Сиз ҳам кўрган тушингизни унутиб юборасизми? Ёлғиз эмассиз! » Ўзбекистон янгиликлари – Zamin.uz\nСиз ҳам кўрган тушингизни унутиб юборасизми? Ёлғиз эмассиз!\n25 октябрь 2019, 21:37\nУзоқ асрлардан буён нафақат шу соҳанинг мутахасислари, балки бутун инсоният тушларнинг таъбирини билишга ҳаракат қилиб келишмоқда. Гарчи, ҳозиргача бир неча назарияларга асос солинган бўлсада, мутахасислар ҳали ҳам нега биз ухлаганда миямиз бунақа мужмал ҳикоялар яратишининг аниқ сабабини айтиб бера олмайди. Жавоби йўқ саволлар жуда кўп. Аммо, ушбу мақола сизга шу пайтгача олимлар ва психологлар томонидан аниқланган фактлар ҳақида қисқача сўзлайди.\n1. Биз ҳар куни 4-6 тадан туш кўрамиз.\n2. Уйғонишимиз биланоқ тушимизнинг 95% ини унутиб юборамиз.\n3. Одатий туш 5 дан 20 дақиқагача давом этади.\n4. Кўпчилик инсонлар оқ-қора ранглардаги туш кўришади.\n5. Кўзи ожиз инсонлар ҳам туш кўрадилар.\n6. Тушимизни аниқ кўрган кунимиз, одатда ухлаганимизда ўз фаоллигини пасайтирадиган мия ҳужайралари ҳам тинмасдан ишлаган бўлади.\n7. Илк туш таъбирлари китоби Қадимий Мисрда ёзилган.\n8. Ҳайвонлар ҳам туш кўраркан.\n9. 15% одамлар уйқусини давомида юради.\n10. Тушимиздаги ҳиссиётларимиз одатда негатив бўлади.\n11. 51% тушларимиз ўз ички қўрқув ва хавотирларимизни ифодалайди.\n12. Тушларнинг таркиби жинслар ўртасида фарқланади.\n13. Эркаклар аёлларга қараганда кўпроқ эркаклар ҳақида туш кўришади.\n14. Биз фақат илгари кўрган одамларимиз ҳақида туш кўришимиз мумкин.\n15. Кўпчилик туш кўрадиган баъзи умумий мавзулар мавжуд.\n16. Кичкинтойлар ва болалар ўзлари ҳақида туш кўрмайди.\n17. Вояга етганларнинг 60% -75%и бир тушни такрор ва такрор кўрадилар.\n18. Америкаликларнинг 53 фоизга яқини ўзини тепаликдан тушиб кетаётгани ҳақидаги тушни қайта-қайта кўради.\n19. Баъзи энг машҳур ихтиролар тушларда яратилган.\n20. Тушларни ёзиб қўйиш учун кундалик тутиш сиздаги креативликни оширади.\nҲамма инсонлар туш кўради. Гарчи тушларимизнинг кўпини унутиб юборсакда, танамиз дам олаётганда, онгимиз тун бўйи бизга туш яратиш билан банд бўлади. Баъзилар бизнинг хотираларимизни мустаҳкамлаш учун туш кўришимизга ишонишади; бошқалар эса тушлар бизга ҳис-туйғуларимизни тартибга солиш учун имконият беради деб таъкидлашади.\nБироқ, ушбу тунги галлюцинацияларнинг роли ҳали тўлиқ тушунтирилмаган. Қандай бўлмасин, тушингизни эслайсизми ёки йўқми, туш кўришни одатдаги уйқу жараёнининг бир қисми эканлигини ва уни тўлиқ тўлдириш учун туш сизга кераклигини ёдда тутинг.\nШирин тушлар ҳамроҳингиз бўлсин!\nТеглар: туш Одатий туш туш кўриш тушларнинг таъбири\nЯнгиликлар » Ҳаёт тарзи » Сиз ҳам кўрган тушингизни унутиб юборасизми? Ёлғиз эмассиз!\n09:57 Эрон Трампнинг ниҳоясига етаётган президентлик ваколатига дош бера оладими?\n09:20 Трамп Жаҳон банкини Хитойга кредит бермасликка чақирди\n08:53 Асримиз фожеасига айланаётган Виктория шаршараси ҳақида\n10:27 Аёл кишининг қон гуруҳи унинг ўзига хос хусусиятлари ҳақида сўзлайди\n07:31 Инсон 150 йил умр кўриши мумкин\n16:53 Қайси рангни севишингизга қараб характерингизни билиб олинг\n09:45 Олимлар дудуқлик сабабини аниқладилар


БМТ Бош котиби Шарқий Гутадаги вазият юзасидан чуқур ташвиш билдирди\n13 декабр 2018, Тошкент вақти: 19:00\nБМТ Бош котиби Антониу Гутерриш Дамашқ яқинидаги суриялик исёнчилар назорат қилаётган Шарқий Гута шаҳрида вазият кескинлашиб кетаётганидан чуқур ташвиш билдирди. Бош котибга кўра, бу ердаги вазият ҳалокатлидир. Гуттериш сўнгги икки куннинг ичидаёқ Шарқий Гутада 100 дан зиёд киши ўлдирилганини айтди.\nИнсон ҳуқуқлари бўйича Сурия кузатувчилари гуруҳига кўра, ҳукумат кучларининг бу ҳудудни 18 февралдан бошлаб бомабрдимон қилиши оқибатида тинч аҳолидан камида 250 киши, шу жумладан 58 нафар бола нобуд бўлган, 1200 киши яраланган.\nАКШ Давлат департаментининг расмий вакили Хизер Нойерт Шарқий Гутада 2016 йили Ҳалабда содир бўлган воқеалар такрорланаётганини, бу ҳудуддаги гуманитар бўҳрон учун масъулият Россиянинг ҳам зиммасида эканини айтиб, Башар Асад режимини қўллашни тўхтатишга чақирди.\nАйни пайтда Россия Шарқий Гутанинг бомбардимон қилинишини оқлаб чиқди. Ташқи ишлар вазири Сергей Лавров “мавжуд келишувларга риоя қилинар экан, терроризмга қарши курашни ҳеч нарса билан чеклаб бўлмайди”, деб баёнот берди. Лавров Шарқий Гутадаги вазият учун “Жабҳат ал-Нусра” жангариларини айблади.\nИсёнчилар назоратидаги Шарқий Гута Дамашққа яқин шаҳар бўлиб, у 2013 йилдан буён ҳукумат кучлари қамалида. БМТ маълумотларига кўра, бу шаҳарда 400 минг кишига яқин аҳоли бор.


Соғлиқни сақлаш вазири Афғонистон делегациясини қабул қилди\nСоғлиқни сақлаш вазири Афғонистон делегациясини қабул...\n06.01.2021 18:00 0 1105\nМаълумки, Афғонистон Ислом Республикаси Жамоат саломатлигини сақлаш вазирлигининг масъул ходимлари ва шифокорларидан иборат делегация юртимизда бўлиб турибди.\nБугун Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазири Абдуҳаким Хаджибаев Афғонистон Ислом Республикасининг юртимиздаги Фавқулодда ва Мухтор элчиси Аҳмад Ҳолид Элмий ва делегация аъзоларини қабул қилди. Бу ҳақда Соғлиқни сақлаш вазирлиги Жамоатчилик билан алоқалар бўлими хабар берди.\nМулоқот давомида таъкидланганидек, 2017 йилнинг декабрь ойида Афғонистон Ислом Республикаси Президенти Ашраф Ғанининг Ўзбекистонга ташрифи давомида икки давлат ўртасида узоқ муддатли истиқболда ҳамкорликни ривожлантиришнинг устувор йўналишлари белгилаб олинганди.\nШунингдек, ушбу ташриф доирасида Ўзбекистон Соғлиқни сақлаш вазирлиги ва Афғонистон Жамоат саломатлигини сақлаш вазирлиги ўртасида англашув меморандуми ҳам имзоланган эди.\n2018 йилда давлатимиз томонидан Афғонистон «тез ёрдам» хизмати учун 5,7 миллион АҚШ доллари қийматидаги 100 дан ортиқ автомобиллар етказиб берилди. Шу йили Тошкент давлат стоматология институти ва Қобул тиббиёт университети ўртасида ҳамкорлик келишуви имзоланди. Ҳозирда афғонистонлик талабалар Тошкент давлат стоматология ҳамда Андижон давлат тиббиёт институтларида тахсил олмоқда.\nШунингдек, афғонистонлик шифокорлар Тиббиёт ходимларининг касбий малакасини ривожлантириш маркази, Сурхондарё вилояти кўп тармоқли тиббиёт маркази ҳамда шошилинч тиббий ёрдам хизмати тизимида малака ошириб келмоқда.\nИкки давлат ўртасида фармацевтика тармоғини ривожлантириш соҳасида ҳам қатор ҳамкорлик дастурлари амалга ошириб келинмоқда. Хусусан, 2019 йилда ўзбек-афғон ишбилармонлар форуми ва семинари ўтказилди.\nАфғонистонда Ўзбекистоннинг фармацевтика ва тиббиёт маҳсулотлари ва тиббий техникасини экспорт қилиш учун ўзбек-афғон савдо уйини очиш борасида ишлар олиб борилмоқда. 2020 йил давомида юртимизнинг фармацевтика тармоғи корхоналари томонидан 2,4 миллион АҚШ доллари қийматидаги маҳсулотлар Афғонистонга экспорт қилинган.\nМулоқот давомида Аҳмад Ҳолид Элмий Ўзбекистон коронавирус инфекциясининг тарқалишини олдини олиш, уни даволаш соҳасида катта тажриба тўплагани, ушбу тажрибани ўрганиш ва ўз давлатида татбиқ қилиш афғонистонлик шифокорларнинг олдида турган муҳим вазифалардан бири эканлигини таъкидлади.\nЎз ўрнида Абдуҳаким Хаджибаев икки давлат ўртасидаги соғлиқни сақлаш соҳасидаги ҳамкорликни янги босқичга олиб чиқиш, ривожлантириш ва зарур бўлган амалий кўмакни беришга тайёр эканини билдирди.\nЭслатиб ўтамиз, делегациянинг юртимизга келишидан мақсад — коронавирус инфекциясининг профилактикаси, тарқалишини олдини олиш, диагностикаси ва даволашнинг Ўзбекистон тажрибасини ўрганиш, COVID-19ни даволашнинг замонавий ва самарали усулларини қўллаш бўйича амалий кўникмаларини ва малакасини оширишдан иборат. Ўн кун давомида 20 нафар афғонистонлик мутахассисдан иборат делегация улар учун махсус ташкил этилган ўқув машғулотларида иштирок этмоқда.\nАфғонистон Соғлиқни сақлаш вазирлиги делегация Абдуҳаким Хаджибаев\nКоронавирус 23/02, 11:56\nЖамият 23/02, 11:19\nСоғлиқни сақлаш тизимида 22 млрд. сўмлик қонун бузилиши ҳолатлари аниқлангани айтилди


