“Эрк” партиясининг кадрлар сиёсатига қарашлари « Ўзбекистон Халқ Ҳаракати\n“Эрк” партиясининг кадрлар сиёсатига қарашлари\n01 January 2017 - 5:00\n“Эрк” партияси янги давлат қурилишида кадрлар муҳим рол ўйнаяжагини таъкидлайди. Бу жабҳада бизда анъанавий хасталик бор, бу хасталик – маҳаллийчиликдир. Бизнинг раҳбарларимиз халққа унинг бўлинмас бир миллат эканини англатиш ўрнига, ўзлари айричилик сиёсатини юргизиб келдилар, маҳаллийчилик ботқоғига ботдилар. Бу сиёсат миллатимиз онгини чуқур заҳарлади, бу заҳарни чиқариб ташлаш учун фидоий меҳнат талаб қилинади. “Эрк” партияси биринчи навбатда шу фидокорликни бўйнига олади ва айричилик сиёсатини таг томири билан қўпориб ташлайди.\nКадрлар, авваламбор, лаёқатига қараб танланади, кейин давлат манфаати учун ишлайдими, шунга қараб танланади. Уларга ўз вазифаси доирасида мустақил фаолият кўрсатиш ва ишига ижодий ёндошиш учун имконият яратилади. Яъни, фуқаролар арзимаган иш учун бугунгидай президентдан рухсат сўраб юрмайдилар, уларнинг муаммосини мустақил ва фаросатли маъмурлар “тепа нима дер экан”, дея ҳадиксирамай, ўзлари ҳал қилаверадилар.\nҲар бир маъмур давлатда ўз мартабаси даражасида қадр-қиммат топади, ўз меҳнати ва фидоийлиги даражасида тақдирланади. Маъмурлар ўз бошлиқлари томонидан ҳақорат қилинишига йўл қўйилмайди, уларнинг шахсий ҳаётидаги камчиликлари идорада муҳокама қилинмайди.\nУларга эркин ва тўқ ҳаёт кечиришлари учун етарли даражада маош тўланади, уларга истеъфога кетганда ҳам нормал яшаши учун бутун имкониятлар яратилади.\nОддий маъмур бўлсин, депутат бўлсин, университет ўқитувчиси ёки шифокор бўлсин, ҳаммаси “мен давлатга керакман”, деган туйғу билан яшайдилар ва давлат бу тушунчани амалда рағбатлантириб туради.\nАлбатта, давлат ўз навбатида маъмурларидан қатъий масъулият талаб этади. Маъмур идорада экан, давлат манфаати ва обрўсини биринчи ҳадаф сифатида билмоғи шарт бўлади.\nМаъмурлар устидан тушган ҳар бир кичик шикоят ҳам давлат томонидан чуқур ўрганилади ва уларга шунга яраша чора кўрилади.\nПорахўрлик қилган маъмур давлатнинг шафқатсиз жазосини олади. Бунга давлатнинг нафақат қонуний, маънавий ҳуқуқи ҳам бўлади, чунки давлат ўз маъмурини порага муҳтож бўлмайдиган, қонунни бузишга эҳтиёж сезмайдиган даражада маош ва имтиёзлар билан таъминлаган бўлади.\nЭнг оғир жазо миллат ва давлат манфаатларини сотган маъмурларга берилади.\nШу шаклда давлат ўз маъмурларини ҳимоя қилиш ва таъминлашдан қанча фойда кўрса, маъмурлар ҳам ўз давлатига астойдил хизмат қилишдан шунчалик мафаатдор бўлади. “Эрк” партиясининг мафкуравий шиори қисқадир: МИЛЛИЙ УЙҒОНИШ, МУСТАҚИЛ ДАВЛАТ.\nБу мафкура ўрнакларини “Эрк” партияси раҳбарларининг брошюрасидан эмас, миллатимизнинг бой тарихидан олади. Асримиз бошида бошланган жадидлар ҳаракати янги миллий мафкурамизнинг туғилиши эди. Бу ҳаракат ўша замондаги хонлик ёки губернаторлик томонидан эмас, балки, халқ ичидаги сиёсий-маърифий гуруҳлар томонидан, ҳурфикрли мунавварлар томонидан йўналтирилган эди. Бу жамоат ташкилотлари халқнинг орзу-умидларини, дардини англагани учун ҳам халқнинг идеалини аниқ ва лўнда ўртага қўя олди.\nБугун бундай ташкилотлар маданий-маърифий, тарихий, ижтимоий, адабий, тил ёки газетачилик жамиятлари шаклида бўлиши мумкин. Шундай ташкилотлар бундан икки йил аввал қурила бошлаган эди, аммо тезда ёпиб ташланди.\nЁзувчилар юшмаси ҳам шундай ташкилот эди, афсуски, юшма энди иккига бўлинган ва обрў талашиш, мукофот тақсимлаш билан овора бўлиб қолди.\nДавлат бундай ташкилотларни ёпиши керак эмас, аксинча, қўллаб-қувватлаши керак. Давлат ўз мафкурасини шундай ташкилотлар тамалида яратмоғи лозим. Шундагина янги давлат халқ ичида ишонч қозона олади. Бу ишонч қозонилар экан, давлатнинг яна бир қиладиган иши бор: У яратилаётган мафкура учун иқтисодий-сиёсий замин ҳозирламоғи лозим. Яъни, биз юқорида айтган ислоҳотларсиз ҳар қандай чиройли сўз ёки жимжимадор ғоя таъсирсиз қолаверади.\nДавлат миллатни ўз мафкурасига эргаштириши учун унга сиёсий ва иқтисодий озодлик бериши лозим. Зотан, фикри занжирбанд одам ўз миллатини сева олмайди, унинг учун фидокорлик кўрсатолмайди.\nҚашшоқ одам ҳам шундай.


13.10.2021 – YURTIM .UZ\nШу йилнинг 12 октябр куни соат 18:30 ларда “Қамчиқ” довонининг 240 км. да “Тошкент-Водий” йўналишида ҳаракатланган “Спарк” русумли автомобил ҳайдовчиси бошқарувни йўқотиб, йўл тагидан сув ўтказувчи иншоотга тушиб кетган. Зудлик…\nИжтимоий тармоқда «Шаҳар бедарвозами, ким бўлди бу эркатойлар?» сарлавҳаси остида видео тарқалди. Жорий йилнинг 4 сентябрь куни соат 22:50 ларда, Тошкент шаҳар, Юнусобод тумани, А.Навоий кўчасида ҳайдовчи, 1991 йилда туғилган…\nТошкентнинг Янгиҳаёт туманида ҳайдовчиларнинг автомобилда тезлигини камайтириш учун ўзига хос тўсиқ қилинди. Янгиҳаёт туман ҳокимлиги ташаббуси билан “Чинор” ва “Полвонёр” кўчалари кесишмасида қурилган ушбу тўсиқнинг афзаллиги машиналар тезлигини секинлатиб, пиёдалар…\nСамарқандда кўп қаватли уйларнинг қурилишида ишлаётган кўтарма кран қулаб тушди . Бу ҳақда Самарқанд ИИБ ахборот хизмати маълум қилди. 2021-йилнинг 13-октябр куни соат 14:30 ларда Каттақўрғон шаҳрининг Улуғбек Барноев кўчасида…


Алишер Усмоновга тегишли компания «Капиталбанк» акцияларини сотиб олди – Газета.uz\n«Капиталбанк» акциядорлик жамияти банки 215,3 млрд сўмлик акцилари эмиссиясини жойлаштирди. Ушбу акцияларни Алишер Усмоновга тегишли USM Holdings компанияси шўба корхонаси бўлган «Телекоминвест» МЧЖ харид қилди.\nLotinchada 26 ноябр 2021, 16:01 Иқтисодиёт\n«Капиталбанк» акциядорлик жамияти банки 215,3 млрд сўмлик 65,97 млн дона акцияларининг қўшимча эмиссиясини жойлаштирди. Бу ҳақда банк матбуот хизмати хабар берди.\nТашкилотнинг ушбу акцияларини Россиянинг USM Holdings компанияси шўба корхонаси «Телекоминвест» МЧЖ сотиб олди. Ушбу компаниянинг 49% улуши Алишер Усмоновга тегишли ҳисобланади.\nҚайд этилишича, «Капиталбанк» АТБ фонд биржаси ва қимматли қоғозлар бозорининг профессионал иштирокчиси ҳисобланади. Жорий йилда ташкилот Ўзбекистонда валюта биржасининг биринчи маркет-мейкери бўлди. Бундан ташқари, банк Ўзбекистон Республикасида биринчи рақамли банк АЖ «BANK APELSIN» шўба корхонаси билан банк гуруҳини ташкил этган.\nАввалроқ, Президентнинг куёви Ойбек Турсунов «Капиталбанк» уставидаги 112,49 млн акцияларини сотиб олиб, ўзининг жами улушини 50 фоизга етказгани ҳақида хабар берилганди. Акциядор 112,49 млн акцияларини сотиб олди — бу қиммат қоғозлар умумий сонининг 34,1 фоизи дегани. Бунга қадар у 52,43 млн донага эгалик қилиб келган.\nЭслатиб ўтамиз, электрон пул тизимлари реестри юритилиши бошланганидан буён Марказий банк 10 та платформани рўйхатдан ўтказди. Улардан 4 таси «Капиталбанк» иштирокида ишга туширилган.


Oppo «дамини олсин» – Xiaomi ҳам микроскоп-камерали, ундан ташқари бирйўла иккита 108МП камерали смартфонлар чиқаряпти! (+«жонли» сурат) - Terabayt.Uz\nКуни кеча Oppo корпорацияси Find X3 туркумида тўртта смартфонини тақдим этди. Стандарт талқиндаги флагман ҳамда унинг Find X3 Pro версияси бош камерасида нақ 60 карралик зумга эга микроскопик датчик қўлланган.\nXiaomi ҳам қўл қовуштириб ўтирмаган экан – Redmi бренди остида худди шундай микроскоп-камерали смартфонни аллақачон тайёрлаб қўйганини эълон қилди. Корпорациянинг янги маҳсулотлар бўйича директори Ван Тенг Томас (Wang Teng Thomas) бунинг исботи сифатида худди шу камерада олинган расмни эълон қилди:\nУшбу суратда глутамат натрий (E621 номи билан танилган озуқавий қўшимча) тузининг кристаллари акс эттирилган. Тасвирга олган камера Redmi’нинг айнан қайси моделида қўллаши айтилмаган, афтидан, уни бренднинг навбатдаги флагманларидан бирига ўрнатишади.\nБуниси ҳам майли, Xiaomi навбатдаги смартфонларидан бирида 108 мегапикселлик оптик сенсордан бирданига иккитасини қўлламоқчи! Xiaomi Group China президенти ҳамда Redmi бренди бош директори Лу Вейбинг (Lu Weibing) бу ҳақда Weibo ижтимоий тармоғида хабар берган.\n«Яқинда мен Redmi Note 9 Pro бош камераси 108 мегапикселлик датчикка эга эканлигини ўйлаб қолдим. Хўш, биз смартфонга оптик формати 1/1,52 дюймлик шунақа модулдан иккитани ўрнатсак-чи? Бундай телефон сиз учун қизиқарли бўладими?» деб сўраган у.\nУнга ёзилган изоҳларда айрим Weibo фойдаланувчилари бунинг кераги йўқлигини, умуман, смартфонда 108 мегапикселлик камера ишлатишнинг ўзи нотўғри йўналиш эканлигини таъкидлашган. Баъзилар эса унинг ўрнига замонавий, сезгирлиги кучлироқ сенсорлар қўллаш маъқуллигини айтишган.\nЛекин шу каби олдинги сўровларни кузатсак, Xiaomi одатда бирор ечимни тайёрлаб бўлиб, кейингина у ҳақда мухлисларининг фикрини сўрайди. Шунга қараганда, микроскопик камерали Redmi флагмани каби, қўшалоқ 108 мегапикселлик камерага эга смартфон ҳам тайёр, шекилли.\n#Oppo #Redmi #Xiaomi #Android смартфон #камера #смартфон камераси #янги технологиялар #камерофон #Oppo Find X3 Pro #OPPO Find X3


Ўзбек маршалини биласизми? - Уч илдиз\nby Тўлқин Эшбек · 17.05.2019\nЎзбекларимиздан кўплаб буюк даҳолар етишиб чиққани билан ҳақли равишда\nфахрланамиз. Буюк аллома аждодимиз Алихонтўра Соғуний биринчи ўзбек маршали бўлгани ҳақида эшитганимда бирор ишончли манбадан ўқимаганим учун ҳайрон бўлиб қолгандим. Мана, ниҳоят ўша ишончли манбаларда ҳам мухтасар мақола ёритилибди. Буюк ўтмишимизнинг ўқилмаган саҳифларига ошно бўлиш бугунги авлод учун ҳам чексиз фахрдир, дейди Дониш домла.\nУшбу асарнинг долзарблиги кундан кунга ошиб бормок,да.Биринчи президентимиз Ислом Каримовнинг қўйидаги сўзлари бунга исботдир.\n«Бугунги мураккаб ва таҳликали даврда бу китобни қайта-қайта мутолаа қилиш, унинг мағзини чақиш биринчи галда раҳбар, етакчи бўлишдек масъулиятли вазифани ўз зиммасига олган одамлар учун, қолаверса, ҳар қайси зиёли инсон учун бағоят фойдали экани ҳақида ортиқча гапириб ўтиришга ҳожат йўқ, деб ўйлайман».\nNext story ЎзМУ талабаси ғолиблик шоҳсупасида!\nPrevious story Халқаро анжуман: “STEMM” – жамият тараққиётига хизмат қилади


АҚШ ҳарбийлари тинч аҳоли вакилини ўлдирди\n06 декабр 2020, Тошкент вақти: 03:59\nАҚШ ҳарбийларининг Бағдодда ўтказилган навбатдаги амалиётида тинч аҳоли вакилларидан бир киши ҳалок бўлди, учтаси жароҳатланди.\nХабарларга кўра, АҚШ ҳарбийлари ҳаракатланаётган машинага қарата ўт очган. Бу амалиёт чоғида “Ал-Қоида”га алоқадорликда гумон қилинган жангари ҳибсга олингани ҳам айтилмоқда.\nМазкур воқеадан бир ҳафта аввал ҳам ироқликлар кетаётган машиналар АҚШ ҳарбийлари томонидан ўққа тутилиши оқибатида тинч аҳоли вакилларидан тўққиз киши, жумладан, уч аёл ва бир бола ҳалок бўлган эди.\nШунингдек, Ироқ энергетика вазири Карим Воҳиднинг уйи номаълум шахслар томонидан ўққа тутилгани, натижада вазирнинг икки қўриқчиси жароҳатлангани хабар қилинмоқда.


