Tashkent City᾽да Марказий Осиёдаги энг баланд бино қурилиши бошланди\n10:36 05.07.2019 (Янгиланган 11:32 05.07.2019)\n“Осмон барча учун” шиори остида қурилаётган бу лойиҳадан хоҳлаган инсон ўз масканига эга бўлиши мумкин.\nТОШКЕНТ, 5 июл – Sputnik. Бўлажак Tashkent City ҳудудидаги Lot№4 қурилиш жадал суръатлар билан олиб борилмоқда. Ушбу объект Марказий Осиёдаги энг баланд бино бўлади, деб хабар қилмоқда Sputnik Ўзбекистон мухбири.\nПроект здания МДЦ Ташкент Сити\nMurad Buildings компанияси раҳбари Мурад Назаровнинг сўзларига кўра, Tashkent City ҳудудида бир ярим гектардан ортиқ майдонда баландлиги 215 метрдан ошадиган осмонўпар бино қурилади. Ушбу Марказий Осиёдаги энг баланд бино 50 қаватдан иборат бўлади.\nМазкур объектнинг расмий номи 15 августдан сўнг эълон қилинади.\nЭслатиб ўтамиз, аввалроқ Ўзбекистон президенти Шавкат Мирзиёев Tashkent City қурилиш майдонига ташриф буюриб, уни кўздан кечиргани хабар қилинган эди. Мазкур халқаро бизнес маркази саккизта лотга ажратилган ҳолда барпо этилмоқда. Шу пайтгача 7 миллион куб метр тупроқ ишлари бажарилиб, элликдан зиёд бинога мустаҳкам пойдевор яратилди. Бугунги кунда бетон каркаслар ва деворлар қуриш, муҳандислик тармоқлари тортиш ишлари олиб борилмоқда.


ЎзА - Хайрли ишлар ҳосиласи\n03.08.2018 15:32 Чоп этиш версияси\nХайрли ишлар ҳосиласи\nПрезидентимизнинг нутқ ва маърузаларини, жойлардаги учрашувларини экранларда кўриб, матбуотда ўқиб келаман.\nБир йил олдин ижодкорлар билан мулоқотини бевосита муҳташам залларда кузатишга мушарраф бўлдим. Бундай йиғинлар кўлами, қамрови, очиқ-ошкоралиги, табиий ва самимийлиги, кўп жиҳатлари билан ўзгачалигига, катта аҳамият касб этишига, таъсир кучи зўрлигига ишонч ҳосил қилдим.\n2017 йил 3 августда Президент Шавкат Мирзиёев раҳбарлигида бўлиб ўтган йиғилишга илм-фан, матбуот, адабиёт, санъат намояндаларининг алоҳида-алоҳида эмас, бир жамоа тарзида таклиф этилганида ҳам бир ҳикмат, маъно бор эди. Турфа соҳа мутахассисларининг ишлари, йўналишлари ҳар хил бўлса-да, қайсидир жиҳатлари билан эш, муносабатдош, бир-бирини тўлдириши, тақозо этиши боис уларнинг вазифалари пировард натижада умумий мақсадни амалга оширишга – юртимиз салоҳиятини кучайтириш, маънавиятини юксалтириш, миллий ва умуминсоний қадриятларни қадрлашга қаратилгандир.\nДавлатимиз раҳбарининг ижод аҳлига катта ҳурмати ва ихлосини мажлис давомида яна бир бор ҳис қилдим. Унинг кўпчилик шоир, адиб, олим, рассом, бастакор, актёр, режиссёр, хонанда, созанда, муҳаррирларни шахсан билиши, фаолияти, асарлари, ижодий имкониятларидан яхши хабардорлиги бизни қувонтирди.\nУчрашувда ижодий муҳитдаги қандайдир турғунлик, депсиниш, баъзи ташкилотлардаги сусткашлик, лоқайдлик, юқоридан буйруқ кутиб ишлаш, ташаббускорлик, ташкилотчилик етишмаслиги, тадбирбозлик, асарларга принципиал, ҳаққоний баҳонинг берилмаслиги, маданият соҳасида тижоратлашув, маънавият, маърифатнинг бизнесга айланишига йўл қўйилишининг олдини олиш, айрим тўйларда исрофгарчилик, дабдабага йўл қўйилаётгани, кийиниш, юриш-туришда Ғарбга тақлид ва ҳоказо нохуш ҳолатлар танқиди жуда ҳам тўғри айтилди.\nУшбу фикр-мулоҳаза ва таклифлардан нафақат, йиғилиш иштирокчилари, балки ҳар бир ижодга алоқадор киши борки, ўзига тегишли хулоса чиқариб, олдимизга аниқ мақсад қўйиб, ўтган давр мобайнида муайян ишларни қилишга ҳаракат қилдик, қиляпмиз. Саксон ёшимда Сурхондарё, Навоий, Жиззах, Самарқанд вилоятларида бўлиб, халқ орасида юриб, мақолалар, очерклар ёзишим Оллоҳнинг менга кўрсатган марҳамати.\nЯқинда «Сеҳрли ва меҳрли сўз» деган йигирма беш босма табоқли китобим нашрдан чиқди. «Саидризо Ализода» деб номланган ҳужжатли фильмим томошабинлар томонидан яхши кутиб олинди.\nШу қисқа давр мобайнида соҳада амалга оширилган ишлар, хусусан, Ўзбекистон журналистика ва оммавий коммуникациялар университетининг очилиши, сиртқи бўлимларга қабул бошланиши кўпчиликнинг истаги эди. Аммо ҳамон бартараф этилиши лозим бўлган айрим муаммолар ҳам йўқ эмас. Қалам ҳақи, гонорар масалаларида сезиларли ўзгаришлар бўлганича йўқ. Негадир чет муаллифларга қалам ҳақи бериш йўлга қўйилмаяпти...\nКамина олтмиш йиллик журналистлик, адабиётшунослик, ярим асрлик педагогик стажга эга олий ўқув юрти домласи, олим, қаламкаш, залда ҳаяжонланиб, хурсанд бўлиб ўтирганимни экранда кўрганлар ҳалиям айтишади. Тўлқинланмай, фахрланмай бўлардими, ахир?! Бир вақтлар журналистика факультетларимизда ўқиган, ҳамкасбларим қатори бир ҳарф ўргатишга муяссар бўлганим йигит-қизлар бугунги кунда маданиятимиз ривожига салмоқли ҳисса қўшаётган бош муҳаррирлар, халқ ёзувчилари, хизмат кўрсатган маданият ходимлари, вазир мақомидаги раҳбарлар, депутатлар, арбоблар залда қўр тўкиб ўтиришарди. Давлатимиз раҳбарининг ижодкор-зиёлилар билан учрашуви мен сингари кўнгил кишилари учун бир умр эсда қоларли воқеа бўлди.\nЎзбекистон Республикасида хизмат кўрсатган\nёшлар мураббийси, ёзувчи, журналист


17:46 22 Феврал 2018\n19:18 27.09.2017 (Янгиланган 19:23 01.10.2017) Ҳавола олиш\nDwarf Fashion Show - Парижда ўтказиладиган антиқа модалар намойиши. Унда бўйи 130 см дан ошмайдиган моделлар иштирок этади. Тадбир ташкилотчиларининг мақсади мода саноатидаги дискриминацияни енгишдан иборат\n"Мен мода индустриясида 10 йилдан бери фаолият юритаман, талаблар шу вақтгача ўзгармаган — моделлар узун бўйли ва озғин бўлишлари шарт", — деб айтган интервьюда тадбир ташкилотчиларидан бири Мириам Чалек.\nАёлнинг сўзларига кўра, кунларнинг бирида у бўйи туфайли болалар кийим дўконида ўзига либос танлашга мажбур бўлган аёлга ёрдам берган. Мириамнинг айтишича ўшанда харидор аёл бўйига ўлчами мос келадиган, бунинг устига ёшига яраша бўлган кийим топа олмай қийналаётганидан роса хуноб бўлган. Ўшанда Мириам ва унинг жамоаси бу ҳолатни ўзгартира оламиз, деган қарорга келишган.\nDwarf Fashion Show кўргазмаси олтинчи маротаба ўтказилди, илк марта тадбир 2014 йилда намойиш этилган.


Жамият Дунё Футбол Мутолаа Жиноят Савол-жавоб Шоу-бизнес Hi-tech Lady Саломатлик Мозийдан садо Ҳидоят сари Бир ҳафтада озишнинг 17 усули\t14:56, 28 апрель 2016\tФойдали одатлар туфайли озишга ҳаракат қиламиз.\n1. Овқатланиш тартибини режалаштиринг Кунлик, иложи борича ҳафталик таомномангизни режалаштириб олсангиз, фастфудларга камроқ мурожаат қиласиз. Якшанба куни бир ҳафталик озиқ-овқат маҳсулотларини сотиб олиб, ҳафталик овқатингизни тайёрлаб, музлаткичга солиб қўйинг. Тайёр овқатни тушлик қилиш учун ўзингиз билан олиб кетсангиз ҳам бўлади.\nНонушта — овқатланиш жараёнидаги энг муҳим пайтдир. Айнан нонушта кундалик кайфиятни, куч-қувватни, иштаҳани белгилайди. Донли маҳсулотлар, оқсиллар, фойдали ёғлар уйғонгандан кейин истеъмол қилинса, тушликка бориб иштаҳа очилиб кетади. 3. Ҳар доим фойдали маҳсулотлар олиб юринг Ҳали овқатланиш пайти келмаган бўлса, қорнингиз оч қоладиган бўлса, уни алдаш учун қўл остингизда бирор мева, сабзавот ёки қуритилган мева бўлсин. Ҳеч қачон шоколад истеъмол қилишга шошилманг. Қовурилган ерёнғоқ ҳам қоринни тўқ тутади.\nАвтомобиль, метро, компьютер, кинотеатр, қаҳвахона, яна транспорт, телевизор олдидаги кечки овқат, кейин уйқу. Бу нарсаларни ҳисоблаб, қанчалик дангаса эканлигимизни билиб олишимиз мумкин. Ҳаракат учун спортзалдан, пиёда юришдан, офисдаги ҳар қандай жисмоний машқлардан фойдаланинг. Эскалаторнинг ўрнига зинапоядан пиёда чиқинг. Кунига 10 минг қадам ташлашга ҳаракат қилинг. Реал рақамларни кўргандан кейин, натижани янада яхшилашни истаб қоласиз. 9. Қаҳва ичинг\nУйда ўзингиз овқат тайёрласангиз, унинг калориясидан хавотирланмай, хотиржам овқатланишингизга сабаб бўлади. 11. Диққатингизни овқатга қаратинг\nҚандай ҳаракат қилишингиздан қатъи назар, терлашга ҳаракат қилинг. Кунига 15 дақиқа фаол жисмоний ҳаракат қилинг: Арқонда сакранг, югуринг, велосипед ҳайданг, ойна олдида севимли мусиқангизга рақсга тушинг. 15. Қад-қоматингизга эътиборли бўлинг


19:46 / 11.05.2018 2932 pdf Ўқиш режими + -\nОта-онанинг фарзанд ҳаққига ва зиддига қиладиган дуоси ҳақида кўп гапирилади. Аммо ўша гапларга далил бўлган матнларни кўпчилик аниқ билмаслиги мумкин. Шунинг учун бу мавзу бўйича одамлар орасидаги гапларга турли ноўрин маънолар ҳам аралашиб кетган. Келгуси ҳадиси шариф ва ривоятларни ўрганиш жараёнида бу борадаги билимларимизни мустаҳкамлаб ва аниқлаб олишга ҳаракат қиламиз.\n14. (41). Муварриқ Ижлийдан ривоят қилинади:\n«Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Аллоҳнинг йўлида қилинган нафақадан ҳам афзалроқ нафақа борлигини биласизларми?» дедилар.\n«Аллоҳ ва Унинг Расули билади», дейишди.\n«Фарзанднинг ота-онага қилган нафақаси», дедилар.\nҲайсам зиёда қилди: «Иккисининг унга қилган яхши дуоси аслни собит қилади ва фаръни ўстиради. Дуоибадлари эса аслни ҳалок қилади».\nШарҳ: Кўпчилигимизнинг тасаввуримизда Аллоҳнинг йўлида қилинган нафақадан ҳам афзалроқ нафақа бўлиши мумкин эмасдек туюлади. Аллоҳнинг йўлида нафақа қилишга тарғиб этувчи оят ва ҳадислар кўплигидан ва улардаги маъно кучлилигидан мана шундай тасаввур пайдо бўлган.\nХудди шу тасаввур саҳобаи киромларда ҳам бор экан. Бу ҳақиқатни яхши билганларидан Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам уларга қарата:\n«Аллоҳнинг йўлида қилинган нафақадан ҳам афзалроқ нафақа борлигини биласизларми?» дедилар».\nБундай нафақа борлигидан бехабар бўлганлари учун, саҳобаи киромлар ўзларининг Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг саволларига берган жавобларида:\n«Аллоҳ ва Унинг Расули билади», дейишди».\nУларнинг бу жавобидан кейин Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам Аллоҳнинг йўлида қилинган нафақадан ҳам афзалроқ нафақа борлигини баён қилиб:\n«Фарзанднинг ота-онага қилган нафақаси», дедилар».\nДемак, фарзанд топганини ота-онага сарфласа, уларга бериб, кўнглини олса, дуосини олса, хурсандчилигига сабаб бўлса, яхшилик етказса, улуғ ишни қилган бўлар экан.\nБу гапларнинг биз ўрганаётган бобга бевосита алоқаси йўқ. Яъни бу ерда ота-онанинг фарзандига дуоси ҳақида очиқ сўз юритилмаган. Бундай сўз энди келади.\n«Ҳайсам зиёда қилди: «Иккисининг унга қилган яхши дуоси аслни собит қилади ва фаръни ўстиради. Дуоибадлари эса аслни ҳалок қилади».