ЎзА - Жулдур чопонли “қирол”\n15.12.2019 Чоп этиш версияси\nЖулдур чопонли “қирол”\nУ камида икки юз йил умр кўришини башорат қилади. Тўғри, ўзи шунча йил яшаган кишини кўрмаган, аммо ўқиганки, Тибетда беш юз ёшга кирган одам сайёҳларга дуч келиб қолган. У Тибетда бўлган, мўъжизаларни ўз кўзи билан кўрган, узоқ умр кўриш сирларини ўрганган, қатъий амал қилади ва саъй-ҳаракатларининг самарасини ҳис этиб, узоқ, жуда узоқ умр кўришига ишонади. Бинобарин, у художўй одам, ҳаммаси Яратганга боғлиқ, дейди, аммо ҳаракат қилганни Яратган хуш кўришини ҳам билади ва уни-да қуруқ қолдирмаслигини истайди. Кўпларга ўхшамайдиган бу одамнинг турмуш тарзи жуда қизиқ. Табиатан, тақдирига тан берган бир мулойим мўмин бўлган, аммо ҳаётда қандайдир кучлар далда бериб олдинга ундайверган – мактабда физика ўқитувчиси, кечки техникумда ҳам физика муаллими, дўхтир тоғаси, партком, Гвенияда нўноқ агроном ва бошқалар турли мақомларда унга таъсир қилишган, “қитиқ пати”га тегиб кетишган ва бундай “ҳазил”лар унга туртки, балки тепки бўлиб, олдинга итқитиб юбораверган. Қизиғи – бориб тушган жойида ағнаб қолмаган, балки тикка тушиб, туриб, чангини қоқиб, яна илгари кетаверган. Жадалроқ, олдингидан ҳам жадалроқ кетган.\nОтасини яхши эслайди: чапдаст, чаққон инсон эди, сартарош эди, хатна қиларди. Жорий бўлган тартибларимизга кўра, тўй-ҳашамда ўртада юрарди – элнинг эътиборидаги одам эди. Эсини таниганидан ҳалолликка ўрганди, ўргатишди. Қўлидан иш келадиган бўлиб, қўшнининг палагидан иккита бодирингни сўрамай узиб чиққани учун отаси шундай зириллатиб таъзирини бердики, фарзандларига мулойим одамнинг бунчалик дарғазаб бўлишининг сабабини тушунмади. Бодирингларни жойига қўйиб келгач, ойиси насиҳат қилди:\n-Болам, бировнинг нарсасини сўрамай олиш уят ҳисобланади, ўғрилик ҳисобланади. Даданг сен туфайли изза бўлмасинлар...\nБола ўйга чўмди, зеҳни очилди, оқ-қорани ажрата бошлади. Икки кун ўтиб, ота уни қошига чорлади, бу сафар эркалатиб, бир сўм берди-да:\n-Бор, гузардан қовун олиб чиқ, - деди. Терга ботиб кўтариб келган қовуни жуда ширин эди.\nЎшанда бу жойлар энди-энди ҳовли-жойга берилаётган, уйлар яккам-дуккам эди. Болалигида қорнини дўмбира қилиб чалиб юрадиган Соат ака қариб қолган, у эккан юздан зиёд тутлар шиғил кўкариб, соя ташлайдиган бўлиб қолганди. Ўша тутлардан ҳозир ҳам биттаси пойтахтнинг “Дўмбиробод” маҳалласидаги гузарнинг этагида бор экан. Бешёғочдан кўчирма қилинган уларнинг хўжалигига ҳам шу тутлар орасидан жой беришди. Ўша кунларнинг ҳаётий воқеалари ҳам қизиқ. Ўрни кўл бўлиши лозим бўлган маҳаллани зўрлик билан кўчиришди-да, кўрпа-тўшакдан бошқа ҳеч нарсани олишга рухсат берилмади. Бир ромни кўрпаларга ўраб аранг олиб чиқишди. Жойга эса бошқа биров олдинроқ келиб, киштикор қилиб юришар экан, “Ерни бермайман” деб, роса хархаша қилган, янги кўчиб келганларни босқинчи ўрнида кўришган. Ҳаёт ҳикматини қарангки, орадан юз йилга яқин вақт ўтса-да, икки қўшни ҳамон юз кўришмайди. Авлодлар янгиланди, бироқ хусумат мерос бўлиб ўтаверди, бу томоннинг ярашиш борасидаги ҳаракатларига у томон рақибона муносабат билдириб келди. Бу ҳамон давом этади, гўдаклар эшик қўнғироғини босиб қочишади, ҳовлига тош отишади... Тўй-маъракага ўтиш йўқ. “Мана, биз ўзбеклар нега бирлаша олмаймиз?” – ҳаётий хулоса эса мана шу.\nҲаёт уни кўп нарсаларга ўргатди. Саккизинчидан кейин мактабда ўқишини давом эттиришига отаси қатъий қарши турди. Оилада ўн болани боқиш осон эмас эди, тўнғичи сифатида уни қаватига киришини истади ота ва ўзига югурдак қилиб ишга олди. Ўзи ҳам шунга кўникди, бир умр одамларнинг хизматида бўлишга бутун вужуди билан рози бўлди. Югурдаклик унга ёқарди, ўйнаб-ўйнаб, дикирлаб-дикирлаб юмушларни бажарарди. Бундан ота ҳам хурсанд, избосари пайдо бўлганидан ғурурланарди. Ўзи ҳам бир умр белига лунги боғлаб, қўлида устара билан мижозларнинг хизматида бўлишни дилдан истарди. Бола зеҳнида ҳамма нарса тошга ёзилган битикдай муҳрланиб қолган. Меҳмонларнинг қўлига қанча сув қуйишдан тортиб уларга қандай муомала қилишгача отаси қаттиқ сингдирди. Ва яна дедики, “Ҳеч қачон бошингдан дўппини ташлама. Дўппи ҳам ризқ, ҳам кўрк”. Отанинг гапини васиятдек қабул қилди, уни бир умр ёдида тутди, ҳозиргача дўпписи бошида. Эҳ, у кунлар қандай фараҳли эди. Эртанги кунини ўйламас, бўлгани шу, деб ҳаммасига кўникканди. Аммо у ижтимоий индивид эди, унинг борлигидан, ҳаётидан тузум бохабар эди ва давлати келажаги юзасидан меҳрибонлик қиларди. Қулоғидан судрагандек, кечки мактабга жалб қилишди. Ўқиш азоб эди, ўлганининг кунидан, отасига дакки беришларидан безиб, мактабга борарди. Дарс қилишга эса асло рағбати йўқ эди. Бир куни физика ўқитувчиси Ғулом Исҳоқов унга яқинлашди-да:\n-Ҳали ўқимаганинг учун кўп-кўп пушаймон қиласан, - деди. Ақли ул-бул нарсага етиб қолган эди, анча ўйлади: “Устоз нега айнан менга шундай деди, бошқага эмас?”. Ҳаракатларини тартибга солди, дарсларга қизиқди ва бошқалардан афзал томонлари борлигини ўзи ҳам сезиб қолди. Ўқиши керак экан. Кечки мактабни “аъло” баҳоларга тугатди ва қизиқишига мос тарзда алоқа билим юртининг кечки бўлимига ҳужжат топширди. Ҳам отасига қарашди, ҳам билимини, малакасини оширди. Билим юртини эса “қизил диплом” билан битирди, унга бошқа талабалардан истисно тариқасида 4-разряд уста ҳужжатини ҳам беришди.\nДиплом билан Тошкент шаҳар алоқа тармоқлари бош бошқармасига ишга келди. Кадрлар бўлими бошлиғи, ҳам партком котиби ўрис аёл унга синовчан қаради-да (очиғи, алоқа соҳасига маҳаллий кишилардан ишга кам қабул қилинарди, чунки соҳа “нозик” ҳисобланарди), “Нега 4-разряд, бекор гап. 3-разряд билан қабул қилинасан” деди. Шикоятга ўрин йўқ. Бир йилдан кейин тартиб бўйича навбатдаги разрядга имтиҳон бўлди. У 4 эмас, 5-разрядга имтиҳонга кирди ва муваффақиятли ўтди. Бу ютуқ, эҳтимол, унинг ўзини кўрсатишдаги биринчи қадам бўлгандир. Кейинчалик ҳам кўп марта ўзининг ҳақлигини тортишувларда исботлашига тўғри келди.\nАлоқачилик касби унга кўп нарсаларни рўбару қилди. Гарчи у пайтларда ҳам уй телефонларига эҳтиёж кўп бўлса-да, кам, борлари эътиборли кишиларда эди. Ишкал чиққанда уни чақиришар, шунда у дарвозадан қайтмас, балки касб тақозаси билан ичкарига, ҳатто хос хоналарда бўларди. Унга хилват қилинган бу жойлар кўп синоатлардан сўзларди, аммо ота тарбияси, тийнатидаги ҳалоллик табиатига қози эди, қаллоблик ёки хиёнат ҳақида хаёл ҳам сурмасди, бироқ кишиларнинг ички турмуши ҳақида теран ҳикоялар сўзларди кўрганлари. Машҳур олим Қори-Ниёзий домла, унинг рафиқаси Пошшаой хола, айниқса, ёдида қолган. Шу тахлит кўзи пишиб борди, отасига дастгирликни ҳам эсдан чиқармади. Маҳалланинг иссиқ-совуғида баковулнинг ёнида бўлди.\nУ ижтимоий индивид эди, жамият унга ғамхўрлик қилар, фаолиятини кузатиб борарди. Унинг куч-қуввати ватанга керак бўлиб қолган экан, ҳарбий хизматга чақиришди. Бўйин тоблаш йўқ, кетди. Касб тақозаси билан энг махфий бўлинмалардан бирига тушди, батальон ўрмоннинг ичида, тўртта кузатув пунктидан ўтиб борилади. Иншоотларнинг ҳаммаси ер остида, минглаб ҳарбийлар ўзлари ҳам тушунмайдиган машғулотга банд, дунёнинг қайси бир нуқтасинидир нишонга олиб, тепкини босай-босай, деб туради, бироқ тепки босилмайди (тепки босилса, балки қиёмат қўпардими?). Кунлар эса ҳарбий тайёргарликлар билан ўтади. Вақти-вақти билан бўлинмалар ўртасида мусобақалар бўлиб туради. Бундай маъракаларда унинг оти илдам чопади, суяги меҳнатда қотган чайир бола, барча турларда пешқадамлар сафида бўлади. Ҳатто навбатдан ташқари рағбатлантирилиб, уйига ҳам келиб-кетди. Айниқса, унинг мерганликда ошиғи олчи эди. Мингдан зиёд аскарнинг ичида биринчилардан эди.\nЭсидан чиқмайди – навбатдаги ҳарбий кўпкураш мусобақасида ғолибга уйга таътил ва бошқа сийловлар эълон қилинди. Беллашувларда илғорлар сафида эди. Ниҳоят, мерганлик. Унинг довруғини бутун полк билади. Даъвогарлар ҳам топила қолди. Отиш бошланди, ўқ, урилган нишон сони ва вақт ҳисобланади. Энг юқори натижа ҳозирча тўрт ўқ билан уч нишон, беш дақиқа. Унга навбат келди, кўнгли ниманидир сезгандек бўлди, қуролни бир очиб кўрди, нилига ...тупроқ солинган, қоқиб ташлади-да, отишни бошлади. Ўнта ўқдан биттаси ҳам нишонга тегмади. Ҳамма ҳайрон (баъзилар хурсанд). Мусобақани минорадан дурбин билан кузатиб турган батальон командири ҳам ҳайрон қолган бўлса керак, яна ўнта ўқ беришни буюрди. Афсуски, бу сафар ҳам натижа ноль бўлди. “Қуролни алмаштиринг!” ҳайқирди командир. У ҳақиқий ҳарбий эди ва ҳалол билан ҳаромни ажрата оларди. Мерган ҳам хижолатда ёниб турибди, бу қанақа шармандалик. Унга бошқа қурол беришди ва, ишонасизми, учта ўқ билан уч дақиқада учта нишонни урди! Ўқ траекториясини дурбиндан кузатиб турган командир ўқлар бир жойга текканини кўриб турган экан. Ва унинг милтиғи мерганини бураб қўйишган экан. Бутун полк олдида ғолибни эълон қилишди, яна навбатдан ташқари уйга таътил. Бу – иккинчиси.\nБрянск ўрмонларидаги ҳаёт ҳам ортда қолди. Бу ерда у чинакамига пишиди ва ҳақиқат тантанасига ичида ўлмас ишонч пайдо бўлди. Кўп миллатли жамоа уни шунга ишонтирди. Қайтишда икки марта тилхат ёзди: бири, одатдагидек, бу жой ҳақида маълумотларни сир тутиш ва, иккинчиси, зарурат туғилганда уни ҳарбий ҳаракатларга фавқулодда жалб этиш мумкинлиги ва шартли паролни айтиб борган одамнинг буйруғига сўзсиз итоат қилиши ҳақида эди. (Орадан ўн йил ўтиб, ярим кечаси кимдир дарвозани урди, ўша сўзни айтди ва машинага босиб олиб кетди. Икки кундан сўнг қўйиб юборишди: операция – Қобулга, шоҳ саройига десант тушириш муваффақиятли амалга оширилган, уларга зарурат қолмаган экан). Буларнинг ҳаммаси хотирага айланди, она юртга ошиқди, қадрдон маҳалла уни бағрига олди.\nЎзбек маҳалласининг ўзи бир академия, ҳали унинг сирлари, хазиналари тўла инкишоф этилмаган. Тарихи теран, ўзига бино қўйган, доим дабдабага интилган халқнинг бугуни шу масканда шаклланади, шу баробарида келажаги ҳам шу жойда ҳал бўлади. Одамлар даврасида ибратли ҳикоялар сўзланади, марҳумлар эсланади, зурриёдларга кўз тушганда уларга баҳо бериш билан бирга оилавий тарихлари ҳам тилга киради: “Фалончининг отаси, раҳматлик, бундай одам эди, у эса ундай эди; манов тоғасига тортибди, анов бобосининг айнан ўзи”. Ана шу миш-мишлар сенинг келажагингга берилган ҳужжат, балки манглайингга битилган ёрлиқ бўлади. Қадами шахдам алоқачини ҳам кузатиб юришарди, бир кун тамизли оқсоқоллардан бири юмшоққина дашном берди:\n-Бинойидек йигитсан, катта ўқишларга ўқиб, ўзинг ҳам катта одам бўлмайсанми? Лаган ташиш, дастурхон ёзиб юриш сенга чўт эмас.\n-Нима деяпсиз, мулла ака? Ўқиш осон нарса эканми, бунинг нимаси ўқийди? – пойгакроқдан овоз чиқди. Бу одам билиб гапирдими ёки аламини тўкдими, буниси аниқ эмас-у, аммо гап йигитнинг у ёғидан кириб, бу ёғидан чиқиб кетди. Найзанинг заҳри узоқ вақт кетмади.\nУ гўё қирга чиққанди, теваракда бепоён кенглик ястаниб ётган, йўлни энди ё қуйига, ё тепага – чўққига олиш лозим эди. Қуйига тушиш яна таъналарга нишон бўлиш, ўзлигини йўқотиш туюлди ва чўққини кўзлади: “Институт дипломини олиб келиб, шу одамни бир мулзам қилмасам, ...” – бу ёғи эсида қолмаган, аммо онт ичгани рост. “Ўқиганда ҳам энг зўрига ўқийман, - мулоҳаза қиларди у, - ўқиш менга чўт эмаслигига қойил қолдираман”. Пединститут, мединститут, яна бошқаларини хаёлдан ўтказди, ҳаммасида ҳар ким ҳам ўқиши мумкиндек туюлди, у унча-бунча одамнинг қўли етмайдиганини топади. Ўша пайтда алоқа институтининг мавқеи баланд, кириш қийин, ҳаммани олавермасди, шуни танлади – ҳам соҳасига яқин, ҳам яхши ўқиганларни ўқитувчи қилиб олиб қолар экан.\nКечки бўлимнинг ўзбек гуруҳига эллик олти киши ҳужжат топширди. Деярли ҳаммаси нозик жойларда ишлайдиган ёки махсус йўлланма билан келган талабгорлар. Имтиҳонлар қаттиқ ўтди ва ўн бир киши қабул қилинди. Уларнинг сони бир гуруҳ ташкил қилишга етмасди, шунинг учун рус тилида таҳсил олувчилар билан бирга ўқийдиган бўлишди. Бу ҳам яхши, ҳам ёмон эди, чунки барибир ўзга тилда тушунчаларни тўла қабул қилиш қийин, яхшилиги бу тилда зарур адабиётлар етарли эди.\nИш қийин эмас, ўқиш завқли, фақат вақт етмайди. Югуриб-елиб, ўйнаб-кулиб ҳаммаси давом этаяпти. Ишхонадан ўқиш жойигача трамвай ўттиз минут юради, иш эса кечроқ тугайди ва ўқишга ўн беш минут кечикиб боради. Ишдан ҳам олдин чиқа олмайди, трамвайни ҳам чоптириб бўлмайди – чидашдан бошқа йўли йўқ. Бу ҳолга устозлар ҳам кўникиб қолишди. Тўртинчи босқичда амалий физика устози - ҳурматли профессор кечикканлар диққатни бўлмаслик учун рухсат сўраб ўтирмай кираверишини тайинлаб қўйган. Шундай бўлса-да, унинг нуқул кечикиб келаётганини сезиб юрар экан, бир куни олдига чақирди:\n- Доим биринчи фарага кечикиб келасан, тинчликми?\n-Иш жойидан олдинроқ чиқа олмайман.\n-Агар хоҳласанг, сенга қулай иш топишда ёрдамлашаман, - деди-да, устоз ўз лабораториясида мудирлик бўш эканлигини эслатди. Қараса, маоши баландроқ, яна ўз институтида, иккиланмай рози бўлди.\nЛабароторияда ходимлар билан тез чиқишиб кетди, уни хос давраларига ҳам таклиф қилишадиган бўлишди. Биринчи марта устозлардан Турсунбой Улканбоев улфатлар даврасига бошлаб борди. Бундай давраларга унча-бунча одам кира олмас эканми, жамоанинг нуфузли аъзоларидан ўша пайтда партком котиби бўлиб турган зот, ўсмоқчилиб: “Синалмаган тойчоқни бошлаб келибсиз?” деди. Турсунбой ака эса пинагини бузмай: “Менга ишонгандай ишонаверинг” деб қўйди. Бошқа бир сафар эса партком яна кесатиб: “Буни қоровул қилиб қўйсанг, пашшани ҳам киритмайди” деди зардаси қайнагандек. Бу сафар андак алам қилди, ўзини ортиқча сезди. Сабабини Турсунбой акадан сўраган эди: “Сизни ёқтирмас экан” деди бир оз ийманиб.\nБундай муносабатни ўз шаънига ҳақорат деб билди ва институтдаги бутун фаолиятини тафтиш қилиб чиқди: партком билан асло “сен-мен”га бормаган, ҳатто олдини кесиб ўтмаган эди. Фақат бир нуқта мавҳум қолаётганди. Ўтган мавсум уни ҳам қабул комиссиясига аъзо қилиб олишди. Ёзма ишларни олиб келди-да, сейфга солиб қулфлаб ташлади, фақат раиснинг топшириғи билан очиш тайинланганди. Ходимларнинг бири эса шундай таклиф билан кирди: “Фалончи шошиброқ ишлаган экан, ишини буниси билан алмаштириб қўяйлик, темир сандиқни оч”. “Йўқ!” деди қатъий. “Битта “Жигули” нақд, нодон”. Барибир кўнмади, кўна олмасди, бошидаги дўпписи йўл қўймасди - табиати шунақа эди. Ҳаромнинг ўзидангина эмас, шарпасидан ҳам жирканарди... Кейин мулоҳаза қилди: “Демак, ўша ходимни партком юборган экан-да. Ўзи келса очардим, нега ўзи келмаган? Жиноятни бировларнинг қўли билан қиларкан, галварс!”. Кўз олди тиниб кетди ва шартта бўшаш ҳақида ариза ёзди: “Кимларга эътиқод қўйиб, этагини ўпиб юрибман?!”\nАризасини ўқигач, ажабланган бўлса керак-да, ректор чақиртирди:\n-Аризани ўзинг ёздингми? Нима бўлди? Сени Ленинградга, аспирантурага юборишни мўлжаллаяпмиз, минг кишининг ичидан танлаб; бунақа омадни одамлар йиллаб кутади. Аризангни қайтариб ол.\n-Қайтариб ололмайман, кетаман.\n-Нимага кетасан, сабабини айт! – Сабабини айта олмайди, ўзбекчилик, “Партком шунақа одам экан” дея олмайди. Ректор “Айт!” дейди. “Оилавий сабабим бор, узр”, деди. “Оилавий масала нозик”, деди раҳбар ва аризага қўл қўйиб юборди.\nКетди. Тошкент шаҳар телефон тармоқлари инспекцияси бошлиғи ўринбосари бўлди. Бу ерда ҳам сояси ўзидан олдин пайдо бўлган экан. Ўша разрядини туширган букри ўрис кампир ҳамон партком, ходимлар бўлими бошлиғи. “Сен менга тегмасанг, мен сенга тегмайман” дегандек жим ишлаб юрди. Кўп ўтмай, бошлиқ ўрни бўшади. Ўрта маълумотли одамни в/б қилиб қўйишди, уни ўтказишмади. Ҳамиятига тегди, алам қилди, ўз ғурурини биларди ахир. Кейин бир номердан улаб олинган бошқа номер билан ғалва очилиб қолди. Буни партком қилган экан (рақамлар кам, у бир танишига яширинча улаттириб берган экан), уни обдон инспекция қилиб, раҳбариятга хат киритди. Жанжал чуқурлашиб кетди. Муҳит булғанди, ишлаб бўлмайдиган вазият юзага келди. Яна тўғрилиги, ҳақиқатпарастлиги, ноҳақликка чидай олмагани панд берди. Охири яна бўшаш ҳақида ариза ёзди.\nМаълумки, бир жойга мушт тушаверса, зарбага қарши акс таъсир уйғониб, ўша жой ҳам чидамли бўлиб бораверади, ҳам қотиб бораверади. Мабодо у ҳаракатдаги куч бўлса, ҳам характери чиниқади, ҳам касб малакасини ошириб боради. Шундай қилиб, бесабаб зарба урадиганлар ўзлари сезмаган ҳолда ўзларига душман (рақиб) тайёрлайдилар. Рақиб бўлиб танилиш, яъни қарши курашишга тушиш учун ўша зарбаларни жисмда мужассамлаштирадиган (синтезлайдиган) қувват лозим, билъакс, ўша қувват ишламаса, калтаклар тушган жойини ё тешиб юборади, ё йиқитади. Зарба олганни “ўлдирмай” сақлаб қолган ўша қувватни ирода дейишади. Унда ирода ота насиҳати, оиланинг пок муҳити ва армияда кўрган, кечирган воқеликлари эврилишларида роса тобига келганди. Ҳатто у зарбалар олишдан завқланадиган, ожизларнинг жиззакилиги – мансабини пеш қилиб, човут солишларидан куч оладиган тоифа кишилари (“стоик”лар)га ўхшаб қолаётганди. Бу ҳислар ботинда эди, зоҳирда эса у яхши мутахассис эди. Яхши мутахассисларга ҳар доим талаб кучли бўлган.\nСув хўжалиги вазирлиги тизимига ишга кирди. Ҳам обрўли, ҳам масъулиятли жой. Телефондан ташқари ҳаво алоқаси, радиостанциялар орқали боғланишлар йўлга қўйилган. Беш йил давомида бирон марта узилиш бўлмади, дея олади. Бутун меҳрини, зеҳнини бериб ишлади. Шу жойда қадрини топганини мамнуният билан эслайди. Бир кун вазир Исмоил Жўрабеков чақириб қолди (бу одамга у эркин эди, ишончини оқлаганди-да). Ён тарафдаги столда тўрт-беш киши гаплашиб ўтирибди. “Қани, менинг ўрнимга ўтиринг-да, барча радиостанциялар билан алоқага чиқинг-чи, ҳаммаси ҳушёрмикан?” деб топшириқ берди. Вазирнинг креслосига ўтиришга қимтиниб турган оддий ходимга “Тортинмай, ишингизни қилаверинг” деди-да, суҳбатга киришиб кетди ўзи. Бу масъул топшириқдан олдинги сўнгги синов экан.\nУммонга яқин бўлган Гвения давлати шоличиликни ривожлантириш учун Иттифоқдан ёрдам сўраган, Ўзбекистонлик қирқдан зиёд мутахассис шу давлатда фаолият кўрсатаётган экан. Муттасил алоқани йўлга қўйиш учун у учта радиостанцияни муваффақиятли ўрнатди ва уларнинг ишига кўз-қулоқ бўлиб тура бошлади. Ҳаёт жуда қизиқ эди, бутунлай унга таниш бўлмаган дунё. Одамлари “тандирнинг тагига жуда узоқ қолиб кетган”иданми, кўмирдек қора, мамлакат табиатида икки фасл – қурғоқчилик ва намгарчилик ҳукмрон. Мусулмон динига эътиқод қилишади. Аммо ҳаёт ҳамма жойдагидек бир хил. Уларда порасиз иш битмайди. Бу борада бизнинг ишкалларимиз ҳам етиб борганди. Не ҳолки, шоликорлар гуруҳига раҳбар бўлиб борган агроном таниш-билиш орқали “ўқимай диплом” олган эркатойлардан экан (мумай даромад учун боргандир-да), худди қарама-қарши зарядлардек бир-бирини осон топишди (ўзи, шундай бўлади: қаллоб одамнинг турқи ҳам, хатти-ҳаракати ҳам бир қарашдаёқ ҳалол одамга, бу томоннинг “тоза”лиги у томонга бирдан ёқмай қолади). Гаплари чиқишмай қолди, сохта одамларни қабул қила олмасди. Унинг дўпписи бор эди, Тошкентдан олиб келганди. Йиғинларда кийиб чиқса, ҳамма қизиқар, бир ушлаб кўришга ҳавасманд бўларди.\nОчиғи, агрономнинг олифталиги унга ёқмасди. Мана бу воқеа охиргиси бўлди: бир сафар ўзбекча қилиб палов тайёрлашди. Гуруч кўпроқ ташланган эканми, анчаси ортиб қолди. У шу атрофда сўлаги оқиб юрган оч болаларга бир лаган ош берди. Шуни раҳбар кўриб қолди ва “Сен йўриқнома талабларини буздинг, изингга қайтариб юбораман”, деб туриб олди. Марказдан жавоб келиши керак, кунлар азоб билан ўта бошлади. Шу орада уларнинг эккан шоли уруғи чириб кетиб (билими ғовлаган агроном ер шароитини билмай, уруғни чуқур ташлатган экан), шоли униб чиқмади ва маҳаллий газетасида фельетон эълон қилинди. Бу ёмон шармандалик эди. Гуруҳнинг ҳаммаси чақириб олинди. У эса ишини давом эттираверди. Яна бир синовдан тақдирнинг ўзи ютуқ билан сийлади. Икки йилга яқин ишлаб, юзи ёруғ бўлиб қайтди.\nБу ёғи билим юртида устозлик, автобус бекатида электриклик, шунақа юмушлар билан умр давом этди. Орада бир ўсал бўлиб ётиб қолди. Куннинг бир пайтида ваража келади, қоқшоқ, бадан оловда ёнади, ҳарорат қирқ бир. Манаман деган ҳаким на даволайди, на диагноз қўяди. Охири бир тажрибали фельдшер “ малярия” деди, шундай бўлиб чиқди. Иккита укол билан қоқшоқ йўқолди-ю, узоқ даволанишига тўғри келди. Шунда халқ табобатига мурожаат қилди ва ҳақиқий шифони ундан топди. Ўзиям, китобларнинг тит-питини чиқариб юборди. Айниқса, ҳинд йогларининг жисмоний тарбияси уни қизиқтириб қолди.\nТурли жисмоний ва руҳий машқлар орқали физиологик фаолиятга таъсир кўрсатиш йогларда ҳар бир одамга хос махфий ҳаётий куч мавжудлигига бўлган ишончга асосланган. Бу куч (кундалини деб аташади) қадимий ҳинд табобатига кўра, одамнинг энг муҳим асаб марказларидан бири жойлашган умуртқа поғонасининг пастки қисмида ғужанак бўлиб олган илон каби мудраб ётар эмиш. Жисмоний машқлар бу кучни уйғотиб юборгач, у тананинг юқори қисмларига кўтарилиб, ҳаётбахш куч (уни прана деб юритишади) билан бирлашармиш ва одамга фавқулодда куч-қувват бағишлармиш. Бу даражага етишган одам мутлақ руҳ билан туташа олади ва баданига кирган зирапчани нигоҳи билан чиқариб ташлашга қодир бўлади. Бу таълимот ва унга амал қилишнинг бошланғич натижаси касал вужудига қувватни қайтарди, машқлар орқали мутлақ руҳга етишишга интилишни канда қилмади. Турмуш тарзида, еб-ичишда темир интизом ҳукмронлик қилди. Ичиш-чекишдан бир умр итдан қочгандек қочди. Шу билан ўзини озод сезди, эркин бўлди. Ҳамон шу кайфият ва эътиқодда.\nМуҳаммаджон Турғунбой ўғли Маҳкамов ўтган йўлларига совуққон назар ташлайди. Ўзи бўлган мамлакатлар: Ҳиндистон, Тибет, Малайзия, Сингапур, Таиланд таассуротларини эслайди – сафар қилишни яхши кўради. Йиллар уни роса чийратган, ҳатто зарбалар тошга айлантирган, деса ҳам муболаға бўлмайди. Фақат, эътиборлиси, қалби таъсирчан, ҳамон яхшиликдан завқланиб, ёмонликка дуч келса, титраб кетади. “Бу хислатлар қон билан кирган, жон билан чиқади”, дейди у қатъий. Шундай тарбия берган отасидан миннатдор, фақат отани эслаганда кўзига ёш келади – у ҳам одам-да! “Отамни суннат қилишларга “Волга” машинамда олиб боришни орзу қилардим, Африкадалигимда мени кутмай...”. Отаси оқсоқол бўлиб турган маҳалланинг пок муҳитини қумсайди.\nЎз-ўзидан бир савол кўндаланг келади: нега ҳозир одамлар ёмонликка нисбатан бепарво бўлиб қолишди? Тўхталмай жавоб беради: “Эътиқод сусайиб кетди!”. Давоми аниқ мисоллар билан: “Олдин никоҳсиз оила қурилмаган. Баъзи халқларда никоҳсиз туғилган болани ўлдиришган. Энди сиз мулоҳаза қилиб кўринг: ҳозир аҳвол қай даражада? Битта ҳароми бутун бир халқни бузади... Ҳеч кимдан гина қилиб бўлмайди”. “Булар ҳамма айтиб юрадиган гаплар-ку. Қулоқларимиз ҳам ўрганиб қолди”. “Ҳамма бало шунда-да”.\nКеннайи олхўри мураббосидек қуюқ овқатни дастурхонга қўяди. Унда қизил лавлаги, туршак ва қовурилган тухум. “Бундай овқатларни мен емайман, ўзлари...” дейди уй бекаси хижолатомуз. Чой аллақачон совиб қолган, мезбон ҳам илтифот қилмоқчи эмас. У амал қиладиган тизимнинг пировард мақсади ҳамда унга эришиш усуллари йогларни тамоман худбин қилиб қўйишини, улар инсоннинг жамият билан муносабати – ижтимоий моҳиятини тушунмасликларини фан эътироф этган. Умуман, унга биз кўниккан кўп нарсалар бегона, қовурма шўрвани асал қўшиб ичади, дуккакли экинларга картошкани, гуручга гўштни қўшиб пишириш мумкин эмас, дейди. Одеялни электр токига тиқиб ухлайди (матосига турмалин, яъни ёқут тоши майдаланиб, пуркалган эмиш, уни бирданига ёпиниб бўлмаскан, куйдириб юбораркан; машқ қилиб, дастлаб беш дақиқа...), нархи етти юз минг сўм. Эгнида бронжелетга ўхшаш нимчаси бор, тўрт ярим миллион сўм туради, шим, бош кийими билан тўққиз миллион сўм туради, дейди.\n-Нархлари жуда қиммат-ку!\n-Э, ҳаммасидан қиммати “саломалайкум”.\n-Нима бу? У ҳам кийимми?\n-Уф, ҳар куни эсон-омон юриб, бир-биримиз билан “Ассалому алайкум” деб кўришиб туришга нима етсин. Шундан қимматбаҳо нарса борми?\n-Ўзингиз каби фалсафангиз ҳам жумбоқли. Хейли донишмандсиз. Нега ҳаққингизни қаттиқ талаб қилмагансиз, исён кўтармагансиз?\n-Нима қилайлик, бўлганимиз шу. Бошимни кўтаришга мажолим етмайди. Муросаю мадоранинг қулиман. “Оч қорним – тинч қулоғим”, яна “Кофир тўқ – мусулмон тинч”. Бизга шуларни сингдиришган. “Отангни ўлдирганга онангни бер” – бунга нима дейсиз?.. Ўзбекчилик удумлари курашни инкор этади. Мен бошқаларга халақит бермасам, бўлди.\nҲаётининг бошида тақдирига тан берган бир мулойим мўмин бўлишни хоҳлаганди, йиллар неча чиғириқлардан ўтказди-ю, келиб-келиб айни шу қолипга тушиб қолди. Бу мақомни ўзи танлади, бошқасида ҳикмат кўрмади.\n– Шу ҳам одамми? - дейсизми, ундай деманг, хафа бўламиз. Эҳ, унинг эҳтирослари! Муҳаббатга йўғрилган кечинмалари ёндиради. Бор-йўғи икки марта ўйланган. Фарзанд туғдиришда отасининг ярим йўлида тўхтаган. Африкада тирикчилик оғир. “Бир сафар эркак ўзининг хотинини олиб келди. Ёш аёл, чол “Тўртинчи хотиним, сенга совға. Битта тушёнка берсанг бўлади” дейди. Тушёнкани бердим-у, аёлни қабул қилмадим. Негр ғулдираб, сўкиниб бораяпти. Тушунмайди”. Ҳа, бундай одамларни тушуниб бўлмайди, тушуниш қийин. Бунақалар “қор одам”дек гап. Айниқса, ҳозир. Уларнинг уруғи камайиб кетди. Чунки “Ҳақиқат” ноёб нарса-да. Ҳам камёб, ҳам шафқатсиз. Кўпларга ёқмайди. Ундан қўрқишади, юзма-юз бўлишдан қочишади. Улар ҳам ўзларини четга олиб туришади, бошқаларни мулзам қилиб қўймай, деб тортиниб юришади.\n...Эрта баҳорда чаппар урган ўрик гуллари кўзни қувонтиради: оппоқ, бодроқдек. Жараённи қарангки, уларнинг ҳаммаси тўкилиб кетади, тупроққа қоришади. Хазон бўлган чечаклар ҳақиқатини топадими? Турғунбой ўғли ҳақиқатини топдими? Кейин мева - ўрик пайдо бўлади. Уни қуритиб, туршак қилишади. Бужмайган юзни туршакка ўхшатадилар. Ҳарир гул япроқларининг охири – туршакчилик. Унинг ҳам келган манзили шу бўлдими? Бу даражадан хафа эмас. Шу муҳитда у эркин. Яйраб ўтказади кунларни. Уй тўла китоб. Уларни тинмай варақлайди, ёқиб қолган китоб муаллифини излаб топади. Унга ҳайрат билан: “Шу китобни ёзган сизми?” дейди болаларча анграйиб қараб. Худди эртанинг кафолатини топгандек, Хизрни учратгандек мамнун бўлади, кейин шаҳар кўчаларидан сокин, ўйчан одимлайди. Унинг ёнида зирҳланган танкадек иккита баҳайбат ўзбекона, қоп-қора машина тўхтайди. Машиналардан қориндор одамлар тушиб келади-да, шимини кўтариб, бир-бирига яқинлашади.\n– Бахо, кеча ошда кўринмадинг? – дейди бири белкуракдек кафтини ҳамроҳи билан шапиллатиб уриштирар экан. Уларга парво қилмайди, бунақалар шунинг учун дунёга келган, шу кайфияту ташвиш билан ўтиб кетади. Маромини ўзгартирмай йўлида давом этади. Унинг бошида дўпписи бор эди.\n...Подшо либосини ўзгартириб, жулдур чопонлар кийиб, шаҳар айланарди. Уни ҳеч ким танимасди, билмасди. У эса ҳаммани танирди, биларди...\n10-18 ноябрь 2019 йил


