400-сон 16.10.2000. Ўрта махсус, касб-ҳунар таълимининг давлат таълим стандартларини тасдиқлаш тўғрисида\nЎЗБЕКИСТОН ДАВЛАТ СТАНДАРТИ Ўзбекистон узлуксиз таълим стандартлари давлат тизими ЎРТА МАХСУС, КАСБ-ҲУНАР ТАЪЛИМИ ГОСУДАРСТВЕННЫЙ СТАНДАРТ УЗБЕКИСТАНА\nГОСУДАРСТВЕННЫЙ СТАНДАРТ УЗБЕКИСТАНА Государственная система стандартов непрерывного образования в Узбекистане СРЕДНЕЕ СПЕЦИАЛЬНОЕ, ПРОФЕССИОНАЛЬНОЕ ОБРАЗОВАНИЕ STATE STANDARD OF UZBEKISTAN\nSTATE STANDARD OF UZBEKISTAN State system of standards of continuous education of Uzbekistan SECONDARY SPEСIALIZED,VOCATIONAL EDUCATION\nЎЗБЕКИСТОН ДАВЛАТ СТАНДАРТИ Ўзбекистон узлуксиз таълим стандартлари давлат тизими ЎРТА МАХСУС, КАСБ-ҲУНАР ТАЪЛИМИ ЎРТА МАХСУС, КАСБ-ҲУНАР ТАЪЛИМИ\nЎРТА МАХСУС, КАСБ-ҲУНАР ТАЪЛИМИ УМУМТАЪЛИМ ФАНЛАРИ ГОСУДАРСТВЕННЫЙ СТАНДАРТ УЗБЕКИСТАНА\nГОСУДАРСТВЕННЫЙ СТАНДАРТ УЗБЕКИСТАНА Государственная система стандартов непрерывного образования в Узбекистане СРЕДНЕЕ СПЕЦИАЛЬНОЕ, ПРОФЕССИОНАЛЬНОЕ ОБРАЗОВАНИЕ\nСРЕДНЕЕ СПЕЦИАЛЬНОЕ, ПРОФЕССИОНАЛЬНОЕ ОБРАЗОВАНИЕ ОБЩЕОБРАЗОВАТЕЛЬНЫЕ ПРЕДМЕТЫ STATE STANDARD OF UZBEKISTAN\nSTATE STANDARD OF UZBEKISTAN State system of standards of continuous education of Uzbekistan SECONDARY SPEСIALIZED, VOCATIONAL EDUCATION GENERAL SUBJECTS\nЎРТА МАХСУС, КАСБ-ХУНАР ТАЪЛИМИ ТЎҒРИСИДАГИ ДАВЛАТ НАМУНАСИДАГИ ДИПЛОМЛАР (тавсифи)\nинформатика ва ахборот технологиялари ва махсус фанлар)\nТашқи назорат — Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Таълим сифатини назорат қилиш давлат инспекцияси томонидан амалдаги норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар асосида амалга оширилади;\n(2.6.1-банднинг еттинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2019 йил 30 сентябрдаги 821-сонли қарори таҳририда — Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 30.09.2019 й., 09/19/821/3833-сон)\nФаннинг номи Ўзлаштирилиши зарур бўлган билим, малака ва кўникмалар\n1.1. Она тили ва адабиёти Она тили:\nона тилининг ижтимоий-маданий ҳаётдаги мавқеини, ўзбек адабий тилининг тарихий тараққиётини билиш;\nўзбек адабий тилининг талаффуз меъёрлари, асосий имло қоидаларини билиш ва нутқий фаолиятда қўллаш;\nона тилидан эгалланган назарий билимларни мустаҳкамлаш ва бойитиш;\nона тилининг лисоний бойлиги ва хусусиятига оид билимларни чуқур ўзлаштириш, ўзбек адабий тилида сўзлаш ва ёзиш малакаларини эгаллаш;\nона тили ифода воситаларининг имкониятларини билиш ва амалда улардан тўғри фойдаланиш;\nнутқ услубларининг хусусиятларини фарқлаш ва нутқий вазият талабига кўра тил воситаларини ўринли қўллай олиш;\nсўз таркиби, маъноси, ясалиши ва морфологик қурилишини таҳлил қилиш кўникмаси ҳамда малакасига эга бўлиш;\nмустақил фикрлаш асосида турли тузилиш ва мазмундаги гапларни туза олиш ва уларни синтактик таҳлил қилиш;\nона тилида ўз фикрларини лўнда ва равон ифодалай билиш, нутқ мавзусининг мазмуни ва мақсадини асосли далиллар билан баён эта олиш;\nтурли нутқ мавзуларида мустақил равишда матн ярата олиш, матнни кенгайтириш, қисқартириш ва ижодий ўзгартириш йўлларини билиш;\nёзма ишлар ва иш қоғозларини ёзишда она тилининг имло ва пунктуацион меъёрларига амал қилиш.\nмиллий ва умумбашарий қадриятларни улуғлашда бадиий адабиётнинг ижтимоий вазифасини англаш;\nўзбек адабий-бадиий меросининг жаҳон адабиёти тараққиётига қўшган ҳиссасини билиш;\nбадиий асарни ғоявий-бадиий жиҳатдан баҳолай билиш, ёзувчининг ҳаётга муносабатини, уни ифодалашда тилнинг бадиий тасвирий воситаларидан фойдаланиш маҳоратини фарқлай олиш;\nўзбек мумтоз адабиёти намуналарини ифодали ўқиш, шарҳлаш, жанр хусусиятларини билиш;\nХХ аср ўзбек адабиётининг шаклланиши ва ривожланиш тамойилларини билиш;\nўрганилаётган асарнинг бадиий-эстетик аҳамиятини тушуниш ва таҳлил қила олиш;\nасар қаҳрамонлари ҳақида мустақил ва ижодий фикрлай олиш, уларга тавсиф бера билиш, бадиий асарнинг моҳияти ва бадииятини ёритувчи реферат, иншо ёза олиш;\nасар қаҳрамонларини умуминсоний ва миллий қадриятлар нуқтаи назаридан мустақил баҳолай олиш;\nўзбек адабиётининг жаҳон адабиётлари билан ўзаро алоқасини билиш.\nва адабиёти: Рус адабиёти:\nзнать и различать художественные произведения и их место в общем развитии мировой литературы;\nзнать общественную роль художественной литературы, ее значение, связь с характерными особенностями эпохи;\nзнать критерии идейно-художественной оценки литературных произведений, своеобразие использования писателем разнообразных художественно-изобразительных средств языка;\nзнать особенности композиции и системы образов изучаемых произведений;\nзнать тематическое, конкретно-историческое и общечеловеческое значение характеров главных действующих лиц произведений;\nзнать признаки понятий: художественного образа, литературный характер, тип, народность литературы, литературные направления;\nзнать взаимодействие русской и узбекской литератур, русской литературы с другими видами искусств, род, жанр, основные системы стихосложения.\nзнать теоретические основы школьного курса русского языка;\nзнать и активно владеть лексико-грамматическим материалом, соотнесенным с основными темами;\nразличать и использовать в речи языковые средства, отражающие специфику каждого функционального стиля, владеть разговорным литературным языком;\nуметь использовать выразительные средства русского языка;\nвладеть умениями и навыками морфологического разбора частей речи и синтаксического разбора предложений различного уровня;\nвладеть всеми уровнями речевой деятельности, отбирать наиболее существенные факты и сведения для раскрытия темы и основной идеи высказывания;\nстроить высказывания в определенном стиле;\nуметь правильно сформулировать свою мысль, приводить необходимые доказательства, делать выводы, обобщения;\nуметь оформлять письменные работы с соблюдением орфографических и пунктуационных норм.\nтили Рус тили:\nиметь коммуникативно-речевые знания и навыки по основным видам речевой деятельности (аудирование, говорение, чтение, письмо) и навыки деятельности с языковым материалом (фонетика, орфоэпия, лексика, грамматика, орфография, синтаксис);\nвладеть базовыми коммуникативно-речевыми знаниями, умениями и навыками в соответствии с основными сферами общения (обиходно-бытовая, учебная, общественно-политическая, социально-культурная профессионально-ориентированная), типовыми жизненными ситуациями;\nвладеть диалогической и монологической формами общения;\nзнать особенности официально-делового, научного, публицистического и художественного стилей речи;\nзнать и владеть языковыми средствами выражения обобщенных типов семантики высказывания, а также формулами речевого общения;\nусвоить и уметь правильно использовать дополнительный (потенциальный) словарь, довести лексический багаж до 1200 единиц.\nЎзбек тили Давлат тили:\nтурли нутқий вазиятларда давлат тилида эркин мулоқотга кириша олиш;\nўз оиласи, ўқиши, турар жойи, қизиқишлари тўғрисида мустақил фикрлаш асосида суҳбатлаша олиш;\nнутқий фаолиятга киришиш учун зарур бўлган фонетик, лексик, грамматик билимларни мустаҳкамлаш ва улардан ўринли фойдаланиш;\nЎзбекистон, унинг бойликлари, табиати, миллий қадриятлари тўғрисида савол-жавоб қила олиш;\nнутқ мавзуларига оид матнларни рус тилидан ўзбек тилига ва ўзбек тилидан рус тилига эркин таржима қилиш;\nўқилган ва тингланган матн, кўрилган расм, тасвир асосида кичик ҳикоя тузиш ва баён ёза олиш;\nДавлат тилини мукаммал билиш ва унда ҳужжат юритиш малакаларига эга бўлиш;\nЎзбекистон тарихи, миллий адабиёт намуналаридан парчаларни ўқиш, мазмунини сўзлаб бериш, ёдлаш;\nкундалик турмуш ва ўқиш фаолиятида қўлланадиган иш қоғозларини ёза олиш;\n(В1+) ўз мутахассислиги доирасидаги яхши тузилганмаъруза ёки суҳбатни тушуна олади;\n(В1+) ўз мутахассисли���ига оид лексикани ажрата олади ва қўллай олади;\n(В1+) Коммуникатив мақсадларда керак бўладиган чет тили грамматикасининг барча асосий элементларини ажрата олади ва улардан тўғри фойдалана олади.\n4. Тарих Жаҳон тарихи (1914—2000 йй.):\nХХ аср тарихини даврлаштириш, қисмларга ажратиш ва улар ўртасидаги боғланишларни билиш;\nбиринчи жаҳон уруши ва давлат тўнтаришлари ҳақида билимларга эга бўлиш;\nиккинчи жаҳон уруши ҳақида билимга эга бўлиш, унинг моҳиятини англаш;\n1918—1939 йиллардаги Ғарб ва Шарқнинг асосий давлатлари тараққиётини билиш;\n1945—2000 йиллардаги дунё тарихини билиш ва олдинги давр билан солиштириб, ўзгаришлар ҳақида хулосалар чиқариш;\nикки сиёсий система ўртасида кечган кураш, «совуқ уруш»нинг моҳиятини англаш;\nмустабид, тоталитар тузум ҳалокатининг қонуниятли эканлиги ҳақида тушунчага эга бўлиш;\nдемократик, ҳуқуқий давлат ва фуқаролик жамиятининг шаклланиш қонуниятлари ва турли мафкуралар курашини билиш;\nжаҳон тарихида Ўзбекистоннинг ўзига хос, ўзига мос ўрни ҳақида тўлиқ маълумотларга эга бўлиш;\nҒарб ва Шарқдаги озодлик ҳаракатлари ҳақида билимларга эга бўлиш ва улардан тегишли хулосалар чиқариш;\nмамлакатлар тарихини даврларга бўлиб ўрганишни билиш ҳамда уларни таққослаш;\nғарб мамлакатлари тарихининг ўзига хос хусусиятларини тушунтириб бера олиш;\nтарих фанига тегишли ҳар қандай харита, кўргазмали қуроллар, кинофильм ва диафильмлар мазмунини таҳлил қила олиш;\nмавзуларни мустақил ўрганиш ва уларни ёзиб олиш малакасига эга бўлиш;\nилмий-оммабоп адабиётларни мустақил ўқиш ва хулосалар чиқара олиш;\nижтимоий воқеаларнинг ривожланиш жараёнларини таҳлил қила олиш ва эркин фикр юритиш;\nтурли илмий-оммабоп мақолаларга, ўз қарашларини ёзма равишда эркин баён қилиш;\nривожланган мамлакатлар тараққиётини ўрганиб, уларнинг тажрибасини маҳаллий шароитга таққослай олиш;\nШарқ давлатлари тарихини даврлаштириш, воқеаларни бир-бирига боғлаб тушунтира олиш;\nтурли хил ҳодисаларнинг ўзаро боғлиқлигини ва уларнинг ўзига хос хусусиятларини тушунтира олиш;\nмавзуни ўрганишда турли хил қўшимча архив материалларидан фойдаланишни билиш;\nхариталарни, схемаларни шарҳлаш, мавзулар бўйича рефератлар тайёрлашни билиш;\nмавзулар бўйича мунозаралар ўтказиш малакасига эга бўлиш;\nмавзуларни ўрганишда, муаммоли масалаларни ҳал қилишда тўғри йўналишлар топа олиш;\nвоқеа ва ҳодисаларни баён қилишда диалектик боғлиқликни ва тарихий жараённинг бир бутунлигини ажрата олиш;\nинсоният олдидаги умумбашарий муаммолар ҳақида билимларга эга бўлиш.\nЎзбекистон тарихи (1917—2000 йй.):\nТуркистонда шўролар истибдодининг ўрнатилиши, Туркистон мухторияти ҳақида билимларга эга бўлиш;\nистиқлолчилик, миллий озодлик ҳаракатлари, уларнинг намояндалари ҳақидаги билимларга эга бўлиш;\nшўро ҳокимиятининг 20—30-йилларда Ўзбекистонда юритган сиёсий, иқтисодий, маданий-маърифий сиёсатини қиёсий таҳлил қила олиш ва унинг мустамлакачилик моҳиятини англаш;\nшўро ҳокимиятининг Ўзбекистонда юритган сиёсий қатағонлик сиёсати ва унинг оқибатларини билиш;\nЎзбекистоннинг иккинчи жаҳон урушидаги иштироки, халқимизнинг фашизмга қарши жангларда ва меҳнат соҳасидаги жасорати ҳақида маълумотларга эга бўлиш;\nЎзбекистон халқларининг шўролар мустамлакачилиги давридаги ижтимоий-сиёсий аҳволи ҳақида билимларга эга бўлиш;\nЎзбекистон Республикаси мустақиллиги учун кураш, мустақиллик Декларацияси ва унинг моҳияти ҳақидаги билимларни эгаллаш;\nЎзбекистон давлат мустақиллигининг қўлга киритилиши ва унинг тарихий аҳамиятини билиш;\nЎзбекистоннинг ўзига хос тараққиёт йўлини билиш;\nЎзбекистоннинг байроғи, герби, мадҳияси, Президенти, ташқи алоқаларига доир маълумотларни тўла эгаллаш;\nтарихий воқеа ва ҳодисаларни миллий ғоя, миллий истиқлол мафкураси мезонларида таҳлил эта олиш;\nЎзбекистон Республикаси Президентининг иқтисодиёт, сиёсат, мафкурага оид асарларида илгари сурилган ғоялар асосида мушоҳада юрита олиш;\nбозор иқтисодиётининг умумий қонуниятларини, бозор иқтисодиёти шароитида мустақил Ўзбекистон Республикаси ривожланишининг умумий хусусиятлари тўғрисидаги билимларга эга бўлиш;\nдунё халқлари олдида турган жаҳоншумул муаммолар, уларни бартараф этиш вазифалари, Ўзбекистон Республикасининг бу муаммоларни ҳал этиш йўлида амалга ошираётган ишлари ҳақида маълумотларга эга бўлиш;\nҳозирги даврда Ўзбекистоннинг маданий-маънавий тараққиёти ҳақида билимларга эга бўлиш;\nЎзбекистонда демократик давлат қуриш, демократик ва фуқаролик жамиятини барпо этиш, маънавий қадриятларни тиклаш ва ривожлантириш тамойилларини билиш;\nхариталар устида ишлаш, тарихий воқеалар юзасидан мустақил мулоҳаза юритиш, мунозара ва баҳсларда фикр билдира олиш;\nдарслик, қўлланма, тарихий ҳужжат, матн устида ҳамда кўргазмали қуроллар билан мустақил ишлай олиш;\nўз мактаби, кўчаси, қишлоғи, тумани, шаҳрининг ўтмиши, бугунги ҳаёти тўғрисидаги маълумотларга эга бўлиш;\nэгаллаган билимларини эркин баён этиш, ўз курсдошларининг фикрларига муносабат билдира олиш;\nтарихий билим, кўникма ва эгалланган малакалардан ўз ҳаётида ва жамият муаммоларини ҳал қилишда фойдалана олиш.\n5. Математика Алгебра ва анализ асослари:\nтўпламлар ҳақида дастлабки тушунчаларга эга бўлиш;\nтўпламларнинг берилиш усулларини, бўш тўплам, қисм тўплам, тўпламлар бирлашмаси, кесишмаси, айирмаси, чекли, чексиз тўпламларни билиш;\nихтиёрий ва мавжудлик кванторларини билиш ва уларни математи� фикрларни ёзишда қўллай олиш;\nчекли ўнли, чексиз ўнли, даврий, даврсиз касрлар, рационал, иррационал, ҳақиқий сонлар ҳақида билимларга эга бўлиш;\nасосий сонли тўпламлар (натурал, бутун, рационал, иррационал, ҳақиқий сонлар)ни билиш;\nсонли кесмалар, очиқ, ёпиқ интерваллар ҳақида тушунчаларга эга бўлиш, ҳақиқий сонлар устида амаллар бажаришни, ҳақиқий соннинг модули, унинг асосий хоссаларини билиш;\nкомплекс соннинг таърифи, мавҳум бирлик, комплекс сонларнинг тенглиги, комплекс сонлар устида амаллар бажаришни, комплекс соннинг геометрик маъносини, комплекс сондан квадрат илдиз чиқаришни билиш;\nбутун рационал ифодаларнинг каноник кўринишини, Безу теоремаси, кўпҳадни икки ҳадга бўлишни (Горнер схемаси), рационал алгебраик ифодаларни айнан алмаштиришни бир ўзгарувчили рационал тенглама ва тенгсизликларни ечишни, тенглама ва тенгсизликларни ечишнинг асосий усулларини билиш;\nАл Хоразмийнинг «Ал-жабр ва ал-муқобала ҳисоби ҳақида»ги китобининг қисқача мазмунини билиш;\nикки ўзгарувчили тенгламанинг геометрик маъносини билиш, тенгламалар системасига оид мисолларни еча олиш;\nматематик индукция ҳақида тушунчага эга бўлиш, математик индукция усулидан фойдаланиб, баъзи айният ва тенгсизликларни исботлай олиш;\nфункцияга оид терминлардан тўғри фойдаланиш ва тушуниш, функциянинг аниқланиш, ўзгариш (ўсиш ва камайиш) соҳаларини топа олиш;\nфункциянинг берилиш усулларини билиш, функциялар графиклари ҳақида маълумотга эга бўлиш, функциянинг жуфт-тоқлиги, даврийлигини, функциянинг энг кичик мусбат даврини аниқлаш, функциянинг нолларини топа олиш, элементар функциялар, уларнинг асосий хоссаларини билиш, ўзаро тескари функциялар ҳақида маълумотларга эга бўлиш;\nлогарифмик ва кўрсаткичли функцияларнинг асосий хоссаларини билиш;\nфункциялар графикларини схематик тасвирлай олиш;\nбири иккинчисига, у = х га нисбатан симметрик эканлигини тасвирда кўрсатиш, функция графикларини алмаштира олиш малакаларига эга бўлиш;\nмодул билан боғлиқ бўлган функцияларнинг графикларини текисликда тасвирлай олиш;\nмураккаб бўлмаган логарифмик, кўрсаткичли, даражали тенглама ва тенгсизликларни ечиш усулларини билиш;\nсонли кетма-кетликлар, уларнинг лимити ҳақида маълумотларга эга бўлиш, баъзи содда кетма-кетликлар лимитини ҳисоблашни, нуқтанинг атрофини, функция лимитини, бир томонлама лимитлар, чексиз лимитлар, функциянинг узлуксизлиги, узлуксиз функциянинг асосий хоссаларини, элементар функциялар узлуксизлигини билиш;\nфункция орттирмаси, ҳосиласи, ҳосиланинг геометрик ва механик маъносини билиш;\nбаъзи функциялар ҳосиласи, ҳосилаларни ҳисоблаш, иккинчи тартибли ҳосила, функциянинг ўсиш, камайиш оралиғини, функция экстремумлари, кесмада функциянинг энг катта ва энг кичик қийматларини топиш, функцияни тўла текшириш, графигини чизиш, ҳосиланинг баъзи татбиқларини билиш;\nасосий тригонометрик функциялар ва уларнинг асосий хоссалари, гармоник тебраниш ҳақида тушунчага эга бўлиш, асосий тригонометрик функциялар йиғиндисини ва айирмасини кўпайтмага айлантиришни, бу функциялар кўпайтмасини йиғиндига алмаштиришни, тригонометрик тенглама ва тенгсизликларни ечишни, тригонометрик функциялар ҳосиласини билиш;\nбошланғич функция ва унинг хоссалари, бошланғич функцияни топиш қоидаларини билиш, аниқмас интеграл, эгри чизиқли трапеция юзини ҳисоблаш, аниқ интеграл, Ньютон-Лейбниц формуласи, аниқ интеграл ёрдамида геометрик фигуралар юзини, ҳажмини ҳисоблашни билиш;\nбирлашмалар, ўринлаштириш, ўрин алмаштириш ва группалашлар сонини ҳисоблашни, Ньютон формуласига оид мисолларни ечиш, комбинаторик масалаларни ечишни билиш;\nтасодифий, муқаррар ва рўй бериши мумкин бўлмаган ҳодисаларни, ҳодисалар бирлашмаси ва кесишмасини топа олиш, ҳодисаларнинг эҳтимолликларини ҳисоблашни билиш, частота, полигон, гистограмма тушунчаларини билиш ва уларга оид масалаларни еча олиш.\nпланиметриянинг бошланғич тушунчаларини, кесмаларни таққослаш, айлана ёйининг градус ўлчовини аниқлаш, бурчакларни ўлчашни билиш;\nсиниқ чизиқ узунлигини ҳисоблаш, учбурчакнинг асосий элементларини ҳисоблашга оид масалаларни ечиш, учбурчакларнинг тенглик аломатлари ва уларга оид масалалар ечиш, энг содда геометрик ясашларни бажара олиш;\nучбурчак, тўртбурчак, доира юзини ҳисоблашга оид масалаларни, Пифагор теоремаси ва унга доир масалаларни, перпендикуляр ва оғмага оид масалаларни, синуслар ва косинуслар теоремаларига доир масалаларни ечишни билиш;\nтекислик ва тўғри чизиқнинг ўзаро жойлашувига оид масалалар ечишни билиш;\nуч перпендикулярлик ҳақидаги теоремани масалалар ечишда қўллаш, кўпёқларга оид масалалар, кўпёқ элементларини, кўпёқларнинг ён ва тўла сиртларини ҳисоблашни билиш;\nайланма жисмларнинг ён ва тўла сиртларига, призма, пирамида ва кесик пирамидаларнинг ҳажмларини ҳисоблашга, айланиш жисмларининг ҳажмларини ҳисоблашга доир масалаларни ечишни билиш;\nалмаштиришларга таъриф бера олиш, параллел кўчиришнинг таърифини ва унинг хоссаларини билиш, ҳаракатнинг таърифини, нуқтага, тўғри чизиққа, текисликка нисбатан симметрик нуқталарни билиш, ўхшаш алмаштиришнинг таърифи ва унинг хоссалари, алмаштиришлар ёрдамида геометрик масалалар ечишни билиш;\nпараллел проекциялашнинг таърифи ва унинг хоссаларини, призма ва пирамиданинг текисликдаги тасвирини ясашни, айланиш жисмларининг турларини ва уларни текисликда тасвирлашни, кўпбурчак ортогонал проекциясининг юзи ҳақидаги теоремани билиш;\nвекторнинг таърифи, модули, қарама-қарши векторлар, нол вектор тушунчаларини, векторларни қўшиш ва сонга кўпайтириш амалларини, векторнинг координаталари таърифини ва компланарлик шартини, базис векторлар тушунчасини, векторнинг учта базис векторлар бўйича ёйилмасини, векторларнинг скаляр кўпайтмаси ва унинг хоссаларини билиш.\n6. Информатика информация, ўлчов бирликлари, хусусиятлари, ватанимизда информатика фанининг тараққиёти, алгоритм тушунчаси, дастур, унинг турлари, ЭҲМ умумий тузилишини билиш;\nMS DOS операцион тизими, Norton Commander (NC) операцион қобиғи ва Norton Utilities (NU) дастурлари ҳақида тушунча, файл тушунчаси, файлларнинг турлари ва номланиши, NСда файллар устида бажариладиган амаллар, функционал тугмачалар ва улардан фойдаланиш, амалий дастурлар ва уларнинг асосий турларини билиш;\nWindows нима, Windows дастурининг афзалликлари ва ўзига хос хусусиятларини билиш;\nкомпьютер графикаси тушунчаси, график муҳаррирлари ва уларда тасвир ҳосил қилиш, график муҳаррирларнинг матнлар муҳаррирларидан фарқи ва ўхшашликларини билиш;\nматн муҳаррирлари, уларнинг турлари, матнларни киритиш ва хотирада сақлаш, хотирадан ўқиш, уларни таҳрир қилиш усуллари, матнларни шакллантириш, босмага чиқариш усулларини билиш;\nэлектрон жадвал тушунчаси, уларнинг турлари, электрон жадвалларни ишга тушириш ва улардан чиқиш тартиби, электрон жадвал ячейкалари устида амаллар бажариш қоидаларини билиш;\nмаълумотлар базаси, уларнинг турлари ва ҳосил қилиш усуллари, маълумотлар базасини ишга тушириш ва ундан фойдаланиш тартиби, маълумотлар базасини бошқариш тизимлари ҳақида тушунчага эга бўлиш;\nахборот жамияти тушунчаси, мамлакатимиздаги ахборотга оид қонунлар мазмуни, локал ва халқаро тармоқларни билиш.\n7. Физика физиканинг ривожланиш тарихини, унга Шарқнинг буюк алломалари қ�шган ҳиссаларини, жамият ривожланишида физика ва техниканинг аҳамиятини, Ўзбекистонда физика ва техника соҳасида олиб борилаётган тадқиқотлар ҳақида умумий маълумотларни билиш;\nфизик катталикларнинг Халқаро бирликлар системаси(СИ)ни тушунтира олиш;\nмеханика: кинематика, динамика, Ньютон ва механикада сақланиш қонунлари, статика элементлари, суюқликлар ва газлар механикасига оид қонуниятларни билиш ва мисоллар ёрдамида тушунтира олиш;\nмолекуляр физика ва термодинамика асослари: молекуляр-кинетик назария асослари, газ ва термодинамика қонунлари, суюқлик ва газларнинг ўзаро айланиши, қаттиқ жисмлар физикасига оид қонуниятларни билиш;\nэлектродинамика: электростатика, ўзгармас ток, турли муҳитларда электр токи, магнит майдон, моддаларнинг магнит хоссалари, электромагнит индукция қонуниятларини билиш;\nтебраниш ва тўлқинлар. Оптика. Атом ва ядро физикаси: механик ва электромагнит тебранишлар ва тўлқинлар, товуш, геометрик оптика, нисбийлик назарияси элементлари, квант, атом ва элементар зарралар физикаларига оид қонунларини билиш ҳамда оламнинг физик манзараси тўғрисидаги билимларга эга бўлиш;\nтабиат ҳодисаларини физик қонуниятлар асосида тушунтира олиш малакасига эга бўлиш;\nфизик формулалар ёрдамида масалалар еча олиш;\nфизик қонуниятларни амалда қўллай олиш;\nўлчов асбобларидан фойдалана билиш, ўлчаш хатолигини баҳолай олиш;\nтажрибаларни ўтказа олиш, натижаларни жадвал, график, диаграмма кўринишида тасвирлаш ва таҳлил қила олиш;\nфизик асбоблар билан ишлашда техника хавфсизлиги қоидаларига риоя қилиш.\n8. Астрономия Ўрта аср Шарқ (жумладан Ўрта Осиё) олимларининг астрономия тарихида тутган ўринлари, асосий илмий мерослари ҳақида тасаввурга эга бўлиш;\nоламнинг астрономик манзараси ҳақида илмий тасаввурга эга бўлиш;\nасосий астрономик ҳодисаларни илмий асосда таҳлил қила олиш;\nоламнинг моддий бирлигини англаш;\nосмон сферасининг асосий нуқта, чизиқ ва айланалари, асосий юлдуз туркумлари ҳақида тасаввурга эга бўлиш;\nастрономик ҳодисаларнинг кечиши, табиатнинг универсал қонунлари (биринчи навбатда физик қонунлари) асосида рўй беришини англаш;\nосмон жисмлари ва бу тизимларнинг келиб чиқиши ва эволюцияси (космогония) ҳақида тасаввурга эга бўлиш;\nўқув-астрономик кузатиш асбобларининг ишлаш тамойилларини билиш;\nастрономияда ишлатиладиган асосий узунлик ўлчов бирликларини билиш;\nўқув-астрономик кузатиш асбобларини ишлата олиш малакасини эгаллаш;\nастрономиядан масалалар ечиш малакасига эга бўлиш.\nжамият шахс ва жамият тушунчаси ва моҳиятини билиш;\nЎзбекистон Республикаси давлат мустақиллигини мустаҳкамлашда ватанпарвар, фидойи ва билимдон шахсларга эҳтиёжнинг кучайиши ва унинг моҳиятини билиш;\nдунёнинг пайдо бўлиши, инсоннинг дунёга келиши ва жамиятнинг қарор топиши тўғрисидаги турли концепцияларнинг мазмунини англай билиш;\nжамият ва шахс тўғрисидаги қадимги дунёдан ҳозирги кунгача бўлган қарашлар, шу жумладан, Ўрта Осиё мутафаккирларининг мерослари ҳақида тушунчаларга эга бўлиш;\nцивилизациялар, уларнинг мазмуни, турлари ва ўзаро алоқасини билиш;\nжамиятнинг таркибий тузилишини билиш;\nжамият иқтисодий ҳаёти, Ўзбекистонда бозор иқтисодиётига ўтишнинг ўзига хос модели ва унинг хусусиятларини билиш;\nюксак ривожланган саноат ва қудратли технология ишлаб чиқаришнинг асоси эканлиги, Ўзбекистонда мулкчиликнинг турли шакллари ва хусусий мулкчиликка алоҳида эътибор ҳақида тушунчаларга эга бўлиш;\nижтимоий гуруҳлар ва уларнинг таснифини билиш;\nинсоний муносабатларнинг ранг-баранглигини тушуниш, уларнинг ижобий ва салбий оқибатларини олдиндан кўра билиш;\nўзаро тушунмовчиликлар ва можароларнинг олдини олиш усулларини билиш;\nжамиятнинг сиёсий ва ҳуқуқий тизимини, шу жумладан, Ўзбекистонда ҳуқуқий демократик жамият қурилишининг асосий йўналишларини билиш;\nбошқарувнинг ҳуқуқий давлатчилик ва ўзини ўзи бошқарув шакллари ҳақидаги тушунчаларга эга бўлиш;\nмаънавият жамият ва шахс ҳаётининг муҳим жиҳати эканлигини англай билиш;\nқадриятлар тизимини, уларнинг жамият ва шахс ҳаётидаги ўрнини билиш;\nмафкура, миллий истиқлол мафкураси ҳақида мустаҳкам тушунчага эга бўлиш;\nхалқаро муносабатлар ҳақида билимларга эга бўлиш;\nЎзбекистоннинг халқаро муносабатлар тизимидаги ўрни, Ўзбекистон жаҳон ҳамжамиятининг бир бўлаги эканлиги, халқаро ҳуқуқ ва шартномалар ҳақида маълумотларга эга бўлиш;\nХалқаро инсонпарварлик ҳуқуқининг вужудга келиши, мазмуни, таркибий қисмлари ва тараққиётини билиш;\nХалқаро ташкилот ва ҳаракатлар, шу жумладан, «Халқаро Қизил Хоч» ва «Қизил Ярим ой» ҳаракати, БМТ, уларнинг инсонпарварлик тамойиллари ва вазифаларини билиш;\nҳозирги замоннинг умумбашарий муаммоларини билиш, уларнинг асосий белгилари, турлари ва ҳал қилиш йўллари ҳақида тушунчаларга эга бўлиш;\nинсонпарварликка асосланган жаҳон цивилизациясининг қарор топиши ҳақидаги асосий билимларга эга бўлиш.\n10. Кимё кимёнинг асосий қонунларини, атом молекуляр таълимот моҳиятини билиш;\nнисбий атом ва молекуляр масса тушунчаларини билган ҳолда кимёвий белгилар ва формулалар ёрдамида тенгламалар туза олишни билиш;\nмассанинг сақланиш қонунини, газ қонунларини ва Менделеев даврий қонунини билиш;\nатом тузилишининг ядро модели, кимёвий боғланиш турлари, тузилиш формулалари ва валентликни билиш;\nкимёвий реакцияларнинг тезлиги, тезликка таъсир этувчи омиллар, активланиш энергияси, қайтар ва қайтмас жараёнлар, катализ, кимёвий мувозанат, Ле-Шателье тамойили тушунчаларини билиш;\nэритмалар, эриш жараёнининг моҳияти, диссоциация, эритма концентрацияларининг турлари, сувли эритмаларда водород кўрсаткичи ва унинг аҳамияти, сувнинг ион кўпайтмасини билиш;\nанорганик моддаларнинг энг муҳим синфлари ва улар ўртасидаги боғланишлар ҳақидаги маълумотларни билиш;\nоксидланиш-қайтарилиш реакциялари, уларнинг тенгламаларини тузишни билиш, электролиз, электролизнинг амалий аҳамияти, қўлланишини билиш;\nметаллмаслар, азот ва кислород группачаси элементларини, галогенлар, инерт газлар ва уларнинг умумий хоссаларини билиш;\nметаллар, уларнинг умумий хоссалари, бош ва ён гуруҳчалардаги айрим металларнинг бирикмалари, лантаноидлар ва актиноидлар ҳақидаги муҳим маълумотлар, металлар коррозияси, сувнинг қаттиқлиги, чўян, пўлат, шиша ва цемент олиш жараёнлари ҳақидаги маълумотларга эга бўлиш;\nкимёвий технологияда реакция мувозанати ва унга таъсир этувчи омилларни билиш;\nорганик моддалар кимёвий тузилиши назариясининг моҳияти, моддалар хоссаларининг тузилишига боғлиқлигини аниқ мисоллар ёрдамида кўрсатиб бера олиш;\nкимёвий изомерия турлари, органик моддаларнинг асосий синфлари ҳақидаги маълумотлар, органик моддалар номенклатураси, органик реакцияларнинг турларини билиш;\nтўйинган углеводородлар, уларнинг умумий хоссалари, метан ва унинг гомологлари, ёпиқ ҳалқалар, углеводородлар, тўйинмаган углеводородлар, уларнинг вакиллари, этилен олиниши ва ишлатилиши, этиленнинг полимерланиш реакциясига киришиши, полиэтелен олиш жараёни, ацетилен, унинг хоссалари, олиниши, ишлатилишини билиш;\nдиен углеводородлар, уларнинг кимёвий хоссалари, табиий ва синтетик каучуклар олиниши. Ароматик углеводородлар, бензол, уларнинг хоссалари, гомологлар. Нефть ва нефтдан маҳсулотлар олиш кимёвий жараёни. Табиий газлар, уларни қайта ишлаш кимёвий жараёнлари маҳсулотлари ва улардан фойдаланишни билиш;\nкислородли органик бирикмалар, тўйинган спиртлар, уларнинг тузилиши, изомерияси, хоссалари. Метанол, этанол, уларнинг олиниши ва ишлатилиши, глицерин хоссаларини билиш;\nфеноллар, уларнинг тузилиши ва кимёвий хоссаларини билиш;\nальдегидлар, формальдегид, уларнинг олиниши, хоссалари, ацефальдегид, поликонденсатлаш реакцияларини билиш;\nкетонлар, органик кислоталар, уларнинг энг муҳим вакиллари, хоссалари, олиниши ва ишлатилишини билиш;\nэфирлар, мураккаб эфирлар, этерификация ва совунланиш реакцияларини билиш;\nёғлар, совунлар, синтетик ювиш воситалари ва уларнинг олинишига хос жараёнларини билиш;\nуглеводородлар, уларнинг хоссалари, моно ва дисахаридлар, полисахаридлар ва уларнинг хоссаларини билиш;\nазотли органик бирикмаларнинг вакиллари ва уларнинг хоссаларини билиш;\nаминокислоталар, уларнинг тузилиши, умумий хоссаларини билиш;\nтабиий ва сунъий каучуклар, кимёвий толалар тўғрисида умумий тушунчаларга эга бўлиш.\n11. Биология Марказий Осиё табиётшуносларининг табиат ва унинг пайдо бўлиши ҳамда ривожланиши тўғрисидаги фикрларини билиш;\nорганик олам эволюцияси, ҳаётнинг биологик эволюцияси, одам фаолиятининг органик олам ривожланишига кўрсатган ижобий ва салбий таъсири тўғрисида билимларга эга бўлиш;\nорганизмлардаги ирсий ўзгарувчанлик, сунъий танлаш, яшаш учун кураш, табиий танланиш, ўсимлик ва ҳайвонларнинг муҳитга мослашуви ва унинг шарт-шароитларини билиш;\nтур мезонлари, тур популяцияси таърифи, турларнинг табиатда пайдо бўлиш йўлларини билиш;\nмикро ва макроэволюция тўғрисида тушунчага эга бўлиш;\nэволюциянинг бошланғич материали, бирлиги ва омилларини билиш;\nэволюциянинг солиштирма анатомия, палеонтология, эмбриология, биогеография, биокимёвий далилларни билиш;\nбиологик прогресс, унинг шакллари (ароморфоз, идиоадаптация, умумий дегенерация) ни билиш;\nодам ва юксак ҳайвонлар гавда тузилишидаги ўхшашлик ва фарқларни билиш;\nодам палеонтологик аждодларининг антропогенезини ҳаракатлантирувчи омилларни билиш;\nэкология, асосий экологик тушунчалар, абиотик ва биотик омиллар, фотопериодизм ҳодисаси, биоритмларни билиш;\nпопуляция ва турнинг экологик таърифини билиш;\nбиогеоценозлар, агроценозлар, биосфера, сайёрамизда биомассанинг тарқалиши ва унинг сабабларини билиш;\nбиосфера эволюциясининг асосий босқичларини билиш;\nген ва ҳужайра инженерияси ҳақида тушунчага эга бўлиш ва унинг асосий объектлари, тадқиқот услубларини билиш;\nтрансформация, трансдукция ҳодисалари ва уларнинг аҳамиятини тушуниш;\nкўчиб юрувчи генетик элементлар тўғрисида тасаввурга эга бўлиш;\nгенетик инженерия услублари ёрдамида организмлар ирсиятини ўзгартириш мумкинлигини билиш;\nбиотехнология ва унинг ёрдамида олинадиган дорилар, озиқ-овқат маҳсулотлари ҳақида тушунчага эга бўлиш;\nбиологик билимлардан қишлоқ хўжалиги, ўрмончилик, балиқчилик, саноатнинг турли соҳаларида, шунингдек, тиббиётда, табиатни муҳофаза қилиш ишларида фойдаланиш мумкинлигига ишонч ҳосил қилиш ва унда фаол қатнашиш кераклигини тушуниш.\nгеография иқтисодий географиянинг илмий-амалий аҳамиятини билиш;\nиқтисодий географиянинг тармоқлари ва иқтисодий-ижтимоий географияга айланиш жараёнларини билиш;\nгеографик, рационал, ҳудудий ва акваториал меҳнат тақсимоти тушунчаларини билиш;\nишлаб чиқаришни ҳудудий ташкил этиш шаклларини, ишлаб чиқариш тармоқларини жойлаштиришнинг асосий омилларини билиш;\nтабиий ресурслардан фойдаланишни ва экология муаммоларини, иқтисодий ҳудудларга ажратиш, унинг назарий ва амалий аҳамиятини билиш;\nаҳолининг ўсиши ва ривожланишини, демографик муаммоларни билиш;\nурбанизация жараёнини ва унинг асосий муаммоларини, сиёсий-географик тушунчаларни билиш;\nжаҳон мамлакатлари, улар ўртасидаги халқаро муносабатларнинг асосий йўналишларини билиш.\nтайёрлаш жисмоний баркамоллик, чидамлилик, чаққонлик, тез ҳаракат қилиш сифатларини мунтазам ўзлаштириб бориш;\nмардлик, ҳаққонийлик, ғалабага интилиш, юқори интизомлилик ва бошқа сифатларга эга бўлиш;\nтўсиқлардан ўтиш, қуроллардан отиш ва қўл жанги усулларини билиш;\nтанани чиниқтириш, соғломлаштириш ва ташқи муҳит қаршиликларига чидамлиликни ошириш кўникмаларига эга бўлиш;\nбирон бир хавф туғилганда аҳолини огоҳлантириш тартиби, фавқулодда вазиятлар шароитида ўзини тутиш қоидалари ва ҳимояланиш усулларини билиш;\nавтомат, парчаланувчи қўл ва танкка қарши гранаталарнинг жанговар хусусиятлари, тузилиши, ишлаш тамойилларини билиш;\nқўзғалмас ва пайдо бўлувчи нишонларга отиш қоидаларини билиш;\nавтоматни отишга тайёрлаш, ундан нишонларга отиш усулларини билиш;\nкичик калибрли ва пневматик милтиқлардан ўқ отишни билиш;\nгранаталарни ҳар хил ҳолатда узоқликка аниқ улоқтириш техникасини билиш (700 граммлик гранатани энг камида 30 метрга улоқтириш);\nхлқ хўжалигида қўлланиладиган кучли таъсир этувчи заҳарли моддалар, радиоактив ва заҳарловчи моддалар, воситаларнинг шикастловчи таъсирини билиш;\nшахсий ва оммавий ҳимоя воситаларидан фойдалана билиш;\nумумқўшин жанги асослари, аскарнинг жангдаги бурчлари, ўт очиш ва манёвр турлари ва разведка ўтказиш асосларини билиш;\nчет эл армияларининг асосий танклари, зирҳли машиналари, жанговар самолётлари ва вертолётларининг тавсифномаларини билиш;\nаскарнинг жангдаги ҳаракат усуллари ва амалларини тўғри, тез, аниқ бажара олиш;\nЎзбекистон Республикасининг «Умумий ҳарбий мажбурият ва ҳарбий хизмат тўғрисида»ги Қонунининг, ҳарбий хизматдан бош тортиш ва ҳарбий жиноятлар учун назарда тутилган маъмурий ва жиноий жавобгарлик тўғрисидаги асосий моддаларини билиш;\nҳарбий хизматчи мажбуриятларининг моҳиятини тушунтира олиш, катталарга мурожаат қилишни, буйруқ олганда ҳаракат қилишни, рота бўйича посбон вазифасини бажаришни ва сафда командаларни (буйруқларни) бажаришни билиш;\nҳарбий интизом асосларини ва унинг Қуролли кучлар учун аҳамиятини, ҳарбий Низомнинг асосий талабларини, ҳарбий хушмуомалалик қоидаларини, ўзини тутиш ва ҳарбийча саломлашишни, аскарнинг сафга туришдан олдинги, сафдаги мажбуриятларини билиш;\nфуқаролик ҳимояси, тиббий хизматни ташкил этиш асослари ва унинг вазифаларини, зарарланиш ўчоғида биринчи тиббий ёрдам кўрсатиш ва тиббий муолажаларни бажариш қоидаларини билиш;\nтиббий муассасаларда ишлаётган кичик тиббий ходимларнинг вазифаларини амалда бажара олиш.\nтарбия асосий туркум ҳаракатлар кўникмаларига эга бўлиш;\nтурникка тортилиш (ўсмирлар учун 11 та) қўлларни гимнастик ўтирғичга қўйган ҳолда букиш ва ёзиш (қизлар учун 10 та), ва бошқа гимнастика машқларини бажара олиш;\nсафланиш, югуриш, узунликка (ўсмирлар учун 4,2 м қизлар учун 3,4 м), баландликка (ўсмирлар учун 1,25 м қизлар учун 1,1 м) сакраш, мувозанат сақлаш, осилиш ва таяниш машқларини бажариш малакаларига эга бўлиш;\nҳаракатли ўйинлар ва спорт ўйинларидан бирор турини билиш;\nмиллий кураш қоидаларини билиш;\n100 м масофага (ўсмирлар учун 14,5 секунд, қизлар учун 17,1 секунд) югуриш, 60 м (ўсмирлар учун 8,6 секунд, қизлар учун 10,3 секунд) 100 м (ўсмирлар учун 14,8 секунд, қизлар учун 17,3 секунд) масофага босқич билан эстафетали югуриш;\n3-2 км масофага нотекис жойлар бўйлаб бир меъёрда секин югуриш машқларини бажара олиш;\n50 метрга сузиш (ўсмирлар учун 1,2 мин., қизлар учун 1,3 мин.)\nгимнастикага оид умумривожлантирувчи машқлар ва содда акробатика машқларини бажара олиш;\nжисмоний тарбия бўйича мустақил машғулотлар ўтказиш учун зарурий билимга эга бўлиш;\nспорт ва бошқа машғулотлар жараёнида жароҳатланганда биринчи тиббий ёрдам кўрсата олиш;\nжисмоний тарбия воситаларидан мустақил фойдалана олишни билиш;\nкун тартибини тўғри ташкил эта олиш, ўзини ўзи назорат қилишда объектив ва субъектив маълумотлардан фойдаланишни билиш;\nтанлаб олинган мутахассисликка боғлиқ ҳолда ишлаб чиқариш гимнастикаси воситасида чарчашнинг олдини олишни билиш.\nасослари давлат ва ҳуқуққа оид асосий тушунча, қонуният ва ғояларни билиш;\nдавлат шакллари ҳақида билимларга эга бўлиш;\nҳуқуқ ва ахлоқнинг ўзаро боғлиқлиги ва тафовутларини билиш;\nҳуқуқ меъёрларини билиш, ҳамда ҳаётда ўзларининг хатти-ҳаракатларини ана шу меъёрларга монанд равишда бошқара олиш малакасига эга бўлиш;\nҳуқуқни қўллаш, ҳуқуқни муҳофаза қилувчи функцияларини билиш ҳамда ўз ҳуқуқларидан фойдаланиш малакасига эга бўлиш;\nҳуқуқий давлатнинг тушунчаси, тамойилларини, мақсад ва афзалликларини билиш;\nЎзбекистон Республикаси Президенти И.А.Каримов асарларидаги давлат ва ҳуқуққа оид ғояларни билиш ва улар асосида мушоҳада юрита олиш малакасига эга бўлиш;\nўзбек миллий давлатчилиги ва унинг тарихий тараққиёти ҳақида билимларга эга бўлиш;\nКонституциявий ҳуқуқ мазмунини, Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг қабул қилиниши, унинг тузилиши ва мазмунини тавсифлай олиш;\nинсон ва фуқароларнинг Конституциявий ҳуқуқлари ва эркинликлари тизимларини ва улардан фойдаланиш кафолатларини билиш;\nКонституция ва қонунларга қатъий риоя қилиш;\nЎзбекистон Республикасининг маъмурий-ҳудудий тузилишини ва уларнинг ҳуқуқий асосларини билиш;\nЎзбекистон Республикасининг давлат ҳокимияти тизими: қонун чиқарувчи, ижро этувчи, суд ҳокимиятига бўлинишини, уларнинг тузилиши ва вазифаларини билиш;\nиқтисодий, сиёсий, маънавий, маърифий соҳаларга оид қонунларнинг асосларини билиш ва улардан ҳаётда фойдалана олиш;\nҳуқуқбузарлик ва жавобгарлик тушунчаси, турларини ва уларни қўллаш тартибларини билиш;\nмеҳнат ҳуқуқи мазмуни, унинг шахсни тарбиялашдаги ўрни, меҳнат ҳуқуқи манбаларини, меҳнат шартномаларини тузиш ва бекор қилиш асосларини, ишга қабул қилиш тартибини, меҳнатни ҳуқуқий муҳофаза қилиш асосларини, меҳнат интизоми тушунчасини ва уни мустаҳкамлаш чораларини билиш;\nоила ҳуқуқи мазмуни, никоҳдан ўтиш шартларини, ота-она ва фарзандларнинг мулкий, шахсий ҳуқуқ ва бурчлари, фарзандликка олиш шартномалари ҳақида тушунчага эга бўлиш;\nвасийлик ва ҳомийлик ҳақидаги билимларга эга бўлиш;\nэкология ҳуқуқи мазмуни ва табиат қандай қонунлар асосида муҳофаза қилинишини билиш;\nердан, сувдан, атмосфера ҳавосидан қонунга мувофиқ фойдаланиш, экологик қонунларни бузганликлари учун жавобгарлик турларини билиш;\nжиноят ҳуқуқи мазмунини, жиноят тушунчасини, жиноятни келтириб чиқарувчи омилларни, жиноятда иштирокчиликни, уларнинг турларини, вояга етмаганлар жиноятини, уларнинг жавобгарлигини, жиноятнинг олдини олиш йўлларини билиш;\nжазо тушунчаси, жазо турлари, жазодан озод қилиш, жазони енгиллаштириш, оғирлаштириш сабабларини, айб ва унинг шаклларини, қасддан жиноят қилиш сабабларини, ҳар хил турдаги жиноятлар ва улар учун қўлланиладиган жазо чораларини билиш.\nасослари Маънавият тушунчасини, унинг таркибий қисмларини, инсон ҳаётида маънавиятнинг ўрни ва аҳамиятини билиш;\n«Маънавият асослари» фанининг ижтимоий, илмий-назарий, бадиий-эстетик, амалий манбаларини билиш;\nМарказий Осиё халқлари маънавиятининг ёзма ёдгорликлари ҳақидаги маълумотларга эга бўлиш;\nмаънавий мерос, миллий ва умуминсоний қадриятлар, уларнинг шаклланиш ва мавжудлик тамойилларини билиш;\nбаркамол шахс маънавиятида миллий маросимлар, урф-одат, миллий ва умуминсоний қадриятларни ўрни ва ролини билиш;\nмаънавий баркамолликда миллийлик ва умуминс�нийлик бирлигини тушуниш;\nинсонга, ватанга муҳаббат, фидоийлик, бунёдкорлик, адолатлилик, ҳуқуққа ҳурмат маънавий шахснинг фазилатлари эканлигини билиш;\nинсонпарварлик, ватанпарварлик, камтарлик, меҳнатсеварлик, меҳр-оқибат, биродарлик юксак ахлоқлилик баркамол шахс маънавиятининг муҳим жиҳатлари эканлигини билиш;\nкасб-ҳунарли бўлиш, илм-фанни иштиёқ билан ўрганиш ватанга фидоийлик намунаси эканлигини билиш;\nмаҳалла муҳити ва оила маънавияти миллий тараққиётимиз кафолатлари эканлигини билиш;\nмиллий маънавиятимиз бойликларини жаҳонга танитишда фидоий бўлиш;\nмиллий истиқлол мафкурасига ёт ғоялар ва оқимлар таъсиридан ҳимояланиш кўникма ва малакаларига эга бўлиш;\nэкологик маданият ва маънавиятни такомиллаштиришда фидоий бўлишни англаш.\n17. Ахборот технологиялари ахборот технологиялари (АТ) воситаларидан ўқиш давомида ва ўзининг касбий фаолиятида фойдаланишни билиш;\nахборотни ташкил қилиш ва излаб топиш, ажратиб олинган ахборотни тизимлаштириш, таркиблаштириш, умумлаштириш ва тушунарли шаклга келтиришни билиш;\nзамонавий АТ ёрдамида ахборот ва билимларни айирбошлай олиш;\nкомпьютерларга хизмат қилишнинг асосий қоидаларини билиш;\nкомпьютер вирусларидан сақланиш усуллари ва дастур воситаларини билиш;\nархив файллар яратиш усуллари ва архиватор дастурлар билан ишлашни билиш;\nумумтаълим фанларидаги содда масалаларнинг математик моделларини яратишни билиш;\nмультимедиа технологияси ва телекоммуникациядан фойдалана олиш;\nахборотнинг матн, график, рангли тасвир, товуш, одам овози, мусиқа, анимация, видеоклип каби турларини билиш;\nахборот жараёнларининг замонавий жамиятдаги аҳамияти, ялпи (глобал) ахборотлаштириш жараёнининг жамият ва инсоннинг ривожланишига таъсирини билиш;\nахборот манбалари, инфратузилма, ахборот муҳити, жамиятнинг ахборот салоҳияти, ахборот хавфсизлигини билиш;\nкомпьютерларга хизмат қилувчи дастурлар ва улардан фойдаланишни билиш;\nталаб қилинган ахборотни топиш ва унинг ишончлилигини аниқлаш йўлларини билиш;\nкомпьютерлашган ахборот манбаларига кириш йўллари ва усулларини билиш;\nянги ахборот технологиялари, интернет ва локал компьютер тармоқлари бўйича билим ва кўникмаларга эга бўлиш;\nантивирус дастурлари имкониятларини билиш.\nпсихологияси оила психологияси фани предмети, мақсад ва вазифаларини билиш;\nинсоният тараққиётининг никоҳ-оила муносабатларига ҳамда оиланинг жамиятга таъсири ҳақида илмий тасаввурларга эга бўлиш;\nоила турлари ва вазифаларини билиш;\nшахс маънавиятининг шаклланишида оиланинг ўрни ва вазифаларини билиш;\nўсмир ёшдаги ўғил-қизларнинг ёш-психологик хусусиятлари, улар орасидаги мулоқот малакаларига эга бўлиш;\nмуҳаббат психологияси, никоҳ олди омиллари, хусусиятлари ва уларнинг никоҳ мустаҳкамлигига таъсирини билиш;\nэрта оила қуришнинг салбий асоратларини (наслий, психологик, иқтисодий, ижтимоий) билиш;\nоилада шахслараро муносабатлар ва мулоқот психологияси, оилавий низолар психологияси;\nжинсий ҳаётнинг психофизиологик хусусиятларини ва оила мустаҳкамлигига таъсирини билиш;\nОИТС (СПИД) ва жинсий йўл билан юқадиган бошқа касалликларнинг ижтимоий-психологик муаммолари ва уларнинг ечимлари, оила психодиагностикасини билиш;\nоиланинг ижтимоий ва этнопсихологик хусусиятларини билиш;\nажралишнинг сабаб ва оқибатларини ҳамда уларнинг олдини олиш чораларини билиш.\n19. Эстетика эстетика фанининг мазмуни, мақсад ва вазифаларини билиш;\nШарқ халқлари эстетикаси ва Ўрта Осиёда эстетик тарбия тарихи ва ўзига хослигини фарқлай билиш;\nмустақиллик маънавиятини, эстетик маданият моҳиятини билиш;\nэстетик онг, эстетик фаолиятни таркиб топтириш ҳақидаги билимларга эга бўлиш;\nэстетик дид ва уни шакллантириш омиллари ва меъёрларини билиш;\nэстетиканинг асосий моҳияти бўлган гўзалликни идрок этиш;\nнафосатнинг инсон ижтимоий фаолиятидаги ўрнини, шахсни шакллантиришда маънавий маданиятнинг эстетик асосларини билиш;\nмиллий анъаналарда нафосат тарбияси ҳақидаги тасаввурларга эга бўлиш;\nоилада нафосат тарбияси ва унинг аҳамиятини билиш;\nинсонларнинг эстетик онгини шакллантириш маънавий тарбиянинг асоси эканлигини билиш;\nасосий эстетик категорияларни билиш;\nбадиий асар ва унинг образларида ифодаланган ҳаётий воқеаларни бадиий-эстетик жиҳатдан баҳолай олиш;\nбадиий асарлар, саҳна асарлари, телекўрсатув, кинофильм, ашула, мусиқа ва болалар мусиқавий томошаларини эстетик нуқтаи назардан таҳлил қила билиш;\nсанъатнинг эстетик моҳиятини англаб етиш;\nборлиққа, адабиёт ва санъатга нисбатан эстетик муносабатда бўлиш ҳамда теварак-атрофдаги табиат гўзаллигини ҳис эта олиш.\nюритиш Нутқ маданияти:\nўзбек тили бўйича мукаммал билимга эга бўлиш, унинг ифода воситалари ҳамда нутқдаги вазифасини чуқур билиш;\nёзма ва оғзаки нутқни тўғри туза олиш;\nнамунали нутқ туза олиш ва ҳужжатлар матнларини тузата олиш;\nўз она тилига муҳаббатни ҳис этиш, ўзбек тилининг бой имкониятларидан фойдаланган ҳолда тўғри ва намунали, яхши нутқ (ёзма ва оғзаки) туза олиш;\nсўзлар, аффиксларнинг маъно хусусиятлари, услубий жиҳатлари, сўзлар билан бирикиш имкониятларини, кўмакчи феълларни кучайтирувчи шаклларини билиш;\nўз фикрларини эркин, қисқа, мантиқли, таъсирчан, тўғри шаклда баён эта олиш;\nнутқ маданияти бўйича олган билимларни амалиётда қўллай билиш;\nўз она тилининг тарғиботчиси бўла олиш.\nДавлат тилида иш юритиш:\nтилнинг ижтимоий ҳодиса сифатида жамият тараққиётига таъсирини тушунтириб бера олиш;\nтил билан нутқ тушунчалари ўртасидаги фарқни билиш;\nнутқ одоби тушунчасини билиш;\nнутқ маданияти билан адабий тил меъёрлари ўртасидаги боғланишларни билиш;\nнутқий фаолиятнинг шакл ва кўринишларини билиш;\nмонологик нутқнинг асосий белгиларини, матннинг шаклларини билиш;\nнутқ услубларининг фарқини, расмий-идоравий услубнинг лексик хусусиятларини билиш;\nматн мазмунининг тузилишини, матн тузилишида нималарга асосланиш кераклигини билиш;\nатамаларнинг луғавий фарқини билиш;\nсўз танлаш тамойиллари ва сўз қўллаш меъёрларини билиш;\nўзбек ҳужжатчилик тарихини билиш;\nрасмий хатнинг шахсий хатдан фарқини билиш;\nтелефон орқали сўзлашувда нималарга риоя қилиш кераклигини билиш;\nтелеграмма ва факсограмма матнининг зарурий қисмларини билиш;\nшахсий ҳужжатларнинг лексик-грамматик белгиларини билиш;\nшахсий ҳужжатлар таркибини билиш;\nтавсифий матннинг лексик-услубий белгиларини ва қисмларини билиш;\nфармойиш ва буйруқ тарзидаги ҳужжатларни билиш;\nмаълумот ва ахборот тарзидаги матнларни билиш;\nмажлис баённомаси қисмларини ва ундан олинган кўчирма ўртасидаги фарқларни билиш;\nтаъриф, мулоҳаза, ҳужжат турларини билиш;\nтақриз, аннотация тарзидаги матнларнинг асосий хусусиятларини билиш;\nиқтибослар (цитаталар)дан матнларда ўринли фойдаланишни билиш;\nкомпьютерда ҳужжат матнини тайёрлаш, таҳрир қилиш, ўзгартириш ва янгилашни билиш.\nL № 000000\n___________ yil «____» ________________da _____________________________________\n____________ yil «_____» _________________da berildi\nRo'yxatga olish raqami ______________\nOF ACADEMIK LYCEUM\nhaving spesialiized in ___________________________________________________________\n…………………………. RAQAMLI DIРLОMGA ILOVA\n(ismi, оtasining ismi, familiyasi)\n__________ yilgacha __________________________________________________________\nlitseyda оqish davrida quyidagi fanlarni оrgandi va ushbu bahоlarni оldi:\nO’quv rejasida belgilangan soatlar miqdori\nI. UMUMTA' LIM FANLARI\n1. Nutq madaniyati va davlat tilida ish yuritish\n3. Rus (o’zbek) tili\n4. Xorijiy til ( )\n9. Shaxs va jamiyat\n13. lqtisodiy geografiya\n14. Yoshlarni chaqiriqqa tayyorlash\n15. Jismoniy tarbiya\n16. Davlat va huquq asoslari\n17. Ma'naviyat asoslari\n18. Axborot texnologiyalari\n20. Oila psixologiyasi\nОquv ishlari bоyicha direktоr оrinbоsari\n200__ yil «_____» ______________da berildi\nRо’yxatga olish raqami _________________\nDavlat komissiyasining _______ yil «___» __________________________dagi qaroriga binoan\nRo'yxatga olish raqami ___________________________________\nOF PROFESSIONAL COLLEGE\nand having profession in _______________________________________________________\nBy the decision of the State Attestation Commission of\nAttestation Commission Direktor\nоqish davrida quyidagi fanlarni оrgandi va ushbu bahоlarni оldi:\n15. Jismoniy larbiya