\nУшбу ҳадиси шарифнинг ровийларидан бири бўлмиш Ҳайсам зиёда қилиб айтибдики: «Агар ота-она ўз фарзандига яхши дуо қилса, шу дуо аслни, яъни дуо олган фарзандни собит қилади ва унинг фаръини, яъни болаларини ўстиради, хайрга, баракага кўмдиради.\nОта-онанинг ёмон дуоси ҳалокатга учратади. Чунки ота-онанинг норози бўлгани, боласининг ҳаққига дуоибад қилгани оғир мусибат бўлади.\nШунинг учун мўмин-мусулмон инсон имкони борича отасига, онасига яхшилик қилиши лозим. У ўзида бор пулни, молни аямасдан, уларнинг яхши дуоларини олиш пайидан бўлиши керак. Аллоҳ сақласин, ёмон дуо ва қарғишларидан сақланиб, яхши ҳолатда юришга ҳаракат қилиши лозим.\n1. Муҳим нарсани одамларга яхшироқ сингдириш учун аввал у нарса ҳақида савол бериш Набий соллаллоҳу алайҳи васалламнинг услублари экани.\n2. «Аллоҳ ва Унинг Расули билади», дейиш саҳобаларнинг одобидан экани.\n3. Аллоҳнинг йўлида қилинган нафақадан ҳам афзалроқ нафақа борлиги.\n4. Фарзанднинг ота-онага қилган нафақаси Аллоҳнинг йўлида қилинган нафақадан ҳам афзалроқ экани.\n5. Ота-онанинг фарзандга қилган яхши дуоси фарзандни собит қилиб, унинг зурриётини ўстириши.\n6. Ота-онанинг ёмон дуоси фарзандни ҳалок қилиши.\n15. (42). Жаъфар ибн Бурқондан ривоят қилинади:\n«Ҳар бир ота-онанинг фарзанди ҳақида кунига бир марта ижобат бўладиган дуоси бор. Агар қодир бўлсанг, ҳалок бўлувчи маҳрум бўлма».\n16. (44). Мужоҳиддан ривоят қилинади:\nШарҳ: Ота-она боласининг ҳаққига дуо қилдими, бас, тўсиқ йўқ, тўғридан-тўғри қабул қилинади. Шунинг учун ҳар бир фарзанд ота-онасининг дуосини олишга доимий равишда ҳаракат қилиб туриши лозим.\n17. (45). Зайддан ривоят қилинади:\n«Ота-онанинг боласига яхши дуоси нима?» дедим.\n«Ёмон дуоси-чи?» дедим.\n«Таг-туги билан қўпорилиши», деди».\nШарҳ: Демак, доимо ота-онанинг хайрли дуосини олиш пайида бўлиш керак экан. Ана шунда фарзанд нажот топар экан.\nОта-онанинг ёмон дуосидан доимо ҳазир бўлиб туриш керак экан. Ана шунда фарзанд таг-туби билан қўпорилишдан омонда бўлар экан.\n18. (46). Абу Ҳурайрадан ривоят қилинади:\n«Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Уч дуо мустажобдир. Уларда шак йўқ: мазлумнинг дуоси, мусофирнинг дуоси ва ота-онанинг фарзандига дуоси», дедилар».\nШарҳ: Демак, зулм қилишдан ва мазлумнинг дуоибадига учрашдан эҳтиёт бўлиш лозим. Имкони бўлса, мазлумларга ёрдам бериб, уларнинг хайрли дуосини олишга ҳаракат қилиш керак.\nШунингдек мусофирларга ёрдам бериб, уларнинг кўнглини олиб, сафарда ҳожатманд бўлиб юрган пайтларида уларнинг дуосини олиб қўйган яхши.\nЭнг муҳими, ота-онанинг дуосини олиб қолиш керак.\nОта-онанинг дуосини олиб, қарғишидан эҳтиёт бўлиш ҳар бир фарзанд учун ғоятда муҳимдир. Бу маъно кейинги саҳифаларда батафсил баён қилинган.\nМусофир одам ҳам ўзининг сафардаги ҳолати ила Аллоҳ таолога яқин бир вазиятга ўтиб қолади. Шунинг учун унинг дуоси ҳам қабул бўлиши аниқ бўлиб қолади.\nМазлум одам зулмда қолгани туфайли Аллоҳ таолога илтижоси кучайган ва дуоси мақбул бўладиган бўлиб қолади.\n«Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Уч тоифанинг дуолари рад қилинмас: рўзадорники то оғзини очгунича; одил имомники; мазлумники. Мазлумнинг дуосини Аллоҳ булут устига кўтаради ва унга осмон эшикларини очади. Сўнгра Робб: «Иззатим ила қасамки, сенга кейинроқ бўлса ҳам нусрат берурман», дейди», дедилар».\n19. (49). Мужоҳиддан ривоят қилинади:\n«Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Ҳар бир нарса билан Аллоҳ азза ва жалланинг орасида парда бор. Фақатгина «Лаа илааҳа иллаллоҳ» шаҳодати ва ота-онанинг дуоси бундан мустасно», дедилар».\nШарҳ: Мана шунинг учун ҳар бир мўмин-мусулмон «Лаа илааҳа иллаллоҳ»ни тарк этмаслиги, шунингдек, ота-онанинг дуосини олишга ҳаракат қилиши керак. Ана шунда жуда улуғ ва буюк бир фазлга, марҳаматга, бахтга, саодатга сазовор бўлади.\n20. (50). Мужоҳиддан ривоят қилинади:\n«Ота-онанинг дуоси Аллоҳ азза ва жалладан тўсилмайди».\nШарҳ: Яъни ота-онанинг фарзандига қилган дуоси тўсиқсиз қабул бўлади. Шунинг учун фарзанд ота-онадан яхши дуо топиш пайида бўлиши, Аллоҳ сақласин, ёмон дуо қилишларига сабабчи бўлиб қолмаслиги керак.\n20:28 / 10.05.2018 2931\n19:49 / 11.05.2018 3850\n1995 14:48 / 28.04.2018\n5459 17:18 / 16.09.2017\n2307 00:49 / 13.11.2017


Ливандаги намойишларга мактаб ўқувчилари ҳам қўшилишди | Najot.org\nЛивандаги намойишларга мактаб ўқувчилари ҳам қўшилишди\n08.11.2019 Нажот 0 коментариев Ливан,мактаб ўқувчилари,намойишлар\nЛиванда уч ҳафтадан бери ҳукуматга қарши норозилик ҳаракатлари давом этмоқда. Чоршанба куни Ливан бўйлаб юзлаб мактаб ўқувчилари ҳукуматга қарши намойишлар ўтказишди. Улар ҳукумат халқнинг талабини бажармагунча мактабга бормасликларини айтишди. Пойтахт Байрутда ўнлаб мактаб ўқувчилари таълим вазирлиги биноси олдида йиғилишиб, коррупциялашган сиёсий табақани лавозимидан олиб ташлашни талаб қилишди.\n«Агар мамлакатим келажаги бўлмаса, мактабни тугатганлик гувоҳномасини нима қиламан», деди ўқувчилардан бири Ливан телевидениесига. Давлат миллий янгиликлар агентлиги хабарига кўра, ўқувчилар бошчилигидаги ушбу энг катта норозилик намойиши жанубдаги Сидонда бўлди.\nШаҳар марказига одамлар йиғилиб, халқ таълими яхшиланишини ва мактаб битирувчиларига кўпроқ иш жойлари яратилишини талаб қилдилар.\n← Мирзиёев МДҲ мамлакатлари махсус хизматлари раҳбарлари билан учрашди\nЭрдўған: Суриядан бошқа давлатлар чиқиб кетмагунича биз у ерни тарк этмаймиз →\nМирзиёев МДҲ мамлакатлари махсус хизматлари раҳбарлари билан учрашди Президент Шавкат...


Макка: муқаддас шаҳар фожиаси (фотожамланма) | Azon.uz - Ахборот-таҳлилий портал\n4998 13:13 13.08.2019\nЙигирма йил ичида барча қадимий иншоотлари йўқ қилинган, тарихий ва маданий мероси эса вайрон этилиб, уларнинг ўрнига “бетон қутилар” билан тўлдириб ташланган шаҳарни кўз олдингизга келтиринг. Ҳа, буни шаксиз фалокат деб таърифлаш мумкин. Айнан шу фалокат Макка шаҳри билан содир бўлди.\nЧорак аср давомида Макканинг 95 фоиз тарихий ёдгорликлари йўқ қилинди. Исломий тарих шоҳидлари ҳисобланган қадимий иншоотлар, умавийлар, аббосийлар, фотимийлар, мамлуклар ва усмонийларнинг мероси бўлмиш ёдгорликлар ер юзидан супириб ташланди.\nТарих дурдоналари ўрнига осмонўпар бинолар, ўта замонавий етти юлдузли меҳмонхоналар, бренд товарлар сотиладиган савдо марказлари барпо этилди. Ананавий шарқона шаҳар ўрнида Диснейленд ва Лас-Вегас симбиозини эслатадиган Америка модели асосидаги қандайдир мегаполис вужудга келди.\nЎзгаришлар Масжидул ҳарам ҳудудини ҳам четлаб ўтмади. Унинг атрофида кўп қаватли автотураргоҳни эслатадиган тавоф қилиш иншооти барпо этилди. Энди Каъбанинг атрофини бир неча даражаларда тавоф қилиш мумкин. Мусулмонларнинг асосий ибодатгоҳини энди совуқ архитектурали баҳайбат осмонўпар меҳмонхоналар ўраб олган.\nБир неча юзлаб йиллик тарихга эга, Пайғамбаримиз саллолоҳу алайҳи васалламнинг саҳобалари (розиаллоҳу анҳум) қабрлари, қабристонлар, тарихий шахсларнинг уйлари, Ислом цивилизациясининг илк даврларида қурилган масжидлар ва мақбаралар энди йўқ, бу эса йўқотишларнинг тўлиқ рўйхати эмас. Уларнинг қаторида Аллоҳнинг Расули саллолоҳу алайҳи васалламнинг туғилган уйлари ҳам бор.\nШаҳарни замонавийлаштириш тарафдорларининг фикрича, бу янгиликлар Макканинг иқтисодини кўтариш, ҳаж ибодатини адо этишни енгиллатиш ва хавфсизликни таъминлаш мақсади билан амалга оширилмоқда. Ўзгаришлар зарурий экан, уни тарих ва замонавийликнинг уйғунлиги асосида амалга ошириш мумкин эмасмиди? Мозий ва бугунги кун билан уйғунлашиб кетган шаҳарни яратишнинг наҳотки иложи бўлмаса?!\nШуни алоҳида таъкидлаш керакки, тарихий Маккани бузиш ишлари маънавий жоҳиллик натижаси эмас, балки бу ишлар аниқ йўналтирилган мафкура талаблари асосида амалга оширилмоқда. Ваҳобийлик мафкурасига асосланадиган ҳукумрон оила мазкур ишларни “кўп ҳудолик” ва “ширк” ка қарши кураш доирасида амалга оширмоқда. Уларнинг қарашлари бўйича тарихий обидалар, қабрлар ўзига хос “маъбуд”лар бўлиб, уларни йўқ қилиш хайрли ҳисобланади.\nҲа, тўғри ўқидингиз. Маккада тарихий аҳамиятга эга қабрлар ва масжидларнинг бўлиши хушланмайди, лекин Gucci, Dior, Burberry, Hugo Boss каби Ғарб брендлари ва Starbucks қаҳвахоналари айни муддаодир. Муқаддас шаҳар аста-секинлик билан “савдо ва истеъмолчилик” марказига айланиб бормоқда.\nМакка ҳеч қачон Қоҳира, Бағдод ёки Дамашқ каби Ислом цивилизациясининг интеллектуал ёки сиёсий марказларидан бири бўлган эмас. Лекин у ҳамиша ўзининг муқаддаслик мақомини сақлаб келган. Макка турли мамлкатлардан келган, турли мазҳабдаги ва тариқатлардаги мусулмонлар учрашадиган ва илмий баҳсга киришадиган ўзига хос «мультимаданият» маркази эди. Маккани замонавийлаштириш айнан мана шу мультимаданият синтези ҳисобланмиш марказий шаҳарга аянчли зарба бўлди.\nСаудия Арабистони Макка Ислом Махсус Долзарб Фотожамланма\n679 18:30 30.05.2020\n530 21:00 29.05.2020\n950 14:24 28.05.2020\n948 23:00 27.05.2020\n903 20:40 26.05.2020\n1078 08:07 26.05.2020


