Аграр соҳа тараққиётининг локомотиви / ADOLAT ижтимоий-сиесий газетаси\nАграр соҳа тараққиётининг локомотиви\nПахтачиликда қишлоқ хўжалигининг келажаги, унинг иқтисодий самарадорлиги кластерлар билан боғлиқ. Кластерлар аграр соҳани жадал ривожлантиришнинг “локомотиви” бўлиши керак.\nБаҳорда чигитни тупроққа қадаш учун қулай фурсат кутиб, дала бошига зир-зир қатнаган, ёзда ғўзага сувни ҳовучлаб бўлса-да маромида етказай деб ариқ ёқалаган, эскириб қолган трактори эгат бошида тўхтаб қолганида эҳтиёт қисм излаб юз битта даргоҳга бош суқиб чиққан, кузда ёппасига очилган пахтани териб олиш илинжида шаҳарлик ҳашарчиларни пойлаган фермернинг ташвиш-муаммолари камаядиган бўлди. Пахтачиликда ташкил этилган кластерлар соҳанинг кафолатли базаси сифатида намоён бўлиб, фермер ва саноатчининг ҳосилдорлик бекатларидаги муаммоларни ҳал этиш борасидаги куч-имкониятларини бирлаштирди.\nЭнди фермернинг молиявий имкониятлари кенгайган, техникаси янгиланган, ирригация тизими такомиллашган. ўўзага томчилатиб суғориш технологияси асосида сув берилади. Тупроқнинг унумдорлик даражаси, экин касалликларига қарши курашиш, биологик усулларни қўллаш масалалари ва етиштирилаётган ҳосил сифати саноат талабларига тўла мос келиши биргаликда назорат қилиб борилади.\nПахтачилик кластерларининг аҳамияти ва самарадорлиги ҳақида батафсил мулоҳаза юритишдан олдин эътиборингизни қуйидаги маълумотларга жалб этмоқчимиз.\nНарпай туманининг пахта етиштириш бўйича кластерга бирлашган 220 та фермер хўжалигида ноқулай келган об-ҳаво шароитига қарамай, 7136 гектар майдонда бир текис ҳосил етиштирилиб, йиғим-теримга ўн кунча илгари киришилди. Бунинг натижасида фермер хўжаликларининг тенг ярми буюртмачи бош корхонага, яъни “Мароқанд сифат” масъулияти чекланган жамиятига биринчи теримдаёқ режанинг 135-115 фоизи миқдорида пахта топшириб, контрактация шартномаларини ортиғи билан уддаладилар. Хусусан, кластер усулида пахта етиштириш талабларини бенуқсон бажариб келган “Суюнбек даласи”, “Элбек”, “Ваҳоб Равшанов даласи”, “Абду Ёрқулов даласи” фермер хўжаликларида ҳосилдорлик илк теримдаёқ 35-38 центнерни ташкил этиб, ҳосилнинг ҳаммаси 1 сортга қабул қилинди.\n— Биз кластер усулида пахта етиштиришга ўтган 220 та фермер хўжалигининг барчасига тенг шароит яратганмиз, — дейди “Мароқанд сифат” МЧЖнинг пахтачилик бўйича иқтисодчиси Ойбек Нурқувватов. — Шартнома бўйича 1 тонна хомашё топшириш учун 3 миллион 250 минг сўм миқдорида нарх белгиланиб, шунинг 1 миллион 960 минг сўми ёки 60 фоизи агротехник тадбирлар жараёнида олдиндан тўлаб берилди. Фермерга янги техника сотиб олишга кўмаклашдик. Тажриба тариқасида 50 гектар майдонда томчилатиб суғоришни йўлга қўйдик. Бугун эса қўлда терилган ҳар килограмм пахта учун теримчиларга одатдаги тўловларга яна 100 сўмдан пул қўшиб бераяпмиз. Ҳар куни 100 килограммдан ортиқ ҳосилни териб хирмонга қўшаётганларга гилам ва бошқа қимматбаҳо совғалар тарқатиб бораяпмиз. Чунки фермернинг ҳам, саноатчининг ҳам қизиқиши моддий манфаатдорликка бориб тақалади.\nДарвоқе, “Мароқанд сифат” МЧЖ бу йил Нарпай туманида етиштириладиган 31 минг тонна пахтанинг 20 минг тоннасини сотиб олиш бўйича фермерларга буюртма берган. Ана шу ҳосилдан 6600 тонна юқори сифатли тола ишлаб чиқариш ва ип-калава йигириш белгиланган. Ва ниҳоят, кластер таркибидаги бошқа қатор саноат корхоналарида хомашё тўлиқ қайта ишланиб, ундан экспортга йўналтирилган тайёр кийим-кечаклар, хусусан, эркаклар кўйлаги, чойшаблар тайёрланади.\n— Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги ҳузуридаги Қишлоқ хўжалигини давлат томонидан қўллаб-қувватлаш жамғармаси янги ишда бизга катта ёрдам кўрсатмоқда, — дея суҳбатни давом эттиради кластер бош корхонаси “Мароқанд сифат” МЧЖ товаршуноси Рустам Ҳамроев. — Унинг ёрдамида қийин молиявий муаммоларни тезда ҳал қилиб олаяпмиз. Биринчидан, биз билан контрактация шартномаси тузган ҳар битта фермер хўжалиги учун банкда махсус ҳисоб рақами очилган бўлиб, имтиёзли кредит маблағлари йўналтирилган. “Мароқанд сифат” МЧЖ ҳар битта йўналиш бўйича ажратилган маблағларнинг мақсадга мувофиқ ишлатилишини назорат қилиб боради ва бу борада банк олдида кафилликни ўз зиммасига олган. Демак, фермер пахта етиштириш эҳтиёжи учун молиявий кўмак олиш мақсадида идорама-идора югурмайди. Иш ҳақи ҳам, харажатлар ҳам вақтида ҳисоб-китоб қилиб борилади. Энди Нарпайдаги пахта кластерининг саноатлашув имкониятлари ҳақида гапирадиган бўлсак, мазкур тизим 220 та фермер хўжалигидан ташқари “Зирабулоқ” пахта тозалаш заводи, “Мароқанд сифат” ип-калава йигириш корхонаси ва “Самарқанд Евро Азия текстиль” тайёр кийим-кечаклар фабрикасини ўз ичига олган.\n“Зирабулоқ”да қайта ишланган толадан “Мароқанд сифат” сифатли ип-калава тайёрлаб, бўяб, тенг ярмини “Самарқанд Евро Азия текстиль”га етказатади, қолганини экспортга чиқаради. 50 фоиз ип-калавадан шу ернинг ўзида тўқилган матолардан эса кийим-кечак чиқарилиб, экспорт занжирига уланади. Қарабсизки, даладаги пахта юз фоиз қайта ишланиб, буюртмачи манзилларига етказилади. Дала ва цехлардан фойдали олди-бердилар ҳисобига кластер таркибида мингтадан ортиқ янги иш ўрни яратилди. Энг муҳими, ҳар битта йўналиш бўйича меҳнат қиладиган мутахассис, ходим яхши даромад топиб, турмушидан рози бўлиб яшаяпти. Рўзғорининг кам-кўстини бутлаш, фарзандлар тарбияси билан шуғулланиш, уларни яхши едириб, кийинтириш учун вақт ва имконият топаяпти. Шу биргина хулосанинг ўзидан давлатимиз раҳбарининг кластерлар аграр соҳани жадал ривожлантиришнинг локомативи, деган пурмаъно сўзлари нечоғлик ўзини оқлаётганини, ислоҳотлар жараёнига жўшқин куч ва қудрат бағишлаётганини сезиш қийин эмас.\nХўш, кластер туфайли қишлоқнинг саноатлашув жараёни фермерга қандай сабоқ бераяпти ва қай даражада ишга масъулият уйғотаяпти?\n— Аввало, фермерлик тизимида меҳнатнинг пировард натижаси учун шахсий интизом ва жавобгарликни уйғота олдик, — дейди Нарпай туман ҳокимлиги қишлоқ хўжалиги бўлими бошлиғи Абдуқаҳҳор Тожиев. — Биринчидан, ҳар битта агротехник тадбир вақтида ўтказиладиган, ер чуқур ҳайдаладиган, минерал ўғитлар билан меъёрида озиқлантириладиган бўлди. Томчилатиб суғориш туфайли сув сарфи бир неча баробар камайди. Ва ҳар битта сарф-харажат фермер томонидан қатъий назорат қилиб бориладиган бўлди. Содда қилиб айтганда, кластер фермерларни тежамкорликка ва ҳисобдонликка ўргатмоқда. Чунки иқтисод қилиб қолинадиган маблағлар унинг ўзига фойда бўлиб қайтмоқда.\n“Мароқанд сифат” МЧЖ корхонаси раҳбарларининг таъкидлашларича, бугун Нарпай туманида пахтачиликнинг модий-техник базаси тубдан янгиланишига муҳтож. Шуни ҳисобга олган ҳолда йил бошида дастлаб 10 та ва кейинроқ яна 40 та “Белорусь” русумли янги ҳайдов тракторлари харид қилиб келинди. Машина-трактор паркини тўлдириш, такомиллаштириш ишлари келгуси йилда ҳам изчил давом эттирилади. Чунки агротехник юмушларни сифатли бажариш афзаллиги биринчи йилдаёқ ўз натижасини берди. Гектаридан 28 центнердан пахта етиштириб келинган майдонларда ҳосилдорлик бирданига 35 центнерга кўтарилди. Бу рентабелликни таъминлаш учун яхши кўрсаткич.\nДемак, кластер усулига ўтган фермер ҳам, саноатчи ҳам изланаяпти, ҳаракат қилаяпти, кўпроқ даромад олиш учун бир-бирини астойдил қўллаб-қувватлаяпти. Бозор иқтисодиётининг энг ажойиб қонуниятларидан бири ҳам шунда, яъни харажатларнинг даромадли якуни учун ҳамма имкониятларни ишга солишда, пахтачиликда соғлом меҳнат ва рақобатни юзага келтиришда. Нарпай туманида шундай ишнинг уддасидан чиқа оладиган тадбиркорлар кўп. Айтиш мумкинки, пахтачиликда кластер — бу ерда ўзини том маънода оқлаб, Самарқанд вилоятида ўзига хос тажриба майдонига айланади.\nШоҳсупага йўл Ватанга муҳаббатдан бошланади...\nБразилиянинг Рио-де-Жанейро шаҳри мезбонлик қилган ХХХI ёзги Олимпия ва ХV Паралимпия ўйинлари якунлари мустақил мамлакатимиз шон-шуҳратини дунёга ...\nАбдубакир ота келини сузиб келган ошга қўлини ҳам теккизмади.


«Унутилган» йўллар — Ishonch Gazetasi\nИқтисодиёт равнақи кўп жиҳатдан йўлларнинг равонлигига боғлиқ. Наманган вилоятига келган киши, таассуфки, йўлларнинг носозлигидан шикоят қилади. Бу соҳада ҳеч қандай иш амалга оширилмаяпти дегани эмас, шунчаки, амалга оширилганлари етарли бўлмаётганидан далолат.\nБиргина мисол: вилоят марказидаги кўчалардан бири – Ҳамроҳ деярли бир йилдан бери ковлаб ташланган ҳолда турибди. Ёки «Сардоба» бозори атрофи, Марғилон кўчаларидаги ҳолатлар акс этган суратлар ижтимоий тармоқларда тез-тез кўриниш бериб туради. Бироқ бу масалага муносабат билдириши лозим бўлган мутасаддилардан негадир садо чиқмаётир.\nВилоятнинг қатор туманларидаги йўллар ҳам қониқарли даражада эмас. Чуст туманига эътибор қаратамиз. Хусусан, машҳур Чуст шаҳрининг қадимий бозори атрофида юришга яроқли йўлнинг ўзи йўқ. Ҳунармандчилик маҳсулотлари билан номи дунёга таралаётган шаҳар аҳолиси якшанба кунлик «Дўппи бозор» (аслида, дўппидўзларга ҳам қийин, тайинли ҳунармандчилик растасининг ўзи йўқ, қишли-қировли кунларда бошидан ёғин, оёғидан лой тепчиб, пешона тери маҳсулини сотиш ҳам бир азоб), ҳафтанинг қолган кунларида қатнов йўли сифатида ботқоқликдан фойдаланади, очиғи йўл, дейишга истиҳола қиласан киши.\nАввалроқ, 2018 йилнинг ярмига қадар ўйдим-чуқур бўлса-да, асфальт йўл бор эди. Реконструкция қилиш ниятида ҳунармандлар растасини бузиб, янгидан йўл қилишди, бироқ асфальт тўшама қилишни «унутиб» қўйишди. Бу ботқоқ йўл ёқасида янги капитал таъмирдан чиқарилган боғча бор, маҳалланинг аксарият болалари шу йўлдан мактабга, одамлар бозор-ўчарга қатнайди. Аммо уларнинг лойга ботиб қийналаётгани ҳеч кимнинг парвойига келмайди.\nКишини ўйлатадиган яна бир жиҳат бор: мана шу ботқоқ йўл ёқасида қадимий Отчопар эшон ҳонақоси жойлашган. Бино 2017 йилда реставрация қилинган. Ислом оламида номи машҳур бўлган ҳонақо ҳозир ҳам зиёрат туризмининг муҳим объектларидан. Аммо унга нобоп йўл сабаб кўпчилик эмин-эркин кела олмайди.\nБугун биз сўз юритган масала: йўллар ва улардан фойдаланиш масаласида қонунчиликда мукаммал ечимлар берилган. Ҳамма гап ана шу қонунларнинг ишламаётганида. Зеро, «Автомобиль йўллари тўғрисида»ги қонуннинг 9-моддасида умумий фойдаланишдаги автомобиль йўллари давлат мулки эканлиги қатъий белгилаб қўйилган бўлиб, мазкур мулкни «Йўл ташкилотлари автомобиль йўлларининг соз ҳолатда бўлишини, улардан транспорт воситалари муттасил ва хавфсиз ўтишини таъминлаши шарт» (16-модда).\n«Ўзбекистон Республикаси ҳудудидаги автомобиль йўллари минтақасида хавфсизликни таъминлаш ва ташкил этиш» қоидаларига биноан, умумий фойдаланишдаги автомобиль йўлларини (шаҳар кўчаларини) бир йилда икки марта (баҳор ва кузда) мавсумий кўрикдан ўтказиш, кўрик натижалари асосида йўл ҳаракати хавфсизлиги тадбирларини ишлаб чиқиш белгиланган. Бундан ташқари, уларнинг амалга оширилиши мониторингини олиб бориш, ҳаракат хавфсизлигига зид ҳолатлар ёки йўлнинг ҳолатига боғлиқ бўлган йўл-транспорт ҳодисалари кўпайган йўл қисмларини келгуси йилда таъмирлаш режасига киритиш бўйича тегишли органларга таклиф тақдим этиш (маҳаллий давлат ҳокимияти органлари эса ўз режаларига киритиши) зарурлиги белгиланган.\nАйтмоқчи бўлган фикримиз шуки, йўлларимиз аҳволига муносабатимиз шу тарзда давом этса, бор асфальтлар ҳам емирилиб, лой кўчаларда қолиб кетаверамиз. Ваҳоланки, биз барча имкониятлар орзуларимизга уйғун бўлган юртда яшамоқдамиз.


