Шифокорлар ҳам меҳнат муҳожирлари сафини тўлдиряпти\n25 май 2019, Тошкент вақти: 08:37\nТожикистонда аҳолига тиббий хизмат кўрсатиш даражаси пасайиб кетгани ва тажрибали кадрлар етишмаслиги мамлакатда турли юқумли касалликлар, хусусан, оналар ва болалар ўлими кўпайишига сабаб бўлмоқда.\nТожикистон Соғлиқни сақлаш вазирлиги тарқатган маълумотга кўра, айни пайтда мамлакат шифохоналарида олий маълумотга эга бўлган атиги 13 267 врач фаолият юритмоқдаки, бу ҳар 10 минг кишига 18 врачдан тўғри келади.\nЯқинда Тожикистон президенти Имомали Раҳмон ҳам мамлакатда аҳолига тиббий хизмат кўрсатиш даражасининг ўта пастлигидан бонг урган эди.\n“Ҳар йили давлат бюджетидан энг кўп маблағ соғлиқни сақлаш соҳасига ажратилади. Аммо тиббий хизмат кўрсатиш даражаси паслиги сабабли маҳаллий врачларга ўз тақдирини ишонмаган одамлар жуда катта маблағ сарфлаб қишлоқдан шаҳарга ва ҳатто республикадан ташқарига бориб даволанишга мажбур бўлмоқда”,- деган эди Тожикистон раҳбари.\nДавлат раҳбарининг билдиришича, жорий йилда соғлиқни сақлаш соҳасида қиймати 420 миллион сомоний бўлган 54 та лойиҳа амалга оширилмоқда.\nДушанбе шаҳридаги шифохоналардан бирида ишлаётган тажрибали врач Мирали Одинаев сўзларига кўра, бу соҳа ҳам ошна-оғайнигарчилик, таниш-билишчиликдан четда қолмаган.\n“Тан олиш зарур, соҳамизда тасодифий мутахассислар талайгина. Баъзан уларнинг саводсизлигини кўриб, шу соҳада ишлаётганимдан афсусланаман”,- деди М.Одинаев.\nБундан ташқари, М.Одинаевнинг айтишича, мамлакатда нарх-наво тобора ўсиб бораётгани, иш ҳақи камлиги сабабли кўпгина тажрибали врачлар Россия шаҳарларидаги шифохоналарда шартнома асосида ишга кетмоқда. Бу эса Тожикистон соғлиқни сақлаш соҳасини янада фалажлайди.\nМавзуни ўрганиш асносида “Озодлик” мухбири Ваҳдат туманининг чекка қишлоқларидан биридаги туғруқхонага бош суқди. Бир қаватли бино ташқаридан туғруқхонани эмас, балки колхоз омборини эслатади.\n“Бу ерда туғруқхона учун шарт бўлган бирорта шароит йўқ,- дейди яқинда она бўлган Саодат исмли аёл. – Айниқса, кўп қон йўқотган оналарга биринчи ёрдам кўрсатиш жуда катта муаммо. Шунинг учун қишлоқлик аёллар кўпроқ уйда туғишни афзал билмоқда. Бу эса кўп ҳолларда бола ва оналар ўлимига сабаб бўляпти”.\nЎз юртидаги иқтисодий ва ижтимоий аҳвол ёмонлиги сабаб мигрантлар сафини тўлдираётган тажрибали тожик шифокорлари Россияда ишсиз қолаётгани йўқ. Масалан, ўтган йилиёқ Россиянинг Пенза, Рязань, Краснодар соғлиқни сақлаш бошқармалари “Тожикхорижакор” ширкати билан шартнома имзолаб, ўз шифохоналаридаги бўш ўринларни тожикистонлик врачлар ҳисобига тўлдиришга киришганди.


ЕТАКЧИГА КЎП НАРСА БОҒЛИҚ - Ўзбекистон овози газетаси\nЕТАКЧИГА КЎП НАРСА БОҒЛИҚ\nБухоро «Геофизика экспедицияси» очиқ акциядорлик жамиятидаги ЎзХДП бошланғич ташкилоти 1999 йилда ташкил этилган. Унинг раҳбари, халқ депутатлари Когон туман Кенгаши депутати Қаҳрамон Мирзаевни туманимизда кўпчилик яхши танийди. Ҳозирги кунда 25 нафар аъзони бирлаштирган бошланғич ташкилот партиямиз ғояларини тарғиб қилиш, Сайловолди дастурида белгиланган устувор вазифалар ижроси бўйича қатор ишларни амалга оширмоқда, партия фаоллари, депутатлар, мутахассислар ва ёшлар иштирокида давра суҳбатлари, семинарлар ўтказмоқда.\nШунингдек, бошланғич ташкилот аъзолари ишчи-хизматчилар ва «Кончилар» маҳалла фуқаролар йиғини ҳудудидаги аҳоли ўртасида доимий равишда учрашувлар уюштириб келмоқда. Вақтинча ишсиз фуқароларни ишга жойлаштириш, тадбиркорликни ташкил этиш, эрта ва қариндошлар ўртасидаги никоҳларнинг олдини олиш бўйича мунтазам равишда тадбирлар ташкил этиляпти.\nҚаҳрамон Мирзаевнинг қайд этишича, бу ерда аъзолар билан ишлашда янгича ва замонавий услублардан кенг фойдаланилмоқда. Масалан, «Бошланғич партия ташкилотлари куни»да тумандаги фаол қуйи бўғинлар фаолияти билан танишилиб, аъзолар билан эркин суҳбатлар ўтказилади, депутатлар иштирокида уларни ўйлантираётган масалалар ўрганилади. Ҳозир қуйи бўғинда вақти-вақти билан кўчма Жамоатчилик қабулхонасини ташкил этиш чоралари кўрилмоқда. Бу тадбирлар электоратимиз манфаатларини ҳимоя қилишда муҳим ўрин тутади, албатта.\nЯна бир гап. Мазкур бошланғич партия ташкилотида аҳолини ижтимоий ҳимоя қилиш, ёрдамга муҳтож фуқароларни қўллаб-қувватлаш масаласида зарур чора-тадбирлар режаси қабул қилинган эди. Шу асосда нафақадаги меҳнат фахрийлари, кўмакка муҳтож ходимлар ҳолидан хабар олиниб, уларга мадад бериш ишлари бошлаб юборилди.\nЮқоридаги мисоллардан кўриниб турибдики, бошланғич ташкилотлар ташаббускор бўлса, дастурий мақсадларимиз изчил амалга ошади, партиямизнинг нуфузи, таъсир кучи ортиб бораверади. Шунинг учун туманимиздаги мавжуд 21 бошланғич ташкилотнинг ишини жонлантиришга, етакчиларнинг фаоллигини оширишга эътиборни кучайтирмоқдамиз.\nЎзХДП Когон туман кенгаши раиси.


Узоқ Сибирда ўрта асрлар қабристони топилди\n05.08.2019 12:37 0 1759\nРус археологлари Краснояр ўлкасининг Богучан туманида милодий V асрга оид қабристонни топишди. Бу ҳақда ТАСС хабар берди.\nОлимларнинг таъкидлашича, бундай археологик ёдгорлик Сибирнинг тайга ҳудуди учун ниҳоятда ноёб. У илк ўрта асрларга оид биринчи қабристон бўлиб, Краснояр ўлкасининг ўрмон ҳудудида жойлашган.\nБу шу кунгача Енисей ҳудудида топилган биринчи минг йилликка оид энг кўҳна ва энг йирик ёдгорликдир.\nАрхеологлар ўрмондан 12 та қабр ва тахминан икки мингта ноёб буюмни, жумладан, ўқ учлари, темир пичоқ ва тўқалар, сопол идиш бўлаклари, шунингдек, тош ва шишадан ясалган мунчоқларни топишди.\nАниқланишича, бу қабристонга жасадлар аввал ёқилиб, сўнг кули кўмилган.\nЭкспедицияда Цзилин ва Пекин халқ университетлари вакиллари ҳам иштирок этишган. Намуналарнинг бир қисмини палеогенетик тадқиқотлар учун Хитойга юборишади: у ерда дафн этилганларнинг жинси, ёши ҳамда ирқини ҳам аниқлашади.\nҚабристон Сибирь ўрта асрлар\nХориж 22/11, 12:43\nХориж 01/11, 18:00\nХориж 15/08, 17:43\nИкки кеча ўрмонда қолиб кетган 3 ёшли болакай тирик топилди


Жанубий Қозоғистонда 4 нафар ўзбекистонлик ис газидан нобуд бўлди\n20 октябр 2020, Тошкент вақти: 08:49\nЧимкентдаги собиқ фосфор заводи ҳудудида жойлашган контейнерда 16 март куни ўзбекистонлик беш муҳожир ис газидан заҳарланган. Бу ҳақда Озодликнинг қозоқ хизмати хабар қилади.\nФавқулодда вазиятлар департаменти матбуот котиби Зарипа Абдулла қизи маълумотига кўра, Енбекши туманида яшаш жойига айлантирилган контейнерда иситиш мосламалари бўлмаган.\nКорхонада фаррош бўлиб ишлаган беш муҳожир хонани иситиш учун қўлбола печка ясаб олишиб, унда кўмир ёқишган ва пировардида ис газидан заҳарланишган. Ҳодиса чоғида ўзбекистонликлардан 4 нафари нобуд бўлган, яна бири – 22 ёшли йигит эса оғир аҳволда касалхонага етказилган.\nСобиқ совет ўлкаси бўлган Қозоғистонда юк контейнерларини яшаш учун мослаштириб олиш ҳолатлари тез-тез учраб туради.


Туркия сайёҳлар учун 3200 йил аввал қурилган ғор уйларни очади\n11:55 / 27.01.2017\nТуркия ҳукумати мамлакат шимоли-ғарбидаги Болу провинциясининг Себен туманида жойлашган 3200 ёшли ғор уйларни сайёҳлар учун очишга қарор қилди. Бундан кўзланган асосий мақсад ҳудудда туризмни ривожлантиришдир.\nҲукумат маҳаллий органлари илк бор 3200 йил аввал фригияликлар томонидан қурилган ғор уйларнинг тарғиботини ўн йил аввал бошлашган. Бироқ бу туман ҳали ҳам кўплаб сайёҳларни жалб этишга муҳтож. Бу ҳақида маҳаллий нашрлар хабар берди.\nХабарларга кўра, тўрт қаватли бино қўл ўймакорлиги ёрдамида қурилди.\nСебен ҳокимияти шунингдек, сайёҳларни жалб этиш учун ландшафт дизайн ва турар-жойлар қуриш устида ҳам иш олиб бормоқда. Мазкур лойиҳа ғор уйларни қайта тиклашга ҳам қаратилган.\nТуркия Туризм ғор уйлар


Лимон нафақат даромад манбаи, балки саломатлик посбонидир – UzFK\nЛимон нафақат даромад манбаи, балки саломатлик посбонидир\nby UzFKUserPosted on July 9, 2021\nЛимон истиқболли ва сердаромад тармоқлардан бўлиб, у инсон саломатлигини сақлашда муҳим хусусиятга эгалиги билан ажралиб туради.\nБугунги кунда республикамизда лимон кўчатларини етиштириш ва уни етиштирувчи иссиқхона хўжаликларини ташкил этишни жадал ривожлантиришга алоҳида эътибор қаратилмоқда. Бу эса аҳоли бандлиги ва даромадлари даражасини оширишда муҳим рол ўйнамоқда.\nХусусан, Президентимизнинг 2021 йил 27 январдаги “Фермер, деҳқон хўжаликлари ва томорқа ер эгаларини молиявий қўллаб-қувватлаш бўйича қўшимча чора-тадбирлари тўғрисида”ги Қарорига кўра, лимончилик йўналишидаги лойиҳалар учун камида 50 миллиард сўм кредит маблағи ажратилиши белгиланган.\nАйни пайтда Фермер, деҳқон хўжаликлари ва томорқа ер эгаларини қўллаб-қувватлаш жамғармаси томонидан Андижон, Навоий, Наманган, Самарқанд, Сирдарё, Сурхондарё, Фарғона вилоятларидаги томорқа ер эгаларига лимончилик йўналишидаги лойиҳалар учун 16,8 миллиард сўм маблағ ажратилди.\nҲар бир томорқа ер эгаларига 2 сотихдан 4 сотихгача лимончилик иссиқхоналари қуриб берилди. Натижада республикамиз бўйича “Ёшлар дафтари”, “Аёллар дафтари” ва “Темир дафтари”да рўйхатда турган 1115 нафар томорқа ер эгалари иш билан таъминланиб, томорқасида лимончилик билан шуғулланмоқда.\nЎрганишлар давомида Жамғарма томонидан Навоий вилоятида томорқасида иссиқхона қуриб, лимон етиштириш истагини билдирган 42 нафар томорқа ер эгаларига 861 миллион сўмлик кредит маблағлари ажратиб берилди.\n– Соҳа мутахассислари хонадонимга келиб, иссиқхона қуриш таклифини билдирганида, лимончиликни ривожлантириш ниятим борлигини айтгандим, – дейди Навбаҳор тумани “Пахтакор” МФЙда яшовчи Муниса Бахронова. – Натижада ҳужжатларимни расмийлаштиришга кўмаклашишди ва менга жамғарма томонидан 16 миллион сўм имтиёзли кредит ажратилди. Ҳовлимдан 2 сотихли лимончилик иссиқхонаси қуриб берилди.\nАйни пайтда М.Бахронова унга ажратилган имтиёзли кредитдан унумли фойдаланган ҳолда оиласини тебратмоқда. Даромадни кўпайтириб, қўшимча тармоқлар фаолиятини йўлга қўйишни режалаштирган.\nМутахассисларнинг таъкидлашича, лимон, аввало, табиий қон тозаловчи воситадир. Ундан қон босими кўтарилганда, ошқозон-ичак касалликларида, подагра, атеросклероз, ўпка сили, нафас йўллари шамоллаганда, гепатит, бавосир, сийдик йўлларидаги тошларни эритишда, тана ҳароратини туширишда, бод касалликларини даволашда фойдаланилади.\nШундай экан, лимон нафақат даромад манбаи, балки саломатлигимиз посбони ҳамдир.\nЎзбекистон Фермер, деҳқон хўжаликлари ва томорқа ер эгаларини қўллаб-қувватлаш жамғармаси мутахассиси.\nPrev Бағрикенгликнинг ҳам чегараси бор…\nNext Жиззах: Фермер хўжаликларининг 3711 миллиард сўмлик ҳақини ундириш бўйича судга талабномалар киритилди