Бирни кўриб шукр қил, бирни кўриб фикр қил!\nАйни пайтда пойтахтимизда кенг кўламда қурилиш, ободонлаштириш ишлари амалга оширилаётганига гувоҳи бўлиб турибмиз. Пойтахт - азалдан ҳар бир мамлакатнинг юзи, бош шаҳрилиги барчамизга маълум. Тошкентни янада чиройли қилиш, аҳоли(си) учун қулайликлар яратиш ва туризмни ривожлантириш бўйича изланишлар олиб борилаётганлиги, ҳалқаро ташкилотлардан кўзга кўринган экспертлар, лойиҳачилар таклиф қилинаётганлиги ҳар биримизни хурсанд қилиши табиий. Шахсан мендан айни пайтда пойтахтимизни янада чирой очиши учун яна нималар қилиш керак, деб сўралса, менинг жавобим: пойтахтда фаввораларни кўпайтириш ва кўкаламзорлаштириш бўйича бошқача ёндошув керак, деб жавоб берган бўлар эдим. Дунё тажрибасидан келиб чиқсак, кўпгина машҳур ва ривожланган мамлакатларда, айниқса пойтахт шаҳарларида фаввораларни кўплиги шаҳар чиройига салмоқли ҳисса қўшиши инкор этиб бўлмас ҳақиқатдир.\nТан олиш керак керак, пойтахтимизда бу борада етарли даражада ишлар амалга оширилмаган деб ҳисоблайман. Муаммони ҳамма билади, лекин ҳар бир муаммо ечими билан, ҳал қилиш бўйича таклифлар билан айтилиши керак, деган ёзилмаган қоидага кўра, пойтахтнинг қайси жойларига фавворалар қуриш керак, деган саволга ўз таклифларимни билдириб ўтсам. Демак,\n1. Бир неча кўчани кесиштирувчи айланма. Мўлжал: Grand Mir Hotel\n2. Чилонзор-Оқтепа мавзеси. Янги қурилган ер усти йўли ёнида\n3. Буюк ипак йўли метроси. (тахминан 15 йилча олдин бу жойда кичик бўлсаям фаввора бор эди)\nКуни кеча "Роҳат" айланма йўлида қурилиш ишлари бўлаётганига гувоҳ бўлдим. Бироздан кейин эса унинг қанақа кўринишга эга бўлиши акс этган фотосуратларини кўрдим. Олдинги кўрнишидан анча чиройли, лекин бу жойгаям ҳам фаввора қурилса, янаям чиройли бўлар эди.\nПойтахтни янада яшил шаҳарга айлантириш, кўкаламзорлаштириш учун қандай ишларни амалга ошириш керак? Менинг фикримча, мажнунтол дарахтини кўпроқ экиш керак. Тошкентда мажнунтол экилган жойлар кам бўлсада бор, айнан ўша жойлар барибир чиройли манзарани акс этиб турибди. Тўғрисини айтганда, шу пайтгача экилган арча, айниқса сосна каби манзарали дарахтларни дуч келган жойга пала-партиш экиш ўзини оқламади деб ҳисоблайман. Кўп кузатаман, ушбу манзарали дарахтлар бетартиб экилган ёки етарли даражада парвариш қилинмаганми, билмадим, лекин ҳаммаси ҳар ҳил ўсган, бири баланд, бири паст, баъзилари умуман ривожланмаган ва ҳ.з. Бу эса хунук манзарага айланган.\nАлбатта, маслаҳат бериш осон, лекин пойтахтни гўзал, обод бўлишини, яшил шаҳарга айланишини ҳаммамиз хоҳлаймиз. Бу таклифлар пойтахтни кундан кун чирой очишида тинмай меҳнат қилаётган мутасадди раҳбарларга сал бўлсада ёрдам бўлса, деган кичик ният бор холос.\nАвтор: Jasurbek Normetov на 9:56 Комментариев нет:\nЎзим гувоҳ бўлган кичик тарихий воқеача ҳақида. Ва бироз позитив.\nТалабалик - қизиқ давр! Айнан талабалик пайтимиз (1998-2002 йиллар)да мен тилга олган ноёб ҳодисотлардан бири бўлиб ўтган эди.\nБир курсдошим бор, ошкора ватанпарвар, талабалик пайтимизда биз хаёлан ўйлашга ҳам бироз ҳижолат тортадиган ишларни у бемалол омма олдида қила оларди. Уялмасди, тортинмасди. Мисол учун, талабалигимизни илк йиларида ўз номзодини вилоят туман депутатлигига қўйган, ўзидан анча катта ёшдаги номзодлар билан баҳслашган, курашган, деярли ҳар куни омма олдида чиқишлар қилган, сайловолди учрашувларда сайловчилар билан учрашган, мулоқот олиб борган. Бизнинг талабалик пайтларимизда "Камолот" ёшлар ижтимоий ҳаракати (ҳозирги "Ёшлар иттифоқи") анча оммалашган, унга аъзо бўлиш қайсидир маънода фахр эди. Курсдошим дарҳол аъзо бўлган, тахминан бир йиллардан кейин уни Тошкент вилоят ёшлари раиси лавозимига сайлашган эди. Хуллас, олийгоҳлардаги барча тадбирларда ҳам фаол эди.\nХўш, мен баён қилмоқчи бўлган кичик тарихий воқеача қандай ва қанақа содир бўлган эди? Ўша курсдошим уйланадиган бўлди. Табиийки, тўйдан олдин улфатлар орасида тшй борасида ўзаро ҳазиллар бўларди, шунақа давраларнинг бирида у "Тўйимда давлат мадҳияси жаранглайди ва келин-куёв унинг садолари остида тўйхонага кириб келади" деб айтиб қолди. Тўғриси, деярли ҳамма курсдошлар бу гапдан ҳайрон қолдик, буни навбатдаги ҳазилга йўйдик. Йўқ, курсдошимни гапида заррача ҳазил йўқ экан.\nТўй куни келди. Тўйхона тўла одам. Ҳамма ўз жойига ўтирди. Келин-куёв кирадиган пайтда одатга кўра "Ёр-ёр" ёки "Тўйлар муборак" садолари остида эмас, айнан давлат мадҳияси жаранглаган пайтда кириб келишди. Бизнику бу нарсадан гарчи ҳазил деб ўйлаган бўлсак ҳам хабаримиз бор эди, лекин бошқа меҳмонлар воқеани унча англай олишмасдан туришарди. Ўша пайт меҳмонларни реакциясини кузатдим: деярли ҳамма ҳайрон, айниқса, қуда томон енгилгина шокда, қизлар кулишниям, нима қилишниям билишмасдан туришарди. Ажойиб ва бироз ғалати манзара бўлганди.\nЭнг қизиғи, курсдош куёвтўрани қўли кўксида, худди давлат тадбирларида тургандек ерга қараб жиддий тутарди, келинболани ичидан нима ўтган ўзига аён.\nХуллас, шунақа гаплар. Шу шу хали хам курсдошлар йиғилганимизда ёки тўйларда шу воқеани эслаб, ўша талабалик давридаги ширин ўтмишни ёдга олиб кулиб қўямиз.\nАвтор: Jasurbek Normetov на 7:12 Комментариев нет:\nКўпчиликка маълум, охирги пайтда йўл ҳаракати қоидаларини бузган ҳайдовчиларга қарши кураш анча кучайди, пойтахтдаги айрим чорраҳаларга камералар ўрнатилди, жарималар миқдори оширилди, ҳар бир автомобиль кузатувдалиги маълум қилинди, манба: https://www.xabar.uz/avtomobil/endi-doimiy-kuzatuvdasan.\nАйниқса, сўнгги кунларда Facebook ижтимой тармоғидаги "Водителы Ташкента" гуруҳидаги асосий постлар йўл-ҳаракати қоидаларини бузган ҳайдовчилар ҳақида бўлмоқда. Бу борада кўпчилик иккига бўлинди, кимдир бу ҳаракатни ёқлади, кимдир қоралади. Шахсан мен ёқлаганлар тарафдориман, нимага, сабаби оддий: ҳар ким белгиланган қоидаларга риоя қилиши, қўпол қоидабузарликларга йўл қўйиишига ҳамма бирдек курашиши керак шарт деб ўйлайман. Йўл-ҳаракатидаги қоидабузарликлар сабаб қанчадан қанча инсонлар нобуд бўлмоқда, кимлардир ногиронга айланмоқда. Тошкент шаҳар Йўл ҳаракати хавфсизлиги бошқармасининг ҳар ойда қоидалар бузилганлиги, йўл-транспорт ҳодисалари ва унинг оқибатида ҳалок бўлган инсонларни сонини эшитиб ачиниб кетади одам. Ўзим кўп йиллар пиёда мақомида бўлдим, яқин бир йил ичида ҳайдовчилик мақомига ўтиб шунга амин бўлдим-ки, йўл ҳаракати қоидалари жудаям кўп бузилади. Хулоса қиладиган бўлсак, ЙҲХБ нинг расмий сайтидаги қоидабузарликлар ҳақидаги маълумотлардан бир неча бор кўплигига шубҳа йўқ.\nҲайдовчилик маданияти, ҳайдовчиларни бир-бирига бўлган ҳурматига ҳавас билан қарай олмаслигимиз ҳақиқат. Мисол учун, кўп кузатдим, пиёдалар йўлакчасида автомашиналар тўхтаб, пиёдани ўтказишаяптими, демак, ё кузатув камераси бор ёки сал нарироқда ДАН ходими. Албатта бу умумий хулоса, яъни фақат салбий томонлари тилга олинмоқда. Қоидаларга риоя қиладиган ҳайдовчилар ҳам талайгина. Қоидалар бузилиши ҳақида гап кетар экан, авваламбор бир масалани алоҳида қайд қилиб ўтиш керак менимча, ҳар бир қоида, қонунга бўйсуниш талаб қилинишидан олдин, шунга яраша шароит яратилиши керак. Пойтахт йўлларининг ўзида камчиликлар бисёр, вилоятлардаги ёки марказдан чеккароқдаги аҳволни гапириб ўтириш шартмасдир. Тошкентдаги бирор бир идорага кирмоқчи бўлсанг тўхташга жой йўқ, бўлса ҳам таъқиқловчи белги бор. Мажбуран қоидани бузишга мажбурсан ёки автомашинани анча узоқроққа қўйишга тўғри келади. Тошкентдаги кўп кўчаларда таъқиқловчи белгилар қўйилганига қарамасдан, автомашиналар қатор бўлиб турганини деярли ҳар куни гувоҳ бўламиз.\nМисол учун кўп йўл белгилари бетартиб (дарахтларга, электр устунларга) ўрнатилган.\nПиёдалар ўтиш йўлагини акс эттирувчи белги электр ёритиш устунига ўрнатилганлиги майли, лекин пиёдалар махсус чизиғи йўқ, шу пайтгача чизилмаган ёки чизилганиям ўчиб кетган.\nТошкентнинг "Олмазор" метро бекати ёнидаги қуйидаги ҳолатга қандай изоҳ бериш мумкин. Бу муаммочани бартараф этишга ойлаб вақт талаб қилинмаса керак.\nЎзи умуман пойтахт кўчаларининг айрим йўлларида асфальтга чизилган махсус чизиқ, белгиларни ранги ўчганлигига анча бўлган, янги чизилганиям бир маротаба ёғингарчиликдан кейин яна ярми кўринмас чизиққа айланади. Айрим йўллар шунчалик торки, ҳайдовчилар қарама-қарши йўналишга чиқиб кетишга мажбур бўлишади.\nКўп ўйлаб қоламан: ким кўп қоида бузаркин, ҳайдовчиларми ёки пиёдаларми? Айрим пиёдаларни кўриб ҳайрон қолади одам, пиёдалар йўлакчасидан бемалол, телефонда гаплашиб ўтади, ер ости йўли турганлигига қарамасдан, ўз ҳаётини хавф остига қўйиб катта йўлдаги темир бетондан ошиб ўтишади. Яқиндан бошлаб пиёдаларга ҳам жарима солина бошлади, бу жуда тўғри қарор, ҳайдовчилар қоида бузганликлари учун қандай жаримага тортилса, қоидани бузган пиёдалар ҳам худди шундай жаримага тортилишлари шарт. Лекин кўп гувоҳ бўламиз, пиёдаларни жаримага тортиш қийинроқ кечади, лекин бу баҳона бўлиш керак эмас, бу ишни асло сусайтирмаслик зарур. Бир хулосага қўшиламан, айрим одамларга соатлаб тушунтириш ишлари ўтказиш фойда бермаслиги мумкин, лекин моддий томондан жаримага тортилса, бу яхши самара беради, кейинги сафар ўйлаб иш қилади.\nТранспорт воситасини бошқариш пайтида ёқимсиз холатлар бўйича ўз фикримни твиттер ижтимоий тармоғида баён қилган эдим.\nИжтимоий тармоқда ўтқазган кичик сўровнома натижаси. Хулоса ҳар кимни ўзидан.\nЙўлларда инсон ҳаёти, ҳайдовчи ва пиёдаларни хавфсизлиги жуда муҳим, қоидабузарлар ҳақида хабар қилаётганлар ўз фуқаролик бурчларини бажариб, қонунни бузган шахсларни маълум қилишаяпти, буни нормал ҳолат деб ҳисоблайман. Зеро, Тошкент шаҳар Йўл ҳаракати хавфсизлиги раҳбарияти таъкидлаб ўтганидек, соҳа ходимлариинг саъй-ҳаракатларининг самарадорлигига кўп жиҳатдан бутун жамоатчилик, ҳар бир фуқаронинг бу ишлардаги фаол иштирокига ҳам боғлиқдир. Сўнгсўз ўрнида айтмоқчи бўлган сўзим, ҳайдовчилар бир-биримизга ҳурматни сақлаган холда, йўл-ҳаракати қоидаларига доимо риоя қилиб ва ҳайдовчилик маданиятимизни ошириб борайлик деган бўлар эдим. Саломат бўлинг!\nИзоҳ: юқоридаги барча расмлар бир соатча вақт ичида расмга олинган.😉\nАвтор: Jasurbek Normetov на 11:15 Комментариев нет:\nИлк таассурот аэропортдан бошланади...\nТошкент ҳалқаро аэропортимиз ва унда меҳнат қилувчи соҳа вакиллари ҳақида кўп гапирилди, етарлича баҳс бўлиб ўтди ва ҳозир ҳам бўлиб ўтмоқда. Мен ҳам бу борада ўз фикрларимни, кўрганларимни баён қилмоқчиман. Хизмат юзасидан йилда 2-3 марта хизмат сафарига бориб тураман. Табийки, ўз аэропортимиз ва бошқа ҳалқаро аэропортлардаги шароитлар, хизмат кўрсатувчи персоналлар ҳақида солиштириб кўрганман.\nДемак, биздаги салбий ҳолатлар:\n1. Авваламбор, аэропортга киришда ҳаддан ташқари хавфсизлик кучайтирилган. Кўчани ўзида махсус қурилмадан ўтилади, юклар, паспорт текширилади. Кейин яна ҳудди шу ҳолат такрорланади. Тушуниш қийин, ўзи кичкинагина аэропорт бўлса, постдан постгача ниманидир ўзгартириб қўйишмаса керак йўловчилар.\n2. Дунёни кўпчилик аэропортларида парвоз қилувчилар бемалол аэропорт эшигини тагигача машинада келса бўлади, бизда эса буни акси. Шароит бор, лекин хали рухсат йўқ шекилли.