Қуръони Карим хусусида кишиларда турли тасаввурлар мавжуд. Жумладан:\n– Қуръон марҳумларнинг арвоҳига бағишланадиган муқаддас нарса;\n– У издиҳомларда ўқиладиган нарса;\n– У мусулмонларнинг тарихий муқаддас китоби;\n– У Аллоҳнинг Каломи бўлиб, уни чиройли қироат қилиб, эшитиб маза қилинадиган ҳамда шундай қилса, савоб бўладиган нарса;\n– Уни оҳанг қилиб тиловат қилишдан, тушунмай ўқишдан ҳеч қандай фойда йўқ;\n– У тириклар учундир, ундан ўликларга манфаат йўқ ва ҳоказо.\nИлтимос, Қуръони Карим тўғрисида ҳақиқий ва тўлиқ тушунча берсангиз.\nКитоб ўқимай кўча-куйда гап сотиб юрганларнинг гапини жамлабсиз. Ҳар ким ўзича фикр қилади, сўз юритади. Динни пухта ўрганишнинг муҳим омилларидан бири – диққат билан китоб ўқишдир. У саводсизларнинг сафсатаси эмас.\nЛуғат илми мутахассислари «Қуръон» лафзининг «ўқимоқ», «қироат қилмоқ»дан бошқа, «жамлаш» маъноси ҳам борлигини таъкидлайдилар.\nБунда Аллоҳ таолонинг охирги Каломи ўзидан олдин нозил бўлган барча илоҳий китобларнинг маъно, ҳикмат ва аҳкомларини ўзида жамлаганига ишора бордир.\nМана, ўн беш асрдан буён кўпчилик «Қуръон» лафзининг луғавий маъносини билмаса ҳам, у мусулмонларнинг муқаддас китоби эканини билиб келмоқда.\nЛекин Қуръони Каримни таниш унинг исмининг луғавий маъносини ёки кимларнинг муқаддас китоби эканини билиш билангина бўлмайди.\nБалкиьбу муқаддас китобнинг қандоқ китоб эканини билиш учун ҳам махсус илм эгалари таърифига мурожаат қилишга тўғри келади.\n«Улумул Қуръон» («Қуръон илмлари») илми соҳиблари Қуръони Каримни қуйидагича таърифлайдилар:\n«Қуръон – Аллоҳ таолонинг Муҳаммад (соллаллоҳу алайҳи васаллам)нинг қалбига фаришта Жаброил (алайҳиссалом) воситасида ваҳий қилган, тавотур ила нақл қилинган, тиловати ила ибодат қилинадиган, ожиз қолдирувчи каломидир».\nУшбу таърифни яхши тушуниб етишимиз учун уни бир оз шарҳлашга тўғри келади.\n«Аллоҳ таолонинг Муҳаммад (соллаллоҳу алайҳи васаллам)нинг қалбига ваҳий қилган», деган жумладан Аллоҳ таолонинг Муҳаммад (соллаллоҳу алайҳи васаллам)га нозил қилмаган Забур, Таврот ва Инжилга ўхшаш ваҳийлари Қуръони Карим бўлмаслиги келиб чиқади.\nҲақиқий Забур, Таврот ва Инжил ҳам Аллоҳ таолонинг каломи, аммо Муҳаммад (соллаллоҳу алайҳи васаллам)га нозил бўлмагани учун Қуръони Карим бўла олмайдилар.\n«Фаришта Жаброил (алайҳиссалом) воситасида», деган қайддан шу нарса маълум бўладики, бевосита ёки ҳижоб ортидан қилинган ваҳийларда Қуръон келмаган. Қуръони Карим фақатгина ваҳий амийни Жаброил (алайҳиссалом) воситасида нозил бўлган.\n«Тавотур ила нақл қилинган», деган иборадан, тавотур ила нақл қилинмаган калом Қуръони Карим бўла олмаслиги келиб чиқади.\n«Тавотур ила нақл қилинган», дегани эса каломни ўзаро бирор ёлғонга келишиб олишлари имкони бўлмаган даражада кўп сондаги кишиларнинг ана шундай кўпчиликдан нақл қилишини англатади.\nҚуръони Карим биринчи калимасидан бошлаб охирги калимасигача айнан ана шу тариқада нақл қилинган.\nҚуръони Каримни Аллоҳ таолодан ваҳийнинг ишончли соҳиби бўлмиш, Жаброил (алайҳиссалом) Муҳаммад (соллаллоҳу алайҳи васаллам)га нақл қилганлар. Ушбу нақл қандоқ кечишини, яъни Муҳаммад (соллаллоҳу алайҳи васаллам)га Қуръони Карим оятлари Жаброил (алайҳиссалом) томонларидан қандоқ етказилишини кўпчилик саҳобалар ўз кўзлари билан кўриб, қулоқлари ила эшитиб турганлар.\nҲар сафар ваҳий нозил бўлиб битиши билан, Муҳаммад (соллаллоҳу алайҳи васаллам): «Менга мирзаларни чақиринглар», деганлар ва ваҳийни ёзувчи саҳобалар келганларидан сўнг Жаброил( алайҳиссалом)дан оятларни қандоқ қабул қилиб олган бўлсалар, айни шундоқ имло қилдирганлар.\nМирзалик қилувчи саҳобалар оятларнинг ҳар бир ҳарфини улкан эҳтимом ила ёзиб олганлар, бошқа саҳобалар эса оятларни улардан кўчириб олганлар ва барчалари нозил бўлган оятларни буюк эҳтимом ила ёд олиб борганлар.\nРасулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи васаллам) Қуръони Каримнинг ҳар бир ояти, ҳар бир калимаси ва ҳарфи мисли кўрилмаган эътибор ила қабул қилиб олинишига, ёдланишига, ёзилишига ҳамда амалга татбиқ этилишига сўз ожиз қоладиган даражада катта аҳамият берганлар. Ўз навбатида, у Зот (алайҳиссалом)дан Қуръони Карим оятларини қабул қилган саҳобаи киромлар ҳам шогирдларига юқорида зикр қилинган муомалаларни қилганлар.\nШу тариқа, ҳозиргача Қуръони Карим сон-саноқсиз одамлар томонидан инсоният тарихида мисли кўрилмаган энг ишончли илмий йўл билан нақл қилиниб келмоқда. Қуръони Каримнинг ўқилиши ҳам, ёзилиши ҳам тавотур йўли ила бизгача етиб келган. Аммо бу нақлда асосий эътимод ёд олишгадир. Ҳар бир қори шогирдига ҳар бир ҳарф, ҳар бир калима, ҳар бир оят ва ҳар бир сурани ўз устозидан қандоқ қабул қилиб олган бўлса, ана шундоқ қилиб етказиб бериши шарт. Бу жараён ҳозир ҳам мувафаққият билан давом этмоқда.\nШунинг учун ҳам ҳар бир Қуръон ўқувчи мусулмоннинг қироат бўйича силсиласи Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи васаллам)га етиб бориши керак. Агар ана шу силсилага суянилмаса, яъни авлоддан авлодга ўтиб келган расмий қироат изни бўлмаса, Қуръон ўқувчи «қори» ҳисобланмайди. Дунёда ҳеч бир китоб бунчалик иноятга сазовор бўлган эмас.\n«Тиловати ибодат бўлган», деган васф икки маънони ўз ичига олади:\nБиринчиси: Қуръони Каримнинг намозда қироат қилиниши. Қуръони Карим тиловатисиз намоз бўлмайди. Аллоҳ таолонинг бошқа ваҳийлари, мисол учун, ҳадиси қудсийларни намозда ўқиб бўлмайди. Намозда ўқишга фақатгина Қуръони Карим хос қилинган.\nИккинчиси: Қуръони Карим лафзларини ўқишнинг ўзи ибодат саналиши. Бу маънода ҳам Қуръони Карим ягона китоб ҳисобланади. Унинг ҳар бир ҳарфига, калималарига алоҳида ажр-савоблар ваъда қилинган. Аммо ҳадиси қудсий ва ҳадиси набавийларда бу имтиёз йўқ. Уларни ўқиган киши, агар илм талабини ният қилса, ўқиганига амал қилса, умумий маънода савоб олиши мумкин. Бироқ уларнинг қуруқ талаффузининг ўзига ҳеч қандай ажр-савоблар ваъда қилинмаган.\nБу ҳол ҳам илоҳий китобнинг алоҳида ажралиб турувчи сифатларидан биридир.\n«Ожиз қолдирувчи калом», деган сифат ҳам фақатгина Қуръони Каримнинг ўзига хос сифатлардан. Қуръони Каримнинг ҳар бир ояти, ҳар бир сураси лафз жиҳатидан ҳам, маъно жиҳатидан ҳам ва аҳкому ахбор жиҳатидан ҳам кишиларни ожиз қолдирувчидир. Яъни инсонлар ҳар қанча уринсалар ҳам, унга ўхшаш нарсани ижод қила олмайдилар. Аллоҳ таоло Қуръони Каримнинг ўзида одамларни, агар қодир бўлсалар, Қуръони Каримга ўхшаш нарса келтиришга чақирган. Одамлар ҳар қанча уринмасинлар, бу ишнинг уддасидан чиқа олмаганлар ва чиқа олмайдилар ҳам.\nАллоҳ таоло Қуръони Каримни Ўзининг энг афзал ва энг сўнгги Расули бўлмиш Муҳаммад (алайҳиссалом)нинг асосий мўъжизаси қилди. Аввал ўтган Набий ва Расулларнинг мўъжизалари моддий мўъжизалар бўлиб, ҳар бир Набийнинг бу дунёда туришига боғлиқ қилинган эди. Набий ва Расуллар бу дунёдан ўтишлари билан, у зотларга берилган мўъжиза ҳам ўз кучини йўқотар эди. Чунки Муҳаммад (соллаллоҳу алайҳи васаллам)гача бўлган барча Набийларнинг шариатлари вақтинчалик эди.\nМуҳаммад (соллаллоҳу алайҳи васаллам)нинг шариатлари қиёматгача боқий бўлганидан, ул Зотнинг асосий мўъжизалари ҳам қиёматгача боқий қоладиган, ўзларининг ҳаётларига боғлиқ бўлмаган маънавий мўъжиза – Қуръони Карим бўлишини Аллоҳ таолонинг Ўзи тақдир қилди.\nЮқоридаги сатрларда зикр этилиб, шарҳ қилинган таърифдаги Қуръони Карим – мусулмонлар ўн беш асрдан буён эътиқод қилиб, эъзозлаб, ёд олиб, асраб-авайлаб авлоддан авлодга нақл қилиб, китоб шаклида ёзиб, ибодатларида тиловат қилиб ва ниҳоят, амал қилиб келаётган илоҳий китобдир.\nБирор ҳарфи ҳам ўзгармай, Аллоҳ таолодан қандоқ нозил бўлган бўлса, шундоқ сақланиб келаётган дунёдаги ягона илоҳий китоб ҳам фақат Қуръони Каримдир.\nМазкур таъриф Қуръони Каримнинг илмий таърифи эди. Энди, ижозатингиз ила, саволингизга тўлиқроқ жавоб бўлиши учун, мусулмонларнинг биринчи авлоди – Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи васаллам) бошлиқ саҳобаи киромлар Қуръонни қандай англаганлари, унга қандай таъриф берганларини ўрганиб чиқамиз.\nҲорис ал-Аъвар розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:\n«Масжиддан ўтдим. Қарасам, одамлар турли гапларга шўнғишмоқда. Али (розияллоҳу анҳу)нинг олдиларига кириб:\n«Эй, мўминларнинг амири, кўрмайсизми, одамлар турли гапларга шўнғиб кетибдилар», – дедим.\n«Дарҳақиқат, шуни қилибдиларми?» – дедилар у киши.\nУ киши айтдилар:\n«Аммо, мен Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи васаллам)нинг:\n«Огоҳ бўлингизким, албатта, тез кунда фитна бўлур!» – деганларини эшитдим. Шунда:\n«Ундан чиқиш қандоқ бўлур, эй Аллоҳнинг Расули?» – дедим.\n«Аллоҳнинг китоби (ила). Унда сиздан олдин бўлган нарсаларнинг маълумоти ва сиздан кейинги нарсаларнинг хабари ва сизнинг орангиздаги нарсаларнинг ҳукми бор. У – ажрим қилувчидир, ҳазил эмасдир. Ким уни бирор жаббордан қўрқиб тарк қилса, Аллоҳ унинг бўйнини синдирур. Ким ундан бошқадан ҳидоят изласа, Аллоҳ уни залолатга кетказур. У – Аллоҳнинг метин арқонидир. У – ҳикматли зикрдир. У – энг тўғри йўлдир. У – унинг ила ҳавойи нафслар тоймайдиган, у – унинг ила тиллар илтибосга тушмайдиган, у – уламолар ундан тўймайдиган, у – кўп такрорланиш билан эскирмайдиган ва ажойиботлари тугамайдиган нарсадир. У – жинлар уни эшитишлари билан: «Албатта, биз ажиб Қуръонни эшитдик, У тўғриликка ҳидоят қилур», дейишдан ўзларини тўхтата олмаган нарсадир. Ким у билан гапирса, тўғри сўзлабдир. Ким унга амал қилса, савобга эришади. Ким унинг ила ҳукм қилса, адолат қилур. Ким унга даъват қилса, тўғри йўлга бошлар. Мана буларни олгин, эй Аъвар», дедилар».\nҲазрати Али (розияллоҳу анҳу) айтиб берган бу ҳадиси шарифда Қуръони Каримнинг васфи батафсил баён қилинмоқда.\nАзиз ўқувчи, келинг, ушбу набавий васфни батафсилроқ ўрганиб чиқайлик.\nУшбу ҳадисда севикли Набийимиз, йўлбошчимиз ва шафоатчимиз Муҳаммад Мустафо соллаллоҳу алайҳи васаллам ўз замонларидан кейинги даврларда фитна чиқишидан умматларини огоҳлантирмоқдалар.\nҲазрати Алидек улуғ зот ва олим саҳобий эса одамларнинг масжидда ўтириб олиб турли гапларга шўнғишларини айнан ўша – жаноб Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи васаллам) огоҳлантирган фитна, деб тушунтирмоқдалар.\nҲазрати Али (розияллоҳу анҳу) Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи васаллам)дан фитна ҳақидаги огоҳлантиришни эшитишлари билан, ўша фитнадан чиқиш йўлини сўрадилар. Келажакда мусулмонлар фитнага учрашидан огоҳлантирган Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи васаллам) фитнадан чиқиш йўлини ҳам кўрсатиб бердилар. Ҳазрати Алининг:\n«Ундан чиқиш не ила бўлур, эй Аллоҳнинг Расули?» деган саволига «Аллоҳнинг китоби ила», деб жавоб бердилар.\nБунинг учун эса Қуръони Каримга бўлган иймонни мустаҳкамлаш, унинг ҳар бир ҳарфини қунт билан ўрганиш лозим. Ана шундагина фитнадан чиқиб, саодат йўлини топиш ва олий мақсадга эришиш мумкин.\nМусулмонларга Набий (соллаллоҳу алайҳи васаллам)нинг қилган тавсиялари ҳам айни шу. У Зот нима учун Қуръони Карим фитнадан чиқиш йўли бўлишини ҳам батафсил баён қилиб, шарҳлаб тушунтириб бермоқдалар:\n1. «Унда сиздан олдин бўлган нарсаларнинг маълумоти... бор.»\nҲа, Қуръони Каримда мусулмон уммати ҳамда шу умматдан олдин ўтган нарсаларнинг хабарлари бор. Бўлганда ҳам, энг ишончли, энг тўғри ва энг ибратли хабарлари бор.\nМусулмонлар Қуръони Каримдаги ўзларидан олдин бўлган нарсаларнинг хабарларини ўқиб, ўрганиб, улардан ибрат олишлари керак.\nМазкур хабарларда эса ким кофир, фосиқ, мушрик, осий, мунофиқ, саркаш бўлса, албатта, ҳалокатга учраши ҳақида сўз юритилади.\nМусулмонлар улардан ибрат олиб, ўша ҳалокатга учраганларнинг қилмишларидан бирортасининг ҳам яқинига йўламасликлари лозим.\nШунингдек, уларда Аллоҳга, У Зот юборган Расулларга, У Зот нозил қилган китобларга иймон келтириб, У Зот жорий қилган шариатларга амал қилганлар икки дунё саодатига эришганлари таъкидланади.\nМўмин-мусулмонлар бу ҳақиқатлардан ибрат олиб, Аллоҳга, У Зотнинг охирги Расул ва Набийи Муҳаммад (соллаллоҳу алайҳи васаллам)га, Роббул оламиннинг охирги ва боқий китоби Қуръони Каримга бўлган иймонларини мустаҳкамлашлари лозимдир.\nҚуръони Каримдаги биздан олдин бўлган нарсаларнинг хабарларида иймон-Ислом йўли осон эмаслиги, бу йўлга поёндоз тўшалиб, гуллар сочилиб қўйилмагани, балки бу йўл ҳавойи нафснинг, дунё муҳаббатининг душмани экани ҳамда бу йўлда кофир, мушрик, мунофиқларининг турли тўсиқ ва қаршиликларини енгиш лозим экани таъкидланади.\nАввал ўтган ҳодисалардан ибрат олиш лозимлигини ҳар бир халқ, ҳар бир миллат, ҳар бир қавм қайта-қайта таъкидлайди. Лекин ўша ибрат олиниши лозим бўлган қиссалар бир-биридан фарқли. Дунёда фақатгина сиз билан бизнинг, яъни мўмин-мусулмонларнинг ибрат олиши лозим бўлган қиссалари энг тўғри ва энг ишончлидир.\nБиз ибрат оладиган ўтмиш қиссаларини ўтмишнинг, ҳозирнинг ҳамда келажакнинг мутлоқ эгаси Аллоҳ таолонинг Ўзи баён қилиб берган. Унинг Китобидаги хабарларга ишонмай, ўзлари каби инсонларнинг ривоятларидан ибрат оламан деган кимсалар, ёлғон-яшиқ, бидъат-хурофот, турли афсона ва дийдиёларга дучор бўлиши табиий.\nШунинг учун ҳам ўтмишдаги тарихий ҳодисаларни илмий асосда ўрганиб, Таврот, Инжил ва Қуръонга солиштириб чиққан Ғарб олимлари Таврот ва Инжилнинг бузилганини билгач, улардан юз ўгириб, Қуръонига иймон келтиришмоқда.\nҲа, дунёда фақат сиз билан бизгина олдин бўлиб ўтган нарсалар ҳақида тўғри маълумотга ва улардан фойдали ибрат олиш имконига эгамиз. Бунинг учун Аллоҳ таолога шукр қилайлик ва Роббимизнинг китобини қунт билан ўрганайлик.\nҚуръони Каримдаги бор нарсалар фақат биздан олдин ўтган Набий ва Расуллар ва уларнинг қавми ҳақидаги қиссадан иборат эмас, албатта. Мазкур хабарлар ичида Аллоҳ таоло бутун борлиқни, жумла мавжудотларни яратгани, Одамни Ўзи яратиб, уни Ўзининг ер юзидаги халифаси қилиб қўйгани, сўнгра Одамдан унинг жуфтини яратгани, Одам (алайҳиссалом) билан шайтон (алайҳиллаъна) орасида можаролар бўлгани ҳақида ҳам маълумотлар бор.\nҚуръони Каримда Муҳаммад (соллаллоҳу алайҳи васаллам)нинг умматидан кейинги нарсалар: қиёмат қоим бўлиши, ҳамма ўлганлар қайта тирилиши, маҳшарга тўпланиши, бу дунёда қилган ишлари ҳисоб-китоб қилиниши, иймон келтириб, амали солиҳ қилганлар хурсанд, куфр келтирган ва фисқу фужур қилганлар маҳзун бўлиши, мезон, кўприк, жаннат ва дўзах ҳақида келган бир қанча хабарлар ҳам бор.\nБу хабарларга иймон келтириш мўмин-мусулмон киши учун иймоннинг арконларидан бир рукндир. Мазкур хабарларни Қуръони Каримда зикр қилиниши ва иймон рукнларидан бирига айлантирилишидан мақсад – кишиларни иймонга, Исломга чақиришдир.\nАллоҳ таолонинг Каломидан қиёмат ва унга тегишли нарсалар ҳақида маълумот олган, унга иймон келтирган киши ўша кунга тайёргарлик кўриб яшашга ўтади. Мўмин ҳолида Аллоҳ таоло буюрган ҳамма нарсаларга оғишмай амал қилади ва У Зот қайтарган ҳамма нарсалардан қайтади.\nҲа, муҳтарам диндошим, фақат сиз билан биз мусулмонларгина ўзимизни олдинда нималар кутаётганини биламиз, уларга иймон келтирамиз ва ҳозирдан тайёргарлигимизни кўриб борамиз. Бу ишда бизга Қуръони Карим ёрдамчи бўлади. Биз бу билан қанчалар фахрлансак оз. Чунки биздан бошқалар бу имкониятга эга эмаслар.\nБизга бу масалани Аллоҳ таолонинг Ўзи ечиб берган. Сиз билан биз эса ўша илоҳий ечимни ўргансак бўлди, бошқа оворагарчиликнинг кераги йўқ. Бунинг учун Роббимизнинг Каломини ўрганишимиз, қунт ва ихлос билан дарс қилиб ўқишимиз лозим.\n3. «...ва сизнинг орангиздаги нарсаларнинг ҳукми бор».\nҲа, Қуръони Каримда сиз билан биз мусулмонларнинг орамиздаги барча нарсаларнинг ҳукми бордир. Ўша нарсалар ҳақида ҳукмнинг йўл-йўриқлари, қонун-қоидалари бор.\n4. «У – ажрим қилувчидир, ҳазил эмасдир.»\nҲа, «содиқу масдуқ» – «ростгўй ва ростгўйлиги тасдиқланган» сифат соҳиби бўлмиш, Набийимиз Муҳаммад (соллаллоҳу алайҳи васаллам) ўзларининг бу сўзларида ҳам ростгўйдирлар.\nЗотан, Роббул оламиннинг Ўзи ҳам «Ториқ» сурасида Каломи Шарифни васф қила туриб:\n«Албатта, у – ажрим қилувчи сўздир, ҳазил эмасдир», деб марҳамат қилган.\nҚуръони Каримнинг ажрим қилувчилиги ҳақиқийдир. У ҳар бир нарсани ажратиб-ажратиб кўрсатиб берган. Жумладан, ҳақни ботилдан, яхшини ёмондан, фойдани зарардан, ҳалолни ҳаромдан, савобни гуноҳдан, мўминни кофирдан, мухлисни мунофиқдан ажратиб берган. Бу илоҳий ажримларни билиб олишимиз учун Қуръони Каримни яхшилаб, зеҳн ва ихлос ила ўрганмоғимиз зарурдир.\nҲа, Қуръон ҳазил эмас, унда бирорта ҳам фойдасиз, маъносиз, ҳикматсиз сўз йўқ. Қуръони Каримдаги ҳар бир сўз ўта жиддий, ўта фойдали, ўта пурмаъно ва ўта ҳикматлидир. Сиз билан биз Аллоҳ таолонинг Каломини ўрганар эканмиз, ушбу ҳақиқатларни ҳам доимо ёдимизда тутмоғимиз лозимдир. Ана шунда, ўрганаётган нарсамизнинг қадр-қийматини ўз жойига қўя оламиз.\n5. «Ким уни бирор жаббордан қўрқиб тарк қилса, Аллоҳ унинг умуртқасини синдиради».\nЯъни ким бирор томоннинг жабру зулмидан қўрқиб Қуръони Каримни тарк қилса, Аллоҳ таоло унинг умуртқа поғонасини синдириб, ҳеч нарсага ярамайдиган, қимирлай олмасдан ётадиган қилиб қўяди.\nБу гап, албатта, мажозий маънодаги гапдир. Бирор жаббордан қўрқиб Қуръонни тарк қилганлар умуртқа суяклари синиб ётиб қолмайдилар, албатта. Аммо улар бу дунёю у дунё ишларида уларни тўғри йўлга бошлаб, белларига қувват бўлган омилдан ажраган бўладилар, ҳалокатга юз тутадилар.\n6. «Ким ундан бошқадан ҳидоят изласа, Аллоҳ уни залолатга кетказади.»\nҚуръони Карим бандаларни икки дунё саодатига бошловчи илоҳий ҳидоятдир. Аллоҳ таолонинг Ўзи бир қанча оятларда Қуръон барча оламлар учун ҳидоят эканини қайта-қайта таъкидлаб айтган.\nБуни бошқалар билмаса ҳам, мусулмонлар яхши билади. Бундоқ улкан ҳақиқатни билиб туриб, Қуръон Аллоҳнинг ҳидояти эканини англаб туриб, ундан бошқадан ҳидоят излаш соғлом ақлга мутлақо тўғри келмайди.\n7. «У – Аллоҳнинг метин арқонидир.»\nБу метин арқон ҳеч қачон узилмайди, ҳеч қачон панд бермайди. Ким унга осилса, ҳаёт дарёсининг ҳар қандай тўлқинларидан, хавф-хатарларидан ўтиб, нажот қирғоғига эсон-омон чиқиши турган гап.\nАллоҳ таолонинг метин арқонидан бошқа ҳеч бир арқон ҳеч кимни нажот қирғоғига олиб чиқа олмаслиги ҳам равшан ҳақиқатдир.\nМодомики, нажот қирғоғига эсон-омон чиқиб олиш ниятимиз бор экан, Аллоҳ таолонинг метин арқони – Қуръони Каримни маҳкам тутайлик ва бунинг учун уни яхшилаб ўрганайлик.\n8. «У – ҳикматли зикрдир.»