Екатерина II саройидаги Бухоро элчиси | Shosh.uz\nБош саҳифа » Тарих » Екатерина II саройидаги Бухоро элчиси\nБухоронинг марказий кўчаларидан бирида, улкан Кўкалдош мадрасаси ва Шоҳсанам масжиди олдида кўримсизгина, лекин, меъморий ечими билан ўзига хос бўлган Эрназар Элчи мадрасаси мавжуд. Икки қаватли бу иншоот оқ мармардан қурилган ва шарқона безаклар билан жилоланган. Ички ҳовлиси кенг бўлиб, мударрислар ва талабалар учун хоналар ва ҳужралар бор. Вақф маблағлари ҳисобига ўз даврида бу ерда шогирдлар бепул таълим олиш баробарида нафақа ҳам олиб турганлар.\nМазкур мадрасанинг қурилиш тарихи ҳақида эса турфа хабарлар оғиздан оғизга кўчиб юради. Улардан биринчиси ва энг оммалашгани Россия подшоҳ хоними Екатерина II томонидан ажратилган маблағ эвазига Эрназарбий томонидан тиклангани ҳақидаги хабардир.\nЭрназар элчи мадрасаси. Ўтган асрнинг 50-йилларида коммунистлар томонидан бузиб ташланган\nБухоро ҳукмдори Шоҳ Муродхоннинг буйруғи билан Мулла Эрназарбий бошчилигидаги делегация Петербургга боради ва Екатерина II билан музокаралар олиб боради. Айни музокараларнинг муваффақиятли якунида катта миқдордаги хайрия маблағи ажратилади.\nМашҳур шарқшунос Н. В. Хаников мазкур мадраса Екатерина томонидан барпо этилганини таъкидласа, Г. Пославский ўз қайдларида мадраса Екатерина томонидан ажратилган 40 000 рублга Эрназар Элчи томонидан қурилгани ёзилади. 1883 йилда Бухорода бўлган В. В. Крестовский “Бухоро амири ҳузурида меҳмонда” китобида бу хусусда тўхталиб ўтади. Унинг айтишича, Эрназар эшон камбағал оиладан чиққан ва умрини илм олишга сарфлаган. Унинг орзуси эса мадраса қуриб ёшларга таълим бериш бўлган. Хаттотлик ва мударрислик қилиб топган пуллари эвазига Эрназар эшон Лаби Ҳовуз ёнида мадраса қуришга киришади. Бироқ, етарлича маблағ топилмай қурилиш бир муддат тўхтаб қолади. Екатерина II ҳузурига ташрифдан сўнг бу қурилиш ишлари якунига етади.\nЯна бир манбада ёзилишича, тарихда “Амири масъум” деб ном қолдирган Бухоро амири Шоҳ Муродхон ҳижрий 1199 йил шаъбон ойида (1784 йилнинг январида) Форсга қарши Россиянинг иттифоқчилигидан умидвор бўлиб Эрназарбийни Петербургга элчи қилиб жўнатади. (тарж. Аслида бу пайтда Дониёлбий оталиқ Бухоро тахтида бўлади ва унинг ўғли Шоҳ Муродхон анча кейин тахтга чиқади. Рус манбаларида Дониёлбийнинг ҳукмронлик даврида Абулғозий хон номидан Эрназарбийнинг элчи бўлиб боргани келтирилган. Абулғозийхон Дониёлбий амирлик пайтида қўғирчоқ хонлардан бўлган ва давлат ишлари унинг расман унинг номидан юритилган. Шу сабабли Россиядаги ҳужжатларда Абулғозийнинг номи қолган бўлиши мумкин. Бу Хива хони Абулғозий Баҳодирхон билан бир шахс эмас!)\nИмператор Екатерина эса Ўрта Осиёга савдо йўлини очиш ва минтақани ўрганиш учун ҳиммат кўрсатган ҳолда мадраса қурилишига деб хайрия ажратади. Бу эса мусулмон ҳукмдорига ёқиши табиий. Г. Крестовский ўз мулоҳазалари якунида бу маълумотларнинг ҳеч бири аниқ манбага асосланмаганини айтган ҳолда Эрназар Элчи мадрасасининг қурилишида Екатерина II нинг иштирокига шубҳа қилмайди.\nРоссия ташқи ишлар коллегиясининг архивларида 1776 ва1786 йилларда Мулла Эрназарбий ва унинг ўғли Муҳаммад Шариф Бухоро давлати элчиси сифатида Екатерина ҳузурида бўлгани ҳақида маълумотлар сақланмоқда.\nБухоро тарихида ХVIII аср иқтисодий ва сиёсий инқирозлар даври сифатида тилга олинади. Аштархонийларнинг қарийб икки юз йиллик бошқарувидан сўнг минтақадаги аҳвол ачинарли ҳолга тушиб қолди. Хива ва Қўқон хонликлари билан мунтазам зиддиятлар, Форс шоҳларининг таҳдиди сиёсий томондан мамлакатни заифлаштирган бўлса, давлат бошқарувидаги нўноқлик дунёдаги энг қудратли ва бой Темурийлар давлатидан мерос қолган тизимнинг йўқ бўлишига олиб келди. Зарафшон ва Сирдарёдаги ирригация тизими ўз ҳолига ташлаб қўйилиши оқибатида гуллаб-яшнаган водийлар саҳроларга айланди. Одамлар ўз яшаб турган жойларини тарк этдилар.\nСаройлардаги фитналар, ҳокимият учун кураш нафақат Бухоро, балки, Хива ва Қўқон хонликларининг илдизига болта урди. Мамлакат заифлашди, халққа қўшимча солиқлар солинди. Европа ва Шарқий Осиёни боғлаб турувчи савдо йўлининг карвонлардан дунё океанидаги кемаларга ўтиши эса ҳудуддаги алоқаларнинг узилишига, минтақанинг турғунликда қолиб кетишига олиб келди. Савдо-сотиқдан тушадиган даромад ҳам кескин камайди. Бу эса ички ишлаб чиқариш, саноатнинг ўсишини тўхтатиб қўйди.\nАштархонийлар ҳукмронлиги барҳам топиб манғитлар ҳокимият тепасига келгач Бухоро амирлик деб номланди. 1773 йилда Бухородан Россия томон йўл олган катта карвон Оренбург яқинида Пугачёв шайкаси ва қозоқлар томонидан талончиликка учрайди. Омон қолган карвон кишилари эса Бухоро амирига воқеани баён қилади. Мамлакат катта талофат кўрган эди. Рус подшоҳи ҳузурига янги карвон юборишда Ҳиндистон, Форс ва Русияда бир неча бор карвон билан бўлган тадбиркор Мулла Эрназарбий Мақсуд ўғли ғайрат кўрсатди ва амир унга ёрлиқ топширди. 1974 йил аввалида у Бухоро элчиси сифатида қуйидаги таркиб билан Екатерина II саройига йўл олди:\nМулла Эрназарбий Мадсуд ўғли, элчи,\nЭлчининг ўғли Муҳаммад Шариф, понсотбоши,\nОхун Мулла Араб,\nИмом Мулла Ҳалил,\nМулла Бобошариф, маслаҳатчи ва мирза,\nМуҳаммад Шариф, хазинадор (ғазнаси),\nАёзберди, юзбоши (капитан).\nБундан ташқари, элчихона таркибида бухоролик шифокор, ошпазлар, новвойлар, хизматкорлар, 9 машшоқ ҳамда подшоҳ Екатерина, шаҳзода Павел ва бошқаларга мўлжалланган отларга қараш учун 10 отбоқар, жами – 53 киши бор эди.\nЭлчи Бухоро хони Абулғозийнинг ишонч ёрлиғидан ташқари қимматбаҳо совға-саломларни ҳам Екатеринага олиб бориш масъулиятини зиммасига олганди.\nПодшоҳ учун 7 та араб арғумоғи (оти), 18 та зардўзи ҳинд парчаси (аёллар либоси), 127 пуд ложувард, 84 пуд равоч; 5 пуд шовул, подшоҳнинг ўғлига 3 та араб арғумоғи, қизига 10 та ҳинд парчаси, Остерман, Панин, ака-ука Орловлар ва Олсуфьевларга ҳам араби отлар, қимматбаҳо эгар-жабдуқлари билан совға сифатида олинди.\nБундан ташқари Эрназар элчи қулликда бўлган ва Бухоро ҳукумати томонидан сотиб олиниб Ўрис подшоҳига совға сифатида юборилаётган йигирмата россиялик асирни ҳам олиб борди. (Маълумотларга кўра, ўша пайтларда Бухородаги ўрис қуллари сони 4000 тага етган. Улардан айримлари Бухоро армиясида юзбошилик даражасига кўтарилган ҳам.)\nВазиятдан фойдаланган элчи ва унинг ходимлари дипломатик мақоми туфайли сотиш учун Россияга олиб борган Бухоро товарларини ҳам бож-тўловларисиз чегарадан ўтказади.\nЭлчихона 1774 йил январида Бухородан чиқиб Хива орқали февралда Оренбургга етиб келди. Бу ерда Пугачёв исёни туфайли ярим йилча қолиб кетганидан сўнг Манғишлоқ билан 1774 йилнинг сентябрида Астраханга борди. Астрахань губернатори, генерал-майор Кречетников эса Петербургдан рухсат бўлмагунча уларни мамлакат ичкарисига ўтказиб юбормади. Бу орада Кречетников турли бюрократик тўсиқлар билан карвоннинг ҳаракатланишини тўхтатиб турди ва турган ҳар бир куни учун катта миқдорда бож олди. Эрназарбийнинг канцлер граф Остерманга мактубидан сўнг вазият юмшади. 1975 йилнинг 9 февраль куни капитан Егор Павлов бошчилигидаги батальон ҳамроҳлигида элчихонанинг 42 ходими икки эшелонга бўлинган ҳолда Москва сари йўл олди.\nДипломатик миссия 14 март куни Москва дарёси бўйидаги Ташқи ишлар коллегиясига тегишли уйга жойлашди. Бироқ, улар бу ерда кўп қолишмади ва хусусий уйга ижарага чиқдилар.\n27 март куни канцлер бетоблиги туфайли элчихона тўлиқ таркиби билан вице-канцлер граф Панин томонидан қабул қилинди. Элчи Эрназарбий Бухоро амирининг ишонч ёрлиғини Екатеринага етказиш учун унга топшириб ўз ҳукмдорининг саломини етказди. Шундан сўнг у вице-канцлернинг ўнг тарафига ўтирди. Панин Бухоро давлати вакиллари билан дўстона суҳбат қурди.\n5 апрель куни элчихона Подшоҳ томонидан қабул қилинди. Элчи Екатерина билан учрашди ва ўз ҳукмдорининг дўстона таклифларини етказди. Шундан сўнг бухороликлар Шаҳзода Павел томонидан қабул қилинди.\nРоссия пойтахтидаги кейинги бир йил давомида элчихона савдо-сотиқ ишлари билан шуғулланди. Ўзлари олиб келган маҳсулотларни сотиш ва Бухоро учун Москва фабрикаларидан керакли маҳсулотларни сотиб олишга эътибор қаратди.\n1776 йилнинг 15 январь куни элчи граф Панин ҳузурида яна бир бор қабул қилинди ва сўнг Бухорога қайтиб кетди. Москвадан қайтиши олдидан Эрназар элчига Россия императорининг Бухоро амирига дўстона руҳда битилган жавоб ёрлиғи топширилди.\nКанцлердан эса карвоннинг талангани учун товон тўлаш ҳақидаги элчихонанинг сўрови Рус ҳукумати томони рад этилгани ҳақидаги мактуб олинди. Шу билан бирга канцлер Подшоҳ хоним номидан Бухоро амирига жавоб тарзида совға-саломлар берди. Улар орасида илгарироқ Қрим хони Сағин Гирей учун тайёрланган, усти олмослар билан безатилган қимматбаҳо шашка, шунингдек, шаҳзоданинг номидан қиймати 2000 рубль атрофида турадиган олмос шодалари бор эди.\nЕкатеринанинг фармонига кўра икки давлат ўртасидаги муносабатларни ривожлантиришга қўшган ҳиссаси учун Элчи Эрназарбий қимматбаҳо совғалар билан мукофотланди. Эрназарнинг шахсан ўзи учун қуйидагилар тақдим этилди:\n– Рус ҳудудлари билан савдо қилиши учун Каспий денгизида кема совға қилинди;\n– Йилига 9000 рубль тўлаган ҳолда Рус ҳудудлари билан беш йил мобайнида божсиз савдо қилиш ҳуқуқи берилди;\n– 2000 рубль мукофот ажратилди ва 1000 рубль йўл харажатлари учун берилди;\n– Астраханда элчи томонидан сотиш учун олиб қўйилган товарлар ҳисобига хазинадан 2000 рубль қайтариб берилди;\n– Сувсар терисидан пўстин совға қилинди;\n– Москвадан Астрахангача йўл харажатлари учун 1630 рубл берилди;\nЮртига қайтар экан, бухороликлар Россиядаги қабуллардан хурсанд бўлгани аниқ. Бироқ, дипломатик миссиянинг асосийси бажарилмаган бўлсада, Эрназарбий ўзи учун жуда катта шахсий бойлик орттириб олди. Шу сабабли юртига қайтиши биланоқ у яна Россия сафари тадоригини кўра бошлади. Бунга қуйидаги ҳолат сабаб бўлганди.\n1775 йилда Бухоро элчихонаси билан бирга Москвада Усмонли султонлигининг ҳам элчилари жойлашганди. Икки мусулмон турк давлати элчилари ўзаро савдо алоқаларини мустаҳкамлаш, Ўрта Осиёдаги зиёратчиларнинг Хива ва Астрахань орқали Россия жанубидаги ерлар билан Константинополь ва Анатолияга денгиз орқали чиқиши ҳамда Маккага боришларини таъминлаш бўйича музокаралар олиб боришди. Ўз юртларига қайтган элчилар бу ҳақда ҳукмдорларига маълум қилишди. Биринчи бўлиб Константинополдан Бухорога элчилар жўнатилди. 1799 йилда бунга жавобан Бухоро ҳукмдори ҳам Эрназарбий ва унинг ўғли етакчилигидаги элчиларни Усмонли давлатига юборди. Йўл-йўлакай улар Москвага бориб Екатерина билан учрашиши, Астраханда таланган карвон учун товон пули талаб қилиши ҳамда Бухоро ҳукумати учун 3000 пуд мис сўраши керак эди. 28 кишидан иборат элчихона ходими бу сафар ҳам аввалгиси сингари совға-саломлар билан йўлга отланди. Элчихона 1799 йил баҳорида Бухородан чиқиб 10 август куни Оренбургга кириб борди ва декабргача шу ерда қолиб кетди. (Бухородан Россияга ўша даврларда 4 та асосий йўл бўлган: 1) Бухоро-Хива-Астрахань — 30 кунлик йўл; 2) Бухоро-Хива-Оренбург — 60 кунлик; 3) Бухоро-Троицк, Орол денгизининг шарқий соҳиллар бўйлаб — 80 кунлик; 4) Бухоро-Тошкент-Петропавловск — 90 кунлик йўл.)\n31 декабрь куни Бухоро элчилари Москвага Оренбург батальони ҳамроҳлигида етиб келди. 4 январь куни улар Петербургга бориб Васильевск оролидаги Ташқи ишлар коллегиясига тегишли давлат хазина қароргоҳига жойлашдилар. Бу сафар элчихона учун давлат томонидан ойига 360 рубль ажратилди; элчининг ҳаракатланиши учун 800 рублга карета сотиб олинди; ёрдамчиларининг юришлари учун икки экипаж извош ёлланди.\nАввалгидан фарқли ўлароқ, бу гал Екатерина Бухоро элчисига жуда катта илтифот кўрсатди. 2 февраль кунги қабул маросимида Эрназарбий Рус подшоҳи билан қўл бериб кўришди, ширин сўзлар айтди, бироқ, Екатерина элчининг совғаларини шахсан олишга рози бўлмади. Бухоро элчихонасининг ишлари билан шуғулланиш вазифаси Ташқи ишлар коллегияси ходими Муратовга топширилди.\nПетербургдалик чоғида Эрназар элчи давлат ташқи ишлар коллегиясига Бухоро ҳукумати ва шахсан ўз номидан талабнома киритди. Унда қисқача мана шулар баён қилинганди:\n– Бухоро ҳукуматига 1773 йилдаги карвони талон-тарож қилингани учун бухоролик савдогарларга товон пули сифатида 471.830 рубль бериш;\n– Троицк заводидан 3000 пуд мис пластиналари бериш;\n– 1775 йилда элчихона томонидан қайтарилган рус асирлари учун мукофот бериш;\n– Элчи ва унинг ўғли ҳамда ходимларини рус ҳудудлари орқали Усмонли давлатига ўтиши ва қайтишига рухсат бериш;\n– Эрназарбий ва унинг ўғлига Рус саройидаги турк, форс ва бошқа элчиларга берилгани каби подшоҳлик оиласи номидан шоҳона поча пўстин совға қилиш.\nБу талабларнинг барчаси дипломатик миссиянинг иккинчи даражали мақсадлари сирасига кирарди. Асосийси эса, юқорида таъкидланганидек, рус-турк ерлари орқали Маккага йўл очиш бўлган.\nНатижада Россия ҳукумати томонидан бу талабнома ўрганиб чиқилиб Екатеринанинг резолюциясига кўра 1780 йил 9 май санасида ташқи ишлар коллегиясининг қарори қабул қилинди.\nУнда Бухоро элчихонасини Киев ёки Херсон орқали Константинополга ўтказиб юбориш ва йўлда чегарага қадар уларга ҳар томонлама ёрдам бериш кўрсатилган. Шунингдек, чегарагача 2600 рубль ва йўл харажатлари учун 1200 рубль ажратиш, элчига йўл каретаси сотиб олиб совға қилиш учун 1300 рубль, Эрназарбий ва унинг ўғлига подшоҳлик оиласи номидан шоҳона поча пўстин совға қилиш ва 2000 рубль ажратиш, Бухоро амирига эса Троицк заводидан 3000 пуд мис пластиналари бериш ва бу ҳақда Константинополдаги элчихонага чопар орқали хабар етказиш кўрсатиб ўтилганди.\nЭрназарбийнинг бошқа талаблари эса рад этилди. Бухоро элчилари 10 октябрда Петербургдан чиқиб 9 кундан сўнг Херсонга етиб боришди. Бу ерда Херсон губернатори генерал-поручик Ганнибал томонидан кутиб олиниб икки юнон кемасига жойлаштирилди. Бирига элчи ва яқин аъёнлар, иккинчисига эса юклар жойланди.\nКонстантинополдаги Рус элчихонасининг маълумотларига кўра Эрназарбий бошчилигидаги Бухоро элчилари 1780 йилнинг 27 октябрь куни Усмонли давлатига етиб келишди ва 9 ноябрь куни мамлакат Садри Аъзами (бош вазири) билан учрашди. Сиёсий музокаралардан сўнг Эрназарбий Маккага томон йўлга отланди. 1781 йилнинг сентябрь ойида Бухоро давлати дипломати Кичик Осиёда тарқалган ўлатга чалиниб Кўнияда вафот этди.\nБу билан Эрназар элчининг номаю аъмоли ёпилди. Лекин, унинг ишларини ўғли Муҳаммад Шариф давом эттирди. У Константинополдан қайтишда 1783 йил ва кейинчалик 1785 йилда алоҳида карвон билан Екатерина ҳузурида бўлди. Гарчи, отаси сингари у ҳам Рус подшоҳининг илтифотига лойиқ кўрилган бўлсада, отаси бошлаган асосий ғоя – Марказий Осиёдан Рус ерлари орқали Ғарбий Европага савдо йўлларини очиш масаласини ҳал эта олмади.\nЭрназар элчининг ўлимидан сўнг бу ғоя узоқ муддат ёддан кўтарилди. Руслар Туркия ва Швеция билан келишмовчиликлар, Польша, Қрим ва Грузиядаги нотинч вазият билан андармон бўлиб Туркистон ҳақидаги ғояларни ортга суришди. Бухорода эса бошқа Эрназарлар топилмади. Бу билан Чор истилоси қарийб бир аср кечикди. Тўғри, бу орада Россия томонидан бир қанча разведка экспедициялари уюштирилди. Уларнинг айримлари муваффақиятсизликка учради.\nМулла Эрназарбийга келадиган бўлсак, у дунё кўрган мутараққий киши сифатида мамлакатининг нақадар қолоқ аҳволда қолганини ҳис қилди ва уни ривожлантириш учун Ғарб мамлакатлари ва Усмонли султонлиги билан савдо алоқаларини мустаҳкамлаш зарурлигини Бухоро ҳукмдорларига тушунтира олди. Унинг элчилик мақомидаги юришлари гарчи муваффақиятсизлик билан якун топган бўлсада, тадбиркорлик билан тўплаган маблағлари эвазига Бухоро марказида ўзи орзу қилган мадраса қурилди. Афтидан, қурилиш ишларини ўғли Муҳаммад Шариф охирига етказди.\nЮқорида айтиб ўтилганидек, Эрназар элчи мадрасаси Екатеринанинг хайрия пулларига эмас, балки, Эрназарбийнинг ҳалол ишлаб топган маблағига қурилди.\nЭрназарбий элчи ўз даврининг энг қудратли давлати подшоҳи билан муваффақиятли музокара олиб борган моҳир дипломат, мазлум халқи учун таълим муассасаси қуришдек эзгу ғояси учун ўз жонини гаровга тиккан маърифатпарвар сифатида тарихда ном қолдирди.\n(“Бухарские посольства при дворе Екатерины II // Исторический вестник, № 2. 1897” нашридаги мақоладан эркин таржима)\nPrevious Хоннинг сўнгги илинжи (биринчи мақола)\nNext Хоннинг сўнгги илинжи (иккинчи мақола)\nPost Views: 657 Ёхуд Усмонбек тўқсабонинг жангдаги жумбоқли чекиниши ҳақида Барча бухороликларни даҳшатга солган бу …\nПайғамбаримиздан кейинги энг яхши одамни… ва энг ёмон одамни ўлдирган “Ваҳший”ни кечиролмаган она\nШайх Абдулазиз Мансур: «Нотўғри тушунибсизлар, байрам қилинглар, демадим. Янги йилни нишонлаш динимизда йўқ!»\n«Мен мўминлар амирига исён қиладиган кишилардан эмасман»\n«Язид ҳақида Аллоҳдан қўрқ! Аллоҳ ҳақида Язиддан қўрқма!»\nНа русском (174)\nТошкент тарихи (226)\nadmin: Ваалайкум ассалом, ушбу ҳавола орқали боғланишингиз мумкин https://xadicha.uz/bo...\nMuhammadjon: Assalomu alaykum meni qizim 10-sinf bitiruvchisi u ham bu yil imtihon topshirsa...\nToshkent энциклопедия Ташкент Уккоша ислом фото Муйи Муборак бу қизиқ Илҳомжон Мадалиев Шош масжид маҳалла Туркистон инсон Чоч «Тошкент» энциклопедияси Ташкент-2200 Тошкент-2200 китоб ўзбек народы Узбекистана тошкентликлар Туркестан кутубхона илм\nГеннадий: Не скачивается...\nadmin: ушбу ҳавола орқали боғланишингиз мумкин https://xadicha.uz/bo-lanish...