Оқ бино оқшомлари – nurullohuz.com\nОқ бино оқшомлари\nҲафизаларнинг уйи Туюлнинг чиқаверишида, Жалойирнинг кираверишида жойлашганидан бу уйдагилар иккала қишлоққа ҳам бирдай тегишли эди. Тўйгами, маъракагами иккала ёққа ҳам бораверишар, бегонасирашмас эди. Қолаверса, бу қишлоқларнинг оти бўлак, мактаби бўлак холос, қабристони деярли бир-бирига уланиб кетган.\nҲафиза тўрт синфни Жалойирда ўқиди, бешинчи синфдан отаси негадир у билан укасини Туюлдаги мактабга берди. Бошида янги синфдошларига аралашиб кетиши қийин кечди. Айниқса, туюллик қизчалар Ҳафизани анчагача орага қўшмай, ўзларига яқин йўлатмай юришди. Бўлар-бўлмасга ғижиллашиб қолишса, «Жалойирди жинниси» деб уни масхаралашар эди. Бора-бора бу гаплар унутилди-ю, лекин митти юрагида кўринмас ғубори қолди. Шунданми, одамовироқ бўлиб ўсди. Неча марта онасига йиғлаб берди. Ҳатто бир сафар отасига: «Биз ўзи қайси қишлоқданмиз?» деб зарда қилди. Отасининг: «Иккала қишлоқ ҳам ўзимизники, ўртада бегонаси йўқ», деган жавобидан кўнгли тўлмади. Вақтни оралатиб, яна онасига йиғлади. «Тайинли бир ўртоғим йўқ менинг», деб ўксинди. Онаси отасидан ошириб бир нима дермиди? «Қўявер, қизларнинг минғир-минғири сенинг шимилдириғинг», деб уни юпатган бўлди…\n«Ҳа, қизлар кўпроқ ҳасаддан бир-бирларини янишади, ҳасад қилишаётган эканми, демак, сен улардан устунсан!»\nБунисини онаси айтмаган, буниси еттинчи синфдами ўқиётганида ўзининг хаёлига келган. Шундан кўнгли кўтарилиб, қизларнинг шивир-шивирини парвойига илмасдан, ўқишини ўқийверди.\nОрадан йиллар ўтиб, битта болали бўлиб, ичидаги «дугонаси» билан сирлашиб ўтирганида ўша илк армонини бари бир айтди:\n«Ўзи мен бошидан иккига бўлиниб қолганман, энди ўлгунимча шундай қолсам керак».\nИчдугонаси бу дунёда Ҳафизанинг яккаю ягона ва чин сирдоши эди.\n«Сен чиройлисан, Ҳафиза – ҳамма бало шунда!» деди у ҳар галгидек тап тортмай.\n«Нима қил дейсан? Юзимни юмдалаб ташлайинми?»\n«Юзни юмдалаган билан иш битмайди. Ўртада боланг бор, кўзингни оч, деяпман, холос».\n«Буни ўзим ҳам биламан. Менга ўшанақа – кўзимни очадиган маслаҳат бергин-да бўлмаса!»\n«Тўғрисини айт: мабодо ҳаммаси қайта бошланганида, кимга тегар эдинг?»\n«Шариф акамга!» деди Ҳафиза ўйлаб ҳам ўтирмай.\n«Унда… Аваз ака-чи?»\n«Билмадим… – Ҳафиза тутилиб қолди. – Ростини айтсам, тағин барибир шундай бўларди, шекилли…»\n«Унда менинг маслаҳатим сенга ўтмайди».\nЖалойирдан Туюлдаги мактабга кўчиб ўтганининг боисини ҳам Ҳафиза эрга тегиб, битта болали бўлганидан кейин билди. Онаси айтди.\n– Ўшанда Жалойирдаги мактабди дириктири – у юзсиз дадангди ошнаси эди – ўнинчи синфда ўқийдиган битта қизди бошини айлантириб юрган. Ростиниям, ёлғониниям бир кимса билмайди, дадангга ўзи мақтаниб айтганмиш. Дадангди биласан-ку, жаҳли бурни учида туради, – деди нима сабабдандир ўша олис воқеаларни хотирлаб.\n«Менинг болаларим сенинг ҳаром мактабингда ўқиб олим бўладиган бўлса, кечдим берадиган илмингдан!» дебди дадаси ва шундан кейин Ҳафиза билан укасини Туюлга кўчирган экан. Ҳафиза буни эшитдию нигоҳи ўйчан ер чизди.\nОдамовилиги ўзи билан, чеккадан қараган киши назарида эса, у жуда чиройли, истарали, ёқимтой қиз бўлиб вояга етар эди. Бунақаси иккала қишлоқда ҳам йўқ эди, иккала қишлоқ аҳли ҳам бунақасини яқин орада кўрмаган. Буни Ҳафизанинг ўзи ҳам сезиб, ҳис қилиб улғаярди. Буни, айниқса иккала қишлоқнинг ўғил болалари, йигитлари яхши билишарди. Туюлда ҳам, Жалойирда ҳам Ҳафизани лоақал бир маротаба ўйламаган, у билан лоақал бир маротаба хаёлан ёлғиз қолмаган, юрагида Ҳафизага аталган лоақал биттагина орзу-умиди бўлмаган, уни суймаган, унга хаёлан уйланмаган биронта йигитча, биронта бўйдоқ бўлмаса керак! Эҳ-ҳе! У орзу-умидлар, у ширин хаёллар бирдан жонлантирилиб, кино сингари кўрсатилса борми, Ҳафизани бир пайтда иккала қишлоқнинг деярли барча хонадонида кўриб, эс-ҳушингиздан айрилишингиз турган гап.\n…ана, сочларини мажнунтол қилиб, нафис дуррасини пешонасига дол танғиб, энкайганида қийғос очилган кўкрак ёқасини чап қўли билан тўсиб, ҳовли супуриб юрибди… ана, ўчоқдаги аланга акси уриб жилоланаётган ёноқларида бир думалоқ ёш билан пиёз арчяпти… ана, тиззаларини қучоқлаганича дарвозадан кўз узмай, эрининг йўлига илҳақ ўтирибди… ана, чўғдек гилам ўртасига кенггина, баландгина қилиб ўрин соляпти… ана, эрининг оёқларини, белларини уқалаяпти, у ер-бу ерини чимчилаб ҳам қўяди, қийқириб кулади… ана, қўлида гўдаги, суйиб-суйиб эмизяпти, ёнида эридан бўлак кимса йўқ, боласи эмиб бўлди ҳамки, кўкрагини яширишга шошилмайди… ана, келинлик либосларию хилма-хил матолар билан ясатиғлик уйда, шундайгина, қўлига бош қўйиб, ўрилмаган сочлари тўшакка ёйилиб, мизғияпти…\nБалоғатга етган барча ўспирину бўйдоқ йигит хаёлида, орзу-умидида Ҳафиза ҳамиша мана шундай манзаралар қўйнида яшарди.\nҚизининг чиройлилигини отаси ҳам билади. Билганидан, баъзан хотинига ўшқириб қолади. «Қизингга айт, ҳадеб салланглаб юравермай, иш-пишини қилсин!» дейди. Она ҳайрон, қизимга нима қипти, дегиси келади-ю, айтмайди. Фурсатини топиб, дашном беради: «Қизим, дадангди феълини биласан, кўзига кўринавермай, ўчоққами, тандиргами уннасанг-чи!» дейди. Энди Ҳафиза ҳайрон. Туриб-туриб онасининг даккиси нашъа қилади, секин дарсхонасига киради-да, хумори тарқагунича кўзёши қилиб олади…\nШу қиз мактабни тугаллаган йили, ёз кунларининг бирида, иккала қишлоқдан, «Бор таваккал!» деган иккита хонадондан, бир пайтда, лекин бир-биридан хабарсиз ҳолда… иккита совчи келди. Ажаб тақдир: уларни Ҳафизанинг ўзи кутиб олди. Айвонга кўрпача солди, дастурхон ёйди, чой қўйди, далага бориб онасини уйга юборди. Ўзи қайтмади. Хотинларнинг совчи эканини у бир қарашдаёқ билган эди, кимлардан вакил бўлиб келишганини ҳам юраги сезди.\nОлдин сўз Шарифжон таърифида.\nҲафиза саккизинчи синфни битираётганида ажиб бир воқеа бўлган. Тўй эди, шаҳарда ўқийдиган туюллик бир йигитнинг тўйи. Келин-куёв талабалар эмасми, тўйхона одамга лиқ тўла. Ғала-ғовур. Давра катта, ўрта чароғон. Талабалар антиқа томошалар тайёрлаб келишибди, кўрсатиб, кексаю ёшнинг ичагини узишди. Қизлари ҳам шўх-шаддодгина экан, тўйхонага йиғилган барча қизалоқларнинг кўзини куйдириб, йигитлар билан роса ўйин тушишди. Айлана тузалган столда ўтирганлар қанча, гирдо-гирдида тик турганлар қанча. Ҳафиза ҳам шу тикка томошабинлар қатори ҳовлининг дала томонидаги қоронғи бир чеккада туриб базм кўрар, тўй агар эрталабгача давом этса, эрталабгача томоша қилаверадиган кайфиятда эди. Базм қизигандан қизийверди. Вақт алламаҳалда Ҳафиза ёнидаги қизнинг қулоғига нималарнидир деб шивирлади-да, секин даврадан чекиниб, қоронғиликка қараб юрди.\nҲовли бурчагига уйдек қилиб ғўзапоя ғарами уюб ташланибди. Орқа деворнинг бузилган ери бор экан, оёқ остида кесаклар қалашиб, сочилиб ётибди. Нарёғи дала…\nҲафиза хиёл энкайиб, кесаклар устидан пайпасланиб, энди далага ўтаётганида кимдир номини тутиб чақиргандек бўлди. Жиндай вақт ўтиб, товуш яна қайтарилди:\nОёғидан мадор қочди ва деворнинг бузуқ жойига суяниб, тўхтади.\n– Ким у? – деди қўрқа-писа.\n– Ҳафиза, қўрқма, менман, – деди яна ўша «кимдир» қоронғулик қаъридан.\nЮзи кўринмаётган бўлса ҳам, Ҳафиза уни таниди: мактабни ўтган йили тамомлаган Шарифжон деган йигит эди у. Политехника институтининг кечки бўлимида ўқийди, кундузи қандайдир заводда ишлайди. Ҳафиза сал ўзини босиб олди-ю, оёғидаги титроқ барибир қолмади. Бир нафас ўтиб, Шарифжон ғўзапоя ғарами билан девор оралиғидан чиқиб келди.\n– Сенга бир нарса бериб қўймоқчийдим, – деди у уч-тўрт одим нарида тўхтаб. – Ташлавормайсанми?\n«Табрикнома! – деб ўйлади Ҳафиза дарров. – Биринчи Май билан табрикламоқчидир-да».\nБундан икки ойча бурун синглиси мактабда унга бир китоб келтириб берди. «Шариф акам китобингизни олган экан, бериб юборди», деди. Ҳафиза ҳеч кимга ҳеч нарса бермаган эди, шундай бўлса ҳам, нимагадир индамай олди. Синф хонасига кириб, яширин варақлади. Китоб ичидан табрик қоғози чиқди! Шарифжон уни Март байрами билан «чин юракдан» қутлабди. Сабабини ўзи ҳам билмаган ҳолда Ҳафиза табрик қоғозини икки-уч кунгача ташламай олиб юрди. Неча маротаба ўқиб чиқди, сўзларини ёдлаб олди, ниҳоят бир куни чорвоққа опчиқиб майдалаб-майдалаб, ариққа оқизиб юборди… «Бу сафар ҳам табрик ёзгандир», деб ўйлади Ҳафиза.\n– Тўй бошланганидан бери шу ерда пойлаб ўтирибман, – деди Шарифжон олдинга тағин икки қадам ташлаб. – Хайрият, ўзинг кепқолдинг. Ҳафиза, бир ҳафтадан кейин армияга кетяпман… манови сенга… – У турган еридан ниманидир узатди. – Ма, Ҳафиза, айтадиганларимни шунга ёзганман, уйда ўқийсан.\nҲафиза нима қиларини билмай қолди. Бир кўнгли, шарт ташла-да қоч, деса, яна бир кўнгли, олавер, олганинг билан бир нима бўлармиди, дерди. Шарифжон армияга кетаётганини яна эслатганидан сўнг ихтиёрсиз хатга қўл чўзди. Ҳаяжондан ўзини йўқотган эди. Кейин нима бўлганини ҳам билмайди. Хатни тутқазаётганида Шарифжон унинг қўлини сиқдими-ей, титроқ товушда: «Сени жонимдан ҳам яхши кўраман, Ҳафиза!» дедими-ей…\nСўнгра Шарифжон бир сакраб, дала тарафга ўтиб кетди. Девор бўйлаб кетган ариқ марзасидан анчагача шитир-шитир оёқ товушлари келиб турди.\nҲафиза кейин ҳам бу товушни кўп бор эшитди. Кечалари дарсхонасида ёлғиз ўтирганидами, уйқуси ичидами, гоҳида ҳатто дарс пайтлари қулоғига шу товуш чалиниб қоларди: шитир-шитир, шитир-шитир… Ўшанда эса, у базмни томоша қилгандек ҳам бўлмади, уйга қайтди. Келасолиб, хатни ўқиди.\n«Ҳафиза, мен сени яхши кўраман! Биламан, сен ҳали ёшсан, бунақа гапларни ҳозир айтмаслигим керак эди, лекин бир ҳафтадан кейин мен армияга кетяпман. Икки йилга! Билиб бўлмайди, денгизчиликка тушсам, уч йилга чўзилиб кетадими. Сени яхши кўришимни ўзингга айтиб кетмасам, у ёкда қийналадиганга ўхшайман. Унгача сен ҳам мактабни тамомлаб қоласан, шу гапларим эсингдан чиқмасин, Ҳафиза! Билиб қўй: қайтиб келиб сенга уйланаман!.. Хатим тумтароқ бўпқоляпти, хаёлимга бўлак гаплар келмаяпти. Иккала варақниям «Сени яхши кўраман, сени яхши кўраман» деб тўлғазиб чиқсам, сўзларимга ишонасанми?! Айтмоқчи, армиядан хат ёзиб тураман, мактабнинг адресига, майлими? Қўрқма, конверт тепасига бирорта қиз боланинг отини қўяман, биров билмайди. Хат ёзасан-а, ёзасан-а?! Хатларингни интизорлик билан кутаман, деб сени жон-дилидан севувчи Шарифжон!»\n«Шариф акам менинг ғарам ёнидан ўтишимни қаёқдан билдийкан? – деб сўради бир куни ичдугонасидан. – Нимага мени ўша ерда кутиб турди? Нимага энди ўзим ҳам айнан ўша жойга бордим?»\n«Шариф ака сени қаттиқ яхши кўриб қолган! – деди ўша заҳоти. – Ҳаммаси шундан. Ноз қилиб юрмасдан, сен ҳам уни яхши кўриб қўяқол!»\n«Қизиқ-ку гапинг. Мабодо у ерга бормаганимда, нима бўларди?»\n«Борардинг! Бари бир борардинг!»\nТўққизинчида ўқиётганида интиқлик билан Шарифжондан хат кутаётганини сезиб қолди. Ҳатто, ёзмай қўйса-я, деб чўчиётганидан ҳайратга тушди. Пахта терими тугаган пайтлари бир хат олди, қишда орқама-кетин иккита хат олди, баҳорга чиқиб кўзни чирт юмдию ўзи ҳам битта жавоб хати ёзди. Ўшанда нималарни ёзган эди – кейин эслаёлмай юрди. Тўкқизинчида ўқийдиган мурғак қиз аскар йигитга нимани ҳам ёзарди? Ўқишларим яхши, далагаям чиқиб турибмиз, дегандир. Қишлоқда янгиликлар кўп: Адолат опойнинг тўйи бўлди, Жалойирдаги мактаб дириктири қамалиб кетди, «Дик домла» ҳалиям пинқиллаб юрибди, деб ёздими ё? Шулардир-да. Шулардан ўтказиб яна нимани ёзарди!..\nСовчининг униси жалойирлик Авазбекдан эди, демак, энди сўз Авазбек таърифида.\nАвазбек бўлимда сувчилик қилади. Қишин-ёзин денгизчиларнинг йўл-йўл майкасини кийиб юргани-юрган. Қоматдор. Адирлар тагида сойнинг айрилиш ери бор. Қишлоқдан анчагина олисда. Шунинг учун совхоз қулоқбошига битта уйча қуриб берган. Ўтган йили Авазбек қишлоқдан атай оҳак олиб бориб, шу уйчанинг деворларини оқлаб қўйдию ўша кундан бошлаб далачилар уни «Оқ бино» деб атай бошлашди. Уйча адирликда бўлганидан иккала қишлоққа ҳам оқариб кўриниб турарди. Шу Оқ бино Авазбекнинг ишхонаси. Бекор пайтлари қўлда калтак билан дала айланишни ёқтиради. Калтакни ён томондан оёғига уриб-уриб қўяди. Гоҳида сойнинг узун кетган қирғоғи бўйлаб «Ява»сини учириб ўтиб қолади.\nТуюлу Жалойирнинг қизлари орқаворатдан Авазбекни кўп гапиришади, пинҳона унга ҳавас қилишади, ўзларича бир-бировларини унга бичиб, ҳиринг-ҳиринглашишади. Авазбек бўлса, нимагадир ҳеч кимга эътибор бермайди. Ҳеч кимга! Фақат…\nКуз эди. Оқшом тушган. Тутқатор бўйлаб ўт юлиб юрган Ҳафиза сира кутилмаганда Авазбекка дуч келди. Далада бунақа йўлиқишлар оддий ҳол, лекин қизнинг юраги безовта дукурлай бошлади.\n– Ҳафиза, – деди Авазбек товуши алланечук ғўлдираб, – бир гап айтсам, майлими?\n– Нима дейсиз? – деди нимадир дейиши керак бўлгани учун ҳам.\nАвазбек ундан бундай дангал муомалани кутмаганми, олдинига довдиради:\n– Биласанми… ростини айтсам… анчадан буён…\nАжаб, Ҳафизанинг хаёлига дастлаб: «Нега сенсираяпти, олдинлари сизлаб гапирарди-ку?» деган ўй келди. Бу ҳол унга ғалати туюлди. Шарифжон ҳам ҳов ўшанда томдан тараша тушгандек сенсираб қолган эди…\n– Сенсирамай гапиринг! – деб юборди у бирдан.\nУ яна бир марта йўл тўсди. Яна сенсираб гапирди. Лекин бу сафар хийла дадилроқ эди. Ҳам узоқроқ гапирди. Ҳафиза, юрагимдагиларни айтмасам, ёрилиб кетаман, деди. Мен сени севаман, фақат, айтолмай юрган эдим. Ўнинчини битирганингдан кейин одам юбораман, менга тегасанми? Сени бошимда кўтариб юраман, хўп десанг, сен менинг маликам бўласан, деди. Гапираверди, гапираверди, Ҳафизани индагани ҳам қўймади. Бир ёғи шунинг учун, бир ёғи яна нима учундир, Ҳафиза «ҳа» ҳам демай, «йўқ» ҳам демай, Авазбекни четлаб ўтди-да, йўлига кетаверди. Орқадан Авазбекнинг: «Сени бари бир яхши кўраман, Ҳафиза!» деганини эшитди. Юзлари ловиллаб ёниб, ўн-ўн беш қадамча юриб борди-да, у ёғига чопқиллаб кетди.\nШундан кейин Авазбек унинг йўлини ҳам, оғзини ҳам узоқ пойлади, лекин қиздан кўнгилга таскин берадиган бирор белги-ишора сезилмади.\nҲафиза эса тобора тушуниксиз бир дунёга – олдингисига ўхшамаган, янгича бир дунёга кириб бораётганини сезди. Ўша дамгача китоб ўқиса ҳам, телевизорда кино кўрса ҳам, ўз-ўзидан Шарифжонни ўйлаб кетарди, энди онда-сонда кўзига Авазбек ҳам кўрина бошлади. Рост, уни ўйласа, керагича ўйлайди, сўнг хаёл эшигини дарҳол орқасидан тамбалайди, гўё ўзи билан ўзи бекинмачоқ ўйнайди. Бундай бекинмачоқ ўйин ўрни-ўрни билан одамга ёқар экан ҳам! Гоҳо хаёллари чегарадан чиқиб, Шарифжон билан Авазбекни бир-бирига солиштириб кўради. Аслида иккалови ҳам ёмон эмасдек, лекин Ҳафизани улардан қай бири қаттиқроқ севади?\n«Шариф аканинг севгиси қаттиқроқ! – дерди ичдугонаси қатъий оҳангда. – Унақаси бу дунёда камдан-кам учрайди. Овора бўлиб бошқасини ўйлаб ҳам ўтирма!»\n«Аскарликда хизмат қилаётгани учун уни мақтаётгандирсан?» деб Ҳафиза ичдугонасини, айни чоқда, ўзидаги туйғуларнинг чин ёки ёлғонлигини синаб кўрмоқчи бўлса, ичдугонаси барибир бўш келмасди:\n«Йўқ, аскар бўлгани учун эмас, мен билганимни айтяпман, – дерди. – Шариф ака ўзи бўлакча йигит!»\nКунлар шу тахлит ўтаверди, Ҳафиза етилиб бораверди, Авазбек Оқ бинода кўкрагини захга бериб ётаверди, Шарифжон аскарликдан қайтди, Ҳафиза ўнинчини битирди, ёз келди ва… кунларнинг бирида, иккала қишлоқдан, «Бор таваккал!» деган иккита хонадондан, бир пайтда, лекин бир-биридан хабарсиз, иккита совчи келди.\nСовчилар яна келишди. Кимўзарга ўйнаётгандек, бири олиб-бири қўйиб яна келишди. Ота-она ўртага одам қўйди. Ҳафиза ўйлана-ўйлана, ичдугонасидан маслаҳат ола-ола, ниҳоят бир қарорга келди. Қарорини онасига айтди. Куз ўтиб, қиш ўтиб, баҳор кечаларидан бирида Шарифжоннинг қаллиғига айланди…\nШод, келинлик либосига бурканиб, икки юзи янада тиниқлашиб, ширин-ширин тунлар оғушида эркаланиб, янги хонадонга ярашиб, Шарифжоннинг ҳам, қайнона-қайнотасининг ҳам кўнгилларини хушнуд этиб юраверди.\nШаҳар яқин эди. Шарифжон ҳафтанинг ҳар шанба-якшанбаси келиб турадиган бўлди. Шанба-якшанбалар Ҳафиза қўмсаб, орзиқиб кутиб яшайдиган кунларга айланди. Иккиси ҳам ҳаётга гўё китоблардан, кинолардан тушиб қолгандек бахтиёр эди!\nБир сафар Шарифжон ўнг қўлини Ҳафизанинг бўйнидан ўтказиб, Ҳафиза эса бошини Шарифжоннинг яланғоч елкасига қўйиб, тунчироқнинг хира шуъласида кўкимтир тусга кирган шипга тикилиб ётганларида:\n– Шаҳарга олиб кетайми, Ҳафиза? – деб қолди Шарифжон сирли товушда. – Хоҳласанг, ўқишга ҳаракат қип кўрасан. Мактабда ёмон ўқимаган эдинг, шекилли?\n– Ёмон ўқимаганман, лекин… – деди Ҳафиза эрининг қулоғига шивирлаб. Нафаси Шарифжоннинг қитиғини келтирдими, қиқирлаб кулди. Шу чоқда Ҳафиза эрини яна ҳам суйиб кетди: шарт ўгирилиб, қулоғининг солинчоғидан тишлаб олди. – Мен ўқимийман, эргинам… Умуман, мен ўқимоқчимасман. Менга сиз бўлсангиз бўлди! Сиз ўқинг, мен далада ишлайвераман, сизга ёрдам қиламан.\n– Сендақаси бу дунёда биттаю битта! – деди ютоқиб.\nШундай қилиб, Шарифжон шаҳарда ўқиб, Ҳафиза далада ишлаб юраверишди.\nКуз ўрталаридамиди, Ҳафиза кейинчалик тақдирини ўзгартириб юборган бир гап эшитди: Авазбек хотинини ўласи қилиб урган эмиш. Уч-тўрт кунгача далачи хотинлар шуни эрмак қилиб юришди, Ҳафизанинг миясига эса бу воқеа қўрғошин бўлиб қуйилиб қолди. У Авазбекни тўйдан кейин кўп учратган, шунчаки саломлашиб ўтиб кетаверган, Авазбекдан ҳам ортиқча бирор ҳаракат ёки бирор қилиқ сезмаган, эски гаплар ўз-ўзидан барҳам егандир деб хулоса чиқариб қўйган эди, энди бу хабар унга нимага таъсир этдийкан? Нимага бу оддий ҳодиса унинг миясидан кетмай қўйди?..\nАхийри бир куни хаёлидан кутилмаган фикр ўтди: «Аваз ака ҳалиям мени яхши кўради!»\nКейинроқ ундан ҳам антиқа ўй келди: «Мен унга текканимда, мени ҳам урармиди? Урмас эди…»\nЎйлар бири иккинчисини туғарди. Бунақа ўйларни ўйлашдан Ҳафиза ўзини тўхтатолмай қолди.\n«Мен Аваз акага текканимда, Шариф акам ҳам аччиғидан бўлак қизга тез уйланиб кетармиди? Уйланса… мени деб «у»ни урармиди? – Шуларни ўйлаган сари Ҳафизани титроқ босарди. – Урмас эди, мутлақо урмас эди! Шириф акам олижаноб одам: ёмон кўрса ёмон кўрарди, аммо асло хотинини урмас эди. Ҳа, ҳа, урмас эди!»\nБуларнинг шунчаки бир хаёл эканини, қолаверса, уларни ўзи тўқиб чиқараётганини билиб туриб ҳам негадир Ҳафизанинг кайфияти тушиб кетди. Ҳатто, нега урмайди, деб Шарифжондан ғойибона кўнгли ранжиди, эрининг бунақа «олижаноблиги» юрагига оғир ботди. Айни чоқда, Авазбекнинг тез уйланиш воқеаси хаёлида қайтадан жонланиб, унга тинчлик бермай қўйди. Олдинлари назарига илмаган эди, энди қараса…\nНега ундай қилдийкан? Ахир, сенсиз яшай олмайман, деган эди-ку? Қасам ичган эди-ку? Ё ўшанда йўлига айтган-қўйганмикан? Авраганмикан?\nГап шундаки, Ҳафиза Шарифжоннинг совчиларига розилик бериб юборгач, Авазбек жиянидан унга хат жўнатган. Уни хат деб ҳам бўлмайди, қоғознинг ўртасига катта-катта ҳарфлар билан: «Бари бир сени яхши кўраман, Ҳафиза! Демак, бари бир сени оламан!!!» дейилган эди, холос. Сўнгра Авазбек узоқ бир қишлоқдан қиз топиб, онасини қисталанг қила-қила, ўшанга бўлишган. Тўйини Ҳафизаларникидан уч кун кейин ўтказган. Худди мана шу нарса орадан шунча вақт ўтиб, Ҳафизанинг тинчини ўғирлаган эди…\n«Алам қилибди», деди ичдугонаси бир куни.\n«Йўғ-э! – деб қўрқиб кетди Ҳафиза. – Олдинига ўзимга ҳам шундай туюлди, қарасам, йўқ, унақамас. Аламми, аламмасми эканини ўзим биламан-ку, ахир! Менга бир нарсани айт: ҳаммаям менга ўхшаганми ё фақат мен шунақаманми?»\n«Хаёлимга ҳар хил нарса келаверади-ку?»\n«Бошингда эринг бор, у сени еру кўкка ишонмайди, буни ўзинг ҳам биласан. Бас, шундай экан, нимага ҳадеб бекорчи нарсаларни ўйлайверасан?»\n«Айтишга осон, – деди пешонасига кафтини босиб. – Ўйлар ўзи келаверса… Қўл силтаган билан кетақолмайди-ку!»\n«Баҳона қиляпсан! – деди дугонаси кескин оҳангда. – Қинғир ўйларингни оқламоқчи бўляпсан!»\n«Авазбек акаям яхши кўрса, менда нима айб? Қолавурса, мен ўйламаганим билан у ниятидан қайтиб қолмайди-ку?»\n«Унда нимага алам қиляпти? Уйланган бўлса, уйланди. Энди хотинини ураётган бўлса, уряпти. Сенга нима? Орага суқилиб нима қиласан?»\nЛекин! Барибир Ҳафиза ўзини қўлга ололмай қийналар эди.\nСаодатли шанбалардан бирида юрагини ларзага солган, турмушини издан чиқарган ҳол рўй берди.\nШарифжон келган эди. Ҳафиза рўзғор юмушларини унда-мунда тинчитиб, уйга кирганида, тасодифми ёки пойлаганми, Шарифжон эшик орқасида турган экан, қаршисига тиз чўкиб, уни қучоғига олди. Ҳафиза ҳам эрини соғинган эди. Бир-бирларининг исларидан маст бўлишиб, аллақанча муддат шундай тураверишди. Ниҳоят, Шарифжон уни илкис кўтариб ўрнидан турди.\n– Секин, – деди Ҳафиза бармоқ учи билан эрининг бурнини босиб, – секин… кичкинтой Шарифжонни эзиб қўясиз…\n– Ваҳ-ваҳа, мунчаям ширин бўлмасанг, Ҳафиз! Сен ҳам одам боласимисан-а! – Кейин Ҳафизани авайлаб тўшакка ётқизди-да, эҳтиросга берилди.\nҲафиза Шарифжоннинг эркалашларидан маст бўлиб, вужуди қизиб, танасида ажиб енгиллик сезиб, инон-ихтиёрини унга буткул ҳадя этаётганида, кўзига туйқус… Авазбек кўриниб кетди! Ва бирдан қичқириб юборди.\nШарифжон сапчиб ўрнидан туриб кетди.\n– Нима гап, Ҳафиза?\n– Билмадим, – деди титраб-қақшаб, – қўрқдим… Бола чинқиргандек бўлди…\n– Рангингда ранг қолмади. Сув ичасанми? – деб Шарифжон ўрнидан турди. Унга пиёлада сув тутди…\nЎшанда Ҳафиза эрига биринчи марта ёлғонлади.\nКуз ўрталарида даладан қайтаётиб, Авазбекка йўлиқди. Ҳаво жиндек изғирин эди. Авазбек денгизчилар майкасининг устидан ялангқават куртка кийиб олибди. Ҳафизанинг эгнида бахмал тўн. Бошида рўмол. Шу тўнию рўмоли ўзига қўполдан-қўпол туюлиб кетди. Устига устак, лоп этиб ҳомиласи кўзга ташланиб турарди. Ҳафиза уялди. Иккала қўлини беихтиёр қорнига ташлаб олди.\n– Ҳафиза, гапларим эсингдами? – деди Авазбек бургутдек тикилиб. Ҳафиза ерга қаради. – Мен сени чинданам яхши кўрардим, ҳали ҳам яхши кўраман! Мендан қочма, илтимос. Ҳар замонда кўриб, овозингни эшитиб юрсам, бас.\n– Қўйинг, Аваз ака, энди у кунлар ўтди, – деди Ҳафиза ўзини хотиржамроқ тутиб.\n– Сенга ўтган бўлсаям, менга ўтгани йўқ! – Авазбекнинг овози титраб кетди. – Аммо-лекин, Ҳафиза, мени пичоқсиз сўйдинг сен…\n– Жинни бўлманг, Аваз ака, менинг эрим бор, сизнинг – хотинингиз. Қолавурса, ўшандаям сизга ҳеч нарса ваъда қилганим йўқ.\nАвазбек кўз қири билан унинг дўмпая бошлаган қорнига қараб олди-да:\n– Эринг бўлса… унга менинг хусуматим йўқ! – деди кескин. Айни чоқда унга Ҳафизанинг «жинни бўлманг» дегани ёқимли эшитилган эди. – Ҳалиям сени яхши кўраман, шуни айтиб қўйяпман, холос! Яна, сен бу ерда, эринг шаҳарда… Менга нимагадир алам қилади, Ҳафиза!\n– Энди менинг йўлимни тўсманг! – деди чўрт кесиб. – Теккан бўлсам, Шариф акамни яхши кўриб текканман, турмушимизни бузманг!\n– Алдаяпсан, – деди Авазбек совуққон қиёфада, – яхшилаб ўйлаб кўргин-а, уни севасанмикан? Шариф мендан омадлироқ экан, холос. Майли, рўзғорингни бузмайман, қўрқма. Энди боравер уйингга!\nШундай деб қарта ўртасидан Оқ бинога қараб йўл солди. Бурилаётганида: «Менинг хотиним бўлганингда, бир минут ҳам ёнимдан жилдирмасидим», деб тўнғиллаб қўйди.\nҲафиза бирдан ўзидан нафратланди. Авазбекдан олдин кетиши керак эди. «Боравер уйингга», демасидан олдинроқ кетиб юбориши керак эди. Наҳот кетгиси келмади? Авазбекнинг барча гапларини рад қилса ҳам, ўзи билан у ўртасига мустаҳкам девор қуриб қўймоқчи бўлган бўлса ҳам, барибир, наҳот кўнгли у билан узоқроқ бирга туришни, унинг ҳам кўнглидагаларни билишни истади?\nУяту исноддан Ҳафизанинг юраги ўртаниб, уйга қандай етиб борганини ҳам билмади…\nҚиш чиқарида Ҳафизанинг кўзи ёриди: ўғил туғилди. Полвон бўлиб ўссин, деб «кичкинтой Шарифжон»га Рустам отини қўйдилар. Шарифжон ота бўлди, Ҳафиза она бўлди – иккаласи ҳам ўзида йўқ шод. Рустамжон эса кундан-кунга ўсаверди. Ҳафиза олти ойгача далага чиқмади. Орада чиллақочди қилиб ўзининг уйида пича туриб келди. Икки марта Шарифжон билан шаҳарга тушиб, бир ҳафта-бир ҳафтадан ўша ёқда яшашди. Август охирларига келибгина яна ишга чиқди.\n– Ҳафиза, сенда гапим бор эди.\n– Менга ҳеч қанақанги гапнинг кераги йўқ!\n– Нима қилай, ахир?\n– Билганингизни қилинг! Рости, ўтган сафарги йўлтўсарлигингиздан кейин сиз билан гаплашмайман деб қўйганман. Сиз… ҳалиям мунақа қип юрибсиз.\nАвазбек ялт этиб Ҳафизанинг кўзларига қаради, нигоҳини тутиб олмоқчи бўлди. Йўлтўсар… Авазбек йўлтўсар!.. Қандай ширин эшитилди унга бу сўз! Бунинг устига, «мунақа қип юрибсиз»даги сирли меҳр… Шартта Ҳафизанинг қўлидан ушлаб, ҳансираб сўзлай бошлади:\n– Йўқ дема, Ҳафиза, бир жойга борайлик, гаплашайлик, майлими?! Юрагим тўлиб кетяпти, бўшатмасам бўлмайди. Қўрқма, тегмайман сенга, ўлай агар! Мен сени севаман, Ҳафиза! Нима қилсам ишонасан? Ўзимни осайинми, хотинимни қўяйинми – айт?.. Гаплашишга кўнмасанг, судрамайман, лекин унда мени адо бўлди деявер! Лоақал бир марта мен билан юракдан гаплашсанг, армонсиз кетардим… майлими, Ҳафиза?\nОр-номуси қанчалик кучлилик қилмасин, ўз эрини қанчалик суймасин, ҳадеганда кўзига Рустамжони кўринавермасин, Авазбекнинг юракдан вулқон каби отилиб чиқаётган бу ҳаяжони қаршисида Ҳафиза ўзини ожиз сезди. Бир ёқда қизиқиш…\nАхир, тан ол, Ҳафиза, юрагингни ларзага солган ўша кундан бошлаб баъзан атайин, баъзан ихтиёрсиз сен ҳам Авазбекни ўйлаб қолмасмидинг? Узоқлардан унга кўзинг тушса, юрагинг жизиллаши ҳам ёлғонми? Бунақа ўйлар сенга сирли бир дунё эди, сирлари билан жозибали туюларди, мана, энди сени яна ҳам сирлироқ туйғулар чулғаб оляпти, бўлак бир жозибали дунё ўзига чорлаяпти, хўш, нима дейсан?..\nҲафиза Авазбекнинг қайноқ кафтлари орасидан қўлини суғуриб, «Кўрамиз», деди оҳиста ва тўхтамай кетди. Авазбек-чи? Деярли розилик олган Авазбек турган ерида сапчигиси, сапчийвергиси келаётгандир.\nҲафиза ортига ўгирилиб қарашдан ўзини зўрға тийди…\nЭртаси кун қандай ўтди, қандай ишлади – эслаёлмайди. Оқшомги учрашувни орзиқиб кутганидан эмас – буни орзиқиб кутмаётганига у амин – шунчаки, қандайдир тушунтириб бўлмас бир ҳолатда эди у. Лекин Оқ бинога боришга қаттиқ аҳд қилиб қўйди. Шунданми, кун бўйи Авазбек ҳақида ёмон ўйламасликка, ҳатто уни сал-пал соғиниб, ҳа, ҳа, соғиниб эслашга уриниб юрди. Оқшом эса, оёғи ўз-ўзидан Оқ бинога тортаверди.\nБинонинг пастидаги қартадан ўт юлаётган бўлиб, секин-аста яқинлашаверди. Эллик қадамлар қолганида тўхтаб, ғўзаларнинг ичига чўкди. Юраги дук-дук урар эди. Тиззаларини қучоқлаб ўтираркан, нега келдим, дея изтироб аралаш кўнглидан ўтказди. Бир хаёли, Авазбек кўриб қолмасидан изига қайтишни ўйлади.\nШу пайт Оқ бинонинг эшиги ғичирлаб очилди ва остонада Авазбек пайдо бўлди. Эшик тирқишидан Ҳафизани анчадан бери кузатиб турган шекилли, тўғри шу томонга кела бошлади.\nҲафиза индамай ўтираверди. У гўё эгатлар орасига чандиб боғлаб ташлангандек эди. Тепасига Авазбек келганида ҳам қимир этмади.\n– Алдаб кетасанми деб қўрқувдим, – деди Авазбек шивирлаб. – Келмаганингда, бўйнимга тош боғлаб, дамбанинг тагига ўзимни ташлар эдим лекин.\n– Мени сиз судраб келганингиз йўқ, ўзим келдим, шунинг учун бўлмағур нарсаларни ўйлаб ўтирманг, – деди ўзи ҳам кутмаган ҳолда. – Айтадиганингизни айтинг, орани очди қилайлик.\n– Майли. Олдин ичкари кирайлик.