\n«Ҳикмат» ҳар бир нарсани ўз жойига қўйиш, мустаҳкамлаш, баён қилиш маъноларини англатади. «Зикр» эса эслатма маъносидадир.\nҚуръони Карим Аллоҳ таоло томонидан жорий қилинган ҳикматли зикрдир. Ундаги зикрнинг ҳаммаси ўта ҳикматлидир.\nОдамлар бу дунёда ҳикматга муҳтож бўлиб юрадилар. Ҳикматли гап-сўзларни ўқиб-ўрганиб, эшитиб-ёдлаб, яна бошқа ишлар ҳам қиладилар. Улар ана ўша ҳикматларни ўзларига, ўзгаларга эслатма бўлишини ва ҳаётдаги ишларида йўл кўрсатувчи, танбеҳ берувчи бўлишини хоҳлайдилар.\nБиз мусулмонлар нақадар бахтли инсонлармизки, бизни ана ўша машаққатлардан халос этиб, Роббул оламиннинг Ўзи ҳикматли зикрини тушириб қўйибди.\nАлбатта, Аллоҳ таолонинг ҳикмати ила бандаларнинг ҳикмати орасида Аллоҳ билан бандаси ўртасидаги фарқчалик тафовут бор. Қуръондаги ҳикматлар илоҳий ҳикматлардир. Қуръони Карим бошидан охиригача ҳикматли зикрга тўладир. Зотан, Қуръони Каримнинг номларидан бири «Қуръони ҳакийм»дир.\nСевимли Набийимиз Муҳаммад (соллаллоҳу алайҳи васаллам) эса ўзларининг ушбу ҳадиси шарифларида Қуръони Каримни «Ҳикматли зикр» деб номлабдилар.\nДемак, дунёдаги энг яхши ҳикматларни, энг яхши эслатмаларни ўрганай, ундан ўрнак олай, унга амал қилай, деган одам бўлса, Қуръони Каримни ўргансин!\n9. «У – энг тўғри йўлдир.»\nҲа, Қуръони Карим Аллоҳ таолонинг тўғри йўлидир. Инсон ҳар бир мақсадга эришиш учун тўғри йўлга муҳтождир. Усиз ҳеч ким мақсадга эриша олмайди.\nШунинг учун ҳам ҳар бир банда ўзи учун тўғри йўлни излайди. Сиз билан биз мусулмонларнинг бахтимиз шундаки, барча нарсалардаги энг тўғри йўлни Роббимиз Ўзи бизга кўрсатиб қўйгандир.\nАллоҳ таоло икки дунё саодати кўзланган манзилга элтадиган тўғри йўлни ҳеч бир қийинчиликсиз хизматимизга тайёр қилиб қўйибди. Биздан бўладиган иш – ўша илоҳий тўғри йўлдан оғишмай юриб бориш, холос. Бу тўғри йўл бизни энг юксак мақсадга, орзу қилинган саодатга олиб боради. Ана ўша йўлда юришга сазовор бўлишимиз учун ҳам Қуръони Каримни ўрганишимиз лозим.\n10. «У – унинг ила ҳавойи нафслар тоймайдиган... нарсадир.»\nҲа, Қуръони Каримга алоқадор бўлган ҳавойи нафс ҳеч қачон ҳақ йўлдан тоймайди. Чунки Қуръони Карим барча ҳавойи нафсларни халқ қилган Холиқ томонидан уларни жиловлаб, тойиб кетмайдиган қилиб ушлаб турувчи қўлланма қилиб туширилгандир.\nДунёдаги барча бандаларнинг бу дунёдаги асосий муаммоларидан бири – ҳавойи нафслари билан бўладиган муаммоларидир. Кишиларни ёмонликка бошлаётган нарса ҳам асосан ҳавойи нафсдир.\nҚачонки банданинг ҳавойи нафсига кўрсатмани шайтон берадиган бўлса ёки банданинг ўзи ёхуд унга ўхшаш бандалар берадиган бўлса, албатта, у ҳавойи нафс ҳақ йўлдан тояди ва ўз эгасини ҳалокатга бошлайди.\nҲар замон ва ҳар маконда бандалар якка-якка ҳолларида ҳам, жамоавий ҳолларида ҳам, ҳавойи нафсни тойдирмайдиган қўлланма асосида яшаганларидагина нажот топадилар. Бу борада энг ишончли қўлланма, шубҳасиз, илоҳий қўлланмадир. Чунки инсонлар томонидан яратилган ҳар қандай дастур ҳавойи нафснинг таъсирига тушиши табиий. Бинобарин, илоҳий қўлланмадан юз ўгирганлар, уни қўлламаганлар ҳавойи нафсларига қул бўлишга ва охир-оқибат ҳалокатга юз тутишга маҳкумдирлар.\nАллоҳ таоло бандаларга раҳим қилиб, уларга ҳавойи нафсларини тойдирмай ушлаб турадиган Қуръони Каримни бериб қўйган. Ана ўша илоҳий қўлланмани яхшилаб ўрганиб, унга оғишмай амал қилган кишининг ҳавойи нафси ҳеч қачон тоймайди.\n11. «У – унинг ила тиллар илтибосга тушмайдиган... нарсадир.»\nҲа, Қуръони Карим ила бўлган тиллар ҳеч қачон илтибосга тушмас – тутилмас, чалкашликка йўл қўймас. Яъни бошқа нарсалар билан аралашиб кетиб, қайси бири ҳақ, қайси бири ноҳақ экани ноаниқ бўлиб чалкашмайди, тараддудга тушмайди.\nҚуръони Каримдан сўзлаган тил ҳеч иккиланмасдан: «Ҳақни гапиряпман», деяверади. Қуръондан бошқа нарса аралашдими, энди у илтибосга тушиши мумкин. Натижада банда ўз сўзининг ҳам қайси бири ҳақ, қайси бири ноҳақ эканини ажрата олмай гаранг бўлади.\nШунингдек, Қуръонни тиловат қилмоқчи бўлган тил тутилиб, дудуқланиб турмайди, ихлос билан ҳаракат қилинса, уни қироат қилишга мушарраф бўлади. Бу маъно Қуръони Каримнинг ўзида ҳам таъкидланган.\nАллоҳ таоло «Қамар» сурасида шундай деб маръамат қилади:\n«Дарҳақиқат, Биз Қуръонни зикр учун осон қилдик. Бас, эслатма олувчи борми?!» (17-оят).\n12. «У – уламолар ундан тўймайдиган... нарсадир.»\nҲа, Қуръони Каримдан уламолар тўймаган ва тўймайдилар ҳам. Модомики, Қуръони Каримни Роббул оламиндан қабул қилиб олган Набийимиз (соллаллоҳу алайҳи васаллам) шундоқ деганларидан кейин, уламолар Қуръондан тўймасликлари ҳақиқатдир. Бу улкан ҳақиқатни воқелик ҳам тасдиқлайди.\nИлмлар кўп, уламолар ундан ҳам кўп. Чунки ҳар бир илм бўйича қанчадан-қанча олим етишиб чиқади. Ана ўша турли илмлар бўйича қайси бир олим Қуръони Каримга мурожаат қилса, ундан ўзига керак нарсани олади. Лекин барибир, тўймайди, яна янги нарса олгиси келаверади.\nҚуръон нозил бўлгандан буён уламолар ундан олган нарсаларни ўрганиб, ўзлаштириб, улардан баҳраманд бўлган бугунги кун олими ҳам тўймай, яна ўзи бир нарса олишга уринади.\nТафсир китобларини ёзиш бир минг тўрт юз йилдан буён давом этмоқда. Қайси бир тафсир билан танишсангиз, унинг ўзига хослигини, озгина бўлса ҳам, бошқалардан ажралиб туриши билан фарқ қилишини кўрасиз. Ҳозирги кунимизда ҳам янги-янги тафсирлар чиқиб турибди. Улар ҳам ўзига хослиги билан ажралиб туради. Буларнинг барчаси уламолар Қуръонга тўймаслигидан далолатдир.\nАгар Қуръонга тўймайдиган уламолар фақат тафсирчи уламолар, десак, катта хато қилган бўламиз. Балки бошқа уламолар ҳам Қуръонга тўймайдилар. Мисол учун, муҳаддис уламоларни олиб кўрайлик. Улар ҳам Қуръонга тўймайдилар. Чунки уларнинг мутахассислиги бўлмиш ҳадис илми Қуръони Карим билан чамбарчас боғлиқдир. Зотан, ҳадиси шарифлар Қуръони Каримнинг тафсири ва ҳаётга татбиқидир.\nФиқҳ уламоларини олиб кўрайлик. Қуръони Каримга тўймайдиган уламоларнинг энг аввалги сафида айнан фуқаҳолар туради, десак, муболаға бўлмайди. Чунки Қуръони Карим фуқаҳоларнинг биринчи навли ва энг асосий озуқаларидир. Улар Ислом шариатининг аҳкомларини, асосан, Қуръони Каримдан оладилар. Бунинг учун улар ҳар бир оят, ҳар бир ҳарфни синчиклаб, қайта-қайта, атрофлича ва чуқур ўрганадилар. Бу ҳолатда уларнинг Қуръондан тўймасликлари турган гап.\nАраб тили уламолари ҳам худди шундоқ. Улар хоҳ наҳв илми, хоҳ сарф илми, хоҳ баён илми, хоҳ бадиийлик илми бўйича мутахассис бўлсинлар, ким бўлишларидан қатъи назар, Қуръони Каримдан тўймайдилар. Чунки Қуръон араб тилининг мўъжизасидир. Араб тили усталари ҳам унинг олдида ожиздирлар. Шунинг учун ҳам араб тили олимлари ўз соҳалари жиҳатидан ҳам Қуръони Каримга доимий равишда муҳтожлар, доимо унга мурожаат қиладилар.\nХулоса қилиб айтганда, қайси бир илмни олсак ҳам – ақоид илмими, фароиз илмими, мантиқ илмими, тасаввуф илмими ёки бошқа илмларми, фарқи йўқ – унинг уламолари Қуръони Каримга тўймайдилар. Уларнинг Қуръони Каримга тўймасликлари Қуръонга доир ўзига хос бир неча илмларнинг пайдо бўлишига олиб келди. Бу илмларнинг мажмуаси «Улумул Қуръон» («Қуръон илмлари») деб аталади.\n«Улумул Қуръон» энг қадимги исломий илмлардан бўлиб, унга қанчадан-қанча уламолар ўз умрлари, зеҳн-заковотларини бағишлаганлар. Бу соҳада сон-саноқсиз китоблар ёзилган ва ҳозир ҳам ёзилмоқда.\n«Улумул Қуръон» қироат илми, носих ва мансух илми, маккий ва маданийлар илми, сабаби нузул илми, расм илми, муҳкам ва муташобиҳ илми каби бир қанча илмларни ўз ичига олади. Табиийки, ушбу илмларга мутахассис бўлган уламолар Қуръони Каримга асло тўймайдилар.\nҚуръони Каримга нафақат шаръий илмлар уламолари, балки бошқа соҳаларнинг билимдонлари ҳам тўймайдилар. Мисол учун, тарихчиларни олайлик. Улар бу дунёнинг яратилиши, инсоннинг дунёга келиши, ривожланиши ва қадимда содир бўлган тарихий ҳодисалар борасида энг ишончли масдар бўлмиш Қуръони Карим асосида қадимги дунё тарихини битдилар. Шунинг учун ҳам улар ўз замонларида етакчи тарихчилар бўлдилар.\nКейинчалик баъзи бир тоифалар, турли мақсаддаги шахслар чиқиб, ўзларича дунё тарихини «илмий» равишда қайта кўриб чиққан бўлдилар. Улар дунёда энг ишончли тарих битганларини айтиб айюҳаннос солдилар. Бошқаларни, жумладан, мусулмон тарихчиларни илмсизликда, афсоналарга берилишда айбладилар. Аммо вақт ўтиб илм ривожланиши натижасида ҳалигиларнинг «илмий»лиги жаҳолатдан бошқа нарса эмаслиги аён бўлди. Қуръондан баҳра олган мусулмон тарихчиларнинг айтганлари тўғри бўлиб чиқди.\nЭнди, жуғрофийларни олиб кўрайлик. Улар ҳам Қуръони Каримдаги жуғрофияга тегишли оятларга асосланиб, улардан руҳланиб, бу илм тарихида мисли кўрилмаган улкан натижаларга эришдилар.\nАгар «Қуръони Каримдан турли соҳадаги мусулмон уламоларгина тўймайди», десак ҳам, янглишган бўламиз. Чунки Қуръони Каримга мурожаат қилган ғайридин олимлар ҳам ундан тўймаётганига ўзимиз гувоҳ бўлиб турибмиз. Дунё тарихини Таврот, Инжил, Қуръон ва янги илмга солиштириб ўрганиб чиққан бу олимлар Қуръони Каримга тан бериб, мусулмон бўлмоқдалар.\nДунёда денгиз илми бўйича кўзга кўринган ғайридин олимлар ўз соҳалари бўйича Қуръони Каримни ўрганиб чиқиб, мусулмон бўлдилар. Шунингдек, табиблар, инсон наслини ўрганувчилар ҳам Қуръони Каримга ҳали-ҳануз тўйганича йўқ.\nҲозир Маккаи Мукаррамда «Қуръондаги Илмий Мўъжизалар» номли халқаро ҳайъат ишлаб турибди. Ундаги баҳс ва тадқиқотлар, асосан, ғайридин олимлар Қуръондан тўймасликларининг далили эмасми?!\n13. «У – кўп такрораш билан эскирмайдиган... нарсадир.»\nҲа, дунёда кўп такрорлаш билан эскирмайдиган бирдан-бир нарса Қуръони Каримдир. Қорилар ҳар бир ояти каримани ёдлаш учун юзлаб, минглаб марта такрор қиладилар. Ёдлаб бўлганларидан сўнг ҳам доимий равишда ўқиб турадилар. Аммо ҳар ўқиганларида янги завқ, янги шавқ, янги ҳузур, янги ҳаловат оладилар. Бу маъно Қуръони Каримни тингловчиларга ҳам тегишли. Ояти карималар ҳар сафар такрор эшитилганда янгича ҳаловат, янгича ҳузур баҳш этади. Чунки Қуръони Карим такрорлаш билан эскирмайдиган нарсадир.\nАбдуллоҳ ибн Аббос (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади:\n«Эй, Аллоҳнинг Расули, қайси амал Аллоҳга маҳбуброқ?» – деб сўради. У Зот:\n«Қўниб-ла йўлга чиқувчи», – дедилар.\n« Қўниб-ла йўлга чиқувчи нима?» – деди.\n«Қуръонни аввалидан охиригача ўқиб, ҳар гал қўнгач, яна йўлга чиқадиган киши», – дедилар».\nҲа, азизлар, Аллоҳ таолога қурбат ҳосил қилиш учун фарз амаллардан кейинги энг афзал ибодат – Қуръон ўқиш ва ўрганишдир.\nИмом Аҳмад ибн Ҳанбал тушларида Аллоҳ таолони бир неча бор кўрган эканлар. Бир пайт у киши, яна тушимда У Зотни кўрсам, Унга яқин қиладиган амал ҳақида сўрайман, деб аҳд қилибдилар.\nКейин Аллоҳ таолони яна бир бор тушда кўрганларида: «Эй Роббим, банда Сенга қайси нарса билан муқарраб бўлади?» – деб сўрабдилар.\nАллоҳ таоло бу саволга: «Каломимни тиловат қилиш билан, эй Аҳмад!» – деб жавоб берибди.\n«Эй Роббим, маънони тушунса-тушунмаса ҳамми?» – дебдилар имом Аҳмад.\nШунда Аллоҳ таоло: «Маънони тушунса ҳам, тушунмаса ҳам», – дебди.\nДемак, Аллоҳнинг Каломини қанчалик кўп такрор ўқисак, ўргансак, эшитсак, Аллоҳ азза ва жаллага шунчалик яқин бўлар эканмиз. Маъносини тушунмай ўқиганга шунчалик мартаба бўлса, тушуниб ўқиганларга қанчалик бўлишини ўзингиз билаверинг.\n14. «...ва ажойиботлари тугамайдиган нарсадир.»\nҲа, Қуръони Карим ажойиботлари тугамайдиган бирдан-бир нарсадир. Зотан, у барча ажойиботларнинг эгаси бўлмиш Аллоҳ таолонинг Китоби бўлганидан кейин, шундоқ бўлади-да!\nҚуръони Каримнинг катта-кичик ажойиботларига инсоният ўн беш асрдан бери тан бериб келмоқда. Инсоният ақлий даражаси камол топган сари Қуръони Каримнинг янгидан-янги ажойиботларини англаб етмоқда.\nБиргина мисол келтирайлик. Электрон ҳисоблаш машиналари чиқиб, ҳамма нарсани ҳисоблаш, атрофлича ўрганиб олиш имкониятлари кўпайди. Қуръони Каримни ҳам ўша машиналарга солиб ўрганиб чиқилди. Натижада, Қуръони Каримнинг ҳарфлари, сўзлари ва оятлари – ҳамма-ҳаммаси ҳисобли экани маълум бўлди. Ана ўша ҳисоб асосида маънодош ва зид маъноли сўзлар ва бошқа тур калималар қиёсланиб, кутилмаган хулосалар юзага чиқди. Охир-оқибат келиб, Қуръоннинг математик мўъжизалариини ўрганувчи соҳа пайдо бўлди ва уламоларимиз бу борада ҳам китоблар ёза бошладилар.\n15. «У – жинлар уни эшитишлари билан: «Албатта, биз ажиб Қуръонни эшитдик, У тўғриликка ҳидоят қилур», дейишдан ўзларини тўхтата олмаган нарсадир».\nҚуръони Карим фақат инсоларни эмас, балки жинларни ҳам икки дунё саодатига элтувчи дастурдир.\nАвваллари жинлар осмонга чиқиб, у жойдаги гапларни ўғирликча эшитиб олиб, ердаги ўзлари билан алоқадор одамларга ёлғон-яшиқларни қўшиб етказар эдилар. У одамлар эса фолбинлик қилиб, кишиларга ғайбнинг хабарини бераётган бўлиб турли нарсаларни айтишар эди. Узоқ вақт шундоқ давом этиб келди. Лекин бирдан осмон хабарини эшитгани чиққан жинларни юлдузлардан оловли парчалар ажраб чиқиб қувлайдиган бўлиб қолди. Энди жинлар осмон хабарларига ўғринча қулоқ оса олмай қолдилар.\nШунда улар бу ғайриоддий ҳолнинг сабабини ахтариб дунё кеза бошладилар. Насийбин деган жойлик жинлар йўлда кета туриб Набийимиз (соллаллоҳу алайҳи васаллам)нинг Қуръон тиловатларини тўсатдан эшитиб қолдилар. Тўхтаб, биз билан осмон хабари орасига тушган шу нарса экан, деган хулосага келишди. Тиловатни эшитиб бўлгандан кейин эса: «Албатта, биз ажиб Қуръонни эшитдик, У тўғриликка ҳидоят қилур», дейишдан ўзларини тўхтата олмадилар.\nЖинлар Қуръони Каримни эшитибоқ, унинг ажиб эканини ҳам, ҳидоятга бошловчи эканини ҳам англаб етдилар. Улар зудлик билан Қуръони Каримга иймон келтирдилар ва бошқа жинларни ҳам унга иймон келтириб, амал қилишга даъват қила бошладилар.\nЖинларнинг бу ишлари сиз билан бизга сабоқ бўлиши керак. Қуръони Каримга улар каби ҳозиржавоб бўлишимиз лозим. Шу билан бирга, бу улкан ҳақиқатдан бир қанча ибрат ва хулосаларни ҳам олмоғимиз лозим. Жумладан, сиз билан биз ўрганаётган бу илоҳий Китоб нафақат барча макон ва замонлардаги инсонларга, балки жинларга ҳам илоҳий дастур эканини билиб, унга эътиқод қилишимиз даркор.\nҚуръони Каримнинг мухлислари, ўқиб-ўрганувчилари жуда ҳам кўп. Сиз билан биз ўша кўпчиликнинг бири эканимиз билан қанча фахрлансак, шунча оз.\n16. «Ким у билан гапирса, тўғри сўзлабдир.»\nҲа, Қуръони Карим Аллоҳнинг каломи, Аллоҳ таоло эса каломида содиқ – ростгўйдир. Шунинг учун ким Қуръон билан гапирса, у одамнинг гапи тўғридир. Аллоҳнинг гапини гапирган тўғрисўз бўлмай, ким ҳам тўғрисўз бўлар эди?!\nАзиз ўқувчи, сиз билан биз Каломуллоҳни ўрганар эканмиз, ўзимиз учун энг олий мақом, энг тўғри гаплар хазинасини ўрганаётган бўламиз. Ушбу илоҳий дастурдан олиб гапирган гапимиз энг тўғри гап бўлади. Барча гапимизда Қуръонга таяниб, ундан гапирадиган бўлишга ҳаракат қилишимиз керак.\nБиз Аллоҳ таолонинг гапини гапириб, энг тўғри гап эгаси бўлиш бахтига эришишимиз мумкин. Бунинг учун тайёр нарсани ўрганиб, ҳаётимизга татбиқ эта олсак, бас.\nБизга ушбу саодатни насиб этган Зотга тинимсиз шукр қилган ҳолда, бахтимиз маёғи бўлган Қуръони Каримни кўпроқ ўрганмоғимиз, ҳар бир гапимиз, ҳар бир амалимиз унга мувофиқ бўлишига қаттиқ ҳаракат қилмоғимиз зарур.\n17. «Ким унга амал қилса, ажрланур.»\n«Ажр» сўзини сал қўполроқ иборалар билан таъриф қиладиган бўлсак, қилган ишига иш ҳақи олиш маъноси чиқади. Арабларда ҳозир ҳам иш ҳақини «ажр» дейишади.\nДемак, Қуръони Каримга амал қилган – ишлаган одам иш ҳақини олади. Унинг бу дунёдаги иш ҳақи тинч-омонлик, соғ-саломатлик, хотиржамлик, барча яхшиликларга тўла фаровон ва саодатли ҳаёт бўлади.\nҚуръонга амал қилган кишининг ҳақиқий ажри – иш ҳақи у дунёда берилади. У дунёдаги иш ҳақи эса жаннат бўлади. У ўша ерда, нозу неъматлар, ҳуру ғилмонлар, олий мартабалар ва энг олий мақсад – Аллоҳнинг розилигига бурканган ҳолда абадий қолади.\nҚуръони Каримга амал қилувчиларнинг ажри ҳақиқийдир. Чунки уларнинг ажрларини ажрнинг ҳақиқий эгаси – Аллоҳ таолонинг Ўзи беради. Шу боис уларнинг ажрлари вақтинчалик эмас, доимийдир.\nБас, шундоқ экан, азиз диндошим, Қуръонга амал қилиб яшайлик. Қуръонга амал қилиш учун эса, аввало, уни яхшилаб ўрганайлик. Ўрганган ҳар бир оятимизга дарҳол амал қилишга ўтайлик. Қуръонга амал қилишнинг ажри борлиги билан бирга, унга амал қилмасликнинг гуноҳи ва азоби борлигини ҳам унутмайлик.\nЗотан, ҳар бир мусулмон учун Қуръони Каримни ўқиб-ўрганмоқ, унга амал қилмоқ лозиму лобуддир. Бу нарса кишининг нафақат ўзига, балки қариндош-уруғи, ота-оналарига ҳам улкан яхшиликлар етишига сабаб бўлади.\nАли ибн Абу Толиб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади:\n«Ким Қуръонни ўқиса, уни ёд олса ва ҳалолини ҳалол билса, ҳаромини ҳаром билса, Аллоҳ уни ўша билан жаннатга киритади ва уни хонадони аҳлидан ўнтасига шафоатчи қилади. Ҳолбуки, уларнинг ҳаммасига дўзах вожиб бўлган эди», – дедилар».\nСаҳл ибн Муоз Жуҳанийдан, у отасидан ривоят қилади:\n«Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи васаллам):\n«Ким Қуръонни қироат қилса ва ундаги нарсага амал қилса, қиёмат куни унинг ота-онасига сизларнинг ичингизда бўлиб, дунё уйларига нур сочиб турган қуёшнинг ёғдусидан яхшироқ ёғдуси бор тож кийдирилади. Энди, ўшанга амал қилганнинг ўзига нима бўлади деб ўйлайсизлар?» – дедилар».\nҚуръонни ёдлаб, унга амал қилган кишининг ота-онасига қиёмат куни ана шундай гўзал тож кийгизилиши айнан ўша фарзанднинг шарофатидан бўлар экан. Шунинг учун ҳадиснинг сўнгида, Қуръон ўқиб, унга амал қилганнинг ота-онасига шунчалик иззат-эҳтиром, шону шараф бўлса, унинг ўзига қанчалик ҳурмат бўлишини ўзингиз билиб олаверинг, дейилмоқда.\nУшбу айтилганлардан хулоса қилиб сизнинг саволларингизга бевосита жавоб берсак:\n– Қуръони Карим тириклар учун тиловат қилинадиган, қироатнинг ва уни тинглаб амал қилганликнинг савобини марҳумларга бағишлаш мумкин бўлган илоҳий каломдир;\n– Қуръони Карим фақат издиҳомларда эмас, кичикроқ давраларда ёки ёлғиз ҳам тиловат ҳам қилинаверади;\n– Қуръони Карим мусулмонларнинг тарихий муқаддас китоби эмас, балки барча оламларнинг яккаю ягона Эгаси бўлмиш Роббул оламиннинг азалий ва абадий каломидир; инсонлар ва жинларни ҳақиқий саодатга элтувчи дастуруламалдир;\n– Қуръони Каримни тиловат қилиш ёки мусҳафга қараб ўқиш ҳам, тинглаб ўтириш ҳам – маъносига тушунса-тушунмаса – кўплаб ажру савобларга сабаб бўлади. Валлоҳу аълам.