Европа ғарбида жойлашган қуёшли Португалия кўпчилик сайёҳлар орзу қилган дам олиш маскани ҳисобланади. Ушбу давлат иқлими ниҳоятда майин ва бу мамлакатнинг кўплаб ютуқларига яна бир қўшимчадир. Пиреней яриморолининг гавҳари қитъанинг игнабаргли ўрмонлари ва яшил пальмалар уйғунлигини ўзида мужассам этганлиги билан мақтана олади. Бой ҳайвонот ва наботот оламидан ташқари, бу ер кўплаб гўзал бинолар, тарихий ёдгорликлар ва шаҳар ташқарисидаги сокин тор кўчаларга эга. Пойтахт Лиссабоннинг рамзи – Вифлеем минорасини томоша қилиш учун минглаб саёҳлар ташриф буюришади. Муқаддас Георгий тош қасрининг улуғворлиги унинг кўп асрлик тарихи ва ушбу бино ичида ўтказилувчи дабдабали тўйлар анъанаси билан боғлиқ. Пляжда ҳордиқ чиқаришни хуш кўрувчилар учун Португалия ажойиб оролларни таклиф этади: майин қуёш нурларини таратиб турувчи Мадейра ороли, мусаффо денгиз тўлқинида жилваланувчи эртакнамо Азор ороллари ва бетакрор манзараю сара меҳмонхоналарга эга Алгарве провинцияси.\nПортугалияга сафарни буюртма қилиб, сиз унутилмас пляж ҳордиғини ва эътиборга молик жойларда экскурсия қилиш имкониятини қўлга киритган бўласиз. Португалияга йилнинг исталган вақтида ташриф буюриш мумкин. Бордию чанғида учишни орзу қилиб юрган бўлсангиз, бу орзуингизни январь ёки февраль ойларида амалга оширишингиз мумкин.\nПортугалияда дам олиш – бу юқори савияли сервис хизмати, олам-олам қувонч ва турли-туман ўйин-кулги.\nUZS 8,840,000 дан


Ўзбекистонда пахта ҳосилдорлиги 50 центнерга етказилади - Daryo\n18:17, 29.01.2022 12913\n«Қишлоқ хўжалиги экинлари уруғчилигини янада ривожлантириш бўйича қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида»ги президент қарори қабул қилинди. Бу ҳақда Telegram’даги «Ҳуқуқий ахборот» канали хабар берди.\nҚарор билан Уруғчиликни ривожлантириш марказига бир қатор қўшимча вазифалар юклатилган. Марказ пахта, бошоқли дон, сабзавот, полиз, мойли, дуккакли ва озуқа экинлари уруғликларини ички ва ташқи бозорга Uzbek seeds миллий бренди асосида сотишни ташкил этади.\nШунингдек, «Ўзпахтасаноат»нинг 11 та уруғлик чигит тайёрлаш цехлари марказга берилди. Уруғлик тайёрлаш цехларини марказга ўтказиш бўйича идоралараро ишчи гуруҳ тасдиқланган.\nУруғлик чигит ва уруғлик дон тайёрлаш цехларини 2022—2023 йилларда тўлиқ модернизация қилиш бўйича «йўл харитаси» ишлаб чиқилади (унинг ижросига 26,5 миллион доллар йўналтирилади).\nҲужжатда қайд этилишича, 2022—2025 йилларда пахта ҳосилдорлиги 50 центнерга, бошоқли дон 90 центнерга етказилади. 200 минг гектар суғориладиган ер қишлоқ хўжалиги экинлари уруғликларини етиштиришга ихтисослаштирилади.\nАгрокластерлар ва фермер хўжаликларига ғўза ва бошоқли дон экинларининг энг ҳосилдор навларини импорт қилишга, уларни мустақил жойлаштиришга рухсат берилади.\nЭслатиб ўтамиз, Ўзбекистон одам савдоси ва мажбурий меҳнатга қарши курашиш бўйича АҚШнинг 2021 йилги ҳисоботида 2-гуруҳ махсус кузатув рўйхатидан 2-кузатув рўйхатига кўтарилганди. Мазкур ҳисоботда Ўзбекистон ҳукуматининг пахта йиғим-теримида мажбурий меҳнатнинг олдини олиш, мажбурий меҳнатга қарши қонунлар бузилишини аниқлаш ҳамда қонунбузарларни жавобгарликка тортишга оид саъй-ҳаракатлари эътироф этилган.\nМаълумот учун, узоқ йиллар давомида пахта терими мавсумида болалар ва мажбурий меҳнатдан фойдаланилгани боис Ўзбекистон пахтаси халқаро жамоатчилик томонидан «қора рўйхатлар»га киритилган, етакчи ишлаб чиқарувчилар Ўзбекистон пахтасини бойкот қилган эди. Халқаро меҳнат ташкилотининг Вашингтондаги офиси директори Кевин Кассиди эса ўзбек пахтаси бойкотини асоссиз деб эълон қилганди.\nЎзбекистонда лимон етиштирувчиларга субсидия берилади\nЎзбекистонда хонадонларда балиқ етиштириш учун ажратиладиган кредит 2 бараварга оширилади\n07:30, 04.05.2022 95571\n16:05, 20.04.2022 83224\n07:30, 08.05.2022 76732\n15:04 Бугун 51\n15:00 Бугун 120\n14:59 Бугун 208\n14:54 Бугун 591\n14:53, 18.05.2022 58246\n00:12, 19.05.2022 48459\n13:15, 19.05.2022 48148\n07:30, 19.05.2022 47208


Бўлимлар: Матбуот, Таҳририят\nI.Қуйида исми шарифлари келтирилаётган ва улардан бошқа яна кўпдан-кўп мустақил журналистлар, ҳуқуқ ҳимоячилари ва фуқаровий жамият фаоллари сохта айбловлар билан турмаларга ташландилар.\nI I I. Диний айбловлар билан қамалган маҳбусларнинг ишларини қайта кўриб чиқишга Махсус Давлат Комиссияси тузилишини талаб қиламиз.\nКомиссия иши шаффофлигини таъминланиши ва натижаларни ОАВда тарқатилиши зарур.\nГрузии Республикасида муқим.\nМустақил тиббий журналист ва инсон ҳуқуқи ҳимоячиси\n«Қийноқларсиз ҳаёт учун» ташаббус гуруҳи лидери (АҚШ)\n«Муқобил Ўзбекистон» иштирокчиси\n«Мухожирларни ҳимоялаш комитети» фаоли (Украина)\nМустақил мухолифатчи, сиёсатчи.\nМустақил журналист, «Мухожирларни ҳимоялаш комитети» фаоли.\n«Туғён» радиоси редактори (Норвегия)\nМатннинг асл нусҳадаги манбаси.\nСурат Ислом Овози сайти учун танланди.


1 дақиқада саломатликда муаммо бор ёки йўқлигини аниқлашга ёрдам берадиган 8 тест - Daryo\n16:27, 28.09.2020 32125\n1 дақиқада саломатликда муаммо бор ёки йўқлигини аниқлашга ёрдам берадиган 8 тест\nСаломатлик билан боғлиқ аниқ ташхис шифокор ва мутахассис томонидан қўйилиши керак, лекин айрим вақтларда организмдаги ўзгаришлар белги бермай қолмайди ва бунга эътибор бериш керак бўлади.\nБу орқали қалқонсимон без касаллиги ёки витамин ва минераллар етишмаслигини аниқлаш мумкин.\nОдатда кунига 100 тола соч тўкилади. Лекин одатдагидан кўпроқ соч тўкилишини пайқаган бўлсангиз, демак сизда рух, темир ёки биотин етишмаётган бўлиши мумкин. Соч тўкилишининг яна бир сабаби қалқонсимон без фаолиятида муаммолар кузатилаётгани билан ҳам боғлиқ бўлиши мумкин.\nТест қандай ўтказилади?\nЮвиниш хонаси, раковина ёки бошқа ерда тўкилган соч толаларини санаб кўринг. 200 дан ортиқ тўкилган тола соч, саломатлигингизда ўзгариш борлиги ва шифокорга мурожаат қилиш кераклигини билдиради.\nКўзларингизни яхшилаб кузатинг.\nНима учун керак?\nАллергия, герпес ёки инфекцияни аниқлаш учун.\nКўзнинг сарғиш ранг бўлиб қолиши жигарда муаммо борлиги ёки қуёшда кўзойнаксиз юрилганидан дарак бериши мумкин. Аллергия, герпес ёки баъзи инфексион касалликларда эса кўз қизариши кузатилиши мумкин.\nКўздаги ўзгаришларни яхшилаб кузатинг. Агар қизариш ёки сарғайиш кузатилса ва бир неча кундан бери кетмаса, шифокорга мурожаат қилинг.\nНафас олишни текширинг.\nАллергия ёки нафас олишда муаммолар бор ёки йўқлигини аниқлаш учун.\nОдатда бурундан нафас олиш осон ва ҳеч қандай қийинчиликларсиз бўлиши керак. Аллергия, шамоллаш, синусит кабиларда нафас олиш қийин бўлади. Агар бир неча кун давомида нафас олиш енгиллашмаса, шифокор қабулига ёзилишни унутманг.\nСалфеткани бурнингизга олиб келинг ва яхшилаб бурундан нафас чиқаринг. Агар салфеткада шаффоф ранг суюқлик қолса, аллергия ёки шамоллаш бўлиши мумкин. Суюқлик сариқ ва яшил бўлса инфексион касалликдан дарак бериши мумкин.\nТери саратони, буйракларда ўзгариш ёки замбуруғ касалликларини аниқлаш мумкин.\nСоғлом тирноқлар мустаҳкам, тиниқ рангда бўлиши керак. Ўзгариш бўлса витамин, минерал, оқсил етишмаслиги ёки анемия ҳамда гормонларда муаммо бўлиши мумкин.\nТирноқларингизни яхшилаб кўздан кечиринг. Бутун тирноқ бўйлаб ўтган оқ чизиқ саратондан, жигарранг доғ замбуруғ ва юқори қисми тўқ рангда бўлса, буйракда муаммо борлигидан дарак беради.\nТиш тозалаш ипини кўздан кечиринг.\nЮрак ва инфексион касалликлар бор-йўқлигини аниқлаш мумкин.\nТош тозалаш ипи ишлатилганидан кейин қон бўлиши, милкда муаммо борлигини билдиради. Милкни зарарлаган бактериялар эса юракка ҳам салбий таъсир қилиши мумкин.\nТишни тозалагандан кейин қон бор ёки йўқлигини кўздан кечиринг.\nИнфекция ва жигар касалликларини аниқлаш мумкин.\nОдатда пешоб шаффоф ёки оч сариқ рангда бўлиши керак. Унинг тўқ-сариқ ёки қизил ранг бўлиши сийдик йўлларида инфекция борлиги ҳамда буйракда тош борлигидан дарак бериши мумкин.\nТонгги пешоб рангига эътибор беринг. Одатдагидан тўқроқ, пушти ёки яшил рангда бўлса ва бир неча кун давомида кузатилса шифокорга мурожаат қилинг. Пешобда қон кузатилганда эса кутиб ҳам ўтирмай дарҳол мутахассис қабулига ёзилиш керак.\nЮрак касалликлари, қон босими ошиши ва бошқаларни аниқлаш мумкин.\nБел қисмида ёғ йиғилиши саломатлик учун хавфли ҳисобланади. Қоринда ёғ тўпланиши эса қандли диабетдан дарак бериши мумкин.\nБел ва бўкса атрофини ўлчаб кўринг. Кейин белда чиққан кўрсаткични бўксаникига бўлинг. Чиққан рақам 0,8 ёки ундан кам бўлса унда хавф йўқ, лекин 0,81 ёки 0,85 ёки ундан юқори бўлса. саломатлигингизга бефарқ бўлмаслик тавсия қилинади.\nНамлик балансини ўлчанг.\nИнфекция ва озуқа моддаларини етишмаслигини аниқлаш учун.\nҚуриган тери қуёшли ҳавода ёки намлик даражаси етарли бўлмаган жойда кўп вақт ўтказилганлигидан дарак беради.\nЭҳтиёткорлик билан билак соҳасига тирноғингизни босинг ва ундан кейин тилиниш ёки бошқа из қолган ёки йўқлигига эътибор беринг. Агар из қолган бўлса, тери қўшимча намликка эҳтиёж сезаётган бўлиши мумкин.\nҲуснбузарлар — сутдан, шишлар — ширинликлардан. Маҳсулотлар ташқи кўринишга қандай таъсир кўрсатади?\nБиз деярли ҳар куни истеъмол қиладиган қалбаки маҳсулотлар\nКечаси истеъмол қилинса ҳам қадди-қоматга зарар етказмайдиган 6 та маҳсулот\n00:21, 22.10.2020 596\n23:57 Бугун 1724\n23:55 Бугун 1938\n23:28 Бугун 5221\n12:25, 20.10.2020 101856\n12:22 Бугун 96527\n22:14, 20.10.2020 79754\n22:59, 19.10.2020 75921


“Маҳсулотларим бозорда сотилганини кўриб хурсанд бўламан”\n08:26 / 18.05.2021\nФарғона шаҳар, “Жўйдам” МФЙ, Миришкор кўчаси 32-уйда эндигина тикувчилик касбини бошлаган Мухлиса Улуғова истиқомат қилади. У ногирон бўлишига қарамасдан, ҳозирда тикувчилик билан машғул. Ҳокимият кўмагида Мухлисага тикув машинаси олиб берилди.\n“Оилада икки фарзандмиз. Авваллари тикувчилик қўлимдан келмас эди. Фақат майда ишлар қилардим, холос. Опамнинг бу соҳада анча тажрибаси бор. У менга бу ҳунарни ўргатди. Тикувчиликни ҳозир ҳам ўрганишда давом этяпман. Асосан кўрпа-тўшак тикишни йўлга қўйдик. Тайёрлаган маҳсулотни бозорга олиб бориб сотиб келяпмиз.\nЧеварчиликка ёшлигимдан қизиқар эдим. Опам ёрдамида бир неча йилдан буён чоклар тикиб келардим. Энди эса тикувчилик тармоғини кенгайтириш режамиз бор. Ҳозирда фақат кўрпа-тўшак тикаётган бўлсам, яқин келажакда аёллар кўйлаги ва бошқа кийим-кечаклар тикишни йўлга қўймоқчиман. Бу орқали оилавий тадбиркорликни ривожлантирмоқчиман. Тиккан маҳсулотларим бозорда сотилганини кўрсам хурсанд бўламан. Қилаётган ишим менга завқ бағишлайди”, – дейди Kun.uz мухбири билан суҳбатда ёш тикувчи Мухлиса Улуғова.\n10:00 / 11.03.2019\nСирдарё вилоятида «Ўзпахтасаноат» АЖ ташкил этган янги тикувчилик мажмуаси ишга туширилди