\n3. Божхона назорати. Ҳозир яшил ва қизил йўлак пайдо бўлди, ўзгаришлар ижобийлиги ҳақидаги гапларни эшитмоқдамиз. Лекин авваллари паспорт текшириларди, ҳаммаси жойида бўлса, муҳр қўйиларди. Аслида шуни ўзи ҳисоб бўлиши керак, лекин яна камида 2 марта текшириларди. Тушуниш қийин, нима сабабдан яна текширилади, муҳр бор, назоратдан ўтилди, ёки ҳамма божхоначилар йўловчиларни паспортини кўриб чиқиш керак, деган яширин бўйруқ, низом борми, буниси бизга қоронғу! Тўғри, ҳозирги кунда хавфсизлик муҳим, лекин меъёрда бўлгани яхши назаримда.\n4. Ҳозирги аҳволи қанақа билмадим-ку, охирги марта 2017 йил октябрь ойида аэропортимизда бошқа юртлардан келадиган йўловчиларни кутиб олиш зали, божхона постлари аянчли аҳволда эди. Кутиш залида электр энергия иқтисод қилинганми билмадим, ҳар холда ёритиш тизимини деярли ярми ишламас эди. Лекин божхона паспорт текширувидан олдинги йилларга нисбатан анча тез ўтилганди. Фақат ҳорижий меҳмонлар ўтадиган божхона назорат пунктлари сонини яна кўпайтирилса мақсадга мувофиқ бўларди.\n5. Яна бир муҳим жиҳат, ҳалқаро аэропортда меҳнат қилишга инглиз тилини биладиган божхона ходимларини ишга олиш керак, чунки кўп гувоҳ бўлганим, пост назоратидаги божхоначилар ҳорижий сайёҳлар билан оддий диалог қилишдаям муаммо борлигига гувоҳ бўлгандим.\nЭнди бошқа ҳалқаро аэропортларда аҳвол қанақа? Ўзим бўлган аэропортлардан гапирадиган бўлсам, Венеция шаҳридаги "Марко Поло", Истамбулдаги "Ота-турк", Япониянинг "Нарита", Деҳлидаги "Индира Ганди", Германиянинг "Франкфурт" ва Вена ҳалқаро аэропортларидаги бир ҳолатга эътибор бердим, ушбу аэропортларни эшигини тагигача бемалол бориш майли, лекин аэропортга киришда ҳеч қанақа текширув, махсус мосламадан ўтмаганман. Аэропорт ичкарисида фақат юк ва паспорт назорати, бўлди.\nАлбатта, бизда ҳар соҳада ижобий ўзгаришлар қатори, аэропортимизда ҳам анча ижобий ишлар қилинди, буни инкор этишдан йироқман. Лекин айрим камчиликларни бартараф этишга йиллар ёки халқаро экспертларни таклиф қилиш шарт эмас деб ўйлайман. Жамоатчилик фикрига таяниб ҳам кўп муаммони ҳал қилса бўлади.\nЗеро бир гап бор, "Юрт ҳақида таассурот аэропортдан бошланади".\nАвтор: Jasurbek Normetov на 2:22 Комментариев нет:\nИмом Бухорий ривоят қилган ҳадисда Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи васаллам шундай дейдилар: “Аллоҳ таоло ҳадиси қудсийда марҳамат қилурки: “Бандам ўзини-ўзи ўлдириб, Менинг унга берган умримга шукр қилмай, шошилди. Шунинг учун унга жаннатни абадий ҳаром қилдим”.\nЎзини жонига қасд қилиш хар замонда содир бўлиб турадиган воқеа. Бошқа динларда қанақа билмадим-ку, лекин Ислом динида бу нарса қаттиқ қоралангани барчага аён. Бу хақида Қуръони Каримда хам, хадисларда кўп зикр этилган. Хар бир мусулмон одам ўз жонига қасд қилиши катта гуноҳлигини, ундайларга жаннат ҳаром бўлишини эшитганлигига шубҳа йўқ. Лекин баъзи пайтлари ўз жонига қасд қилган одамларни эшитиб ҳайрон қолади одам. Нима сабабдан ўз жонига қасд қилганларни хар хил сабабини эшитганмиз. Кимдирни катта қарзи бор, кимдир қиморда бор нарсасини ютқазган, кимдир иснодни кўтаролмаган ва хаказо. Баъзан ўзига тўқ, ижтимоий келиб чиқиши яхши одамларни хам ўз жонига қасд қилганини эшитиб ҳайрон қоламан. Ўз жонига қасд қилиш қанақадир касалликмикин балки.\nЎзини ўзи ўлдириш нақадар оғир гуноҳлигини Пайғамбаримиз бундайларга жаноза намозини ўқимаганларидан хам билса бўлади. Жума намозларида хам бу хақида маърузалар бўлиб туради. Лекин кўпчилик қори акалар ўз жонига қасд қилганаларга эҳтиёт шарт жаноза намозини ўқиб қўйишади. Сабаби сўралганда " биз бандамиз, бу ишни қилганлар мусулмон бўлишган, биз жаноза намозини ўқиб қўяверамиз, уёғи Яратганни хукмига боғлиқ" деган жавобни беришган.\nХаммамизни бунақа гуноҳи кабира қилишдан Яратганни Ўзи асрасин!\nАвтор: Jasurbek Normetov на 10:54 Комментариев нет:\nБу касб эгаларини қўлидан қачондир хамма ўтади. Аслида бу касбга қандайдир талаб хам қўйилмаслиги тобора аниқлашди. Бу касбни эгаллаш учун ҳеч қанақа олийгоҳда ўқиш хам шарт эмас. Асосий шарти шу маҳаллада яшасанг, соғлом бўлсанг бўлди, манимча.\nЮқорида гўрковлар назарда тутилди.\nКимни яшаш жойида қанақа билмадиму, лекин биз томондаги гўрковларни деярли хаммаси спиртли ичимлик ичади. Ҳар холда хаммасини танийман, кўрганман, биламан. Ачинарли ҳолат, тўғрими! Энг ҳайрон қолдирадиган томони шуки, гўрковларни кунда бўлмасаям, деярли кунора ёки ҳафтада ўз ишларини бажариб туришади, яъни қабрга энг кўп тушишади, майитни қўйишади. Наҳотки, шу пайт қачондир ўзи хам шу ҳолга келишини, ўзи гўрков бўла туриб, спиртли ичимлик ичиб юриши жуда оғир ҳолат эканлигини хаёлларига келтиришмаса. Билмадим, балким хаёлларидан ўтар. Лекин билишимча яхши томонга халиям ўзгариш йўқ.\nУшбу масалада бир кун Қориакага савол бергандим. Қориака афсусланиб, бош чайқаб: "бу жуда ачинарли, оғир ҳолат, лекин бунга гўрковларни ўзи Яратганнни олдида жавоб беришади" деган маънода жавоб бергандилар.\nБу масалада яна бир жиҳат бор. Кўпчилик бу касбни эгаллашни хохламийди, хохлайдиганлар эса..... Лекин вазиятни имкон қадар ижобий ҳал қилишга ҳаракат қилиш, Исломдан сал бўлсаям хабари бор одамларни қўйиш керак барибир.\nМанимча, бу масалада хам тегишли чора кўрилиши зарур. Бу борада маҳалла фуқаролар йиғини (раиси) асосий вазифани бажариши керак. чунки улар бевосита маҳалладаги фуқароларни билади, уларга жавобгар. Ҳеч бўлмаса ўшалар билан суҳбат, тушунтириш олиб борилиши мақсадга мувофиқ деб биламан.\nАвтор: Jasurbek Normetov на 10:01 Комментариев нет:\nАввало твиттер ижтимоий тармоғидан рўйхатда ўтишимга нима сабаб бўлганини айтиб ўтсам. Деярли ҳар куни ОАВ да палончи машҳур инсон ўз твиттерида маълум қилди, пистончи твиттерда қўйган расми катта шов-шувга сабаб бўлди, деган хабарлардан кейин қизиқиб, твиттердан 2011 йил сентябр ойида рўйхатдан ўтдим. Дастлаб, кўпчилик қатори твиттерни унча тушунмаганман.\nМани ижтимоий тармоқлар бўйича фикрим: хамма ижтимоий тармоқлар аввало машҳур инсонлар учун кўпроқ фойдали. Машҳур инсонлар ўз шахсий аккаунтларига обуначи ёки фолловерларни миллионлаб бемалол йиғади, масалан,оддий инсон йиллаб йиға олмайдиган фолловерлар сонини машҳур одам ижтимоий тармоққа аъзо бўлган куниёқ ортиғи билан йиға олади. Оддий мисол: Девид Бекхем 2 май куни яъни ўзини туғилган кунида "Инстаграм" ижтимоий тармоғидан рўйхатдан ўтди ва 5 соат ичида 1,8 млн обуначини йиғди.\nТвиттерда фолловери яъни Сиз ёзган фикрни ўқиб борадиган инсонлар кўплиги муҳим жиҳат саналади. Твиттерда қандай қилиб фолловер йиғишни машҳур йўли борлигини кўпчиликка маълум(дир). Бу усулни қўлламайдиганлар хам талайгина. Шахсан ман ушбу усулни қўллаганлар қаторидаман. Бу қанақа усул, бу ёппасига фоллов, кейин тескариси. Ман сал бошқача йўл тутганман. Кўпчиликни фоллов қилганман, маълум муддат ўша фоллов қилган профиль эгаларини твитларини ўқиб, хулоса қилиб, маъқул келгани фолловерларим рўйхатида қолган, маъқул келмаганлари, умуман твит ёзмайдиганлари анфоллов. Бу усулни баъзида хазил хам қилиб туришади. Лекин вақт ўтган сари фолловерларин сони ошмагандан кўра, шу усул билан кўпайтирганни ёмон томони йўқ манимча. Муҳими сиз ёзган твитингизни имкон қадар кўп одамга ўқиши маъқул деб биламан.\nМасалан қуйидаги профиль эгаси хам ўша усулни қўллаган, 989 фолловга атиги 75 та инсондан жавоб қайтган) МФО.\nТвиттерда ҳар хил профил эгалари бор. Масалан, сан ёзган твитни кунда бўлмаса хам кунора, ҳафтадами РТ қилиб туришади, ёзган твитинга юқори баҳо беради, лекин сани фоллов қимийди) Мана кечаги мисол).\nТвиттерда бир нарсага тушундим. Фолловерлариз сони 1000 ёки ундан кўп бўлса, кунига ўртача 5-6 та профиль эгалари Сизни фоллов қилишади. Бу твиттердан янги рўйхатдан ўтган профиллар манимча. Деярли хаммаси твит ёзмаган. Очиғи, бу нарса мани унча қизиқтирмий қўйди.\nТвиттер қоидаларига ўзгартириш киритиш ҳақида икки оғиз. Хозирги пайтга келиб анча ўзгартириш қилинди. Лекин манимча қуйидаги 2 та ўзгартиришни киритиш керак деб хисоблийман:\n1. Фолловерларини қанчаси онлайндалигини кўрсатадиган қилиш.\n2. Ёзган твитинг кимлар ёки қанча одам кўрганини кўра олиш (худди Фейсбукка ўхшаб. Лекин бугун шунақа функция қўшилганини твиттерда ўқидим)\nТвиттер хам бир виртуал оила. Кўпчиликлашиб юртимиздагими ё дунёдаги ўзгаришларни, муҳим ҳодисларни твиттерда муҳокама қилиш манга ёқадиган жиҳатлардан бири. Одамни фикрлаш доираси ошади. Умуман твиттер хозирги кунда мани ҳаётимда энг муҳим ижтимоий тармоққа айлан(ди)ган. Жамоат транспортида, қаердадир навбат кутаётганда ёки зерикарли даврада ўтирганда шахсан манга твиттер роса ас қотади. Яна бир нарса. Ким қанча одамни фоллов қилган бўлса, ўша хаммани твитларини имкон қадар ўқиб борар, кимдир 50% ўқир, лекин ман деярли 95% фоллов қилган инсонларимни твитларини ўқиб бораман.\nАвтор: Jasurbek Normetov на 9:32 3 комментария:


Навоий "Камолот"чиларининг янги йўлбошчиси сайланди » Sensorika - Интернет центр города Навои, Узбекистан – sensorika.uz\nЮртимизда олиб борилаётган кенг қамровли ислоҳотларнинг барчаси ёшларимизнинг манфаатлари ва ёрқин, нурли келажаги учун асос вазифасини ўтамоқда. Ёшларнинг чинакам таянчи ва суянчига айланган "Камолот” ёшлар ижтимоий ҳаракатининг олиб бораётган ишлари эътиборга сазоворлидир. Яқинда бўлиб ўтган "Камолот” ёшлар ижтимоий ҳаракатиНавоий вилоят Кенгашининг навбатдаги йиғилиши бўлиб ўтди. Унда Кенгашнинг ўтган давр мобайнида олиб борган ишлари ҳақида сўз юритилди. Вилоят Кенгаши аъзолари томонидан очиқ овоз бериш йўли билан вилоят Кенгаши раислигига вилоят ҳокими ёрдамчиси вазифасида ишлаб келаётган Жамшид Бахтиёрович Ходжаевсайланди.\nЮртимизда олиб борилаётган кенг қамровли\nислоҳотларнинг барчаси ёшларимизнинг манфаатлари ва ёрқин, нурли келажаги учун\nасос вазифасини ўтамоқда. Ёшларнинг чинакам таянчи ва суянчига айланган "Камолот” ёшлар ижтимоий ҳаракатининг олиб\nбораётган ишлари эътиборга сазоворлидир.\nЯқинда бўлиб ўтган "Камолот” ёшлар ижтимоий ҳаракатиНавоий вилоят Кенгашининг навбатдаги йиғилиши бўлиб ўтди. Унда Кенгашнинг ўтган давр мобайнида олиб борган ишлари ҳақида\nаъзолари томонидан очиқ овоз бериш йўли билан вилоят Кенгаши раислигига вилоят\nҳокими ёрдамчиси вазифасида ишлаб келаётган Жамшид Бахтиёрович Ходжаевсайланди.


