Туркистон Мухториятига большовойлар тажовузи | Shosh.uz\nБош саҳифа » Тарих » Туркистон Мухториятига большовойлар тажовузи\n1918 йил 19 – 26 январда бўлиб ўтган Туркистон ўлкаси советларининг IV қурултойида Туркистон мухториятини тугатиш масаласи очиқдан-очиқ кўрилди. Қурултойда сўзга чиққан, ўзини “Ўрта Осиё Ленини” деб ҳисоблаган, Тошкент совети раиси И.О.Тоболин шундай деган эди: “Биз нафақат Россия ҳақида, балки меҳнаткашлар тўғрисида қайғурамиз, агар халқ хоҳиш-иродаси бу ўлканинг Россиядан ажралиб чиқишини референдум орқали ҳал этишни истаса, унинг ажралиб чиқиш хуқуқини сақлаб қоламиз”.\nУ Туркистон мухториятига қарши фикрини яшириб ўтирмайди: “Бироқ мухториятни ҳозир, зудлик билан амалга ошириш тўғрисида гап бўлиши мумкин эмас. Зеро, мухториятнинг энг биринчи шартига кўра, бу ўлкадан ҳарбий қўшинлар олиб чиқиб кетилиши керак. Агар бу мухторият тушунчасидан келиб чиқадиган ана шу асосий ҳолатни амалга оширадиган бўлсак, унда инқилоб биқинига зарба берган бўлур эдик, ўлкада эса яна аксилинқилобчилар ҳокимияти қарор топар эди”. Бу қурултой Туркистон мухторияти ҳукуматини тан олишдан бош тортади, унинг аъзоларини қонундан ташқари деб эълон қилади, ҳатто уларнинг бошлиқларини қамоққа олиш тўғрисида қарор қабул қилади. Большевикларнинг ишчи ва аскар депутатлари советининг “… бойлар томонидан эълон қилинган Қўқон ҳукумати тан олинмасин, унинг аъзолари эса қонундан ташқари деб топилсин, бошлиқлари қамоққа олинсин!” деган талаби масалани янада ўткирлаштириб юборади.\nҚурултой инқилобий социал-демократлар партияси бир тўда рус ва мусулмон пенсионерлари бошчилигидаги буржуа мухториятига қарши шафқатсиз кураш эълон қилади ва ўлкада пролетар мухторияти тузишга интилади деган қарор қабул қилади.\nТуркистон мухториятини тугатишнинг оташин ва фаол ташкилотчилари И.О.Тоболин, Ф.Колесов, Е.Бабушкин, Туркистон ҳарбий комиссари Е.Перфилев ва бошқалар бўлдилар. Улар ўз фаолиятларида қизил салтанат йўлбошчилари Ленин, Сталин ва бошқа жаллодларнинг тўғридан-тўғри буйруқ ва кўрсатмаларини адо этдилар.\nТуркистон мухторияти раҳбарлари 1918 йил бошларида Тошкентда ўзларига қарши катта қирғинга тайёргарлик кетаётганида зўр матонат ва иродани ишга солиб мухториятни мустаҳкамлаш йўлидаги қийинчиликларга қарши сабр-тоқат билан ишлаётган эдилар. Бу қийинчиликлар нималардан иборат эди? Энг асосий қийинчилик маҳаллий туб ерли аҳоли сиёсий савиясининг миллий истиқлол даражасида ривожланмаганлиги эди. Бу Туркистон мухториятини ҳимоя қилиш, уни қўллаб-қувватлашда истиқлолчи кучларнинг ягона жабҳа, якмушт бўла олмаганлигида кўринди. Янада каттароқ қийинчилик Туркистон мухтор ҳукуматининг яшаб қолишининг шарти бўлган моддий етишмовчилик эди. Бу ҳам, албатта, яна биринчи қийинчиликка бориб тақалади. Большовойлар октябрь тўнтаришини Германия ҳукуматининг берган бир миллиард немис маркаси эвазига амалга оширган эди. Моддий маблағсиз эса ҳеч нарса қилиб бўлмайди. Туркистон мухториятига яҳудийлар ярим миллион сўм ёрдам тариқасида беришган. Наманган ва Андижон банклари жуда катта қийинчиликлар билан 500 минг сўм ажратганлар. Албатта, бу маблағлар мухтор ҳукумат сарф қилиши лозим бўлган харажатлар олдида урвоқ ҳам бўлмасди. Чунки биргина «Бирлик туғи» газетасини молиявий қўллаб туриш учун 5 минг сўм, «Свободный Туркестан» учун 50 минг сўм харажат қилинар эди. Қўшинни таъминлаш учун кетадиган молиявий харажат тўғрисида гапирмаса ҳам бўлади.\nУчинчи энг муҳим қийинчилик Туркистон мухториятини кўкрак кериб ҳимоя қилиб оладиган миллий қўшиннинг йўқлиги эди. Асосан таёқ, болта, кетмон, ошпичоқ, қилич, айримлари пилта милтиқ билан қуролланган 2 минг кишилик қўшин билан узоққа бориб бўлмас эди. Чунки тиш-тирноғигача замонавий қуроллар, самолётлар, ўзиюрар танклар, бронепоездлар, найзали бешотар милтиқлар, пулемётлар билан қуролланган қизил каллакесарларга қарши туришнинг ўзи бўлмас эди. Бунинг устига, 1918 йил 19 январда қизил қўшинлар Оренбургни қўлга киритгач Москва билан Тошкент ўртасида узилиб қолган алоқа тикланди. Натижада марказдан Туркистонга қўшимча кучлар ва қурол-аслаҳа юбориш имконияти туғилди. Бу ҳол, ўз навбатида, миллий истиқлолчиларнинг вазиятини янада оғирлаштирди.\nТошкент советлар ҳукумати 1918 йил январининг охирларидан қуролли ҳужумга тайёрланди ва иғвогарлик билан турли баҳоналар излай бошлади. Қўқонга советлар ҳукумати ихтиёрига энг ашаддий қизил гвардиячилар, австро-венгер ҳарбий асирлар, асосан, армани дашноқлардан ташкил топган каллакесар қисмлар юборилди.\n29 – 30 январда Қўқонда фавқулодда вазият мислсиз даражада кескинлашди. Бу вазият арзимаган бир баҳона учқуни ила алангаланиб кетиши ҳеч гап эмас эди. Ана шундай бир шароитда 30 январда Қўқон ишчи ва аскар депутатлари советининг мажлиси бўлиб, унда мухториятни даф этишни амалга оширувчи орган – инқилобий қўмита (революцион комитет) тузилди. Унинг раиси этиб большевик Е.Г.Бабушкин сайланди. Инқилобий қўмита таркибига туб ерли аҳоли вакилларидан бирор киши киритилмаган.\nҚўмита ўз қўлида чекланмаган ҳокимиятни мужассамлаштирди, унга катта ваколатлар: фавқулодда чоралар кўриш, ҳамма нарсани советлар ҳокимиятини ҳимоя қилишга бўйсундириш ва сафарбар этиш ҳуқуқи берилди. Инқилобий қўмита олдидаги энг асосий вазифа мухторият ҳукуматини тугатиш, шаҳар аҳолисини қуролли куч билан совет ҳокимиятини тан олишга мажбур қилиш, «инқилобий тартиб» ўрнатишдан иборат эди. Инқилобий қўмита ишни оврупалик ишчилар ва темирйўлчиларни қурол билан таъминлашдан бошлади.\nШаҳардаги арман миллатига мансуб дашноқларни қуроллантиришдан разил ва жирканч мақсад кўзланган эди. Тошкент, Скобелев, Андижон, Наманган ва бошқа шаҳарлардан ҳарбий мадад келди. 30 январга ўтар кечаси номаълум кишилар Қўқон станциясига, Қўқон советлар биносига ҳукум уюштирдилар. Бу ҳужум Қўқонда қизил қўшин жаллодларининг оммани ваҳшийларча қирғин қилишни бошлаши учун шунчаки бир баҳона бўлди. Шу куни инқилобий қўмита Тошкентга И.О.Тоболинга, Ф.Колесовга ва Скобелев шаҳрига телеграф орқали уланиб зудлик билан ёрдам беришни сўради. Инқилобий қўмита аҳолига қарата мурожаат қабул қилиб, унда содир этилган воқеалар учун барча айб мухториятчиларга қўйилди. Инқилобий қўмита ўз таркибидан махсус гуруҳ тузди ва унинг олдига мухторият ҳукумати аъзоларини ҳибсга олиш вазифасини қўйди.\nИнқилобий қўмита Туркистон мухторияти аъзоларига 31 январда ультиматум топширди ва 2 соат муддат билан таслим бўлишни талаб қилди. Мустафо Чўқаев шундай хотирлайди: «31 январь кундуз соат 12 да Хўқанд большевикларининг бизга берган ультиматумини текшириб ўтирганимизда тўхтовсиз милтиқ ота бошладилар. Бу милтиқ отувчилар большевиклар бўлиб чиқди. Большевикларнинг ультиматумида бизга 2 соат муддат тайин этилган ва ул муддат 2 соат 20 минутда тўлар эди. Нечундир алар шартномасини хилоф ҳаракатга киришиб муомала йўлин кесдилар».\n«Шўрои Исломия юртинда ҳукумат қўшинлариндан бошқа халқда жийилган эди. Большевик солдатлари яқинлашиб келарлар деган хабарни эшитиб бошқа халқ тарлан кибик ҳукумат кишиларида иккинчи бош қўшурга йўл қолмагач тарқалишдилар. Чунки халқ муваққат ҳукуматнинг (Қўқон мухторияти-муаллифлар) алида бўлса келишурмиз, большевикларга қарши қурол кўтармангиз» деган сўзига қулоқ солмай, ҳар қайси боринча сугиш асбобларини олиб ўрамга чиқдилар. Большевикларнинг ваъдалариндан илк ота бошловлари халқнинг кўнглина, алар муваққат ҳукуматигина тугил, бутун халққа қарши ҳаракат бошладилар деган қўрқув солди. Бу вақт муваққат ҳукуматининг йўли бутунлай кесилган эди.\nҚўқонда бўлган бу кўнгилсиз воқеани сиёсий сабабларидан бошдан-оёқ ёзувни ҳозирги замон кўтармий».1\n27 ёшлик Туркистон миллий ҳаракатининг олдинги сафларида бўлган Мустафо Чўқаев Туркистон миллий мухтор ҳукуматининг энг асосий ва кучли аъзоларидан бири эди. Самарқанд, Тошкент ва Фарғонадан келган Қўқон шаҳрини қамал этган большевиклар раҳбарлигидаги ҳарбий куч пулемёт, замбарак, граната ва минглаб милтиқлар билан ўша вазиятда ҳукумат бошлиғи Мустафо Чўқаевга мана бу ультиматумни қўйган: 1. Мухтор ҳукумат совет ҳокимиятини таниши. 2. Туркистон халқини совет ҳукуматига бўйсунишга чақирувчи баённома чиқаришини. 3. Ахоли қўлидаги қуролларни йиғиб олиб, большевикларга таслим этишини. 4. Миллий ҳукумат миллий ташкилотининг тарқатилишини ва ҳоказоларни талаб қилганларида Мустафо Чўқаев уларга шундай жавоб берган:\n– Куч сизлар тарафда. Биз эса ҳозирча ўз миллий халқларимизни таниганмиз ва идрок этганмиз. Шундан бошқа кучимиз йўқ. Бу курашда бизни енгасиз, бунга ҳеч шубҳа қилмайман. Шундай бўлса ҳам, биз на сизнинг ҳокимиятга келиш ҳақингизни, на-да Туркистонда совет ҳукуматини асло танимаймиз…\nШу жавобдан сўнг 20 дақиқа ўтгач, яъни кечаси соат ўн биру қирқда большевиклар миллий ҳукумат арқони биносини оташладилар.\nАна шу тариқа Қўқон шаҳрида большевойлар мусулмон халқларни қириб ташлашдан иборат даҳшатли фожеани бошлаб юборди. Туркистон ўлкаси Халқ Комиссарлар Совети Туркистон мухториятига четдан келадиган ҳар қандай ёрдамнинг олдини олиш чораларини кўрди. 1918 йил 14 февралда Бутун Фарғона водийсида ҳарбий ҳолат эълон қилинди. Фарғона темир йўлида эса қамал ҳолати жорий этилди. Тошкент, Самарқанд, Наманган шаҳар думалари ёпилди ва фаолиятлари тўхтатилди. Собиқ генерал-губернатор канцелярияси тугатилди. Пахта захиралари мусодара этилди, нефть қазиб чиқариш, балиқ саноати ва бошқалар миллийлаштирилди. Дин давлатдан ва мактаб диндан ажратилганлиги эълон қилинди.\nАлбатта, бундай оғир шароитда Туркистон мухторияти ўзини ўзи ҳимоя қилишга ожиз эди. У бошланган даҳшатли қирғинга қадар тинч воситалар йўли билан ҳокимиятни қўлга олишга ишонар эди. Шунга қарамай, Туркистон мухторияти қўшинлари оддий қуроллар билан бўлса-да шаҳарни уч кун давомида ҳимоя қилдилар. Мухториятчиларнинг шиори «Туркистон – туркистонликлар учун» эди.\nМухтор ҳукумат вазиятнинг ниҳоятда оғир эканлигини ҳисобга олиб сўнгги имкониятни ишга солди ва большовойлар билан бошланган музокара ташаббускори бўлди. Бу музокара 17 февралда бошланди. Музокарада мухториятчилар қуйидаги талабларни ўртага қўйдилар:\nШаҳарни биргаликда бошқариш ва унинг таркибида мухториятчиларнинг кўпроқ вакиллари бўлишини таъминлаш.\nҲарбий қалъани шу органнинг назорати остига олиш.\nМилициядан бошқа барча кучларни қуролсизлантириш. Ўлка советлар ҳукуматининг шариатга зид декретларини бекор қилиш.\nАммо большевик Е.Г.Бабушкин раис бўлган инқилобий қўмита мухториятчиларнинг бу таклифларини қатъиян рад этди. 18 февраль куни музокара яна давом эттирилди. Мухтор ҳукумат нима бўлса бўлсин-у, аммо ўртада қон тўкилмаслиги учун ҳаракат қилди. Ҳарбий вазир полковник М.Чанишев инқилобий қўмитага ультиматум қўйиб, соат 4 гача қалъани топширишни талаб этди.\nЛекин мусулмон ишчи ва деҳқонлар конференцияси қатнашчилари ультиматумни қайтариб олишни талаб этдилар.\n«Шўрои Уламочи»лар ўз тарафдорлари билан бунга қаттиқ норозилик билдириб ультиматумни қайтариб олишга қаршилик қилдилар. Мухторият ҳукумати аъзолари ўртасида ихтилоф келиб чиқди. Ҳукумат раҳбари Мустафо Чўқаев истеъфога чиқишга мажбур бўлди. Унинг ҳукумат маҳкамаси ағдарилди, ўзи эса яқин кишилари билан ҳукуматни ташлаб Қўқонни тарк этишни лозим топди.\nМухтор ҳукумат Ҳарбий кенгаш раиси М.Чанишев ва унинг энг яқин сафдошлари – рус офицерлари қамоққа олинди. «Уламо»чиларнинг ёрдами билан мухторият ҳукумати милициясига бошчилик қилувчи Эргаш ҳукумат раҳбари ва бош қўмондон этиб тайинланди. Ана шу тариқа мухтор ҳукуматда давлат тўнтариши юз берди. Ҳокимият ашаддий муросасиз кучлар қўлига ўтиб қолди. Туркистон мухториятидаги бу бўлиниш советларга қўл келди. Улар бу қулай вазиятдан фойдаланиб Қўқон шаҳрига ҳужумни янада кучайтирдилар. 18 – 19 февралда Тошкентдан Е.О.Перфильев Қўқонга етиб келгач, босим янада кучайди. Унинг ихтиёрида 2 эшелон ҳарбий қисмлар бор эди. Отлиқ аскарлар, артиллерия ва пиёда қисмларига эга бўлган Туркистон ўлкаси ҳарбий комиссари, сўл эсер, ваҳший генерал Қўқонни уч тарафдан қуршаб олди.\nҚизил қўшинлар Эски шаҳар ҳудудига бостириб кирдилар. Даҳшатли ва мислсиз қирғин бошланди. Қўқон ўт ичида қолди. Қўқондаги хунрезлик, геноцид даҳшатларини амалга оширганларнинг ўзлари ҳам эътироф этганлар. Ўша пайтда 28 ёшда бўлган ўлка ҳарбий комиссари Е.Перфильев жанг тафсилотларини шундай ҳикоя қилди: «Мачитларни яна бир неча маротаба тўпдан ўққа тутишга тўғри келди. Қизил гвардиячилар бўғизланган оврупаликларнинг жасадларини кўрганда шундай тутақиб кетдиларки, уларни ҳеч қандай куч тўхтатиб қололмасди, аскарлар олдидан чиққан ҳамма нарсани яксон қилиб кетавердилар. Ҳатто шундай ҳолат рўй бердики, 5 та қизил гвардиячи ерли бандитларнинг 200 тасини олдига солиб қувлади. Отряд катта қаҳрамонлик кўрсатди. Жанг иштирокчилари орасида бирорта ҳам қўрқоғи йўқ эди. Биз қийинчилик билан Тошкўприкни қўлга киритдик ва Эски шаҳарга ёриб кирдик. Исёнчилар тўдаси Скобелев томонга чекинишди. Бадавлат кишилар қимматбаҳо бойликларини, пулларини ўзлари билан олиб қочдилар, лекин нарсалари ўзларига насиб этмади. Қочаётганларни тезотар тўпдан ўқ узиб янчиб ташладик, бир қисмини эса орқага чекинишга мажбур этдик. Уларнинг кўрпа-ёстиқлари, гиламлари, қимматбаҳо нарсалари йўлда сочилиб қолди».2\nҚўқонда даҳшатли фожеалар ва қирғинларни ўз қўзи билан кўрган ва унинг шахсан иштирокчиси М.К.Шкорупанинг иқрори, айниқса, диққатга лойиқдир: «Тинч аҳолининг уйлари, Туркистон, Россия учун ҳам тансиқ бўлиб қолган мануфактура, ғалла омборлари ёнарди. Қўқон уч кун ўт ичида қолди».3\n«Ўша кунларда, – деб ёзади тарихшунос олим Ш.А.Шомагдиев, – талончиликлар ҳам авж олган. Аскар, қизил гвардиячиларга бўйсунмай қолган оломон майда буржуазияда нима бўлса, шуни талаб, ташиб кета бошлади… Эски шаҳар ва барча дўконлар, тижорат фирмалари, савдо қаторлари, банклар, майда хонадонлар талон-торож қилинди. Талончилар талаган мулкларини аравага ортиб вокзал ва қалъага ташидилар. У ерда бегона мулкни бўлиб олиш бошланди».4\n1918 йили Қўқонга келган инглиз капитани Брун шаҳарни ярим бўш ҳолида кўрган. Унинг ёзишича, шаҳар босқинида иштирок этган немис, австриялик ва венгер асирлардан ёлланган аскарлар 100 минг сўмдан ортиқ пулни ўмаришган. Айниқса, армани миллатига мансуб дашноқлар Қўқон шаҳрида кўз кўриб, қулоқ эшитмаган ваҳшийликларни амалга оширдилар. Қўқон фожеаси қатнашчиларидан яна бири, Туркистон халқларининг жаллоди А.Т.Каравайцев ўз эсдаликларида бундай деб ёзади: «Коновалов тўдасидаги арман дашноқлари ўзбошимчаликни ҳаддан ошириб юбордилар. Улар Қўқонга келгунча тинч аҳолини талаб, қирғин қилганлар. Улар, хусусан, Эски шаҳарни, айниқса, савдо тармоқларини, дўконлар, расталарни, омборларни таладилар, қолганларига ўт қўйиб ёндириб юбордилар. Дашноқи арманлар мусулмонлар яшайдиган хонадонларга бостириб кирдилар, ҳеч кимни аямасдан қирғин қилдилар, ҳатто чолу кампирларга ва ёш гўдакларга ҳам раҳм қилмадилар. Ҳомиладор аёлларнинг қоринларини ёриб туғилмаган гўдакларини қиличлар тиғидан ўтказдилар, ёш, норасида гўдакларни беда қирқадиган жодида бурда-бурда қилиб ташладилар. Ёш қизларнинг номусларини топтадилар, аёлларни эса эрлари кўз олдида зўрладилар. Ибодатхоналар, масжид ва мадрасаларнинг кули кўкка совурилди. Ҳамма ерда қамоққа олишлар бошланди, айғоқчилар мухтор ҳукумат аъзоларидан Ҳидоятбек Оғаев, Миродил Мирзааҳмедов қатл этилган. Маҳаллий аҳолини қамоққа олиш тўғрисидаги ордер бўлса ҳам, бўлмаса ҳам ҳибсга олавердилар. Қамоққа олинганларнинг кўплари суд ва терговсиз отиб ташланди. Қўқонни ташлаб кетишга мажбур бўлган мухтор ҳукумат аъзолари Фарғона шаҳрига бориб халқни намойишга чорладилар. Уларни туб ерли аҳоли қўллаб-қувватлади. Лекин советлар ҳукумати бу ҳаракатни бостирди. Носирхон Тўра Наманганда, С.Герцфельд Самарқандда, Обиджон Маҳмудов Бухорода қўлга олинган.\nУбайдулла Хўжаев, Абдулҳамид Сулаймон (Чўлпон) Қўқондаги фожеавий ҳодисаларни Ашхободдан Самарқандга келаётганларида йўлда эшитадилар ва улар ўз йўлларини ўзгартириб Оренгбург томон йўл оладилар. Бу ерда улар Аҳмад Закий Валидий Тўғон билан учрашадилар. У Оренгбургда Бошқирдистон мухториятининг ички ва ҳарбий ишлари билан банд эди».\nХуллас, ҳамма аломатларга кўра тарихга Туркистон мухторияти номи билан кирган Қўқон мухторияти тор-мор қилинди ва тарқатиб юборилди. Қадимги маданий ва бой савдо шаҳри бўлган Қўқон таг-туги билан вайрон қилинди, қонга ботирилди. Қўқон халқ милициясига бошчилик қилган Эргаш ўз кучлари билан шаҳарни ташлаб чиқди ва советларга қарши курашни давом эттирди.\nРаҳбарсиз ва ташкилотсиз қолган Қўқон шаҳри мудофаачилари фожеанинг янада оғирроқ тус олмаслиги мақсадларини кўзлаб советлар раҳбарияти билан музокаралар бошлашга мажбур бўлдилар. Ниҳоят, 22 февралда (9 февраль) большовойлар томонидан тақдим этилган ва маҳаллий мусулмон халқининг миллий манфаати ва иззат-нафсини камситувчи «Тинчлик шартномаси»га имзо чекдилар. Шартноманинг биринчи моддасида: «Аҳоли Халқ Комиссарлари Советининг ҳокимияти ва маҳаллий совет муассасаларини тан олади», – дейилган эди.\nШундай қилиб, Туркистон мухторияти ҳукумати бешиклигидаёқ бўғиб ўлдирилди ва тугатилди, мустамлакачи босқинчи советлар ҳукумати ўз ғалабасини тантана қилди. Туркистон мухторияти сингари 1918 йил декабрда қозоқ миллий демократлари томонидан Оренбургда ташкил этилган Алаш мухторияти ҳам тор-мор қилинди. Аммо зўрликка, босқинчиликка асосланган ва Туркистон мухториятини тугатишга қаратилган советларнинг шармандали ва адолатсиз сиёсати меҳнаткаш халқ оммаси кўзи олдида бу ҳукуматнинг асл мақсади ва моҳиятини очиб ташлади. Натижада бутун Туркистон халқлари истиқлол учун, эрк ва миллий озодлик учун курашга отландилар.\nБольшовойларнинг Қўқон шаҳрида амалга оширган даҳшатли қирғинларидан ҳатто Туркистонда яшаётган Оврупо аҳолисига мансуб эсерлар, кадетлар ва меньшевикларнинг вакиллари ҳам нафратланган эдилар.\nМеньшевик-интернационалистлар фракциясининг бошлиғи Вайнштейн Тошкент шаҳар советининг 1918 йил 23 февралдаги йиғинида республика ҳарбий комиссари 26 ёшли Е.Перфильевнинг қизил гвардиячи жангчилари билан Қўқонда даҳшатли хунрезликлар қилганини тафтиш этиш керак ва айбдорлар жавобгарликка тортилиши лозим деб талаб қилди.\nТуркистон мухториятига нисбатан адолатсиз сиёсатни баъзи бир большевик арбобларнинг ўзлари ҳам танқид қилган эдилар. Жумладан, Д.Манжара шундай деган: «Миллий сиёсатда йўл қўйган хатоларимиз туфайли Қўқон мухторияти вужудга келди… Уни йўқотиш пайти яна бир хатога йўл қўйдик. Қурол-яроғи деярли бўлмаган мухториятчилар жойлашган Эски шаҳарни қамал қилиш ўрнига биз тўплардан ўққа тутдик, кейин дашноқларнинг қуролли тўдаларини ишга солдик. Натижада талон-торож, номусга тегиш, қирғин бошланди. Бундан мухториятчиларга алоқаси бўлмаган тинч аҳоли катта зарар кўрди».\nУмуман олганда, Туркистон мухторияти қонга ботирилишининг бош айбдори В.Ленин бош бўлган советлар ҳукумати, қолаверса, марказий ҳукуматнинг Туркистон филиали ва унинг жаллод малайлари бўлмиш эндигина 26 ёшга тўлган Колесов раҳбарлигидаги Туркистон Халқ Комиссарлари Совети ва унинг аъзоларидир. Бу ҳукумат аъзоларининг деярли барчаси маҳаллий мусулмон халқларга нафрат ва шовинистик руҳ билан суғорилган, онги заҳарланган шахслар эдилар.\nГарчанд Туркистон мухторияти большевизм ёвузлиги билан йўқ қилинган бўлса-да, унинг ғояси, амалиёти, руҳи сўнмади, истиқлол курашчилари томонидан Туркистон мухториятини тиклаш учун шиддатли кураш кетди. Туркистон мухториятини янгитдан тиклаш, миллий давлатчиликни оёққа турғизиш борасида совет режимига қарши, қизил армия тажовузига қарши кураш давом этди.\nАндДУ, т.ф.д., проф.,\n(“Туркистон Мухторияти – миллий давлатчилигимизнинг ёрқин саҳифаси” мақоласининг учинчи қисми)\n1 Улуғ Туркистон. 1918 йил 2 март\n2 Шарқ юлдузи. 1931. №12. – Б.168 – 169\n3 Каримов Ш. Қафасдаги қуш орзуси. – Тошкент: Фан, 1991. – Б.52\n4 Шамагдиев Ш.А. Очерки истории гражданской войны в Ферганской долины. – Ташкент, 1961. – Б.6\nPrevious Носирхон Тўра, Саидносир Миржалилов (Туркистон Мухторияти ҳукумати вазирларининг фаолияти ва кейинги тақдири, 4-қисм)\nNext Немис ва турк тилидаги тадқиқотларда Туркистон Мухторияти ҳақидаги қарашлар