23 октябрь куни Нур-Султонда 500 га яқин қозоқ имомлари иштирокида ўтган форумда фуқаролар «диндор, ватанпарвар, ҳар томонлама билимли, меҳнатсевар, бирдам ва адолатли» бўлиши кераклиги таъкидланди. [ҚМДИ]\nНУР-СУЛТОН – «Маънавий қадриятлар – жамият бирдамлигининг асосидир» деб номланган миллий форум мамлакатнинг турли бурчакларидан келган Қозоғистон мусулмонлари диний идорасининг (ҚМДИ) 500 имомини Нур-Султонга жамлади.\n23 октябрь куни ҚМДИ томонидан ташкил этилган форумда, шунингдек, давлат, жамоат ва дин арбоблари, ҚМДИ уламолар кенгаши аъзолари ва диний мутахассислар иштирок этди.\n«Асосий қадриятимиз мамлакатимизнинг тинчлиги ва осойишталигидир», деди ҚМДИ раиси ва бош муфтий Серикбой қози Ораз форумда.\nПрезидент Қосимжўмарт Тўқаев форум иштирокчиларига табрик йўллар экан, имомлар тарафидан олиб борилаётган «диний-маърифий» ишлар аҳамиятини алоҳида таъкидлади.\nДиний маърифатни ёйиш ва экстремизмнинг олдини олиш имомлар учун барча босқичлар – масжидларда, интернетда ва юзма-юз суҳбатларда бажарилиши керак бўлган муҳим вазифадир, дейди форум иштирокчилари. Суратда – Тараздаги масжид, 25 октябрь куни. [Айдар Ашимов]\nТаълим-тарбия ишларига эътибор\nФорум қатнашчиларига мурожаат қилган Ахборот ва ижтимоий тараққиёт вазири Даурен Абаев радикализм ва экстремизмга қарши кураш ишларини тилга олди.\n«Ёшларимизни радикал ғоялардан ҳимоя қилишда давом этишимиз керак», деди у. «Бу борадаги асосий камчилигимиз – чекка ҳудудларда иш суст олиб борилаётганидир.»\nУ оммавий ахборот воситалари ва ижтимоий тармоқларда маърифий ишларни кучайтириш зарурлигини таъкидлади.\n«Шаҳарликларнинг мурожаатларига келсак, бош муфтийга савол йўллашга имкон берадиган веб-сайтни ишга туширишни таклиф қиламиз», деди Абаев.\nФорум иштирокчилари иккита ҳужжатни қабул қилишди. Улар қозоғистонликларга мурожаатнома ва «Етти маънавий асос»дир.\nМуфтият томонидан эълон қилинган видеолавҳага кўра, маънавий асослар дин, ватанпарварлик, таълим, бирлик, меҳнатсеварлик, зиёлилик ва адолатни ўз ичига олади.\n«Исломда илм олиш эркаклар ва аёллар учун фарздир», деб таъкидлаган имомлар.\nАхборот ва ижтимоий тараққиёт вазирлигига кўра, Қозоғистон бундай ҳужжат илк қабул қилинган.\nҚозоғистонлик имомлар ҳукумат билан биргаликда экстремистик даъватга қарши курашда икки босқичли ёндашувни қўлламоқда: бу – экстремистик материалларни йўқ қилиш ва диний масалалар бўйича тўғри маълумот бериш.\nАвгуст ойида ҚМДИ талабаларни радикал гуруҳлар таъсиридан ҳимоя қилиш мақсадида нотижорат ташкилот тузди.\nҚМДИнинг саъй-ҳаракатлари натижасида ўтган йили юзлаб радикаллашган қозоқлар анъанавий Исломга қайтган.\nРадикал мафкурага қарши кураш мақсади умумий эканлигини тушунган Марказий Осиё мамлакатларининг диний идоралари ҳам ўз кучларини бирлаштирмоқдалар.\n«Экстремистик ёллов «нишонида» ва хавф гуруҳига кирувчи ёшлар билан ҳукуматнинг тарғибот гуруҳлари ва имомлар ишламоқда», дейди таразлик диний мутахассис Санжар Сулаймонов.\nУ профилактик ишлар «имомларнинг муҳим вазифаларидан» эканлигини таъкидлади.\n«Уларда ёшларнинг онги ва қалбига тўғри ғояларни етказиш учун имкониятлар кўп», дейди Сулаймонов. «Иш ҳамма ерда – масжидларда, интернетда ва юзма-юз суҳбатларда олиб борилиши керак.»\nҚозоғистондан ҳақиқий исломий урф-одатлар, ижтимоий ва диний уйғунликни англайдиган жамият яратиш ва ёш авлод орасида радикаллашув ва экстремизмни йўқ қилишга қаратилган жуда яхши ташаббус. Мен Қозоғистон ҳукумати ва имомларини ушбу ташаббус билан олқишлайман ва умид қиламанки, бу бошқа Марказий Осиё давлатлари, шунингдек, Жанубий Осиёдаги қўшнилар томонидан ҳам қабул қилинади.Буюк минтақалар олимлари ва Қозоғистон ҳукуматига энг самимий тилакларим.


16.10.2020 | 21:41\nШавкат Мирзиёев раислигида озиқ-овқат хавфсизлигини таъминлаш ва ички бозорда нарх-наво барқарорлигини сақлаш чора-тадбирлари юзасидан видеоселектор йиғилиши ўтказилди. Бу ҳақда Президент матбуот хизмати хабар берди.\nМаълум қилинишича, ҳар бир ҳудудда озиқ-овқат хавфсизлиги бўйича алоҳида жамғармалар ташкил этилиши белгиланган. Ҳудуд раҳбарлари тадбиркорларни жалб қилиб, етишмайдиган асосий озиқ-овқат маҳсулотларини жамғарма ҳисобидан бошқа жойдан олиб келиш ёки импорт қилишни йўлга қўяди. Бундай тадбиркорлар учун кредит фоизининг бир қисми Тадбиркорликни қўллаб-қувватлаш жамғармасидан қоплаб берилади.\n«Бугундан барча чораларни кўриб, амалдаги тизимни ўзгартирмасак, эртага қиш ва баҳор ойларида қийин бўлади. Озиқ-овқат маҳсулотларини кўпайтириб, бозордаги нарх-навони арзон қилсак, одамларни, айниқса, кам таъминланганларни рози қила оламиз», — дейди Шавкат Мирзиёев.\nЙиғилишда ҳар бир вилоят, туман ва шаҳар ҳокимида ҳудуд аҳолисининг 2021 йил майгача гўшт, тухум, ун, ёғ, шакар, гуруч, картошка, сабзи ва пиёзга бўлган эҳтиёжи, бу маҳсулотларни қачон, қаердан олиш бўйича аниқ ҳисоб-китоб бўлиши кераклиги таъкидланган.\nАввалроқ Шавкат Мирзиёев Тошкент шаҳри Мирзо Улуғбек туманидаги Геология фанлари университетида бўлиб, олиб борилаётган қурилиш ишлари билан танишди. Кейинроқ Тошкентдаги IT-парк қурилишини кўздан кечирди. Шунингдек, Шавкат Мирзиёев Тошкент Архитектура-қурилиш институтининг янги биносини бориб кўрди. Шавкат Мирзиёевнинг ДХХ академияси ва Темурбеклар мактабининг қурилиш ишлари билан танишгани хабар қилинди.


«ЧЕЛЛЕНЖЕР» КАШФИЁТЛАРИ - Ўзбекистон овози газетаси\nПойтахтимиздаги Республика Олимпия захиралари теннис мактаби кортларида бир ҳафта давом этган анъанавий «Челленжер — 2014» халқаро турнири якунланди. Мукофот жамғармаси 125 минг АҚШ долларини ташкил қилувчи мазкур нуфузли мусобақада дунёнинг йигирмадан зиёд давлатидан ташриф буюрган ракетка усталари ўзаро кураш олиб бордилар.\nЯккалик учрашувлари финалида словакиялик Лукас Лачко украиналик Сергей Стаховскийга қарши кортга чиқди. Унда словакиялик теннисчи рақибидан 6/2, 6/3 ҳисобларида устун келиб, бош совринни қўлга киритди.\nТошкент «Челленжер»ида 2012 йилдан бери мунтазам иштирок этиб келаётган Лукас Лачко учун жуфтлик баҳслари ҳам омадли келди. Словакиялик ракеткачи ва хорватиялик Анте Павич «дуэт»и финалгача барча рақибларини енгди. Мухлислар ҳал қилувчи учрашувда мазкур жуфтлик ва Франк Мозер/Александр Сачко (иккиси ҳам Германия)лар баҳси гувоҳи бўлдилар. Унда Лукас Лачко/Анте Павич рақибларига қарши муносиб ўйин (6/3, 3/6, 13-11) намойиш этди.\nЭътиборлиси, еттинчи маротаба ўтказилган «Челленжер» халқаро турнирида илк бор ҳам яккалик, ҳам жуфтлик учрашувларида зафар қучган Лукас Лачко ўз юртига бош соврин билан қайтишга мушарраф бўлди.


Эрон президенти: Халқаро Атом энергияси агентлиги сиёсий ўйинлар жойи эмас - Parstoday\nмарт 04, 2021 15:06 Asia/Tashkent\nЭрон телерадиокомпаниясининг хабар қилишича, бугун Эрон президенти Ҳасан Руҳоний Ички ишлар вазирлигининг миллий режаларини фойдаланишга топшириши маросимида Биргаликдаги ҳаракта режасига аъзо Европа тройкасининг сўнгги ҳатти- ҳаракатига тўхталиб, агентлик мутассадилари бу вақт давомида биз яхши ишлаганимизни билишади деб таъкидлади.\nЭрон президенти шунингдек бу мавзуни МАГАТЭ ҳисоботлари аҳм тасдиқланганига тўхталиб, Европа давлатлари дўстликни иддао қилишмоқда, аммо бошқарувчилар кенгашида ижро этишга қаратилган режаси пайидалар деб аниқлик киритди.\nРуҳоний Европа тройкаси ва МАГАТЭ алоқаларни бузмаслиги керак дея баён этди.\nЭрон ислом республикаси президенти агентлик ишини техникдан иборат бўлганига тўхталиб, сўнгги ҳафталарда агентлик билан яхши бир келишувга эришдик ва уни давом этишимизга тўсқинлик қилманглар деб эълон қилди.\nҲасан Руҳоний АҚШликларга ҳам хитобан 3 йил ичида АҚШ ҳукуматининг иш бузиши ва террорчилик ҳаракатлари қаршисида тура олдик. Ваҳолангки ҳатто улар коронавирус пандемияси даврасида ҳам инсоний бурчларини бажаришмади деб эслатди.\nЭрон президенти қўшимич аиқлби айтдики, АҚШнинг собиқ ҳукумати тарихда дунё ва Эрон халқларидан уялиши керак деб изоҳлади.\nРуҳоний шунингдек АҚШ биринчи навбатда Биргаликдаги ҳаракат режасига қайта аъзо бўлиш учун Эронга товон пули тўлаши керак. Чунки Эронга тўғридан-тўри 200 миллиард доллардан ортиқ зара етказган дея қўшимча қилди.\nАгар бирор нарса кечиктирилса АҚШ тўғридан тўғри жавобгар бўлади. Эрон ҳардоим санкциялар бекор қилинса барча мажбуриятларини истисносиз бажаришини эълон қилган деб айтди Ҳасан Руҳоний.


Қорақалпоғистон Республикаси маданият вазирлигининг шаҳар ва туман бўлимлари раҳбарлари кимлар?- Kruz.uz\nҚорақалпоғистон Республикаси маданият вазирлигининг шаҳар ва туман бўлимлари раҳбарлари кимлар?\n13:50, 23.07.2017 2092 0 Маданият\nПолат Айтмуратов Жеримбетович Қорақалпоғистон республикаси маданият вазири эканини кўпчилик билади. Хўш маданият вазирлигининг шаҳар ва туманлардаги раҳбарлари кимлар эканини биласизми? Қуйида бу ҳақда маълумотга эга бўлишингиз мумкин.\nНукус шаҳар маданият бўлими Раҳбари: Пиримбетов Тилеумурат Турдиниязович\nНукус туман маданият бўлими Раҳбари: Бектурганова Калжан Толепбергеновна\nХўжайли тумани маданият бўлими Раҳбари: Жиемуратов Жалгасбай Базарбаевич\nКегайли тумани маданият бўлими Раҳбари: Хожанов Султамурат Ёркинович\nЧимбай тумани маданият бўлими Раҳбари: Каримбаева Айпарша Бердибаевна\nҚораўзак тумани маданият бўлими Раҳбари: Базарбаев Руслан Нөкисбаевич\nТахтакўпир тумани маданият бўлими Раҳбари: Пиржанов Серик Абатбаевич\nМўйноқ тумани маданият бўлими Раҳбари: Тоқсанбаева Гулбахар Оразбаевна\nҚўнғирот тумани маданият бўлими Раҳбари: Халмуратова Назли Зарипбаевна\nҚонликўл тумани маданият бўлими Раҳбари: Халиқназаров Жеткиншек Қуўанишбаевич\nШўманой тумани маданият бўлими Раҳбари: Бегжанова Айсара Қуралбаевна\nТурткўл тумани маданият бўлими Раҳбари: Султанов Рустам Толамуратович\nЭлликқалъа тумани маданият бўлими Раҳбари: Раджапбаев Усмонбек Каромаддинович\nБеруний тумани маданият бўлими Раҳбари: Қурбанбаев Эркабай Сарибаевич\nАмударё тумани маданият бўлими Раҳбари: Юсупов Шухрат Бахрамбаевич


САЙЁP КИТОБ КАPВОНИ “ЎЗБЕКИСТОН” МФЙДА - AmuNews.uz - энг сўнгги янгиликлар\n2018 йил 23 апрель куни туманимизнинг “Ўзбекистон” МФЙ ҳудудида жойлашган 44-сонли умумтаълим мактабида “Тараққиёт кўзгуси” газетаси таҳририяти томонидан уюштирилган “Оммавий китобхонлик” ойлиги доирасида китобхонликка бағишланган тадбир бўлиб ўтди. Тадбирда таҳририят видооператори Pавшан Аноров, сураткаш Маҳмуджон Шомуродов, “Жайхун илҳомлари” ННТ раиси А.Нафасовлар қатнашдилар.\nАна шундай яна бир тадбир 30 май куни 9-сонли мактабда ҳам ўтказилди. “Сайёр китоб карвони” лойиҳаси бўйича “Амударё нур зиё” МЧЖга қарашли китоб дўкони “Жайхун илҳомлари” ННТ билан ҳамкорликда китоб савдоси ва кутубхона фонди билан танишув тадбирини ўтказишди. Тадбирни мактаб директори Хайрулла Ўтаганов бошқариб борди.\nА.НАФАСОВ, “Жайхун илҳомлари” ННТ раиси.


Қозоғистонда трансгендерга нисбатан зўравонликда судланган хавфсизлик қўмитасининг собиқ ходимига ҳукм ўқилди\nОлмаота вилоят судининг жиноий ишлар бўйича коллегияси трансгендер аёл маҳбус Виктория Берходжаевага қарши жинсий зўравонлик ва қийноқларда айбланиб қамоқ жазосига ҳукм қилинган Қозоғистон Миллий хавфсизлик қўмитасининг собиқ ходими С.А.нинг апелляция шикоятини қондиришдан бош тортди.\nСуд шунингдек, Берходжаева ва унинг адвокатининг маҳкумга нисбатан жазони иложи борича ошириши тўғрисидаги шикоятларини қондиришдан ҳам бош тортди.\n6 октябрь куни Илийский туман суди томонидан чиқарилган ушбу иш бўйича ҳукмга кўра собиқ хавфсизлик ходими 121-моддаси («Жинсий характердаги зўравонлик ҳаракатлари») 2-қисми ва 146-моддаси («Қийноқлар») 2-қисмининг белгиларига кирувчи жиноят содир этганликда айбланиб, беш ярим йил қамоқ жазосини ўташи керак.\nБугун онлайн тарзда бўлиб ўтган учрашувда судланган С.А. Олмаотадаги тергов изоляторидан туриб қатнашган. Олмаота вилояти, Жаугашти қишлоғидаги аёллар колониясида муддатини ўтаётган (бошқа ҳолатда) Берходжаева учрашувда бўлмаган, унинг манфаатларини адвокат Ойман Умарова ҳимоя қилган.\nАдвокат Умарова апелляция судидан маҳкумнинг мумкин бўлган максимал муддатини белгилашни сўради. У буни биринчи инстанция томонидан зўрланганга нисбатан асоссиз юмшоқлиги билан чиқарилган ҳукм зўравонлик қурбонига қўшимча маънавий азоб-уқубатларни келтириб чиқариши билан асослаб берди. Умарова айтганидек, у жабрланувчи билан бугунги қарорга қарши апелляция шикояти масаласини муҳокама қилади.\nСобиқ Қозоғистон Миллий хавфсизлик қўмитаси ходими Серик Ноғайбаевнинг адвокати у мижозни «тўлиқ оқлаш»ни ва ҳукмни бекор қилишни, негаки унинг айби исботланмаганлигини сўраганлигини айтмоқда. Ноғайбаевнинг айтишича, бугунги қарор устидан апелляция шикояти билан «албатта шикоят қилинади».\nПрокурор апелляция судидан суд қарорини ўз кучида қолдиришни сўради.\nҚамоқдаги трансгендер аёл Виктория Берходжаевага нисбатан зўравонлик бўйича жиноят иши 2019 йил ёзида унинг шикоятидан кейин очилган. Кузда, иш қийноқлар айблови билан тўлдирилди. Берходжаева ва Умарованинг таъкидлашича, тергов босқичида улар катта босимга дуч келишган ва ишни судга етказиш учун улар катта куч сарфлаган.


