402-II-сон 30.08.2002. Қон ва унинг таркибий қисмлари донорлиги тўғрисида\nҚОН ВА УНИНГ ТАРКИБИЙ ҚИСМЛАРИ ДОНОРЛИГИ ТЎҒРИСИДА\n3-модда. Қон ва унинг таркибий қисмлари донорлиги тўғрисидаги қонун ҳужжатлари\n4-модда. Қон ва унинг таркибий қисмлари донорлигининг асосий принциплари\n5-модда. Қон ва унинг таркибий қисмларини топширишнинг ихтиёрийлиги\n6-модда. Қон ва унинг таркибий қисмларини топширишнинг инсон учун безарарлилигини таъминлаш\n7-модда. Донор қони ва унинг таркибий қисмларини ишлатиш хавфсизлигини таъминлаш\n8-модда. Қон ва унинг таркибий қисмларини топшириш шартлари\n9-модда. Тиббий кўрикдан ўтказиш\n10-модда. Донор қони ва унинг таркибий қисмларини тўплаш, тайёрлаш, қайта ишлаш, сақлаш ва ишлатиш\n11-модда. Донор қони ва унинг таркибий қисмларига бўлган эҳтиёжлар\n12-модда. Қон билан ишлаш хизмати\n13-модда. Қон билан ишлаш хизмати ваколатлари\n14-модда. Маҳаллий давлат ҳокимияти органларининг қон ва унинг таркибий қисмлари донорлиги соҳасидаги ваколатлари\n15-модда. Корхоналар, муассасалар ва ташкилотларнинг қон ва унинг таркибий қисмлари донорлиги соҳасидаги мажбуриятлари\n16-модда. Нодавлат нотижорат ташкилотлари, фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органларининг қон ва унинг таркибий қисмлари донорлигини ривожлантиришдаги иштироки\n17-модда. Донорнинг ҳуқуқлари\n18-модда. Донор бўлишга розилик билдирган шахснинг мажбуриятлари\n19-модда. Қон ва унинг таркибий қисмларини топшириш тартиби\n20-модда. Донорга бериладиган кафолатлар ва компенсациялар\n21-модда. Донорни рағбатлантириш\n22-модда. Қон билан ишлаш хизмати тиббиёт ходимларини ижтимоий ҳимоялаш\n23-модда. Донор қони ва унинг таркибий қисмларини, шунингдек донор қони препаратларини олиб кириш ва олиб чиқиш\n24-модда. Донор қони ва унинг таркибий қисмларини, шунингдек донор қони препаратларини ташиш\n25-модда. Фавқулодда вазиятларда қон ва унинг таркибий қисмлари донорлигини ташкил этиш\n26-модда. Қон ва унинг таркибий қисмлари донорлигини ривожлантириш тадбирларини молиялаштириш\n28-модда. Қон ва унинг таркибий қисмлари донорлиги тўғрисидаги қонун ҳужжатларини бузганлик учун жавобгарлик\n1.14.00.00.00 Соғлиқни сақлаш. Жисмоний тарбия. Спорт. Туризм / 14.01.00.00 Соғлиқни сақлаш / 14.01.16.00 Бошқа масалалар]\nУшбу Қонуннинг мақсади қон ва унинг таркибий қисмлари донорлиги соҳасидаги муносабатларни тартибга солишдан иборат.\nдонор — ўз қони ва унинг таркибий қисмларидан бир қисмини тиббиёт эҳтиёжлари учун ихтиёрий равишда берувчи жисмоний шахс;\nдонор қони банки — қон билан ишлаш хизмати томонидан вужудга келтириладиган ва янгилаб бориладиган, узоқ муддат сақлашга мўлжалланган донор қони таркибий қисмларининг захиралари;\nдонор қони препаратлари — донор қони таркибий қисмларини қайта ишлашда олинган даволаш воситалари;\nдонор қони таркибий қисмлари — қоннинг қон плазмаси ва ҳужайралари шаклидаги таркибий қисмлари.\nҚон ва унинг таркибий қисмлари донорлиги тўғрисидаги қонун ҳужжатлари ушбу Қонун ва бошқа қонун ҳужжатларидан иборатдир.\nАгар Ўзбекистон Республикасининг халқаро шартномасида Ўзбекистон Республикасининг қон ва унинг таркибий қисмлари донорлиги тўғрисидаги қонун ҳужжатларида назарда тутилганидан бошқача қоидалар белгиланган бўлса, халқаро шартнома қоидалари қўлланилади.\nҚон ва унинг таркибий қисмлари донорлигининг асосий принциплари қуйидагилардан иборат:\nқон ва унинг таркибий қисмларини топширишнинг ихтиёрийлиги;\nқон ва унинг таркибий қисмларини топширишнинг инсон учун безарарлиги;\nдонор қони ва унинг таркибий қисмларини ишлатиш хавфсизлиги.\nҚон ва унинг таркибий қисмларини тиббиёт эҳтиёжлари учун топшириш донор томонидан ихтиёрийлик асосида амалга оширилади.\nШахсни қон ва унинг таркибий қисмларини топширишга бирон-бир тарзда мажбурлашга йўл қўйилмайди.\nҚон ва унинг таркибий қисмларини топширишнинг инсон учун безарарлилиги қон билан ишлаш хизмати томонидан донор бўлишга розилик билдирган шахсни тиббий кўрикдан ўтказиш, қон ва унинг таркибий қисмларини олишда тиббиёт ходимларининг санитария-гигиена нормалари ва қоидаларига риоя этиши, шунингдек қон ва унинг таркибий қисмларини топширишнинг даврийлиги ва ҳажмига риоя этилиши орқали таъминланади.\nДонор қони ва унинг таркибий қисмларини ишлатиш хавфсизлигини таъминлаш соғлиқни сақлаш тизими даволаш-профилактика муассасаларининг тиббиёт ходимлари томонидан амалга оширилади. Тиббиёт ходимлари донор қони ва унинг таркибий қисмлари сифати ҳамда хавфсизлигини кафолатловчи белгиланган стандартларга риоя этилиши устидан назоратни амалга оширишлари шарт.\nҚон ва унинг таркибий қисмларини топшириш бепул ва пулли асосда амалга оширилиши мумкин.\nДонор қонининг таркибий қисмларини кейинчалик, зарурат бўлганда, донорнинг ўзига ишлатилишини кўзлаб топшириш (аутодонорлик) қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда амалга оширилади.\nҚон ва унинг таркибий қисмларини топшириш ёши ўн саккизга тўлган шахслар Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги томонидан белгиланадиган тартибда тиббий кўрикдан ўтказилганидан кейингина амалга оширилади.\nҚон ва унинг таркибий қисмларини топшириш олдидан шахсларни тиббий кўрикдан ўтказиш ҳамда уларнинг саломатлиги тўғрисида ҳужжат бериш бепул амалга оширилади.\nДонор қони ва унинг таркибий қисмларини тўплаш, тайёрлаш, қайта ишлаш ва сақлашни қон билан ишлаш хизмати амалга оширади.\nДонор қони ва унинг таркибий қисмларини, шунингдек донор қони препаратларини ишлатиш соғлиқни сақлаш тизимининг даволаш-профилактика муассасаларида амалга оширилади.\nДонор қони ва унинг таркибий қисмларини тўплаш, тайёрлаш, қайта ишлаш, сақлаш ҳамда ишлатиш тартиби Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги томонидан белгиланади.\nДонор қони ва унинг таркибий қисмларини тўплаш, тайёрлаш ва қайта ишлашни хусусий тартибда амалга ошириш тақиқланади.\nДонор қони ва унинг таркибий қисмларига, шунингдек донор қони препаратларига бўлган эҳтиёжлар, донор қони банкини вужудга келтириш ва янгилаб бориш тартиби Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланади.\nҚон билан ишлаш хизмати давлат соғлиқни сақлаш тизимининг донор қони ва унинг таркибий қисмларини тўплаш, тайёрлаш, қайта ишлаш, сақлаш бўйича ихтисослаштирилган тиббиёт муассасалари мажмуидан иборат.\nҚон билан ишлаш хизмати фаолиятини мувофиқлаштириб бориш Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланадиган тартибда амалга оширилади.\nҚаранг: Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2014 йил 27 ноябрдаги 324-сонли қарори билан тасдиқланган «Қон билан ишлаш хизмати фаолиятини мувофиқлаштириш тартиби тўғрисида»ги низом.\nдонор қони ва унинг таркибий қисмларини тўплаш, тайёрлаш, қайта ишлаш, сақлаш;\nдонор қони ва унинг таркибий қисмларини, шунингдек донор қони препаратларини ишлатиш хавфсизлиги шароитларини таъминлаш;\nдонор қони ва унинг таркибий қисмлари, шунингдек донор қони препаратларининг ташилишини ташкил этиш;\nдонор қони банкини вужудга келтириш ва янгилаб бориш.\nқон ва унинг таркибий қисмлари донорлиги тўғрисидаги қонун ҳужжатлари ижро этилишини таъминлайдилар;\nўз ҳудудларида қон ва унинг таркибий қисмлари донорлигини ташкил этадилар;\nқон ва унинг таркибий қисмлари донорлигини ривожлантиришга маҳаллий бюджетдан маблағлар ажратадилар.\nМаҳаллий давлат ҳокимияти органлари қон ва унинг таркибий қисмлари донорлиги соҳасида қонун ҳужжатларига мувофиқ бошқа ваколатларни ҳам амалга оширишлари мумкин.\nКорхоналар, муассасалар, ташкилотлар маъмурияти, ҳарбий қисм командирлари (бошлиқлари):\nшахсларни донорлар сафига жалб қилишда қон билан ишлаш хизматига кўмаклашадилар;\nтиббий кўрикдан ўтадиган куни ва қон топширадиган куни донорни унинг мурожаатига биноан иш, хизмат ёки ўқиш жойидан соғлиқни сақлаш муассасаларига боришига монеликсиз рухсат берадилар, донорнинг шу кунлари иш ёки хизмат жойида бўлмаслиги одамлар ҳаёти ёки соғлиғига хавф туғдиришига, давлат мудофааси, хавфсизлиги ва жамоат тартибини таъминлаш билан боғлиқ вазифалар бажарилмаслигига ёки бошқа оғир оқибатларга олиб келиши мумкин бўлган ҳоллар бундан мустасно;\nқон топшириш ташкил этилиши учун зарур бўлган биноларни бериб турадилар;\nдонорга қонун ҳужжатларида белгиланган кафолатларни берадилар ҳамда рағбатлантириш чораларини қўллайдилар.\nЎзбекистон Қизил Ярим ой жамияти, бошқа нодавлат нотижорат ташкилотлари, фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари аҳолини қон ва унинг таркибий қисмлари бепул донорлигига жалб қилишда, донорларга турли шаклдаги рағбатлантиришлар белгилашда, оммавий ахборот воситалари орқали аҳолининг кенг хабардор қилинишини ташкил этишда ҳамда қон ва унинг таркибий қисмлари донорлигини ривожлантиришга доир бошқа тадбирларда иштирок этишлари мумкин.\nАҳолини қон ва унинг таркибий қисмлари бепул донорлигига жалб этиш мақсадида қон ва унинг таркибий қисмлари донорлигини ривожлантириш жамоат фондлари ташкил этилиши мумкин, бундай фондларни ташкил этиш тартиби қонун ҳужжатлари билан белгиланади.\nЖамоат фондларини ташкил этиш ва рўйхатдан ўтказиш «Жамоат фондлари тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикасининг Қонунига мувофиқ амалга оширилади.\nҚон ва унинг таркибий қисмларини топшириш чоғида донор қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда қуйидаги ҳуқуқларга эга:\nсоғлиғи сақланиши кафолатининг тиббиёт ходимлари томонидан таъминланиши;\nсоғлиғига етказилган зарарнинг ўрни қопланиши;\nбепул овқат билан таъминланиш.\nДонор қонун ҳужжатларига мувофиқ бошқа ҳуқуқларга ҳам эга бўлиши мумкин.\nЎзбекистон Республикаси Солиқ кодекси 179-моддасининг 10-бандига мувофиқ, жисмоний шахсларнинг донорлик учун пул мукофотларига солиқ солинмайди.\nДонор бўлишга розилик билдирган шахс тиббий кўрикдан ўтиш пайтида ўзи билган илгариги ва ҳозирги касалликлари тўғрисидаги маълумотларни маълум қилиши шарт.\nҚон топшириш даврийлиги бир марталик қон олиш беш юз миллилитрдан, шунингдек лаборатория текширувлари учун қирқ миллилитрдан ортиқ бўлмаган нормада йилига беш маротабадан ошмаслиги керак.\nҚон ва унинг таркибий қисмларини топшириш тартиби Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги томонидан белгиланади.\n(19-модданинг матни Ўзбекистон Республикасининг 2016 йил 25 апрелдаги ЎРҚ-405-сонли Қонуни таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2016 й., 17-сон, 173-модда)\n1.05.00.00.00 Меҳнат ва аҳолининг бандлиги тўғрисидаги қонунчилик / 05.04.00.00 Кафолатлар ва компенсациялар / 05.04.05.00 Донорлар учун кафолатлар]\nҚон ва унинг таркибий қисмларини топширадиган куни, шунингдек тиббий кўрикдан ўтадиган куни донор ана шу кунлар учун ўртача иш ҳақи сақланган ҳолда ишдан озод қилинади.\nЎрта махсус, касб-ҳунар таълим муассасаларининг ўқувчилари, олий ўқув юртларининг талабалари, таълим олувчиларнинг бошқа тоифалари қон ва унинг таркибий қисмларини топширадиган куни, шунингдек тиббий кўрикдан ўтадиган куни машғулотлардан, ҳарбий хизматчилар эса нарядларни бажаришдан, хизматни ўташнинг вахта ва бошқа шаклларидан озод қилинадилар.\nҚўшимча маълумот учун Вазирлар Маҳкамасининг 1997 йил 11 мартдаги 133-сон қарори билан тасдиқланган Ходимларнинг давлат ёки жамоат вазифаларини бажаришлари, шунингдек, уларнинг жамият манфаатларига доир ҳаракатларни амалга оширишлари билан боғлиқ кафолатли тўловларни бериш Тартибига қаранг.\nҚон ва унинг таркибий қисмларини мунтазам равишда ҳамда бепул топширувчи донор «Ўзбекистон Республикаси фахрий донори» («Почетный донор Республики Узбекистан») кўкрак нишони билан тақдирланади ва энг кам иш ҳақининг беш баравари миқдорида бир йўла бериладиган пул мукофоти олади.\n«Ўзбекистон Республикаси фахрий донори» («Почетный донор Республики Узбекистан») кўкрак нишони тўғрисидаги низом Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан тасдиқланади.\n(21-модданинг биринчи қисми Ўзбекистон Республикасининг 2016 йил 25 апрелдаги ЎРҚ-405-сонли Қонунига асосан биринчи ва иккинчи қисмлар билан алмаштирилган — ЎР ҚҲТ, 2016 й., 17-сон, 173-модда)\nДонор қонун ҳужжатларида назарда тутилган бошқа шаклларда ҳам рағбатлантирилиши мумкин.\nҚон билан ишлаш хизматининг қон ва унинг таркибий қисмларини топшириш, уларни тўплаш, тайёрлаш, қайта ишлаш ва сақлаш жараёнида қон билан алоқада бўлувчи тиббиёт ходимларига қонун ҳужжатларига мувофиқ имтиёзлар берилади.\nЎзбекистон Республикаси Солиқ кодекси 179-моддасининг 10-бандига мувофиқ, қон йиққанлик учун тиббиёт муассасалари ходимлари оладиган суммаларга солиқ солинмайди.\nДонор қони ва унинг таркибий қисмларини, шунингдек донор қони препаратларини Ўзбекистон Республикасига олиб кириш ва Ўзбекистон Республикасидан ташқарига олиб чиқиш Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланган тартибда амалга оширилади.\nҚаранг: Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2014 йил 27 ноябрдаги 324-сонли қарори билан тасдиқланган «Донор қони, унинг таркибий қисмлари ва препаратларини ташиш, олиб кириш ва олиб чиқиш тартиби тўғрисида»ги низом.\nДонор қони ва унинг таркибий қисмларини, шунингдек донор қони препаратларини ташиш тегишли транспорт турларида айрим тоифадаги махсус юкларни ташиш бўйича белгиланган талабларга риоя этилган ҳолда амалга оширилади.\nДонор қони ва унинг таркибий қисмларини, шунингдек донор қони препаратларини ташиш тартиби қонун ҳужжатлари билан белгиланади.\nЎзбекистон Республикаси ҳудудида табиий офатлар, авариялар ва фалокатлар, эпидемиялар, эпизоотиялар рўй берган ҳолларда ва бошқа фавқулодда вазиятларда қон ва унинг таркибий қисмлари донорлигини ташкил этиш қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда амалга оширилади.\nҚон ва унинг таркибий қисмлари донорлигини ривожлантириш тадбирларини молиялаштириш Давлат бюджети маблағлари ва қонун ҳужжатларида ман этилмаган бошқа манбалар ҳисобидан амалга оширилади.\nҚон ва унинг таркибий қисмлари донорлиги соҳасидаги низолар қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда ҳал этилади.\nҚон ва унинг таркибий қисмлари донорлиги тўғрисидаги қонун ҳужжатларини бузганликда айбдор шахслар белгиланган тартибда жавобгар бўладилар.\n(Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Ахборотномаси, 2002 й.,9-сон, 162-модда; 2016 й., 17-сон, 173-модда)


ЎзА - Аҳмад Шаҳид: Ҳамкорлигимиз янги босқичда давом этади\n12.10.2017 21:31 Чоп этиш версияси\nБМТ Инсон ҳуқуқлари бўйича кенгашининг дин ва эътиқод эркинлиги масаласи бўйича махсус маърузачиси бошчилигидаги делегацияси жорий йил 2-12 октябрь кунлари мамлакатимизда бўлди. Делегация раҳбари Аҳмад Шаҳид ташриф якунлари бўйича ЎзА мухбирига қуйидагиларни сўзлаб берди:\n– Аввало, самимий қабул учун Президент Шавкат Мирзиёевга чуқур миннатдорлик билдираман. Ўзбекистон Президенти билан мамлакатда турли миллат ва элат вакиллари, турли динга эътиқод қилувчилар ҳуқуқ ва эркинликларини янада мустаҳкамлаш, уларнинг қонуний манфаатларини таъминлаш каби кўплаб масалаларни муҳокама қилдик.\nБиз Ўзбекистоннинг турли ҳудудларида бўлдик, вазирлик ва идоралар, давлат ва жамоат ташкилотлари вакиллари, оддий одамлар билан суҳбатлашдик. Юртингизда ҳукм сураётган тинчлик ва барқарорлик, миллатлараро ва диний бағрикенгликнинг нақадар мустаҳкам эканлигига гувоҳ бўлдик.\nШуни мамнуният билан таъкидлашим керакки, Ўзбекистонда бу йўналишда катта ютуқларга эришилган. Ислом илми ва маърифатига беқиёс ҳисса қўшган буюк алломалар қадамжолари обод этилиб, аҳоли ва меҳмонлар мазкур муқаддас масканларни эмин-эркин зиёрат қилмоқда.\nЎзбекистонда миллатлараро ва динлараро тотувликни таъминлаш бўйича ноёб тизим яратилган. 130 дан ортиқ миллат ва элат, 16 диний конфессия вакиллари тинч-тотув яшамоқда. Ўзбекистонда инсон ҳуқуқлари, фуқароларнинг дин ва эътиқод эркинлиги қонунчилик асосида кафолатланган.\nУшбу ташрифимиз натижалари Ўзбекистон ва БМТ ўртасидаги ҳамкорлик муносабатларини юксак босқичга кўтаришга, янги имкониятлар ва йўналишлар очишга хизмат қилишига ишонамиз.