Халқ қабулхонасига мурожаатдан сўнг наманганлик аёлга 12 миллион сўм алимент пули ундириб берилди » Ўзбекистон янгиликлари – Zamin.uz\n08 апрель 2017, 20:30\nЎзбекистон Президентининг Янгиқўрғон туманидаги Халқ қабулхонаси томонидан илк сайёр қабул ўтказилди. Бу ҳақда туман ҳокимлиги ахборот хизмати хабар бермоқда, деб ёзади "Дарё.уз" нашри.\nХалқ қабулхонаси ўз ишини бошлаганидан бери 100 дан ортиқ мурожаат келиб тушди. Улар ҳуқуқ-тартибот идоралари фаолияти, бандлик, йўл қурилиши, уй-жой, коммунал хизмат, кредит ажратиш, нафақа олиш, алимент ундириш каби кўплаб йўналишларни қамраб олади. Уларнинг ҳар бирини синчиклаб ўрганиб, тегишли корхона ва ташкилотлар ёрдамида ҳал этишга ҳаракат қиляпмиз.\nЭлдор Парпиев, Ўзбекистон Президентининг Янгиқўрғон туманидаги Халқ қабулхонаси мудири\nЖумладан, Наврўзободнинг Ҳадикент маҳалласида 5,4 километрга ичимлик суви қувури тортиш масаласи ўз ечимини топиш арафасида. Навкентнинг Ровот маҳалласидаги «Қўноқвой» қабристонида иншоотлар томини ёпиш учун 100 та шифер ажратиш юзасидан мурожаат туман обонлаштириш корхонаси кўмагида ҳал этилди.\nЗарбдор қишлоғидаги «Тинчлик» маҳалласида яшовчи Муножат Мўминованинг икки фарзанди учун алимент пулларини бир неча йилдан бери ололмаётгани ҳақидаги шикояти ўрганилиб, жами 12 миллион сўмдан иборат қарздорлик ундирилди.\nЯнгиликлар » Ўзбекистон » Халқ қабулхонасига мурожаатдан сўнг наманганлик аёлга 12 миллион сўм алимент пули ундириб берилди