Тиллага тузоқ қўйганлар - Darakchi\nТиллага тузоқ қўйганлар\nЖИНОЯТ 19.01.2016, 12:07\nҲаёт ташвишлари кимни четлаб ўтмайди, дейсиз? Бола тарбияси, рўзғор юмушлари аёл гарданига оғирлик қилади. Баъзан кўнглинг тўлиб, кимгадир юрагингдагиларни тўкиб солгинг келади. Солия ая ана шундай ҳолатда эди. Дарвоза олдидаги ўриндиқда ўтирганча, хаёл сураркан, ногаҳон эшитилган овоз сергак тортдирди...\n— Опа, яхшимисиз? Хомуш ўтирибсиз, оёғим шу томонга тортаверди-да ўзи. Кўнглим сезди бир гап борлигини. Келинг, фол очиб берай, ромда кўринади ҳаммаси...\nСолия ая эшик тирқишидан ташқарига кўз ташлади. Остонада турган аёл бир ёнидаги ҳамроҳига, бир Солия аяга қараб, тинимсиз гапиришдан тўхтамасди.\nОчсам очтира қолай, дея эшик зулфини кўтарди аёл...\nЕлкасидаги хуржунини ерга қўйиб, ўриндиққа ўтирган лўли аёллардан бири қўлини ушлаб, аянинг кафтларига қараб фол очишни бошлади...\n— Оилангизда жанжал бўлаётган экан, сизларни кўролмайдиганлар иссиқ-совуқ қилишган. Оиласининг тинчи бузилсин, дейишган. Яқин оламингиздан ҳам айрилибсиз, кўп сиқилманг, опа... — дея бидирилаётган аёл бармоқлардаги узукларга қараб ҳам ром очмоқчи бўлди.\n— Қўлингиздаги узуклар тилла эмас, опа. Мисдан ясалган улар. Қаердан олгандингиз?\nСолия аянинг кўнглига хавотир оралади. Иккиланиб қолди.\n— Йўғ-а, тилладан ясалган. Анча бўлди сотиб олганимга.\n— Сотиб олаётганингизда текширтириб кўрганмидингиз? Тилла эмас, опа. Келинг, узукларни менга беринг. Ҳозир текшириб бераман. Аниқ билиб оласиз...\nКўнгилга шубҳа оралаган Солия ая унинг қўлига узукларни тутқазди. Иккинчи аёл эса хуржунидан кичик идишлардаги суюқликларни олди. Узукларни устига бир-икки томчи томизиб кўришди. Суюқлик теккан жой қизариб, қорайиб қолди.\nСолия аянинг ранги ўчди. Лўлиларга эса жон кирди.\n— Мана, опа, айтмаганмидим тилла эмас деб. Сизни алдаб сотишган. Яна бошқа тақинчоқларингиз ҳам борми? Олиб чиқинг, уларни ҳам текшириб берамиз.\nСолия ая бошқа тилла тақинчолқарини ҳам уйдан олиб чиқиб, аёлларнинг қўлига тутқазди. Занжир, зирак ва бошқа тилла буюмлар “заргар”ларнинг текширувидан сўнг қорайиб қолди.\n— Ҳаммаси қалбаки экан, опа. Сизни алдашибди. Эссиз, опа, шунча пулга олгандирсиз ҳали буларни...\nАёл кишининг зебу зийнатга ўчлиги рост. Тилла деб тақиб юрган тақинчоқлари мис бўлиб чиққанидан каловланиб қолган Солия Маткаримова нима қилишни ҳам, нима дейишни ҳам билмай қолди. Ана шу вазиятдан фойдаланган лўли аёллар уни яна чув туширишди:\n— Сизга бир ёрдам қилай, опа. Келинг, бу тақинчоқларингизни менга бериб юборинг. Ўзим заргарга кўрсатиб, бошқатдан ясаттириб олиб келиб бераман. Унгача сиз буларни тақиб туринг, дея қулоғидаги зирак блиан қўлидаги узугини Солия аяга узатди лўли. – Роппа-роса ўн кундан кейин олиб келиб бераман. Кейин мени тилла тақинчоқларимни қайтариб берасиз.\nҚуюқ хайрлашиб, ваъдалар бериб кетган “заргар” аёллар, 3 850 000 сўмлик тақинчоқларни олганича, “Қиёт” қишлоғининг “Ойдин” маҳалласига бошқа қайтиб келишмади.\nОсонгина даромад топиш кимга ҳам ёқмайди? Тағин содда аёлларни чув тушириб, уларнинг ишончига кириб, буюмларига эга бўлиш наманганлик Дилафрўз Орзиева ҳамда Хуршида Сангиновалар учун осон иш бўлиб қолди.\nҚинғир қилмишлари учун олдинлари ҳам бир неча судланишган бўлишса-да бу “ҳунар”ларини ташлашмади. Аксинча ҳар гал бошқа вилоятнинг чекка қишлоқларига бориб, аёлларни алдашда давом этишди. Шу мақсадда улар бу гал “Идалиқалъа” маҳалласи кўчаларини кезишди. Қўни-қўшни бир жойга йиғилса, суҳбат ҳам қизийди. Уч-тўрт аёлларнинг кўча бошида гаплашиб туришганини кўрган лўлилар режани амалга оширишга уринишди. Аёлларнинг суҳбатига қўшилишиб, уларнинг бўйни ва қўлларидаги тақинчоқларга зимдан қарашни унутишмади.\n— Эски нарсаларингиз бўлса, сотиб оламиз. Уйларингизда керакмас эски-туски буюмлар бордир, дея аёлларни уй-уйларига жўнатиб юборишни режа қилган ҳамроҳлар бу гал Райҳон Қурбонованинг тақинчоқларига кўз олайтиришди.\n— Опа, бўйнингиздаги тиллами? Ҳа, деган жавобдан кейин ҳам савол беришдан тўхтамаган Д. Орзиева уни кўпроқ гапга тутарди.\n— Ўхшамаяпти, опа. Тилла суви югуртирилган бўлса бордир, лекин аниқ тилла эмас. Келинг, текшириб бераман.\nБўйнидаги занжирини ечтириб, хуржунидаги суюқликдан бир томчи томизганди, занжирнинг ўша жойи қорайиб қолди.\n— Мана, опа, тилла эмас дедим-ку. Тилла бўлганида қораймасди, умуман ранги ўзгармасди. Сизни алдаб сотишган.\nР. Қурбонова аёлнинг гапларига ишонди, қолган тилла тақинчоқларини ҳам текширтириш учун уларнинг қўлига тутқазди.\nЎн кундан кейин келамиз, дея ваъдалашиб, одатдагидай ўз тақинчоқларини бериб кетишган аёллар Р. Қурбонованинг жами 1 800 000 сўмлик тилла тақинчоқларини хуржунча солишди-ю, бу қишлоқда қайтиб қораларини кўрсатишмади.\nД. Орзиева ва Х. Сангиновалар бу гал Шовот туманининг бошқа қишлоғига қараб йўл олишди. Кўчаларни айланиб юриб, ниятларини амалга оширишга уринишди. Қўшни аёлларнинг ўзаро суҳбатлашиб тургани уларга қўл келди.\n— Эски буюмлар сотиб олиб юрибмиз, бўлса олиб чиқинглар, - дея суҳбатга аралашишди. Гап орасида қайси қўшниникида яқин кунларда тўй ёки аза бўлганини билиб олишди.\nЯнги келин туширган хонадон эшигини тақиллатишди. Ҳовлига киришлари биланоқ, бу хонадонда яқинда тўй бўлганлиги, келинчакнинг пойқадами қутлуғ келганлигини ва яна яхши хушхабарлар борлигини айтишиб, уй бекасинига фол очтиришга кўндиришди.\n— Келинингизни ҳам чақиринг, унга ҳам фол очайлик, — дея ёнларига чақиришди.\nАслида уларни келинчакнинг тақинчоқлари қизиқтирарди. Ҳеч нарсадан бехабар келин уларга қўлини узатди. Кафтига қараб, фол очишни бошлаган Д. Орзиева гап орасида тақинчоқлари ҳақида сўрашни унутмади.\n— Келинг, аниқлаб бераман. Биратла оғирлигини ҳам биласиз. Сиздан нима кетди. Бу ишим пул олмайман. Фақат алданиб қолманглар дейман, ахир тўй қилиш осон эмас, сарф-харажати бор. Дўконларда ҳам ҳозир қалбаки тақинчоқлар кўп, алдаб сотаверишади.\nҚайнона-келиннинг тақинчоқларига суюқлик томизаётган аёллар “сценарий” бўйича ўз “рол”ларини яхши бажаришаётган эди. Аслида спирт ва йод аралашмасидан тайёрланган бу суюқликдан тилла тақинчоқлар қораяди. Буни эса, ҳамма ҳам билавермайди-да!\n— Мана, кўрдингизми, сизларни алдашибди... — дея томоша кўрсатиб, тақинчоқларни хуржунга солаётган фирибгарларга бу сафар омад кулиб боқмади.\nОдатда тақинчоқ эгаларини чалғитиб, пайтдан фойдаланаётган фирибгарларнинг ўзлари Ички ишлар ходимларини кўриб, довдираб қолишди. Жиноий қилмишлари учун суд ҳукмига кўра Д. Орзиевага энг кам ойлик иш ҳақининг100 баравари миқдорида жарима ҳамда Х. Сангиновага иш ҳақининг 15 фоизини давлат даромади ҳисобига ушлаб қолган ҳолда 1 йил 6 ой муддатга ахлоқ тузатиш ишлари жазоси тайинланди.\nШовот тумани прокурори катта ёрдамчиси,\nОлтинсойда аёл кишига қўл кўтарган безорига нисбатан жиноят иши очилди


— Ҳар ҳафтанинг дам олиш кунлари ота-онамни кўриб келиш учун Касби туманининг Қамаши қишлоғига бораман, — дейди Воҳид Аҳмадов. — Мазкур қишлоққа бориш учун қамашиликлар, асосан, Миришкор томон қатновчи автобуслар ёки йўналишсиз таксилар хизматидан фойдаланишади. Мен бу сафар «Қарши — Қамаши — Миришкор — Жейнов — Чандир — Помуқ» ёзувли автобусга чиқдим. Йўловчилар кўп бўлгани учун тезда жўнасак керак, деб ўйлагандим. Бироқ... Автобусда оёқ босадиган жой қолмаган, ҳайдовчи эса йўловчи чақириб, овозининг борича жар соларди. Бир-иккита кекса кишиларнинг «Болам, шунча одам олдинг, ҳайда-да энди. Автобусга чиққанимизга икки соат бўлди-я», деган гапларига пинагини ҳам бузишмади. Мен ҳам шошаётганим учун соатга қарадим. Роппа-роса 13:40. Демак, автобусга чиққанимга ҳам бир соатча бўлиб қолибди. Энди юрсак керак, дея ҳайдовчига илтижоли тикиламан. Ниҳоят, орадан яна бир соат ўтиб, 14:45 да автобус жойидан қўзғалди. Бу вақтга келиб айрим йўловчилар аллақачон тушиб, таксида кетишган, қолганларнинг ҳам кутавериб силласи қуриганди.\nТўғри, енгил автомобиль ҳар томонлама қулай, бироқ унинг йўл ҳақини ҳамманинг чўнтаги кўтармайди. Бу вилоят марказидаги ҳолат, қишлоқларда эса тонгда бир автобус бўлади, асосан, бозорчилар ва талабалар билан шаҳарга йўл олиб, туш вақти яна шуларни олиб қайтади. Бундан бошқа вақтда автобусда юриши ҳақида гап-сўз ҳам бўлиши мумкин эмас...


Митинода масжид қурилишига қарши митинг бўлди\n19 сетябр куни Москванинг Митино тумани аҳолиси бу ҳудудда масжид қурилишига қарши оммавий норозилик намойишига чиқди. Россия муфтияти эса Москванинг ҳар бир туманида биттадан масжид қуришни режалаштирганини гапирмоқда.\nМитино аҳолиси масжидга қарши\nЧоршанба куни кечки пайт Россия пойтахти Митино туманининг бир ярим мингдан ортиқ фуқароси “Митинодаги масжидга йўқ деймиз!” шиори остида норозилик акциясини уюштирди.\nСоат 19:30 ларда бошланган митингда ташкилотчилар масжид қурилишига қарши мурожаатнома остига имзолар йиғди.\nНорозилик намойиши иштирокчилари билан учрашган Митино туман депутатларидан бири Владимир Демидко Озодлик билан суҳбатда фуқаролар масжид қурилиши ортидан Митинода транспорт, эпидемиология муаммолари юзага келиши ва криминал вазият издан чиқишидан хавотир билдирганини айтади.\n- Бу ерда истиқомат қилувчилар масжид қурилиши режаларидан норози экани ва нима учун уларни бундан хабардор қилишмагани, уларнинг фикрларини биров тингламаганидан норози эканликларини билдиришди. Айтиш жойизки, ҳақиқатан бу янгилик 2 ҳафта олдин пайдо бўлганига қарамасдан маҳаллий ҳукумат томонидан бирор расмий тушунтириш берилмаган ва натижада турли миш-мишлар тарқала бошлади. Кеча биз депутатлар ва ҳокимият вакиллари одамлар билан учрашиб вазиятни бироз ойдинлаштирдик, тушунтириш ишларини олиб бордик, дейди депутат Владимир Демидко.\nАйни пайтда, турли форум ва ижтимоий тармоқларда москваликлар шаҳар ҳокимиятининг масжид қуришга рухсат берганини қоралаб, турли жамоатчилик гуруҳларини тузмоқда.\nНамойишчиларни йиғилишларини бошқариб бораётган “Вконтакте” ижтимоий тармоғидаги “Митинодаги масжидга қарши” деб номланган ижтимоий гуруҳда 19 сентябрдаги митинг натижалари юзасидан “Ҳурматли митиноликлар! Кечаги йиғилишимиз масжид қурилиши масштабигагина таъсир этган, кўринади. Эндиликда у “Мокванинг энг кичик масжиди” деган ном олибди. Агарда префектура ўз қарорини ўзгартирмаса, биз яна йиғилишимизга тўғри келади”, деб хулоса чиқарилди.\nМитингда сўзга чиққанлардан бири қурилиш фундаментига сўйилган чўчқанинг калласини ташлаб қўйиш ва бу жойни чўчқанинг қонини оқизиб чиқиш каби кескинроқ чораларни қўллашни таклиф этди.\nДемидконинг фикрича, Россия қонунчилигидаги янги ўзгартишларга биноан маҳаллий депутатлар Кенгаши рухсати берилмаса, ҳеч қандай масжид қурилишига йўл қўйилмайди. У депутатлар кўпчиликнинг фикрини инобатга олишга мажбур экани ва агарда Митино тумани аҳолиси депутатларга ёзма тарзда мурожаат қилса, албатта уларнинг фикрлари асосида қарор чиқарилишини маълум қилди.\nМитино тумани депутати Владимир Демидко ҳозирча бу масала юзасидан унга шаҳарнинг бирор мусулмон жамоаси вакили мурожаат қилмаганини қўшимча қилди.\n“Агарда Митинода мусулмонлар жамоаси масжид қурилишини ёқлаб худди шундай хат билан мурожаат қилишса, уларнинг ҳам фикрлари инобатга олиниши сўзсиз”, дея давом этади депутат.\n- Агарда Митинода кўплаб мусулмонлар яшаётган бўлса, менимча улар ўз фикрларини билдиришга ҳақли. Улар Россия фуқаролари сифатида ўз аргументларини келтириб мурожаат қилишлари мумкин. Лекин ҳамма гап шундаки Митино ҳокимиятига бу қурилиш лойиҳаси юзасидан бирор ҳужжат келиб тушмаган. Яъни бу шунчаки режа, қурилиш бошлангани ҳам йўқ, дейди митинг иштирокчилари билан суҳбатлашган Митино туман депутатлар Кенгаши аъзоси Владимир Демидко Озодликка.\n"Ҳар бир туманга - биттадан масжид!"\nМаълум бўлишича, Москва шаҳар Қурилиш комиссияси Россия Мусулмонлар ташкилотлари бирлашган Ислом марказига Баришиха кўчасидаги 0,35 гектар ерга масжид ва гуманитар марказ қурилишига рухсат берган. Лекин иморатнинг баландлиги 35 метр ёки 13 қаватли бинодан баланд бўлмаслиги алоҳида таъкидланган.\nЖорий йилнинг августида Россия Муфтийлар Кенгаши Москванинг ҳар бир туманида биттадан масжид қуриш таклифи билан Москва ҳукуматига мурожаат қилган ва гўё рухсат олган.\nРоссия Муфтийлар кенгаши раиси муовини Рушан ҳазрат Аббосов бу масала юзасидан ўз фикрини билдириб, Москвада мавжуд 4 масжид пойтахтда доимий яшаётган 2 миллиондан зиёд мусулмонлар эҳтиёжини қондира олмаётганини айтади.\n- Биз мусулмонлар ҳам ўзимизга пойтахтимизда камида 10 та масжид қурилишини режалаштириб қўйдик. Режамизга мувофиқ масжидларга эҳтиёж ҳар бир округда мавжуд. Бу масала юзасидан Москва ҳукумати билан ҳозирда келишув мавжуд ва бизга шаҳарнинг турли жойларидан майдонлар таклиф қилинди: Митинода, Марино ва Люблинода жойлашган Жануби-Шарқий округда ҳамда бошқа туман ва округларда, дейди Россия Муфтийлар кенгаши раиси муовини Рушан ҳазрат Аббосов.\nМитинодаги вазият Россиянинг турли миллатчи-тақирбош тўдалари диққатини ҳам ўзига тортмоқда. “Русские” ҳаракати раҳбари Александр Белов-Поткин берган интервюларидан бирида Митинодаги вазият устидан назорат қилиб бораётганини таъкидлади.\nРухсат этилмаган намойишга зудлик билан келган юзлаб полиция ходимлари кечки соат 21:00 ларда митиноликларни тарқашга чақирди. Лекин йиғилганлар орасида очиқдан-очиқ миллатчилик, фашистик чақириқлар ҳитоб қилган тўрт нафар шахс ҳибсга олинди.\nДепутат Демидко бу шахслар Митинодан эмаслиги, аллақандай миллатчилар ташкилотидан ўз мақсадларида фойдаланишга уринганликларини маълум қилди.\n2010 йилнинг 11 сентябрида Москванинг жануби-шарқида жойлашган “Текстилшчики” туманида масжид қуриш режаларига маҳаллий аҳоли қаршилик кўрсатгани ва бу қурилиш бошланмасдан тўхтаб қолгани тўғрисида Озодлик хабар берган эди.\nЎтган йилнинг 28 ноябр куни Москвада шаҳарнинг Текстилшчики мавзесида масжид қурилишига қарши маҳаллий жамоатчилик гуруҳлари вакилларининг автомобилларда юриши ҳам ўтказилган эди.