Тарихга ҳеч ким қизиқмай қўйди… – Bong.uz\nТарихга ҳеч ким қизиқмай қўйди…\nИш қидираман. Пул учун эмас. Бундан роппа-роса икки йил бурун, шу кеча-кундузларда ярим тунлари уйғониб кетиб китобимни қўлга олганча ухлаб қолмаслик учун, ҳатто, ўтиришга-да қўрқиб, совуқ ҳавода йўрғалай-йўрғалай ўқиганларим учун. Улар аста-секин ёдимдан кўтарилиб бораётгани тинчлик бермагани учун, бир ноҳақликдай ичимни тирнаётгани учун иш қидираман…\nЁдингдан кўтарилса, ётиб такрорла дерсиз? Йўқ. Устозларимнинг бизга ўтган дарсларига бўлган чексиз ҳавасим мени ётиб такрорлашга ҳам қўймайди!\nДеярли ҳар қадамда учрайдиган ўқув марказларига бош суқарканман, ҳайратланарлиси, бир хил жавоб эшитаман: “Тарихми? Афсус, умуман ўқувчи йўқ. Тарихга ҳеч ким келмай қўйди. Битта-иккита йиғилганда ҳам сизга ўхшаганларни жон деб чақириб олардик…”\nАйниқса, бугун дуч келган одам роса тўлиб ўтирган эканми, мени рўпарасига ўтирғизди-ю, куйина-куйина чамаси ярим соат гапирди: “Ҳозир ҳамма тил ўрганишга ўтиб кетди. Фақат Ielts, sifer, topik даражалари учун кўп келишяпти. Тарих тугул, она тилини ҳам ўқув режаларининг хотимасига ёзиб қўйишган. “Ҳозир чет тилини зўр ўзлаштиришим керак. Она тилини имтиҳонга яқин тезроқ ўқиб оламан”, дейишади… Шунақа гаплар, сингил» — дейди кулимсираб.\n“Она тилини тез ўзлаштириб олишади, тарихни ғирт таваккал “босиб” чиқаверишади…” .\nБу гаплардан кейин менам “тарки дунё” қилиб, тил ўрганишга ўтиб кетай деб турганимда яна бир ҳодиса бўлди-ю тарки дунёчиликка бурилаётган бошимни олиб қўлимга тутқазишгандек бўлди.\nАйни вақтда, Тошкентда, опамникида тураман. Поччам ниҳоятда хушчақчақ, хушмуомала, яхши инсон. Сиёсий мақомдаги “яхши” ишда, ўзига яраша лавозимда ишлайди. “Бизда, сиёсатда” дея гапираётган вақтлари у кишига ҳавас қилган, фахрланган вақтларим кўп бўлган.\nШу кунларда ижтимоий тармоқларда эълон қилинган бир танлов учун қоғоз қоралаётгандим. Шарт бўйича рўйхатда берилган китоблардан хоҳлагани ҳақида ёзиш керак эди. Албатта, китобни ўқиган ҳолда. Мен “Тарихнинг номаълум саҳифалари” китобида тўхтадим. Уни топдим. Китоб энг шармандали, англаб-англанмаган давримиз — 1937-38 йиллар қатағони ҳақида эди. Китоб ҳақида ёзаётганимдан поччамнинг хабари бор экан шекилли, “якунлаган бўлсангиз обкелингчи, бир ўқийлик. Менам кунора вазирларга хат битадиган одамман. Жумлаларингизни бир таҳрир қилиб кўрамиз, студент”, деди. Сиёсат ичида юрган, кап-катта одамнинг таҳриридан бироз ҳайиқиб, ёзганларимни кўрсатдим.\n“Тарихнинг номаълум саҳифалари”да тилимизнинг “ёввойилар тили” дея камситилган жойига дуч келиб, ғазабланганим учун ёзганларимни бироз ҳазрат Навоийнинг таърифи билан бошлагандим. Поччам бир муддат ўқидилару савол бердилар: “тарих ҳақида ёзибсизми, ёзибсиз… Нега энди Амир Темурдек, Бобурдек буюк инсонлар бир четда қолиб, Навоий билан бошлайсиз? Эҳ-ҳе-е, Амир Темурлар олдида Навоий нима деган гап-а?!”. Очиқ кўриниб турган мантиқдан қандай қилиб бу хулоса чиққанига тушунолмай танг қолдим. Гарчи, ўқиган бўлса-да, гап тил ҳақида кетаётганини яна бир қур тушунтиришга уриндим… Аммо поччам барибир ўз фикрида қолди. Опамнинг “ўзингни бос”, деган ишоравий таскини билан бақрайганча, бир боғдан, бир тоғдан келаётган саволларга бардош бериб ўтирарканман, ўқиб бўлди чоғи, китобни келтиришни буюрди. Умид билан югуриб бориб китобни олиб келдим. Китобнинг дастлабки саҳифалари Н.Каримовнинг “Ойбек 1937 йилда” номли мақоласи билан бошланганди. Поччам сарлавҳага кўзи тушдию сўради: “Нега энди етмишинчи, саксонинчи, тўқсонинчи йилмас? У йилларга нима қилган?” Йиғлаб юборай дейман. Хаёлимда Ойбекнинг 37 йил савол-жавобдаги ҳолати қайта-қайта жонланади:\n“Савол. Сизнинг Аъзам Аюбий, Азимов, Худойқул Ҳакимқул билан “гап”ларингиз бор эди. Шу “гап”ларнинг моҳиятини айтиб беринг.\nОйбек. Энг кейинги “гап” 1933-34 йилларда бўлган эди. Шунда анча шоирлар бор эди. Инженерлар бор эди. Шу “гап”, оддий “гап” эди. 1935 йилда бўлмаган.\nСавол. Нима гаплар?\nОйбек. Ичиш, бошқалар бўлган.\nСавол. Сизда “Жўра гапи” деган асар бор. Шунда “Жўра гапи”га нимага қизиққансиз?\nОйбек. Менга чиройли туюлган.\nСавол. Сиз Уйғуннинг “Ой билан суҳбати”га розимисиз?\nҲозирги ҳолатимдан келиб чиқиб, Ойбекнинг ўша савол-жавобдаёқ ғирт соқов бўлиб қолмаганига қойил қоламан…\nПоччамнинг навбатдаги зарбаси келиб тушади: “Сиз адабиётчиларга қойил қолиш керак. Аниқ фактлар бир четда қолиб, кимларнингдир гапига таяниб, фикр юритиб кетаверасизлар. Шахсан мен, 50 йиллар қатағон бўлганлигини биламан. 37 йиллар ҳеч нарса бўлмаган!”\nДод деб юборгинг келади. Бунисига чидаб бўлмайди…\nАхир, болалигингдан кўп бора эшитган, тарихий ва бадиий адабиётларда ўзгачалиги билан яққол бўй кўрсатиб турган бу йиллар фожиаларини ҳурмат қилган, ҳавас қилган бир одаминг кимларнингдир гапига йўйиб ўтирса…!\nЎша вақтда ўзимда куч топиб нималарнидир тушунтиришга уринганимни ўйласам, сабримга қойил қоламан.\nНималар бўляпти? Қаёққа қараб кетяпмиз ўзи? Худди Людовик XI: “Давлат бу — мен” дегандек, “бизда, сиёсатда…”, дея гап бошлайдиган сиёсатдонларимизнинг маънавий олами қайси харобага қараб йўл олган? Тарихсиз, тилсиз ҳам бирор манзилни кўзлаш мумкинми?\nАйтганча, яна бир мақтансам, мақтана қолай. Менинг поччам, рус, инглиз яна, турк тилини ҳам қойиллатади!\nPrevious “Бу ёруғ дунёда ўчмас чироғим…”\nNext Қисматни нарироқ суриб бўлмайди


АҚШ ва Қирғизистон расмийлари Бишкекда Ганси авиабазаси ижараси борасида музокара ўтказди.\n28 июн 2022, Тошкент вақти: 21:21\nҚирғизистон ташқи ишлар вазири Аликбек Жекшенқулов “Озодлик” радиосига АҚШ делегацияси 2 июнь куни маслаҳатлашиш учун Вашингтонга жўнаб кетишини билдирди:\n“Биз икки кун ишлаб, музокараларнинг биринчи даврасини тугатдик. Сўзлашув натижалари тўғрисида бирор нарса дейишга вақт ҳали эрта”, - деди А.Жекшенқулов.\nҚирғизистон ҳукумати авиабаза ижараси учун тўланаётган пул миқдори юз баробар оширилишини талаб қилмоқда. Айтилишича, ҳозир Пентагон мазкур базадан фойдаланганлик учун йилига икки миллион доллар тўламоқда.\nҚирғизистон президенти Қурмонбек Бақиев АҚШ ҳарбийларини 1 июнга қадар ҳаво базасининг ижара нархи оширилиши ҳақидаги таклифни қабул қилиш ёки мамлакатни тарк этиш ҳақида огоҳлантирган эди. Маълум бўлишича, сўзлашувлар давом этаётгани учун белгиланган муддат узайтирилган.