Жамоатчилик тўйлар ҳақида асосли фикрларни ўртага ташламоқда. Шу фикрлардан ҳам кўриниб турибдики, тўйлар ҳақидаги юз йиллик ўйларимизга бугун ечим топилгандек. Демак, ихчам, камхарж тўй қилиш билан биз елкамизда юк бўлиб келаётган ортиқча сарф-харажатлардан қутилишимиз мумкин.\nПандемия шароитида турмуш тарзимизда ўзига яраша ўзгаришлар бўлди. Шулардан бири тўйлар билан боғлиқ. Ахир, ҳаёт давом этар экан, режалаштирган мақсадларимизни бутунлай бир чеккага суриб қўйиб бўлмайди.\nБелгиланган шу тартиб асосида юртимиз бўйлаб шу кунларда тўйлар давом этмоқда. Ҳовлида, энг яқин одамлар даврасида ўтаётган тўйлар видеосини кўриб одамнинг ҳаваси ҳам келади. Ҳамма эътибор келин-куёвда, ортиқча харажат ҳам, меҳмонларни сиғдира олмай ёки кўнглини топа олмай югур-югур қилишлар ҳам йўқ.\nАна шу ташвишлараро гарчи келин-куёв тўйнинг бош қаҳрамонлари бўлса ҳам асосий эътибор уларга эмас, меҳмонларга қаратилар эди. Тўйхонага келган меҳмонларнинг ярмидан кўпи бир-бирини ҳатто танимас, келин-куёвга бир назар ташлаб қўйиб қорнини тўйғизиш, ўйин-кулгу қилишга машғул бўлиши ҳеч кимга сир эмас.\nЎттиз кишилик ихчам тўйдан кейин эса одамлар анча маблағи тежалиб қолгани, тўй файзли ўтганию ортиқча югур-югурлар бўлмаганидан мамнун бўлмоқда. Энг муҳими, тўй маросимидан мақсад дабдабабозлик эмас, балки икки ёшнинг оила қуриши ва бахтли яшаб кетиши эканини англай бошладик.\nБу борада кўпчиликнинг фикрини аниқлаш мақсадида ЎзАда «Тўй нечта кишилик бўлишини хоҳлайсиз?» мазмунида сўровнома ўтказилди.\nСўровнома баҳона тўй мавзуси ижтимоий тармоқларда ҳам трендга чиқди. Минглаб юртдошларимиз тўй ҳақида ўз фикрлари билан ўртоқлашди. Шулардан айримларини эътиборингизга ҳавола қиламиз:\nФеруза Абдуллаева: Тўйларимиз қанчалик катта, дабдабали бўлгани билан кейинги йилларда ажрашишлар кескин ошиб кетди. Ҳеч қайси йигит ёки қиз ота-онам шунча харажат билан тўй қилиб берди, деб ўйлаб кўраётгани йўқ.\nМуяссар Юсупова: Яқин қариндошларсиз, айниқса, амма, хола, тоға, амакиларсиз тўй қилиб бўлмайди. Тўйга айтилмаса ўзаро меҳр-оқибат йўқолади.\nСофия Султон: Никоҳ тўйида ҳеч бўлмаганда юз киши қатнашиши керак. Масалан, биз бир ота-онадан 11 фарзандмиз. Болаларимиз, набиларимиз билан бирга шунча бўламиз, ахир.\nИнобат Ойдин Муродова: Бизда ҳалиям тўй жиннилари кам эмас. На фармон, на қарор, на карантин кор қилади буларга. Аслида фарзандларимизнинг бахтли оила қуриши учун дабдаба шарт эмас. Уларга ҳамма шароитни муҳайё қилиб қўйишимиз ҳам нотўғри. Уларнинг ўзигаям иш қолиши керак-ку! Шунда улар ҳам ўзлари учун интилади, бекорчиликдан номаъқул ишларни қилмайди. Хуллас, болаларимиз учун сипороқ бўлганимиз яхши. Ўзимизни қийнаб ҳамма нарсасини тайёрлаб берганимиз билан кутганимиздек бўлмаслиги мумкин.\nГулчеҳра Умарова: Ҳақиқатан дабдабабозликка берилганлар на давлат, на маҳалла, на жамоатчиликни назарига илмаяпти. Керак бўлса пулларим билан ҳамманинг оғзини ёпа оламан, деб ўйлаб юрганлар йўқ эмас. Лекин шаҳар бедарвоза эмас.\nУшбу сўровнома Facebook ижтимоий тармоғининг «Халқ билан мулоқот» гуруҳига жойлаштирилгач, кўпгина янгидан-янги фикрлар қалқиб чиқди. Юзлаб одамлар ўзларининг изоҳларини ёзиб қолдиришди. Изоҳ қолдирганларнинг ярми 30 кишилик тўйларни маъқуллаган бўлса, тахминан 40 фоизига яқини қавми-қариндоши кўп ҳисобланадиган халқимиз учун 30 киши камлик қилиши, шу боис камида 70, кўпи билан 100 киши қилиб белгиланишини ёқлаб чиқишган.\nУшбу фикрларнинг эътиборга моликларини ҳавола қиламиз:\n– Менимча, одамлар 30 кишилик тўй ўтказишга ўрганиб қолади. Энди катта тўйни жуда катта тўёна кутадиганлар қилади. Асосан амалдорлар.\n– 30 кишилик яхши тўй бўлар экан. Ихчамгина, исрофсиз...\n– Менимча, 30 киши оз. Сал кўпайтириш керак. Умрида бир марта бўлади тўй. Кадимдан эл-юртга ош берилиб келган тўйларда. Ўзбекчиликка 30 та одам билан тўй ўтказиш тўғри келмайди.\n– Қачонки одамлар ўзларини танишса, бировлар билан иши бўлмаса, ортиқча дабдабаю асъасаларнинг бефойда эканини тушуниб етишса ҳеч қандай қарор, ҳам ҳеч қанақа чеклов, ҳам назоратниям кераги бўлмайди. Ўша дабдабаларга кетадиган маблағга ҳаёт давомида керак бўладиган турмуш ва кундалик ҳаётда зарур маиший техникалар олинса, менимча маъқул бўлади. Энди тўй иштирокчиларига келадиган бўлсак, қариндош-уруғ ака-ука, опа-сингилларнинг ўзи элликтадан ошади. Шунинг учун, менимча, 100 дан 120 кишигача бўладиган тўй ихчам чиройли ва файзли бўлса керак. Шу гапимни 20 йилдан бери айтиб келаман одамларга. Айримлари устимдан кулишарди, айримлари эса тўғри тушунарди.\n– 30 кишилик тўй менга ёқди, кам харж ва файзли бўларкан, қанча одам бўлсаям энг кераклиси ёшлар бахтли бўлсин.\n– 30 кишилик тўй бу вақтинчалик тўй. Барчада қариндош-уруғ, жамоа, дўст-биродар, маҳалла, қўни-қўшни ва қуда томон бор. Энди ҳисоб-китобни ўзингиз қилиб олинг.\n– Бизнинг менталитетимизга 30 кишилик тўғри келмайди. 100 кишилик ҳам тўғри келмайди. Биз серуруғ халқмиз.\n– Топганига тўй қиламан деб шўрлик ўзбек ўзини ўтдан чўққа уриб, пуч орзу-ҳавасни деб хаста боласига дори-дармон олиб беролмаса, йиллаб кўксида дард босиб юрган аёлини операция қилдиролмаса, ўқийман деган боласига контракт тўлолмаса, натижада битта дардига мингта қўшилиб узоқ-узоқларга ишлагани кетиб, оиласидан узоқда таваккалчиликда юради-да. Бидъат, иллат ва кўр-кўрона урф-одатлар охир-оқибат бизни халқ сифатида тикка бўлишимизга йўл қўймайди. Шунисига ачинасан одам. Саломат бўлинг.


Навбатдаги Startup Mix конференцияси 11 февралда бўлиб ўтади - Terabayt.Uz\nStartup Mix – ҳар ойда бир марта ўтказиладиган, Ўзбекистонда ягона бўлган стартап-конференциядир. Тадбирнинг аудиторияси одатда 150-200 кишидан иборат бўлади, дея хабар берилади лойиҳа сайтида. Улар орасида бизнесменлар, Ахборот технологиялари соҳасидаги тадбиркорлар, компаниялар раҳбарлари, стартапчилар, маркетологлар, журналист ва блогерлар, олий ўқув юртларининг юқори босқич талабалари қатнашади.\nМазкур лойиҳа учта таркибий қисмдан иборат:\n– Бошловчи тадбиркорлар ўзларининг (амалга оширилмаган ёки бошланғич босқичда бўлган) ғоялари билан келишлари мумкин. Бу ерда улар сўзга чиқиб, ўз лойиҳалари ҳақида гапириб беришади ва мазкур бизнес-ғояларини ривожлантириш бўйича муваффақиятли IT-бизнесменлардан маслаҳат ва тавсиялар олишлари мумкин.\n– Таклиф этилган муваффақиятли тадбиркорлар, Ўзнет ва IT-бизнесининг кўзга кўринган вакиллари ўз тажриба ва билимларини йиғилганлар билан баҳам кўришади, маслаҳатлар беришади ва ўзларининг «муваффақият тарихи»ни гапириб беришади.\n– Ахборот технологиялари мавзулари бўйича мастер-класслар ўтказилади. Уларни ўз соҳасида ютуқларга эришган мутахассислар олиб боришади. Бундай семинарлар кенг аудитория учун қизиқарли.\nБу ойдаги Startup Mix стартап-конференцияси 11 февраль куни бўлиб ўтади. Янги IT-лойиҳаларнинг яратилиш ва ривожлантиришига қизиқадиган барча хоҳловчилар конференцияга таклиф этилади.\n#бизнес #конференция #лойиҳа #стартап


«Бу – дунё билан ёвлашиш». Жамоатчилик фаоллари ижтимоий тармоқларни блоклашга асос бўлган қонунни қайта кўришга чақирмоқда\n3 ноябрь куни «Ўзкомназорат» томонидан Теlegram, YouTube, Instagram, Facebook ва Оdnoklassniki каби ижтимоий тармоқлар бир неча соат давомида блокланди. Бунга қадар эса июль ойида TikTok, Тwitter, Skype, ВКонтактенинг Ўзбекистондаги фаолияти чекланганди.\nБу ҳаракатлар «Шахсга доир маълумотлар тўғрисида»ги қонуннинг 271-моддаси доирасида Facebook, Google, Теlegram ва бошқа сервислар Ўзбекистон фуқароларининг шахсига оид маълумотларини жисман Ўзбекистон ҳудудида сақлаш шартларини бажармагани учун амалга оширилган.\nИжтимоий тармоқларга оид баҳсли қонун: хавотирлар ва тахминлар\nОммавий мулоқот тармоқларининг Ўзбекистон ҳудудида чеклаб қўйилиши ва бунга асос бўлган қонунчилик норозиликларга сабаб бўлмоқда. Kun.uz мухбири бу борада жамоатчилик фаоллари фикрларини келтиради.\n«Бу масалада Россияга эргашиш дунё билан ёвлашиш дегани» — Карим Баҳриев\nТаниқли журналист ва медиа ҳуқуқи мутахассиси Карим Баҳриев Ўзбекистонда ижтимоий тармоқлар блоклаб қўйилиши ҳақида гапирар экан, буни мамлакат жозибадорлигига қаттиқ зарба ва шунингдек, дунё билан ёвлашиш сиёсати, дея таърифлади.\n«Ижтимоий тармоқларнинг блокланиши ва унга асос бўлаётган қонунчилик биринчи навбатда Ўзбекистоннинг жозибадорлигига жиддий зарар келтирмоқда. Ваҳоланки, биз шусиз ҳам интернет эркинлиги бўйича дунё давлатлари орасида фахрланарли ўринда эмасмиз.\nЎзбекистон эркин интернетга эга бўлмаган давлатлар қаторида қолдирилди – Freedom House\nИжтимоий тармоқлар гарчи бир неча соатларга блокланган бўлса-да, у жаҳондаги барча индикаторларда қайд этиб бўлинди. Бу эса халқаро ташкилотларнинг биз ҳақимизда бир йилдан кейин берадиган ҳисоботларида албатта қайд этилади.\nИккинчидан, бу ҳолат давлат бюджетига ҳам катта зарар келтиргани аниқ.\nИжтимоий тармоқлар блокланишидан нафақат турли компаниялар ва тадбиркорлар, шунингдек, халқимиз ҳам зарар кўрди. Чунки улар кўплаб VPN дастурларини юклаб олди. Бу эса маълум тўловлар эвазига бўлади.\nБу ҳолат яна шуни ҳам кўрсатадики, тармоқларни блоклаш билан халқни ахборотдан сиқиб қўйишнинг иложи йўқ. Одамлар турли қурилмалар билан барибир тармоқлардан фойдаланаверади. Ҳозирги асрда тармоқларни блоклаш жуда кулгили ҳолат», – деди у.\nЖурналистга кўра, Ўзбекистонда ижтимоий тармоқлар блокланишини бир амалдорнинг курсида ўтириб олиб қабул қилган аҳмоқона қарори, дея тушуниш хато. Чунки бу иш учун аввало қонуний асослар ҳозирланган эди.\n«Воқеалар тарихига қарасак, тармоқлар блокланишига асос бўлувчи қонунга йиллар давомида асос ҳозирланганди. Яъни бу қонунни аввалроқ Қонунчилик палатаси ва Сенат қабул қилган.\nМени хавотирга соладиган бир жиҳат борки, бу ишлар Ўзбекистон ҳукумати томонидан Россия Федерацияси билан параллел тарзда қилинмоқда. Айнан Россияда депутатлар аввалроқ тармоқларни блоклаш ҳақида қонун қабул қилган ва «Роскомнадзор» уни ижро қилган эди. Ўзбекистонда ҳам блоклашлар худди шу тарзда ва номлари ҳам жуда ўхшаш органлар қўли билан амалга оширилмоқда.\nАфсуски, биз кўп амалиётларда айнан Россия қолипларидан фойдаланяпмиз. Бир нарсани ҳамма билиши керак, одамларни ижтимоий тармоқлар ва интернетдан, эркинликдан чеклаш бўйича Россияга эргашиш жуда катта хато. Ҳа, Россия билан иқтисодий алоқаларимиз бор, бу давлатда миллионлаб мигрантларимиз бор, лекин бу дегани ҳар соҳада унга эргашиб кетавериш, қовоғига қарайвериш керак дегани эмас.\nTelegram’нинг Россияда блокланиши Ўзбекистонга қандай таъсир қилади?\nМигрантлар муаммосини кейинги тўрт-беш йилликда ривожланган Осиё давлатлари ва Европага йўналтириш орқали ҳал қилиш мумкин. Бунинг учун тўғри сиёсат ва тўғри шартномалар бўлса бўлди.\nРоссия ижтимоий тармоқларни блоклаш, чеклаш орқали нимагадир эришдимики, биз унга тақлид қилсак. Йўқ, унинг эришгани фақат дунё билан душманлик бўляпти холос. Бугун бутун дунё Россияни яккалаш сиёсатини юритмоқда. Хўш, нега биз дунё билан ёвлашиш борасида Россия ортидан боришимиз керак?» – деди Карим Баҳриев.\n«Тармоқларнинг блокланиши келажагим ҳақида жиддий ўйлаб кўришга мажбур қилди» — Фурқат Қурбонов\nЎзбекистонда ижтимоий тармоқларнинг блоклаб қўйилиши Иқтисодий тараққиёт ва камбағалликни қисқартириш вазирлиги бош мутахассиси Фурқат Қурбоновни ҳам ўз келажаги ҳақида жиддий ўйлаб кўришга мажбур қилган нохуш воқеа бўлди.\n«Ижтимоий тармоқларнинг блокланиши шахсан мени келажагим ҳақида жиддий ўйлаб кўришга мажбур қилди. Чунки ҳаётимда Telegram, Facebook, YouTube, Instagram ва олдинроқ блокланган Twitter, TikTok, Skype, Wechat каби тармоқларнинг ўз ўрни бор.\nФикримча, рақамлаштириш асрида ушбу гигант тармоқларни блоклаш – биринчи навбатда Ўзбекистон Конституциясининг очиқчасига бузилишидир. Бунга эса «Шахсга доир маълумотлар тўғрисида»ги қонунга киритилган қўшимча сабаб бўлмоқда. Шундай экан, қабул қилиниши ҳам иқтисодий, ҳам сиёсий жиҳатдан хато бўлган тузатиш зудлик билан қайта кўриб чиқилиши шарт.\nШунингдек, келгусида ҳам қандайдир қонунларга ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш керак бўлганида масъуллар кенг жамоатчилик фикрини албатта ўрганиши керак. Бутун дунёга шарманда бўлганимиз етар, ахир.\nДепутат, сенаторлар ва шунингдек, яна айрим мансабдорларнинг шармандали хатоси тезда тўғриланмаса, машҳур бир воқеадагидек араванинг битта михи тушиб қолгани туфайли жангни бой бериб қўйишимиз мумкин», – дея фикрларини хулосалади Фурқат Қурбонов.\n«Мана шундай зиддиятли вазиятларда Конституцион суд ўзининг охирги сўзини айтиш керак» — Камолиддин Раббимов\nКамолиддин Раббимов/Фото: Facebook\nСиёсий таҳлилчи Камолиддин Раббимов ўзининг Fаcebook саҳифасида ёзишича, Ўзбекистонда ижтимоий тармоқларнинг блоклаб қўйилиши ҳукумат бошқарувидаги зиддиятларни ҳам ифодалаши мумкин.\n«Ижтимоий тармоқларни блоклаш атрофидаги воқеа, қисқароқ бўлса-да, алоҳида таҳлилга лойиқ масала. Бу ўринда, бошқарув инстанцияларидаги сиёсий-ҳуқуқий зиддиятлар кузатилади, битта маъмурият ичидаги қарашлар ва манфаатлар тўқнашуви кучли эканлиги англашилади. Аслида, битта шахсни ёки давлат муассасасини айблаш нотўғри бўлса керак. Бугунги Ўзбекистонда миллий манфаатлар борасидаги қарашлар тўқнашмоқда, курашмоқда. Эски инстинктлар ва зеҳният бир масалада маъқулланса, бошқа вазиятда панд бермоқда. Ички зиддият ҳали бартараф бўлгани йўқ. Чунки янги бошқарув стили тўлиқ шаклланиб улгурмади, унинг баъзи тамойиллари ёки шартлари шаклланди», – дея ёзади у.\nТаҳлилчига кўра, тармоқлар блокланишига асос бўлган қонунга етарли шарҳ берилмагани вазиятни чигаллаштирган омиллардан бўлган.\n«Кеча амалга оширилган блоклаш қонунчиликка ишора қилинган ҳолда амалга оширилди. Лекин ўша «шахсга доир маълумотлар» ҳақидаги қонун бандининг ўзини ҳам мутлақ ҳар хил талқин қилиш мумкин эди. Жумладан, авторитар талқинга кўра, бу тотал назорат ва ташқи дунёдан мустаҳкам иҳоталанишни назарда тутади. Ҳуқуқий-либерал талқинга кўра, ушбу талаб фақат давлат муассасаларидаги (масалан, ИИВ, ДХХ ва ҳ.к.) шахсларга дахлдор маълумотлар Ўзбекистон ҳудудида сақланишини назарда тутади. Лекин қонуннинг ўша моддасига шарҳ берилмагани вазиятни чигаллаштирган. Мулозимлар эски зеҳниятдан келиб чиқиб, авторитар талқин йўлидан боришган».\nКамолиддин Раббимов пости давомида шу каби зиддиятли вазиятларда Конституцион суд охирги сўзни айтиши кераклигига ҳам урғу беради.\n«Шу каби зиддиятли вазиятларда Конституцион суд ўзининг охирги сўзини айтиш керак. Афсуски, Конституцион суд негадир шарҳ бермайди, вазиятга аралашмайди. Бу Ўзбекистон каби катта ва салоҳияти ўсиб бораётган давлат учун жиддий ҳуқуқий ва репутацион етишмовчилик ҳисобланади», – деб ёзади таҳлилчи.\n«Ижтимоий тармоқлар — сўз эркинлигининг рамзи» — Дониёр Рўзметов, сиёсий таҳлилчи, блогер\nДониёр Рўзметов/Фото: Facebook\nФранцияда яшовчи ўзбекистонлик сиёсий таҳлилчи ва блогер Дониёр Рўзметов демократик давлатларнинг барчасида ижтимоий тармоқлар сўз эркинлигининг рамзи сифатида кўрилишини таъкидлайди.\n«Ижтимоий тармоқлар борасидаги ҳақиқат шуки, у сўз эркинлигининг ҳозирги кундаги рамзи ҳисобланади. Чунки ижтимоий тармоқларда сиёсий-иқтисодий, ижтимоий, жинсий, диний ҳамда ирқий фарқларидан қатъи назар ҳар бир инсон ўз фикри ва нуқтаи назарини билдириши мумкин. Шу сабабдан дунёдаги аксарият давлатлар ижтимоий тармоқларга ва у ерда билдириладиган фикрларга миллий қонунчиликдаги сўз эркинликлари борасидаги қонунлар асосида ёндашади. Масалан, билдирилган фикр кимнидир ҳақоратласа, таҳдид қилса ёки қандайдир зарар келтирса, унга тегишли чора кўрилади.\nИнтернет чекланиши юзага келтирадиган 8 хавотир: нималарни йўқотишимиз мумкин?\nИжтимоий тармоқларни ёпиб қўювчи давлатлар сўз эркинлиги ва демократиянинг душмани бўлган давлатлардир. Интернетни ёпувчи давлатлар рўйхатига қаралса, унда Хитой, Россия, Беларусь, Уганда, Танзания, Туркманистон, Шимолий Корея ва шу каби тоталитар ва авторитар давлатларни кўрамиз», — таъкидлайди таҳлилчи.\nИжтимоий тармоқларни блоклашга сабаб бўлаётган қонун талабини бекор қилиш сўралмоқда\nMening fikrim жамоавий мурожаатлар порталига «Шахсга доир маълумотлар тўғрисида»ги қонуннинг 271-моддасини бекор қилишни сўраб жамоавий мурожаат жойланди.\n«2021 йил 15 апрелдан кучга кирган «Шахсга доир маълумотлар тўғрисида»ги қонуннинг 271-моддасини (Ўзбекистон фуқароларининг шахсга доир маълумотларига ишлов беришнинг алоҳида шартлари) кенг жамоатчилик томонидан муҳокама қилинмасдан қабул қилингани, унинг иқтисодий ва сиёсий оқибатлари ҳисоблаб чиқилмагани ҳамда сўнгги кунларда жамоатчиликнинг қаттиқ норозилигига сабаб бўлгани туфайли бекор қилишингизни сўраймиз.\nБундан ташқари, 271-модда асосида Ўзбекистонда ижтимоий тармоқларнинг блокланиши президент Шавкат Мирзиёевнинг интернет ёпилмаслиги ҳақида айтган гапларига зид. Бу ҳолат Ўзбекистоннинг интернет ва сўз эркинлигига доир халқаро майдондаги обрўсини ҳам тушириб келмоқда.\nҚолаверса, Твиттер ва Тик-Ток тармоқлари блокланган ўтган даврда билдикки, хориждаги бу тармоқлар эгалари бўлган компаниялар ўзларининг серверларини Ўзбекистонга олиб келиб ўрнатиш ҳақида ўйлаб ҳам кўрганлари йўқ. Ўзбекистон аҳолисининг интернетдаги фаол қатлами эса бу чекловлардан ВПН орқали аллақачон айланиб ўтиб улгуришган», дейилади мурожаатда.\nИшчи комиссия модераторнинг экспертизасидан кейин мурожаатни Mening fikrim веб-порталига жойлаштириш ёки жойлаштиришни рад этиш ҳақида қарор қабул қилади.\nИшчи комиссиянинг ижобий қарори олинган тақдирда мурожаат модератор томонидан Mening fikrim веб-порталига умумий овоз бериш учун жойлаштирилади.\nХулоса: Юқорида таъкидланганидек, ривожланган демократик давлатларда ижтимоий тармоқлар аллақачон сўз эркинлигининг рамзига айланиб улгурган. Бу борада Ўзбекистон ҳам ривожланишнинг фуқаролар эркинликлари устун бўлган демократик жамият танловини қилган давлат. Шундай экан, ҳукумат тепасида бўлган масъуллар фуқароларнинг сўз эркинлиги бўйича ҳуқуқларини ҳам ҳурмат қилиши лозим. Бу ҳуқуқларга хавф туғдирувчи ҳар қандай қонун ва қўшимчалар эса супуриб ташланиши шарт.\nInstagram фойдаланувчилардан видео селфи юборишни сўрамоқда\n14:36 / 07.11.2021\nХавфсизликни таъминлаш чораси бу қадар қўпол бўлмаслиги керак – Сиёсатшунос телефонларни IMEI рўйхатидан ўтказиш ҳақида\n«Афандининг қизлари»: Стереотипларни синдира олган вайнерлар