Аминжон Маматов. Қайта фикрлаш даври (1990) - www.ziyouz.uz\nБош саҳифа МатбуотҚайта қуриш даври матбуотиАминжон Маматов. Қайта фикрлаш даври (1990)\nЧоп этилган 27.10.2016 МуаллифZiyouz.uz\nТилимиз ўз тарихида янги даврга қадам қўйди, фаолият доираси кенгайиб, елкасига ғоят улкан масъулият юкланди. Янги Қонун, албатта, тилимизнинг тўсиқсиз ва эркин ривожланиши учун кенг имкониятлар яратиб беради.\nАммо Қонун ва у берган имкониятлар туфайли сўз қўллашда бир оз хилма-хиллик, баъзи анъаналарни бузиш ҳоллари ҳам юз бермоқда. Чиндан ҳам яқин ўтмишда домла, дорилфунун, жабҳа, жумҳурият, инқилоб, мафкура, маҳкама, раста, рисола, талаба, Шўро каби сўзларни қўллаш интернационализмга зид деб қаралар ва уларни қўллаган кишилар турли даражадаги тамғалар билан «сийланар эди, чунки бундай сўзларни қўллашни ман этишга фатво берган олимлар ва билиб-билмай уларга эргашган издошлар бор эди.\nҲурматли олимимиз, академик Т. А. Қориниёзий «Совет Ўзбекистони маданияти тарихидан очерклар» номли асарида (Тошкент, 1956) лисон, муштарак, мафкура, мусодира (асарда: мусодара), ажнабий каби «сўзлар ўзбек тили лексикасидан аллақачонлар чиқиб кетди ва ўз ўрнини ўзбек халқи кенг оммасига тушунарли бўлган сўзларга берди» (242-бет), «Эски турмуш формалари билан боғлиқ бўлган, жумладан, қуйидаги сўзлар ва иборалар йўқ бўлиб кетди: қозихона, қироат, бозор шаб, шафе, судхўр, гумашта ва бошқалар» (243-бет) деб ёзиб, ўзбек тили луғат бойлигининг ўттиз йиллик совет даврига баҳо берганлар ва қатъий ҳукм чиқарганлар. Шунингдек, китобда «Қизил Ўзбекистон» (ҳозирги «Совет Ўзбекистони») газетасининг 1940 йил 18 октябрь сонидаги бош мақолада кўлланган мутлақо, даража, таъмин, жиддий, хотима, қатъий, манфаат, интизом, қалб каби сўзларга «Кенг оммага унчалик тушунарли бўлмаган сўзлар» деб қаралади (омманинг бағри қанчалар кенг-а!). Яна ўша газетанинг иккинчи бетида босилган «Халқаро обзор»даги 34 та сўз ҳам шу хилда баҳолангани (252-бет), уларнинг ўзбек китобхони учун «унчалик тушунарли бўлмаган сўзлар» деб аталишини айтишга ҳам оғиз бормайди (юқоридаги курсив ва изоҳлар бизники — А. М. ). Олимнинг фикрлари бирор кўрсатма ёки тазйиқ остида ёзилмагандир, яна ким билади?\nХўш, модомики, тилга олинган сўзлар «кенг оммага унчалик тушунарли бўлмаган» экан, нима қилиш керак? Албатта, улардан воз кечиб, «кенг омма тушунадиган» интернационал ва совет интернационал муқобилларини топиш лозим. Бошқалар бу фикрларни давом эттиришди. 60-йилларнинг бошларида ўзбек тили грамматик қурилишининг ривожланиши ва такомиллашувигина эмас, ҳатто шаклланишини ҳам рус тили таъсири билан боғлашди. Борди-ю, чиндан ҳам тилимизнинг грамматик қурилиши илгари шаклланмаган бўлса, бобокалон шоирларимиз қандай ижод қилди экан? «Халқ тушунмайди» шиори остида юқоридаги каби сўзлар луғатдан чиқиб кетаверса, нима қолади? Баъзилар ўша йиллари қаҳр, шаҳр, заҳр сўзларини ҳам (чоғиштиринг: қаҳри келмоқ, заҳрини сочмоқ, Чуст шаҳри) чет эл сўзлари дейишган бўлса, бошқалари 80-йилларнинг бошларида аллақачон ўз сўзимизга айланиб, келиб чиқиш манбаи кишилар онгида унутилиб кетган патнис, сўқа, хомут, чўтка, чўт, чор, чоризм, черков, пудрат, сўлкавой каби қатор сўзларни аслига қайтариб, рус тилидагидек шетка, счеть, царь, царизм каби шаклда ёзишни тавсия этдилар! Яна бирлари лифтчи ва лифтер, спортчи ва спортсмен каби сўзларнинг биринчисига андак эътироз ҳам билдиришди. Тилимиздаги арабча-форсча ва эски ўзбек тилига оид сўзлар қанча кам қўлланиб, истеъмолдак чиқса, аксинча, русча ва у орқали европа тилларидан кирган сўзлар шунча кўп қўлланса, тилимизнинг равнақи деб қаралди ва кўтаринки руҳ билан ҳисоб-китоб қилиб, илмий ишларда қайд этилди.\nМана шунинг учун ҳам ҳозирги адабий тилда сўз қўллаш долзарб масалага айланди, бинобарин, ўзбек тилшунослигидаги барча назарий масалаларни, жумладан, адабий тилда сўз қўллаш ва адабий норма, умумий луғат. фонди, интернационал ва совет-интернационал сўзлар масаласини замон талаби руҳида қайта кўриб чиқиш, қатор илмий-тадқиқот ишларимизни танқидий баҳолаш пайти келди. Акс ҳолда тилшунослигимиз масалаларини эскича талқин қилишдан қутулмаймиз, айрим ишларимиз савияси талаб даражасида эмаслиги аниқ. Айниқса, баъзи луғатларимизга ҳақли талаб бор, жумладан «Изоҳли луғат»имиздаги турли-туман изоҳлар қатор сўзлардан фойдаланишга тўсиқ бўлмоқда. Масалан, «диний сўз», «эскирган сўз», «диалектал сўз», «кам қўлланадиган сўз» каби изоҳлар кўпчиликнинг қўлини боғлаб қўяди. Дейлик, гуноҳ, савоб, никоҳ, сайёд, сайёр каби сўзларга берилган изоҳлар, албатта, уларнинг эркин қўлланишини (масалан, таржимада чеклаб қўяди, баъзиларни чўчитади. Биз бундай изоҳлар ғоят зарур ҳоллардагина берилишини истаймиз, ахир, одамлар онгининг узоқ йиллар давомида дин, эскилик, қолдиқ каби тушунчалар билан тўлдириб ташланганини унутмайлик. Шу ўринда мен атоқли ёзувчимиз Абдулла Қаҳҳорнинг 200 йил бир ерда яшаб, занжирдан озод бўлса ҳам ўз қозиғидан нари кетолмаган фил ҳақидаги ҳикоясини эслагим келади.\nЛуғат адабий тил хазинаси, ойнаси. Ундан тилшунос ҳам, тилни ўрганувчилар ҳам, бошқа ҳар қандай соҳа кишилари ҳам фойдаланади, бинобарин, ҳар бир изоҳни айнан қабул қиладиганлар ҳам, танқидий қарайдиганлар ҳам топилади. Кишиларни иккилантирмаслик учун сўз маъноларини ўшандай чегараловчи изоҳларсиз ҳам берса бўлаверади. Қизиғи шундаки, айтайлик, абадият сўзига «китобий сўз», «кам қўлланадиган сўз» деб изоҳ берилади-ю, адад сўзига бундай изоҳ берилмайди ёки умумлашиб кетган ая «диалектал сўз» деб қаралади-ю, ада сўзи адабий норма сифатида баҳоланади. Умуман, шеваларнинг адабий тил луғат бойлигини бойитувчи асосий манбалардан бири эканлиги ҳаммага аён. Айниқса, ўзбек шевалари, хусусан шаҳар шевалари, юз минглаб, миллионлаб аҳолининг нутқидир.\nТуркий тиллардан бирортаси ўзбек тиличалик кўп диалектли эмас. Жонли сўзлашув, жумладан шеваларни, тарихимизни яқиндан ўргансак, тилимиз нақадар бойлигини яққол кўрамиз. Ҳозиргача туркона сўзини қайд этамиз-у, туркана сўзига ўрин бермаймиз. Тўғри, иккови бир сўз, аммо адабиётда туркона қўлланса, халқ табобатида «қўлбола» маъносида кўпроқ туркана дейиш (масалан, туркана дори бирикмасида) учрайди. Шу каби Наманган тип шеваларида ҳаят сўзи бор. Бу сўз на изоҳли, на имло луғатларида акс этмаган бўлса, 1959 йилги «Ўзбекча-русча луғат»да ҳаёт сўзининг маъноларидан бири деб қаралади. Ҳаят уйга туташ жой бўлиб, адабий тилдаги томорқа маъносини ифодалайди. Уйчи районидаги Ўнҳаят қишлоғи номи шундан олинган, лекин унинг матбуотда Ўнҳаёт шаклида ёзилиши луғатларга асосланган.\nМенинг дадам умрининг салкам охиригача футбол нималигини билмаган эди, аммо турмуш тақозоси билан Тошкентга келиб, футболга «ишқибоз» бўлиб қолдилар. У киши 1959-1963 йиллари стадионда футбол ўйинини кўриб юриб, ўзларича тепма сўзини ўйлаб топдилар ва футбол кунлари «Бугун тепма бор экан, мен тепмага бораман» деб юрдилар. (Биз бу билан тилимиз имконияти бойлигини айтмоқчимиз, холос. Бу сўзни қўллаш-қўлламаслик бошқа масала. Малака ва кўникма бўлса, ҳар қандай сўз ҳам қўлланаверади.)\nЎзбекча муқобили мутлақо йўқдек кўринган сўзларнинг бири французча меню атамаси бўлиб, луғатларда таржимасиз айнан ёки изоҳлаб тушунтирилади. Унинг ўзбекча эквиваленти ҳақида гап юритилгани бизга маълум эмас, 80-йилларнинг бошида «Гулистон» ресторанида «Меню» ўрнида «Овқатнома» ёзилганини кўрдик, аммо бу сўз ҳануз луғатлардан жой тополган эмас. Шунингдек, кейинги пайтларда мэр сўзи кенг қўланаяпти: «Шаҳар мэрларининг халқаро конференцияси тугади» (газетадан). Агар биз шаҳар ижроия комитетининг раиси атамаси ўрнида оддийгина шаҳар ҳокими десак, эски давр тикланиб қоладими? Буни ҳам ўйлаб кўриш керак.\nДорихоналар бор, аммо у ерда савдо қилувчи ходимни нима деб атаймиз? Оммавий луғатлардаги аптекачи — аптекарь — дорихоначи сўзлари тўғри келармикин? Биз доричи сўзини тавсия этмоқчи эдик, бироқ унда оҳангдорлик етишмагандан ташқари, ҳодиса жараёни ҳам аниқ ифодаланмайди, аммо дорифуруш сўзи ҳар жиҳатдан тўлиқ жавоб беради. Дори тайёрловчи шахсни доригар — дорисоз сўзларига нисбатан дорипаз бирмунча тўлиқ ифодалайди. Агар мазкур илм, соҳани махсус ўрганиш кўзда тутилса, доришунос айни муддаодир. Шу охирги тушунчадан келиб чиқиб, доригарлик — дорисозлик сўзлари ўрнида доришунослик терминини афзал кўрамиз. Шу асосда ҳозирги фармацевтика институтини доришунослик институти деб аташни тавсия этамиз. Хуллас, дорифуруш, дорипаз, доришунос, доришунослик сўзлари луғатлардан ўрин олмоғи керак.\nСўз қўллашдаги нуқсонларнинг бири сўзларнинг лексик-семантик маъноларига эътибор бермасликдир. Масалан, Тошкентнинг қаерига борманг, соч-соқол олдириладиган жойда «Сартарошлик» деган лавҳани кўрасиз. Тўғри, «сартарошлик» орқали «Сартарошхона» тушунилади ва шунга кўникиб кетилди. Аммо жой оти билан касб отини фарқлаш лозим.\nКўринадики, луғатларга қараб тилга баҳо бериш тил ҳодисаларидан узоқликдир. Агар ҳар ким ўз соҳасида қунт билан иш олиб борса, йўқ деб келинган анчагина керакли сўз ва иборалар топилади. Албатта, ҳеч бир тил ўз эҳтиёжини ўзи қопламаган. Ҳамиша тилдан тилга сўз ўтиб келган ва ўтади. Зарурий ва керакли сўзларнинг кириб келиши, бошқасининг истеъмолдан чиқиб кетиши бизнинг истак-хоҳишимизга боғлиқ эмас.\n← Аввалги Аввалги Шоира Аҳмедова. Адабий-танқидий суҳбат генезиси\nКейинги → Кейинги: Малика Абдуллахўжаева (1932-2018)