АБУ БАКР РОЗИЯЛЛОҲУ АНҲУ АМАЛГА ОШИРГАН БУЮК ИШЛАР. ҲАЗРАТИ АБУ БАКРНИНГ ВАФОТЛАРИ\nАБУ БАКР РОЗИЯЛЛОҲУ АНҲУ АМАЛГА ОШИРГАН БУЮК ИШЛАР\nПайғамбаримиз Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васаллам ҳаётлик чоқларида яна ваҳий тушиб қолар, деган умидда Қуръон жамланиб, китоб шаклига келтирилмаган эди. У зотнинг вафотларидан кейин Қуръон кишиларнинг қалбида ва ёзган нарсаларида қолди.\nМуҳаммад соллаллоҳу алайҳи васалламдан сўнг, Абу Бакр розияллоҳу анҳунинг даврларида диндан қайтган муртадлар билан мусулмонлар орасида бўлиб ўтган қаттиқ жангларда Қуръонни тўлиқ ёд олган кўплаб қорилар шаҳид бўлдилар. Биргина Ямомада Мусайлима Каззобга қарши бўлиб ўтган жангда етмиш саҳобаи киром шаҳид бўлди. Шунда ҳазрати Умар ҳазрати Абу Бакрга: «Аллоҳ у зотлардан рози бўлсин. Қорилар ўлиб кетаверса, Қуръонга зарар етиши мумкин. Шунинг учун уни китоб шаклига келтириб, жамлаб қўйиш керак», деган маслаҳатни бердилар.\nАввалига ҳазрати Абу Бакр розияллоҳу анҳу иккиланиб турдилар, чунки бу иш Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам ҳаётлик вақтларида қилинмаган эди. У киши Умар ибн Хаттоб розияллоҳу анҳуга: «Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам қилмаган ишни мен қандай қилиб қиламан?!» деб туриб олдилар. Умар ибн Хаттоб розияллоҳу анҳу ҳам қатъий туриб: «Аллоҳга қасамки, бу хайрли иш», дея Абу Бакр Сиддиқ розияллоҳу анҳунинг ортларидан қолмай юравердилар.\nКейинроқ Абу Бакр розияллоҳу анҳу ҳам Қуръонни китоб шаклига келтириб қўйиш зарур эканини англаб етдилар ва Зайд ибн Собит розияллоҳу анҳуни чақириб: «Биз сени ҳеч нарсада айблов остига олмаганмиз. Расулуллоҳ сол-лаллоҳу алайҳи васалламнинг ҳузурларида Қуръонни ёзар эдинг. Энди яхшилаб суриштириб, Қуръонни жамла», деб бу ишни амалга оширишни у кишига топширдилар, чунки Зайд ибн Собит Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам билан жуда кўп бирга бўлган, Қуръонни энг яхши ёд олган ва уни Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам ҳузурларида ёзиб борган, Пайғамбаримиз охирги Рамазон ойида Жаброил фариштага Қуръонни аввалидан охиригача ўқиб ўтказганларида ҳам у зотнинг ёнларида бирга бўлган эдилар.\nЗайд ибн Собит розияллоҳу анҳу ҳам аввалига: «Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам қилмаган ишни қандай қилиб қиламан?!» деб туриб олдилар. Энди Абу Бакр Сиддиқ розияллоҳу анҳу: «Аллоҳга қасамки, бу хайрли иш», деб Зайд ибн Собит розияллоҳу анҳуни бу ишга кўн диришга ҳаракат қила бошладилар. Охири бориб, Аллоҳ таоло Умар ибн Хаттоб ва Абу Бакр Сиддиқ розияллоҳу анҳуларнинг қалбларига солган нарсани Зайд ибн Собит розияллоҳу анҳунинг қалбларига ҳам солди. У киши Қуръонни жамлашга рози бўлдилар.\nЗайд ибн Собит, Умар ибн Хаттоб розияллоҳу анҳумо ва бошқалар Қуръони Каримни пухта ёд билишларига қарамай, бу буюк ишнинг мустаҳкам, ишончли бўлишини кўзлаб, Масжиди Набавийда: «Кимнинг қўлида ёзилган Қуръон бўлса ва унинг Пайғамбаримиз ҳузурларида ёзилганига иккита гувоҳи бўлса, бизга олиб келсин. Қуръонни жам қилишга халифанинг буйруғи бўлди», деб эълон қилишди.\nИкковлари масжидда ўтириб, гувоҳларни текшириб, ниҳоятда аниқлик билан бир йилдан ортиқ вақт давомида Қуръонни жамлаб беришди. Сўнг уни кўпчиликка кўрсатишди, ҳамма рози бўлди. Агар бирор ҳарфи ўз ўрнида бўлмаса, минглаб ёд биладиганлар қарши чиққан бўлар эди.\nЛекин асосий таянч ёдлаш бўлиб қолаверди. Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам фариштадан ёдлаганлар, у зотдан саҳобалар, саҳобалардан эса улардан кейинги авлод ва ҳоказо, ҳозиргача етиб келди.\nШундай қилиб, Зайд ва Умар розияллоҳу анҳумо машаққатли меҳнатлардан сўнг Қуръонни кийик терисидан ишланган саҳифаларга ёзиб тугатишди. Абу Бакр Сиддиқ розияллоҳу анҳу ўша саҳифаларни «Мусҳаф» деб номладилар. Мусҳафни белидан боғлаб, Абу Бакрнинг уйларига қўйиб қўйишди.\nБу Абу Бакр Сиддиқ розияллоҳу анҳунинг халифалик даврларида амалга оширган энг улуғ ишлардан бири бўлди. Аллоҳ таоло Ўзининг «Зикрни Биз нозил қилдик ва Биз унга муҳофазачимиз» деган ваъдасининг бир карра амалга ошишига Абу Бакр Сиддиқ розияллоҳу анҳуни сабабчи қилди.\nАбу Бакр Сиддиқ розияллоҳу анҳу даврларида Қуръони Каримни жамлашдек нозик ва ҳассос ишнинг амалга оширилиши ўша вақтда у киши фақат жангу жадал билан овора бўлиб қолмай, бошқа ишларга ҳам вақт топганларини ва уларга иккинчи даражали иш сифатида қарамаганларини кўрсатади.\nБу ерда яна бир муҳим масала бор. Ҳазрати Умар розияллоҳу анҳу Абу Бакр розияллоҳу анҳуга «Қорилар ўлиб кетаверса, Қуръонга зарар етиши мумкин. Шунинг учун уни китоб шаклига келтириб, жамлаб қўйиш керак» деган маслаҳатни берганларида Абу Бакр розияллоҳу анҳу: «Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам қилмаган ишни мен қандай қилиб қиламан?!» деб туриб олишлари бежиз эмас эди. Абу Бакр Сиддиқ розияллоҳу анҳу ва бошқа саҳобаи киромлар Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламнинг айтганларидан ва қилганларидан қилча ҳам четга чиқмас эдилар. Аммо ўзаро баҳслардан кейин бунга ўхшаш ишлар умматнинг ижтиҳодига боғлиқ қилиб қўйилгани маълум бўлди ва улар Қуръони Каримни жамлашга ижмоъ қилиб, ҳаммалари бир овоздан рози бўлдилар.\nАна шунга ўхшаш суннат нима-ю, умматнинг ижтиҳодига боғлиқ ҳолда қўйилган иш нима эканини ажратиб олиш ҳар доим ҳам муяссар бўлавермаганидан баъзан ихтилофлар келиб чиқади.\nАбу Бакр Сиддиқ розияллоҳу анҳу Ридда урушлари тамом бўлганидан кейин Исломнинг тинчлик, омонлик дини экани, унинг адолати, фазилати, каромати ва нурини оламга тарқатиш ташвишига тушдилар. У киши ўзларининг Ямомада турган музаффар саркардалари бўлмиш Холид ибн Валид розияллоҳу анҳу бошлиқ лашкарга фатҳ ишларини бошлаш ҳақида амр қилдилар. Ушбу лашкар ўша пайтдаги дунёнинг энг катта икки империясидан бири бўлган Форс империясига қарашли Ироқ ерларини фатҳ қилиш учун юриши билан Исломнинг шонли фатҳлар даври бошланди.\nШу муносабат билан Исломдаги фатҳ тушунчаси ҳақида бироз ожизона фикр билдиришга ижозатингизни сўраймиз.\nМусулмон жамиятида яшаётган иймонли кишилар Аллоҳнинг ер юзидаги халифалари ҳисобланадилар. Улар ер юзида адолат ўрнатиш, зулмни кўтариш, ҳамма ёқда ҳуррият ҳукм суриши учун масъулдирлар. Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламнинг саҳобаи киромлари шу масъулиятни тўлиқ тушунганлар ва ўшанинг тақозосига кўра ҳаракат қилганлар. Улар масъулиятни адо этиш учун урушга чиққанлар.\nИсломий фатҳларни «Араб истилоси» дейиш нотўғри эканини душманларнинг ўзлари ҳам биладилар. Бироқ Исломга қарши нимадир ўйлаб топиш керак эди. Натижада шу ибора ўйлаб топилган. Ваҳоланки, фотиҳ жангчилар ичида араб бўлмаганлар ҳам кўп эди. Шу билан бирга, уларнинг ҳаракати ҳеч қачон истило бўлмаган. Мусулмонлар қаерга борсалар динга даъват қилиш, адолат ўрнатиш учун борганлар. Уша ерларнинг аҳолиси билан ака-ука, биродар бўлиб яшаб қолганлар.\nМусулмонлар ҳеч бир юртнинг мол-мулкини талаб олиб кетмаганлар. Кишиларни Исломга киришга мажбур ҳам этмаганлар. Уларнинг муомаласи мустамлакачиларнинг муомаласидан мутлақо фарқ қилган. Буни инсофли ажнабий тарихчилар ва олимлар ҳам такрор-такрор эътироф этганлар. Машҳур олим Томас Орланднинг «Исломга даъват» китобида бу ҳақиқатни тасдиқлайдиган кўпгина ҳужжатли далиллар келтирилади.\nЯхшиси, бу масалани саҳобаларнинг ўзларидан сўраш керак. Тарихда шундай бўлган ҳам. Саҳобаи киромлар Саъд ибн Абу Ваққос розияллоҳу анҳу бошчиликларида ўша даврдаги иккита катта империянинг бири – Форс давлати чегарасига келиб тушдилар. Бундан хабар топгаи Форс давлати Рустам исмли лашкарбоши раҳбарлигида тайёргарлигини кўриб қўйган эди.\nРустам мусулмонлар томонга ўз элчиларини юборди. Форс элчилари мусулмонларнинг бошлиғини топа олмай, анча овора бўлишди, чунки Саъд ибн Абу Ваққос розияллоҳу анҳунинг алоҳида ажратилган жойи ҳам, кийими ҳам йўқ эди. У киши лашкарлари билан аралашиб юрар эдилар. Элчилар у кишини одамлар орасида, ерда ўгириб гаплашаётган ҳолда кўришди.\nЎзларини таништирган элчилар Форс давлати раҳбарларининг мусулмонлар вакили билан гаплашмоқчи эканларини билдиришди.\nСаъд ибн Абу Ваққос орқаларига шундай қараган эдилар, ерда ёнбошлаб ётган, юпун кийинган Рибъий иби Омир исмли саҳобага кўзлари тушди. Унга: «Сен булар билан боргин, бошлиқлари бизнинг вакилимиз билан гап-лашмоқчи экан», дедилар.\nРибъий розияллоҳу анҳу бир чапдаст ҳаракат билан найзасига таяниб, сакраб от устига минди ва элчиларга қараб: «Кетдик», деди.\nЭлчилар лол бўлиб, туриб қолишди. Бир жулдур кийинган «вакил»га, бир ерда ўтирган «амир»га қарашди. Узаро бир нималарни гаплашдилар-да, ниҳоят, катталари Саъд ибн Абу Ваққос розияллоҳу анҳуга: «Бундан кўра тузукроқ одам йўқми?» деди.\nНоилож қолган элчилар ўша вакилни олиб, йўлга тушишди. Қароргоҳга яқинлашишлари билан элчилар отдан тушиб, таъзим қилиб юра бошлашди. Мусулмонларнинг вакили Рибъий розияллоҳу анҳу эса уларнинг бу кулгили ҳолларини томоша қилиб, отдан тушмай, кулиб ичкарига қараб юрдилар. Аммо қоровуллар бирдан ёпирилиб, у кишини от устидан тортиб олишди ва улуғларининг олдига от миниб бориб бўлмаслигини англатишди.\nАммо у киши бошларини мағрур тутиб, найзаларини ерга қадаб-қадаб кета бошладилар. У киши ҳар гал урганларида, найзалари ерга тўшалган йўлбарс терисини тешар эди. Рибъий розияллоҳу анҳу тўғри бориб, тахтда ўтирган бошлиқнинг ёнидан жой олдилар. Аммо хизматкорлар дарҳол у кишини пастга ўтиришга мажбур этишди. Шунда Рибъий розияллоҳу анҳу: «Бизга сизлар ҳақингизда, адолатли подшоҳларингиз ҳақида хабарлар борар эди. Ҳаммаси беҳуда экан. Агар ўзингизга ўхшаш бир одамга шунчалар таъзим қиладиган бўлсангиз, бизга ҳеч ҳам тенг кела олмайсизлар», дедилар.\nФорсларнинг каттаси таржимонга: «Ундан сўра-чи, нима учун келишди экан?» деди.\nРибъий розияллоҳу анҳу бу саволга жавобан ҳозирга-ча қоида бўлиб қолган жумлани айтдилар: «Аллоҳ таоло бизни бандаларнинг бандаларга ибодат қилишидан Узига ибодат қилишга, динларнинг жабр-зулмидан Исломнинг адолатига, бу дунё торлигидан охират кенглигига чиқариш учун юборди», дедилар.\nҲа, мусулмон фотиҳлар бошқа юртларга ўз фойдаларини кўзлаб эмас, балки Аллоҳнинг амрини бажариш учун борганлар. Улар дунёдаги инсонлар қулликнинг турли кўринишларидан озод бўлишлари учун курашганлар, Аллоҳнинг ҳукми барқарор бўлишини истаганлар. Улар ер юзидаги бирон кимсага жабр ва зулмни раво кўрмаганлар. Ҳар ким хоҳлаган динини танлаб, Ислом адолатидан фойдалансин деб ҳаракат қилганлар. Улар қайси юрт тупроғига қадам қўйсалар, олдин ерлик аҳоли орасида тушунтириш ипшарини олиб борганлар, чунки уларнинг вазифаси кишиларга Аллоҳнинг дини, яъни Исломни етказиш бўлган. Улар ҳақ динга тарғиб қила туриб: «Мусулмон бўл, саломат бўласан ёки динингда қолмоқчи бўлсанг, жизя (жон солиғи) тўла. Унга ҳам, бунга ҳам кўнмасанг, орамизда уруш бўлади», дейишган.\nМусулмон фотиҳлар: «Биз тажовузкор уруш қилмаймиз, бировни динимизга киришга мажбур ҳам этмаймиз. Бич фақат бошқаларни Исломга даъват қиламиз. Ким хоҳласа – мўмин бўлсин, хоҳламаса – кофирлигича қолсин. Бу ўзининг иши. Фақат бизнинг йўлимизни тўсмасин, бошқаларни даъват қилишимизга халақит бермасин. Исломга кирмоқчи бўлганларнинг ҳам йўлини тўсмасин. Бизнинг фикримизча, инсон фақат мусулмон бўлгандагина ёлғиз Аллоҳга ибодат қилган бўлади. Бу ҳақиқатни одамларга етказиш бизга топширилган. Топшириқни адо этишимизга тўсиқ бўлма! Ким бетараф бўлса, марҳамат, четда тинч-омон тураверсин. Лекин ким бизга қарши чиқса, даъватга йўл бермаса, бошқаларнинг Исломни ўрганишига тўсиқ бўлса, у билан урушишдан бошқа илож қолмайди», дейдилар.\nДемак, таклиф иккита: мусулмон бўлиш ёки жизя тўлаш. Мусулмон бўлсалар, биродар бўлиб яшайверадилар. Жизя берсалар, уларнинг ҳимояси, тинчлик-омонлиги ва диний эркинлиги мусулмонлар зиммасида бўлади. Урушни хоҳлаганлари уруш ҳам қилаверадилар. Мусулмонлар ўзлари эришган бахт-саодатга бошқаларнинг ҳам эришишларини истайдилар. Ана шу истак йўлидаги тўсиқларга, куфр, зулм ва туғёнларга қарши курашадилар.\nБу ҳақда ғайримусулмон тараф – Буюк Британияда Жон Фозергил (John Fothergill) режиссёрлигида тайёрланган «Шарқ ва Ғарб» деб номланган етти қисмдан иборат фильмнинт учинчи қисмидан олинтан иқтибосни эътиборингизга ҳавола этишга ижозат бергайсиз.\n«Бу Ҳиро ғори. Пайғамбар шу ерда Худога ибодат қилар эдилар. Айнан шу ерда у кишига Жаброил фаришта илк ваҳий келтирди. Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васаллам шу ғорда ўтирганларида, Жаброил фаришта келиб, уч марта «Ўқи!» деб такрорлади ва илк фармони олийни келтирди: «Яратган Роббинг номи билан ўқи. У инсонни алақдан яратди. Ўқи! Роббинг карамлиларнинг карамлисидир. У қалам билан илм ўргатгандир. У инсонга билмаган нарсасини ўргатди» (Алақ сураси, 1-5-оятлар).\nИслом даъвати мана шу илк ваҳийдан бошланди. Бу ваҳий Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васалламга у зотнинг ҳаётлари давомида келиб турган кўплаб оятларнинг биринчиси эди. Исломнинг муқаддас китоби – Қуръони Карим ана шу оятлардан таркиб топган.\nПайғамбар Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васаллам ушбу вахдйга итоат этиб, Исломни бутун инсониятга етказишни бошладилар. Ушбу таълимот келгусида барча араб қабилаларини, сўнг эса бутун инсониятни ягона байроқ остида бирлаштириши лозим эди.\nШундай қилиб, 1400 йил муқаддам янги дин – Ислом араб қабилаларини бирлаштирди. Улар тарихда биринчи бор катта кучга айланиш учун имкон ва рағбат топдилар. Бу воқеа жаҳон динлари тарихидаги энг муҳим воқеалардан бири бўлди. Бу таълимот қисқа муддат ичида бутун Арабистон яриморолининг маданий қиёфасини ўзгартириб юборди.\nИслом келгунга қадар бу саҳронинг туб аҳолиси бўлган араблар минг йиллар давомида тарқоқ ҳолда, кўчманчи қабилаларнинг тартиб-қоида ва қонунлари асосида ҳаёт кечирар эдилар...\n...Илоҳий ваҳийни қабул қилиб олган Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васаллам ўз умматларига Исломни етказа бошладилар. Бу таълимот барча араб қабилаларини бирлаштирди. Қуръони Карим мусулмонлар ҳаётининг барча жабҳаларини қамраб олган қонун-қоидалар мажмуасини жорий қилиб, уларга умумий мақсад ва ягона маслак берди. Унинг асоси Исломнинг беш рукни эди...\n...630 йилга келиб Ислом аҳли ўн минг кишидан ошиб кетди. Бу яқин келажакда жаҳон динига айланадиган Исломнинг бошланиши эди, холос.\nПрофессор Бакир Карлига\n«Қуръон инсониятга араб тилида нозил қилинди. Би роқ у фақат араблар учун эмас, бутун башарият учундир. Шу боисдан ҳар бир мусулмон Аллоҳнинг каломини етказиш учун ўзини масъул ҳис қилиб, имкон қадар Исломни тарғиб қилишга интилади».\nАллоҳнинг каломини етказишга интилиш шиддат билан тарқалиб бораётган ушбу диннинг асосини ташкил қилади. Ана шу эзгу ният Ислом салтанати ташкил топган дастлабки йилларданоқ унинг бутун оламга тарқалишига туртки берди. Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васалламнинг вафотларидан икки йил ўтмай, бу интилиш мусулмонларнинг улкан ғалабасига – Дамашқ фатҳига олиб келди. Шаҳарнинг ва шаҳар аҳолисининг фатҳ қилиниши Ислом салтанати мислсиз суръатда кенгайиб борган келгуси асрдаги барча фатҳлар учун андоза, намуна бўлди...»\n«...Ғарбнинг энг қудратли давлати ҳукми остида бўлган қадимий шаҳар энди Шарқдан келган куч томонидан бошқарила бошлади. Эски тартиб маҳв этилди, кучлар нисбати ўзгарди. Дамашқда келгусида бутун дунёни ўзгартириб юборадиган янгича ҳокимият шакли пайдо бўлди. Ҳайратланарли томони шундаки, Исломнинг тарқалиши мусулмон давлатининг ҳудудлари кенгайишига асосланган бўлса-да, янги Ислом ҳукмдорлари шаҳар аҳлини ўз динига киришга мажбурламади, ҳолбуки, шаҳарнинг асосий қисмини насронийлар ташкил қилар эди. Шаҳардаги энг қадимий ибодатхоналардан бирининг тарихи бунга ёрқин мисолдир.\nПрофессор Талал Ақилий\n«Бу атрофлар бозор эди. У Рум эҳромини ўраб турарди. Эҳромнинг ичида қадамжо бор эди. Бу девор Рум эҳромининг ташқи девори эди. У ўзгармаган, бироқ бинонинг моҳияти ўзгарди. Рум эҳроми энди Византия черковига айлантирилди».\nVII асрда шаҳарни фатҳ қилган мусулмонлар черковни тортиб олишмади, балки умавийлар масжидини қуришди. Бу масжид ҳозир ҳам бор. Бир неча ўн йиллар давомида ушбу бино насронийлар черкови бўлиб турди. Буни қарангки, мусулмонлар уни насронийлар билан баҳам кўришга қарор қилишди.\n«Шарқ томонда масжид, ғарб томонда эса черков эди. Дамашқ аҳли – мусулмонлар ҳам, насронийлар ҳам жанубий дарвозадан кириб келар, сўнг ўз ибодатхонаси томонга – мусулмонлар масжидга, насронийлар черковга юрар эди. Бу ҳолат 70 йил давом этди».\nДамашқнинг мусулмонлар томонидан фатҳ қилиниши диний ва маданий бағрикенглик ҳамда ҳарбий куч асосида бўлди. Ушбу тамойилларга кейинги фатхдарда ҳам, ҳатто бутун минтақа учун муҳим аҳамиятга молик шаҳарни фатҳ қилишда ҳам қатъий риоя қилинди. Бу шаҳар алоҳида стратегик аҳамият касб этмаса-да, минтақадаги барча диний жамоалар учун, жумладан, ёш Ислом давлати учун ҳам улкан аҳамиятга эга эди.\nҚуддуси шариф. Ҳадисларга кўра, Жаброил фаришта Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васалламни Исро, яъни мўъжизавий тунги сайр асносида айнан мана шу шаҳарга олиб келган. У зот бу ерда бошқа пайғамбарларга намозда имом бўлганлар, сўнг Аллоҳ таолонинг даргоҳига кўтарилганлар.\nҚуддуси шариф – мусулмонларнинг Маккаи мукаррама ва Мадинаи мунавварадан кейинги учинчи муқаддас шаҳридир.\nДоктор Юсуф Саъид Носиҳ\n(Қуддуси шариф вақфи исломий археология бўлими ходими):\n«Меърож ходисаси Ислом ахли учун улкан аҳамшп касб этади. Зеро, бу тунда Пайғамбар Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васаллам пайғамбарларга намоз ўқиб берганлар. У зот улул азм (сабот-матонатли) пайғамбарларга – Нуҳ, Иброҳим, Мусо ва Ийсо алайҳиссаломларга имом бўлганлар».\nБироқ VII асрнинг бошида Қуддуси шариф ҳам, Дамашқ ҳам византияликларнинг қўл остида эди. Қуддуси шариф насронийлар учун ҳам муқаддас шаҳар ҳисобланиб, унинг асосий қадамжоси Муқаддас мақбара ибодатхонаси эди.\nДамашқ фатҳидан атиги уч йил ўтгач, 637 йилда мусулмон қўшинлари Қуддуси шариф остонасига келиб тўхтади. Византия қўшинлари Дамашқдан чиқиб кетгани учун ша-ар аҳли ҳеч қаердан ёрдам кута олмас эди. Қуддуси шариф тўрт ой қамал қилинди, бироқ шаҳар ҳокими патриарх Софроний шаҳарнинг тақцири ҳал бўлганини тушуниб, таслим бўлишга қарор қилди.\nСофроний жуда қалтис йўл тутган эди – шаҳар насронийлар учун муқаддас эди, уни ўзи учун ҳам муқаддас деб билган бошқа куч ишғол қилса, шаҳарнинг қисмати не кечади?\nХалифа Умар ибн Хаттоб патриархнинг таклифига биноан Муқаддас мақбара ибодатхонасига ташриф буюриб, уни кўздан кечирди. Шу пайт мусулмонларнинг намоз вақти кириб қолди. Патриарх унга шу ерда, черковнинг ичида намоз ўқиб олишни таклиф қилди, бироқ кутилмаганда халифа таклифни рад қилди. У ҳайратда қолган патриархга бунинг сабабини шундай тушунтирди: «Келгусида мусулмонлар «Бу ерда халифа Умар намоз ўқиган», деб уни эгаллаб олишлари ва черковни масжид қилиб олишлари мумкин».\nУшбу эҳромнинг насронийлар учун нечоғлик азизлигини билган мусулмонлар раҳбари халифа Умар намоз ўқиш учун бошқа жой топишга қарор қилди. У намозни Муқаддас мақбара ибодатхонасидан бир неча метр нарида ўқиди. Ҳақиқатдан ҳам, кейинчалик бу ер катта масжидга айланиб унинг номи билан аталди.\nМусулмонлар ўзлари учун энг муқаддас шаҳарлардан бирини фатҳ қилган эдилар. Бинобарин, улар Жаброил фаришта Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васалламни тунда олиб келган жойни ҳар қанча эҳтиром қилсалар, арзирди. Ҳозир бу ерда мусулмонларнинг энг қадимий меъморий обидаларидан бири – «Қуббатус сахра» масжиди жойлашган.\n«Мусулмонлар «Қуббатус сахра» масжидига келишса, аввало Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васалламнинг суннатларига эргашиб икки ракъат намоз ўқийдилар. Бу Ислом таълимотида жуда муҳим аҳамият касб этади».\nҚуддуси шариф фатҳидан кейин ҳам насронийларга ўз черковларини сақлаб қолишга рухсат берилди. Румликлар ва византияликлар даврида шаҳардан ҳайдаб чиқарилган яҳудийларга қайтишга рухсат берилди. Диний багрикенглик Ислом таълимотининг асосларидан бири эди. Ислом салтанатининг келгуси муваффақиятини ана шу буюк фазилат белгилаб берди. Янги мусулмон давлатга фуқаро бўлиб, унинг ҳимояси остига кириш учун ғайридинлар – насроний ва яҳудийлар жон солиғи, яъни жизя тўлашлари кифоя эди...»\nМузаффар фотиҳ Холид ибн Валид розияллоҳу анҳу халифа Абу Бакр Сиддиқ розияллоҳу анҳунинг кўрсатмаларига амал қилиб, ишни Убулла деган жойни фатҳ қилишдан бошладилар. Кейин эса Сийн, Валажа ва Уллайс деган жойларда душман билан тўқнашиб, ғолиб келдилар. Сўнг Ҳийра, Анбор, Айнут-тамр, Давматул жандал деган жойларни фатҳ қилдилар. Ундан сўнг Ҳасийд, Ханофис ва Фироз деган ерларда ҳам рақибларни мағлуб этдилар.\nШунда Абу Бакр Сиддиқ розияллоҳу анҳу Холид ибн Валид розияллоҳу анҳуни Шом томонга ўтишга амр қилдилар. Ироққа эса Мусанно ибн Ҳориса Шайбонийни тайинладилар,\nХолид ибн Валид розияллоҳу анҳу Шомга кетгач, Форс подшоҳи Мусанно ибн Ҳориса Шайбонийга қарши катта лашкар юборди. Бобилда икки тараф тўқнашди ва мусулмонлар ғолиб бўлдилар.\nФорс империяси таназзулга юз тутди.\nСўнгра Абу Бакр Сиддиқ розияллоҳу анҳу Рум ерларини фатҳ қилишни ирода этдилар. Ҳамма тайёргарликлар кўрилиб бўлгач, Рум фатҳига бирин-кетин лашкар жўната бошладилар.\nХолид ибн Саъид бошлиқ лашкарни Шом остоналарига, Амр ибн Ос бошлиқ лашкарни Фаластинга, Шураҳбил ибн Ҳасана бошлиқ лашкарни Урдунга, Язид ибн Абу Суфён бошлиқ лашкарни Балқо томонга, Абу Убайда ибн Жарроҳ бошлиқ лашкарни Ҳимс томонга юбордилар.\nАбу Бакр Сиддиқ розияллоҳу анҳу ҳар бир лашкарни кузатгани пиёда юриб чиқар, уларга дунё ва охиратларига фойдали бўлган насиҳатларни қилар эдилар.\nАбу Бакр Сиддиқ розияллоҳу анҳу юборган лашкар Шом ўлкасига етиб борди.\nБу хабар Рум подшоҳи Ҳирақлга етганида, у ўз халқига мусулмонлар билан сулҳ тузишни таклиф қилди. Улар бош тортишди. Кейин румликлар ниҳоятда кўп сонли лашкар тўплашди.\nАмр ибн Оснинг таклифига биноан, лашкарбошилар тўпланиб маслаҳат қилдилар ва Абу Бакр Сиддиқ розияллоҳу анҳуга хабар йўлладилар. У киши уларга «Сизга ўхшаганлар озлиги учун эмас, гунохдари учун мағлуб бўладилар. Гуноҳлардан сақланинглар» деган хабарни юбордилар.\nИкки томон Ярмук деган жойда ўзаро қарама-қарши жойлашди. Амирлар Абу Бакр Сиддиқ розияллоҳу анҳудан ёрдам сўрадилар. У киши Холид ибн Валид розияллоҳу анҳуни ўз лашкарининг ярмини олиб Ироқдан Шомга ўтишга амр қилдилар. Холид ибн Валид розияллоҳу анҳу етиб келиб, ҳаммани бир қўмондонлик остида бирлаштиришни таклиф қилдилар. Кўпчилик у кишининг ўзларини амир қилиб сайлади. Жанг бошланди. Мусулмонлар мазкур жангда ғалабага эришдилар.\nМусулмонларнинг бу тарихий ғалабаси «Ярмук жанги» номи ила машҳурдир. Ярмук жанги тугаши билан музаффар фотихдарга маҳбуб халифалари Абу Бакр Сиддиқ розияллоҳу анҳунинг вафотлари ҳақидаги хабар келди.\nАслида хабар жангдан олдин келган эди. Унда Холид ибн Валид розияллоҳу анҳунинг амирликдан бўшатилгани ва Абу Убайда ибн Жарроҳ розияллоҳу анҳунинг амир этиб тайинлангани ҳақида ҳам ran бор эди. Лекин ҳал қилувчи жангдан олдин мусулмонларга машъум хабарни билдирмаслик учун Холид ибн Валид розияллоҳу анҳу ҳам, Абу Убайда розияллоҳу анҳу ҳам уни ошкор қилмаган эдилар.\nҲижрий 13 йил жумодул охир ойининг 8-куни Абу Бакр Сиддиқ розияллоҳу анҳу иситма касалига чалиндилар. Хасталик тобора зўрая борди.\nИмом Табарий, Ибн Жавзий ва Ибн Касирларнинг таъкидлашларича, Абу Бакр Сиддиқ розияллоҳу анҳу хасталиклари оғирлашганда, халқаро ва ички вазиятни ҳисобга олган ҳолда ўзларидан кейин мусулмонларнинг ихтилофга тушишларидан қўрқиб, уларга ўз ўлимларидан олдин янги халифа танлашни таклиф қилдилар. Мусулмонлар Абу Бакр Сиддиқ розияллоҳу анҳудан кейин ким халифа бўлиши кераклигини тезда ҳал қила олмадилар. Улар ишни Абу Бакр Сиддиқ розияллоҳу анҳунинг ўзларига оширдилар.\nАбу Бакр Сиддиқ розияллоҳу анҳу хаста ҳолларида Абдурраҳмон ибн Авф, Усмон ибн Аффон, Саъид ибн Зайд, Усайд ибн Ҳузайр ва бошқа муҳожиру ансорлардан бўлган саҳобаи киромларни якка-якка чақириб, бу иш хусусида маслаҳат қилдилар. Ҳамманинг фикри Умар ибн Хаттоб розияллоҳу анҳуда тўхтади.\nҲамма маслаҳатчилар бир фикрга келганларидан кейин Абу Бакр Сиддиқ розияллоҳу анҳу қуйидаги ахдномани Усмон ибн Аффон розияллоҳу анҳуга айтиб туриб ёздирдилар:\n«Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм\nУшбу – Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг халифаси Абу Бакрнинг бу дунёдаги охиргшва охиратдаги аввалги пайти, кофир мўмин бўладиган, фожир таслим бўладиган пайтда берган аҳдномасидир. Мен сизларга Умар ибн Хаттобни халифа қилдим. Сизлардан яхшиликни аямадим. Агар у сабр ва адолат қилса, унинг ҳақида менинг билганим шу. Агар у зулм қилса, бу улуғ ишни ўзгартириб юборса, ҳар ким қилмишига яраша жазосини тортади. Мен фақат яхшиликни ирода қилдим. Мен ғайбни билмайман. «Зулм қилганлар эса тезда қайси қайтиш жойига қайтишларини билурлар» (Шуаро сураси, 227-оят).\nСўнгра хаста ҳолдаги Абу Бакр Сиддиқ розияллоҳу анҳуни кўтариб одамларнинг олдига олиб чиқишди. У киши уларга ахдномани ўқиб бердилар ва: «Сизларга ўзимдан кейин қолдирган кишимдан розимисиз? Мен сизларга қа-риндошимни эмас, Умарни қолдирдим. Унга қулоқ осинглар ва итоат қилинглар. Аллоҳга қасамки, мен чуқур ўйлаб, мулоҳаза қилиб, шу қарорга келдим», дедилар. Одамлар: «Эшитдик, итоат қиламиз!» дедилар.\nСўнг у киши Умар розияллоҳу анҳуни олдларига чорлаб, қуйидагиларни айтдилар:\n«Мен сени ўзимдан кейин Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг саҳобаларига қолдирдим.\nЭй Умар! Аллоҳнинг кечки ҳаққи бор, уни кундузи қабул қилмас. Кундузги ҳаққи бор, уни кечаси қабул қилмас. У Зот фарз адо қилинмагунча, нафлни қабул қилмас.\nЭй Умар! Билгинки, қиёмат куни тарозиси оғир келадиганларнинг тарозиси оғир бўлиши уларнинг ҳаққа эргашгани учундир. Зотан, ҳакдан бошқа нарса қўйилмаган тарози оғир бўлади.\nЭй Умар! Билгинки, қиёмат куни тарозиси енгил келганларнинг тарозиси енгил бўлиши уларнинг ботилга эргашганидандир. Зотан, ботилдан бошқа нарса қўйилмаган тарози енгил бўлади.\nЭй Умар! Билгинки, енгиллик ояти шиддат ояти ила бирга, шиддат ояти енгиллик ояти ила бирга нозил бўлган. Мўмин ҳам рағбат қилиб, ҳам қўрқиб туриши учун шундай бўлган. У Аллоҳдан ўзига номуносиб нарсани сўрайдиган даражада рағбат қилмайди. Шунингдек, икки қўли бўшашиб қоладиган даражада қўрқмайди ҳам.\nЭй Умар! Билгинки, Аллоҳ дўзах аҳлини уларнинг энг ёмон амаллари илазйкр қилган. Қачон уларни эсласам, асло улардан бўлмасликни орзу қиламан. У Зот жаннат аҳлини уларнинг энг яхши амаллари ила зикр қилган, чунки У Зот уларнинг ёмонликларини кечиб юборган. Қачон уларни эсласам: «Уларнинг амаллари олдида менинг амалим нима бўлибди», дейман. Агар менинг васиятимни ёдлаб олган бўлсанг, ўлим туфайли ғойиб сен учун ҳозирдан маҳбуброқ бўлмасин. Сен ундан қочиб қутула олмассан».\nАммо бу Умар ибн Хаттоб розияллоҳу анҳу халифа этиб тайин қилинди, деган ran эмасди. Бу халифаликка номзод кўрсатиш эди. Халифани сайлаш эса кейинроқ халқ томонидан бўлиши керак эди.\nКейин Абу Бакр Сиддиқ розияллоҳу анҳуни яна ётган жойларига олиб кирдилар.\nАбу Бакр Сиддиқ розияллоҳу анҳунинг бу тасарруфлари ҳар қандай кишини ҳайратга солади. Ўлимни бу қадар хотиржамлик билан кутиб олиш осон иш эмас. Айниқса, бир миллатга бош бўлиб турган одам бундай пайтларда беморлигини даволатишга уринади.\nҲа, Абу Бакр Сиддиқ розияллоҳу анҳу одатдан ташқаридаги одамлар тоифасидан эдилар. У киши ўлимни мардлик, ҳатто хурсандчилик билан кутиб олдилар.\nАбу Бакр Сиддиқ розияллоҳу анҳу жумодус соний ойининг тугашига саккиз кун қолганда, сешанба куни олтмиш уч ёшларида вафот этдилар.\nАбу Бакр Сиддиқ розияллоҳу анҳу муртадларни динга қайтардилар. Арабларни Исломда қайта бирлаштирдилар. Уша пайтдаги икки улкан империяни фатҳ қилишни бошладилар. Қуръони Каримни бир мусҳафга жамладилар ва бошқа кўплаб улкан ишларни амалга оширдилар.\nУмар ибн Хаттоб розияллоҳу анҳу у кишининг қозилари, Абу Убайда розияллоҳу анҳу девонбегилари, Усмон ибн Аффон, Алий ибн Абу Толиб ва Зайд ибн Собит розияллоҳу анҳум эса у кишининг мирза-котиблари эдилар.\nАбу Бакр Сиддиқ розияллоҳу анҳунинг даврларида Ислом жамияти вилоятларида қуйидаги волийлар иш юритар эдилар:\nМаккаи мукаррамада Аттоб ибн Усайд.\nТоифда Усмон ибн Абул Ос Сақафий.\nСанозда Муҳожир ибн Абу Умайя.\nҲазрамавтда Зиёд ибн Лабид.\nХавлонда (Ямандаги машҳур қабила) Яъло ибн Абу Умайя.\nЗубайд ва Аданда Абу Мусо Ашъарий.\nНажронда Жарир ибн Абдуллоҳ Бажалий.\nБаҳрайнда Ало ибн Ҳазрамий.\nЖурашда Абдуллоҳ ибн Савр.\nДавматул жандалда Иёз ибн Ғанм.\nИроқдаги лашкар амири – Мусанно ибн Ҳориса.\nШомдаги лашкар амири – Холид ибн Валид.\nАбу Бакр Сиддиқ розияллоҳу анҳунинг охирги сўзлари «Мени мусулмон ҳолимда вафот эттиргин ва солиҳларга қўшгин» (Юсуф сураси, 101-оят) ояти бўлган экан («Тарихи Табарий»).\nУшанда ҳижрий 13 йил жумодул охир ойининг 21-куни (милодий 634 йилнинг 21 август) эди.\nАбу Бакр Сиддиқ розияллоҳу анҳуни хотинлари Асмо бинт Умайс ва ўғиллари Абдурраҳмонлар ювиб, ўзларининг кийимларига кафанлаганлар. Жанозаларини эса Умар ибн Хаттоб розияллоҳу анҳу ўқиганлар.\nАбу Бакр Сиддиқ розияллоҳу анҳу Оиша онамизнинг ҳужраларига, Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ёнларига кечаси дафн қилинганлар. У кишининг бошлари Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламнинг елкаларига тўғрилаб қўйилган.\nАбу Бакр Сиддиқ розияллоҳу анҳунинг қабрларига ўғиллари Абдурраҳмон, саҳобалардан Умар, Усмон, Абдурраҳмон ибн Авф ва Талҳа ибн Убайдуллоҳ розияллоҳу анҳулар тушганлар.\nАбу Бакр Сиддиқ розияллоҳу анҳунинг жаннати экани аниқ бўлган оз сонли кишилардан бири эканлари ҳаммамизга маълум. Бунинг баъзи далилларини эса юқорида ўрганиб ўтдик.\nАллоҳ таолонинг Узи у кишидан рози бўлсин! Омийн!\nҲазрати Умар розияллоҳу анҳунинг тинчлик жабҳасидаги оламшумул ишлари;\nҲазрати Умар ва илм;\nУЧ МУБОРАК ОЙ ДАВРИ БОШЛАНДИ\nРажаб, Шаъбон, Рамазон – янги бир\nмаънавий юксалиш даври\nاعوذ بالله من اشيطان الرجيم\n«Ҳамма-ҳаммангиз бирликда Аллоҳга тавба қилингизлар, эй мўминлар, токи нажот топгайсизлар» (24/Нур сураси, 31-оят).\nҲижрий 1442 йилги Ражаб ойининг биринчи куни бу гал милодий 2021 йилнинг 13 февраль, шанба кунига тўғри келди; ражабнинг еттинчи куни бу муборак ойнинг илк жумъасидир. «Уч қутлуғ ой» (ражаб, шаъбон, рамазон) деб аталадиган бир нурли давр, маънавий хайр ва барака, файз ва фазилат мавсуми бошланди.\nАтоқли Нақшбания шайхи, марҳум доктор, профессор Маҳмуд Асъад Жўшон ҳазратлари уй ойлар кириб келиши билан бара инсонларни огоҳлантириб, бу хушхабарни оламга ёйиб, қуйтдаги сўзларни айтар эдилар:\n“Биз бу янги даврда ўзимизга қайтадан жило беришимиз; кундан-кунга покланиб, юксала-юксала шаъбондан рамазонга комиллик билан ўтишимиз керак; шунда – ҳам моддий, ҳам маънавий-руҳий жиҳатдан ҳақиқий байрамга – ийди рамазонга эришамиз.\nУлуғ ориф зотлардан бўмиш ҳазрати Абдулқодир Гийлоний қуддиса сирруҳу (вафотлари ҳижрий 561, милодий 1166) «Кунятут-толибийн» номли асарида ёзадилар: «Ражаб – тавба ойи; шаъбон – муҳаббат ойи; рамазон эса қурбат ва вуслат, яъни Ҳақ таолога яқинлик ҳосил қилиш ва етишиш ойидир» .\nРажаб гуноҳ ишларни, зулм ва жабрни тарк этиш; шаъбон солиҳ амаллар қилиб, Аллоҳ таолога садоқатини кўрсатиш; рамазон эса ҳақиқат ва ҳузур-ҳаловатга эришиш ойидир.\nРажаб ойида сидқидилдан қилинган тавба ва солиҳ амаллар қабул бўлади; шаъбон ойида эса эски гуноҳлар авфу мағфират қилинади; рамазон ойида бандага илоҳий эҳсон ва икромлар берилади.\nШунинг учун ҳам, бошимизнинг тожи, кўзимизнинг нури ва кўнглимизнинг сурури бўлмиш свевикли Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи ва саллам бу уч ой ҳақида: «Ражаб Аллоҳнинг ойи, Шаъбон менинг ойим, рамазон эса умматимнинг ойидир» деб марҳамат қилганлар. Ҳамма ойлар ҳам Аллоҳнинг ойидир. Лекин “Аллоҳнинг ойи, менинг ойим” дейилиши бу ойларнинг фазилати ва қадр-қиммати юксаклигини билдириш учундир.\nУлуҳ вқалийлардан бўлмиш ҳахрати Зуннуни Мисрий раҳматуллоҳи алайҳ (вафоти ҳижрий 245, милодий 859) айтадиларки: «Ражаб уруғ қадаш ойи, шаъбон унган экинни суғориш ва парваришлаш ойи, рамазон эса ўрим-терим ва ҳосилни йиғиштириб олиш ойидир».\nЙилни бир дарахтга қиёслайдиган бўлсак, ражаб ўша дарахтнинг куртак-япроқ чиқариши; шаъбон гулга кириб, мева тугиши; рамазон эса пишиб етилган ҳосилнинг йиғиштириб олинишидир.\nХулоса қилиб айтганда, гуноҳкор, осий, мужрим, ғофил бандаларнинг эгри йўлни тарк этиб, тўғри йўлга, ботилни тарк этиб, ҳақиқатга, ёмонликни тарк этиб, яхшиликка юзланиши, яъни тавбаи насуҳ қилишидир; ...Бандаи ожизлигини англаб, ўйлаб иш қилиши, масъулиятни ҳис этиши, азиз ва жалил бўлмиш Раббимиз Аллоҳга маҳбуб ва мақбул банда бўлишга ҳаракат қилиши... ...Намунаи имтисолимиз, раҳбаримиз Расулуллоҳ жанобимизга (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) хос холис уммат бўлишга интилишидир...\n... Бу уч ой ҳар йили такрорланадиган буюк бир имкон, бебаҳо фурсат, энг мақбул онлар, олтин дамлардир.\nБу муборак ойнинг ҳар бири фазилатли кечалар билан зийнатланган: ражаб ойининг 26-кунидан 27-га ўтар кечаси Меърож кечаси, Шаъбоннинг 14-кунидан 15-га ўтар кечаси Барот кечаси, муборак рамазоннинг 26-дан 27-га ўтар кечаси Қадр кечасидир.\nЭй азиз биродар, бу буюк лутф, марҳаматнинг қадрига етинг! Тавба-тазарру мавсумини беҳуда ўтказманг. Фурсатни бой бермай, танбаллик ва ғафлатни қувиб, ғайратли бўлинг, Ҳақ таолога юзланинг. Унинг кенг марҳаматига талабгор, йўлида қоим, зикрида бардавом бўлинг, чунки жамиъи нажот шундадир”.