Фиқҳ Қуръони карим Суннати набавийа Ислом ва иймон Долзарб мавзу Фиҳқ илми Ислом фиқҳ академияси Фиқҳий мазҳаблар Фиқҳий истилоҳлар Усулул Фиқҳ Дарслар Видеолар Аудио Ибодат Тоҳарат ва поклик Намоз Закот Рўза ва Рамазон Ҳаж – умра Турли масалалар Дуо Қурбонлик ва ақийқа Таъқиқ ва рухсатлар Таомлар Либослар Сўйишлар Гуноҳлар Аёлларга оид ҳукмлар Ҳаром ва ҳалол касблар Сафар Майиит Молиявий муомалалар Савдо ва тижорат Рибо Қарз Фароиз Бошқа муомала турлари Оила ва турмуш Никоҳ ва талоқ Эр ва хотиннинг вазифалари Фарзанд тарбияси Искать... Категория: Долзарб мавзу Жума намозининг аввалги тўрт ракъат суннати\nАвтор: Фиқҳ.Уз Опубликовано 03 Декабрь 2016 Печать E-mail Савол: Одатда бизда жума намозидан олдин тўрт ракъат суннат ўқилади. Лекин «Мишкот» китобида фарздан олдинги тўрт ракъат суннат айтилмаган. Араб ўлкаларида бу суннат ўқилмас экан, бизда ўқилишига бирор ҳужжат борми?\nКатегория: Долзарб мавзу Васваса\nАвтор: Фиқҳ.Уз Опубликовано 06 Октябрь 2015 Печать E-mail Ёмон хаёлларнинг келиши қалбда иймон борлигининг аломатидир. Абдуллоҳ ибн Масъуд розияллоҳу анҳудан васваса ҳақида сўралди.\nعن عبدالله، قال: سئل النبي - صلى الله عليه وسلم - عن الوسوسة، قال : تلك محض الإيمان\nАбдуллоҳ ибн Масъуд розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: “Набий соллаллоҳу алайҳи васалламдан васваса ҳақида сўралди. Шунда у зот:\n“Бу иймоннинг айни ўзидир”, дедилар.\nКатегория: Долзарб мавзу Дафн\nАвтор: Фиқҳ.Уз Опубликовано 08 Апрель 2015 Печать E-mail «Дафн» сўзи луғатда «яшириш», истилоҳда эса «маййитни тупроққа кўмиш» маъносини билдиради. Биринчи дафн қилган инсон Одам алайҳиссаломнинг фарзанди Қобилдир. Унга Аллоҳ таоло укаси Ҳобилни қандай дафн қилишни гўзал тарзда ўргатган.\nفَبَعَثَ اللَّهُ غُرَابًا يَبْحَثُ فِي الأَْرْضِ لِيُرِيَهُ كَيْفَ يُوَارِي سَوْأَةَ أَخِيهِ قَال يَا وَيْلَتَى أَعْجَزْتُ أَنْ أَكُونَ مِثْل هَذَا الْغُرَابِ فَأُوَارِيَ سَوْأَةَ أَخِي فَأَصْبَحَ مِنَ النَّادِمِينَ\nКатегория: Долзарб мавзу Абу Ҳанифа роҳимаҳуллоҳнинг фазллари\nАвтор: Фиқҳ.Уз Опубликовано 06 Декабрь 2014 Печать E-mail Абу Ҳанифа роҳимаҳуллоҳнинг бир туши\nТўрт ракатли намозда аввалги қаъдага ўтирганда фақатгина аттаҳийётнигина ўқилади. Салавот ўқилмайди. Абу Ҳанифа роҳимаҳуллоҳ мазҳабида бирор киши хато қилиб, унутиб биринчи қаъдада аттаҳийётидан кейин “Аллоҳумма солли ала Муҳаммадин” гача ўқиса, зиммасига саждаи саҳв қилиш вожиб бўлади.\nКатегория: Долзарб мавзу От гўшти ҳақида\nАвтор: Фиқҳ.Уз Опубликовано 15 Октябрь 2014 Печать E-mail САВОЛ: Мен ҳозирда яшаб-ўқиб турган давлатда турк биродарларимиз билан муносабатларим бор. Улар от гўштини ҳаром деб эътиқод қилишади. Ваҳоланки, мен ўқиган «Ибодати Исломия» китобида: «Отни ейиш мумкин, лекин қурбонликка сўйиб бўлмайди», дейилган. Тўғри ҳукм қайсиниси?\nКатегория: Долзарб мавзу Шайх Рамазон ал-Бутий ва бемазҳаблар ўртасидаги баҳс\nАвтор: Фиқҳ.Уз Опубликовано 22 Апрель 2014 Печать E-mail Бу ерда бошқа ҳеч бир ақл-идрокли одамда учрамайдиган мутаассиблик (фанатизм) аломатларини учратасиз! Улар (бемазҳаблар) бизни мутаассибликда гумон қиладилар, чунки биз минг бир далилга асосланган ҳақиқатдан четлашишга рози бўлмаймиз. Бироқ улар мисли кўрилмаган мутаассиблик қафасига қамалиб олганлар.\nКатегория: Долзарб мавзу Шайх Муҳаммад Содиқ Муҳаммад Юсуф ҳазратлари вафот этдилар\nАвтор: Фиқҳ.Уз Опубликовано 11 Март 2015 Печать E-mail Бугун Ислом олами улкан мусибатга, оғир жудоликка учради. Буюк аллома, фазилатли шайх Муҳаммад Содиқ Муҳаммад Юсуф ҳазратлари вафот этдилар. Эвазсиз йўқотишга учраган бутун ўзбек халқи, Мовароуннаҳр мусулмонлари Исломнинг забардаст олими шайх Муҳаммад Содиқ Муҳаммад Юсуф ҳазратларининг вафоти муносабати билан чуқур қайғуга чўмдилар.\nКатегория: Долзарб мавзу Бу жаврабга масҳ тортиш мумкин!\nАвтор: Фиқҳ.Уз Опубликовано 23 Октябрь 2014 Печать E-mail Туркиянинг “Eshel Texctil” корхонаси буюртмасига кўра Олмония мутахассислари замонавий жавраблари\nКатегория: Долзарб мавзу Тасбиҳнинг тарихи ҳақида\nАвтор: Фиқҳ.Уз Опубликовано 26 Апрель 2014 Печать E-mail САВОЛ: Шайх жаноблари, биз мусулмонлар тасбиҳни кўп ишлатамиз. Унинг тарихи ва келиб чиқиши ҳақида билишни хоҳлар эдик.\nБисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм. Ҳозирда мўмин-мусулмонлар ичида мазҳабга қарши бўлишга ва баъзи бир амалларни бидъат-хурофотга чиқаришга ишқибоз бўлган кишилар «тасбиҳ ўгириш бидъатдир, бу ишни Набийимиз Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васаллам қилмаганлар,\nКатегория: Долзарб мавзу Ҳанафий мазҳабига биноан аёл ва эркак намозидаги фарқ\nАвтор: Фиқҳ.Уз Опубликовано 22 Апрель 2014 Печать E-mail 1. Такбири таҳрима айтиш вақтида қўл кўтариш суннат. Эркаклар қулоғининг юмшоғигача, аёллар эса елка баробаригача кўтарадилар.Табаронийнинг мўъжам ал-кабир китобида Воил ибн Ҳужр розияллоҳу анҳудан ривоят қиладилар.\nФаҳш фильм ва суратларни тамошо қилиш\nБройлер товуқларга берилаётган озуқалар\nНамозхон спиртли атирни сепиши\nМасжиднинг нарсаларидан фойдаланиш\nМаййитни ёғоч сандиқда дафн қилиш Қабрнинг сифати\nҒарбдан келаётган совунлар\nБалоғатга етган ўғил отасига тобеъдир\nАёллар намози билан эркак намози орасидаги фарқ\nСтраница 1 из 3 В началоНазад123ВперёдВ конец Янги китоб\nСайт бошиФиқҳДолзарб мавзу