ПОДАДАН ОЛДИН ЧАНГ ЧИҚМАСИН — Ishonch Gazetasi\nёхуд 202 730 сўм машмашаси\nОлий таълим муассасаларига ўқишга кириш учун тест синовлари янги талаблар асосида ташкил этилмоқда. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг “Олий таълим муассасаларига тест синовлари орқали қабул қилиш тизимини такомиллаштириш бўйича қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида”ги қарори лойиҳаси жамоатчилик муҳокамасидан ўтмоқда. Олий таълим муассасаларига ҳужжат топширишнинг пуллик бўлиши кўпчиликни қизғин баҳс юритишга мажбур қилди. Бектош Исмоиловнинг мақоласида ушбу баҳсларнинг гувоҳи бўлишингиз мумкин.\n202 730 СЎМ БИЗГА ОҒИРЛИК ҚИЛАДИМИ?\nДавлат тест маркази директори Мажид Каримов барча саволларга ойдинлик киритди\nЎзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг “Олий таълим муассасаларига тест синовлари орқали қабул қилиш тизимини такомиллаштириш бўйича қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида”ги қарори лойиҳаси жамоатчилик муҳокамаси учун regulation.gov.uz. сайтига жойлаштирилганига ҳам икки ҳафтадан ошиб қолди.\nТан олиш керак, қарор лойиҳаси ижтимоий тармоқларда қизғин ва кескин баҳс-мунозараларга сабаб бўлмоқда. Айниқса, олий таълим муассасаларига ҳужжат топширишнинг пуллик бўлишини, яъни ўтган йили ва ундан олдинги йилларда мактабни битирган абитуриентлар энг кам иш ҳақининг 1 баравари миқдорида, яъни 202 730 сўм пул тўлаши лозимлигини, қўшимча учта фандан иборат “мажбурий блок”нинг жорий этилишини эшитган юртдошларимиз орасида турли эътирозлар пайдо бўла бошлади.\nЁшлар, айниқса ота-оналарнинг норозилигига сабаб бўлган саволларга ойдинлик киритиш мақсадида Давлат тест маркази Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси ҳузуридаги Ахборот ва оммавий коммуникациялар агентлигида кенг жамоатчиликни қарор лойиҳасининг мазмун-моҳияти билан яқиндан таништириш, ижтимоий тармоқларда билдирилаётган фикр ва таклифларга муносабат билдириш мақсадида матбуот анжумани ўтказди.\nМатбуот анжуманида мутасаддилар журналистларни қизиқтирган саволларга батафсил жавоб беришди. Ўтган йили мамлакат раҳбарининг ташаббуси билан олий таълим муассасаларига ўқишга кириш учун тест синовлари янги талаблар асосида адолатли, шаффоф ва очиқ тартибда ўтказилган эди. Бу усул ота-оналар ҳамда кенг жамоатчилик томонидан яхши қабул қилинди. 2019-2020 йилда ҳам 2018 йилдаги тажрибани давом эттирган ҳолда тест синовларида ёшлар учун қўшимча имконият ва қулайликлар яратиш мақсадида қарор лойиҳасида бир қатор таклифлар илгари сурилмоқда.\nЭнг кўп эътирозларга сабаб бўлаётган ҳужжат топширишнинг пуллик бўлиши билан боғлиқ масалага Давлат тест маркази директори Мажид Каримов ойдинлик киритди. Унинг таъкидлашича, абитуриент ўзи яшаб турган тумандаги Давлат хизматлари марказлари орқали юртимиздаги исталган олий ўқув юртига ҳужжат топшириши ҳамда ўзи яшаётган вилоят марказида тест синовларида иштирок этиши мумкин. Бу ортиқча оворагарчиликлар ва харажатларни камайтиради.\nБир ҳисобдан тўғри: абитуриент тест синовига қадар пойтахтдаги ёки вилоят марказидаги олий ўқув юртига бир неча марта келиб кетиши лозим бўлади. Бу жараёнда унга ота-онаси ёки бирор яқини ҳамроҳлик ҳам қилади. Ўз-ўзидан йўлкира, тураржой ва озиқ-овқат билан боғлиқ харажатлар юзага келади ва бу харажатлар 202 730 сўмдан уч-тўрт баравар ошиб кетади. Масаланинг бу томонини ҳам эътиборга олиш керак.\nШунингдек, матбуот анжуманида жорий йилда мактаб, коллеж ва лицейларнинг битирувчилари учун тест синовлари мутлақо бепул бўлиб, энг юқори баллнинг 30 фоизи ва ундан юқори балл тўплаган абитуриентларга 3 йил муддатга амал қиладиган сертификат берилиши ҳамда уларга учтагача таълим йўналишида танловда иштирок этиш учун имконият яратилиши кўзда тутилаётгани қайд этилди. Аввалги йилларда ўқишни тугатган абитуриентларга эса тест синовларида иштирок этиш учун энг кам иш ҳақининг бир баробари – 202 730 сўм миқдорида тўловни амалга ошириш тартиби таклиф қилинаётгани таъкидланди.\nАбитуриент ўзи яшаб турган ҳудудда ҳужжат топшириши ва ўз вилояти марказида тест синовидан ўтишини ва 30 баллдан юқори балл тўплаган абитуриентга уч йилгача бепул ҳужжат топшириш имконини тақдим этувчи сертификат берилишини инобатга олсак, бу айрим юртдошларимиз ваҳима қилаётган даражада хато қарор эмаслиги англашилади.\nАбитуриентлардан тушган тўловлар тест синовларини янада сифатли ва қулай шароитларда ташкил этиш билан боғлиқ харажатларни молиявий таъминлашга йўналтирилиши режалаштирилган, деди мутасаддилар. Ушбу маблағлар биноларнинг ижара тўловига, катта қувватли кондиционерлар, шахсни идентификациялаш воситалари, видеофиксация қурилмалари, мобиль алоқа тўлқинини тўсувчи (глушитель), бармоқ изларини текширувчи металлодетекторлар ва бошқа зарурий анжомларни харид қилишга йўналтирилади. Шунингдек, тўрт мингдан ортиқ гуруҳ назоратчиларига тўланадиган иш ҳақи, тест материалларини сифатли тайёрлаш, ўз вақтида белгиланган жойларга етказиб бериш, олиб келиш, сақлаш харажатлари ҳам шу маблағлардан қопланади.\nТест синовларига тўловни жорий этиш таклифи амалда тайёргарликсиз келаётган, билимсиз ва ғаразли мақсад билан иштирок этаётган абитуриентлар сонининг ва тест синовлари жараёнида ўзгадан ёрдам олиш ёки ёрдам бериш ҳолатларининг камайишига олиб келади.\n– Ушбу қарор лойиҳасида абитуриентларнинг яшаётган манзилидан рўйхатдан ўтиб, тест синовларини ҳам вилоят марказида топширишидан хурсанд бўлдик, – дейди Қорақалпоғистон Республикасининг Қўнғирот туманида истиқомат қилаётган ўқитувчи Қамара Қаллиқиличева. – Қарор лойиҳасининг бу банди ҳақиқатан ҳам ортиқча оворагарчиликлар, харажатларни камайтиради. Ўтган йили ўғлим уч йилдан бери ҳаракат қилиб киролмаётган Тошкент молия институтига ўқишга кирди. Тест синовлари адолатли ва шаффоф тарзда ўтказилганлигини гапириб ўтирмайман. Бироқ Тошкентга уч киши бўлиб имтиҳонга келиб кетиш харажатлари олис юртдагиларга жуда билинади-да. Чунки имтиҳон баҳона таксилар ҳам ўша пайти йўлкира ҳақини икки бараварга ошириб олишади. Бу йил ҳам коллежни битираётган қизимнинг ҳужжатларини Ўзбекистон жаҳон тиллари университетига топширишини мўлжаллаб, келиб-кетиш харажатларига 3 миллион сўмни чамалаб турган эдим. Қарор лойиҳасининг ушбу банди биз каби олис вилоятларда яшаётган ота-оналарга маъқул келиши аниқ. Фақат тест фанлари мажмуасининг икки бўлимга ажратиб барча тест топширувчилар учун мажбурий учта фаннинг (она тили, математика, Ўзбекистон тарихи) киритилиши яна қўшимча харажатларни келтириб чиқармасмикан деган хавотирдаман. Ҳар бир фанга ойига 200-300 минг сўмдан репититорга пул беришга ҳамманинг ҳам шароити кўтармайди. Ўзи учта фанни зўрға ўзлаштираётган қизимга қараб қўшимча математика фанидан ҳам тайёрланишини ўйласам, раҳмим келиб кетяпти. Шундоғам қизим бечоранинг кўзлари киртайиб қолган. Бу янгиликни эшитиб қандайдир умидсизликка тушиб қолгандек бўлди бояқиш. Қарор лойиҳасининг мана шу бандини юқоридагилар яхшилаб ўйлаб кўришлари керак назаримда.\n– Фарзандининг билимига ишонган ота-она биринчи йилиёқ адолатли йўл тутилиши, шаффофликни таъминланиши учун ўша бандда келтирилган энг кам иш ҳақининг бир баробарини оғринмай тўлаши мумкин, – дейди Сурхондарё вилояти Сариосиё туманида истиқомат қилаётган шифокор Чоршанби Тўхтамишев. – Лекин аввалги йилларда ўқишни битириб, имтиҳон топширмоқчи бўлган абитуриентларнинг ота-онасига икки ҳисса қийин бўлади. Биринчи йил ҳужжат топширган абитуриент бир йўла учта олий таълим муассасасига кириш учун танловда иштирок этиш имкониятига эга бўлиши, имтиҳоннинг эртасигаёқ жавобларнинг эълон қилиниши тўланаётган суммага арзирли иш бўлар, барибир бирданига икки нафар фарзандини ўқитмоқчи бўлган ота-онага бу оғирлик қилади. Давлат тест маркази директори ўринбосарининг берган маълумотига кўра, қарор лойиҳаси ҳали халқ муҳокамасида. Вазирликлар билан келишув ишлари олиб борилмоқда. Ўтган йили 814 минг абитуриент ҳужжат топширган бўлиб, улардан 82 минг нафари ўқишга қабул қилинган. Жорий йилда 744 минг нафар битирувчи ҳамда ўтган йили ўқишга кира олмаган 600 мингга яқин абитуриент ҳисобга олиниб, жорий йил тест жараёнларида умумий контенгентнинг 1 млн 300 мингдан кўпроқ бўлиши кутилмоқда. Шунингдек, тест синовларида иштирок этиш жорий йил битирувчилари учун бепул бўлса-да, қолган 600 мингга яқин абитуриентдан кўрсатилган миқдорни тўлаш талаб этилади. Бу рақамни энг кам иш ҳақининг бир бараварига кўпайтирсак, каттагина маблағ тўпланиши маълум бўлади. Тест синовларида иштирок этганлик учун маълум миқдордаги тўловлар Жанубий Корея, Япония, Туркия ва дунёнинг кўплаб давлатларида одатий ҳолга айланган. Мисол учун, Туркияда бу миқдор энг кам иш ҳақининг ўн фоиз миқдорида ҳисобланади ёки олий ўқув юртларининг салоҳиятидан келиб чиқиб белгиланади. Ўзбекистон шароитида эса 202 730 сўм этиб белгиланиши имтиҳон топширишнинг ўзи учун катта қиймат ҳисобланади. Юқорида таъкидланганидек, бу нарх ҳали қатъий тасдиқлангани йўқ. Эътирозлар ва муҳокамалар давом этмоқда. Муҳокамадаги фикрлар жамланиб, умумхалқ бир қарорга келгач, бу нарх имкониятларни ҳисобга олган ҳолида маълум миқдорда камайтирилиши ҳам мумкин.\nТест фанлари мажмуасининг икки бўлимга ажратилишига келсак, 1 бўлимга киритилган барча тест топширувчилар учун ўша учта фан (она тили, математика, Ўзбекистон тарихи) 2020-2021 ўқув йили қабулидан бошлаб амалга киритилиши, абитуриент даъвогарлик қилаётган таълим йўналишига мос икки фандан ташқари, ёшларнинг она тили бўйича саводхонлигини ошириш ва аниқлаш мақсадида ёзиш кўникмаларини баҳолаш учун “Ўзбек тили”, “Рус тили”, “Қорақалпоқ тили” фанлари бўйича алоҳида синовлар ташкил этиш бўйича таклиф ва мулоҳазалар олинмоқда.\nАслида, ҳукумат қарори лойиҳасининг умумхалқ муҳокамасига қўйилгани катта гап, катта қадам. Бу қарор айрим юртдошларимиз ижтимоий тармоқларда куюниб, тутаб ёзаётганидек “халқнинг пулини шилиш”, “камбағалнинг боласига ўқиш имкониятини бермаслик”, “айрим баднафсларнинг навбатдаги ўйини” эмаслигига, бу қарор моҳиятида миллат келажаги бўлган ёшларнинг сифатли ва самарали таълим олишлари учун шароит ва имкониятларни кенгайтириш, тест синовларини янада шаффоф ва адолатли ўтказиш мақсади мужассам эканига ишонамиз.\n2019 йил 27 февраль, 8-сон


Англиянинг энг бой футболчилари » Ўзбекистон янгиликлари – Zamin.uz\nИнглиз нашрлари ушбу мамлакатда тўп сураётган энг бой футболчилари рўйхатини аниқлади. Эътиборлиси, футболга ихтисослашган нашрлар тузган рўйхатдан асосан 30 ёшли ўйинчилар жой олишди. Эътиборлиси, биринчи ўринни “Манчестер Юнайтед” ҳужумчиси Уэйн Руни эгаллади.\nУмумий бойлиги: 82 миллион фунт стерлинг\nРуни бугунги кунда АПЛда энг кўп маош оладиган футболчи ҳисобланади. Унинг ҳафталик маоши 300 минг фунтни ташкил қилади. Ортда қолган йилда “Шрек” “Nike” ва “Samsung” компаниялари билан тузилган шахсий шартномалари орқали катта даромадга эга бўлди. Ўтган йилга нисбатан Рунининг топаётган даромади 10 миллион фунтга кўтарилди. Ҳозирда унинг умумий даромади 82 миллион фунтни ташкил қилмоқда.\nУмумий бойлиги: 33 миллион фунт стерлинг\nИккинчи ўрин соҳиби сифатида “Манчестер Сити” етакчиси Серхио Агуэро эгаллади. Аргентиналик ҳужумчи ҳам катта миқдорда маош оладиган футболчилар сирасига киради. Умумий даромадининг кўпчилик қисмини айнан “шаҳарликлар”да ўтказаётган ўйинлари билан ишлаб топган. Ўтган йилга қараганда, унинг йиллик даромади 7 миллион фунтга кўтарилган. Бунга турли реклама роликларидан топган пуллари ҳам киритилган.\nУмумий бойлиги: 31 миллион фунт стерлинг\nМайдон марказида фантастик ўйинлар намойиш қила оладиган Сильва ҳам бугунги кунда Британия футболида энг бой спортчилардан бири деса бўлади. Чунки Сильва ҳам “шаҳарликлар”да жуда катта миқдорда маош ишлаб топади. Бундан ташқари, реклама роликларидан ҳам анча-мунча гонарарлар келиб туради. Шундан келиб чиқиб, Сильванинг йиллик даромади 6 миллион фунтга кўтарилди ва умумий бойлиги 31 млнга етди.\nСеск Фабргес (“Челси”)\nУмумий бойлиги: 29 миллион фунт стерлинг\n“Челси”да яхшигина даромад топадиган Фабрегес ушбу рўйхатни бешинчи поғонасини банд қилди. Ҳозирда Сескнинг бойлиги 29 миллион фунтни ташкил қилмоқда. Илгари “Арсенал” ва “Барселона”да тўплаган маблағлари ҳам киритилган. У ҳам реклама роликлари орқали гонарар ишлаб топмоқда.\nУмумий бойлиги: 22 миллион фунт стерлинг\nИнглиз юртида “Манчестер Сити” футболчиларга маош тўлаш борасида бошқалардан устунлик қилмоқда. Шу боисдан Насрининг умумий бойлиги анчани ташкил қилмоқда. Ҳафталик маоши салкам 200 минг фунтга етадиган франциялик ярим ҳимоячи ҳам энг бой футболчилрдан биридир.\n10:47 Серхио Агуэро: Гвардиола менга ишонч билдиришни бошлади