21 май 2022, Тошкент вақти: 03:36\nЛондон суди Wikileaks асосчиси Жулиан Ассанжни Британиядан АҚШга экстрадиция қилишнинг имкони йўқлигига оид қарор чиқарди. Би-би-си хабарига кўра, судья Ассанжнинг аҳвол-руҳиясини ҳамда АҚШга етиб борганидан кейин ўзини ўлдириши хавфи борлигини эътиборга олиб, экстрадицияни тўхтатиб қўйган.\nАҚШ мулозимларида апелляция тартибида судга шикоят қилиш учун 14 кун вақт бор. Би-би-си бундай эҳтимол тўлалигича мавжудлигини қайд этади. Бу эса Ассанжнинг 2019 йил апрелидан бери сақланаётган Лондондаги Белмарш қамоқхонасидан зудлик билан озод этилмаслигини англатиши мумкин.


Имтиёзли даволанишнинг шаффоф тизими жорий этилади - Ishonch.uz\nБош саҳифа Жамият Имтиёзли даволанишнинг шаффоф тизими жорий этилади\nПрезидентимизнинг “Соғлиқни сақлаш соҳасида ихтисослаштирилган тиббий ёрдам кўрсатиш тизимини янада такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги қарорида имтиёзли тоифага кирувчи шахсларга квота асосида ордер бериш тизимини такомиллаштириш бўйича бир қатор муҳим вазифалар белгиланди. Бу ҳақда Соғлиқни сақлаш вазирлиги Матбуот хизмати маълум қилди.\n— касалликнинг оғирлиги даражасидан келиб чиқиб ахборот тизими орқали навбатда туришнинг шаффоф механизмлари татбиқ этилади;\n— кам таъминланган оилаларга мансуб шахслар тоифасига кирувчи фуқаролар “Ижтимоий ҳимоя ягона реестри” ахборот тизимига мувофиқ аниқланади;\n— беморларга ўзларининг сўровлари, мурожаатлари ҳамда навбати ҳақидаги ахборотни реал вақт режимида олиш имконияти таъминланади;\n— беморларга, уларнинг касаллигига мувофиқ ихтисослаштирилган муассасаларда даволанишларини таъминлайдиган, тиббий хизматнинг қиймати кўрсатилган ҳамда матрицали штрих код (QR-код)га эга бўлган йўлланма берилади;\n— йўлланма ахборот тизимида автоматик тарзда шакллантирилади ва давлат ёки нодавлат тиббиёт ташкилотларида тиббий хизматлар олиш ҳуқуқини беради;\n— бемор, даволанганидан сўнг Давлат тиббий суғуртаси жамғармаси даволаган муассасага базавий нархлар доирасида беморга кўрсатилган тиббий хизматларни асословчи ҳужжатларга мувофиқ, сарфланган маблағни Давлат бюджети ҳисобидан ўтказиб беради.\nАввалги саҳифаЧирой очаётган «Сангардак»\nКейинги мақолаСавил кетган новвос нидоси


Бугун Тошкент метрополитенидан фойдаланаётган юз минглаб ватандошларимиз яна шу саволга жавобни билишга ҳақли.\nЛекин метрополитен раҳбарлари нега бир неча ойдан буён метронинг “Халқлар дўстлиги” ва “Пахтакор” бекатлари оралиғида поездлар одатдагидан секин ҳаракатланишининг асл сабабини яшириб келмоқда?\nЎтган йилнинг сентябрида бу бекатлар оралиғида поездлар ҳаракати секинлашганига сабаб мазкур участкаларда шпаллар ва рельслар алмаштирилаётгани эканини маълум қилган эди.\nШу билан бирга, бу ишлар 5-10 кунда ниҳоясига етказилиши билдирилиб, йўловчиларнинг кўнгли тинчлантирилган эди.\n“Метро составларининг секинлашиши 5 кундан 10 кунгача давом этади, йўловчиларнинг безовта бўлишига ҳеч қандай сабаб йўқ”,- деганди ўшанда Тошкент метрополитени мулозими.\nБироқ орадан 5 ойдан кўпроқ вақт ўтса ҳамки, поездларнинг ҳаракати одатдаги маромга тушмади. Бу эса турли шов-шувларни келтириб чиқармоқда.\nЖумладан, поездларнинг секинлашувига сабаб Tashkent City қурилиши пайтида туннелга шикаст етганидир, деган гап-сўзлар ҳам тарқалди.\nАммо бу миш-мишлар Tashkent City маъмурияти томонидан ҳам, метрополитен мулозимлари томонидан ҳам рад этиб келинмоқда.\n“Элтуз” ўз манбалари орқали бу саволга жавоб топишга ҳаракат қилди. Маълум бўлишича, метронинг поездлар секинлашаётган участкасида, метрополитендаги манбанинг айтишича, ёриқни мустаҳкамлаш ишлари олиб борилаётир.\n“Ҳозир бу ёриқни бартараф этиш мақсадида мустаҳкамлаш ишлари олиб бориляпти. Ўша участка темир тиргаклар ёрдамида мустаҳкамланяпти”, деди манба “Элтуз” билан суҳбатда.\nҲақиқатан ҳам поезд составлари секинлашадиган участкада туннел деворларига темир тиргаклар ўрнатилаётганига гувоҳ бўлиш мумкин. Фақат деворнинг бир томонидагина камида 10 та шундай тиргак ўрнатилган.\nЛекин “Элтуз” манбаси туннел деворининг ёрилишига нима сабаб бўлганини аниқ айта олмаслигини билдирди.\n“Tashkent City қурилишида оғир техникалар ишлаяпти. Бундан ташқари, баланд бинолар қурилаётгани сабабли уларнинг пойдевори ҳам чуқур олинади. Ҳозир пойдевор учун чуқур қазилгандан сўнг 14 метрлик узун бетон ходалар ҳам ерга қоқиб чиқиляпти. Балки шулар таъсир қилган бўлиши мумкин. Аммо бу фақат менинг тахминим, холос. Ҳатто бизга ҳам ёриқ пайдо бўлганининг асл сабаблари айтилаётгани йўқ”, деди манба.\nУнинг сўзларига кўра, метрополитен хизматчилари ўзаро гурунгларда бу носозликни “ёриқ” деб айтади. Аслида бу туннелнинг чўкишими ёки ҳақиқатан ҳам қандайдир ёриқми, мазкур ҳолат Tashkent City қурилишига қанчалик боғлиқ, буни кўпчилик билмайди.\nКўпчилик, жумладан, юз минглаб йўловчиларга ҳам аниқ маълум қилинмаётган бу носозлик аслида нима эканлигини очиқлаш турли ортиқча гап-сўзларга чек қўяди.\nШунга қарамай, ҳозирча бирорта расмий бунга журъат этмаяпти.\ndata-title="Tashkent City қурилиши метро учун қанчалик хавфсиз?" data-description="
Бугун Тошкент метрополитенидан фойдаланаётган юз минглаб ватандошларимиз яна шу саволга жавобни билишга ҳақли.

Лекин ..." data-image="https://eltuz.com/wp-content/uploads/2019/02/r6247116.jpg" data-url="https://eltuz.com/asosiy-mavzular/208963/" data-services="facebook,odnoklassniki,twitter,telegram" data-counter="ig">\nСамарқандга ташрифи чоғида Ўзбекистон президенти Шавкат Мирзиёев янги солиқ сиёсати доирасида жорий йил якуни бўйича республикада 5,5 трлн сўм ...


Ўзбекистоннинг қарийб барча вилоятларида зилзила қайд этилди » Muzlik.uz - O‘zbekiston yangiliklari\nФВВ Сейсмопрогностик мониторинг Республика маркази маълумотларига кўра, 20 декабрь куни Тошкент вақти билан 16:39 да Афғонистондаги Ҳиндикуш тоғларида ер ости силкинишлари содир бўлди. Эпицентр координаталари — 36,64 даража шимолий кенглик, 70,41 даража шарқий узунлик. Зилзила ўчоғида магнитуда 6,5 ни ташкил этди, чуқурлик — 190 км. Ер силкинишлари Ўзбекистоннинг қарийб барча вилоятларида сезилди. Ўзбекистон шаҳарларида зилзила кучи ва эпицентрдан узоқлик:Тошкент (524 км) — 3 балл;Наманган (498 км) — 3 балл;Андижон (492 км) — 3 балл;Фарғона (434 км) — 3 балл;Гулистон (449 км) — 3 балл;Жиззах (444 км) — 3 балл;Самарқанд (448 км) — 3 балл;Бухара (624 км) — 3 балл;Термиз (281 км) — 4 балл;Қарши (472 км) — 3 балл;Навоий (579 км) — 3 балл;Урганч (1000 км) — 2 балл;Нукус (1124 км) — 2 балл.\nЎзбекистоннинг учта ҳудудида зилзила содир бўлди


Азиз дўстлар, ҳамкаcблар, ҳамкорлар! Jurabek Laboratories компанияси номидан Сизларни Янги 2015 йил билан табриклаймиз! Йил сайин ҳар биримиз муваффақият ва омадга эришиш учун юқорига интиламиз. Келаётган\nТошкентда 2014 йил 28-30 октябрь кунлари ўтказилган IV Инфекцион касаликлар бўйича илмий-амалий конференцияда инфекцион паталогиялар ва унинг замонавий даво усуллари масалалари мухокама этилди.\nJurabek Laboratoriesнинг навбатдаги хомийлиги ва донорлик\nJurabek Laboratories компаниясига дори махсулотлари билан беғараз ёрдами учун миннатдорчилик хатлари келишни давом этмоқда. Навбатдаги ташаккурнома Гематология ва қон қуйиш илмий текшириш Институти\nЎзбекистоннинг етакчи тиббиёт масканларидан миннатдорчилик хатлари\nРеспублика Шошилинч Тиббий Ёрдам Илмий Маркази ҳамда Республика Онкология Илмий Маркази Jurabek Laboratories корхонаси рахбариятига ташаккур билдириб, корхонанинг аҳоли соғлигини сақлашда қўшган хиссасини\nТошкент вилояти врачларига гиповолемия и дегидратациянинг босқичли даво усулини таништирилди\n2014 йил 6 август куни Тошкент вилоятининг Хожикент шаҳрида ўтказилган "Ахолига кўрсатиладиган тиббий-профилактик тадбирларни такомиллаштириш ва репродуктив саломатликни мустаҳкамлаш масалалари"\nИнфекцион касалликларни профилактикаси йўлида муҳим шифо чоралари\n2014 йил 27 июнь куни ўтказилган «Вирус, бактериал ва паразитар касалликлар: сифатли профилактикадан самарали терапияга қадар» деб ном олган илмий-амалий конференция ЎзР Соғлиқни сақлаш Вазрлиги ва\nJurabek Laboratories инфузион эритмалари шошилинч тиббий ёрдам амалиётида\n2014 йил 22 май куни Тошкентда "Шошилинч тиббий ёрдамни ташкил қилишнинг долзарб - муаммолари" XII Республика илмий-амалий конференцияси бўлиб ўтди.\nJurabek Laboratories Нукусда ўтказилган репродуктив саломатлик бўйича семинарда.\nНукусда репродуктив саломатликни мустаҳкамлаш ва қишлоқ врачлик пунктларининг фаолиятини такомиллаштиришга бағишланган Республика семинари бўлиб ўтди. Соғлиқни Сақлаш Вазирлигининг маълумотларига кўра\nJurabek Laboratories инновацион лойиҳалар кўргазмасида\nJurabek Laboratoriesнинг янги дори махсулотлари Тошкентда бўлиб ўтган инновацион ғоя, технология ва лойиҳалар минтақавий тақдимот-ярмаркасида намойиш этилди. Кўргазмада33 данзиёд корхона