16 апрел 2021, Тошкент вақти: 08:35\nЎзбекистон президенти сайловига расмий партиялар томонидан илгари сурилган тўрт номзоднинг барчаси Марказий сайлов комиссияси томонидан рўйхатга олинди. МСК ҳар бир номзоднинг “ташвиқоти даврида тенг шарт-шароитлар яратиш мақсадида” махсус қарор эълон қилди. 14 февраль кунги қарорга мувофиқ ҳар бир номзод учун давлат теле- ва радиоканаларрида 900 дақиқадан эфир вақти ажратилиши белгиланган. Сайловолди кампаниясига старт берилганига уч кун ўтганига қарамасдан, номзодларнинг ҳаммаси ҳам ташвиқот бошлашга шошилмаяпти. Айниқса, сайловда ғалаба қилиши кутилаётган амалдаги президент Ислом Каримов рақибларидан фарқли ўлароқ сайловчилар билан учрашишга улгургани йўқ. Айни пайтда унинг уч рақиби вилоятларда сайловчилар билан учраша бошлагани хабар қилинмоқда.\nЎзбекистон марказий сайлов комиссияси 14 февраль куни президентликка номзод қилиб кўрсатилган Ислом Каримов, Хотамжон Кетмонов, Акмал Саидов ва Нариман Умаровларни рўйхатга олиш тўғрисидаги қарорларини эълон қилди. Ўша куни эълон қилинган 689-сонли қарори билан МСК ҳар бир номзодга “тенг шарт-шароитлар яратиш мақсадида” мамлакат теле-ва радиоканалларида 900 дақиқадан эфир вақти, “Халқ сўзи”, “Народное слово” ва “Правда востока” газеталарида 10 саҳифадан нашр майдони ажратишни буюрди.\nСайловолди кампанияси расман бошланганига уч кун бўлганига қарамасдан номзодларнинг ҳаммаси ҳам фаол ташвиқот олиб бормоқда, деб бўлмайди. Хусусан, асосий номзод, амалдаги президент Ислом Каримовнинг сайловолди фаолияти ҳақида мамлакат матбуотида маълумотлар йўқ.\nМСК қарорида номлари келтирилган матбуот воситалари ҳам номзодларга ваъда қилинган 900 дақиқа эфир вақтию 10 саҳифа нашр майдонини тўлдиришга ҳаракат қилаётгани ҳам сезилгани йўқ.\n17 февраль куни Ўзбекистондаги расмий нашрлар, жумладан “Халқ сўзи” газетасида Ислом Каримовдан бошқа уч номзоднинг турли вилоятларда сайловчилар билан учрашгани тўғрисидаги хабарларни эълон қилди.\nНомзодлардан бири Хотамжон Кетмонов тамсил қилувчи Халқ Демократик Партиясининг сайловолди масалалари бўйича мутасаддиси Аваз Саидов Озодлик билан суҳбатда президентликка даъвогар бўлмиш партия раисининг шу кунлардаги иш тартиби жуда тиғиз эканини билдирди.\n- Фарғона, Наманган, Андижон вилоятларида учрашувлар бўлиб ўтди. График плотний (тиғиз-таҳр.), барча минтақаларда учрашувлар бўлиб ўтади. Ҳаммасида бўлади, ҳаммасида ўша нималар билан учрашилади имкон даражасида,- деди ХДП вакили Аваз Саидов.\nСуҳбатдошимиз Хотамжон Кетмоновнинг сайловда ғолиб чиқиши эҳтимоллари қанчалик эканини ҳозирча баҳолай олмаслигини билдирди. Лекин ХДП вакили ҳар қалай президентликка даъвогарлар вакиллари орасида Озодлик билан гаплашишга рози бўлган ягона расмий бўлди холос.\n“Халқ сўзи” ва бошқа расмий нашрларда берилган хабарларга кўра яна икки номзод Акмал Саидов Сурхондарё ва Қашқадарё вилоятларида, Нариман Умаров эса Қорақалпоғистон Республикаси ва Хоразм вилоятида сайловчилар билан учрашган. Бу партия вакиллари Озодлик мухбири саволларига жавоб беришни исташмади.\nШу билан бирга асосий номзод Ислом Каримов ортида турган Ўзбекистон Либерал Демократик Партияси ҳам Озодлик билан гаплашишдан бош тортди. Бундан ташқари, ЎзЛиДеп нашри ҳсиобланган “XXI Аср” газетасида номзод Каримовнинг дастури ёхуд сайловолди кампанияси ҳақида маълумотлар берилмаган. Нашр бош саҳифасида 6 февраль куни партия қурултойи ўтказилгани ва унда президент Ислом Каримов маъруза қилгани тўғрисидаги қисқа хабардан бўлак бошқа ахборот йўқ.\nМСКнинг 14 февраль кунги қарорида ваъда қилинган 900 дақиқа эфир вақти ҳам Ўзбекистон телерадиокомпанияси тарафидан асосий номзод Ислом Каримовга ажратилгани ҳам кузатилмаётир. Ўзбекистон телерадиокомпаияси мутасаддилари Озодликнинг бунга оид саволларини изоҳлашмади.\nУмуман мамлакат расмий матбуоти ҳам, амалдаги президент матбуот хизмати ҳизмати Ислом Каримовга доир хабарларни сезиларли тарзда сийраклаштирганини кўриш мумкин.\n“Халқ сўзи” газетасида Ислом Каримов ҳақида берилган сўнгги хабар 28 январга оиддир.\nОзодлик Ўзбекистон президенти матбуот хизматига номзод Ислом Каримовнинг шу кунлардаги иш тартиби қандай экани билан қизиқиб, мурожаат қилди. Президент матбуот котиби Баҳодир Эргашев кун давомида турли мажлислардан бўшамагани боис вазият изоҳсиз қолди.\nЎзбекистонда президент сайлови 29 март кунига белгиланган. Давлат раҳбари курсиси тўрт номзод курашади. Ҳозирча сайловолди кампаниясида фаоллик намойиш қилмаган асосий номзод Ислом Каримовнинг сайловда ғалаба қилиши кутилмоқда. Агар бу башоратлар рост бўлиб чиқса, Ўзбекистонни 25 йилдан бери бошқариб келаётган Ислом Каримов президентлик лавозимини сайлов орқали тўртинчи марта эгаллайди.\nМСК сайловларни кузатиш учун халқаро ташкилотлар, жумладан, Европада Хавфсизлик ва ҳамкорлик ташкилотининг Демократик институтлар ва инсон ҳуқуқлари масалалри бўйича идораси мониторинг гуруҳини таклиф қилган. ЕХҲТ Ўзбекистон президент сайловига ҳам чекланган мониторинг миссиясини юборишни режалаштирмоқда.\nЕХҲТ 2014 йил 21 декарда ўтказилган парламент сайловларига ҳам Ўзбекистондаги сайловларда рақобатчилик муҳитининг йўқлиги боис саноқли мутахассислардан иборат баҳолаш миссиясини юбориш билан чекланган эди.