Даун синдроми бўлган болалар ўқий олади ва меҳнат қилиш ҳуқуқига ҳам эга! – Газета.uz\nФото: Шахноза Икрамова.\nLotinchada 13 апрель 2022, 18:48 Колумнистлар Жамият\n4 апрель куни АОКАда Тиббий-ижтимоий хизматларни ривожлантириш агентлиги раҳбарияти иштирокида «Кексалар ва ногиронлиги бўлган шахсларга тиббий-ижтимоий хизмат кўрсатиш: ҳолат ва келажакдаги режалар» мавзусида матбуот анжумани ўтказилди. Тадбир охирида саволларга жавоб бераётганда агентлик директори Алишер Инаков Даун синдроми бўлган болалар ҳақида қуйидаги сўзларни айтди.\n«Лекин битта нарса бор: ўқий олмайдиган болалар бор. „Необучаемые“ (рус тилида — таҳр.) дейилади. Бу „необучаемые“ деган тоифадагилар уни уйида шароит қилсангиз ҳам, бошқа ерда шароит қилсангиз ҳам, ўқитишни иложи йўқ. Мисол учун, куни кеча биз Даун касаллиги бўйича шуғулландик. Даун касаллиги уларни бошқача қилиб халқ тилида айтганда „солнечный ребёнок“ дейди, қуёшли бола дейди. Кулиб тураверади ва ҳаммаси бир бирига ўхшайди. Бу оқ рангилими, қизил ранглими, қизил танлими, сариқ танлими — ҳаммасининг юзи бир хил. „Солнечный ребёнок“ дейди. У болаларни элементар нарсага ўргатса бўлади. Онасига меҳрибонликка, уйида жиндек кичикроқ меҳнат қилишга, ўзини тутишга ва ҳоказо. Нима деганда, улар необучаемые. Уларни ўқитишни иложи йўқ нарса. Лекин элементар шарт-шароитларга, ҳаётга, элементар ҳаётий қўникмалар уларга яратишимиз керак. Тўғри бу тоифадаги беморлар узоқ яшамайди. Биз ҳозир 73−75 ёш деяпмизку, улар унча узоқ яшамайди. Лекин қанча яшаса ҳам, у ҳам Худонинг мўжизаси».\nБундай камситувчи сўзларга жавобан «Даун синдроми бўлган болалар «ўқий олмайдими»? сарлавҳаси остида Telegram-каналимда қўйидаги постни ёзиб, матбуот анжуманида олинган видеонинг керакли жойини кесиб жойлаган эдим. Пост тагида кўпгина ота-оналар кескин равишда агентлик раҳбариятига ўз салбий муносабатларини билдиришган.\nҚисқа қилиб айтганда, резонанс жуда кучли бўлди. Бундан хулоса қилиб айтиш мумкинки, бир амалдорнинг ножўъя сўзи бутун бошли оилалар ичида низолар келтириб чиқариши мумкин. Ўзи жамиятда ногиронлиги бўлган фарзандлар дунёга келгач бундай оилавий низолар кўпайиб ётган бир паллада…\nЖамоатчиликнинг кескин норозилиги\nОта-оналар ва фуқаролик жамияти вакиллари Алишер Инаковнинг сўзларига дарҳол муносабат билдиришди. Самарқанд вилоятида яқинда давлат рўйхатидан ўтган ҳозирча бутун республика бўйича ягона Даун синдроми бўлган шахсларни қўллаб-қувватловчи "Иймон" нодавлат нотижорат ташкилоти агентликка расмий мурожаатнома билан чиқди. Бундан ташқари, адвокат Шахло Мамарахимова ўз баёнотини ижтимоий тармоқларда эълон қилди.\nОта-оналар ва жамоатчилик фаоллари агентлик раҳбарининг "қуёшли болаларни ўқитиб бўлмаслик, улар қисқа умр кўришлари ва юзи бир хил бўлиши" деган нотўғри сўзларини ҳақоратли деб топишган. Даун синдроми бўлган болаларнинг ота-оналаридан очиқчасига узр сўрашни талаб қилишган. Шунингдек, болалар билан шахсан учрашиш, улар ўз қўллари билан пиширадиган нонлардан татиб кўришга ва тайёрлаган ҳунармандчилик маҳсулотларини совға сифатида қабул қилишни таклиф қилишган.\n«Агар сиз юқори лавозимли амалдор бўлсангиз, бундай гапларни жамоат олдида, шаҳар тадбирида айтишдан тортинмасангиз, у ҳолда идораларда ёпиқ эшиклар ортида айтилган гапларни фақат тасаввур қилишимиз мумкин. Ўз нутқингиз билан сиз Даун синдромли болаларнинг ҳуқуқларини қўпол равишда поймол қилдингиз ва, бу сўзимдан қўрқмасдан гапираман, алоҳида эҳтиёжга эга болаларнинг оналик туйғуларини ранжитдингиз», — дейилади Шахло Мамарахимова баёнотида.\nҲалқаро мутахассилар нима дейди?\nАҚШда жойлашган Даун синдроми бўлган шахслар учун дунё миқёсидаги етакчи ташкилоти Миллий Даун синдроми жамияти (The National Down Syndrome Society) маълумотига кўра, сўнгги ўн йилларда Даун синдроми бўлган одамларнинг умр кўриш давомийлиги кескин ошган — 1983 йилдаги 25 ёшдан бугунги кунда 60 ёшга етган. Аслида бундай катта умр кўриш ижтимоий ва тиббий тараққиётнинг ажойиб ютуқларидан далолат беради. Лекин айрим амалдорларимиз ҳануз 1980-чи йиллар совет пайтидан бери янгиланмаган маълумотларга таяниб ишлашяпти.\nАйнан Даун синдроми бўлган болалар ва катталар ижтимоийлашув ва жамиятдаги ижобий муносабат туфайли узоқ умр кўришади — бу нафақат ногиронлиги бўлган, балки ногиронлиги бўлмаган шахсларга ҳам тааллуқли. Тўғри, Даун синдроми бўлган шахслар бошқаларга қараганда секинроқ фикрлашлари ва маълумотни ўзлаштиришга кўп вақт талаб қилишлари мумкин. Аммо уларнинг ҳаракат қилиш ва кўриниши ўхшаш бўлиши мумкин бўлса-да, ҳар бир Даун синдромли бола турли хил қобилиятларга эга бўлади.\nИлмий тадқиқотларга кўра, Даун синдроми бўлган болалар енгил ва ўрта даражада паст диапазонда IQ (интеллект ўлчови) га эга ва бошқа болаларга қараганда секинроқ гапиришади. Аммо бу улар ўқий олмайди дегани эмас. Таълим олишга синдромнинг таъсири одатда енгил ва ўртача даражада бўлади. Муаммо — ҳар бир Даун синдроми бўлган шахснинг кўплаб кучли қобилиятларини намоён этишга индивидуал шарт-шароитлар етишмаслигида.\nРивожланган давлатларда Даун синдроми бўлган одамлар барча қатори оддий мактабларга борадилар, ишлайдилар, уларга тааллуқли қарорлардни қабул қилишда қатнашадилар, оила қурадилар, овоз берадилар ва жамиятга ажойиб тарзда ҳисса қўшадилар.\nЎтмишда Даун синдроми бўлган кўплаб ёшлар "ақли заиф" ўқувчилар учун алоҳида мактабларга қатнаган. Бироқ, тадқиқотлар шуни кўрсатадики, Даун синдроми бўлган болаларнинг аксарияти тенгдошлари билан биргаликда умумий мактабларда таълим олганларида энг яхши муваффақиятга эришадилар. Ўзбекистонда яшовчи Даун синдроми бўлган болаларнинг бошқа мамлакатлардаги болалардан нимаси ёмон? Уларга фақат тенг имкониятлар ва керакли инклюзив муҳитни яратиш керак.\nАгентликнинг ҳаракатлари: гўёки блогер "ғалати хабарлар" тарқатган\n8 апрель куни Тиббий-ижтимоий хизматларни ривожлантириш агентлиги раҳбарияти "Даун Синдроми уюшмаси" ва болаларнинг ота-оналари билан учрашув ташкил қилди.\nАгентлик матбуот хизмати тарқатган видеода Алишер Инаков "Агентликнинг пресс-конференциясида сўзларни…гап, фикрдан юлиб олиб, подача (нутқ тушунарсиз — таҳр.) умуман нотўғри фикрлар кетиб қолган ижтимоий тармоқларда", дея фикр билдиради. Аммо Даун синдроми бўлган болалар ўқий олмайди деб матбуот анжуманида Инаков ўзлари бир неча бор аниқ такрорлаганлар.\n«Даун синдроми бўлган болалар ўқий олади. Даун синдроми бўлган болалар тўлақонли ҳаёт кечира олади. Тўғри бошқаларга нисбатан сал мураккаброк, балки қийинчилик бордир… Шу қийинчиликларни енгиб, ўтиб болани жамиятда ўзини достойний (муносиб) жойини топишга интиляпти ҳозир. Шунинг учун бизнинг энг асосий вазифамиз шуки — ота-оналар бир жойда, давлат органлари иккинчи жойда, жамият учинчи жойда, бир биримизга кўприк кўйишимиз керак», — деди Алишер Инаков ота-оналар билан учрашув жараёнида.\nҚувноқ мусиқа кўшиб монтаж қилинган видео билан биргаликда матбуот хизмати томонидан афтидан менга нисбатан ҳеч қандай асоссиз мақола ҳам чоп этилди. Қуйида матбуот хизмати баёнотидан бир парча келтираман:\n«Ҳозирги ахборот маконида, интернет ривожланган даврда дунёнинг бу четидан гапирган гапинг, сал ўтмай Африканинг қайси бир гўшасида ёки денгиз орти «сеҳрли диёр»нинг қайси бир газетаси юзини безаб туради. Ривожланиш, интернетнинг тезлиги яхши, бироқ гапнинг «…берди"сини эшитмай, овозаю достон қилиш, пиар учун, обуначини кўпайтириш мақсадида тарқатиш кишининг дилини хира қилади».\nФуқаролик жамияти «дилни хира қилмайди» — ойдинлаштиради\nПрезидентимиз Шавкат Мирзиёев таъкидлаганларидек «Нодавлат нотижорат ташкилотлари ва фуқаролик жамияти фаолиятини ҳар томонлама қўллаб-қувватлаш — самарали бошқарувни амалга оширишнинг устувор йўналишидир».\nБу йилги «Инсон қадрини улуғлаш ва фаол маҳалла йили»да амалга оширишга оид давлат дастурининг 43-вазифаси «Айрим давлат функцияларини амалга ошириш жараёнига жамоатчилик назорати субъектларини кенг жалб қилиш» ҳисобланади.\nАслида Тиббий-ижтимоий хизматларни ривожлантириш агентлиги Даун синдроми бўлган болаларнинг муаммоларига айнан жамоатчилик фаоллари ва ота-оналар гуруҳлари эътибор қаратганлиги учун миннатдор бўлишлари лозим. Балки фуқаролик жамияти мурожаатлари ва баёнотларисиз агентлик ота-оналар билан учрашув ҳам ўтказмаган бўлар эди ва бу соҳада тўпланиб қолган муаммоларни муҳокама қилиш имконияти ҳам бўлмас эди? Айнан қизғин жамоатчилик муҳокамаси Алишер Инаков айтган «кўприк»ни қўришга биринчи қадам бўлмадими?\nБу вазиятда агентлик матубот хизмати контрпиар ёки раҳбариятининг репутациясини ювиш билан эмас, Даун синдроми бўлган болалар ва катталарнинг жамиятимизда тўпланиб қолган муаммоларини ёритишга ҳарақат қилиши керак. Чунки уларнинг кўп нарсалардан унча хабарлари йўқ, менимча. Мисол учун, «Даун Синдроми уюшмаси» деган ташкилотнинг ўзи йўқ. Анча йиллардан бери кўп сонли Даун синдроми бўлган болалар ота-оналарининг ўз-ўзига ёрдам клублари нодавлат нотижорат такшилотини давлат рўйхатидан ўтказишга ҳаракат қилиб келишади.\nДаун синдроми бўлган болаларнинг ота-оналар клуби. Фото: Шахноза Икрамова\nҲозирча фақат Самарқанд вилоятидаги «Иймон» ННТ бор, аммо республика миқёсида расмий фаолият юритувчи ташкилот йўқ. Шу сабабли, учрашувда ота-оналар агентлик раҳбариятидан қўллаб-қувватловчи хат тақдим этишни илтимос қилишган ва республика ННТсини Адлия вазирлигида рўйхатдан ўтказишда амалий ёрдам сўрашган. Алишер Инаков бу борада ёрдам беришга ваъда берган.\nБундан ташқари, ота-оналар сўзларига кўра эндиликда агентлик раҳбарияти билан ота-оналар ҳар ой учрашув ўтказишга келишиб олишган.\nБизга ёқимли сўзлар эмас, аниқ ишлар керак!\nТиббий-ижтимоий хизматларни ривожлантириш агентлиги контрпиар амалиётларидан сўнг бошқа давлат идораларига яқин бўлган интернет-нашрларда Даун синдроми бўлган болаларга атаб мақолалар чоп эта бошланди. Дарвоқе, 21 март ҳалқаро «Даун синдроми куни»га бағишлаб бундай ОАВлар ҳеч қандай мақола чиқазишмаган.\nОта-оналар ўз кучлари билан ташкил қилган «Дунё қуёш нигоҳида!» фестивали ҳақида ҳам бир оғиз айтилмаган. Лекин, ҳалқаро ташкилот бўлмиш ЮНИСЕФ бу тадбрини ёритган. ЮНИСЕФнинг Ўзбекистондаги ваколатхонаси раҳбари Мунир Мамедзаде шахсан ўзи тадбирда иштирок этган ва нутқ қилган. Тиббий-ижтимоий хизматларни ривожлантириш агентлиги ота-оналар таклифига қарамай, номаълум сабабларга кўра тадбирда иштирок этмаган.\nЛекин агентликнинг ишини кўз-кўз қилиш мақсадида «Улғайгани сари қалби бола бўлиб қолаверадиган мисли фаришталар…» «Фаришта сифат, беғубор, қалби пок, содда, самимий, доим кулиб турадиган бу болажонларни «қуёш болалари» каби жумлаларга бой мақолалар тезда пайдо бўлишни бошлади.\nАфсуски, кўпгина матбуот хизматлари вакиллари ва журналистларнинг ногиронлик ва инклюзив ривожланиш муаммоларини ногиронликнинг ижтимоий модели ва БМТ ногиронлар ҳуқуқлари тўғрисидаги Конвенция асосида ёритишга билим ва кўникмалари етишмайди.\nМуаммо шундаки, кўпгина журналистларимиз бундай мақолаларни ёзишдан олдин Даун синдроми бўлган шахслар ва уларнинг ота-оналари билан маслаҳат қилишмайди. Агентлик эса ўз фаолиятига уларни тўғридан-тўғридан жалб қилмайди.\nКўпгина саволлар, шу жумладан «Агентликнинг ўзида нечта ногиронлиги бўлган шахс ишлайди?» саволи очиқлигича қолмоқда. «Биз ҳақимизда фақат биз орқали» ҳалқаро тамойилига асосланиб ногиронлиги бўлган шахслар ва уларнинг оила аъзолари бевосита мутахассис сифатида бундай давлат идораларига жалб қилиниши керак.\nУлар ҳам улғаяди ва мустақил ҳаёт кечириши мумкин\n«Даун синдроми бўлган болалар катта бўлса ҳам боладек қолади», деган тушунча уларни камситишга киради. Илмий тилда бу «инфантилизация» — катталарга гўё у ҳали боладек муносабатда бўлиш. Даун синдроми бўлган болалар ҳам улғаяди ва нафақат сифатли таълим олишлари балки муносиб меҳнат қилиш ҳуқига ҳам эгалар.\nАгар болага сифатли ва инклюзив таълим бериб, жамиятга қўшсак ва керакли ижтимоий кўникмаларни берсак, улар ҳам барча катталар қатори ишлаб, мустақил бўлишлари мумкин. Ҳозирги пайтда эса, кўп Даун синдромли болалар махсус мактабни битириб, уйда ўтириб қолишяпти. Агентлик ва бошқа мутасадди ташкилотлар бу муаммони ечиш учун нима ишлар қилишяпти?\nДаун синдроми бўлган шахслар бошқалар каби мустақил яшашни, севишни ва турмуш қуришни хоҳлашади. Мисол учун, «Дунё қуёш нигоҳида!» фестивалида иштирок этган Даун синдроми бўлган қиз подиумда миллий келинлар либосини кўрсатди. Уларни ким «улғайгани сари бола» қилади? Махсус мактабларда уларга оддий замонавий дастурлар бўйича дарс бермайдиганлар, уларни инклюзив таълим ва меҳнатга жалб қилмаётганлар. Ривожланишида ўзига хос бўлган болаларга ажратилган алоҳида ёпиқ махсус мактабларда болалар жамиятдан йироқда тарбияланади.\nНатижада мактабни битиргандан сўнг алоҳида эҳтиёжи бор болалар ҳеч қандай ижтимоий кўникмаларсиз жамиятга кириб боришади. Ахир, жамиятдан ажралган ҳолда улғайиб бу кўникмаларни қандай қилиб орттирса бўлади? Ҳамма нарсани тушунтириш ва талқин қилиш керак, болалар ҳаётда қандай муаммоларга дуч келиши мумкин, у ёки бу вазиятдан қандай чиқиш керак — ҳаммасини ўргатишимиз керак. Даун синдроми бўлган ўсмирлар учун касб-ҳунар ўрганиш коллежлари ёки курслари йўқ! Ота-оналар ўзларининг пулларини кетказиб хусусий таълим марказларига мурожаат қилишларига тўғри келяпти.\nАгентлик Даун синдроми бўлган болаларни қўллаб-қувватлаймиз деб ҳамма ерга бонг уради, лекин биз ҳалиям улар ҳақида аниқ стастик маълумотларга эга эмасмиз. Яқинда Daryo.uz нашри расмий ва норасмий мурожаатларига Соғлиқни сақлаш вазирлиги бундай статистик маълумотлар бор ёки йўқлиги ҳақидаги ахборотни ҳеч қандай сабаб келтирмасдан беришдан бош тортди. Ахир, статистик маълумотлар ва илмий изланишларсиз қандай қилиб самарали ижтимоий сиёсатни юритиш мумкин?\nДаун синдроми бўлган болалар ота-оналарининг клуби берган норасмий маълумотга кўра, республикамиз бўйлаб 700 дан ортиқ шундай оилалар бор. Ҳозирда қанча оилалар тиббий ва ижтимоий хизматлар билан қамраб олинган? Бу йил бундай ҳар бир оила билан ишлаш учун аниқ, мақсадли йўл харитаси тузилганми? Тиббий-ижтимоий хизматларни ривожлантириш агентлигининг бу соҳадаги фаолияти юзасидан жамоатчилик назоратини амалга оширишни давом эттирамиз.\nФуқаролик жамияти реакцияси табиий ва ривожланиш учун жуда муҳим. Айнан агентлик ва бошқа тегишли давлат идоралари фаолияти устидан жамоатчилик назоратини ўрнатиш бундай нопрофессионал баёнотларни аниқлаш ва ҳаракатларни кузатиш имконини беради. Агентлик танқидий оммавий хабарларга оғриқли муносабатда бўлса, худди шу ғайрат билан Даун синдромли болалар ва катталар учун таълим ва меҳнат имкониятларини яратишга ёрдам берса яхши бўларди.\nДилмурод Юсупов 7 168\n13 апрель, 19:03\nДаун синдроми бўлган болалар ўқий олади ва меҳнат қилиш ҳуқуқига ҳам эга! — Albatta.\nRahmat maqola o'chun.\nImkoniyati cheklangan odamlar. nogiron bolalar — bu haqda yozish va gapirish kerak.\nOta-onalar uchun uyushmalar yaratish kerak. Ushbu sohada professional yordam minimaldir.