11:56 / 29.05.2017 2630 pdf Ўқиш режими + -\nАллоҳ таолонинг уммати Муҳаммадияга берган неъматларидан бири шуки, уларнинг барча ибодатларини Ўзига боғлаб қўйди. Банданинг мартабаси қанчалик юксак бўлмасин, Аллоҳ хоҳламаса, бирор ибодатни истаган пайтга фарз қилишга аралаша олмайди. Намознинг фарз бўлиши вақтга, вақт эса қуёшга боғлиқ, ойлар ҳилол, Рамазон рўзаси эса ҳилолни кўришга боғлиқдир. Қачон Рамазон ҳилоли кўрилса, рўза тутиш вожиб бўлади.\nИмом Бухорий Абдуллоҳ ибн Умар розияллоҳу анҳумодан ривоят қилади:\n«Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам Рамазонни зикр қилиб туриб, «Ҳилолни кўрмагунингизча рўза тутманглар, уни кўрмагунингизча рўзани очманглар. Агар у сизларга кўринмай қолса, ҳисобини қилинглар», дедилар».\nҚамарий ойлар ё 30 кун, ё 29 кун бўлади.\n«Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Бу (йил бу) ой йигирма тўққиз кечадир. Шунинг учун уни кўрмагунингизча рўза тутманглар. Агар у сизларга кўринмай қолса, (Шаъбон кунларининг) ададини ўттизга етказинглар», дедилар».\n«Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Биз уммий* умматмиз, ёзмаймиз ҳам, ҳисобламаймиз ҳам. Ой баъзан мана бундай, баъзан мана бундай бўлади», дедилар», яъни бир сафар йигирма тўққиз, бир сафар ўттиз кунлик бўлади, демоқчилар.\n* Уммий – онадан туғилгандек, яъни ўқиш-ёзишни ўрганмаган одам. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам бу ерда ўша даврдаги арабларнинг ҳолатини, уларнинг кўпчилиги саводсиз бўлиб, ўқиш-ёзишни, фалакиёт илмидаги ҳисоб-китобларни билмаслигини назарда тутмоқдалар. Шу боис, уларга ибодатларнинг вақти ва муддатини белгилашда энг қулай йўлни ўргатмоқдалар.\nДемак, ой гоҳ 29, гоҳ 30 кун бўлар экан. Шунингучун Рамазон ойининг биринчи кунини аниқ билиш учун ражаб ва шаъбон ойларининг ҳилолини кўриб, кун санаб бориш керак. Агар Рамазоннинг ҳилоли бирор сабабларга кўра (масалан, ҳаво булутлиги учун) кўринмай қолса, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг буйруқларига амал қилган ҳолда, шаъбонни ўттиз кун деб ҳисобланади.\nОдамлар Рамазон рўзасини 29 кун тутишса ҳам, Аллоҳ ажрларини тўлиқ қилиб ёзади, чунки амаллар ниятга боғлиқдир. Муслиму муслималар Рамазон 29 кун бўлса ҳам, 30 кун бўлса ҳам, фақат Аллоҳнинг амрига бўйсунишади. Шунинг учун Рамазон рўзасининг ажри тўлиқ берилади, камайтирилмайди. Шунингдек, зулҳижжа ойи борасида ҳам Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам шу маънога ишора қилганлар.\nИмом Бухорий Абу Бакра розияллоҳу анҳудан ривоят қилади:\n«Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Икки ҳайит ойи – Рамазон билан зулҳижжа (баравар)ноқис бўлмайди», дедилар».\nУшбу ҳадиснинг маъноси борасида уламолар шундай дейишган: бу икки ой бир йилнинг ўзида бараварига ноқис, яъни 29 кунлик бўлмайди, бири 29 кунлик бўлса, иккичиси 30 кунлик бўлади.\nСалафи солиҳлардан ушбу ҳадиснинг маъноси тўғрисида икки машҳур сўз келган бўлиб, улар Бухорийнинг аксар ривоятларида нақл қилинган. Бирининг маъноси шуки, бу икки ой фазилатда бир-биридан кам эмас. Иккичи маъно шуки, бир йилнинг ўзида бу икки ой бараварига ноқис (29 кунлик) бўлмайди.\nАйримлар бу ҳадиснинг маъносини «Рамазон ҳам, зулҳижжа ҳам ҳеч қачон ўттиз кун бўлмайди», деб тушунишган, аммо уларнинг бу гапи рад қилинган. Унинг рад этилишига у зот соллаллоҳу алайҳи васалламнинг қуйидаги сўзлари кифоядир: «(Ҳилолни) кўриб, рўза тутинглар ва уни кўриб, рўзани очинглар».\n03:28 / 29.05.2017 2578\n13:35 / 29.05.2017 2218\nШаввол ойининг биринчи куни икки ракъат ийдулфитр фитр байрами намозини адо этиш вожибдир. Ийдулфитр намози қуйидаги тартибда ўқилади1. Қиблага қараб .Икки ракъат давоми...\n5870 18:22 / 19.06.2017\nРамазонга кирган кишилар учун дарслар (12-дарс)\nСеҳр ва коҳинликка эргашиш ҳукмиАйрим инсонлар мусибат ёки касаллик етганида Аллоҳ таолога таваккулни унутадилар, дуодан ғафлатдан қоладилар. Динини тарк этиб, давоми...\n2438 17:15 / 17.06.2017\n2612 23:36 / 07.06.2017


Еганинг ҳақида эмас, кўрган-билганинг ҳақида ёз!\n09.03.2018 12:32 0 212\nКўпчилигимизга маълум, юртимизда қонун чиқарувчи, ижро этувчи ва суд ҳокимияти мавжуд бўлиб, ушбу тузилмалар қонун доирасида бир қанча ваколатларга эга. Бироқ норасмий бўлса-да «тўртинчи ҳокимият» деб аталувчи матбуотнинг кучи қаерда? Унда ҳам ваколат ва имконият борми? Бор, албатта. Унинг кучи ахборот тарқатишида, унга эгалик қилишида. Қолаверса, муаммо ёки масалага жамоатчилик эътиборини қарата олишида... Амалда-чи?\nЎтган йили «Адолат» газетасининг 29-сонида «Қачон бошпанали бўламан?..» сарлавҳали мақолам эълон қилинган эди. Уни бир қанча интернет сайтлари ҳам беришди. Мақоланинг сарлавҳасидан ҳам билиш мумкинки, уй-жой масаласи кўтарилган.\nМақолада Вазирлар Маҳкамасининг 2014 йил 8 сентябрдаги «Мамлакатнинг ижтимоий ҳаётида фаол қатнашаётган ёш оилаларни уй-жой билан таъминлашни янада қўллаб-қувватлаш чора-тадбирлари тўғрисида»ги қарорида кўзда тутилган вазифалар Тошкент вилоятининг Қибрай ва Зангиота туманларида ижро этилмаётгани баён қилинган эди. Ушбу қарорда ижтимоий соҳада фаолият олиб бораётган ёш оилалар юз йил ишлаб ҳам ойлик маошидан орттириб уй ололмаслиги инобатга олинган ҳамда уларни бошланғич бадалсиз 20 йиллик ипотека кредити эвазига уй-жой билан таъминлаш, бу шарафли вазифа эса «Камолот» ёшлар ижтимоий ҳаракати(ҳозирги Ўзбекистон ёшлар иттифоқи)га топширилган эди. Асосийси, қарорда белгиланган талабларга бизнинг оила тўлиқ мос келди. Ахир касбимиз ижтимоий, яъни оилавий журналистмиз. Хотиним Зулфия номидаги давлат мукофоти совриндори, қолаверса, иккимиз ҳам касбимиз бўйича республика миқёсида ўтказилган қатор кўрик-танловларда махсус дипломлар билан тақдирланганмиз.\nХуллас, деярли уйли бўлдик деган хаёлда бундан уч йил аввал «Камолот» уйларидан бирини олиш учун ташкилотнинг ўзимиз доимий рўйхатда турадиган Қибрай туман бўлими орқали ариза топширдик. Шундан сўнг кўп ўтмай «Камолот» ЁИҲ марказий кенгашининг қарорига асосан Зангиота туманида қуриладиган уйлардан бирини олиш имкониятига эга бўлдик. Бироқ орадан шунча вақт ўтса-да, биз истаган Зангиота ёки Қибрай туманида бирорта ҳам шу турдаги уй-жой қурилмади. Сабаби бизга қоронғи...\nЎтган даврда фақат умид қилмадик, тегишли идораларга мурожаат қилдик, бироқ ҳаммаси фойдасиз бўлмоқда. Қисқаси, қачон Қибрай ёки Зангиота туманида «Камолот уйи» қурилса, навбат бўйича уй олишимиз «тушунтирилади». Энг ёмони, уйлар қачон қурилади деган саволга жавоб берадиган одам йўқ. Юқоридаги қарорда эса республикамизнинг ҳар бир ҳудудида камида иккитадан ана шундай уй қурилиши белгиланган эди.\nМаълумотларга кўра айни пайтда Тошкент вилояти бўйича ушбу турдаги уйлар қурилишини интиқ кутаётган биз каби ёш оилалар сони Қибрай туманида 63 та, Зангиотада эса 47 та. Улар йиллар давомида ижарада, ноқулай шароитларда яшашга мажбур бўлмоқда.\nБиз ёшлар доимо эътибор марказида бўлган юртда яшаймиз. Ҳар ҳолда шундай деб ўйлаймиз. Ёш оилаларга яратилаётган имкониятлар ҳақида кўп гапирамиз, ёзамиз. «Камолот» ёшлар ижтимоий ҳаракатининг ўтган йили ўтказилган қурултойида президент таъкидлаганидек, ёшларнинг муаммоларига келганда масъул раҳбарларнинг барчаси ҳам бирдек жон куйдирмайди. Афсуски, куйдиришмаяпти ҳам. Йўқса, ўтган йили матбуотда эълон қилинган мақоламга ҳеч бўлмаса бирор масъул идора изоҳ берарди...\nШу юртда яшаб, ишлаб, унинг порлоқ келажагига умид боғлаб келаётган ёшлар кредитга бўлса-да уй олиши шунчалик қийинми?! Топаётган ойлик даромадининг келишидан олдин кетадиган жойи (ижарада яшаганлар билади) тайин бўлган биз каби уй-жойга муҳтож оилалар юртимизда камми? Уларнинг орасида уйли бўлиш учун пул топармиканман деб чет давлатларда сарсон-саргардон бўлиб юрганлари қанча?! Ўлиб кетаётганлари-чи?.. Биз эса ҳамон ҳукуматнинг қарорига ишониб, кунлар, ойлар, йилларни ижара уйда ўтказмоқдамиз...\nматбуот ёш оила «Камолот уйи»\nХориж 04/10, 14:05


Ўшда худкушлик авж олди\nЎш милициясининг маълум қилишича, ўз жонига қасд қилганлар орасида зўрланганлар ҳамда севган йигитидан ажраганлар ҳам бор.\nРасмий маълумотларда айтилишича, Ўшда ўз жонига қасд қилганлар сони ўтган йилларга нисбатан 2 маротаба кўпайган.\nҚирғизистон Ички ишлар вазирлигининг Ўш шаҳар бошқармаси тарқатган маълумотга кўра, жорий йилнинг май ва июн ойларида 29 одам ўз жонига қасд қилган. Бу кўрсаткич ўтган йилнинг шу даврига солиштирганда 2 баробар кўпдир.\nМаълум бўлишича, ўз жонига қасд қилганларнинг 1 нафари эркак, қолган 28 нафари эса 16 ёшдан 30 ёшгача бўлган аёллардир.\nЎш шаҳар милицияси бу аёллар аёллар турмуш қийинчиликлари, жумладан, иқтисодий қийинчилик ва оиладаги зўравонликларга чидай олмай ўз жонига қасд қилганини иддао қилади.\nАйтиш жоиз, 2010 йилги Ўш қирғинидан сўнг Қирғизистон жанубида иқтисодий вазият жуда оғирлашган. Ҳуқуқ ҳимоячилари минглаб одамлар, асосан ўзбеклар ўз иш ўринларидан ажраганлари ёки тирикчилик қилишларига тўсқинликлар бўлаётгани тўғрисида гапириб келмоқдалар.\nҲуқуқ ҳимоячиларига кўра, оғир иқтисодий шароит одамларни ўз жонига қасд қилишга ундаётган энг асосий омилдир.\nЎш милицияси ўз жонига қасд қилганлар орасида зўрланганлар ҳамда севган йигитидан ажраганлар ҳам борлигини айтмоқда.\nМилиционерларнинг айтишларича, аёллар сирка ичиш ёки кўп миқдорда дори ютиш орқали ҳаёт билан видолашмоқчи бўлганлар.\nРасмий маълумотларда ўз жонига қасд қилганларнинг миллати кўрсатилмаган.\nҚирғизистон Омбудсмени тарқатган маълумотда айтилишича, ҳар йили мамлакатдаги руҳий кўмак марказларига 10 мингга яқин одам оилавий зўравонликлардан шикоят қилиб мурожаат қилади. Уларнинг 7 минг нафардан кўпроғини аёллар ташкил этади.\nМамлакатда оилавий зўравонлик ҳолатларининг кўпайиши эса аёллар ўртасида ўз жонига қасд қилиш фактларининг тез-тез содир этилишига сабаб бўлмоқда.\nАйни пайтда кўпчилик аёллар оиладаги зўравонлик туфайли нафақат ўз жонларига, балки бошқаларнинг ҳам умрига зомин бўлаётгани тўғрисида маълумотлар бор.\nҚирғизистон Ички ишлар вазирлиги Қирғизистон қамоқларида сақланаётган аёлларнинг 87 фоизи оиладаги зўравонликларга чидай олмай, жиноятларга қўл урганини билдирган.\nШу билан бир қаторда, маълумотларга кўра, аёлларни ўз жонларига қасд қилишга ва турли жиноятларга қўл уришига сабабчи бўлган зўравонлардан фақат 10 фоизигина жиноий жавобгарликка тортилар экан.