Ўш қирғинидаги учинчи кучлар – Россия бўлиб чиқди! « Ўзбекистон Халқ Ҳаракати\nЎш қирғинидаги учинчи кучлар – Россия бўлиб чиқди!\n29 May 2012 - 9:48\nҚирғизистон президенти Алмазбек Атамбаев 2010 йил июнидаги Ўш қирғини ташқи кучлар иштирокида содир этилгани аниқланганини билдирди. Бу ҳақда Озодлик радиоси 23 май куни хабар тарқатган. Атамбаевнинг бу сўзлари янгилик эмас, қўшни Ўзбекистон раҳбари ҳам аввалроқ шундай иддао билан чиққан эди.\n“Ислом Каримов: “Қирғизистон жанубидаги 2010 йил воқеаларига ташқи кучларнинг бевосита таъсири бўлган”, деб очиқ айтган эди. Бу гап ҳақиқат”, – деган эди Алмазбек Атамбаев.\n27 май куни Қирғизистон Миллий хавфсизлик қўмитаси (КНБ) раиси Шамил Атаханов парламентда қилган чиқишида бу маълумотни тасдиқлади. Лекин Атамбаев ҳам, Атаханов ҳам бу махсус хизмат қайси давлатга тегишли эканини очиқламади. Қирғизистон КНБ расмийси Нурлан Токталиев Ўш қирғинига алоқадорликда айбланаётган махсус хизматнинг қайси давлатга тегишли эканини ошкор эта олмаслигини билдирди:\n– Махсус хизматларининг ўз ишлаш услуби бор. Биз кўп маълумотларни ошкор эта олмаймиз. Бизда мавжуд оператив маълумотларга асосланган ҳолда, бу масалани халқаро шартномалар доирасида ҳал этамиз, – деди Нурлан Токталиев.\n– Улар мендан Муваққат ҳукуматни қўлламаслигимни талаб қилишди. Улар конституциявий ислоҳотни бошқа ўзанга буриб, парламент бошқарувини бекор қилиш ва президентлик бошқарувини сақлаб қолиш учун курашиш керак, деб айтишган. Мен уларга “Бу сизларнинг ишингиз эмас, бу Қирғизистоннинг ички масаласи”, деб жавоб берганман. Уларнинг ким эканини, қайси давлат вакиллари эканини Ўш қирғинини ўрганган миллий комиссияга очиқ-ойдин айтганман. Лекин Миллий комиссия менинг кўрсатмаларимни ҳисоботга киритган эмас, – деди Бектур Асанов. Аммо қайси давлатнинг вакиллари эканини комиссияга Асанов матбуотга негадир айтолмаган.\nАсанов кўрсатмаларини ҳисоботга киритмаган Миллий комиссия раиси Тўқўн Мамитов қай давлат вакиллари эканини ниҳоят айтиб берди:\n– Бектур Асанов менга ўзининг олдига келган одамлар Россиядан эканини айтди. Улардан бири депутат, иккинчиси генерал экан. Бектур Асанов уларнинг фамилияларини ҳам айтди. Бироқ Бектур Асанов уларнинг Ўш воқеаларига таъсир кўрсатгани тўғрисидаги конкрет фактларни айтишдан бош тортди. Мен унга: “Иккита фамилияни, уларнинг қайси давлат вакили эканини айтаяпсиз, аммо фактларни айтишдан бош тортаяпсиз. Мен сизнинг баёнотингизни ҳисоботга кирита олмайман”, деб айтганман, – деди Тўқўн Мамитов.