Отабек Умаровнинг қизлари – Маърифатхон ва Меҳрихонлардан оилавий фотосурат! - 16 Сентября 2019 - Yangiliklar Olami - www.SherlarUz.CoM - SMS SHERLAR, SEVGI SHERLARI, YANGI\nГлавная » 2019 » Сентябрь » 16 » Отабек Умаровнинг қизлари – Маърифатхон ва Меҳрихонлардан оилавий фотосурат!\nОтабек Умаров ва Шаҳноза Мирзиёеваларнинг кенжа қизи Раниахон ҳақида кўп ёзганмиз. Бироқ катта қизлари доим эътиборимиз марказидан қолиб келган. Бугун эса мана шу қизлар томонидан инстаграм саҳифаларига жойланган бир суратни сиз азизлар эътиборингизга ҳавола этмоқчимиз.


Коронавирус: Хитойнинг Сиан шаҳрида қаттиқ карантин жорий этилди\nNUR-SULTAN. Kazinform - Хитойнинг Сиан шаҳри маъмурияти коронавирус тарқалишига қарши қатъий карантин жорий қилди, дея хабар бермоқда Kazinform Covid-19 тарқалишига қарши кураш бўйича идоралараро комиссия Telegram каналига таяниб.\nКоронавирус: Жанубий Кореяда ўлим ҳолатлари бўйича янги кунлик антирекорд ўрнатилди\nSEOUL. Yonhap – Kazinform - Корея Республикасида 22 декабр куни коронавирусдан вафот этганлар сони энг юқори кўрсаткичга етди. Бу ҳақда Касалликларни назорат қилиш ва олдини олиш миллий бошқармаси маълум қилди, деб хабар беради Kazinform Yonhap агентлигига ҳавола билан.\nЯпония шимолида 9 баллик зилзила бўлса, 200 минг кишининг ҳаётига зомин бўлиши мумкин\nTOKIO. Kyodo - Kazinform - Япония ҳукумати сешанба куни мамлакат шимолида вайронкор зилзила рўй берса, унинг оқибатлари қандай бўлишини прогноз қилди, дея хабар беради Kazinform Kyodo агентлигига асосланиб.\nТОKYO. Кazinform - Япониянинг марказий қисмидаги Хигасиура шаҳрида автомобилнинг бир гуруҳ болалар боғчаси тарбияланувчиларини уриб юбориши оқибатида камида 10 нафар бола жароҳатланди, дея хабар беради Kazinform ТASSга таяниб.\nТOKYO. Kazinform- Душанба куни Япониянинг Хонсю оролидан жануби-шарқда жойлашган Осака шаҳрида олти қаватли омбор ёниб кетди. Тилсиз душманга қарши курашда 60 га яқин ўт ўчириш машинаси ва вертолётлар қатнашмоқда. Ёнғин 10 минг квадрат метр майдонни қамраб олди, дея хабар беради Kazinform TBSга таяниб.\nЯпония коронавирусга қарши кураш учун 265 миллиард доллар ажратади\nТOKYO. КYODO-Kazinform - Япония ҳукумати коронавируснинг мамлакат иқтисодиётига таъсирини юмшатиш бўйича комплекс чора-тадбирларга 30 триллион иен (265 миллиард доллар) сарфлашни режалаштирмоқда, деб хабар беради Kazinform Kyodo агентлигига таяниб.\nЯпонияда автомобиль бир гуруҳ болаларни уриб кетди\nOKAYAMA. КYODO-Kazinform – Япониянинг Окаяма префектурасида автомобиль пиёдалар йўлагидан чиқиб кетиб, бир гуруҳ болаларни уриб юборди, дея хабар беради Kazinform Kyodo агентлигига таяниб.\nДимаш Қудайбергеннинг янги композицияларидан бири – «Fly Away» биринчи марта Япония радиосида ижро этилади\nNUR-SULTAN. Kazinform- 4 ноябр куни Димаш Қудайбергеннинг янги композицияларидан бири «Fly Away» Япониянинг машҳур FM Kiryu радиостанциясида эфирга узатилади, деб ёзади Kazinform dimashnewsга таяниб.\nТокиода эркак киши поездда 17 йўловчига пичоқ билан жароҳат етказди\nTOKYO. Kazinform - Токио префектурасининг Тефу шаҳрида пичоқ билан эркак киши поезд йўловчиларига ҳужум қилди. Keio темир йўл компаниясига тегишли поездда содир бўлган ЙТҲда 17 киши жабрланди, дея хабар беради Kazinform NHK телеканалига таяниб.\nЯпонияда аттракцион қулаб тушди, жароҳатланганлар бор\nTOKYO. Kazinform - Якшанба куни Япония ғарбидаги Хёго префектурасидаги кўнгилочар паркда аттракцион қулаши оқибатида олти киши турли тан жароҳатлари олди, дея хабар беради Kazinform Kyodo агентлигига таяниб.\nЯпонияда зилзила: Жароҳатланганлар сони 52 кишига етди\nTOKYO. Kazinform - Японияда 5,9 балли зилзила оқибатида 52 киши жароҳатланди, деб хабар беради Kazinform NHK телеканалига таяниб.\nЯпонияда юз берган зилзила оқибатида 19 киши жароҳат олди\nNUR-SULTAN. TASS - Қозоғистон - Япония пойтахти яқинидаги зилзила қурбонлари сони 19 кишига етди, деб хабар берди Kazinform TASSга таяниб.\nЯпонияда авария туфайли 60 мингга яқин уй сувсиз қолди\nTOKYO. Kazinform - Япониянинг марказий Вакаяма шаҳрида, шаҳар сув таъминоти қувури ўтказилган кўприк қулаши оқибатида 60 мингга яқин квартира ва хусусий уйлар сувсиз қолди, дея хабар беради Kazinform NHK телеканалига таяниб.\nЯпонияда 5,9 балли зилзила юз берди\nТОKYO. KYODO - Kazinform - Чоршанба куни эрталаб Япония шимоли-шарқида 5,9 балли зилзила содир бўлди, уч киши жароҳатланди, дея хабар беради Kazinform Kyodoга таяниб.\nЯпонияда мушаклар фабрикаси ёнмоқда\nTOKYO. Kazinform - Сешанба куни Отару шаҳридаги (Хоккайдо шимолида) мушаклар фабрикасида ёнғин содир бўлди, дея хабар беради Kazinform NHK телеканалига таяниб.