Жабрдийданинг айтишича, машъум кеча эри "музқаймоқ олиб келиш" баҳонасида уйдан чиқиб кетиб, маст ҳолатда қайтиб келган ва жанжал бошлаб, уни шафқатсизларча калтаклаган. Зуҳра эшик ичкаридан эри томонидан ёпиб қўйилгани туфайли қайнонаси унга ёрдамга келолмаганини айтади. Ўлгудек саваланган ва ҳушини йўқотган ёш келинчак қўшни томонидан касалхонага олиб борилган.\nКелинчакнинг онаси эса куёви ички ишлар бўлинмасига олиб борилгач, бир оздан сўнг у ердан қўйиб юборилганини ҳикоя қилди. Ҳуқуқ муҳофазаси идораси остонасини тарк этаётган "куёв" шу ерда турган қайнонасини куракда турмайдиган сўзлар билан қаттиқ ҳақоратлаган. Зуҳранинг онаси шунингдек, ички ишлар органи ходимлари "қизингизни ўз пулингизга даволатинг, у оиладан пул сўраб юрманг, бўлмағур оила" дея маслаҳат беришганини қўшимча қилди.


Газ бўлади – нарх ошкор қилинмади\nҚирғизистон ва Ўзбекистон 2010 йилда табиий газ етказиб бериш борасида шартнома имзолади. Хабарларга кўра, Қирғизистон янги йилда ўзбек газини бошқа республикаларга қараганда арзонроқ нархда олади.\nҚирғизистонга келаётган йилда газ етказиб бериш бўйича келишувга Қирғизистон бош вазири Данияр Усеновнинг Тошкентга хизмат сафари чоғида эришилган.\n28 декабр куни Ўзбекистон президенти Ислом Каримовнинг ҳам қабулида бўлган Қирғизистон бош вазири Данияр Усенов 2010 йилда Қирғизистонга ўзбек гази етказиб бериш бўйича принципиал келишувга эришилганини, ўзбекистонликлар Қирғизистонга “зангори олов”ни бошқа республикаларга қараганда арзонроқ нархда беришга рози бўлганларини билдирди.\nНорасмий манбаларга кўра, 2010 йилда Ўзбекистон Қирғизистонга узатилажак газнинг ҳар минг куб метри учун 220 АҚШ долларидан нарх белгилаши мумкин.\nАввалроқ, аниқроғи, 21 - 23 декабр кунлари Тошкентда 2010 йил учун табиий газ экспорти бўйича борилган ўзбек-тожик музокаралари натижасиз якунланганди. Маълумотларга кўра, томонлар газ нархи борасида келиша олмаган. 2009 йилда ўзбек газининг ҳар минг куб метри учун 240 АҚШ долларидан тўлаган Тожикистон янги йилда Ўзбекистондан газ нархини пасайтиришни сўраган, бироқ бунга рад жавобини олган.\nЭслатиб ўтамиз, Қирғизистон ҳам 2009 йил январидан ўзбек газининг ҳар минг куб метри учун 240 АҚШ долларидан пул тўлаб келади. Уч йил аввал бу нарх 45 долларни ташкил қиларди. Кейинги йилларда эса Ўзбекистон Қирғизистонга сотилажак газ учун аввал 100 доллар, кейин 145 доллар нарх белгилаган.


2017 йилдан ҳокимликлар, прокуратура ва ички ишлар органлари раҳбарлари аҳоли олдида ҳисобот берадилар\nKo'rildi: 1262 Qo'shildi: 08-12-16\nЎзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев кириб келаётган 2017 йилни “Халқ билан мулоқот ва инсон манфаатлари йили” деб эълон қилди. Давлатимиз раҳбари давлат органларининг фуқаролар билан ўзаро муносабатларини қайта кўриб чиқишни таклиф қилди.\nАҳоли билан доимий мулоқот қилиш, уларни қийнаётган муаммоларни ҳал этишнинг янги механизми яратилиши зарурлиги борасида фикр билдирган Шавкат Мирзиёев одамлар билан ишлашнинг янги тизимига ўтиш лозимлигини таъкидлади.\nЯнги тизимга кўра, 2017 йилдан барча даражадаги давлат органлари, прокуратура, ички ишлар органлари раҳбарлари аҳоли олдида ҳисобот берадилар.\nШунингдек, ҳар бир туман ва шаҳарда “Халқ қабулхоналари” ташкил этилади. Бундай қабулхоналар сиёсий партиялар тизимида фаолият кўрсатади. Партиялар ўз навбатида, аҳолининг мақсад ва муаммоларидан доимо бохабар бўлиб туришлари зурур.\nАсосий мақсад эса “Халқ қабулхоналари”га келиб тушган ҳар бир мурожаатни беэътибор қолдирмаслик ва муаммоларни ўз вақтида ҳал этиш эканлигини таъкидлаган Шавкат Мирзиёев қуйидаги фикрларни қўшимча қилди:\n“Мухтасар айтганда, одамларнинг дардини эшитиш, улар билан очиқ мулоқотда бўлиш, оғирини енгил қилиш – аҳолининг давлат ва жамиятга ишончини мустаҳкамлашга хизмат қилади.\nШу мақсадда аҳолига кундалик ва энг зарур бўлган давлат хизматларини “ягона дарча”принципи бўйича бир идора орқали кўрсатиш тизимини такомиллаштиришимиз керак.\nБундан ташқари, ҳар бир ҳудуддаги вазиятни, аввало, фармон ва қарорлар ижросини, уларнинг самарадорлигини доимий равишда ўрганиб, бу борада давлат органлари масъулиятини ошириш бўйича таклифлар ишлаб чиқадиган тизимни шакллантиришимиз керак”.