Бухорода эркин туристик ҳудуд яратиш масаласи муҳокама қилинди » Ўзбекистон янгиликлари – Zamin.uz\nБухорода эркин туристик ҳудуд яратиш масаласи муҳокама қилинди\nБухоро вилояти ҳокими Ўктам Барноев вилоят олимлари билан учрашди. Бу ҳақда "Дарё" хабар бермоқда.\nМажлисда таъкидланишича, бугунги кунда Бухоро вилоятидаги олий таълим муассасаларида 50 дан зийод фан доктори, 318 нафар фан номзоди, кўплаб ёш тадқиқотчилар фаолият юритмоқда. Вилоятнинг олий таълим муассасаларида мутахассис кадрлар тайёрлаш билан бирга, фан ва ишлаб чиқаришнинг долзарб масалаларида илмий, жумладан, фундаментал тадқиқотлар олиб борилмоқда. Бунда давлат томонидан ажратилаётган грантлар, Ўзбекистон Республикаси Фанлар академияси тузилмалари ҳамда хорижий университет ва институтлар билан ҳамкорлик муҳим аҳамият касб этмоқда.\nУчрашувда илм-фанни янада ривожлантиришнинг долзарб масалаларига алоҳида эътибор қаратилди. Соҳа инфратузилмасини ривожлантириш, яратилаётган янгилик, ихтиро ва ишланмалар ижодкорларини рағбатлантириш, фан ва ишлаб чиқариш интеграциясини сифат жиҳатидан янги босқичга кўтариш масалалари муҳокама қилинди. Вилоятда шу мақсадда илмий-техникавий лойиҳалар жамғармасини ташкил этиш, олий таълим муассасалари ҳузурида замонавий лабораториялар ва конструкторлик бюролари тузиш, уларнинг ишлаб чиқариш корхоналари билан манфаатли алоқаларини кенгайтириш хусусида фикр алмашилди.\n“Мамлакатимиз ялпи ички маҳсулотини 2030-йилга бориб икки баробар ошириш режалаштирилган, — деди Бухоро давлат университети ректори А. Тўлаганов. — Бунда фан ва техника ютуқларидан кенг ва самарали фойдаланиш ҳисобига моддий ресурслардан оқилона фойдаланиш ҳам муҳим аҳамиятга эга. Бухоро вилояти катта ерости фойдали қазилмалари захирасига эга эканини таъкидлаш лозим. Масалан, қурилишбоп гипс, оҳактош, бўёқли минераллар, графит конлари етарли. Лекин уларни қайта ишлаш талаб даражасида эмас. Вилоятда ишлаб чиқарилаётган қурилиш материаллари ҳудудий саноат маҳсулотлари таркибида 7–7,5 фоизни ташкил этмоқда. Бу масалани самарали ҳал этишда илмий ишланмаларнинг алоҳида ўрни бор. Бугунги кунда муқобил энергия ишлаб чиқаришга эҳтиёж катта. Мамлакатимиз, хусусан, Бухоро вилоятида қуёшли кунлар 310–320 кун экани, ҳар квадрат метр майдон юзасига ўртача 750–800 киловатт/соат қувватига тенг қуёш энергияси тушиши инобатга олинса, гелиотехникани ривожлантиришда катта имкониятлар мавжудлиги аён бўлади. Университетимиз бу борада илмий изланишлар олиб борилаётган Бухоро муҳандислик-технология институти, Тошкент ирригация ва мелиорация институтининг Бухоро филиали билан ҳамкорлик қилишни режалаштирмоқда”.\nУчрашувда археологик қазишмалар олиб бориш орқали Бухоро тарихини янада кенг ўрганиш мақсадида қурилиш муҳандислари, реставратор кадрлар тайёрлашни йўлга қўйиш бўйича таклифлар билдирилди.\nБухорода эркин туристик ҳудуд яратиш, вилоятнинг сайёҳлик брендини ишлаб чиқиш, экология, суғоришда сувни тежашга хизмат қиладиган замонавий технологияларни жорий этиш каби кўплаб масалаларга ҳам эътибор қаратилди.\nВилоят ҳокими кўтарилган масалалар ечими бўйича аниқ таклиф ишлаб чиқиш юзасидан мутасаддиларга топшириқ берди.\nТеглар: қурилишбоп ялпи киловатт эркин чиқариш муқобил\nБухорода олий мадраса қурилишига киришилди\n21:48 / 21-05-2017\nЎзбекистон ОТМларига қабул квотаси 2021 йилгача 18 фоизга оширилади\n13:59 / 21-04-2017\n22:42 / 16-12-2016\nЎзбекистондаги 14та ОТМ капитал таъмирланиши режалаштирилмоқда\n21:25 / 23-11-2016