Америка ва Британия ҳарбийлари Ироқ кучлари билан мамлакатнинг турли минтақаларида жанглар олиб бормоқдалар.\n17 январ 2021, Тошкент вақти: 03:00\nХабарларга қараганда, Бағдоддан 80 километр жанубдаги Ал-Ҳиндия шаҳри кўчаларида жанглар давом этмоқда. Мазкур шаҳарда стратегик жиҳатдан муҳим нуқта - Фрот дарёси узра кўприк бор.\nМамлакатнинг жануброғида эса, АҚШ ҳарбийлари Ан-Нажаф шаҳрига икки йўналишда ҳужум уюштирмоқдалар. Америка ҳарбийларидан икки киши нобуд бўлгани тўғрисида хабар қилинди.\nДенгизчи пиёда аскарлар қисмлари жанглар билан Аш-Шатра шаҳрига кирдилар.\nИттифоқчилар авиацияси Бағдод ҳамда Киркўк шаҳарларига ҳаводан зарбалар бермоқда.


Рамзан Қодиров Украина бўйлаб иккинчи «махсус операция» ўтказишни таклиф қилди – Bugun.uz\nЖаҳон - 12:55 · 04.05.2022\nРамзан Қодиров Украина бўйлаб иккинчи «махсус операция» ўтказишни таклиф қилди\nЧеченистон раҳбари Рамзан Қодиров нафақат Луганск ва Донецкда, балки Украина бўйлаб «махсус операция»нинг иккинчи босқичини ўтказиш кераклигини айтди. Бу ҳақда у ўзининг Telegram каналида маълум қилди.\nҚодировнинг сўзларига кўра, кучли қуролларга эга давлатлар Украинани таъминламоқда. Қуролларни маҳаллий аҳолига сотиш бошланган.\n«Бу глобал тартибсизлик, қонунбузарлик ҳисобланади, унинг давом этишига чек қўйиш керак. Шунинг учун ҳарбий операциянинг иккинчи босқичини бошлаш зарур», — деган Чеченистон раҳбари.\nШунингдек, у операциядан кейин халқни нормал бошқара оладиган янги ҳукумат тузиш зарурлигини қайд этган. Қодиров муносабатлар ўрнатишни хоҳлаётган давлатлар билан алоқада бўлишга чақирган. «Агар улар санкцияларни хоҳласа, биз санкцияларга қарши курашамиз, агар улар урушни хоҳласа, биз курашамиз», — деган у.\nҚодировнинг таъкидлашича, ҳозирда Донецк, Луганск ва Россия қўшинлари урушда яхши натижа кўрсатмоқда. «Кеча катта колонна йўқ қилинди, бугун эса кун бўйи Попасна шаҳри бўйлаб яхши натижаларга эришдик. Аста-секин Донецк ва Луганскни тозалаяпмиз», — деган у.\nАввалроқ Қодиров Киевга ҳужум уюштирилишини маълум қилганди. Шунингдек, у Украинага қандай раҳбар кераклигини айтганди.


Муборакда “Орол” таслим этилди\nКиритилган сана: 25.10.2017.\nКеча «Машъал-2» жамоамиз Муборакда Нукуснинг «Орол» жамоасини қабул қилиб йирик 8:0 ҳисобида ғалаба қозонди.\nДаставвал лиганинг бугунги кундаги тўпурари, Шаҳзодбек Убайдуллаев 23, 25, 37 дақиқаларда «Орол» дарвозасига тўп киритиб ҳисобни 3:0 га етказди. Дастлабки бўлим шу ҳисобда тугашини тахмин қилинаётган бир вақтда Шаҳбоз Абдураимов майдон марказидан дарвозани аниқ нишонга олди 4:0. Танаффусдан кейин яна ҳужумда ҳаракат қилган жамоамиз 65 дақиқага келиб ҳисобни янада йириклаштиришди. Холмурод Холмуродовнинг кучли зарбасидан таблода ҳисоб 5:0 кўриниш олди. Орадан икки дақиқа ўтиб аниқроғи 67 дақиқада, Давронбек Тўраев ҳам ўз номини таблога ёздириб қўйди 6:0. Шундан сўнг ҳам меҳмонлар асло чекинишгани йўқ қарши ҳужумларни тезкорлик билан ташкил этган «Орол» вакилларидан шу куни омад юз ўгирди. Ўтиб бораётган дақиқаларда Мирзохид Эгамбердиев «Орол» ҳимоясидаги навбатдаги хатодан фойдаланиб 86 дақиқада жамоасининг 7 голини киритди. Ҳакамлар томонидан қўшиб берилган дақиқаларда «Машъал-2» майдонда бир киши кам бўлиб қолди. Бобурбек Фарҳодов иккинчи бор огоҳлантиришдан кейин қизил карточка билан сийланди ва майдонни тарк этди. Аммо қолган дақиқаларда яна босимни кучайтирган вакилларимиз 90+2 дақиқада Шаҳзодбек Убайдуллаевнинг голидан кейин ҳисобни янада йириклаштиришди ва баҳсга нуқта қўйишди 8:0. Шу тариқ жамоамиз муборакда “Орол” таслим этилди.\n15:00 “Машъал-2” (Муборак) – “Орол” (Нукус) 8:0


Қибрайдаги хонадонда газ портлади. Уй эгаси ва унинг ўғли ҳалок бўлди\nТошкент вилоятининг Қибрай туманида жойлашган уйларнинг бирида 21 ноябрь куни газ портлади. Оқибатда икки киши ҳалок бўлди.\nФВВ матбуот хизмати хабарига кўра, соат 19:16 ларда Қибрай тумани, Гулистон-3 кўчаси, 15-уйда газ-ҳаво аралашмасининг чақнаши содир бўлган. Чақнаш оқибатида уйнинг бир қисми қулаб тушган, қолган қисмининг деворлари ва шифти ҳосил бўлган кинетик зарба натижасида деформацияга учраган.\nВазирлик томонидан олиб борилган қидирув-қутқарув ишлари вақтида уй вайроналари остидан соат 19:45 да уй эгаси Х.Н. оғир аҳволда олиб чиқилиб, Тошкент шаҳар 7-сонли клиник шифохонасига ётқизилган. Олиб борилган реанимацион муолажаларга қарамасдан, бемор соат 20:45 да вафот этган.\nШунингдек, олиб борилган қидирув-қутқарув ишлари давомида соат 23:06 да уй эгасининг ўғли А.А.нинг жасади топилган.\nПортлашга хонадон ёнидан ўтган ерости газ қувуридан табиий газ сизиб чиқиб, хонадоннинг ертўла қисмига тўпланиши сабаб бўлгани тахмин қилинмоқда.\nКиритилди: 13:15 22.11.2020. Ўқилди: 1513 марта. Фикрлар сони: 0 та.


Александр Волков: Мухлисларимизни бугунги байрам билан табриклайман\nҒузор “Марказий” стадионида бўлиб ўтган “Шўртан” – “Нефтчи” учрашувидан сўнг ўтказилган матбуот анжуманининг иккинчи ярмида “оқ бўрилар” бош мураббийи Александр Геннадьевич ўйин ҳақида қуйидаги фикрларни билдириб ўтди:\nТабрикларингиз учун рахмат айтаман. Авваламбор янги мавсумнинг бошланганлиги муносабати билан барча мухлисларимизни табриклайман. Фурсатдан фойдаланиб шогирдларимга катта рахмат айтаман. Бугунги осон кечмаган учрашувда иродаларини намойиш этишганларидан жуда ҳам мамнунман. Умуман олганда бугунги ғалаба, бугунги байрам билан барча-барчани авваламбор мухлисларимизни муборакбод этаман. Сабаби бу ғалабамиз, Ғузор халқи учун чинакам байрам. Ғузор футболи, бу ернинг халқи учун бир қултум тоза ҳаводек гап. Улар футбол билан хасталанган, бу спорт тури билан чамбарчас боғлиқ десам муболаға бўлмайди. Ўйлайманки, бугунги ғалаба нашидасини сураётган кўп минг сонлик мухлисларимиз бахтиёр бўлиб уйларига боришади ва ўз оила-аъзоларига ҳам бахт улашадилар. Шу тариқа бу ҳолат бахт занжирига айланади ва бу кичик шаҳарда ҳақиқий байрам нишолланади. Мен буни ҳис қилиб турганимдан жуда бахтиёрман.\nЖамоа ҳақидаги таъсуротларим доим ижобий бўлган, ҳозир ҳам хеч нима ўзгармади. Бу жамоага муносабатим ўзгача илиқ, балким бу жамоанинг “оқ бўрилар” деб аталишидандир. Бу жамоа мени доим ўзига нимасидир билан жалб қилганди. Ўзимникиларга тортган шекилли “бўрилар”га (кулади). “Бунёдкор”да ишлаб юрган чоғларимда ҳам жамоадагилар билан яхши муносабатда бўлганман. Бу жамоада шогирдларим, дўстларим ҳамиша бўлган.\nПищур қўрқадиган ёшда эмас. Аниқроқ қилиб айтганда, нафақат Пищурнинг, балки бутун жамоамизнинг шайлиги ҳали максимал даражада эмас деб ўйлайман. Улар ҳали бутун бир ой давомида тўлалигича шаклланишга ҳаракат қилишади. Кейинги ойлардан эса жамоада ким ўйнай олиши-ю ким ўйнолмаслигига аста-секин бахо беришни бошласак мақсадга мувофиқ бўлади деб ҳисоблайман. Бундан ташқари ҳужумчининг иш самараси жамоанинг қолган аъзоларининг ҳаракатларига ўзаро боғлиқ. Кейинги учрашувда йигитлар фикр ва ҳаракатларини бир жойга жамлаган ҳолда равон ўйин намойиш этишади деб умид қиламан.\nУмуман олганда олдимизга қўйган вазифамизни қониқарли даражада бажардик деб ҳисоблайман. Сабаби, биринчи ўйинданоқ йигитлардан қандайдир чиройли ёки кескин ҳаракатларга бой ўйинни талаб қилиш нотўғри. Нафақат биринчи ўйинда, балки барчасида ҳам футболчилар олдида қўйиладиган ягона вазифа ва талаб бу ғалабадир.\nЖорий мавсумдаги минимум вазифамиз бу – 7-8 ўринлар учун кураш. Лекин “орзуда айб йўқ” дейишади, шу сабабли маррани имкон даражада юқори оламиз ва 5-ўрин учун курашамиз. Натижани эса вақт кўрсатади.\nТаркиб ва ўйини бўйича бахолайдиган бўлсам, “Локомотив” чемпионликни ушлаб қолиши мумкин, унинг кетидан эса ҳар доимгидек “Пахтакор”, “Бунёдкор”, “Насаф” ва “Бухоро” ўрнига бу йилги мавсумда “Олмалиқ” жамоалари ўртасида рақобат кучли бўлса керак деб ўйлайман. Аммо футбол ҳақида қандайдир якуний бир фикр айтиш жуда мушкул. Ҳаммаси майдонда ҳал бўлади. Кечаги “Динамо”нинг “Металлург”га қарши учрашуви бунга мисол бўлиши мумкин. Умуман олганда, жорий мавсум бир-текис равишда ўтади деб ўйлайман. Аммо сюрпризлар ҳам кутилмоқда, уларни эса вақт кўрсатади.


Деҳқончилик – ризқимиз манбаи - Fitrat.uz\nБош саҳифа / Мақолалар / Деҳқончилик – ризқимиз манбаи\nДеҳқончилик – ризқимиз манбаи\nAprel 4, 2017\tДеҳқончилик – ризқимиз манбаиda fikr bildirishni o'chirish 369 Кўришлар\nАллоҳ таолога беадад ҳамду санолар бўлсинки, баҳор фаслига ҳам етиб келдик. Юртимиз тупроғи серунум, гўзал боғлари серҳосил эканлигидан қанчалар ғурурлансак арзийди. Бу ҳам Аллоҳ таоло бизларга кўплаб яхшиликларни ато этишни ҳоҳлаганининг аломатидир. Бунинг нақадар ҳақиқат эканлигини қуйидаги ояти каримадан ҳам билиб олишимиз мумкин. Аллоҳ таоло шундай марҳамат қилади:\n“Яхши шаҳар (ери)нинг гиёҳи Роббининг изни билан (униб) чиқаверади. Ёмон (шаҳарнинг ери эса) фақат унумсиз бўлур” (Аъроф сураси 58-оят).\nДеҳқончилик, боғдорчилик билан шуғулланиш шарафли вазифадир. Бу соҳа кишиларига доимо Аллоҳ таоло мадад беради. Чунки, улар ерга ниҳол ёки уруғ қадар еканлар, ҳаёлан Аллоҳ билан боғланиб, Ундан ҳосилнинг унумдор бўлишини сўрайдилар. Қўлларидан келган барча ишни бажариб, яна Аллоҳга таваккул қиладилар. Таваккулларининг самараси ўлароқ ҳосиллари кам бўлса баракали, кўп бўлса даромадли бўлади. Шуларни ҳис қилган инсон деҳқончилик, боғдорчилик ва қишлоқ хўжалиги ишларига жиддий эътибор беради, унга мухаббат ва масъулият билан ёндашади.\nПайғамбаримиз (с.а.в.) ҳам деҳқончиликнинг фазилати борасида алоҳида тўхталиб ўтганлар. Жумладан, Анас ибн Молик (р.а.)дан ривоят қилинган бир ҳадисда Пайғамбаримиз (с.а.в.) шундай деганлар: “Мусулмон инсон кўчат экса, кейин бирор инсон ,қуш ёки ҳайвон ундан еса, бунинг учун эккан одамга садақа қилганнинг савоби ёзилади” (Имом Муслим ривояти).\nДемак, кўчат ўтқазган ва экин эккан инсоннинг меҳнати зое кетмайди. Ундан еган барча жонзотлар орқали соҳибига садақа савоби ёзилиб туради.\nҚуръони каримда барча мавжудотлар қатори набототлар ҳам Аллоҳ таолога тасбеҳ айтиши ҳақида баён қилинган.\n“Етти осмон, Ер ва ундаги бор жонзот Унга тасбеҳ айтур. Мавжуд бўлган барча нарса ҳамд билан унга тасбеҳ айтур. Лекин, сизлар уларнинг тасбеҳларини англамайсиз. Дарҳақиқат, У ҳалим ва кечиримли зотдир” (Исро сураси, 44-оят).\nРасулуллоҳ (с.а.в.) икки қабр устига ҳўл хурмо дарахтининг шоҳини суқиб, унинг айтаётган тасбеҳи туфайли қабр аҳлининг азоби егиллатилишидан хабар берганлар. Ана шу ҳадисга кўра, дарахтлар ва ўсимликларнинг тасбеҳлари уни эккан ёки парвариш қилган инсонларнинг савоб дафтарига ёзилиши ҳақида уламои киромлар айтиб ўтганлар.\nАллоҳ таоло зироат ҳосилини инсонларга ризқ қилиб берган экан, инсон ўз ризқига бефарқ муносабатда бўлиши мумкин эмас. Деҳқончилик соҳасида кузда олинадиган ҳосиллар ёки кейинги йиллардаги ризқ-рўзлар баҳорда қилинган меҳнатга ҳар томонлама боғлиқдир.\nШу ўринда шаҳар ва қишлоқ жойларда учрайдиган бир муаммо ҳақида сўз юритсак. Шаҳар ва маҳаллаларимиз кўчалари кўркига кўрк қўшувчи, инсон кўрганда кўзи қувнайдиган экилган гул ва манзарали дарахтлар ёки қишлоқ жойларида ҳали ҳосили тўлиқ йиғиб олинмаган пахтазор ва далаларда ёки янги экилган буғдойзорларда чорва ҳайвонларини боқиш, уларни пайҳон қилиш афсуски, учраб туради. Бу қанчалик оғир гуноҳ эканлигини Қуръони карим оятлари ва Расулуллоҳ (с.а.в.)нинг ҳадисларидан билиб олишимиз мумкин. Жумладан, Aллоҳ таоло экинларни пайҳон қилишни фисқу-фасод ишлар жумласидан санаб, Қуръони каримда шундай марҳамат қилган: “(Олдингиздан) кетганида ерда фитна-фасод, экин ва наслни ҳалок қилиш ишлари билан юради. Аллоҳ эса, фасодни (бузғунчиликни) ёқтирмайди” (Бақара сураси, 205-оят).\nУшбу оятда экинларни пайҳон қилувчилар фитначилар билан бир қаторда зикр этилди. Оқибатлари ҳам ўхшашдир. Яъни, Аллоҳ бундай бузғунчи инсонларни ёмон кўради.\nБундай кишиларга нисбатан турли хил моддий жарима ва жазоларнинг қўлланиши ҳам адолатдандир. Аллоҳ таоло барчамизга шаҳримиз ва маллаларимиз кўчаларига мевали, манзарали дарахт ва гулларни экиб обод қилишдек савобли ишга муяссар қилиб, уларни асраб авайлашга барчага тавфиқ ато этсин. Деҳқонларимизнинг ҳосилларига Яратганнинг ўзи барака берсин. Юртимиз тинч ва обод бўлсин!\nимом-ноби Абдурашид Исмаилов\nАввалги Исро ва меърож воқеасининг ислом фиқҳига боғлиқлиги\nКейинги 07.04.2017 й.Ражаб ойи ҳамда Исро ва Меърож воқеаси


