26 октябр 2021, Тошкент вақти: 13:42\nРасмийларга кўра¸ хиëбондаги юз йиллик чинорлар Амир Темур ҳайкали яхшироқ кўринсин¸ деган мақсадда кесиб ташланган.\nТошкент марказидаги Амир Темур хиёбонидаги чинорларнинг кесилиши, шаҳардаги давлат муҳофазасида турган баъзи тарихий биноларнинг бузилиши тугаб бораётган ҳафтада жамоатчилик ташвишини уйғотган воқеалардан бўлди.\nҚурултойнинг бугунги сонида Ўзбекистондан тарихчи олим, профессор Гога Ҳидоятов, Норвегиядан педагог олим, доцент Абдулла Абдуқодир ўғли, Швейцариядан ёзувчи Сафар Бекжон ва Ўзбекистондан шоир Минҳожиддин Ҳайдарлар иштирок этади.\nШаҳар тирик организм. У ёки бу бино ҳам. Бас шундай экан, эскиргани бузилиб янгиси қурилиши ҳам табиий.\nЛекин Тошкентдаги баъзи биноларнинг бузилиши, хусусан “Пойтахт” меҳмонхонасининг ҳамда Матбуотчилар кўчасидаги черков биносининг бузилиши жамоатчиликнинг бир қисмида норозилик уйғотди.\nСўнгги хабарларга қараганда, черков биносининг қурилишига қарши чиққан бир кишини милиция ушлаб олиб кетган.\nТилга олинган объектлар бузилаётган ягона объект эмас.\nКелинг, шу ўринда, ўзини Миртемир ака деб таништирган тошкентлик оқсоқолнинг куни кеча айтганларини эшитайлик.\n“Эски шаҳарда Маҳсидўзлик деган кўча бўлар эди. Ўшани ҳам бузиб ташлашди. Тошкентда эски ҳаммомлардан битта ҳаммом қолган эди. Агар бунақа ҳаммом бошқа дунëда бўлса, буни ҳеч ким ҳеч қачон бузмас эди”.\nҲеч қаерда бузмаган бўлишарди, лекин Тошкентда бузишди. Бузишаяпти. Нега?\nГога Ҳидоятов: Энди ҳаëт олдинга кетаяпти. Тарих бир дақиқадай. Шунинг учун ҳар бир давлат ўз пойтахтини безатмоқчи. Мана Қозоғистон пойтахти Остона. Остона нима дегани? Остона пойтахт. Қозоғистон пойтахтни янги жойга олиб чиқди. Тошкентдаги кўп бинолар ва кўп жойлар ҳозирги талабларга муносиб эмас. Тошкентни безатиш керак. Тошкент илгари энг гўзал шаҳарлардан бири эди. Совет даврида совет иттифоқидан жуда кўп ҳар хил одамлар келган. Шанхай деган жойларни қурган, бошқа жойларни қурган. Марказдан уч километр ўтсангиз, бутунлай бошқа Тошкентни кўрасиз. Шунинг учун Тошкентни реконструкция қилиш керак. Тошкентни безатиш керак. Уни бутун Осиë ҳавас қиладиган пойтахт қилиш керак. Мен жуда кўп жойларда бўлганман. Ҳар бир пойтахтга кирсангиз, оғзингиз очилади.\nОзодлик: Безаш керак, шаҳарни қайта қуриш керак. Бу баҳс талаб қилмайдиган гап. Лекин бугунги суҳбатимиз давлат муҳофазасида турган тарихий бинолар ҳақида кетаяпти. Бу бинолар миллат тарихига тирик, жонли иллюстрациялар эди. Шуларни бузиш масаласига қандай ëндашиш керак? Шу ҳақда гап кетаяпти.\nМинҳожиддин Ҳайдар: Тошкент, айниқса мустақилликни олгандан кейин чиройли, кўркам пойтахтлардан бирига айланиб бормоқда. Кўпгина биноларнинг қад кўтариши, чет элликлар келиб қураëтган биноларнинг қад кўтариши, ундан кейин кўприкларнинг қад кўтариши Тошкент ҳуснига деярли ҳусн қўшди. Лекин миллатлар, айниқса бошқа миллатларнинг диний черковлари, ўзимизнинг шунақа улуғ қадамжоларимиз, бошқа-бошқа жойларни у қандай бўлишидан қаъий назар, у бугунги Тошкентнинг осмонўпар кўркига раҳна солиб турадими, бошқами, буни бузишга ҳеч кимнинг ҳаққи йўқ. Бу тарихий жой. У ернинг атрофини ўраб, чиройликкина қилиб қўйиш керак. Шу черковларни бузаëтган бўлса, бузган бўлса, бу шаҳар архитектурасининг жуда катта билимсизлигидан далолат беради. Иккинчидан, президентимизнинг ўзи қаерда муқаддас жойлар бўлса, ўша ернинг ободончилигига бош-қошчилик қилиб келаяпти.\nАбдулла Абдуқодир ўғли: Мен ҳозир Норвегиядаман. Агар бу ерда кўчага тақа тушиб ëтган бўлса ва у миллат тарихи билан боғлиқ бўлса, одамлар олиб келиб уйининг тўрига илиб қўяди. Мен кичкина битта шаҳарчада, район марказида тураман. Ўша район марказининг ўзини музей десангиз бўлади. Кемаларнинг тўхтатадиган якори бўларди. Биров шунақа қўйиб қўйган, биров қадимги тракторни қўйиб қўйган. Тарихимиздан, ўтмишимиздан ëдгорлик дейди. Шундай экан биз учун қадимий, қадрдон жой эди. Ўшанинг бузилишини эшитиб Абдулла Ориповнинг\nБунда биров қуради,\nБиров бузар бемалол\nдеган мисралари ëдимга тушди. Ўзини ҳурмат қилган, ўзининг ўтмишини ҳурмат қилган халқ, маънавиятдан оқсамаган халқ бундай нарсаларга изн бериши мутлақо мумкин эмас¸ деб ҳисоблайман.\nБунинг замирида нима ëтади? Мен Норвегиядаман, у ерда эмасман. Менга етиб келган гапларга қараганда, ўша ернинг яқинида, Зарафшон ресторанининг ëнига Гулнора Каримовага тегишли жуда катта савдо комплекси қурилаяпти. Ўша жойда минглаб автомашина тўхташи учун харидорлар келиб, машинасини қўйиб, ўша магазинларни айланиши учун машина тўхтайдиган жуда катта жойга эҳтиëж бор. Бу деган сўз нафс қурбони бўлаяпти ўша жой. Бизнес қурбони бўлаяпти. Кимнингдир чўнтагини қаппайтириш учунгина тарихий ëдгорликларни йўқ қилаяпти, йўқ қилинаяпти. Буни тарих кечирмайди.\nСафар Бекжон: Бу темани айтишингиз билан мен Ғарбда ва Совет иттифоқида шаҳаршунослик лойиҳалари қандай шаклда бўлганини ўргана бошладим. Ғарбда шаҳарлар, кичкина шаҳарлар иккига бўлинган. Шаҳарнинг тарихий бўлими ва янги бўлими. Шаҳарнинг тарихий бўлими архитекторларнинг қўлига янги бинолар қурилиши учун ҳеч қачон берилмайди. У давлат муҳофазасида туради. У ерда қурилиш қилиш ëки ниманидир бузиб янгидан қуриш мумкин эмас. Реконструкция қилиш мумкин, таъмирлаш мумкин. Уни ҳам қурилиш ва архитектура бўлими қилмайди. Таъмирлаш бўлими қилади. Шаҳарнинг иккинчи бўлими архитекторларга берилган. У ерда яшаш учун бинолар, административ бинолар қуришга рухсат берилган.\nТошкент чор даврида ҳам ҳатто иккига бўлинган эди. Эски шаҳар бор эди, янги шаҳар бор эди. Энг қотил деб айтилаëтган чор ҳам эски иморатларни бузиб, ўрнига янги бино қуришга журъат эта олмаган. Фақат янги шаҳар томонида қурган. Бундан келиб чиқадики, ҳозирги режимнинг олиб бораëтган иши босқинчи чор режимидан ҳам ëмонроқ. Оммавий равишда ҳам эски шаҳарни бузаяпти, ҳам янги шаҳарни бузаяпти. Уни ҳеч қанақа лойиҳалаштириш йўқ. Шаҳар марказига административ биноларни, жамоат тўпланадиган биноларни қураяптики, у ердан аҳолини чиқариб юбораяпти. Бу планли равишда совет иттифоқидан қолган шаҳар маркази эди. Шаҳар марказида стратегик аҳамиятга эга бўлган биноларнинг ҳимояланиши, ҳарбий, КГБ, у пайтдаги махсус хизматлар ҳимоясига қулай бўлган шаклда очиқ майдонлар ичида ҳеч қанақа парк ва ўрмонлар бўлмаган шаклда қурилиши керак бўлган программа бўлган. Худди ўша программа давом этаяпти. Каримов режими буни ўша шаклда давом эттириб, қурилиш ишларини олиб бораяпти. У тарихийми, янги шаҳарми, эски шаҳарми бунга тупуриб қўйган. Бу ерда биз тортишаяпмиз ножўя. Шаҳарни ободонлаштириш, кўркамлаштириш, чиройли қилиш ҳақида гап кетаëтгани йўқ. Стратегик нуқтаи-назардан Каримовнинг административ биноларини ҳимоя қилиш ва уларни назорат остига олиш. Бирор исëн ëки тўполон бўлиб қолса, уларнинг ҳимояси ҳарбий истеҳком шаклини олиши мумкин бўлган бутун нарсалар қилинаяпти. Мен буни ўрганиб чиқдим. Агар мен билан тортишадиган бирор архитектор бўлса айтсин. Мен уч-тўрт куннинг ичида шунча материал тўпладим.\nОзодлик: Афсуски, бугунги эшиттиришга архитектор таклиф қила олмадик. Мана Сафар Бекжон бир фикрни айтди. Стратегик мақсад, давлат административ идораларини ҳимоя қилиш учун қилинди бу ишлар¸ дейилди. Балки эътирозлар бордир?\nГога Ҳидоятов: Албатта¸ мен барча гапларга қўшилмайман. Тошкентни бунëд қилишганига 2200 йил бўлди. 2200 йилда кўп иморатлар қурилди. Ҳаммасини сақлаш керак уни. Шунинг учун Тошкентни янгилаштириш керак. Мана Амир Темур хиëбонини олсангиз. Илгари у ëқда катта бир майдон бор эди. Майдоннинг атрофида дарахтлар йўқ эди. Мана ҳозир дарахтлар ўсиб, Амир Темурнинг ҳайкали кўринмай қолди. Шунинг учун, менимча, ҳали кўп ишларни қилиш керак. Лекин менинг фикрим, умумий планни тузиш керак Тошкентни реконструкция қилиш учун. Умумий генерал планни тузиб, ана ўшанга қараб Тошкентни мутлақо ўзгартириш керак.\nОзодлик: Домла, мана бош план ҳақида гапирдингиз. Балки бордир ўша бош план. Менимча, ўша бош план йўқдай. Республика бош архитектори кўнглига келган демайлигу, ўзининг режаси бўйича қайта қураëтгандай. Шаҳар ва умуман республикадаги қурилишлар режасиз хаотик давом этаëтгандай. Жамоатчилик билан маслаҳатлашув йўқдай кўринади. Балки мен адашаëтгандирман? Агар гапим тўғри бўладиган бўлса, бунинг боиси нимада?\nГога Ҳидоятов: Албатта, Тошкентни ўзгартириш керак. Тошкентни ўзгартириб, халқнинг муҳокамасига қўйиш керак. Кўп одамлар ҳозир тушунмаяпти. Нима учун, қанақа ишларни олиб бораяпти у ëқда? Нима учун дарахтларни кесиб, ўзи Осиëда дарахтларни кесиб, йўқ қилиш гуноҳ.\nОзодлик: Дарахт масаласига алоҳида тўхталамиз. Минҳожиддин ака, Тошкентнинг бош меъморий плани борми? Сизнинг хабарингиз борми шундан?\nМинҳожиддин Ҳайдар: Ўзларича қилган, халқ билан келишмаган. Тарихий биноларни, дин билан боғлиқ бўлган, динимиз билан, бошқа динга мансуб бўлган черков ва шунга ўхшаган бинолар, кейин ҳаммомларимиз бор, буларни бузишда ниҳоятда эҳитëткорлик билан, жуда халқнинг кўнглига озор бермаган ҳолда иш тутиш керак.\nИккинчидан, мен Сафар Бекжонннинг асарлари, бошқалари билан танишганман. Ҳар ҳолда бошқа ерда туриб, ҳар хил гапириши ҳам мумкин. Андижонда Восит Саъдулла деган шоир бўларди. Бир куни биттаси “Биз ўтиб кетамиз сиздан Восит ака” деса, “Тўғри, сиз ўтиб кетинг. Ëшсиз. Бу диалектик қонун. Лекин ўтиб кетаëтганда¸ чангитмай ўтиб кетинг ука” деган. Биз ўзимиз шу ерда турибмиз. Баъзи бир одамларнинг, баъзи бир гуруҳларнинг, мен ўзим шахсан 24 май куни шуларнинг тажовузига учраганман. Лекин холисанлиллоҳ гап ҳам айтиш керак.\nТўғри, баъзи бир ҳукумат биноларининг, бошқаларининг 1990-1995 йиллардан келиб чиққан ҳолда панжара билан ўраб ташлангани тўғри. Лекин бирданига одамларни норози қилиб, у ердан бу ëққа, бу ердан у ëққа кўчиришлар ҳали йўқ. Мана мен узоққа бормайин. Буюк Турон кўчаси 41 уй. 17 қаватли бино. Шароф аканинг ўзи ғиштини қўйиб, “Бу журналистларнинг пулига қурилган уй” деб қурган эди. Шу бугунги кунларда журналистларнинг бу бинодан чиқариб юборилиши бу хато. Мана бундай қилиб айтиш керак марказдаги бинони.\nИккинчидан, Ўзбекистон президенти ўтирган ердан 200 метр нарида Бешëғочнинг бурилиши жойида ëзувчиларимизнинг ўзининг уйи¸ деб шулардан қолган гонорарларнинг пулига шахсан Шароф Рашидовнинг ўзи қурган бино бор. Мана бундан ëзувчиларнинг чиқариб юборилганлиги ҳам ëмон. Журналист билан ëзувчиларнинг қорни тўқ бўлиши учун мана шу иккита бинони ўзларига қайтариб беришлари керак.\nОзодлик: Сафар ака, сизга нисбатан айтилган гапларга сизда реплика борми?\nСафар Бекжон: Албатта, Ўзбекистонда туриб интервью бериш қаҳрамонликдай, гўëки интервью учун бирданига уларга қарши ҳужум бошланадигандай қилиб ўзларининг кўрсатилиши ҳар қанақа шаклда, бу Қурултой программасими ëки бошқа шаклдами, мен тарафдор эмас, унақа бўлса ë тўғри гапирсинлар ë бўлмаса бутунлай гапирмасинлар. Буни шундай қилиш керак. Чунки “Биз бу ëқда турибмизда, сиз у ëқда туриб тош отаяпсиз” деган нарсанинг ишлатилиши мен учун ҳам, ҳатто Прагадаги студияда ўтирган журналистлар учун ҳам ноқулай.\nОзодлик: Мана энди, хиёбон масаласига келдик. Дарахтлар кесилишидан олдин ҳукуматнинг биронтаям вакили бу ҳақда баёнот бергани тўғрисида маълумот йўқ.\nТошкент шаҳар ободонлаштириш бошқармаси вакили 16 ноябр куни Озодлик радиоси саволига мана бундай деб жавоб берган эди.\nОзодлик: Исмим Сарвар Усмон. Амир Темур хиëбонида бўлаëтган ишлар тўғрисида эшиттириш қилаëтган эдик. Шу масала бўйича ким билан гаплашсам бўлади?\n- Билмадим. Бу масала бўйича Хуршидга телефон қилинг ҳокимиятга. Рухсат берса, кейин бизларникилар интервью беради. Хуршид.\nОзодлик: Фамилияси борми?\n- Фамилияси менда йўқ. Ахборот таҳлил гуруҳи. Ўша ерга телефон қилинг.\nОзодлик: У рухсат бермаса, сизлар гапирмайсизларми?\n- Йўқ, ҳокимият рухсат берса, кейин гапиради бизларникилар.\nОзодлик: Яхши иш тўғрисида ҳам гапирмайсизларми?\n- Яхшилик бўлса ҳам ўшалар рухсат берса, бизларникилар интервью беради. Сиз Хуршид билан гаплашинг, деган эди Тошкент шаҳар Ободонлаштириш бош бошқармасида телефон гўшагини кўтарган ходима.\nАфтидан Тошкент шаҳар ҳокимлигидаги Хуршид исмли амалдор рухсат берибди шекилли, ободонлаштириш бошқармаси 19 ноябр куни Регнум ахборот агентлигига чинорлар нега кесилганини тушунтирган бўлибди.\nБошқарма баёнотига қараганда, кесилган дарахтлар ўзи чиқиб қолган эмиш, улар Тошкентнинг иқлимига мос эмас эмиш. Шу гапга сизлар ишонасизларми? Масалан, Ҳидоятов домла, сиз ишонасизми?\nГога Ҳидоятов: Энди бу мантиққа тўғри келмайди. Бунақа дарахтлар ўзидан ўзи ўсмайди. Шунча одам меҳнат қилган эди, кўп ишлар бўлган эди. Бу ëқда илгариги лойиҳа бошқа эди. Энди ҳозир¸ албатта¸ ўзгаришлар бўлаяпти.\nОзодлик: Сизга шу ўзгаришлар ëқаяптими, ëқмаяптими?\nГога Ҳидоятов: Энди нима десак бўлади, албатта ўзгаришлар яхши. Ëқадими, ëқмайдими, биласизми, мен пенсионер одамман. Кўпроқ уйда ўтираман. Баъзи одамлар энди “бузилаяпти” деб шикоят қилиб юрибди. Мен айтишим мумкин, энди шаҳар ривожланиши керакку. Тўғрими, нотўғрими буни улардан, маъмуриятдан сўраш керак. Тўғри қилаяптими, нотўғри қилаяптими бу мураккаб масала. Бу ëқда бош архитектор, ободончилик, ҳокимият, албатта бу ëқда ақлли одамлар бўлиши керак.\nОзодлик: Минҳожиддин ака, сиз нима деган бўлардингиз?\nМинҳожиддин Ҳайдар: Дарахтларни кесиш тўғрисида Сафар Бекжонга битта гап айтиб қўймоқчиман. Сафар Бекжон, ука, сизнинг бутун китобларингизни ўқиганман. “Сиз бизга тош отманг” деган маънода айтганим йўқ. Ҳар ҳолда ўрганиб туриброқ айтилса бир фикр, яхши бўлади. Сиз айтгандан кўра, мана бу иккита бинонинг олиб қўйилиши муҳимроқ деб шуни айтдим. Хиëбондаги чинорларнинг кесиб ташланиши аввало шаҳар ободончилик бошқармасида ўтирган одамларнинг ниҳоятда кенг фикрли эмаслигидан далолат беради.\nМен бунга битта мисол келтираман. Мен ўзим Юнусобод 15 кварталда тураман. Менинг ëнимда учта мактаб бор. 247 мактабнинг теракларини кесиб ташлаш тўғрисида бир буйруқ бўлди. Шу ерда келиб кесаëтганлар, шаҳар ҳокимиятидаги ëш йигит ҳам ëнида турибди, иккита чинорни кесиб олиб кетишди. Мен шуни айтмаган ерим қолмади. Чинорни кесиб бўлмайди. Мумкин эмас. Шаҳар ободончилиги, республика ободончилиги – ҳаммасига мурожаат қилдим. Ҳаммаси бир-бирига тўнкашди. Мана қўлимда ўша документ турибди. 247 мактабнинг директори бошчилигида кесиб ташланди. Теракдан кўра чинордан чиқадиган тахталар қиммат бўлади. Гоҳида ноўрин экилган дарахтларни кесишга рухсат олишади. Лекин шунинг ëнида¸ албатта¸ ўша нималарнинг бошчилигида озми-кўпми ўша чинорларни кесиб ташлашади.\nОзодлик: Чинорларнинг қиммат ëғоч эканлиги тўғрисидаги фикрингизни ушлаб туринг. Бу масалага яна қайтамиз. Абдулла ака, сиз нима дейсиз?\nАбдулла Абдуқодир ўғли: Минҳожиддин аканинг фикрларига, айниқса битта гапларига қаттиқ қўшиламан. Гўзал битта фикрни айтдилар бундан аввалги гапларида. “Хиëбондаги дарахтларнинг кесилиши умумхалқ муҳокамасига қўйилиши керак” деган гапни айтдилар. Бу жуда муҳим гап.\nМасалан, мен бу ерда (Норвегияда демоқчи – таҳр.) битта жойга девор уриб бердим. Денгизнинг қирғоғидаги бир уйнинг эгаси ўзининг ҳовлисига 100 минг доллар атрофида сарфлаб девор урдирди. Ўзининг ҳовлисига девор урдириш учун ҳам рухсат олиш керак экан. Чунки қайиқда ўтаëтганлар учун табиат манзараси билан қурилиш манзараси аралашди. Март ойидан бошлаб бугунга қадар бу умумхалқ муҳокамасига қўйилди. Олти марта ҳокимиятда йиғилиб, шуни муҳокама қилишди. Тўрт марта ҳокимиятдагилар 10-18-21 киши бўлиб бориб, ўша ерни ўрганишди. Иккига бўлиниб, қаттиқ муҳокама бўлди. “Бу гўзалликка гўзаллик қўшибди. Жуда ҳам чиройли бўлибди, яхши бўлибди. Шундай туриши жуда ҳам муҳташам бўлибди” дейди ярми. Ярмиси “Ëввойи табиат кўриниб туриши керак. Ëввойи табиатни ҳеч қанақа гўзаллик билан таққослаб бўлмайди” дейди. Охири табиат дейдиганлар ютиб чиқди. 100 минг долларга менга девор қурдирган одам куйиб қолди. Кеча шуни буздик.\nОзодлик: Бу бировнинг шахсий ҳовлисида бўлаëтган иш.\nАбдулла Абдуқодир ўғли: Ўша одам ҳокимиятдан сўрамагани учун, халқдан сўрамагани учун 100 минг долларга куйиб қолди. Шу нарса март ойидан бери 16 марта расмлари билан газетага чиқди. Мен уни хотира қилиб олиб қўйибман. Расмсиз 20 дан ортиқ мақолалар чиқди. Шу нарса қизғин умумхалқ муҳокамасига айланиб кетди. Минҳожиддин аканинг “Умумхалқ муҳокамасига қўйилиши керак эди” деган фикрлари Ўзбекистон учун сув ва ҳаводек зарур фикр. Буни қадрлаш керак, қадрига етиш керак.\nОзодлик: Сафар Бекжон, сиз нима дейсиз?\nСафар Бекжон: Айтилаëтган жой, яъни сквернинг руслар тарафидан қурилгани тўғри. Лекин бизда чинор руслар келмасидан олдин ҳам бўлган. “Руслар олиб келган. Иқлимимизга мос келмагани учун кесдик” дейиш қип-қизил ëлғон. Чинор 1000 йиллардан бери ўсиб ëтибди. Бу биринчи масала. Иккинчи масала, бу ерни нима учун кесди деганда, икки-уч йил олдин менда бир маълумот бўлган.\nОзодлик: Сафар ака, нимага кесди¸ деган масалани алоҳида ўрганамиз. “Амир Темур хиëбонидаги чинорларни нима учун кесиб кетди?” деган савол жуда кўпчиликни ўйлантираяпти. Бир неча хил тахминлар айтилаяпти. Ўша тахминлардан бирини Минҳожиддин ака айтди. Чинор қиммат дарахт деди. Чинорни шпон қилиб шилиш мумкин ва биласизлар шпон мебелларнинг устига ëпиштириладиган ва мебелнинг фактурасини гўзал қилиб кўрсатиб турадиган материал. Умуман шпон қилинмаса, чиройли, қиммат мебеллар қилиш мумкин. Иккинчи фикр, янги форумлар саройи узоқдан кўриниб турсин учун. Учинчи фикр Сафар Бекжон айтгандай хавфсизликни таъминлаш учун. Нима деб ўйлайсизлар, шу фикрлардан қайси бирига қўшилса бўлади?\nГога Ҳидоятов: Менимча, биринчи навбатда бу майдонни очиши керак эди. Чунки баъзи вақтда мана шу кўчадан келаëтганингизда, узоқдан фақат дарахтлар кўринарди. Амир Темурнинг ҳайкали кўринмас эди. Ўшанда ҳам мен “Мана шу дарахтлар мана шу ерда бекор турибди” деб ўйлаган эдим. Амир Темурнинг ҳайкали ҳамма ëқдан кўриниб туриши керак. Менимча, бу масалада¸албатта¸ фикрлаш керак, лекин менинг ўзимнинг шахсий фикрим, бу дарахтларни олиб ташлаш керак эди. Чунки булар бир панжарадай ҳайкални ëпиб қўйди.\nОзодлик: Минҳожиддин ака, сиз чинорнинг қиммат ëғоч эканлигини ва қиммат мебел қилиш мумкинлигини айтдингиз. Амир Темур хиëбонидаги дарахтларни кесишда ҳам шу мақсаддан келиб чиқилганми?\nМинҳожиддин Ҳайдар: Мен бу гапга урғу бердим ва юк қўйдим. Чинорнинг ўзи 1000 йиллик дарахт ҳисобланади. Буни экишдан олдин умумхалқ уни қаерга экишни жуда режалаштиради ва уни то ўзи чириб, синиб, йўқолиб кетмагунча бунга тегмаслик керак. Мана Сурхондарëда бор 1200-1300 йиллик чинор, ўзимизнинг Водилда бор 1000 йиллик чинор, ичига 80-90 нафар одам сиғади. Чинорни кесишдан олдин наинки одамлардан сўраш керак аввало мажбур бўлганда ҳам, кўпчиликнинг фикрини олиб кесиб ташлаш керак¸ деганда ҳам бу архитекторнинг иши эмас. Катта уламоларни чақириб, юртнинг қози калонларини чақириб туриб, ўша ерда жуда катта қурбонлик бериш керак. Фотиҳа қилиб туриб, кўпчиликнинг буйруғи билан кесишга нима қилинади. Шаҳар ободончилиги билан шуғулланувчи одамлар аввало бундан мутлақо бехабар.\nОзодлик: Бу чинорлар қайси мақсадда кесилди?\nМинҳожиддин Ҳайдар: Мен ўзимнинг гапимда тураман. Биринчидан, бу шаҳар ободончилик ишларини олиб борувчи одамларнинг бефаросатлиги. Иккинчидан, булар чўнтагини ўйлаган. Ўша ерда кесиб ташланглар¸ дейиш билан биринчи ўринда кесиб ташлаш, биттани кес деса тўрттани кесиб ташлаш ўша ердаги одамларнинг иши. Булар биринчи ўринда унинг тарихийлигига ҳам қарамайди, 1000 йил яшашига ҳам қарамайди, бошқасига ҳам қарамайди. Кес дедими¸ кесади. Биринчи ўринда чўнтагининг қаппайиши туради.\nОзодлик: Сафар оға, марҳамат.\nСафар Бекжон: Гога Ҳидоятов айтаëтган гаплар ҳукумат томонидан ҳам айтилаяпти. Форумлар саройи кўринмай қолди, Амир Темур ҳайкали кўринмай қолди. Ие, 100 неча йиллардан бери ўсаëтган дарахтни кесиш ўрнига 10-15 йил олдин қўйилган Амир Темур ҳайкалини олиб кўринадиган жойга қўяйлик дейдиган бирор киши топилмаяпти. Саройни ўша ерда қуришдан олдин кўрмадингми ўша ерда дарахтлар борлигини. Саройинг кўринмай қолади. Саройни бошқа ерга қуриш имкони йўқмиди? Бор эди. Бошқа жойга қуриш мумкин эди. Ҳайкал нима, ҳайкал сиëсий мазмунда қўйилган ҳайкал. Бу ëзувчининг ҳайкали эмаску хиëбоннинг ўртасига қўйишга. Бошқа ëққа олиб бориш мумкин. Ҳозир ҳам кўчириш мумкин. Дарахтни кесмасликнинг бутун усулларини қилиш мумкин. Буни ҳеч ким тортишмаяпти. Тортишилаëтган нарса ҳайкал кўринмай қолди, шаҳарни безаш керак. Масала у ерда эмас. Масала стратегикдир.\nКаримовнинг ҳимояси билан шуғулланадиган миллий гвардия бор. Миллий гвардия икки-уч йил олдин тадқиқотлар ўтказаëтган пайтда, худди Андижондаги Бобур майдонига ўхшаб одамлар тўпланадиган бўлса ва отишма бўладиган бўлса, дарахтларнинг ичидан туриб ҳужум бўлиши мумкинлиги нуқтаи-назаридан миллий гвардия тадқиқот маркази ҳар доим ëзавериб, Каримовга кестирайлик деган. “Ўша ерда туриб, административ биноларга ҳужум қилиниши мумкин. Кестирайлик” деган. Ўйлайманки, буни “кесилсин” деб Каримов ҳукм қилган. Унча-мунча одам бу дарахтларни кестира олмайди. Скверни йўқ қилишга ўзидан ўзи ҳукм бера олмайди. Темур ҳайкали кўринди нимаю, кўринмади нима Каримовга. Ҳеч нарса эмас. У истаса, ўзининг саройининг олдига қўйдириши мумкин эди. Оқсаройнинг олдига ҳайкални олиб бориб қўйдириши мумкин эди. Ҳар кун кўриб ўтирарди. Тортишиладиган тарафи бу эмас.\nОзодлик: Абдулла ака, мана сиз давра суҳбатимизнинг тўртинчи иштирокчисисиз. Сизгача фикр билдирган уч иштирокчи уч хил фикрни айтди. Учаласини ҳам эшитдингиз. Сиз қайси бирига қўшиласиз?\nАбдулла Абдуқодир ўғли: Мен боя мавзудан четлаб кетмай деб тўхтатдим. Менинг иккита тахминим бор эди. Биттаси ҳозир мен айтгандан ҳам аъло ифода этилди Сафар Бекжон томонидан. Каримов ўзининг хавфсизлигини ўйлаб қилинган иш.\nИккинчи маънода айтмоқчи бўлганимни қисман айтдим. Зеромакс компанияси ўша ерга ГУМ, ЦУМ лардан ҳам каттароқ савдо комплекси қураяпти. Буни Гулнора Каримовага тегишли¸ деб айтишаяпти. Шундай катта савдо комплекси бўлгандан кейин у ернинг яқинида харидорларнинг машинаси кўпроқ турадиган жойлар керак. Ана шунга шароит яратиш мақсадида қилинаëтган иш бўлиши мумкин деган тахминим бор. Бунинг замирида нафс ëтади.