Профессор Фотима Мўминова сабоқлари - Уч илдиз\nФилология фанлари доктори, профессор Фотима Мўминова Мирзо Улуғбек номидаги\nЎзбекистон Миллий университети ҳузуридаги педагог кадрларни қайта тайёрлаш ва уларнинг малакасини ошириш Минтақавий маркази тингловчиларига «Он-лайн журналистика» фанидан сабоқ берар экан, чинакам педагоглик маҳоратини ҳам намоён этмоқда.\nУстоз ҳақида бир пайтлар «Туташ тақдирлар» рукни остида бир мақола ёзгандим. Ҳурматли ўқувчиларимиз эътиборига мазкур мақолани ҳавола этамиз.\nБАХТ ҚАСРИГА ЕТАКЛАГАН… “ЖАНЖАЛ”\nБир гал хотин-қизлар байрами арафасида журналист-олима Фотима Мўминова ҳақида мақола ёзиб “сюрприз” қилмоқчи бўлдим. Интервьюни опанинг ўзиданмас, турмуш ўртоғи Файзулла акадан олиш лозим топилди. Устоз самимий жилмайган кўйи шундай деди:\n– 1972 йилдан буён “таржимаи ҳол”имиз бир хил! Бир вақтда Тошкент давлат университети (ҳозирги ЎзМУ) журналистика факультетида ўқиганмиз, бирга шу даргоҳда фаолиятимизни бошлаб, “Журналист” ўқув газетасини чиқарганмиз, бирга кафедрага таклиф қилиниб, илмий ишга киришганмиз, бир вақтда турмуш қуруб, бир вақтда оталик ва оналик, кейинчалик бувалик ва бувилик бахтига мушарраф бўлганмиз!\nСўнгги гапдан мазза қилиб кулдик. Устоз у ёғини айтмагани учун қолганини ичимда пичирлаб қўя қолдим: бир вақтда бу даргоҳдан “кўтарилиб кетиб”, ЎзДЖТУ халқаро журналистика факультетидан қўним топгансизлар!!\nАслида таржимаи ҳоллари унчалик бир хилмас. Файзулла ака Бухородан келиб ўқишга киргач, кейинги йил наманганлик Фотимахон бир пағона пастки курсга қабул қилинган. Йигит бир қадам олдинда-ю бир пағона юқорироқда, деганларидек, илм чўққиларини забт этишда ҳам Файзулла Абдуллаевич ҳамиша сафнинг олдида!\nИккита темирни пайвандлагани (сварка қилгани)ни кўрганмисиз? Ўртада жизиллаган олов кўзни қамаштиради. Худди шундай баъзи диллар бир-бирига пайванд бўлишида қандайдир “олов” пайдо бўлади. Талабалик йиллари уларнинг баъзи “муносабатлари” сварканинг жизиллашидан қолишмасди… Қизиғи, уларнинг бир даҳанаки жанжали муҳаббат туйғуларига туташиб кетган!\nБу воқеа ўтган асрнинг 75-йилларида юз берганди. Журналистика факультети декани Анвар Шомақсудов бир куни шундай деди:\n– Файзуллажон, сиз ёшлар касаба уюшмасига раҳбарлик қиласиз.\nИккинчисининг ҳам елкасига яхшигина вазифани юклади:\n– Фотимахон, сиз ёшлар ташкилотига масъулсиз!\nЎша пайтларда ташкилотчи ташвишининг адоғи кўринмасди. Эртадан-кечгача тинмай ишласанг ҳам “муҳим топшириқ”ларнинг кети узилмасди. Энг ёмони, қаттиққўл домлалар уларнинг жамоат ишларидаги фаолиятига унча аҳамият беришмас, фақат ўқиш, пухта билим олишни талаб қилишарди. Чидаганга чиқарган, деганларидек, эплаганларгина ортиқча маломатлардан ўзларини сақлаб қоларди…\nБир куни уларнинг баҳслари сал бўлмаса даҳанаки жангга айланаёзди… Гап деканнинг хонасигача боргач, Анвар Шотурсунович уларни чақиртирди. Қизишган етакчиларнинг “дардлари”ни эшитгач, уларга нима етишмаётганини дарров фаҳмлаган. Катта ҳаёт тажрибасига эга бу оқкўнгил инсон ўзгача меҳр билан боққанча шундай деган:\n– Ҳамма масалада Фотимахон ҳақ! Билдингизми! Сиз эса, яхши йигит, битта топшириқни бажарасиз, келишдикми?\nУстознинг топшириғи ғалати бўлган. Яъни, шу жанжалдан кейин улар ресторанга бориши лозим эди! “Жанжалкаш етакчи”лар раҳбарнинг раъйига қараб, ресторанга йўл олишган. Дўстлар даврасида роса чақчақлашган ва… кўп ўтмасдан ЗАГС идорасига ариза ёзишган!\nЖурналистикага интилиш уларни битта ўқув даргоҳига етаклаган бўлса, илмий изланишлар ва ташкилотчилик ишлари тақдирини туташтирган. Шу-шу Файзулла ва Фотима (кейинги ўринларда – Ф+Ф) Мўминовлар учун бу ўқув даргоҳи илм сарчашмаси-ю бахт-иқбол масканига айланган.\nЎқишни тамомлагач, Ф+Ф меҳнат фаолиятларини шу даргоҳда бошлади. Сўнг, Анвар Шомақсудов ва Анвар Каримовлар уларни кафедрага ишга таклиф қилишди. Кафедранинг қуйи пағоналаридан иш бошлаган Ф+Ф аста-секин ўқитувчилик, катта ўқитувчилик лавозимларидан юқорилай бошлади. Устоз мураббийлардан ортда қолмасликка тиришиб, ишга берилиб кетган кезларида, 1978 йил май ойида профессор Тўғон Эрназаров уларни кафедрага чақиртирган. Ҳамиша илмни қадрлаб, ёшларни ҳам илмий ишлар билан шуғулланишга даъват этиб юрадиган устоз бақамти ўтирганча салмоқ билан шундай деган:\n– Насиб этса, келгусида журналистикамизнинг ўз олимлари мактаби яратилади. Хўш, илмий ишни тезлаштирингиз учун биздан қандай ёрдам керак? Бу масалада асло тортинманглар!\nФидойи устознинг гаплари далда бўлди. Илмга интилувчан Ф+Ф шу журналистика ихтисослиги бўйича илмий тадқиқотларини дадиллик билан давом эттирдилар. Уйда эр-хотин, университетда эса устоз-шогирд, гўё оддий ҳамкасблардек умргузаронлик қилардилар.\n1979 йилда университетда бўлиб ўтган бир воқеа уларнинг қалбларига муҳрланди. Ўшанда ЮНЕСКО томонидан мазкур ўқув даргоҳида катта халқаро анжуман ўтказилди. Унга Москва Давлат университетидан машҳур журналист олим Ясен Засурский ташриф буюрган эди. Илмий маърузалари билан қатнашган Я.Засурский факультет фаолияти билан танишгач, қандайдир умид ва ишонч билан Тўғон акага шундай деганди: “Мана энди ТошДУ журналистика факультети ҳам халқаро майдонга чиқиш қобилиятига эга бўлибди, хорижий талабаларни ўқитишга қодир экансизлар!”\nИнтилганга толе ёр, деганларидек, Ф+Ф бирин-кетин журналистика ихтисослиги бўйича филология фанлари номзодлари илмий даражасига, сўнг доцент илмий унвонига эга бўлдилар. “Ёшлик” талабалар шаҳарчасида профессор-ўқитувчилар учун бунёд этилган тўққиз қаватли уйнинг 8-қаватидаги хонадонлари улар учун – кутубхона, факультет – иккинчи уйларига айланди. Узоқ йиллар шу масканда турли лавозимларда ёнма-ён меҳнат қилдилар. Шу билан бирга журналистика ихтисослиги бўйича фан докторлари, профессор даражасига етдилар. Яхшидан боғ, деганларидек, Файзулла Абдуллаевичнинг 1999 йилда факультет декани лавозимида иш бошлаган кезлари “Оммавий алоқалар ва реклама” кафедрасига асос солгани бўлғуси журналистларнинг жамоатчилик билан алоқалар, ахборот хизмати назарияси ва амалиётини мукаммал ўрганишлари учун илмий замин яратди.\nБахт ва иқболлари мана шу қутлуғ даргоҳ билан чамбарчас боғлиқ бўлган Ф+Ф фарзандлари қалбида ҳам журналистика илмига меҳр уйғотган. Ўтган йили учинчи ўғиллари Шерзод ЎзМУнинг Олий журналистика курсини тамомлаган бўлса, қизлари Шаҳноза бу йил магистратурага қабул қилинди!\nЖурналистика илми бўстонида ўзига яраша салмоқли ўрнига эга бўлган Файзулла Мўминовнинг сўнгги йилларда чоп этилган “Социология ва журналист фаолияти”, “Журналистика ижтимоий институт сифатида”, “Метод журналистики и методы деятельности журналистов”, “Паблик рилейшнз: история и теория”, “Магистерская диссертация по международной журналистике”, Фотима Мўминованинг “Современные зарубежные СМИ” ва “История мировой журналистики” номли ўқув қўлланмалари, қатор тўпламлардан ўрин олган илмий мақолалари аллақачон китоб жавонларимиз жавоҳирларига айланди. Журналистика назариясига бағишланган бу ўқув қўлланмалари журналистика соҳасига қизиққан иқтидорли ёшларнинг қалбларига жо бўлиб кетмоқда.\nФайзулла Абдуллаевич раҳбарлигида яратилган “Жаҳон журналистикаси тарихи” номли салмоқли дарслик Ўзбекистон Республикаси Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги тавсиясига биноан икки маротаба (2006 ва 2008 йилларда) “Фан ва технология” нашриётида икки маротаба 1000 нусхадан чоп этилгани эътиборга моликдир.\nҚайси соҳада бўлмасин олимнинг устозлиги – қанча шогирд етиштиргани, яъни, нечта фан номзоди ва докторларига илмий раҳбарлик қилгани билан “ўлчанади”. Журналистика соҳасида Файзулла Мўминов бу масалада ҳам энг пешқадам устоз десак, муболаға бўлмайди. Яқинда устоз раҳбарлигида ўн бешинчи тадқиқотчи 10.01.10-журналистика ихтисослиги бўйича номзодлик диссертациясини ёқлайди! Шу кунгача битта фан докторига раҳбарлик қилган бўлса, истиқболда яна… қанчасининг “иши пишиб” тургани ҳозирча сир бўла қолсин. Билъакс, яна “дўстлари” кўпайиб кетиши мумкин… Илмий раҳбарнинг шунақа “дўстлари” қанча кўп бўлса, шогирдлари шунча завол эмас – “камол топиши”ни ўз бошидан кечирганлардан бири сифатида фахр-ифтихор билан айтишим мумкинки, устоз унақа чигал масалаларни ҳам донолик билан ҳал этишда ўзига хос мактаб яратган экан! Худога шукр, илм бўстонида тилни тийиш санъатини ва унинг меваси нақадар тотли бўлишини ҳам мукаммал ўргандик!\nУстоз оппонентлик қилган, тақриз ёзган илмий ишларнинг ҳам саноғига етиш мушкул.\nСўнгги йилларда мамлакатимизда жамоатчилик билан алоқаларни янада ривожлантириш масаласига алоҳида эътибор қаратилмоқда. Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенати, Қонунчилик палатаси, вазирликлар ва идоралар, фуқаролик жамиятини ўрганиш институти, Журналистлар ижодий уюшмаси, сиёсий партиялар томонидан ўтказилаётган турли анжуманларда айнан шу масалада йирик мутахассис, профессор Файзулла Мўминовнинг маърузалари катта қизиқиш билан тингланади.\nУстоз фаолияти ҳақида айрим ҳамкасбларининг фикрларини қоғозга туширдик.\nНасимхон Раҳмонов, ЎзМУ журналистика факультети декани:\nФайзулла ака ва мен бундан 15 йил муқаддам Олий Аттестация Комиссиясининг Филология бўйича Эксперт кенгаши аъзоси бўлиб ёнма-ён ишлаган эдик. Ўшанда журналистика ихтисослигидан узоқроқ бўлган олимларга бу соҳанинг чинакам қиёфасини кўрсатиб берган олим Файзулла Мўминов бўлди. Унинг кейинги фаолиятидан, хусусан, олий малакали илмий педагог-кадрлар тайёрлашда олиб бораётган хизматларидан кўпчилик хабардор. Ҳозирда журналистика ихтисослиги бўйича етишиб чиқаётган фан номзодларининг аксарияти Файзулла Мўминовнинг ҳиссасига тўғри келади. Бу нимани кўрсатади? Устоз доимо изланишда, муттасил илмий ижодий жараён ичида, шогирдлар даврасида, касбдошлар, жамоа эътиборида… Шу ўринда Ҳазрат Навоийнинг қуйидаги байтлари беихтиёр ёдга келади, гўё Ҳазрат бу байтларни Файзулла ака ва у сингари фидойиларга бағишлагандай:\nУл киши сўз баҳрида ғаввос эрур,\nКим гуҳари маъни анга хос эрур.\nФайз ҳаримида тажаллий анга,\nКим ёрубон машъали маъни анга.\nСўз майини ул киши ошом этиб,\nКим дури маъни садафин жом этиб.\n(Кимда маъно гавҳари бўлса, ўша одам сўз дарёсининг ғаввосидир. Маъно машъали кимнинг юзини ёритган бўлса, шод хуррамлик ҳарамида жилва этиш ўшанга насиб бўлади. Ким маъно дурининг садафидан ўзига жом қилган бўлса, сўз майини ўша одам симиради).\nБугун илмий салоҳиятнинг масъулиятини елкасида кўтариб келаётган устозлар бор. Гап илмий салоҳият ва устозлик мақоми ҳақида кетар экан, бунинг заминида фақат меҳнат ва яна меҳнат ётганини катта авлод билади. Катта авлодга муносиб шогирдлар, бизнинг назаримизда, давр билан ҳамнафас, фикри теран бўлиб шаклланаётгани сир эмас. Бунинг боиси, албатта, устозларнинг меҳнатлари самарасидир.\nАммо танганинг орқа томони ҳам борки, бундан кўз юмиб бўлмайди. Назаримизда, бугунги авлод учун устозларнинг маърузаларигина етарли эмасдай туюлади. Фикр теранлигининг ўзи салоҳиятни шакллантира олмайди. Бугунги талабани илмга олиб кириш учун насиҳатларнинг ўзи кифоя қилмайди. Бунинг учун, чамаси, жонли намуна, талабанинг кўз ўнгида олимлик қиёфасини намоён қилиш лозим. Амал-тақал қилиб фан доктори ёки фан номзоди дипломига эга бўлиб олиш билан олимлик қиёфаси шаклланиб қолмайди. Бизнингча, талабага шундай уқтириш керакки, фан йўлида қилинадиган хизматларнинг энг буюги унга янги ғояларни киритишдан иборат эканини талаба ҳис қилмаса, ўгитлар, йўл-йўриқларнинг самараси унумли бўлмайди. Ҳозирда талабалар китоб ўқишдан, илмий салоҳиятни шакллантиришда ўзимизнинг қадимий анъанавий усуллардан бир оз узоқлашганини ҳам биламиз. Бунинг сабаби фақат тил билмасликда эмас, балки илмда катта авлоднинг айрим вакиллари илмий тафаккури ҳам жўнлашиб бораётганида эмасмикан деган хавотирлик ҳисси пайдо бўлади. Бундай вазиятда авваллари фаннинг чегараси бўлган жой бугун унинг нақ маркази эканини талабага уқтириш, далиллаш анчайин мушкул. Шу боис “меҳнатсиз чинакам буюклик бўлиши мумкин эмас” (Гёте)лигини, аввало, катта авлод ҳис қилса бўлди – ақлли талаба ўзи хулоса чиқариб олади. Талаба билан катта авлод ўртасида шахсий яқинлик ҳам илмий салоҳият бобида кўп ижобий натижалар бериши тайин. Бунга катта авлоднинг ҳар бири ҳаётида кўплаб мисоллар борки, бу ўринда айтиб ўтириш ортиқча. Энг муҳими, талабани ўзимиздан нари итариш эмас, яқинлаштириш йўлларини қидиришимиз керак.\nТалабада илмий салоҳиятни шакллантиришнинг яна бир йўли бугун мумкин бўлмаган нарса эртага албатта ечилишига ишонтира олишдир. Одатда шундай ҳолат ҳам бўладики, салоҳиятли олимлар эмас, балки қобилилиятсизлар, фан у ёки бу масалани ҳеч қачон ҳал этолмайди, деб таъкидлайдилар. Ана шунда ишонтира олиш санъати қўл келади. Агар устознинг фикри дадил бўлса, мақсадга эришув йўлларини топади. Дадил фикрли, хаёлпараст олимлар ўйиннинг олдида турган шашка доначаларига ўхшайди. Улар ўзлари қурбон бўлиб, ғалабани таъминлайдилар. Ворисларнинг биринчи галдаги вазифаси ҳам шу бўлмоғи керак. Хаёлпараст бўлмаган олим ўзини амалиётчи деб атайди, у ҳеч нарса ярата олмайди. Ҳамма фан соҳалари қатори, журналистиканинг илмий салоҳияти ҳам ворисийликка боғлиқ. Журналистикани том маънодаги фан сифатида шакллантириш учун, бизнингча, давр билан баравар одим ташлаш, замон билан ҳамнафас бўлиш заруратга айланди. Журналистика соҳасида фақат амалиётчилар эмас, балки назариётчилар тайёрлаш бизнинг муҳим вазифаларимиздан бўлиши керак.\nАкбар Нурматов, ЎзДЖТУ халқаро журналистика факультети доценти:\n– Профессор Файзулла Мўминов ҳар йили энг иқтидорли талабаларни саралаб, уларни олимпиада ва турли стипендияларга тавсия қилишда фаоллик кўрсатади. У раҳбарлик қилган қатор талабалар ва магистрантлар Ўзбекистон Республикаси Президенти ва Алишер Навоий номидаги давлат стипендиясининг совриндори бўлган, турли давлат ва хорижий грантларни қўлга киритган. Масалан, 2009 йилда Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Давлат ва жамият қурилиши академиясининг “Ёшларни миллий ғурур туйғусида тарбиялашда ОАВ нинг аҳамияти” мавзусидаги грант қўлга киритилди. Файзулла Мўминов журналист кадрларни тайёрлаш масаласига катта эътибор қаратади. Бу соҳада таълим сифатини янада яхшилаш, янги соҳаларни тадқиқ этадиган кафедралар очишда унинг хизматлари беқиёс. Унинг ташаббуси билан Ўзбекистон Миллий университети журналистика факультети таркибида халқаро журналистика, оммавий алоқалар ва реклама; Ўзбекистон давлат жаҳон тиллари университети халқаро журналистика факультетида эса оммавий коммуникация ва ахборот технологиялари кафедралари ташил этилгани эътиборга моликдир.\nФайзулла Мўминов Фуқаролик жамиятини ўрганиш институтида бир неча йил лойиҳа раҳбари бўлиб ишлаган. Ўзбекистон мустақил босма оммавий ахборот воситалари ва ахборот агентликларини қўллаб-қувватлаш ва ривожлантириш жамоатчилик фондининг “Ахборий-психологик хавфсизликни таъминлаш – жамият маънавий-маърифий ривожланишининг муҳим омили” номидаги грантни қўлга киритди ва ҳозирги вақтда лойиҳа бўйича ишламоқда. Айни пайтда устоз раҳбарлик қилаётган Оммавий коммуникация ва ахборот технологиялари кафедраси жамоаси “Интернетда радио ва телевидение”, “Интернетда муаллифлик ҳуқуқи” мавзуида илмий-амалий конференция ва семинарлар ташкил этди, анжуманлар натижаси сифатида тўпламлар чиқарди.\nУ Бердақ номидаги Қорақалпоқ давлат университети журналистика бўлими ва ЎзДЖТУ халқаро журналистика факультети ўртасида илмий ҳамкорлик ўрнатиб, турли тадбирларни ўтказиб келмоқда. Шунингдек, у Ал-Фаробий номидаги Қозоғистон миллий университети қошидаги журналистика ихтисослиги бўйича докторлик диссертациялари ҳимояси махсус илмий кенгашининг аъзосидир. Файзулла Мўминов илм-фаннинг фидойиси, жонкуяри, талабаларнинг севимли устози-мураббийси сифатида катта обрў-эътибор қозонган. У ўз билимини ёш журналистларга мунтазам етказиб туради. Ватанпарварлик, камтаринлик, меҳнатсеварлик, юксак маънавиятлилик каби фазилатлари шогирдлари учун ибрат мактабидир.\nУстоз ҳақида ёзишга жазм этган фикрларим кўп эди-ю… шу тобда бир латифа ёдга тушиб, сўзимга нуқта қўйишга ошиқдим. Бир устоз ҳузурига ҳовлиқиб келган шогирди шундай депти: “Фалончи сизни роса мақтади!”\nУстознинг пешонаси тиришиб сўрабди: “Нечта киши эшитди?”\nШогирд ҳаяжон билан жавоб берибди: “Йигирма бешта!”\nУстоз юрагини чангаллаганча инграбди: “…яна йигирма бешта душман пайдо бўлибди-да…”\nСалгина лоф қилиб айтадиган бўлсам, олтмишни ортда қолдирган кезларида ҳам олтмиштача мавзу устида ишлаётган, хорижий давлатларда ҳам ўзбек журналистикасининг довруғини дунёга таратаётган профессор Файзулла Мўминовни ортиқча мақташдан тилимни тийганим маъқул. Тилагим, юз билан юзлашганда ҳам “Ф+Ф=фан фидойилари!” формуласи ҳаётларининг мазмуни бўлиб қолаверсин.\nМирзо Улуғбек номидаги Ўзбекистон Миллий университети журналистика факультети\nдоценти, филология фанлари номзоди, “Олтин қалам” мукофоти совриндори\nNext story Миллий университетда хорижлик мутахассислар билан Математика ва физиканинг долзарб масалалари муҳокама қилинмоқда\nPrevious story «Математика ва физиканинг долзарб масалалари» мавзусида халқаро илмий конференция