Набий алайҳиссаломнинг мавлолари\nПайғамбаримиз алайҳиссаломнинг мавлолари, Абу Абдураҳмон кунясини олган саҳоба, лақаби Сафина. Умму Салама розийаллоҳу анҳонинг қули. Онамиз уни озод этиб, эвазига Набий алайҳиссалом хизматида бўлишини шарт қилган. Набий алайҳиссалом уни “Сафина” деб атаганлар. Мана шу исми билан машҳур бўлди.\nСафина розийаллоҳу анҳу Умму Салама онамизнинг унга кўрсатган илтифотидан ниҳоятда севинди. Сабаби, у Набий алайҳиссаломга яқин бўлиш имконини қўлга киритганди. Шунинг учун мамнуният ила: “Умму Салама онамиз розийаллоҳу анҳо мени сотиб олиб, сўнг озод қилди ва то ҳаёт эканман, Набий алайҳиссаломга хизматида бўлишини шарт қилди. Шунда мен: “То ҳаёт эканман, Пайғамбаримиз алайҳиссаломдан ажралишни истамасман”, дедим», деган.\nСийрат олимлари саҳобанинг исми борасида ихтилоф қилишган. Аксар ўринда Ҳурмуз ибн Моҳон Форсий, дейилади. Имом Воқидий раҳимаҳуллоҳ: Исми Миҳрон ибн Фаррух; Ибн Саъд раҳимаҳуллоҳ: “Румон (Рабоҳ ҳам деб аталган)” деган. Бир ўринда: “Қайс, мана шу энг тўғрисидир”, дейилади. Ибн Касир раҳимаҳуллоҳ: “Исми Сафина ибн Мафуна”, деган. Шунингдек, Сафинанинг асли араб ёки форс юртидан экани борасида ҳам олимларнинг ихтилофи бор.\nАҳмад ибн Муҳаммад ибн Саъд отасидан, у киши бобосидан, у киши эса форслик Ҳурмуз ибн Моҳон (яъни, Сафина)дан ривоят қилади: «Айтади: “Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг даъватлари ила имон келтирдим. Улар мени Холид ибн Валиднинг қўшинига бириктирдилар. Кейин мен Набий алайҳиссаломга: “Ё Расулуллоҳ, менга садақа беришларини буюрсангиз”, дедим. У зот алайҳиссалом: “Садақа на менга ва на аҳли байтимдан бирон кишига ҳалол эмас”, дедилар. Сўнг менга (байтул молдан) бир динор беришларини буюрдилар».\nМуовия ибн Қурра ривоят қилади: “Бадр куни йигирма қул иштирок этди. Улар орасида Набий алайҳиссаломнинг Ҳурмуз (яъни Сафина) исмли мавлолари ҳам бор эди. Набий алайҳиссалом уни озод этар эканлар: “Аллоҳ таоло сени озод қилди. Қавмнинг мавлоси улардан саналади. Биз аҳли байт садақа емаймиз. Сен ҳам уни емагин”, дедилар.\nАммо Форсийнинг хабарига кўра, Сафина Исломни кечроқ қабул қилган. Сабаби, Холид ибн Валид ҳижратнинг еттинчи йили Исломга кирган. Бадр жанги ҳам анча илгари бўлиб ўтган. Бу ерда ихтилофдан чиқиш учун Сафинанинг: “Набий алайҳиссалом мени Исломи кечиккан Холид ибн Валиднинг қўшинига киритдилар”, деган сўзига биноан бирлаштирсак, масала ойдинлашади.\nНега “Сафина” деб ном олди?\nРивоятларга кўра, унга бу номни Пайғамбаримиз алайҳиссалом қўйганлар. Бунга Сафинанинг: “Исмим Қайс эди. Набий алайҳиссалом мени Сафина, деб атадилар”, дегани далилдир. Бир ўринда унинг бу номни олиши борасида қуйидаги воқеа зикр қилинади: «Қайс Набий алайҳиссалом ва саҳобалар билан бирга сафарга чиқди. Набий алайҳиссалом Қайсга: “Кийимингни ёз”, дедилар. Кейин у кийимини айтганларидек ерга тўшади. Кейин Пайғамбаримиз алайҳиссалом нарсаларни кийимга ташладилар ва унга: “Мана буни кўтариб ол, бугун сен Сафинасан (кема)”, дедилар». Қайс ўзи бундай дейди: “Агар ўша куни битта, иккита ёки бешта, ёхуд олтита туя кўтарганимда ҳам менга оғирлик қилмас эди”.\nИмом Ҳоким “Мустадрак” асарида Сафинадан бундай ривоят келтиради: «Денгизда кемага миндим. Йўлда талофатга учради. Кейин кемадан қолган тахта бўлагига чиқиб, жон сақладим. Тўлқин мени даштга олиб бориб ташлади. Ногоҳон рўпарамдан шер чиқди. Унга: “Эй Абу Ҳорис (шернинг куняси), мен Расулуллоҳ алайҳиссаломнинг мавлолариман”, дедим. Шундан кейин шер бошини эгиб, елкасини қисди. Шу ҳолда кетганча мени йўлга олиб чиқди. Йўл устида турганимда менга қараб ириллади. Буни менга салом йўлламоқда, деб таъвил қилдим».\nУшбу ҳикоядан уламолар бир неча кароматларни санаб ўтишди. Жумладан, “Набий алайҳиссаломнинг жонзотлар наздидаги ҳурматлари. Сафинанинг Набий алайҳиссаломнинг мавлолари эканини эшитиши биланоқ йиртқич бошини эгиб олганидан билсак бўлади. Кейин Аллоҳ таоло Сафина йўлни топиб олиши учун шерга буюрди.\nДарҳақиқат: “Огоҳ бўлинг, ким Аллоҳнинг сўзларига хавф йўқдир ва улар хафа ҳам бўлмаслар. Улар имон келтирганлар ва тақво қилганлардир”(Юнус сураси, 53-оят), деб айтган Аллоҳ таоло нақадар Буюкдир.\nҲадис ривоят қилиши\nСафина розийаллоҳу анҳу ўн тўртта ҳадис ривоят қилди. Имом Бухорий раҳимаҳуллоҳдан ташқари барча муҳаддислар уларни китобларида келтиришди. Бу кишидан фарзандлари Амр ва Абдураҳмон, Ҳасан Басрий, Саъид ибн Жумҳан, Муҳаммад ибн Мункадир, Абу Райҳона Абдуллоҳ ибн Матор, Солим ибн Абдуллоҳ, Солиҳ Абу Халил ва бошқалар ривоят қилишди.\nСафина розийаллоҳу анҳу Умму Салама онамиздан ривоят қилади: «Мен Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг бундай деганларини эшитдим: “Қайси бандага мусибат етса:“Инна лиллаҳи ва инна илайҳи рожиъун. Аллоҳумма ажирни фи мусибатина вахлиф хойрон минҳа”, (“Албатта, биз Аллоҳникимиз ва албатта, биз Унга қайтувчимиз. Ё Аллоҳ, бу мусибатимда менга ажр бер, бунинг изидан менга яхшилик ато эт), десин. Ана шунда Аллоҳ таоло мусибатига ажр беради ҳамда унинг изидан яхшилик келтиради”. Онамиз сўзида давом этиб айтади: “Абу Салама оламдан ўтгач, мен: “Набий алайҳиссаломнинг саҳобалари Абу Саламадан кўра ким ҳам яхшироқ бўлиши мумкин?” дедим. Сўнгра Аллоҳ таоло менга куч берди. Кейин: “Ё Аллоҳ, бу мусибатимда менга ажр бер, бунинг изидан менга яхшилик ато эт”, дедим. Кейин Набий алайҳиссаломга турмушга чиқдим».\nСафина розийаллоҳу анҳу Ҳажжож ибн Юсуфнинг халифалиги даврида оламдан ўтди. Аллоҳ ҳаммаларидан рози бўлсин.\nКаттақўрғон туманидаги "Халфа Худойберди" жоме масжиди имом-хатиби\nШоҳимардон УМАРОВ тайёрлади\nКиритилган вақти: 05/06/2021 11:08; Кўрилганлиги: 52\nМатериал манзили: https://sammuslim.uz/articles/actual/safina\nЧоп этилган вақт: 23/06/2021 09:38


Кўп бериладиган саволлар – 7 sahifasi – Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар вазирлиги ҳузуридаги Тергов департаменти\nСАВОЛ: Пневматик қурол ва унинг ўқларини олиб кириш, сотиб олиш, сақлаш ва олиб юриш тартибини тушунтириб беринг?\nЖАВОБ: Амалдаги қонунларга кўра, ички ишлар органлари зиммасига фақат ички ишлар органлари рухсатномаси асосида олиб кириладиган ўқотар (ов, спорт ва идоравий) қуроллар ва уларнинг ўқ-дориларининг муомалада бўлишини назорат қилиш вазифаси юклатилган. Шу билан бирга, пневматик қурол муомаласини тартибга соладиган норматив базада пневматик, жумладан электропневматик қурол ва уларнинг бутловчи қисмларини сотиб олиш, сақлаш, олиб юриш, олиб кириш ва олиб чиқиш учун ички ишлар органлари томонидан бирор рухсатнома рамийлаштирилиши назарда тутилмаган.\nСАВОЛ: Қайси сабаб ва асосларга кўра шахс ушланиши ва ички ишлар органларига олиб борилиши мумкин?\nЖАВОБ: Қонун ҳужжатларига мувофиқ, ҳуқуқбузарликларнинг олдини олиш, шунингдек фуқаронинг шахсини аниқлаш мақсадида, ички ишлар органлари ходимлари қуйидаги ҳуқуқларга эга: жамоат жойларида алкоголли ичимликдан, гиёҳвандлик ёки токсик модда таъсирида мастлик ҳолатида бўлган ва мустақил равишда ҳаракатланиш ёки адашмай йўл топиш қобилиятини йўқотган фуқароларни Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлигининг реабилитация ва тиббий ёрдам кўрсатиш пунктларига олиб бориш; аниқ яшаш жойига эга бўлмаган шахсларни реабилитация марказларига олиб бориш, шунингдек уларни шахси аниқлангунига қадар судларнинг ажримлари асосида ўттиз суткадан кўп бўлмаган муддатга сақлаб туриш; жиноятларни содир этишда гумон қилинаётган шахсларни, шунингдек ўзига нисбатан қамоққа олиш тарзидаги эҳтиёт чораси танланган шахсларни қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда ушлаш, ички ишлар органларига олиб бориш ва қамоқда сақлаш.\nСАВОЛ: Автомобилни техник кўрикдан ўтказиш учун қандай йиғим суммаси олинади?\nЖАВОБ: Транспорт воситалари техник кўрикдан ўтказилганлиги учун энг кам ойлик иш ҳақининг ўндан бир қисми миқдорида йиғим ундирилади. Мототранспорт, тиркамалар, яримтиркамалар техник кўрикдан ўтказилганлиги учун энг кам ойлик иш ҳақининг йигирмадан бири миқдорида йиғим ундирилади.\nЖАВОБ: Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатларига мувофиқ Автомототранспорт воситаларини қидирувга бериш тергов органларининг қарорлари ёки суд органларининг ажримлари асосида амалга оширилади.\nСАВОЛ: Йўл ҳаракати қоидаларини бузганлик учун жаримани ҳодиса жойида тўлаш мумкинми?\nЖАВОБ: 2012 йил 29 декабрдаги 345-сонли Ўзбекистон Республикаси Қонунига мувофиқ, ДЙҲХХ ЙПХ инспектори ҳодиса жойида фақат пиёдаларга жарима солиши мумкин, қолган ҳолларда эса белгиланган тартибда маъмурий баённома тузилади.


Равшан Эрматов ЖЧ-2018 га бориши мумкин » Ўзбекистон янгиликлари – Zamin.uz\nРавшан Эрматов ЖЧ-2018 га бориши мумкин\n09 март 2017, 11:49\n“Миллионлар ўйини” дея эътироф этилувчи футбол бўйича 2018 йилда Жаҳон чемпионати ўтказилади. Айни вақтда мазкур йирик мусобақанинг саралаш босқичлари бўлиб ўтмоқда. Ўзбекистоннинг 9 карра энг яхши ҳаками, Осиёнинг 5 карра энг яхши ҳаками, жаҳоннинг энг яхши арбитри сифатида “Global Soccer Awards” мукофоти совриндори Равшан Эрматов бу галги Жаҳон чемпионатида ҳам иштирок этиши тайин. Ҳозирда саралаш босқичларида иш олиб бораётган Равшан Эрматовнинг навбатдаги ҳакамлик иши 23 март куни бўлиб ўтадиган учрашувда яна бир бор синовдан ўтказилади.\n23 март куни Ал-Айн шаҳрида Бирлашган Араб Амирликлари ва Япония терма жамоалари ЖЧ-2018 саралаш босқичи “В” гуруҳи 6-тури доирасида майдонга тушади. Бу учрашувда Равшан Эрматов бошчилигидаги ҳакамлар гуруҳи ишлайди. Бу ҳақда “Qalampir” нашри хабар берди.\nРавшан Эрматовга қанотларда Абдуҳамидулло Расулов ва Жаҳонгир Саидов ёрдам берадилар. Тўртинчи ҳакам – Дмитрий Пислегин.\nСаралаш босқичининг бундан аввалги туридан сўнг Япония термаси 10 очко билан тўплар нисбати бўйича Саудия Арабистонидан кейин 2-ўринда бормоқда. БАА эса 9 очко билан тўплар нисбати бўйича Австралиядан кейин 4-қатордан жой олган.\nЯнгиликлар » Спорт » Равшан Эрматов ЖЧ-2018 га бориши мумкин\n05:54 Равшан Эрматов учинчи марта Жаҳон чемпионатида ишлаши мумкин\n14:22 2018 йилги ЕЧЛ финалига Киев мезбонлик қилади\n00:16 ФИФА рефериси Равшан Эрматов хонанда Муниса Ризаева қаршисида футбол ўйнайдиган бўлди\n22:02 Аргентина ўз тарихида илк бор ЖЧ-2018 саралаш мусобақасининг дастлабки уч турида биронта ғалабага эриша олмади


Ашраф Али Таҳонавийнинг фарзанд тарбиясига оид насиҳатлари\n4256 Ўқиш режими + -\nАшраф Али Таҳонавий розияллоҳу анҳу айтадилар: «Фарзандларни комил қилиб тарбиялаш барча ота-онанинг бурчидир. 80 йиллик умрим давомида буюк олимлар билан суҳбатлашиб, таълимини олганимдан келиб чиқиб, шуни айтаманки, «Болам ақли кириб, гап тушунадиган бўлганда тарбиясини бошлайман, бир яхши инсонга таълим олишга берсам, албатта, солиҳ бўлиб етишади», деб ҳаргиз ўйламанг.\nИнсон умри давомида хоҳ яхши, хоҳ ёмон хулқни 5 ёшигача олиб бўлади. Сиз ҳаргиз, у ҳали ёш бола, деб унинг олдида ёмон хулқланманг. Фотоаппаратни кўрганмисиз? Унинг жони йўқ, ақли йўқ. Лекин сиз расм оладиган бўлсангиз, қошу кипригингизгача аниқ кўрсатиб беради. Ёш боланинг эса ўзига яраша ақли бор, жони бор.\nСиз, 10-15 болам бўлса, деб ният қиласиз. Лекин 3-4 тасини тарбия қилганингиздан сўнг нафасингиз орқага қайтади. Буларни қандай солиҳ ва солиҳа қилиб тарбия қиламан, деб ўйлайсиз. Менинг Аллоҳ учун сизга насиҳатим шуки, сиз биринчи фарзандингизга бор ғайратингизни сарфлаб, яхшилаб тарбия қилиб олинг. Бошқаларини шу болангизнинг ўзи тарбия қилиб олади».\nСиз соғинган умматлардан бўлсам эди\n02:50 / 30.03.2017 1492\nАлвидо, эй моҳи раҳмат, ғуфрон ойи, алвидо, Айладинг азми сафар, бўлдик паришон, алвидо, Афв қил нуқсонимизни, энг яхши меҳмон, алвидо, Рўзаю намоз, хатми Қуръон, давоми...\n11:41 / 10.03.2017 2464\nГўдак тилидан (ўн иккинчи кун...)\nЎн иккинчи кун... Ассалому алайкум Бугун ўн иккинчи кун. Кеча амакимларникидан қайтаётган эдим. Йўлда маҳалламизда яшайдиган Азизни кўриб қолдим. Маҳалладагилар давоми...\n10:38 / 07.06.2017 1272\n06:18 / 24.02.2017 5911