Россияда эртаги оқ карам мавсуми бошланди • EastFruit\nБош саҳифа › Янгиликлар › Россияда эртаги оқ карам мавсуми бошланди\nРоссияда эртаги оқ карам мавсуми бошланди\nМуаллиф: EastFruit 19 Май 21 19 Май 21 02\n“АПК-Информ: сабзавотлар ва мевалар” лойиҳаси таҳлилчилари хабарига кўра, мазкур ҳафта оқ карамнинг илк ҳосили Россия бозори расталаридан ўрин олди. Экспертларнинг таъкидлашича, жорий йилда баҳорнинг анча чўзилиши туфайли ушбу ҳудуддаги савдолар одатдагидан икки ҳафта кеч бошланди.\nБугунги кунда ишлаб чиқарувчилар оқ карамнинг янги ҳосилини 20-28 рубль/кг ($ 0,27-0,38/кг) нархда белгилаб, савдога чиқаришга тайёр. Мазкур қиймат ушбу маҳсулотнинг ўтган йилги биринчи партиясидан ўртача 26 фоизга арзон эканидан дарак бермоқда.\nСотувчилар нархлардаги ушбу фарқни 2021 йил карам ҳосилининг ички бозорда катта миқдорда импорт қилингани билан изоҳлашмоқда. Бугунги кунда ЖФО хўжалиги эртаги оқ карамни кичик партияларда жўнатишни амалга оширмоқда. Ички бозорда етакчи мавқени ҳанузгача Қозоғистон, Ўзбекистон ва Эрон маҳсулотлари эгалламоқда.\nШунингдек ўқинг: Россияда органик олма етиштиришнинг истиқболлари\nШу билан бирга, Ўзбекистон ва Қозоғистонда етиштирилган эртаги карамнинг нархи 18 рубль/кг дан (0,24 доллар/кг) бошланади. Бу маҳаллий маҳсулотларга қараганда ўртача 10 фоизга арзонроқдир.\nЭртаги сабзавот етиштирувчилар яқин келажакда ушбу ҳудуддаги нархларнинг кескин пасайиб кетиши истиснодан холи эмаслигини инкор этмайди. Чунки келгуси ҳафтадан Доғистон Республикасида эртаги оқ карам сотилиши бошланади.\nимпортнархлароқ бош карамРоссия\nТожикистонда замонавий иссиқхона қурувчилар солиқ имтиёзларига эга бўлишди