\nОқ бино деганлари омбордек бир жой экан. Сув дарвозасини кўтариб-туширадиган калитлар, турли бўлак асбоб-ускуналар қалашиб ётибди. Бир бурчакка устма-уст қутилар тахланган, тепасида пилик чироқ, оёқ остида қоп, латта-лутта; деворга тақаб узун тахтакалавот ўрнатилган, устида битта кўрпачаю битта ёстиқ – Оқ бинонинг бор жиҳози шу эди. Деразаси йўқ. Бирдан-бир эшик ҳам доим берк турса керак, аллақандай ҳид одамнинг кўнглини ҳузурсиз қилгулик даражада димоққа урилади. Худди деворга ҳам шу ҳид ўрнашиб қолгандек.\n– Нима бу, бошим айланиб кетди? – деди Ҳафиза кўлини елпиғич қилиб бурни тагини елпир экан.\n– Тирактирди ёғи. Салидўл ҳам бор. Билиняптими?\nАвазбек гап ораси эшик занжирини солиб, чироқ пилигини кўтариб қўйди.\n– Бекитманг, кетаман мен, – деди Ҳафиза, лекин кўнглида Авазбекнинг ишини маъқуллаётгандай туюлди. – Пуф-ф, ҳиди ёмон экан… Тезроқ гапиринг гапингизни!\n– Шошма, Ҳафиза. Мана бу жойга ўтиб ўтир. Қўрқма, кечқурун бинога мендан бўлак зоғ ҳам келмайди.\n– Қўрқаётганим йўқ, – деди Ҳафиза хотиржам. – Қўрқсам, келмасидим.\nИккаласи тахтакалавотнинг икки четига ўтиришди. Сўнг эшик тирқишига тикилганча, хиёл фурсат жим қолишди.\n– Илтимос, гапимни бўлмай эшит, Ҳафиза, – деди Авазбек ниҳоят тилга кириб. – Нима десам, юрагимдагиларни айтаман, ундан кейин ўзинг ҳал қилавер, мен ҳам бир кунимни кўрарман.\nҲафиза Авазбекнинг юзию кўзларини кўрмаётган бўлса-да, ундаги ўзгаришларни ичдан ҳис этиб ўтирарди. Гапирган сари Авазбекнинг нафаси ёноқларига урилиб, бўйинларини сийпалар, ёқаси четидан ичига кириб, вужудини ёндирар эди, лекин ҳаммасига чидаб, миқ этмай ўтираверди. Гап орасида Авазбек қаердан бир магнитофон олди, қачон тугмасини босди – сезмай қолди. Оқ бино ичида машҳур хонанданинг ёқимли овози тўлқин-тўлқин бўлиб тарала бошлади:\nКўнгил уйининг оташи армонида куйдим…\n…Сен Авазбекнинг совчиларини қайтардинг, Ҳафиза, лекин унинг соф муҳаббатини қайтаришга ҳаққинг йўқ! Ҳаётини издан чиқарганинг алам қилади, холос. Чунки у сени, фақат сени яхши кўрар эди! Эҳтимол, Шарифжондан ҳам қаттиқ яхши кўрар эди, афсус, билмадинг! Тақдирнинг ишими бу? Тақдир наҳот Авазбекка шунчалар шафқатсиз бўлса?.. Сен жудаям чиройлисан, Ҳафиза, сен бу далаларнинг одами эмассан! Тўйдан кейин эринг сениям шаҳарга кўчириб кетадими деб Авазбек чўчиган эди, хайрият, қишлоқда қолдинг. Авазбекка шунисиям катта бахт эди. Ахир, ҳеч бўлмаса ора-сира кўриб туради-ку сени! Рост, унинг хотини бор, сенинг эринг бор, иккалаларингнинг хилватда бундай ўтиришларинг ҳеч қайси қуюшқонга сиғмайди, лекин бир нарсани билиб қўй, Ҳафиза: Авазбек хотинини суймайди. Суйиш қаёқда, жирканади! Бир жиҳатдан, хотинида нима гуноҳ? Ахир, у ҳам бировнинг боласи. У ҳам ким биландир бахтли яшашни орзу қилган. Ёки бунга ҳаққи йўқми? Ҳаққи бор – буни Авазбек жуда яхши билади, лекин бунда ҳам нима айб? Атай шундай бўлсин демайди-ку?! Авазбек тўйни аччиқ устида қилди. Шошилди. Тўйдан кейин турмушимиз юришиб кетар, деб ўйлади. Бўлмади-да. Охири хотинига очиғини айтди: сени яхши кўрмайман, деди. Буниси ҳолва. Бақрайиб туриб, сени ёмон кўраман, деди. Бир куни ичиб келиб, кўзимга кирпидан ҳам хунук кўриняпсан, деб айтди. Эҳ, Ҳафиза, сен буларни билармидинг? Хотини шўрлик роса йиғлади. Йиғлади-ю, отасиникига кетиб қолмади. Ўшанда қорнида боласи бор эди… Авазбекни уятсиз дейсанми ё бетига тарсаки тортиб юборасанми – ўзинг биласан, лекин у сенга яна бир гапни айтмаса туролмайди, чунки худди шу нарса уни мана шу арзи ҳолни қилишга мажбур этган. Уялмай айтаётганига сабаб шуки, энди Авазбек бўз бола эмас, энди сен ҳам ёш қизалоқ эмассан… унинг ҳозирги аҳволини тўғри тушунгин, Ҳафиза! Тўйи эртасигаёқ Авазбек сенсиз яшай олмаслигига иқрор бўлган. Айни нозик маҳалда унинг кўзига сен кўрингансан! Хотинининг ўрнида сенинг жилмайиб турган қиёфанг намоён бўлаверган ва у буткул ўзини йўқотган. Ўшандан бери тўшакка кирса, хотинини эмас, сени кўради! Йўқ, шошма, унинг гапларини бўлмай тур… Авазбек сени севади, Ҳафиза! Буни у тўйдан кейин янаям қаттиқ ҳис қилди. Хотинига қараса, ўз-ўзидан нафрати қўзийверади, ургиси келаверади. Ниҳоят, ура бошлади ҳам. Бу кетишда у бечорани ўлдириб қўйиши ҳам мумкин. Шундай яшаб бўладими, Ҳафиза? Хотинига қийин, боласига қийин, лекин Авазбекка ҳам осон эмас! Мана шунақа – икки йилдан бери Авазбекнинг боши қотган. Лекин… тавба, бугун у сенга бутунлай бошқа гапларни айтмоқчи эди, нимага буларни сўзлаб ўтирибди? Эҳ, Ҳафиза, сен бир йигитнинг умрига ўт қўйдинг-а!\n…Машҳур хонанда эса ҳамон юракларни эзиб-эзиб куйлар эди:\nМеҳримни бериб, мен эса товонида куйдим…\nҲафиза тўсатдан қичқириб юборди:\n– Энди нима қил дейсиз?! Мени бу ерга нимага бошлаб келдингиз?! Менга бу гапларни энди нимага айтяпсиз, Аваз ака?!\n– Ҳафиза, ахир…\nЛекин ҳозир Ҳафизанинг жини қўзиган эди, уни гапиртиргани қўймади:\n– Ниятингиз менинг рўзғоримни бузишми энди?! Мени мунча қийнайсиз, Аваз ака?!\n– Сенга мен, эрингдан чиқ, демадим. Сенга мен бўлган гапларни айтдим, холос. Эртага менинг ҳолим не кечади – ёлғиз Худога аён…\n– Мен ҳам нима қилай, ахир?! – Шундай деб Ҳафиза шартта ўрнидан турди ва Авазбекнинг икки елкасидан тутиб силтай бошлади. Кейин бирдан тўхтаб, унинг юзини қорнига босди ва… йиғлаб юборди. – Ўлар бўлсам ўлиб бўлдим-ку мен ҳам!\nОқ бинодаги бадбўй ҳид аллақаёқларга чекинди…\nБўлар иш бўлди, энди таскину изоҳларга ўрин йўқ, қолаверса, юзни сидириб ташлаб, тан олиш керак: Ҳафиза ҳам, Авазбек ҳам шу ҳолларидан мамнун эдилар.\nҲафиза анчагача Авазбекнинг ўсиқ сочларини тараб-силаб ётди, кейин чап кафти билан ёнламасига унинг мўйловию оғзини тўсиб, чиройли кўзларига тикилди. Хаёлида эса: «Менда айб йўқ, менда айб йўқ, – дея такрорлар эди. – Шўрлик, шу кунгача бундай бир меҳр кўрмагани сезилиб турибди…» Кейин кафтини силжитиб, Авазбекнинг кўзларини тўсди ва пешонасидан ўпди…\nҲафиза шундан сўнг бир ойгача Оқ бинога яқин йўламади. Лекин ой ўтиб, ихтиёрсиз оёғи шу ёққа тортиб, Авазбекни шу ерда кўриб, ажабланмади ҳам…\n– Шарифни ҳалиям яхши кўрасанми, Ҳафиза? – деди унинг кўксига бошини қўйиб. Бу алдаса, ростини ўзи билиб олмоқчидек, юрагига қулоқ тутиб ётар эди.\n– У кишини бу ерда эсламайлик.\n– Хафа бўлма, билгим келди-да бир.\n– Қўйинг шу гапни!\nМабодо Авазбек юрак зарбларининг маъносини тушуна олганида эди, Ҳафизага бундай савол бермасди. У эса…\n– Унда менинг олдимга нимага келяпсан? – деб сўради қўполдан-қўпол. – Ростини айт, мени яхши кўрганингданми ё…\nОқ бинога илк келган ўша кунидан бошлаб Ҳафизанинг ўзи ҳам тез-тез шу каби сўроқлар гирдобига тушиб қолар, лекин ҳозиргача бунга аниқ жавоб тополмаган эди.\nШарифжонни яхши кўришига шак келтирмайди, лекин бу ёққа нега келяпти? Мен ўзимни алдаб юролмадим, ўзимга қарши боролмадим – бор-йўқ гап шу, деб ўзига тасалли берарди. Эҳтимол, бундай саволлар Авазбекни ҳам ўйлантириб юргандир ва у ҳалиги гапни Ҳафизадан кўнгилда кир-ғуборсиз сўрагандир. Лекин барибир Ҳафизага у оғир ботди.\n– Ишингиз бўлмасин! – деди шарт-шурт ва илкис ўрнидан турди…\n«Ўшанда биринчи марта виждоним қийналди, – деди у ичдугонасига. – Шариф акамни алдаб яшаётганим алам дилди. У шўрлик хабарсиз. Бундан кўра мени уриб-ҳайдаб солгани яхши эмасмиди-я?! Ўзим индамай кетворай десам…. Шариф акамсиз бу дунёда қандай яшайман?!»\n«Шу кунгача фақат бир нарсани ўйлайман: қилаётган ишларим хатоми, хато эмасми?»\n«Хато ҳам гапми, гуноҳ, хиёнат!»\n«Ўтинаман, у сўзни тилингга олакўрма! Унинг ўрнига, менга тасалли бер. Ахир, Аваз ака мени қанчалар севишини сен ҳам биласан-ку!»\n«Ўзингни алдама, Ҳафиза! Унинг қанчалар севишини мен тугул, сен ҳам билмайсан! Икки гапнинг бирида «Шариф акам, Шариф акам» дейсан, бу ёқда қилғилиғингни ҳам қўймайсан», деб сўз билан чимдиб олди дугонаси.\n«Мен севиб эрга текканман, бундан кейин ҳам Шариф акамсиз ҳаётимни тасаввур қилолмайман! Нима бу? Муҳаббатми? Агар муҳаббат шу бўлса, унда буниси нима? Бу ҳам, ахир, мен билан бирга, ичимда яшаяпти-ку, оти нима унинг?»\n«Нима бўлгандаям, ҳар ҳолда яхши нарса эмас! Яхши нарсаларнинг охириям яхши бўлади, бунинг эса…»\n«Менга бошқача жавоб керак. Бунинг нималигини тушунтирадиган ва менинг кўнглимни тинчлантирадиган жавоб!»\n«Ҳа-я», деди Ҳафиза бирдан хомуш тортиб…\nКунлардан бир куни Авазбек унга:\n– Хотинимни отасиникига жўнатиб юбораман! – деб қолди.\nҲафиза ҳатто нимагалигини ўйлаб ҳам ўтирмай, уни бу йўлдан қайтаришга тушди:\n– Сизга нима етмаяпти, Аваз ака? Қўйинг, ўша бечорани сарсон қилманг!\n– Уни ёмон кўраман, ахир! Бутун умрим шундай ўтадими энди?\n– Хотинингизни ўйламасангиз, болангизни ўйланг.\n– Хотинга кўнгил исимаганидан кейин бола баттар сарсон бўлмайдими? Мен сендақамасман, Ҳафиза, битта юрагимга икки кишини сиғдиролмайман.\nҲафиза сесканиб тушди. Авазбекнинг гапи унга таънадек, ҳақоратдек туюлди. Яшин тезлигида “Мен битта юрагимга икки кишини сиғдириб юрибманми?!” деган ўй ўтди хаёлидан. Лекин ҳозир чуқурроқ фикрлашга, саволининг тагига етишга кучи етмасди. Шунинг учун бир гапни қайтараверди:\n– Ажрашманг, Аваз ака! Мени десангиз, ажрашманг!\n– Унда ёмон бўлади…\nҲафиза айнан шундай деди. «Унда ёмон бўлади», деди. Лекин ёмон бўлиб нима бўлишини, умуман, нега ёмон бўлишини ўзи ҳам билмас эди. «Унда ёмон бўлади» – Ҳафизанинг кўнглидан кечган ўй эди, шуни айтди-қўйди.\nБарибир Авазбек хотинини ҳайдади. Ҳафиза далада эшитди. Хотинлар кун бўйи ва ундан кейин яна бирор ҳафтача шу воқеани сақич қилиб чайнашди. Ҳафиза бунақа суҳбатлардан ўзини йироқ тутар, бироқ ҳар гал шундан гап очилганида юраги ғаш тортар эди.\n«Энди ёмон бўлади…»\nҲафиза Оқ бинога қадам босмай қўйди. Авазбек бир-икки йўлини тўсган эди, ул-булни баҳона қилиб қутулиб кетди. Кечалари ҳайҳотдек уйда Рустамжони билан ёлғиз қолганида ё уйқуси ўчган маҳаллари деярли ҳар куни: «Энди ҳеч қачон унинг олдига бормайман!» деб қайта-қайта қасам ичар эди. Қачон ёдига Авазбек тушса, ичида шу қасамини қайтараверарди, қайтараверарди. Шундай кунлар бўлди, ўн марталаб қайтарди шу гапни. Шундай кунлар бўлди, юз марталаб қайтарди. Эрини бўлакча орзиқиш билан соғина бошлади. Бирор шанба келмай қўйса, жинни бўлиб қолай дерди. Охири унинг ўқишидан ҳам, ишидан ҳам безор бўлди. Бир гал ҳеч нарсадан ҳеч нарса йўқ:\n– Қачон тугайди шу зорманда ўқишингиз? – деб заҳрини сочди.\n– Ё қишлоқда туринг, ё мениям олдингизга оборволинг, қачонгача лўлига ўхшаб яшайман?! – деб йиғлади.\nШарифжон хотинидаги ўзгаришни соғинчга йўйиб, бошида унча хавотирланмади. Елкасидан қучиб, одатдагидек бурни учгинасидан ўпмоқчи бўлди, бироқ Ҳафиза унинг қўлини силтаб ташлади. Терс ўгирилиб олиб, ҳиқиллаб-ҳиқиллаб йиғлайверди. Шарифжоннинг уринишлари беҳуда кетди. Саволлари жавобсиз қолди. Ҳафиза узоқ йиғлади. Ниҳоят, ухлаб тинчиди. Эртаси Шарифжон тағин шаҳарга отланаётганида ўзидан-ўзи инсофга келиб:\n– Кечиринг, инжиқланиб қоляпман ўзи, энди сира йиғламайман, – деди.\nРустамжонлари икки ёшга тўлар-тўлмас Ҳафиза қиз кўрди. Эр-хотин орзиқиб ният қилган ҳолвадеккина қиз! Шарифжон аллақачон отини топиб қўйган экан, Ҳафиза ҳам йўқ демади: қизалоқнинг исми «Муҳаббат» бўлди. Энди Ҳафиза, зора қулоғим тинчиса, деб умид қиларди.\nДарҳақиқат, Муҳаббат туғилганидан кейин саккиз ойгача далага чиқмагани сабабми ё Авазбек ҳам, энди бас, дедими, кўча-кўйда унга дуч келмади. Ҳафиза ҳатто уни эсидан чиқариб юборди. Ҳаёт ўз изига тушиб олгандек эди. Кўнгил тинч, юракда хавотир йўқ.\nЛекин астойдил хурсанд бўлишга ҳали эрта экан. Ишга чиққанининг биринчи ҳафтасиёқ Авазбек унга узоқдан кўриниш берди. Эртаси «Ява» мотосиклини миниб, хотинлар ишлаётган ерга яқин далайўлдан у ёқ-бу ёққа тупроқ чангитиб ўтди. Ишдан қайтарда Ҳафиза атай бир тўда хотин-халаж ичида кетди. Лекин бунақа қилиб Авазбекдан қачонгача қочиб юра оларди? Аёллар орасида гап отиб қолса, нима деган одам бўлади? Ҳафиза Авазбекни ёмон кўриб кетди. Илгарилари у кўзига бу қадар ёмон кўринмаган эди!\nБир сафар ариқ бўйида оёғини ювиб ўтирган эди, қаёқдандир келиб қолди. Калишини ҳам киймасдан турди-да, жўнаб юборди. Орқасидан Авазбек «Ҳафиза! Ҳафиза!» деб чақирди, лекин у тўхтамади. Яна бир марта шундай бўлди. Унда ҳам бир нарса қилиб қутулди.\nКейин Авазбек ичиб келди… Оғзидан ароқ ҳидини бурқситиб, Ҳафизага дўқ ура бошлади:\n– Сени деб хотин қўйдим, энди нимага қочяпсан мендан?!\n– Иккита боланинг уволи тутади мени, Аваз ака, – деди Ҳафиза овози титраб.\n– Иккита боласи бор экан, деб биз бурнимизни тортиб юраверайликми?\n– Қўпол бўлманг!\n– Юр бўлмаса мен билан! Юрмаяпсан-ку, ахир!\nҲафиза энди бундан бу ёғига Авазбекка кескин гапира олмаслигини туйқус англаб етди. Англадию жисму жонидан мадор қочди.\n– Менгаям раҳмингиз келсин, Аваз ака, яхши кўраман дердингиз-ку!\n– Тонмийман, яхши кўраман, лекин юр мен билан! – Авазбек зўр бериб Ҳафизанинг қўлидан ушлаб олмоқчи бўларди. Унинг бу галги юрак изҳори илгаригиларига ўхшамасди. «Ёмон бўлгани шудир-да», деб кўнгли чўкиб кетди.\n– Майли, Аваз ака. Сал кейинроқ учрашайлик, – деб илтижо қилди.\n– Олдимга похол солиб кетадиган бўлсанг, ўзингдан ўпкала!\nХотинларнинг гапича бор экан, Авазбек ҳамманинг кўзи ўнгида девонаваш қиёфага кириб бораётган эди. Хотини билан ажрашганидан буён ичишга берилди. Ишдан кўнгли совуди. «Шундай бола ўзини ўзи хароб қиляпти-я», деб кимлардир унга ачинар, бошқалар эса: «Ойдеккина хотинини ҳайдади, ўзидан кўрсин энди», деб орқаворатдан койир эди. Ҳақиқатан, туриши шу бўлса, ундан ҳар балони кутса бўларди.\nҲафиза шуларни ўйлаб, бир ҳафта ичида озиб-тўзиб кетди. Томоғидан овқат ўтмайди, қўли ишга бормайди, уйдагаларга ёрилмайди. Даладан келади-да, уйига кириб олиб, дим-дим бўлиб кетади…\n– Шу бугундан бошлаб далага чиқмайман! – деб бақирди Шарифжон келган куни.\n– Майли, – деди Шарифжон ҳеч нарсага тушунмай, – қийналиб кетдинг ўзинг ҳам. Уйда ўтирақол…\n– Уйдаям ўтирмайман! Умуман, уйингиздан ҳам, қишлоғингиздан ҳам бездим! Сизга хотин керак бўлса, шу бугуноқ ўзингиз билан опкетасиз. Болаларниям! Ишласам, шаҳарда ишлайман, гап тамом!\n– Ўҳ-ҳў, чап ёнинг билан турганмисан бугун? Мунча шошилинч?\n– Кетаман, дедимми, ке-та-ман!!!\n– Бошда юр дедим, бормадинг, энди бу қанақа қилиқ?! – Кейин товушини пастлатиб, давом этди: – Жиндай сабр қил, Ҳафиза, шу бу йил ўқишимни тугатиб олайин, ана ундан кейин умримиз охиригача бирга бўламиз.\n– Олдин бормаган бўлсам, энди кетаман деяпман! Мен борсам ҳам ўша ўқишингизни ўқийверасиз, халақит бермайман. Шу сафар бизди опкетасиз, дедимми, опкетасиз!\nАнча тортишувлардан, тушунтирувлардан сўнг Шарифжон хотинининг талабига кўнишга мажбур бўлди. Ота-онасига: «Майли, уч-тўрт кун ўйнаб келар», деди. Улар ҳам рози бўлишди.\nБироқ Ҳафиза калта ўйлаганини шаҳарда юрганининг бешинчи куниёқ англаб етди. Ўз-ўзидан юраги сиқилаверди. Шаҳарда яшаб қолмоқчи, ўша ерда ишламоқчи эди… қаёқда?! Авазбек шу ерга ҳам уни ғойибона таъқиб қилиб келди. Шаҳар-ку Туюлга икки қадам, энди дунёнинг нариги бурчига қочиб борса ҳам, ундан қутула олмаслигини ҳис қилиб, Ҳафиза қишлоқдагидан бешбаттар изтироблар чекди.\nҲафта охирида у эри билан бирга Туюлга қайтди…\nШаҳарда юрганида: «Ўлсам ҳам, далага чиқмайман!» деб қўйган эди, бироқ қишлоққа қайтган кунининг эртасигаёқ индамай ишга чиқди. Шаҳарда юрганида: «Менга деса бутун оламга ёйсин, шармандаю шармисор қилсин, ўша сассиқ уйига бормайман!» деб аҳд қилган эди, бироқ қишлоққа қайтиб, далага чиққан куниёқ бунинг иложи йўқлигини англади. Аваз акаям одам-ку, жа-а унчаликка бормас, деб умидланди. Ҳозирча жаҳлини қўзитмай турайин, кейинроқ бутунлай узиб юборарман, деб режа тузди. Ниҳоят, бир куни туйқус: «Бораман, агар Аваз ака ўша ерда бўлса, демак… пешонамдан кўраман!» деган қарорга келди ва оқшом чоғи далачиларнинг кўзини шамғалат қилиб, йўлни қишлоққа эмас, Оқ бинога солди.\nАвазбек ёлғиз ўзи ўтирган экан. Пилик чироқ ёқиғлиқ.\n– Ҳафиза-а?! – дея гандираклаб ўрнидан турди.\n– Мана, келдим, – деди илгаридагидек муомала йўсинида. – Уф, ҳалиям бижғиб ўтирибсизми? Кундуз кунлари мунда-ай шамоллатиб қўйсангиз бўлмайдими? – Эшикнинг занжирини солди. Турган ерида чайқалаётган Авазбекни четлаб, тахта калавотга юрди. – Чироқни сал кўтариб қўйсангиз-чи, қоронғида ҳеч нарсани кўриб бўлмаяпти, – деб ўзи пилик мурватини буради. Хона ёришди. Ичкаридаги ҳолни Ҳафиза шундагина аниқроқ кўрди, билди.\nТахтакалавот қаршисига бир қути кўндаланг тўнкарилган, қути устида ярим шишача бир бало, шиша ёнида икки бурдагина нон…\n– Ўтир, – деди Авазбек довдираб.\nБирданига Ҳафизанинг руҳи тушиб кетди. Келиб бекор қилибман, деб афсусланди ич-ичида. Ҳа, ўлса ҳам бу ерга келмаслиги керак экан! Бир лаҳза ичида адои тамом бўлди. Энди нима қилади? Чиқиб кетсинми! Қўйиб юборармиди энди Авазбек? Додласинми? Элга шарманда бўлиши етмай турган эди ўзи.\nАвазбек шишанинг узун бўйнидан сиқимлаб, ўрнидан қўзғалди. Қути устидан ҳатлади, Ҳафизага юзма-юз келди, пишиллаб, қўлидан тутди. Ҳафиза ҳам ғайритабиий сокинлик билан тек қўйиб берди. Авазбек ликиллаб, валдирай бошлади:\n– Бу нима, биласизми, жоним? Буни вий-но дейдилар… Бунинг бир қултумини ичган одам тўппа-тўғри осмони палакка учади… Манови-чи? Буни биласизми? Бу попириска…\n– Бас қилинг, Аваз ака! Одам деган ҳам шунақа айнийдими?!\n– Ҳали биз айниганга чиқдикми? Ҳийқ… Майли, кўрамиз… Майли, биз айниганмиз, сиз опоқсиз… Ўтир, Ҳафиза, ичамиз! Пиёла йўқ, кеча синди… Пиёлада ҳар қандай аҳмоқ ҳам ича олади… биз томоғидан қулқиллатиб… манавиндай қили-и-иб…\nҲафиза бир ҳаракат билан Авазбекнинг қўлидан шишани тортиб олди ва бурчакдаги тахлоғлиқ қутиларнинг орқасига ирғитди.\n– Бўлди, ичманг, Аваз ака! – деди ҳам қаҳр, ҳам меҳр аралаш.\n– Отаверсинлар, жонидан, отаверсинлар, – дея энкайиб, калавот тагидан тағин битта шиша чиқарди. – Отаверсинлар… Бизда мунақасидан бир олам…\n– Йўл бўлсин, жонгинам? Бугун биз билан қолмайдиларми? А?..\n– Қўйворинг! Мен сизни одам деб юрсам… – дея Ҳафиза юлқина бошлади.\nАвазбек ўхшовсиз кулди.\n– Майли, биз одаммасмиз… биз айниганмиз, майли… лекин ҳақимизни ташлаб кетинг, Ҳафизахон.\n– Қанақа ҳақ? Қўйворинг, деяпман!\n– Ия, ҳали эсларидан чиқдими? Воҳ-ҳо-ҳо!.. Законний ҳақимиз бор сизда… законний! – Авазбек Ҳафизага канадай ёпишиб олган эди, дуч келган еридан таталай бошлади.\nДунё Ҳафиза кўзига қоронғи кўриниб кетди.\n– Ўлганимда оласиз «ҳақ»ингизни! Ўлганимдаям ололмайсиз! – дея чинқирди-да, бор кучини билакларига жамлаб, Авазбекни итариб юборди.\nАвазбек ўртадаги қутини нон-пони билан тўнтариб, чалқанчасига калавотга қулади.\n– Сен ҳали мени урадиган бўлдингми? Сен-а? Мен энди сенга одамликдан чиқиб қолдимми? Ишгиналарини тўғрилаб юрардик, энди пуф сассиқ эканмиз-да? Ҳе ўша сендақанги…\nҚачонлардир келиб Авазбек оғзидан шундай ҳақоратли сўзлар чиқиши мумкинлиги Ҳафизанинг етти ухлаб тушига кирмаган эди. Қулоқларини бекитайин деса, эшикнинг занжирини тушириши керак, занжирни туширақолай деса, қўллари тарашадек қотган – бўйсунмайди. Бир йилгина бурун қандай эди! Наҳот ўшанда ҳам шундай ўйлаган бўлса?! Қани у ширин-шакар сўзлар? Наҳот ўша гаплар ҳам шу оғиздан чиққан?! Йўқ, Ҳафиза бўлак ҳар қандай хўрликка чидайди, лекин тақдирининг бир чеккасига киритган одамининг бундай ҳақоратларига дош беролмайди.\nБу шармандалик, ўтакетган шармандалик!!!\n– Ўв, менга бир қара-чи, – дея Авазбек Ҳафизанинг орқасидан кўйлагига чанг солди. – Қолмайсанми?\n– Нимангга мунча ноз қиласан? Кошки паришта бўлсанг!\n– Бас қилинг! Қўйворинг, деяпман!\nҲафиза эшикнинг кесакисига ёпишиб ташқарига юлқинар, Авазбек унинг кетидан чангаллаб ичкарига тортқилар эди.\n– Нимага келдингу энди нимага кетяпсаи? Ўз оёғинг билан келдинг… олдин ҳам зўрлаб опкелганим йўқ, ўзинг келгансан, шундайми?! Энди нимага ноз қиляпсан? Ҳо-о, осонгина қутулиб бўпсиз… ҳақимизни бериб кетасиз…\n– Мана сенга! Мана сенга «ҳақ»инг! – деб яна тепди. Авазбек ўзини ўнглашга улгурмай туриб, ўхшатиб яна тепди. – Ол «ҳақ»ингни, ифлос!!!\nАвазбек чотини чангаллаганича, икки букланиб қолди ва…\n– Уҳ, жал-лаб! – деди чинқириб. – Жалаблигингга бординг ахийриям-а!!!\nҲафиза отилиб ташқари чиқди ва тўхтамай чопиб кетаверди. Қаёққа чопаётганини билмайди. Оёқларида жон йўқ, лекин чопяпти. Шу ҳолда у ҳеч қачон тўхтамайдигандек эди. Йиғлаб йиғлашини билмайди, кулиб кулишини. Далаларда енгилгина шамол изғиб қолибди, шунга қарши чопаверди. Бошидан рўмоли учиб, орқада қолиб кетди ҳам, тўхтамади. Худди ортидан Авазбек қувлаб келаётгандек туюларди унга. Чопаверди. Бироқ ҳар қанча чопмасин, айланиб-ўргилиб келиб тағин Оқ бино қаршисидан чиқиб қолаверди. Ёки кўзига шундай кўриндимикан? Ҳар ҳолда, Оқ бинонинг ланг очиқ эшигини аниқ кўрар, Авазбекнинг ҳақоратини аниқ эшитар эди… Ҳолдан тойиб, думалаб қолгунича чопди ўзиям…\nКўзини очганида, тепасида туққан онасини кўриб, ҳайрон бўлди. Йиғидан онанинг мижжалари қизариб кетган, юзлари бир аҳволда эди.\n– Сизга нима бўлди, ая? – деб сўради хавотирланиб. Шунда она тап этиб ўзини унинг устига ташладию йиғини баралла қўйиб юборди.\n– Тузукмисан, болам? Вой болагинамдан ўргилай, тузукмисан? – дерди у ҳадеб.\n– Менга нима қипти? – деди Ҳафиза ҳали нима гаплигига ақли етмай. Кейин бирдан туси ўзгарди. – Мен қачон бу ерга кепқолдим, ая? – деб сўради онасининг ёшли кўзларига жавдираб.\n– Билмайман, қизим, билмайман. Кечаги аҳволингни кўриб, ўлиб бўлдик… Нима гап, қизим? Кўзингга жин кўриндими? Қўрқдингми ё? Шу, даласида қоронғига қолиб нима қилардинг-а, болагинам!\n– Қаерда бўларди, уйингда-да, – деди онаси. – Ҳозир опкелиб қолишар. Кечаси билан қайнонанг ҳам тепангда ўтириб чиқди. Эрталаб келамиз деган эди…\n– Ая, мен уйимга бораман! – деди Ҳафиза тараддудга тушиб.\nОнасининг таваллоларига қулоқ солмади. Нонушта қип кетарсан, деганига ҳам, даданг дўхтирга кетувди, деганига ҳам парво қилмади.\n– Менга дўхтир керакмас, соппа-соғман!\nОнаси: «Илойим, соғ бўлгин-а, қизим!» деганича қолди.\nШамол кечагидан хийла кучайибди. Ҳафиза кўйлаги устидан онасининг камзилини кийиб, уйига жўнади.\nБу кун жума эди. Эрта – оламда ягона эрининг келар куни. Ҳафиза тезроқ бориб, тайёргарлигини қилиши керак. Илгарилари шанба-якшанбаларни озмунча ҳаяжон билан кутармиди! Бугун ўшандай ҳаяжон, ўшандай соғинч ёнига яна аллақандай ҳадик-хавотир ҳам қўшилиб уни уйига шошилтирар эди. Ҳозир бориб ҳовли-жойини тартибга келтиради, супуриб-сидиради. Рустамжонини ҳам, Муҳаббатини ҳам чўмилтиради, ораста кийинтиради. Ахир, дадажонисига уларни вўжалақ ҳолича кўрсатмайди-ку?! Баҳонада ўзи ҳам чўмилиб олади, баданидан даланинг бир ҳафталик ғуборларини ювади. Бўйнига, қулоқларининг орқасига хушбўй атирдан суркайди…\nҲафиза уйга етиб келганида шамол анча-мунча кучайиб қолган эди.\n…Оқшом туша бошлаган палла икки оила бир бўлиб, қишлоқнинг кекса кампирларидан бирини олиб, Ҳафизани далага бошлаб келдилар, Туюл билан Жалойир далалари туташган жойга – узун кетган тутқаторнинг ўртасига ўт ёқиб, латта куйдириб, «ажинадан қўрққан» Ҳафизани алас-алас қилдилар, катта япалоқ тошни қўрамтада қиздириб, тоғорадаги сувга солдилар, устига Ҳафизани энгаштириб, кўрпа ёпдилар – буғладилар, ниҳоят, тоғорадаги сувдан унга уч ҳўплам ичирдилар, кўкрагини очтириб туриб, сепдилар, ҳар эҳтимолга қарши ўзлари ҳам ўша сувдан ичдилар. Ҳафизанинг юзига сал-пал ранг киргандек бўлди. Кўнгиллар тинчиб, ўзига хос бу кичиккина маросим қатнашчилари уй-уйларига қайтдилар…\nШамол кучайгандан-кучайиб бораверди.\nКечки овқатдан кейин Ҳафиза кўнглига тугиб қўйган ишларни бажарди: кир ювди, болаларини чўмилтирди, ўзи ҳам чўмилди, ширин алла айтиб, қўзичоқларини ухлатди. Рустамжони бирпасда пиш-пишлаб ухлаб қолди, Муҳаббати эса, «дад-да, дад-да» дея-дея анчагача ухламади. Бешикни тебратиб, яна алла айтганидан кейингина оромга кетди. Ниҳоят, Ҳафиза ўзига қарайдиган фурсат ҳам келди.\nВақт алламаҳал бўлиб қолган, ташқарида шамол ҳамон гувиллар эди..\nҲафиза жавон тепасидан атир-упа турадиган жажжигина қутичани олиб очди-да, тошойна қаршисига турди…\nЭвоҳким, кўзгудан унга мутлақо бегона бир жувон мўлтираб қараб турар эди.\nШув этиб ёдига кечаги воқеалар тушди. Оқ бино… вино… Қўланса ҳид… Авазнинг маст башараси… ва ҳақорат…\nКўзгудан ҳамон бегона бир жувон унга тикилиб турар, ажаб, ҳов орқароқда кимдир (Шарифжонми? Авазбекми?) ортга ўгирилмай, шитоб билан кетиб борар эди. Кўзлари чарс очилди. Хаёлига: «Хиёнат қилдим… хиёнат! Қайси юз билан Шариф акамга кўринаман?! Болаларимнинг кўзига қандай қарайман?!. Энди мен Шариф акамга бегонаман!» деган ўй келди ва…\n…қутичани зарб билан тошойнага урди. Ойна ҳам, қутича ҳам синмади, лекин ичидаги лаш-луш хона бўйлаб ҳар томонга сочилди. Уй ичини упа-эликнинг иси тутиб кетди. Бир зумда карахт бўлиб қолган Ҳафиза шалвираб, гиламга чўнқайди…\nБу оламда унинг яккаю ягона сирдош ичдугонаси – чегара билмас ўй-хаёлларга бурканиб юргувчи яна бир ҳафизаси бўларди. Айни чоқда ўша дугонаси ҳам гунг, соқовга айлангандек эди. Ҳафиза зўр бериб у билан тиллашишга уринди. Бўлмади. Нимадандир илинж-умидда унга қулоқ солди. Ҳеч бир садо йўқ. Ўзи ниманидир сўрамоқчи бўлди. Тили айланмади. Шунда бирдан, бу оламда яккаю ягона сирдоши ҳам уни тарк этганини фаҳмлаб қолди. Ва овози борича… кулиб юборди.\nТунги кулгидан уй ичи жаранглаб кетди. Бешикдаги Муҳаббат чўчиб тушдими, пиқиллай бошлади.\nҲафиза кулгидан тўхтаб, тошойнага яна бир неча муддат қараб туради. Сўнг индамай орқасига қайрилиб, даҳлизга чиқди. У ердан айвонга ўтди. Бешикдаги Муҳаббат секин-аста авжга минаверди.\nҲафиза қайтмади. Бўм-бўш бошида Авазбекдан эшитгани ҳақоратли сўз ҳамда ўзининг бояги дил иқроригина ҳувиллаб чарх урар эди: «Хиёнат қилдим… хиёнат! Энди мен Шариф акамга бегонаман!»\nШамол ҳамон тинмай гувиллар, қоронғу тунда алланималарни учириб ўйнар эди. Ҳафизанинг кўйлаклари шамолда товуш чиқариб пирпирайди, қоп-қора тун мисол қоп-қора сочлари ёйилиб, тўрт тарафга юлқинади.\nБешикдаги Муҳаббат биғиллаб йиғлай бошлади.\nҲафиза ортига қайтмади. Чорвоқ эшигини очиб, далага чиқди. Эшик тарақлаб ёпилди.\nДалада шамол ҳовлидагидан ҳам кучли экан: буралиб-буралиб, чийиллаб-чийиллаб, Ҳафизани аллақаёқларга сургалаб кетаверди.\nКоронғу тунда тўрт тараф охири йўқ йўлдек эди: Ҳафиза сочлари тўзғиб, кўйлаклари пирпираб, боши оққан томонга кетаверди.\nГувиллаган шамол тинимсиз йиғлайверди, Ҳафиза ўзини шамолнинг эркига бериб кетаверди. Энди унинг бўм-бўш бошида Авазбекдан эшитгани ҳақоратли сўзу ўзининг боягина қилган кўнгил иқрори билан бирга, бешикда чирқиллаб қолган Муҳаббатининг фарёди ҳам қўшилишиб ғувиллар эди.\nШамол эса, бу кўҳна дунёни зир-зир титратиб, биғиллаб-биғиллаб йиғлайверди…\nЗийрак ўқувчиларимиз норозиланмасинлар деб кейинги айрим тафсилотлардан уларни қисқача хабардор этиб қўйишни лозим топдим.\nШарифжон политехника институтини битириб, этагини силкиб, узоқ Сибир вилоятларидан бирига ишга жўнаб кетди. Қўшни қишлоқдаги Суннатилла биргадга: «Мен энди бутунлайга кетяпман», дебди.\nАвазбек «тирактирнинг дастаги тепган» жойини даволатиб чиққач, ичкиликни таг-томири билан ташлади. Хотини билан ҳам ярашди. Улар ҳозир Қарши чўлининг янги ўзлашган жойларидан бирида яшашади. Фарзандлари тўртта бўлди, тўнғичи бу йил мактабга борди.