ВАЪДА – ВАЪДА, ЎРТОҚ КАПИТАН!\nГазетамизнинг шу йил 16-сонида «Саф майдони сиз учун нима, ўртоқ капитан?» сарлавҳали мақола чоп этилган эди. Унда сафарбарлик чақируви резерви батальонида бўлиб ўтган бир воқеа тилга олинган бўлиб, муқаддас саф майдонида тамаки чеккан, армия сафига қўшилган йигитларга бошқача тарзда «ўрнак» бўлган ҳарбий хизматчи – капитан ҳақида ёзилганди.\nЎтган вақт мобайнида газетамизнинг Telegram ижтимоий тармоғидаги бот (@MV_Vatanparvar_bot)ига айнан ўша капитандан мактуб келди (Мақола эълон қилинган кундан бошлаб, таҳририятга айнан шу воқеа ҳақида сўралган жуда кўплаб телефон қўнғироқлари бўлди, Telegram ботимизга ҳам қанчадан-қанча хабарлар келиб тушди).\nҚуйида ушбу мактубнинг аслини эътиборингизга ҳавола этамиз. Фақат бир ўзгариш бор. Буни хат якунида пайқайсиз.\n«Ассалому алайкум, «Ватанпарвар» Бирлашган таҳририяти жамоаси! Гапни чўзиб нима қилдим? Ўша тамаки воқеасидаги капитан – менман.\nГапим аввалида бир нарсани айтиб ўтишни истардим. Мен «Ватанпарвар» газетасининг ҳар бир сонини қолдирмай ўқиб бораман. Сўнг уни уйимга олиб кетиб, оиламга ҳам ўқитаман. Буни ўзимни оқлаш учун айтмаяпман. Сабаби бундай: одатдаги хизмат кунларимнинг бирида газетанинг янги сонини олиб ўқишга тушдим. Бир пайт сарлавҳасидан ўзига тортиб турган ўша мақолага кўзим тушиб қолди. Ўқиб чиққунимча нафас олдимми-йўқми, билмайман. Билганим – мақола айнан мен ҳақимда эди!\nЁшлигимдан мард инсонлардан мардлик тарбиясини олганман. Тонмайман, мақолада келтирилган гапларнинг барчаси рост. Мен сафарбарлик чақируви резерви батальонидаги ҳарбий хизматчилар олдида ўзимни ёмон томондан ўрнак қилиб кўрсатдим. Бунинг учун барчадан узр сўрайман.\nБу гапларимни ўқиб турган баъзи кишилар: «Кечирим сўраш осон, шу билан қутуласан-қоласан», дейиши мумкин. Йўқ, кўнглимда кечаётганларини тушунтириб беролмайман. Албатта, чиқарилган хулоса келгусида ўзим учун анча самарали бўлади. Инсондаги ҳақиқий юксалиш шундан кейин бошланса керак. Қолаверса, бу менинг мисолимда армия сафида хизмат қилаётган бошқа сафдошларимга ҳам ўрнак. Ҳар ким ўзи учун керакли хулоса чиқариб олади.\nБир нарсани чин кўнгилдан истардим. Шу сатрларни ўқиб турган сафдошларим, муносабат билдираётганимни асло фош бўлишдан қўрқишга йўйманг. Аксинча, ўз хатоимни тушуниб етдим. Хатим сўнгида исмимни ёздим, таҳририят истаса, буни ҳам бемалол чоп этиши мумкин.\nАйтганча, газетанинг ўша сонини барибир уйимга олиб боролмадим...\nТаҳририят жамоасига чексиз ҳурмат-эҳтиром ила капитан ...»\nКапитан мактуби сўнгида исм-фамилиясини ҳам тўлиқ келтирган эди. Аммо ваъда – ваъда. Аслида, гап шахснинг кимлигида ҳам эмас. Ҳамма гап – чиқарилган тўғри хулосада. Таҳририят бу офицернинг мардлигини қадрлайди ва очиқ муносабати учун унга миннатдорлик билдириб, келгуси хизмат фаолиятида улкан зафарлар ёр бўлишини тилайди.