Янги Зелландиядаги террор хужуми: Қаҳрамон Абдулазиз террористни чалғитмаганида яна нималар бўлар эди... | Azon.uz - Ахборот-таҳлилий портал\n10:00 18.03.2019 6712\n48 ёшли Абдулазиз жума нaмози вақтида ўқ овозларини эшитди. Ўзи билан турган 4 та боласини Линвуд Исломий маркази масжиди ичида қолдириб ташқарига, террористга қаршилик кўрсатишга югурди.\nУнинг болалари “Илтимос дада, ичкарига келинг” деб ёлворишди. У эса “сизлар ичкарига яшириниб туринглар, ҳаммаси яхши бўлади” деди.\nУ йўлида давом этиб, кичик пул ечадиган терминални қурол сифатида фойдаланиш учун оларкан, йўлакда 2 нафар кишиниг жасадини кўрди.\nАбдулазиз ташқарига яқинлашар экан, террористнинг ўз машинасига қараб, ўқи тугаган автоматини ташлаб бошқасини олишга кетаётганини кўрди ва унга қараб бор кучи билан терминални улоқтирди. Шу даврда янги автоматини олишга улгурган қотил Абдулазизга қараб 4-5 марта ўқ узди. Абдулазиз машиналарга паналаб ўқ тегишидан ўзини ҳимоялади.\nАйни шу вақтда Абдулазиз қотил томонидан ерда ётган бўш милтиқни олиб, яна 2-марта қўшимча қурол олиш учун машинасига қайтиб кирган террористга ҳужум қилди.\nАбдулазиз айтади: “Мен у болага қараб: “Кел бу ёққа, мана мен, бу ердаман“ деб бақирардим. Унинг масжид ичига қайтиб киришидан хавотирланиб, менга эътибор қаратишини истардим.”\n“У менинг қўлимда турган милтиқни кўриб, қўлидагисини ташлаб югурди. Мен унинг орқасидан қувиб бориб, 2 чи милтиқни олганимда, унинг ҳам бўшлигига гувоҳ бўлдим” (Ўйлайманки, террорист 2 чи милтиғини олганида, унинг ўқдонини олишни унитган).\nТеррорист машинадалигида, Абдулазиз қўлидаги бўш қуролини бор кучи билан у томонга улоқтирди. Оқибатда, машинанинг ойнаси синиб тушди.\n“Қурол машина ойнасига урилиб қаттиқ товуш чиқариб ойна синиб кетганини кўрган қотил бироз шокка тушди” дейди у!\nАбдулазизнинг айтишича, террорист унга қараб сўкинган ва масжидга қайтиб киришдан чўчиб, машинасини юрғизган. Абдулазиз унинг ортидан югурган, аммо кўча бошидаги светофорнинг қизил чироғи ёниб, йўлнинг бўшаши террористга қўл келган ва қочиб, дақиқа ичида ғойиб бўлган.\nАбдулазиз масжидга қайтганида, жуда кўпчилик дўстларининг яраланганини кўрди.\nУ ҳозирги пайтда, террористга қаршилик кўрсата олгани учун ҳам қаҳрамон дея эътироф қилинмоқда.\nМасжидда имомлик қилиб турган Латиф Алаби: “Абдулазиз, бу террористнинг орқасидан қувиши натижасида биз сақланиб қолдик. Акс ҳолда, у масжидга қайтиб кела олганида, ҳаммамиз вафот этган бўлардик”, дейди\nАбдулазиз эса камтарона: “Мен ўзимни қаҳрамон деб ўйламайман. Мендан бошқаси бўлганида ҳам айни шу ишни қилган бўларди. Одамларга ёрдам бериш инсонийлик бурчимдир”, деди.\nЛинвуд масжидида 7 нафар мусулмон шаҳид бўлди. Агар Абдулазизнинг ҳаракатлари бўлмаганида қурбонлар сони бундан ҳам кўпроқ бўлиши мумкин эди. Бошқа масжидда эса 41 нафар намозхон отиб ташлаган.\nШаҳром Рустамов таржимаси\nтерроризм Янги Зеландия Махсус\n15:39 10.06.2019 4655\nАҚШда масжидни ёқиб юборишга уриниш бўлди\n17:30 25.03.2019 1625\n16:30 22.03.2019 1812\n15:30 19.03.2019 7044\n00:16 17.03.2019 1359


Озарбайжон санъатига шайдо бўлмаган ким бор? - Уч илдиз\nОлтиш ёш остонасида турган бизнинг авлод болалик шууримиз, мурғак\nқалбимизга муҳрланиб қолган, таъбир жоиз бўлса, маънан улғайтирган фильмлардан – “Аршин мололон”, “Сангам” ва “Маҳаллада дув-дув гап” киноларини ҳамон қайта-қайта мароқ билан томоша қиламан. Ундаги ўлмас лавҳалар, жозибали гап-сўзларни ҳаяжон ила эслаб юраман.\nБуни қарангки, “Аршин мололон” фильми дастлаб 1945 йилда суратга олинган экан! Уни ютубдаги https://www.youtube.com/watch?v=0DcDdgizBvY канали орқали мазза қилиб кўраман.\nШу кино ишланган пайтда туғилган инсонларнинг неча фоизи қолди экан? Неча ўн йиллардан бери қанчадан-қанча авлодлар қалбига маънавий нур бахшида этган бу фильм 1965 йилда яна қайтадан тасвирга олинган. Мана у: https://www.youtube.com/watch?v=46h-erfcJAc Кўрган саринг кўргинг келаверади.\nБутун дунё куй ва қўшиқ санъатлари орасида озарбайжонча оҳанглар энг етакчи ўринларда туришига шубҳа қилмаймиз. Хусусан, ҳанузгача ўзбек тўйлари, байрамларида албатта озарбайжонча куй-қўшиқлар янграгани ҳамоно ҳамманинг юраги ўйнаб кетади. Бу куй-қўшиқларга рақсга тушаётганлар ўзбекча ва озарбайжонча ҳаракатлар уйғунлашиб кетаётгани қувончли ҳолдир.\nАслида асрлар мобайнида тили ва дили бир бўлган ўзбек-озарбайжон халқлари илму маърифати, маънавияти, санъати бир-бирига пайваста бўлиб келгани бугунги авлодлар қалбида ҳам меҳр ришталарини мустаҳкамлашга хизмат қилади, албатта.\nЭътиборингизга озарбайжон куй-қўшиқлари тарихи ва таҳлилига бағишланган мақолани ҳавола этар эканмиз, у маънавий оламингизни бойитишига ишонамиз.\nNext story АЛЛОМА\nPrevious story Аждодларимизнинг буюк жасорати — авлодларга ибрат


Алишер Усмоновнинг матбуот хизмати Навальнийга расмий жавоб қайтарди - 26.05.2017, Sputnik Ўзбекистон\nАлишер Усмоновнинг матбуот хизмати Навальнийга расмий жавоб қайтарди\nМиллиардер Усмоновнинг матбуот хизмати тадбиркорга қарши янги "далил"лар келтиришда давом этаётган Алексей Навальнийга расмий жавоб қайтарди 26.05.2017, Sputnik Ўзбекистон\n16:35 26.05.2017 (янгиланди: 16:36 26.05.2017)\n© Sputnik / Алексей Куденко / Фотобанкка ўтишАлексей Навальный\nМиллиардер Усмоновнинг матбуот хизмати тадбиркорга қарши янги "далил"лар келтиришда давом этаётган Алексей Навальнийга расмий жавоб қайтарди\nТОШКЕНТ, 26 май — Sputnik. Алишер Усмоновнинг матбуот хизмати чоп этган расмий жавобда Алексей Навальний уч карра ёлғон ишлатгани маълум қилинди.\nИлгарироқ Алишер Усмонов Навальнийга икки марта видеомурожаат қилган ва уни кечирим сўрашга ҳамда ёлғончилигини тан олишга чақирганди. Москванинг Люблино суди Усмоновнинг Навальнийга нисбатан ўз шаъни ва қадр-қимматини ҳимоя қилиш бўйича даъвосини кўриб чиқмоқда. Тадбиркор мухолифатчининг қатор оммавий баёнотларини рад этишни талаб қилмоқда.\nАлишер Усмонов: туф сенга, Алексей Навальный\nБироқ видеомурожаатлар мухолифатчини тўхтатолмади. Матбуот хизмати унга расмий жавоб эълон қилди:\n"Алексей Навальнийнинг 2017 йил 24 майдаги Алишер Усмоновнинг видеомурожаатларида ҳужжат ва далиллар йўқлиги ҳақидаги баёнотига жавобан эслатиб ўтамиз, жаноб Усмонов 2017 йил 24 май куни Навальнийнинг жиноий модда ҳақидаги айблови буткул ёлғондан иборат эканлигига мисол келтирган.\nТуркистон Ҳарбий округи Ҳарбий трибунали судининг 1980 йил 19 августдаги ҳукмида ҳам, Ўзбекистон Республикаси Олий суди Ҳарбий Коллегиясининг 2000 йил 3 майдаги ҳужжатида ҳам "зўрлаш" ёки Жиноят кодексининг бу моддаси билан боғлиқ сўз мавжуд эмас. Бунинг устига ва энг муҳими, Коллегия аслида жиноят содир этилмагани, айбловлар эса сохталаштирилганлигини аниқлаган.\nШундай экан, жаноб Усмонов ҳеч қачон ҳеч қандай жиноят содир этмаган. Ушбу ҳужжатлар ўрганиш учун ОАВ вакилларига тақдим этилган. Бунга жавобан жаноб Навальний зўрлаш ҳақидаги маълумотни у Буюк Британиянинг Ўзбекистондаги собиқ элчиси Крейг Мюррейнинг китобидан олганлигини билдирган бўлиб, бу гап ҳам ёлғондир.\nАлишер Усмонов Навалний айбловларини пучга чиқарди\n12 Апрел 2017, 13:44\nАйтиб ўтилган китобда бундай маълумотлар акс этмаган, буни истаган киши осонгина текшириб кўриши мумкин, чунки китоб омма учун очиқ тарзда. Шундай қилиб, жаноб Навальний уч марта ёлғон ишлатган: биринчидан, жаноб Усмонов ҳеч қачон зўрлаш жинояти учун судланмаган, иккинчидан, Навальний ўзи тилга олган китобни ўқимаган, учинчидан, китобда бу ҳақда ҳеч қандай сўз йўқ. Афтидан, Навальний Усмоновга жаноб Мюррейни туҳматчиликда айблашни таклиф қилиб ўзи яна бир бор жавобгарликдан қочишга уринмоқда.\nШуни унутмаслик лозимки, ёлғон маълумот тарқатган шахс РФ Фуқаролик кодексининг 152-моддаси бўйича жавобгарликка тортилади. Жамоатчилик эътиборига яна бир бор маълум қиламизки, жаноб Навальнийнинг қолган ёлғон баёнотлари бўйича ҳам ишончли ва рад этиб бўлмас далиллар қизиқиш билдирган ОАВга жаноб Усмонов томонидан тақдим этилган.\nАгарда Навальний матбуотни ўқишда қийинчилик сезадиган бўлса, бу далиллар унга судда намойиш этилади", — дейилади матбуот хизматининг RNS порталида чоп этилган расмий жавобида.


Саудиядаги яширин “исён” - BBC O'zbek\nСаудиянинг нефтга бой Шарқий Вилоятида ўтган уч йил давомида Араб баҳоридан руҳланиб келган бир гуруҳ фуқаролар ҳукуматнинг “пўстагини қоқишмоқда”.\nСаудиялик Сафа Алаҳмад бу минтақа ва гуруҳ ичига кирган илк журналист бўлди.\nСаудия Арабистонида норозилик чиқишлари ҳақида ёзишмайди.\nМамлакатда ва айниқса Қатиф минтақасида журналистларнинг эркин фаолиятини тасаввур қилиш мушкул.\nАммо мен минтақани яхши биламан.\nМен бу ерда таваллуд топганман.\nМен Шарқий Вилоятга ўтган икки йил ичида бир неча бор сафар қилдим.\nБу сафарларимни Саудия мулозимларидан сир тутдим.\nМен нима учун бу мамлакатнинг шиа озчилигидан бўлган фаоллар Қирол оиласига қарши чиқиб ўз жонларини хатар остига қўйишларини тушунмоқчи бўлдим.\nНима учун бу норозилик чиқишларига йўл қўйиб берилди?\nМамлакатнинг шиа озчилиги асосан Шарқий Вилоятда яшайди.\nШиалар аҳолининг 15 фоизидан камроқ ва аксарият ўзларининг мазҳабий камситишларга дучор бўлганидан нолийди.\nСаудияда намойишлар 2011 йил бошларидан ибтидо топади.\nАввалига норозилик намойишига чиққанлар бир неча йиллардан бери маҳкамасиз қамоқда қолаётган тўққиз кишининг озод этилишини талаб қилишди.\nУлар минтақадаги Араб баҳоридан илҳомландилар.\nАммо бу анъанадор жамиятда норозиликка тоқат қилинмайди.\nЎтган уч йил давом этган норозилик намойишларида йигирмадан ортиқ ёш йигитлар ўлдирилди.\nЮзлаб ёшлар яраланди ва қамоқларга ташланди.\nБу каби вазиятда хабарчилик энг мушкул бир касбга айланди.\nМен саудияликман, аммо камера билан юриш жуда мушкул ва доим қамоққа олиниш хавфи мавжуд эди.\nБу мамлакатда аёл бўлганингизнинг ўзи айрим ҳолларда бирор бир ишкал чиқиши учун етарли сабабдир.\nМенга абаямни ( абая - ҳижобнинг бир тури) яхши ўрамаганим учун диний полициячи эркак бақириб берди.\nАсосан Саудия ташқарисидан келиб ишлайдиган ҳайдовчилар ҳам менга шубҳа билан қарашарди.\nМен асосан фаоллар томонидан берилган видеоёзувлар билан чегараланишга мажбур эдим.\nСиз ҳозир бутун дунёни “тўйдирадиган” нефт кони устида турибсиз...Аммо бизга урвоғи ҳам келмайди. Қашшоқлик, очлик, ҳақорат ва ҳақсизлик... сиёсий эркинлик йўқ. Нима қолди? Бу ҳам етмагандай бизга ҳужум қиладилар ва бизни ўлдиришни истайдилар...\nНорозилик фаоллари ўз амалларини яхши ҳужжатлаштиришган ва буларни дунёга ошкор этишни исташар эди.\nУлар давлатга қарши “иғвогар” амалларга ҳам қўл уришганди.\nУлардан бири Қирол расмини ёқиш эди.\nБу каби амал аксарият саудияликлар учун ақалли тасаввур қилиб бўлмайдиган бир ишдир.\nМен ўнлаб фаолларни махфий йиғинларда учрашдим.\nУлар ягона бир талаб ва ёки ғояларни илгари суришмас, аммо ҳамма жиддий ислоҳотлар ўтказиш керак деган фикрда якдил эди.\nҚатиф нефтга бой минтақа бўлса ҳам шиалар ўзларини иқтисодий ва сиёсий жиҳатдан камситилган деб ишонишади.\nЎтган йил феврал ойида менга икки шиа фаолининг уйига хавфсизлик кучлари бостириб киришгани, аммо Фазил ал Сафваний ва Морсий ал Рибҳ амаллаб қочиб қолишгани ҳақида хабар беришди.\nАвамияга кирганингизча бир неча текширув нуқталаридан ўтасиз.\nОмадим чопиб мен у ерга камера билан кириб бордим.\nИккала фаол ҳам авваллари оммавий ахборот воситаларига гапиришга журъат қилишмаган, лекин бу гал ўз тақдирларини сўйлаб беришга бел боғлашганди.\n"Улар бизга террорчилар каби муносабатда бўлишди. Бизни ўлдиришни истаётганлари аниқ эди”,- дейди Сафваний.\n"Сиз ҳозир бутун дунёни “тўйдирадиган” нефт кони устида турибсиз...Аммо бизга урвоғи ҳам келмайди. Қашшоқлик, очлик, ҳақорат ва ҳақсизлик... сиёсий эркинлик йўқ. Нима қолди? Бу ҳам етмагандай бизга ҳужум қиладилар ва бизни ўлдиришни истайдилар...”\nБир йилдан ортиқки, Би-би-си Саудия ҳукуматига ҳозирги ҳолатни шарҳлаш учун суҳбатга чорлаб таклифномалар жўнатади. Жавоб йўқ.\nЎтган сафарларим давомида менга берилган видеотасмаларни кўздан кечирар эканман, улардан бирида бир эркак полицияга қарата тўппончадан ўқ узганини кўрдим.\nҲукумат намойишчиларни қурол ишлатишда айблар ва улар доим бу даъволарни рад этиб келишарди.\nМен фаолларнинг биридан қурол ишлатилганми – йўқми деб сўрадим.\n“Албатта, Саудия хавфсизлик кучлари истаган уйга ҳужум қилади, биз ўз-ўзини ҳимоя қилишнинг барча йўлларини оқлаймиз”, - дейди у.\nЎтган йили эса мен Морсий ал-Рибҳ ўлдирилганини эшитдим.\nУнинг дўстларига кўра, ал-Рибҳ диний байрамга тайёргарлик чоғи кўчада полиция томонидан отиб ўлдирилган.\nШу йил бошларида эса икки полиция ходими ўлдирилди.\nХавфсизлик кучлари ва намойишчилар ўзаро зўравонлик халқаси ичига тушиб қолгандай...\nҚатиф ҳарбийлашган ҳудудга айланди.\nКўп ўтмай мен бу ерда ортиқ қололмаслигимни тушундим.\nСаудияни тарк этдим.\nСаудиялик блоггер "Исломни ҳақорат қилган"и учун 10 йилга қамалди\nСаудия матбуотида илк бор аёл бош муҳаррир пайдо бўлди


Обама МХА раҳбарини ишдан бўшатишдан бош тортди - www.Voydod.net\nОбама МХА раҳбарини ишдан бўшатишдан бош тортди\nАҚШ президенти Барак Обама мамлакат Миллий хавфсизлик агентлиги (МХА) раҳбари Кит Александернингистеъфосини қабул қилишдан бош тортди.\nБундан олдин махсус хизмат раҳбари ушбу лавозимда ишлашмуддатини уч марта узайтирган бўлиб, 2014 йил баҳорида истеъфога чиқишни режалаштираётган эди.\nАҚШпрезиденти маъмурияти Александернинг истеъфо борасидаги сўровини рад этди, аммо бу қарор бир овоздан қабулқилингани йўқ. Оқ уйдагиларнинг кўпчилиги у барибир кетиши\nкерак, деган фикрда. АҚШ МХА матбуот котибиВэни Вайнс ўз раҳбарининг телефон суҳбатлари яширин тинглангани учун юзага келган можаро туфайликетмаётганини билдирди.\nҚайд этиб ўтамиз, Кит Александер АҚШ МХА раҳбари лавозимида 2005 йилдан буёнишлайди. Жон Инглис эса 2006 йилдан унинг ўринбосари ҳисобланади. Уларнинг қўш кетиши АҚШпрезидентига агентликда ҳозирги кун воқеликларига мос равишдаги ислоҳотни ўтказиш ҳамда МХА ва АҚШҲҲКнинг Кибернетика қўмондонлиги келажакда алоҳида раҳбарларга эга бўлиш-бўлмаслигига аниқлик киритишимконини берган бўларди, дея ёзади “Russia Today”.