Шу кунларда Доғистон Республикасида Пайғамбаримиз Муҳаммад саллоллоҳу алайҳи васаллам фойдаланган буюмлар кўргазмаси ташкил этилган. Ушбу кўргазма жорий йилнинг 10-15 ноябрь кунлари Гергебил қишлоғида ўтказилади.\nКўргазмага ташриф буюрганлар Аллоҳнинг расули бўлган зотнинг буюмларини кўриш шарафига муяссар бўладилар. Муҳаммад (с.а.в.)нинг мўйлари ва бошқа буюмлари аллақачон Доғистонга келтирилган.\nКўргазманинг очилиш маросимида Доғистон муфтийси шайх Аҳмад Афанди, ҳукумат вакиллари, уламолар иштирок этган. Ушбу кўргазманинг Раби ул аввал ойида ўтказилиши ҳам мусулмонлар учун туҳфа экани қайд этилган.\nДругие материалы в этой категории: « "Кордай" мадрасасининг тантанали очилиш маросими ўтказилди\tТуркманистон Афғонистонда масжид қуради »


Маҳаллий Archives - Page 3 of 129 - hudud24.uz\n2021, 08-Mart | 08:17\nБош саҳифа Янгиликлар Маҳаллий Саҳифа 3\nСенатор Гавҳар Алимова: Шаҳарда транспорт ҳаракати тўлиқ тартибга солинди\nMadhiya Avazova - 15:06 / 03-04-2020 0\nБугун дунё аҳолиси оғир кунларни бошдан кечирмоқда. Коронавирус деган офатнинг заҳри ҳаммани саросимага солиб қўйди. Лекин тиббиёт оламининг пири муршиди Абу Али ибн Сино...\nКоронавирус қадимда ҳам бўлганми?\nMadhiya Avazova - 18:50 / 01-04-2020 0\nКороновирус инфекцияси (COVID-19, короновирус “Д” формаси) айнан қандай касаллик эканлигини ҳаммамиз телевидение, радио, ижтимоий тармоқлар орқали билиб олмоқдамиз. Кўпчилик буни оддий бир грипп, шамоллаш...\nКарантиндан қочганлар: улар хавфни англашмайдими?\nMadhiya Avazova - 19:44 / 30-03-2020 0\n"Германиялик эркак карантин пайтида қочди". Айнан шу гапни ижтимоий тармоққа жойласангиз, 99 фоиз фойдаланувчи бунинг фейклигини эътироф этади. Бунинг сабаби нимада? Бутун дунё немисларнинг...\nЎзингизни эҳтиёт қилинг, ўзгаларни асранг…\nDilfuza Ergasheva - 19:16 / 31-03-2020 0\nКоронавирус пандемиясига қарши курашиш бугун бутун дунё мамлакатларининг бош шиорига айланган. Фуқаролар саломатлигини асрашдек муҳим жараён ҳар қайси давлатда деярли бир хил кечмоқда. Мисол учун,...\nЗомин тоғларига уя қурган “шартли душман” кучлари йўқ қилинди\nhudud24 - 13:37 / 13-04-2020 0\nМарказий ҳарбий округига қарашли Жиззах гарнизони қўриқлов бўлинмаси томонидан жанговар тайёргарлик машқларида шартли террорчилар йўқ қилинди. Дастлаб олинган маълумотларга асосан, Зомин тоғларидаги ташландиқ бинода ноқонуний...\nБобоқул Тошев: Биздан фақатгина сабр-тоқат ва ўзимизни асраш талаб қилинаяпти\nMadhiya Avazova - 16:21 / 07-04-2020 0\nЭл қайғуси-юрт қайғуси Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев раислигида жорий йилнинг 3 апрель куни коронавирус пандемияси келтириб чиқарган инқирозга қарши курашиш шароитида тадбиркорликни қўллаб-қувватлаш масалалари...\nИлтимос, уйда қолайлик!\nDilfuza Ergasheva - 18:03 / 16-04-2020 0\nҚалбан бирликда бу офатни енгамиз! Бутун дунё эл-элатларининг бошига тушиб турган коронавирус ташвиши барча халқларни миллатидан, диний эътиқод ва сиёсий қарашларидан қатъи назар бирлашиб, бу...\nБош прокуратура, Ички ишлар вазирлиги ва Савдо-саноат палатаси тадбиркорларга мурожаат билан чиқди\nMadhiya Avazova - 20:56 / 15-04-2020 0\nБугун Бош прокуратура, Ички ишлар вазирлиги ва Савдо-саноат палатаси тадбиркорларга мурожаат билан чиқди. Мурожаатда рухсатнома талаб этилмайдиган авторанспорт воситалари ҳаракатланиши учун ҳеч қандай тўсиқ...\nБир кечада олти марта сувга борди\nDilfuza Ergasheva - 15:33 / 13-03-2020 0\nҒалабанинг 75 йиллигига! Урушнинг биринчи тонги Брест қалъасида отди. Беларуснинг жанубий-ғарбида жойлашган шаҳарга фашистлар ҳарбийларнинг марш кийимида кириб борамиз, Парижни, Варшавани сўзсиз тиз чўктирган енгилмас...\nMadhiya Avazova - 19:37 / 31-03-2020 0\nРеспублика махсус комиссиясининг 2020 йил 30 мартдаги қарори билан автотранспорт воситалари ҳаракатланишига махсус рухсатнома расмийлаштиришнинг вақтинчалик тартиби тасдиқланди. Мазкур қарор билан махсус рухсатнома талаб этилмайдиган...\nҚоракўл МФЙга огоҳлантириш киритилди, нега?\nDilfuza Ergasheva - 16:08 / 18-04-2020 0\nХабарингиз бор, карантин даврида фуқароларни ижтимоий қўллаб-қувватлаш ва ҳимоя қилиш мақсадида давлатимизда муҳим қонун ҳужжатлари қабул қилинмоқда. Масалан, жорий йил 3 апрелда имзоланган Президентимиз Фармонига...\nРоссияда коронавирус юқтирган ўзбекистонлик вафот этди\nhudud24 - 10:26 / 17-04-2020 0\nРИА Новости интернет нашрининг хабар қилишича, коронавирус юқтириб олган Ўзбекистон фуқароси Воронеждаги касалхонада вафот этди. У вилоятдаги Covid-19 дан вафот этган тўртинчи бемор бўлди. “Воронеждаги...\nНақдсиз тўловлар кўпайди: пластик карта фирибгарларидан эҳтиёт бўлинг!\nMadhiya Avazova - 20:37 / 20-04-2020 0\n“Ўзкомназорат” нақдсиз шаклдаги тўловлар ҳажмининг ошгани туфайли ахборот соҳасида фирибгарларнинг фаоллашиши мумкинлиги ҳақида огоҳлантирди. Пенсия жамғармаси маълумоти бўйича ҳозирги кунда пенсия ва нафақа олаётган фуқаролар...\nПолковник Ботир Бобоев ҳақида биламизми?\nDilfuza Ergasheva - 12:20 / 14-02-2020 0\nҒалаба — 75 Бизнинг мард ва жасур қаҳрамон боболаримиз! “Менинг битта ҳаётим бор, борди-ю, мингта ҳаётга эга бўлган тақдиримда ҳам ҳаммасини Ватан учун сарфлаган бўлур эдим”. Ҳа,...\nДунёнинг гўзаллиги саломатликда эканлигини англаб етдик\nDilfuza Ergasheva - 18:47 / 28-03-2020 0\nБугун дунё аҳолиси ташвишда, океан тўлқинларидек қалқиб турибди. Коронавирус пандемиясига қарши кураш кун тартибидаги бошқа мавзуларни сиқиб чиқарди. Чунки инсоният саломатлик бўлмаса, бошқа ҳеч...\nМенинг университетим – менинг обрўйим\nDilfuza Ergasheva - 14:12 / 03-05-2020 0\n“Ўзбекистон Республикасида юридик таълим ва фанни тубдан такомиллаштириш бўйича қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида”ги Фармоннинг эълон қилиниши, айтиш лозимки, шу соҳадаги навбатдаги ўзига хос чақириқ бўлди....\n1234...1293-саҳифа. Жами саҳифалар: 129\nНаманган шаҳрида ёшларни оилавий ҳаётга тайёрлаш маркази ташкил этилди 11:52 / 06-03-2021\nҚозоғистонда хор бўлганлар 11:47 / 06-03-2021\nБола ўғрилари 10:25 / 06-03-2021


“Dori-Darmon” Акциядорлик компанияси жамоаси Халқимизни 8 декабрь - Ўзбекистон Республикакси Конституцияси куни билан муборакбод этади!\nХалқимизни 8 декабрь - Ўзбекистон Республикакси Конституцияси куни билан муборакбод этади! Бош Қонунимизнинг асосий тамойиллари ва ҳаётий ғоялари замонавий Ўзбекистон тарихида янги даврга йўл очиб берди. Мамлакатимизнинг ижтимоий-сиёсий, иқтисодий, маънавий ва спорт соҳаларида эришилган барча...\nЎзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев бошчилигида 15 ноябрь куни фармацевтика тармоғини ривожлантириш ҳамда аҳолини дори воситалари билан таъминлаш борасидаги ишлар таҳлилига бағишлаб ўтказилган йиғилишда бу ҳақда тегишли вазифалар белгилаб берилди. Мутасаддиларга яқин беш йилда...\nҲамкорлик, имконият ва мулоқот майдони\nШу йилнинг 18-22 ноябрь кунлари пойтахтимизнинг “Ўзэкспомарказ“ миллий кўргазмалар мажмуасида Ўзбекистон саноат ярмаркаси ва кооперация биржаси ўтказилди. Ундан кўзланган асосий мақсад мамлакатимизда импорт ўрнини босувчи ва экспортбоп маҳсулотларни ишлаб чиқаришни янада кенгайтириш,...\n1 октябрь - Ўқитувчи ва мураббийлар куни!\n1 октябрь – Ўқитувчи ва мураббийлар куни! Азиз устозлар касб байрамингиз муборак бўлсин! Сизга соғлик-саломатлик, бахт-саодат, шарафли ва машаққатли касбингизда муваффақиятлар тилаймиз. Бутун борлиғингиз ва кўз нурингизни бериб, ёш авлод тарбиясига бахш этадиган сиз - азиз ўқитувчи ҳамда...


Чехиядаги ресторанда номаълум шахс 9 кишини отиб ўлдирди » Скачать музыку бесплатно новинки музыки 2016-2017\nКомментариев: 0 Просмотров: 1 176 Дата: 25-02-2015, 00:26 Чехия жануби-шарқидаги Угерски-Брод шаҳрида жойлашган «Дружба» ресторанида номаълум қуролланган киши ўт очди, дея хабар бермоқда Interfax Чехия телевидениесига таяниб. Натижада камида тўққиз киши ҳалок бўлди. Яраланганлар сони маълум қилинмаяпти.\nТаъкидланишича, камида 25 марта ўқ овози эшитилган. Бу пайтда ресторанда тахминан 20 киши бўлган.\nБаъзи хабарларга кўра, ҳужум қилган шахс қўлга олинган, бошқа хабарларда эса унинг махсус бўлинма аскарлари томонидан отиб ташлангани айтилмоқда. Ҳужумдан кўзланган мақсад ҳозирча номаълум.\nУгерски-Брод шаҳри мэри сўзларига кўра, ўт очган киши тахминан 60 ёшлардаги маҳаллий фуқаро бўлган.


Эктор Купер: «Бу — Виталий Денисов...\n25.12.2018 15:16 0 303\nТуркиянинг Анталия шаҳрида йиғин ўтказаётган Ўзбекистон миллий терма жамоаси бош мураббийи Эктор Купер йиғин ва бўлажак Осиё Кубоги ҳақида ўз фикрларини билдириб ўтди. ЎФА матбуот хизмати аргентиналик мутахассис фикрларини келтириб ўтди.\n«Туркиядаги йиғинга 27 нафар футболчини олиб келдик. Ўзбекистонда мавсум энди тугади, футболчиларнинг жисмоний ҳолатлари ҳар хил. Машғулотлар пайтида ҳар қандай ҳолат рўй бериши мумкин, жароҳатлардан ҳеч ким кафолатланмаган. Шу сабабли биз йиғинга кўпроқ футболчи олиб келишга қарор қилдик. Терма жамоанинг ўзаги эса аллақачон шаклланиб бўлган. Футболчиларнинг кўплиги рақобатни кучайтиради. Янги жалб қилинган футболчилар ҳам ўзларини кўрсатишга интилиб, натижада терма жамоадаги асосий таркибга бўлган соғлом рақобат кучаяди», дея қайд этди мураббий.\n«Йиғиннинг дастлабки кунлари Анталияда кучли ёмғир ёғди. Лекин бу ҳолат бизни тўхтатиб қололмади. Ҳар қандай об-ҳаво шароитида машғулотларни давом эттирдик. Йиғинга жалб қилинган барча футболчилар ҳақида ижобий фикр билдириш мумкин. Масалан, Туркияга 4 нафар дарвозабон олиб келдик. Уларнинг барчаси яхши спорт формасида. Бизга боғлиқ бўлмаган ҳолда баъзи футболчиларни таркибдан чиқаришга мажбур бўлдик. Масалан, Иван Нагаев жароҳати сабабли йиғинни эрта тарк этди. Элдор Суюнов эса қўлидан олган жароҳати сабабли Туркияга кела олмади», фикрини давом эттирди Купер.\nМураббийнинг айтишича, рақобатни кучайтириш мақсадида барча позициялар бўйича бир неча нафар футболчилар кўриб чиқилмоқда. Масалан, Фозил Мусаев яқинда жароҳатидан тикланиб сафга қайтганига қарамай, у ярим ҳимоя позициясида рақобатни анча кучайтира олишига ишонади.\n«Виталий Денисовни йиғинлар давомида кўрдик. Ундан ташқари, Россия чемпионатидаги ўйинларини кузатиб бордик. Ўзимизга хулоса чиқардик. Қарор қабул қилишда асосий омил сифатида унинг ҳозирги ҳолатини келтириш мумкин. Денисовнинг позициясида ўйнайдиган 2 нафар футболчимиз бор: Фаррух Сайфиев ва Олег Зотеев. Мухлислардан баъзилари Зотеевни олиш керак эди деса, баъзилари Фаррух ундан кучлироқ дейди. Ҳамманинг фикри ҳар хил. Лекин якуний қарорни мураббий қабул қилади. Менинг қарорим ҳам 100 фоиз тўғри бўлиб чиқади, деб айта олмайман. Агар хато бўлса, айб менда бўлади. Бу дегани Виталий Денисов энди Ўзбекистон терма жамоасига умуман чақирилмайди, дегани эмас. Биз кейинчалик Жаҳон чемпионати саралашларида унинг хизматидан фойдаланмоқчимиз. Умуман олганда, ҳар бир футболчи баъзан терма жамоадан чақирув олишига, баъзан эса таркибдан четда қолишига ҳамиша тайёр туриши керак. Футболчилар миллий терма жамоа учун баъзи нарсаларни қурбон қила олиши керак. Шундагина у терма жамоа таркибида муваффақиятга эриша олади», деди Эктор Купер.\nУнинг айтишича, Хитойда Осиё чемпионлигига эришган Ўзбекистон U-23 терма жамоасида кўплаб иқтидорли футболчилар бор. Лекин уларнинг ҳаммаси ҳам миллий терма жамоа таркибида яхши ўйин кўрсатиб кета олмайди. Чунки ўз тенгқурларига қарши яхши ўйнаган футболчи ўзидан катта ёшдаги футболчилар билан ўйинда йўқолиб қолиши мумкин.\n«Мен нафақат Ўзбекистон олимпия терма жамоаси, балки ёшлар ва ўсмирлар терма жамоаларидаги футболчиларни ҳам кузатиб бормоқдаман. Умуман олганда, таркибга футболчи жалб қилаётганда ёшига қарамайман. Баъзилар 35 ёшдан кейин футболчи терма жамоага фойда бера олмайди, деб ўйлаб, уни ҳисобдан чиқара бошлайди. Мен футболчининг ўша пайтдаги спорт формасига, жисмоний ҳолатига қарайман», деди мураббий.\n«Ўтган 4 ойга яқин вақт давомида Ўзбекистон миллий терма жамоасининг ўз ўйин услубини шакллантиришга ҳаракат қилдик. Биз Осиё Кубогида ана шу ўйин услубимизда тўп сурамиз. Тўғри, кучли рақибларга қарши ўйнайдиган бўлсак, тактикамизга баъзи ўзгаришларни киритишимиз мумкин. Мен Миср терма жамоасини бошқарганимда, Гана, Нигерия каби кучли терма жамоаларга қарши ўйинларда бошқача ҳаракат қилардик.\nҲар бир мураббийнинг ўз фалсафаси бор. Агар таркибдаги футболчилар мазкур фалсафани тўғри тушуна олса ва майдонда борини бериб ҳаракат қилса, албатта жамоа ўз олдига қўйган мақсадга эришади», дея фикрини якунлаган Эктор Купер.\nЭслатиб ўтамиз, кеча Эктор Купер Осиё Кубогига борадиган таркибни эълон қилган эди.\nВиталий Денисов ўзбекистон МТЖ Осиё кубоги Эктор Купер


Алишер Усмонов Ҳиндистон бозорига инвестициялар ҳажмини кўпайтирмоқда\n07:39 / 29.12.2015\nРоссиялик миллиардер, USM Holdings асосчиси Алишер Усмонов “Россия 24” телеканалига берган интервьюсида ўзининг инвестицион режалари ҳақида сўзлаб берди. Унинг айтишича, у Хитойга киритаётган сармояларини камайтирмайди ва шу билан бирга Ҳиндистон активларига инвестиция ҳажмини оширади.\n“Бизнинг Хитой активларига инвестицияларимизни шартли равишда стратегик ва молиявийга бўлиш мумкин. Мисол учун, биз смартфон ишлаб чиқарувчи Xiaomi компанияси яратилаётганда унга катта инвестициялар қилганмиз. Ҳозирда бу компания Хитойда 1-рақамли ишлаб чиқарувчи ҳисобланади. Яна битта компания – JD.com савдо интернет-майдони. Биз бу компанияга ҳам жиддий инвестициялар қилганмиз. Улар бир неча баробарга кўпайди. Мана шулар бизнинг стратегик инвестицияларимиздир”, деб айтмоқда Усмонов.\nТадбиркор хитой ва ҳинд инвестицияларининг муваффақиятига ишонишини айтди.\n“Alibaba интернет-ритейлер бу молиявий инвестициядир, чунки биз бу компаниядан катта даражада чиққанмиз. Биз дастлабки сармояларимизни 5-6 марта кўпайтириб олдик. Шу билан бирга биз ҳинд бозорига синов инвестицияларини киритмоқдамиз. Биз бу бозор ва иқтисодиётларнинг ўсишига ишонамиз. Ишончим комилки, бу лойиҳаларимизда бизни муваффақият кутмоқда”, деб қўшимча қилди Усмонов.