“Толибон” ҳаракатининг Марказий Осиёдаги геосиёсий вазиятга таъсири - UzAnalytics\nАҚШ ҳукумати қарорига кўра, тинчликпарвар кучлар Афғонистонни тарк этаётган бир пайтда, “Толибон” ҳаракатининг фаоллиги тобора ошиб бормоқда. Айни кунларда Афғонистон ҳукуматининг ҳарбийлари чекиниши билан, “Толибон” ҳаракати бир туман ортидан иккинчисини қўлга киритиб бормоқда ва бу, асосан, шимолий минтақадаги туманлардан иборат бўлиб турибди. Халқаро кузатувчиларнинг фикрига кўра, тез орада улар вилоят марказлари ва йирик шаҳарларни ҳам эгаллаб ола бошлайди. Ҳозирча улар пойтахт Қобулни куч билан олиш ниятлари йўқлигини айтишмоқда, аммо мамлакатнинг катта қисмида улар устунликка эга. 1996 йилда бўлгани сингари толиблар яна бошқарувни ўз қўлига олиши эҳтимоли юқори.\nАфғонистондаги вазият яқин кунларда қандай тус олади? Ушбу мамлакатдаги вазият ҳамда воқеалар ривожи Марказий Осиё давлатлари учун нечоғли хавфли? Хусусан, Тожикистон, Туркманистон ва Ўзбекистон нималарга тайёр туриши керак?\nУшбу саволлар билан сиёсатшунос экспертлар – сиёсатшунослик фанлари доктори, профессор Абдусамад Хайдаров ва сиёсий фанлар бўйича фалсафа доктори (PhD) Суҳроб Бўроновга мурожаат қилдик.\nАфғонистондаги ҳозирги вазиятни қандай баҳолаган бўлардингиз?\nАбдусамад Хайдаров: Айни пайтда Афғонистондаги вазият кескинлашишда давом этмоқда. Толиблар шиддатли жангларсиз бирма-бир мамлакат туманларини эгаллаб олмоқда. Толибон Афғонистоннинг қўшни давлатлар билан чегаралари бўйлаб назорат ўрнатиш ва мамлакатнинг вилоят ҳамда вилоят марказларини Қобул билан боғловчи асосий транспорт алоқаларини назорат қилишга интиляпти. Ҳукумат ҳарбий қисмлари, жумладан, махсус кучларнинг айрим элита бўлинмалари Толибон томонига ўтиши мамлакат қуролли кучларида руҳий тушкунлик бошланганидан далолат беради. Баъзи туманларнинг жангсиз таслим бўлиши толибларнинг моҳирона ташвиқоти билан изоҳланади. Бироқ, ишғол қилинган туманларда Толибон аҳолининг меъёрий ҳаётини таъминлаш учун узлуксиз хизматларни ташкил этиш муаммосига дуч келмоқда.\nУшбу оғир шароитда мамлакат раҳбариятининг ҳаракатлари тизимли оппозиция билан келишмовчиликларни бартараф этиш учун ҳақиқий саъй-ҳаракатларни намоён этмайди. Тизимли оппозициянинг ўзи ҳам тарқоқ ва толибларга қаршилик кўрсатишга қодир эмас. Бу ҳолатдан толиблар жуда самарали фойдаланмоқда. Шунга қарамай, Қобулдаги вазиятнинг ўзи нисбатан тинчлигича қоляпти. Ҳукумат Толибонга қарши курашишга тайёрлигини эълон қилди. Шу билан бирга, этник озчиликларнинг айрим раҳбарлари ўз тарафдорларини қуроллантиришга киришди.\nАсосий ташқи ўйинчилар – Россия, АҚШ, Хитой, Эрон, Ҳиндистон ҳокимиятни зўрлик билан босиб олишга йўл қўймаслик ва қарама-қарши томонларнинг музокаралар столига ўтириши мақсадида қатор учрашув ва маслаҳатлашувлар ўтказмоқда.\nСуҳроб Бўронов: Афғонистондаги вазият мураккаб паллага чиқмоқда. Вазиятни “қалтис” дея баҳолашга бир қанча асослар бор. Биринчидан, “Толибон” қуролли кучлари қисқа муддат ичида Афғонистондаги энг муҳим туманларни ўз назоратига олмоқда. Иккинчидан, Кобулдаги ҳукумат вазиятни тўлиқ қўлга олишга қодир эмас. Учинчидан, афғонлараро музокаралар бўйича минтақавий ва халқаро жараёнлар тўхтаб қолган. Аниқроқ айтганда, Афғонистондаги ҳозирги вазият “ўйинчилар”нинг бири ғалаба қозонса, иккинчиси мағлуб бўладиган “нолга тенг ўйин” ҳолатида эмас. Шу жиҳатдан ҳам вазиятни “қалтис” дейиш мумкин.\nАфғонистондаги жорий вазият АҚШнинг ўз қўшинларини олиб чиқишга бўлган ҳаракати билан чамбарчас боғлиқ. Фикримча, Америка Афғонистондан кучларини тўлиқ олиб чиқмайди. Вашингтон Афғонистон сиёсатида стратегиясини эмас, аксинча, тактикасини ўзгартирмоқда. Буни “Америка Афғонистондан қолиш учун чиқмоқда” деган тезис билан ифодалаш мумкин. Гарчи, Ж.Байден Америка ҳарбийларини Афғонистондан тўлиқ олиб чиқиш вақти ҳақида маълум қилган бўлса ҳам Вашингтон раҳбарияти толибларнинг келишувга риоя этмаслиги ёки расмий Кобул билан имзолаган стратегик хавфсизлик шартномаси орқали истиқболда ушбу мамлакатдаги ҳарбий иштирокини у ёки бу тарзда қонунийлаштириш вариантлари мавжуд.\nСизнингча, Афғонистондаги воқеалар ривожи яқин кунларда қандай тус олади?\nАбдусамад Хайдаров: Толиблар АҚШ билан 2020 йилнинг февраль ойида шартнома имзолаганидан бери ўзини ғолиб деб ҳисоблади ва бу ҳис энди сўнгги бир ярим ой ичида кўплаб туманларни босиб олиш билан кучаймоқда. Бизнингча, мамлакатдаги воқеалар ривожининг бир неча сценарийлари мавжуд.\nБиринчи эҳтимолий сценарий – толиблар туманларни зўрлик билан босиб олишда давом этиб, вилоят марказларини эгаллашга киришиши мумкин. Агар бу тенденция сақланиб қолса ва ҳукумат тизимли оппозиция билан келишмовчиликларни бартараф эта олмаса, толиблар бир неча вилоят марказларини эгаллаши ҳамда истеъфога чиқиш таклифи билан ҳукуматга ултиматум қўйиши мумкин. Аммо, бу вариант амалга ошиши учун толиблар ҳозирча етарли куч ва ресурсларга эга эмас.\nИккинчи эҳтимолий сценарий – Афғонистон ва қўшни давлатлар учун кейинги қатор салбий оқибатларга олиб келадиган фуқаролар урушининг давом этиши.\nҚолаверса, шундай вазият юзага келиши мумкинки, унда ҳукумат истеъфога чиқишга мажбур бўлади ҳамда Толибонга қарши асосий сиёсий кучлар раҳбарлари иштирокида вақтинчалик ҳукумат тузилади. Бундай бурилиш, асосий ташқи ўйинчилар ёрдами билан афғонлараро музокаралар жараёнини қайта бошлаш ва муросага эришишга имкон беради.\nМузокаралар жараёнини қайта бошлаш толиблар ва мамлакатнинг асосий этник гуруҳлар ва дин вакиллари иштирокида коалицион/инклюзив ҳукумат тузиш учун зарур бўлади.\nСуҳроб Бўронов: Аслида, Афғонистон бўйича эртага нима бўлишини ҳам башорат қилиш жуда мушкул. Лекин, воқеалар ривожи ва таҳлил орқали тахмин қилинса бўладики, толиблар катта эҳтимол билан ҳокимиятга яқин келиши мумкин. Фақат бу жараён 90-йиллар ўрталаридаги ҳолат сингари бўлмаса керак. Улар ҳокимиятни тўлиқ эгаллайди, дейишдан йироқман. Фикри ожизимча, бу ерда учта сценарий мавжуд:\n1. Конструктив. Расмий Кобул ва “Толибон” ўртасида муроса олиб борилиб, коалицион ҳукумат тузилиши;\n2. Деструктив. Мамлакатда фуқаролар уруши қайта фаоллашуви;\n3. Толибларнинг ҳокимиятни тўлиқ қўлга киритиши.\nАфсуски, иккинчи сценарийнинг амалга ошиши эҳтимоли юқори. Чунки, ҳозир Афғонистон шимолида ҳам Кобул ҳукуматидан бўлак турли этник гуруҳлар “Толибон”га қарши жиддий кураш олиб бормоқда. Бу эса этносиёсий вазиятни янада чигаллаштириб, Афғонистон парчаланиб кетишига, афғонлараро музокаралар эса йиллаб чўзилишига олиб келиши мумкин.\n“Толибон” ҳаракати мамлакат шимолига интилар экан, унинг шимолий қўшнилари Тожикистон, Туркманистон ва Ўзбекистоннинг жараёнларга нисбатан муносабати турлича шаклланмоқда. Ўзбекистон Афғонистон билан анъанавий дўстона алоқалар ва яхши қўшничилик муносабатларини асраш, бетарафликни сақлаш ҳамда қўшни мамлакат ички ишларига аралашмаслик тарафдори эканлигини, Тожикистон эса ҳозирча ҳеч қандай таҳдид йўқлиги, аммо “ҳар доим юқори тайёргарлик ҳолатида бўлиш керак”лигини таъкидламоқда.\nЖорий вазият Марказий Осиё минтақаси учун қанчалар хавфли, хусусан, Тожикистон, Туркманистон ва Ўзбекистон нималарга тайёр туриши керак?\nАбдусамад Хайдаров: Афғонистондаги ҳозирги вазият, албатта, мураккаб ва бу Марказий Осиё давлатларини вазиятга муносиб жавоб беришга мажбур қилади. Минтақа давлатларида Толиблар Афғонистон чегараларидан ташқарига чиқиш мақсадини кўзламасликлари ҳақида тушунча мавжуд. Шунга қарамай, қочқинлар пайдо бўлиши ва ҳукумат ҳарбий қисмлари ўз ҳаётини сақлаб қолиш учун чегараларни кесиб ўтиши ҳам эҳтимолдан ҳоли эмас.\nМавжуд вазият туфайли Афғонистондан келиб чиқадиган хавфсизлик учун анъанавий таҳдидлар вақтинча орқа фонда қолди. Ушбу таҳдидларни афғонлараро музокараларни қайта бошлаш ва мамлакатда узоқ муддатли тинчликка эришиш орқали минималлаштириш мумкин. Музокара жараёнини қўллаб-қувватлаш ва Афғонистонда бир қатор транспорт коммуникация ҳамда энергетика лойиҳаларини амалга ошириш бўйича Ўзбекистоннинг ташаббуслари ҳам айнан шу мақсадга қаратилган.\nСуҳроб Бўронов: Биз ҳар қандай ҳолатда ҳам Афғонистонга хавф ёки таҳдид манбаи сифатида эмас, балки стратегик имкониятлар омили сифатида қарашимиз лозим. Шахсан мен жорий вазиятни Марказий Осиё минтақаси учун жуда хавфли, деб ҳисобламайман. Катта геосиёсий кучларнинг минтақадаги янги “ўйин”лари Марказий Осиё давлатларини амалда синаб кўрмоқда. Шундай вазиятда Марказий Осиё давлатлари раҳбарларининг учинчи Маслаҳат учрашуви тезроқ ташкил этилиши ниҳоятда долзарбдир. Бўлажак учрашув Афғонистондаги вазиятни ташқи кучлар аралашувисиз муҳокама этишга, барча саъй-ҳаракатларни ўзаро мувофиқлаштириш, истиқболда Марказий ва Жанубий Осиё минтақаларини Афғонистон орқали боғлашдаги тўсиқ ва муаммоларни биргаликда ҳал этишга имконият ҳамда шароит яратиши мумкин.