“Жанубий-Қирғиз Сементи” ЁҲЖ Қирғизстон Республикасининг энг йирик семент ишлаб чиқарувчиларидан бири ҳисобланади. 2010 йилда бизнинг заводимиз Italcementi (семент ишлаб чиқариш бўйича жаҳонда бешинчи ўринда туради) ширкати билан ҳамкорликда жаҳон қурилиш материаллари стандартларига жавоб берувчи сифатли маҳсулот ишлаб чиқаришни таъминлайдиган замонавий юқори технологияли ишлаб чиқариш линиясини ишга туширди. Бугунги кунда “ЖҚС” йилига 1 млн тонна қувватга эга бўлган “қуруқ” усулда семент ишлаб чиқарувчи замонавий корхонадир.\n“Қуруқ” усулда семент ишлаб чиқаришнинг асосий афзаллиги ёқилғи ва электр энергияси сарфининг камайтирилишидадир. Шунингдек “қуруқ” усулда печ газларининг ҳажми 35-40 % га камаяди ва бу эса утилизатсия харажатларини камайтириб, шунга мувофиқ маҳсулот нархини арзонлаштиради. “Қуруқ” усулда ишлаб чиқаришнинг муҳим афзаллиги – паст энергетик харажатларда юқори унумдорлик: меҳнат унумдорлиги ва энергия самарадорлиги семент ишлаб чиқаришда “ҳўл” усулдан фойдаланувчи заводникига қараганда 2 марта ортиқдир.\n“ЖҚС” заводи Қирғизстонда қурилиш материаллари ишлаб чиқарувчи экологик жиҳатдан энг тоза завод ҳисобланиб, унда заҳарли ишлаб чиқариш чиқиндиларини меъёр кўрсаткичларидан 2 марта камайтириш имконини берувчи илғор технологик жараёнлар татбиқ этилган.\nШиркатимиз вазифасига муваффақиятли эришиш еттита принсипиал қадриятларга асосланадики, уларни ҳурмат қилиш ва уларга риоя қилиш меҳнат жамоамизнинг кундалик фаолиятида кўзга яққол ташланади.