Жиззах сомсасининг сири нимада? - zarnews.uz\nЖиззах сомсасининг сири нимада?\nЎзбекистондаги ҳар бир вилоятнинг ўзига хос ошхонаси бор. Қашқадарё тандири, Хоразм тухум бараги, Самарқанд нўхатшўраги билан машҳур бўлса, Жиззах ўзининг сомсаси билан танилган. Косадек катталикдаги сомсанинг ҳар бирига 150 грамм гўшт, ёғ, пиёз солинади.\n– Ўн йилдан буён Жиззах сомсасини ёпаман, - дейди Жиззах туманидаги "Олтинсой" ошхонаси сомсапази Элдор Содиқов. - Кўпчилик сомсамизнинг ҳажмига ва гўштининг майин пишганлигига қизиқади. Гўштни бир кун зираворлар ва маъданли сув билан тузлаб қўямиз. Хамирига маргарин қўшамиз. Сомса 45 дақиқада пишади, аммо тандирда кун бўйи туриши мумкин. Уларнинг пишишида оловнинг паст-баландлиги муҳим аҳамиятга эга. Қизиғи, Жиззах сомсасини бошқа вилоятларда пишириб кўрганимда бундай чиқмаганига гувоҳ бўлганман.


АҚШга кўчиб кетган Муҳаббат Шамаева Ўзбекистон ҳақида нима деган эди? » Ўзбекистон янгиликлари – Zamin.uz\nZAMIN.UZ / Жамият / 19 Сентиябр 2016 года1 185\nАфсонавий хонанда Муҳаббат Шамаева мустақиллик байрами кунларида Тошкентда меҳмон бўлган эди. Муҳаббат Шамаева бир неча йилдан бери АҚШда яшаб келади. Юртимизнинг 25 йиллик байрами арафасида меҳмон бўлган Муҳаббат опа ўз таассуротларини яширмади. Ижтимоий тармоқларда унинг ҳиссиётларга тўла кичик нутқи тарқалди. «Бу ўзгаришлар, ютуқлар, йўллар, ўзимизнинг машиналар — Ўзбекистонда ҳаммаси яхши эканлигидан далолат беради. Барчаси учун муҳтарам Президентимизга раҳмат. Ўзбекистон мени дилимда, тилимда, жонимда. Қани энди яқин бўлсайди, тез-тез келиб турар эдим.»- деди Муҳаббат Шамаева.Манба: Diydoraziz.uz\nТеглар: арафасида тез «Бу келади йилдан меҳмон ВконтактеFacebookTwitterОдноклассникиМой мир\nЎқишни тавсия қиламиз Бу йил ҳаж сафарига жўнаган ўзбекистонлик ҳожилар ўз таассуротларини изҳор этишди\n11:20 / 28-08-2016


Аюб ШАҲОБИДДИНОВ. Кинога кўчган ҳаёт\n«Кинода ўйнашни истайсанми, қизалоқ?» Бу фильмни ҳойнаҳой сиз ҳам кўргансиз. Қарангки, қаҳрамонимиз ҳаётида ҳам худди шундай воқеа юз берган. Шаҳзода Матчанова дугонаси билан театр остонасида замонамизнинг энг кучли режиссёрларидан бирини учратиб қолади. Батафсил... Янги шарх қўшиш Жаҳонгир ПОЗИЛЖОНОВ ОИЛАСИ ВА ҲАЁТИЙ ҚАРАШЛАРИ ҲАҚИДА\nБу санъаткор ҳақида сўз борганида турли фикрларни эшитамиз. Кимдир уни кинодаги комик роллари учун ёқтирса, кимгадир ҳазиломуз қўшиқлари кўпроқ маъқул бўлади. Ўз услуби, ижро йўналиши ва номига эга «Божалар» гуруҳи хонандаси Жаҳонгир ПОЗИЛЖОНОВ билан узоқ танаффусдан кейинги суҳбатимиз ижоди, оиласи ва ҳаётий қарашлари борасида бўлди. Батафсил... Янги шарх қўшиш ОРАСТА ҚИЗЛАР\n«Қиз боланинг бахти – унинг касби» номли танловга тайёргарлик кўрар экан, жуда кўп манбалар билан танишиб чиқди. Батафсил... Янги шарх қўшиш Жасур УМИРОВ орзусидаги образ, биринчи ва жавобсиз муҳаббати ва қачон уйланиши ҳақида\nДангалчи, ўзига ишонган ва романтик! Қизларнинг исмларини қўшиққа солувчи хонанда Жасур УМИРОВнинг сиз билмаган «қиёфа»лари кўп. Унга «кайфият одами» деган таъриф ҳам мос келади. Нега дейсизми? Чунки қаҳрамонимизнинг «тили»ни тополсангизгина, «очилади». Акси бўлганида эса «Ҳа» ва «Йўқ»дан нарига ўтмаслиги айни ҳақиқат. Батафсил... Янги шарх қўшиш «БУЮК ИПАК ЙЎЛИ» ФЭШН-ШОУСИ 500 МОДЕЛНИ НАМОЙИШ ЭТАДИ\nБатафсил... Янги шарх қўшиш МУНИСА РИЗАЕВА: “Тақдирини мен билан боғлаш истагида бўлган йигитнинг фикрини ўзгартиришга ҳаракат қилаяпман”\nБу хонанданинг атрофида ҳамиша шов-шув ва баҳс-мунозара. Гўё улар ҳаётининг ажралмас қисмига айлангандек. Айниқса, ўтган йилнинг октябрь ойида бўлиб ўтган концерт дастури олдидан гап-сўз яна кўпайди. Санъатни тарк этаяпти, дейишди, сўнгги концерти экан, деганлар ҳам бўлди. Тадбирдан кейин ҳам ғала-ғовур тинмади. Инстаграммдаги «куёв», эътирозли ёзишмалар, хуллас саволларга ойндинлик киритиш мақсадида Муниса РИЗАЕВА билан учрашишга қарор қилдик. Батафсил... Янги шарх қўшиш Бошқа мақолала...\nБАХТИЁР ЖУФТЛИК ПАРИЖДА


ЎзА - Мўйноқ замонавий қиёфа касб этмоқда\n11.02.2019 14:14 Чоп этиш версияси\nМўйноқ замонавий қиёфа касб этмоқда\nПрезидентимиз Шавкат Мирзиёев ташаббуси билан Мўйноқ туманида кенг кўламли бунёдкорлик ишлари амалга оширилмоқда. Ўтган йили аҳолини тоза ичимлик сув билан таъминлаш мақсадида қисқа муддатда 101 км. узунликда сув қувури тортилди. Бундан ташқари, туманни иқтисодий-ижтимоий ривожлантириш бўйича қатор лойиҳалар амалга оширилди.\nБундай эзгу ишлар жорий йилда ҳам давом эттирилмоқда. Бир нечта кўп қаватли турар-жойлар, амфитеатр, стадион ва яна бошқа қатор объектларда қурилиш ишлари қизғин бормоқда. Йўл қурилиши ишлари ҳам самарали олиб бориляпти. Хусусан, 4р 173 Қўнғирот-Мўйноқ автомобиль йўлининг 91-98 км. даги қисми капитал таъмирланмоқда.\n– Ҳозир 7 километр йўлни таъмирлаш ишларида 10 га яқин техника ва 20 дан зиёд ишчи қатнашмоқда. Ишчилар учун барча шароит яратилган. Яқин кунларда асфальт ётқизиш ишларини бошлаймиз, – дейди Қўнғирот тумани йўллардан фойдаланиш унитар корхонаси раҳбари Иззат Қўчқоров.\nМақсад Ҳабибуллаев (сурат), ЎзА


Педагогика олий ўқув юртлари ўрта-махсус маълумотли ўқитувчиларга етти йўналишда сиртқи бўлимларга ўқишга кириш имкониятини яратади\n2019.06.01 | Янгиликлар\nЎзбекистон Республикаси Президенти томонидан 2019 йилнинг 29 апрель куни таълим тизимини 2030 йилгача ривожлантириш концепцияси тасдиқланган бўлиб, босқичма-босқич олий маълумотли мутахассис ўқитувчилар сонини 100%га етказиш режалаштирилган.\nҲозирда халқ таълими тизимида ўрта-махсус маълумотли педагоглар сони ўқитувчилар умумий сонининг 14% ини ёки 63043 нафар мутахассисни ташкил этади.\nМазкур ўқитувчиларга олий маълумотли бўлишлари учун қатор имониятлар яратилган. Жумладан, республикамизда фаолият юритаётган олий ўқув юртлари 7 та йўналиш бўйича махсус сиртқи бўлимларига мутахассисларни қабул қилади. Булар – бошланғич, мактабгача таълим, жисмоний тарбия, меҳнат, тасвирий санъат, мусиқа, педагогика ва психология.\nЭслатиб ўтамиз, педагогика йўналишидаги олий таълим муассасаларининг сиртқи бўлимларига 3 йиллик педагогик иш стажига эга бўлган, ўрта махсус маълумотли абитуриентлар тест натижаларига кўра қабул қилинади.\nЎрта-махсус маълумотли ўқитувчилар таълим тизимида фаолият юритишни истасалар, ҳозирдан олий ўқув юртларига ўқишга кириб, олий маълумотли бўлишга ҳаракат қилишлари керак.\nЎз навбатида, Халқ таълими вазирлиги бошқа давлат ташкилотлари билан биргаликда ўрта-махсус маълумотли ўқитувчиларнинг олий маълумотли бўлиши учун кенг имконият яратиб бериш устида иш олиб бормоқда.\nЖумладан, 2019-2020 ўқув йили учун педагогика йўналишидаги олий таълим муассасаларининг сиртқи таълим йўналишлари учун қабул квоталарини ошириш масаласи кўриб чиқилмоқда.\nЧекка тоғли ва чўл ҳудудларида фаолият юритаётган ўқитувчиларга олий ўқув юртига ўқишга кириш учун имтиёзли қабул квоталарини белгилаш механизми жорий этиш режалаштирилган. Таъкидлаш лозимки, аксарият ўрта-махсус маълумотли мутахассислар шу ҳудудлардаги мактабларда дарс беришади.\nБу йилги янгиликлардан яна бири шуки, педагоглар ҳужжатларини учта олий ўқув юртига топширишлари мумкин. Бу эса уларнинг ўқишга кириш имкониятини янада оширади.\nҲозирги кунда юртбошимиз Шавкат Мирзиёев жамиятда ўқитувчиларнинг мавқеини оширишга катта аҳамият бермоқда. Ўқитувчиларнинг ойликлари босқичма босқич оширилди.\nБу каби саъй-ҳаракатлар келажакда ҳам давом эттирилади.\nХалқ таълими тизимини 2030 йилгача ривожлантириш концепциясига кўра, ўқитувчининг ойлик иш ҳақини бошқа соҳалардаги ўртача ойлик иш ҳақига нисбатан 2025 йилда 1.4 коэффициентга, 2030 йилга келиб 1.5 коэффициентга етказиш режалаштирилган.\nЎқитувчиларнинг касбларига оид бўлмаган турли мажлис ва ишларга жалб қилиш тақиқланди. Амалга оширилаётган ишларнинг асосий мақсади билимли ва етук ёшларни тайёрлашдир. Бу каби эзгу мақсадларга олий маълумотли, ўз касбининг моҳир усталарини тайёрлаш орқали эришилади.\nАҳамиятлиси, бугунги кун ўқитувчисига катта эътибор ва имконият берилаяпти. Шундай экан, педагоглар берилаётган имконият ва эътибордан унумли фойдаланган ҳолда ўз устида ишлаб, юрт равнақи учун ўз ҳиссаларини қўшишлари даркор.\nХалқ таълими вазирлиги юртимиздаги барча ўрта-махсус маълумотли ўқитувчиларни педагогика олий ўқув юртларининг сиртқи бўлимларига ўқишга киришга чақиради.


Женевада Toyota C-HR кроссовери намойиш этилди » Скачать музыку бесплатно новинки музыки 2016-2017\nЖеневада Toyota C-HR кроссовери намойиш этилди\nКомментариев: 0 Просмотров: 246 Дата: 3-03-2016, 13:50 Ушбу кроссовер серияли ишлаб чиқарилади. Япон автомобилсозлари тақдимот доирасида C-HR кроссовери TNGA шассисига қурилганини айтиб беришди. Яқин кунларда компания ишлаб чиқарган автомобилларнинг ярми шу платформага ўтқазилади. Кроссовер қиёфаси жуда ҳайбатли. Силлиқланган четлари, туташ фаралар, ғилдиракнинг қавариқ аркалари ва парраксимон диска “юмалоқдан келган” автомобилни ҳашаматли кўрсатади. Toyota C-HR кроссоверига бензинли двигатель (1,8 литр) ва электромотор ўрнатилган. 122 от кучига эга. Қолаверса, 115 от кучига эга турбомоторли версияси ҳам мавжуддир. Двигателлар механик трансмиссия ва вариатор билан ишлайди. Toyota C-HR кроссовери яна бир япон компанияси русуми Nissan Juke билан рақобатчи бўлади. Шу йилнинг ўрталаридан бошлаб Туркияга қарашли автокорхоналардан бирида кроссоверни ишлаб чиқариш бошланади. - деб хабар бермоқда Carzone.uz нашри.