Қаҳрамонлар мангу яшайди - Уч илдиз\nЗамонлар ўтган сари турфа воқеликларнинг сараги саракка, пучакка\nчиқиб қолаверади. Ўтмиш ҳақида эҳтиросга берилиб ё бошқа мақсадларда айтилаётган холис-нохолис гаплар ҳам худди шундай. Энг ёмони, қайсидир амалдорга яхши кўриниш учун ялтоқланиб ўтмишга тош отишдир. Таассуфки, бундай мудҳиш ҳолларни раҳматли Шароф Рашидов вафотидан сўнг кўриб, миллионлаб миллатдошларимиз азият чеккан эдилар. Яна бир бора афсуски, ҳамон кечаги ўтмишимизга ҳам «тош отишга тиш қайраб» юрганлар йўқ эмас… Шундай бир вазиятда узоқ йиллар давлат ва жамоат арбоби сифатида ном қозонган иқтисод фанлари доктори, профессор Мавлон УМУРЗОҚОВдек забардаст миллатдошимизнинг ўтмишга холисона ёндашиб ёзган қуйидаги таҳлилий мақоласи ёш ижодкорлар учун катта сабоқ, таъбир жоиз бўлса, маҳорат мактаби бўлмоғи жоиз. Шуни фахр билан айтишимиз мумкинки, ўтган асрнинг 70-йилларида мактабга борган бизнинг тенгдошлар, замондошлар ўша суронли воқея-ҳодисалар ичида улғайганмиз. Катта мансабларда ишламаган бўлсам-да оддий ижодкорлар қатори раҳматли Шароф Рашидов, Ислом Каримовларнинг ўзларини ҳам, фаолиятларини ҳам ўз кўзим билан кўрганман. Бу борада ўз фикрим, аниқ хулосаларим бор. Узоқ йиллар самарали фаолият кўрсатишган давлат ва жамоат арбоблари бўлишган Исмоил Жўрабеков, Мавлон Умрзоқовларнинг залворли фаолиятларига ҳам шоҳидмиз. Уларнинг ибратли жиҳатлари жуда кўп, албатта. Вақти келиб улар ҳақида туркум очерклар ёзиш ниятидаман.\nБой ўтмишимиз ҳақида ҳали бундай таҳилилий мақолалар кўплаб ёзилиши аниқ. Фақат, холислик ва энг муҳими, келажакка нафи тегадиган, ибрат оладиган жиҳатларига кўпроқ урғу бериш мақсадга мувофиқдир.\nМавлон УМУРЗОҚОВ: Бу кунларга етганлар бор…\nХусусан, моҳир сиёсатчи, сув хўжалиги бўйича Марказий Осиёда етук мутахассис, ўта талабчан, ташаббускор ва ташкилотчи раҳбар Исмоил Ҳакимович Жўрабековни нафақат Ўзбекистонда, балки қўшни давлатларда ҳам яхши билишади ва ҳурмат қилишади. У фаолиятини Усмон Юсупов давридан бошлаб, Шароф Рашидовдай донишманд ва бунёдкор инсон раҳбарлигида ишлади, мамлакатнинг мартабали лавозимларида меҳнат қилди. Шунингдек, Иномжон Усмонхўжаев, Рафиқ Нишонов, Ислом Каримовлар мамлакатни бошқарган ўта зиддиятли даврларда ҳам Исмоил Ҳакимович давлат бошқарувининг муҳим бўғинларида фаолият кўрсатиб, эл-юрт корига яраган инсонлардан бўлиб қолди.\nИсмоил Ҳакимовични 1985 йилдан бери биламан. У киши республиканинг барча вилоятлари, шаҳару туманлари, қишлоғу маҳаллаларини бир неча марталаб айланиб чиққан. Қаерга бормасин, Исмоил Ҳакимович нафақат туман раҳбарлари, ҳатто колхоз-совхозлар раислари ва бригада бошлиқларини ҳам исми-шарифини айтиб чақирарди. Бундай яқинлик ўз-ўзидан пайдо бўлмайди, албатта.\nЎзбекистон аграр соҳага ихтисослашган республика ҳисобланарди. Қишлоқ хўжалигининг тараққиёти бевосита ирригация ва мелиорация соҳасининг нечоғлик ривожлангани билан белгиланади. Умрини, жўшқин фаолияти ва бор салоҳиятини сув хўжалиги ривожига бағишлаган инсон сифатида Исмоил Ҳакимович кун тартибидаги масалаларни кабинетда ўтириб ҳал қилиб бўлмаслигини яхши тушунар эди. Шунинг учун у мамлакатни кадамма-қадам кезиб чиқади. Деҳқонлар, оддий сувчилар ва мироблар билан яқиндан суҳбатлашади. Уларнинг ўй-ташвишларига қулоқ тутади, мавжуд муаммоларни бартараф этишга доир мулоҳазаларини ўртоқлашади. Бу, ўз навбатида, соҳа ривожига хизмат қиладиган халқчил қарорлар ва лойиҳалар қабул қилинишига хизмат қилади. Бу билан чекланиб қолмасдан, Исмоил Ҳакимович шу қарор ва лойиҳа изидан бориб, уни амалга оширишда бевосита иштирок этади, камчиликлари бўлса, тузатади, ижрочиларга ёрдам беради. Деҳқоннинг камтар дастурхонида таомланиб, чўпоннинг оқ шўрвасидан ичиб кетаверади.\nШу тариқа вазир, Бош вазир ўринбосари, Президентнинг Давлат маслаҳатчиси мавқеида туриб ҳам қишлоқ аҳлининг “ўз одами”га айланиб қолган эди.\nҲалқимизда шундай ҳикматли гап бор: “Баъзан бир дўстингнинг қалбига қанчалик кириб борсанг, сен уни шунчалик йўқота борасан. Ва аксинча, дўстингнинг (ҳатто душманингнинг) қалбига қанчалик яқин бўлаверсанг, унинг ўзи билан қалбан яқин бўлиб бораверасан”. Исмоил Ҳакимович шундай одамки, у киши билан суҳбатлашганингиз сари тўғри сўзлиги, самимияти, эл-юрт учун жонини ҳам фидо қилишга тайёр инсон эканлиги сизни оҳанрабодай ўзига тортиб олади, ҳурматингиз ошади, эъзозлайсиз.\nШароф Рашидовнинг содиқ шогирди\nИсмоил Ҳакимович деярли чорак аср республикамизни бошқарган Шароф Рашидов даврида халқчил раҳбар сифатида шаклланибгина қолмай, бу инсон ташаббуси билан амалга оширилган улкан бунёдкорлик ишларининг бевосита ва билвосита иштирокчиларидан бири эди. Тўғри, у пайтларда Шароф Рашидов билан бирга ишлаган, унинг ғамхўрлигидан баҳраманд бўлганлар республикамизда кўплаб топилар эди. Лекин Исмоил аканинг ҳар қандай шароитда ҳам устози ва сафдошига айрича садоқати, чуқур ҳурмати ва эътиқоди бизни доим ҳайратга солган. Шароф Рашидов ҳақида гап кетганда,ўз устози ҳақида соатлаб завқ-шавқ билан сўзлаб чарчамас эди. Ваҳоланки, ўша йилларда Рашидов ҳақида сўз айтишнинг ўзи “гуноҳларнинг гуноҳи” бўлган.\n“Шароф Рашидов йўлбошчилик қилган йилларни Ўзбекистоннинг гуллаб-яшнаётган даври, деб ҳисоблайман, — деган эди Исмоил Ҳакимович. — Ўша даврда республика иқтисодиётини ҳар томонлама ривожлантириш, халқнинг ижтимоий-иқтисодий ҳаёти ва маданиятини юксалтириш ўз-ўзидан амалга ошмаган. Унинг замирида катта курашлар, Московдаги собиқ марказнинг корчалон раҳбарлари билан тил топишиш, ҳатто бир тонна цемент ундириш ёки битта ариқ ковлаш учун уларнинг розилигини олиш осон иш эмас эди. Бундай ва бунга ўхшаш бошқа турли эҳтиёжлар заруриятини исботлаш учун юрт оғасининг асаблари қанча чийралгани-ю, қанча соғлиғидан айрилганини бир тасаввур этинг!»\nУлуғ сиймоларнинг эзгу ишлари халқ хотирасида абадий яшайди. Шароф Рашидов бутун куч-ғайрати, ақл-заковатини Ўзбекистоннинг ёрқин келажаги учун сарфлаган ана шундай назаркарда инсон эди. Мамлакат халқ ҳўжалигининг ҳамма тармоқлари унинг бевосита назоратида бўларди. 1984 йилга келиб ялпи ижтимоий маҳсулот ва миллий даромад 1960 йилга нисбатан тўрт баробар, ишлаб чиқариш асосий фондлари эса 10,3 баробарга ошди. Ижтимоий соҳа, фан, маданият, соғлиқни сақлаш ва бошқа соҳаларда эришилган ютуқлар нафақат ҳалқимиз, балки чет элликларнинг ҳам эътироф ва олқишларига сазовор бўлди. Афсуски, Шароф Рашидов вафотидан сўнг марказда ҳам, юртимизда ҳам “ўлдинг –ўчдинг” қабилидаги тушуниксиз сиёсий қарашлар кўпчиб қолди.\n“Сизни адо қилди тўраларингиз…”\n1983 йил 23 декабрда Шароф Рашидов номини абадийлаштириш бўйича Ўзбекистон Компартияси Марказий Комитети ва Министрлар Советининг қарорини маъқуллаган ҳолда КПСС Марказий Комитети ва СССР Министрлар Советининг қарори қабул қилинади. Бироқ кўп ўтмай, Ўзбекистон бўйлаб Шароф Рашидовнинг пок номини қоралаш бўйича КПСС Марказий Комитети аппарати ва раҳбарияти ташаббуси билан ақлбовар қилмайдиган кампания бошланади. Алал-оқибат Ўзбекистон Компартиясининг ХХI съездида собиқ Марказдаги қора кучлар ўз мақсадига эришадилар: съезд Ўзбекистон Компартияси Марказий Комитетига Ш. Рашидов хотирасини абадийлаштириш ҳақидаги қарорни қайта кўриб чиқиш бўйича таклифлар юзасидан КПСС Марказий Комитетига мурожаат билан чиқиш вазифасини юклайди. Бу мурожаат талаблари шошилинч равишда, ҳатто съезд делегатлари уйларига етмасданоқ бажарилади.\nКПСС МК ва СССР Министрлар Совети 1986 йил 22 май қарори билан “Ш.Р. Рашидов хотирасини абадийлаштириш бўйича” 1983 йил 23 декабрда қабул қилган қарорини бекор қилди. Бу ҳужжатга асосан Ўзбекистон Компартияси МК ва Ўз.ССР Министрлар Совети 1986 йил 4 июлда ўзининг шармандали қарорини қабул қилади.\nПрезидент Ислом Каримов Шароф Рашидов хотирасини абадийлаштириш ва уни бекор қилиш тўғрисидаги қарорларни ўрганиб, хулоса бериш юзасидан топшириқ бергани учун сафарлардан бирида Исмоил Ҳакимовичдан сўрадим:\n— Биринчи қарорни бекор қилиш тўғрисидаги иккинчи аксил қарорда сизнинг имзонгизни кўрмадим?\n— Тўғри эътибор қилибсиз, — деган эди Исмоил ака ўшанда. — Мен бу қарорга имзо қўймаганман, қўймас ҳам эдим. Менга ўзимиздаги айрим раҳбарлар имзо қўйишимни айтишди, розилик бермадим. Ҳатто КПСС Марказий Комитетидан келган масъул ходимлар, имзо қўймасангиз, лавозимингиздан кетишингиз мумкин, деб пўписа қилишди. “Ишдан кетишга тайёрман, бироқ виждонимга қарши бормайман, миллат шаънини топташга йўналтирилган бу қарорга қаршиман”, — деб лойиҳани қўлимга ҳам олмадим. Бу ҳужжатга ҳам ўша субутсиз раҳбарлар, Шароф Рашидов билан бирга ишлаган “содиқ” шогирдлари ва “яқинлари” имзо чеккан эдилар…\nЎша кунларнинг сиёсий руҳини истеъдодли шоир Муҳаммад Юсуф топиб шеърга солган эди:\nСизни алқаганлар бир ҳалқ, бир денгиз,\nСизни қарғаганлар – жўраларингиз.\nСизни адо қилди тўраларингиз,\nБиздан рози бўлинг, руҳи нотинч зот.\nҚарор лойиҳасига Исмоил Ҳакимович имзо чекмагач, собиқ Марказда қандай бўлса-да уни лавозимидан бўшатиш, ҳатто жиноий жавобгарликка тортиш фикри ҳам йўқ эмас эди. Республика ва ўзбек халқи ўша йилларда оғир аҳволга тушган эди. Бир томондан Марказ республикани тобора ўз исканжасига олмоқда, иккинчи томондан эса Ўзбекистон ичидаги зиддиятли ҳолат, ола-тасир курашлар, сотқинлик, иккиюзламачилик, айниқса, раҳбарлар орасида тобора кучаймоқда эди. Марказдан келган “десантчи”ларнинг асосий мақсади “тартиб ўрнатиш” шиори остида ўзбек халқининг миллий ғурурини синдириш, элни қирғинбарот тузоқларга осон тушувчи оламонга айлантириш бўлган. Ўша пайтда Ўзбекистон Компартияси Марказий Комитетининг 5 котибидан 3 киши, 13 та вилоят партия комитети биринчи котибларидан 9 киши жиноий жавобгарликка тортилган эди.\nСапармурот Ниёзов қандай лавозим таклиф қилганди?\nИсмоил Ҳакимович Московнинг югурдаклари билан ўзи ўртасида бўладиган муқаррар курашни яхши ҳис этарди. Чунки унинг устида ҳам қора булутлар пайдо бўлмоқда эди.\nАйнан ўша кезларда Туркманистон Компартияси Марказий Комитетининг биринчи котиби Сапармурот Ниёзовнинг Исмоил Ҳакимовичга қилган ғамхўрлиги алоҳида эътиборга молик бўлган.\n— Делегат сифатида КПСС нинг ХХIV съездида иштирок этаётган эдим, — деб хотирлайди Исмоил Ҳакимович. — Танаффус пайтида С.Ниёзов билан кўришиб қолдик. Икки қўшни республикаларнинг Амударё сувидан биргаликда фойдаланишга бағишланган тадбирларда кўп учрашганимиз учун мени яхши танир эди. “Кечқурун учрашайлик, хонамга келинг”, деди хайрлашаётганимизда. “Россия” меҳмонхонасига қўнган эдик. Шу куни мажлисдан сўнг С.