Токиода қор ёғди\n29 Мар 2020 1026\nЯпония пойтахтида бугун эрталабдан кучли қор ёға бошлаган. Ҳаво ҳарорати Цельсий шкаласи бўйича +1 даражани ташкил этди. Миллий метеорология бошқармаси маълумотига кўра, март ойи охирларида қор тушиши Токиода сўнгги бор 10 йил олдин кузатилган.\nОқ пар тўхтаб турган автомашиналар устини, дарахтларни ва йўл четларини енгил қоплаган. Ёғингарчилик натижаси гуллаётган сакура барглари тўкилиб, кичик уюмлар ҳосил қилган. Кўчаларда қор нам билан қўшилиб, ғарчиллама ҳолатни юзага келтирган, машиналар карвони эҳтиёткорлик билан ҳаракатланяпти.\nКуни кеча, шанба куниям пойтахтда илиқ ҳаво ҳукмрон эди, тушда ҳарорат 23 даражагача кўтарилувди. Якшанбада эса синоптиклар маълумотига кўра,Токионинг марказий туманларида ер сатҳи 5 смгача қопланиши мумкин. Нагано ва Гумма префектураларида, шунингдек пойтахтга ёндош бир қатор тоғли туманларда қор қалинлиги 20 смгача етиши тахмин қилинмоқда.\nДавомли қор туфайли юз берган иқлим ўзгариши сабаб, Япония авиакомпаниялари 20 га яқин ички рейсларни бекор қилди. Масалан, жадвалдаги ўзгаришлар Токио ва мамлакатнинг Фукуока, Саппоро сингари бир қатор йирик шаҳарлари ўртасидаги мунтазам қатновларга ҳам таъсир ўтказди. Япония ҳукумати автомобил эгаларини диққатни кучайтиришга, иложи бўлса, машина билан кўчага чиқмасликка чақирмоқда.\n3 Мая 2020 3964\n4 Мая 2020 3548\n4 Мая 2020 3239\n12 Мая 2020 3131\n6 Мая 2020 3057\n5 Мая 2020 2678\n13 Мая 2020 2432\n14 Мая 2020 2238\n15 Мая 2020 2172\n6 Мая 2020 2011\n6 Мая 2020 1892\n7 Мая 2020 1777\n6 Мая 2020 1682\n18 Мая 2020 1667\n5 Мая 2020 1662\n8 Мая 2020 1653\n19 Мая 2020 1639\n16 Мая 2020 1634\n12 Мая 2020 1611\n7 Мая 2020 1463