НАТО бош котиби Йенс Столтенберг 2 август куни халқаро хавфсизликка оид ўта муҳим ҳужжат – Ўрта масофали ядровий ракеталарни тақиқлаш Шартномаси амал қилишдан тўхтагани учун Россияни айблаб, бу ҳолатга Россиянинг «якка ўзи жавобгар» эканлигини айтди. (Килиан Фичоу/AFPTV/AFP)\nМОСКВА – Бир қатор расмийларга кўра, жума (2 июнь) куни расман ўз кучини йўқотган Совуқ уруш даврига оид ҳужжат – Ўрта масофали ядровий ракеталарни тақиқлаш тўғрисидаги Битимнинг (INF) барбод бўлиши учун жавобгарлик тўлалигича Россиянинг зиммасидадир.\nШу билан бир вақтда, Кремль янги қуроллар ишлаб чиқаришни жадаллаштириб, навбатдаги қуролланиш пойгаси хавфини юзага келтиришга ҳозирланмоқда, деб огоҳлантиради таҳлилчилар.\n«Шартнома амал қилишдан тўхтаганига Россиянинг якка ўзи жавобгар», деб баёнот берди НАТО Москвани ўрта масофага учувчи оддий ва ядровий ракеталардан фойдаланишни чеклайдиган ҳужжатнинг бузилишида айблаб.\n2017 йилги ҳарбий парад чоғида Қизил майдон бўйлаб ҳаракатланаётган кўчма ракета учириш қурилмаси. (Кремль)\nРоссия президенти Владимир Путин 13 сентябрь куни «Восток-2018» ҳарбий машқларини дурбин орқали кузатмоқда. (Кремль)\n«Биз Россиянинг ўз шайлигини намойиш этмагани ва халқаро мажбуриятларини бажаришга қайтиш учун ҳеч қандай аниқ чоралар кўрмаганидан афсусдамиз.»\nГап Вашингтон ва НАТО битимга хилоф деб ҳисоблайдиган SSC-8/9M729 қанотли ракеталар тизими ҳақида бормоқда.\nНАТОга кўра, ракетанинг учиш масофаси тахминан 1500 километрга тенг, Москва эса у фақат 480 километрга уча олади, деб иддао қилмоқда.\nЎрта масофали ядровий ракеталарга оид шартнома парвоз масофаси 500 дан 5500 километргача бўлган, ердан учириладиган ракеталардан фойдаланишни тақиқлайди.\n«НАТО Россияга тегишли 9М729 ракеталарининг иттифоқчилар хавфсизлигига соладиган жиддий таҳдидига жавобан пухта ўйланган ва масъулиятли тарзда чора кўради», деб баёнот берди иттифоқ.\n«Биз НАТОнинг тийиб турувчи ва мудофаа позициясининг ишончлилиги ва самадорлигини таъминлаш учун, мувозанатли ва мувофиқлаштирилган мудофаа чоралари мажмуини келишиб олдик», дейилади ҳужжатда.\nINF битими «ўлди»\nРоссия битимни «ўлик» деб эълон қилганидан кўп ўтмай, АҚШ давлат котиби Майк Помпео АҚШнинг расман шартномадан чиққани ҳақида баёнот берган.\n«Россия шартномага зид бўлган ракета тизимларини йўқотиш йўли билан шартномага тўла ва ишончли риоя қилишга қайта олмади», деб баёнот берди у.\n«Шартнома ўз кучини йўқотганига Россия тўла жавобгар», деди у.\nПомпеонинг сўзларига кўра, Қўшма Штатлар тарихда эришилган икки томонлама шартномалардан кенгроқ қамровга эга қуролланиш назорат қилинадиган янги даврга киришни истамоқда.\nБир неча йил давом этган расмий шикоятлар ва муаммони дипломатик йўл билан ҳал этиш уринишларидан сўнг, АҚШ НАТО бўйича барча иттифоқчилари томонидан қўллаб-қувватланган далилларга таяниб, «Россия INF шартномасини «очиқдан-очиқ бузмоқда», деган хулосага келди.\nКремль Қўшма Штатларнинг Россияни шартномани бузганликда айблаб, «ташвиқот кампанияси» олиб борди деган тахмин билан, ўз ҳатти-ҳаракатларига нисбатан бўлган танқидни рад этишга уринди, дейилади Россия ташқи ишлар вазирлигининг жума кунги баёнотда.\nМарт ойида президент Владимир Путин Россиянинг шартномадаги иштирокини вақтинча тўхтатди.\nНАТОга кўра, «Шартномага Қўшма Штатлар тўлиқ риоя қилса-да, аммо Россия амал қилмаса, бундай ҳолатни барқарор деб бўлмайди».\n«Россия анчадан бери «ўйнашиб» келаётган эди, у аввал ракета мавжудлигини рад этди, кейин эса ракета мавжудлигини тан олса-да, унинг битим шартларига мос эканлигини таъкидлади», деди россиялик ҳарбий таҳлилчи Александер Гольц.\n«2007 йилда Россия CFE (Европадаги анъанавий қуролларга оид) битимидан чиққанида, Россия армияси ва Кремль INF битими яхши ва адолатли шартнома эмаслигини таъкидлаган эди», деди россиялик ҳарбий таҳлилчи Павел Фельгенгауэр AFP нашрига.\nРоссия янги қуролларни ишлаб чиқмоқда\n«Битим тугаганидан кейин, биз янги қуролларнинг ишлаб чиқилиши ва ҳозирланишига гувоҳ бўламиз», деди Фелгенгауэр. «Россия бунга аллақачон тайёр.»\nПутин илк марта бу қуролни юқори лавозимли ҳарбийлар олдида муҳокама қилди ва февраль ойида қўшимча тафсилотлар билан ўртоқлашди.\nЕрдан учириладиган ўрта масофали ракеталарни яратишдан ташқари, Москва «Калибр» ракеталарининг ердан учириладиган турини яратишни режалаштирмоқда, бу қурол аллақачон денгиз қўшинлари томонидан муваффақиятли қўлланилган ва Сурияда синовдан ўтган.\nАммо Москва молиявий тарафдан чекланган.\nУ санкциялар ва нефть нархининг пасайиши билан боғлиқ 2014 йилги иқтисодий инқироздан чиқишга ҳаракат қилди. Унинг ҳарбий бюджети Вашингтон бюджетининг ўндан бир қисмига тенг.\nЯнги ракеталар «мудофаа вазирлиги бюджетини оширмай» амалга оширилиши керак, дея таъкидлади Путин.\nОртиқча маблағ сарфлашни истамаслик жуда катта ҳарбий харажатлар сабабли инқирозга учраган Совет Иттифоқидан қолган сарқит, дейди кузатувчилар.\nНАТО: Янги қуролланиш пойгасига йўл қўймаймиз\nINF шартномасининг бекор қилиниши қуролланиш бўйича янги давр бошланиши борасида хавотирларни келтириб чиқарган.\nINF битими Россия ва Қўшма Штатлар ўртасида қуролланишга оид иккита энг муҳим шартномадан бири бўлиб, иккинчиси Стратегик ҳужум қуролларини қисқартиришга оид янги шартнома (янги START) ҳисобланади ва у икки мамлакатнинг ядровий қуроллари захирасини совуқ уруш даврига оид чекловдан қуйида ушлаб туради.\nАммо, бу битим ҳам 2021 йилда тугайди ва уни узайтириш учун сиёсий хоҳиш-истак етарли эмасга ўхшайди.\n«Унинг давом этиши амримаҳол», дейди Россиянинг халқаро алоқалар бўйича кенгаши таҳлилчиси Александр Савельев. «Бундан кейин Қўшма Штатлар ва Россия ўртасидаги ядровий қуролланиш пойгасини ҳеч нарса чекламайди.»\nШунга қарамай, иттифоқчилар «янги қуролланиш пойгаси» бошланишининг олдини оладилар, деди НАТО бош котиби Йенс Столтенберг.\n«Биз янги қуролланиш пойгаси бошланишини истамаймиз ва Европада ердан учириладиган янги ядровий ракеталарни жойлаштирмоқчи эмасмиз», деди у Брюсселда бўлиб ўтган матбуот анжуманида.\nДунёдаги ҳукмронликни эгаллаш учун, шартномаларга амал қилишдан кўра, чексиз масофали ракеталар, товушдан тез, кар ва кўр қилувчи таъсирга эга радиоэлектрон кураш воситалари, гравитацион цунами ва шунга ўхшаш нарсалар билан қўрқитган маъқулроқ.


19:43 / 18.04.2016\nСўнгги йилларда Пхеньян метроси дунёдаги энг сирли ва махфий жойлардан бири бўлиб келмоқда эди. Бироқ сураткаш Эллиот Дэвисга барча бекатларда ўнлаб суратлар олишга ижозат беришди. Саёҳат тўғрисидаги ҳисоботни у шахсий сайтида намойиш қилди.\nGizmodo нашрининг маълум қилишича, яқин кунларгача Шимолий Кореяда хорижликларга фақат иккитагина бекатда суратга олиш рухсат бериларди, шунинг учун кўп журналистлар шаҳарда ҳеч қандай ерости транспорт тизими йўқ, уларнинг маълум қисмлари эса шунчаки юзаки тасаввур деб ҳисоблашарди.\nДэвис бу даъволарни инкор этиб, Пхеньян метросининг 16 бекатдан иборат иккала тармоғида сайр қилди ва саёҳати ҳақидаги ҳисоботни чоп этди.\nШимолий Кореянинг ерости транспорт тизими дунёдаги энг чуқур тизимлардан биридир (баъзи бекатлар 110 метр чуқурликда жойлашган), бироқ ўртача чуқурлиги бўйича Санкт-Петербург метросидан ортда қолади.\nПхеньян метросида эскалатордан тушиш одатда тўрт дақиқагача вақт олади, шу вақт ичида шаҳар аҳолиси ватанпарварлик руҳидаги мусиқани эшитишга мажбур бўлишади. Шимолий Корея метроси мустаҳкам пўлат қулфли бомбапаноҳ ҳамдир.a\nСураткашнинг таъкидлашича, метро жуда самарали ва тоза. Бундан ташқари у бекатларнинг ички интерьеридаги кўплаб бюстлар ва мозаика суратларида ўзига хосликни қайд қилган.


Дунёнинг энг кекса пандаси вафот этди\nЖамият Дунё Футбол Мутолаа Жиноят Савол-жавоб Шоу-бизнес Hi-tech Lady Саломатлик Мозийдан садо Ҳидоят сари Дунёнинг энг кекса пандаси вафот этди\t12:37, 17 октябрь\tЭркинликда яшамаган дунёнинг энг кекса пандаси якшанба куни Гонконгда вафот этди. Унинг ёши 38 да бўлиб, олимларнинг маълум қилишларича, бу инсоннинг юз йиллик умри билан баробар. Панданинг аҳволи икки ҳафта олдин ёмонлашди. Мазкур ҳодиса юзасидан Гонконг ҳукумати ҳам ҳамдардлик билдирди.\nДунё ҳайвонот боғларида 375 панда яшайди. Бу бамбук айиқлар озодликда бўлмаган ҳаётга мослашмаган бўлиб, қийин кўпаядилар, шу сабабдан уларни боқишга жуда кўп маблағ сарфланади. Хитойда пандалар мамлакатнинг норасмий рамзи саналади.


ИҚТИДОРЛИ ТАЛАБАЛАР КЎРИГИ - Ўзбекистон овози газетаси\nИҚТИДОРЛИ ТАЛАБАЛАР КЎРИГИ\nСамарқанд давлат университетида кимё фани бўйича Республика фан олимпиадасининг якуний босқичи бўлиб ўтди. Унда Тошкент шаҳри ва Қорақалпоғистон Республикаси ҳамда вилоятлардаги олий ўқув юртлари талабалари иштирок этишди.\nМазкур беллашувда Самарқанд давлат университети табиий фанлар факультети кимё бўлими 4-босқич талабаси Алишер Ишанқулов энг юқори натижага эришиб, ғолибликни қўлга киритди.\nЎзбекистон Миллий университети талабаси Музаффар Мақсумов, Андижон давлат университети талабаси Миржалол Мўминжоновлар иккинчи ва учинчи ўринга лойиқ деб топилди.\nОлимпиада ғолиби Алишер Ишанкуловнинг ҳозирга қадар ўнга яқин илмий мақолалари ва тезислари халқаро ҳамда республика миқёсидаги илмий журналларда нашр қилинган бўлиб, иқтидорли талаба «Самарқанд шаҳар атмосфераси зарарли ингридиентларининг солиштирма мониторинги» мавзусида илмий изланиш олиб бормоқда.\nШунингдек, олимпиадада «Энг зукко талаба», «Назарий илмлар билимдони», «Энг яхши амалиётчи», «Энг фаол талаба» каби номинациялар бўйича ҳам ғолиблар аниқланиб, улар диплом, фахрий ёрлиқ ҳамда эсдалик совғалари билан тақдирланди.