ЗЕБУННИСО БЕГИМ » Ўзбекистон Хотин-қизлар қўмитаси\nЎзбекистон ихтирочи аёллари халқаро кўргазмада юксак ўринларни забт этишди\nБош саҳифа » ЗЕБУННИСО БЕГИМ\nБобурийлар сулоласидан, шоира, маърифатпарвар. Авранзебининг қизи. Онаси Дилрасобону Гулбадан бегимнинг авлодларидан. Барелий («Тазкираи шоироти урду» — «Урду шоирларининг тазкираси»), Шерхони Лудий («Мирот ул-хаёл» — «Хаёл ойнаси»), Ҳакимхон Тўра («Мунтаҳаб ут-таворих» — «Танланган тарихлар»), Фазлий («Мажмуаи шоирон» — «Шоирлар мажмуаси») ва бошқа тарихчи ва тазкиранавис олимлар асарларида Зебуннисо бегим ҳаёти ва ижоди ҳақида маълумотлар учрайди. Отаси Аврангзеб қизидаги шеър ва шоирликка майлни сезгач, ўша даврнинг машҳур олими Мулло Муҳаммад Саид Ашраф Исфахонийни унга муаллим қилиб тайинлайди. Зебуннисо устозининг тарбиясида забардаст шоира, олима, созанда ва хаттот бўлиб етишади. Устозига бағишлаб илоҳиётга оид асар ёзади. Зебуннисо бегим ўзбек, форс, араб тилларининг сарфу наҳви (морфология ва синтаксис)ни чуқур ўзлаштирган. Хусрав Деҳ-лавий, Навоий, Бобур асарларини синчиклаб ўрганган. Ҳиндистон олимлари, шоирлари ва санъат аҳлларига кўп ғамхўрликлар қилиб, ўз замонида илм ва санъатнинг ривожланишига катта ҳисса қўшган. Ўша замоннинг кўп олимлари шахсан Зебуннисо Бегимдан маош олар эдилар. Шунинг учун ҳам тарихчилар унга юксак баҳо бериб, Зебуннисо бегим отаси ҳукмдорлик билан қозона олмаган шуҳратни илм ва одоб билан қозонган, деб таъкидлайдилар.\nШоира ижодининг шаклланиши ва камолга етишида адабий муҳитнинг таъсири кучли бўлган. Акаси Аъзамшоҳнинг адабиётга бўлган қизиқиши, уйида бўлиб турадиган мушоиралар унда шеъриятга ҳавас уйғотади. Етук шоир ва олимлар билан танишади. Айниқса, Зебуннисо бегимнинг Бедил билан мушоиралар қилиши икки буюк иқтидор меҳнатига барҳаётлик бағишлаган.\nШоира мураккаб, зиддиятли бир даврда яшаб, ижод этди. 19 ёшидаёқ кўплаб ноҳуш воқеаларнинг шоҳиди бўлди. Аврангзеб салтанат учун курашда акаси Дорошукуҳ, укалари Муродбахш ва Шоҳшужоъларни енгиб, Деҳлида тахтни эгаллайди. Касалманд отаси Шоҳжаҳонни 16 йил уй қамоғида асрайди. Ўз ўғли Акбарни тахт учун курашда айблайди. Қизи — Зебуннисо бегимни ҳам бу ишда ҳамфикр ҳисоблаб, Дехлидаги Салимгарҳи қўрғонидан чиқармайди. Мамлакатдаги нотинч ҳаёт, салтанат учун курашнинг авж олиши шоира дунёқарашини тубдан ўзгартирди. Зебуннисо бегим ижодида ижтимоий-фалсафий фикрлар чуқурроқ илдиз ота бошлади. Дастлабки шеърларидаёқ табиат тасвири орқали инсоннинг орзу-умидларини, адолат ва ҳақиқатни куйлади. Ростгўйликни, ҳаққонийликни тарғиб қилди, алдамчи, фирибгарлардан нафратланди («Агар жаннатни ваъда қилса-да, у одам сўзига алданма...»).\nЗебуннисобегим ижодининг баъзи томонлари Бедил фалсафасига ҳамоҳанг. Шоира инсоннинг гўзаллиги келтирган фойдали ишида, меҳнатида, қадр-қиммати унинг мақсадида деб билади.\nЗебуннисо бегимнинг асосий машғулоти шеърият, мусиқа, илм бўлган. У бутун ҳузур-ҳаловатни, тақдир ва бахтни, кишилар орзу қилган жаннатни ҳам китобда — илмда, деб билган. Лирик шеърлар билан бирга одоб ва ахлоққа оид «Зеб ут-тафосир» («Гўзал тафсирлар»), «Зебун-нашот» («Нашьалар зийнати») ва тасаввуф фалсафасига дояр «Мунис ул-арвоҳ» («Руҳларнинг содиқ дўсти») каби рисолалар ҳам ёзган. Шеърлари аждодларининг юрти Марказий Осиёда, Ҳиндистон, Афғонистон, Эрон, Покистон ва бошқа Шарқ мамлакатларида кенг тарқалган. Ғазаллари ўзбек халқининг севимли қўшиқларига айланган. Ҳозиқ, Хиромий, Нодир, Собир Абдулла ва бошқалар Зебуннисо бегим ғазалларига мухаммаслар боғлаганлар.\nШоиранинг шеърий мероси бизгача тўлиқ етиб келмаган. 8000 мисрали бир девони (ғазаллари), 7 қасидаси, 5 таржеъбанд ва бир мухаммасигина сақланиб қолган. Баъзи манбаларда шоиранинг «Махфий» тахаллуси билан ижод қилгани айтилади. XIX асрнинг иккинчи ярми –XX аср бошларида кўчирилган «Девони Махфий»да Зебуннисо бегимга нисбат берилади. Шоира асарлари қўлёзмаси дунёдаги кўпгина кутубхоналарда, шу жумладан, Ўзбекистон ФА Шарқшунослик институтида ҳам сақланади. Зебуннисо бегим Деҳлидаги «Зарзари» қабристонига Низомиддин Авлиё, Амир Хусрав Дехдавий ёнида дафн этилган.


Архивы ҚОР - tafsilar.info\n21 Yanvar 12:00 by Редакция\nЭртага Ўзбекистонда ҳаво ҳарорати минус ўн даражагача тушиши кутилмоқда. Бу ҳақда Ўзгидромет хабар бермоқда. Синоптикларнинг хабар беришича, эртага, 22 январ куни ҳавонинг ўртача кечаси ҳарорати -1 … -5 даража, кундузи 0 … -1 даража ҳарорат бўлади. Шамолнинг тезлиги 12-17 м/с га этади. Қисқа қорга ўтиш билан ёмғир ёғиши кутилмоқда. Тоғли ҳудудларда кечаси ҳарорат -10 даражагача\n14 Yanvar 22:13 by Редакция\nРоссия пойтахтида 13-январдан 14-январга ўтар кечаси ҳаво ҳарорати минус 13,4 даражага тушиб кетди, деб хабар берди пойтахт об-ҳаво бюроси. Шундай қилиб, улар у эрда таъкидладилар, кеча Москвада бу қиш бошланганидан бери энг совуқ бўлди. Аввалги ҳарорат минимал даражаси 10-декабр куни қайд этилган, ўшанда термометр минус 12,6 даражага тушган. Шу билан бирга, пойтахтда ҳароратнинг мутлоқ рекорд\n28 Dekabr 18:29 by Редакция\nБайрам арафасида Ўзгидромет Янги йил арафасида қор ёғиши ёки йуқлиги ҳақидаги прогнозлари билан ўртоқлашди. Бу ҳафта бутун Ўзбекистон ҳудуди ўз таъсирида Россиянинг Уралсдан Охот денгизигача бўлган улкан ҳудудини қамраб оладиган Сибир антициклонининг чекасида жойлашган бўлади. Ушбу антициклоннинг зарбаси Қозоғистон орқали Ўзбекистон ҳудудига кириб келади, деб хабар беради Ўзгидромет. Шу муносабат билан декабр ойининг сўнгги кунлари\nБАЙРАМСИНОПТИКЯНГИ ЙИЛЯНГИ ЙИЛ КЕЧАСИҚОР


Ироқ армияси Талл-Афар устидан назоратни қўлга киритди\n16:53 / 26.08.2017\nИроқлик қўшинлар Найнава вилоятидаги Талл-Афар шаҳри устидан назоратни тўлиқ қўлга киритди. Бу ҳақда Sky News Arabia хабар берган.\n«Талл-Афарнинг биронта ҳам тумани ироқлик кучларнинг назоратисиз қолмайди», - дея маълум қилган телеканал мухбири.\nАҳоли пункти ИШИД террорчилик гуруҳи жангарилари билан шиддатли кечган жанглар давомида қўлга киритилди. Шаҳарга Ироқ армияси ҳарбий хизматчилари, федерал полиция, аксилтеррорчилик бўлинмалари, шунингдек, халқ милицияси жангчилари кирган.\nТелеканал маълумотига кўра, айни дамда жангарилар томонидан қолдириб кетилган портловчи қурилмаларни топиш ва уйларни миналардан тозалаш бўйича амалиёт олиб борилмоқда. Томонлар қанча йўқотишга учрагани хабар қилинмаяпти. Таъкидланишича, Ироқ армияси вакиллари яқин вақт ичида расмий баёнот билан чиқади.\nИроқ ИШИД Талл-Афар


Республика Маънавият тарғибот маркази томонидан ташкил этилган мазкур тадбирда давлат ва жамоат ташкилотлари вакиллари, маънавият тарғиботчилари, ёшлар ҳамда оммавий ахборот воситалари ходимлари қатнашди.\nТаъкидлаш лозимки, мамлакатимизда Президентимиз Ислом Каримов раҳнамолигида ёши улуғ инсонларга ҳурмат, эҳтиром ва ғамхўрлик кўрсатиш, уларнинг ҳаётини янада яхшилаш, саломатликларини мустаҳкамлаш, шунингдек, моддий ва маънавий томондан қўллаб-қувватлаш ишларига катта эътибор қаратилмоқда. Айниқса, жорий йилнинг юртимизда “Кексаларни эъзозлаш йили” деб номлангани ва шу асосда Давлат дастури ишлаб чиқилиб, ҳаётга изчил татбиқ этилаётгани бу борадаги ишлар самарадорлигини оширишга хизмат қилаётир.\nРеспублика Маънавият тарғибот маркази “Камолот” ёшлар ижтимоий ҳаракати, “Маҳалла” хайрия жамоат фонди, “Нуроний” жамғармаси ва бошқа қатор ташкилотлар билан ҳамкорликда “Нуронийлар эъзозимизда” лойиҳасини амалга ошириб келаяпти. Айни шу лойиҳа доирасида таълим муассасалари ўқувчи ва талабаларидан иборат ёшлар гуруҳи кексаларимиз ҳолидан хабар олиб, уларнинг ўгитларидан баҳраманд бўлишаётир.\nБундан ташқари, марказ томонидан нуронийларни эъзозлаш, қадр-қимматини янада юқори кўтаришга қаратилган тарғибот-ташвиқот ишлари олиб борилаяпти. Хусусан, “Кексаларга меҳр-оқибатли бўлайлик”, “Шукроналик — саодатимиз рамзи”, “Ватан остонадан бошланади”, “Кексалари эъзозланган юрт” номли буклетлар тайёрланиб, маҳаллалар, таълим муассасалари, ташкилотларга тарқатилди. Шунингдек, 20 номда буклет, 5 номда ўқув-услубий қўлланма, 30 номда маъруза матни ва тақдимот слайдлари жойларга етказиб берилди.\nЮз ёшдан ошган отахону онахонлар дуосини олиш, уларнинг ҳаёт тажрибаларидан сабоқ чиқариш ҳам айни муддаодир. Бу борада “Кексаларни эъзозлаб, дуосини олайлик” деб номланган тарғибот материаллари тайёрланди ва кўп нусхада жойларга етказилди.\nАлбатта, буларнинг барчаси мамлакатимизда ҳаётимиз кўрки ва хонадонимиз файзи бўлган нуронийларимизга кўрсатилаётган ғамхўрлик, инсон, унинг қадр-қиммати, бахт-саодати ҳамда саломатлиги йўлида амалга оширилаётган ислоҳотларнинг бир қисми, холос.\nМазкур рукндаги бошқа мақолалар: « «Олтин водий» — эл хизматида\tМаҳалла — ислоҳотларнинг фаол иштирокчиси »


Бош сахифа > Янгиликлар > ҚИЗИЛТЕПА АҲОЛИСИ БИЛАН УЧРАШУВ\nАйни пайтда вилоят ҳокими К.Б.Турсунов Қизилтепа туманидаги Хомработ маҳалла аҳолиси билан учрашмоқда. Учрашув давомида аҳоли томонидан маҳаллада тиббиёт масканининг филиалини ташкил этиш, спорт майдончаси қуриш ҳамда куз-қиш даврида хонадонларга газ балонларини ўз вақтида етказиб берилишида амалий ёрдам сўраб мурожаат этишди. Мурожаат юзасидан туман Газ таъминоти корхонаси мутасаддиларига мурожаат этилиб, муаммо ўз жойида бартараф этилди.\nБундан ташқари, Калитбон ва Хомработ маҳалласидаги ички йўллар текисланиб, шағал тош ётқизилди. Спорт майдончаси қурилишида ҳам амалий ёрдам бериладиган бўлди. Аҳоли билан учрашувлар барча ҳудудларда ташкил этилади.\nКўрилганлар сони: 1116


Нархларнинг асоссиз оширилишига дуч келсангиз, мурожаат қилинг! - zarnews.uz\nКарантин даврида осойишталикни таъминлаш мақсадида давлат солиқ хизмати органлари озиқ-овқат ва бирламчи истеъмол маҳсулотлари нархларини қатъий назоратга олди.\nНархларнинг асоссиз оширилиши аниқланган ҳолатлар бўйича профилактик тадбирлар ўтказилади.\nВилоятимизда озиқ-овқат ва бирламчи истеъмол маҳсулотлари етарли жамғарилган. Бозорлар ва дўконлар пештахталари ҳар доимгидек тўкин-сочин.\nУнутманг, сизнинг ваҳимага берилишингиз олиб-сотарларга қўл келиб, нарх-навонинг ошиб кетишига сабаб бўлади.\nАгарда сиз озиқ-овқат ва бирламчи истеъмол маҳсулотлари нархларининг асоссиз оширилишига дуч келсангиз, вилоят давлат солиқ бошқармасининг (66) 234-06-16 “ишонч телефони”га мурожаат қилишингизни сўраймиз.\nТеглар: Озиқ-овқат вилоят солиқ бошқармаси ишонч телефони


Аи-91 русумли бензин нархини талаб белгилайди | NORMA.UZ\nАи-91 русумли бензин нархини талаб белгилайди\n2019 йил 15 августдан бошлаб Аи-91 русумли автомобиль бензинининг чакана нархи биржа савдолари орқали белгиланади. ЎзРТХБ сайтида бу қандай амалга оширилиши ҳақида хабар эълон қилинди.\nВазирлар Маҳкамасининг 2019 йил 30 июлдаги “Ёқилғи-энергетика ресурсларининг нархлари ва тарифларини ўзгартириш тўғрисидаги” 633-сон қарори бунга асос бўлди.\nАвтомобилга ёқилғи қуйиш шохобчалари сотиб олиш учун очиқ биржа савдоларида иштирок этади. Нарх бозор конъюнктураси, талаб ва таклифдан келиб чиққан ҳолда белгиланади.\n«ЎзРТХБ» АЖ биржа бозорида Аи-91 бензинини сотиб олувчилар қаторига АЁҚШдан ташқари, бензинни ўз эҳтиёжлари учун харид қиладиган бошқа юридик шахслар, шу жумладан тадбиркорлик субъектлари ҳам киради. Нефтни қайта ишлаш заводлари бензин сотувчилар сифатида қатнашади.\n2019 йилнинг 7 ойи давомида «ЎзРТХБ» АЖнинг биржа савдолари орқали 18,1 млрд сўмлик 2,9 минг тонна Аи-91 русумли бензин сотилган. Унинг асосий сотувчи-корхоналарининг бошланғич қиймати бензиннинг бир тоннаси учун 5828,5 минг сўмни, ўртача нархлари эса бир тоннаси учун 6235,8 минг сўмни ташкил этди.\nХаридорлар ўртасида рақобатнинг кучайиши муносабати билан Аи-91 русумли бензиннинг биржа савдоларига қўйилиш ҳажмларининг кўпайтирилиши кутилмоқда.\nБиржа савдоси орқали сотилган товар ресурлари учун биржа котировкалари ҳафталик асосда белгиланади ва ҳар душанба куни соат 17:00 гача «ЎзРТХБ» АЖнинг расмий вебсайтида эълон қилинади.\nАвтомобилларга ёқилғи қуйиш станцияларида кечаю кундуз ишлайдиган санузеллар бўлиши лозим\nБензин ва дизель ёқилғиси 15 августдан қимматлашади\nАи-80 бензини 5%га қимматлашади\n16 ноябрдан бензин ва дизель ёқилғиси 200 сўмга қимматлашиши мумкин


ЙҲХХ вакилининг сўзларига кўра, автомобил олд ўриндиғида ҳаракатланиб кетаётган йўловчи хавфсизлик камарини тақмаса, унга нисбатан БҲМнинг иккидан бир қисми миқдорида жарима қўлланади. Бироқ МЖТКга бу борада тегишли банд ҳали киритилмаган.\nЙўл ҳаракати хавфсизлиги хизмати соҳасига оид янгиликларга бағишланган матбуот анжуманида Kun.uz мухбири автомобил олд ўриндиғидаги йўловчи камар тақмагани учун жаримани ким тўлаши ҳақида савол берди.\nСаволга жавобан ИИВ ЖХД ЙҲХХ подполковниги Азиз Раҳматуллаев олд ўриндиқдаги йўловчининг камар тақмагани учун ўша йўловчининг ўзи ҳуқуқбузар ҳисобланишини ва маъмурий баённома ҳам унга нисбатан расмийлаштирилиши кўзда тутилганини билдирди.\nУнинг қўшимча қилишича, ушбу ҳуқуқбузарлик учун жарима миқдори БҲМнинг иккидан бир қисми – 135 минг сўм этиб белгиланади.\nБу борада Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодексга ҳали тегишли банд киритилмаган.\nМаълумот учун, янги таҳрирдаги йўл ҳаракати қоидаларига кўра, эндиликда автомобил олд ўриндиғидаги йўловчилар ҳам камар тақиши мажбурий ҳисобланади.