Балиқ сотувчининг ўлими Марокашда кўп минглик намойишларга сабаб бўлди\n08:15 / 31.10.2016\nМарокашнинг бир қатор йирик шаҳарларида балиқ сотувчи Муҳсин Фикрийнинг фожиали ўлими сабабли кўп минглик норозилик намойишлари ўтмоқда. Қиролликни жунбушга келтирган фожиа 28 октябрда мамлакат шимолида юз берган. Бу ҳақда ТАСС ахборот агентлиги хабар бермоқда.\nМаълумотларга кўра, маҳаллий ҳокимият вакиллари Фикрий қоидаларни бузган ҳолда савдо қилмоқда, деб ҳисоблаб, унинг балиқ солинган контейнерларини чиқинди йиғувчи машина ёрдамида олиб ташлашмоқчи бўлган. Ўз маҳсулотини сақлаб қолишга отилган савдогар чиқинди йиғувчи машинанинг ковши остига тушиб қолган ва ўлимга олиб келувчи жароҳатлар олган.\nМаҳаллий аҳоли Фикрийнинг ўлимини дарғазаблик билан қабул қилди. Йўловчилардан бири томонидан суратга олинган ва интернетда жойлаштирилган Фикрийнинг ковшда ўлик ҳолда ётган сурати жамиятда катта норозилик келтириб чиқарди.\nФикрий дафн қилингандан кейин мамлакатнинг йирик шаҳарларида, жумладан, Работ, Марокаш, Тетуаг, Ал-Ҳусаймда кўп минглик норозилик акциялари бўлиб ўтди. Намойишчилар балиқ сотувчининг ўлимига шафқатсизлик ва лоқайдлик қилган маҳаллий ҳокимият жавобгар деб ҳисобламоқдалар.\nМарокаш Муҳсин Фикрий балиқ сотувчи\nМарокаш қироли бир неча вазирни истеъфога чиқарди\nЖЧ саралаш. Тунис ва Сенегал муҳим ғалабани қўлга киритди