Бухоро вилоятида жойлашган, ўзига хос дизайн ва услубда қурилган мазкур ҳарбий қисм кишини бир қарашдаёқ ўзига мафтун этади.\nҲарбий қисмда отиш ва жанговар тайёргарликни янада шакллантириш мақсадида компьютерлаштирилган ўқув тренажёр заллари ташкил қилинган. Жисмоний тайёргарлик учун спорт шаҳарчаси мавжуд.\nБизга мотоўқчилар батальони командири майор Ойбек СИДДИҚОВ ҳамроҳлик қилар экан, жараёнлар билан бевосита таништириб борди.\n– 18 йилдан буён Қуролли Кучлар сафида турли лавозимларда хизмат қилиб келмоқдаман, – дейди майор Ойбек СИДДИҚОВ. – Ўзимча ўтган кунларни бугунгиси билан қиёс қиламан. Аввал хизмат хоналари етарлича бўлмасди, шахсий таркибни ётоқхоналарга жойлаштириш бўйича муаммолар бор эди, ювиниш хоналари талаб даражасида эмас, ҳатто спорт майдончалари, ўқув синфлари етишмовчилиги мавжуд эди.\nУшбу ҳарбий қисм эса ҳар томонлама намуна бўла олади. Дарсларнинг малакали ўқитувчилар томонидан ўтилиши эса ҳарбий хизматчиларнинг билими ва дунёқарашини янада мустаҳкамлайди.\nТан олиш керак, ҳарбий хизматчи психологиясини ўрганиш муҳим янгилик бўлди. Чунки Амир Темур замонасидаёқ жангчиларнинг руҳиятини кўтариш ғалабанинг асосий омили ҳисобланган...\nКомпьютерлаштирилган ўқув хоналарида қизғин дарс жараёни. Бу ерда синов тариқасида муддатли ҳарбий хизматчилар курсантларга тенглаштирилиб, жисмоний ва маънавий-маърифий тайёргарлик машғулотларига кўпроқ вақт ажратилган.\nШундай дарслардан бири батальон командирининг тарбиявий ва мафкуравий ишлари бўйича ўринбосари майор Умид Файзираҳмонов бошчилигида ўтилаётган экан. Мавзу «Ўзбекистон Республикаси бизнинг Ватан, уни асраб-авайлаш ҳар бир ҳарбий хизматчининг муқаддас бурчи». Эндигина хизмат вазифасини бажаришга киришган курсантлар фаол, фикрлари эса хилма хил эди.\nАввал назарий, сўнгра амалий\nМамлакат мудофаа қудратини мустаҳкамлаш йўлида олиб борилаётган ҳар қандай инновацион янгилик шубҳасиз ўз самарасини беради. Ҳарбий қисмнинг янги барпо этилган ўқув биносига кирган киши ўзини бошқа оламга тушиб қолгандай ҳис қилади. Бу ерда ҳарбий хизматчилар учун турли йўналишлар бўйича бошланғич билим берувчи тренажёр хоналари жойлашган. Зирхли транспортёр, кўчма ракета тренажёр синфи, пиёдалар жанговар машиналари, артиллерия тайёргарлиги, панорамали компьютердан отиш, алоқа тайёргарлиги каби тренажёр синфлари реал шароитларга тўла мослаштирилган. Ривожланган мамлакатлар армияларининг аксарияти ушбу дастурлар орқали машғулотлар ўтказади.\n– Ўқув тренажёр хоналари эндигина армия сафларига келган муддатли ҳарбий хизматчилар учун жуда зарур, – дейди ўқув-тренажёр бўлими бошлиғи кичик сержант Тимур САФАРОВ. – Бунда дала-ўқув майдонларига чиқмасдан, ҳеч қандай ўқ-дори сарфламасдан отиш сирларидан дастлабки кўникмаларни эгаллаш мумкин. Тренажёр залимиз энг сўнгги моделдаги дастурлар асосида ишлайди, бунда ҳарбий хизматчилар чўл, тоғ, ўрмонларда, ҳар бир фаслга мослаштирилган шароитларда машғулотлар олиб боришади.\nШу билан бирга, қурол билан танишув, ички қўрқувни енгиш, қулай позицияни эгаллаш, нишонга олиш, мўлжалга аниқ уриш кўникмалари ўргатилади. Бунда ўқ овози, қуролнинг отиш жараёнида силкиниши, турли портлашлар аслидек таассурот уйғотади. Ҳарбий хизматчи ушбу жараёнда ўзини эркин тута олса, барча қоидаларга амал қилса ҳақиқий дала шароитидаги отиш машғулотларида ўқ-дорини ортиқча исроф қилмайди, баланд товушлардан ўзини йўқотиб қўймайди. Ушбу амалиётлардан муваффақиятли ўтган ҳарбий хизматчиларимиз дала-ўқув машғулотларига йўл олади.\nРуҳий енгиллик хонаси\nБу ҳам янгилик. Ушбу шинам хонанинг деворларига «3 D» форматдаги тасвирлар туширилган бўлиб, катта монитор орқали инсон психологиясига ижобий таъсир қилувчи манзаралар сокин куй орқали намойиш этилади. Ўзингизни денгиз ёки табиат қўйнида ҳис қила бошлайсиз. Бўртма тасвирлар кўз ўнгингизда ҳақиқий жониворлар қиёфасини намоён қилади.\nКитоблар ва электрон кутубхона\nЗамонавий кутубхона – ҳарбий қисмнинг юраги десак тўғри бўлади. Аслида мутолаа жиддий жараён. Шунинг учун ўқув хоналарининг ҳарорати, шовқиндан холи экани алоҳида ҳисобга олинган. Ҳарбий қисм кутубхона мудираси Хушнида ТОҲИРОВА билан суҳбатлашганимизда, офицерлар ва муддатли ҳарбий хизматчилар билан китоб мутолааси самарали йўлга қўйилгани, ҳатто китобларни 10 кунга уйларига ҳам бериб юборилишини таъкидлади.\n– Кутубхонамизда 4 мингга яқин китоб мавжуд бўлиб, шундан 3 мингга яқини бадиий асарлар, – дейди Хушнида опа. – Соҳага оид турли ўқув қўлланмалари, ҳуқуқий ва тарихий китоблар, даврий матбуот нашрлари ҳам ҳарбийларимиз эътиборида. Бу ерда ҳар куни, ҳатто якшанба куни ҳам китоб мутолаа қилиш мумкин.\nКутубхонамизда электрон китоблар базаси мавжуд бўлиб, зарур қўлланмаларни электрон тарзда олиш ва фойдаланиш амалиёти ҳам жорий қилинган.\nХонанинг бир бурчида мутолаа қилаётган оддий аскар Жавоҳир БАХТИЁРОВ китобсевар ўқувчилардан экан.\n– Мен Тошкент вилояти Бекобод шаҳридан муддатли ҳарбий хизматга чақирилдим, – дейди у. – Очиғи, ҳарбий қисмдаги шароитларни кўриб кўзларимга ишонмадим. Ўқув хоналари, ётоқхона, ошхона, спорт майдончаларидаги шарт-шароитлар ўзига хос дизайн ва чиройга эга. Бу ерда маънавий-маърифий тайёргарликларга алоҳида эътибор қаратилади. Келганимга саноқли кунлар бўлишига қарамай, кутубхона энг севимли масканимга айланди. Қўлимдаги «Темур тузуклари»ни аввал тўлиқ ўқимаганимга афсусландим. Китоб ҳар қандай замон саркардаларига, аскарларига мос келувчи қимматли фикрларга жуда бой. Саид Аҳмад, Ўткир Ҳошимов ва бошқа ёзувчиларнинг асарлари билан ҳам шу ерда тўлароқ танишдим.\nМақсадим ҳарбий хизматни аъло даражада ўтаб, олий ўқув юртига ўқишга кириш ва ўз соҳамда катта натижаларга эришиш.\nАйни тушлик вақти ошхонада қўли-қўлига тегмаётган ошпазлар фаолиятини ҳам бирров кузатдик. Салкам 20 йиллик тажрибага эга малакали ошпаз Фахриддин РАЗЗОҚОВ аскарларга эрта-кеч овқат тайёрлашдан мамнун. – Юрт ҳимоячиларига хизмат қилиш Ватанга хизмат қилишдир, – дейди Фахриддин ака ўз ишидан ғурурланиб.\nОшхонадан сал юқорида спорт зали бўлиб, у ерда волейбол, баскетбол, кураш ва бошқа спорт турлари билан шуғулланишади. Нарироқда эса кўркам поликлиника қад ростлаган.\n– Бадантарбия билан машғул бўлинса, ҳеч қандай дори-дармонга зарурат қолмайди, деган эди Абу Али Ибн Сино, – дейди ҳарбий қисм тиббиёт пункти бошлиғи тиббий хизмат катта лейтенанти Мансур Йўлдошев. – Тиббиёт пунктимиз янгитдан қурилиб, замонавий ускуналар билан жиҳозланганига гувоҳ бўлиб турибсиз. 20 ўринга мўлжалланган хонада беморларга малакали шифокорлар томонидан тиббий ёрдам кўрсатилади. Жисмоний бақувват тана ҳар қандай касалликни енга олади. Биз буни бемор аскарларимизга кўп уқтирамиз. Бу ҳам аслида тузатишнинг бир йўлидир.\n...Ҳарбий қисмда ҳар куни ҳаёт қайнайди. Ҳар бир аскар эрта тонгданоқ илк кўникмаларни пухта эгаллаш учун астойдил ҳаракат қилади. Тез кунларда улар юрт учун қасамёд қиладилар. Олдинда эса машаққатли ва мароқли хизмат жараёни. Тарихий обидаларга бой ва муқаддас бу ўлкада қанчадан қанча аллома, аҳли донишлар яшамаган дейсиз. Аслида шарт-шароитлар қандай бўлишидан қатъий назар ҳар кимнинг зиммасида Ватанга хизмат қилишдек буюк вазифа борлиги катта бахт. Ким билан суҳбат қурмайлик, уларнинг кўзларида ана шу бахт порлаб турганини ҳис қилдик.


Абдулҳаким Жўзжоний. Абдулхолиқ Ғиждувоний ва нақшбандия тариқати | www.ziyouz.uz\nБош саҳифа Илм ва фанДинАбдулҳаким Жўзжоний. Абдулхолиқ Ғиждувоний ва нақшбандия тариқати\nАбдулҳаким Жўзжоний. Абдулхолиқ Ғиждувоний ва нақшбандия тариқати\nЧоп этилган 18.11.2013 МуаллифZiyouz.uz\nАбдулхолиқ Ғиждувоний нақшбандия тариқатида хожалар силсиласининг асосчиси ҳисобланади. Унинг таълимоти, яъни тасаввуф соҳасида у қолдирган йўл-йўриқлар, одоб ва қарашлар юксак аҳамиятга эга.\nАбдулхолиқ Ғиждувоний ким эди, хожалар тариқатига қандай ҳисса қўшди ва ҳозирги замонда у қолдирган таълимотнинг аҳамияти нимада?\nХожа Абдулхолиқ Ғиждувоний 1103 йили Ғиждувон шаҳрида туғилиб, 1179 йили ўша жойда ҳаётдан кўз юмган. У Хожа Юсуф Ҳамадонийнинг тўртинчи халифаси сифатида хожалар табақасининг сарҳалқаси ҳисобланади. Шу ўринда таъкидлаш керакки, айрим ўринларда хожагон, яъни “хожалар” сўзи ўрнида “хожагонлар” деб ишлатилади. Бу тўғри эмас, албатта. Чунки “хожагон” сўзи “хожа” сўзининг кўплиги бўлгани сабабли “хожагонлар” жамъулжамъ — кўпликнинг кўплиги шаклида тўғри эмас ва ҳеч қандай ортиқча маънони ҳам ифодаламайди. Шунинг учун “хожагон” ва “хожалар” сўзларини ишлатиш керак.\nШайхнинг отаси Абдулмажид номли машҳур бир шахсият бўлиб, моликий мазҳаби асосчиси Имоми Молик ибн Анас авлодларидан бўлган экан. У илгари Рум деб аталиб келган Туркия ҳудудида яшаб зоҳирий ва ботиний илмлар билан машғул бўлган. Манбалар маълумотларига кўра, ҳазрат хожанинг онаси усмоний султонлар авлодидан бўлган. Улар замон тақозосига кўра ўз оила аъзолари билан Бухорога кўчиб келиб, Ғиждувонда истиқомат қилганлар. Фарзандлари Хожа Абдулхолиқ Бухоро шаҳрида таҳсил олган ва ўз устозларидан тасаввуфга тегишли таълимотларни ўзлаштиргач, маънавий камолот сари ҳаракат қила бошлаган.\nХожа Юсуф Ҳамадоний Бухорога келганда, Ғиждувоний у киши билан учрашиб, сулук усулларини кенгроқ миқёсда ундан ўзлаштириб олади.\nЎшанда яссавия тариқатининг асосчиси Хожа Аҳмад Яссавий ҳам Хожа Юсуф Ҳамадоний билан суҳбатда бўлиб, ирфон ва тасаввуф таълимотини кенгайтириш билан машғул эди. Кейинроқ ҳар иккала сўфий икки йўналиш асосчиси бўлиб, бири яссавия тариқатига асос солади, иккинчиси хожалар тариқатининг тамал тошини қўйишга муваффақ бўлади.\nТариқат ёки тариқа ўзи нима? “Тариқат”нинг луғавий маъноси йўл-йўриқ. Тасаввуф илмида ирфонга тегишли бўлган кўп йўналишлардан муайян бир йўналишни билдиради. Сўфий комил имонга эга бўлиб, айнул-яқин ёки ҳаққул-яқинга эришиш учун ўша йўлни танлаб олади.\nТасаввуф аҳлига тегишли имон тақлид асосида эришилган ёки ақлу истидлол орқали ҳосил бўладиган имон эмас. Негаки, бундай имон шак-шубҳага ўрин қолдиради, аммо сўфийнинг имони унинг атрофида мавжуд бўлган нарсалар, юз бериб турадиган ҳодисалардан таъсирланмайди ва ҳеч қандай шубҳага йўл қўйилмайди. Имом Раббоний “Мактубот” китобида айтганидек, олимлар имони билан комил шайхлар, яъни тасаввуф аҳлининг имони ўртасидаги фарқ шундан иборатки, олимларнинг маърифати илмий истидлол ва мантиқий услуб билан ҳосил бўлса, сўфийлар ва орифлар маърифати — кашфу завқу шавқ, яъни виждониёт ва қалб ишроқи(нури) орқали ҳосил бўлади. Жалолиддин Румий айтганидек:\nПойи истидлолиён чўбин бувад,\nПойи чўбин сахт бетамкин бувад.\nЯъни: истидлол аҳлининг оёқлари ёғочдандир, албатта, ёғоч оёқ ниҳоят заиф ва кучсиз бўлади.\nШариат ва бошқа илму фанларни ўрганиш йўллари турли-туман бўлганидек, тасаввуфда ҳам турли-туман тариқалар мавжуд. Ҳар бир тариқат ўзига хос йўлдан ҳақиқатга эришмоқчи бўлади. Тасаввуфдаги машҳур тариқатлардан яссавия, кубравия, нақшбандия, қодирия, шозилия, чаштия, мавлавия ва бошқа кўп йўл-йўриқларни эслатиш мумкин.\nТасаввуфий тариқалар хилма-хил бўлса-да, уларнинг асосий мақсади битта, яъни ҳақиқати мутлаққа эришиш, илоҳий зот ҳақида маърифатга эга бўлиб, унинг розилигини ҳосил қилиш ва аҳадият зотига яқинлашишдир.\nИроқлик тасаввуфшунос олим шайх Амин Аловуддин Нақшбандий таъкидлашича, тасаввуф тариқатлари бир хил бўлмаса ҳам, барчаси бир манба — бир асосдан сарчина олади. Бу буғдой унидан турли-туман овқатлар, гўшту гуручдан хилма-хил таомлар пиширишга ўхшайди. Улар бир-биридан ҳар қанча фарқли бўлмасин, ҳаммасининг асосий манбаи битта, яъни буғдой ёки гўшту гуручдир.\nҒиждувонийгача зикри жалий — зикри жаҳр, яъни баланд овоз билан зикр қилиш маъмул эди. Ҳозирча ҳам яссавия, қодирия, чаштия ва бошқа бир қанча тариқатлар зикри жалий — зикри жаҳр билан шуғулланадилар. Аммо Хожа Абдулхолиқ Ғиждувоний зикрни хафий шаклда олиб боришни тавсия қилиб, ушбу услубни афзал ва шариатга мувофиқроқ деб қўллагандан кейин зикри хафий хожалар силсиласи ва нақшбандия тариқатининг асосларидан бирига айланди.\nНақшбандия тариқати ўн битта сўз ёки қоида ёхуд ирфоний шиор асосида қурилган. Ушбу қоидалар тариқат пешволари томонидан кенг кўламда ўрганилиб, ҳар бири ҳақида муфассал маълумотлар бериб ўтилган. Улардан саккизта қоида Хожа Абдулхолиқ Ғиждувонийга мансуб ва учта қолгани Баҳовуддин Нақшбанд томонидан белгиланган.\nТаъкидлаганимиздек, нақшбандийлик зикри хафий — хуфяга асосланган. Зикр эса, яратувчининг зоти ҳақида шундай диққат ва тааммул билан ўйлашки, зокирнинг барча вужуди қалбига тобеъ бўлиб унинг изидан борсин. Ундан мақсад кўнгилни нопок туйғулар, ёмон мақсадлар ва шаҳвоний истаклардан покизалаб, ҳар доим Оллоҳ ёди билан машғул қилиб туришдир. Яратувчига фақат шу йўлдан яқинлашиш ва ҳаққа эришиш мумкин. Кўнгил покизаланиб сайқал топгандан кейин илоҳий нур унга тажаллий қилади(порлайди), яъни кўзгуда қуёш қандай акс этса, илоҳий нур ҳам солик қалбига шундай жилва қилиб ҳузур ҳосил бўлади. Ўшанда зикр тўхтайди. Заҳириддин Бобур “Рисолаи волидия” таржимасида ифодалаганидек:\nАйни мазкур бўлур зокир тил.\nАловуддин Нақшбандий таъкидлашича, бундай яқинлашиш зотий қурб, яъни илоҳий зотга яқинлашиш эмас, балки илоҳий нур билан ботиний тақарруб — руҳан яқинлашишдир. Бундай яқинликни фақат қалб кўзи билан кўриш мумкин, бош кўзи билан эмас. Бу ишроқ, яъни қалб кўзи билан кўриш деб аталади. Бу тушда кўрган каби ҳолатларга ўхшайди, албатта, уйқуда биз кўзимиз билан кўрмаймиз.\nНавоий асарларида ҳам кўнгил кўзгуси дунёвий истаклар ва мосиво, яъни яратувчи ёдидан бошқа нарсалардан покланиб сайқал топгандан кейин унда илоҳий нур тажаллий қилиши — порлашига муносиб бўлади. У “Хамса”да (“Садди Искандарий”) Оллоҳ инсон қалбини илоҳий сирлар хазинаси қилиб, унда тажаллий этгандан кейин, барча фаришталар унга қараб саждага бош қўйдилар, дейди:\nҚилиб кўнглини роз ганжинаси,\nЮзин айладинг зот ойинаси.\nАнга айлогач нури ҳуснунг зуҳур\nЎқубон малак хайли “Оллоҳу нур”.\nШайх Амин Аловуддин Нақшбандий ўзининг жуда кўп ишонарли манбаларга асосланиб ёзган “Тасаввуф ҳақиқати ва нақшбандия тариқати” номли қимматли китобида Баҳовуддин нима учун “нақшбанд”, деб лақаб олганлигини текшириб унинг ота-боболари наққош эканлигига доир ривоятни нотўғри деб ҳисоблайди. Унингча, “нақшбанд”нинг маъноси маънавиятдан келиб чиқади. У қалблар наққоши бўлган, яъни Оллоҳ нақшини ўз муридларининг қалбларида маънавий жиҳатдан нақш қилиб қолдирган. Бир нақшбандий шоир бундай деган эди: Эй, нақшбандия тариқатида менинг йўлдошим, Ҳақ зикрини қалбингда мустаҳкам ўрнатгин, нақш қилгин.\nБаҳовуддин лақаби “Нақшбандий” эмас, балки Нақшбанддир. Нақшбандий деганда унинг тариқати ёки тарафдорлари тушунилади.\nАбдулхолиқ Ғиждувоний, Али Сафий таъкидлашича, хожалар тариқатининг бошловчиси эди. Ушбу тариқат авваллари унга нисбат берилиб хожалар тариқати деб аталарди.\nНақшбандия тарафдорлари айтишларича, бу тариқат илгари ҳазрат Абу Бакрга мансублиги учун “ас-Сиддиқия” деб аталарди, сўнгра Боязид Бастомийга нисбат берилиб “Тайфурия” деб аталган, унинг исми Тайфур бўлган. Ушбу таълимот XV асрга келиб Баҳовуддин Нақшбанд номи билан уланиб кетиб “Нақшбандия” деб аталган.\nХожа Баҳовуддин Нақшбанд ўзининг руҳий сафарларини баён этишда айтиб ўтганидек, руҳий ва маънавий тарбияни Хожа Абдулхолиқ Ғиждувонийдан олган экан.\nМашҳур тасаввуфшунос олим Усмон Турар қайд этишича, Баҳовуддин Нақшбанднинг ҳақиқий шайхи, уни “увайсийлик” йўли орқали тарбиялаб, камолга етказган Абдулхолиқ Ғиждувоний бўлади. Бўлмаса, Баҳовуддин билан Ғиждувоний орасида Шайх Самосий, Али Ромитоний, Маҳмуд Анжир Фағнавий ва Ориф Ревгарий туради. Ғиждувоний ва Нақшбанд яшаган даврлар орасида 200 йилдан кўпроқ фосила мавжуд.\nБаҳовуддин Амир Кулолдан халифаликни олгандан сўнг Қосим шайх, Халил ота ва Мавлоно Ориф каби яссавий шайхларининг ҳузурида кўп йиллар қолиб улардан касбни илму маърифат этди.\nБаҳовуддин Нақшбанднинг манқабатларини ёзган Муҳаммад Боқир, Хожанинг шогирдларидан бири бўлмиш Хожа Аловуддин Аттордан нақл этишича, у бундай деган экан: “Мен олти йил туркий машҳур машоихлардан бири бўлган Халил Ото хизматида бўлдим. Халил Ото (Султон Халил) Мовароуннаҳр подшоҳлигига кўтарилганидан кейин ҳам, олти йил унинг мулозиматида бўлиб хизмат қилдим, шоҳлар хизматида бўлиш одобини ўргандим, уни кўп ҳурмат қилардим, бўшлик пайтида унинг хос маҳрами (суҳбатдоши) мен эдим. У менга баъзан қаттиққўллик ва баъзан эса лутфу марҳамат кўргазарди”.\nШу йўсинда Баҳовуддин Нақшбанд ўн икки йил давомида Халил Ото (Султон Халил) билан тасаввуфий муносабатлардан ташқари, энг муҳим дунёвий ишлардан бири, яъни давлатни идора қилишда иштирок этиб, ўз амалий ва ҳаётий фалсафаси учун ўрнак бўлиб келди.\nУсмон Турар ифодасича, нақшбандия қуйидаги тўртта асосий қоидага асосланган: шариат йўли билан зоҳирни поклаш, тариқат орқали ботинни поклаш, ҳақиқат йўлидан илоҳий қурб (яқинлик)га эришиш, маърифат орқали Оллоҳга эришиш.\nУнинг таъкидлашича, бу тариқат Нақшбанддан кейин Хожа Убайдуллоҳ Аҳроргача нақшбандия, Хожа Аҳрордан Имом Раббонийгача нақшбандияи-аҳрория, Имом Раббонийдан Шамсиддин Мазҳаргача нақшбандияйи-мужаддидия, Шамсиддин Мазҳардан Мавлоно Холид Бағдодийгача нақшбандияи-мазҳария, Мавлоно Холид Бағдодийдан кейин холидия номлари билан аталиб келган.\nXV асрда Афғонистонга мансуб бир киши “Мужаддиди алфи соний” (Иккинчи мингйилликнинг тикловчиси) ва “Имоми Раббоний” лақаблари билан шуҳрат қозонган шайх Аҳмад Форуқий Нақшбандий Аҳрорий Сарҳиндий нақшбандия тариқатининг бир шуъбаси сифатида “Мужаддидия” тариқатига асос солди. Имом Раббоний 1650 йили Ҳиндистоннинг Сарҳинд минтақасида туғилиб, 1703 йили ҳаётдан кўз юмган. У зоҳирий ва ботиний илмларни ўзлаштиргандан кейин Деҳлига бориб хожалар тариқатининг идамачиси Хожа Муҳаммад Боқий ҳузурига мушарраф бўлади. Шайх Муҳаммад Боқий олти восита билан Хожа Баҳовуддин Нақшбандга етиб борарди.\nИмом Раббоний оз муддат ичида ундан кўп нарсаларни ўзлаштириб олиб, нақшбандия тариқатининг ҳомийси сифатида иш бошлади.\nШайх Аҳмад Сарҳиндий ўзининг 535 мактуби мажмуаси (Мактуботи Имоми Раббоний) билан ушбу тариқатнинг шарҳловчиси, ривожлантирувчиси ва тарқатувчиси бўлиб хизмат қилди, унинг кенг кўламда Ҳинд яримороли ва Афғонистонда тарқалиши учун замин яратиб берди. Мактубот китоби айрим тилларга таржима қилиниб катта ададларда нашр этилган, жумладан, 1228 ҳижрийда Тошкент Порцев тошбосмасида ҳам нашрдан чиққан.\nИмом Раббоний ўз замонасининг машҳур давлат ва сиёсий арбоблари, ўз халифалари, буюк олимлар ва мутасаввифлар билан кенг алоқа ўрнатиб Ҳиндистондан туриб Афғонистон, Туркистон ва бошқа жойларга мактублар ёзиб турар, турли мавзулардаги мураккаб масалалар, ирфоний ва ақидавий муаммоларни ечиб беришга ҳаракат қиларди. Масалан, 268 мактубини туркистонлик Хожа Муҳаммад Қосим Амканагийга ёзиб, унда нақшбандия тариқатининг бешиги бўлган Мовароуннаҳрда топилган айрим бидъатлар борасида ачиниб сўзлайди.\nАфғонистонда нақшбандия таълимоти таъсирини, айниқса, адабиёт соҳасида XV асрдан бошлаб ҳозирги давргача кўриш мумкин. Масалан, Абдураҳмон Жомий ва Алишер Навоий шеъриятида, бугунги Афғонистон айрим шоирларининг асарларида ушбу таълимот кенг кўламда ўз аксини топган.\nАфғонистонда нақшбандийликнинг ашаддий мухлисларидан бири Қори Муҳаммад Азим Азимий Жўзжоний ўзбек ва дарий тилларининг етук шоири сифатида ўзидан кўп асарлар қолдирган. Унинг шеърлар девони 1993 йили Амир Алишер Навоий Фарҳангий анжумани томонидан Жўзжон давлат матбаасида катта ҳажмда нашрдан чиққан.\nУстоз Азимийнинг девонида силсилаи олияи нақшбандияга (нақшбандийликнинг олий силсиласи) атаб бир неча қасида ва қитъа шеърлар мавжуд. Биринчи қасида 28 байт, иккинчиси 52 байтдан иборат. 35 байтни ўз ичига олган учинчи қасида шоирнинг устози нақшбандия вакили халифа Абдулмажид Махдумга бағишланган. Тўртинчиси 16 байтдан иборат бўлиб, Мавлоно Абдулмажид вафоти муносабати билан ёзилган. Бешинчи қасида машҳур халифа Обжўшнинг ўринбосари дарзоблик марҳум Сўфижон халифа — Шимол минтақасидаги нақшбандия тариқатининг йирик вакили ва халифаси вафоти муносабати билан ёзилган. Шоир уни валилик хазинасининг соқчиси ва нақшбандийлар тариқасининг раҳбари деб мадҳ этади.\nХулоса қилиб айтиш мумкинки, нақшбандия тариқати фақат Ҳиндистон яримороли, Афғонистонда эмас, балки Ироқ, Сурия, Туркия ва Эрон ҳудудларида ҳам кенг кўламда тарқалган. Унинг номи билан Хожа Абдулхолиқ Ғиждувоний исми нақшбандия тариқатининг ажралмас бўлаги сифатида ўз мавқеини сақлаб келган.\n«Ўзбекистон адабиёти ва санъати» газетасининг 2007 йил 33-сонидан олинди.\n← Аввалги Аввалги Бепул ижтимоий тадбиркорлик курсларига марҳамат!\nКейинги → Кейинги: Жюль Верн. Жаннатнинг бир бўлаги