"UFC қироличаси"ни кимдир тўхтата оладими? Қирғизистон ёки хитойлик қизларни-чи? Лилия Шакирова нечанчи ўринда?\n4 январь, 2021, 03:05\nТеглар:UFC | Аманда Нуньес\nUFCдаги энг кучли аёллар!\nҲозирги кунда аралаш жанг санъатлари спорт тури жадаллик билан ривожланиб бормоқда. Бутун дунё эътиборини ўзига жалб қилиб, қизиқарли баҳсларни намойиш этиб келаётган UFCнинг аёллар ўртасидаги мусобақалари ҳақида маълумотлар бериб ўтамиз.\nУшбу промоушенда 12 та вазн тоифаси бўлиб, уларнинг 8 та йўналишида эркаклар ва яна 4 тасида аёллар ўз маҳоратларини ишга солади. Демак, UFCда 12 та чемпион бўлиши мумкин. Аслида эса, ундай эмас. Чунки, биргина Аманда Нуньеснинг ўзи иккита дивизион чемпиони ҳисобланади. Бундай ҳолатлар тез-тез учраб туради.\nЎзбекча қилиб айтганда "сомонча" дивизионнинг камари хитойлик Вейли Жанга тегишли. 31 ёшли спортчи ҳисобида 21 та ғалаба ва 1 тагина мағлубият бор. Ушбу вазн тоифасида хитойликка 32 та рақобатчи рейтингга киритилган ва бундан ташқари, ўрин эгалламаган яна 9 та жангчи бор. Улар 15 ойдан бери жанг ўтказмаган ёки UFC билан битим имзолаб, ҳали октагонга кўтарилмаганлардан иборат. Хитойлик сўнгги 4 та жангида дивизионнинг энг кучлиларига қарши жанг олиб бориб, барчасида ғалабани тантана қилган. Айниқса, 2020 йилнинг 7 март куни Йоанна Енжейчикка қарши беллашиб, ҳакамларнинг алоҳида қарорига кўра, қийин ғалабага эга чиққанди. Ҳозирда, Жанга Енжейчикдан ташқари, Роза Намаюнас асосий рақибларидан бири саналади.\nСупер енгил вазн тоифасида Қирғизистон вакиласи Валентина Шевченко етакчилик қилади. Ўз вақтида, "UFC қироличаси" ҳисобланмиш Аманда Нуньесга икки марта мағлуб бўлган Валентина ушбу дивизионда бир қатор кучли спортчиларни енгишни уддасидан чиқиб, камарга эгалик қилишга муносиб эканлигини исботлаб қўйган. Ҳозирда, унинг асосий рақиблари сифатида Жессика Андраде, Лорен Мёрфи, Синтия Кальвиллони эслаб ўтиш мумкин. Чунки, у учинчи ва тўртинчи поғонани эгаллаб турган Кэтлин Чукагиан ва Женнифер Майя устидан зафар қучиб улгурди, балки реванш жанглари ҳам ташкил этилар! 38 нафар спортчи кураш олиб борадиган ушбу дивизионнинг рейтингида ўзбекистонлик Лилия Шакирова 37-ўринда қайд этилгани ҳақида қўшимча қилишимиз мумкин. Дебют жангида Лорен Мёрфига ютқазиб қўйган ҳамюртимизга кейинги жангларда муваффақият ва зафарлар тилаб қоламиз.\nЯрим енгил ва ўта енгил вазн тоифаларида узоқ вақтдан буён Аманда Нуньесга тенг келадигани топилмаяпти. Ярим енгил вазнда 6 тагина спортчи баҳслашади, бу тушунарли, аммо ўта енгилда 30 дан зиёд рақобатчи бор. Бразилиялик Нуньес UFCда бор-йўғи 1 марта, 2014 йилнинг 27 сентябрида америкалик Кет Зинганога техник нокаут эвазига ютқазиб қўйган. Шундан сўнг, кетма-кет 11 та жангда рақибларига ҳеч қандай имконият қолдирмай келмоқда. Ушбу натижага эришиш учун 32 ёшли спортчи Ронда Роузи, Холли Холм, Фелисия Спенсер, Жермен да Рандами, Миша Тейт, Ракель Пеннингтон, Кристин Жустино, Шейна Бэзлер, Сара МакМэнн ва 2 марта Валентина Шевченкони "қурбон" қилди.\nЎз Instagram саҳифасида миллиондан зиёд обуначиларга эга бўлган "UFC қироличаси" 6 март куни ярим енгил вазн тоифасидаги камарини австралиялик Меган Андерсонга қарши кечадиган жангда ҳимоя қилади.\n"UFC-259". Нуньес - Андерсон тўқнашуви 1 раунд давом этди


00:00 / 26.09.2007 | eski savollar | 1823\n, Ҳурматли Шайҳ Ҳазратлари!Муборак Рамозон Уммати Муҳаммадияга бароктлар келтирсин!Сиздан ниҳоят даражада муҳим саволлар со'рамоқчиман (бу каби ҳолатдагилар кам эмаслигини биламан)1. Бир мо'мин йигитга турмушга чиқдим. Қайнана-қайнатам ниҳоят даражада дунёвий, тавҳид калимасини этиб туриб, кетидан Ақоидга умуман зид гаплар гапиришади (Пай'гамбаримиз сав, Қур'он, Ислом ҳақида, наузибиллаҳ), барча ҳаромларни ҳалол қилиб қилишган, ҳалолларнинг аксарини ҳаром (масалан узун юбка кийиш). Ота-онам ҳам солиҳ инсонлар эмас. (Аллоҳ ота-оналаримизни ҳидоят этсин) Турмушдан аввал ота-онам имоним юзага чиққан маҳал яҳшигина азиятлар беришгани учун яширин амал қилишга тог'ри келган. у йигитда ҳам шундай бо'лган экан. Никоҳдан со'нг ҳорижга кетдик. Фарзандли бо'лишимизга қайнанам ко'ргани келдилар. Исломий ҳаёт тарзини яшашга ҳаракат қилаётганимизни ко'риб, катта жанжал қилдилар, мани ҳам аямадилар. Ҳуллас, неча кун турган болсалар ҳар куни бир неча марталаб уруш-жанжал. Турмуш ортогим ва'да қилгандилар "ҳимоя қиламан" деб. Афсус, кучлари етмади. Тошкентга қайтдилар, лекин ҳалигача қо'лларидан келганча азият берадилар. Ҳозир уларга билдирмай исломий тарзимизда яшашга ҳаракат қилайпмиз. Агар турмуш о'ртог'им динимни яшашим учун мани ҳимоя қила олмасалар, оиламни бузишим то'г'ри бо'ладими? (бу ог'ир бир чора) (чунки бир кунмас бир кун қайнана қайнатамлар б-н то'қнашамиз)2. икки ҳадисдан озимнинг ҳолатим учун ҳулоса чиқара олмаяпман, илтимос ёрдам беринг:"Аллоҳ о'зига ширк келтирмай ибодат қилишни ва ота-нага яҳшилик қилишни буюрди""Қиёмат куни молингни қаердан топиб қаерга сарф қилганинг ҳақида сораласан".ота-она ҳаромга сарф қилишлигини била туриб, уларга пул юбориш, ҳаромга сарф қилишми? Улар шариатга мувофиқ болмаган нарсалар (масалан, ношарий либослар) юборишимизни талаб қилишса, қандай ё'л тутишимиз керак? (Бундай қилишлик жоиз эмас деб о'йладим-у, Иброҳим ас оталарини будҳонага елкаларида ко'тариб борганлари эсимга тушиб, иккиланиб қолдим).Жавобингиз учун раҳмат! саволимни муфассал ифода эта олмаганим учун узр сорайман. Аллоҳ барчамизни Ҳақ Динда Собит айласин!\n- Аллоҳ сизларга сабр берсин, мазкур ота-оналарга инсофу тавфиқ берсин! Сизлар уларга гапи ўтадиган иймонли одамлардан ёрдам сўранглар. Ўша одамлар мазкур ноинсофларга насийҳат қилишсин. Сизларнинг ишингиз тўғри эканини англатишсин.- Албатта, оила бузулишига етиб бормасли керак. Аммо динни ва унинг аҳкомларини поймол қилишга етиб борадиган ҳолат бўлса, бошқа илож қолмайди.- Дунё ишларида ота-она кофир бўлса ҳам яхшилик қилишга тавсия бор. Мазкур ёрдамлар кўнгилларингизни хижил қилса, уларни озайтиришга ўтиш ўзингизнинг ишингиз.


Олмос тўй – Mulohaza.uz\nГазетадаги “Ҳурматли аёллар, сизлар чиндан ҳам ишдан итдай чарчаб, қорни оч, бир ҳафта давомида 6 соат ухлаган эрингиз уйга: “Хотиним билан бир мазза қилиб суҳбатлашай”, деган ният билан кириб келади, деб ўйлайсизми?!” деган гапни ўқиб, танам яйраб турганида… ошга пашша тушди!\n— Нима дейсан? Сотиб олақол! Пул ҳар доимги жойда турибди, — дедим кўзимни газетадан узмай.\n— Бу нима деганингиз? Ҳеч нарса сотиб олмоқчи эмасман.\n— Йўғе? Наҳотки?! Бўлиши мумкин эмас!\n— Шунчаки, бундоқ одамларнинг эрига ўхшаб, мен билан гаплашиб ўтиринг, демоқчийдим.\n— Гаплашиб ўтиринг?! Ё, тавбангдан кетай! Ахир ҳозиргина… нонушта қилаётиб гаплашдик-ку…\n— “Яна ширгуручми?!… Тухум қовурмабсан-да?… Чойдан қуй!” деб мазза қилиб, суҳбат қурибмиз-да, бўлмаса! Сизга қолса, умуман овозимни чиқармасам…\n— Ёмон бўлмасди. Манави газетани тинчгина ўқиб олардим.\n—Ўзи охирги пайтларда жудаям асабий бўлиб кетаяпсиз. Мана, ҳозир ҳам менга бақирдингиз.\n— Бақирганим йўқ. Ўзи овозим шунақа — баланд. Гапириш оҳангим дағал.\n— Менга уйлангунингизча овозингиз паст, гапириш оҳангингиз мулойим эди-ку?! Сизга бағишлаган шунча йиллик умримнинг мукофоти шу экан-да, раҳмат! Мен билан гаплашиш учун ҳатто шу ордона қолгур газетани ўқишдан ҳам воз кечолмайсиз! Миннатдорман!\n— Оббо! Йўқ жойдан шунча гапми? Майли, ке, гаплашсак, гаплаша қолайлик.\n— Йўқ, энди газетангизни ўқийверинг.\n— Йўқ, энди гаплашамиз! — дедим мен ҳам газетани бир четга суриб. — Айтгандай, гаплашиб тўйиб олайлик! Бугун мен кеч қайтаман. Оғайнилар билан олмос тўйимни нишонламоқчиман! —дедим “олмос” сўзига атай урғу бериб. Хотиним сергак тортди.\n— Олмос тўй?! Шунақасиям бўларканми? Кумуш тўйни эшитганман, олтин тўйни эшитгандим, “олмос тўй” деганини биринчи эшитишим.\n— Ҳа, шунақа тўй бор! Оила қургандан кейин етмиш йил ўтиб нишонланади…\n— Вой, эсингиз жойидами, дадаси?! Эллик етти ёшга тўлган одамнинг қандай қилиб… уйланганига етмиш йил тўлади?\n— Тўғри, ўттиз беш йил бўлди. Аммо ҳар бир йили нақ ўн йилга татийдиган турмуш бўлса, 350 йил бўларди! Мен инсоф билан икки йилга татийди, деб ҳисоблаяпман! Демак, етмиш, десак тўғри бўлади!\n— Буни қаранг-а? — деди хотиним энсасини қотириб. Мен эса ҳужумни бўшаштирмай, “маънавий ҳужум”га ўтдим.\n— Кеча бир туш кўрибман, дегин. Йўлда кетаётсам, бирдан ичимдан қандайдир овоз келиб: “Тўхта! Ҳозир рўпарангдаги дарахт қулайди”, деди. Ҳайрон бўлиб тўхтасам, ҳақиқатан ҳам уч-тўрт қадам наридаги дарахт қулади.\n— Ё, тавба!\n— Йўлимда давом этсам, бояги овоз яна қулоғимга чалиниб: “Тўхта! Ер ёрилади!” деди. Айтсам, ишонмайсан, ҳақиқатан ҳам ер ваҳимали ёрилди-ю, яна ёпилди. Қўрққанимдан дағ-дағ титраб: “Сен кимсан?” деб сўрадим. “Ички овозингман” деган овоз келди. “Нега аввал сени эшитмагандим?” десам, “ухлаб ётгандим” дейди!\n— Уни қаранг!\n— Кейин, “Қани, кўриниш бер-чи” дегандим, кафтимда ғалати бир мавжудот пайдо бўлди. Аламимдан “уйланаётганимда қаёқдайдинг, аблаҳ?!” деб эзиб ташладим! — дедим тантанавор оҳангда. — Мана кўриб турибсан, сенинг шарофатинг билан “олмос тўй”имни кўзда кўзойнак, тепакал бош билан нишонлаяпман! —дедим писанда қилиб.\nБолаларнинг онаси заҳарханда табассум билан оғиз жуфтлади… Ҳа, аҳмоқ одам! Бинойидай “қўлим баланд” келиб турганда, бошдаги сочни эслатиб нима қилардим?! Шунча йиллик даҳанаки жангларда “тобланган” маликам фойдаланди-қўйди!\n— Ана, кўрдингизми? Ҳатто сочингиз ҳам сиз билан яшашдан чарчаган. Шунча йил чидаган менга раҳмат, денг! — деди-ю, ҳисобни бир-у бир қилиб, ўрнидан туриб кетди.\nКўрилган : 415\nМирзиёевнинг Бухорога ташрифи нималари билан ёдда қолди


Тожикистон ҳукумати мактабларда сўнгги қўнғироқ ўтказилишини тақиқлади\n12:16 / 25.05.2016\nТожикистон мактабларида анъанавий сўнгги қўнғироқ байрамларини ўтказиш тақиқланди. Мактаб битирувчилари томонидан "Камолот қўнғироғи" деб ҳам аталган маросимлар энди ўтказилмайди.\nТожикистон Фан ва таълим вазири Нуриддин Саиднинг фармонига кўра, мамлакатдаги барча мамлакатларда ўқув йилининг сўнгги куни 7 июнь куни бўлади ва шу куни байрам ўрнига ўқув бинолари ҳудудларида тантанали сафлар тортилади.\n"Мамлакатдаги барча умумтаълим мактабларида 9 ва 11 синф ўқувчиларининг "Камолот қўнғироғи" маросимлари ўтказилиши тақиқлансин", дея фармондан иқтибос келтирилади маҳаллий нашрларда.\nБир неча йил муқаддам Тожикистон республикаси мактабларида қишки мавсумдаги иситиш тизимларида муаммолар туфайли ўқув жадвалларига ўзгаришлар киритилганди. Дарсларнинг асосий қисми баҳор мавсумига кўчирилган. Шу туфайли қишки таътил аввалгидек икки ҳафта эмас, 1 ой давом этади.