Ижтимоий тармоқларда нима гап? - Уч илдиз\nby Тўлқин Эшбек · 10.09.2016\nfacebook аталмиш беқиёс ахборот майдонида жуда кўплаб ҳамфикр дўстлар орттираётганимдан мамнунман. Бироқ, улар қанча кўп бўлса шунча оз… Мақол бор-ку, дўстинг мингта бўлса ҳам оз, душманинг битта бўлса ҳам кўп… ФБда ҳеч ким душманим эмас! Худо хоҳласа, бирор кимса душманга ҳам айланмайди. Тош отганга — ошат, яъни тош билан урганни ош билан «ур», деган мақолга доим амал қиламан. Минг афсус, баъзи ёши биздан улуғроқ кишиларнинг жамиятимиз сувини лойқалатишга қаратилган гап-сўзларидан ранжийман-у… ўзингдан каттага ҳатто тик қарама, деган тарбия «рамка»га солиб қўйган… Уларга худодан фақат инсоф тилаймиз. Аслида улардан ёшларга ибрат кўратишларини кутиб юрамиз. Майли, гина-кудратларга ўрин ҳам, вақт ҳам қолмаган…\nБугун Ўзбекистонликларнинг олдида бири-биридан катта масалалар тўлиб-тошиб ётибди. Биринчи галда, бебаҳо бойлигимиз пахтамизни ёмғирли кунларга қолдирмасдан йиғиб-териб олайлик. Болга тўлган боғларимизда мева-чеваларимиз исроф бўлишига йўл қўймай йиғиштириб олайлик. Узумларни узиб олиб, токларни кўмайлик. Келгуси йил мўл-кўл ҳосил олиш учун ерларимизни вақтида шудгор қилайлик. Чорвамиз учун ем-хашакни мўл-кўл қилиб ғамлаб қўяйлик. Янги қурилаётган иморатларимизга тезроқ кўчиб кириб, томига шифер қоқайлик. Мамлакат миқёсида газ, свет таъминотига хизмат қиладиган иншоотлар қурилишини тезроқ ниҳоясига етказиб, барча хонадонларимиз қишда юз фоиз иссиққина ва чароғон бўлишига эришайлик. Саноат ва илғор технологияларни янада ривожлантирайлик. Таълим сифатини тобора ошириб, миллий тарбиямиз, маънавий қадриятларимизни янада такомиллиштиришга эришайлик. Спорт соҳасида эришаётган ютуқларимиз беқиёс, бироқ, булар бизни қаноатлантирмаслиги керак. Демак, спорт — ҳаётимизнинг муҳим бўғинига айланиб қолишига эришайлик. Ҳунармандлар, ишбилармон ва тадбиркорларга яйраб ишлашлари учун имкониятлар эшигини янада кенгайтирайлик. Эҳ-ҳе, бу эзгу ва ҳаётбахш ишларимизни битталаб санайверсак, адоғига етиш қийин… Ана шунча ишларимизни бир тутамгина куз кунлари муваффақиятли адо этиб олмасак бўлмайди, азизларим! Кейин қор-қировли қиш кунлари иссиққина уйларимизда, дўкин дастурхон атрофида мазза қилиб олгач, ФБда баҳс-мунозарани давом эттираверамиз. Шунинг учун одамларнинг қўлини ишдан совитадиган, хаёлини чалғитадиган, давлатимиз раҳбарлари фаолиятига халал берадиган гап-сўзлар айтгувчи азиз ФБдошларим январгача «таътил»га чиқиб (яъни, тилини тийиб) турсалар ва ўзлари учун фойдалироқ ишлар билан машғул бўлсалар нур устига аъло нур бўлур эди.\nТанлов талабаларни чорлайди\nДунё эшиклари яхшиликка очилаверсин\nNext story Президентнинг вазифа ва ваколатларини бажариш масаласи\nPrevious story Текст: Выступление премьер-министра на заседании палат парламента