МАҲАЛЛА НОМИ – МАЪНАВИЯТ КЎЗГУСИ\nМаълумки, географик объектлар номлари залворли тарихимиз, ўлкамизнинг ўзига хос хусусиятлари ва ҳудудларнинг географик жойлашувини ифода этувчи илмий, сиёсий, амалий ва тарбиявий хусусиятларга эга бўлганлиги билан муҳим аҳамият касб этади. Ватанимизда ўтмишда содир бўлган тарихий ўтган воқеа ва ҳодисалар айрим жой номларида муҳрланиб қолган. Кўпгина географик номлар жойларнинг табиий шароити, яъни рельефи, ўсимлик ва ҳайвонот дунёси, аҳолининг хўжалик фаолиятидан ҳам ахборот беради.\n“Географик объектларнинг номлари тўғрисида”ги Ўзбекистон Республикаси Қонунига мувофиқ “географик объектлар — Ернинг ҳозирда ёки ўтмишда мавжуд бўлган ҳамда муайян ўрнашган жойи билан тавсифланадиган, келиб чиқиши табиий ёки сунъий бўлган яхлит ва нисбатан барқарор ҳосилалари. Улар жумласига: маъмурий-ҳудудий бирликлар (вилоятлар, туманлар, шаҳарлар, шаҳарчалар, қишлоқлар, овуллар); аҳоли пунктлари ва уларнинг таркибий қисмлари (маҳаллалар, шоҳкўчалар, кўчалар, майдонлар, боғлар, хиёбонлар); транспорт ва муҳандислик-техника инфратузилмаси объектлари (темир йўл станциялари, автостанциялар, метрополитен станциялари, вокзаллар, аэропортлар, портлар, пристанлар, кўприклар, разъездлар, йўллар, каналлар, сув омборлари, тўғонлар, дамбалар); табиий объектлар (дарёлар, кўллар, музликлар, текисликлар, тоғлар, тоғ тизмалари, ғорлар, чўллар, водийлар, даралар, муҳофаза этиладиган табиий ҳудудлар, ёнбағирлар, фойдали қазилмалар конлари) ва бошқа шу каби объектлар киради..”.\nГеографик объектларнинг номлари билан шуғулланувчи фан топонимика (юнон тилида τοπος – “жой” ва ονομά – “ном”) деб юритилади. Гeoграфик объектларнинг нoмлари атoқли oтлар саналиб, маълум бир мазмунга, ўзига хос жойлашув ҳусусиятига эга, аниқ бир халқ тилидан oлинган сўз бўлиб, муайян тарихий шарoит ёки вoқелик мунoсабати билан аталган.\nУрганч туманида бугунги кунда 60 та маҳалла мавжуд. Баъзи бир маҳалла номлари юзасидан муайян тўхтамга келиш мақсадга мувофиқдир.\nҲ.Ҳ.Ҳасанов “Географик номлар сири” китобида жой номларини 10 та гуруҳга ажратади:\n1) жойнинг ҳолати, хосияти, ер юзаси ва иқлимига боғлиқ номлар;\n2) сувга боғлиқ номлар (гидротопонимлар);\n3) ўсимлик ва ҳайвонларга боғлиқ номлар;\n4) фойдали қазилмаларга боғлиқ номлар;\n5) ҳунар-касбдан, маъмуриятдан олинган номлар;\n6) халқ, қабила, уруғларга боғлиқ номлар;\n7) шахсларнинг исм-фамилияларига қўйиладиган номлар;\n8) афсонавий ва диний номлар;\n9) ғаройиб номлар;\n10) янги замон номлари.\nУрганч тумани ҳудудида жойлашган маҳаллалар номини ушбу тасниф асосида қуйидагича жойлаштириш мумкин:\nЖойнинг ҳолати, хосияти, ер юзаси ва иқлимига боғлиқ номлар:\nЧўлобод, Қумровот, Юқориовул, Бешайвон, Ровот, Кўнаовул, Оқ мактаб;\nСувга боғлиқ номлар (гидротопонимлар):\nМироблар, Жайхун, Учкўприк, Чаккакўли, Олтинкўл, Оқёп, Ўртадўрман;\nЎсимлик ва ҳайвонларга боғлиқ номлар: Анжирчи, Оқ ариклар, Мевазор, Бўстон, Боғдорчи, Гулобод, Оёқбоғ, Каттабоғ, Оқ олтин, Янги Ўртабоғ;\nҲунар-касбдан, маъмуриятдан олинган номлар: Мергановул, Арбоблар, Бахшилар, Бободеҳқон, Тандирчи, Заргарлар, Шоликорлар, Қайчили, Тадқиқотчилар;\nХалқ, қабила, уруғларга боғлиқ номлар: Уйшин, Араблар, Боқайлар, Қипчоқ, Қорамон, Шохидонлар, Хожибойлар, Туркманлар, Қўнғирот, Киллавут, Чандир, Қиёт, Ўртадўрман;\nШахсларнинг исм-фамилияларига қўйиладиган номлар: Комилжон Отаниёзов номидаги, Мунис Хоразмий номидаги, Абу Райҳон Беруний номидаги, Ҳамид Олимжон номидаги, Шерматлар;\nЯнги замон номлари: Орзу, Обод, Ҳилол, Ҳидоят, Ёшлик, Шодлик, Янгиобод, Ғалаба, Адолат.\nОқ ариклар маҳалласи ҳақида сўз кетар экан, Ш.Б.Қурбоновнинг “Хоразм воҳаси қишлоқ жойлари топонимлари ҳақида баъзи бир мулоҳазалар” номли мақоласида ушбу маҳалла номи гидроним (солма, ариқ) номи сифатида келтирилади. Ушбу ҳолат юзасидан маҳалла фаолларининг мулоҳазалари билан ўртоқлашиш мақсадга мувофиқ. Чунки, “Қорамон” (Қоромон), “Оқ ариклар” (Оқ ариқлар) топонимлари маҳаллалар ва ҳокимликнинг расмий манбалари ва ҳужжатларида “Қоромон” ҳамда “Оқ ариклар” тарзида юритилмоқда.\n“Қорамон” топоними тўғрисидаги баъзи бир манбаларга таянган ҳолда мулоҳаза юритсак. «Ўзбекистон миллий энциклопедияси»да ва бошқа манбаларда келтирилишича:\n“УРГАНЧ ТУМАНИ - Хоразм вилоятидаги туман. 1926 й. 29 сент.да ташкил этилган. 1962 й. 24 дек.да Шовот туманига қўшилган, 1964 й. 31 дек.да қайта ташкил этилган. Шаркдан Хонқа, ғарбдан Қўшкўпир, Шовот ва Янгибозор туманлари, шим.дан Гурлан тумани ва Қорақалпоғистон Республикаси, жан.дан Хива, Янтиариқ туманлари б-н чегарадош. Майд. 0,46 минг км2. Аҳолиси 141,1 минг киши (2004). Туманда 1 шаҳарча (Чалиш), 10 қишлоқ фуқаролар йиғини (Бекобод, Чаккашоликор, Чандирқиёт, Чаткўпир, Юқорибоғ, Юқоридўрман, Қорамон, Қоровул, Ғалаба, Ғойбу) бор. Туман маркази - Қоровул қишлоғи. (ЎЗБЕКИСТОН МИЛЛИЙ ЭНЦИКЛОПЕДИЯСИ У ҲАРФИ «Ўзбекистон миллий энциклопедияси» Давлат илмий нашриёти. ТОШКЕНТ)”.\n“...Лекин Журжоний 1368 йилгача Ҳиротда бўлган. Сўнгра турк файласуфи Муҳаммад Оқсароийдан таълим олиш учун Қорамон шаҳрига жўнаган”.\n“...Хонбандини Бўғрохон (859-955) ва унинг авлодлари – Қарахонлилар ( 10-аср) қурганмиш. Сотиқ Бўғрохон ўзини Қорахон, яъни Улуғ хон деб атаган. Менинг талқинимча: бу ҳақиқатга жуда яқин ривоят . Ҳатто, назаримда айни ҳақиқат. Бунга тоғ тўрида жойлашган Қорахон қишлоғи ҳам гувоҳдир. Қишлоқ улуси ўз келиб чиқишини Қорахонга боғлайди. Ўз уруғини ” Қорахон” дейди.\nҚорахонидан қуйида Қоратош қишлоғи эли, Қорамон уруғи яшайди. Боғдон халқининг ҳам бош уруғи: ҚОРАМОН\nҚорамон бир қавм. Яъни : Сомонийлар давлатига барҳам берган, Қорахонлилар салтанатига асос солган буюк Қарлуқлар авлоди.\nИкковининг ҳам ўзаги: Қора. Қора-эски туркчада “улуғ” дегани. Улуғ билан хон қўшиб айтилса, Улуғхон атамаси келиб чиқади. Хон эса ҳоқон сўзидан туғилган. Қорахон, Қорамон уруғлари бу сулув водийда Хонбанди сув омборини қурганлар ва экинчилик билан шуғулланганлар...”.\nИккинчи фаразга кўра, Қорамон –дарахт тури. Ушбу тахмин юзасидан ҳам маълумотларни таҳлил қилган ҳолда қуйидагиларни келтириш мумкин:\n“Хива йўлин икки чети қоромон,\nҚоромондо ўсган гўззи қоромон.\nЁрим гўрсанмийди Хиво йўлиндо,\nЮрак қоним гўз ёшимо қоромон”-дея Хоразм оҳангларида таърифлаган эдилар севимли шоиримиз М.Абдулҳаким.\n“Гужум дарахти халқ селекцияси маҳсули эмас, у Аму соҳилларида азалдан табиий ҳолда ўсади, — дейди биология фанлари номзоди Авазяз Жуманиёзов. — Мазкур тур илдизи ва уруғидан кўпаяди. У садақайрағоч, яъни қорамон дарахтига пайванд қилинса, сизот сувларига чидамлилиги янада мустаҳкамланади, умри эса узаяди” ( Ойбек РАҲИМОВ, «Халқ сўзи» мухбири ,”Хоразм гужумлари” мақоласи).\n3.“Амударё жўғрофик минтақаси ўзига хос ноёб наботот оламига эга. Бу ерларда тўронғил, юлғун, қорамон, гужум каби бошқа вилоятларда камчил саналган бутасимон ўсимликларни учратиш мумкин” (Эрпўлат БАХТ) .\nЮқоридаги манбаларга таянган ҳолда маҳалланинг номи ҳудудда кенг тарқалган дарахт номи билан аталган, дея тахмин қилсакда, географик объект номи “Қорамон” тарзида ёзувда ифода этилиши ва талаффуз қилиниши лозим, деб ўйлаймиз.\nДемак, Қоромон ва Оқ ариклар топонимларини манбаларга асосланиб, “Қорамон” ҳамда “Оқ ариқлар” тарзида ифодалаш мақсадга мувофиқ.\nБундай мисолларни кўплаб келтириш мумкин аслида. Ҳар бир атама юртимиз кўркига кўрк қўшиши, халқимизнинг бой маънавиятини ва саводхонлигини ўзида ифода этиши лозим. Бу хайрли иш учун барчамиз бирдек ҳисса қўшишимиз, бу каби масалаларга лоқайд қарамаслигимиз зарур. Шу муқаддас юртнинг фарзанди сифатида ўз ҳудудимиз номларини тўғри ёзилиши ва юритилишига бирдек масъулмиз.\nИ.Р.Рахимова- Урганч тумани ҳокими маслаҳатчиси, педагогика фанлари бўйича фалсафа доктори


'Ваҳима қилишга мутлақо асос йўқ' - BBC News O'zbek\n'Ваҳима қилишга мутлақо асос йўқ'\nЎзбекистон Оғир атлетика федерацияси раиси биринчи ўринбосари Шаҳрилло Маҳмудов аёллар жамоасидан Олимпиада йўлланмаси олиб қўйилганига оид хабарларга худди ана шундай муносабат билдирган.\nХалқаро Оғир атлетика федерациясининг бу хусусдаги қарори ўтган ҳафта бошида маълум бўлган.\n"Рейтер" ахборот агентлиги IWF га иқтибосан хабар бераркан, бунга бир неча допинг текширувларининг ижобий натижа бергани сабаб бўлгани ҳақида ёзганди.\nЎша пайтда бу ҳақдаги қарор IWF ижроий кенгашининг Тбилисида ўтаётган йиғинида қабул қилингани маълум бўлганди.\nХабарларга кўра, ушбу йиғилиш чоғида бошқа масалалар қаторида допинг муаммоси ҳам кўтарилган.\nДопингга мутлақо тоқат қилмаслигини айтган IWF ҳозиргача допинг синовидан ўтолмаган жамоалардан 11 ўринни олиб қўйганини маълум қилган.\nУларнинг иккитаси Россия ва Қозоғистондан, қолганлари эса Озарбайжон, Шимолий Корея, Молдова ҳамда Беларус миллий терма жамоаларидан экани билдирилган.\nIWF нинг допинг синовида ҳозирга қадар энг ёмон натижаларни қайд этган жамоа Қозоғистон миллий терма жамоаси бўлганди.\nЎзбекистон Миллий Олимпия қўмитаси матбуот хизматининг расман билдиришича, бу каби хабарлар ортидан Халқаро Оғир атлетика федерациясинининг Тбилисидаги йиғинида бевосита иштирок этган Шаҳрилло Маҳмудов билан боғланиб, вазиятга ойдинлик киритган.\nТбилисидаги йиғилиш кун тартибидаги допингга қарши кураш масаласи бўйича билдирилган фикрлар, чиқарилган қарорлар ўзбек оғир атлетикачилари учун қай даражада алоқадорлиги билан қизиққан.\nЎзбекистон Оғир атлетика федерацияси раиси биринчи ўринбосарининг суҳбати тафсилотларидан маълум бўлишича, "мазкур воқеалар қисман ўзбек оғир атлетикасига ҳам салбий таъсир кўрсатмай қолмайди".\nАммо, Шаҳрилло Маҳмудовнинг қатъиян айтишича, "ваҳима қилиш, шов-шув кўтаришга мутлақо асос йўқ"\nЖаноб Маҳмудов ўз суҳбати жараёнида ўтган 8 йил давомида ўзбек спортчиларида ҳам эҳтиётсизлик оқибатида ман этилган тиклантирувчи воситалардан фойдаланилган ҳолатлар юз берганини тан олган.\nБунинг учун федерация ўз зиммасидаги масъулиятни ҳис қилиши ва бундан буён допингга қарши муросасиз курашга тайёр эканини ҳам билдирган.\nОғир атлетикада Олимпия йўлланмалари муайян бир спортчига эмас, жамоага берилишини назарда тутиб, Олимпиадага бориши мумкин бўлган ўзбекистонлик ҳеч бир спортчининг допингга тушгани йўқлигини ҳам айтган.\nЎзбекистон Оғир атлетика федерацияси раиси биринчи ўринбосарининг билдиришича, улардан ҳеч бири халқаро мусобақалардан дисквалификация қилинмайди.\n"Фақат аёллар жамоамизнинг Олимпиада йўлланмаси олиб қўйилди, холос", - деб айтган Шаҳрилло Маҳмудов.\n"Ўйлайманки, бу жазо биз учун у қадар кучли руҳий зарба бўла олмайди. Эркаклар жамоамизнинг 5 та йўлланмаси ўз жойида турибди. Олимпиадада эса, биз асосан йигитларимиздан юқори натижалар кутиб турибмиз", - дея қўшимча қилган федерация раиси биринчи ўринбосари.\nАммо, унга кўра, шунда ҳам бу сўзлар ўзларини оқлашлари учун асос бўла олмайди ва вазиятга тўғри баҳо беришлари лозимдир.\nШаҳрилло Маҳмудов худди шу ўринда Халқаро Оғир атлетика федерацияси спортчиларнинг допинг қабул қилишларига қарши жуда кескин кураш очганини таъкидлаган, фақат шу масалалар билан шуғулланувчи махсус комиссия иш бошлаганини ҳам билдирган.\nУнинг сўзларидан маълум бўлишича, ҳозиргача қўлланилган жазо чораларидан оғир атлетика ривожланган ҳеч бир давлат бебаҳра қолмаган.\nШаҳрилло Маҳмудовга кўра, "Шунинг учун ҳам Ўзбекистон терма жамоасидан битта қизлар йўлланмасининг олиб қўйилиши адолатли ва оғир оқибатларга олиб келмайдиган қарор"дир.\nЎзбекистон Оғир атлетика федерацияси раиси биринчи ўринбосари спортчиларнинг қон таҳлилларини текширадиган ускуналар ҳозир, ҳатто, бундан 4 йил олдингисидан фарқ қилишини айтаркан, спорт мутахассислари орасида тиббий маданиятни, тиббий билимни ошириш жуда долзарб бўлиб бораётганини ҳам таъкидлаган.\n"Маълум бўлишича, 2013 йил бизнинг ёш спортчиларимизга берилган аналгин, пенталгин сингари оддий - оғриқ қолдирувчи, юрак фаолиятини мўътадиллаштирувчи ёки микробларга қарши курашувчи дори воситалари таркибида ҳам тақиқланган моддалар бор экан. Олдинги ускуналар буни аниқлай олмаган, ҳозирги аппаратлар эса, шу препаратлардан ижобий натижа чиқараяпти".\nУнга кўра, Халқаро ва Осиё федерациялари ҳам бу масалага энди жуда жиддий эътибор қарата бошлашади.\nБу йилги Рио Ёзги Олимпиада Ўйинлари 5 август куни старт олади ва 21 августга қадар давом этади.\nБу - Ўзбекистон Олимпия терма жамоаси учун ўз тарихидаги еттинчи Ёзги Олимпиада Ўйинлари бўлади.\nЖамоа шу пайтгача Ёзги Олимпиада Ўйинларининг жаъми 20 та: 5 та олтин, 5 та кумуш ва 10 та бронза медалларини қўлга киритишга муваффақ бўлган.\nҚўлга киритган медалларининг аксарияти бокс, кураш ва дзюдо беллашувлари ҳисобига тўғри келади.\n‘Профессионал боксчиларда ҳам армон қолмасин’


