимдадур.\nДард менда сендин ортуқ бўлса, жоно, не ажаб\nКим, сенинг жисмингдадур заҳмат, менинг жонимдадур.\nСўрдум, оғзи таъми талх эрмиш, ажаб йўқ ўлмагим\nМенки, бу янглиғ ачиғ таъм оби ҳайвонимдадур.\nЭй Масиҳо, субҳи айшим тийра бўлмиш гўйиё,\nЗарраи бетоблиғ хуршиди тобонимдадур.\nДаҳр боғи ичра барбод ўлмаған гул чиқмади,\nЙўқ ажаб, гар елдин осибе гулистонимдадур.\nЭй Навоий, сўрмадинг дерсен малул ўлғанда ёр,\nСоғинурсен гўйиёким бахт фармонимдадур.\nКирди сиймобий либос ичра яна ул гулъузор,\nУл қуёшдекким, анга мониъ бўлур абри баҳор.\nУл булут янглиғ либос узра сизилған хатлари\nБор анингдекким, ёғин тушкай булутдин тор-тор.\nБу либоси сиймгун ичра сенинг нозук танинг\nУл кумушдекдурким, ул сиймоб аро тутқай қарор.\nМеҳри рухсоринг либоси сиймгундин мутлақо\nУл қуёшдурким, қилур кўзгуда аксин ошкор.\nБўлди сиймобий либосинг ранги баским, айладим\nКўз саҳобидин бошингға ашк сиймобин нисор.\nТанни чун сиймоб этар бу чархи ахзар оқибат,\nТўн агар сиймобий ўлсун, гар яшил, бир ҳукми бор,\nЭй Навоий, кисвати гар обгундур, не ажаб,\nБу яқиндурким, эрур су ичра дурри шоҳвор.\nДур тишингдин донайи сабрим қолур бебар десам,\nКулуб айтурким, экиннинг офатидур жолалар.\nБарги гул узра ёпишибдур шакар ҳар саридин,\nЁ магар лаълинг уза қайнабдурур табхолалар.\nТола-тола най ўқунг кўксумда гўё синдиким,\nТеврулуптур нотавон кўнглумда бир-бир толалар.\nФитналик тўққуз фалак гирдингда, жоно, турфадур\nКим, кўруптур бир қуёш давринда мундоқ ҳолалар.\nБордилар аҳбобу мен йиғлармен ўз аҳволима,\nКорвондин қолған ит янглиғки, қилғай нолалар.\nКўҳи ғам бўлди Навоий, лолалар гулгун сиришк\nТоғ агар будур, бале, ашк ўлғусидур лолалар.\nУл малоҳат шамъидин мундоғки жисмим ёнадур,\nҲар бир учқун ғам шабистонида бир парвонадур.\nШоми ҳажрим шарҳин эл афсона қилди, оҳким,\nУйқуға солған қора бахтимни бу афсонадур.\nҒайрким, маҳв ўлдию сенсен бузуғ кўнглум аро,\nЧуғз итиб, товус ер тутмиш ажаб вайронадур.\nКўксум ичраким ғамингдин нордек бўлди шикоф,\nГўйиё ҳар бир бағир парголаси бир донадур.\nКўйида сўрсанг кўнгулларни унутма, эй сабо,\nМенинг авворамниким, ҳам хаста, ҳам девонадур.\nЧарх шабгардиға гўё нақди умрунгдур ғараз,\nТегрангга ҳар тунки икки букрайиб айланадур.\nСўрма ҳажрингда Навоий ёрину сарманзилин,\nЁр анга дардинг, ватан бир кунжи меҳнатхонадур.\nТо хаёлинг гаҳ кўнгул, гаҳ кўз аро меҳмон эрур,\nКўз била кўнглум аросида ҳасаддин қон эрур.\nКўнглума пайконларингдин қатра-қатра су эмас\nҲолима кўздек биайниҳ ул дағи гирён эрур.\nҒарқамен ашк ичраким, ишқинг танимни ўртамас,\nЙўқса ўт ким кўрдиким, хошок аро пинҳон эрур.\nҲажр ўқидинким эрур бағрим аро юз минг тешук,\nҲар тешук бир кўздурурким, ҳолима ҳайрон эрур.\nҲусн майдонида ул кўз чобукедурким, анга\nХоли мушкин гўю зулфунг анбарин чавгон эрур.\nДаҳр бўстонида бош чеккан ниҳол атрофида,\nШох эмас, новак дегил, яфроғ эмас, пайкон эрур.\nТийғ ила душвор айлабсен Навоий қатлини,\nЧеҳрадин бурқаъни олғилким, басе осон эрур.\nҒунчайи хандон била ҳуснунг гули ҳуррам баҳор,\nХаттинг андоқ сабзаким, бўлғай анга ҳамдам баҳор.\nЮз уза тердин хатинг гар бош чекар, эй гул, не тонг,\nСабзаға боисдурур, чун бўлди эрса нам баҳор.\nШодлиғдин гулшани васлингда йиғлаб чексам оҳ,\nЁпма, юзким, гулга бўлмас ел ёғиндин ғам баҳор.\nОразим акси юзунг ойина тушкан турфадур,\nКим кўруптур ҳам хазон бир ойда бўлмоқ, ҳам баҳор.\nВойким, бир гул хазонға солди айшим гулбунин,\nУшбу фасл ичраки топмиш жумлайи олам баҳор.\nРаъду сайл эрмас, фиғону ашк эрур буким, ҳар эл\nГул юзунг кўргач тутар ўз ҳолиға мотам баҳор.\nҚасди булбул кўнгли қайди бўлмаса, невчун солур\nБоғ шўхи сунбули зулфиға печу хам баҳор.\nГул эмас, бу боғ торожиға ийнак лаълдин\nАйлади овиза меҳри давриға хотам баҳор.\nЭй Навоий, чин баҳор эркин бу, ёхуд кўргузур\nБоғи хулқидин улусқа довари аъзам баҳор.\nВаҳки, кўнглум ғуссаси ҳар лаҳза қасди жон қилур,\nҲажрим андуҳи бузуғ сабрим уйин вайрон қилур.\nКўп мададдур ҳажр андуҳида совуғ оҳлар,\nКим сингурса мен кеби ўзига қасди жон қилур.\nНеча йиллиқ меҳнатим ишқ ичра билгай ошиқе\nКим, ҳадисин ёр ила ағёрдин пинҳон қилур.\nЖонни истармен чиқарсам, уйидин кўзларни ҳам\nКўнглум ул дамким, хаёлин лаҳзае меҳмон қилур.\nАсрадим жон ичра меҳрин, билмадим охир нафас\nУл Масиҳо ўлмагим англаб ўзин нодон қилур.\nФақр йўлинда ирик пашминадин ор этмаким,\nҲар таҳаррукдин таайюн бандини суҳон қилур.\nСоқиё, ҳолимни билдинг, эмди тутқил бодаким,\nБу суубатларни бехудлуғ манга осон қилур.\nРостларға чарх агар ҳар лаҳза қилмас сарзаниш,\nШамъ бас ҳар тун недин йиғлаб куюб афғон қилур.\nДафъ этар дардин Навоийнинг ўшул майким мудом\nХусрави хусравнишон соқийлари эҳсон қилур.\nТарарда уқдалиғ зулфин мусалсал айлади чинлар,\nГириҳ «мим», икки зулфи икки «лом», ийнак тароғ «син»лар.\nГириҳлар зулфида гўё ҳисоб айлаптур ул кофир\nОлурда зуҳду тақво аҳлидин торож этиб динлар.\nОсиб невчун фиғона солди зулфидин кўнгулларни,\nҚарору сабр нақдин олғали гар айламас қинлар.\nНе юздур, Оллоҳ-Оллоҳ, бода тобидинки, ҳар соат,\nОчар насринлар узра гул, сочар гул узра насринлар.\nКелур ул сарвким гуллар мулавван қилди гулшанни,\nКирарда шаҳ нечукким мулк эли боғларлар ойинлар.\nДесам ҳусн аҳлини кўрмангки, золимдурлару қотил,\nКўнгул айтур кўрай, шоядки мундоқ эрмас эркинлар.\nЭрур маҳзун кўнгуллар зулмати зулфида зор андоқ\nКи, шоми ҳажрида ишқ аҳлидин ҳар сари ғамгинлар.\nНе елланмақдур, эй шаҳ, мўр хайлидек черигдинким,\nСулаймондек бу водий ичра барбод ўлди чандинлар.\nНавоий, бўлмайин зору заиф ўлмас наво топмоқ,\nБу эрмиш пири чанг авторидин дайр ичра талқинлар.\nОллим ул ой саждасидин реш эрур ҳолим будур,\nТоати мақбулум улдур, дағи иқболим будур.\nЎқларидин қушдек ўлдум жонға ул кўй орзу\nУчмоқ истармен, вале кўрким, пару болим будур.\nБас, ғаниймен кўҳи ғам бирла жунун тоши аро,\nИйнак-ийнак тахти жоҳим улдуру молим будур.\nЁр шавқидин ўлар ҳолатдадурмен, эй табиб,\nНе иложинг бор менинг худ заъфи аҳволим будур.\nЧўмғали қўймас қуруқ найдек сўнгаклар ашк аро,\nТурфа кўрким, баҳри бепоён аро солим будур.\nТопмайин дунёда коме, динни барбод айладим,\nҲайф дўзах ҳам манга, биллаҳ, гар аъмолим будур.