Муяссар Тиловова. Чол ва қоратош (ҳикоя) — www.ziyouz.uz\nБош саҳифа Ўзбек насри онлайн антологиясиМуяссар Тиловова (1990)Муяссар Тиловова. Чол ва қоратош (ҳикоя)\nМуяссар Тиловова. Чол ва қоратош (ҳикоя)\nОвчи итларнинг акиллаши, ўқларнинг қаср-қусиридан чўчиб кетган какликлар ўтакаси ёрилиб, бекинган жойларидан қочиб, потирлаб ҳавога кўтарилишди. Айни шу вазиятни кутиб турган овчилар қушларни мўлжалга олиб отишди. Ўқ нишонга тегди шекилли бир-неча қуш осмонга кўтарилган ерида қанотларини пириллатиб, пастга қулай бошлади. Овчилар ўз ишини аъло даражада якунлашди, энди навбат итларники эди. Улар акиллаганча, қушлар қулаётган томон югуришди. Қоратош мўлжални олиб улгурмасдан ёнидаги бошқа кучуклар аллақачон ўлжа томон шамолдай югуриб кетганини пайқамабди. Қоратош ов ҳадисини ёш итларга қараганда кўпроқ олган эмасми, шериклари ортидан югургани билан барибир улгурмаслигига кўзи етиб, йўлини бошқа ёққа солди. Текис йўл қолиб чўққилар томон баландлай борган харсангларга қараб ўрлади. Шундай қилса тезоқар жилғагача бошқалардан олдин етади. Қари ит қушни ерга тушмасиданоқ илиб олишни мўлжаллаганди. Кичикроқ харсанг устидан осонгина сакради, бироқ сал каттароғига йўлиққанида қийналди. Кексайгани панд берди. Олдинги икки оёғи силлиқ тошнинг устига тушди, лекин орқа оёқлари ҳам аниқ тушиши учун сакраётганда керак бўладиган қувват етишмади. Олдинги оёқларини кучи борича тош устига маҳкам тираб, гавдасининг қолган қисмини ҳам амаллаб тортиб олди. Тилини чиқариб бироз ҳаллослаб турди-да, гўё бирдан нима учун тошдан-тошга сакраб юргани ёдига тушгандай тағин югурди. Бироз олдин осмондан қулаётган ярадор қушларга кўзи тушганди, аммо ҳозир улар ғойиб бўлибди. Катта харсанг устида туриб, пастга қаради. Шериклари аллақачон ўлжаларни тутишга улгурибди. Қоратош ҳафсаласизгина ортига ўгирилди. Унинг ноумидлиги кўзида боягина порлаб турган шижоатнинг сўнганидан маълум эди. Пастга сакраш учун қулайроқ жой ахтараётиб, тезоқар жилғанинг шундоққина лабида ўсган бутага илиниб, ҳамон питирлаб ётган какликка кўзи тушди. У яна бироз типирчиласа, сувга қулаши аниқ. Қари овчи ит бу ўзи учун охирги имконият эканини ич-ичидан англаб бутун ҳаётидаги овчилик тажрибасига суяниб ўзича мўлжал олди-да, баланд харсанг устидан пастга сакради. У илгарилари бундай вазиятга кўп бора дуч келган, тезоқар жилға нима, ҳаттоки, чуқур жарлар чеккасидаги қулайман деб илиниб турган тошлар устидаги ўлжани айириб ололган ит яна ўзига ишонди. Буни ишонч дейиш ҳам нотўғри, бу қариб қолган жониворнинг ҳалиям бир пайтлардагидек “Қоратош овчи” эканини исботлаб қўйиш учун қилинган таваккали эди. Аслида-ку бундай қалтис ишларда таваккал кетмайди, чунки мўлжалидан нотўғри тушса, оёғи синиши мумкин, сувга йиқилса-ку омади келгани. Бироқ тоғнинг бебош жилғаларидан омон чиқиш мушкул. Бунда сувга чўкиш эҳтимоли деярли йўқ, бироқ сирти силлиқ тошларда оёқ тоявериб мадорни қуритади, бунинг устига муздай сув қонни яхлатиб, ҳаракат қилишни қийинлаштиради. Сакраётган Қоратош ўзини гўё учаётган каби ҳис қилди, қора, калта жунлари шамолда жимирлади. Унга бекорга Берди овчи шундай исм қўймаганди. Бутун таънаси қоп-қора жун билан қопланган, ўзи озғин, хипча бўлгани билан тошдек мустаҳкам, чайир. У овларда эгасидан ажралмас, ҳақиқий дўст эди. Берди овчи ҳаммага “Қоратош иккимизнинг умримиз бир-бирига боғлиқ. Итим кези келганда одамлардан ақлли, улардан садоқатлироқ” деб мақтанарди.\nҚоратош бироз янглишганини, ерга тушиш олдидан пайқади. Энди қанча ҳаракат қилгани билан фойдасиз, қирғоққача етолмайди. Шундай бўлсаям қушни тишлаб олишга улгуриши керак. Сувдан чиқишни кейин бир амаллар. Ит сўнгги лаҳзада шу мақсадни кўзлаганди. Унинг тумшуғи бутагача етди, бироқ қушни тишлаб олишни уддалолмади. Шалоплаб сувга қулади, бунинг устига йиқилаётиб жилға лабидаги бутани силкитиб юборганидан ярадор қуш ҳам йиқилди-да бир зумда шиддат билан пастдаги тошларга урилаётган сув кўпиклари орасида ғойиб бўлди. Энди уни ўйлаш бефойда, ўз жонини асраши керак. Қоратошни қирғоқда кузатиб турган итлар сув ёқалаб югуриб ҳуришди, овчилар эса бураб сўкинишди. “Лаънати қари кўппак, ҳамма ишни расво қилди. Ўзи буни овга олиб чиқмаслик керак эди”. Атрофдан бирор нажот йўқлигига ақли етиб турган Қоратош бор кучи билан қирғоққа чиқишга ҳаракат қилар, бироқ ўйноқи тўлқинлар, сирпанчиқ тошлар ичида ўзини ўнглолмасди. У шу зайлда бир неча ўн метрча оқди. Эҳтимол, тўлқинлар билан олишаётган қари итни ўз ҳолига қолдириб, қирғоқдагилар ортга йўл олмаганида Қоратош кучининг борича ҳаракат қилиб, жилғадан омон чиқишни эпларди. Аммо ҳамманинг ўзидан юз ўгирганини кўриб, юрагидаги иштиёқ, ҳаётга меҳри сўнгандай бўлди. Овозидан алам ва ожизлик уфуриб увлади-да, измини сув ихтиёрига берди. Бироқ тақдирнинг ажаб ҳукмини қарангки, шу чоққача кекса итни ўйин қилган жилға энди ўз хоҳиши билан қирғоққа элтиб қўйди. Сувдан халос бўлган Қоратош кун теккан жойгача судралиб чиқишга мадори етмади, лой ва балчиқ килкиб турган қирғоқда кўзларини осмонга бемаъно қадаб чўзилди.\n“Тавба, мени қаригансиз дейишди-я, мени-я, ярамаслар, — у йўл-йўлакай кимнидир бураб сўкар, тоғликларга хос чапанилик билан оғзига келганини қайтармасди. — Ўрнимга ёшларни олишар эмиш. Шаҳарда ўрмонни фақат унинг расмларига қараб ўрганган чала муллалар бу ишнинг икир-чикирини қаёқдан билишарди? Улар отни эшакдан ажрата олмайди-ку. Қирқ йиллик эски ўрмончилигимнинг ҳурматини ҳам қилишмади, номардлар!”\nБу тоғларга, ўрмонларга меҳри қачон тушганини эслолмайди. Аммо унинг ҳаёти ва иши бир-бирига шу қадар боғлиқки, агар бир неча дақиқа ундан айрилиб қолса худди руҳ танани тарк этган каби бир ҳолга тушгандай сезади. Берди овчи ўзини табиат фарзанди дея ҳисобларди. У ҳаётини арчазорларсиз, харсангтошларсиз тассаввурига сиғдира олмайди. Чунки замин ва унинг табиатида ёввойи эрк, тоғ шамолидай тутқич бермас яширин шижоат бор. Эҳтимол, бу овчининг қонига туғилмасиданоқ сингандир? Эҳтимол, яратган унинг пешонасига қисмати азални шундай ёзгандир? Тағин ким билади дейсиз?\nЎқишни тамомлаб энди ишга жойлашган пайтларида ҳали ўрмончилик бўйича мутахассис кам, шунинг учун ёш бўлишига қарамай ўз туманига бошлиқ қилиб жўнатишганди. Ўрмончилик унга чўт эмас, ахир шу тоғ-тош орасида бўйи чўзилган йигит-ку. Аввалига ўрмончиларга ажратилган махсус уйга кўчиб ўтишга унамади. Бироқ кейинчалик, ўзини чин ўрмон посбони дея ҳис қила бошлагач, рози бўлди. Хотинини шу уйга келин қилиб туширди, бирин-кетин болалари туғилди. Ўйлаб қараса ўша гўшада эллик йил умргузаронлик қилибди. Эллик йил-а! Бу ярим аср дегани. Бу вақтда нечта авлод алмашмади, дунё неларни кўрмади дейсиз? Энди эса туб қўйиб палак ёзган ватанидан ҳайдашяпти. Янги ўрмончи келармиш. Кекса овчи учун энг алам қиладигани шу бўлди. Аслида-ку унинг эски уйга муҳтожлиги йўқ. Болалари оғзини пойлаб ўтиришади. Чол рози бўлган куни олиб кетишади. Бироқ ўзига яраша қайсар феълли ўрмончи унашни хаёлига келтирмайди. Шу мавзудаги суҳбатлар ғашини келтиради, ғайирлиги баттар ортади. “Дунё кенг, — дея минғирлади овчи ўзига-ўзи, — хоҳ ўлигим бўлсин, хоҳ тиригим мен умримни бағишлаган тоғларим бағридан бир парчасини аямайди. Аммо нимагадир шу эски кулба кўзимга ҳамма ердан яхшироқ кўринади. Нимага одамлар жой танлар экан-а?”\nЁши саксонга яқинлашган бўлса-да ҳамон тетик чол мунғайиб олисларга тикилди. Борлиқ ўзгармаган. Эллик йил илгари шу чўққи устида туриб теваракни кўзлари қандай илғаган бўлса ҳалиям ўшандай. Овчи бирор кун ўз сарҳадларини шу йўсин кўздан кечириш одатини канда қилмаган. Уни моҳир овчи, яхши ўрмончи қилиб етиштирган шу ўнгир, чўққи, дара, тошлар энди бўлса сиғдирмаяпти. Табиат барибир абадийлигини, инсон эса ўткинчилигини қисматнинг ўзи яна бир карра исботлаб турибди. Боши баланд, мағрур чўққилар “эллик йил сенга бўйсунганимиз етар, энди давринг ўтди” дея мазах қилаётгандай туюларди. Овчи гўё уларнинг кўзларига қарашга уялгандай ерга тикилди. Ҳозир у бутунлай ёлғиз, ёнида на қуроли, на содиқ Қоратоши бор. Назарида бир ўзи келганидан харсанг ҳам ётсираётгандай. “Тавба, ит бир йилда икки ёшга қарийди, дейишарди. Бу-ку чин. Одам-чи? Йўқ, унинг кўнгли-чи…” Берди овчи шу хаёллар оғушида қанча вақт эзилиб ўтирганини билмайди. Ҳарқалай юрагининг ҳовури бироз босилди. Тепага кўтарилгунича қийналмаганди, аммо пастга тушаётганда чарчади, қарилик барибир ўз ишини қилди. Ёши ўтаётганини сезиб, ичидан зил кетди.\n— Итда тиним бўлсаям сизда йўқ. Одам деган кексайганда мундоқ уйда ўтирмайдими? Қуриб кетсин ўрмонингизам. Худо кўрсатмасин, тоғ-тошда юмалаб қолсангиз ҳолингиз нима кечади? Мен нима қиламан?\n“Қарилигимни юзимга солмаган бир сен қолгандинг”. Чол эшитилар-эшитилмас, тўнғиллаб хонасига кириб кетди. Дам олмоқчилигини баҳона қилиб, қош қорайгунча ташқарига чиқмади. У кўпинча иши юришмаганда ёки овда омади келмаганда шундай қиларди. Ёлғиз қолиб ўзини енгарди. Агар кампири кечки овқатга чақириб, тинчини бузмаганида эди, эрталабгача туз тотмасди.\n— Сандирақлаб юргандир-да, эрталаб тепага, ўрмонга кетишганди. Овчилар қайтганига анча бўлди, у дайдидан ҳалиям дарак йўқ.\nТун бўйи хонасига кирди, ташқаридаги сўрига чиқиб ўтирди, хуллас, уйқусида ҳаловат бўлмади. Дард келса қўша-қўша деганлари шу бўлса керак-да, бир томондан кексайганини баҳона қилиб севимли ишини тортиб олишаётган бўлса, яна бир томондан итидан дарак йўқ. Ёки у ҳам қари эгасидан юз ўгирдимикан? Шу пайт уй олдидаги дарахтзорда нимадир шитирлаётганини ва инграётганини эшитди. Тағин бирор ёввойи ҳайвон бўлмасин деб қўлига илинган калтакни олиб, дарахтзор томон юрди. Жонивор чуқурликка йиқилиб лат еган шекилли, ожизгина инграрди. Чол уни баттар чўчитиб юбормаслик учун бошқа қадам ташламади, яхшилаб қулоқ солди. Эллик йиллик овчи эмасми, кўрмаса ҳам қадам олишидан қайси ҳайвон эканини ажрата олади. У ҳаёти давомида жуда кўп ов қилди, бироқ ўрни келганида жониворларини кўз қорасидек ҳимоя ҳам қилган. Чунки ўрмончига бу тоғдаги ҳар битта дарахт, ўсимлик, жонивор таниш, борлиғининг ажралмас бўлаги.\n— Қоратош, Қоратош, — дея бошини сарак-сарак қилди Берди овчи гўё кучук унинг гапини тушунаётгандай салмоқлаб. — Мен ўтган умримдан нолимайман. Икковлон шу азим тоғларда ҳаёт гаштини кўп сурдик. Ўрмонларимни парваришлаганимда ёки улуғ тоғларга чиқиб ов қилганимда доим худога шукрона келтирдим. Мен бу лаҳзаларда ўзимни ҳамма нарсага қодирдек ҳис қилардим. Бу кенгликларда оёғинг ерда қоядек мустаҳкам, бошинг эса азим чўққилардай баланд туради. Шу ердагина инсон эканингни, нима учун яшаётганингни тушунасан. Мана чин ҳаёт, мана тириклик. Лекин…\n— Энди ҳаммасини тортиб олишмоқчи. Йўқ, ҳеч қандай хато қилмадим. Ўзинг айт, манави ерим билан, — ўрмончи тугилган муштини чап кўкрагига ниқтади, — бир бўлиб кетган нарсалар ҳақида гап кетганда янглиш иш тутишим мумкинми? Ахир, бу билан ўзимни ўлдирган бўламан-ку. Айбим қариганим. Уларнинг назди-да қўлидан ҳеч вақо келмайдиган нотавонга айланганман.\n— Кўриб турибман, сенам қарибсан. Лекин сенга мендан кўра осонроқ. Ҳеч ким кексайдинг деб устингдан кулмайди, ҳайдаб солмайди. Онгсиз жонивор бўлсанг, унча-мунча гапларни кўнглингга олмайсан. Бироқ қариш тақдир, табиат қонуни-ку, буни ўзгартириб бўлармиди? Аммо нима десанг дегин-у, мен шунчаки енгилмоқчи эмасман. Бутунлай оёқдан қолсам билмадим, аммо ҳозирча белимда куч-қувватим борида ҳеч ким бу уйдан ҳайдаб чиқаролмайди. Ўзинг меҳр қўйган ерингдан бадарға қилишса оғир ботаркан, хўрлигинг келаркан. Ахир, бу ўрмонларга оз меҳнатим сингдими? Мен миннат қилаётганим йўқ. Шунчаки, боламдек, қадрдон жойларни бошқага бергим келмаяпти. Бегона қўлларда ҳоли нима кечади уларнинг?\nКекса ўрмончи фақат ўзига гапириб ўтиришдан чарчади. Итини ҳоли қолдириб нари кетди. Энди тонггача мижжа қоқиш қайда? Азонлаб йўлга тушади, шаҳарга боради, қўлидан ҳалиям кўп нарса келишини исботлаб эски ишини қайтиб олади. Ахир, эллик йиллик меҳнати сингган ўрмонларни бошқа қўлга шундоққина тутқазиб қўёлмайди-ку…\n— Сизниям тушунаман, Номоз ака, лекин отамнинг феълини биласиз-ку. Жуда қайсар одам. Тутган ерини кесмаса қўймайди.\n— Ҳа биламан, Берди ўрмончининг шу табиати учун ҳам ҳурмати баланд. Ўзиям ўрмонларидек ёввойи, тоғларидай мағрур одам. Аммо бизниям тушунинг-да, отангиз қариганини тан олишни истамаяпти. Ҳозир замон ўзгаряпти, ўрмончилик бўйича янги технологиялар яратиляпти. Отангизнининг булардан хабари йўқ. Энди ўрнини ёшларга бўшатиб бериши керак-да.\n— Бунда сизни айблаётганим йўқ, мен фақат отамнинг соғлиғидан хавотирланяпман. Ишдан кетиши кераклиги ҳақида бир йилдан буён гапирасизлар. Биз-ку тез-тез хабар ололмаймиз, онамнинг айтишича, отам ўзини анча олдириб қўйибди. Шунинг учун мени ёнингизга юборди. Ёши анчага бориб қолди. Умри узоқ бўлсину одами алам дейдилар. Шунинг учун уйидан ҳайдаманг, ишлашиниям чекламанг. Эвазига нима сўрасангиз йўқ демайман.\n— Нималар деяпсиз, Адҳам Бердиевич? — дея хижолатланди бошлиқ. — Сиздай одам илтимос қилиб турганида йўқ дея олармидик? Бориб бемалол отангиздан суюнчи олсангиз бўлаверади.\n— Йўқ, фақат мен илтимос қилганимни у киши билмасин, бўлмаса хафа бўладилар.\nОвчининг қулоғига бошқа гап киргани йўқ. Хонага қандай қимтинибгина кирган бўлса, ўшандай чиқиб кетди. Котиба қизнинг ҳай-ҳайлашига ҳам эътибор бермади. Қишлоқ билан шаҳар ораси ўн чақиримча йўл. Чол қорувли елкалари чўкиб, гавдаси муштдайгина бўлиб уйига кириб келди. Кампири у келгунича ўғлидан эшитган хушхабарни ичида сақлаганидан ёрилай деди.\n— Қоратош кўринмайди?\n— Мен нима дарддаман сиз нима дейсиз? — кампири норозиланиб тўнғиллади. — Шу саёқ итингизам жонга тегди. Эрталаб овчиларга эргашиб кетганди.\n— Айни баҳор бўлса, жонли-жонсиз уйғонган, ҳозир бўлмаса қачон чиқишади?\n— Итнинг оёғи чиққанди-ку.\n— Болалар келса, нарсаларни йиғиштиринглар, эртагаёқ кўчамиз. Бошқа ишламайман, овгаям чиқмайман.\nЯрим тунда амаллаб уйга етиб келган Қоратош кун чиққунча тошдай қотиб ухлади. Аслини олганда, ҳали уйғонмоқчи эмасди, лекин қулоғига шерикларининг ҳуриши чалингач, истамаса-да ўрнидан турди. Одатда итлар овга отланаётганларида шундай ҳаяжон ва ваҳима билан ҳуришарди. Улар тезроқ ўлжага шошишар, ғайрати ичига сиғмай ҳар томонга шаталоқ отишарди. Аммо шу чоққача овлар олдидан Қоратошнинг ўзи барчага жар солиб ҳурарди. Энди унинг қўшиғи айтиб бўлинганга ўхшайди. Ит бироз вақт қулоқларини диккайтириб турди, бироқ чидолмади. Ахир, у туғилганидан буён овчи. Берди ўрмончи, унинг қадрдон милтиғи ва Қоратош: улар шу кунгача бу тоғларнинг энг олд овчиси эдилар. Ит чидолмади. Яна катта овларнинг хумори тутди. Чўлоқланиб бўлса ҳам йўлга тушди. Овчилар ҳали кетиб улгурмаган экан. Аммо итларнинг сафига қўшилган қари Қоратошни кўриши билан ҳай-ҳайлаб ҳайдашга тушиб кетишди.\nБошқалари ҳам унинг гапини маъқуллашди. Қоратошни аввалига дўқ-пўписа билан, кетавермагач биров тош, биров кесак улоқтириб тўдадан ҳайдашди ва ўзлари жўнаб кетишди.\nБечора ит эса кўзи жавдираб улар то кўздан йўқолгунча ортларидан термилиб турди-да, сўнг номаълум томонга йўл олди. Ит худди эгаси каби тоғларнинг ҳар бурчини ёддан билади, эҳтимол, йўлини бирор чўққига ёки қолган умрини бошқалардан бекиниб ўтказса бўладиган бирор хилватга бургандир?\nҚачонлардир, чексиз ўрмонларнинг соҳиби бўлганида тақдирларини айро тасаввур этолмаган инсон ва жонивор қарилик қисматини айрича қарши олишди. Бу ҳам бўлса умрнинг бир манзилида юзага қалқиб чиқажак ҳаёт қонуни экан-да. Овчи неча кунлардан буён илк бора таскинли тин олди.\n← Аввалги Аввалги Озод Отамирзаев Абдуҳаким Қаюмов. Туркистон аҳолиси: уйдирма ва ҳақиқат (1992)\nКейинги → Кейинги: Муқобил энергия турлари кўпаймоқда


Ҳомила ҳалтачаси қолиб кетган бўлса, қандай даволаш мумкин? - Динда саволим бор\nХозирги вақтда: 15 сен 2019, 23:08\nҲомила ҳалтачаси қолиб кетган бўлса, қандай даволаш мумкин?\nРўйҳатдан ўтган: 01 май 2019, 15:09\nПост Saidaxmedova » 04 май 2019, 08:04\nАссалому алайкум! Абортдан сўнг чап тухумдонда 2 см.дек нарса қолган, УТТ текширувида киста эмас, размери 3 см.дан ошса киста бўлади дейишди. 8 ойдан буён сўрилмай турибди.Этилмай қолган эски фоллекулами ёки ҳомила ҳалтасими деб айтишган. Шу сабабдан ҳомиладор бўлмаяпман. Ҳомила ҳалтачаси қолиб кетган бўлса, қандай даволаш мумкин? Даволанганларим бесамар кетди. Хусусий гникологияга бордим, у ёқда бирқанча анализлар топширдим. Ҳайзни учинчи ва тўртинкни кунлари келинг, гармонларни аниқлашимиз керак, шундан сўнг даволашни бошлаймиз, олдинги даволанганинггизни анализларсиз даволашган, бўлмайди, дейишди. Бу ҳолатда қолиб кетган нарса учун чап тухумдонимдан айрилиб қолмайманми?\nЖавоб: Ҳомила ҳалтачаси қолиб кетган бўлса, қандай даволаш мумкин?\nПост Шифокор » 05 май 2019, 14:10\nВа алайкум ассалом. Одатда фолликула 18-24 мм размергача етилгач, ёрилади ва овуляция содир бўлади. Сизнинг ҳолатингизда фолликула персистенцияси бўлиши мумкин, чунки у узоқ вақт давомида сақланиб турибди. 24 см.дан ошмаган, агар бу размердан катталашганида фолликуляр киста деб баҳолаш мумкин эди, гормонал фонни махсус дори воситалари билан нормага келтирилса, бу фолликула сўрилиб кетади (ёки атрезияга учрайди). Тухумдон иккита бўлади, битта тухумдони биронта патология сабабли операция қилиб олинган аёллар ҳам иккинчи тухумдондан етилган тухум ҳужайралари орқали, Аллоҳ таолонинг изни билан, ҳомиладор бўла оладилар. Сизда операцияга кўрсатма ҳам йўқ, даволанса ўтадиган ҳолат бу. ЛГ, прогестерон ва эстрогенларни текширтириб, уларни меъёрга келтириш керак. Шундай экан, сизнинг хавотирингиз асоссиз.\nМавзу - Ҳомила ҳалтачаси қолиб кетган бўлса, қандай даволаш мумкин?