Чехияда ҳибсда ушлаб турилган андижонлик қочқинлардан бири озод бўлди\n27 ноябр 2020, Тошкент вақти: 09:54\nЧехия полицияси шу ой бошида Чехия-Германия чегарасида ҳибсга олинган андижонлик икки қочқиндан бири бўлмиш Зоҳид Мирзоевни озод этди. Омонулла Мақсудов эса ҳамон ҳибсда ушлаб турилибди.\nЗ.Мирзоев яқинларининг айтишича, у аввал суд қилиниб, кейин суд қарори билан Чехиядаги Плзень ҳибсхонасидан озод этилган. О.Мақсудов эса суд қарорини кутиб турибди.\nАндижонлик қочқинлар бундан уч ҳафта муқаддам Германиядан Чехияга ўтаётган пайтда Ўзбекистоннинг Интерполга берган сўрови асосида ҳибсга олинган эди. Чехия маъмурияти Ўзбекистоннинг З.Мирзоев ва О.Мақсудовни экстрадиция қилиш ҳақидаги сўрови қанчалик асосли эканини ўрганиб чиқиш учун улар суд қарори маълум бўлгунча ҳибсд ўтиришини билдирганди.\n“Ҳозир қочқинлардан бирининг озод этилиши ва яна бирининг ушлаб турилиши уларнинг иши судда алоҳида-алоҳида кўрилгани билан боғлиқ”, - деди уларнинг адвокати Виктор Шуп.\nАндижон воқеалари чоғида ўқ ёмғири остида ўзбек-қирғиз чегарасига етиб келган юзлаб андижонлик қаторида О.Мақсудов ва З.Мирзоев ҳам бўлган. Улар БМТ қочқинлар идораси кўмагида Қирғизистондан Руминияга олиб келинган. Кейин эса уларга Германияда қочқинлик мақоми берилган.\n“Ҳьюман райтс вотч” ташкилотининг Германиядаги вакили Марианна Хойваген “Ўзбекистон ҳукумати Андижон қирғини ва режим танқиди қурбонларига тазйиқлар ўтказишда ҳамон халқаро институтлар ва ташкилотларни ишга солишга имкон топаётгани”дан таассуф билдирди.\n“Германияда тегишли мақомга эга бўлган қочқинларнинг ўзлари паноҳ топган жойда шу куйга солиниши ташвишлидир”, - деди М.Хойваген.\n25 ёшли О.Мақсудов Акром Йўлдошевнинг Гулмира исмли катта қизига уйланган. Ўзбекистон А.Йўлдошевни “акрамия” оқими етакчиси, деб билади ва уни диний экстремизмда айблаб ҳибсда сақламоқда.


Ўзбекистон Миллий Хавфсизлик Хизмати раисининг ўринбосари¸ МХХ шахсий таркиб хавфсизлигини таъминловчи назорат хизматининг бошлиғи Ҳаëт Шавкатович Шарифxўжаев ишдан олингани айтилмоқда. Мамлакат бошқарув элитасига яқин ва бир-биридан мустақил икки манбанинг Озодликка маълум қилишича¸ 52 ёшли генерал Ҳаëт Шарифxўжаев ўтган ойда ишдан олиниб, Тошкент Олий МХХ мактабига оддий ўқитувчи қилиб юборилган. Ўзбекистон Миллий хавфсизлик хизмати ёки бошқа расмий идоралардан бу маълумотни тасдиқлаш ëки инкор қилиш имкони бўлмади.\nЎзбекистон МХХсининг ўз исми сир қолишини истаган собиқ ходимларидан бирининг Озодликка микрофонсиз суҳбатда айтишича, “генералнинг ишдан олинишини Ўзбекистон собиқ бош прокурори Рашиджон Қодировнинг ишдан олиниши билан деярли бир вақтда бўлганига эътибор қаратиш керак”.\nУнга кўра¸ генерал Ҳаёт Шарифхўжаев ишдан олиниши “кейинги бир йил ичида Миллий Хавфсизлик Хизматининг ўнлаб нуфузли зобитлари ишдан олиниб, узоқ йилларга озодликдан маҳрум этилиши ортидан кутилган табиий жараëндир”.\nЎтган ҳафта Ҳаëт Шарифхўжаевнинг "туғишган жияни" Ўзбекистон Адлия вазирлиги Суд департаменти Тошкент шаҳар ҳудудий бошқармасининг собиқ бошлиғи Жаҳонгир Ғуломов ҳибсга олинганди.\nАввалроқ генерал Ҳаëт Шарифхўжаевнинг туғишган укаси Ўзбекистон Миллий Хавфсизлик Хизматининг Коррупция ва уюшган жиноятчиликка қарши кураш бошқармаси бошлиғи, МХХ полковниги Жавдат Шарифxўжаев ноқонуний тадбиркорлик, коррупция ва давлат маблағларини ўзлаштиришда айбланиб, тўрт йилга озодликдан маҳрум этилганди.\nОзодлик ўтган йили қамоққа олинган ўндан ошиқ МХХ зобитларнинг ҳозирда ишдан четлаштирилган МХХ генерали Ҳаёт Шарифхўжаевга алоқадор эканига доир мақолани нашр этган эди.\nГенерал Шуҳрат Ғуломовнинг қўли баланд келдими?\nСобиқ МХХ ходимига кўра¸ кейинги бир йилдан ортиқ муддат ичида МХХнинг икки генерали – Ҳаёт Шарифхўжаев ва Шуҳрат Ғуломовлар бошқараётган икки гуруҳ МХХда устувор мавқега эга бўлиш учун кураш олиб борган.\nИддао қилинишича, Ҳаёт Шарифхўжаев гуруҳи Ўзбекистон Республикаси бош вазири, Шавкат Мирзиёевнинг манфаатларини ҳимоя қилган.\nҲаëт Шарифхўжаев Ўзбекистон мустақиллигининг 16 йиллиги муносабати билан “Шон-шараф” ордени билан тақдирланган эди.\nҲаёт Шарифхўжаев МХХ зобитлари ва турли поғонадаги раҳбарлар ҳақида компроматларга эга бўлган иккинчи раҳбар ҳисобланган.\nЎз исми сир қолишини истаган МХХ собиқ ходимларидан бирининг микрофонсиз суҳбатда айтишича¸ хавфсизлик хизматининг барча ходимлари, биринчи навбатда, Шарифхўжаевдан, ундан кейин эса МХХ Раиси Иноятовдан қўрққанлар.\nМХХ генерали Шуҳрат Ғуломов ўз фаолиятини Сурхондарё вилояти МХХ бошқармаси бошлиғи лавозимидан бошлаган. МХХ ва Хавфсизлик кенгашида у Афғонистон ва Тожикистон бўйича мутахассис ҳисобланган.\nГенерал Ғуломов Андижон фожиаларидан сўнг Ўзбекистон қаҳрамони унвонига сазовор бўлган.\nГулнорани ранжитганлар жазоланмоқдами?\nПрезидент қизи Гулнора Каримова Ҳаёт ва Жавдат Шарифхўжаевларнинг коррупцияга арлашганини таъкидлаган эди.\nЎтган йили Гулнора Каримова Туркиянинг “Ҳуррият” нашрига берган интервьюсида Ҳаёт ва Жавдат Шарифхўжаевларнинг коррупцияга арлашганини таъкидлаган эди.\nОзодлик манбалари Гулнора Каримова Twitter-да қолидирган ёзувлар ва матубуотга берган интервьюларида исми зикр бўлган мулозимларнинг иши “чаппа кетëтгани”га эътибор қаратади.\nМХХ собиқ ходимига кўра¸ Ўзбекистон президентининг тўнғич қизи Гулнора Каримовага оид мол-мулкларни мусодара қилиш жараëнида қатнашган мулозимнинг қамоққа олингани кўп нарсага ишора қилади:\n“Қамоқда сўроқ қилинаëтган Жаҳонгир Ғуломов ака-ука Ҳаëт ва Жавдат Шарифxўжаевлар билан биргаликда Ўзбекистон президентининг тўнғич қизи Гулнора Каримовага тегишли мол-мулкларни мусодара қилиш жараëнида қатнашгани бир факт. Яна бир факт - Жаҳонгирнинг Ҳаëт Шарифхўжаевга қариндош бўлгани. Қаранг, бу қариндошлар атиги бир йилча олдин Гулнора Каримовани жазолашда иштирок этганди. Бугун бу қариндошлардан иккитаси қамоқда, бири эса ишдан олинди. Дарвоқе, ўтган ой ишдан олинган Рашиджон Қодиров (собиқ бош прокурор-таҳр.) Ўзбекистон президентининг тўнғич қизини уюшган жиноятчилика алоқадор, деган ҳужжатларни чиқарганди”, - дейди Озодлик манбаси.


Нима учун янги iPhone ларнинг камераси бўртиб чиқиб туради - XABARDOR.UZ\nНима учун янги iPhone ларнинг камераси бўртиб чиқиб туради\nЯнги iPhone моделининг бўртиб турувчи камераси уни сотиб олиш истагида бўлганларга эҳтимол тўсқинлик қилмоқда. Бу бўртиб турувчи оптика – инсон ҳаётида бўлиши мумкин бўлган энг даҳшатли нарсалигини ва Джонни Айв бундай дизайнерлик хатосига йўл қўйган бўлса, демак у аввалгидагидек даражада эмаслигини бошқаларга айтишни ҳамма ўз бурчи деб ҳисобламоқда.\nБироқ буни хато деб бўлармикан? Бу саволга “NASA” муҳандиси Роберт Фрост жавоб берди. Дизайнер ва муҳандислар бундай кичик ҳажмдаги камера модули ичига бундай кўп миқдордаги деталларни жойлаштира олишганлигининг ўзи таҳсинга сазовордир. Чунки ҳозирги кунда бундай сифат билан суръатга оладиган бу каби ингичка модулни яратишнинг иложиси йўқ. Унда камеранинг чиқиб турмаслиги учун смартфорнинг корпусини қалинроқ қилиб ишлаш керак бўлар эди.\niPhone фойдаланувчиларининг 87 фоизи мосламани ғилофда олиб юришларини инобатга олган ҳолда, бундай камера уларда ҳеч қандай кескин муаммо туғдирмайди. Apple бу камерани ингичкароқ қилиб ишлаб чиқара олмасди, лекин корпусни йўғон қилиши мумкин эди. Буни қилиш керакмиди? Албатта, йўқ.\nҲозир бунданда ингичкароқ модуллар мавжуд, лекин улардан ўтувчи ёруғлик миқдори iPhone 6 ва 6 Plus никидан кам, шунинг ҳисобига олинган суратлар ноаниқ чиқади. Сиз ўзингизни компания муҳандисларидан ақллироқман деб ўйламанг. Агарда уларда худди шундай сифатдаги ва бўртиб турмайдиган камерани қўйишнинг имкони бўлганида эди, улар буни албатта амалга оширган бўлардилар.\nҲозирда бунинг имкони йўқлиги сабабли, биз ушбу камера билан қаноатланишимизга тўғри келади. Лекин шу билан бирга ушбу "камчилик" кейинги авлод қурилмаларида тўғриланади, деб умид билдирамиз.