Ўзбекистонда муҳтожларга ёрдам кўрсатувчи Telegram-бот ишга туширилди - Zamin.uz\n10:14 / 20.07.2020\nЎзбекистонда муҳтожларга ёрдам кўрсатувчи Telegram-бот ишга туширилди\n«Troll.uz» лойиҳаси раҳбари Умид Ғофуров ташаббуси билан Telegram’да муҳтожларга ёрдам беришга мўлжалланган «Яқинлар» боти ишга туширилди. Бот ғояси муаллифининг сўзларига кўра, бот муҳтожлар ва ёрдам бериш ниятида бўлган инсонлар учун сервис майдонча вазифасини ўтайди, деб хабар беради «Gazeta.uz»га таяниб Дарё.\n«Барчамиз биламизки, кўпчилик ишсиз қолди ва уларда оддий озиқ-овқат маҳсулотларини харид қилишга ҳам маблағ йўқ. Шу сабабли ‘Яқинлар’ ботини ишга туширдик. У яқин атрофингизда ёрдамга муҳтож инсонларни кўрсатади. Агарда сиз кимгадир ёрдам бермоқчи бўлсангиз ёки аксинча, ёрдамга муҳтож бўлсангиз қуйидаги ҳавола орқали рўйхатдан ўтишингиз мумкин», — дейди Умид Ғофуров.\n19 июль соат 15:30 ҳолатига кўра, ботдан 10 мингга яқин одам фойдаланган. Ёрдамга муҳтож сифатида рўйхатдан ўтганлар сони 3097 кишини ташкил этмоқда ва уларнинг 2533 нафарига ёрдам кўрсатилган. Яна 70 дан ортиқ одам ёрдам кутмоқда, 493 та ариза маъқулланмаган (аризалар қайталанган, айримлар эса шунчаки ботнинг ишлашини текшириб кўрмоқчи бўлган).\nУмид Ғофуровнинг таъкидлашича, бот бирор бир хайрия ташкилоти номидан ишга туширилмаган ва давлат томонидан қўллаб-қувватланмайди, жараёнда фақатгина оддий инсонлар иштирок этади. Ёрдам етиб бориши кафолатланмаган. «Барчаси фойдаланувчиларга боғлиқ», — дейди ғоя муаллифи.\nЁрдамга муҳож инсонлар айнан нима кераклигини ёзиб қолдиришлари мумкин: қанақа озиқ-овқат маҳсулотлари ёки дори воситалари. «Фойдаланувчилардан пул сўраш ёки пластик карталарга пул ўтказишни тавсия қилмаймиз, бироқ бошқа томондан олиб қараганда — бу ёрдам беришнинг энг хавфсиз йўли. Шу сабабли ўзингиз ҳал қилинг», — дейди у.\nУмид Ғофуровнинг сўзларига кўра, ботни яратишга пул сарфланмаган, бироқ аризаларни кўриб чиқаётган модераторларга ойлик тўланади.\n«Яқинлар» ғояси муаллифининг тан олишича, модераторлар ариза берувчи ростдан ҳам ёрдамга муҳтож ёки муҳтож эмаслигини текшира олмайди, шу сабабли ёрдам кўрсатиш ниятига бўлганлар ўзлари қўнғироқ қилиб ва шунга қараб қарор қабул қилишлари керак. “Замин” янгиликларини “Facebook”да кузатиб боринг\n11-07-2020, 14:36, Жамият\n26-05-2020, 23:55, Жамият\nЗироат Мирзиёева раислигидаги фонд аёлларга моддий ёрдам беришни бошлади\n23-04-2020, 21:29, Жамият\n14-04-2020, 23:26, Жамият\n28-03-2020, 12:53, Жамият\nЎзбекистонда темир йўл чипталари сотиш мобил дастурининг янги версияси ишга туширилди\n8-10-2019, 08:03, Жамият


Металлург клуби футболчилари Ig G учун тестдан ўтишди\nКомиссия аъзолари бунгача “Бухоро” ва “Бунёдкор” жамоаларининг 25 нафардан футболчисини Ig G тестидан ўтказган эди. Кеча “Металлург ” клубининг 25 нафар аъзоси ҳам мазкур тестни топширди. Унга кўра, бекободликларнинг яна 14 нафари вирусни аллақачон ўз танасидан ўтказиб бўлгани маълум бўлди. Шу тариқа “Металлург” сафида аллақачон антитаначалар шаклланган футболчилар сони – 14 нафарни ташкил этмоқда.\nКеча, шунингдек, AГМК, “Қўқон-1912” ҳамда “Насаф” клублари вакиллари Ig G тестидан ўтказилди. Ҳозирга қадар AГМК ёшлар таркибининг 25 нафари тест топшириб бўлди. Уларнинг 10 нафарида натижалар мусбат чиқди. Эндиликда улар функционал ҳолатини аниқлаш бўйича кўрикдан ҳам ўтишади. “Қўқон-1912” ҳамда “Насаф” клублари топширган тест натижалари ҳозир ўрганиб чиқилмоқда ва улар ҳақида кейинроқ хабар қилинади.\nҲозирга келиб, “Пахтакор” футболчилари ва персонали ҳам Ig G тестидан ўтмоқдалар. Барча клублар натижалари борасида ЎзПФЛ расмий сайтида хабар бериб борилади.


Раҳбарликдаги 10 ойлик меҳнат фаолиятим – Birdamlik.info\nРаҳбарликдаги 10 ойлик меҳнат фаолиятим\nМухолифатдаги сиёсатчи бўлганлигим сабабли интернетда тез-тез ўз фикрларимни, нуқтаи назарларимни оммага билдириб бораман. Ўзбекистон Президентига сиёсий рақобатдаман, шу сабаб Президентнинг камчиликларини ёзиб, биз сизнинг ўрнингизда бўлсак бошқача ишларни олиб борардик деб фикр билдириб тураман. Гоҳида мени яхши билмаган инсонлар менга ишонсизлик билан қараётганларига гувоҳ бўляпман. Шу сабабли ўзим ҳақимда мақола ёзишга киришдим. Аслида мен бу ўтган 20 йил олдинги иш фаолиятим ҳақида кўпроқ холислик тарафдори бўлган Кун.уз журналистлари ёзишини хоҳлагандим, уларга хат ёзиб юборгандим. Лекин улар хатимга жавоб беришмади, мен ҳақимда ёзишдан қўрқишди деб\n1999 йилнинг ноябр-декабр ойларида Шаҳрисабз туманидаги чорвачиликка ихтисослашган “Кеш” жамияти акцияларининг 60,5 фоизини Тошкент Қимматли Қоғозлар биржасидан банк тўлови орқали сотиб олдим. 2000 йилнинг ҳолати бўйича жамиятда жаъми 373 та акциядор бўлиб, шундан 225 киши жамиятда меҳнат қилашарди. Жамият ишиларининг умумий сони 400 кишидан ортиқ эди. Жамият худудида Янгиқишлоқ, Чоштепа ва Бўйрачи қишлоқлари жойлашган бўлиб, жаъми учта қишлоқ аҳолиси сони тахминан 6500 кишини ташкил қиларди.\n”Кеш” ҳиссадорлик жамиятининг аввалги номи Калинин совхози бўлиб, Иккинчи жаҳон уриши йилларида тузилган эди. Ҳатто биз туғилиб ўсган жой, Шаҳрисабз туманининг Арабон қишлоғи (заготскот) ҳам олдин Калинин совхози ҳудудига кирган. Кейинчалик Энгельс (Энгельс колхози фақат пахтачилик билан шуғулланарди, шу сабабли Энгельс колхозидан уй чорва моллари учун ўт-сомон топиб бўлмасди) колхози таркибига ўтказилганмиз. Раҳматли Чори бобом уруш йиллари ва ундан кейин биз яшаб турган жойда бўлган бўрдоқичилик комплексида (заготскот) чўпон, қоравул бўлиб ишлаган. Кейинчалик бу бўрдоқичилик корхонаси Калинин савхози худудидан, фермаларга яқин жойдан алоҳида ер майдони ажратилиб кўчирилган, кейинчалик улар бирлаштирилган. 11 ёшлигимда атрофимиздаги Калинин совхози бедазорларида мол боқиб, “КИР” беда ўрадиган механизм ортига уланган тележкадан тўкилиб қолган бедаларни йиғиштириб, уйга таширдим.\n1981 йил, март ойида отам Ҳасан Чориевнинг қамалиши ортидан оиламиз иқтисодий томондан жуда қийналиб қолди. Шунда 12 ёшимда “24” русумли велосипедим билан Калинин совхозининг Шаҳрисабз шаҳар янги аэропорти қурилиши яқинидаги далаларда (мени давримда ишлаган Шавкат бригадирнинг ерлари эди) 3 кун давомида похол сомон йиғдим. У вақтларда одамлар даладан сомон йиғиштирмасди. Шуни ортидан қишлик ем-хашагимизни йиғиб олдим. Отам қамалгандан кейин бир вақтларда отам Россиядан олиб келиб сотиб юборган “Муравей” мотореллерни олган эгаси терговларга дош беролмай уни қайтариб берди. Эсимда қариндошлардан қарз йиғиб, мотореллернинг пулини қайтариб берганмиз. Отам устидан очилган жиноят иши жуда чалкаш эди. Ўша йиллари отамга очилган жиноят иши ортидан оиламиз катта қарзга ботди. Ҳатто мен ҳам ҳар доим оиламизнинг қарздан қутулиши учун қаттиқ меҳнат қилардим. Бизни оғир иқтисодий аҳволга тушириб қўйган отамни айбламасдик. 1984 йилнинг апрель ойидан бошлаб уйда турган мотореллерни бошқаришни ўрганиб кўчага ҳайдаб чиқишни бошладим. Моллар учун мотореллеримда яқин атрофлардан ўт, емиш, сомон ортиб келадиган бўлдим. Шаҳрисабз “ДАН” постидан айланиб ўтиш йўлларини яхши билардим, “ДАН” постини айланиб ўтиб, Калинин совхозига ўт-сомон ташиб келишга тез-тез бориб турардим.\nБизнинг оиламиз иқтисодий қийинчилик ортидан онам “Қатиқли ош” (ҳозиргача фақат Шаҳрисабз деҳқон бозорида “Қатиқли ош” қилиб сотишади, бошқа жойда уни ўхшатиб пишира олмайди) тайёрлаб, автошоҳбекатда сотарди. Ҳар кунлик “Қатиқли ош’’ни пишириш учун анча кўп ўтин, чолма-тезак ишлатардик. Табиий газга ўша вақтлар уланиш имкони йуқ эди. Ўтин топиш, тайёрлаш асосан менинг бўйнимда эди. 1984 -1985 йилларнинг июнь ойида Калинин совхозининг сут фермаси орқасидаги порихонасида паншоҳада чолма ағдариб ташлардим. Бир ойдан кейин уни қўлим билан ағдариб чиқиб, кейинги ой яна бир ағдариб, яхшилаб қуритиб, ёз охирларида чолмаларни уйга мотореллеримда ташиб олиб келардим. Энг қийин иш чолмани порихонанинг устидан мотореллергача олиб чиқиш эди. Порихонанинг ости сув бўлганлиги учун усти ўйнаб турар эди. Йўлдаги йўловчилар, (Бўйрачи қишлоқ аҳолиси) менинг ишимдан бироз ҳайратланишарди. Ўша вақтларда аҳолида ўтин муаммоси йўқ эди. Ўтин сероб бўлган йилларда катта ҳажмда чолмани ўйиб олиш нимага кераклигини улар тушунишмасди. Шу йиллари (1986 йил Томск шаҳрига ўқишга кетгунимгача) “Муравей” мотореллерим билан (ҳайдовчилик гувоҳномам йўқ эди) Калинин совхози далаларидан анча сомон ва беда ташидим. Хуллас, болалигимни бир қисми собиқ Калинин совхозида (кейинчалик “Кеш” ОҲЖ) ўтди. Ўқишга кетгунимча оиламиз қарзининг катта қисмидан қутулдик, лекин оила қарзи деб болалигим оғир меҳнатда ўтди.\nШаҳрисабз бўрдоқичилик комплекси, 1980 йилларнинг бошларида эса Шаҳрисабз чўчқачилик корхонаси Калинин совхозига қўшилади. Буни оқибатида жуда катта чорвачиликка ихтисослашган совхозга айланади. Ўзбекистондаги мустақилликдан сўнг барча корхоналар қатори қишлоқ хўжалиги корхоналарини хусусийлаштириш ҳақида юқоридан буйруқлар келган. 1994 йилда Гўшт ва Сут Саноат Давлат Ҳиссадорлик Уюшмасига қарашли “Кеш” совхози жамоанинг қарорига асосан “Кеш” очиқ турдаги ҳиссадорлик жамиятига айлантирилади. 1994 йилнинг куз ойларига келиб “Кеш” жамияти 12 миллион 500 мингга нархланиб, 100 сўмдан номинал нархи белгиланган 125000 та акциялар чиқарилади. Шундан 25%ини давлат улушига қолдириш, 15%ини эса жамият ишчиларига сотиш, 34%и эркин савдога ва қолган 26%и бошқа турдош корхоналарга сотишга мўлжалланган эди. Тахминан 1995 йиллар ҳокимиятнинг босими остида “Кеш” ҳиссадорлик жамиятининг раҳбари Убайдулло Шукуров ишдан олинади. Бир неча йилдан кейин Убайдулло Шукуров юрак хуружидан вафот этади. Жамият ҳокимият югурдаги, Россиядан келган барча материалларни халққа тарқатиш учун масъул бўлган шахс Тўра Алмуратов қўлига топширилади. Бутун умри ҳокимиятни боқиб ўтган бу лаганбардор шахс жамиятнинг мол-мулкини талон-тарож қилишни бошлаб юборади. Бир вақтларда республика миқёсида чорвачиликдан 2-3- ўринларни қўлдан бой бермай келган жамият қисқа 3-4 йил ичида кўплаб мол-мулкидан ажралади. Т. Алмуратов даврида “Кеш” Шаҳрисабз тумани ҳокимияти, прокуратура, ИИБ амалдорлари, санстанция, банк ва бошқа амалдорларнинг емакхонасига айланиб улгурган эди. Менгача раҳбар бўлган Т. Алмуратов томонидан жамиятда мавжуд 2500 қорамоллардан 945 атрофида, 4500 бош чўчқадан 300 атрофида қолган, бир қисм техника йўқотилган, улар ўрнига бирор бир янги техника олиб келинмаган эди.\nҚисқаси, мен кўздан кечирган ҳолатда 680 Га суғорилиб экиладиган ер майдони (жами 1200 Га дан ортиқ ер майдони бор), техника паркида 6 та КАМАЗ машинаси, 6 комбайн, 4 та дизел, 47 та МТЗ, Т40 ва Т28 тракторлари, ўнлаб ҳар хил турдаги юк машиналари, таъмирлаш майдонлари, заправка, юзлаб ҳар хил соҳадаги механизм, тиркама ва мосламалар, 1500 бош қорамолга мўлжалланган Калинин совхозининг чорвачилик комплекси бўлган бинолари, 2000 бошга мўлжалланган бўрдоқичилик комплекслари, 11 минг бош чўчқага мўлжалланган бинолар яхши ҳолатда сақланган эди. 945 бош қорамол, 300 бош атрофида чўчқаси бор эди. Бу шунчалик мол-мулк талон-тарож қилингандан кейинги ҳолат эди. (Мен бу ҳолат бўйича видео тасвирга эгаман). Жамиятни 2000 йилнинг 25 февралида шу ҳолида қабул қилиб олдим. Шу пайтда ёшим 30 да эди.