Москвада бир кун ичида 562та ЙТҲ қайд этилди\n18:18 / 07.11.2016\nМосквада охирги суткаларда кузатилаётган ноқулай об-ҳаво шароитлари натижасида 562та йўл транспорти ҳодисаси қайд этилди. Бу ҳақда Россия давлат автомобиль инспекцияси маълумотига асосланиб, ТАСС хабар бермоқда.\n«Бир сутка ичида Москва кўчаларида 562та ЙТҲ содир бўлган бўлиб, улар моддий зарар етказишган. 14 марта авария юз бериши оқибатида 4 киши ҳалок бўлган ва 18 киши жароҳатланган», — деди ташкилот матбуот хизмати.\nАгентликнинг ҳуқуқ тартибот органларидаги манбаси маълум қилишича, аксарият ЙТҲга сабаб тезликни меъёридан ошириш, масофа сақлай олмаслик ва сирпанчиқлик туфайли автоуловларнинг хавфли ҳаракатлари сабаб бўлган.\nМосква ЙТҲ автомобиллар


ЎШ, Қирғизистон – Қирғизистон президенти Сооронбай Жеенбеков ва АҚШнинг Қирғизистондаги элчиси Доналд Лу 2 ноябрь (жума) куни сут маҳсулотлари ишлаб чиқаришга ихтисослашган янги корхонанинг очилишида иштирок этди, дейилади АҚШ элчихонаси баёнотида.\nАҚШ Халқаро тараққиёт агентлиги (USAID) ва «Alaiku Organics» корхонаси замонавий корхонани барпо этиш учун 740 минг АҚШ долларидан (51 миллион қирғиз сўми) ортиқ инвестиция киритган.\nЯнги корхона жанубий Қирғизистонда сутни қайта ишловчи энг катта корхона бўлади. У ерда халқаро озиқ-овқат хавфсизлиги стандартларига мос равишда кефир, творог, сметана, пишлоқ, сарёғ ва бошқа сут маҳсулотлари ишлаб чиқарилади, дейилади элчихона баёнотида.\nКорхона кунига беш тоннагача сут етказиб бериши керак бўлган 1500 та маҳаллий фермерларнинг даромадларини ҳам оширади.\n«Alaiku Organics» корхонаси қиш ойлари давомида сут ишлаб чиқариш ҳажмини ошириш учун техник маслаҳатлар бериш ва юқори сифатли озуқа етказиш орқали фермерларга кўмаклашади», дейилади баёнотда.


Posted on April 3, 2010 by What is going with my blog?\nИнсон иссиқ жон дейдилар. Бир тиббий амалиёт кечиришига тўғри келди. Алоҳга айтганимиз, ёққан томонимиз бор экан, мушкулимизни осон қилди, шукур саломатлигимни бутунлай қайтиб берди. Ҳозир тузалиб қолдим ва мана шу сатрларни ёзиш имконига эгаман.\nДеярли ҳар куни мендан хабардор бўлиб дўстлардан, бош учимда тунларни тонгга улаган умр йўлдошим ва фарзандларимдан буни бошқа таниш-билишларга айтмай туришларини илтимос қилдим. Чунки уларни ҳам ташвишга ва ноқулай аҳволга қўймалсик ниятида ҳамда ватандаги яқинларимни ваҳимага солмасик учун шундай қилдим.\nАммо таниқли адиб Ризо Обид каби ҳар куни касалхонага телефон қилиб, менинг руҳимни кўтариб турган кўплаб инсоний фазилатга соҳиб қадрдонларга миннатдорчилик билдираман. Уларга қуллуқ!\nШу орада “Туронзамин” бошловчиси Бобур Холиқназар ҳам сафарга кетиб, сайтга киришнинг техник имкони бўлмади. “Туронзамин” ҳам янгиланмай қолди. Лекин унда шундай ҳам ўқиш учун кўп нарса тўпланган. Шунга қарамай мана энди бу “камчилик”нинг ҳам ўрнини тўлдирадиган пайт келди. Яқин кунлардан эътиборан сайтларимиз янгиланиб боради ва қисқа вақтга узилган мулоқотимиз тикланади.\nҲаммага сиҳат саломтлаик тилайман! Аллоҳ доим қўллаб-қувватласин ва мўъжизаси насиб этсин!\nFiled under: E'tirof, Kundalik |\n« Hamma suratlar Jahongir Muhammad: Suratlar tarixi (8) »


Озарбойжонда Миллий матбуот куни нишонланди\n01:03 / 23.07.2017\n22 июль куни Озарбойжон Республикасида Миллий матбуот куни нишонланади. Бугунги кунда мамлакатда 40 та ҳар кунлик нашр чоп этилади. Фаол интернет сайтлари сони 400 та атрофида. Анжуманда бир гуруҳ ўзбекистонлик журналистлар ҳам иштирок этишган.\nШу муносабат билан ташкил этилган тантанали маросимда республика президенти ёрдамчиси Али Ҳасанов сўзга чиқди. Унинг сўзларига кўра, мамлакатда биринчи газета нашрдан чиққанига 142 йил бўлган, деб хабар бермоқда тадбирда қатнашган “Кун” мухбири.\nҲасановнинг айтишича, давлат ҳукумати Миллий матбуот куни муносабати билан бир гуруҳ фаол журналистларга хонадон уйларни совға қилиш анъанасини йўлга қўйган.Бу йил ҳам президент Илҳом Алиев ташаббуси билан қатор журналистлар меҳнати муносиб тақдирланган.\n2013 йилда 150 та уй ОАВ ходимларига берилган бўлса, 2017 йилда 255 та уй калити журналистларга топширилган. Бундан ташқари, ижтимоий, сиёсий, адолат йўналишлари, қочқинлар ҳаётини ёритган журналистлар махсус мукофотлар билан тақдирланишган.\nОзарбойжон Миллий матбуот куни


Парламент аъзосининг айтишича, икки давлат ўртасидаги алоқаларнинг ривожланиши минтақавий ҳамкорликнинг фаоллашувига ҳам туртки бўлаяпти. Хусусан, ўтган йилда Татаристон президенти Рустам Миннихоновнинг Ўзбекистонга ташрифи, сўнгра Россиянинг ушбу республикасига ўзбек делегациясининг бориши бугунги кунга келиб аниқ натижаларни бермоқда.\n“Татаристон Республикасидан Россия Давлат думаси депутати сифатида ушбу минтақа тараққиётини диққат билан кузатиб келаяпман. Хусусан, туризм вазиримиз билан суҳбатда бўлдим. У менга ҳозирда Ўзбекистон ва Татаристон ўртасида ушбу соҳада ажойиб муносабатлар шаклланганлигини таъкидлаб ўтди.\nБиз ҳамкорликдаги лойиҳаларимизни ривожлантирмоқдамиз. Фуқароларимиз орасида Ўзбекистонга дам олгани бораётганлар сони кўпаймоқда. Ўзбекистонликлар ҳам бу ерга тез-тез келишаяпти. Ўтган йилда Қозон шаҳрини икки миллиондан зиёд туристлар зиёрат қилган бўлса, уларнинг орасида ўзбекистонликлар сони анчагина” ,- деб таъкидлади Зиннуров.\nУ сайёҳлик оқими бўйича бундай алмашинувлар икки томон учун ҳам фойдали эканлигини алоҳида эътироф этди.\nДепутат ҳамкорликдаги лойиҳалар, Тошкентда ташкил этилган Ўзбекистон-Россия ёшлар форуми сингари тадбирлар қардош халқлар ўртасидаги дўстликнинг мустаҳкамланишига хизмат қилиши ва олдинда турган умумий масалаларни ҳал этишга ёрдам беришини қайд этди.\nМазкур рукндаги бошқа мақолалар: « Қардош эл вакиллари Сирдарё вилоятида\tШайхулислом Оллоҳшукур ПОШШОЗОДА: Шавкат Мирзиёев Ўзбекистонни янада юксак марраларга элтувчи муносиб раҳбар »


Жамият Дунё Футбол Мутолаа Жиноят Савол-жавоб Шоу-бизнес Hi-tech Lady Саломатлик Мозийдан садо Ҳидоят сари “Тўйим бўлмай, турмушга чиқдим...”\t10:18, 15 октябрь 2016\t— 24 ёшдаман, 3 йил аввал бир йигит мени ёқтириб қолиб, совчи қўйганди. Ҳадеб келаверишгач, унаштиришларига кўнгандим. Йигит онамни ҳам, мени ҳам ваъдаларига шундай устомонлик билан ишонтирдики, ҳатто тўй-томоша қилмай туриб ФҲДЁ бўлимида расмий никоҳдан ўтишга ҳам рози бўлибман. Ҳозир бу ҳақда ўйласам, бизни иссиқ-совуқ қилиб қўйишгандек туюлаверади. Устига-устак, бир аёл “Қизингизнинг бош кўзини илму-амал билан айлантириб олишган, қайтариқ қилдириш керак”, деди. Шу туфайли ҳам кўнглимга ғулғула тушиб қолди. Нон синдирилганида олий ўқув юртига ўқишга киргандим, улар ҳам шартнома пулини тўлашларига бизни ишонтириб қўйишган. Аммо кейинчалик бўлғуси қайнонам танишларимизга ўқишни битириб, ишга жойлашганимдан сўнггина келин қилишни айтган экан. Шу йиллар мобайнида қайлиғимга кўнглим йўқлигини тушундим. Ҳозир у билан деярли гаплашмаймиз. Йигитнинг айтишича, мени тўй қилиб, элга ош бериб келин қилишни хоҳлашмаётган экан. Паспортида муҳр турибди, истаса ҳам, истамаса ҳам, шу хонадонга келади, дейишаяпти-да. Икки ўт ўртасида қолдим, орани очиқ қилай десам, гап-сўзлардан истиҳола қиламан. Турмуш қурмай ажрашган аёл деган ном олишни истамайман. Лекин бу инсон билан яшашни ҳам тасаввур қила олмаяпман. Ўзимни жуда нотавон сезаяпман. Маслаҳат беринг, нима қилай?\nСаодат ОЧИЛОВА ёзиб олди. Диққат, диққат! "Даракчи"нинг Telegram’даги расмий каналига аъзо бўлиб, янгиликлардан баҳраманд бўлинг! #Аёл