Атрофлича тушунча берилди — Ishonch Gazetasi\nТошкент давлат юридик университети ҳузуридаги академик лицейда Ўзбекистон Республикаси Фанлар академиясининг ҳақиқий аъзолари томонидан Президентимиз Шавкат Мирзиёевнинг Олий Мажлисга Мурожаатномасида илгари сурилган долзарб масалаларнинг мазмун-моҳиятини тарғиб қилишга бағишланган учрашув бўлиб ўтди.\nИнсон ҳуқуқлари бўйича Ўзбекистон Республикаси Миллий маркази директори, академик Акмал Саидов ва «Ижтимоий фикр» жамоатчилик фикрини ўрганиш маркази директори, академик Раъно Убайдуллаева ўқувчиларга юртимизда амалга оширилаётган туб ислоҳотлар, сиёсий жараёнлар ва ёшларга берилаётган кенг имкониятлар хусусида атрофлича тушунча ҳамда турли масалалар бўйича қимматли маслаҳатлар беришди. Президентимизнинг Мурожаатномаси мазмун-моҳияти тушунтирилди.\nТадбир ўқувчи ёшлар ўртасида ўзаро билим алмашиш, ўз конституциявий ҳуқуқларини яхши тушуниб етиш, фаол бўлиш ҳамда мустақил фикрлашга ундовчи баҳс-мунозара тарзида ўтказилди.\n— Бугунги учрашув ўқувчиларимиз дунёқараши кенгайиши, ҳуқуқий саводхонлиги ошишига хизмат қилади, — дейди ҳуқуқ ва махсус фанлар кафедраси мудири Феруза Лутфуллаева. — Ўқувчилар учун Ички ишлар академияси ҳамда Тошкент давлат юридик университетида очиқ эшиклар куни ташкил этилган. Лицейимизда «Устоз-шогирд» анъаналари яхши йўлга қўйилган. Академикларимиз таъкидлашганидек, фақат яхши ният, шахдам қадамлар билан олға интилиш керак! Лицейимизда таълим олаётган 400 нафар ўқувчи келажакда Ватанимизнинг ҳақиқий тиргаклари бўлишига ишонамиз.\n— Тадбирда ўртоқларим билан энг долзарб муаммолардан бири — Орол денгизи мавзусига бағишланган саҳна кўринишини ижро этдик, — дейди лицейнинг 2-босқич ўқувчиси Мирсардор Чориев. — Халқ қабулхоналари ташкил этилганлиги, кўплаб муаммолар ечим топаётгани, эзгу ишлар рўёбидан жуда хурсандмиз.\nЎтган йили декабр ойида Сергели туманида ўтказилган «Китобхонлик» танловида ижтимоий фанлар бўйича ғолиб бўлдим. Яратилган имкониятлардан кенг фойдаланиб, юртимизнинг муносиб фарзанди бўлишга ҳаракат қиламиз.\nЎқувчилар томонидан ижро этилган саҳналаштирилган томоша тадбирга файз бағишлади.\nБугунидан эртаси яхши\nҚУЛАЙ ВА ЖОЗИБАДОР БИЗНЕС МУҲИТИ – ТАДБИРКОРЛИК ФАОЛИЯТИНИ РИВОЖЛАНТИРИШНИНГ МУҲИМ…


“Ўтюраклар” клуби баёнот тарқатди\n“Ўтюраклар” клуби М.Тожибоеванинг сўзларига кўра, Андижон вилояти ҳокимлигига қарашли “Андижоннома” газетасининг 26 март сонида Қирғизистондаги воқеаларга муносабат билдирилган мақола босилган. Бу мақолада ўзбекистонликлар худди жаннатда яшаётгандек кўрсатилган.\nБаёнотда бу мақолага ҳам муносабат билдирилган.\n“Афсуски, ўша жаннат деб аталмиш дўзахда яшашга маҳкум қилинган гуруҳкорлармиз. Узоқ йиллардан буён ўзбек матбуоти вакиллари айтганидек, жаннатда яшаяпмиз. Лекин бизнинг жаннатимизда фақат дўзахнинг иси уфуриб туради. Ўзбекистоннинг ҳар бир шаҳри дўзахнинг алоҳида-алоҳида азоб берувчи ҳудудларини эслатади. Ўзбекистон ҳукумати ўзбекистонликларнинг паймонаси тўлиб-тошганини, адолатсизлик, разолат, жаҳолат халқнинг тинкасини қуритганини жуда яхши билади”, - дейилади баёнотда.\nАммо, баёнотда ёзилишича, ҳукумат халқни қўрқувда ушлаш эвазига тинчликни сақлаб турибди.


Жаҳон 17:29 / 02.03.2021 1197\nХитой ҳукумати июнь охирига қадар ярим миллиарддан ортиқ кишини коронавирусга қарши эмламоқчи. Бу ҳақда хитойлик эпидемиолог Чжун Наншан маълум қилди, деб хабар берди CNN.\nЭкспертнинг сўзларига кўра, унинг Хитой соғлиқни сақлаш тизимида ишлайдиган манбаси мамлакатда июлга бориб эмланганлар кўрсаткичини 40 фоизга етказиш режалаштирилмоқда. Бу 548 миллионга яқин кишини ташкил этади.\nНаншаннинг маълумот беришича, ҳозирда Хитойда аҳолининг 3,5 фоизи ёки 51 миллион киши коронавирусга қарши эмланган. Унинг қўшимча қилишича, жамоавий иммунитетга эришиш учун Хитой ҳукуматига уч йилга яқин вақт керак бўлади.\n1 март куни Хитой инсонпарварлик ёрдами сифатида ривожланаётган давлатларга вакцина етказиб бериши хабар қилинди. Улар орасида Жанубий ва Жануби-Шарқий Осиё мамлакатлари, Мўғулистон, Фаластин, Беларусь ва Зимбабве бор.


12.11.2021 21:11 0 2113\nШотландияда қуриган торфзорларни тиклаш ва шу билан сайёрани иссиқхона газлари хавфидан қутқариш учун арча плантацияларини кесишни бошланди.\nОлимлар бу чора углеродни сақлаб қолиш ва биологик хилма-хилликни тиклашга ёрдам беришини таъкидламоқда. Бу ҳақда Sky News маълум қилди.\nБанлоит қишлоғининг торфзорларида 1,2 миллион тонна углерод бор, бу Шотландиянинг йиллик углерод миқдорининг тахминан икки фоизга тенг. Торф тупроқларига саноатда арча дарахтларини экиш ерни зарарлаган. Бу эса иссиқхона газлари эмиссиясини шу даражада оширдики, дарахтлар уларни ўзлаштира олмайди.\nИгнабаргли дарахтларни кесиш Rewilding Europe фондининг Bunloit Rewilding лойиҳасининг бир қисми бўлади. Мутахассисларнинг фикрича, торф ботқоқларини қайта тиклаш 100 йил давомида 60 минг тонна углеродни сақлашга ёрдам беради.\nБотқоқликлар минтақадаги биологик хилма-хилликни сақлаш мақсадига мувофиқ ўсимлик ва фаунанинг кўплаб турлари учун яшаш жойига айланади.\nТорф ботқоқлари, шунингдек, чучук сувнинг табиий сув омбори бўлиб, сув тошқини оқибатларини юмшата олади.


Суперлиганинг якуний 26-тури доираси учта ўйин борки, айнан ушбу баҳслар чемпионатда интригани сақлаб турибди. Тошкентда «Бунёдкор» - «Сўғдиёна» баҳсида ОЧЛ-2020 йўлланмаси ўйналса, «Насаф» - «Динамо» ҳамда «Бухоро» - ОКМК ўйинларидан кейин лигани тарк этувчи омадсиз жамоа номи аниқланади.\n«Бунёдкор» - «Сўғдиёна»: ОЧЛ йўлланмаси кимга насиб этади?\nКелинг, аввало 3-ўрин ва ОЧЛ йўлланмаси учун ўзаро сўнгги турда учрашадиган «Бунёдкор» ва «Сўғдиёна» ўйинида рўй бериши мумкин бўлган ҳолатларга эътибор қаратамиз. 25-турдан кейин Тошкент клуби ҳисобида 42 очко, Жиззах жамоасида эса 39 очко мавжуд.\n- «Бунёдкор» - «Сўғдиёна» ўйинидаги мезбонларнинг ғалабаси ёки дуранг натижаси Вадим Абрамов жамоасига 3-ўрин ва ОЧЛ йўлланмасини тақдим этади.\n- «Бунёдкор» - «Сўғдиёна» ўйинида меҳмон жамоанинг ғалабаси, Улуғбек Бақоев шогирдларига ОЧЛ йўлланмасини келтиради.\nСабаби, бу вазиятда «Бунёдкор» ва «Сўғдиёна»нинг очколари сони 42тадан тенглашса-да, энг аввало тўплар нисбати эмас, ўзаро ўйинлардаги натижа асосий планга чиқади.\nБу борада «Ўзбекистон Профессионал футбол клублари учун 2019 йилги мавсум мусобақалари регламенти» 9-моддаси «Мусобақа ғолибларини аниқлаш» бўлими, 9.2 бандида қўйидагича келтирилади:\n9.2. Иккита ва ундан кўп жамоалар жамлаган очколар тенг бўлган тақдирда, жамоаларнинг ўрни қуйидагича аниқланади:\n- ўзаро учрашув(лар) натижасига кўра (олинган очколар, урилган ва ўтказиб юборилган тўплар фарқи, урилган тўплар, ўзга майдонда урилган тўплар), бунда юзма-юз учрашувда техник мағлубиятга учраган жамоа энг қуйи ўринни эгаллайди;\n- барча учрашувларда урилган ва ўтказиб юборилган голларнинг энг яхши фарқига кўра;\n- барча учрашувларда эришилган ғалабалар сонига кўра;\n- барча учрашувларда ўзга майдонда урилган голлар сонига кўра.\n- Мазкур кўрсаткичларнинг ҳаммаси тенг бўлса, жамоаларнинг мусобақалардаги ўрни қуръа ташлаш орқали аниқланади. Агар вазият чемпионни ёки Осиё Чемпионлар лигасида иштирок этиш ҳуқуқини берадиган ўринларни аниқлаб берадиган бўлса, бетараф майдонда «олтин» учрашув ўтказилади.\nДемак, «Сўғдиёна» жамоасининг Жиззахдаги биринчи ўйинда «Бунёдкор»ни мағлуб этганини (2:1) ҳисобга олсак, Жиззах клубининг ҳар қандай ҳисобдаги ғалабаси уларга 3-ўринни тақдим этади. Акс ҳолда «Бунёдкор» 3-ўрин эгасига айланади.\n«Бухоро» ёки «Динамо». Очколар тенглашса, ким Суперлигада қолади?\nЯкунловчи турнинг яна бир интригаси лигада қолиш учун бўладиган ўйинлардир. Ҳозирда Суперлигада бир хил – 21 очкодан йиғган «Бухоро» ва «Динамо» клублари сўнгги турда лигада қолиш учун «ҳаёт-мамот жанги»да майдонга тушишади. Агарда, икки жамоа ҳам ғалаба қозонса ва «Қизилқум» мағлубиятга учраган тақдирда очколар сони тенглашса, ўзаро ўйинлардаги устунлик эвазига Навоий клуби ҳар қандай ҳолатда Суперлигада қолиши аниқ.\nҲал қилувчи турда «Бухоро» ўз майдонида ОКМКни қабул қилса, «Динамо» Қаршида «Насаф» меҳмони бўлади. «Бухоро» ўзаро ўйинлар ҳисобида «Динамо»дан устунликка эга (0:0, 3:0). Шу боис, «Динамо»нинг лигада қолиш масаласи ўз ихтиёрида эмас.\n- «Бухоро» ОКМКни мағлуб этса, Суперлигада қолади;\n- «Бухоро» мағлубиятга учраса ёки дуранг ўйнаса ва «Динамо» ғалаба қозонса, Самарқанд жамоаси Суперлигада қолади.\n- Икки жамоа ҳам дуранг қайд этса, ўзаро ўйинлар бўйича «Бухоро» Суперлигада қолади.\n- «Бухоро» ҳам, «Динамо» ҳам мағлубиятга учраса, «Бухоро» лигада қолади.\nШундай экан, сўнгги турда интригага бой ўйинлар кутиб турибди. Кўрамиз, кузатамиз.\n«Локомотив» клубининг таъсисчиларидан бири ўзгаради\n«Қизилқум» «Бухоро» билан дуранг ўйнади


Ислом Каримовнинг опалари Меҳринисо ҳақида (фото) — birinchi-prezident.uz\nИслом Каримовнинг опалари Меҳринисо ҳақида (фото)\nМеҳринисо опа ёш бева қолганлар. Уларнинг Илхом исмли уғиллари Ислом Каримовнинг тенгдоши бўлиб, улар бир мактабнинг параллел синфларида ўқишган. Меҳринисо оилада ёлғиз қиз фарзанд эдилар ва кенжа укаларига ниҳоятда меҳрибон опа бўлганлар. Уларга кийимлар бичиб тикиб берар, байрамларда эса ҳамиша совғалар билан сийлашни яхши кўрар эдилар.\nМеҳринисо опа “Аёл меҳнати” артелида цех бошлиғи бўлиб ишлаганлар.\n“Бу ерга мактабдан кейин келиб турар эдим, аммам тушликка менга ширинликлар олиб берар эдилар. Ҳаётнинг барча машаққатларига қарамасдан, Меҳринисо опа жуда ҳам хушмуомала ва очиқкўнгил инсон бўлганлар. Уларнинг ақл-фаросати мени доимо ҳайратлантирар эди», – дея эслайди жиянлари Азим Каримов.\nФото: Karimov Foundation\nМеҳринисо опа укалари Ислом билан жуда фаҳрланганлар, айниқса у биринчи синфга чиққанида рус тилини умуман билмаганлиги, шундай бўлсада, рус мактабини олтин медал билан тамомлагани ҳақида гапиришни яхши кўрар эдилар. Меҳринисо укалари Ислом Каримов юқори синфларда ўқиб юрганида энг яхши иншоларни ёзгани, синфдошларига ҳам иншо ёзишда ёрдам бергани, ўқитувчи иншоларни бир киши ёзганини сезиб колмаслиги учун матнни турлича услубларда тузганини қайта-қайта сўзлаб беришни хуш кўрар эдилар.\nСуратда: Ислом Каримовнинг волидалари Санобар-ая ва опалари Меҳринисо (1920-1984).


Мисрда Ҳусни Муборак вафоти муносабати билан 3 кунлик мотам эълон қилинди\n23:18 / 25.02.2020\nМиср ҳукумати мамлакатнинг собиқ раҳбари Ҳусни Муборак вафоти муносабати билан 3 кунлик умуммиллий мотам эълон қилди.\nМотам 26 февралдан бошланади. Бу ҳақда Миср президенти маъмуриятида маълум қилинган.\nАввалроқ Муборак Қоҳирадага ҳарбий госпиталда 91 ёшида вафот этгани маълум қилинганди. Дастлабки маълумотларга кўра, собиқ президентнинг вафотига яқинда ошқозонида ўтказган жарроҳлик операциясидан кейинги асоратлар сабаб бўлган.\nМисрнинг ҳарбий хизмат ҳақидаги қонунига кўра, Муборак ҳарбий учувчи бўлгани сабабли ҳарбий эҳтиром билан дафн этилади. Дафн маросими Муборак ўз ҳаётининг катта қисмини яшаган Гелиополис шаҳридаги қабристонда бўлиб ўтади.\nҲусни Муборак Мисрни 1981 йилдан 2011 йилгача бошқарган, кейин «араб баҳори» воқеалари сифатида тарихга кирган намойишлар натижасида 2011 йил 3 февралда истеъфога чиқишга мажбур бўлган. Шундан кейин у ҳибсга олиниб, коррупцияда ҳамда намойишчиларнинг ҳалок бўлишида айбдор деб топилган. Муборак ушбу айбловлар бўйича умрбод қамоқ жазосига ҳукм қилинган.\nМиср кассация суди Муборакдан намойишчиларнинг ҳалок бўлиши бўйича барча айбловларни бекор қилгач, собиқ президент 2017 йилда озодликка чиққан.\nМисрда коронавирус сабабли янги пойтахтга кўчиб ўтиш кейинги йилга қолдирилди\nЎзбекистоннинг 177 нафар фуқароси Мисрдан олиб чиқилди\nМисрда об-ҳаво ўзгариши ортидан ўнлаб кишилар ҳалок бўлди


Қизиқарли фактлар » Страница 53\nсана : 14-07-2017 / Қизиқарли фактлар\nДунё аҳолисининг энг севимли рангини биласизми?\nЖаҳон аҳолисининг аксарият қисми феруза рангини ёқтириши маълум бўлди. Америкалик олимлар юқоридаги хулосага келганлигини Medik Forum портали ёзди.\nКарьера қилишни истаганлар иш жойини тез-тез ўзгартириб туради. Йўқ, беқўнимликни назарда тутмаяпмиз. Ўрганган жамоанг билан хайрлашиш осон эмас, аммо олдингда улуғ мақсадлар турганда... Биз сизга эски иш жойи билан хайрлашиш фурсати етганлигининг бир неча аломатларини санаб ўтамиз.\nсана : 14-07-2017 / Янгиликлар, Қизиқарли фактлар\nсана : 13-07-2017 / Қизиқарли фактлар\nсана : 12-07-2017 / Қизиқарли фактлар\nДунё сиёсий харитасида 200дан ортиқ мамлакат мавжуд бўлиб, уларнинг номини ҳеч бўлмаганда умримиз давомида бир марта эшитганмиз. Лекин шундай мамлакатлар ҳам борки, уларнинг мавжудлиги ҳақида деярли эшитмаганмиз, чунки улар жуда кичик майдонларни эгаллайди ёки аҳолиси бир неча минг нафардан иборат.\nсана : 11-07-2017 / Қизиқарли фактлар\nсана : 10-07-2017 / Қизиқарли фактлар\nсана : 10-07-2017 / Янгиликлар, Қизиқарли фактлар\nБиз кескин ўзгаришлар дунёсида яшамоқдамиз. Доимий равишда янги соҳалар пайдо бўлмоқда, аввалгилари эса эскирмоқда. World Economic Forum ҳисоботига кўра, юқори синф битирувчилари тайёрланаётган иш ўринларининг 65 фоизи келажакда йўқ бўлиб кетади. Ишчи кучи ва бизнинг билимларимиз кескинлик билан\nМачу-Пикчу — Перудаги 2438 метр баландликда жойлашган, қадимий инкларнинг йўқолган шаҳри ҳисобланади. Тахминан 1440 йилда инклар томонидан асос солинган ва 1532 йилда тўсатдан ҳувиллаб бўшаб қолган шаҳар анча вақт кишиларнинг эътиборидан четда бўлган. Тоғ шамолларининг емириши ва ўт-ўланлар қоплаб