\nЭй Навоий, гар ўларда жон талашсам қилма айб,\nДермен ул ойни кўруб, жон берсам иҳмолим будур\nТиргузур ҳар дам рақибларнию мени ўлтурур,\nЎт ёқиб эл жониға менинг ичимни куйдурур.\nКўнглум аҳволин сабодин сўрдум эрса дедиким:\nТелбалардек бир парий кўйида саргардон юрур,\nУл қуёш юзига боққан сойи ортар кўз ёшим,\nМеҳр тобидин агарчи ҳар неким, ўлдур, қурур.\nҚон ёшим ранги ёшурди хотами лаъл оғзини,\nЎйнамоқда ёшлар андоқким узукни яшурур.\nСенки йўқсен моҳрухлар жилва айларлар валек,\nКеча ишнар қурт нури меҳр чиққач билгурур.\nУл қуёш ҳижронида ҳар тун ики мунглуғ кўзум,\nТонгға тегру субҳидам йўлиға боқиб телмурур.\nТузлук айлаб шамъдек, ваҳ, билмадимким, бу ниҳол\nМеҳнат ўти гул очар, ёш қатраси бар келтурур.\nБулъажаблиғлар баҳори ишқ аро кўрким, мени\nГаҳ булутдек йиғлатур, гоҳе чоқиндек кулдурур,\nЗуҳд оҳангин Навоий ҳар нечаким соз этар,\nБир наво бирла муғанний ёна йўлдин озғурур.\nЯна сенсизин мунисим ғам бўлуптур,\nКўзумга юрак қони ҳамдам бўлуптур.\nҚорариб кўзум дам-бадам зор йиғлар,\nАнга шоми ҳажрингда мотам бўлуптур.\nЯрамдин чекарга ўқин саъй қилманг\nКи, пайкон сўнгак ичра муҳкам бўлуптур.\nИчимдин нечук тортқайлар ўқинким,\nКўнгул қўймасу жон мадад ҳам бўлуптур.\nКўнгулга ёқар кирпикингнинг хаёли,\nМенинг захмима ниш марҳам бўлуптур.\nҒуборин тилаб йиғлама ҳар дам, эй кўз\nКи, ашкингдин-ўқ ер юзи нам бўлуптур!\nБу гулшан аро барг тўтийлариға\nХазон тифли бас боиси рам бўлуптур.\nВафо шахсининг фарқини чарх тийғи\nИки бўлди, ваҳким, бири кам бўлуптур.\nЭмас ғам юкидинки, қошингни кўргач,\nНавоий сужуд эткали ҳам бўлуптур.\nКўзунг не бало қора бўлуптур\nКим, жонға қора бало бўлуптур.\nМажмуъи давони дард қилди\nДардингки, манга даво бўлуптур.\nҲар жонки, санга фидо бўлуптур.\nБегона бўлуптур ошнодин,\nБегонаға ошно бўлуптур.\nЮз сари анга ҳаво бўлуптур.\nБоқий топар улки, бўлди фоний,\nРаҳравға бақо фано бўлуптур.\nИшқ аҳли аро наво бўлуптур.\nКўк ғазоли чунки кофур узра мушкафшон бўлур,\nКавкабафшон кўзларимдин ул қуёш пинҳон бўлур.\nМунграйиб андоқ синуқ кўнглум бузулурким, сипеҳр\nБулъажаб ҳолимға юз минг кўз била ҳайрон бўлур.\nГаҳ юруб, гаҳ ўлтуруб, бир лаҳза тутмасмен қарор,\nҒусса бандидин бари олам манга зиндон бўлур.\nГаҳ кўнгул ўти урар кўксум шикофидин алам,\nГаҳ бағир парголаси кўз йўлидин ғалтон бўлур.\nЎлтурур уй сақфиға оҳим тафидин қатралар\nЁ менинг ҳолимғадурким, тому тош гирён бўлур.\nЭйки, истарсен саломат, ишқ кўйин сўрмағил\nКим, бу йўлға ҳар кишиким, тушти, саргардон бўлур.\nИстаганга дўст комин истабон куймак не тонг,\nГар тутун сунбул, ўтун ашжору ўт райҳон бўлур.\nИчни урён қилки тошинг зеби манъи фақр эмас,\nФақр эмастур, гар ичинг мамлу, тошинг урён бўлур.\nЭй Навоий, ишқ манъин элга иршод айладинг,\nОллоҳ-Оллоҳ, бу не макру ҳийлаву дастон бўлур.\nВаҳки, майдон азмиға секретти ул чобуксувор,\nКимдурурким, асрағай эмди инони ихтиёр.\nҚошу юзунгдин агар ортар жунунум не ажаб,\nТелбаликка ҳам янги ойдур мадад, ҳам навбаҳор.\nЧок этинг кўксумки, чиқсун ўтлуғ оҳим шуъласи,\nБир нафас бўлғайки, бу андуҳ ўти топқай қарор.\nАқлу фаҳм ошуфтаҳол ўлди йигит жонинг учун\nКим, яна уйдин мунунгдек чиқмағил олифтавор.\nСоқиё, чун ичкумиздур оқибат жоми ажал,\nБода тут андин бурунким, бизни ўлтургай хумор.\nБир замонлиғ ҳажр чун минг йилча бор, ўлсам не тонг,\nЧунки бўлмас ҳеч кишининг умри минг йил пойдор.\nЭй Навоий, шукрким, майдонға ул шаҳ қўйди юз\nКим, йўлида қолмади навмид жони хоксор.\nВаҳй нозил бўлди ёхуд ёрнинг пайғомидур\nКим, ғамим таскини ғамгин хотирим оромидур.\nСафҳайи кофур уза мушкин рақамким айламиш,\nГўйиё субҳи саодат узра давлат шомидур.\nҲажридин жоним аросиға агар худ кирмади,\nНега шакли жон аро кирган алиф андомидур.\nКирди жон жисмимға хатти сафҳасин кўргач, магар\nЭлга жон бермакка меҳр узра Масиҳ арқомидур.\nВаъдайи васл эрди мазмун, гаҳ ўлугмен, гаҳ тириг,\nАнгламан қотилмудур бу мужда, руҳафзомидур.\nВодийи ҳайратда қолғанларға жон ҳирзи учун\nРуқъайи мақсуд комил нутқи ё иъломидур.\nЭй Навоий, нега суртуб кўзга солмай жонғаким,\nҲам кўзумнинг нури, ҳам озурда жоним комидур.\nБармоғи ҳайрат билаким лаъли хандон ичрадур,\nУл алиф янглиғдурурким, филмасал жон ичрадур.\nХони ҳусни завқини билмакка ёхуд бармоғи\nЛаъли хандон ичра эрмаским, намакдон ичрадур.\nЛаъли бир сўз бирла юз йиллиқ ўлугни Хизр этар,\nГўйиё Руҳуллаҳ ушбу оби ҳайвон ичрадур.\nМунфаилдур юзу зулфидинки тебрангай насим,\nЖилвагар товуским, фирдавси ризвон ичрадур.\nОразинг ҳажринда ҳар қонлиғ кўзумдур лолае,\nДоғлар кўзнинг қорасин англаким, қон ичрадур.\nТутма улфат боғ ароким сарсари дайдин дурур,\nЭмин ул қушким, анинг маъвоси вайрон ичрадур.\nЭй Навоий, бирга юз жоми бало турмиш тўла,\nҲар нечаким соғари ишрат бу даврон ичрадур.\nҚошинг кўздин ниҳон, андин ниҳонроқ холи мушкиндур,\nБу анинг нўқтасидур, гўйиё ул «нун»и танвиндур.\nКўнгул зулфунг ғамидин тоза-тоза доғ ила гўё\nКи, нисфи қону нисфи мушк бўлған нофаи чиндур.\nИтингнинг гоҳ изи, гаҳ панжасидиндур димоғим хуш,\nБу бирдур мушкбийд, ул бир анга гўёки насриндур.\nНедин билман юзум сарғарди муҳриқ ишқ тобидин,\nЮзи ўтқа яқинроқ бўлған элнинг чунки рангиндур.\nИчимда андоқ ўтдурким, туган жисмимда куйдурсам,\nАнга бу ўтдин андоқким, судин бу ўтқа таскиндур.\nЮзунгга боқса бўлғай ою кунча, нури ўксулса,\nЯқин эрмас бу ҳам, астағфируллоҳ, балки тахминдур.\nҚизил тўн бирла чиқти, лоларухлар не кўрунгай, ваҳ,\nБу гулдин хилъат эткан сарв, алар ҳар ён раёҳиндур.\nЖаҳон маккораси дилкашдур, аммо кимки ақд этса,\nИпак жон риштаси, ёрмоқ анга дин нақди кобиндур.\nҚошинг меҳробиға, эй муғбача, юз қўйғали қўйким,\nБу тоат дайр пиридин манга ишқ ичра талқиндур.\nЮзунг кўрмак тилаб тинмас Навоий кўнгли солмоқтин\nХудой учун олиб бурқаъни анинг кўнглини тиндур.\nНуқтайи холингки кўздин доимо маъдум эрур,\nНуқтайи хол эрмас улким, нуқтайи мавҳум эрур.\nТонг эмас ул нуқта гар кўздин ниҳондур, ваҳ, не тонг,\nМардумин кўрмаклигидин кўз агар маҳрум эрур.\nБаски холи кўздадур бўлмиш жаҳон бир сафҳаким,\nРамл машқи янглиғ анда нуқта-ўқ марқум эрур.\nАхтари бахтимдурур ул хол, йўқса кўрмадук\nКавкаб андоқ тийраким, хуршид уза маълум эрур.