Гавҳар Матёқубовага «Ўзбекистон Хореография Академиясининг фахрий профессори» унвони топширилди. - Darakchi\nГавҳар Матёқубовага «Ўзбекистон Хореография Академиясининг фахрий профессори» унвони топширилди.\nМАДАНИЯТ 28.04.2022, 15:33\nКеча, 27 апрель куни «Хоразм лазги рақси: Миллий рақсларнинг ривожланиши ва уларнинг ҳозирги даврдаги аҳамияти» мавзусида илмий-амалий конференция бўлиб ўтди.\nКонференцияда «Лазги» халқаро фестивали доирасида бўлиб ўтаётган ушбу илмий конференцияда Хоразм лазгисининг энг фидойи тарғиботчиларидан бири – Гавҳар Матёқубовага «Ўзбекистон Хореография Академиясининг фахрий профессори» унвони берилди. Бу ҳақда Darakchi.uz журналисти Карим Зарипов хабар берди.\nМаданият вазири Озодбек Назарбековнинг қайд этишича, «Хоразм лазги рақси»ни ЮНEСКОнинг Инсониятнинг номоддий маданий мероси рўйхатига киритилишида Гавҳар Матёқубованинг ҳам хизматлари бор.\n«Аслида, Гавҳар Матёқубованинг раққосалар фаолиятига жиддий тўсиқлар, салбий қарашлар мавжуд бўлган бир даврда «Лазги»нинг, шу орқали ўзбек рақсининг асл моҳиятини сақлаб қолинишига қўшган ҳиссасини чинакам қаҳрамонлик, деб баҳоласак асло муболаға бўлмайди.\nЗеро, ҳар бир соҳада шижоат билан меҳнат қилган ва бугун сафимизда бўлган Гавҳар Матёқубова сингари жасоратли аёлларимизнинг барчаси бу каби юксак эътирофларга муносибдир», деди Маданият вазири Озодбек Назарбеков


Мельдоний – Meducate.uz – Дорилар ҳақида маълумотлар ўзбек тилида\nHome Йўриқномалар Мельдоний\nфаол модда: мельдоний – 500,0 мг;\nМельдоний карнитиннинг ўтмишдоши бўлиб, гамма бутиробетаиннинг (ГББ) структурали аналоги бўлиб, унда азот атомига бир атом углерод қўшилган.\nМельдоний гамма бутиробетаингидроксилазани қайтувчан ингибиция қилиб, карнитин биосинтезини камайтиради ва хужайра қобиғи орқали узун занжирли ёғ кислоталарини ташилишига тўсқинлик қилади, шу тарзда хужайраларда кучли детергентлар – оксидланмаган ёғ кислоталарининг фаол шаклларини тўпланишига тўсқинлик қилиб, хужайра мембраналарининг шикастланишини олдини олади.\nИшемия шароитларида карнитин концентрацияси камайганида ёғ кислоталарининг β-оксидацияси кечикади ва хужайраларда кислородга эҳтиёж ошади, глюкозани оксидланиши рағбатлантирилади ва АТФ нинг биосинтез жойидан (митохондриялар) зарур бўлган жойигача (цитозоль) етказилиши янгиланади. Асосан хужайралар озуқа моддалари ва кислород билан тўйинади, шунингдек ушбу моддаларни ишлатилиши кўпаяди.\nЎз навбатида карнитин, ГББ авлодининг биосинтези кўпайганида, NO-синтетаза фаолланади, бунинг натижасида қоннинг реологик хусусияти яхшиланади ва қон томирларнинг периферик қаршилиги камаяди.\nМельдонийнинг концентрацияси камайганида, карнитиннинг биосинтези яна кучаяди ва хужайраларда ёғ кислоталарининг миқдори ошади.\nХужайра юкламага чидамлилигини ошиши Мельдонийнинг таъсири самараси ҳисобланади (ёғ кислоталарининг миқдори ўзгарганида).\nЮрак–қон томир тизимига таъсири\nДори воситаси миокарднинг қисқариш қобилиятига ижобий таъсир кўрсатади, миокардиопротектор таъсир кўрсатади (шу жумладан, катехоламинлар ва алкоголь) ва юрак аритмиялари ва миокард инфарктини келиб чиқиш хавфини камайтиради.\nЮрак ишемик касаллиги (стабил стенокардия):\nМельдоний бошқа антиангинал препаратлар билан биргаликда стенокардия хуружлари тез-тезлигини ва жадаллигини, шунингдек қабул қилинган нитроглицериннинг миқдорини камайтиради. Мельдоний тинч ҳолатда кислородга бўлган эҳтиёжни камайтиради. Мельдоний антиаритмик самара кўрсатиш қобилиятига эга. У аритмияли юрак касаллигида, айниқса қоринчалар экстрасистолиясида самаралидир ва суправентрикуляр экстрасистолияда кам самарали.\nСурункали юрак етишмовчилиги:\nМельдоний жисмоний зўриқишга чидамлиликни оширади, NYHA таснифи бўйича юрак етишмовчилигининг I-III функционал синфини даволашда самарали ҳисобланади, бунда пациентларнинг ҳаёт кўрсаткичлари яхшиланади.\nМарказий нерв тизимига таъсири:\nБош мияда қон айланишини ўткир ва сурункали ишемик бузилишларида мельдоний ишемия ўчоғида қон айланишини яхшилайди, ишемияга учраган соҳага қонни қайта тақсимлайди, гипоксия шароитида нейронларни чидамлилигини оширади. Мельдоний марказий нерв тизимига рағбатлантирувчи таъсир кўрсатади, шунингдек симпато-адренал тизимини рағбатлантиришда, стрессга қарши бош мияда ва буйрак усти безида катехоламинларни тўпланишида таъсир қилади, стресс вақтида организмдаги ўзгаришлардан ҳимоя қилади. Жисмоний иш қобилиятини тиклашда таъсир кўрсатади, бош мияда ўтказилган операциялардан кейин, жароҳатлар ва цереброваскуляр касалликлардан кейинги функционал бузилишларни баратараф этади. Фикрлаш фаолиятларини тиклашда ижобий таъсир кўрсатади. Мельдоний бош мияда нервларни шикастланишини ва рефлектор безилишларни камайтиради, руҳий эътиборни ва вегетатив функцияларни тиклайди. Тана вазнига таъсир кўрсатмайди.\nМельдоний қуйидаги ҳолатларда мажмуавий даволаш таркибида қўлланилади:\nюрак–қон томир касалликлари – стабил стенокардия, сурункали юрак етишмовчилиги (NYHA I–III функционал синфи), ишемик кардиомиопатия, миокард инфарктидан кейинги соғайиш даври;\nбош мияда қон айланишини ўткир ва сурункали ишемик бузилишлари, цереброваскуляр касалликлар, бошнинг жароҳатларидан кейинги соғайиш даври.\nЮрак–қон томир касалликларида (мажмуавий даволаш таркибида): вена ичига суткада 0,5-1,0 г дан, сўнгра перорал дори шаклини қабул қилишга ўтилади (ичга 250 мг дан; суткада 500-1000 мг). Даволаш курсининг давомийлиги 4-6 ҳафтани ташкил қилади. Бош мияда қон айланишини ўткир ва сурункали ишемик бузилишларида: вена ичига 500 мг дан кунига 1 марта, 2-3 ҳафта давомида буюрилади. Даволаш перорал дори шаклини\n(250 мг) суткада 500 мг дан қўллаш билан давом эттирилади. Даволашнинг ўртача давомийлиги 6 ҳафтани ташкил қилади.\nСанаб ўтилган ножўя самаралар аъзолар тизими гуруҳларига мувофиқ таснифланган; учраш тез-тезлиги кўрсатмаларида қуйидаги таснифдан фойдаланилади; жуда тез-тез (≥1/10), тез-тез (≥1/100, <1/10), тез-тез эмас (≥1/1000, <1/100), кам ҳолларда (≥1/10000, <1/1000), жуда кам ҳолларда (<1/10000), шу жумладан алоҳида ҳолатлар; номаълум (мавжуд маълумотлар асосида учраш тез-тезлигини аниқлаш мумкин эмас).\nҚон ва лимфатик тизими томонидан: эозинофилия*.\nИммун тизими томонидан: тез-тез: аллергик реакциялар\nЮрак функцияни бузилишлари: алоҳида ҳолларда: тахикардия.\nҚон томир тизимини бузилишлари: алоҳида ҳолларда: артериал босимини пасайиши.\nНерв тизими томонидан бузилишлар: тез-тез: бош оғриғи; қўзғалувчанлик*.\nЎта юқори сезувчанлик, бош мия ички босимини ошиши (веноз оқимини бузилиши ва\nбош мия ичидаги ўсмаларда), оғир жигар ва/ёки буйрак етишмовчилиги, ҳомиладорлик, лактация даврида қўллаш мумкин эмас.\nМельдонийни Meldonium сақлайдиган бошқа дори препаратлари билан бир вақтда қўллашдан сақланиш лозим, чунки ножўя самараларни ривожланиш хавфи ошиши мумкин. Мельдонийни нитратлар ва бошқа антиангинал воситалар, антикоагулянтлар, антиагрегантлар, антиаритмик воситалар, юрак гликозидлари ва микроциркуляцияни яхшиловчи диуретик препаратлар билан бирга қўллаш мумкин. Мельдоний нитроглицерин, нифедипин, бета адреноблокаторлар, бошқа гипертензив воситалар ва периферик вазодилаторларнинг таъсирини кучайтириши мумкин.\nАнамнезида жигар ва буйрак функциянинг сурункали касалликлари бўлган пациентларда дори воситасини қўлланганида эҳтиёткорликка риоя қилиш лозим, жигар ва буйрак функцияни назорати зарур.\nДори воситасини 18 ёшдан кичик болаларда, ушбу ёш гуруҳида хавфсизлик ва самараси ҳақидаги маълумотларнинг йўқлиги туфайли, препаратни қўллаш тавсия этилмайди.\nКардиология бўлимларида ўткир миокард инфарктини ва ностабил стенокардияни кўп йиллик даволаш тажрибаси мельдоний ўткир коронар синдромида биринчи қатор препарати бўлиб ҳисобланмаслигини кўрсатди ва уни қўллаш зарур препарат ҳисобланмайми.\nҲомиладорлик вақтида ва лактация даврида қўлланилиши. Препаратни ҳомиладорлик вақтида қўллаш хавфсизлиги исботланмаган. Ҳомилага ножўя таъсиридан сақланиш учун, ҳомиладорлик вақтида дори воситаси буюрилмайди. Препарат кўкрак сутига ажралиб чиқиши номаълум. Агар она учун мельдоний билан даволанишнинг зарурати бўлса, у ҳолда болани эмизишни тўхтатиш лозим.\nАвтотранспортни ва бошқа потенциал хавфли механизмларни бошқариш қобилиятига таъсири. Психомотор реакциялар тезлигига мельдонийнинг ноҳуш таъсири хақида маълумотлар йўқ.\nМельдоний билан дозани ошириб юборилиши ҳолатлари тўғрисида хабар берилмаган. Препарат кам заҳарли ва жиддий ножўя самараларни чақирмайди. Артериал қон босимини тез пасайиши ҳолатида симптоматик даволаш ўтказиш лозим. Дозани ошириб юборилишининг оғир ҳолатларида жигар ва буйрак функцияни назорат қилиш лозим.\n5 мл дан ампулаларда, 5 ампуладан контур уяли ўрамларда, 2 контур уяли ўрамлар қўллаш бўйича йўриқномаси билан бирга картон қутига жойланган.\nОлдинги мақолаМельдонат Инъекция учун15.04.2018\nМельдоний инъекция учун эритма15.04.2018Кейинги мақола


Тошкентда уч нафар ёш йигит бир аёлнинг пластик картасидан пулларини ўғирлади\n4 Ноя 2019 1130\nТошкент шаҳар ИИББ матбуот хизматининг хабар қилишича, 17 октябрь куни тахминан соат 16.30 да 18 ёшли Асадбек Т., 17 ёшли Элдорбек С. ва 17 ёшли Шохрухбек К.лар интернет савдо майдонларидан бирида ўз мобиль телефонини сотувга қўйган 50 ёшли Муаттар А. билан телефон орқали боғланишган.\nЙигитлар аёлни телефонини харид қилишларига ва пулни пластик картасига кўчиришларига ишонтиришган. Бунинг учун улар Муаттар А.дан карта рақами ва тасдиқловчи кодни сўрашган. Уларга ишонган аёл барча маълумотлар етказган. Бундан фойдаланган ёшлар Муаттар А.нинг картасидан 427 125 сўм кўчириб олиб, пулларни ўз эҳтиёжларига сарфлаб юборишган.