16-06-2016 | 22:56\nZAMIN.UZ / Спорт / 16 Июн 2016 года433\nБундан 350 йил аввал Франсуа де Ларошфуко "Францияда ҳамма нарса бўлиши мумкин" деб айтиб кетганди. Бу ҳақда "Fut.uz" хабар берди.Дарҳақиқат шундай экан. Мамлакат маданиятга, мода, ошхона санъати ва футболга жуда катта эътибор қаратмоқда. Ушбу давлатнинг майдони 552 минг км кв ҳисобланади. Аҳолисининг сони 66 миллион кишидан зиёд. Валютаси - евро. "Бу ерда ҳамма нарса бўлиши мумкин", деб ёзишган XVII асрадаёқ. Французларнинг ўзлари ватанларини "Олтиқирра" деб аташади. Дарҳақиқат, бу давлат Жанубий ва Шимолий Европанинг чегарасида жойлашган. Атрофида еттита давлат билан чегарадош ҳисобланади. Бундан ташқари Ла-Манш бўғози ҳам шу мамлакат билан ёнма-ён жойлашган. Айнан шу ерларда - қайнаб турган "қозон"да дунёнинг файласуфлари, маданий ва бадиий арбоблари дунёга келган. Мана шу жозибадорлик ва очиқлик мамлакатга кулфатларни ҳам келтириб чиқарди. Бу юрт жуда кўп уруш ва қирғинларни бошидан ўтказди. Франция дунёга бир қатор буюк маданият, спорт, фан ва сиёсат арбобларини етиштириб чиқарди. Шарль де Голль республикачиларнинг ажойиб наминаси бўлган. Виктор Гюго, Жан-Жак Руссо, Вольтер ва Жан-Поль Сартрлар романтик адабиётнинг вакиллари бўлишган. Поль Сезанн ва Клод Моне каби рассомлар алоҳида мавзу. Энг муҳими йирик спорт мусобақалари - Олимпиада ўйинлари, футбол бўйича Жаҳон ва Европа чемпионатлари, Европа Чемпионлар лигасининг илдизлари шу юртга келиб тақалади. Таомлар... нимадан бошлашни ҳам билмайди, киши. Франциянинг алоҳида худудларига тўхталиб ўтмасдан шунчаки "bon appetit" иборасидан бошласак бўлади. Франциянинг ошхонаси худди бой табиати каби егуликка тўладир. Фуа-гра, кассуле, шукрут, буйабес, андулет ... бу номларни анчагача келтириш мумкин.Францияда энг кенг тарқалган ва машҳур спорт тури бу - футболдир. Бу ерда қарийб 2 миллиондан зиёд лицензияга эга футболчилар бор. Бундан ташқари, мамлакатда бой спорт анъаналари сақланиб қолган. Регби бўйича Франция термаси 2011 йилда кумуш медални қўлга киритган.Гандбол бўйича Олимпия чемпиони ҳисобланишади. Доимий равишда юқори савияли баскетболчилар, вело ва мотопойгачиларни етиштириб чиқаради. Теннис бўйича "Ролан Гаррос" мусобақасини айтмаса ҳам бўлади. Ҳар йили ўтказиладиган "Тур де Франс" велопойгасида 12 миллион мухлис йиғилади.Футбол бўйича Франция чемпионати 1932/33 мавсумда профессионал босқичга қадам қўйди. "Реймс" жамоаси финалгача етиб бориб, фақатгина "Реал"га имкониятни бой берган. Биринчи Еврокубокни 1993 йилда "Олимпик" жамоаси қўлга киритганди. Ўшада "Милан" жамоаси таслиқ қилинган. XXI асрнинг биринчи ўн йиллигида "Лион" жамоаси етти маротаба Франция чемпионатини ютиб олган. Франция футболи ҳеч қачон машҳур ўйинчилар танқислигига учрамаган. Бу ерда Дидье Дешам, Жан-Пьер Папен, Жюст Фонтен, Лилиан Тюрам, Зайниддин Зидан ... номларни жуда кўп келтириш мумкин. Аммо, учта ном борки улар ҳамиша энг машҳурлар сифатида тилга олинаверади. Улар Жюст Фонтен, Раймон Копа ва Мишель Платинилардир. Улар сўнг такрорланмас Зизу тилга олинади.Мана шундай давлатда Евро мусобақаси давом этмоқда ва ва қизғин паллага кириб улгурди.\nЎқишни тавсия қиламиз Евро-2016 ҳақида 10та факт!\n00:55 / 11-06-2016\n21:15 / 06-01-2016


Тошкентдаги кўп қаватли уйда ёнғин юзага келди - UzNews.uz\nЯшнобод туманида жойлашган кўп қаватли уйнинг том қисмида юзага келган ёнғинни ўчириш учун 6та ёнғин ўчириш техникалари жалб этилган.\nЎзбекистон ёнғин хавфсизлиги хизматининг маълумотларига кўра, 27 октябрь куни соат 13:46да ёнғин-қутқарув хизматига Тошкент шаҳрининг Яшнобод туманидаги кўп қаватли уйнинг томида ёнғин содир бўлаётгани ҳақида хабар келиб тушган.\nСодир бўлган ёнғинни бартараф этишга 6та ёнғин ўчириш техникалари жалб этилган. Кўрсатилган манзилга бўлинмалар 5 дақиқада етиб борган. Кўрилган ҳаракатлар натижасида ёнғин соат 14:06да ўраб олиниб, соат 14:20да бартараф этилган.\nЁнғиндан уйнинг 250 кв.метр майдони сақлаб қолинган. Ёнғин оқибатида кўп қаватли уйнинг 70 кв. метр майдонда том бўғот қисмлари ёниб зарарланган. Тан жароҳати олган ва ҳалок бўлганлар қайд этилмаган.\nЁнғиннинг тахминий сабаби: томда оловли-таъмирлаш ишларининг олиб борилишида ёнғин хавфсизлиги қоидаларининг бузилиши. Моддий зарар миқдори аниқланмоқда.\n11 январ, 19:33


Bugun Science. Самовий Дездемона: Уран йўлдошлари ҳақида 5 дақиқалик мутолаа - Bugun.uz\nBugun Science. Самовий Дездемона: Уран йўлдошлари ҳақида 5 дақиқалик мутолаа\n19:00 | 12-01-2022\n5 сониялик факт: Ҳозирда Уран сайёрасининг 27 та табиий йўлдоши аниқланган.\nМулоҳаза учун 55 сония: Осмон жисмларига, хусусан, сайёраларга ва уларнинг йўлдошларига одатда қадимги юнон ва Рим мифологияси қаҳрамонларининг номи берилади. Мисол учун, Юпитер — римликларнинг энг катта маъбудининг номи, у юнон мифологиясидаги Зевснинг аналоги ҳисобланади. Бошқа сайёралар ҳам шундай — у ёки бу маъбуднинг номи билан аталган.\nҚисқасини айтганда, Қуёш системасидаги сайёралар ичида фақатгина Ер сайёрасининг номи мифология билан боғлиқ эмас, холос. Йўлдошлар ҳақида гап кетганда эса шуни айтиб ўтиш керакки, то 1610 йилга қадар, яъни Галилео Галилей ўз телескопи билан тунги осмонга назар солишигача бўлган замонларда Ердан бошқа сайёраларнинг ҳам табиий йўлдоши бўлиши мумкинлигини ҳеч билмаган. 1610 йилда Галилей дастлаб Юпитернинг тўртта энг йирик йўлдошини кашф қилди ва уёғи кетди… Олимлар бирин-кетин бошқа сайёраларнинг ҳам йўлдошларини оча бошлашди. Хусусан, Галилейдан бироз кейин Христиан Гюйгенс ва Жан Доминик Кассинилар томонидан Сатурннинг ҳам 5 та йўлдоши аниқланган.\nБу кашфиётлар билан бирга, олимлар қаршисида энди ушбу янги очилаётган осмон жисмларига ном бериш масаласи ҳам чиқиб келди. Ким нима деса десину, лекин олимларда ҳам баъзан ҳукмдорларга нисбатан хушомадгўйлик қилиш ҳолати учраб туради (лаганбардорлик дейишга тилим бормади). Галилей ўзи кашф қилган ўша тўртта янги осмон жисмига (Юпитер йўлдошларига) ўша пайт Тосканияда ҳукмронлик қилган герцог — Козимо Медичи II номини беришга қарор қилади. Шу сабабли ҳам бу йўлдошлар Галилей ёзишмаларида «Медичи юлдузлари» деб қайд этилган. Албатта, Медичи Галилейга доимий ҳомийлик қилиб турган ва вақти-вақти билан катта-катта инъомлар бериб, сийлаб турган бўлса керак.\nБироқ кейинчалик барибир илмий ҳамжамият бу номни қабул қилмади ва ўша тўртта йўлдошга яна ўша юнон мифологиясидаги қаҳрамонларнинг номларини беришга ўтилди. Бу анъанани эса олмон астрономи Симон Мариус бошлаб берган бўлиб, у мазкур йўлдошларга Зевс маъбудининг канизакларининг номини бириктирган. Хусусан, Ио, Европа ва Каллисто Зевснинг канизакларининг номи бўлган.\nТўртинчи ва энг катта йўлдошга эса Ганимед номи берилган, у ўша тўртта йўлдош ичидаги номи эркакча бўлган ягона табиий йўлдош эди. Бошланган ушбу анъанага олимлар Сатурн йўлдошлари борасида ҳам содиқ қолишди. Шу тариқа, Сатурн йўлдошларига ҳам Титан (у Сатурн маъбудининг ака-укаларининг умумий номи бўлган), Тефия, Диона, Рея ва Япет номларини беришган. Бу номлар ҳам юнон мифологиясига тааллуқлидир.\nШуниси қизиқки, тўртта Сатурн йўлдошини кашф қилган ярим француз ва ярим итальян бўлган астроном Жан Доминик Кассини ҳам Галилей сингари ўз кашфиёти билан маҳаллий ҳукмдор назарига тушишга уриниб кўрган ва уларга «Лудовисус» деб ном беришга ҳаракат қилган. Лекин монархни астрономик тарзда шарафлашга бўлган ушбу уриниш ҳам якунда барибир барбод бўлган.\nАсосий қисм, 4 дақиқа: Айтганча, сайёралар атрофида айланиб, уларнинг доимий гравитацион таъсирида бўладиган бундай объектларни «йўлдошлар» деб аташ таклифи немис астрономи Иоганн Кеплердан чиққан. У зодагонларга сафарлар пайтида йўлдошлик қиладиган, уларнинг атрофида парвонадек айланиб, гирдикапалак бўладиган хизматчиларни кузата туриб шундай фикрга келган, дейишади фан тарихчилари. Кеплер эса фанда «осмон қонунчиси» дейилади, яъни унинг нуфузи шундайки, гапи-гап, сўзи-сўз!\nХуллас, янги даврда сайёраларнинг табиий йўлдошлари энди тез-тез кашф қилина бошлади ва уларга ном беришда яна юнон ва Рим афсоналарига мурожаат қилинадиган бўлди. 1781 йилнинг 13 март санасида Англияда Уильям Гершель Сатурндан кейинги, еттинчи сайёрасини кашф қилди. Гершель ҳам Кассини ва Галилейнинг омадсиз уринишидан хулоса қилмаган, шекилли. Сабаби у ҳам ўз кашфиётига ўз мамлакати ҳукмдорининг номини беришга уриниб кўрди ва уни «Георг юлдузи» деб номлади. Ўша пайтда Англия тахтида бўлган Георг III бунга қандай муносабатда бўлгани номаълум, лекин ушбу уриниш ҳам муваффақиятсизликка учради ва еттинчи сайёрага яна ўша Рим мифологиясидан келиб чиқиб Уран номи берилди. Уран мифологияда Сатурннинг отаси ҳисобланади.\nГершелнинг ўзи бундан нақд 235 йил аввал, яъни 1787 йилнинг 11 январида Ураннинг иккита табиий йўлдошини ҳам кашф қилган эди. Балки ўша куни у «энди осмон жисмларига ном беришда афсоналарга ва монархларга мурожаат этишни бас қилиш керак» деган фикрга борган бўлса керак. Ҳар ҳолда, олим бу сафар на монархни шарафламади ва на қадимги афсоналар борасида бош қотириб ўтирмасдан, очилган йўлдошларга шунчаки Уран I ва Уран II деб шартли ном бериб қўя қолган. Уларга ном беришни кейинроқ унинг ўғли Жон Гершель (у ҳам астроном бўлган) бошлаб берган ва у ҳам энди мифологиядан четга чиқишни маъқул деб топган.\nУран ва Ер.\nБу пайтда Англияда ва умуман Европада Уильям Шекспир асарлари жуда машҳур бўлаётган эди. Шекспир асарлари қаҳрамонлари эса халқ орасида оммавий муҳокама қилиниб, улар асосида қўйилаётган пьесалар ҳам жуда катта аншлаг билан қўйиларди. Балки, Жон Гершель ҳам бирор театрга тушгандан кейин руҳан унинг маданий таъсирида бўлган бўлса керак, отаси кашф қилган иккита Уран йўлдошига Шекспирнинг «Ёз оқшомидаги туш» асаридаги қаҳрамонлар — Титания ва Оберон номини беришга қарор қилган. У шу тариқа Уран йўлдошлари учун Шекспир асарлари қаҳрамонлари номини бериш анъанасини бошлаб беради. Титания ва Оберон инглиз халқ оғзаки ижодидан Шекспир асарларига кўчган қирол ва қироличанинг исмлари ҳисобланади.\n1852 йилларда балки, Англияда Александр Поуп вақтинча Шекспирдан кўра машҳурроқ бўлган бўлса керак. Ҳар ҳолда, Ураннинг учинчи ва тўртинчи йўлдоши кашф қилинган ўша йилда ушбу йўлдошларга Шекспирнинг эмас, балки Александр Поупнинг «Жингалаксочнинг ўғирланиши» асари қаҳрамонлари номи берилган. Бу асарда Ариел ва Умбриел исмли афсунгарлар ҳақида сўз боради: учинчи ва тўртинчи йўлдошларга шу номлар берилган.\nЛекин Александр Поупнинг «Уранга юриши» шу билан тугайди ва кейинги кашф қилинган Уран йўлдошларига яна Шекспир асарлари қаҳрамонларининг номини беришда давом этилади. Кейинги — бешинчи йўлдош эса орадан деярли бир аср ўтиб, аниқроғи, 1949 йилда голланд астрономи Жерард Койпер томонидан кашф қилинган. Унга Шекспирнинг «Қуюн» пьесасидаги Миранда номи берилган.\nШундан сўнг яна узоқ вақтгача Уранда фақат 5 та йўлдош бўлса керак деган фикр мавжуд эди. Чунки телескопда кузатилганда Уран атрофида бошқа йирик осмон жисми умуман кўринмасди. Бироқ NASA 1979 йилда Қуёш системасининг олис тарафларини ўрганиш учун иккита сайёралараро автомат космик станцияси — «Voyager-1» ва «Voyager-2»ларни учирди. Шулардан иккинчиси 1985–1986 йилларда Уран яқинидан учиб ўтган ва унинг теварак-атрофига оид фотосуратларни Ерга юборган.\nОлимлар ушбу суратларни таҳлил қилиш асносида Уран атрофида яна ўнлаб майда табиий йўлдошлар мавжудлигини аниқлашган. Шу тариқа, энди Қуёш системасида Дездемона («Отелло» пьесасидан), Жулетта («Ромео ва Жулетта»дан), Корделия («Қирол Лир»дан), Пак («Ёз оқшомидаги туш») ва ҳоказо дараматургик тимсоллар пайдо бўлди.\nКейинчалик, 1997–2003 йиллар орасида Хаббл телескопи ва бошқа кузатув усулларидан фойдаланиб, Ураннинг яна ўндан зиёд йўлдошлари очилди. Уларга ҳам Шекспир асарларидан келиб чиқиб ном бериш анъанаси давом эттирилди. Хусусан, эндиликда Уран атрофида Розалинда, Пердита, Купидон, Тринкуло, Просперо сингари драматургия «вакиллари» айланмоқда. Улар орасидаги ҳозирча энг охирги Шекспир қаҳрамони — Маргарита эса «Йўқ жойдан чиққан ғавғо» асаридан олинган бўлиб, у 2003 йилда кашф қилинган эди.\nУмуман олганда, ҳозиргача Ураннинг 27 та табиий йўлдоши аниқланган. Шундан 25 таси Шекспир қаҳрамонларининг номи билан аталган. Нима ҳам дердик, Зулфиқор Мусоқовнинг «Яратганга шукр» кинофильмида айтилганидек «Шекспир ака» билан астрономлар бир-бирларини жуда яхши тушуниб олишган.