Жовли Хушбоқ. Руснинг содда боласи (Василий Шукшин) - www.ziyouz.uz\nБош саҳифа Илм ва фанАдабиётЖовли Хушбоқ. Руснинг содда боласи (Василий Шукшин)\nУлуғ истеъдодларнинг бари ўта ақлли, лекин ўта содда бўлади, деганди ижодкорлардан бири кулиб. Бу сўзлар ёлғон эмаслигига ишонгинг келади. Буюк адиблардан саналган Василил Шукшиннинг қизи Мариянинг отаси ҳақидаги хотираларини ўқиб кўринг: “Дадам мен билан Ольгадан жонини ҳам аямасди. Мен касалмандроқ эдим. Улар кароватимда соатлаб ўтирарди. Дадам уйда бўлганларида ойимдан болаларни ўзлари ухлатгани ётқизишни сўрардилар. Фақат дадамгина бизга кечалари эртак айтар, воқеаларни йўл-йўлакай ўзлари тўқиб кетаверардилар. У киши энг яхши “энага” эдилар. Отам хонасида чека бошласа, мен сигаретасини олиб, яшириб қўярдим. Менга унинг “Машенька, сигарета бер”, деб орқамдан юриб ялиниши ёқарди. У бутун эътиборни қаратиб, тобе бўлганлигидан лаззатланардим. Мен у кишини соғинардим, ёнимда бўлишларини истардим, чунки дадам кўп вақт сафарда бўларди”.\nЎзи бор-йўғи қирқ беш йил умр кўриб, унинг асосий қисмини оддий одамлар орасида ўтказган (Сростки қишлоғида 1929 йилда туғилган) одам қанчалик содда, оддий бўлганлигига бундан ортиқ далилнинг ҳожати бўлмаса керак.\nТаниқли ёзувчилар – Ўткир Ҳошимов ва Хайриддин Султонов таржимасида нашр қилинган ҳикоялар тўпламини бир ўқиб кўринг. “Қишлоқилар” ҳикояси билан бошланадиган бу мажмуа “Чол, қиз ва офтоб” дея номланади. Асарни ўқий бошлашингиз биланоқ одам ҳам шунчалик содда бўладими, деб ҳайратланасиз, Маланья бувининг ишонувчанлиги, Москвага келишни таклиф қилган ўғлининг хатини ўқиб, қанчалик саросимага тушиб қолганлиги кулгингизни қистайди, бувига на ачинишни, на унинг устидан кулишни билолмай ҳайрон бўласиз. Маланья бувининг невараси Шуркага маслаҳат солиши, Москвага – ўғлимникига борсамми-бормасамми, дея иккиланишлари ғирт қишлоқ аёли характери эмасми?\nРоссиялик олимларнинг фикри қуйидагича: Юрий Казаков Бунинга, Валентин Распутин Достоевскийга жуда-жуда ўхшайди. Василий Шукшинни эса “замонавий Горький” дея таърифлашади.\nБу менгзашлар ниманинг ҳисобига? Воқеаларни тасвир этиш услубига ёки асарлари бадиийлиги даражасига қарабми? Менимча, биринчи фикр ҳақиқатга яқинроққа ўхшайди.\nМана, улуғ адиб ўз ижоди ҳақида нималар деган: “Ҳикояда ҳамма нарса тушунарли, ҳатто ундан ҳам зиёд бўлишини истайман”.\n“Адабиётда ҳамма вақт қандайдир спорт мусобақасига ўхшаган ҳолат бор. Қани ким ихчамроқ ёзади? Ким мураккаброқ! Ким журъатлироқ! Ҳолбуки, адабиёт – ҳақиқатдир. Кашфиётдир. Унда ким дадил-у, ким мураккабу, ким эпикроқ – бунинг ҳеч аҳамияти йўқ. Ҳақиқат борки, адабиёт бор”.\nЁзувчи яратган асарларида, бешта бадиий филмида бунга оғишмай амал қилди, ростгўйликни, ҳақиқатни шиор қилиб олди.\nВасилий Шукшинда Оллоҳ томонидан берилган буюк истеъдоддан ташқари ҳаётий тажриба ҳам керагидан ортиқ бўлган. Мураккаб, бунинг устига оғирдан-оғир ҳаёт йўлини қадамма-қадам босиб ўтишга тўғри келганлигини эшитганмисиз?\nАдибнинг шахсий ҳаётидан айримлар бехабар бўлганлигидан асарлари бунчалар бадиийлиги, қаҳрамонлари ўта оддийлиги сабабларини кўп ҳолларда англаб етмайдилар.\nАввало, Шукшиннинг онаси Мария Сергеевна ҳақида. Онаси хусусида ўзининг сўзларига бир қулоқ солинг: “Менинг онам… икки карра турмуш қурди… Икки карра ҳам бевалигича қолди. Биринчи марта йигирма икки ёшида, иккинчи марта ўттиз бир ёшида тул хотинга айланди. Фарзандлари камоли учун жуда кўп куч-ғайрат, нафсиламбрини айтганда бутун ҳаётини бағишлади. Энди у ўғлим одам сонига кириб қолди, шаҳарда каттакон амалдорга айланган, деб ўйлайди. Майли, ўйласа, ўйлай қолсин. Ҳикоя ёзишни мен онамдан ўрганганман”.\nОтаси-чи? Отаси Макар Леонтьевич халқ душмани дея қораланиб, қатл этилган…\nВасилий Шукшин Сталин вафотидан бир йил кейин, 1954 йили Сросткини – Олтой ўлкасидаги қишлоғини тарк этди. Москвада ўқиди. Ўшанда ҳам оғайниларини, биринчи навбатда жондан азиз онасини йўқлаб турди, унга кетма-кет хатлар ёзди.\nБуюк адиб беҳудага “Қишлоқилар”, “Она қалби” ҳикояларини яратмаган, уларга бош қаҳрамон қилиб онани танламаган кўринади. Бунинг асосий сабабларидан бири мунисгина, меҳрибонгина онасига нисбатан меҳри эди.\nШукшиннинг қизлари ҳам онаси каби меҳрибон эдилар. Унинг учта қизи бор эди.\nОтасининг орзулари бир дунё бўлганлигини қизи Мария ҳам эътироф этади: “Онамнинг айтишларича, дадам серфарзанд бўлишни, ўғил кўришни орзу қилган экан. Ўғил кўрса исмини Макар ёки Степан Разиннинг шарафига Степан деб атамоқчи экан. Агар дадам эрта ўлмаганида эди, ойим билан уч қизга қараб ўтирмасдан яна фарзанд кўришарди деб ўйлайман. Ўз вақтида дадам мен билан синглимга “Агар ўғил кўрсаларинг исмини Макар қўйинглар” деб тайинлаган эди. Синглим ўғлининг исмини отамнинг шарофатларига Василий деб қўйди. Менинг эса Макар деган ўғлим бор. Бундай исм учун дадамдан жуда миннатдорман. Бу ҳақиқий эркакча исм”.\nИлгари Василий Шукшин кўп ичадиган одам бўлган. Чекишни ҳам бошқалардан кўра хуш кўрган. Аммо қизларидан бири, тўғрироғи, Мария сабаб ичишни ташлаб юборганлигига нима дейсиз?\nМария Шукшина “Аргументы и факты” газетасига берган интерьвюсида бу воқеага ойдинлик киритади: “Истеъдодли шахсларнинг ютуқ ва камчилиги кўп бўлиши табиий. Тўғри, отам ичкиликка ўч бўлган. Аммо фарзандларнинг туғилиши ҳаммасини ўзгартириб юборди. Онамнинг айтишларича, бир неча ойлигимда отам мен билан сайр қилгани чиқади. Мен ётган аравачани кўчада қолдириб, қандайдир “дўстлари” билан пивохонага киради. Уйга ёлғиз қайтади. Онам эшикни очиши билан “Маша қани?” деб сўрайди. Дадам пешонасига уриб буриладию, шамолдек учади. Онам ўзини йўқотиб қўйгани учун чополмасдан зинапояда эмаклаб қолади. Чунки биз сайрга чиққанимиздан буён анча вақт ўтган экан-да. Худога шукурки, улар мени қўйиб кетилган жойдан топишади».\nБу фикрлар шундан далолат берадики, Василий Шукшинда камдан-кам кишиларда бўладиган иродалилик, фарзандга меҳри кучли бўлган! Ўта оғир азоб-уқубатларни, қийинчиликларни бошидан кечирган, меҳнатда тобланган адиб сабот-матонатли киши эди! Икки ўқув юртини ташлаб кетиб, ўн саккиз йил чилангарлик қилишнинг ўзи бўлар эканми?\nЎн саккиз йил оддий ишчилик.\nБунинг устига квартираси бўлмаганлиги сабабли, яъни кўпинча ҳар жойда сафардалиги туфайли аксар ҳолларда ётоқхоналарда, меҳмонхоналарда, шифохоналарда ижод қилишга мажбур бўлган…\nБоя таъкидлаганимиздек, унинг уч нафар қизи бор эди. Биринчи турмуш ўртоғи Виктория Сафроновна унга қиз туғиб берди. Аммо нима учундир буни иккинчи оиласидан сир тутишга ҳам уриниб кўрди. Ҳатто қизи Катя биринчи синфга борганидан сўнггина уни ўзининг фамилиясига ўтказиб олди. (Адибнинг ўзи ана шу қизи мастлик туфайли туғилганлигини, унинг хотини Виктория Сафроновна эса Василий Шукшин кўп ичиши туфайли ундан воз кечганлигини айтган).\nАдиб 34 ёшида Виктория Сафроновнага уйланганди. Кейинчалик Лидия Николаеевна билан турмуш қурди. Ундан икки қиз кўрди. Уларнинг исми Мария ва Ольга эди. Улар кинорежиссёр ва телевидение ходими сифатида танилдилар.\nВасилий Шукшин ижодини кинодан айри ҳолда ўрганиш ҳам, тадқиқ этиш ҳам мушкул. Чунки у бутун ҳаёти давомида турли фильмларга режиссёрлик қилди. Ҳайрон қоласан киши. Бунга қандай қилиб улгурди экан? Ўнтага яқин сценарий ёзишнинг, салкам ўттизга яқин рол ижро этишнинг ўзи бўладими? Бунинг учун қанчалик кўп вақт, машаққатли меҳнат зарур эмасми? Бешта фильм-ни ўзи яратишга, романлар, қиссалар, юзлаб ҳикоялар ёзишга қандай муваффақ бўлди экан? “Қизил бодрезак” фильми шов-шув бўлганлигидан хабарингиз бор. (Уни айримлар “Алвон бодрезак”) ҳам дейишади.\nБадиий фильмдаги Игор образи шунчалик мукаммал эдики… Шукшиннинг ўзи ҳатто: “Игорга ачинаман. Бу тақдир юрагимни ниҳоятда ачиштиради. Шароит бошқача бўлганида у тамоман ажойиб инсон бўларди”, дейди ўкинч билан.\n“Қизил бодрезак” фильми кутилмаганда юзага келди. Адиб бир куни вояга етмаганлар қамоқхонасига бориб учрашув ўтказади. Бу воқеадан, учрашувдаги фикрлардан ниҳоят даражада таъсирланади. Ҳатто уч кун ўзига келолмай юради. Ва ниҳоят шу ҳодиса сабаб фильм яратиш ғояси туғилади.\nВасилий Шукшин зўр маҳорат, катта ҳаяжон ва меҳнат туфайли фильм сценарийсини ёзиб тугаллайди. Аммо… Унга қаршиликлар кўп бўлди. Ҳатто суратга олиш жараёнида ҳам ночор аҳволга тушиб қолди. Горький номидаги киностудия ва тегишли идоралар ҳаттоки уни плёнкадан қисиб қўйди. Бир бало қилиб шалағи чиқиб қолган асбоб-ускуналар билан кинони ниҳоясига етказади. Лекин, Шукшиннинг бахтига бир нечта фильмларга қўшиб “Қизил бодрезак”ни ҳам КПСС Марказий Комитетининг биринчи секретари Леонид Ильич Брежневга кўрсатиш учун олиб кетадилар.\nТавба, кино соҳасидаги мансабдорларга ёқмаган бадиий фильм бирданига Брежневни қизиқтириб қўяди!\nДавлат кино қўмитасидаги амалдорлар кўкларга кўтариб мақтаган фильмлар бир ёқда қолиб, Леонид Ильич айнан “Қизил бодрезак”ни яхши кўриб қолганлигини айтмайсизми? Ҳаттоки уни томоша қилиб ўтириб кўзларидан шашқатор ёш чиқиб кетганлигини ўзиям сезмай қолади. Табиийки, давлат раҳбарига жуда маъқул келган бадиий фильм бошқаларни ҳам бефарқ қолдирмайди.\n“Кўл бўйида”, “Халоскорлик”, “Мишка, Серёжа ва мен”, “Журналист” сингари фильмлар яратилишида унинг хизмати беқиёс бўлганлигини ҳали-ҳануз эҳтиром билан эслайдилар. Бутуниттифоқ давлат кинематография институтининг режиссёрлик факультетини битирган Василий Шукшин рус кино солномасига улкан улуш қўшганлардан бири сифатида тилга олинади. Шу боисдан унга Ленин мукофоти, РСФСРда хизмат кўрсатган санъат арбоби унвонлари берилган бўлса ажабмас.\nВасилий Шукшиннинг ўлими ҳақида сўз кетганда қайғудан юрак ларзага келади, беихтиёр кўзларингизда ёш томчилари пайдо бўлганини сезмай қоласиз. Бу ачинишми ё улкан адибга нисбатан меҳрми, буни дарров англаб етолмайсиз.\nБалки, ёзувчи ўз ўлимини олдиндан сезгандир, деган гумон-тахминлар ҳам йўқ эмас. Мана, қизи Мариянинг сўзлари: “Отамиз вафот этганда мен саккиз ёшда эдим. Энг чуқур ва энг қайғули хотира унинг “Улар ватан учун жанг қилдилар” фильмига суратга тушиш учун жўнаб кетаётгандаги ҳолати бўлса керак, деб ўйлайман. Мен уни машинагача кузатиб бордим. Ярим йўлда тўхтаб, у мени ўпиб қўйди. Машинага ўтиргач, менга қайрилиб қаради. Унинг кўзлари ёшли эди. Бу видолашув нигоҳи эди. Бу нигоҳни бир умр эслаб қолдим. Отам фильм суратга олинаётганда вафот этган”.\nНиҳоятда қисқа умри давомида жаҳон киноси ва адабиётига улкан бадиий асарлар билан улуш қўшган буюк ёзувчи ва кино намоёндаси ана шундай мураккаб, машаққатли ва шонли йўлни босиб ўтган эди.\n“Ёшлик” журнали, 2010 йил, 5 (234)-сон.\n← Аввалги Аввалги Умарали Норматов: «Мўъжизаларнинг мўъжизаси» ҳамда «сараламоқ» бобидаги оқсоқлик хусусида\nКейинги → Кейинги: Абдусаид Кўчимов: «Дунёни яхшилар ушлаб туради» (2010)