\nХоли рухсоринг кумуш маснадда Ҳиндустон шаҳи\nОллида саф тортибон хат, тобиъу маҳкум эрур.\nЭйки майдин холий эрмас, деб мени таън айладинг,\nБоре кўргуз аниким, бу дайр аро маъсум эрур.\nДоғи пинҳондур Навоий кўнглида, эй лоларух,\nНуқтаи холингки, кўздин доимо маъдум эрур.\nҲар лабинг ўлганни тиргузмакда, жоно, жон эрур,\nЖоним андоқ тўлди жонондинки, бўлмас фаҳмким\nЖон эрур жонон эмас ё жон эмас, жонон эрур.\nБўлса жонон бордурур жон ҳам чу жонон қилди азм,\nЖон кетиб жонон била жондин манга ҳижрон эрур.\nЖон манга жонон учундур, йўқки жонон жон учун,\nУмр жононсиз қатиқ, жонсиз вале осон эрур.\nБорса жон, жонон йитар, гар борса жонон, жон кетар,\nХуштурур жону жаҳон жонон била, жонон агар\nБўлмаса жон ийлаким, ўлмас жаҳон, зиндон эрур.\nЖоним ол, эй ҳажру жононсиз манга ранж истама,\nСурмасун деб кемасин баским нафаслар асралур.\nИлгига чунким Навоий бода каштийсин олур.\nЖон берур элга агарчи лабидин қон томадур,\nВаҳ, дема қон томадур, балки чучук жон томадур.\nНоз ўқи бирла кўзум мардумин этдинг мажруҳ,\nАшки гулгун дема захмидин анинг қон томадур.\nВаҳ, ярам ичра не қондур буки девона кўнгул\nТопса таскин турадур, айласа афғон томадур.\nГўйиё фитна саҳобидин эрур сайли бало,\nРахшидин қатраки, жавлон аро ҳар ён томадур.\nТомчидек ашким эмас, кўнглум ўти дафъи учун\nГаҳ бадан кулбасини қилғали вайрон томадур.\nВаҳки, гул шамъин ўчурмаклик учундур гар худ\nҚатра ўрниға булутдин дурри ғалтон томадур.\nЛаъли васфида Навоий сўзидин оби ҳаёт\nҚилса пайдо, оқадур, айласа пинҳон, томадур.\nХолу хатинг хаёлидин, эй сарви гулъузор,\nГоҳе кўзумга хол тушуптур, гаҳе ғубор.\nЮзунгда хол сафҳада томған кеби қора,\nХолинг малоҳати туз эрурким, қорада бор.\nЖонимни ўртаган юзу холингни билмасанг,\nЎт шуъласида айла гумон бир ўчук шарор.\nБилман кўнгулда холларингнинг хаёлидур,\nЁ кирпигинг тиканларин айлабсен устувор.\nҲар дам кўнгул ҳалоку кўзум тийра бўлмағин\nБилгай бировки, ёри эрур шўху холдор.\nМашшотайи қазо безамиш холу хаттини,\nБеихтиёрлиқда манга борму ихтиёр.\nМискин Навоий холи лабинг кўрса жон берур,\nБоқсанг не бўлди суврати ҳолиға, эй нигор.\nЧиқти ов азмиға жавлон айлаб ул чобуксувор,\nЖон нисор ул сайд учунким, жон анга қилғай нисор\nБу эди қасдимки бир кун сайди фитрок айлагай,\nҚилғаним умре кийиклар бирла суҳбат ихтиёр.\nЧун кийик қатлини истар, кошки руҳум учуб,\nБир қатил этган кийик жисми аро тутқай қарор.\nТоки еткурсам рикобиға бошимни, кошки\nҚилса шахсимни қазо ит шакли бирла ошкор.\nҚомати ҳажрида ҳар ён ёрадин қонлиғ кўнгул\nБир кийикдекдурки, ўқ захми била бўлмиш фигор.\nГўр учун очмоқ недур ҳар лаҳза баҳромий каманд,\nЧун сени Баҳромдек айлар ажал гўри шикор.\nЭй Навоий, ул қуёшнинг соясида кўр итин,\nКомрону йўқ санга оллида итча эътибор.\nБарги гул юзинда лаълинг рашкидин хуноблар,\nҒунча кўнгли ичра оғзинг ҳасратидин тоблар.\nСафҳаедур оразим дебоча ишқ авроқиға\nҚон ёшимнинг хатлари шингарф бирла боблар.\nАшким артилған учун хам бўлмамиш кирпикларим\nКим, ясабдур кўз хаёлин чеккали куллоблар.\nҲажридин кўзларгаким ашк эврулур, ул ашк эмас\nКим, эрур дарду бало дарёсиға гирдоблар.\nАйбим этманг бош кўтармайдур дебон хумхонадин,\nҚилмайинму сажда топсам бу сифат меҳроблар?!\nҲажр аро икки кўзум ичра белингнинг нақшидур,\nЎткарур тунни хаёл айлаб кеча бехоблар.\nРўзгорин қилди мазлум оҳининг дуди қора,\nКўрма золим хилватининг кўркасин синжоблар.\nТерга ботқан гармравлардин магар дафъ айламиш,\nЎзлуги чиркин таҳаррукдин ирик мошоблар.\nДўстлар, мискин Навоий тийра шомин ёд этинг,\nЁр ила жоми ҳилолий чексангиз маҳтоблар.\nТелба кўнглум, ваҳки, ҳар соат биров сари борур,\nМанъ қилдим эрса, бағрим оғриғудек ялбарур.\nҚўйдум эрса, келтурур мунглуғ бошимға юз бало,\nҚўймасам жонға зарар етгудек ўзидин борур.\nҚўймасам бу, қўйсам ул, ваҳ, бўлса юз жоним фидо\nУл кишигаким, ҳазин жонимни андин қутқарур.\nАқл васвосини қўйсам авло улким, мен дағи\nБошим олиб кеткамен ҳар сариким, ул бошқарур.\nСоқиё, бир навъмен лабташна йўқким оғзима,\nҲар ярам оғзиға қуйсанг бир қадаҳни сипқарур.\nИкки юзлук бўлмаким, бу боғнинг раъно гули\nГар қизарур бир юзи, лекин яна бир сарғарур.\nКулда пинҳон ўт кеби топмас Навоий кўнглини,\nҲар нечаким ишқ кул қилған вужудин ахтарур.\nУл ойки, жафо нардини хўблардин утуптур,\nЁ раб, не бало, меҳру вафони унутуптур.\nОғзи била писта ўчашур пучлуғидин,\nБилманки ўшул оғзи очуқ қайда бутуптур.\nҲар дам қизиқ оҳим тафидин музтар ўлурмен,\nЎтлуғ нафас, эй войки, оғзим қурутуптур.\nЙиллар лаби лаълинг ғамидин жони ҳазиним\nҲасрат суйини хуни жигар бирла ютуптур.\nАксини кўнгул кўзгусида кўрдуму ўлдум\nКим, ғайрин анинг эвига невчун ёвутуптур.\nҲижрон куни ишқ аҳлини ўртарга магар чарх\nОташкадасида шафақ ўтин ёрутуптур.\nБулбул кеби хушгўй Навоийни қилиб хор,\nУл гулни кўрунг жониби бадгўй тутуптур.\nБарча хўбларнинг қаду рухсору хатту холи бор,\nЛек улким бизни беҳол айлар ўзга ҳоли бор.\nЮзум олтундекдурур бу важҳдинким, ҳолиё\nСиймбарлар ул кишинингдурким анинг моли бор.\nКиргали кўнглум аро бир-бир ўқунг бўлмиш таним\nУл қаламдекким, анинг ичида туз-туз ноли бор.\nСунбулунг тушса оёғинг остида не айбким,\nГул била хуршиднинг остида лому доли бор.\nУл сабабдин, зоҳидо, машғул эмасмен зуҳд ила\nКим, кўнгулнинг мутрибу май бирла кўп ашғоли бор.\nОдам ўлмишменки, ишқ аҳли манга авлод эрур,\nЙўқса ёшдин менча кимнинг юз сари атфоли бор.\nГавҳари мақсуд чун вобастайи тавфиқ эрур,\nДеса бўлмаским, мунунг саъйи, анинг эҳмоли бор.\nЭй Навоий, топмасанг коме лаби жонбахшидин,\nСенинг учун бўлсун анинг ғамзайи қаттоли бор.\nЧорайи кор истабон бечоралиғ кўнглум тилар,\nХонумон таркин қилиб, авворалиғ кўнглум тилар.\nИстарам олингда қилсам саждаву ўпсам лабинг,\nБут парастиш айлабон, майхоралиғ кўнглум тилар.\nБағриму кўксум била кўнглумни қилдинг ёралиғ,\nЖонни ҳам бу ҳол бирла ёралиғ кўнглум тилар.\nОшиқ иши чун савод-ул-важҳи ф-ид-дорайн эрур,\nБу маломат кўйида юз қоралиғ кўнглум тилар.\nҚасдима ҳар ёндин ул кўй итларин қўй, эй рақиб\nКим, саломат пардасин юз поралиғ кўнглум тилар.\nТан ғуборин жон юзидин рафъ қил, эй дардким,\nКўзни ул ён гаҳ-гаҳе наззоралиғ кўнглум тилар.