Тавҳид илми – .:: Xadicha.uz\nБандалари ширк ботқоғига ботиб, бут-санамларга ибодат қилиб турган бир пайтда, Ўзининг суюкли Пайғамбари ила ҳақ йўлни кўрсатган ва бизни ҳам суюклиси Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи ва салламга уммат қилган Аллоҳ таолога ҳамду санолар бўлсин!\nМушриклардан кўрган азиятларига сабр бардош ила собит қадам бўлган, фақат уммат қайғуси билан яшаган Пайғамбаримиз Муҳаммад Мустафога солавату дурудлар бўлсин!\nАллоҳ таолони ёлғиз деб билиб фақатгина унгагина ибодат қилиш, Аллоҳ буюрган нарсаларда собитқадамлик ила қайтарган нарсалардан қайтиш эътиқоднинг асли ҳисобланади. Зеро, банда бу дунёга Аллоҳ таолони таниш ва Унинг ўзигагина ибодат қилиш учун яратилган. Бу ҳақида Қуръони каримда шундай хабар берилган:\n“Мен жинлар ва инсонларни фақат ўзимга ибодат қилишлари учунгина яратдим”\nДарҳақиқат, Аллоҳ таолони таниш, Унинг бирлигини тасдиқловчи илм ақида илмидир. Ақида илми ислом динининг асосини ташкил этади. У тўғри бўлмаса, қилинган ибодатлар Аллоҳ даргоҳида қабул бўлмайди. Ақида гўёки дарахтнинг танаси, бошқа илмлар унинг шохларидир. Бошқача қилиб айтганда, ақида илми иморатнинг пойдевори кабидир. Асос бўлмаса ёки у бўш бўлса, иморат қулаб тушганидек, ақида тўғри бўлмаса, қилинган ибодатлар қабул қилинмайди.\nСўфи Оллоёр ҳазратлари:\nдеб ақидага аниқ ва тўғри баҳо берган.\nШу сабабли ҳам жанобимиз Росули акрам соллаллоҳу алайҳи васаллам йигирма уч йиллик пайғамбарлик даврининг аввалги ўн уч йилини ақидани тўғрилашга бағишладилар. Чунки, авваламбор ақида орқали мусулмонларнинг қалбларига Аллоҳ таолонинг Зоти ва сифатлари, тавҳид, дунё ва охират тўғрисидаги исломий ғоялар, тақдир масаласи, гуноҳ, савоб, жаннат, дўзах, фаришталар, илоҳий китоблар ва пайғамбарларга нисбатан қандай муносабатда бўлиш қоидалари, одоблари ўрнашиши керак эди.\nСўнгра пайғамбарликнинг кейинги ўн йилида намоз, рўза, закот, ҳаж ва бошқа ибодатлар фарз қилинган.\nМазкур фикр мулоҳазалар шуни кўрсатадики, ҳар бир мусулмон ўзини Ислом уммати дея атар экан, албатта, ширкнинг ҳар қандай кўриниши ва турларидан, у кичик бўладими катта бўладими сақланиши лозим ва шартдир.\nБугун биз Аллоҳ таоло тинчлик ва осойишталик неъмати билан сийлаган заминда яшамоқдамиз. Виждон, эътиқод эркинлиги қонун билан ҳимояланган, халқи олийжаноб, ҳамжиҳат бўлган элатда истиқомат қиламиз.\nБу замин Ислом уммати учун қанчадан-қанча забардаст олиму-уламоларни тарбиялаб берган. Ўтмишдан маълумки, ислом дини Шарқ ўлкаларида тарқалиб Ўрта Осиё халқларининг асосий динига айланганидан кейин, Мовароуннаҳр ҳудуди ислом таълимоти тарқалиши ва шариат илмлари, айниқса, фиқҳ, тафсир, ҳадис, калом илмлари, шунингдек, араб тили ва унга тегишли фанлар ривожининг марказига айланди. Хоссатан ақоид илми имомлари Имом Мотуридий, Имом Насафий, Сўфи Оллоёр каби кўплаб пешволарни санаш мумкин.\nАқоид илмига доир бўлган масалалар ҳар доим изланишлар марказида бўлиб келган. Зеро, унинг долзарблиги ҳеч қайси замонда ўз кучини йўқотмаган. Мазкур илм муайян даврларда пайдо бўлган ботил ғоялар ва фирқаларга нисбатан раддия ўлароқ юзага келган.\nШирк тушунчаси ҳақидаги шаръий манбаларда келган таъриф ва маъноларига ўтишдан олдин унинг илмий эътиборда шаклланган таърифини келтириб ўтсак. Шарқшунос олимлар наздида ширк – арабча شرك сўзидан тўғридан-тўғри, таржима қилинмасдан олинган истилоҳ бўлиб, ислом динидаги политеизм консепсиясидир. Монотеизмни уқтирувчи тавҳид тушунчасига тескари маънони ифодалайди.\nШирк — Аллоҳнинг шериги бор деб билиш, кўпхудолилик. Исломга кўра, Аллоҳдан бошқани “илоҳ” деб билиш, шунингдек, бутлар ва одамларга сиғиниш катта гуноҳ, куфр ҳисобланади. Аллоҳдан ўзгага топинувчилар мушриклар ҳисобланади. Қуръонга кўра, ширк кечирилмайдиган гуноҳдир. Истеъмолда кофирни мушрик, мушрикни кофир, деб аташ мумкин. Бу иккита лафзнинг фарқли жиҳатларини қуйида батафсил келтирамиз.\nБерилган мазкур таъриф луғавий жиҳатдан тўғри бўлса ҳам, ширкнинг ҳақийқатини тўла очиб бера олмайди. Шунинг учун ҳам шаръий манбаларда келган ширк таърифларини келтириш мақсадга мувофиқ бўлади.\nУмумий маънода ширкнинг ҳақиқати, Аллоҳ Ўзининг Олий Зотига хос қилган ҳамда бандаликка шиор қилган сифат ва амалларни инсоннинг бошқа махлуқни рози қилиш учун, унга нисбат беришидир.\nМисол учун, ўша махлуққа сажда қилиши, унга атаб жонлиқ сўйиши, назр қилиши, шиддатга тушганда ёки мусибатда ёрдам сўраши ва уни ҳар жойда ҳозир, деб эътиқод қилиши ҳамда тасарруф қудрати бор, деб ўйлашидир.\nБуларнинг ҳаммаси ширкдир.\nИмом Валиюллоҳ Деҳлавий наздида ширкнинг ҳақиқати – “Инсоннинг баъзи улуғлаштирилган одамлардан содир бўлган ажойиб ишларини унинг камолот сифатларига эга бўлгани учун содир бўлди, деб эътиқод қилишдир.\nЧунки, бу нарса башар жинсидан содир бўлиши мумкин эмас эди. Балки, Аллоҳга хос эди. Бу хусусият Аллоҳдан бошқада йўқ бўлиб, У бошқа эса ўз зотида фано бўлур, фақат Аллоҳнинггина Зоти қолур”.\nДемак, шунга кўра ширкнинг шаръий тушунчаси – Махлуқни Роббил оламийнга беш ишдан бирида тенглаштиришдир. Яъни, Аллоҳнинг зотида, сифатларида, исмларида, ишларида ва ҳукмларида шерига бор, деб эътиқод қилишдир.\nХулоса ўрнида шундай деймиз, тавҳид ва ширкка берилган таъриф, оят ва ҳадислар Ислом Аллоҳни бир деб билиш билан ҳосил бўлишини кўрсатади. Зеро, тавҳид – бу ҳар бир мусулмоннинг ўзининг ҳаётида машғул бўладиган нарсаси. У ҳаётини тавҳид билан бошлаб ва ҳаётини мана шу тавҳид билан тугатади. Унинг бу ҳаётда бўлган мақсади мана шу тавҳидни ва унга бўлган даъватни барпо қилишдир. Чунки тавҳид эътиқоднинг асли бўлиб, мўминларни бирлаштиради ва мана шу калимаи тавҳидга ҳаммаларини жамлайди.\nИслом билим юрти 4-курс\nталабаси Ирода Нодирова\n Қуръони карим. – Т.: “HILOL-NASHR” нашриёти, 2018. – Б.523. Зориёт сураси, 56-оят.\n Шайх Абдулазиз Мансур. Қуръони Карим маъноларининг таржима ва тафсири. – Тошкент.: Тошкент Ислом университети нашриёт-матбаа бирлашмаси, 2004. – Б.523. Зориёт сураси, 56-оят.\n Сўфи Оллоҳёр. Саботул-ожизийн. – Т.: “Чўлпон”, 1991. – Б.8.\n Шайх Муҳаммад Содиқ Муҳаммад Юсуф. Руҳий тарбия – покланиш, Ж-1. – Т.: “HILOL-NASHR”, 2016. – Б.310.\n Имом Валиюллоҳ Ҳужжатуллоҳил болиға. – Байрут: “Дарул Жайл”, 2005. – Б.29.


Нуронийлар эъзозда ЎЗБЕКИСТОН МУСУЛМОНЛАРИ ИДОРАСИ НАМАНГАН ВИЛОЯТИ ВАКИЛЛИГИ\nСиз каби кўпни кўрган, юзидан нур ёғилиб турган отахон ва онахонлар\nжамиятимизнинг мустаҳкам замини, юртимизнинг файзу баракасидир.\nТараққётимизнинг янги босқичида иқтисодий ривожланиш, тараққиёт, ижтимоий ҳимоя каби соҳаларга катта эътибор қаратилмоқда. Кексаларни қўллаб-қувватлаш давлат тизимини янада такомиллаштириш мақсадида қариялар ва фахрийларни ижтимоий ҳимоялаш, уларнинг фаоллигини ошириш, мамлакатнинг ижтимоий-сиёсий ҳаётида тўлақонли иштирок этишлари учун шарт-шароитлар яратиш, тинчлик ва осойишталикни таъминлаш соҳасида катта авлод вакилларининг ролини оширишга катта эътибор қилинди.\nЎзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2021 йил 17 сентябрдаги “Кексалар ҳафталиги”га тайёргарлик кўриш ва уни юқори савияда ўтказиш чора-тадбирлари тўғрисида”ги 158-сон баён қарорига асосан 4-10 октябрь кунлари вилоятимизда “Кексалар хафталиги” муносиб ўтказилмоқда.\nБу юртимиздаги барча хонадонга сурур бахшида қилиб, кексаларимиз кўнгилларини тоғдек кўтарди. Бу билан албатта, кексаларимизга янада эътиборли, меҳрли бўлиш, уларнинг ҳаёт тажрибаларида синалган бебаҳо ўгитларидан фойдаланиш, оилаларнинг тинч-тотув, тўкис яшашида, фарзандлар тарбиясида уларнинг панд-насиҳатларига эргашиш каби азалий қадриятларимиз янада ривожланади.\nЗеро, ёши улуғларнинг панд насҳатларига қулоқ тутиб фаолият юритиш, иш бошлаган пайтимизда уларнинг дуосини олиш энг қадрли анъаналаримиз сарасига киради. Юртбошимиз бу ҳақда таъкидлаб: Хонадонларимизнинг файзу фариштаси бўлган нуроний отахон ва онахонларимизни эъзозлаш, уларни ҳаётдан рози қилиш, қўлимиздан келганича умрларини узайтириш асрлар давомида энг улуғ қадриятларимиздан бири бўлиб келмоқда. Бундай табаррук инсонларга хизмат қилиш, уларга муносиб турмуш шароитларини яратиб бериш бўйича қўшимча чора-тадбирлар кўришни эзгу ва савобли ишимиз деб биламиз.\nДарҳақиқат, кексаларни эъзозлаш, уларга доимо эътиборли, меҳрли бўлиш қон-қонимизга сингиган қадриятларимиздан. Уларнинг ҳаёт тажрибаларида синалган бебаҳо ўгитлари оилаларнинг тинч-тотув, тўкис яшашида, фарзандлар тарбиясида қанчалар зарурлигини ҳаммамиз яхши биламиз. Ёши улуғлар билан маслаҳатлашиб иш тутиш, иш бошлашдан олдин уларнинг дуосини олиш энг қадрли анъаналаримиздандир. Бунинг маъно-моҳияти “Қари билганни пари билмас”, деган нақлда ҳам яққол акс этган. Азалдан халқимиз кўплаб эзгу ишларида кўпни кўрган отахон-у онахонларнинг маслаҳатларига таянади.\nЮртимиздаги ҳар бир корхона ва ташкилот, таълим ва тарбия муассасаларида, давлат ва нодавлат ташкилотларида фахрийларга, нуронийларга эътибор қаратилади. Меҳнат фахрийлари эъзозда, уларга зарур моддий, маънавий, тиббий ёрдам кўрсатиш чораларини кўришда, барча муаммоларини ечишда атрофдагилар беғараз ёрдам кўрсатадилар.\nЎзбекистон мусулмонлар идораси Наманган вилояти вакиллиги ташаббуси билан ҳам ҳафталик доирасида вилоятимизда фидокорона меҳнат қилган ҳурматли нуронийлардан 70 нафарини вакиллик ҳузурида бир пиёла чой устида суҳбатга чорланди.\nҲафталик доирасида вилоятдаги барча масжидларда “Кексалар ҳафталиги” муносабати билан бир пиёла чой устида тадбирлар ўтказилиб, нуронйи отахонлар йўқландилар, беморларининг ҳолларидан хабар олинди. Амалга оширилаётган тадбирлар вилоят марказий оммавий ахборот воситалари ва ижтимоий тармоқларда кенг ёритилмоқда.


Алишер Усмонов "Арсенал"даги улушини сотди (тўплам)\n- Алишер Усмонов "Арсенал"даги улушини сотди. Асли ўзбекистонлик миллиардер Алишер Усмонов "Арсенал" футбол клубининг ўзига тегишли 30 фоиз акцияларини 550 миллион фунт стерлингга америкалик тадбиркор Стэн Кронкега сотиб юборди. (ўзбек тилида видео)\n- МХХнинг собиқ бошлиғи Рустам Иноятов сенаторлар рўйхатида нега йўқ? (ўзбек тилида видео)\n- Москвада таниқли журналист Ўрхон Жамолга жаноза ўқилди. 31 июл куни Марказий Африка Республикасида (МАР) россиялик таниқли журналист Ўрхон Жамол ва унинг икки ҳамкасби отиб ўлдирилган эди. Журналист жасади 5 август куни Москвага олиб келинди. (ўзбек тилида видео)\n- Трамп Эронга нисбатан яна санкциялар жорий қилди. АҚШ президенти Дональд Трамп Эронга нисбатан молиявий санкцияларни жорий этиш тўғрисида кўрсатма берди. Санкцияларнинг бир қисми 7 августдан, қолгани эса 5 ноябрдан кучга киради. (ўзбек тилида видео)\n- "Ҳудудимизнинг 20% босиб олинган. Яна қанчасидин кечишимиз керак?" Грузиянинг махсус вакили Россия билан можаролар ҳақида. (Директ видеоси)\n- Сўғдда қурилиш материаллари йирик омборлари ёниб кул бўлди. (фотогалерея)\n- Нима учун Россия қамоқхоналардаги қийноқлар ҳақидаги маълумот ташқарига чиқмайди. (видео Настоящее время)\n- Кўпроқ грантлар - яхшироқ мутахассислар? Қозоғистонда 50 минг нафар ўқувчиларнинг таълим грантлари эълон қилинди. (ҚРдан видео)\n- «Сталинни чиздирмоқчиман» – Қримда татуировка қилиш модаси. (Директ видеоси)\n- Собиқ америкалик дипломат о Россия-Грузия уруши ҳақида. (видео Настоящее время)\n- Ҳар доим биргаликда: тўққиз нафар фарзанд бор оиладан ёввойи табиатда яшаш учун қўлланма. Оила жамиятни тарк этишга қарор қилган. (Видео Настоящее время)