Тожикистонга 300 дан ортиқ афғон аскари қочиб ўтди. Қўшни давлат уларни дўст сифатида қабул қилди — Sof.uz\nТожикистонга 300 дан ортиқ афғон аскари қочиб ўтди. Қўшни давлат уларни дўст сифатида қабул қилди\n4.07 12:03 361 Жаҳон\nКеча, 3 июль куни тунда Афғонистон қуролли кучларининг 300 дан ортиқ аскари Тоғли Бадахшон орқали Тожикистон ҳудудига қочиб ўтди. Бу ҳақда Тожикистон Миллий хавфсизлик давлат қўмитаси Чегара қўшинлари Матбуот маркази хабар берди.\nМарказнинг хабар беришича, афғон ҳарбийларининг кўчирилиши Афғонистоннинг Бадахшоннинг бир қатор ҳудудларида “Толибон” вакилларининг ҳужуми оқибатида юз берган. Кеча, 3 июль куни соат 18: 30 да Шаҳрибузург тумани, Хохон тумани Овез қишлоғи ва Роғистон тумани Зираки қишлоғида вазият янада мураккаблашди. Ушбу ҳудудлар толиблар томонидан тўлиқ эгаллаб олинган. Тўқнашувлар пайтида “Толибон” Хохон округидаги Овез чегара комендатурасини ҳам эгаллаб олган.\n“Тожикистон Республикаси чегарачилари инсонпарварлик ва яхши қўшничилик тамойилларини инобатга олиб, чекинаётган афғон ҳарбий хизматчиларига Тожикистон Республикаси ҳудудига киришга рухсат берди. Тожикистон Республикаси ва Афғонистон Ислом Республикаси ўртасидаги чегарадаги вазият Тожикистон Республикаси чегарачиларининг тўлиқ назорати остида”, дейилади хабарда.\n3.08 08:46 1638\n2.08 17:38 1033\nБугун, 11:52 953\nБугун, 20:11 125 Жаҳон\nБугун, 20:08 158 Ўзбекистон\nБугун, 19:17 48 Ўзбекистон\nБугун, 15:53 458 Жаҳон


Ҳукумат рохинжа мусулмонларга инсонпарварлик ёрдами жўнатади\n16 август 2020, Тошкент вақти: 00:04\nЎзбекистон Ташқи ишлар вазирлиги 12 сентябрда ҳукумат Мьянмадаги зўравонликлар оқибатида Бангладешга қочишга мажбур бўлган рохинжа мусулмонларига инсонпарварлик ёрдами кўрсатиш тўғрисида қарор қабул қилганини билдирди.\n"Шу муносабат билан биз Мьянма ҳукуматини бегуноҳ мусулмонларга қарши зўравонликларга барҳам бериш ва уларнинг олдини олиш учун барча зарур чораларни қўллашга чақирамиз", — дейилади баёнотда.\nБМТнинг Инсон ҳуқуқлари бўйича Олий комиссари Зайд Раад ал Ҳусайн 11 сентябрь куни Женевада ўтказган матбуот анжуманида Мьянмада рохинжа мусулмонларга қарши ўтказилаётган амалиётларни этник тозалашнинг классик намунаси деб атаган эди.\nМьянмада 25 августда исёнчи гуруҳлар полицияга ҳужум қилиниши ортидан бошланиб кетган зўравонликларда камида 400 одам ўлдирилгани хабар қилинган.\nБМТ маълумотига кўра, 270 минг рохинжа мусулмони Бангладешга қочишга мажбур бўлди. Уларнинг 60 фоизи болалардир.


ПИТНАК | Huquq Olami\n← ТАН ОЛИШ ҲАММАНИНГ ҲАМ ҚЎЛИДАН КЕЛАВЕРМАЙДИ\nҲар соҳадан бир шингил →\nPosted on Iyun 29, 2019 | Leave a comment\nМЕТИН ИРОДАЛИ АЁЛ\nПитнак – Хоразм вилоятидаги мўъжазгина шаҳарча. Шаҳарчада: “Сен кимнинг ўғлисан [қизисан]?” деган савол берилмайди, чунки ҳамма бир-бирини танийди. Дармон Султон(ова) питнаклик, тиббиёт ҳамшираси. “Опа, уколимни қиб қўйинг” дея унинг уйига ярим кечаси келсангиз ҳам у: “Йўқ, ухлаяпман, эрталаб келинг” демайди – дарҳол юз-қўлини ювиб ишга киришади. Унинг турмуш ўртоғи Азимбой Султон(ов) – врач, ўзбеклар уни “духтур” дейишарди. Яхши одам. “Қўйнинг оғзидан чўп олмайди”ган одам. Фақат битта камчилиги бўлиб, у ўлгудек ароқни “ҳурмат” қиларди – қўйиб берсангиз, эрталабдан кечгача “қиттай-қиттай” қилиб, ичиб, ўтираверарди. Шунинг учун ҳам бўлса керак, у тез ўлиб кетди –кексайишдан ҳали аломат ҳам кўринмас эди.\nАзимбой ва Дармон Султоннинг уч ўғли [Ойбек, Уйғун ва Тўлқин], бир қизи [Зиёда], уч келини ва бир ҳовуч неваралари бўлиб, улар ҳақида бир неча ёқимли сўз ҳам, ёқимсиз сўз ҳам айтишга тўғри келади. Ёқимли сўзлар шундан иборат эди-ки, уч ўғилнинг ҳар бири топармон-тутармон йигитлар бўлиб, уларнинг ҳар бири Питнакда аптека (дорихона) очиб яхшигина даромад қилишарди. Ёқимсиз сўзлар шундан иборат эди-ки, уч ўғилнинг ҳар бирини баъзи одамлар, айниқса ҳуқуқ-тартибот органларининг ходимлари афтини бужмайтириб, худди тез юқадиган касалдай “намозхон” дейишарди. Ҳақиқатан, ака-ука Султон (ов)лар жума ва ҳайит номозларини мачитларда канда қилмай ўқишар эди.\nКўргулик экан, Дармон опанинг қизи Зиёда бошдан-бош ақл-хуши йўқ бўлиб туғилди – у на ейишда, на ичишда ва на бошқа ҳаётий амалиётда ўзи мустақил бир иш қила олмас эди – фақат Зиёда ухлаётган пайтдагина Дармон опа бошқа у-бу иш билан шуғулланиши мумкин эди, холос. Кунлар ортидан кунлар ўтаверди, 1999 йилнинг феврали ҳам кириб келди. Тошкентнинг тўрт нуқтасида террористик амалиёт (портлатиш) лар амалга оширилди. Ўзбекистонда қама-қама бошланди – у Питнакгача етиб келди: ака-ука Ойбек ва Уйғун қамоққа олинди. Суд уларни отувга ҳукм қилди, отув ижро этилди. Шу воқеалардан бироз олдин Тўлқин бедарак йўқолди – у тирикми-йўқми ҳанузгача ҳеч ким билмайди. “Тўлқин Россияда эмиш”, “Тўлқин Россияга кетаётганда адашиб қолган, совуқда музлаб қолиб ўлган”, “Тўлқин тирик, уни қозоқлар қул қилиб ишлатиб юришибди” – бу Дармон опанинг Тўлқин исмли ўғли ҳақида айтилган гапларнинг баъзилари, холос.\nДармон опа ўғиллари масаласида Тошкентга тез-тез келиб турарди. Дармон опа Тошкентга келса менинг Юнусободдаги уйимга кирмасдан кетмас эди – ўша пайтда мен бошқарган Ўзбекистон Инсон Ҳуқуқлари Жамияти (ЎИҲЖ)нинг офиси менинг квартирамда бўлиб, у ҳамма вақт гавжум бўларди. Терактларни баҳона қилиб, И.Карим шотирлари асосий зарбани номозхонларга йўналтирди. Дармон опа номозхон аёл бўлиб, номозни канда қилмас, аёллар жамоасига қўшилиб номозини ўқиб оларди. Питнакдан Тошкентга қатнаш осон эмас, ўғиллари масаласи билан шуғулланувчи давлат идораларининг ҳаммаси Тошкентда жойлашган. Дармон опанинг баъзи танишлари: “Опа, Питнак билан Тошкент орасида юрасизми бўзчининг мокисидай уёққа-буёққа қатнайвериб – Питнакдаги ҳовлингизни сотингда, пулига Тошкентдан жажжигина бирхонали уй олинг” дея маслаҳат беришибди. Бу гап Дармон опага маъқул бўлди – Дармон опанинг таниш-билишлари кичик бир ҳовлича излашга тушиб кетишди. Топилмади. Дармон опага таниш бир аёл: “Чирчиқ шаҳрининг шундоқгина бошида кичик бир ҳовличани кўриб келдим. Эртага сизни ўша ҳовличага олиб бораман – ёқса, нархини келишасиз” деди. Хуллас, Дармон опа тез орада “чирчиқлик” бўлиб қолди.\nЯнги жойда И.Карим шотирлари Дармон опани тинч қўйишмади. Дармон опанинг ҳовличасига дам-ба-дам милиция ходимлари келишиб, бири водопроводини бузиб кетди, иккинчиси келиб электр симларини узиб кетди, учинчиси келиб сохта айб билан протокол тузиб кетди. Ўғиллари масаласида турли идораларга чопавериб, Дармон опа ҳамманинг жонига тегди. Нима қилиш керак? Йўли битта: Дармон опанинг ғашига тегиш, жанжал чиқариш ва Дармон опани 10 суткага қамаш – шундагина у “тинчийди”. Бошқа йўли йўқ! Дармон опа бир сафар Чирчиқдан Тошкентга келганида Чирчиқ шаҳар ички ишлар бошқармаси бошлиғи подполковник [исм-шарифини эслай олмадим] яқинда ҳовличасига келиб, ҳовличадаги ҳамма нарсаларни тепиб, синдириб, ҳовлича эгаларига бақириб, уларни сўкиб ва ҳақоратлаб кетганини гапириб берди.\nШу гапнинг устига, Юнусободдаги уйимга, Голландиянинг Ўзбекистондаги ноформал элчиси Тимен Ковенаарг кириб келди. [Дарвоқе, менинг Франциядан Ўзбекистонга қайтганимни эшитиб, у Москвадан Тошкентга учиб келибди, Тошкентда эса такси ёллаб Жиззахдаги ҳовлимга келиб мени зиёрат қилиб кетди. Айни кунларда у Москвада БМТнинг қандайдир миссиясида ишлар экан]. Дармон опанинг ҳикоясини Тимен ҳам эшитди ва … иккаламиз бирга, Чирчиққа, ўша подполковник билан учрашувга боришга аҳд қилдик. Бордик. Навбатчи милиционерга “начальник (бошлиқ) қабулига кирмоқчимиз” дедик – у йўл бошлади. Начальник хонасига кирдик. Тўрдаги стол ортида бир баҳайбат одам ўтирибди – мен умримда бундай баҳайбат одамни кўрган эмасман. Саломлашдик. “Хў-ў-ўш, гапиринг, тинчликми?” дея сўради начальник ва ён чунтагидан қўл телефонини олиб, уни айлантириб ўйнай бошлади.\n“Йўқ, тинчлик эмас. Танишайлик – мен Ўзбекистон Инсон Ҳуқуқлари Жамиятининг раиси Толиб Ёқубовман. Сизнинг бир неча шоввоз милиционерларингиз, кеча Дармон Султонова ҳовличасига бориб, ҳамма ёқни алғов-далғов қилиб, уриб, синдириб кетишибди. Мана, бу ҳужжатлар гувоҳлар, Дармон опанинг қўни-қўшнилари томонидан тузилган ва имзоланган. Сиз нормал милиционерлар бўлимини бошқараяпсизми ёки бандитлар тўдасиними?” “Мен Ўзбекистон Инсон Ҳуқуқлари Жамиятининг раиси Толиб Ёқубов бўламан” дейишим биланоқ начальникнинг ранги ўзгарди, кўзи аланг-жуланг атрофга қарар, қўли эса қалтирай бошлади – буни қўли қалтираши туфайли қўл телефони столга “тақ-тақ-тақ” товуш чиқариб урилаётганидан билиш мумкин эди.\n“Мен Ўзбекистон Инсон Ҳуқуқлари Жамиятининг раиси Толиб Ёқубов бўламан” деган жумла баҳайбат гавдали начальникнинг ўтакасини ёрворди, “Мен Ўзбекистон Инсон Ҳуқуқлари Жамияти раисиман” жумласи начальникга “Мен Ўзбекистон Республикаси президентиман” дегандай таъсир этди. Начальник бизга катта ваъдалар берди, у биз билан кўчада хайрлашар экан “керак бўлса, Дармон Султонова ҳовличаси олдида доимий пост ташкил этаман” деди. Машинамиз милиция бўлимидан 100 м. узоқлашгач, машинада кулгу бошланди – ҳаммадан кўпроқ ва завқланиб Тимен Ковенаарг кулди – у анча жойгача ўзини кулгудан тўхтата олмади. 2006 йил августида ўзим чет элга, Францияга, чиқиб кетишга мажбур бўлдим. Шу-шу Дармон опа билан алоқамиз узилди. Кунларнинг бирида “Дармон опа келинлари, ногирон қизи ва неваралари билан Туркияга келибди”, деган гапни эшитдик. Яна қандайдир вақтдан кейин бизга Дармон опа “бола-бақраси” билан Туркиядан Киевга учиб келибди” деган хабарни айтишди. Чамаси, халқаро ҳуқуқбонлик ташкилотлари Дармон опа оиласининг ахволидан хабардор бўлишган ва уларнинг Тошкент-Истамбул ва Истамбул-Киев маршрутлари бўйича учишнинг барча харажатларини кўтаришган бўлса керак.\nМЕТИН ИРОДАЛИ АЁЛ!\nҲозир Дармон опа келинлари, ногирон қизи ва неваралари билан меҳмондўст Швецияда яшамоқда. “Худо бир эшикни ёпиб қўйса, бошқа бир эшикни, сўзсиз, очиб қўяди” дейишади донишмандлар. Ислом Карим шотирлари Дармон Султон оиласи олдидаги барча эшикларни ёпиб қўйишди. Бироқ, дунёда қалби пок инсонлар ҳам кам эмас – ўшалар Дармон опа оиласи олдидаги барча эшикларни очиб қўйишди. Дармон опа ва унинг яқинлари менинг ёдимга тез-тез тушиб туришади. Дармон опа ўз ҳаётида улкан қийинчиликларга дуч келди, бироқ синмади. У метин иродали аёл экан. Ҳар қандай 10 та аёлдан 9 таси бу синовларга дош бера олмай ё ўлиб кетарди, ёки синиб одам қиёфатини йўқотар эди. Ўйлашимча, Дармон опа оғишмай, бошини мағрур кўтариб, мардонавор ҳолда Аллоҳнинг синовидан ўтди – мен, Аллоҳнинг қули, Дармон опани Ўз Жаннатига доҳил қилишини сўраб қоламан.\n(Тамом) 31 май, 2019 йил;