МДҲдаги энг йирик банклар рейтингидан Ўзбекистоннинг 11та банки жой олди\n17:59 / 30.09.2016\n«Россия сегодня» ахборот агентлигининг «РИА Рейтинг» рейтинг агентлиги МДҲ давлатлари банк сектори борасида тадқиқот ўтказиб, МДҲнинг энг йирик 200та банки рейтингини («РИА Рейтинг. Банки СНГ-200») тузиб чиқди. Бу МДҲ банклари бўйича олтинчи марта эълон қилинган йиллик рейтинг бўлди. МДҲдаги 1000га яқин банклар орасидан энг йирик 200та банк қаторидан Ўзбекистоннинг 11та банки ҳам жой олган.\nБу рейтинг очиқ маълумотлар - банкларнинг молиявий ҳисоботлари, статистик бюллетенлар ва бошқа эълонлар асосида тузилган.\n200таликнинг жами активлари ҳажми 2016 йилнинг 1 январи ҳолатига кўра 1,19 миллиард долларни ташкил қилган, бу эса ўтган йилгидан 19 фоизга (278 миллиард доллар) кам ҳисобланади.\nЎтган йилги рейтингда 43-ўринда қайд этилган Ўзбекистон Республикаси Ташқи иқтисодий фаолият миллий банки бу йилги рейтингда 30-ўриндан жой олди.\nЎзбекистоннинг қолган банклари қуйидаги ўринларда жойлашди: Ўзсаноатқурилиш банк 58-ўрин, «Асака» банки 65-ўрин, Ипотека банк 93-ўрин, Қишлоқ қурилиш банк 95-ўрин, Халқ банки 112-ўрин, Агробанк 117-ўрин, Ҳамкорбанк 124-ўрин, КDB банк Ўзбекистон 138-ўрин, Ипак йўли банки 176-ўрин ва Капиталбанк 179-ўрин.\nРейтингга жами бўлиб 11та мамлакат: Озарбойжон, Арманистон, Беларусь, Грузия, Қозоғистон, Молдова, Россия, Тожикистон, Туркманистон, Ўзбекистон ва Украина банклари киритилди.\nРейтингда Россиянинг «Сбербанк»и биринчи ўринда қайд этилди. Бу банкнинг 2015 йил якунлари бўйича жами даромади 3,58 миллиард доллар бўлган (рейтингдаги барча банкларнинг умумий даромадидан 33 фоизлик улуш). Умуман олганда, рўйхатдаги 1-ўриндан 12-ўрингача бўлган поғоналарнинг барчасини Россия банклари эгаллаган.\nрейтинг энг йирик банклар