ДЕПУТАТ КЎМАГИДА ФЕРМЕРГА 500 МЛН. СЎМ КРЕДИТ АЖРАТИЛДИ\nТадбиркорлар ва ишбилармонлар ҳаракати — Ўзбекистон Либерал-демократик партиясидан Олий Мажлис Қонунчилик палатаси депутатлигига Қорақалпоғистон Республикасидан сайланган Зафар Ханиязов Қўнғирот тумани аҳолиси билан учрашиб, уларни ўйлантираётган масалаларни артофлича ўрганмоқда.\nТуманидаги “Тарақли” МФЙ, “Канли” ОФЙ, “Суйенли” ОФЙ, “Хоразм” ОФЙ ҳудуди сайловчилари билан ўтказган мулоқотида тадбиркорликни йўлга қўйиш ва фаолиятини янада кенгайтириш учун тижорат банкларидан кредит олишда кўмак сўраган 7 нафар фуқарога жойида амалий ёрдам кўрсатилди. Хусусан, “Альян” фермер хўжалиги раҳбари Баватдин Альяновга “Қишлоқ қурилиш банки”дан 500 млн. сўм миқдорида кредит ажратилди.\nШунингдек, ҳудуд аҳолиси тоза ичимлик суви, электр энергияси ҳамда чекка ҳудудларга доимий транспорт қатновини йўлга қўйиш бўйича ҳам ўз таклифларини билдиришди.\n—Халқимиз турмуш тарзини яхшилаш мақсадида кам таъминланган оилаларга берилаётган имтиёзли кредит ҳисобидан ҳозирга қадар овулимизда 51 нафар фуқаро кредит олиб, ўз тадбиркорлигини бошлади, — дейди “Канли” ОФЙ раиси З. Сейдуллайева.—Бу ишсиз юрган аҳолимиз, йигит-қизларимиз бандлиги таъминланишига, оилаларнинг фаровонлиги таъминлашга хизмат қилади.\nАйни кунларда З. Ханиязов тумандаги ишлаб чиқариш объектлари, таълим, тиббиёт муассасалари, хизмат кўрсатиш шаҳобчаларини фаолиятини кўздан кечириб, уларнинг муаммоларини ўрганмоқда.\nШунингдек, Олий Мажлис Қонунчилик палатаси депутати, O’zLiDeP фракцияси аьзоси Клара Джумамуратова ҳам Хоразм вилояти Урганч шаҳри аҳолиси билан мулоқот қилиш баробарида шаҳардаги таълим муассасаларининг умумий аҳволи билан ҳам қизиқди.\nУрганч шаҳридаги5-сон мактаб фаолияти ўрганилганда ўқувчиларни тиббий кўрикдан ўтказиш масаласида айрим камчиликларга йўл қўйилганлиги маълум бўлди. Ота-оналарга фарзандингиз мактаб томонидан қачон тиббий кўрикдан ўтказилган, деб мурожаат қилинганида, аниқ вақтни айта олмаганликлари ўқувчилар саломатлигига етарли эътибор берилмаганлигини исботлади.\nБу бўйича тиббиёт бирлашмалари ва мактаб раҳбариятига тегишли кўрсатмалар берилиб, ижроси маҳаллий Кенгашлардаги партия депутатлик гуруҳлари томонидан назоратга олинадиган бўлди.\nШунингдек, Гурлан тумани “Сахтиён” қишлоғининг “Ватанпарвар”, “Сахтиён”, “Чаккалар” ва “Обод” маҳаллалари аҳолиси билан ҳам мулоқотлар ўтказган депутат уларнинг муаммолари билан яқиндан танишди ва ечим топишда мутасадди ташкилот вакилларини ҳам жалб этди.\n—Учрашувларда бандлик масаласи кўп кўтарилди, — дейди депутат Клара Жумамуратова. —Жумладан, 32 та хонадонга кирган бўлсак, 12 нафар фуқаро иш билан таъминлашда кўмак сўраб мурожаат қилди. Шулардан 8 нафари хотин-қизлардир. Мазкур масалани атрофлича ўрганиб, тумандаги “Мурувваттекс Хоразм” шўъба корхонасида бўш иш ўринлари борлигини аниқладик ва опа-сингилларимизни шу ерга ишга жойладик. Йигитларимизнинг бандлигини таъминлаш учун эса туман Банкликка кўмаклашиш марказига тегишли топшириқ берилди. Тез кунларда улар ҳам ўзларига муносиб иш билан таъминланадилар.


Дам олиш кунлари Ўзбекистонда ёғингарчилик бўлади | Qalampir.uz\nДам олиш кунлари Ўзбекистонда ёғингарчилик бўлади\nБу қизиқ\t19 Февраль 13:22 10932\nДам олиш кунлари республика бўйича ёмғир ёғади, баъзи жойларда кучли бўлиши мумкин. Қорақалпоғистонда, Хоразм, Бухоро, Навоий вилоятларида ёғингарчилик бўлиши эҳтимоли камроқ. Ҳаво ҳарорати кечалари 2-7° илиқгача, кундуз кунлари 8-13° илиқгача пасаяди. Бу ҳақда Гидрометеорология хизмати маркази хабар берди.\nКун давомида республиканинг барча ҳудудларида баъзи жойларда ёмғир, шимолда қор ёғади. Фақат Сурхондарё, Андижон, Наманган, Фарғона вилоятларида ёғингарчилик бўлиши эҳтимоли камроқ. Баъзи жойларда шамол 17-22 м/с гача кучаяди, баъзида эса 25-30 м/с гача кучайиши мумкин. Ҳаво ҳарорати 15-20° илиқ атрофида бўлади, шимолда 0-5° илиқдан ошмайди.\nДам олиш кунларида антициклон таъсири сақланиб туради, республика бўйича вақти-вақти билан ёмғир ёғади, баъзи жойларда кучли бўлиши мумкин. Қорақалпоғистонда, Хоразм, Бухоро, Навоий вилоятларида ёғингарчилик кутилмайди. Ҳаво ҳарорати кечалари 2-7° илиқгача, кундуз кунлари 8-13° илиқгача пасаяди. Ўртача кеча-кундузлик ҳаво ҳарорати меъёрга яқинлашади.\nЎзбекистоннинг тоғли ҳудудларида қор кўчиши хавфи сақланиб туради, эҳтиёт бўлинг!\n22 Июнь 20:59 41006\n22 Июнь 18:26 31030\n22 Июнь 21:47 27480\n22 Июнь 21:16 26943\n23 Июнь 14:00 24345


21 июн куни Фаллужада Ироқ қуролли гуруҳи томонидан гаровга олинган АҚШ ҳарбийси озод этилди.\n24 феврал 2021, Тошкент вақти: 23:32\nиюл 06, 2004\nБу ҳақда гаровга олинган АҚШ ҳарбийси Вассаф Али Хассуннинг акаси Ғарб ахборот агентликларига маълумот берди. АҚШ ҳарбий раҳбарияти ҳозирча бу хабарни тасдиқлагани йўқ.\nИроқнинг Сурия ва Иордания билан чегарадош Анбар вилоятида ўтказилган ҳарбий амалиёт пайтида АҚШнинг 3 аскари нобуд бўлди.\nФаллужа шаҳрида АҚШ ҳарбийлари ҳаво ҳужуми оқибатида 13 киши нобуд бўлди, 7 киши яраланди. Ҳаво ҳужуми Ироқ Ўтиш Даври Ҳукумати берган маълумот асосида Абу Муса аз - Заркавий қуролли гуруҳи яширинган уйга қилинди.\nБағдодда АҚШ ҳарбийлари текширув пунктида тўхтамай ўтиб кетаётган автомашинани ўққа тутдилар. Хабарларда бир боланинг нобуд бўлгани айтилмоқда.


Расм манбаси : sud.uz\nЖиноят ишлари бўйича судларнинг 2020 йил давомидаги фаолияти ҳақидаги ахборотда ёзилишича, 2020 йилда ЖИБ судлар томонидан 38 149 нафар шахсга нисбатан 30 284 та иш кўриб чиқилган бўлиб, судланган шахслар сони 27 999 нафарни ташкил этган. Шундан 781 нафар шахс оқланиб, реабилитация қилинган, 7 110 нафар шахсга озодликдан маҳрум қилиш ва 19 838 нафарига бошқа турдаги жазолар тайинланган, 1 051 нафар шахс эса шартли ҳукм қилинган. Судланган шахсларнинг 24 972 нафари эркаклар, 3 027 нафари аёллар, 10 371 нафари ёшлар (шу жумладан 499 нафари вояга етмаганлар) ва 908 нафари 60 ёшдан ошган шахслардир.\nЎзбекистон Республикаси Олий суди Жамоатчилик ва оммавий ахборот воситалари билан ҳамкорлик бошқармаси маълумотида яна қуйидагилар маълум қилинган:\n«... 3 434 нафар шахс озодликдан маҳрум этиш билан боғлиқ бўлмаган жазолар тайинланиши муносабати билан суд залидан озод қилинди, 21 970 нафари жазони ўташдан муддатидан илгари шартли озод қилинди, 6 959 нафарига тайинланган жазоси енгили билан алмаштирилди ва 5 958 нафар шахсга нисбатан дастлабки тергов органлари томонидан асоссиз равишда қўйилган моддалар айбловдан чиқариб ташланди ёки қайта малакаланди.\nБундан ташқари, Ўзбекистон Республикаси Олий суди Жиноят ишлари бўйича судлов ҳайъати томонидан назорат тартибида 1 523 нафар шахсга нисбатан 1 214 та иш кўриб чиқилди. 969 нафар шахсга нисбатан қуйи судлар томонидан чиқарилган қарорлар бекор қилинди ва 385 нафар шахсга нисбатан чиқарилган суд қарорлари ўзгартирилди».\n2021-03-11 13:15:53 | 518 | 0 |\nМарт 11, 2021 17:17\nТузатишлар билан... ????\nМарт 11, 2021 17:15\nҲа, бу ҳақиқат. Бу статистика қуйи суд тизимини номақбуллигини, етарли лаёқатга эга эмаслигини тасдиқлайди. Агарда қуйи судларда холислик, беғаразлик, қонунийлик ва адолат (одиллик) барқарор бўлмас экан, бундан оғир ва ачинарли аҳволни кутишга тайёр бўлишимиз даркор. Умуман олганда эса, суд тизимида олдинга силжиш бор, кечагидан бугун дурустроқ деса ҳам бўлаверади. Лекин, мамлакатимизни шиддат билан ўсаётган ижтимоий ва иқтисодий салоҳиятини тўлақонли қўллаш учун бу етарли эмас. Жадаллашиб бораётган сиёсий ўзгаришлар ва дунё ҳамжамиятини Ўзбекистонга эътибори ортиб бораётган даврда, адолат ва қонунийликни принципиал шакллантириш лозим. Менга сезиларлиси шуки, юқори малакали ва ўз виждонини асраётган ва ўз фикрига эга судялар сафи жамланяпти. Ачинарлиси, шу судяларга коррупцияда ботиб юрган, эски дунёқарашдаги, таниш-билишли ва бошлиққа тобеъ раҳбарлар тайинланаётгани. Яна бир салбий мезон-бу судларни ва судяларни прокуратурадан, амалдорлардан ҳоли бўлмаётганида! Яқинда Республика Олий суди раисининг ўринбосари лавозимига Икром Тўхтамуратович Муслимов тайинланганида мен жуда хурсанд бўлдим. Чунки, Икромжон тажрибали ва билимли юрист. Кўп йиллар давомида Олий судни собиқ таркибидаги унсурларни, қусур ва камчиликларни жуда яхши билади. Охирги даврдаги жиноят ишларини кўришдаги ижобий силжишлар И. Муслимовга боғлиқ бўлса ажабмас. Бир вақтлар тажрибали судя Рахимжон ака Обидовга, "... етар энди, фарзандларимиз, набираларимиз ва келажак авлодимизга ҳақиқий суд ҳокимияти қарор топган ҳуқуқий давлат қолсин"-деганимда, у киши мени тўлиқ маъқуллаб,-"... Дунёга бир марта келиб, ўқимишли бўлиб, ҳар қандай соҳада етилганда, етук даражага эришганда, Ватан ва уни мустақиллиги, фаровонлиги учун нима қилдим(?), деган саволга жавоб топиш керак(!), Сиз ҳақсиз"-деган эдилар. Мен бир умр шу ҳуқуқ соҳасига хизмат қилдим. Келажакда қуйи судларни қарорларига шикоят бериш учун эҳтиёж қолмаслигини жуда умид қиламан...(?)! Бу қачон ва қай даражада бўлишини вақт кўрсатади. Лекин биринчи навбатда суддан ҳам судянинг мутлоқ мустақиллигига эришишимиз керак. Суд ҳокимиятини мазмун мезони ҳам шунда! Суд тизимида ижобий ўзгаришларни секинлигидан ва прокурор билан "ўртоқлигидан" суд ва прокуратура тизимида люстрация ўтказиш вақти келганмикин деб ишончли тўхтамга келдим. Лекин И. Муслимов ва шунга ўхшаш судялар борлигидан ҳали умид сингани йўқ, ҳали судни келажагидан яхшиликни умид қилса бўлади деб орзу қиламан. Нима бўлса ҳам, вақт олий ҳакам!\nМарт 11, 2021 17:03\n3.Адвокат Усмонхон Салохиддинов\nҲа, бу ҳақиқат. Бу статистика қуйи суд тизимини номақбуллигини, етарли лаёқатга эга эмаслигини тасдиқлайди. Агарда қуйи судларда холислик, беғаразлик, қонунийлик ва адолат (одиллик) барқарор бўлмас экан, бундан оғир ва ачинарли аҳволни кутишга тайёр бўлишимиз даркор. Умуман олганда эса, суд тизимида олдинга силжиш бор, кечагидан бугун дурустроқ деса ҳам бўлаверади. Лекин, мамлакатимизни шиддат билан ўсаётган ижтимоий ва иқтисодий салоҳиятини тўлақонли қўллаш учун бу етарли эмас. Жадаллашиб бораётган сиёсий ўзгаришлар ва дунё ҳамжамиятини Ўзбекистонга эътибори ортиб бораётган даврда, адолат ва қонунийликни принципиал шакллантириш лозим. Менга сезиларлиси шуки, юқори малакали ва ўз виждонини асраётган ва ўз фикрига эга судялар сафи жамланяпти. Ачинарлиси, шу судяларга коррупцияда ботиб юрган, эски дунёқарашдаги, таниш-билишли ва бошлиққа тобеъ раҳбарлар тайинланаётгани. Яна бир салбий мезон-бу судларни ва судяларни прокуратурадан, амалдорлардан ҳоли бўлмаётганида! Яқинда Республика Олий суди раисининг ўринбосари лавозимига Икром Тўхтамуратович Муслимов тайинланганида мен жуда хурсанд бўлдим. Чунки, Икромжон тажрибали ва билимли юрист. Кўп йиллар давомида Олий судни собиқ таркибидаги унсурларни, қусур ва камчиликларни жуда яхши билади. Охирги даврдаги жиноят ишларини кўришдаги ижобий силжишлар И. Муслимовга боғлиқ бўлса ажабмас. Бир вақтлар тажрибали судя Рахимжон ака Обидовга, "... етар энди, фарзандларимиз, набираларимиз ва келажак авлодимизга ҳақиқий суд ҳокимияти қарор топган ҳуқуқий давлат қолсин"-деганимда, у киши мени тўлиқ маъқуллаб,-"... Дунёга бир марта келиб, ўқимишли бўлиб, ҳар қандай соҳада етилганда, етук даражага эришганда, Ватан ва уни мустақиллиги, фаровонлиги учун нима қилдим(?), деган саволга жавоб топиш керак(!), Сиз ҳақсиз"-деган эдилар. Мен бир умр шу ҳуқуқ соҳасига хизмат қилдим. Келажакда қуйи судларни қарорларига шиаоят бериш учун эҳтиёж қолмаслигини жуда умид қиламан...(?)! Бу қачон ва қай даражада бўлишини вақт кўрсатади. Лекин биринчи навбатда суддан ҳам судянинг мутлоқ мустақиллигига эришишимиз керак. Суд ҳокимиятини мазмун мезони ҳам шунда! Суд тизимида ижобий ўзгаришларни секинлигидан ва прокурор билан "ўртоқлигидан" судва прокуратура тизимида люстрация ўтказиш вақти келганмикин деб ишончли тўхтамга келдим. Лекин И. Муслимов ва шунга ўхшаш судялар борлигидан ҳали умид сингани йўқ, ҳали судни келажагидан яхшиликни умид қилса бўлади деб орзу қиламан. Нима бўлса ҳам, вақт олий ҳакам!\n2018-09-06 23:33:26 1301 0\n2019-01-22 16:06:51 1301 0\n2019-06-19 20:48:06 975 0\nБизнесни юритишга доир бир қатор талаблар қонун йўли билан бекор қилинади\n2019-02-22 19:25:57 1033 0\nШайхонтоҳур туманида халқаро стандартларга тўла мос келадиган суд биноси очилди\n2018-12-21 19:13:40 1230 0