Туркия ҳукумати зўрлашни авф қилувчи қонун лойиҳасини қайтариб олди\nҚонун лойиҳасига қаршилар бир неча кун давомида мамлакат бўйлаб норозилик чиқишлари уюштирди.\nТуркия Бош вазири Бинали Йилдирим кенг кўламли норозилик намойишларига сабаб бўлган вояга етмаганларни зўрлаганларни авф қилишга оид қонун лойиҳасини парламент сўнгги марта овозга қўйишдан олдинқайтариб олди. Мазкур қонун лойиҳаси халқаро майдонда ҳам кескин танқидга учради.\nҲукмрон Адолат ва тараққиëт партияси тақдим этган вояга етмаган қизни зўрлаган эркакни қизга уйланган тақдирда авф этишни кўзда тутувчи қонун лойиҳаси парламентда сўнгги бор овозга қўйилиш арафасида қайтариб олинди.\n22 ноябрь куни мунозарали қонун лойиҳаси қайтариб олинганини эълон қилган Бош вазир Бинали Йилдирим¸ унинг бу масалада муроса топиш¸ мухолиф партияларга ўз таклифларини ишлаб чиқишга вақт бериш учун ортга юборилганини таъкидлади.\nҚонун лойиҳасининг пайшанба куни ҳукмрон партия депутатлари кўпчиликни ташкил этган парламент томонидан қабул қилиниши кутилаëтган эди. Бундай эҳтимол олдидан Туркиянинг турли шаҳарлари¸ хусусан¸ Истанбулда минглаб одам кўчаларга чиқиб¸ лойиҳани қайтариб олиш талаби билан норозилик юришлари ўтказди. Аксарияти хотин-қизлар бўлган намойишчилар “Овозимизни ўчирмаймиз! Бўйсунмаймиз! Зўрлашмо қонунийлаштириш мумкин эмас! Бу лойиҳани дарҳол қайтиб олинг!” деган шиорлар билан ҳукмрон партия ҳозирлаган қонунга ўз кескин норозилигини ифода қилди.\nЛойиҳа мухолифлари бу қонун лойиҳаси вояга етмаганларни зўрлашни қонунийлаштириш ва бола-келинлар кўпайишига йўл очишини айтмоқда.\nБМТ агентликлари бу лойиҳа жинсий тажовуз ва болалар никоҳига қарши курашга жиддий зиëн еткизажагини таъкидлаб¸Туркия ҳукуматини уни тасдиқламасликка чақириб келди.\nҚонун лойиҳасини ҳимоя қилишга уринган ҳукумат расмийлари эса¸ ундан мақсад вояга етмаган қизни зўрлагандан сўнг қизнинг ўзи¸ ëки оиласи розилиги билан унга уйланган эркакларни қамоқдан озод қилиш эканини айтмоқда.\nТуркия қонунчилигига кўра¸ қизларнинг эрга тегиш ëши 18 деб белгиланганига қарамай¸ вояга етмаганларни эрга бериш мамлакатнинг чекка минтақаларида кенг тарқалган амалиëтдир.\nҚонун лойиҳаси парламент муҳокамасига қўйилганидан сўнг партиялараро кескин мунозарага сабаб бўлди.\nЛойиҳани ишлаб чиққан ҳукмрон партия депутатлари¸ унинг зўрлаш ва жинсий тажовуз жиноятига қўл урганларни оқлаш эмас¸ балки вояга етмаган қизга унинг ўзи ва оиласи розилиги билан уйланганларни жазодан озод қилишга қаратилганини таъкидламоқда.\nҒарб матбуотига кўра¸ президент Эрдўғоннинг хотини ҳам қонун лойиҳаси мухолифлари сафига қўшилгач¸ у қайта кўриб чиқиш учун қайтариб олинган.\nМухолифлар эса¸ оилада эркаклар иродаси ҳукмрон бўлган Туркияда вояга етмаган қизнинг ўзини зўрлаган одамга эрга тегмайман дейишга ботина олмаслиги ва шу боис¸ амалда бу қонун зўрлаш ва вояга етмаган қизга уйланишни рағбатлантиришини айтмоқда.\nАммо одатда ҳукуматга ëн босиб келган¸ анъанавий қадриятлар қўриқчиси бўлган хотин-қизлар¸ хусусан¸ президент Эрдўғоннинг хотини бу қонунга қарши чиққанидан сўнг¸ у мағлубиятга маҳкум этилди.\nБу қонун лойиҳаси танқидчилари вояга етмаган қизларни эрга бериш муаммосининг ечими қизларга тенг имкон¸ хусусан¸ ўқиш ва ишлаш имконини бериш эканини айтмоқда.\nМухолифлар¸ фарзандсиз аëлларни “нуқсонли” деб атаган Эрдўғоннинг исломчи партиясини дунëвий Туркияда хотин-қизларни мутеликка даъват қилаëтганликда ҳам айбламоқда.\nБундай рағбат¸ статистик маълумотларнинг кўрсатишича¸ хотин-қизларга нисбатан жисмоний зўравонликнинг кескин кўпайишига асос бўлган. Хусусан¸ 2003-2010 йилларда хотин-қизларга қарши қотиллик 1400 фоизга кўпайган.\nТуркия собиқ президентининг хотини Эмине турмушга чиққанида¸ 15 ëшда бўлган.\nТуркия Адлия вазирлиги келтирган маълумотга кўра¸ 2002 йилдан бери Туркияда 18 га тўлмай фарзандлик бўлган қизлар сони 440,000 ни¸ 15 ëшга тўлмай туриб туққанлар сони эса¸ 15,937 нафарни ташкил этган.\nКейинги 10 йил давомида вояга етмаган қизларга нисбатан жинсий тажовуз уч бараварга ошган ва438,000 вояга етмаган қиз эрга тегишга мажбур бўлган.\nТуркияда вояга етмаган қизларни эрга бериш амалиëти кенг тарқалганини¸ мамлакат собиқ президенти Абдуллоҳ Гул тақдирида ҳам кўриш мумкин - Гул 30 ëшида 15 яшар қизга уйланган.


Синдзо Абэ: «Ўзбекистонга сафарим тарихий алоқаларни ривожлантиришга хизмат қилади» – Газета.uz\nСиндзо Абэ: «Ўзбекистонга сафарим тарихий алоқаларни ривожлантиришга хизмат қилади»\nЯпония бош вазири кейинги 9 йил ичида Ўзбекистонга илк марта расмий ташриф буюрмоқда.\n25 октябр 2015, 10:02 Сиёсат\nЯпония Бош вазири Синдзо Абе шанба куни Ўзбекистонга расмий ташриф буюрди. У «Жаҳон» ААга берган интервьюсида расмий сафарининг икки мамлакат ўртасидаги алоқалар кенгайиши ва чуқурлашиши йўлидаги аҳамияти хусусида фикр юритди.\n«Орадан 9 йил ўтиб, Япония бош вазирининг Ўзбекистонга расмий сафари уюштирилаётганидан бағоят мамнунман. Ҳозирги сафарим доирасида Президент Ислом Каримов билан илк учрашув чоғида сиёсий, иқтисодий, маданий ва бошқа соҳаларга оид кенг қамровли масалаларни атрофлича муҳокама қилиш ниятидаман», — дея таъкидлади у.\n«Кўплаб японияликлар қадимдан Буюк ипак йўлининг муҳим стратегик бўғини ҳисобланган Ўзбекистон тарихи ва маданиятини ўрганишга кучли иштиёқ ва катта қизиқиш билдиради. Самарқанд, Бухоро, Хива ва бошқа навқирон шаҳарларнинг бетакрор гўзаллигига мафтун бўлганлар ҳам кам эмас.\nТошкент шаҳри марказида қурилишида япон фуқаролари иштирок этган Алишер Навоий номидаги Давлат Академик катта театри жойлашган. Менга маълумки, Президент Ислом Каримов ва бутун ўзбек халқи мазкур театрга катта ҳурмат билан қарайди.\nЯпонияда турли жабҳаларда мамлакатингизга қизиқадиган ихлосмандлар сони жуда кўп. Мазкур сафарим икки давлат ўртасида тарихий ва инсоний алоқаларни янада чуқурлаштиришга хизмат қилишига умид қиламан», — деди Япония бош вазири.\nСиндзо Абэнинг таъкидлашича, Ўзбекистон Марказий Осиё минтақасидаги барқарорлик ва тараққиётни таъминлашда муҳим ўрин тутувчи йирик давлат ҳисобланади. «Шу муносабат билан, мамлакатингиз билан нафақат икки томонлама муносабатларни мустаҳкамлаш соҳасида, балки Марказий Осиё минқтақаси учун умумий бўлган транспорт, логистика, сув таъминоти, электр энергияси, гиёҳванд моддалар савдосига қарши кураш ва давлат чегараларини назорат қилиш сингари жабҳаларда ҳам ҳамкорликни давом эттириш ниятидамиз. Мазкур соҳалар „Марказий Осиё + Япония“ мулоқот механизми доирасида Ўзбекистон билан Япония ўртасидаги ҳамкорликни йўлга қўйиш бўйича муҳим муҳокама мавзулари ҳисобланади».\nЯпония ҳукумати раҳбарининг қайд этишича, сўнгги йилларда икки давлат ўртасида сиёсий жабҳада олий даражадаги ўзаро сафарларни қамраб олувчи фаол сиёсий мулоқот кузатилмоқда. Умид қиламанки, мазкур сафарим самараси сифатида икки мамлакат ўртасида сиёсат соҳасидаги ҳамкорлик олға мустаҳкамланади.\nСавдо-иқтисодий соҳадаги икки томонлама алоқалар ҳақида сўз юритар экан, Синдзо Абэ сўнгги йилларда япон компаниялари турли шаклларда Ўзбекистон саноатини ранг-баранглаштиришга ҳисса қўшувчи лойиҳаларда иштирок этаётганини таъкидлаб, бунга автобус ва юк машиналари ҳамда кимёвий ўғитларни ишлаб чиқаришга ихтисослаштирилган заводлар, ахборот технологиялари ва бошқаларни бунга мисол қилиб келтирди.\nУнинг фикрича, Ўзбекистоннинг етарли салоҳияти ҳисобга олинса, «икки мамлакат ўртасида савдо-иқтисодий алоқаларни ривожлантириш учун ҳали фойдаланилмаган имкониятлар мавжуд».\nУшбу сафар чоғида бош вазирга ишлабилармонларнинг кўп сонли делегацияси ҳамроҳлик қилади. «Умид қиламанки, мазкур делегация Япония компанияларининг Ўзбекистонда мувафаққиятли фаолият юритишига ҳамда япон технологиялари ва тажрибасининг юртингиз тараққиёти йўлида ҳаётга татбиқ этилишига замин яратади», — деди у.\n«Бундан ташқари, ҳозирда энергетика ва қишлоқ хўжалиги тизимларини модернизациялаш соҳаларида амалга оширилаётган йенали кредит лойиҳалари ёрдамида япон технологияларини қўллаш орқали юқори сифатли инфратузилмалар барпо этилмоқда. Бу билан Ўзбекистонни иқтисодий ва ижтимоий жиҳатдан ривожлантириш ва Япония компанияларининг янада кўпроқ сармоя киритиши кўзда тутилган», — дея қўшимча қилди бош вазир.\nМаълумки, Япония,Тошкентдаги Ўзбек-япон марказида хусусий тадбиркорларни тайёрлаш дастурини амалга оширмоқда. «Давлат идораларининг ёш ходимлари учун Японияда малака оширишни кўзда тутувчи ўқув дастурлари йўлга қўйилган. Япония ҳукуматининг „Тараққиётга расмий ёрдам“ дастури доирасида берилаётган кўмаги Ўзбекистонда юқори баҳоланаётганидан мамнунман», — деди таъкидлади Синдзо Абэ.\nБош вазир маданий-гуманитар соҳадаги ҳамкорлик ҳақида гапириб, икки мамлакат халқлари ўртасидаги ўзаро англашинув ва дўстлик ришталари Ўзбекистонда япон тилини ўрганиш, теледастурлар алмашиш ҳамда анъанавий жанг санъати турлари ва спортни ривожлантириш сингари соҳаларда кенг ҳамкорликни йўлга қўйиш орқали мустаҳкамланишига умид билдирди.


Ўзбекистонлик йигит мактаб болалари учун билим олиш стартапини ишга туширди\n09:41 / 24.01.2017\nДоно халқимиз ҳар ким савобли ишни ҳар куни қилиши керак, деб бежиз айтишмаган. Аммо ҳаётий ташвишлар сабаб бундай ишларни доим ҳам амалга оширавермаймиз. Гоҳида эса, қандайдир бир тасодиф бизни ана шу эзгу йўлга бошлайди.\neSchool.pro сайт стартапининг вужудга келиши ва бугунги кунда аҳолига беминнат хизмат кўрсатаётгани ҳам гапимизнинг яққол тасдиғидир. Ушбу лойиҳа асосчиси Шерзод Арипжонов шундай дейди: “Бу ғоя икки ярим йил олдин, жияним биринчи синфга бораётганида келган эди. Жияним рус тилига ихтисослашган мактабда ўқирди. Дастурчи бўлганим боис унинг ўқишларда қийналиб қолмаслиги учун унга ёрдам бердим ва шу онлайн платформани ишга туширдим”.\nБугунги кунга келиб бу хайрли мақсад кўлами янада кенгайди. Ҳозирги кунда ушбу сайтда мактаб ёшигача бўлган болалар учун математикадан иккита синф бор. Булар сафига биринчи ва бешинчи синф ўқувчиларига мўлжалланган дарслар ҳам қўшилган. Бундан ташқари, биринчи синфдан тўртинчи синф ўқувчиларига мўлжалланган рус тилидан интерактив тестлар болалар эътиборига ҳавола этилган.\n“Келажакдаги режалар бисёр”, - дейди лойиҳа асосчиси Шерзод Арипжонов. – “Келгусида математика ва рус тили ўқув машғулотларини тўққизинчи синф ўқувчиларига мўлжаллаб, ишлаб чиқмоқчимиз. Бошқа фанларни қўшиш ниятимиз ҳам йўқ эмас. Қолаверса, ҳозир сайт ота-оналар ва болаларга мўлжалланган. Яқин келажакда унга ўқитувчи ва катта ёшли ўқувчилар, репетиторларга мўлжалланган дастурларни киритиш истагидамиз.\nБилим олиш, илм чўққиларини эгаллаш кишини маърифатли ҳамда комил инсон бўлиб етишишига сабаб бўлади. Энг илғор технологиялар асосида тарғиб этилаётган илм олиш воситалари бу йўлда яна талабчан, фидокор ва жўшқин бўлишга ундайди. eSchool.pro сайт стартапи илм чўққисига етиш йўлидаги дастлабки қадам бўлишига ишониб қоламиз.


«Мирзо Улуғбек» Италиядаги кинофестивалларда\nСана: 01 Июнь 2017 Курилди: 494 Изоҳ: 0\nЎзбекистоннинг ЮНЕСКОдаги доимий вакили Лола Каримова-Тиллаева ва унинг турмуш ўртоғи Тимур Тиллаев Ўрта асрлар буюк алломаси ва мутафаккири Мирзо Улуғбек ҳаёти ва илмий мероси ҳақида ҳикоя қилувчи «Мирзо Улуғбек.\nОсмон тоқига қўйилган нарвон» номли ҳужжатли фильм яратилишида кинопродюсер сифатида иштирок этишди. Фильм режиссёри Баҳодир Юлдашев ушбу кинокартинада XV асрнинг буюк астрономи ҳамда Мовароуннаҳр ҳукмдори ҳаётидаги фожиалар, мушкулотлар ва зафарларни акс эттиришга ҳаракат қилди. Бу ҳақда Лола Каримова-Тиллаева ўзининг ижтимоий тармоқ саҳифалари орқали хабар берди.\n«Мирзо Улуғбек. Осмон тоқига қўйилган нарвон» ҳужжатли фильми яқин орада Искья ва Венецияда (Италия) бўлиб ўтадиган нуфузли халқаро кино-фестивалларда иштирок этиши режалаштирилган.\n«Бу улуғ инсон ҳақида фильм яратиш ғояси менда кўп йиллар аввал пайдо бўлганди. Таъбир жоиз бўлса, Мирзо Улуғбек шахси болалагимдан мени ўзига мафтун этган. У наинки қомусий билимлар эгаси, етук олим ва сулҳпарвар ҳукмдор, балки ўз даври учун фавқулодда саналган хислатлар соҳиби ҳам эди. Сирасини айтганда, Улуғбек замон ва макон сарҳадларини ошиб ўтган умрбоқий сиймодир»,-дея таъкидлайди Лола Каримова-Тилляева.\n«Ушбу кинокартинани Ўзбекистонда туғилиб- ўсган, мавзуни теран ҳис этадиган ижодкор яратиши керак эди. Бу жиҳатдан, Баҳодир фильмни суратга олиш ҳақидаги таклифимизни мамнуният билан қабул қилганидан хурсандман. У кўз очиб- юмгунча улуғ олим ва ҳукмдор яшаган даврга шўнғиб кетди».\nСоҳибқирон Амир Темурнинг невараси Мирзо Улуғбек дунё илм-фанида ўчмас из қолдирган. Самарқанд унинг ҳукмронлиги даврида астрономия соҳасида тадқиқотлар ўтказиладиган халқаро марказга айланган. Улуғбек бунёд эттирган муаззам расадхонада ўз даврининг пешқадам олиму фузалолари жам бўлган эди. Аллома тартиб берган астрономия жадвалида 1118 та юлдузнинг ҳолати ва жойлашуви муфассал баён этилган. У ҳисоблаб чиққан йил узунлиги натижалари эса замонавий ҳисоб-китоблардан атиги 25 сонияга фарқланади. Буюк олим, шунингдек, Ер сайёраси ўқининг оғиш бурчаги 23,52 градусни ташкил этишини аниқлади, ушбу илмий натижа ҳам ҳозирга қадар энг аниқ кўрсаткич дея эътироф этилади.\nКалит сўзлар: ҳукмдор, ҳужжатли, қўйилган нарвонraquo, қўйилган, халқаро, фильм, улуғбек, тоқига қўйилган нарвонraquo, тоқига қўйилган, тоқига, осмон тоқига қўйилган, осмон тоқига, осмон, нарвонraquo, мирзо улуғбек, мирзо, каримова, иштирок, баҳодир, астрономия\nМанба: kino+tv gazetasi