Путин Украинани огоҳлантирди\n02 декабр 2020, Тошкент вақти: 08:29\nРоссия бош вазири Владимир Путин¸ агар Украина шанба кунга қадар феврал ойи гази учун Россия олдидаги қарзини тўламаса, бу давлатга газ узатиш яна тўхтатилишидан огоҳлантирди.\nПутин таъкидича, Украинанинг қарзларни ўз вақтида тўлай олмаслиги Европа газ таъминотига ҳам салбий таъсир этади.\nАйни пайтда¸ Путин ҳам¸ Россиянинг давлатга қарашли Газпром ширкати ҳам Украина Давлат хавфсизлик хизматининг Нафтогаз компаниясида тинтув ўтказгани янги ташвиш уйғотганини билдирди.\nРоссия ўз газининг кўп қисмини айнан Украина орқали Европа давлатларига экспорт қилади.\nЙил бошида Россия ва Украина ўртасида юзага чиққан газ можароси туфайли Европанинг кўпгина давлатлари қишнинг совуқ кунларида газсиз қолди.


Ўзбекистон делегацияси Германияда\nЎзбекистон адлия вазири Фозилжон Отахонов ва ички ишлар вазири ўринбосари Алишер Шарафуддинов етакчилигидаги делегация Германияга сафар қилмоқда.\nБу мансабдорлар гуруҳи 2005 йилдаги Андижон воқеаларидан кейин Германияга сафар қилаётган ўзбекистонлик энг юқори даражали делегациядир.\nМазкур ташриф давомида Ўзбекистоннинг ахлоқ тузатиш муассасалари, судлов ва ҳуқуқ-тартибот тизимларини ислоҳ этиш ҳамда мамлакатдаги инсон ҳуқуқлари билан боғлиқ вазият муҳокама этилади.\nАйни пайтда Европа Иттифоқига раислик қилаётган Германия тузилманинг Марказий Осиё давлатлари бўйича ягона стратегиясини ишлаб чиқмоқда. Бу стратегия Ўзбекистон ҳукумати билан мулоқотни жадаллаштириш орқали мазкур мамлакатдаги инсон ҳуқуқлари билан боғлиқ вазиятни ўнглашни назарда тутади.\n30 йилдан кўпроқ вақт муқаддам Германия Совет Иттифоқи ва ГДР билан мулоқотни жадаллаштириш ташаббуси билан чиққан эди. Бу ташаббус “Янги Шарқ сиёсати” номини олганди. Германия Совет Иттифоқи ва ўзининг социалистик кучлар назорати остидаги қисми билан яхши алоқа ўрнатди.\nВақт ўтиб Совет Иттифоқи қулади, Германия ўзининг тарихий ҳудудини бир давлатга бирлаштирди.\nГерманиянинг Марказий Осиё борасида ишлаб чиқаётган янги сиёсати ҳам айнан ўша даврларни эслатади.\nГермания 2005 йилда Андижондаги ғалаённи қонли бостириб, инсон ҳуқуқларини кенг кўламда поймол этишда айбланган Ўзбекистон ҳукуматидан юз ўгирмади.\nЎша қонли воқеадан сўнг мамлакатга ташриф буюрган ўнлаб немис делегациялари сафида ўтган йил сўнггида минтақага сафар қилган Германия ташқи ишлар вазири Франк-Валтер Штайнмайер ҳам бор.\nЭнди эса Германия Ўзбекистондан келган юқори мартабали расмийларга мезбонлик қилмоқда.\n“Бу конструктив мулоқотнинг бир қисми бўлиб, мазкур ташриф аҳамиятини пасайтирмасдан айтишим мумкинки, бундай мулоқотларни олиб бориш Марказий Осиё давлатлари бўйича янги сиёсатимизнинг муҳим қисмидир”, - деди Германия Ташқи ишлар вазирлиги вакиласи Памила Прешеу.\nЎзбекистон ички ишлар вазири ўринбосари А.Шарафуддинов ва адлия вазири Ф.Отахонов етакчилигидаги делегация Германияга 14 январь куни келди. Улар қарийб бир ҳафта бу ерда қолиб, юқори мартабали немис расмийлари, парламент ҳамда нодавлат ташкилотлар вакиллари билан учрашади. Германиянинг ахлоқ тузатиш муассасалари, судлов ва ҳуқуқ-тартибот тизими билан танишади.\n16 январь куни ўзбек делегациясининг “Ҳьюман райт уотч” ташкилоти вакиллари билан учрашуви режалаштирилган.\nҲРУ Ўзбекистон ҳукумати билан мулоқот ўрнатаётган Германия ҳукуматига қаршилик билдираётгани йўқ. Аммо у Германиядан ҳамкорликни давом эттириш учун Тошкентга аниқ шарт қўйиш кераклигини уқтирмоқда.\n“Улар Андижондан сўнг мамлакатдаги инсон ҳуқуқлари билан боғлиқ вазият мутлақо номақбуллигини билдириши ва бу борада аниқ яхшиланишни талаб қилиши лозим”, - дейди ҲРУнинг Германиядаги идораси раҳбари Мариен Ҳюеваген.\nАйни пайтда Германия Ўзбекистон ҳукумати билан олиб бораётган мулоқот бу мамлакатдаги сиёсий вазиятни яхшилай олиши борасида шубҳалар ҳам мавжуд.\nГерманияда ишлаётган ўзбекистонлик журналист Галима Бухорбоеванинг айтишича, ўтган давр мобайнида Ўзбекистондаги сиёсий вазият фақатгина ёмонлашиб борди.\n“Ҳозир бўлаётган жараёнлар, яъни Германия Андижон қирғинига қисман бўлса-да, жавобгар бўлган одамларни таклиф этиб, уларни иссиқ кутиб олаётгани Ўзбекистон ҳукуматини фақатгина битта хулоса чиқаришга етаклайди. Ўзбекистон ҳукумати турли Ғарб давлатларнинг сиёсий манфаатларини ишлатиб, ўз мамлакати одамларини қийнашда давом этавериши мумкин”, - дейди Г.Бухорбоева.\nБироқ айни пайтда Ўзбекистон ҳукумати мамлакат ЕИ ва хусусан, Германия билан муносабат ўрнатишдан манфаатдор эканини билдирмоқда.\n“Бундай муносабатларни биз вақтинчалик ўрнатаётганимиз йўқ. Бу бизнинг ташқи сиёсат стратегиямиздир. Биз мамлакатдаги вазиятни амалда ҳам ўзгартиришга тайёрмиз”, - деди Ўзбекистон Ташқи ишлар вазирлиги мулозими.