\nЕрларнинг талон-тарож қилинишига қарши курашларим\nМен иш бошлаган кунимданоқ жамият ерлари билан танишиб, уларни ўрганиб чиқдим. Жамиятда 30 Га ер дала бригадирлар томонидан ўзлаштирилиб олинган ва у ерларга ноқонуний равишда картошкалар экилган экан. Шаҳрисабз туманидаги бошқа хўжаликларда ноқонуний ўзлаштириб олинган ерлар хўжалик раиси, туман ИИБ ва прократура ходимлари иштирокида буздириб ташлаш ўша йилларда ҳам учраб турар еди. Мен уларнинг йўлини танламадим. Бошқарув Кенгаши билан ўзлаштирилган ерлар хусусида маслаҳатлашиб, халққа жабр қилмасдан, ерлардаги хосилни устига трактор ҳайдаттирмасдан, уларнинг ўзига ерларни бир йилга шартнома асосида қолдиришга қарор қилдик. Ҳар бир Га ернинг бир йиллик ижара шартномасини 150 минг сўм етиб белгилатдирдик. Ўша йили ноқонуний ўзлаштирилган ерлар бузилмади, уларнинг ҳаммаси билан ўртада қонуний шартнома тузилди, ҳар биридан 150 минг сўм/Га жамият кассасига тўлов ундирилди. Кассага тушган пуллар кирим қилиниб, ишчиларга ойлик маоши сифатида тарқатилди.\nМен 2000 йилнинг мартида “Кеш” ОҲЖда ташкилий ишларни амалга ошира бошладим. Раҳматли отамнинг қистови, тавсияси билан ўзимга ёрдамчи, иш юритувчи етиб Жаббор Кенжаевни ишга олдим. У менга ўринбосар бўлди. Ўта айёр бўлган Жаббор Кенжаев олдинлари ҳам ушбу хўжаликда ишлаган эди, унинг ҳам ўзига яраша душманлари бор эди. Мен уни қаттиқ назорат остида ишлатдим. Шу сабабли Жаббор Кенжаев коррупцияга берилиш имконини тополмади. Яна раҳматли отамнинг қистови билан ўша вақтда ишсиз юрган, аслида ялқов, ёлғончи, оғир ишдан қочадиган, дангасалиги сабабли рўзғорини зўрға тебратиб юрган укам Баҳром ва унинг оиласини ишга қабул қилдим. Унга Танипар деб аталадиган эски шийпон-молхонани ери билан ажратиб, ўзини дала бригадири қилиб тайинладим. Кейинчалик Жаббор Кенжаев билан укамни отамнинг қаттиқ илтимоси билан ишга олганимдан пушаймон бўлдим.\nЖамиятда битта сигир ферма комплекси, битта бўрдоқичилик комплекси ва битта чўчқа ферма комплекси бор эди. Сут фермасининг мудири Равшан Комилов (ҳозир Қашқадарё вилояти Миришкор туман ҳокими вазифасида ишлаяпти) менинг пинжимга кириб ишлашга кўп ҳаракат қилди, ўртага менга таниш одамларни қўйди. Мен уни ўзимга яқинлаштирмадим. У 2000 йилнинг 8 мартида ишхонага ичиб келиб, ферма ишчиларини уриб, аёлларни ҳақоратлабди. Мен дарҳол Бошқарув Кенгаши йиғилишини ўтказиб, Равшан Комиловга хайфсан эълон қилиб, уни ишдан бўшатдим. Унинг ўрнига Чоштепа қишлоғида яшовчи, ўша вақтда ишсиз юрган, тажрибали ферма мудири Турсунов Аҳмад (Аҳмад ака “Кеш”да ферма мудири бўлиб ишлаган, тажрибали мутахассис) акани ишга олдим. Кейинчалик бўрдоқичилик фермасини ҳам Аҳмад акага топширдим. Равшан Комиловни яна ўзининг эски иши, экспедиторликда қолдирдик.\n2000 йилнинг март ойида синфдошим Холтўраев Олим, олий маълумотли инженер иш излаб олдимга келди. Бошқа ишлар йўқлиги сабабли уни сут топширувчиликка ишга олдим.\nЖамиятнинг бош инженери Карим Чўянов берилган топшириқларимни пайсалга солиб, топшириқларни ўз вақтида бажармай юрганлиги учун унинг ўрнига шу жамиятда ишлаб кетган, қамалган, жамиятнинг Янги Қишлоғида яшовчи, ишсиз Ҳамдам ака Эргашевни бош инженерликка ишга олдим. Шундан кейин техника паркида ишлар юришиб кетди. Ҳамдам ака кўмагида март ва апрель ойларида жамиятнинг барча ўрим учун мўлжалланган техникаларини таъмирдан чиқариб, ишга шайлаб қўйдик.\nЖамиятнинг бош зотехниги Рустам Қодировнинг ҳам турли-туман ўйини, баҳоналари кўпая бошлади. Берилган топшириқларни бажармай, бажарилиш муддатини чўзадиган, гоҳида бажармайдиган одат чиқарди. Шундан кейин ана шу жамиятда ишлаб кетган, Шаҳрисабзнинг Мўминобод қишлоғида яшовчи олий маълумотли Ортиқ акани (аниқ исми ёдимдан чиқибди) бош зотехникликка ишга олиб келдим. Рустам Қодировни оддий зотехник ишида қолдирдим.\nЖамиятнинг бош ветврачи Аҳмадни ишдан олиб, унинг ўрнига жамиятнинг Янги қишлоғида яшовчи Маматқул акани бош ветврач етиб тайинладим. Аҳмад ёрдамчи ветврач вазифасида қолди.\nЖамиятнинг сут комплекс фермаси худудида емишхона жойлашган эди. Емишхонанинг орқа ва ён томонлари очиқ эди. Жамиятнинг 10 кишидан иборат қурилиш бригадасига ана шу емхона атрофини девор билан ўраб чиқишни тайинладим. Улар бу ишни бир неча ойда амалга оширишди.\nКутилаётган 2000 йилдаги қурғоқчилик бизни янада хушёрроқ бўлишга, фавқулодда тезда чора- тадбирлар кўришга ундади. Техник таъмирдан чиққан, Россия ва Германияда ишлаб чиқарилган комбайнлар тўхтовсиз ишлаши натижасида беда ўрими деярли талон-тарожларсиз бажарилиб, барча бедалар сенаж қилиниб, катта ўраларга бостирилди.\nЖамиятда иккита: ҳар бирининг ҳажми 1500 тоннадан иборат катта сенаж мол озуқаларини тайёрлайдиган, бетондан қилинган масхус ўралар бор эди. Битта дизелни келган янги беда билан, эски қолган сомонни аралаштириб, устидан босиб, сенажни устидан юрғизиб туриш керак эди. Беда ўриладиган майдонларда қаттиқ назорат ўрнатдим. Назоратчи етиб, куёвимнинг акаси, жамиятнинг Чоштепа қишлоғида яшовчи Тошпўлат ака Нурхоновни ишга олгандим. У вазифасини сидқидилдан бажарди. Четга бирор бир тележка ўт-беда чиқиб кетмади. Ҳар куни сенаж қилинадиган чуқурга 70-90 тележка янги ўрилган беда борарди. Фермаларга ҳар куни 8-10 тележка беда ажратиларди. Ёзи билан битта 1500 тонналик сенаж чуқури тўлиқ тўлди, иккинчиси яримлаб қолди. Бу бизнинг чорва учун қишда етарли ем-хашак жамғарганимиздан дарак эди. Бир йил ичида биз деярли мавжуд 950 бош атрофидаги қорамол бошига икки баробар етадиган озуқани ғамлаб олдик. Ишчилар ва ферма мудирлари бу ишдан жуда хурсанд эдилар.\nШу ерда баъзи бир ишлар хақида ҳам қисқача айтиб ўтмоқчиман. Шахрисабздаги баъзи бир жиноят оламидаги кимсалар, беда бригадирларини, чорва мудирларини қўрқитиб, уларни уриб, кечаси ўрилган бедаларни, молларни талон-тарож қилишар экан. Мен бу ерда туман прокурори ва ИИБ бошлиқларига, бу кимсалар ҳақида шикоят қилишни маъқул кўрмадим. Чунки, уларнинг барибир бирор бир қонуний чора кўришига кўзим етмас эди. Шундай ҳолатда якка ўзим бу шоввозларни жиноят устида ушлаб, улар билан муносабатларни ойдинлаштириб олишга эришдим. Шу ҳолатдан кейин улар жамият тартибига мувофиқ ариза ёзиб келадиган бўлишди, мен эса аризаларига қўл қўйиб бердим. Албатта, улар аризада кўрсатилган оз миқдордаги бедани кўп миқдорда ёки кичик қора молларни каттасига алмаштириб кетишларидан хабарим бор эди. Энди буёғи беда бригадири ёки чорва мудирини қўрқоқ-қўрқоқмаслигига боғлиқ эди. Қолганига аралашмас эдим. Муҳими, улар ўзларининг босқинчилик, ёмон одатларини ташлашган эдилар.\nҚишлоқ аҳолисини кичик безорилардан ва жамият мулкини сақлаш мақсадида туман ИИБига қарашли қўриқлаш бўлимидан иккита миршабни доимий хизматга, шартнома асосида ишга олдим. Бу бўлим туман ИИБга қарашли бўлса-да, мустақил хўжалик ҳисобини юритувчи субъект эди. Бу миршаблар ҳам талон-тарожликни олдини олишга катта ҳисса қўшдилар.\nБош аграном Ашуров Мусурмон ака ҳам дала бригадирлари билан ҳамтовоқлиги ортидан унга берилган топшириқларни иккиланиб бажариб юрарди. Уни ёнига жамиятнинг Чоштепа қишлоғида яшовчи, нафақада бўлган, шу жамиятда узоқ йиллар ишлаган тажрибали агрономни бош агрономга ёрдамчи қилиб ишга олдим. Мусурморқул ака “думини қимирлата олмай”, берилган топшириқларни ўз вақтида бажарадиган бўлди. Далада ишлар яхши кета бошлади.\nЖамиятнинг ер тузувчиси Азамат Давроновга иккинчи вазифа – мироблик ҳам топширилган эди. 2000 йилда қурғоқчилик рӯй бериши натижасида пахта ва бошқа экинлар учун ариқлардан сувни хўжаликка олиб келиш қийинлашди. Хўжаликда 4 та катта ариқ мавжуд бўлиб, биттасидан сув бир келиб, бир келмай, муаммо туғдирарди. Ариқ юқорида жойлашган Хўжа қишлоғи ичидан оқиб ўтар эди. Дала бригадирлари ушбу қишлоқдан сув ўтказа олмагач, бу ишга жамият мироби ва бошқаларни жалб қилишга мажбур бўлдим. Натижа яхши бўлавермагач ҳайдовчим Шомурод ака билан қишлоққа бориб, сув учун муомала қилишга тўғри келар, ҳайдовчим эса бир қўлида кетмон билан, сув ўринсиз оқаётган томонларни беркитиб, ариқдаги сувнинг миқдорини оширар эди. Шундай ҳолатда баъзи кишилар билан қаттиқроқ гаплашдик, баъзилар билан яхши муомалада бўлдик. Қарийб 3 ой давомида кечалари мироблик ҳам қилишимизга тўғри келди. Акс холда сувсиз қолиб, кўп экинларимиз нобуд бўлиши мумкин эди.\nБиринчи беда ўрими ва ғалла йиғимидан кейин, ички имкониятларни тўплаб, жамиятдаги барча ишчи, акциядорлар ва хизматчиларни мукофотлаш маросимини ўтказдик. Бундай мукофотлаш мустақиллик давридан буён бу хўжаликда умуман ўтказилмаган экан. Ишчиларга қимматли мукофотлар бердик, Қарши шаҳридан санъаткорларни таклиф этдик. Тадбирни байрамона кайфиятда, хурсандчилик билан ўтказдик.\nҒалладан бўшаган экин майдонларини тезда дизелларда ҳайдаттириб, ўрнига иккинчи ҳосилни экишни режалаштирдик. Дизелчиларнинг иши унумли бўлиши учун уларга жамият ҳисобидан овқат ташкиллаштириб бердик. Ойликлари бошқа жамият ишчилари каби ўз вақтида берилиб борилди. Дизелчилар ҳам кечаси билан ер ағдариб боришди. Агрономлар билан маслаҳатлашиб, иккинчи ҳосил учун ҳайдалган ерларга дала бригадирларига карам экишни тушунтириб ўтдик. Етарлича карам кўчатлари етказилиб берилди. Карамлар тезда экилди, кузга бориб карамлар етилиб, уни Ғозор, Қамаши, Яккабоғ, Китоб, Шаҳрисабз туманларидаги деҳқон бозорларга нақд пулга соттириб, кассир ёрдамида нақд пулларни жамият кассасига кирим қилмасдан дарҳол ишчиларга иш ҳақига карам берилди қилиб маошларини узиб бордик. Шундай қилмасак бўлмасди, чунки банк ҳисобимиз ҳануз назоратда эди. Иккинчи ҳосил ҳисобидан дала бригадирларининг даромадлари ҳам ошди, ҳам жамият, ҳам ишчилар фойда кўришди.\n2000 йил ариқ сувдаги муаммо ва танқисликлар натижасида мен 40 дан ошиқ дала бригадирларини ариқларга мўлжаллаб, улар ичида йиғилиш ўтқазиб, бригадирлар фаолиятини оптималлаштирдим, йириклаштирдим. Улар ўзларининн ичидан битта бригадир сайлаб олдилар. Жамият ва янги бош бригадир ўртасида 2001 йил ҳосили учун шартнома тузилди. Бош бригадир билан бошқа кичик бригадирлар ўртасида ўзаро оғзаки келишув бўлиб ўтди. Ҳамма ўз ишида қолди, биз ҳамманинг иш ҳақини бериб бордик. Ҳеч бир дала бригадирининг ери тортиб олинмади. 4 та асосий дала бригадири ўртасида соғлом рақобатни йӯлга қӯйиш учун катта дала бригадалари ўртасида беллашув ташкил қилдик.\nМенинг 2000 йил март ойидан буён туман ва вилоят ҳокимлиги билан қаттиқ тортишувим ортидан, шу йилнинг ноябрь ойида Шаҳрисабз туман ҳокимлиги томонидан “Кеш” акциядорлик жамияти давлат буюртмаси бўлган пахта ва ғалладан бутунлай озод қилинди. Биз жуда хурсанд бӯлдик. Тезда барча ички имкониятлардан фойдаланиб, 300 га ер майдонига арпа, 50 га ер майдонига эса жамият ишчилари учун буғдой экдик. Ғалла майдонларининг ғаллалари бир текисда униб чиқиши бизларни янада қувонтирган эди. 2001 йилда бозордаги ғалла нархи 100 сўмга етишини прогноз қилган ҳолда 2001 йил учун иқтисодий режаларни ҳисоблаб чиқдик. 