\nЭй Навоий, нечаким кўнглумга тушкан дард учун\nЧора истармен, вале бечоралиғ кўнглум тилар.\nҲар ўқи ул қоши ёнинг жонниким, қурбон қилур,\nРост бир ўқдурки, қурбон кўнглум ичра санчилур.\nИстаса васлин кўнгул кўз рашкдин қон ёш тўкар,\nКўз юзин кўргач, кўнгул юз нола ғайратдин қилур.\nТийғи кўксум чок этиб, кўнглумни очса не ажаб\nКим, равон судин ҳамеша халқ кўнгли очилур.\nГарм ўлуб ҳар ён ул оташ пораким новак отар,\nРост ўтдекдурки, гирдидин шарарлар айрилур.\nЮзни ўн тирноқ илаким ғуссадин қилдим шиёр,\nДона эркин кўз ёшимким, ҳар дам анда сочилур.\nБода ичким, чарх жоми сиррини Жам билмади,\nГарчи ул юз Жам кеби майхоранинг даврин билур.\nОҳ ўтидин шиква гар айлар Навоий айб эмас,\nТелбаларнинг ҳар неким, оғзиға келса, айтилур.\nЭй сабо, шарҳ айла аввал дилситонимдин хабар,\nСўнгра дегил кўнгул отлиғ нотавонимдин хабар.\nЧун манга бердинг хабар, лутф айлаб ул ён дағи элт\nХотири мажруҳ ила озурда жонимдин хабар.\nГар булар кўнглига таъсир айламасдек бўлса, айт\nЕр юзин ғарқ айлаган ашки равонимдин хабар.\nВ-ар мунга ҳам қилмаса парво, дегил афлок элин\nКеча-кундуз жонға еткурган фиғонимдин хабар.\nҚилса истиғно керакким, айлагай, албатта, раҳм,\nГар десанг жоним аро доғи ниҳонимдин хабар.\nАйтким, тутқил хабар мендин йўқ эрса, топмағунг\nОлам ичра истабон ному нишонимдин хабар.\nАрз қил тадриж илаким, шодлиғдин ўлмайин,\nЭй Навоий, келса ногаҳ дилситонимдин хабар.\nЁ раб, бу не гулдурким, бошиға чечак санчар,\nГаҳ эгри қўяр бўркин, гаҳ белга этак санчар.\nКўнглумга чекиб новак, ож айлади пайвандин,\nҲар захмки ул тешти эл анга сўнгак санчар.\nБошимда ҳавас лаълинг, оламға видо эттим,\nЧиқса киши мажлисдин, бошиға газак санчар.\nҒам кулбасида, жоно, ул хастаға раҳм этким,\nТебранса бағир оғрир, дам урса юрак санчар.\nҚуллоби муҳаббатдур саргашта кўнгулларга,\nЧун қуш солиб ул чобук, бошиға кажак санчар.\nҲар кавкаб учин гардун ниш этти шуоидин,\nҒам шоми вафо аҳлин ҳар навъ керак санчар.\nСанчилған ажал хори ишқ учраса билгайсен\nКим, жонға бало нишин ҳажр ўзгачарак санчар.\nЖисмин чу Навоийнинг пайкони темур қилди,\nБилманки, синон эмди бағриға нетак санчар?!\nҒаминг ўқики кўнгуллар уйин нишона қилур,\nМенинг чу хокий таним ичра етти, хона қилур.\nЛабинг баҳонасиз эл қонини тўкар ҳар дам,\nМанга чу етти иш, албатта, бир баҳона қилур.\nКўнгул берурда фусунлуғ кўзига билмас эдим\nКи, эл ичинда мени оқибат фасона қилур.\nҚўнгулда жавҳари пайкониники йиғмиш жон\nАжаб эмаски, бу вайронани хизона қилур.\nДесаки, меҳр гиёҳин кўкартайин гардун,\nЗамона аҳли вафо кўз ёшини дона қилур.\nҲалок доми ёяр субҳхез қушлар учун\nСаҳар елики, чаман сунбулини шона қилур.\nНасиб булбул учун хори ғамдурур, ул ҳам\nНавоий нағмаси бирла магар тарона қилур.\nТо бўлди кўнгул ул кўзи усрукка гирифтор,\nЭл кўзига соғмен, вале ўз-ўзума бемор.\nТонгдин таним оқшомғача тош захми била реш,\nТундин баданим тонгғача тиш захмидин афгор.\nКулбамнинг эмас хиштлари дарзики, очмиш\nҲолимға фиғон қилғали оғзин дару девор.\nХалқ ичра кўнгул ишқини фош айлади оҳим,\nУй ичида ўт бор эканин дуд этар изҳор.\nУл бут ғамидин кофири ишқ ўлғали кўнглум\nЖон ришталарин жамъ қилиб боғлади зуннор.\nХуш гулшан эрур даҳр будур айбики, анда\nПайваста хазон елидин озурдадур ашжор.\nЁр оллида гар бор, йўқ эрса ажаб эрмас,\nАғёр чу бор анда, Навоий, санга не бор?!\nФиғонки, ёр вафо аҳлиға ситам қиладур,\nНиёзу ажз гуноҳиға муттаҳам қиладур.\nНаими васлиға хўй айлаган кўнгулларни,\nАсири ҳажр этибон мубталойи ғам қиладур.\nРақиб беҳуда тақрири бирла юз тақсир,\nЗаиф ғамзадалар отиға рақам қиладур.\nНе ҳукм қилса вафо аҳли журмида ғам эмас,\nБу зулм эрурки, жафо аҳлини ҳакам қиладур.\nЎз илги бирла гар ўлтурса бок йўқ, ваҳким,\nРақиб оллида афтодаву дижам қиладур.\nМуҳаббат аҳлини, во ҳасратоки, кўп ўртаб,\nАларнинг оҳи ўтидин ҳарос кам қиладур.\nЧу гул вафосиз эрур, неча асрасам, ваҳким,\nКўнгул қуши бу гулистондин эмди рам қиладур.\nЗамона ўқ кеби тузларни синдуруб, «ё»дек\nАларки эгридурур шаҳға муҳтарам қиладур.\nНавоий ўлгай эди бўлмаса умиди висол,\nБу қасдларки, анга ҳажр дам-бадам қиладур.\nУлки, онсиз хаста кўнглумнинг юз оҳу войи бор,\nҲажридин юз минг менингдек ўлса, не парвойи бор.\nЧарх тонг отқунча йиғлар меҳрин элдин ёшуруб,\nГўйиё ул саргаштанинг ҳам бир мусофир ойи бор.\nГанжи ҳуснунг янглиғ ўлмиш махзани меҳрим менинг\nКим, неча исроф бирла харж қилған сойи бор.\nЗаҳри ҳижронким чекармен, таъмини билгай магар\nБедилеким, бир вафосиз кофири худройи бор.\nИшқ мулкидин хабарлар топса Лайло тонг эмас\nКим, анинг Мажнун кеби пайки жаҳонпаймойи бор\nМеҳрнинг кўрма шафақ ичра шуоий хатларин\nКим, сипеҳр осибидин мужгони хунполойи бор.\nҲажр аро қилди Навоий қошларинг кўнглида нақш,\nРазм элидек иш куни қурбонда икки ёйи бор.\nВой, юз минг войким, тарки муҳаббат қилди ёр,\nБилмайин қолдим мену қилмай хабар айрилди ёр.\nБорди ўқдек тезу «ё»дек қоматим ёд этмади,\nИшқ аро гўё менинг эгрилигимни билди ёр.\nЧун гадолар бирла шаҳлар қилмас эрмиш ёрлиғ,\nМен гадони кўзга бас невчун бурундин илди ёр.\nПанд эшитиб, дўстлар, ҳеч ким била ёр ўлмангиз\nКим, менинг бағримни тийғи ҳажр бирла тилди ёр\nМендин айрилған балову дард учунму йиғлайин\nЁ ангаким, борибон ағёр ила қотилди ёр.\nЙиғлашиб ғам шоми зоҳир айласунлар дард ўтин,\nКимгаким байту-л-ҳазанда шамъдек топилди ёр.\nЭй Навоий, ёр учун тортар эдинг ғурбатда ранж,\nЙўлға туш, эмди равонроқ бўл, азимат қилди ёр\nҲар қаён боқсам кўзумга ул қуёшдин нур эрур,\nҲар сари қилсам назар, ул ой манга манзур эрур.\nЧун масал бўлди сочинг зулм ичра, ёшурмоқ не суд\nМушк исин яшурса бўлмас, бу масал машҳур эрур.\nТелбарабмен то ани кўрман, ажойибдур буким,\nУл парий девона кўзидин дағи мастур эрур.\nНедин эркинким, даме усрук, даме махмур эрур.\nДилраболар доғи жоним сафҳасида гўйиё\nДард эли ишқим учун муҳр айлаган маншур эрур.\nКим, қанотланғай қачон учмоқ анга мақдур эрур.\nГар Навоий сиймбарлар васфин айлаб кўрса ранж,\nЙўқ ажаб невчунки хом эткан тамаъ ранжур эрур.\nЁр бордию кўнглумда анинг нози қолиптур,\nАндоқки қулоғим тўла овози қолиптур.\nКўз хонасини қилди барандохта бу ашк,\nКўз борди вале хонабарандози қолиптур.