Абрамович 95 миллионни рад этди ёхуд хитойликлар супертрансфердан қуруқ қолди\n5 январь, 2017, 08:04\nХитой Суперлигасига чиққан "Тяньцзинь Цюаньцзянь" жамоаси таркибини кучайтириш мақсадида "Челси" ҳужумчиси Диего Костани олиб келишга уриниб кўрди.\nОлдинига хитойликлар супертўпурар учун 50 миллион фунт таклиф қилди ва рад жавобини олди. Кейин бу таклиф суммаси 80 миллионга кўтарилди ва "Челси" вакиллари бунга қизиқиб қолди. Бироқ, кутилмаганда ишга клуб хўжайини Роман Абрамович аралашди ва кескин тарзда Диего Коста жамоада қолишини айтиб хитойликлар таклиф қилган 80 миллион фунт (95 миллион евро) миқдоридаги маблағдан воз кечди.\nРоман Абрамович ҳужумчига яхшиланган янги шартнома таклиф қилишини айтди ва шу тариқа Диего Костанинг "Тяньцзинь Цюаньцзянь" жамоасига транфсери бўйича барча музокаралар тўхтади.\nМавсум бошида "Челси"дан кетиши муҳокама қилинган 28 ёшли испан ҳужумчиси жорий чемпионатда тўпурарлик қобилиятини намойиш қила бошлади ва жамоасининг энг зўр ҳужумчисига айланди. Диего Коста Англия премьер-лигасида рақиблар дарвозасига 14 та тўп киритди.


Бу сиёсий тузум эмас, мафия тузумидир! « Ўзбекистон Халқ Ҳаракати\nБу сиёсий тузум эмас, мафия тузумидир!\n12 October 2016 - 12:29\nҲаммамизнинг ҳам баданимизда ўзбекона ҳовлиқмалик касаллиги бор! Тўйдан олдин ноғора чалишни яҳши кўрамиз…\nҲатто ўз вақтида йилда икки – уч марта Ислом Каримов ҳам “амнистия” эълон қилиб турганини унутдик шекилли! Энди унинг издоши ҳам “амнистия” эълон қилибди.\nОдатда, ҳарбир янги келган ёки келадиган “БОШИ” ўзини шу йўл билан кўрсатиб қўйишга уринади. Бу галги Мирзиёнов эълон қилган “амнистия” фақат ҳарфлари билангина фарқ қилади! Диққат билан ўқимай туриб, байрамни ва тантанали “қайтиш” тарғиботларини бошлаб юбордик. Асосан кимлар бу тарғиботларга зўр бераётганларига диққат қилинглар…Улар – аввалдан ҳам ҳукумат тепасидаги мустабидларнинг сиёсатларини гоҳ пардалироқ кўринишда, гоҳ очиқчасига қўллаб келаётган “десант”лар холос… Улардан ташқари, баъзи ишонувчан, соддадил дўстларимиз ҳам йўқ эмас ва бу ҳам табиий ҳол…\nЭътибор беринг, Мирзиёнов энг аввало турли иқтисодий жиноятлари, порахўрликлари ва тўғридан – тўғри ўзига хос “мафия” тузиш ҳаракатида бўлганлари учун қамалган ўзининг эски сафдошларини чиқарди ва иш жойларига қайтарди. Эндиги ҳаракатида ҳам шунга ўҳшаш молиявий – иқтисодий жиноятлари учун қамалганларни озод қилиш назарда тутилган “амнистия” ҳужжатини парламент муҳокамасига топширган.\nУнинг бу иши менга Сталин ўлганидан кейин Маленков эълон қилган амнистияни эслатди. Ўшанда ҳам кўплаб ўғрилар, қароқчилар тўда – тўда озодликка чиқиб, мамлакатда безорилик, ўғрилик, қароқчилик, қотилликлар роса авжига чиққан эди….\nЎшалардан иккитасини ўз кўзим билан кўрганман. Сирдарё районида, “Велико – Алексеевсий” номли қишлоқ бозори йўлида бири – бир бозорга келганнинг эшагини, бири бошқа бир деҳқоннинг отини тортиб олиб, ўзларини отиб ташлаган, бири отга, бири эшакка миниб, йўл бўйи тўғри келганни отиб кетаберган эди… Ўшанда Сафар ота исмли бир колхоз дала мудирини ҳам отиб кетишган. Мен болалик йилларим у одамнинг болалари билан ўртоқ эдик ва уйларига тез – тез бориб турардим… Раҳматлик Сафар отани ҳамма “Сафар ота” деб атарди, Ҳурмати баланд эди. Миллати қозоқ бўлганини кейинроқ билганман…\nКейинроқ, ўша отиб кетган безориларни ҳалқ тутиб олиб, “оломон” қилганлари ҳам кўз ўнгимда!\nСиёсий қарашлари, инсоний ва диний эътиқодлари учун қамалганлар чиқарилмаган…Уларнинг ҳарбири озодлиги учун кейин ҳам узоқ йиллар кураш олиб борилган ва “оқлаш” жараёни то етмишинчи йилларга қадар чўзилган эди!\nБу сиёсий тузум – сиёсий тузум эмас, ҳокимиятни эгаллаб олган жиноятчилар тўдалари ўзлари учун мослаб, ўрнатиб олган мафия тузумидир!


Роботлар жаҳон саноатини тобора эгалламоқда. Аммо ҳамма ерда ҳам эмас\nРоботлар жаҳон саноатини тобора эгалламоқда. Аммо...\n25.11.2018 16:16 0 299\nРоботлар жаҳон саноатини тобора эгалламоқда. Аммо ҳамма ерда ҳам эмас.\nЖанубий Кореяда 6,31 фоиз, Сингапурда 4,88 фоиз ишчилар — роботлар. Темиртанларнинг улуши Германия ишчилари орасида ҳам ошиб боряпти, АҚШ эса роботлашишда Жанубий Кореяга тенглашиш (ишчи/робот сони нисбатида) учун уч баравар жадаллашиши керак.\nСаноати яхши ривожланган Россия эса роботлашишда жаҳондаги ўртача даражадан ҳам паст кўрсаткичга эга. Сабаби — бу ерда ишчи кучи арзон.\nРоссия робот Жанубий Корея саноат\nРоссияда ўзбекистонлик фуқаро антирекорд ўрнатди\nХориж 11/01, 17:02\nПутин Пашинян ва Алиевни Кремлга йиғди\nХориж 11/01, 14:43\nҚозоғистонда иккита вилоят чироқсиз қолди, Россия орқали нефт транзити тўхтади\nЎзбекистонга АҚШ ва Германия вакцинаси келтирилади\nНаманганда иккита янги автозавод қурилади\n#Наманган - 366


Жаҳон 11:56 / 23.06.2022 66116\nБу гапдан кўп ўтмай Чеченистон раҳбари Рамзан Қодиров январ воқеалари вақтида суверенитетини йўқотиш арафасидаги Қозоғистонга айнан Россия ёрдам берганини эслатди. Тўқаев эса Россиянинг бош давлат телеканали «Россия-24»га интервю бериб, бу иддаога ҳам жавоб қайтарди: «30 йиллик мавжудлик тарихида КХШТ илк марта амалда ҳаракат қилди. Таъкидлайман, Россия эмас, КХШТ. Биз ҳам ташкилотнинг фаол иштирокчиларидан биримиз», деди Тўқаев.\nУмаров эса бундай фикрга қўшилмаслигини айтган. «Мен ҳар қандай турдаги фаразларни ёқтирмайман. Негадир Марказий Осиё давлатларида нимадир содир бўлса, албатта уни Кремл томонидан чизиб берилган деб ўйлашади, менга эса бу ёқмайди. Қозоғистон ва Россия балки ҳозирги ҳолатдан келиб чиққан ҳолда тил топишиб кетгандир, лекин сиз санаган воқеалар аввалдан тайёрлаб қўйилиб, кейинчалик бизнинг кўзимизга чиройли қилиб кўрсатилганга ўхшамайди», деб сўзини якунлаган эксперт.


Mattias Yugler: «Romanim qahramoni – o‘zim» – Jahon adabiyoti\nMattias Yugler: "Romanim qahramoni – o‘zim"\nШу йилнинг 12 январида Президентимиз Шавкат Мирзиёевнинг “Китоб маҳсулотларини чоп этиш ва тарқатиш тизимини ривожлантириш, китоб мутолааси ва китобхонлик маданиятини ошириш ҳамда тарғибот қилиш бўйича комиссия тузиш тўғрисида”ги фармойиши эълон қилинди. Ушбу тарихий ҳужжат юртдошларимиз томонидан қизғин муҳокама этилмоқда. Зотан, миллатнинг маънавий тараққиёти, маънавий-ахлоқий ривожи ҳар томонлама шахснинг маърифий даражаси, эътиқоди ва мутолаа қилган китобларига боғлиқ. Бу йўлда чегара қўйиш ёки қандайдир тавсиялар бериш жоиз эмас. Муҳими, қай йўл билан бўлса ҳам, инсон ўз қалбини поклаши, тафаккурини бойитиши, ҳаёт мураккабликларида мустақил йўл топиши учун кўмаклашиш керак. Мазкур Фармойиш шу жиҳатлари билан улкан аҳамиятга эга.\nХўш, бугун дунёда китобхонлик даражаси қандай? Дейлик, жаҳонда китобхонлик бўйича илғор саналган Германияда китоб нима учун кўп ўқилади? Немис адабий муҳитида “Йиртқич балиқ ови” романи билан тилга тушган ёш адиб, таржимон Маттиас Юглернинг юртимизда ижодий сафарда бўлганидан унумли фойдаланиб, унга айни мавзудаги саволлар билан мурожаат қилдик.\n– Бугунги кунда Германия энг кўп китоб чоп қилинадиган мамлакат ҳисобланади. Маълумотларга кўра, мамлакатингизда йилига 80 минг номда китоб нашр этилар экан. Шу асарларнинг ҳаммаси ҳам бирдек мутолаа қилинадими? Бугунги немис китобхонларини кўпроқ қандай адабиётлар қизиқтиради?\n– Айтганингиздек, Германия энг кўп китоб ўқиладиган мамлакатлар рейтингида дунёда биринчи ўринни эгаллаб келмоқда. Бундан ташқари, ҳар йили Франкфурт ва Лейпциг шаҳарларида халқаро китоб ярмаркаси ўтказилади. Телевидение ва интернет жадаллик билан ривожланишига қарамай, немисларнинг китобга бўлган қизиқишлари асло сусайгани йўқ. Охирги ўн йилликда немис китобхонларининг ўзига хос диди шаклланди. Иккинчи жаҳон уруши йилларидан сўнг севиб ўқилган Зигфрид Ленц, Криста Вольф, Гюнтер Грассларнинг асарлари бугун унчалик долзарб аҳамият касб этмаяпти. Бугунги немис китобхони кўпроқ Стен Надольний, Уве Тим, Ральф Ротман асарлари мутолаасини афзал билади. Шунингдек, 1990 йилларда Федератив Республикада таниқли бўлган ижодкорлар ҳам китобхонларнинг назаридан четда қолгани йўқ. Масалан, ёш ёзувчилар орасида Юдитт Ҳерманн, Инго Шульце ва Томас Бруссиг асарлари ҳам кўп мутолаа қилинмоқда.\n2001 йил 11 сентябрда АҚШда рўй берган воқеалар адибларимизга таъсир қилди. Ушбу фожиадан сўнг тинчлик ва огоҳлик мавзуси кўпроқ ёритила бошланди.\nБугун фантаст ёзувчиларнинг бозори чаққонроқ. Муҳими бу эмас. Ҳаёт ҳақиқатини қандай бўлса, шундайлигича қаламга олмоқ шарт. Ҳар бир асарнинг асосида ҳаёт ҳақиқати ётади. Глобаллашув даврида оламни англаш ҳам ўзгарди, бу жараён ёзувчи ва китобхонларнинг ҳам дунёқарашига ўз таъсирини ўтказмоқда. Мумтоз адиблар ўз ортидан китобхонлар оммасини эргаштирган бўлса, бугунги ижодкорлар ўқувчиларнинг қизиқишларини ўрганишга мажбур бўлмоқдалар. Немис мумтоз адиблари Гёте, Шиллерлар фақат мактаб дарсликларидагина ўқилади, Марк-Уве Клинг, Владимер Каминер, Саша Стажинеч каби ёзувчиларнинг асарлари эса немис китобхонларининг бестселлерига айланган. Бундан ташқари, Освальд Винер, Ханс Волльшлегер, Кристоф Рансмайр, Вальтер Мёрснинг постмодерн романлари; Андреас Эшбах ва Франк Шетцингнинг фантастика жанридаги асарлари; Петер Шмидтнинг детектив романлари; Марсель Байер, Дурс Грюнбайн, Уве Кольбе, Томас Клингнинг шеърларини китобхонлар алоҳида эътироф этмоқда.\n– Ижодкорнинг жамият олдидаги бурчи деганда Сиз нимани тушунасиз?\n– Ижодкор кўнглидагини ёзиши керак, деб ўйлайман. Агар адиб бутун умрини муҳаббат ҳақидаги романларни ёзишга бағишламоқчи бўлса, унга бунинг тўлақонли ҳаққи бор. Германияда ҳеч бир ижодкорга сиёсий босим ва тазйиқ ўтказилмайди. Балки шунинг учун ҳам Германияда уларнинг сони кўпдир…\nИжодкорлар учун Грильпарцер, Георг Бюхнер, Гёте, Шиллер, Ханс ва Софи Шолль, Нелли Закс, Петрарка, Адельберт фон Шамиссо, Хильда Домин, Хенрих Манн, Анна Зегерс номидаги миллий мукофотлар, Немис китоб савдоси халқаро мукофоти ва бошқалар таъсис этилган.\n1999-2009 йиллар оралиғида эса немисзабон ёзувчилардан Гюнтер Грасс (1999) – “тарихнинг унутилаёзган қиёфасини ўйноқи ва тунд афсоналари орқали ёритиб берганлиги учун”, Эльфрида Елинек (2004) – “ижтимоий мавҳумликни роман ва пьесаларида мусиқий оҳангда ёритиб бера олганлиги учун”, Ҳерта Мюллер (2009) – “маҳкумлар ҳаётини насрда ёрқин ва назмда асосий эътибор билан ёритиб берганлиги учун” адабиёт йўналишида Нобель мукофотини олгани ҳам бежиз эмас.\n– Сизнинг “Йиртқич балиқ ови” романингиз номини эшитганимда, дастлаб Эрнест Ҳемингуэйнинг “Чол ва денгиз” қиссаси хаёлимдан ўтди. Агар инсон тириклик уммонидан ўзини топа олмаса, унинг ҳаётида ҳеч қандай маъно қолмайди. Инсон ана шу уммондан ўз улушини ажратиб олиши, турмуш талотўпларида ўзини йўқотиб қўймаслиги, маънан-руҳан устун бўлиши керак. “Йиртқич балиқ ови” романи билан танишиб чиққач эса, “урбанизация” – шаҳарлашув жараёнида инсон ўзининг “йиртқич наҳанги”ини (айтиб қўяй, бизнинг тилда бу нафс дейилади) жиловлаб, кексаларни эъзозлаш ва қадрлаш, меҳр-мурувват, саховат каби фазилатларни сақлаб қолмоғи шарт деб ўйладим…\n– Ушбу романда қаҳрамонлар ўзгача феъл-атворга эга шахс сифатида яхлит намоён бўлмайди. Барча образлар бир-бирига узвий боғланган. Романни ўқиш жараёнида ўқувчи қаҳрамонлар ўрнига ўзини қўйиб кўради, асарда рўй бераётган воқеалар унинг ҳаётида ҳам юз бериши мумкинлигини ҳис этади. Романда асосий қаҳрамон – бобонинг альцгеймер хасталигига чалиниши ҳамда бунга унинг яқинлари – рафиқаси, қизи ва набирасининг муносабати тасвирланган. Биласиз, бу хасталикда беморнинг асаби чарчайди, юриши қийинлашади, нутқ фаолияти ишдан чиқади. Демак, оила бошлиғи тирик товонга айланади. Уни Мурувват уйига жойлаштиришади. Бобосининг саноқли кунлари қолганини билган йигирма икки ёшли набира уйидагиларни бобоси билан сўнгги марта балиқ овига бирга боришга кўндиради.\nТўғри пайқабсиз, “Балиқ ови” романида урбанизацияга оид манзаралар яққол тасвирланган. Йирик шаҳарларнинг ривожланиши орқали инсонларнинг ҳаёт тарзи ҳам ўзгарди. Инсонлар ўзлари билан ўзлари овора бўлиб, атрофидаги яқин инсонларга кам эътибор қарата бошлашди. Меҳр, эътибор кўрсатиш ҳам “мобиль” (тезкор) кўриниш касб эта бошлади. Яқинларимиз аҳволидан юзма-юз кўришиб эмас, интернет ва СМС орқали хабар оламиз. Гўё уларга шунинг ўзи етарлидек туюлади бизга.\nВоқеалар Швециянинг Тостахолмен шаҳарчасида рўй беради. Оддий шаҳарчадаги аҳвол шу тарзда бўлса, катта иқтисодий аҳамиятга эга шаҳарлардаги вазиятни тасаввур қилиб кўраверинг. СМСга эътибор беринг-а, “Менга фарқи йўқ. Уқдингми? Аммо, унга, албатта, етказиб қўй, хўпми? Фақатгина альцгеймер (хотира йўқолиб бориши)нинг ўзи бўлганида майли эди-я. Бироқ унга барчаси бирвакайига ёпишган. Бунақада телба бўлиб қолади-ку?!” Ноаниқ, мужмал матн. Бироқ, ўйлайманки, уни ўқиётган китобхон, албатта, бефарқликнинг сабабини излайди.\nАсарда қаҳрамонларнинг ўзига хос хусусиятлари, салбий ва ижобий фазилатлари, руҳий олами ва ташқи қиёфасини тасвирлаш услубидан воз кечдим. Ҳамма персонажлар “ижтимоий жиҳат”дан муҳим бўлган воқеа-ҳодисаларда қатнашишмайди, улар жамият ҳаётида фаол иштирокчи эмас. Асосий эътибор қаҳрамонларнинг “онг оқими”га қаратилган. Хотиралар, кузатувлар, яшин тезлигида пайдо бўлган фикр ва ҳис-туйғулар… кўринган, англанган, пайқалган ва эшитилган нарсалардан қисқа-қисқа парчалар келтирилиши орқали қаҳрамонларим тақдирини акс эттиришга уриндим.\nШу ўринда тан олишим керак, асарнинг бош қаҳрамони – ўзимман. Бобом альцгеймер касалига чалинган. Бироқ роман қаҳрамонидан фарқли равишда, мен бобомни сўнгги марта балиқ овига олиб боролмадим. Чунки бу касаллик билан узоқ йўл юриш мумкин эмас эди.\n– 2016 йилда “Suhrkamp” нашриёти томонидан нашрдан чиққан “Биз қандай яшашни истаймиз?” антологиясининг масъул муҳарририсиз. Антология хусусида маълумот бериб ўтсангиз.\n– Жаҳонда юз бераётган урушлар (Сурия, Ливия, Афғонистон) туфайли Германияга келувчи сиёсий муҳожирлар сони йилдан-йил ортиб бормоқда. Яқин уч-тўрт йил ичида мамлакатимизга 1 миллиондан ортиқ сиёсий қочқин келган. Иккинчи жаҳон уруши туфайли эса 2 миллиондан ортиқ турк миллатига мансуб одамлар мамлакатга жойлашган. Ҳолбуки, маҳаллий аҳолида уларга нисбатан ётсираш бор.\nФикримча, ҳар бир инсон дунё фуқароси ҳисобланади. Бундай таҳликали вазиятда “космополитизм”га ҳам ижобий қараш керак. Ҳар бир ижодкор ўз юртида ҳам, муҳожирликда ҳам ижод қилиш ҳуқуқига эга. “Биз қандай яшашни истаймиз?” антологиясига 25 та ижодкор асари киритилган бўлиб, улар орасида эмигрантларнинг фарзандлари ҳам бор. Бу антология “қолоқлик”, қолаверса, сохта “ватанпарварлик”, “миллатчилик”, “маҳаллийчилик” каби иллатларга қарши ёзилган асарлар мажмуидир. Бош мақсад, ҳар бир инсон у миллати, элатидан қатъий назар, инсонпарварликни тарғиб қилишини кўрсатишдан иборат. Тўпламга 1992 йилда Босния-Герцоговина уруши пайтида Германияга келиб қолган Саша Станишевичнинг ҳам ҳикоялари киритилган. Таъкидлаб ўтиш керакки, унинг “Аскар қандай қилиб ўз граммофонини тузатди” романи китобхонлар томонидан ҳанузгача севиб ўқилади. “Арафа” романи эса 2014 йилда Лейпцигда ўтказилган анъанавий китоб ярмаркасида бош совринга эга бўлган.\n– Ўзбекистонда ўтказган вақтингиз сизда қандай таассуротлар уйғотди?\n– Айни пайтда Германияда туғилиш камаймоқда. Кексалар аҳолининг кўпчилик қисмини Кексалар ташкил этади, ҳар ўнта ёшдан атиги 2-3 тасигина оила қурган. Оила қуриш ҳам умуминсоний қадрият ҳисобланади. Ўзбек оилаларида бўлганимда, дастурхон атрофида жамулжам ўтирган оила аъзоларини кўриб ҳавасим келди. Германияга қайтиб боргач, мен ҳам оила қуриб, ўз фуқаролик бурчимни бажаришим керак деган қарорга келдим.