Written by Абу Муслим Dec 03, 2016 - 2258 Views\nМунофиқлик сурункали касаллик ва шахс, жамоат ва миллатнинг хавфли тарафга оғишидир.\nМунофиқ бузғунчи ҳаракатлари билан умматга зарар келтирганида мунофиқликнинг нақадар хавфли эканини билса бўлади. Мунофиқ умматни ичидан бузади, ўзи эса кўзга ташланмайди, уни билиб бўлмайди. У мўмин-мусулмон ҳисоблангани учун, исми, кўриниши ва гапиришлари билан бошқа мусулмонлардан фарқи бўлмагани боис, ундан ёмонлик кутилмайди. Мунофиқликнинг асл моҳиятига чуқур назар солсангиз, унинг ҳақни инкор қилувчи бадбахт эканига гувоҳ бўласиз.\nҚуръони Каримнинг бир қанча оятларида (яъни уч юз қирққа яқин оятда) мунофиқлик ва мунофиқлар ҳақида – уларнинг сифатлари, хулқлари, шунингдек улар кофирларнинг ёмонларидан эканлигини, борар жойлари дўзахнинг хам тубидалигини баён қилиб ўтилган. Мусулмонларнинг улар билан балоланиши очиқ кофирлар билан балоланишидан оғирроқ бўлгани, зарарлари хам каттароқ бўлгани боис Аллоҳ таоло мўминларни огоҳлантириб айтадики: “...Улар душмандирлар. Бас, улардан эҳтиёт бўлинг!”. (“Мунофиқун” сураси, 4)\nИбн Касир роҳимаҳуллоҳ бу ҳақида шундай дейди: “Аллоҳ субҳанаҳу ва таоло мунофиқларнинг ташқи ҳолатлари билан алданиб қолмасликлари учун мўмин бандаларини уларнинг сифатларидан огоҳ этган. Зеро улардан эҳтиёт бўлмаслик, уларни аслида кофир бўлгани холда “мўмин” деб эътиқод қилишдан кўнгилсиз ҳолатлар юзага келади. Фожир ва фосиқ кимсалар ҳақида яхши гумонда бўлишлик мумкин бўлмаган ишлар жумласидандир”.\nШубҳа йўқки, Аллоҳ таолонинг мунофиқлар сифатларини баён қилиб беришида улкан фойдалар бордир:\n– Аллоҳ таоло мўминларни огоҳ этиб, мунофиқларнинг сифатлари ва аҳволлари ҳақида хабар берди.\n– Мунофиқларнинг йўлидан юриш ҳамда уларнинг сифатлари билан сифатланишнинг ёмон оқибатидан огоҳлантирди.\n– Мўминларни ростгўй бўлишга, қалбларини поклашга ва ҳамда Аллоҳга таваккул этишга ундади.\nМунофиқликнинг шаръий маъноси: “Қалбдаги нарсанинг тескарисини сўзлаш ёки қилиш”. Мунофиқ кимсанинг ичи билан ташқариси бир хил бўлмайди. Шунинг учун Аллоҳ таоло мўминларни сидқ – ростгўйлик билан сифатлаганидек, мунофиқларни кизб – ёлғончилик билан сифатлаган.\nУламолар мунофиқликни икки тури ҳақида айтганлар:\n1. Эътиқодий мунофиқлик. Буни катта нифоқ ҳам дейишади.\nҲофиз ибн Ражаб роҳимаҳуллоҳ мунофиқликни қуйдагича таърифлаган: “Инсон Аллоҳга, фаришталарига, китобларига, пайғамбарларига, охират кунига, қадарнинг яхшию ёмонлигига иймон келтиришни даъво қилади-да, қалбида уларнинг барчасини ёки баъзисини бузадиган нарсани яшириб юради... Бу пайғамбаримиз соллоллоҳу алайҳи васаллам давридагилар ва улар ҳақида оятлар тушиб жаҳаннамнинг энг тубида бўлишлари айтилган”.\nАллоҳ таоло айтади: “Албатта, мунофиқлар дўзахнинг энг остки қаватидадирлар ва ҳаргиз уларга бир ёрдамчини топа олмассан” (“Моида” сураси, 145).\n2. Амалдаги мунофиқлик ёки “кичик нифоқ”. Бундай одам ўзини мунофиқ каби тутади, масалан, алдайди ва намоз ўқишда дангасалик қилади, бироқ Аллоҳ таолога, пайғамбар соллаллоҳу алаҳи ва салламга ва охират кунига иймон келтирган бўлади. Булар ҳақида пайғамбаримиз ҳадисларида шундай дейилган: “Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: “Набий саллаллоҳу алайҳи васаллам: “Мунофиқнинг аломати учтадир: гапирса ёлғон гапиради, ваъда берса, вафо қилмайди ва омонатга хиёнат қилади”, деганлар.\nБошқа бир ҳадисда эса Абу Ҳурайрадан розияллоҳу анҳудан қуйидагича ривоят қилинган: “Расулуллоҳ соллоллоҳу алайҳи ва саллам: “Мунофиқлар учун энг оғир намоз хуфтон ва бомдод намозларидир. Агар ушбу икки намозда (қай даражадаги савобни) билишганида унга эмаклаб бўлса ҳам келишар эди...” деганлар.\nМунофиқнинг асосий сифатлари\nМунофиқларнинг сифатлари бор (улар ҳақида қисқача тўхталамиз, батафсил ёзиш учун алоҳида мақола қилиш керак).\n1. Уларнинг тилидаги нарса қалбидагига мос эмас. Аллоҳ таоло айтади: “Ва Одамлардан, Аллоҳга ва охират кунига иймон келтирдик, дейдиганлари бор. Ҳолбуки, улар мўмин эмаслар” (“Бақара” сураси, 8).\n2. Улар мўминларни алдайдилар. Аллоҳ таоло айтади: “Улар Аллоҳни ва иймон келтирганларни алдамоқчи бўладилар. Ва ҳолбуки, сезмасдан ўзларини алдайдилар” (“Бақара” сураси, 9).\n3. Сўз ва амалда фасодчидирлар. Бу ҳақда Аллоҳ таоло айтади: “Огоҳ бўлинг, улар, фақат улар фасодчилардир, лекин сезмайдилар” (“Бақара” сураси, 12).\n4. Улар мўминларни истеҳзо қиладилар. Аллоҳ таоло айтади: “Улар иймон келтирганларни учратсалар, иймон келтирдик, дейдилар, шайтонлари билан холи қолганда эса, биз сизлар биланмиз, фақат истеҳзо қиляпмиз холос, дейдилар. Аллоҳ уларни истеҳзо қилади ва туғёнларида довдирашларига қўйиб беради” (“Бақара” сураси, 14-15).\n5. Ўзларининг жиноятларини яшириш учун ёлғон қасам ичадилар. Аллоҳ таоло айтади: “Улар қасамларини қалқон қилиб олдилар ва (одамларни) Аллоҳнинг йўлидан бурдилар. Бас, албатта, уларнинг қилган ишлари ёмон бўлди!” (“Мунофиқун” сураси, 2).\n6. Мунофиқлар кофирларнинг тарафини олади, мўминларга қарши уларни қўллаб-қувватлашади. Аллоҳ таоло айтади: “Мунофиқларга, албатта, уларга аламли азоб бўлишининг башоратини бер. Улар мўминларни қўйиб, кофирлрни дўст тутадиганлардир. Уларнинг олдидан иззат – куч-қудрат излайдиларми? Албатта, иззат – куч-қудратнинг барчаси Аллоҳнинг ҳузуридадир. Батаҳқиқ, сизларга китобда: “Аллоҳнинг оятларига куфр келтирилган ва уларни истеҳзо қилинган чоғда, бошқа гапга ўтмагунларича улар билан ўтирманглар”, деб туширди. Агар ўтирсангиз, сиз ҳам уларга ўхшашсиз. Албатта, Аллоҳ мунофиқ ва кофирларнинг барчасини жаҳаннамда жамловчидир” (“Нисо” сураси, 138-140).\n“Нифоқ қилганларнинг аҳли китобдан бўлмиш куфр келтирган ўз биродарларига: “Агар сизлар чиқариб юборилсангиз, биз ҳам сизлар билан чиқамиз, сизни қўйиб ҳеч қачон ҳеч кимга итоат қилмасмиз ва мабодо сизларга уруш қилинса, албатта ёрдам берурмиз”, дейишларини кўрмайсанми? Албатта агар у(яҳудий)лар чиқариб юборилсалар, улар бирга чиқмаслар. Ва, албатта, агар у(яҳудий)ларга уруш қилинса, (мунофиқлар) уларга ёрдам бермаслар. Бордию ёрдам берганларида ҳам, ортларига қараб қочарлар ва улар ёрдамсиз қоларлар” (“Ҳашр” сураси, 11-12).\n7. Мунофиқлар мўминларнинг ичига ғулғула соладилар ва умидсизликка тушишларига ҳаракат қилишади. Аллоҳ таоло айтади: “Ўшанда мунофиқлар ва қалбларида касаллик борлар: “Аллоҳ ва Унинг Расули бизга ёлғондан бошқани ваъда қилмаган экан”, дердилар. Ўшанда улардан бир тоифаси: “Эй Ясриб аҳли, бу ерда сизга туриш имкони йўқ. Бас, қайтинглар”, деди. Улардан бир гуруҳлари Набийдан изн сўраб: “Уйларимиз очиқ-сочиқ қолган”, дейдилар. Ҳолбуки, улар очиқ-сочиқ эмас. Улар қочишдан бошқани ирода қилмаслар. Агар уларнинг устига у (Мадина)нинг ҳар тарафидан бостириб кирилса, сўнгра улардан фитна талаб қилинса, албатта, уни қилурлар. Ҳеч кечикмаслар. Магар озгинагина. Ҳолбуки, улар бундан олдин ортга қараб қочмасликка Аллоҳга аҳд берган эдилар. Аллоҳга аҳд эса, масъулият бўлгандир. Сен: “Қочиш сизга ҳеч қандай фойда бермас. Демак, агар ўлимдан ёки қатл қилинишдан қочсангиз ҳам, жуда оз ҳузурланасиз, холос”, деб айт. Сен: “Агар сизга Аллоҳ ёмонликни ирода қилса ёки сизга раҳматни ирода қилса, сизларни ундан тўсадиган ким бор?!” деб айт. Улар ўзларига Аллоҳдан ўзга дўст ва ёрдам бергувчи топа олмаслар. Батаҳқиқ, Аллоҳ ичингиздаги (жиҳодга) тўсиқлик қилгувчиларни ҳам ва ўз биродарларига: “Биз томон келинг”, деювчиларни ҳам билур. Улар жангга келмаслар, илло, озгина келурлар” (“Аҳзоб” сураси, 12-18).\n8. Улар мўминларга қарши жуда кўп фитналарда иштирок этишади. Тарих бўйича китобларда умматга қарши жуда кўп фитналарда иштирок этишган. Ҳозир ҳам шундай фитналар жуда кўп.\n9. Аллоҳ ва унинг росули соллаллоҳу алайҳи ва салламни қўйиб тоғутдан ҳукм сўрайди. Аллоҳ таоло айтади: “Сенга нозил бўлган нарсага ва сендан олдин нозил бўлган нарсага иймон келтирганларини даъво қилаётганларни кўрмайсанми?! Тоғутдан ҳукм сўраб беришни истайдилар. Ҳолбуки, унга куфр келтиришга буюрилгандир. Шайтон эса, уларни йўлдан бутунлай адаштиришни истайди. Агар уларга: “Аллоҳ нозил қилган нарсага ва Пайғамбар ҳузурига келинглар”, дейилса, мунофиқлар сендан тамоман юз ўгирганларини кўрасан. Энди қилган нарсалари туфайли уларга мусибат етгандан сўнг сенга келиб, Аллоҳ ила қасам ичиб: “Биз фақат яхшилик ва тавфиқни хоҳлаган эдик”, дейишлари қандай бўлди? Ана ўшаларнинг қалбларидагини Аллоҳ билади. Бас, уларнинг қилганидан юз ўгир! Уларга ваъз қил! Ёлғиз ўзларига етказиб сўзла!” (“Нисо” сураси, 60-63).\nАввал ҳам айтилганидек, тоғут – Аллоҳнинг изнсиз бўлган ҳукмдир. Мунофиқлар ҳам Аллоҳнинг ҳукмини истамайдилар, шунинг учун ҳам тоғутдан ҳукм сўраб борадилар. Нима бўлса бўлсин, Аллоҳнинг ҳукми бўлмаса, бас. Ҳар қандай тоғутнинг ҳукмини истайверадилар. Бу ишни билмасдан, кўр-кўрона қилмайдилар, балки уларга баён келган. Мунофиқлар тоғутга куфр келтиришга буюрилганлар. Демак, улар билиб туриб қилмоқдалар. Шунинг учун ҳам уларнинг иймон ҳақидаги даъволари ботил. Улар, аслида, шайтоннинг йўлига кирганлар.\nАллоҳ таоло айтади: “Улар: “Аллоҳга ва Пайғамбарга иймон келтирдик ва итоат қилдик”, дерлар. Сўнгра улардан бир гуруҳи юз ўгириб кетурлар. Ана ўшалар мўмин эмаслар. Уларни қачонки Аллоҳга ва Унинг Пайғамбарига ораларида ҳукм чиқариш учун чорланса, баногоҳ улардан бир гуруҳи юз ўгиргувчилардир. Агар ҳақ улар(тарафда) бўлса, у (Пайғамбар)га бўйин эгиб келурлар. Уларнинг қалбларида мараз борми?! Ёки шубҳа қилдиларми?! Ёхуд Аллоҳ ва Унинг Пайғамбари уларга зулм қилишидан қўрқадиларми?! Йўқ! Уларнинг ўзлари золимлардир” (“Нур” сураси, 47-50).\n10. Мунофиқлар мўминларни масхара қиладилар ва солиҳ ишлар қилмоқчи бўлганларнинг ниятларига шубҳа солишга ҳаракат қилишади.\nАллоҳ таоло айтади: “Мўминлардан кўнгилли бўлиб садақа қилувчиларни ва ўз кучлари етгандан бошқани топа олмайдиганларни айблайдиган ва масхара қиладиганларни Аллоҳ масхара қилади ва уларга аламли азоб бўладир” (“Тавба” сураси, 79).\nУларда ихлос деган нарса йўқ, уларнинг қалбларига Аллоҳ таолога ибодат қилишнинг асл маъноси кириб бормаган. Улар мўминларни ўзлари каби мунофиқлардан фарқ қилмайди, деб ўйлашади. Мўминларнинг тақводорлигини эса бу дунё манфаатлари учун холос, деб билишади.\nВа ниҳоят, юқорида санаб ўтилганлар мунофиқларнинг сифатларининг ҳаммаси эмас, бу рўйхатни янада давом эттиравериш мумкин.\nАллоҳ таоло мунофиқ бўлиб қолишдан Ўзи асрасин, умматни эса мунофиқлар келтираётган зарарлардан ҳимоя қилсин.\nMore in this category: « Сизларга хабарлар етиб келмаганмиди? ШИАЛАР: Тарих ва бугун »