\nКўнглум қуши то сунбулунгуз домиға тушти,\nБулбул кеби ҳар гул сори парвози қолиптур.\nУл қуш сафар айлаб не тараб гулбунин очқай\nКим, боғ аро бир сарви сарафрози қолиптур.\nМен ишқ румузин демай ўлдум, сафар этким,\nФарҳод ила Мажнуннинг ўкуш рози қолиптур.\nТақлид қилиб кўнглума ишқ аҳли чекар оҳ,\nУл бордию эл ичра саровози қолиптур.\nҲижрону висолин кўпу оз дема Навоий,\nЮз шукр деким, кўпи бориб, ози қолиптур.\nУл малаксиймо парийким, халқ анинг ҳайронидур,\nЖонлар ошуби вале ошуфта жоним жонидур.\nТифл авроқ ичра бир-бир барги гул терган кеби,\nНомайи ҳижрон аро тим-тим сиришким қонидур.\nКўрса жон захмида қонлиғ марҳамин айлар гумон\nКим, бузулған кўнглум ўтидин қизиқ пайконидур.\nЮзунга май гуллари юз фитна қилди гўйиё\nФитна ҳар гулким, очар, юзунг анинг бўстонидур.\nБормудур кўнглумда кескан ҳам алиф, ҳам наълу доғ,\nЁ бу миръот ичра солған акс ҳуснунг онидур.\nДаҳр торожи қилур урён чаман раъноларин\nЕлдин ун чекмас йиғочларким, чаман афғонидур.\nЭй Навоий, билки тонг отқунча йиғлар ҳар кеча\nЧархдек ҳар кимки, бир бадмеҳр саргардонидур.\nШаҳсуворим ҳар қачон жавлон қилур,\nМаҳв ўлуб билман ўзумни, ҳақ билур.\nАнга ҳар кўзким тушар, кирпиклари\nХаста кўнглумга тикандек санчилур.\nОчилур кўнглум саманди сайридин,\nҒунча янглиғким сабодин очилур.\nАйрилур гўё қуёшдин бир шиҳоб\nОти наълидин ҳар ўтким, айрилур.\nОҳ тортарда магар жон печ урар,\nЎқ отарда ҳар қачонким қайрилур.\nТавсани гардунни маркаб қилмаким,\nЕр била рокибни охир тенг қилур.\nТез этар тийғинг Навоий ишқини,\nГарчи ўт ўчар, агар су сочилур.\nҚайси бир кўкнинг юзингдек меҳри олам тоби бор?!\nҚайси гулшаннинг шамолингдек гули сероби бор?!\nЗулфидин, эй захмлиқ кўнглум, қутулғунг йўқтурур\nКим, сенинг ҳар ҳалқайи зулфунгда бир қуллоби бор.\nЗулфу юзидин дам урманг, тун била кун чашмаси\nКим, бу сунбул бирла гулнинг ўзга обу тоби бор.\nНе учун ҳар дам сариғрақтур юзумнинг олтуни,\nБовужудиким юзида ашкдин сиймоби бор.\nСажда гар айлар малак, не тонгким ул ой қасрининг\nКунгире шаклидин атрофида кўп меҳроби бор.\nДавлати зоҳирки, маҳбуб айладинг, тарк айлаким,\nҚайдинга зулфини «дол»у «лом»идин асбоби бор.\nЮзу лаълингдин Навоий бехуд ўлса сўрмағил,\nБир итингдурким, саҳар вақтида шаккархоби бор.\nУлки юз мендек жаҳонда волаву шайдоси бор,\nНечаким бордур ниёзим, нозу истиғноси бор.\nДам-бадам кўнглум бериб жон нақди истар васлини,\nОллоҳ-Оллоҳ, телба кўнглумнинг ажаб савдоси бор.\nКўнглаким қонлиғ туганлар ўрнидин гул-гул эрур,\nУл катондекким, юзида ҳар тараф тамғоси бор.\nТо ўқунг ёмғур кеби келди, кўзум бўлмиш садаф,\nБовужуди улки дурдин юз сари дарёси бор.\nЖон бериб, дардинг олиб кўксумда асрармен, не айб,\nАсраса сандуқ аро улким самин колоси бор.\nБўлма эмин чарх давридин мураққаъпўш деб\nКим, қуёшдин бу мураққаъ ичра ўтлуғ тоси бор.\nИтларинг бўлмиш Навоий кўнгли учун меҳмон,\nБу кеча ул кўй аро кўрким, ажаб ғавғоси бор.\nЯна ғариб гуле жонима жафо қиладур,\nЯна ажаб тикане кўнглум ичра санчиладур.\nЯна бир ўзгача ишқ икки илги зўридин\nБағир била юрагим бир-биридин айриладур\nҚалади, ваҳки, ўтундек сўнгакларимни сипеҳр,\nБу янги ўтқаки тан кулбасида ёқиладур.\nФироқ кожлари бирла, ваҳки, не ўтлар\nБулутдек ашкфишон кўзларимга чоқиладур.\nСиришк айлади хокий танимни андоғким,\nҚадам қўяй деса уйқу кўзумга, тойиладур.\nҚочар бу телба кўнгул, яна воқиф ўл, эй ақл\nКи, толпинур кўпу кўксум шикофи очиладур.\nҒариб қисса эрур ишқким туганмади ҳеч,\nАгарчи бўлғали олам биноси айтиладур.\nНавоий, аҳли жунун қайди ёр зулфи эмиш,\nХирад танобини уз, банд агар бу силсиладур.\nМайдин айру гул эмас гўйё эрур гулгун ҳарир\nКим, кесиб гул ҳайъати бирла сепиптурлар абир.\nБазм эмас боғ ичра майсизким, ҳунарвар илгидин\nБўлди рангин мум ҳар қолаб била ҳайъатпазир.\nТо қизитмайдур қулоғни май гули яксон эрур\nБулбул оғзидин сафиру боғ эшигидин сарир.\nСоқиё, жонимға еттим тавбадин, жонинг учун\nБўл манга бир лаб-балаб паймона бирла дастгир.\nБодаеким, етгач оғзимға, чиқарғай нашъаси\nТақвою ислому ақлу зуҳд жонидин нафир.\nТо бўлуб расво яна бир жом учун муғ кўйида\nҲар замон ўзумни кофирларға қилғаймен асир.\nЭй Навоий, маъсият узрида ўлсанг яхшироқ,\nЗуҳд ужбидин мукаддар бўлғуча лавҳи замир.\nСоқиё, дай шиддатидин ақлу ҳис бетоб эрур,\nЧораси жоми билурин ичра лаъли ноб эрур.\nТийину қоқумни рокиб шўхлар ўз эгнидин\nТоб бирла юзга чеккандин кўнгул бетоб эрур.\nИшқдин йўқким, совуғдин оташин гул истабон\nТопмағандин булбул аъзосида пар синжоб эрур.\nСийм ўтдин сув бўлур, елдин ажойибдур буким,\nТитрамакдин сиймбарлар жисми чун сиймоб эрур.\nТўлун ой эрмас, тун оқшомким қуёшнинг чашмаси\nМуз тўнгубтурким, зиёси тийра чун маҳтоб эрур.\nСиймдин баҳман чаман қофини то зол айлади,\nҚушлар ул сийм остида симурғдек ноёб эрур.\nЭй хуш улким, лаългун май ич дебон таклиф учун\nИлги бир заррин камарнинг бўйниға қуллоб эрур.\nКишу ўрмак, қайдидин ўт айшни фавт этмаким,\nКиш қаророқ тулку, ўрмак юпқароқ мошоб эрур.\nЭй Навоий, гар муҳайё топмасанг асбоби айш,\nҒам ема, шаҳ қуллуғи юз айш учун асбоб эрур.\nУл сарафрозеки, олий даргаҳининг ҳайъати\nБарча саркашларга бош қўймоқ учун меҳроб эрур.\nОразинг хуршиду оғзинг заррадин тимсол эрур,\nЗарра узра нуқта янглиғ оғзинг узра хол эрур.\nКокулунгдур мушку устида гиреҳ мушк узра «мим»,\nҚоматинг шамшоду зулф остида тушган дол эрур.\nҚошу қадду зулфидин пайваста то наълу алиф\nТанда кестим, ноладин озурда жисмим нол эрур.\nЧун дедим: холинг била кўз мардумининг ҳоли бор,\nДеди улким: хол дейсен, нуқтасиз ҳам ҳол эрур.\nНукта дер ҳолатда тор оғзингни кўргузган лабинг,\nГўйиё занбур нишидин тешилган бол эрур.\nДурдкашмен пири дайр оллида мақбул ўлғали,\nДавлат аҳлининг қабули кўрки, не иқбол эрур.\nСоқиё, гар давр таъжилин кўруб қон йиғламас,\nБас Навоийдек суроҳий ашки невчун ол эрур.\nОразинг кўзгусиму тер касратидин судадур\nЁхуд ул ораз суйининг аксиму кўзгудадур?.\nДема айни ноздин ул кўз очилмайдурки, бор\nКофиреким мастлиғ ифротидин уйқудадур.\nТопмоғим ўзни маҳол ўлмиш фироқинг шомиким,\nТаб ародур хаста жисму тоб ул гесудадур.\nСен отарсен новаку кўксум шикофидин кўнгул\nКўргали келмиш, хато қилмаки, хуш қобудадур.