● Чилонзор-3 даҳасидаги 61-уй қўмитаси раҳбари:\n– 2014 йил 1 май куни уйимиз аҳли катта ширкат таркибидан ажралиб чиқди. Биз умумий мол-мулк таъминотини юридик шахс тузмаган ҳолда бевосита мулкдорлар жамоаси ўз зиммасига олиши ҳақида қарор қабул қилдик. Юридик шахс бўлмаганимиз сабабли квартира олди-сотди ишларида нотариал идорага тақдим этиш учун қарздорлик йўқлиги ҳақидаги маълумотнома масаласида муаммолар келиб чиқмоқда. Ҳозир қуйидаги тартибда иш тутмоқдамиз: мен қарз йўқлигини шахсий штампим билан тасдиқлайман, маҳалла фуқаролар йиғини эса шу асосда ўз муҳрини босади. Аммо баъзи нотариал идоралар бунақа маълумотномани олишмаяпти.\n– Қонун ҳужжатлари кўп квартирали турар жой фондини ХУМШ тузмасдан туриб, бевосита мулкдорлар жамоаси томонидан бошқарилиши ва унга хизмат кўрсатилишига йўл қўяди (Уй-жой кодексининг 127-моддаси; Фуқаролик кодексининг 219-моддаси; ВМнинг 15.07.2014 йилдаги 194-сон Қарори). Лекин шуни ёдда тутиш зарурки, бу йўл қарор 100 фоиз овоз билан қабул қилинишини назарда тутади, бу эса масалани анчагина мураккаблаштириб юборади. ХУМШлардан фарқли равишда бу вариант қонун ҳужжатлари билан бирмунча камроқ тартибга солинган. Кўпгина масалалар Қонунга мувофиқ ХУМШга ўхшашлик бўйича ёки уй хўжалиги асралишини таъминлашни ширкат тузмасдан туриб мулкдорлар жамоалари томонидан олиб бориш борасидаги бошқалар тажрибаси асосида ҳал этилади.\nУй илгариги ХУМШ таркибидан чиқаётганда бунда тақсимлаш баланси талаб этилмайди. Умумий йиғилиш қарорининг ўзи ва ширкатни унинг таркибидан чиқиш хусусида хабардор этишнинг ўзи кифоя. Лекин ХУМШ билан мулкдорлар жамоаси ўртасида ҳамиша ўзаро даъво, иддао, бажарилмаган мажбуриятлар кўплигича қолаверади. Ким кимга қарздор ва мажбур эканлиги жуда жиддий масала. Мабодо ХУМШга ўхшашлик бўйича иш тутиладиган бўлса, Хусусий уй-жой мулкдорлари ширкатларини давлат рўйхатига олиш тартиби ва ҳисобга қўйиш тўғрисидаги низомнинг (Президентнинг 10.02.2005 йилдаги ПҚ-3-сон Қарорига 3-илова) 6-бандида белгилаб қўйилишича, тарафларнинг бажарилмай қолган мажбуриятлари улар ўртасидаги келишув бўйича ёки суд тартибида расамадга солинади. Таркибидан муайян кўп қаватли уйни «учирма қилган» ширкат собиқ қўл остидагиларга нисбатан қарздорлик бобида якка тартибда даъво ва эътирозлар билдиради. Маълумки, «катта оила»дан уйнинг ажралиб чиқиши яхши ҳаёт белгиси эмас, балки уй хўжалиги тўлиқ барбод бўлганлиги туфайлидир. Тарафлар ўзаро келишиб, нуқтаи назарларини солиштириб олиб, ишни далолатнома ёки келишув билан мустаҳкамлаб қўйсалар, нур устига аъло нур. Аммо қонун буни мажбурий тартибда қилинишини назарда тутмайди. Квартира эгаларининг капитал таъмирлаш учун мўлжаллаб ажратган ажратмалари асосида тўпланган пул маблағларининг бир қисми Қонун 37-моддаси билан ўхшашликдан келиб чиқиб, илгариги ширкат мулкдорлар жамоасига бериши керак.\nЭнди мажбурий бадаллар бўйича қарздорлик йўқлиги ҳақида нотариал идорага кўрсатиладиган маълумотнома хусусида. ХУМШ тузмаган ҳолда, бевосита ўз-ўзини бошқариш таомилида бундай маълумотнома бериш механизми ширкат аъзолари учун белгилангани билан бир хилдир. Маълумотномани уй қўмитасининг раиси имзолайди (бўлса шахсий штампини қўяди), уни маҳалла фуқаролар йиғини раиси тасдиқлайди. Тажриба шуни кўрсатмоқдаки, нотариал идораларнинг бир қисми бундай маълумотномаларни олмоқда, бошқа қисми эса сабабини изоҳламаган ҳолда олишдан бош тортмоқда. Биз юзага келган ана шу муаммони ҳал этишда ёрдам берилишини сўраб, Адлия вазирлигига хат тайёрладик.


Шавкат Мирзиёев Москвадаги Ислом Каримов хиёбонига ташриф буюрди – фото\n09:48 25.06.2020 (Янгиланган 10:55 25.06.2020)\nИслом Каримов хиёбонида президентни ўнлаб ватандошлар кутиб туришган эди. Мирзиёев йиғилганларнинг барчасига салом йўллади.\nТОШКЕНТ, 25 июн - Sputnik. Ўзбекистон президенти Шавкат Мирзиёев Москвадаги Ислом Каримов номидаги ҳиёбонга ташриф буюрди. Бу ҳақда давлат раҳбарининг матбуот хизмати хабар берди.\nИслом Каримов номидаги хотира боғи Ўзбекистон элчихонаси яқинида жойлашган. Ўзбекистон биринчи президентининг ҳайкали 2018 йил 18 октябрда ўрнатилган эди.\nМирзиёев ҳайкал пойига гуллар қўйди ва мамлакат тарихида ўчмас из қолдирган республиканинг биринчи президенти хотирасига ҳурмат бажо келтирди.\nЎзбекистоннинг амалдаги раҳбарини ҳиёбонда ўнлаб ватандошлар кутиб туришган. Президент йиғилганларнинг барчасига салом йўллади.\nЭслатиб ўтамиз: кеча 24 июн куни Москвадаги Қизил майдонда Ғалабанинг 75 йиллиги шарафига парад бўлиб ўтди. Унда ўнта хорижий давлат раҳбарлари, шу жумладан Шавкат Мирзиёев иштирок этди.


Қўзиқориндан эҳтиёт бўлинг! – Сурхон тонги\nБош саҳифа / Жамият / Қўзиқориндан эҳтиёт бўлинг!\nМай 8, 2019\tЖамият Изоҳ қолдириш 812 Кўрилди\nБаҳор келиши, ёғингарчиликнинг кўп бўлиши натижасида боғларда, дала-даштда, анҳор, йўл ёқаларида қўзиқоринлар ўсиб, ривожлана бошлайди.\nЗамбуруғ кишиларга завқ-шавқ бағишлаши билан бирга, уни билмасдан истеъмол қилганлар ўртасида оғир заҳарланишни ҳам келтириб чиқариши мумкин. Вилоятда заҳарли замбуруғларнинг қўнғирдор липиота, жигарранг қизил липиота ёки қизил мухомор, оқ погонка турлари мавжуд бўлиб, уларнинг заҳарини кобра, грюза илонларининг заҳрига ўхшатишади.\nКасаллик замбуруғнинг турига қараб 1,5 соатдан 10 соатгача клиник белгилари бошланади. Бемор замбуруғ истеъмол қилгандан сўнг меъда соҳасида ачишадиган оғриқ сезади, кўнгли айнийди ва ичи кетади, 2-3 кунда сариқлик пайдо бўлади. Агар мухомордан заҳарланган бўлса, беморни тер босади, сўлаги оқади, кўзи ёшланади, кўнгли беҳузур бўлиб, тез-тез қусади, тинмай ичи кетади. Бемор бош айланишидан шикоят қилиб, эс-ҳуши кирди-чиқди бўлиб туради. Бемор алаҳлайди, кўзига қандайдир нарсалар кўринади ва маст одамга ўхшаб юради.\nЗамбуруғдан заҳарланганда беморга биринчи тиббий ёрдам кўрсатиш учун қайнатиб совутилган 1 стакан сувга 1 ош қошиқ ош содаси солиб, ичириш керак, ошқозон шу тартибда 4-5 марта ювилади ва бармоқни ҳалқумга солиб, қайд қилдирилади. Сўнгра аччиқ кўк чой ва кофе ичириб, зудлик билан шифохонага жўнатиш керак.\nҚўзиқориндан заҳарланишнинг олдини олиш учун авваламбор аҳоли истеъмолга яроқли замбуруғларнинг турларини фарқлашни билиш керак. Замбуруғларни аҳоли исътиқомат қиладиган жойлар, экин майдонлари, зовурлар ёқаси, саноат корхоналари, йўл ёқалари ва қўтонлар жойлашган жойлардан териб истеъмол қилмаслиги керак. Замбуруғларни териб бозорларда сотиш қатъиян ман қилинади.\nСаломатлик — туман бойлик, деб бежизга айтилмаган. Соғлигингиз ўз қўлингиздадир. Шунинг учун кимда ким заҳарли ва истеъмол қилса бўладиган замбуруғларни фарқлай олмаса, яхшиси, истеъмол қилмагани маъқул. Шунда сиз ўзингиз, оила аъзоларингиз, қариндош-уруғларингизни хавфдан асраган бўласиз.\nвилоят ДСЭНМ санитария-гигиена бўлими бошлиғи\nТермиз шаҳар ДСЭНМ мутахассислари\nОлдинги Ҳам саёҳат, ҳам зиёрат\nКейинги Оролга бугунги нигоҳ


Душанбе халқаро аэропортида давлатимиз раҳбарини Тожикистон Республикаси Президенти Имомали Раҳмон кутиб олди.\nЎзбекистон Президенти шарафига бутун шаҳар бўйлаб давлатимиз байроғи кўтарилган. Кўчаларга чиққан минглаб тожикистонликларнинг юз-кўзидаги хурсандчилик ушбу ташриф улар учун орзиқиб кутилган воқеа эканидан далолат беради.\nДарҳақиқат, бу ташриф ўзаро муносабатлар тарихида Ўзбекистон Президентининг Тожикистонга илк давлат ташрифидир. Томонлар ушбу музокараларга мамлакатларимиз ҳамкорлигини сифат жиҳатидан янги босқичга кўтариш, уни амалий мазмун билан бойитиш учун имконият сифатида қарамоқда.


17:22 / 26.03.2017 3492 pdf Ўқиш режими + -\nАллоҳ таоло улуғ ҳикматлар асосида бандаларга тоат-ибодатни жорий этишни ирода қилди. У Зот жорий қилган барча тоат ва ибодатлар банданинг икки дунёси учун ўта манфаатлидир. Маълумки, Аллоҳ таоло бандаларига жорий қилган тоат-ибодатлар мажбурий ва ихтиёрийга тақсимланади. Мажбурий тоатлар фарз ва вожиблардан иборатдир. Ихтиёрий ибодатлар эса мандубдир, уларни нафл ибодатлар ҳам дейилади. Мажбурий ибодатлар муайян вақт билан чегаралангандир: беш вақт фарз намозларга ўхшаш. Ихтиёрий ибодатларнинг баъзиларининг вақти тайин, бошқалариники тайин эмас. Зуҳо, таҳажжуд, таҳийятул масжид каби намозларнинг вақти маълум. Нафл намоз ва рўзаларнинг вақти белгиланган эмас. Ибодатларнинг мазкур шаклда турлича бўлишида катта ҳикматлар бордир.\n17:28 / 26.03.2017 3704\n2197 05:00 / 28.02.2017\n4756 05:00 / 01.03.2017\n656 14:00 / 27 февраль


13 январь, 2021, 20:01\nТеглар:Элдор Шомуродов | Женоа | Криштиану Роналду\nБу Элдорнинг қўлидан келади\nБугун тунда Италия кубоги нимчорак финали доирасида “Ювентус” ўз майдонида “Женоа” футболчиларини қабул қилади.\n“Женоа”га янги бош мураббий – Давиде Баллардини келиши билан жамоа ўйинидаги ўзгаришларни ҳис қилган генуялик мухлислар бугунги ўйинда ўз футболчиларидан ижобий натижа умид қилмоқда. Улар жамоа муваффақиятини таъминлашда асосий ролни Элдор Шомуродов бажаришига ишонч билдиряпти.\nЭътиборингизга италияликларнинг “Ювентус”га қарши учрашув олдидан Элдор Шомуродов борасида билдирган фикр-мулоҳазаларини ҳавола қиламиз.\nАлбатта, “Ювентус” жуда кучли. Лекин уларга гол уриш мумкин. Айниқса, жамоангда Элдор Шомуродов ва Маттиа Дестро сингари зўр ҳужумчилар бўлса!\nАгар Шомуродов “Ювентус”га гол урса, мен Римга бориб, Ўзбекистон элчихонасига учрайман ва шундай футболчи учун уларга миннатдорлик билдириб келаман.\nШомуродов “Ювентус”га ўтиши мумкинлиги ҳақида хабарлар тарқалди. Мана энди туринликларга қарши ўйинда ўзини кўрсатиш вақти ҳам келди.\nОхирги учта учрашувда Элдор голли вазиятларда бевосита иштирок этди. “Ювентус” билан бўладиган ўйинда ҳам бу ҳолат такрорланишини хоҳлаймиз.\nДастлабки ойларда Шомуродов ҳақидаги мақтовларни истеҳзо билан ўқирдим. Мен уларни ўзбеклар ўз футболчисини қўллаб-қувватлаш учун фейсбук саҳифасига жойлаяпти, деб ўйлардим. Ҳозир эса, ўзим ҳам Элдорга жуда қаттиқ ишоняпман. У ҳақиқатан яхши футболчи экан.\n“Ювентус”га қарши ўтган ўйинда Шомуродов Роналдудан тўпни олиб қўйгани ўша учрашувнинг энг ёрқин вазияти бўлган эди. Бугун ҳам ўзбек футболчиси Роналдуни тўхтатиб қолишига умид қиламиз.\nЗўр ўйин кутяпман. Бугун ютқазишимиз мумкин, лекин учрашув муросасиз ўтади. “Ювентус”да Криштиану учта гол урса, бизда Шомуродов ва Дестро дарвозани ишғол қилади.\nЎзбек ҳужумчиси бу басҳда бошқача иштиёқ билан ўйнайди. Элдор “Ювентус”га ўтиши мумкин. Бўлажак тўқнашувда у Андреа Пирлога Альваро Моратадан кучлироқ эканини кўрсатиб қўйиши керак. Пирло уни трансфер қилишини сўрасин!\n“Ювентус” – “Женоа” учрашуви Тошкент вақти билан 00:45 да бошланади.\nШомуродов Дибала ва Санчесни ортда қолдирди