Ўзбекистонда аёллар учун никоҳ ёши ўзгармоқда — Sof.uz\n16.08 14:12 24 Ўзбекистон\nОлий Мажлис Қонунчилик палатасида никоҳ ёши аёллар учун 18 ёш этиб белгилаш масаласи кўриб чиқилди. Бу ҳақда депутат Расул Кушербаев ўзининг Telegram каналида маълум қилди.\nХабарда айтилишича, 16 август куни ўтказилган фракция мажлисида «Ўзбекистон Республикаси Оила кодексининг 15-моддасига ўзгартириш киритиш ҳақида»ги Ўзбекистон Республикасининг Қонуни лойиҳаси доирасида ушбу масала кўриб чиқилиб, маъқулланган. Энди лойиҳа навбатдаги ялпи мажлисда кўриб чиқилади.\n«Бола ҳуқуқлари тўғрисида»ги Конвенциянинг 1-моддасига кўра 18 ёшга тўлмаган ҳар қандай инсон бола ҳисобланади. Ўзбекистон Республикаси мазкур Конвенцияга 1992 йил 9 декабрда қўшилган. Бироқ Ўзбекистон миллий қонунчилигида 18 ёшга етмаган шахсни никоҳ тузишга (турмушга чиқишига) рухсат берилиши ҳақидаги норманинг мавжудлиги халқаро ҳуқуқнинг умумеътироф этилган нормалари ва принципларига мувофиқ эмас эди.\n«Юқоридагиларга асосан, Оила кодексининг 15-моддаси биринчи қисми билан никоҳ ёши эркаклар ва аёллар учун 18 ёш этиб белгиланмоқда. Амалда эса 17 ёш», — дейилади хабарда.\nТаъкидланишича, қонуннинг қабул қилиниши хотин-қизларни эрта никоҳини ва эрта туғруғини олдини олишга хизмат қилади. Қонун лойиҳасини ишлаб чиқиш жараёнида хорижий мамлакатларда никоҳ ёшини белгиланганлиги ҳолати ҳам ўрганилган. Жумладан, Россия, Арманистон, Тожикистон, Озарбайжон, Украина, Молдова, Франция, Германия ва Филиппин Республикасида никоҳ ёши эркаклар ва аёллар учун ўн саккиз ёш этиб белгиланган.\n14.02 09:32 1111\n2019 йил судлар томонидан неча мингта қонуний никоҳ бекор қилинди?\n18.01 17:34 403 Жамият\nПрезидент никоҳ ёши тўғрисидаги қонунни тасдиқлади\n29.08 13:29 53 Ўзбекистон\n18.02.2019 12:04 6 Ўзбекистон


Бош сахифа > 2014 - СОҒЛОМ БОЛА ЙИЛИ\nЎзбекистон Республикаси Президентининг 2014 йил 19 февралдаги\n“Соғлом бола йили” Давлат дастури тўғрисида”ги ПҚ-2133 сонли қарори асосида асосида, вилоят ҳокимининг 2014 йил 4 мартда Қ-41 сонли қарори билан тасдиқланган “Соғлом бола йили” вилоят дастурининг 2014 йил январь-июнь ойларидаги ижроси тўғрисида\nМ А Ъ Л У М О Т\nЎзбекистон Республикаси Президентининг 2014 йил 19 февралда “Соғлом бола йили” Давлат дастури тўғрисида”ги ПҚ-2133 сонли қарори асосида, вилоят ҳокимининг 2014 йил 4 мартда Қ-41 сонли қарори қабул қилиниб, “Соғлом бола йили” вилоят дастури тасдиқланди.\nВилоят Дастурида Республика Дастурида назарда тутилган 7 та асосий йўналиш асосида 130 та банд асосида жорий йилда амалга оширилиши лозим бўлган энг асосий вазифалар белгилаб олинди.\nВилоят Дастурида белгиланган лойиҳалар ижроси учун бюджет ва бюджетдан ташқари, ижрочилар ва ҳомийлар, халқаро молия институтлари маблағлари ва грантлари ҳамда тижорат банклари кредитлари ҳисобидан 236,3 млрд. сўм ҳамда эвевалентда 5608,3 минг АҚШ доллари сарфланиши кўзда тутилган.\nШуни алоҳида таъкидлаш зарурки, бугунги нотинч замонда мустақиллигимизни мустаҳкамлаш, халқимизнинг фаровонлигини таъминлаш жараёнида шахсан Юртбошимиз ташаббуслари билан ҳар бир йилга алоҳида ном берилиб, ўша йилда маълум бир устувор вазифаларнинг изчил ижросига алоҳида эътиборнинг қаратилиши анъана тусига айланганлиги, бу орқали аниқ натижаларга эришилаётганлиги Давлат дастурларининг ижросига мана шу нуқтаи-назардан ёндошган ҳолда ҳар бир раҳбарга жуда катта масъулият юклайди.\nДастурни амалга оширишда 2014 йилда 236,3 млрд сўм ва эквивалентда 5608,3 минг доллар сарфланиши режалаштирилган бўлиб, бугунги кунга қадар 164088,9 млрд. сўм ҳамда 52960 АҚШ доллари ҳажмида маблағлар ўзлаштирилди ёки 65,0 фоизга бажарилмоқда.\n2014 йилнинг ўтган январь-май ойларида “Соғлом бола йили” вилоят Дастурининг 18 та банди ижроси тўлиқ якунланди.\n2014 йил январь-март ойларида хотин-қизлар учун 2973 та янги иш ўринлари яратилиши белгиланган бўлиб, амалда 3217 тага, яъни топшириқ 108,2 фоизга бажарилган.\nЖумладан, янги ишлаб чиқариш объектларини ишга тушириш, мавжуд корхоналарни кенгайтириш ва қувватларини янгилаш йўналишида 160 та;\nКичик корхона ва микрофирмаларни ташкил қилиш ҳисобига 892 та;\nЯкка тартибдаги тадбиркорликни ривожлантириш ҳисобига 461та,\nКасаначиликнинг барча шаклларини ташкил этиш ҳисобига 421 та;\nШундан, корхоналар билан кооперацияда меҳнат шартномалари асосида касаначилик иш ўринлари ташкил этиш ҳисобига 352та,\nФермер ва деҳқон хўжаликларини ривожлантириш ҳисобидан 814 та.\nИшлаб чиқариш, ижтимоий ва бозор инфратузилмасини ривожлантириш ҳисобига 437 та;\nИшламаётган корхоналар фаолиятини тиклаш ҳисобига 9 та янги иш ўринлари яратилди.\nНавоий вилояти касаба уюшмалари ташкилотлари бирлашмаси ҳузуридаги янги тикувчилик фаолияти билан шуғулланувчи корхонани ташкил этиш ва фаолиятини ривожлантириш бўйича бизнес-лойиҳа ишлаб чиқилди. «Дўстлик байроғи» газетасига тикувчилик иш ўринларига хотин-қизларни қабул қилиш бўйича эълон берилди. Ҳозирда иш жойига 15 нафар ижтимоий ҳимояга муҳтож аёллар ишга қабул қилинди.\nКасб-ҳунар коллежлари битирувчиларига тадбиркорлик фаолиятини ташкил этиш учун 3212,0 млн сўм миқдорида имтиёзли кредитлар ажратилди. Жумладан, Навоий шаҳрига 953,2, Зарафшон шаҳрига 258,3, Учқудуқ туманига 152,3, Қизилтепа туманига 316,0, Хатирчи туманига 335,6, Конимех туманига 115,0, Нурота туманига 194,0, Навбаҳор туманига 283,6 Кармана туманига 347,2 млн сўм кредит ажратилди.\nВилоят бўйича жами 677 та, жумладан Кармана туманида 422 та, Қизилтепа туманида 80 та, Конимех туманида 10 та, Навбаҳор туманида 30 та, Нурота туманида 25 та, Томди туманида 25 та, Учқудуқ туманида 25 та, Хатирчи туманида 60 та уй-жойлар қурилиш ишлари олиб борилмоқда.\nОсиё тараққиёти банки лойиҳаси доирасида вилоятнинг 5 та (Қизилтепа, Конимех, Кармана, Навбаҳор, Хатирчи) туман марказларида қиймати 19,9 млн. АҚШ долларига тенг бўлган 152,1 км сув тармоқларини қуриш ишлари ниҳоясига етказилиб, далолатномаси расмийлаштирилмоқда.\n2014 йил Инвестиция дастури асосида жами қиймати 9217,0 млн. сўмга тенг бўлган 128,0 км ичимлик сув тармоқларини қуриш режалаштирилиб, 8387,50 млн.сўм маблағ ўзлаштирилган\nВилоят болалар кўп тармоқли тиббиёт марказини реконструкция қилиш ва капитал таъмирлаш ишлари давом этмоқда. Марказда I-II-болалар бўлими, унинг таркибида аллергология, пульмонология, нефрология, гастроэнтерология, кардиология бўлимлари ташкил этилди ва койкалар ўрни кенгайтирилди. (I-болалар бўлими 30 ўринга, II-болалар бўлими 40 ўринга, янги туғилган чақалоқлар бўлими 10 ўринга, реанимация бўлими 3 ўринга кенгайтирилди). Вилоят ҳокимлиги маҳаллий маблағдан 18 та диван кресло, 12 кроват, 8 донадан стол ва шкаф каби жиҳозлар билан таъминланди. Бугунги кунда таъмирлаш ишлари давом эттирилаяпти. Бирлашган араб амирликлари Дубай амирлиги ҳукумати томонидан 6 та ногиронлар аравачаси, 5 та функционал крават, 4 та ногиронлар суянчиғи берилди.\nДастур доирасида Зарафшон шаҳар “Юлдуз”, Хатирчи тумани “Олчинобод”, “Янгиработ”, Конимех тумани “Дўстлик”, Қизилтепа тумани “Нафосат”, Навбаҳор тумани “Бешработ” маданият ва аҳоли дам олиш марказиларини таъмирлаш ва моддий-техника базасини мустаҳкамлаш бўйича 6 та объектда тендер савдолари бўлиб ўтди. Ҳозирги кунда қурилиш таъмирлаш ишлари олиб борилмоқда.\nНурота тумани “Деҳибаланд” маданият ва аҳоли дам олиш марказида тендир савдо ўтказилмаган.\nНавоий шаҳридаги “А.Навоий” номидаги марказий маданият ва истироҳат боғини таъмирлаш ва реконструкция қилиш бўйича 10,0 млрд сўм ажратилган. Ҳозирда кунда 3 та ҳожатхона, 1 та 160 ўринли ёзги саҳна, 2 та тир, 267 та замонавий чироқлар, 5 та хордиқ чиқариш маскани (беседка) ўрнатилди, 2 та музқаймоқ савдо дўкони, 3 та салқин ичимликлар шаҳобчаси ишга туширилди. 2 та мусиқий фоввора, фойдаланишга топширилиш арафасида. Боғда ўрнатилиши белгиланган 14 та аттракциондан ҳозирги кунда 5 таси болалар кунида фойдаланишга топширилди. Қолган аттракцион ва ўйин қурилмаларининг жойлари белгиланган бўлиб, қурилиш ишлари олиб борилмоқда.\nНавбаҳор тумани маданият ва истироҳат боғига Навоий шаҳридаги “А.Навоий” номидаги марказий маданият ва истироҳат боғидан 6 та аттракцион ва ўйин қурилмалари кўчириб келинди. Таъмирлаш ва ободонлаштириш ишлари олиб борилмоқда. 300 туп арча дарахти ўтқазилди. Аттракцион ва ўйин қурилмаларини ўрнатиш жойлари белгилаб олинди.\nКонимех туман истироҳат боғида ободонлаштириш ва кўкаламзорлаштириш ишлари олиб борилиб, ҳар хил турдаги 400 дона гул кўчатлари экилди. Хозирги кунда истироҳат боғида ободонлаштириш ва кўкаламзорлаштириш ишлари олиб борилмоқда. Боғдаги 2 та фавворани ва барча электр симёғочларни тартибли жойлаштириш ҳамда “Мотамсаро она” ҳайкали олдини доимий равишда ёритиб туриш мақсадида ёритгич чироқларни таъмирлаш ишлари, боғда жойлашган саҳнани қайта таъмирлаш ва истироҳат боғидаги ер майдонларини ажратиб турадиган қўрғон (темир панжараларни) ларни бузилиб ярақсиз холга келиб қолган қисмларини янгисига алмаштириш ва бўяш ишлари амалга оширилмоқда. Боғдаги мавжуд сув ҳавзаси ва саҳнани таъмирлаш ишлари олиб борилмоқда.\nҚизилтепа туманидаги “Маданият” МФЙда “Навоий Тўлқин” МЧЖ томонидан наъмунавий комплексси қурилиш монтаж ишлари тўлиқ тугатилиб, туман ҳокимининг 2014 йил 26 мартдаги Қ-03/201 сонли қарори билан фойдаланишга қабул қилинди.\nУчқудуқ туманида “Л.Мурашимов” ОФЙ да Мавжуд ер майдонида фуқаро “Б.Дербисов” томонидан жорий йилнинг 3 чорагида жами лойиҳа қиймати 35,0 млн.сўм маблағ сарфланиши хисобига 3 та янги иш ўринлари яратилиши режлаштирилган.\nХатирчи туманида “Гулистон” МФЙда мавжуд ер майдонида ЯТТ “Эшниёзов Анвар” томонидан жорий йилнинг 3 чорагида жами лойиҳа қиймати 240,0 млн.сўм маблағ сарфланиши хисобига 5 та янги иш ўринлари яратилиши режлаштирилган. Бугунги кунда хизмат кўрсатувчи банк Микрокредит банк томонидан 48,0 млн.сўм, ўз маблағи ҳисобидан 100,0 млн. сўм сарфлаб қурилиш ишлари якунланиб, бугунги кунда ички пардозлаш ишлари амалга оширилмоқда.\nКонимех туманида “Навруз” МФЙда мавжуд ер майдонида “Абдураим Авлод” х/ф томонидан жорий йилнинг 3 чорагида жами лойиҳа қиймати 100,0 млн. сўм маблағ сарфланиши хисобига 8 та янги иш ўринлари яратилиши режлаштирилган. Бугунги кунда Лойиҳа ташаббускори ўз маблағи ҳисобидан 25,0 млн. сўм маблағ сарфланиб қурилиш ишлари олиб борилмоқда.\nНурота туманида “Гулистон” МФЙда Мавжуд ер майдонида фуқаро “Маматов Элёр” томонидан жорийл йилнинг 3 чорагида жами лойиҳа қиймати 60,0 млн.сўм маблағ сарфланиши хисобига 5 та янги иш ўринлари яратилиши режлаштирилган. Бугунги кунда лойиҳа ташаббускори ўз маблағи ҳисобидан 25,0 млн.сўм сарфланиб қурилиш ишлари 40 фоизга бажарилган.\nБундан ташқари Кармана Навбаҳор, Томди туманларининг чекка қишлоқларида “Гўзаллик салони”, таъмирлаш ва тикув цехи, маиший техникага техник хизмат кўрсатиш пункти бўлган маиший хизмат кўрсатишнинг биттадан намунавий комплекслари ташкил этиш бўйича 3 та лойиҳага талаб этиладиган ер майдонлари ажратиб берилган. Бугунги кунда мазкур лойиҳаларда лойиҳа ташаббускорлари томонидан қурилиш монтаж ишлари олиб борилмоқда. Ушбу лойиҳалар жорий йилнинг 3 чорагида тўлиқ фойдаланишга топширилади.\nЖорий йилнинг 20 июнь ҳолатига аёл тадбиркорларга, шунингдек ишловчилари-нинг камида 50 фоизини хотин-қизлар ташкил этувчи кичик бизнес ва хусусий тадбиркорлик субъектларига 15 млрд. 252 млн сўм миқдорда имтиёзли кредитлар ажратилди.\nВилоятда 2014 йилда иш ўринларини ташкил этиш ва аҳоли бандлигини таъминлаш дастурига асосан қарийб 41 мингдан ортиқ (41039 та) янги иш ўринлари барпо этилиши режалаштирилган. 2014 йил иш ўринларини ташкил этиш ва аҳолининг бандлигини таъминлаш Дастури асосида жорий йилнинг январь-май ойларида 17.6 мингта (дастурга нисбатан 104,4%) янги иш ўринлари яратилган бўлиб, шундан 6,4 мингтаси хотин-қизлар учун ташкил этилган. Касаначиликнинг барча шаклларини ташкил этиш ҳисобига 2863 та янги иш ўринлари яратилган бўлиб, шундан 1262 таси хотин-қизлар учун ташкил этилган.\nЯратиладиган янги иш ўринларининг ҳаққонийлигини аниқлаш мақсадида мунтазам равишда мониторинг олиб борилмоқда.\nЖорий йилнинг 5 ойи давомида ҳудудий Бандликка кўмаклашиш ва ахолини ижтимоий муҳофаза қилиш марказларига 2,3 мингта хотин-қизлар мурожаат этган бўлиб, шулардан 1,8 минг нафари ишга жойлаштирилди. Мурожаат этган хотин-қизларнинг 45 нафари касбга ўқитилди, 10 нафари вақтинчалик ҳақ тўланадиган жамоат ишларига жалб этилди.\nКасб-ҳунар коллежлари битирувчиларига тадбиркорлик фаолиятини ташкил этиш учун 4546,0 млн сўм миқдорида имтиёзли кредитлар ажратилди. Жумладан, Навоий шаҳрига 1053,0 Зарафшон шаҳрига 267,9, Учқудуқ туманига 179,0, Қизилтепа туманига 665,9, Хатирчи туманига 513,4, Конимех туманига 154,1, Нурота туманига 540,9, Навбаҳор туманига 471,7, Кармана туманига 643,9, Томди туманига 56,0 млн сўм кредит ажратилди.\nМарказий банкнинг вилоят Бош бошқармаси, тижорат банклари, «Камолот» ЁИҲ вилоят Кенгаши ҳамкорликда Ёш оилаларга уй-жой сотиб олиш, қуриш ва реконструкция қилиш учун 4679,0 млн сўм миқдорида имтиёзли ипотека кредитлари ажратилди.\n17 та массивда 63 та пудрат корхоналари томонидан қиймати 107,8 млрд.сўмга тенг бўлган 677 та уй-жойлар қурилиши режалаштирилиб, ҳисобот даврида 83,1 млрд.сўм (77%) маблағ ўзлаштирилди.\nЖумладан, пудрат ташкилотлари томонидан 2014 йилнинг 23 июнь ҳолатига 677 та уйда (100%) ғишт териш, 677 тасида (100%) плита ёпиш, 590 тасида (83%) металл черепица, 607 тасида (90%) эшик-дераза ўрнатиш, 530 тасида (78%) сувоқлаш, 460 тасида (68%) иситиш тизимини ўрнатиш, 305 тасида (45%) пол ишлари, 580 тасида (86%) ниҳоясига етказилди.\n2014 йил Инвестиция дастури асосида жами қиймати 9217,0 млн.сўмга тенг бўлган 128,0 км ичимлик сув тармоқларини қуриш режалаштирилиб, 8387,50 млн.сўм маблағ ўзлаштирилган.\nДастурда Тиббиёт муассасаларининг моддий-техника базасини мустаҳкамлаш чора-тадбирларини бюджетдан ташқари маблағлар ҳисобидан давом эттириш, шу жумладан, Хатирчи, Қизилтепа ва Кармана туман тиббиёт бирлашмалари, вилоят силга қарши кураш ва психиатрия диспансерлари бўлимлари учун янги бинолар қуриш, Нурота туман тиббиёт бирлашмаси туғруқ бўлими ҳамда вилоят онкология диспансери бўлимини реконструкция қилиш режалаштирилган эди.\nҲозирда биноларни капитал таъмирлаш ва янгидан қуриш бўйича Соғлиқни сақлаш вазирлиги томонидан тасдиқланган 2014 йил Инвестиция Дастури асосида смета лойиҳаларини тайёрлаш ишлари олиб борилди.\nҚизилтепа туман тиббиет бирлашмаси кўп тармокли марказий поликлиника биносини лойиха смета хужжатлари "Архгрантпроект" ОАЖ томонидан тайёрланган. Тендер савдолари ўтказилиб “Велла плюс” МЧЖ пудратчи ташкилот томонидан 2307,2 млн сўмга ютиб олинган.\n2014 йилга 2307,2 млн сўмга туман кўп тармоқли марказий поликлиника биносини қуриш режалаштирилган.\nБугунги кунда 1188,5 млн сўм молиялаштирилиб, 1536,0 млн сўмлик ишлар бажарилган. Режага нисбатан 74,9 %.\n1-қаватда Аква деразалар қўйиш ишлари 100% бажарилди.\n1-қаватда плита 100% монтаж бўлди. 2-қаватда ғишт териш ишлари бажарилиб, плита монтаж ишлари олиб борилмоқда. Бетон ишлари 100%га бажарилган. Акт разбивка қилинди, траншея қазилган, бетон ишлари 100% бажарилган, гравейная основания қилинди.\nНурота туман туғруқ бўлимини реконструкция қилиш туман тиббиёт бирлашмаси лойиха смета хужжатлари "Қурилиш лойиха "МЧЖ томонидан тайёрланган. Тендер савдолари ўтказилиб “Азизбек келажаги сари” МЧЖ пудратчи ташкилот томонидан 517.5 млн сўмга ютиб олинган.\n2014 йилга 517,5 млн сўмга туғруқ бўлимини капитал таъмирлаш режалаштирилган.\nБугунги кунда 252,3 млн сўм молиялаштирилиб, 310,0 млн сўмлик ишлар бажарилган,Режага нисбатан 60 % ни ташкил этади. Эшик деразалар 100% келтирилиб 90 % ўрнатилди. Мрамир ишлари 65%, сувоқлаш 68%, иситиш тизими ва кафел териш ишлари 40%, цемент 10 тн, охак 5 тн, арматура 4 тн келтирилди.\nВилоят онкология диспансерининг бўлимларини қуриш 2013 йилда 1705,0 млн сўмга радиология бўлими янгидан қурилди.\n2014 йилга 3909,3 млн сўмга даволаш бўлими, поликлиника ва ёрдамчи бинолар қурилиши режалаштирилган.\nБугунги кунда 1890,4 млн сўм молиялаштирилган.2956,0 млн сўмлик ишлар бажарилган. Режага нисбатан 78,8%. Поликлиника бўлимида фундамент ишлари 100%, 1 қаватда плита монтажи 80% бажарилди. 2 чи қаватда ғишт териш ишлари 50%, маъмурий бино қисмида том ишлари ва перегоротка ишлари 100 % га бажарилди. Эшик дерезалар 100% ўрнатилди. Ер ишлари ва фундамент 100 % қуйилди, маъмурият биносида сувоқлаш ишлари олиб борилмоқда, Ограждения фундамент ишлари 100%га бажарилди. Эшик деразалар 100%га ўрнатилди.\nХатирчи туман тиббиётбирлашмасининг бўлимларини реконструкция қилиш лойиҳа смета ҳужжатлари “Навоийфуқаролойиҳа” МЧЖ томонидан тайёрланган. 173-ИК 25.10.2012 йилда экспертиза хулосаси олинган. 24.11.12 йил №227 сонли “Правда востока” газетасида эълон берилган. Тендер савдоларига 9141.7 (ККС билан) млн сўмга қўйилган. 8912.4 млн сўмга пудратчи “Пахтаобод таллимар плюс” МЧЖ томонидан ютиб олинган. Объектнинг реконструкция қилиш муддати 2013-2014 йилларга яъни 660 кун қилиб белгиланган. 2013 йилда 300 қатновли туман кўп тармоқли поликлиникасини 472,0 млн сўмлик қурилиш инженерлик тизимни реконструкция қилиш режалаштирилган.\n2013 йилда 363,5 млн сўм молиялаштирилган. 472,0 млн сўмлик ишлар бажарилган. Режа 100,0% га бажарилган.\n2014 йилга 3500 млн сўмлик даволаш бўлими, поликлиника ва ёрдамчи биноларини қурилиши режалаштирилган.\nБугунги кунда 1505,6 млн молиялаштирилган. 2166,0 млн сўмлик ишлар бажарилган, Режага нисбатан 64,3%. Поликлиникада том ёпиш 2-этаж ишлари 100% га бажарилди, сувоқлаш, пол, перегаротка, электро монтаж ишлари бажарилмоқда. 2 блог фундамент ишлари 80 % бажарилди, плита 50 дона, 200 минг дона ғишт, арматура 3 тн, 40 тн цемент, охак 15 тн келтирилган Ишчилар сони 48 та. Акфа деразалар 100% қўйилди.\nНавбахор туманида жойлашган вилоят асаб-рухий касалликлар диспансери лойиха смета хужжатлари "Архгрантпроект" МЧЖ томонидан тайёрланган. 2537.9 млн сўмга пудратчи "Навоий қишлоқ қурилиш" МЧЖ томонидан ютиб олинган.\n2014 йилга 2537.9 млн сўмлик қурилиш ишлари режалаштирилган.\nБугинги кунда 1286,5 млн сўм маблағ молиялаштирилган. 1607,0 млн сўмлик ишлар бажарилган, Режага нисбатан 66,2 %. Траншея ишлари 100%га бажарилган, фундамент қуйиш ишлари 100%, ФСБ монтаж 100 % бажарилди, пилита перек 100 % монтаж қилинди. Подвал ишлари 100 % бажарилди. Клатка ишлари бошланди, арматура 4 тн, плита 20 дона, ишчилар сони 60 та.\nКармана туман тиббиёт бирлашмасини реконструция қилиш туман тиббиёт бирлашмасининг лойиха смета хужжатлари "Навоийгражданпроект" МЧЖ томонидан тайёрланган. 1754.4 млн сўмга пудратчи "Хит-трейденг" МЧЖ томонидан ютиб олинган.\n2014 йилга 1754.4 млн сўмлик қурилиш ишлари режалаштирилган.\nБугинги кунда 951,9 млн сўм маблағ молиялаштирилган. 1020,0 млн сўмлик ишлар бажарилган, 58,1 фоизни ташкил этади. Бинонинг ер тўла қисми 100 % ёпилди. Транщея ишлари 100% га бажарилди, 300 дона ФБС блок монтаж ишлари 100 % , ғишт териш ишлари 30 %,ФБС 300 дона, бетум 4,5 тн, шебен 20 м, тахта 10 м3, арматура 10 тн, ғишт 110 000 дона, цемент 15 тн, ЖБ плита 219 дона келтирилган.\nВилоят сил касалликлари диспансерини реконструкция қилиш лойиҳа смета ҳужжатлари "Навоийгражданпроект" МЧЖ томонидан тайёрланган. 2340,0 млн сўмга пудратчи “Азизбек келажаги сари” МЧЖ томонидан ютиб олинган.\n2014 йилга 2340.0 млн сўмлик қурилиш ишлари режалаштирилган.\nБугинги кунда 943,2 млн сўм маблағ молиялаштирилган. 1276,2 млн сўмлик ишлар бажарилган. Режага нисбатан 60,8 %. Траншея ишлар 100% га бажарилди, Фундамент-бетон ишлари 100% га бажарилган. Ғишт териш ишлари 35% бажарилди, ғишт 120 минг дона, цемент 20 тн. ФБС 100% монтаж қилинди.\nЖами 14 та, жумладан, Навоий шаҳридаги “Тинчлик”, Нурота туманидаги “А.Навоий”, “Нурота”, Хатирчи туманидаги “Учқара”, “Мирдош”, “Ш.Рашидов-1”, “М.Эргашев”, Навбаҳор туманидаги “Ғужбоғ”, Кармана туманидаги “Нарпай”, Қизилтепа туманидаги “Тошрабод”, “Муғжин”, “Ҳусбуддин”, Конимех туманидаги “Маданият” ва Томди туманидаги “Утемурат” қишлоқ врачлик пунктларини капитал таъмирлаш ишлари якунланмоқда. Мазкур мақсадларга қарийб 1,0 млрд сўмдан ортиқроқ маблағлар сарфланмоқда.\nДастур доирасида Саломатлик-3 лойиҳаси асосида Навбаҳор, Нурота ва Конимех туман тиббиёт бирлашмалари рентген ва ультратовуш диагностикаси аппаратлари билан таъминланди. Мазкур мақсадларга 1,2 млрд сўм маблағлар сарфланди.