2001 йилда биргина ғаллачиликдан 150 миллион сўм, қолган соҳалардан эса 200 миллион сўм даромад, жами 350 миллион сӯм даромад кутилаётган эди. Ишчилар касаба кўмитаси билан келишиб, 2001 йилда жуда катта миқдорда мукофотлаш ҳақида режаларимиз бор эди. Шу мукофотлар ичида битта ТИКО русумли янги автомобилнинг борлиги сабаб ишчиларнинг меҳнатга, хусусий мулкчиликка нисбатан анча қизиқишлари ортиб, уларнинг фикрлари ижобий томонга ӯзгарган эди.\nЖамиятдаги кадрлар масаласи\nЖамиятда иш юритувчиси Жаббор Кенжаевнинг қаттиқ илтимоси билан унинг қиз жиянини, яна бир чўпонимизнинг оилавий илтимоси билан уларнинг қизларини ҳам идорага ишга олдим.\nЖами 10 ойлик иш фаолиятимда битта укам, битта қудам, битта синфдошим, битта ўринбосарим Жаббор Кенжаевнинг жиянини четдан ишга олиб бордим. Менинг шарофатим билан қайта ишга келганлар бош зоотехник, бош инженер, бош ферма мудири, бош ветврач, бош бригадирлар, нафақадаги агроном, раис ўринбосарини жамият жамоаси мендан олдин ҳам таниган. Мен шу инсонларни ишга олиб келишимда ёки бош бухгалтер Тўхтаев Келдиёр, ёрдамчи бухгалтерлар Ишов Акбар, Дўстёров Дилшод, Давронова Манзура, чорва бухгалтери Ишов Мусурмон, иш ҳақи бухгалтерлари Саидова Матлуба, Аҳмедова Гулсум, кассир Норқулов Рўзи ака, чўчқа фермаси мудири Мелиев Зиёт, ер тузувчи ва мироб Давронов Азамат, қурилиш бригадири Аҳмедов Фарҳод ака, Бош энергетик Бозоров Ўроқ, хавфсизлик бўйича инженер Давронов Нажим, Кадрлар бўлими бошлиғи Аҳмедова Адолат, жамият касаба қўмитасининг раиси Хушвақтова Ҳамида опа (қариндошлиги бор, қудамиз. Ҳамида опанинг қизлари Гавҳар Бўронова Бахтиёр укамнинг хотини), механиклар, омборхона мудири ва бошқа мутахассисларни ўз ишида қолиши учун бир тийинлик ҳам манфатдорлик жойим бўлмаган. Ўз ишини пухта билиб қилган мутахассисларнинг ҳурматини ҳамиша жойига қўйиб бордим.\nМен 10 ойлик иш фаолиятим давомида бирон кишидан пора олмадим ёки пора ҳисобидан иш қилмадим. Келган меҳмонларни қабулхонамдан тўғри кузатиб қўярдим. Жуда кам ҳоллардагина меҳмонларни чой билан сийлардим.\nТумандаги ўғит тарқатадиган корхоналар билан ҳам сал қаттиқроқ гаплашиб олишга тўғри келди. Келадиган ўғитлар ҳам камомадсиз жамият омборига тушадиган бўлди.\nТуман ёқилғи тарқатиш базасининг бошлиғи Ҳамза Очилов билан унчалик тортишишга бормадик. Ёз ойларида Бухоро нефть заводидан туман ёқилғи тарқатиш базасига ўтказган 5600 минг сўм шахсий пулимга, у киши бизга ажратилган лимит бўйича, ҳеч қандай муаммосиз ёқилғи бериб борди.\nШу ерда “ЎН ЙИЛ МУҚАДДАМ-2” деб номланган асаримнинг коррупцияга боғлиқ бўлган жойидан парча келтирмоқчиман. “Менинг фикру хаёлим-у, жону таним тўла ишда эди. Шундай шижоат билан ишлаётган кунларимнинг бирида, мени вилоят ҳокимининг ўринбосарларидан бири Лёхин (исми ҳозир эсимда йўқ) ва “Қашқадарёгўшсутсаноати” ишлаб чиқариш компанияси\nбошқарув раиси Ботир Амирқуловлар олдига чақиртирди. Ботир Амирқулов бизнинг вилоятдаги раҳбаримиз эди. Суҳбат тушлик пайтида бошланиб, кеч соат 20 га қадар давом этди. Лёхиннинг мақсади мен давлат буюртмачилигидан чиқиб кетмаслигим ва доим унинг (Лёхиннинг) назоратида бўлишим керак эди. Мен, албатта, Ўзбекистон шароитида қишлоқ ҳўжалик ишларини юритиш қийинлигини тушунаман. Лекин бир йўла Лёхинга қул бўлиб қолсам, ишда умуман ҳеч қандай олдинга силжиш бўлмаслигиниям билардим. Шунинг учун у билан иззат-икром доирасида баҳслашмоқчи бўлгандим, унинг жазаваси тутиб кетди. У тўғридан-тўғри ҳақорат қилиб: “Мен, сен муттаҳамнинг акцияларни қандай сотиб олганингни биламан, бир оғиз сўзим билан сени ҳам, акцияларингни ҳам йўқ қилиб юбораман, деб ўзича дўқ қила бошлади”.\nМен хотиржамликни йўқотмасликка харакат қилиб,\n-“Майли, қўлингиздан келганини қилинг. Лекин мен бу ерда ҳақман, ноҳақ бўлсам сиз билан тортишиб ўтирмасдим”, – деб жавоб қилдим.\nЛёхин янада жазавага тушиб, дўқ қилишда давом этди.\n– Мен, “Муддаога кўчинг, жамиятимизни Президент қарорига асосан давлат буюртмасидан чиқарсангиз чиқаринг, акс ҳолда, хозирнинг ўзидаёқ кабинетингиздан чиқиб кетаман”- деб масалани кўндаланг қўйдим. Охири, унинг дўқ-пўписалари иш бермаганидан кейин вилоятдаги рахбарларни ишга олиш ва ишга қўйиш ҳақидаги гапларга ӯтиб,\n– “Биласанми, мени креслом қанча туради» – деди. Мен эса,\n– “Билмадим, хабарим йўқ” – деб жавоб бердим. У эса,\n– «100 минг АҚШ доллари, сенинг раислик лавозиминг эса 10 минг доллар туради».\n– “Менга бунинг асло қизиғи йўқ, мени фақат акциядорлар ишга олишлари ёки ишдан бўшатишлари мумкин. Мансаб олиш учун, умуман бошқа соҳаларда ҳам мен пора билан иш қилмаганман, бундан кейин ҳам пора бериб ёки олиб, иш қилиш ниятим йўқ” – деб очиқ жавоб бердим. Бизнинг суҳбатимизни бошидан охиригача Ботир Амирқулов эшитиб турди. Охирида Лёхин,\n– “Майли Чориев бу йил давлат буюртмасини бажаринг, давлат билан шартномаларингиз бор, ундан ташқари қарзга Транш пуллари олгансизлар, келгуси йилда сизни озод қиламиз” – деб жавоб берди. Бу мен учун катта бир ғалаба эди. Кейинчалик ноябрь ойларининг ўрталарида Шаҳрисабз туман ҳокимлиги “Кеш” хиссадорлик жамиятини давлат буюртмасидан тўла озод қилинсин, деган буйруқ ҳам чиқарди.\nИш фаолиятимга бўлган босимлар\nИшлар жадал бораётган кунларнинг бирида, ўзини Одил Пардаев деб таништирган киши мени раҳбарлик билан табриклаб, муддаога ўтди:\n– “Раис, мен ҳозир ишсизман. Мен олдин бир неча йиллар ушбу жамиятда омбор мудири вазифасида ишлаганман. Менинг отам бу ерда раис бўлиб ўтган, менга шу омборхона мудирлигини беринг” – деди.\n– “Кечирасиз, Одил ака, омборхонада одам ишлаяпти. Бу одам мен келмасдан олдин ҳам бор эди, иши ёмон эмас. Агар ўз хоҳиши билан бўшаб кетса, унда бу ҳақда сиз билан гаплашсак бўлади” – деб тушунтиришга ҳаракат қилдим. Афсуски, Одил Пардаев бу ҳақда эшитишни ҳам истамади. Мен билан қаттиқ урушиб, кабинетимдан чиқиб кетди. Кейинчалик Одил Пардаев 2001 йилнинг бошида мен қамалгандан кейин жамият омбор мудирлигини олди, қисқа вақт ўтиши билан у омбордаги 20 тоннадан ошиқ ғаллани талон-тарож қилаётганлиги устида ушланди ва унинг устидан жиноят иши қўзғатилди. Лекин унга эҳтиёт чора қўлланилмасдан очиқда юрарди. Бироқ туман ИИБ терговчилардан бири Чориев ҳозир қамоқда, сени унинг олдига юбораман, у ерда сени у чатоқ қилади, деб қўрқитгандан сўнг ўз уйига келиб, оғилхонасида ўзини осиб қўйган эди. Қамоқхона системасини тушунган одам уни ҳеч қачон менинг олдимга қўйилмаслигини яхши билади, аммо Одил Пардаев қўрқоқлиги туфайли ҳовлиқиб ўзини осиб қўйди.\nЖамиятда бир неча фермер хўжаликлар ташкил қилинган бўлиб, шулардан бирининг бошлиғи Зайни Боқиев эди. Зайни Боқиев мени қамалишимга жуда катта жонбозлик кўрсатди. Ерни олди, хатто, менинг ўрнимга вақтинчалик раис бўлди. Жамият мулкини талон-тарож қилишга эришди. 2007 йил уни ҳамқишлоқларидан бири, болта билан майдалаб ташлади. Йигит айбини бўйнига олиб, қамалиб кетди. Унгача Зайни Боқиев ҳам биринчи иш кунларимданоқ, ўзига қўшимча ер майдони ажратиб беришимни қаттиқ талаб қилиб туриб олди. Мен унга бу иш менинг ваколатимга кирмайди, ер бериш бошқарув ваколатига ҳам берилмаган, бу ишни акциядорларнинг умумий йиғилиши хал қилади, деб узил- кесил жавоб бердим. Мендан қаттиқ ранжиган Зайни Боқиев ва Одил Пардаев ўз манфаатларини амалга ошириш мақсадида тил топишиб, менга қарши турли идора ва ташкилотларга шикоят ёзишга киришиб кетдилар. Улар ишчи ва хизматчиларни йўлдан уришиб, “Сизлар ҳаммаларингиз келажакда Чориевнинг қулига айланасизлар, у сизларнинг устингиздан билганини қилади, яхшиси ҳиссадорлик жамиятини тугатиб, ширкат хўжалик бўлайлик, шунда ҳаммамиз яхши яшаймиз” каби гаплар билан жамият аъзоларини иккига бўлиб юборишди. Бир томонни менинг ишимни қўллайдиган инсонлар, иккинчи томонни эса, бу икки фитначининг ёлғон ваъдаларига учган кишилар ва уларнинг барча қариндош-уруғлари эгаллашди. Уларнинг барчаси мен ҳақимда кўплаб туҳмат хатлар уюштиришарди. Қишлоқлар ичида ҳар хил бўхтонлар тарқатишиб, мени бадном қилишга уринишди. Фикримча бугунги кунда менга қарши турганларнинг кўпчилиги қилган ишидан пушаймонда.\nМен бу иккита, фақат ўзини ўйлайдиган кимсалардан бирига иш бериб, бирига эса озгина ер бериб овозини ўчирсам бўларди. Аммо ўзимнинг виждонимга, принципларимга ва энг муҳими акциядорлар манфаатларига қарши бормадим. Уларнинг барча туҳматларига чидаб, келган текширувчилар билан қонун доирасида гаплашиб, қайтариб юборар эдим. Баъзиларининг ҳурматларини жойига қўйишга ҳаракат қилиб, яқин чойхоналардан бирига, бир пиёла чойга бош ҳисобчи, бошқа ходимлар ёки ўзим таклиф қилиб, хайрлашиб кузатиб юборардик.\nШу ерда бир ҳолат бор эди. Чойхонадаги ҳар бир харажатни ўз ёнимдан тўлар эдим, ҳеч қачон бирор маротаба жамият ҳисобидан фойдаланмасдим. Меҳмонлар чой ичиб кетишар, ҳафта охирида ўзим вақт топиб, чойхона харажатларини тўлаб қўяр эдим. Буни ҳамма аъзолар билишарди ва бошида анча ҳижолат тортишдилар, кейинчалик бу ҳолатга кўникиб қолишдилар.\n2000 йил 25 февраль куни ўтказилган жамиятнинг навбатдаги йиғилишида мен вақтинчалик раис лавозимига тайинландим. Кейин апрель ойидаги Умумий йиғилишда кўпчилик овоз билан “Кеш” ҳиссадорлик жамияти раҳбарлигига сайландим. Мени раҳбарларга пора бермасдан, бошқалардан пора олмасдан, мустақил олиб бораётган ишим натижасида жамиятнинг ривожланаётганлиги Қашқадарё вилоят ва Шаҳрисабз туман ҳокимлигига тинчлик бермасди. Улар мени бошида ўз ричаглари орқали ишдан олишмоқчи бўлишди, буни эплолмагач прокуратура ва ИИБ бошлиқлари билан тил бириктиришдилар.\nТуман раҳбарлари, ИИБ бошлиғи ҳамда туман прокурори мени қонуний йўллар билан олишга кучи етмаслиги сабаб, шикоятчиларнинг аризаларига эътиборларини кучайтиришди. 2000 йилнинг июнь ойи ўрталарида туман ИИБ терговчиси Тиловов томонидан менинг устимдан жиноий иш қўзғатилди. Жиноий ишни очиб қўйиб, эплолмасдан, ишни туман прокуратурасига ўтказди. Прокурор ёрдамчиси Акмал Муҳаммадиев билан суҳбатимиз қаттиқ тортишувлар билан кечди. У бир неча йиллик бухгалтерия ҳисоботларини сўраб, текширувлар ўтказишга қаттиқ туриб олди. Мен эса бухгалтерия ҳужжатларини бермасдан, фақат шикоятга доир ҳужжатларни беришимни, акс ҳолда уларнинг ноқонуний текширувлари жамият иқтисодига ҳамда одамларнинг кайфиятига салбий таъсир қўрсатишини айтдим. Шунда Муҳаммадиев: “Чориев бунча ҳалқпарвар бўлмасангиз, нима президент бўлмоқчимисиз”, деб устимдан кулди. Шунда мен унга: “Худо насиб этса, бўламан”, деб жавоб қилдим. У менга “Туя ҳаммомни орзу қилибди” деган мақолни айтди, кейин мендан қўшимча ҳужжатларни ололмаслигини билиб, ўз идорасига мени қайта чақиртиришини айтди.\nДарҳақиқат, 2000 йилнинг сентябрь ойи ўрталарида мени туман прокуратурасига чақиришди. У ерда вилоят прокуратурасининг махсус терговчиси Шерматов билан суҳбат бўлиб ўтди (Шерматов бир неча йилдан сўнг автотранспорт фалокатида дунёдан кўз юмган экан). У ўзини жуда олижаноб кўрсатиб, ноқонуний иш олиб бормаслигини менга (мен сўрамасам ҳам), таъкидлаб ўтди. У ўзига менда ишонч уйғотганлиги сабаб, унга барча бухгалтерия ҳужжатларини (кейинчалик) бердирдим.