Товар қайтарилганда олдин берилган чегирма ҳисоби\nЭшиклар ҳамиша очиқ!\nУлкан марраларни белгилаб…\nИмпорт операцияларининг ҳисоби\nСеминардан иш унар\nИнвентаризация натижасида аниқланган асосий воситаларни ҳисобга олиш\nСолиқ қонунчилигини бузганлик учун санкциялар ҳақида нималарни билиш лозим\nҚоплаш учун ЭҲФ\nЧиқиб кетаётган таъсисчи билан ҳисоб-китобларда ҚҚС\nОртиқча тўланган ҚҚСни ҳисобга олиш\nРекламани жойлаштиришнинг солиқ оқибатлари\nАВ реализация қилинишини акс эттириш\nБарча шартларга риоя этилиши лозим\n«Ёшларнинг тадбиркорлик фаолиятини қўллаб-қувватлаш ва бандлигига кўмаклашиш, уларни ижтимоий ҳимоя қилиш ҳамда бўш вақтини мазмунли ташкил этишга оид қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида»\n«Тадбиркорликни қўллаб-қувватлаш тизимини такомиллаштириш, ишбилармонлик муҳитини янада яхшилаш бўйича қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида»\n«Ёшлар саноат ва тадбиркорлик зоналари фаолиятини ташкил этиш ҳамда ёшларнинг тадбиркорликка оид ташаббусларини қўллаб-қувватлаш чора-тадбирлари тўғрисида»\n«Ташқи савдо операцияларининг ягона электрон ахборот тизимидан умидсиз қарздорликларни ҳисобдан чиқариш тартиби тўғрисидаги низомни тасдиқлаш ҳақида»\nСБХ / 2021 йил / № 17 / Мутахассис тушунтиради\nЕтказиб берувчи корхона харидорга 2020 йил давомида товарлар етказиб берди. Катта ҳажмдаги харидлари учун харидор йилнинг охирида чегирма олди. 2021 йилда у товарларнинг бир қисмини қайтариб берди.\nХаридор унга тақдим этилган чегирмаларнинг бир қисмини қайтариши лозимми?\n– Олдин олинган чегирмани қайтариш-қайтармаслик – етказиб берувчи билан харидор ўртасидаги шартномавий масала ҳисобланади. Шунинг учун товарларни қайтариш шартларини уларнинг келишувига кўра шартномада аниқлаштириш керак.\nТоварни қайтариш тартиб-таомили тегишли ҳужжатлар – қайтариш далолатномаси, юкхати билан расмийлаштирилади. Айрим ҳолларда қабул қилиш-топшириш далолатномасини расмийлаштириш ёки ҳатто шартномага ўзгартириш киритишга ҳам тўғри келиб қолиши мумкин.\nХаридор томонидан товарларнинг қайтарилиши етказиб берувчи учун ҚҚС ва фойда солиғини ҳисоблашда даромадлар бўйича солиқ базасига тузатиш киритиш (камайтириш) учун асос ҳисобланади. Чегирма тақдим этилганда сотувчида ҚҚСга камайиш томонга тузатиш киритади, шунинг учун чегирма суммаси қайтарилаётганда солиққа кўпайиш томонга қараб тузатиш киритиш лозим бўлади.\nАгар товарларни олаётганда харидор ҚҚСни ҳисобга киритган бўлса, товарларни қайтараётганда у етказиб берувчининг қўшимча тузатиш киритилган ҳисобварақ-фактураси асосида ҳисобга киритилган солиқ суммасини камайтириши керак.\nЧегирма билан олинган товарларни қайтаришни шартнома шартларида қандай акс эттириш, ҳужжатлар билан расмийлаштириш ва ҳисобда кўрсатиш кераклиги, шунингдек булар корхонангизга солиқ солинишига қандай таъсир кўрсатиши ҳақида батафсил тушунтиришларни Молия вазирлигининг тадбиркорлик фаолияти субъектларининг бухгалтерия ҳисоби методологияси бўлими бошлиғи Асал ҲОШИМОВА ҳамда «Norma» МЧЖ эксперти Олег ЦОЙ ўз материалларида баён этадилар.\nОлдин олинган чегирмани қайтариш-қайтармаслик – етказиб берувчи (сотувчи) билан харидор ўртасидаги шартномавий масала ҳисобланади.\nШу тариқа, хўжалик шартномаси етказиб бериладиган товарнинг (ишнинг, хизматнинг) миқдорини, баҳосини, ҳисоб-китоб қилиш тартибини ҳамда бошқа муҳим шартларни назарда тутиши керак («Хўжалик юритувчи субъектлар фаолиятининг шартномавий-ҳуқуқий базаси тўғрисида»ги Қонуннинг 10-м.).\nЎйлаймизки, товарларнинг қайтарилишини муҳим шартлар сирасига киритса бўлади. Шунинг учун шартномада етказиб берувчи билан харидор ўртасидаги келишувга биноан қуйидаги алоҳида шартларни аниқлаштириш керак бўлади:\n● товарлар ассортиментини;\n● етказиб берувчи ва харидорнинг ҳуқуқ ва мажбуриятларини;\n● муддатлар ва шартларни;\n● қайтарилган, шу жумладан чегирма билан реализация қилинган (харид қилинган) товарларнинг қиймати ва бошқа шартларни.\nҚАЙТАРИШНИ ҲУЖЖАТ БИЛАН РАСМИЙЛАШТИРИШ\nТовар қайтарилишининг сабабидан қатъи назар, «Бухгалтерия ҳисоби тўғрисида»ги Қонун бошланғич ҳисоб ҳужжатларини тузиш мажбуриятини юклайди. Шу муносабат билан харидорга тақдим этилган барча турдаги чегирмалар нафақат шартномада келишиб олиниши, балки ҳисоб ҳужжатларида акс эттирилиши ҳам керакдир.\nТоварларнинг қайтарилиши ҳам ҳужжат билан расмийлаштиришни талаб қилади. Харидор томонидан етказиб берувчига бериладиган товарни қайтариш бўйича ҳужжатлар (юкхати ёки товар қайтарилиши тўғрисидаги далолатнома) қайтарилган товар билан бирга топширилади.\nХаридор товарларнинг барча қийматини тўлаган тақдирда, етказиб берувчи билан қабул қилиш-топшириш далолатномаси тузилади.\nХаридор товарларнинг қайтарилиш сабабларини кўрсатган ҳолда уларни қабул қилиб олганлиги тўғрисидаги хатни етказиб берувчига жўнатади. Хат эркин тарзда ёзилиб, унда қуйидагилар кўрсатилган бўлиши керак:\n● харидор ва етказиб берувчининг тўлиқ номи ва реквизитлари;\n● олди-сотди (етказиб бериш) шартномасининг рақами ва санаси;\n● етказиб берилган товарга кузатув ҳужжатларининг рақами ва санаси;\n● товарнинг номи, унинг миқдори ва қиймати;\n● товар қайтарилишининг асослари ёки сабаблари;\n● товарни алмаштириш, маблағларни қайтариш тўғрисидаги талабнома, сумманинг камайганлиги ва ҳ. к. лар;\n● раҳбарнинг лавозими ва унинг Ф.И.Ш. расшифровкаси кўрсатилган ҳолда муҳр билан тасдиқланган (у мавжуд бўлган тақдирда) имзоси.\nТоварлар қайтарилишини ҳужжатлар билан расмийлаштириш жараёни товарнинг ўзгартирилган қиймати ва миқдорини кўрсатган ҳолда дастлабки шартномага ўзгартиришлар киритишни ўз ичига олиши мумкин.\nАмалиётда товарларни қайтариш билан боғлиқ вазиятлар турлича бўлиши мумкин.\nҚуйида шартномада товар етказиб берувчига харид қилинган қиймати бўйича қайтарилиши (бирор бир жарима санкцияларисиз) ҳамда харидор қайтарилган товарлар бўйича олинган чегирма суммасини қайтариш мажбуриятини олиши имконияти қайд этилган вазиятни кўриб чиқамиз.\nҲИСОБДА АКС ЭТТИРИШ\nШартли мисолда кўриб чиқамиз.\n2020 йил давомида етказиб берувчи харидорга 115 млн сўмлик, шу жумладан 15 млн сўм ҚҚС, товарларни реализация қилди. Етказиб бериш шартномасига мувофиқ катта ҳажмдаги харидлар муносабати билан харидорга 10% миқдорида 11,5 млн сўмлик, шу жумладан ҚҚС – 1,5 млн сўм, чегирма тақдим этилди.\n2021 йилда харидор 23 млн сўмлик, шу жумладан 3 млн сўм ҚҚС, қийматдаги товарларни етказиб берувчига қайтарди. Қайтарилган товарларнинг таннархи – 15 млн сўм.\nШартнома шартларига кўра, харидор етказиб берувчига олдин олинган чегирмаларнинг бир қисмини – 2,3 млн сўмни, шу жумладан 0,3 млн сўмлик ҚҚСни қайтармоқда.\nХаридорнинг бухгалтерия ҳисоби\nБухгалтерия ҳисоби мақсадларида чегирмалар харидорда қуйидагича тартибда акс эттирилади:\n● товарларни қабул қилиш санасида олинган чегирмалар товарлар харид қилинган қийматни камайтиради, яъни уларни сотиб олиш билан боғлиқ харажатлар таркибига киритилмайди ҳамда молиявий натижаларга таъсир кўрсатмайди;\n● уларни харид қилиш шартноманинг махсус шартларини бажаришга боғлиқ бўлган чегирмалар товарлар қабул қилинган санадан сўнг харид қилинган товарларнинг қийматини камайтирмайди, балки молиявий натижаларнинг 9390-«Бошқа операцион даромадлар» счётига тегишли бўлади;\n● қўшимча товарлар бепул олинганда, уларнинг таннархи сотиб олинган товарлар қиймати барча олинган товарлар миқдорига, шу жумладан бепул олинган товарни ҳам ҳисобга олган ҳолда, тақсимлаш орқали аниқланади (4-сон БҲМСнинг 16-б., АВ рақами 3259, 30.06.2020 й.).\nКелтирилган мисолда чегирмани олиш шартнома шартларини бажаришга боғлиқ бўлган ва тегишинча, бундай чегирма 9390-счётга киритилган.\nҚайтарилган товарлар бўйича етказиб берувчи билан бухгалтерия ҳисоб-китобларини амалга ошириш учун 4890-«Бошқа дебиторлар қарзлари» счёти қўлланилади (таҳлилий ҳисоб ҳар бир дебитор бўйича алоҳида юритилади).\nСумма, млн сўм\nТоварларни 2020 йилда сотиб олиш\nТоварлар кирим қилинган\nХарид қилинган товарлар бўйича ҚҚС суммаси акс эттирилган\nЧегирма шартларини бажарган ҳолда етказиб берилган товар ҳақи тўланган (115 – 11,5)\nЧегирма суммаси акс эттирилган\nЧегирма бўйича ҚҚС суммасига тузатиш киритиш акс эттирилган\n2021 йилда товарлар бир қисмининг қайтарилиши (шартномага мувофиқ)\nТоварлар етказиб берувчига қайтарилди\n4890-«Бошқа дебиторлар қарзлари»\nҚайтарилган товарлар бўйича олдин ҳисобга олинган ҚҚСга тузатиш киритилган\nҚайтарилган товарлар бўйича олдин олинган чегирма суммаси ҳисобланди\nЧегирмани ҳисобга олган ҳолда ҚҚСга тузатиш киритилган\nЧегирманинг бир қисмини айириб ташлаган ҳолда етказиб берувчи томонидан қайтарилган товарларнинг қиймати қопланди (23 – 2,3)\nЕтказиб берувчида (сотувчида) бухгалтерия ҳисоби\nЕтказиб берувчида (сотувчида) 9050-«Харидорлар ва буюртмачиларга берилган чегирмалар» счётининг дебети бўйича харидорга олишга ҳисобларнинг тегишли счётлари билан бирга корреспонденцияда тақдим этилган чегирмалар суммаси акс эттирилади.\nҚайтарилган товарларнинг ҳисоби учун 9040-«Сотилган товарларнинг қайтиши» счёти мўлжалланган. Счётнинг дебети бўйича қайтарилган товарларнинг қиймати ҳисобларнинг тегишли счётлари билан бирга корреспонденцияда қуйидагича акс эттирилади:\n● пул маблағлари – мазкур товарларнинг қиймати харидорларга қайтарилганда;\n● олишга счётлар – қайтарилган товарлар бўйича дебитор қарздорлигини бекор қилиш суммасига;\n● тўлашга счётлар – мазкур товарлар бўйича харидорлар ва буюртмачилардан олинган ҳақ ва авансларга доир юзага келган қарздорлик бўйича суммага.\nҲисобот даври охирида 9050 ва 9040-счётлари ёпилади ҳамда суммалар (операцион) асосий фаолиятдан даромадлар ҳисоби счётларига (9000) ҳисобдан чиқарилади.\n2020 йилда товарларни чегирма билан реализация қилиш\nХаридорга реализация қилинган товарларга ҳисоб-китоб ҳужжатлари тақдим этилган сумма акс эттирилган\nРеализациядан ҚҚС акс эттирилган\nТақдим этилган чегирма суммаси акс эттирилган\n9050-«Харидорлар ва буюртмачиларга берилган чегирмалар»\nЧегирма бўйича ҚҚСга тузатиш киритилган\nЧегирмани ҳисобга олган ҳолда харидор билан ҳисоб-китоблар акс эттирилган (115 – 11,5)\nҲисобот даври охирида 9050-«Харидорлар ва буюртмачиларга берилган чегирмалар» счёти ёпилган\nОлдин реализация қилинган товарларнинг 2021 йилда қайтарилиши\n9040-«Сотилган товарларнинг қайтиши»\nҚайтарилган товарлар бўйича ҚҚСга тузатиш киритилган (камайтирилган)\nОлдин берилган чегирманинг бир қисми қайтарилган\nЧегирма бўйича ҚҚСга тузатиш киритилган (кўпайтирилган)\nХаридорга чегирманинг бир қисмини айирган ҳолда қайтарилган товарларнинг қиймати қайтарилган (23 – 2,3)\nҚайтарилиш муносабати билан реализация қилинган тайёр маҳсулотнинг таннархига тузатиш киритилган\nОйнинг охирида 9040-счёти ёпилган (20 – 2)\nҚҚС тўловчиси бўлган етказиб берувчидан товарлар харид қилинганда харидор ҚҚСни ҳисобга киритган бўлса, товарлар қайтарилаётганда харидор етказиб берувчининг қўшимча тузатиш киритилган ҳисобварақ-фактураси асосида ҚҚСни ҳисобга киритиш суммасини камайтириши керак (мисолда кўрсатилгани каби).\nЕтказиб берувчи (харидор) учун\nХаридор томонидан товарларнинг тўлиқ ёки қисман қайтарилиши – фойда солиғини ҳисоблашда ҚҚС ва даромадлар бўйича сотувчида ҚҚС бўйича солиқ базасига тузатиш киритиш (камайтириш) учун асосдир:\n● кафолат муддати белгиланган товарлар бўйича – кафолат муддати доирасида;\n● бошқа ҳолларда – 1 йил доирасида (СК 257, 332-моддалари).\nЧегирма берилаётганда харидор томонидан ҚҚСга камайиш томон тузатиш киритилганлиги сабабли чегирма суммасини қайтариш чоғида солиққа кўпайиш томонга тузатиш киритилади (мисолда кўрсатилгани каби).


9 Май 11:46\nNUR-SULTAN. Кazinform - Қозоғистоннинг Биринчи Президенти – Елбасы Нурсултон Назарбоев Қозоғистон халқини Ғалаба куни билан табриклади. Бу ҳақда Kazinform Elbasy матбуот хизматига таяниб хабар беради.\nУлуғ байрам - Ғалаба куни билан энг самимий табрикларимни қабул қилинг! Бу кун халқ қаҳрамонлиги, унинг бирлиги ва руҳи енгилмаслигининг ёрқин рамзидир.\nБугун биз жанг майдонларида ҳалок бўлганларни хотирлаймиз ва шу кунгача омон етиб келганларга ҳурмат бажо қиламиз. Уларнинг ҳарбий ва меҳнат жасорати мардлик ва матонат намунаси, ўз халқига, ватанига бўлган чин муҳаббат намунаси бўлди.\n20 асрнинг энг қонли урушидаги ғалаба биз учун жуда қимматга тушди ва ҳалок бўлганларнинг муқаддас хотирасини қадрлаш, фахрийларга тинимсиз ғамхўрлик кўрсатиш барчамизнинг умумий бурчимиздир.\nАждодларимизнинг меҳнатлари, амалга оширган ишлари бугунги ҳаётимизда ишончли таянч бўлиб хизмат қилмоқда. Улар бизда ҳамжиҳатлик, ватанпарварлик, энг катта матонат, Ватанга муҳаббат бахтли ва фаровон ҳаёт йўлида ҳар қандай қийинчиликни енгиб ўтишга куч бағишлайди, деган ишончни уйғотади.\nУшбу байрам кунида сиҳат-саломатлик, меҳр-оқибат, тинчлик ва фаровонлик истаган тилакларимни қабул қилинг!\n#ҚР Биринчи Президенти – Елбасы #Ғалаба куни