Ражаббой Аҳмадзоданинг кӯчат ӯтқазиш тадбиридаги иштироки\nДата публикации\tПросмотров: 604\n4 феврал куни Суғд вилояти Раиси вазифасини бажарувчи Ражаббой Аҳмадзода Бобожон Ғафуров ноҳиясида бӯлиб, кӯчат ӯтқазиш тадбирини бошлаб берди.\nШу куни Ражаббой Аҳмадзода иштирокида ноҳия маданият қасри олдидаги маданият-истироҳат мажмуаси ҳовлисига манзарали ва доим яшил дарахт кӯчатлари ӯтқазилди. Вилоят Раҳбари масъулларни дарахтларни яхши парваришлаш ва ушбу мавзени кӯркам қилишга вазифадор этди.\nЭслатиб ӯтиш лозимки, кӯчат ӯтқазиш тадбирида кӯпчилик қатнашиб, Ватан ободлигига ӯз ҳиссаларини қӯшдилар. Вилоят раҳбари йиғилганлар билан суҳбатлашар экан, атроф-муҳитни кӯкаламзорлаштириш ишларига бефарқ бӯлмаслик ҳақида гапирди.\nШу ернинг ӯзида Ражаббой Аҳмадзода ноҳиядаги спорт иншоотларини кӯздан кечирди. Ӯтган йили ноҳия маданият қасрининг шундоқ ёнгинасида бунёд этилган спорт зали ва мини футбол майдонида аҳоли спорт билан шуғулланиши учун барча шароитлар яратилган. Бироқ, сӯнгги йилларда масъулларнинг эътиборидан четда қолган ноҳия стадионининг жорий ҳолати яхшиланишни талаб қилади. Вилоят Раҳбари ушбу спорт иншоотининг жорий ҳолатидан келиб чиқиб, масъулларни стадионни янгилаш ва таъмирлаш лойиҳасини тайёрлашга вазифадор этди.


Илк фазогир аёл 70 ёшини қаршилади\n1963 йил 16 июнда “Восток-6” кемасида фазони забт этган биринчи космонавт аëл Валентина Терешкова 70 ëшни қаршиламоқда. У фазога илк парвози чоғида Ер атрофини 48 марта айланган эди.\n1937 йил 6 мартда Ярославл вилоятида таваллуд топган В.Терешкова ўрта мактабни битиргач, тўқимачилик фабрикасида ишлади. Маҳаллий парашютчилар клубига аъзо пайтида у пастдан тепага эмас, тепадан пастга қараб учарди. Кейинчалик В.Терешкова космонавтлар отрядига қабул қилинди.\nБиринчи фазогир Юрий Гагариннинг 1961 йилги космосга илк парвозидан сўнг СССР раҳбарларида аëл космонавтни кўриш орзуси пайдо бўлди. Аёл космонавт ёши 30 дан ошмаган, бўйи 170 сантиметр, оғирлиги эса 70 килограмм бўлиши керак эди. В.Терешкова айни шу талабларга мос келадиган аëл эди. Ойлаб машғулотлардан сўнг 1963 йил 16 июнда у фазога кўтарилди.\n“Фазо нормал давом этяпти. Кемадаги тизимлар жуда яхши ишлаяпти. Ҳаво ҳарорати 20 даража, намлик 40 фоиз. Мен ўзимни жуда яхши ҳис этяпман”, - дея ерга ахборот жўнатганди В.Терешкова.\nФазога илк аёлни чиқариш билан СССРнинг обрўси янада ошди. “Совуқ уруш”да яна бир ғалаба қўлга киритилди.\nВ.Терешкова фазода қўғирчоқ аëл функциясини бажаргани, аслида эса “Восток-6” кемаси пастдан туриб бошқарилгани ҳақида гап-сўзлар ҳам бу парвознинг обрўсига путур етказа олмади.\nЯқинда “Российская газета”га интервью берган В.Терешкова илк парвоз ҳақида шу пайтгача оммага ошкор этилмаган маълумотлар билан ўртоқлашди.\nУнинг айтишича, “Восток-6” орбитадан пастга тушиш ўрнига маълум вақт тепага қараб кўтарила бошлаган ва кемада носозлик пайдо бўлган. Бу носозликни эса совет фазо дастурининг ўшандаги раҳбари Сергей Королёв тузатишга муваффақ бўлган.\nФазога парвоз В.Терешковани ҳақиқий қаҳрамонга айлантирди. Совет даврида бу машҳурлик ортидан у катта-катта лавозимларда ишлади.


Анчелотти: “Агар Роналду испан бўлганида икки марталаб Европа ва Жаҳон чемпиони бўларди”\n01:06 / 26.06.2016\nМадриднинг “Реал” жамоаси собиқ мураббийи Карло Анчелотти Криштиану Роналду ҳаққи Португалия терма жамоаси ғалаба қозонишлари кераклигини айтиб ўтди.\n«Роналду Португалия терма жамоаси учун жуда ташвиш чекади. Сиз терма жамоа таркибида унинг мағлуб бўлмасликка ҳаракат қилаётганининг гувоҳи бўласиз. Мен қачонлардир “Реал”да ишлаганимда унинг энг яқин дўстлари ўзга португалияликлар - Пепе ва Фабиу Коэнтраулар бўларди. Агар Роналду испан бўлганида у икка марталаб Европа ва Жаҳон чемпионатида ғолиб бўлган бўларди. Балки ундан ҳам кўп.\nПортугалия термаси учун ўйнаш у учун алоҳида моҳият касб этади. У халқаро даражадаги ютуқларни қўлга киритишни истайди. Ўзинг ўйнаётган мамлакатни эса алмаштиришинг мумкин эмас», — деб унинг сўзларидан иқтибос келтирган The Telegraph нашри.


20 апрел 2021, Тошкент вақти: 13:09\nМосквадан Ўзбекистонга йўл олган автобус (иллюстратив сурат)\n"Тошкент-Қарағанда-Остона" йўналиши бўйича 10 мартдан бошланган атобус қатнови кунига 4 марта амалга оширилади.\nTashtrans.uz Telegram каналида маълум қилинишча, автобуслар Тошкентдан маҳаллий вақт билан соат 12:00, 14:00, 16:00 ва 18:00да йўлга чиқади. Қозоғистон пойтахти Остонадан эса 15:00, 16:00, 17:00 ва 18:00да йўлга чиқади.\nЙўлга кетадиган вақт 27 соат 30 дақиқа, масофа 1 минг 650 километр.\nШунингдек, йўл нархи ҳам маълум қилинди: Тошкентдан Қарағандагача 260 минг сўм, Остонагача эса 312 минг сўм.\nҚатнов Ўзбекистоннинг Uzautotrans Service МЧЖ ташкилоти ва Қозоғистоннинг KazAvtoTrans корхонаси ҳамкорликда йўлга қўйилган.\nБу қатнов президент Мирзиёевнинг ўтган йил 5 мартда имзолаган "Ўзбекистон Республикаси фуқароларининг вақтинчалик меҳнат фаолиятини амалга ошириш учун республика ташқарисига транспортда чиқиш вақтида хавфсизлигини таъминлаш чора-тадбирлари тўғрисида"ги қарорига асосан йўлга қўйилди.


Шавкат Мирзиёевнинг Ўзбекистон халқига байрам табриги...\n21.03.2019 14:49 0 949\nМамлакатимизда Наврўз умумхалқ байрами кенг нишонланмоқда. Пойтахтимиздаги «Ҳумо Арена» мажмуасида ўтказилган байрам тантаналарида Ўзбекистон Республикаси президенти Шавкат Мирзиёев иштирок этиб, бутун Ўзбекистон халқини Наврўз билан қутлагани ҳақида хабар бергандик.\nПрезидент Шавкат Мирзиёевнинг Наврўз умумхалқ байрамига бағишланган тантанали маросимдаги табрик сўзи:\nАссалому алайкум, муҳтарам ватандошлар!\nШу тароватли кунларда табиат уйғониб, гўзал диёримизга барчамиз орзиқиб, соғиниб кутган Наврўзи олам кириб келмоқда.\nМинг йиллар давомида маънавий ҳаётимизнинг кўрку зийнати бўлиб келаётган бу ажойиб, хосиятли байрам бугун қалбларимизга яна чексиз қувонч ва завқ бағишламоқда.\nАзим пойтахтимизнинг марказида бунёд этилиб, яқинда фойдаланишга топширилган муҳташам «Ҳумо» кошонасида сиз, азизларни, сизлар орқали кўпмиллатли бутун халқимизни Наврўз байрами билан чин қалбдан табриклашни ўзим учун катта шараф, деб биламан.\nМана шундай файзли, шодиёна айёмда барча шаҳар ва туманларда, қишлоқ ва овулларда Наврўз сайлини ўтказаётган барча-барча юртдошларимга юксак ҳурматим ва энг эзгу тилакларимни изҳор этаман.\nҲаётингиз баҳор тонгидек тиниқ, бахтли ва фаровон бўлсин!\nШарқона Янги йилимиз – Наврўзи оламнинг қадами қутлуғ ва баракали келсин!\nАйни шу бетакрор ва дилбар фаслда барчамиз ўзимизни яшариб кетгандек, вужудимизга янги куч-ғайрат, азму шижоат киргандек ҳис этамиз. Неча юз йиллик анъана ва қадриятларимизни янгитдан кашф этамиз, қандай буюк тарих, қандай буюк маданият ворислари эканимизни яна бир бор англаймиз. Ва бундан қалбларимиз ғурур ва ифтихорга тўлади.\nБу йилги Наврўз байрами ушбу муаззам саройда ўтаётганида ўзига хос рамзий маъно бор, албатта. Афсонавий Ҳумо қуши – эзгулик ва бахт тимсоли, Наврўз эса баҳор ва бахт айёмидир. Бу икки улуғ тимсол, яъни, Ҳумо ва Наврўз фалсафаси ўзаро уйғун бўлиб, ҳаётимизни янада мазмунли ва мунаввар этгай, иншооллоҳ.\nБарчамизга маълумки, Наврўз – янги кун, янги фасл демакдир.\nБугун она табиат бағрида янгиланиш ва яшариш фасли бошланмоқда.\nЖонажон Ўзбекистонимиз ҳам бугун ўз миллий тараққиётининг янги даврига қадам қўймоқда.\nБу – эркинлик ва озодликнинг янги даври, бунёдкорлик ва фаровонликнинг янги, юксак босқичидир.\nБу – «Халқ манфаати ҳамма нарсадан улуғ» деган эзгу ғоя амалий ишлар билан ўз тасдиғини топаётган даврдир. Янги-янги уй-жойлар, замонавий корхоналар, таълим, тиббиёт, маданият ва спорт масканлари, обод қишлоқ ва шаҳарлар юртимиз чиройига чирой қўшаётган давр бу.\nКатталарга ҳурмат, кичикларга иззат, мададга муҳтож инсонлар ва оилаларга чинакам кўмак ва ёрдам бериш, меҳр-оқибат кўрсатиш ҳаётимиз қоидасига айланиб бораётган давр бу.\nБу – жаҳон ҳамжамияти билан, энг аввало, яқин қўшниларимиз билан дўстлик ва ҳамкорлик эшиклари кенг очилаётган замондир.\nБу – ўзгариб, куч-қудратга тўлиб бораётган, дунё аҳли эътироф этаётган янги Ўзбекистондир.\nАйни вақтда буларнинг барчаси – биз танлаган олис ва машаққатли йўлдаги дастлабки қадамлардир.\nБугун кўпни кўрган, мард ва олижаноб халқимиз ўзининг фидокорона меҳнати билан, келажакка мустаҳкам ишончи билан шонли тарихимизнинг янги саҳифасини яратмоқда.\nУшбу қутлуғ айёмда мана шундай меҳнаткаш, матонатли, бағрикенг, Ватанга садоқатли халқимизга фарзандлик меҳрим билан чин юрагимдан таъзим қиламан.\nНаврўз ўзининг ўлмас руҳи, умуминсоний ғоялари билан башарият ҳаётидан тобора чуқур ўрин эгалламоқда. Барчангизга аёнки, Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг қарори билан 21 март – бутун дунёда Халқаро Наврўз куни сифатида кенг нишонланмоқда.\nФурсатдан фойдаланиб, бизга ҳурмат ва эҳтиром кўрсатиб, мана шу муҳташам кошонамизга ташриф буюрган чет давлатларнинг муҳтарам элчиларини, халқаро ташкилотлар вакилларини, барча хорижий меҳмонларимизни, олис ва яқин мамлакатлар халқларини Наврўз байрами билан табриклаб, уларга тинчлик, равнақ ва фаровонлик тилашга рухсат бергайсиз.\nБепоён юртимизни қамраб олган халқ сайилларида бугун «Ҳар кунимиз Наврўз бўлсин!» деган эзгу тилаклар янграмоқда.\nҲақиқатан ҳам, Наврўз ўзининг буюк қудрати билан табиатни уйғотмоқда. Ислоҳотлар эса жамиятни, халқимизнинг онгу тафаккури, беқиёс салоҳиятини уйғотмоқда.\nҲозирги кунда мамлакатимизда амалга оширилаётган барча ислоҳот ва ўзгаришлар айни шу улуғ мақсадга – ҳар кунимиз Наврўз бўлишига, яъни, эл-юртимиз ҳаётининг обод ва фаровон бўлишига қаратилганини сиз, азизлар яхши биласиз. Биз шу йўлда ўз олдимизга улкан марра ва вазифаларни қўйдик ва уларни халқимиз билан бирга албатта амалга оширамиз.\nБугун миришкор деҳқон ва фермерларимиз катта орзу-ниятлар билан янги меҳнат мавсумини бошламоқда. Барчамизнинг тилагимиз битта: йилимиз қутлуғ келсин, ҳосилимиз мўл бўлсин, меҳнатингиздан барака топинг, қадрли дўстлар!\nХалқимизнинг ишончи ва таянчи бўлган навқирон ёшлар!\nҲаммамиз учун суюкли ва ардоқли Наврўз байрами билан барчангизни яна бир бор чин дилдан табриклайман!\nНаврўз ҳар бир хонадонга, бутун эл-юртимизга тинчлик-хотиржамлик, бахту саодат, қут-барака олиб келсин!\nБарча эзгу ният ва мақсадларимиз амалга ошсин!\nВатанимиз янада обод, халқимиз доим омон бўлсин!\nШавкат Мирзиёев Наврўз байрам табриги\nИқтисодиёт Кеча, 22:01\nВазирликларга аниқ амалий таклифлар ишлаб чиқиш топширилди\nСиёсат 15/10, 18:38\nСиёсат 15/10, 18:28\nЎзбекистон ташқи сиёсатида янги саҳифа очилди (фото)\n«Штутгарт» Шомуродов учун 10 миллион евро таклиф қилди. Элдор «Ростов»дан кетадими?\n«Уста Ширин» турар-жой мажмуаси – сукунат, мусаффо ҳаво ва замонавий қулайликлар маскани (видео)\n#АҚШ - 1307\n#Туркия - 445\n#Ўзбекистон - 1513\n#Сурия - 313\n#Ўзбекконцерт - 41\n#лицензия - 16\n#Жаҳонгир Отажонов - 5