Ниёзовнинг хонасига бордим. Иккимиз дастурхон атрофида анча суҳбат қилдик.\n— Эшитдим. Сизни жиноий ишга тортишмоқчи. Менинг ёрдамим шундай: сизга Туркманистон Министрлар Советининг биринчи ўринбосари лавозимини таклиф қилмоқчиман. Бир йил ичида СССР Олий Совети депутатлигига номзодингизни қўямиз, — деди С. Ниёзов.\nБу таклифни ўйлаб кўришимга вақт беришини илтимос қилдим. Тошкентга келганимдан кейин С.Ниёзовнинг таклифи устида узоқ ўйладим. Атрофимдаги муҳит кун сайин чигаллашиб бораётган эди. Прокуратурага сўроққа чақириш доимий тусга кираётган, тўқилган айбловни бўйнимга қўйишмоқчи бўлишарди. Шу кунларда кутилмаган воқеа юз берди: жаноб Р.Нишоновни Москвага ишга олишди. СССРнинг тақдири ҳам ўша кезларда ҳал бўлиш — тарқалиш арафасига келиб қолганди.\n1989 йил июль ойининг охирларида Ўзбекистон Республикаси Компартияси Марказий Комитетининг биринчи секретари лавозимига Ислом Абдуғаниевич Каримов сайланади. Марказдан юборилган прокуратура ходимлари Иттифоқнинг парчаланиши арафасида эканлигини сезиб тезлик билан Ўзбекистонни тарк эта бошлади. Воқеалар ривожини таҳлил қилиб, Ўзбекистондан –— ўз юртимдан кетмасликка қарор қилдим. Сўнг бу ҳақида С.Ниёзов билан телефонлашдик.\n“Ҳозирги шароитда Ислом Каримовга сиздай салоҳиятли кадр жуда зарур”, деб у киши менинг фикримни маъқуллади.\nЖиззахда ўтган юбилей\nИслом Каримов Ўзбекистон Компартияси Марказий Комитетининг биринчи секретари этиб сайланганданоқ “Пахта иши” бўйича айбсиз қамалган юртдошларимизни озод қилиш масаласини ўз олдига мақсад қилиб қўяди. КПСС Марказий Комитети ва СССР Бош Прокуратурасининг эътирозларига қарамасдан, обрўли кишилар, фаоллар, кенг жамоатчилик ва СССР ҳалқ депутатлари гуруҳининг талабига асосан Республика Олий суди ва Бош прокуратураси ходимларидан иборат комиссия тузиш ҳақида Ўзбекистон Компартияси Марказқўми бюросининг қарори қабул қилиниб, И.Жўрабеков мазкур комиссиянинг раиси, А.Полвонзода унга ўринбосар этиб тайинланади. Исмоил Ҳакимович раҳбарлик қилган бу комиссия аъзоларининг тинимсиз меҳнатлари туфайли ноҳақ қамалган минглаб юртдошларимиз ўз оилалари бағрига қайтишди.\nИслом Каримов Президентлиги йилларида мамлакатимиз мустақилликка эришди ва жуда кўп ижобий ўзгаришларни рўёбга чиқариш насиб этди. Неча минг йиллар давомида шаклланган миллий қадриятларимиз ва анъаналаримиз тикланди. Юртимизда яшаб ўтган дунёга машҳур алломаларимизнинг пок номлари улуғланиб, қадамжолари обод этилди. Улар қаторида халқимизнинг фидойи фарзанди Шароф Рашидов хотирасининг абадийлаштирилиши маънавий ҳаётимизда муҳим воқеа сифатида эътироф этилади.\n1992 йилда Президент қарорига асосан, Шароф Рашидов таваллудининг 75 йиллигини нишонлаш комиссияси тузилиб, Исмоил Жўрабеков унга раис этиб тайинланди. 1992 йил ноябрь ойида Жиззах шаҳрида юбилейи кўтаринки руҳда ўтди. Қўшни республикаларнинг собиқ раҳбарлари Д.Кунаев, Т.Усубалиев, И.Жабборов, М.Ғафуровлар бу анжуманда иштирок этди ва нутқ сўзлади.\nШубҳасиз, бу анжуманнинг юксак даражада ўтишида комиссия раиси И.Жўрабековнинг меҳнати ва саъй-ҳаракатлари катта бўлди.\n«Наманган воқеалари» — аслида нима бўлган эди?\n1991 йил декабрь ойининг биринчи декадасида содир этилган «Наманган воқеалари» нафақат ушбу вилоят ёки Фарғона водийси аҳлини, балки соғлом фикрлайдиган ҳар бир ўзбекистонлик қалбини ларзага солган эди. Ўшанда, 1991 йил 8 декабрда И.Каримов Президентликка номзод сифатида Наманган вилояти сайловчилари билан учрашувга боради. Бир кун олдин Ўзбекистон Президентининг Ташкилий-кадрлар сиёсати бўйича Давлат маслаҳатчи сифатида И.Жўрабеков билан бу тадбирга тайёргарлик кўриш учун Наманганга самолётда учиб борган эдик. Халқ депутатлари Наманган вилояти Кенгаши раиси Б.Ҳакимов чет эл сафарида эди. Шунинг учун унинг биринчи муовини С.Тошпўлатов ва шаҳар совети раиси Ф.Қутбидинов бизга ҳамроҳлик қилди. 8 декабрь тушдан кейин вилоят ҳокимлиги мажлислар залида Президент шаҳар ва туманлар вакиллари билан учрашув ўтказди. Номзодни қўллаб-қувватлаш учун бўлган музокараларда ўнга яқин вакиллар сўзга чиқди. Музокарада «Мингчинор» маҳалласи раиси Т.Абдуллаев минбарда нутқ сўзлаётган пайтда инсульт олди. Соғлиқни сақлаш вазири Ш.Каримов нотиқнинг аҳволини сезиб, минбардан қулаётган жойида уни ушлаб қолди ва биринчи ёрдамни кўрсата бошлади.\nМамлакат бош шифокори ҳамроҳлигида бемор вилоят шифохонасига ётқизилди. Лекин ўша куниёқ вазият кескинлашиб, шаҳар маркази ва вилоят партия қўмитаси биноси олдида одамлар тўплана бошлаган эди. Учрашув тугагандан кейин Президент ва бошқа мутасаддилар Тошкентга қайтишди. И.Жўрабеков пойтахтга келгач, Наманганга телефон қилади. Шаҳарда нотинчликлар бошланган, маҳалла раиси Т.Абдуллаев оламдан ўтган эди.\nЭртаси куни эрталаб Президент, Исмоил Жўрабеков, муфтий Муҳаммад Содиқ ва камина Наманганга етиб борганимизда вилоят партия қўмитаси биноси олдида ўн мингдан ортиқ турли ёшдаги одамлар, асосан ёшлар тўпланган, бино пештоқига яшил ислом байроғи осилганди.\nЎзини “Наманган амири”, деб эълон қилган Тоҳир Йўлдошев қонуний ҳукуматга қарши одамларни жиҳодга чақираётган бир пайтда Президент Ислом Каримов билан изма-из Исмоил Жўрабеков ва бошқалар оламон ичига кириб боради. Вазият жуда хатарли эди. Тоҳир Йўлдошев оломон номидан Президент олдига Ўзбекистонни Ислом жумҳурияти, деб эълон қилиш, диний сиёсат асосида давлатни бошқариш каби ўндан ортиқ Ўзбекистон Конституциясига тўғри келмайдиган талабларни қўйди.\nИслом Каримов бу масалалар ваколатли органлар томонидан кўриб чиқилгандан сўнг бир қарорга келиш мумкинлиги ва унгача ҳамкорликда маслаҳатлар ўтказиб туришни таклиф этди.\nШундан сўнг Ислом Каримов бошчилигида вафот этган маҳалла қўмитаси раиси Т.Абдуллаевнинг уйига фотиҳага борилади. Наманган аэропортида Исмоил Жўрабеков тинчлик ўрнатилмагунча бир муддат шаҳарда қолиш ҳақида Президентдан топшириқ олади. Бу муддат бир ярим ойдан ошишини ўшанда у билмаган эди.\nИсмоил Ҳакимович куну тун тиним билмасди. Гоҳ дин уламолари билан учрашиш учун масжидга, гоҳо ўқув юртларга, гоҳо ҳурматли оқсоқолларнинг хонадонларига борар эди. Муаммоларни жойида ўрганиш ва фаоллар билан ечимини топиш, эртанги кун учун истиқболли режалар белгилаш ва уларни амалга оширишга соғлом кучларни сафарбар этиш доирасида кенг қамровли тарғибот-ташвиқот ишлари олиб борилди. Натижада шаҳардаги аҳвол аста-секин ўз ҳолига қайта бошлади. Ақидапарастлар таъсирига адашиб тушиб қолган ёшларнинг катта қисми давлат томонга ўта бошлашди.\nЎзини “Наманган амири” деб эълон қилган Тоҳир Йўлдошев, унинг шериги Жума Намангоний ушбу ҳаракатларининг келажаги йўқлигини сезишгандан сўнг хорижга қочишга улгуришди. Вилоят ва шаҳар маъмурияти ходимлари орасида ҳам ақидапарастларнинг тегирмонига сув қуйиб юрган кимсалар аниқланди. 1992 йил январь ойининг бошида (03.01.1992) Президентнинг розилиги билан вилоят раҳбарияти тубдан янгиланди.\nЎшанда подадан аввал чанг чиқармаслик нақлига амал қилиниб, Наманган вилоятининг бўлажак раҳбари Бургутали Рапиғалиев хавфсизлик бошқармаси идорасига чақирилади: эрталаб хонага қўлида катта тўр халта, ичида кийим-кечаклар шекилли, юзларида қўрқув аломатлари яққол кўриниб турган ҳолда Бургутали Рапиғалиев кириб келади. Хонадаги таниш чеҳраларни кўриб юзига қон югура бошлайди. Исмоил Ҳакимович Президентнинг мулоҳазаларини лўнда қилиб тушунтиргандан сўнг Бургуталининг кўзларида ёш қалқий бошлади. Ўрнидан туриб “Худога шукур-ей, мен бу ташкилот идорасига чақиришгани учун бошқача фикрга борган эканман”, дейди.\nХалқ депутатлари Наманган вилоят кенгаши сессиясида Бургутали Рапиғалиев якдиллик билан вилоят раҳбари этиб сайланди. Шаҳар раҳбарлигига завод директори лавозимида ишлаётган Акмалхон Икромов номзоди маъқулланди. Кейинги йилларда бу икки раҳбар бошчилигида Наманган вилояти ва марказида ижтимоий-иқтисодий, маданий, мафкуравий, саноат, қурилиш ва бошқа соҳаларда кенг қамровли бунёдкорлик ишлари амалга оширилди.\n«Ўш фожиалари»га бир ўқ отилмай барҳам берилди\n«Ўш фожиалари»ни эслар эканман, уни янада кенгайиб кетмаслиги, икки қардош ҳалқларнинг ўртасидаги қирғинбарот урушлар, хунрезликларнинг олдини олишда Исмоил Ҳакимовичнинг етакчилик иродаси катта роль ўйнаганини эътироф этмасдан бўлмайди. Ўша кунларда Президент топшириғига кўра, Исмоил Жўрабеков раҳбарлигида кечаю кундуз қўшни Қирғизистон билан чегарадош ҳудудларда назорат ўрнатилади.\nПрезидентнинг 1990 йил 8 июндаги фармони билан Андижон шаҳрида ва Ўш вилоятига чегарадош бўлган туманларда фавқулодда ҳолат жорий этилди. Чунки ўша кунлари Қўрғонтепа, Жалақудуқ, Ҳўжаобод, Марҳамат ва бошқа туманлардан минглаб андижонликлар Ўшда қирғин қилинаётган қариндошлари учун қирғизлардан ўч олиш ниятида чегарадан ўтишга чоғланиб туришган эди.\n— Биз Андижон вилояти раҳбарлари ва маъмурий органлар вакиллари билан Ўзбекистон — Қирғизистон” чегарасининг ўртасидамиз, — деб эслайди Исмоил Ҳакимович. — Оламон ичидан “уларни уриб бўлса ҳам чегарадан ўтамиз” деган ҳайқириқлар келарди. Бизни урганлар ҳам, сўкканлар ҳам бўлди. Нима дея оласиз! Улар ғазабда, ахир Ўшда уларнинг қариндош-уруғлари ўлдириляпти, азобланяпти… Кечга яқин аранг оломон билан тил топишдик. Устимга қарасам, костюмим йиртилган, кўйлагимнинг тугмалари йўқ. Лекин ич-ичимдан хурсанд эдим: отишма бўлмади, ўлим бўлмади. Ўша пайтда вазиятни четроқда кузатиб турган ҳарбийларга, қуролни асло ишлатмайсизлар, деб буйруқ бериб тўғри қилган эканман.\n«Ўш фожиалари» ўз-ўзидан пайдо бўлгани йўқ. Московдагилар бу воқеаларда жуда яхши хабардор бўлиб турсалар-да, атайдан ёрдам кўрсатишга тайсаллашган эди. Ўрта Осиё давлатлари ва халқлари ўртасидаги қонли тўқнашувлар, миллатлараро хунрезликлар янада кучайишидан Марказ гўё манфаатдордек кўринарди. Шундай ҳам бўлди.\n— Ҳақиқий қаҳрамон, — деган эди белоруссиялик ёзувчи, Нобель мукофоти совриндори Светлана Алексеевич. — Бу бошқа бировни нишонга олиб отмайдиган кишидир. Шу маънода, Исмоил Жўрабековнинг Ўш — Ўзган воқеаларининг ҳақиқий қаҳрамони дейиш мумкин эди.\nЗое кетган оламшумул лойиҳа\nИсмоил Ҳакимовичнинг ҳаёти ва фаолиятидаги оғриқли нуқталардан бири доимо Орол масаласи бўлиб келган. Бу бежиз эмас. Чунки Московнинг тазйиқи билан юзага келган пахта яккаҳокимлиги туфайли Оролни суғориб турган Сирдарё ва Амударё сувларини бўғиб олган ўнлаб тўғонлар қурилишида у кишининг шахсан ўзи иштирок этган, бунинг фожиали оқибатларини ҳам ўша пайтдаёқ яхши тушунар, бироқ иложсиз эди.