01:41 / 10.07.2017\nУбай Ҳусайнхон ўғли 11 мамлакатдан келган 1200 нафар кучли математик орасида ўз ёш босқичи бўйича олтин медалига сазовор бўлган.\n«Тошкентдаги «Эрудит» хусусий мактабида таҳсил олаётган ўн бир ёшли Убай саккиз ёшида Қуръони каримни мукаммал ёдлаган ҳофизи Каломуллоҳ. Рус, инглиз ва француз тилларини жуда яхши билади», — деб ёзади муаллиф.\n«Олимпиадада ғолиб бўлганидан хабардор бўлгач, Ҳусайнхонга буни эълон қилиш керак, дедим. У киши камтаринлик қилиб рози бўлмадилар. Бу хабар қолганларга ўрнак, илм толибларига туртки, дин ва дунёни ажратадиганларга сабоқ ва «чаламулла» дея камситаётганларга жавоб бўлишини ўйлаб, отани кўндирдим», — деб ёзади хабар муаллифи.\nтанлов Болгария математика\nБолгарияда қимматбаҳо машиналар эгалари текширилмоқда


Ўзбекистонлик ўқувчилар Сингапур Халқаро математика олимпиадаси ғолибига айланишди\n17:24 / 24.07.2017\nЎзбекистонлик 15 нафар ўқувчи Сингапурда ташкил этилган International Math Olympiad Challengе 2017 халқаро олимпиадасининг совриндорларига айланишди. Бу ҳақида танлов иштирокчилари "Кун.uz" мухбирига хабар беришди. Дунёнинг турли давлатларидан ташриф буюрган мактаб ёшидаги болалар математика йўналиши бўйича ўзаро куч синашишди.\n"Сеҳриё", "Интеллект", "Гинедис", "Лидер" каби хусусий мактабларнинг 36 нафар ўқувчиси саралаш босқичидан ўтиб, Халқаро олимпиадага йўл олишди ва Ўзбекистон шарафини ҳимоя қилишди. Мазкур беллашувда жаҳоннинг 17 мамлакатидан 1000га яқин болалар иштирок этди.\n14 ёшли Ясмина Шарипова Халқаро олимпиадада бронза (24 ўқувчи орасида) ва кумуш (70 иштирокчи ичида) медалига сазовор бўлди.\nСингапурда математика бўйича ўтказилган халқаро олимпиада уч босқичда ўтказилди:\n1-қисм - Ёзма беллашув.\n2-қисм - Математик жанг.\n3-қисм - Жумбоқлар.\nХалқаро олимпиаданинг совриндорларига айланган Ўзбекистонлик ўқувчилар: Ж.Рустамхонов, К.Ризаев, А.Жалилов, С.Умаров, Ш.Ҳожиакбаров, Н.Кан, Ш.Шарипова ва Я.Шарипова,8 А.Нуруллахўжаев, Р.Нуруллахўжаева, Т.Ҳасанов, А.Абдуллоев, Ж.Норматова ва бошқалар.\nМамлакат шарафини халқаро мусобақаларда ҳимоя қилиб, катта муваффақиятга эришган ёш ҳамюртларимизга келгусидаги ишларига омад тилаймиз.\nЎзбекистонлик ўқувчи халқаро математика олимпиадасида кумуш медаль олди\nЎзМУ томонидан қатор фанлар бўйича олимпиада ўтказилмоқда\nТошкентдаги Инҳа университети математика бўйича олимпиада ўтказади


Нотўғри шафоат ишончи - Musulmonlar\nҚабр ва ОхиратМақолаларШафоат\nВоситачиларни шафоат қилишига ишониш\n1- Католиклардаги шафоат ишончи\nКатоликларга кўра шафоат – Исонинг дуосига мос равишда қилинган умидли дуодир. Улар шафоат калимасини ўрнига “қутқарувчи” калимасидан фойдаланадилар. Католикларга кўра, “Исо Масиҳ – Отанинг ёнида Христианларнинг оқловчилик вазифасини бажаради. Уларга фойда келтириш учун доимо тирикдир. Аллоҳнинг ёнида ҳозирдир. Ўзи орқали Аллоҳга яқинлашмоқчи бўлганларни тамоман қутқариб қолишга кучи етади.\n“Муқаддас Руҳ бўлмаса Тангрининг Ўғлини кўришни иложиси йўқ. Ўғил бўлмаса Тангрига яқинлашишни иложиси бўлмайди. Чунки, Тангрини танимоқ Оғилни танимоқ ила бўлади. Тангри Ўғлини таниш эса, Муқаддас Руҳнинг воситалиги орқали ҳосил бўлади.”\n“Марям Она оқловчи ва ёрдамчидир. “Марям Онанинг оналиги якун топмаган. Инграган ҳолида воситачи излараганларни, абадий осудалик бахш этган армуғонларни кафолати (гарантия) остида ушлаб қолишда давом этмоқда.”\nКатоликларга кўра папаз, “Аллоҳга алоқадор бўлган ишларда инсонларни тамсил қилиш учун тайинлангандир.” У,- кишилик ваколати билан инсонларга -“Отанинг номидан сени кечиряпман дея олади.”\n2 – Сохта диний ташкилотларда шафоат ишончи\nКўриб чиққан тариқатларимизда ҳам Католикларга ўхшаш бир хил ишонч ва эътиқод бор. Улар, қутқарувчи” сўзини ўрнига “шафоатчи” калимасидан фойдаланишади. Бир Шайх ҳазрати ва тариқат етуклари деб танилган баъзи кишилар билан қурган суҳбатимиз шундай кечган:\nМурид: Биз Шайх ҳазратларига бўлган эътиборимиз, у киши бизга ёрдамчи бўлиши туфайлидир. Масалан, ҳозирда суд жараёнида оқловчига кўпинча эҳтиёж сезилмайди. Аммо, оқловчиси борлар аксарият ҳолларда ютиб чиқишади. Шайх ҳазратлари ҳам бизнинг оқловчимиздир.\nБайиндир: Сизлар, ошкораю махфий бўлган ҳар нарсадан хабардор бўлмиш Аллоҳни судя билан тенг кўряпсизларми? Аллоҳ таоло шундай марҳамат қилади:\n“У кунда киши ака-укасидан, онасидан, отасидан, аёлидан ва ўғилларидан қочади. У кунда ҳаммани иши бошидан ошиб ётади.” (Абаса 80/33-36)\nҲолат бу даражада экан, сизларнинг Шайхларингиз бундай имкониятни қаердан олиб сизларни қутқариб қолади?\nАнсорлардан бўлмиш Уммул Аъло айтадики: Муҳожирларга қуръа ташланганда бизга Усмон бин Мазъун тушди. Уни уйларимизга жойлаштирдик. Кейинчалик, ўлимига сабаб бўлган касалликка дучор бўлди. Вафот этганида ювулиб ўз либосларига кафанланди. Муҳаммад алайҳиссалом ичкарига кирди. Ўша вақт мен шундай дедим: “Абу ас-Саъид! (253 Усмон бин Мазъун розияллоҳу анҳунинг лақаби. Аллоҳ сени раҳмат қилсин. Ҳақиқатта Аллоҳ сенга икром айлаганига гувоҳман.” Буни эшитган Муҳаммад алайҳиссалом шундай деди: “Аллоҳ унга икром айлаганини қаердан биляпсан?” Айтдимки: “Отам сизга қурбон эй Аллоҳнинг Элчиси! Аллоҳ яна кимга икром қилсин?” Муҳаммад алайҳиссалом айтдики: “Ҳа тўғри, унга қочиб бўлмас бир ҳақиқат келди. Валлоҳи, мен у учун фақат яхшиликлар кутаман. Аммо, мен Аллоҳнинг Элчиси бўлганим билан, менга қандай муомала қилинишини валлоҳи билмайман.”\nУммул Аъло айтдики: Валлоҳи бундан кейин ҳеч кимни оқламайман.” (Бухорий, Жаноиз, 3.)\nАммо, сизлар шайхингизни жаннатга аниқ киришига асло шубҳа қилмаганиздек, Аллоҳнинг ҳузурида сизни оқлаб қолишига даъво қилишга ҳам жасорат қилибсизлар.\nБизга шоҳ томиримиздан ҳам яқин бўлган Аллоҳнинг эътиборидан четда қолган бирон нарса бормики – сизларга адвокатлик қиладиган шайх, ҳошо – Аллоҳ унутиб қолдирган ёки сизлар ҳақингизда билмаган нарса бўлса уни Аллоҳга эслатсин, шундайми? Ёки ҳошо – Аллоҳ сизга нисбатан нотўғри қарор берадиган бўлса, сизни шайхингиз унга қаршилик қиладими? Қанчалик хато ва нотўғри йўлда эканингизни биласизларми?\nМурид: Муфтилик идорасида муфтий билан кўришмоқчи бўлсангиз, қабулхонадаги бир инсон ўртага тушиб, сизни муфтига олиб кириши керак. Ўртага бирон киши кирмай туриб, мансабдор бўлган кишилар ёки вазирликдаги шахсларни олдига “топ” этиб кириб кўришиш мумкинми? Худди шундай шайх ҳазратлари ҳам, биз билан Аллоҳ ўртамизда воситачимиз ва васийламиздир.\nБайиндир: Бизга шоҳ томиримиздан ҳам яқин бўлган Аллоҳга нисбатан қандай қилиб бу фикрга бориш мумкин!?..\nБундай эътиқод инсонни ширкга олиб боради. Ширк – аслида Аллоҳ билан қул орасига восита қўйишдир. Зумар сураси айнан шу нарсага эътиборимизни тортмоқда:\n“Билинки, Аллоҳнинг дини соф диндир. Аллоҳдан олдин авлиёларга осилганлар айтишадики: “Биз буларга қуллик қилишимиз – булар бизни Аллоҳга яна ҳам яқинлаштириши учун холос.” Аллоҳ, улар тортишиб турган ҳар мавзудаги ҳукмини уларни юзига солади. Аллоҳ, ёлғончи ва нонкўр бўлиб олганни йўлига қабул қилмайди.” (Зумар 39/3)\nБундай инсонлардан мутлақо воз кечинг. Чунки инсон туридан бўлган шайтонлар, айнан шу усулда мусулмонларни адаштирмоқда.\nМарҳамат қилиб айтолмайсизми – яратган, таъминлаган, сизни катта қилган ва сизга шоҳ томирингиздан ҳам яқин бўлган Аллоҳ – сизни яхшироқ биладими ёки шайхми?\nМурид: Албатта Аллоҳ яхшироқ билади.\nБайıндıр: Ундай бўлса шайх ҳазратлари сизни нимангизни Аллоҳга танитади?\nМурид- ? !\nБу учрашув унинг шайхи ёнида амалга оширилган ва у бу ҳолатдан ҳабардор эди. Мурит номи остида суҳбатни давом этказган ва тариқатда етакчи бўлган деб ёзилганлар, ичларида олимлари бўлган кишилар назарда тутилмоқда.\n“Аллоҳдан олдин шундай нарсага қул бўладиларки, уларга на фойдаси ва на зарари тегади. Айтадиларки: “Булар Аллоҳ ҳузуридаги бизни шафоатчиларимиздир.” Айтингки: “Осмонлару ерда Аллоҳ билмаган нарса бор экан-у – сизлар ундан ҳабар беряпсизларми?” Бундай бўлиши мумкинми?! Аллоҳ уларнинг ширкидан узоқдир.” (Юнус 10/18)\nАллоҳ таоло кимга шафоат ваколатини берса, улар фақатгина Аллоҳнинг ўзи хоҳлаган кишиларнигина шафоат қилишлари мумкин, ўзлари кимни хоҳласа шафоат қилиб кетавермайди.\n“Айтгин: “Шафоат қилиш ваколати тамомийла Аллоҳникидир.” (Зумар 39/44)\n“Аллоҳ уларнинг олдиларидагини ҳам, орқадагиларини ҳам билади. Аллоҳ рози бўлган кимсалардан бошқасини фойдасига шафоат қилолмайдилар. Уларни ўзлари ҳам Ундан (Аллоҳдан) қўрққанидан титрайдилар. Улардан қайси бири “Аллоҳ билан ўртангизда илоҳ менман” деса, уни жаҳаннам билан азоблаймиз. Золимларни худди шундай жазолаймиз.” (Анбиё 21/28-29)\nАбу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан шундай ривоят қилинади:\n“Қавмингдан сенга энг яқин бўлганларни огоҳлантир.” (Шуаро 26/214) … ояти нозил бўлганда, Набий алайҳиссалом тик туриб шундай деди:\n“Эй Қурайш жамоаси! Ўзингизни қутқариб қолиш чорасини кўринглар, Аллоҳнинг ҳузурида сизларга асло фойдам тегмайди. Эй Абдулманоф ўғиллари! Аллоҳнинг ёнида сизларга ҳеч қандай фойдам тегмайди. Эй Абдулмутталиб ўгли Аббос! Аллоҳнинг ёнида сенга ҳеч бир фойдам тегмайди. Эй Сафийя (Росулуллоҳнинг ҳоласи)! Аллоҳнинг ёнида сенга ҳеч бир фойдам тегмайди. Эй Муҳаммаднинг қизи Фотима! Аллоҳнинг ёнида сенга ҳеч бир фойдам тегмайди.”\nПроф. Др. Абдулазиз Байиндıр. Қуръон Нури Остида Воситачилик ва Ширк Китоби\n ИНЖИЛ. Ибронийларга Мактуб, 5/1.\n Бу учрашув бўлиб ўтган вақтда мен Муфтиликда ишлар эдим. (Абдулазиз БАЙИНДИР)\n Учрашув ҳақида тўлиқ маълумотга эга бўлмоқчи бўлганлар, Абдулазиз Байиндир, Қуръон нури остида Тариқатчиликка назар, 4- нашр, Истанбул, 2005, 126-131- с.\n Бухорий, Васоя, 11.\nҚиёмат куни Тариқат Тариқатлар Шафоат Ширк


Рўзиқул Бердиев: Биз эртага тўқсон дақиқа ҳимояланмоқчи эмасмиз\n12 февраль, 2018, 18:20\nБугун Теҳрон шаҳридаги Эрон Ислом Республикаси футбол Федерациясида ўйинолди матбуот анжумани бўлиб ўтди. Матбуот анжуманининг дастлабки қисмида "Насаф" устози Рўзиқул Бердиев ҳамда ҳимоячимиз Одилжон Ҳамробеков иштирок этди.\n-Аввало ассалому алайкум. Эртага биз кучли рақиб билан ўйнаймиз, шунингдек учрашув рақибимиз майдонида бўлиб ўтади. Бунга қарамасдан биз эртага яхши ўйинимизни намойиш қиламиз ва албатта биз учун муҳим бўлган ижобий натижа учун ўйнаймиз. Олдимизда дастлаб гуруҳ босқичига вазифаси турган эди, биз плей оффда кучли рақиб билан баҳс олиб бордик ва мақсадимизга эришдик. Энди биз гуруҳ босқичида иштирок этаяпмиз, гуруҳимизда кучли жамоалар йиғилишган. Жамомизда кўплаб ёш футболчилар тўп тепишади. Уларда иштиёқ жуда кучли ва эртага бўладиган ўйин улар учун синов вазифасини ҳам ўтаб беради. Биз рақибни яхшилаб ўргандик ва футболчиларимизга керакли кўрсатмаларни бердик.\nБизни дуранг қониқтирадими? Футболчиларимиз ҳужумкор ўйинни яхши узлаштиришган, юқорида таъкидлаганимдек, эртага ижобий натижа учун майдонга тушамиз.\nБиз эртага ҳимоявий ўйин ўйнаймизми ёки ҳужумкор ўйин? Бу борада юқорида фикримни айтиб кетдим. “Насаф” ҳимоявий ўйинни ёқтирмайдиган жамоа ҳисобланади. Агар ҳужум қилмасанг гол ҳам ура олмайсан ва керакли натижага ҳам эриша олмайсан. Албатта ҳимоя ҳам керак, аммо биз эртага 90 дақиқа ҳимояда ўйнамоқчи эмасмиз.\n-Биз Эронга шунчаки келмадик. Мақсадимиз юқори. Ўйлайманки, биз эртага ўз ўйинимизни ўйнаймиз ва ижобий натижага эришамиз. Ўзбек футбол ишқибозлари биздан эртага ҳам ғалаба кутаяпти, биз уларни хурсанд қилмоқчимиз.\nҲамробековга савол: Билсангиз “Персеполис”да кучли ҳужумчилар бор, ҳимоячи сифатида бунга тайёрмисиз?\n-Биз рақибни яхши ўргандик ва мураббийимиздан керакли кўрсатмаларни ҳам олдик. Рақиб жамоада кучли ҳужумчилар бўлса, бизда кучли ҳимоячилар бор.\nБердиевга савол: Эртага “Озодий”да кўпминглаб мухлислар ташриф буюришади. Сизда асосан ёш футболчилар кўп. Бу ҳолат уларни гангитиб қўймайдими?\n-Бу ҳолат бизнинг ёш ўйинчиларга рағбат бўлар эди. Қани энди стадион мухлисларга тўлиб тошса. Футболчилар бундан фақат куч олишади. Биз учун бу ёқимли бўлар эди. Сўзимни охирида ҳаммаларингизга ташаккур билдираман.