Дунë, 07 феврал 2006\n28 январ 2020, Тошкент вақти: 14:26\nсешанба 7 феврал 2006\nХитойликлар ўз календари бўйича янги йилни нишонламоқда\n29 январ куни Хитойда маҳаллий ой календари бўйича янги йил бошланади. Қадимий удумга кўра хитойликлар янги йилни оила даврасида кутиб оладилар. Шу боис миллионлаб хитойлик қадимий анъаналарни давом эттирган ҳолда ўзлари ўқиётган ёки ишлаётган жойдан ота-оналари ёки бошқа яқинлари яшайдиган жойларга бордилар.\nянвар 28, 2006\nБМТнинг навбатдаги Бош котиби аëл бўлиши мумкинми?\nА.Арал Аëллар ҳуқуқини ҳимоя қилувчи Халқаро “Equality Now” яъни “Тенглик бизга шу кунда керак”¸ номли ташкилот Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг навбатдаги Бош котиби аëл бўлиши учун кенг кўламли кампания бошлади. Мазкур гуруҳ БМТ Хавфсизлик Кенгашини ташкилот бош котиби лавозимига аëл кишининг ҳам тайинланишга ҳақли эканлигини инобатга олишга чақирди.\nФаластиндаги сайловда жанггари “Хамас” гуруҳи ғалаба қозонганига халқаро ҳамжамият муносабати\nДунё раҳбарлари 25 январ куни Фаластинда ўтказилган сайловда жанггари “Хамас” гуруҳи ғалаба қозонганига муносабат билдиришда давом этмоқда. Мухолифатдаги исломий “Хамас” гуруҳи номзодлари Фаластиннинг қонун чиқарувчи органидаги 132 ўриндан камида 76тасини қўлга киритди. Собиқ Фаластин лидери Ясир Арафатнинг “Фатҳ” гуруҳи эса атиги 43 ўринни қўлга киритди. Айтилишича, янги Фаластин ҳукуматини тузиш Исроил давлатчилигини тан олмаган ва тинчлик жараёнини рад этиб келган “Хамас” гуруҳи вакилларига топширилади.


Тиббиёт 20.09.2019 140\nБугунги кунда республикамизда юқумли касалликлар бўйича эпидемик вазият барқарорлиги таъминланиб, карантин ва ўта хавфли юқумли касалликлар, полиомиелит, дифтерия, қоқшол касалликлари қатор йиллар мобайнида қайд этилмади. ЮНИСЕФ томонидан болаларни эмлаш бўйича мамлакатимиз миллий иммунизация дастурини кучайтириш ва барқарорлигини таъминлашга амалий ҳамда консультатив ёрдам кўрсатилаяпти.\nҚарши шаҳрида вакциналар сақлаш омборининг очилиш маросимида шу ҳақда айтиб ўтилди.\nУнда вилоят ҳокимлиги, Соғлиқни сақлаш вазирлиги ва Республика санитария-эпидемиология хизмати вакиллари, вилоят соғлиқни сақлаш тизими ходимлари ҳамда ОАВ вакиллари иштирок этди.\nТантанали тадбирда ЮНИCЕФнинг Ўзбекистондаги вакили ўринбосари Афшин Парси сўзга чиқди ва Санитария-эпидемиологик осойишталик агентлиги вилоят бошқармаси директори Шербой Шеровга омборхонанинг рамзий калитини топширди.\n- Ушбу замонавий вакцина омборхонаси вилоятимизда биринчиси бўлиб, йилнинг ҳар қандай фаслида ичкаридаги ҳавони бир хил сақлайди, - дейди Санитария-эпидемиологик осойишталик агентлиги вилоят бошқармаси директори ўринбосари Собир Муродов. - Омборхона бир ёшгача бўлган 78 минг 400 болани эмлашга мўлжалланган 37 минг 500 литр ҳажмдаги вакциналарни сақлаш имконини беради. Чироқчи ва Шаҳрисабз туманларида ҳам шундай омборхоналар қурилиши режалаштирилган.\nМаълумотларга кўра, соғлиқни сақлаш соҳасига киритиладиган энг муваффақиятли ва тежамкор сармоялардан бири эмлаш бўлиб, 5 ёшгача бўлган болалар орасида қарийб 3 миллион ўлим ҳолатларининг олдини олиши мумкин.\n- ЮНИСЕФ бутун Ўзбекистон бўйлаб 21 та совуқлик омборларини қуриш ва реконструкция қилишда Соғлиқни сақлаш вазирлигига кўмак бермоқда, - деди Афшин Парси. - Қашқадарёда беш ёшгача бўлган болалар сони ошгани эътиборга олиниб, янги вакциналар омборининг ҳажми бошқа вилоятларникига қараганда анча каттароқ қилинди. Мазкур иншоотлар Шарқий Европа ва Марказий Осиёда энг яхши вакциналар омборхоналари бўлади. Фонд Ўзбекистонга мутахассисларни тайёрлаш, омборхонадан фойдаланиш бўйича зарур маълумотлар, вакциналарни ташиш учун автомобиль-совуткичлар ва совуткичли сумкаларни етказиб беришда кўмаклашади.\nЙиғилганлар вакциналар омбори имконияти ва яратилган шароитлар билан танишди.


Фирибгарлар пластик карталардан пулларни ечиб олишнинг янги усулини ўйлаб топишган. Энди улар давлат томонидан ўзбекистонликларга тўлов ваъда қилишмоқда Ўзбекистон янгиликлари\n15 September 2021, 16:23\nЎзбекистон, Тошкент – Batafsil.uz. Фирибгарлар пластик карталардан пулларни ечиб олишнинг янги усулини ўйлаб топишган. Энди улар давлат томонидан ўзбекистонликларга тўлов ваъда қилишмоқда. Бу ҳақда ИИВ маълумотлари асосида Batafsil.uz. мухбири хабар бермоқда.\nКейинги пайтларда ўзбекистонликларга оммавий равишда Телеграм орқали ёлғон хабарлар келиб тушмоқда. Хабарларда ёзилишича, фуқаролар гўёки қандайдир Ягона давлат ёрдам реестрига киритилган бўлиб, уларга 400 минг сўмдан 1 миллион сўмгача пул тўлови берилиши керак экан.\nТўловларни Uzcard Investment компанияси амалга оширар экан. Бунинг учун фойдаланувчиларнинг шахсига оид ва банк пластик картаси маълумотлари, телефон рақамини ҳамда смс тариқасида келган тасдиқлаш кодини киритиш талаб этилган. Бундан ташқари, жиноятчилар uz-investt н.space номли сохта сайт ҳам ташкил этишган.\nЁдда тутингки, Uzcardнинг расмий сервислари uzcard.uz. доменида рўйтхатдан ўтган. Бошқа ташқи ҳаволалар компанияга тегишли эмас. Шунингдек, Uzcard ходимлари ва банк вакиллари ҳеч қачон махфий СМС-код ёки шахсий маълумотни сўрашмайди.\nАгарда фирибигарлар қурбонига айланган бўлсангиз, дарҳол хизмат кўсратувчи банк ва ҳуқуқни муҳофаза қилувчи идораларга мурожаат қилинг.