\nТерговчининг ишига аралашмай, унга шароит яратиб бериб, ўз фаолиятимни давом эттирдим. Бу паллада пахта терим мавсуми борарди. Мен туман ҳокими Шуҳрат Алланазаровга Давлат буюртмасидан чиқариш тўғрисида қарор чиқариб беришни бир неча маротаба эслатдим. У менга: “Чориев, сиз бу ерда янги Америка очманг”, каби гаплар билан ишни орқага суришга ҳаракат қилар эди.\nЖамиятни ривожлантириш йӯлида\nМен “Кеш” ОҲЖда Бошқарув раиси, раис сифатида иш фаолиятимни бошлаганимда жамиятнинг қарздорлик ортидан ҳисоб рақамлари қаттиқ назоратда экан. Тушган пуллар қарзлар ҳисобига тезда ечилиб олинар экан. Менинг ишларимни тўхтатиб турган муаммо шу эди. Ҳатто ишчиларнинг ойлик маошларига ҳам кредитга қарз олишни иложи йӯқ эди. Шу сабаб ерлар ижарасидан тушган пулларни бош бухгалтер билан маслаҳатлашиб банкка кирим қилиш ўрнига ишчиларга маош сифатида тарқаттирардим. Акс ҳолда бу пулларни банкдан қайтаришнинг мутлақо иложи йӯқ эди. Қарзларни ёпиш учун жамиятдаги молларни сотайлик десам, моллар жуда озғин, бозорбоп эмасди. Шу сабаб иш фаолиятимнинг охиригача жамият ҳисоб-рақамларидан нормал фойдалана олмадик. Ҳамма операцияларни банкдан ташқари қилишга мажбур бўлдик.\nЖамиятнинг умумий қарзи 56 миллион сўм эди. Бу ўша вақтларда жуда катта қарздорликни ташкил қиларди. 1 ойлик маош базаси тахминан 1 миллион 200 минг сўмни, ойликлар ўртача 3-5 минг сўмни ташкил қиларди. Мени назаримда ӯша вақтда ойликлар менга жуда кам кўринса-да, жамиятдаги коррупция ортидан пайдо бўлган иқтисодий муаммолар ортидан жамият ушбу маошларни ҳам ўз вақтида беролмайдиган аҳволга тушган эди.\n2000 йил ёз ойи охирларига бориб, жамиятни қарзларидан бутунлай қутулиш устидан ишлай бошладик. Чорва сотувга тайёр эмасди, шу сабабли жамиятдаги 6 та Камаз русумли юк машиналаридан бирини ҳамда мени олиб юрадиган хизмат машинани сотишга қарор қилдик. Бу техникаларни сотиш ортидан қарздорлигимиз анча камайди, қолган қарзларни маҳсулотларни сотиш ҳисобига йӯқотишни бошқарувда келишиб олдик. Мен шахсий Некcия машинамда ишга қатнай бошладим. Энг ачинарлиси, қўшни “Ўзбекистон” ширкат хўжалигидан қарздорлигимизни тугатиш мақсадида “Камаз” русумли юк машинамизни қарз ҳисобига бериб, раҳбари билан оғзаки шартлашгандик. Ҳайдовчи Мамаражаб ака ҳам сизларга камази билан бирга ишга ўтади, уни хафа қилманглар, машинасини тортиб олманг дедим. Шу шартга кўнсаларинг, мен бу шартномага қўл қўйиб бераман дедим. Улар шартимга кўнишиб, Камазни ҳайдовчи билан бирга қабул қилиб олишди, аммо келишилган шартни бузиб, Мамаражаб акани ишдан ҳайдашди. Мен 2001 йил қамоқда эканлигимда Мамаражаб ака юрак ҳуружидан вафот этди. Мамаражаб акани Аллоҳ раҳматига олсин. Жойлари жаннатда бўлсин.\nМолхоналарда 945 бош қорамол бўлгани билан уларнинг аҳволи ӯта абгор эди. Гўштга ёки бозорга сотиб даромад қилиб бўлмасди. Деярли яхши қорамоллар ўғринча алмаштирилавериб, ўрнига қари, ориқ моллар қолган эди. Шунда бошқарув қарори билан битта қари, сифатсиз, урғочи қорамолни бозорда сотиб, ўрнига 2-3 та ёш эркак таналарни бозордан сотиб олишга қарор қилдик. Пулидан йӯқотмадик, аммо бошида биз тирик вазнидан анча йӯқотиб турдик, аммо бир неча ойлар ўтиб тирик вазни ҳам ўрнига тушиб кетди.\nЖамиятда етарлича ем-хашак йиғиб олингач жамият ҳудудида сомон-беда бозорини очишни режалаштирдик. Унгача бироз режадан ортган сомонларни тоғли ҳудудларга ёш эркак қорамолларга алмаштириб ҳам жамият қорамоллари сонини ошира бошладик.\n2001 йил учун катта миқдорда гўштни бозорга сотишни режалаб олдик ва қорамолларга эъиборни кучайтирдик.\nЖамиятда сут соғиб олиш ҳажмини оширдик, сутдан даромад олишни кўпайтира бошладик. Қарши туманига Германиянинг “Ҳолстеин Фриезиан”(HOLSTEIN FRIESIAN Cattle) зотли қорамолларини кўриб, уларни сотиб олиб жамиятимизда кўпайтиришни, кейинчалик сут фермасидаги сигирларни шу Германиядан келтирилган сигирлар билан тўлдиришни режалаштирдим. 2000 йили жаъми 8 та ана шундай зотли қорамолларни Қарши туманидан сотиб олиб келтирдим. Уларга алоҳида қаровни ташкиллаштирдим. 2001 йилда 50 бош, 2002 йилда 150 бош Германия зотдор сигирларини сотиб олишни режалаштирдим. 2 йилдан кейин бу қорамоллар фермаларда туғилган янги бузоқлар ҳисобидан ортиб боришини ҳисоблаб олдим.\nЖамият ҳудудида қаровсиз ётган бинолардан бирини сутни қайта ишлаб маҳсулот ишлаб чиқариш, бошқасини “Бойни” қилиб, кейинчалик цехга айлантириб, колбаса, сосиска маҳсулотларини ҳам ўз маҳсулотларимиз ҳисобидан ўзимизда ишлаб чиқаришни режалаштириб олдим. Ишлар шунга қараб кетар эди.\nЖамият ҳудудида Калифорния чувалчангларидан олинган биогумус, ӯғитларни Тошкентга, иссиқхоналарда гул ўстирадиган гулчиларга сотишни йӯлга қўйдик. Бошида бу иш бироз қийинроқ кечди. Даромад кутилгандан анча паст эди, аммо 2001 йилда бу соҳани ҳам кучайтиришга келишиб олинди. Бу ишимиздан хабар топган Шаҳрисабз туман қишлоқ хўжалиги бошқармаси бошлиғи ўртоқ А. Примов бизнинг бу ишларимизни мажлисларда гапириб, танқид қилиб юрди.\nЖамиятда амалга оширилган ижтимоий кўмаклар\nМен ёшлигимда Янгиқишлоқ қишлоғида яшовчи, отамнинг дўсти невропатолог врач Сайид акани уйига кўп борганман. Ҳар борганимда Саид аканинг дарвозаси рўпарасидаги чойхона деб қурилган катта иморатни кўрардим. Иморат битган, аммо ромларига дераза қўйилмаган эди. Тақдир тақозаси билан ушбу жамиятга раҳбар бўлиб келдим. Ушбу чойхонага орадан қанча йиллар ўтиб кетган бўлса-да, ҳануз деразалар кесиб қўйилмаган экан. 1999 йилда ўзимизнинг ҳовлимиздаги уйимизни қуриб битгазгач, битган уйга кўп миқдорда дераза қўйиш керак бўлиб қолди, шунда “Кварс” заводидан битта ойна контейнерини сотиб олиб, бир қисм ойнакларни уйимизга ишлатиб, бир қисми ҳовлимизда сақланиб турган эди. Жамиятнинг қурилиш бригадири Аҳмедов Фарҳод акага ҳовлимиздаги контейнерда турган ойна листларини ушбу чойхонага кесиб қўйишларини топширдим. Эвазига жамиятдан бир сўм ҳам пул олмадим. Шунда ота-онам мендан хафа бўлиб, нега ҳамма уйига ташиса сен уйингдагини жамиятингга ташийсан дейишди. Мен уларга кўнгилни кенг қилинглар, ахир бу ойналар яхшиям сизларни пулларингизга келмаган. Кетса менинг пулим кетади. Савоб ишни тез-тез қилиб туриш керак дедим. Шу баҳона ушбу чойхонанинг ҳамма ромларига ойна қўйилди.\nЖамият ҳудудида иккита мактаб ва иккита боғча бор эди. Мен уларга қандай ёрдам қилганимизни бу ерда ёзиб ўтирмайман. Чунки уларга мен шахсий ҳисобимдан эмас, жамият ҳисобидан қилиб борганман. Уларнинг ҳар бир ёрдам сўраб қилган илтимосини рад қилмасдан, ҳаммасини ўз вақтида бажарганмиз. Улар жамият раҳбариятидан мамнун эдилар.\nЖамият ҳудудида анча меҳнат ветеранлари, нафақахўрлар, ногиронлар бор эди. Жамиятнинг раҳбари сифатида улар сўраб келган нақд пулдан ташқари, барча моддий кўмакларни бериб келдим. Нақд пул беришнинг ҳеч қандай иложи йӯқ эди. Чунки банкдаги ҳисоб-рақамимизга инкассаcия қўйилган эди. Тушган нақд пуллар бизгача етиб келмасди, қарзларга кесилиб олинарди.\nБизнинг иқтисодий ютуқларимиз туман ва вилоят раҳбарларига тинчлик бермай қўйган эди. Вилоят прокуратураси 2001 йилнинг 2 январида мени қамоққа олишга қарор қилди. Вилоят раҳбарлари вилоятдаги прокуратура ходимлари билан келишиб олганлари кейинчалик менга равшан бўлди. Қонун бўйича вақтинчалик қамоққа олинган шахс прокурор санкциясигача қамоққа олинди деб, судгача эса жиноятчи деб ҳисобланмайди. Қамоққа олинишимнинг иккинчи кунида туман ҳокимлиги, вилоят ҳокимлиги билан биргаликда “Кеш” акциядорлик жамиятининг асосий акциялари қўлларида бўлган акциядорлар иштирокисиз, Акциядорлик жамиятлари ҳақидаги қонунга хилоф равишда қўшма йиғилиш ўтказдилар. 4 январь 2001 йилда бўлиб ўтган қўшма йиғилиш ташаббускори туман ҳокими Шуҳрат Алланазаров (бир неча йилдан кейин юрак хуружидан вафот этди) бир неча қонунларни билиб туриб оёқ ости қилди.\n1. Менга ҳали прокурор санкцияси берилмаган эди. Бундай ҳолатда ҳатто акциядорлар ҳам ташкилий йиғилишларни ўтказмайдилар. Бу ҳолда прокурор санкцияси кутилади. Мен тўлиқ қамоққа олинганимдан кейин ташкилий йиғилишлар менинг иштирокимсиз қилиниши керак. Йиғилиш куни мени қамоқда қолишим масаласи ҳал бўлмаган эди.\n2. Ҳоким акциядорлик жамиятининг кузатув кенгаши розилигисиз ёки иштирокисиз жамиятнинг ички ишларига аралашди. Ушбу қўшма йиғилишда менинг ўрнимга Келдиёр Шоназаровни “сайлаб”, тайинлаб кетишди. Кейинчалик бу шахс туман ҳокимининг топшириғи билан давлат билан янги шартномалар тузиб, барча ғаллани давлатга топшириб юборди. Жамиятни яна давлатга, маҳаллий амалдорларга қарам қилиб, унинг мол-мулкини жадаллик билан талон-тарож қилишга катта ҳисса қўшди.\n2001 йил 5 январь куни мени СИЗОдан вилоят прокуратурасига санкция олиш учун олиб келдилар. Терговчи барча қоғозларни кўтариб бир неча соатга вилоят прокурори олдига чиқиб кетди. Мени ўша вақтда ягона умидим прокурордан эди. Умидим, унга барча воқеаларни айтиб, менга қўйилаётган айблар жиноятга ётмаслигини, жамиятдан бир сўм ҳам ўзлаштирмаганимни, жамиятнинг ашволини иқтисодий жиҳатдан кўтарганимни тушунтирмоқчи эдим.\nАфсуски, вилоят прокурори мени қабул қилмади, ҳатто ёрдамчи прокурори Умаров ҳам мен билан суҳбат ўтказмасдан мени қамоқда қолишимни чўзувчи санкцияга қўл қўйиб берди. Шундан кейин мен вилоят бўйича ҳеч қандай қонун устуворлигига эришиб бўлмаслигини ўз тажрибамда кўрдим.\nБугунги кунда “Кеш” ОҲЖидан нима қолди, ҳеч вақо қолмади. Жамият бутунлай талон-тарож қилинди. Унинг ерлари 5-6 та янги фермер хўжаликларига давлатга пахта ва ғалла етказиб бериш учун бериб юборилди. Менга ачинарли жиҳати ана шу жамиятнинг Янгиқишлоқ қишлоғида туғилиб ўсган, 2000 йиллар Республика Миллий Матбуоти марказининг раиси Амирқул Каримовга учрашиб, жамиятда бўлаётган вазиятни тушунтириб, ундан қишлоқдошларига акциядорлик жамияти ва бошқаруви замон талаби эканлигини тушунтириб, уларни бироз инсофга чақириб қўйишни сўраганимда Амирқул Каримов совуққонлик билан менга жавоб берган эди. Уни қабулхонасига бориб, ундан кўмак сўраганимдан кейин афсусланганман.\nМақоламнинг охирида “ОББА” радиоларини (Озодлик, ББCузбек, Америка Овози радиолари) эслаб кетмасам бўлмайди. Айниқса, Озодлик радиосидаги мутаҳҳам журналистлар ҳар доим мени ўзбекистонликларга фермер деб таништириб келди. Мен фермер ва фермерликни ҳурмат қиламан. Аслида Америкада фермер бўлиш катта имконият, ахир фермер бу ғарбда мулкдор деганику. Мени ғарб матбуотига ўзбекистонлик фермер деб таништиришса хафа бўлмайман, аммо Ўзбекистон бу бошқа тушунча ва бошқа маданият. Ўзбекистонда фермерликнинг обрўси жуда паст, фермерлик давлатга қарамлик дегани. Мен Ўзбекистонда фермер эмас қишлоқ хўжалигининг чорвачиликка ихтисослашган корхонаси – агрокомлексининг 60,5% улушига эга бўлган раҳбари, мулкдор эдим. Мен бошқарган “Кеш” ОҲЖ ўзида битта боғдорчиликка ихтисослашган (7 Га ер майдонига эга) фермер хўжалиги, битта узумчилик (5 Га), битта балиқчилик (2 Га ҳовуз майдони) ва битта асаларичилик (2 Га) фермер хўжаликлари бор эди.\nБундан кейин журналистлардан мени оммага тўғри таништиришларини илтимос қиламан.\nМамлакатда фаолият юритаётган УзА.уз, Кун.уз, Дарё.уз, Хабар.уз каби нашрлар Шаҳрисабз туманидаги собиқ “Кеш“ ОҲЖнинг тақдири ва мен мақоламда келтирган фактларнинг ҳаққонийлигини текшириб кўрганларида жуда хурсанд бўлардим.\n(Боҳодир Чориев) собиқ “Кеш” ОҲЖ бошқарув раиси\nРаҳбарликдаги 10 ойлик меҳнат фаолиятим 26.04.2019 / Медиа