\nСажда қилмоқ не тафовут Каъба ёхуд бутқаким,\nҚоши меҳроби, қаён қилсам сужуд, ўтрудадур.\nЎлмагимдин зулфунга гўё паришонлиғ етиб,\nМотам аҳлидек қуйи солиб бошин қайғудадур.\nНуҳ умрию Сулаймон мулкига йўқтур бақо,\nИч, Навоий, бодаким олам ғами беҳудадур.\nОразинг кўзгусида хат сабзадурким, суда бор,\nЁ магар зангор су таъсиридин кўзгуда бор.\nЎқларинг пайкон била ҳар ён қуруқ жисмимдадур,\nШохлар узра кўнгуллардекки ул ножуда бор.\n3аҳри ҳажринг қилди дафъ ул кўз қораси, ваҳ, бу навъ,\nҚайда бергай хосият позаҳрким, оҳуда бор.\nБордурур меҳроб турғач бутқа қилғандек сужуд,\nСажда қилсам қиблаға то қошларинг қаршуда бор.\n3улф аро холинг агар дин қасди айлар не ажаб,\nМунча кофирлиғ раги, ваҳ, қайси бир ҳиндуда бор.\nИшқ водийсин хатардур илм ила қатъ айламак,\nСолик эрсанг ташла маълумунгнию осуда бор.\nЮзин истарсен, Навоий, қочма зулфи фикридин\nКим, сен истар айшнинг уммиди бу қайғуда бор.\nЮзунгда зарварақ ҳар ёнки лутфи бениҳоятдур,\nЖамолинг мусҳафида ҳар бири гўё бир оятдур.\nСочингда зарфишон чеҳранг залолат шомида ҳар ён\nТажаллий машъалидин ёруған шамъи ҳидоятдур.\nЮзунгда нил холи равза ичра нилуфар шибҳи,\nБинафша гулшан ичра юзда нилингдин киноятдур.\nКўнгул сайдиға очма сунбулунг домин юз очқилким,\nГул ўқ очилса қайд этмакка булбулни кифоятдур.\nЭл ичра кўптурур афсона Лайло ҳуснидин, лекин\nСенинг ҳуснунгға ташбиҳ этмак ани не ҳикоятдур.\nКўнгул қонин кўп ул хунхора кўз ичти, эмас гўйё\nЮзунг гулгунадин гулгунким, ул қондин сироятдур.\nДема туш вақти ул юз кундин ортуқтур, муни кўргил\nКим, ул ёндин ниҳоят бўлса, бу ёндин бидоятдур.\nЭрур бедод, боринда тараҳҳум, дўстдин юз ҳайф\nАнгаким, шукр боринда иши доим шикоятдур.\nНавоийға кўнгул бердингки, жонин олғасен бир кун,\nЭрур ўз нафъи, шаҳдин гар раиятқа риоятдур.\nЗе Ҳарфининг Зеболарининг Зийнати «Ғаройиб»дин\nЖаҳони буқаламун ичра тушмиш элга гудоз,\nМагарки тосиға ўт ёқти чархи шуъбадабоз.\nБу турфароқки, мунунгдек тамуғ аро тушмиш,\nСамуру қоқум учун олам аҳлиға таку тоз.\nНе кўкка чиқмоқ эрур долбою ўтаға била\nКи, болу пар бу эса, мумкин эрмас ул парвоз.\nНе гармлиғни қўяр, не фусурдалиғни башар\nНечаки куюб эрир ўту муз кеби қишу ёз.\nФалак арусида йўқ меҳру дилраболиғ кўп\nНечукки ҳусну жамол аҳлиға вафо била ноз.\nЭгилиб ўпса ер аҳли ғурур ҳурмат учун,\nШабиҳ эрур анга мутлақки маст қилса намоз.\nХуш ул жаридаки, бир навъ қилса сайру сулук\nКи, соя ҳамқадам ўлса анга, камар ҳамроз.\nНаво агар тиласанг, тут қироқки, игри бами\nНе кўп тапонча еру не бийик чекар овоз.\nНавоий, ёр ила бўлким, будур ҳарам васли,\nМақоминг ўлса Ажам ё Ироқ ёки Ҳижоз.\nРафиқлар, мени маҳзун нечук бўлай ғамсиз\nКи, кўнглум эрмас аламсиз, кўзум эмас намсиз.\nСинуқ кўнгулда чу йўқ шодлиғ, соғинурмен\nКи, йўқтурур бори оламда бир кўнгул ғамсиз.\nДемангки, ҳажрда май ҳамдам ўлса ғам кам ўлур\nКи, самдурур, дам эмас, бода ёру ҳамдамсиз.\nХуш улки, ёр фироқию ё кўнгул ғамидин\nТамом умрида бир лаҳза эрди мотамсиз.\nКўнгул ғамини деб аҳбоб, раҳм қилди ҳабиб,\nМенинг жароҳатим эрдики, қолди марҳамсиз.\nКўзумдин этмагил, эй сарв, ҳеч жониб майл\nКи, яхшироқ кўрунур сарвким, бўлур хамсиз.\nНавоийни вараъу зуҳд қайди ўзлугидин\nХалос қилмади, эй ишқу май, магар ҳам сиз.\nТиргузур ҳар хастани бир ноз ила ул дилнавоз,\nЧун етар мен хастаға навбат, қилур юз навъ ноз.\nЗоҳидо, ҳар дам демаким мазҳабингда бор қусур,\nҚайси масжидда қилиб эрдим сенинг бирла намоз?!\nИшқ аро кўнглумни ул юз меҳридин манъ айламанг\nКим, эмас мумкин самандар ўтдин этмак эҳтироз.\nБир кун оҳимдин ўшул бадмеҳр кўнгли юмшағай,\nНечаким пўлод эрур қаттиқ топар ўтдин гудоз.\nЁ раб, охир нетгамен ул шўхи бадхў бирлаким,\nЗулм этар, қилсам тазаллум, ноз этар, қилсам ниёз.\nЧархи минойий хати сирриға ҳамроз истама\nКим, бу хат мазмунидин дам урмай ўтмиш аҳли роз.\nЭй Навоий, сен басе олудадомансен, магар\nИшқ ул пок ила ўйнарсенки дерлар покбоз.\nРамида кўнглум эрур ишқ мубталоси ҳануз,\nБошимда бордурур ул сарвқад ҳавоси ҳануз.\nЮзунг фироқида ҳар бир кўзум менинг бир доғ\nҚўюптурур, вале тушмайдурур қароси ҳануз.\nФақиҳ қилди дуо «Ишқдин қутулғил» деб,\nҚабул қурбида эрмас эмиш дуоси ҳануз.\nНечук тамаъ қилайин меҳр ила вафосинким,\nҲақир жонима дархўрд эмас жафоси ҳануз.\nҲалок ўқи кўзунг урмиш кўнгулга тонмаки, бор\nЁнида кирпику қошингдин ўқу ёси ҳануз.\nҲалокинг ўлғали жон кўз қорарди, ваҳ, юз очиб,\nҚорадин ани чиқарғилки, бор азоси ҳануз.\nСипеҳр зулмидин ул навъ мотамидур субҳ.\nКи, умрлар ўтубон чок эрур яқоси ҳануз.\nНавоий жон берур, ул муддаийни маҳрам этар,\nБу ишча юз минг эмастур анинг сазоси ҳануз.\nЖамоатеки, жунун манъини манга қиласиз,\nТош отибон не учун телбаларга қотиласиз?\nКетинг, кўнгул била жонким, видоингиз қилдим,\nФироқ агар будурур, эрта кунни кеч қиласиз.\nФироқ вақтидур, эй кўзлар, эмди қон йиғланг,\nБилурмусизки, букун не кишидин айриласиз?\nКўзум ҳақини биҳил қилдим, эй жавоҳири ашк\nКи, боре ҳам анинг-ўқ мақдамиға сочиласиз.\nФироқ нишлари, ваҳки, яна раҳм этмай,\nНафас-нафас нега мажруҳ ичимга соғиласиз?\nКўнгул фасоналари, сизни, ваҳ, нетиб яшурай,\nБу навъким, юз уза қон ёш ила ёзиласиз.\nНавоий ҳажрға қолди, қилинг висолда шукр\nЖамоатеки, севар ёрингиз била биласиз.\nНавбаҳор айёми бўлмиш, мен диёру ёрсиз,\nБулбул ўлғандек хазон фасли гулу гулзорсиз.\nГоҳ сарв узра, гаҳе гул узра булбул нағмасоз,\nВаҳки, менмен гунгу лол, ул сарви гулрухсорсиз.\nТонг эмастур гар диёру ёрсиз озурдамен\nКим, эмас булбул гулу гулзорсиз озорсиз.\nРавза ашжори ўтундур, гуллари жонимға ўт,\nМумкин ўлса анда бўлмоғлиғ даме дилдорсиз.\nМай чу бердинг зулф ила банд эт мени, эй муғбача\nКим, хуш эрмас муғ била ичмак қадаҳ зуннорсиз.\nТопмадуқ гулранг жоме бехумор, эй боғбон,\nВаҳки, бу гулшан аро гул бутмас эрмиш хорсиз.\nАҳли зуҳд ичра Навоий топмади мақсадқа йўл,\nВақтингизни хуш тутунг, эй жамъким, хамморсиз.\nЎзга бўлди ёру меҳри менда боқийдур ҳануз,\nНотавон кўнглумда ул ой иштиёқидур ҳануз.\nГарчи ўзга ёр истар хотирим, бордур валек\nЖон анга манзил, кўнгул анинг висоқидур ҳануз.\nҒайр ишқи кўнглум уйинда нечук қилғай нузул\nКим, хаёли маскани кўзум равоқидур ҳануз.