Чехия сиёсий инқироз ёқасида: Президент Земан касалхонага ётқизилди - zarnews.uz\nПрезидент Милош Земан Бош вазир ва АНО (автоном нотижорат ташкилот) ҳаракати раҳбари Андрей Бабиш билан учрашгандан сўнг касалхонага ётқизилган. Ҳозир у Прагадаги Марказий ҳарбий госпиталда.\nЗеманнинг даволовчи шифокорининг сўзларига кўра, бу сурункали касаллик асоратлари туфайли юз берган.\nМаълумки, 77 ёшли президентда оёқ невропатияси касаллиги бор. Бу касаллик туфайли у яқинда ногиронлар аравачасига ўтирди ва оммавий ахборот воситаларида ёзилишича, унинг жигарида ҳам жиддий муаммолар пайдо бўлган.\nАйни пайтда сайлов ғолибларидан қайси бирига ҳукумат тузиш ишониб топшириш Земанга боғлиқ.\nБабишнинг ҳукмрон партияси парламент сайловларида мухолифатнинг "Бирга" коалициясига 0,6 фоиз фарқ билан ютқазди. Шу билан бирга, АНО марказчилик ҳаракати парламентнинг қуйи палатасидаги 200 депутатлик мандатидан 72 тасини, "Биргаликда" коалицияси эса 71 тасига эга бўлди.\nАндрей Бабиш ҳам, "Бирга" коалицияси томонидан кўрсатилган фуқаролик демократик партияси раҳбари Петр Фиалу ҳам ҳукуматни бошқаришга тайёр эканликларини билдиришди.\nЧехияликлар ўтган сайловларнинг кутилмаган натижаси ва мамлакатдаги вазият ҳақида шундай фикрда:\n- Мен жуда хурсандман, чунки бу ўтган асрнинг 90-йилларидан бери маълум бўлган сиёсатга ва 1989 йил ноябрда биз бошлаган барча яхши нарсаларга қайтишдир.\n- Ростини айтсам, нима кутишни ҳам билмайман. Лекин, менимча, Бабиш озчилик ҳукуматни тузишга ҳаракат қилади ва бунда «сувдан қуруқ» чиқа оладими, айтиш қийин. Кўрамиз. Президент қандай қарорга келишини олдиндан айтиб бўлмайди, чунки ҳозир унинг роли ҳал қилувчи аҳамиятга эга.\nЗеманнинг даволовчи шифокори сўзларига кўра, давлат раҳбари касалхонада қанча вақт қолиши номаълум, бунга бир неча ҳафта керак бўлиши мумкин.


Қирғизистонда “сўнгги қўнғироқ” тадбири онлайн шаклда ўтказилади\n17 апрел 2021, Тошкент вақти: 07:18\nҚирғизистонда ўқув йили 30 май куни поёнига етади. Бу ҳақда 15 май куни Таълим ва фан вазирининг ўринбосари Надира Жусупбекова маълум қилди.\nМулозима ўқув йилининг чўзилишини бу йил баҳорги таътил аввалгиларидан анча чўзилиб кетгани ва қирғизистонликлар 1 майдан 5 майгача дам олганлари билан изоҳлади.\nУнга кўра, коронавирус ёйилиши муносабати билан бу йил “сўнгги қўнғироқ” тадбири анъанавий тарзда эмас, балки онлайн шаклда 30 май куни ўтказилади.\nБундан ташқари, COVID-19 тарқалиши ортидан ўқувчилар масофадан ўқитилгани боис бу йил синфдан синфга ўтказиш имтиҳонлари бекор қилинади.\nБитирувчилар учун умумреспублика имтиҳонлари 21 июндан мамлакатдаги 180 тест маркази биноси дезинфекция қилиниб, хавфсизлик чоралари кўрилганидан сўнг ўтказилади.\n15 май куни Қирғизистонда коронавирусга чалиниш билан боғлиқ 1111 та ҳолат аниқланган, қурбонлар сони 14 нафарга етган,745 нафар бемор эса соғайиб кетган.


12:10 / 29.10.2016\nАмериканинг Google компаниясига эгалик қилувчи Alphabet холдинги 2016 йил учинчи чорагига оид молиявий ҳисоботини эълон қилди. Унга кўра, холдинг даромади таҳлилчиларнинг тахминидан ўзиб кетиб, 22,45 млрд долларни ташкил этган, деб хабар қилмоқда Reuters агентлиги.\nХолдингнинг реклама даромади 18 фоизга ўсиб, 19,82 млрд долларга етган. Бу Alphabet холдинги умумий даромадининг 90 фоизга яқинини ташкил этади. Шу билан бирга, компаниянинг «булутли» бизнеси ўтган чорак билан қиёслаганда 38 фоиз кўпроқ даромад келтирган.\nAlphabet холдингининг 2016 йил учинчи чорагидаги соф даромади 5,06 млрд доллардан иборат бўлган. Шунга кўра, унинг акцияси нархи йил бошидан бери 5 фоизга қимматлашиб, бир донаси 817 долларга етгани хабар қилинмоқда.\nдаромад акция молиявий ҳисобот Alphabet холдинги Google компанияси\nЎзбекистонда чиқарилган акцияларнинг умумий суммаси қанча?\nAkfa Lighting’дан «Yorqin Sovg’alar» акциясининг совғалар ўйини бўлиб ўтади\nЎзбекистонда “KVARTS” АЖ акциялари билан биринчи IPO!


Ўзбекистон композиторлари ва бастакорлари уюшмаси - ПЕККЕР ЯН\nЎзбекистонда хизмат кўрсатган санъат арбоби, профессор, жамоат арбоби, мусиқашунос Пеккер Ян (Яков) Борисович XX аср ўзбек мусиқаси тарихида ёрқин из қолдирди. У замонавий ўзбек мусиқа санъатининг ривожланиш жараёнида туғилган муаммо ва зиддиятларни ечишда, ёш ўзбек композитор ва мусиқашуносларни тарбиялашда, мусиқа санъатини тарғиб қилишда миллий мақом санъатини ҳимоя қилишда астойдил хизмат қилиб, катта ҳурмат-эътиборга сазовор бўлди.\nПеккер Ян (Яков) Борисович Россиянинг Астрахан шаҳрида 1906 йил 4 сентябрда туғилди. 1912 йили уларнинг оиласи Самара шаҳрига кўчади. Ян 7 ёшидан гимназияда, сўнгра умумтаълим мактабда ўқийди. У болалигидан мусиқага қизиқади ва 1920 йили мусиқа мактабида фортепиано чалишни ўргана бошлайди. Бу мусиқа мактаби 1924 йили мусиқа техникумига айлантирилади. Ян техникумда ўқишини давом эттириб, уни 1928 йили битиради. Ўша йили Москвадаги Гнесинлар номидаги мусиқа техникумида фортепиано бўйича ўқишни давом эттиради. 1931 йили техникумни битириб, Москва давлат консерваториясининг мусиқа тарихи ва назарияси факультетига ўқишга киради.\nМосква консерваториясини 1936 йили битириб, Халқ маорифи буйруғига асосан янги ташкил топган Тошкент давлат консерваториясига ишга келди. Консерваторияда дарс беришдан ташқари Ўзбекистон радио комитетида бадиий раҳбар лавозимига тайинланди. Мазкур даргоҳда ўзбек адабиёти ва мусиқа санъати намояндалари билан яқиндан танишди ва Тошкентда умрининг охиригача ишлашга қарор қилди.\n1941 йили Я.Б.Пеккер радиодан бўшаб, ўқитувчилик ва илмий иш билан шуғулланди. 1944-1948 йилларда у Ўзбек давлат филармониясига бадиий раҳбар лавозимига тайинланди. Филармониянинг директори М.Қориёқубов билан ҳамма ижро жамоаларининг фаолиятларини жонлантирдилар. Лекторий бўлими ташкил этилиб, ўзбек ва жаҳон халқлари мусиқасини тарғиб қилиш яхши йўлга қўйилган эди. Айниқса, Я.Б.Пеккер ўқиган маърузалари жуда қизиқарли ўтар эди, минглаб мусиқа мухлисларининг олқишларига сазовор бўлар эди.\nЯ.Б.Пеккер педагоглик ва раҳбарлик меҳнат фаолияти билан бирга илмий иш билан ҳам шуғулланди. У ўзбек халқи ўтмиш тарихини, маданият ва санъатини, адабиёт ва унинг намояндалари ижодларини ўрганишга ҳаракат қилади. Замонавий ўзбек мусиқа санъатининг ривожланиш жараёнини кўздан кечириб борди. Санъатнинг турли мавзу ва муаммоларига бағишланган мақолалари матбуот ва мусиқий-энциклопедияларда чоп этилиб келди. Масалан: Филармония қошида 1938 йилда ташкил топган ўзбек халқ чолғулари оркестри фаолияти тўғрисида, санъат арбоблари орасида тортишувлар, ечилмаган муаммоларнинг муҳокамаси авжига чиққан пайтида Я.Б.Пеккер «Сов.музыка» журнали 1949 йил №5 сонида «Узбекский оркестр народных инструментов» номли оркестрнинг 10 йиллигига бағишланган илмий мақоласи чиқди ва тортишувлар анча пасайди. Мазкур журналнинг 1949 йилги №11 сонида шоир, драматург ва бастакор Ҳамза Ҳакимзода Ниёзийнинг бастакорлик фаолиятига бағишланган илмий мақоласи чоп этилди. 1967 йили «Сов.литература» журналида инглиз ва немис тилларида «Узбекская опера» илмий мақолалари чоп этилди. Ўзбекистон ва Туркманистон халқ артисти, композитор ва этнограф В.А.Успенскийнинг ҳаёти ва ижодий фаолияти ҳақида монографик китоб икки марта 1952, 1959 йиллар рус тилида, 1952 йили ўзбек тилида Тошкентда чоп этилган. 1966 йили нашрдан чиққан китобда Ўзбекистонда хизмат кўрсатган санъат арбоби Г.А.Мушель ҳаёти ва ижодий фаолияти ёритилган. «Узбекская опера» мавзуида номзодлик диссертациясини ёзиб, 1956 йили ёқлаган ва шу диссертация асосида 1963 йили «Узбекская опера» китоби «Мусиқа» нашриётида Москвада чоп этилди. Мазкур китобни қайтадан кўриб чиқиб, янги қўйилган операларни таҳлил қилиб, 1984 йили «Сов. композитор» нашриётида Москвада чоп эттирди. Ўзбекистон Бастакорлар уюшмасининг 1942 йилдан аъзоси, мусиқашунос олим Я.Б.Пеккер республикамиз замонавий мусиқа санъатини ривожлантиришдаги хизматлари учун 1956 йили унга «Ўзбекистонда хизмат кўрсатган санъат арбоби» фахрий унвони берилган.


Польша Миллий хотира институти собиқ президент Валенсага жиноят иши очди\n23 апрел 2021, Тошкент вақти: 02:47\nПольша собиқ президенти Лех Валенса.\nПольша Миллий хотира институтининг тергов бўлими Польшанинг собиқ президенти, “Солидарность” ҳаракати раҳбари Лех Валенсага қарши жиноий иш очди.\nҚатор тарихчилар Польшада коммунистик тузим қулашининг асосий сабачиси бўлган “Солидарность” ҳаракати раҳбари Лех Валенса махсус хизматлар билан алоқада бўлган, деган таҳминни олға суриб келади.\n2016 йил февралида Польша Миллий хотира институти Болек тахаллусига эга махсус хизмат агентига оид махфий ҳужжатларни эълон қилган эди. Мазкур ҳужжатлар остида Лех Валенсанинг имзолари топилган.\nМахфий ҳужжатлар собиқ ички ишлар вазири, генерал Чеслав Кишак вафотидан сўнг унинг уйидан топилган эди.\nЛех Валенса Болек лақаби билан Польша миллий хавфсизлик хизмати агенти бўлгани ҳақидаги маълумотларни қатъий тарзда инкор қилган.\n74 ёшли Лех Валенса 1990-1995 йилларда Польша президенти бўлган. У асос солган “Солидарность” ҳаракати Польшада коммунистик тузимнинг ағдарилишига асосий ҳиссани қўшган эди.