Кун мавзулари, 18 август 2015\n09 декабр 2019, Тошкент вақти: 08:34\nсешанба 18 август 2015\nШошилинч: "Ўзкўргазмасавдо" мажмуаси ëнидаги озиқ-овқат бозори ëниб кетди\n18 август куни кечқурун Тошкент шаҳридаги "Ўзкўргазмасавдо" мажмуаси ëнидаги озиқ-овқат бозори ҳудудида ëнғин чиқди. Озодликка ижтимоий тармоқлар орқали хабар йўллаган муштарийларимизнинг ëзишича¸ ҳозирда ëнғин бўлган ҳудудга бир неча ўт ўчирувчи бригадалар етиб келган. Ҳозирча ëнғин сабаблари маълум эмас.\nBahsOnline: Ўзбекистонда ҳақ талаб қилиб, ундирса бўладими?\nBahsOnlineнинг бу галги сонида Ўзбекистон маъмурий идораларига ҳақ талаб қилиб мурожаат қилган фуқароларнинг шикоятлари қай даражада ҳал қилиниши мунозара қилинди.\nOzodNazar: “Ҳеч қандай худкуш аёл йўқ. Риштонда МХХ машқи ўтказилаяпти”\nТошкентлик инсон ҳуқуқлари ҳимоячиси Суръат Икромов Фарғона вилоятининг Риштон туманида икки кундан бери давом этаётган “жангари ови”ни шарҳлар экан, сарлавҳага чиқарганимиз фикрига бизни ҳам ишонтиришга уринди. OzodNazar эшиттириши бугунги суҳбатдошининг фикрига қўшилдими-йўқми – аҳамиятсиз. Муҳими - Сизнинг фикрингиз. Қани эшитиб кўрингчи...\nТошкентлик йигит қайнотаси “ош егани” учун 62 кун ўтириб чиқди\nТошкентлик 34 яшар Олмосбек Эркабоев биометрик паспорт олиш учун Мирзо Улуғбек туман (Тошкент шаҳри) паспорт бўлимига борган пайтда ҳибсга олингани ва 62 кун қамоқда сақлангани тўғрисида Озодликка инсон ҳуқуқлари ҳимоячиси Суръат Икромов хабар қилди. Олмосбекнинг онаси Мўътабархон Содиқованинг Озодликка айтишича, ўғлининг қамалишига қайнотасининг “ноқонуний ош егани” сабаб қилиб кўрсатилган.\nУрганч ҳалокати қурбонларига аталган қўшиқ Интернетда тарқалди\nУрганчлик номаълум рэпернинг 8 август куни Урганчдаги ëшлар кўлида юз берган ва ўнлаб одам ўлимига сабаб бўлган фожиага бағишлаб айтган қўшиғи ижтимоий тармоқларда тарқалди. Маълум бўлишича, қўшиқни ўз исми очиқланишини истамаган урганчлик ҳаваскор ижро қилиб тармоққа жойлаган. Ўзбекистон қўшиқчилигида фожиаларга атаб қўшиқ айтиш нисбатан янги ҳодиса саналади.\nСамарқандлик шифокорлар фестиваль арафасида кўча тозалашга мажбурланмоқда\n“Шарқ тароналари” халқаро мусиқа фестивалининг очилишига бир ҳафта қоларкан Самарқандда шифохона ва поликлиникалар ходимлари кўча тозалаш ишларига мажбурланмоқда. Шифокорларнинг Озодликка маълум қилишича, 18 августда ўнлаб тиббиёт ходими шаҳарнинг марказий Навоий шохкўчаси ва Регистон майдонига тозалаш ишларига жалб этилган.\nДТМ: Тест синови натижалари 20 августда эълон қилинади\nЎзбекистонда олий ўқув юртларига кириш имтиҳони натижалари 20 августда эълон қилинади. Бу ҳақда Ўзбекистон Давлат тест маркази масъуллари Озодликка маълум қилди. ДТМ расмийларига кўра, 1 август куни бўлиб ўтган тест синови натижалари бекор қилингани ва тест синовлари шу ой охирида қайта ўтказилиши ҳақида Интернетда тарқалган хабарлар бўхтондир.\nСамарқанднинг Қўшработида “қуллар” билан “беклар” муштлашди\nСамарқанд вилояти Қўшработ туманидаги икки қишлоқнинг 200 дан ортиқ ёшлари ўртасида 7 август куни кечқурун катта муштлашув бўлди. Озодлик манбаларига кўра, коллеж ўқувчиларининг камситилиши ортидан келиб чиққан бу тўқнашувда тош, калтак ва арматуралар ишлатилган. Норасмий манбалар ўндан ортиқ ёшлар турли хил тан жароҳати олганлигини айтмоқда. Айна пайтда икки қишлоқ ўртасига кучайтирилган милиция постлари ўрнатилган.\nРиштонда "худкуш жангари аёлларга" ов давом этмоқда\nФарғонанинг Риштон туманида жангари деб гумонланаётган икки аёлни қидириш давом этмоқда. Озодликнинг вилоят куч ишлатар идораларидаги манбасига кўра, икки кундан бери давом этаётган амалиёт натижа берганича йўқ, лекин қидирувдаги аёлларни Риштоннинг Қалайнов қишлоғида маҳаллий аҳоли бир неча марта кўрган.\nТекширув ортидан "Ўзбекнефтгаз" раиси ишдан олинди\n“Ўзбекнефтгаз” миллий холдинг ширкати раиси Шокир Файзуллаев ишдан олинди. Нефт соҳасида етакчи лавозимда ишлайдиган Озодлик манбасининг таъкидлашича¸ 50 яшар Шокир Файзуллаев Бухоро нефтни қайта ишлаш заводидаги тафтиш ва UzGazOilдаги рейдлар ортидан ишдан олинган.Озодликнинг Тошкентдаги бир-биридан мустақил икки манбасига кўра, 2013 йилдан бери “Ўзбекнефтгаз” бўлиб ишлаб келган Шокир Файзуллаев 14 август, жума куни кечқурун тўсатдан ишдан бўшатилган.\nУрганч ҳалокати ортидан Ўзбекистондаги йирик кўприклар текширилмоқда\nУрганчдаги “Ёшлар кўли” дам олиш масканида юз берган ҳалокат ортидан Ўзбекистонда мавжуд барча йирик кўприклар қайта текширувдан ўтказилмоқда. 8 август куни таниқли хонанда Наврўз Собиров концертига йиғилган юзлаб томошабин турган кўприк панжарасининг қулаши оқибатида ўндан зиёд одам сувга чўкиб ўлган эди.


АҚШ: Келишмовчиликлар бўлиши мумкин, лекин биз қалин дўстмиз | Najot.org\nАҚШ: Келишмовчиликлар бўлиши мумкин, лекин биз қалин дўстмиз\n09.08.2018 Нажот 0 коментариев АҚШ,Анқара,Келишмовчиликлар\nАҚШнинг Анқара элчихонаси – бир АҚШлик масъулнинг “доллар 7 лира бўлади” деган тахмини ҳақидаги хабарларни ёлғон эканини айтиб, “мавжуд келишмовчиликларга қарамай АҚШ Туркиянинг энг яқин дўсти ва иттифоқдоши бўлишда давом этяпти” деди.\nШунингдек АҚШ ташқи ишлар вазирлиги нотиғи Хизер Нойерт икки давлат ташқи ишлар вазирлари ўртасида бўлиб ўтган телефон мулоқотини ижобий якунланганини айтди. Нойерт Туркияда уй қамоғида тутилаётган роҳиб Брансонни Америкага олиб келиш учун учрашувлар давом этаётганини, ҳамда яқин кунларда АҚШ ва Туркиялик ҳайъатларнинг АҚШда учрашишини қўшимча қилди.\nШу куннинг ўзида Туркия мудофаа вазири Хулуси Акар ҳам АҚШлик ҳамкасби Жеймс Меттис билан телефонда мулоқот қилди. Икки томон ўзаро мудофаага оид алоқаларни, Сурия ва “террорга” қарши кураш масалаларини муҳокама қилишди.\nШунингдек куни кеча АҚШ хазина вазирлигининг Туркияга янги санкциялар жорий қилиниши ҳақидаги баёноти ортидан Туркия томони ижобий муносабатларни давом эттириш мақсадида келишув таклиф қилган ва икки давлат келишув лойиҳаси имзолаган эди. Бугун Туркия ташқи ишлар вазири ўринбосари бошчилигидаги 11 кишилик ҳайъат АҚШга жўнаб кетти. Мазкур ҳайъатда кимлар борлиги ҳозирча сир тутилмоқда.\nАA, Hürriyet, Sabah\nИзоҳ: АҚШ масъуллари (Трамп, Помпео, Пенс, Нойерт ва бошқалар) Туркияни бир неча кундан буён таҳқирловчи сўзлар билан таҳдит қилишига қарамай Туркия томони “лом-мим” дея олмаяпти. Ички эътирозларни олдини олиш учун “юмшоқ” услубдаги баъзи жумлаларни ҳисобга олмаганда деярли сукут сақлашяпти. Оғзига келганини аямай гапирадиган Эрдўған ҳам негадир бу сафар “оғзига талқон солиб олган” кўринади.\nЭрдўғаннинг куёви ва Туркиянинг хазина ва молия вазири Берат Албайрак ўзининг бир баёнотида: “Америка билан ўзаро алоқаларимиз ҳеч қачон узилмайди” деди. Тўғри, айтган сўзлари қилаётган ишларини оқлаяпти. Зеро Америка узоқ йиллар давомида Қуръон ва Расулуллоҳни ҳақорат қилганида, мусулмонларни шафқатсизларча оммавий қатл қилганида, нажас аскарлари муслима опа-сингилларимизнинг номусларига қўл узатганида ва доимо мусулмонларни таҳқирлаганида ҳам Америка билан алоқаларни узишмади. Шунингдек Эрдўғанга энг катта душманлик қилаётган Гулен ва жамоатини бағрига босганига қарамай алоқаларни давом эттирди.\nАлоқаларни узиш у ёқда турсин, атига бир маротаба ҳам қаттиққўллик қилмади. Аксинча алоқаларни яна ҳам кучайтириб, ҳатто стратегик ҳамкорлик даражасига олиб чиқди ва ҳали ҳам давом эттиряпти.\n← Европа ширкатлари Эрондан чиқиб кетишмоқда\nСуриялик генерал: “Қайтанларга қўйларга муомала қилгандай муомала қиламиз”. →\nЕвропа ширкатлари Эрондан чиқиб кетишмоқда\nЕвропа ширкатлари Эрондан чиқиб кетишмоқда АҚШ президенти Дональд Трамп Эрондаги...


Жамият Дунё Футбол Мутолаа Жиноят Савол-жавоб Шоу-бизнес Hi-tech Lady Саломатлик Мозийдан садо Ҳидоят сари Ҳаётда ҳаммаси ўзимизга боғлиқ эканлигини исботловчи 5 та сурат\t13:40, 11 октябрь 2016\t“Қўлингдан келадиган ишлар ҳақида ўйласанг ҳам, кучинг етмайдиган нарсалар ҳақида ўйласанг ҳам ҳақсан”, деган эди Генри Форд. Барча ғалаба ва мағлубиятлар инсон миясида шаклланади. Агар хоҳласак бахтли инсонга, хоҳласак бадбахтга айланишимиз мумкин. Ҳар қандай вазиятда томонлар ўзича ҳақ. Аксарият, кучли одамларга баъзан улар бундан-да, буюкроқ ишларни бажаришга қодир эканликларини эслатиб туриш мақсадга мувофиқ бўлади.\nAdMe.ru нашри одам истаса, энг ушалмас орзусини рўёбга чиқара олиши мумкинлигига ишонади. Ахир биз нимани хоҳласак, шу нарса амалга ошади, танлов ўз қўлимизда!