Меҳнат шартномаларини расмийлаштириш автоматлаштирилади | NORMA.UZ\n1 октябрдан “Ягона меҳнат миллий тизими” идоралараро аппарат-дастурий комплексини (кейинги ўринларда - ЯММТ) жорий этиш режалаштирилмоқда. Ҳужжатнинг лойиҳаси ҚҲТБТ порталида жойлаштирилган, у бўйича таклиф ва фикр-мулоҳазаларни 2 сентябрга қадар қолдириш мумкин.\nШу йилнинг сўнгги чорагидан бошлаб янги меҳнат шартномаларини, амалдаги шартномаларга ўзгартиришларни ҳамда уларни бекор қилишни мажбурий равишда ЯММТда рўйхатга олиш режалаштирилмоқда. Бунда 2019 йил 1 октябргача тузилган амалдаги меҳнат шартномаларини 2020 йил 1 июлга қадар ЯММТда рўйхатга олиш лозим бўлади.\nШунингдек, 1 октябрдан бошлаб ЯММТда рўйхатга олинадиган меҳнат шартномаларида мавжуд маълумотларга мувофиқ автоматик тарзда шаклланадиган электрон меҳнат дафтарчасини жорий этиш кўзланмоқда. Эслатиб ўтамиз, дастлаб, меҳнат стажини электрон ҳисобга олишга шу йил 1 январдан ўтиш назарда тутилган эди. Шунингдек, меҳнат дафтарчасида ҳисобланган иш ҳақи ва тўланган ЖШДС, “Халқ банки”даги шахсий жамғарилиб борадиган пенсия ҳисобварағидаги бадаллар тўғрисидаги маълумотлар ҳам акс эттирилади.\nЭътибор беринг! Жисмоний шахсларга ўтган даврларда ишга жойлашиш тўғрисидаги маълумотларни уларни бюджетдан ташқари Пенсия жамғармасида мажбурий верификация қилиш (тасдиқлаш) билан мустақил равишда ЯММТга киритиш ҳуқуқини беришлари мумкин.\nШу тариқа, ходимнинг меҳнат стажи, шу жумладан пенсия тайинлашдаги стажи унинг меҳнат фаолияти даврларига мувофиқ равишда ҳисобланади:\n2019 йил 1 октябрдан кейин – ЯММТда мавжуд маълумотларга асосан (қонун ҳужжатларида белгиланган айрим ҳолатлар бундан мустасно);\n2019 йил 2 октябрга қадар – амалдаги тартибга мувофиқ (8.09.2011 йилдаги 252-сон ВМҚга қаранг).\nШу билан бирга ушбу тизим орқали қуйидагилар таклиф этилади:\nмавжуд ва барпо этиладиган иш ўринлари, иш шароитлари, меҳнат ҳақи тўғрисидаги маълумотларни киритган ҳолда штат таркиби (жадвали) тўғрисидаги маълумотларни шакллантириш;\nмеҳнат бозори кўрсаткичларининг ҳолати ва ўзгариши ҳақидаги ахборотларни ўз ичига олган маълумотлар алмашинуви;\nходимлар таркибининг миқдори ва сифати, бўш иш ўринлари, иш берувчиларнинг ишга жойлашишга келган номзодларга қўядиган малакавий ва бошқа талаблари ҳақидаги ахборотларни очиқ-ошкора шакллантириш;\nманфаатдор ташкилотларга уларга юкланган вазифа ва функцияларни бажариши учун ЯММТдан зарур маълумотларни тақдим этиш.\nБарча юридик ва жисмоний шахслар учун ЯММТдан фойдаланиш бепул бўлади. Меҳнат шартномаларини тузишдан тортиб, уларни бекор қилишгача бўлган жараёнларни рўйхатдан ўтказиш ҳамда электрон меҳнат дафтарчаларини шакллантириш учун жавобгарлик иш берувчиларнинг зиммасига юкланади.


8 июнь, 2021, 19:18\nКим зўр бўлса, уни супер соврин кутмоқда.\n“Андижон” клуби раҳбари мавсум аввалида ўтказилган тақдимот маросимида жамоа учинчи ўринни эгалласа, ҳар бир футболчига “Форд Мустанг” машинасини ваъда қилганди. Клуб матбуот хизматининг хабар беришича, ушбу автомобиль Андижонга етиб келган ва у мавсум охирида жамоанинг энг яхши футболчисига топширилади.\n“Жамоамиз футболчиларининг юқори натижалари учун ваъда қилинган "Форд Мустанг" автомашинаси Андижонга етиб келди. Аммо бу мавсум ёшлардан ташкил топган жамоамизнинг натижалари режадагидек бўлмаганлиги сабабли автоулов футболчиларга насиб этмайдиган бўлди.\nЭслатиб ўтамиз, “Андижон” 9 турдан сўнг 4 очко тўплаган ҳолда Суперлига мусобақа жадвалида 13-ўринни эгаллаб турибди. “Бургатлар” 1 та ўйин кам ўтказишган.


АҚШда Афғонистондаги ярашув жараёнида Ўзбекистоннинг тутган ўрнига бағишланган мақола чоп этилди | Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Стратегик ва минтақалараро тадқиқотлар институти\nЖорий йилнинг 18 август куни Американинг етакчи “The Diplomat” нашри веб-сайтида "Афғонистондаги ярашув жараёнида Ўзбекистоннинг ўрни" деб номланган таҳлилий мақола эълон қилди, деб хабар бермоқда “Дунё” ахборот агентлиги мухбири.\n“The Diplomat” журнали АҚШдаги нуфузли ижтимоий-сиёсий нашрдир. Журнал ўзининг саҳифаларида ташқи сиёсат тенденциялари, глобаллашув ва геосиёсат, минтақавий хавфсизлик ва барқарорликнинг долзарб масалалари, шунингдек, жаҳон молия, бизнес ва халқаро савдо билан боғлиқ дунёдаги воқеалар бўйича етакчи хорижий экспертлар баҳолари ва шарҳларини эълон қилади. Журналнинг бир ойлик ўқувчилари сони 2 миллиондан зиёд.\nМатериал муаллифи "Corsair LLC" консалтинг компанияси раҳбари Жеймс Дюрсо бўлиб, у ташқи сиёсат ва миллий хавфсизлик бўйича эксперт, 20 йил давомида АҚШ флотида таҳлилчи бўлиб хизмат қилган.\nМақолада таъкидланишича, давлатимиз раҳбари Шавкат Мирзиёевнинг Ўзбекистон Президенти этиб сайланиши минтақанинг Афғонистонга бўлган қарашларини ўзгартириб, Афғонистонни Марказий Осиёнинг бир қисми сифатида тан олишга имкон берди. Муаллиф таъкидлаганидек, 2018 йилги Тошкент декларацияси Афғонистон ичидаги музокараларни қўллаб-қувватлади ва бу Марказий Осиё барча давлатларининг Афғонистон музокаралари жараёнидаги манфаатларини расмий равишда тасдиқлади.\nЖеймс Дюрсоннинг сўзларига кўра, ноябрь ойи охирига қадар Афғонистондаги АҚШ қўшинлари сонининг 5 минггача қисқартирилиши, шунингдек, НАТО иштирокининг пасайишига ва қатор гуманитар дастурларнинг қисқаришига олиб келиши мумкин. Хорижий ҳукуматлар харажатларни қисқартирганда, камайган ташқи ёрдам ўрнини қоплаш учун иқтисодиётни ривожлантириш, COVID-19 пандемияси натижасида йўқотилган иқтисодий фаолликни тиклаш ва демобилизация қилинган «Толибон» жангариларини иш билан таъминлаш керак бўлади, дейилади мақолада.\nСовет қўшинлари Афғонистондан олиб чиқилганидан ва ташқи ёрдам тўхтатилганидан кейин Нажибуллоҳ ҳукумати ағдарилган эди. Аммо бугунги Кобул 1992 йиллардагидан фарқли равишда қўшниларининг Афғонистонни Марказий Осиё иқтисодиётига интеграциялашувига ёрдам беришига умид қилиши мумкин. Бу ҳукуматнинг ағдарилиши ва фуқаролик урушининг олдини олишга имкон беради, дейди эксперт.\nБундай шароитда, муаллиф таъкидлаганидек, Ўзбекистон энг яхши географик жойлашувга эга ва минтақада катта иқтисодиётга эга Қозоғистон билан ҳамкорликда Афғонистоннинг минтақавий жараёнларга қўшилиши масаласида етакчи ўринни эгаллаши учун зарур бўлган инсоний ва табиий ресурсларга эга.\nБиринчидан, минтақавий транспорт интеграцияси афғон ярашувини тезлаштиради. Термизнинг юк ташиш маркази ва «Навоий» халқаро аэропорти Афғонистон учун “савдо эшиги” бўлиши мумкин. Бу Афғонистон учун жанубий йўналишда муқобил равишда Покистоннинг Карачи ва Гвадар портлари орқали Эроннинг Чобаҳор портига чиқишни таъминлайди. Кобул, шунингдек, экспорт транспорт йўлаклари бўйича Хитой ва Покистон билан музокараларда ўз ўрнини мустаҳкамлаши мумкин. Бундан ташқари, Ўзбекистоннинг автомобиль ва темир йўл тармоғини модернизация қилиши Кобул билан Марказий Осиё минтақаси ўртасида логистика алоқаларини таъминлашда ижобий омил ҳисобланади.\nИккинчидан, Ўзбекистон афғон ёшларига Термиз шаҳридаги Таълим маркази, Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги томонидан Европа Иттифоқи ва БМТ Тараққиёт дастурининг қўшма лойиҳасини амалга ошириш орқали сифатли билим олиш имкониятини тақдим эта олади. Афғонистон фуқароларининг Ўзбекистон ҳудудида кундузги таълим олиш имконияти бизнесни юритиш бўйича Ўзбекистон тажрибасини, меҳнат стандартлари, молиявий шаффофликни ўрганишга ёрдам беради. Бу амалда аҳолиси юқори даражада диверсификацияланган – ўзаро ишонч ва бағрикенглик руҳи устувор Ўзбекистон қанчалик самарали ва тинч йўл билан ҳаракат қилаётганини афғонларга намойиш қилиши мумкин.\nУчинчидан, Ўзбекистон, эҳтимол, ўзининг хорижий ва сармоядорларни жалб этишига имкон берган кенг ва чуқур ислоҳотларининг ижобий тажрибасига асосланиб, толиблар иштирокидаги Афғонистоннинг янги ҳукумати учун йўл кўрсатувчи бўлиши керакдир. “Толибон” раҳбарлари, эҳтимол, «ғалаба» дан кейин қабилаларга яхши иш ваъда қилган ва Кобул ҳукумати, ННТ ёки парламент делегацияларидан ўрганадиган нарсалари йўқ деб ўйлашади.\nЎзбекистон сармоядорлар зўравонлик ва коррупция билан танилган бозорга кирмаслигини тушунтириши керак. Масалан, АҚШ Геологик хизмати маълумотларига кўра, Афғонистонда уруш шароитида муҳим бўлган 1 триллион долларлик қазилма бойликлари бор.\nТаҳлилчининг таъкидлашича, НАТО Афғонистондан чиқиб кетганидан сўнг, Афғонистон иштирокида минтақавий ривожланишни таъминлаш учун Ўзбекистон зиммасига катта масъулият юклайди. Бу масала бўйича АҚШ, Европа Иттифоқи, Япония, Жанубий Корея ва бошқа ривожланган давлатлар Марказий Осиё минтақасидаги инфратузилма ва бошқа лойиҳаларни молиялаштириш орқали Тошкентга сиёсий ва иқтисодий жиҳатдан ёрдам беришлари шарт.\nХусусан, Америка Қўшма Штатлари “С5 + 1” ва “АҚШ-Афғонистон-Ўзбекистон” каби уч томонлама мулоқот шаклидан нафақат вазиятни баҳолашда, балки қарорларни қабул қилиш учун ҳам фойдаланиши мумкин. Муаллифнинг фикрига кўра, ушбу платформалар доирасидаги юқори даражадаги учрашувлар амалий қарорларни қабул қилишга қаратилган бўлиши керак. Фақат шу тарзда барча жалб қилинган томонлар ўртасидаги муносабатлар янада равшан ва мустаҳкам бўлади, дейди Жеймс Дюрсо.\nМатериал якунида Жеймс Дюрсо Президент Шавкат Мирзиёевнинг қуйидаги сўзларини келтиради: " Афғонистон хавфсизлиги – бу Ўзбекистон хавфсизлиги, бутун бепоён Марказий ва Жанубий Осиё минтақаси барқарорлиги ҳамда тараққиётнинг гаровидир". У Ўзбекистон ва минтақанинг бошқа давлатлари Афғонистонга глобал иқтисодиётга қўшилиш имкониятидан фойдаланишда ёрдам беришга, Афғонистоннинг терроризм ўчоғи, наркотиклар, қурол-яроқ ва одамлар савдоси марказига айланишига йўл қўймасликка тайёр эканликларини таъкидлайди.


ОАВ: Туркия америкалик ҳарбийларни Инжирлик базасига киритмаслиги мумкин\n18:02 / 01.03.2017\nТуркия ҳукумати Америка ҳарбийларига Инжирлик авиабазасига киришга рухсат бермаслиги мумкин. Расмий Вашингтон Суриянинг Раққа шаҳридаги ИШИД жангариларига қарши курашда курдларнинг "Халқ ўз-ўзини мудофаа қилиш бўлинмалари" (YPG) ва "Демократик иттифоқи" (PYD) билан ҳамкорлик қилишни давом эттирса, шундай йўл тутилиши эҳтимол. Бу ҳақда Yeni Safak нашри ўз манбасига асосланган ҳолда хабар қилмоқда.\nМанбага кўра, Анқара маъмурияти, шунингдек, АҚШ авиацияси учун мамлакат осмонини ёпиш масаласини ҳам кўриб чиқмоқда.\nШу билан бирга, Туркия томони Вашингтон билан олиб борган музокараларда маълум қилишича, Раққа шаҳри атрофида истиқомат қилувчи курдлар ва араблар, "Озод Сурия армияси" иштирок этишига қаршилик қилмайди.\nТаъкидланишича, АҚШ Сурия араб коалицияси деб номланучи кучларни қўллаб-қувватлайди, уларга ёрдам бериб келади. Бу кучлар ўзларини президент Башар Асадга мухолифат деб эълон қилган бўлса-да, Раққа ва бошқа жойларда ИШИДга қарши курашмоқда.\nАмерика ҳарбий-ҳаво кучлари Туркия билан ҳамкорликда Инжирлик авиабазасидан фойдаланади. Бу ерда Вашингтон етакчилигидаги халқаро коалицияга кирувчи қатор мамлакатлар самолётлари ҳам бор.\n20:10 / 23.02.2020