Ҳаверц: «АПЛ Бундеслигадан анча кучли»\n«Челси» яримҳимоячиси Кай Ҳаверц АПЛдаги дебют ўйини («Брайтон», 3:1) ҳақида гапирди.\n«Бу жуда қийин ўйин эди. Чунки мен узоқ таътилга чиқдим, шундан сўнг жамоа билан атиги 5-6 кун машғулот ўтказдим. Албатта, энг муҳими – ғалаба қозонганимиз. Шунинг учун дебютимдан жуда мамнунман.\nПремьер-лигада ўйнаш Бундеслигада тўп тепишдан кўра анча қийин. Мен буни машғулотларда ва ўйинда кўрдим. Аммо 80 дақиқа ўйнаганимдан хурсандман ва кейинги баҳсларда ҳам ўйнашда давом этаман, деган умиддаман.\n«Ливерпуль» билан ўйин? Бу – дунёнинг энг яхши жамоаларидан бири. Рақибни ҳурмат қиламиз, аммо «Челси» ҳам кучли жамоа. Иккала жамоа учун ҳам оғир ўйин бўлади. Биз жуда кўп ишлаймиз ва, менимча, очко олиш имкониятига эга бўламиз», – дея Ҳаверцнинг сўзларини келтиради Evening Standart.\n«Челси» Премьер-лиганинг 2-тури доирасида 20 сентябрь куни «Ливерпуль»ни қабул қилади.\nСуперлига Англия чемпионати Испания чемпионати Россия чемпионати Германия чемпионати Жаҳон чемпионати Франция чемпионати Европа Лигаси ОФК Чемпионлар лигаси Италия чемпионати Жаҳон Чемпионати саралаш (Осиё) Премьер Лига (Португалия) Осиё кубоги Евро саралаш AFC U23 Чемпионлар лигаси


Путин матбуот котибининг қизи Европа парламентида ишлаяпти\n21 ноябр 2019, Тошкент вақти: 23:33\nЕлизавета Пескова йиллардан бери Парижда яшайди.\nРоссия президенти Владимир Путин матбуот котибининг қизи Брюсселдаги Европа парламентида (ЕП) амалиёт ўтамоқда ва у Европа Иттифоқига (ЕИ) тегишли турли ҳужжатлар билан ҳеч бир тўсиқсиз танишиш имкониятига эга.\nКремль матбуот котиби Дмитрий Песковнинг қизи 21 яшар Елизавета Пескова ЕПнинг франциялик аъзоси Эмерик Шопрад қўлида амалиёт ўтамоқда. Ушбу евродепутат Россия 2014 йили Украинанинг Қрим ярим оролини босиб олишини очиқ қўллаб-қувватлаган эди.\nПескованинг исми Шопраднинг ЕП сайтидаги веб-саҳифасида ҳам қайд этилган.\n“Пескова хоним – Россия Федерациясидаги юқори лавозимли кишининг қизи, лекин у амалиёт ўтовчи талаба сифатида бошқа ёшларга нисбатан алоҳида ҳуқуққа эга эмас”, деб ёзди Шопрад электрон почта орқали Озодликка юборган изоҳида.\nУнинг қўшимча қилишича, Пескова айни пайтда Россияда на давлат ва на хусусий идорада ишлайди.\n“Бинобарин, менинг парламент аъзоси сифатида фаолият юритишимда манфаатлар зиддияти йўқ”, деб ёзди Шопрад.\nШопрад ЕПнинг ташқи ишлар қўмитаси ҳамда хавфсизлик ва мудофаа масалалари бўйича кичик қўмита, қолаверса, Европа Иттифоқи-Россия парламентлараро делегацияси аъзосидир.\nУ 2014 йил мартида Россия Украинага тегишли Қрим ярим оролини босиб олгандан сўнг Москва ўша ерда уюштирган референдумда чет эллик кузатувчи сифатида қатнашган эди.\nШопрад ўшанда референдумни “ўринли” деб атаган эди, лекин бу Европа Иттифоқининг бу тадбирга муносабатига зиддир. Қолаверса, 100 ортиқ мамлакат ёқлаб овоз берган БМТ Бош Ассамблеяси қарорида референдум ҳақиқий эмас деб топилган ва Украинанинг ҳудудий бирлиги қўллаб-қувватланган эди.\nЕПнинг бир қанча аъзолари Россия юқори лавозимли амалдорининг қариндоши ўзлари билан ёнма-ён ишлаётганидан таажжуб билдирди.\nПескова амалиёт ўтовчи сифатида ЕПнинг ҳам Брююссель, ҳам Страсбургдаги биноларига ҳеч бир тўсиқсиз кириши ҳамда қўмиталар ва парламентнинг бошқа мажлисларида қатнашиши мумкин. Аммо Шопрад Пескова ёпиқ мажлисларда ёки ЕИ-Россия парламентлараро қўмитаси тадбирларида қатнаша олмаслигини ва махфий ҳужжатлардан фойдалана олмаслигини айтмоқда.\nНазорат унчалик қаттиқ эмаслиги ва текширувлар кам бўлгани сабаб амалиёт ўтовчиларнинг сиёсий гуруҳлар йиғинларида қатнашиш имконияти мавжуд. Пескова ЕП интранети ва Шопраднинг партияси интранетига бемалол кира олади.\nЕПда амалиёт ўтаётган кишиларга ЕП аъзосига ажратилган бюджетдан маблағ ажратилади. Бу аслида – европалик солиқ тўловчиларнинг пули. Пескованинг маош олиш-олмаслиги аниқ эмас.\nАмалиёт ўтовчига қанча маош тўланишини ЕП депутати ҳал қилади. Унинг ёрдамчилари учун ҳар ойда 25 минг евро ажратилади. Бир амалиёт ўтовчига кўпи билан 1600 евро маош тўлаш мумкин, лекин ЕП депутатлари амалиёт ўтовчиларни маош тўламай ҳам ёллаши мумкин.\nЕП аъзоси амалиёт ўтовчини рўйхатга олиш учун масъул. Вақтинчалик аккредитация олиш учун махсус форма тўлдирилиб, парламентнинг аккредитация берувчи офисига топширилади. Доимий аккредитация олиш учун эса уч ҳафта талаб этилади. Шопрад Пескованинг амалиёт ўташи билан боғлиқ барча тартиб-қоидаларга риоя этилганини ва у билан тузилган шартномани парламент маъқуллаганини билдирди.\nШопрад 2015 йилга қадар Франциянинг ўнг қанот “Миллий фронт” партияси аъзоси бўлган, унга таниқли сиёсатчи Марин ле Пен раҳбарлик қилади. Аммо ле Пен хоним аксилсемититизмда айблангандан сўнг Шопрад партиядан чиқиб, ЕПнинг мустақил депутатига айланди. У кейинчалик парламентдаги “Озодлик ва бевосита демократия Европаси” деб аталувчи ўнг қанот гуруҳи раисига ўринбосар бўлди.\nЕПнинг германиялик аъзоси Кнут Флекенштейн Песковага ўхшаш сиёсий алоқалари бор кишилар Европа парламентига ишга олинаётгани ҳақидаги маълумот ошкор қилиниши керак деб ҳисоблайди.\nФранцияда яшаб¸ шу ерда ҳуқуқшунослик бўйича таҳсил олаëтган Пескова Россия сиёсий элитасининг Ғарбий Европада ўқиётган ёки яшаётган кўплаб фарзандларидан биридир. Кремль танқидчилари уларни иккиюзламачиликда айблаб келади.


Асрор Алиқулов: "Энг ёмони меҳмонлар айнан стандарт вазиятдан гол уриб кетишди" / CHAMPIONAT.asia\nАсрор Алиқулов: "Энг ёмони меҳмонлар айнан стандарт вазиятдан гол уриб кетишди"\n08 июн 20:59\nПро-лиганинг 10-туридан ўрин олган "Шўртан" - "Арал Самали" (0:1) учрашувидан сўнг мезбонлар бош мураббийи Асрор Алиқулов матбуот анжуманида иштирок этди.\n- Бугунги ўйин кўпроқ ҳаводаги курашларга бой бўлишини олдиндан тахмин қилгандик. Шу сабаб яқин бурчакка икки нафар футболчини қўйиб стандарт вазиятларда, бурчак тўпларидан етказилган узатмаларда рақибга имконият бермасликка ҳаракат қилдик. Энг ёмони иккинчи бўлимда меҳмонлар айнан стандарт вазиятдан гол уриб кетишди. Бу футболчиларнинг ўз хатолари деб айтиш мумкин.\nАйрим ёш футболчиларимиз ўз имкониятларидан юқори даражада ҳаракат қилишди. Мураббий сифатида уларнинг ўйинидан қониқдим десам ҳам бўлади. Ўйин сўнгида вазиятларга ҳам эга бўлдик, лекин фойдалана олмадик. Бундан ташқари ўйинни кучайтириш учун захира имкониятимиз ҳам кам эди.\n- Ўйин қайдномасида "Шўртан" захирасида 4 нафар футболчи кўрсатилганди. Лекин захира имкониятимиз кам эди дедингиз, бунинг сабаби қандай?\n- Тўғри, захирамизда 4 нафар футболчи бор эди. Уларнинг икки нафари бир оз тажрибага эга, Про-лига даражасида ўйнаб бера оларди. Лекин қолган икки нафар футболчини U-18 жамоасидан таркибга жалб этганмиз, уларда ҳозирча бу каби ўйинлар учун тажриба бир оз камроқ.\n- Бугун стандарт вазиятларда "Арал Самали" жамоаси устунлик қилгандек кўринди...\n- Тўғри, бу борада биз машғулотларда кўп ишладик. Лекин ёш футболчилар ўйин ҳароратида олдинга чиқади, вазиятни ўзи ҳал қилишга интилади. Шу сабаб рақиб стандарт вазиятларда бизга қийинчилик туғдирди. Ҳимоя чизиғимиз вакиллари унчалик ҳам бўйдор эмас, бу футболда муҳим бўлган жиҳатлардан бири ҳисобланади.\n- Жамоани навбатдаги ўйинларда ғалабалар қозониши учун қандай режаларни ўйлаяпсиз?\n- Ҳозирги кунда "Шўртан" жамоасида ўртача ёш 19-19,5 атрофида. Балки Про-лигада энг ёш жамоадирмиз. Ғалаба қозониш учун гол уришимиз керак. Ўйинлар давомида ёш футболчиларимиз тажриба тўплаб боришади деб ўйлайман.\n- Мураббийлик курсларида ўқишингиз ҳақида эшитдик. Бу жараён қандай кетаяпти?\n- Ўқиш шу ой ўрталаридан бошланади. Икки ҳафталик ўқув машғулотлари ташкил этилади. Бу тиғиз вақт чемпионатдаги ўйинларга ҳам имкониятга қараб келиб кетишга ҳаракат қиламан.\nБойқул Эшонқулов - "Оқ-тепа"га қарши баҳс ҳақида: "Иккинчи бўлимда яхшироқ ўйнадик" 0\nУлуғбек Бақоев: "Биз натижа учун ўйнадик ва ўша натижага эришдик" 29\n08 июн 22:00:44\nТовба 19 ёшда жаҳонга танилган футболчилар камми, Европада 19,5 ёш қарига ўтадику.Алиқуловга ўттиз ёшлилар жамоасини бериш керак экан.


АҚШ Афғонистонда 8400 ҳарбий хизматчисини қолдиради – Газета.uz\nФото: Nathan Lipscomb / US Air Force\nАҚШ Афғонистонда 8400 ҳарбий хизматчисини қолдиради\nБарак Обама АҚШнинг Афғонистондаги ҳарбийлари сонининг энг кам миқдорини оширди.\n7 июл 2016, 19:04 Жаҳон\nРИА Новости, Дмитрий Злодорев — АҚШ Президенти Барак Обама чоршанба куни президентлик муддати тугаш муддатига қадар Афғонистондаги америкалик қўшинларнинг энг кам миқдорини оширилиши тўғрисида маълум қилди.\n«Америкалик қўшинлар сонини (Афғонистондаги) 5500 кишига камайтириш ўрнига АҚШ улар сонини 2017 йил бошига қадар, яъни менинг маъмуриятим ваколати муддати тугагунгача 8400 киши таркибида сақлаб туради», — дея маълум қилди у Оқ уйда.\nОбама маъмурияти ваколати муддати 2017 йил январида якунига етади. Ҳозирда Афғонистонда 9800 нафар америкалик ҳарбий хизматчилар мавжуд.\n«Мен қатъий аминманки, мазкур қарор — АҚШ, бизнинг ҳамкорларимиз ва бутун дунё учун тўғри қадамдир», — дея қайд этди Обама.\nАҚШ президентининг таъкидлашича, мазкур қарор генерал Жон Николсон (Афғонистондаги Америка контингенти ва НАТО қўшинлари қўмондони), мудофаа вазири Эштон Картер ва АҚШ ҚК штаблари бошлиқлари генерали Жозеф Данфорд тавсияси асосида қабул қилинган. У АҚШ конгресси, афғон ҳукумати ва АҚШ шериклари билан маслаҳатлашувлар ижобий якунланганини ҳам қайд этиб ўтди.\nБарак Обама сўзларига кўра, айни пайтда Америка ҳарбийларининг Афғонистондаги икки аниқ вазифаси мавжуд. Улар маҳаллий хавфсизлик кучларини тайёрлаш ва террористик гуруҳларга қарши курашдан иборат.\nАфғонистон президенти Ашраф Ғани Барак Обама қарорини илиқ қарши олди.\n26.09 Спорт соҳасидаги энг муҳим хабарлар ҳафталик дайжести\n26.09 «Бу тизимни бошқа жойларда ҳам қиламиз». Шавкат Мирзиёев мактабларда бепул овқатланиш ҳақида\n26.09 25 сентябрь куни Ўзбекистонда 502 кишида коронавирус аниқланди\n25 сентябрь 20:45\n25 сентябрь 16:40\n25 сентябрь 15:40\n25 сентябрь 11:11


Юлдуз Абдуллаевага табрик » MUZAFFAR.UZ\nЮлдуз Абдуллаевага табрик\nЎзбекистонда хизмат кўрсатган артист, Ўзбекистон чегара қўшинлари капитани, заҳирадаги офицер, хонанда - Юлдуз Абдуллаева қизи - Фарангизхонимни турмушга узатганлиги муносабати билан муборакбод этамиз!\nТўй пойтахтимизнинг муҳташам ресторанларидан бири - "Осиё Гранд" ресторанида бўлиб ўтди. Тўйга таниқли санъаткорлар ва маданият соҳасининг вакиллари ташриф буюришди. Тўй жуда ихчам, чиройли тарзда ўтди.\nВисол оқшомини Ўзбекистонда хизмат кўратган артистлар - Фатхулла Маъсудов ва Лола Элтоева олиб боришди.\nЮлдузхонимнинг куёви - Аъзамжон ва қизи - Фарангизхонимга бахт-саодат тилаймиз!\nЧоп этилган: 21-03-2020, 21:22\nЧоп этилган: 29-09-2019, 08:54\nЮлдуз Абдуллаеванинг Янги йил табриги\nЧоп этилган: 28-12-2019, 01:27\nЧоп этилган: 21-03-2020, 17:10\nЮлдуз Абдуллаева - Лейтенант\nЧоп этилган: 14-01-2020, 01:28