\nОқибатда Марказий Осиё табиатини яшнатиб турган баҳри муҳит йўқликка юз тутди. Денгизнинг қуриб бориши билан боғлиқ экологик муаммо аллақачон регионал доирадан чиқиб, глобал аҳамият касб этди ва чинакам фожиага айланди. Оролни сақлаб қолишнинг ягона йўли бу Сибирь дарёларини денгиз томон йўналтириш эди.\nШароф Рашидов бошчилигидаги республика раҳбарияти бу масалани собиқ Иттифоқ олдида кўтариб чиққан. Марказнинг барча вазирлик ва органлари билан келишув асосида КПСС Марказий Комитети ва СССР Министрлар Советининг мазкур масала бўйича қўшма қарори қабул қилинади. Собиқ СССР сув хўжалиги вазири Н.Ф. Васильев ташаббуси билан ушбу лойиҳа бўйича махсус комиссия тузилган ва унинг таркибига И.Жўрабеков ҳам киритилган эди. Бироқ КПСС Марказий Комитети Бош котиби лавозимига М.Горбачёв келгандан кейин бу лойиҳа тўхтатилган.\n— Ваҳоланки, — деб эслайди И.Ҳакимович. — Мазкур лойиҳа устида 160 дан ортиқ ташкилотлар, 48 лойиҳалаш ва 112 та илмий-тадқиқот институти, иттифоқдош республикаларнинг 9 та вазирлиги ишлаган. Унинг ташаббусчиси Ўзбекистон эди. Сарфланган қанча меҳнат ва капитал маблағларни айтмайсизми?! Ҳаммаси зое кетди!..\nКўпгина мутахассисларнинг фикрига кўра, Сибирь дарёларини Орол томон йўналтириш шимолий Россия учун ҳеч қандай оғирлик ёки зарар олиб келмасди. Бу ҳавзалардан олинадиган сув атиги 5,5-6,0 фоизни ташкил этарди холос. Кейинги пайтда у томонларда юз бераётган тошқинларни эътиборга олсак, бу ҳажмдаги сувнинг Россия экологиясига, иқлимига ва атроф-муҳитига ҳеч қандай таъсири йўқ эди. Мазкур лойиҳани амалга ошириш Марказий Осиё давлатларида қўшимча қўриқ ерларни ўзлаштиришга, янги қишлоқлар ва шаҳарлар барпо бўлишига, қўшимча иш жойлари яратишга, бу ўз навбатида, ялпи ички маҳсулот ҳажмини ошишига олиб келарди.\nШу ўринда Исмоил Ҳакимовичнинг айни куч-ғайратга тўлган даврлари Республика сув хўжалиги вазирлиги билан боғлиқлигини таъкидламоқ жоиздир.\n“Минода Шайтонни қилдик тошбўрон…”\n— 1972 йил август ойида мен Ўзбекистон сув ҳўжалиги вазирининг биринчи муовини этиб тайинландим, — деб хотирлайди И. Жўрабеков. — Ўша йиллари бу вазирлик асосан сувни тақсимлаш ва ирригация-мелиорация ишлари билан шуғулланар эди. Йирик қурилишлар Ўзбекистон сув қурилиши бошқармаси орқали бажарилар эди. Ирригация тизимларини, сув омборлари иншоотларини ва ҳоказоларни қуриш учун бу бошқарманинг кучи етмасди. Шароф Рашидовнинг қўллаб-қувватлаши сабаб, юқорида ўтирган айрим раҳбарларнинг қаршилигига қарамасдан, вазирлик таркибида индустриал база яратдик. Шундан сўнг, вазирлик йирик объектларни қура олиш имконига эга бўлди. Ўша йилларда Ҳисорак сув омборини қуриш ишлари бизнинг вазирликка топширилди. Бу объект қисқа муддатда қурилиб ишга туширилди.\nБундан ташқари, “Тўполон” сув омбори, “Туямўйин” гидроузели иншоотлари қурилишида И.Жўрабековнинг хизматлари беқиёс бўлган. У кишининг бевосита раҳбарлигида бу объектлар муддатидан олдин фойдаланишга топширилган эди.\nУмр Аллоҳ томонидан иноят этилган катта донғил йўл демакдир. Ҳаёт ҳам, ўзинг ва ўзлигинг учун кураш ҳам йўлдан иборат. Гуржиларнинг шундай мақоли бор: “Ишхонангдан чиқиб уйга кетаётганингда, ортинган итлар чопмаса, билгинки сен бошқа кўчага кириб қолгансан”. Исмоил аканинг ҳаёт йўлига назар солсак, унинг ҳеч қачон “бошқа кўчадан” юрмаганини кўрамиз.\nЎзбекистон мустақиллигининг биринчи ўн йиллигида мавжуд социалистик иқтисодиётни бозор иқтисодиёти локомативига кўчиришга маъсул фигурантлардан бири Исмоил Жўрабеков бўлган.\nСобиқ район партия комитети, обком ёки район кенгаши, област кенгаши каби тушунчалар ўрнига ҳокимлик иниститутини жорий этиш ҳақидаги таклифни Президент маъқуллади. Олий Мажлис томонидан тегишли Қонун қабул қилинди. Уни ижро этиш механизми ишлаб чиқилди. Исмоил Ҳакимович республиканинг барча қишлоқ туманларига бирма-бир бориб, туман кенгашлари сессияларида ҳокимлар ва уларнинг ўринбосарлари сайловини ўтказганди. Бу ишлар собиқ СССРдан мерос бўлиб ўтган йўқчилик, саккиз турдаги рўзғор учун энг зарур молларни талон билан тарқатиш давом этаётган шароитда олиб борилди. Бунинг устига, Ўзбекистон мустақиллигини кўролмайдиган қора кучлар ҳар бир имкониятдан фойдаланиб, турли иғво ва тўпалонлар чиқариб туришар эди. Шундай шароитда халқни бошқара оладиган кадрни топишнинг ўзи бир муаммо бўлса, унинг янгича муносабатлар тизимида ишлаб кетишини таъминлаш иккинчи муаммони келтириб чиқарар эди. Шунинг учун баъзи бир вилоят ва туманларга такрор-такрор боришга тўғри келарди. Шундай пайтларда Исмоил Ҳакимовичнинг жойлардаги кадрларни яхши билиши ва одамлар билан тезда тил топиша олиш қобилияти қўл келарди.\nКолхоз ва совхозларни фермер хўжаликларига айлантириш, дастлабки пайтларда қаддини тиклаб олишлари учун етиштирган ҳосилнинг бир қисмини ўзлари мустақил сотишларига қўйиб бериш ҳақидаги лойиҳанинг бош меъмори ҳам Исмоил Ҳакимович бўлган. Ислом Каримов қишлоқ хўжалиги соҳаси инон-ихтиёрини бу жабҳада катта билим ва тажрибага эга бўлган Исмоил акага топшириб қўйган эди. Буни кўролмаганлар “қишлоқнинг бойиб кетишига йўл қўйиб берди”, деб Президентни ишонтиришди ва фермерлар режадан ошиқ етиштирган маҳсулотни ҳам тортиб олиб, қишлоқни абгор қилишди. Натижада оддий кетмончилар, ҳатто сиқувда қолган айрим фермерлар ҳам қишлоқни ташлаб ер юзининг турли ўлкаларига мардикорчиликка чиқиб кета бошладилар.\nСобиқ СССР даврида шаклланган кооперация тизимининг издан чиқиши ва унинг муқобили ҳали яратилмагани туфайли тўхтаб қолган юзлаб қурилиш ташкилотлари ва корхоналарнинг талон-тарож этилишига бефарқ қараб турмагани учун ғанимлари Исмоил Ҳакимовичнинг устига мағзава ағдаришар, у киши эса тўғрисўзлиги, қатъяти, ҳалоллиги ва энг муҳими ўзига ишонгани учун туҳмат тошларини бошидан итқитиб ташлаб, яна енг шимариб ишга киришиб кетаверар эди.\nЎзбекистон Қаҳрамони, Халқ шоири Абдулла Ориповнинг “Ҳаж дафтари” китобидаги “Шайтон” шеърида шундай мисраларни ўқиган эдим:\nЛаънатга кўмилди бадбахт у лаъин.\nҲа, бу Шайтон қайтмас чиқди. Бу шайтонлар Исмоил Ҳакимовични чалишнинг бошқача усулини танладилар. Ёлғиз чинор ўрмон бўлолмаслигини улар ҳам яхши билишарди. Шунинг учун аввал унинг қаватида-ёнида турган, ҳар қандай шароитда ҳам унга кўмакчи ва суянчиқ бўлган дўстлари ва шогирдларини қайчилашга киришдилар. 2005 йилдан Исмоил Жўрабеков изидан суриштирувлар, текширувлар ва терговлар бошлаб юборилди. Бир умр Ўзбекистон қишлоқ хўжалигининг ривожи учун курашган инсонни энди қишлоқ хўжалигини издан чиқаришда айиблашаётган эдилар. Лекин олтин айнимас деганлари ҳақ гап экан. Исмоил ака бу синовларни ҳам мардона енгиб ўтди. Аксинча, ғанимлари ўзлари қазиган чоҳга ўзлари бир-бир қулаб кетавердилар. Бу кунларга етганлар бор, етмаганлар бор, деб шунга айтсалар керак-да.\nУлуғ тўқсон ҳикмати\nИсмоил ака Жўрабековнинг ҳаёти ва жўшқин меҳнат фаолияти ҳақида қанчалик кўп ёзсак ҳам кам. Айни пайтда меҳнатнинг роҳати, хизматнинг эътирофи ҳам бўлиши керак, деган ўй кечади кўнглимдан. Аслида улуғ тўқсон ёшни қаршилаётган одамнинг фарзандлари, набиралари, эвара-чеваралари даврасида очиқ юз билан ўтиришнинг, шогирдлари, дўстлари ва одамларнинг юзига тик қарай олишнинг ўзи катта бахт, юксак мукофот бўлади.\nЎзбекистон Президенти Шавкат Мирзиёевнинг 2017 йил 27 авгусдаги Фармони билан мамлакатимиз мустақиллигини мустаҳкамлаш, унинг иқтисодий қудратини юксалтириш ишларига қўшган муносиб ҳиссаси, юртимизда барча соҳаларда амалга оширилаётган кенг кўламли ислоҳотлардаги фаол иштироки, Ватанимиз тараққиёти ва халқимиз фаровонлигини таъминлаш борасидаги кўп йиллик фидокорона меҳнати, жамиятимизда миллатлараро дўстлик ва тотувликни қарор топтириш ҳамда ёш авлодни ватанпарварлик ва истиқлол ғояларига садоқат руҳида тарбиялашдаги катта хизматлари учун Исмоил Жўрабеков Ватаннинг юксак мукофоти – “Дўстлик” ордени билан мукофотланди.\nАлбатта, юксак нишон кўкракка тақилади. Унинг билан баробар билдирилган юксак ишонч ва эътибор эса нақ юракдан жой олади. Бу ўз навбатида, инсоннинг умрига умр қўшади, вужудига ғайрат бағишлайди.\nИсмоил Ҳакимович Жўрабеков ҳозир ҳам меҳнат қўйнида, шогирдлари билан эл-юрт ташвишида!..\nНима ҳам дердик, ҳеч чарчаманг, устоз!\nNext story «Фронт газеталари» — тарих кўзгуси\nPrevious story Журналист-кадрлар тайёрлаш борасида янги босқич


Газеталарни қачон лотин алифбосида ўқиймиз? – Сурхон тонги\nБош саҳифа / Жамият / Газеталарни қачон лотин алифбосида ўқиймиз?\nОктябр 15, 2017\tЖамият Изоҳ қолдириш 669 Кўрилди\nБугунги кунда чоп этилаётган матбуот нашрлари, айниқса газеталарнинг аксарият, қисми ҳанузгача кирилл алифбосида ўқувчилар ҳукмига ҳавола этилмоқда.\nАлбатта, болалар учун мўлжалланган айрим газета ва журналларда лотин графикаси асосида турли мазмундаги мақола, ҳикоя ва шеърлар бериляпти. Лекин улар ҳам бармоқ билан санарли, холос.\nЁдингизда бўлса, 1993 йил 2 сентябрда “Лотин ёзувига асосланган ўзбек алифбосини жорий этиш тўғрисида”ги Ўзбекистон Республикаси қонуни эълон қилинганди. Унга кўра, янги алифбога босқичма-босқич ўтилиб, бу иш 2005 йил 1-сентябрига қадар тўлиқ тугалланиши керак эди. Албатта, бу ишга Ўзбекистон Республикаси Конституциясига асосланиб ҳамда ўзбек алифбосининг лотин алифбосига ўтилган 1929-1940 йиллардаги ижобий тажрибасидан келиб чиқиб, қолаверса, кенг жамоатчиликнинг истак-хоҳишларини инобатга олган ҳолда қўл урилганди. Аммо, ҳозирда эса фақат таълим муассалалари ҳамда айрим ташкилотлардагина иш юритиш янги алифбо асосида олиб бориляпти. Бироқ, негадир матбуот нашрларида бу жараённи амалга оширишда бироз сусткашлик сезиляпти, назаримда. Бу эса янги алифбо асосида таҳсил олаётган ёшларга ноқулайлик туғдирмоқда.\nБугун ҳаётимизни оммавий ахборот воситаларисиз тасаввур этиб бўлмайди. Бу борада айниқса, газета нашр- ларининг ўрни катта. Негаки, улар фақат ахборот тар- қатибгина қолмай, маълум маънода омма саводхонлигини оширишга ҳам хизмат қилади. Модомики, юртимизда лотин ёзувига асосланган янги алифбога ўтиш белгиланган экан, демак бу жараёнда нафақат ёшларни, балки катта ёшдагиларни ҳам ушбу алифбо асосида саводини чиқаришда газета нашр- ларининг аҳамияти катта.\nОлдинги Ота хижолат, она эса жим\nКейинги Дунёни уйғоқликка чорлаган нутқ\nШифокор — халоскор