\nИшқ ила май таркин, эй носиҳ, не навъ айлай қабул\nКим, кўнгулга орзу ул турфа соқийдур ҳануз.\nФурқат ўти дофии доғ ўртамакдур демаким,\nЎртаган жоним ул ой доғи фироқидур ҳануз.\nЧарх ёлғиз қилмади Фарҳод қонин лолазор,\nЛола қонин тўккучи анинг нифоқидур ҳануз.\nЭй Навоий, гарчи мени меҳрсиз дер эрди ёр,\nЎзга бўлди ёру меҳри менда боқийдур ҳануз.\nХуррам ўлди боғу бир гулдин ичимда ғам ҳануз,\nКулди ҳар ён ғунчаву кўнглум иши мотам ҳануз.\nБулбул ўлди гул ҳарими ҳирманининг маҳрами,\nГул узорим кўйида мен телба номаҳрам ҳануз.\nЧиқти туз ҳар нахл уза бир ишқпечон чирмашиб,\nВаҳки, бир қад ишқидин жисмимда печу хам ҳануз,\nОчти савдо дафъиға сунбул мусалсал туррасин,\nОҳким, бўйнумда занжири жунун муҳкам ҳануз.\nСоқиё, раҳмики тортиб лола соғар дам-бадам,\nЛолагун соғарға мен бўлмай даме ҳамдам ҳануз.\nФақр нахлидин гули мақсуд узмак истама,\nЕтмай анда оҳу ашкингдин ҳавову нам ҳануз.\nБир сўзин истаб Навоий ўлди, ваҳким, етмамиш\nҲуққайи ёқутидин кўнглумга ул марҳам ҳануз.\nСайл ун чектию савдо менда бепоён ҳануз,\nДашт сарсабз ўлдию мен телба саргардон ҳануз.\nГунбадин қилди иморат ғунчанинг ёз ёмғури,\nТелба кўнглум уйи савдо сайлидин вайрон ҳануз.\nҲар қуруғ шох ўлди дашт узра сабодин ҳуллапўш,\nТинмағур жисмим жунун водийсида урён ҳануз.\nТонг насими бирла найсон ёмғури не судким,\nОҳу ашким даҳр аро ҳар дам солур тўфон ҳануз.\nЁнғил, эй Исодамим, ҳуснунг баҳори ҳаққиким,\nБордурур муҳлик жунунумға даво имкон ҳануз.\nНе осиғ ҳар оқ гул ўлса марҳам учун бир момуқ,\nЧунки чиқмайдур ярамдин ғунчадек пайкон ҳануз.\nДашт ҳайвони қочарлар суҳбатимдин рам қилиб,\nАқли йўқ носиҳ гумон айлар мени инсон ҳануз.\nКом еткурмак ғанимат англа ҳожат аҳлиға,\nЭй ғаний, бу дамки коминг бирладур даврон ҳануз.\nШайх манъ айлар жунун ҳар дам Навоийға, кўрунг\nКим, баҳор айёмида оқилдур ул нодон ҳануз.\nКўюнг борида қилман жаннатқа гузар ҳаргиз,\nҚаддинг қошида солман тубийға назар ҳаргиз.\nЎқунгға кўнгул мойил, мужиб недур, эй қотил\nКим, ўтканидин бўлмас кўнглумга хабар ҳаргиз.\nБу жисми низор ичра кўнглумни гумон қилманг,\nШохеки, қурур, анда ким кўрди самар ҳаргиз?!\nЛаълингда малоҳатдин жон комидадур лаззат,\nБу таъм қачон бергай туз бирла шакар ҳаргиз.\nКўнглига фиғонимдин раҳм ўлмаса, эй булбул,\nБир пашшаға оламда еткурма зарар ҳаргиз.\nМахлас тиласанг ғамдин даҳр ичра Навоийдек,\nҚўймағасен илгингдин соғарни магар ҳаргиз.\nЗамоне гарчи ёдим қилмас ул номеҳрибон ҳаргиз,\nФиғонким, ёди чиқмас хотиримдин бир замон ҳаргиз.\nОти оғзим аро мазкур, ўлармен оҳким, бўлмай\nОтим оғзиға бир мазкур ўлурға комрон ҳаргиз.\nКўнгул то водийи ишқиға тушти, қилмади бир ҳам\nВатанни ёд ул оворайи бехонумон ҳаргиз.\nЛабидинким, кўзум ёши жаҳонни лаългун қилди,\nБағир жузвидин айру топмади бир қатра қон ҳаргиз,\nИти фарёдини ёқманг мангаким, хўйидин умре,\nУлуғроқ тинмадим, не навъ чеккаймен фиғон ҳаргиз.\nЁриб кўксум жунун таъвизидек жон пардасин очма\nКи, фош ўлмайдур ул қонлиғ неча доғи ниҳон ҳаргиз.\nҒаму андуҳ яъжужиға ҳар девор саддедур,\nФано майхонасидек топмадуқ дор-ул-амон ҳаргиз.\nБу дамни тут ғаниматким, келур дамдин асар йўқтур,\nНе дамким, ўтти, худ андин киши топмас нишон ҳаргиз.\nҚирон қилдинг, Навоий, назм ароким илтифот этмас,\nСўзунгдин ўзга сўзга хусрави соҳибқирон ҳаргиз.\nҲар неча кўнглумни чок этсанг қилур ишқинг ситез\nУл сифатким, ўтни ёрған сойи бўлур шуъла тез.\nСабр ила ишқим хусумат бошлаб ўртарлар мени,\nЎт бўлур зоянда, тош этса темур бирла ситез.\nҒам туни риҳлат саҳоби жоласидур ё эрур\nМотамимға чарх анжум жавҳаридин ашкрез.\nВасл аро ашким қилур туғён ўшул юз тобидин,\nЁз фаслида қуёш тез ўлса бўлур сайлхез.\nСарву ғунчанг жилваси куйдурди элни, оҳким,\nДаҳр аро тубию кавсар бирла солдинг рустхез.\nКўз уйидин ул парий рам қилди, мардум ашкидин\nБўлди чун ҳамхона тардоман эрур авло гурез.\nЧун Навоий васл топти, эмди бирдур, эй табиб,\nШарбатин гар заҳр ёхуд оби ҳайвон бирла эз.\nМеҳнат ўтидин ёруқтур ҳар тараф кошонамиз,\nБўлди гўё аждаҳо коми бизинг вайронамиз.\nТойири васл учти ашким донасидин ваҳм этиб,\nҚушқа, ваҳким, рам берур толиъ йўқидин донамиз.\nУл чароғи ҳусн вайрон кулбани ёрутқали\nМеҳр шамъин ёрутуптур ҳар куюк парвонамиз.\nБўлди ошиқ ақл ила ҳазл айлабон вола кўнгул,\nЎтқа тушти ўйнай-ўйнай кул била девонамиз.\nЭл тилидин уйқу ўчмиштур кўзумдин гўйиё\nКим, эрур бахт уйқусининг боиси афсонамиз.\nЎлтурай бир май била деб, тиргузурсен, соқиё,\nОби ҳайвон бирла гўёким тўлар паймонамиз.\nМуршидеким, қилса иршоди фано, биллаҳ анга\nБу вужуди оразидин ўзга йўқ шукронамиз.\nКўйида кўнглум кўнгуллар ичра кўрдум, турфа кўр,\nТурфароқким, ошнолиғ бермади бегонамиз.\nБўлмаса ул бут қоши меҳробим ичра жилвасоз,\nКиблаға, кофирмен, ар бош индуруб қилсам намоз.\nҚон ёшимдин лаългун кирпик била айтур кўзум\nОразинг наззорасин айларда юз тил бирла роз.\nҚадди васлин истасам раънолиғ айлар ноз ила,\nҲусн бўстонида ул саркаш қад эрмиш сарвиноз.\nОдамийлиғдин қочиб еттим жунун ўтин сочиб,\nЭй саломат аҳли, айланг телба итдин эҳтироз.\nЧеҳра оч кўнглумни десанг куйдурай, ҳижронни қўй,\nЎт не ҳожат, мум топса меҳр тобидин гудоз.\nРиштайи ашкин тутуб туфроғ сори тортар фано,\nУл сабабдин эгма қад зоҳир қилур аҳли ниёз.\nЭй Навоий, ғайр нақшин пок юб жон лавҳидин,\nЁр учун жон ўйнасанг, ул лаҳза борсен покбоз.\nЖилваму қилди сариғ бўркин кийиб ул сарвиноз,\nЁки чекти шуъла ахзар жисм ила шамътироз.\nКуйса мажнун кўнглум ул юз ламъасидин тонг эмас\nНе учунким айламас девона ўтдин эхтироз.\nУлки эрмас ишқи поку сажда айлар кўрса ҳусн,\nУйладурким, айлагай фосиқ таҳоратсиз намоз.\nРози ишқинг дерга пайконинг эрур кўнглумга тил,\nЛол тил бирла қилур эрмиш такаллум аҳли роз.\nСекритиб чиқти яна майдон сари ул турк маст,\nТо яна қайси кўнгул мулкига қилғай турктоз.\nИшқ агар комилдурур, ошиқ қилур маъшуқни,\nЙўқса невчун айлади Маҳмудқа қуллуқ Аёз.\nҲар мақом ичраки бўлсанг айру бўлма ёрдин,\nЭй Навоий, ҳожат эрмас қилмоқ оҳанги Ҳижоз.\nТуфроғимдин кошки жисме мураттаб қилсангиз,\nБир ит ўлса кўйида руҳиға қолаб қилсангиз.\nЕтмагай чобуксуворим гардиға, эй аҳли ишқ,\nМеҳрни рокиб қилиб, гардунни маркаб қилсангиз.