UzNews - Шавкат Мирзиёев Япония бош вазири билан телефонда гаплашди\nШавкат Мирзиёев Япония бош вазири билан телефонда гаплашди\nОсака шаҳрида “ЭКСПО-2025” бутунжаҳон кўргазмасида Ўзбекистоннинг кенг миқёсли экспозициясини ташкил этилади. Шунингдек, Шавкат Мирзиёев Фумио Кисидани Ўзбекистонга расмий ташриф билан келишга таклиф қилди.\n9 июнь куни Ўзбекистон президенти Шавкат Мирзиёев ва Япония Бош вазири Фумио Кисиданинг телефон орқали мулоқоти бўлиб ўтди. Бу ҳақда президент Матбуот хизмати хабар бермоқда.\nКўп қиррали Ўзбекистон-Япония ҳамкорлигини янада ривожлантириш ва кенгайтиришга доир, шунингдек, халқаро ва минтақавий аҳамиятга молик долзарб масалалар кўриб чиқилди.\nЕтакчилар мамлакатлар ўртасида дипломатик муносабатлар ўрнатилганининг 30 йиллиги ҳамда Ўзбекистон билан Япония ўртасидаги стратегик шерикликнинг 20 йиллиги билан бир-бирини самимий қутладилар.\nЯпониянинг JICA агентлиги ва Халқаро ҳамкорлик банки – JABIC доирасида кўрсатилган молиявий ва молиявий-техник кўмак ҳажми 7 миллиард доллардан ошгани таъкидланди.\nЕтакчилар инновациялар, "яшил" иқтисодиёт, рақамли технологиялар, фан ва таълим соҳаларида амалий ҳамкорликни янада кенгайтириш ва лойиҳаларни илгари суриш, маданий-гуманитар алмашинув дастурлари ва парламентлараро мулоқотни давом эттириш муҳимлигини қайд этдилар.\nОсака шаҳрида ўтказиладиган "ЭКСПО-2025" бутунжаҳон кўргазмасида Ўзбекистоннинг кенг миқёсли экспозициясини ташкил этишга келишиб олинди.\n«Марказий Осиё + Япония» мулоқоти доирасида ўзаро манфаатли ҳамкорликнинг бутун салоҳиятини ишга солишдан иккала томон ҳам манфаатдор экани қайд этилди.\nСуҳбат якунида Шавкат Мирзиёев Фумио Кисидани мамлакатга расмий ташриф билан келишга таклиф қилди.


Азотни табиатда алмашинишида микроорганизмларнинг роли » Biologiya » Referat » Referat | Haqida\nAsosiy / ReferatBiologiya Азотни табиатда алмашинишида микроорганизмларнинг роли\nFayl hajmi 15,51 kB\n1.\tАзотли моддаларнинг тупроқда бир ҳолатдан иккинчи ҳолатга ўтиши.\n2.\tАммонификация жараёнлари ҳақида тушунча.\n3.\tНитрификация ва унинг босқичлари.\n4.\tАзот иммобилизацияси (микроорганизмлар ҳужайрасида йигилиши) жараёни.\n5.\tДентрификация жараёни ҳақида тушунча.\n6.\tМолекуляр азотни ўзлаштирувчи микроорганизмларни кашф қилиниши ва эркин азотнинг ўзлаштирилиши\nАзотли моддаларнинг тупроқда бир ҳолатдаги иккинчи ҳолатга ўтиши. Азот қишлоқ хўжалиги ўсимликларнинг ҳосилдорлигини оширишда фосфор, калий, кальций, магний, темир, олтингугурт каби элементлардан ҳам юқори ўрин эгаллайдиган асосий элемент ҳисобланади. Аммо азотнинг молекуляр ҳолати ўсимликларга тўгридан-тўгри ўзлаштирила олмайди. Асосан унинг минераллашган шаклини ўсимликлар ўзлаштирадилар холос. Айнан тупроқда ҳам минерал шакли мавжуд, бошқа шакллари ҳавога учиб кетади. Шу сабабли тупроқдаги азотнинг бир ҳолатдан иккинчи ҳолатга ўтиб туриши ўсимлик озиқланиши учун, бизнинг рисқу-насибамиз учун аҳамиятлидир. Агарда азотнинг тупроқдаги ўзгаришига келак, тубандаги мураккаб жараённи билишимиз зарурдир. Атмосфера азоти → бактериялар ёрдамида ўзлаштирилиб ўсимлик оқсилга, ўсимликни ўзлаштирган ҳайвон ва инсонлар оқсилига айланади→ оқсил ва аминокислоталар яна микроорганизмлар таъсирида (ўсимлик ва ҳайвонлар қолдиқларидан) парчаланиб аммиак ҳосил бўлади → аммиак яна нитрификацияловчи бактериялар иштирокида оксидланиб нитрат ва нитратларга айланади → улар микроорганизмлар таъсирида қайтарилиб яна атмосферага чиқиб кетади ва бу жараён айланаверади.\nАммо, атмосфера оқсилнинг маълум қисмини эркин яшовчи ва симбиоз микроорганизмлар ўзига боглаб турадилар. Бу жараён тупроқ ва ўсимликларнинг азот билан бойишини таъминлайди. Ўсимлик ва ҳайвон қолдиқларидан азот сақловчи моддалар эса тупроқда гумус ҳосил қиладилар. Тупроқдаги азотнинг аммоний шакли нитрификацияловчи бактериялар азот кислотаси бирикмаларига айлантирадилар. Нитратлар маълум шароитда яна азотга айланиб, тупроқдан йўқ бўлади, ҳавога учиб кетади.\nАммонификация жараёнлари ҳақида тушунча. Аммонификация – оқсил, амоникислоталар ва бошқа таркибида азот сақловчи моддаларнинг парчаланиши натижасида аммиак ҳосил бўлиши жараёндир. Бу жараённи азот минераллашуви деб ҳам айтилади. Чунки ҳосил бўлган аммиак яна нитрификацияловчи бактериялар ёрдамида минерал ҳолатга айлантирилади.\nОқсилларнинг аэроб, анаэроб бактериялар, замбуруглар иштирокида аммонификацияга учраши аниқланган. Бу жараёнда алоҳида активлик намоён қилувчи микроорганизмларга Псевдомонас оиласи вакиллари, бациллалар оиласи вакиллари олсак бўлади. Оқсил таркибида одатда 20та аминокислота киради. Бу аминокислоталар бирисининг охири карбоксил группаси иккинчи аминокислотанинг амино гурппаси билан богланиб, полипетид занжирини ташкил этади. Битта полицептидда юзлаб аминокислоталар бор, оқсил эса битта ёки бир қанча шундай занжирлардан иборат. Оқсиллар оддий ва мурккаб бўлади. Оддий оқсиллар гидролизланганда фақат аминокислоталарни берса, мураккаб оқсиллар простетик группага эга бўлганлиги учун аминокислоталардан бошқа моддалар ҳам ҳосил қилади. Мураккаб оқсилларга нуклеопротеидлар, липопротеидлар, металлопротеидлар киради. Микроорганизмлардан ажралиб чиққан экзофермент (протеаза) оқсил молекулаларга таъсир қилади ва уларни гидролизлайди. Оқсил молекуласидан ҳосил бўлган полетпептидлар ва олигопептидларни микроблар ҳужайрасига киритиб пептидаза ферменти, ёрдамида парчалайдилар. (Оқсил молекуласи катталиги учун микроблар уни ҳужайрасига кирита олмайди, шунинг учун экзофермент ёрдамида парчалаб, унинг бўлакларини қабул қилади).\nОқсилларнинг ҳужайралардан ташқари ва ҳужайра ичида парчаланиши қуидагича изоқлаш мумкин.\nА) Аммиакни чиқазиш натижасида дезаминланиш\nR). СН2 СНNH2 •COOH →R – CH + CHCOOH + NH3\nБ) Оксидланиш дезаминланиш\nR). СНNH2 –COOH+1/2 О2 →R – CО - COOH + NH3\nВ) кайтарилиш дезаминланиш\nR). СНNH2 –COOH+2Н →R – CН2 - COOH + NH3\nR). СНNH2 -COOH →R – CН2NH2 +CO2\nШу жараёнлардан кейин ҳосил бўлган аминокислоталар минераллашади (треонин, метионин ва х.к.) углерод қолдиқларидан эса турли органик бирикмалар ҳосил бўлади СО2 чиқиб кетади. Бу анаэроб ва аэроб шароитларида боради. Микроблар фақат оқсилларни эмас, нуклеин кислоталарни ҳам парчалайдилар. Уларнинг гидролизланишидан қанд, фосфор кислотаси (пурин асосли) аденин, гуанин, (пиримидин асосли) цитозин, уроцил, тимин моддалари ҳосил бўлади. Кейин жараён яна давом этиб қанд моддалари яна оксидланиб СО2 ва Н2О ҳосил қилади. Шунингдек, микроорганизмлар томонидан мочевина, группу кислота, хитин ва бошқа моддалар ҳам аммонификацияга учрайдилар.\nНитрификация ва унинг босқичлари. Нитрификация – тупроқ, гўнг, сувда органик моддалар парчаланишидан ҳосил бўлган аммиакнинг оксидланиб нитрит ва кейин нитратларга айланиши жараёнидир. Бу жараёнда қатнашадиган микроорганизмлар аниқлаш устида Луи Пастердан бошлаб кўп олимлар ишлаганлар. Аммо, рус микробиологи С. Н.Виноградский 1890-1892 йилларда уларнинг соф культурасини олишга, табиатни ўрганишга муяссар бўлди. Нитрафикациянинг биринчи босқичини беш авлоднинг вакиллари: Нитросмонас, Нитросококкус, Нитрососпира, Нитросолобус ва Нитросовибрио вакиллари амалга оширсалар, иккинчи босқичини Нитробактер, Нитроспира, Нитрококкус авлод вакиллари амалга оширадилар. Булар ривожланиш учун муҳитда рН оптиум 7,5-8 бўлса яхши бўлади. Улар облигат аэроблар бўлиб, кислород иштирокида аммиакни (I-фаза)нитритларга кейин нитриларни (II -фаза) нитриларга оксидлайдилар.\n1. NH4қ + 1/2 O2 ®NO2 +H2O+2Hқ 2. NO2 + 1/2 O2 ®NO3\nАммо, бу жараён бир қанча босқичда содир бўлади, деган тахминлар ҳам бор.\nNO3®NН2 ОН ®NON ®ONООН ®NO2 ®NO3\nаммиак гидроксид нитроксил перокси нитрит нитрат\nаиин\tнитрит\tҳосил бўлади деб ҳисоблайдилар.\n4. Азот иммобилизацияси – (микроорганизмлар ҳужайрада йигилиши). Азот имобилизацияси жараёни содир бўлишига келсак у асосан тупроқда азот кам бўлишига, бунинг устига яна сомон ва сомонли азотни кам ўгитлар тупроқда киритилса микроорганизмлар жуда кўпайиб, ривожланиши натижасида тупроқда мавжуд азотни ҳам ўзлаштириб цитоплазма оқсилига айлантириб оладилар. Бу вақтда ўсимликларга азот етишмаслиги содир бўлади.\nАнорганик азотнинг иммобилизацияси агрономлар билиши зарур жараёнидир. Сомон ва таркибида азоти кам сомонли гўнг ва бошқа моддаларни галла ўсимликларга берса салбий таъсир қилар экан, дуккакдошларга бундай таъсир сезилмайди, чунки улар азотни етказиб бериб турадилар. Иккинчи томондан баҳорда иммобилизация фойдали бўлиши ҳам мумкин, чунки микроблар қолдиқлари ва ўлик микроблардаги аммиак ва нитратлар богланиб, қишда тупроқни асосли (ишқорий) хоссага эга бўлганда ҳам сақланиб қолади ва баҳорда уни ўсимликлар ўзлаштириб оладилар. Демак, сомнли ўгитларни азот билан бойитилганч тупроққа киритиш лозим экан.\nДенитрификация жараёни ҳақида тушунча. Денитрификация нитратларнинг биологик, микроблар иштирокида қайтарилиши жараёнидир. Бу бевосита денитрификация дейилади. Агар аминокислоталар билан нитрит кислота таъсирида молекуляр азот ҳосил бўлса, яъни нитратлар химиявий йўллар билан қайтарилса билвосита денитрификация содир бўлади. Шунингдек, агарда нитратлар аммиакгача қайтарилса ва аммиак ҳужайрадаги моддалар учун азот манбаи бўлиб хизмат қилса бу ҳол ассимиляцияли денитрификация дейилади. Бу ўсимлик ва микроорганизмлар учун фойдлаи ва улар шу жараённи содир этиш қобилиятига эга. Агарда нитратлар энергия ҳосил қилиш учун зарур органик моддалар оксидланишида кислород ўрнида қўлланса бундай денитрификация диссимиляциялик денитрификация дейилади. Бундай энергия алмашинувини эса нитратли нафас олиш дейилади. Нитратларнинг қайтарилиши Псевдомонас ва Паракоккус авлодига мансуб микроблар баъзи олтингугурт бактериясидан (Тиобактериялар) содир этиши мумкин. Бу жараёнда нитрат ®нитрит®азот //оксид®азот/оксид®молекулр азот ҳосил бўлади. Бундан кўриниб турибдики ҳосил бўлган азот оксидлари ва молекуляр азот учувчан. Шунинг учун бу жараёнда азотнинг тупроқдан йўқотилиши содир бўлади.\nМолекуляр азотни ўзлаштирувчи микроорганизмларни ва эркин азотнинг ўзлаштирилиши. Молекуляр азотни ўзлаштирувчи микроорганизмлар аҳамияти ниҳоятда каттадир. Атмосферадаги азот захираси битмас-туганмасдир. Ернинг 1 км2 сатхидаги ҳавода 8 млн тонна азот мавжуд. Аммо, буни ўсимликлар тўгридан-тўгри ўзлаштира олмайдилар. Азотли ўгитларни жуда катта чиқим билан ишлаб чиқарилади. Шунинг учун бу организмларнинг аҳамияти каттадир. Азот ўзлаштирувчи микроорганизмни 1893 йилда С.Н.Виноградский ажратиб олган. Бу анаэроб спора ҳосил қилувчи таёқчасимон микроб бўлиб бунга клостридиум деб ном берилди. 1901 йилда Голанд микробиология М.Бейеринк аэроб Азотобактер ҳам молекуляр азот ўзлаштиришини аниқлади. Ўсимликлар озиқланиши устида ишланган немис олимлари Г.Гельригель ва Г.Вильфарта дуккакли ўсимликлар илдизда туганак бактериялари мавжудлигини аниқладилар. Ҳозирги кунга келиб эркин яшовчи Азотобактериялар турли хиллари, олтингугурт бактериялари, қизил (пурпур) бактериялар, цианобактериялар ва бошқаларнинг молекуляр азотни ўзлаштириш аниқланган. Дуккакдошларлардаги симбиоз мсикроорганизмларнинг ҳар хил ўсимликлардаги турлари, яшаш шароити, фаолияти ва аҳамияти кенг ўрганилгандир. Илдиз туганак бактериялари Ризобиум авлодига мансуб микроорганизмлар бўлиб ловияда Р.Фассоли, сояда Р.Тапоникум, мош, ерёнгоқда Р.Вигна ва х.зо турлари мавжуд бўлиб, ҳар бир дуккакли ўсимликка ўзининг бактерияси симбиоз яшаш учун содир бўлади. В.Л.Кретович тушинтиришича молекуляр азот (N2) ®диимидга (NHқNH) ®гидразинга (Н2N-NH2) ® кейин аммиакга (NH3) айланади. Аммиак кетокислоталар билан бирикиб аминокислота ҳосил қилади. Кейин бошқа бирикмалар ҳам синтезлана беради. Шундай қилиб бу организмлар фақат азотни ўзлаштиришда эмас, аминокислоталар оқсиллар билан ўзларини таъминлашда, ўсимлик азотли озиқланишини яхшилашда, тупроқни азотга бойитиб унумдорлигини оширишда аҳамиятли экан. Шунинг учун ҳам алмашлаб экишда асосан дуккакдошлардан фойдаланилади.\nХулосалар. Хулоса қилиб айтганда микроорганизмларни табиатда азот алмашинувида, азотлик моддалар парчаланиб зарарсизланишида ўсимликларнинг озиқланиши ва ҳосилдорлик ошишлигида катта аҳамияти бор экан. Шунингдек, шу микроорганизмларнинг ҳар бир жараёни бажаришга мослашган авлодлари ва турлари ҳам хилма-хил бўлар экан.\nTeglar: 1203осил бўлади 1203ам микроорганизмлар азотни азотнинг билан содир тупро1179да моддалар жараёни аммиак аминокислоталар 1203а1179ида тушунча иккинчи бактериялар бош1179а молекуляр бўлиб\nУглеродни табиатда алмашинишида микроорганизмларнинг роли\nМикроорганизмларнинг паразитлик хусусиятлари\nМикроорганизмларнинг патогенлик ва вирулентлик хусусиятлари ва уларни ани&# ...\nМИКРООРГАНИЗМЛАР МОРФОЛОГИЯСИ ВА ФИЗИОЛОГИЯСИ\nТупрок xосил бўлишида тирик организмларнинг роли\nАтроф-муҳитни муҳофаза қилишда ўсимлик ва микроорганизмла ...\nАзот цикли аммонификация нитрификация денитрификация азотофиксация\nТабиатда сувнинг айланма харакати. Аэрация ва сувга туйинган минтакалар туш ...