\nБоданўшум базми ғавғосидин, эй жону кўнгул,\nСамъиға етмас неча фарёду ё раб, қилсангиз.\nОлами ишқ узра бас лойиқдурур, эй дарду шавқ,\nДуди оҳимни сипеҳр, ашкимни кавкаб қилсангиз.\nМаркаби наълин мужалло қилғучилар зеб учун,\nОразимға суртунг ул дамким, музаҳҳаб қилсангиз.\nҒайри нўшонўш азал соқийсидин келмас хитоб,\nБизни бас май журмидин бўлмас мухотаб қилсангиз.\nТо Навоий, қисмат ўлған майни ичмас чора йўқ,\nДўстлар, авло буким, жомин лаболаб қилсангиз.\nЮзунг фироқида ҳар оҳ ўтинки чектим тез,\nУл ўт шароралари бўлди ҳар тараф гулрез.\nҚазо мусаввири гўё ҳал этти лаълий ранг\nЛабинг ақиқини айлар маҳалда рангомез.\nЛабинг малоҳати ғавғо кўпарди оламдин,\nШакарни буйла киши қайда кўрди шўрангез.\nИтингки шер забундур анга, топа олман,\nДесам кўрай ани бошимдин ўзга дастовез.\nЧу келди хасталиғим сўрғали қадаҳнўшум,\nКетур пиёлаки, ўлсам ҳам айламан парҳез.\nДесанг замона ситезини ҳар замон кўрмай,\nЗамонни хуш туту қилма замона бирла ситез.\nГули сабох юзин кўрмагайсен, эй булбул,\nБу гулшан ичра Навоийдек ўлмасанг шабхез.\nЁрдин айрилғали шайдо кўнгул бехоб кўз,\nҲар замон зоҳир қилур савдо кўнгул, хуноб кўз.\nКўзу кўнглум баҳру барсайр эттилар ёр истабон,\nБу сафарда топтилар яғмо кўнгул, ғарқоб кўз.\nКўзу кўнглумдин бири куюб, бирисин бузди сайл,\nЙўқса невчун бўлди нопайдо кўнгул, ноёб кўз.\nДеб эмиш ҳажримда мендек кўзу кўнглин асрасун,\nВойким, йўқтур манга хоро кўнгул, қассоб кўз.\nВаҳ, не кун бўлғайки, еткай васлиға кўзу кўнгул,\nТортибон фарёду вовайло кўнгул, йиғлаб кўз.\nКўрмайин деб кўрди кўз, кўргач кўнгул қилди ҳаво,\nБўлди зор эткан мени расво кўнгул, қаллоб кўз.\nДўст кўзла, хасмдин узгил кўнгулким, тушса иш,\nБермасу олмас эмиш аъдо кўнгул, аҳбоб кўз.\nЭй Навоий, гўйиёким ёр меҳмон бўлғуси\nКим, мураттаб айламиш маъво кўнгул, абвоб кўз.\nТийрадур уйлаким, ёруғлуғ анга қўймас юз,\nШоми ҳажримда агар бўлса қуёш ҳар юлдуз.\nЎтти ҳижрон кечаси ранжида умрум, ё раб,\nБир кун ўлғаймуки, ушбу кеча бўлғай кундуз.\nХўблар анжумани ичра назиринг йўқтур,\nМеҳрни анжум ичида деса бўлур ёлғуз.\nЭгриликлар эса зулфунг ҳаракоти не ажаб,\nКим йилонни ҳаракат қилғанида кўрмиш туз?\nСендин айру эмас, эй дўст, ўлугу тиригим,\nҚаҳру лутфунг била гар ўлтур, агар худ тиргуз,\nГулда йўқ сарв қади, сарвда гул рухсори,\nСарви гулрўюм эрур ҳусн тариқида тўкуз.\nСоқиё, май тўлаким арбада истар кўнглум,\nЭй қаландар, чола бошла ўкурур кўкта қўбуз.\nҒам ғизоси орасинда қани туркона аёғ,\nТўра ойини била томса тўқуз, оқса ўтуз.\nЭй Навоий, тиласанг ёр ила топмоқ пайванд,\nҒайридин саъй қилиб риштайи пайвандни уз.\nЙўқки ул кўз қорадур ҳуснунг аро, эй қоракўз\nКим, қошинг дағи эрур асру қаро, эй қоракўз.\nГар кўнгулларни жалойи ватан истар бўлсанг,\nЕш тугунларнию зулфунгни тара, эй қоракўз.\nҚора наргис кўзу гул юз била гар сен кеби йўқ,\nБулбуле мен кеби йўқ нағмасаро, эй қоракўз.\nҚўзларинг захм агар қилмади ҳар кирпик ила,\nБас, недур кўнглума юз ерда яра, эй қоракўз!\nМенмену бир ярамас кўнглум, анинг қатли учун\nҚўз қора қилма, бир ишимга яра, эй қоракўз?!\nГоҳ фақр аҳлиға ҳам раҳм кўзи бирлан боқ\nКим, дуогўюнг эрурлар фуқаро, эй қоракўз.\nСен Навоийға вафо айламасанг, бор ўлсун\nШоҳ Абулғозий ибин Бойқаро, эй қоракўз.\nМанга ул кўзи қора деди чучук чандин сўз,\nНе ажаб ани қоракўз десаму ширин сўз.\nЛаби юз ваъдани андоқ манга ёлғон қилди\nКи, дей олмас киши юз йилда бир андоқ чин сўз\nҲажринг афсонасидин сўз дер эсам васл туни,\nТопмағай тонгғача тун йилча эса таскин сўз.\nБелию лаъли лаби оллида лол ўлди хирад\nКим, эрур бири дақиқу бири бас рангин сўз.\nҲар фасоҳатки, лабинг қилди, Масиҳо эшитиб,\nЖон топиб, келмади оғзи аро жуз таҳсин сўз.\nҲусни васфида сўзум тутти бари оламни\nМуршиди ишқ манга айлагали талқин сўз.\nБазми айш ичра Навоий, не ажаб урмаса дам,\nАйта олмас чу нишот аҳли аро ғамгин сўз.\nНуктаси мафҳум ўлур, бўлмас вале мафҳум оғиз,\nТонг эмастур ҳеч мафҳум ўлмаса маъдум оғиз.\nОллоҳ-Оллоҳ, турфадур буким ики жонбахш лаб,\nИкки ён маълуму эрмас ўртада маълум оғиз.\nВаҳмни юз минг гумон ичра солур мундинки бор\nХатти мавҳум ул бел, аммо нуқтайи мавҳум оғиз.\nУл алифдек қад латофат ичра бўлди бирга ўн,\nСифрдек то бўлди анинг зимнида марқум оғиз.\nДол ангаким ишқ китмони керак ишқ аҳлиға,\nИшқинг асрорида сирредур ажаб мактум оғиз.\nВаҳки, ул юзу оғиз шавқидин ўлдум, лек бор\nЮзидин юз ноумиду оғзидин маҳрум оғиз.\nЗаҳри ҳажр оғзим тўла найлаб қилай ўпмак хаёл,\nҲайфдурким, еткай оғзи нўшиға масмум оғиз.\nПок лафз айтурға оғзинг пок қилким, ҳайфдур\nЯхши сўз боринда сургай нуктайи мазмум оғиз.\nЭй Навоий, махлас истар бўлсанг эл тил, оғзидин\nНазмдин ҳам тилни тийғил, насрдин ҳам юм оғиз.\nУл парий кўйида мен девонани банд айлангиз,\nБанд-бандим зулфи занжириға пайванд айлангиз.\nХалқ тарки ишқи айларга мени дилхастани,\nЎлтуруб олам элига мужиби панд айлангиз.\nТелба кўнглум топсангиз, эй ёр кўйи итлари,\nТўш-тўшидин тишлабон парканд-парканд айлангиз\nБодайи ишқ асру маст этмиш мени, эй дўстлар,\nЖомима афюн эзиб бир дам хирадманд айлангиз.\nЙиғласам аччиғ малул ўлмоқ недур, эй хўблар,\nҲазл учун гоҳе боқиб, сиз ҳам шакарханд айлангиз.\nИшқ баҳрида дури васл истаманг, эй аҳли дард,\nКўнглунгуз ул нақди ёди бирла хурсанд айлангиз.\nҚилсангиз тасвири Лайло ҳуснин ул ойдек сизинг,\nЛек Мажнунни Навоий бирла монанд айлангиз.\nҒам юки қилмайдурур ёлғуз мени маҳзунни кўж.\nҲам бу юк қилмиш эди Фарҳод ила Мажнунни кўж.\nҚилди чун Фарҳод ила Мажнун қадин хам, не ажаб\nЮз аларча заъф ила гар қилса бу маҳзунни кўж.\nЮк агар будур не Фарҳоду не Мажнуну не мен,\nРост, гар дерсен бу юк айлаб турур гардунни кўж.\nВаҳ, не юкдур буки гардун қоматин кўж айлади,\nУйлаким гардуннинг остида кўрарсен «нун»ни кўж.\nЮзи маҳтобида мушкин қоши невчун кўж эрур,\nЎғрилиқ гар қилмади ул ҳиндуйи мавзунни кўж.\nЭгриликка шуҳра бўлмоқ истамассен, айлама\nАҳли исён хизматида қадди бенуқсонни кўж.\nГар Навоий кўж эрур шаҳ хизматида не ажаб,\nЧунки қилмиш қуллуғи Жамшиду Афридунни кўж.\n"http://www.kutubxona.com/wiki/index.php?title=Alisher_Navoiy._Gʻaroyib_us-Sigʻar_(I-_qism)_/_Kiril&oldid=15277" dan olindi