Ногронлиги бўлган шахслар ўқишни қўчиришлари мумкинми? – MEHRTILSIMI.uz\nНогронлиги бўлган шахслар ўқишни қўчиришлари мумкинми?\nСаламат Авезов 30.07.2020\tFikr bildirganlar yo’q 1,675 кўрилди\nНогронлиги бўлган шахслар ўқишни кўчирмоқчи бўлса у грант ҳолида кўчириши мумкунми?\nАгар ногиронлиги бўлган шахслар давлат гранти асосида таҳсил олаётган бўлса грантга кўчиришлари мумкин.\nСаволга Ўзбекистон Ногиронлар Ассоциацияси раиси,\nюрист Ойбек Исоқов жавоб берди.\nМанба: “Disability Rights” – Ногирон ҳуқуқи Махсус тўплами\nAvvalgi Avvalgi sahifa: Меҳнат жамоасини ҳуқуқларини ҳимоя қилишга қаратилган асосий қоидалари ҳақида маълумотларни қаердан олсам бўлади?\nKeyingi Keyingi sahifa: II гуруҳ ногиронлиги бўлган ишловчи шахслар яна такрор тиббий кўрикдан ўтишлари шартми?\nShu hafta: 1993\nShu oy: 15833


Видео: Президентнинг Америкадаги ватандошлар билан учрашуви тафсилотлари\n20 сентябрь куни Нью-Йоркда Ўзбекистон раҳбари Шавкат Мирзиёев билан мулоқот қилган 18 ватандошдан бири Нодир Зокиров учрашувдан кейинги таассуротлари билан «Америка Овози»га ўртоқлашди.\n— Тахминан бир соат давом этган учрашув жуда самимий бўлди. Америкада меҳнат қилаётган ўзбек ватандошлари — турли соҳа эгалари билан қисқача гаплашиб чиқилди. Ўйлайманки, бу айнан ёш кадрларга Президент томонидан эътибор ва илм-фан соҳасида ишлаётган кишиларнинг тажрибасини Ўзбекистонга олиб келмоқчи бўлгани жуда ҳам эътиборга молик, — деди Н.Зокиров.\n— Президент «қандай таклифлар бор?» деб сўраганида, ижтимоий-иқтисодий шароитлар республиканинг ҳамма жойида бир хил бўлишини, жумладан пойтахт Тошкентда мавжуд коммунал шароитлар вилоятларда ҳам бўлиши кераклигини айтдим. Ўзим қўқонлик эканлигимни айтиб, Қўқонда қиш мавсумида электр энергияси ва газда узилиш бўлишини айтганимда, Президент кулиб, гапимни бўлиб: «Мен ўзим Қўқонга куёв ҳисобланаман, у ерда шундай муаммолар борлигидан жуда яхши хабардорман. Ўзим ҳам хижолат бўлиб юраман. Бу йил Қўқонга газ ҳам электр чироғи ҳам узлуксиз етказилади.», деди.\nСуҳбатнинг тўлиқ кўринишини томоша қилинг:\nҚўқон Нью-Йорк Шавкат Мирзиёев\nНью-Йоркда қор бўрони сабабли мактаблар ёпилади


Газета Норма маслахатчи / 2015 год / № 50 / Суд иши\nБуюртмачи (1-МЧЖ) ва пудратчи (2-МЧЖ) 2015 йил мартида адади 5 минг нусха бўлган 100 млн сўмлик матбаа маҳсулотини тайёрлашга шартнома тузишди. 1-МЧЖ 3 банк куни мобайнида шартноманинг бутун суммасини тўлаш ва 2-МЧЖга бутун адад учун қоғоз бериш мажбуриятини олди. Пудратчи бутун буюртмани олдиндан ҳақ олингандан сўнг 40 кун ичида бажариш мажбуриятини олди.\nБуюртмачи ўз вақтида олдиндан ҳақ тўлади. 7 кундан кейин пудратчи унга бутун адад учун қоғоз бериш шартномавий мажбуриятини эслатди. Бироқ буюртмачи унинг фақат ярмини жўнатди.\nИшларни бажариш муддати тугагандан кейин 2015 йил майда пудратчи буюртмачини матбаа маҳсулотининг тайёрлиги ва қоғоз учун қўшимча равишда 20 млн сўм тўлаш зарурлигини маълум қилди.\nМатбаа маҳсулотининг сифати текширилганда камчиликлар аниқланмади ва тарафлар бажарилган ишларни қабул қилиш-топшириш далолатномасини имзоладилар. Бироқ буюртмачи Фуқаролик кодекси 636-моддасининг еттинчи қисми ва шартнома қоидаларига ҳавола қилиб, унга тўла етказиб берилмаган қоғозга оид харажатларни қоплашдан бош тортди. Унинг важларига қўшилмаган пудратчи 2015 йил июлда хўжалик судига 20 млн сўм қўшимча чиқимларни, шунингдек 200 минг сўм давлат божи ва 7 200 сўм почта харажатларини ундириш талаби билан мурожаат қилди.\n– Биз ўз мажбуриятларимизни белгиланган муддатларда тўлиқ бажардик ва сифатли матбаа маҳсулотини тайёрладик. Шартнома шартларига кўра буюртмачи нафақат олдиндан ҳақ тўлаши, балки бизга маҳсулотнинг бутун ададига қоғозни бериши керак эди. Бироқ, олдиндан ҳақ тўлаган бўлса-да, у талаб қилинаётган қоғознинг фақат ярмини етказиб берди. Шу боис биз қоғоз сотиб олишга мажбур бўлдик. Унга доир харажатларни биз тақдим этган шартномалар ва юкхат-ҳисобварақ-фактуранинг нусхалари тасдиқлайди. Буюртмачи улар шартномада назарда тутилмаганлигини рўкач қилиб, қўшимча харажатларни қоплашдан бош тортди. Даъвони қондиришингизни сўраймиз.\n– Биз ўз мажбуриятларимизни бажара бориб, белгиланган муддатларда олдиндан ҳақни тўлиқ ўтказдик ва ўз имкониятларимиздан келиб чиқиб пудратчига қоғоз етказиб бердик. Бироқ у учинчи тарафдан мустақил равишда қоғоз сотиб олганлиги тўғрисида бизни олдиндан огоҳлантирмади, буни бажарилган ишни қабул қилиш арафасидагина билдик. Шу боис мазкур харажатлар ҳаддан ташқари оширилган деб ҳисоблаймиз. Бундан ташқари, ФКнинг 636-моддаси еттинчи қисмига кўра, буюртмачини пудрат шартномасида кўрсатилган ишнинг баҳосини (сметани) ошириш зарурлиги тўғрисида ўз вақтида огоҳлантирмаган пудратчи иш учун шартномада белгиланган баҳода ҳақ олиш ҳуқуқини сақлаб қолган ҳолда шартномани бажариши шарт. Шу боис даъвони рад этишингизни сўраймиз.\nБиринчи инстанция суди иш материалларини ўрганиб, даъвогарнинг важ-далиллари ва жавобгарнинг эътирозларини тинглаб ҳамда муҳокама қилиб, қонун ҳужжатларининг қоидаларини таҳлил қилиб, пудратчининг 20 млн сўм қўшимча чиқимларни, шунингдек 200 минг сўм давлат божи ва 7 200 сўм почта харажатларини ундириш даъвоси билан мурожаат қилишига сабаб бўлган далиллар тасдиғини топди.\nФКнинг 645-моддаси қоидаларига асосланиб, суд даъвогарнинг даъво талабларини тўлиқ қондирди. Апелляция ва кассация инстанциялари ушбу ҳал қилув қарорини ўзгартиришсиз қолдирдилар.\nФКнинг 645-моддаси биринчи ва иккинчи қисмларига кўра, пудратчининг ишни бажаришига буюртмачи пудрат шартномасида назарда тутилган ҳолларда, ҳажмда ва тартибда ёрдам бериши шарт. Буюртмачи бу мажбуриятни бажармаса, пудратчи кўрилган зарарни, шу жумладан бекор туриб қолганлик оқибатидаги қўшимча чиқимларни қоплашни ёки ишни бажариш муддатини ўзгартириш ёхуд пудрат шартномасида кўрсатилган иш баҳосини оширишни талаб қилишга ҳақли.\nФКнинг 636-моддаси еттинчи қисмидаги буюртмачини пудрат шартномасида кўрсатилган ишнинг баҳосини (сметани) ошириш зарурлиги тўғрисида ўз вақтида огоҳлантирмаган пудратчи иш учун шартномада белгиланган баҳода ҳақ олиш ҳуқуқини сақлаб қолган ҳолда шартномани бажариши шартлиги тўғрисидаги қоидани мазкур ҳолда қўллаб бўлмайди. Иш қиймати кўпайишига буюртмачининг қоғозни ишни бажариш учун зарур бўлган миқдорда етказиб бериш бўйича ўз шартномавий мажбуриятини бажармаганлиги сабабчи бўлди. Пудратчи буюртмачидан шартномада кўрсатилган иш нархидан ортиқ суммани ундиришни тўғри талаб қилган.\nШу сабабли суд унинг даъво талабларини қондирди.\nШунга эътибор қаратиш лозимки, агар жавобгар даъвогар билан қоғоз етказиб бериш ва ишни бажариш муддатларини узайтириш тўғрисида судгача келишиб, бу ҳақда шартномага қўшимча битим тузганда эди, қўшимча харажатлардан, шу жумладан давлат божи ва почта харажатларини тўлашдан қутулган бўлар эди.


12:09 01.09.2019 Ҳавола олиш\nБухоролик кекса ёшли ўқитувчи ўзининг собиқ ўқувчиларида қимматбаҳо совға олди.\nТОШКЕНТ, 1 сен – Sputnik. Ўтган ҳафта ижтимоий тармоқларда собиқ ўқувчилар ўзлариинг мактаб ўқитувчисига Nexia автомобили совға қилгани акс этган видео пайдо бўлган эди. Sputnik мухбири ушбу воқеа тафсилотларини аниқлади.\nМаълум бўлишича, ушбу воқеа Бухоро вилоятининг Қоракўл туманида бўлиб ўтган экан. Ўша ерда истиқомат қилувчи математика ўқитувчиси Ҳазрат Рахимовнинг собиқ ўқувчилари унга Ravon Nexia R3 автомобилини совға қилишган экан.\nҲазрат Рахимов Қоракўлдаги академик лицейда 34 йилдан буён ўқитувчилик қилар экан. Ўтган йилда ўқитувчи соғлиги ёмонлашгани туфайли ишдан кетишга мажбур бўлган экан. Ўқитувчининг ҳайдовчилик гувоҳномаси ҳам йўқ экан.\nМиннатдор ўқувчиларидан совға олганидан сўнг, Рахмат ака ҳайдовчилик гувоҳномаси олиш учун ҳужжатларини топширган. У кишининг ўқувчилари ушбу видео ижтимоий тармоқларда тарқат кетишини истамаган экан.\nЎқувчилар айтишига қараганда, Рахмат ака уларни юмшоқ кўнгилли, виждонли бўлишга кўпроқ бадиий китоб ўқишга ўргатган эканлар.\nSputnik мухбирига маълум бўлишича, Ҳазрат Рахимовга яна бир совға тайёрланмоқда – собиқ ўқувчиларидан бири устозни ўзи билан бирга Ҳаж сафарига олиб боришга тайёрланмоқда.


Университет мураббийлар кенгаши раиси Факультет декани\n«____»____________2019 й. «____»____________2019 й.\nБИОЛОГИЯ ЎҚИТИШ МЕТОДИКАСИ ЙЎНАЛИШИ 4-КУРС 16-29 ГУРУХ ТАЛАБАЛАРИ БИЛАН ОЛИБ БОРИЛАДИГАН\nр е ж а с и\n(2019-2020 ўқув йили)\nФарғона – 2019\nМазкур тадбирлар режаси ойларнинг хусусиятидан келиб чиқиб, ҳар бир ойга рамзий ном бериш асосида маънавий-маърифий ишларни мақсадли ва тизимли ташкил этиш мақсадида тузилган ҳамда ____________кафедрасининг 2019 йил ____________ даги йиғилишида маъқулланган.\nГуруҳ мураббийсининг вазифалари:\nмаънавий-маърифий ишларни олиб бориш;\n“Ахборот соати”ни мунтазам ўтказиб бориш, “Ахборот соати” варақаларидаги маълумотларни талабаларга етказиш ҳамда уларнинг моҳиятини ўрганишни ташкилллаш, “Ахборот соати”ни ўз вақтида гуруҳ журналига қайд этиб бориш;\nреспублика ва вилоятнинг илмий, оммабоп нашрларига гуруҳ талабаларининг обунасини ташкиллаш;\nгуруҳга ажратилган аудиторияни жиҳозлаш ва унинг доимий тозалигини таъминлаш;\nТТЖ ва ўз уйидан қатнаб ўқийдиган талабалар ҳолидан хабар олиш, уларнинг яшаш шароитлари билан яқиндан танишиш;\nталабаларнинг ота-оналари билан алоқа дафтарини юритиш;\n“Ота-оналар” куни тадбирини ўтказиш;\nўқув бинода ва талабалар турар жойида навбатчилик қилиш;\nгуруҳнинг иқтидорли талабаларини илмий, ижодий ва касбий тўгаракларга жалб этиш, олимпиада ва кўрик-танловлардаги иштирокини таъминлаш;\nгуруҳ талабаларининг турли жойларга саёҳатини ташкиллаш;\nоммавий тадбирлар, ободонлаштириш ишлари ва ҳашарларда гуруҳ талабаларининг фаол иштирокини таъминлаш;\nталабалар орасида турли учрашув, давра суҳбати, семинар ва мусобақалар ташкиллаш.\n© Фарғона – 2019\n16.29 ГУРУҲ ТАЛАБАЛАРИ БИЛАН ОЛИБ БОРИЛАДИГАН МАЪНАВИЙ-МАЪРИФИЙ ИШЛАР\nАмалга ошириш шакли ва механизми\nЎзбекистон Республикаси Президенти қарор ва фармонлари, рисола, китоб, маъруза ва нутқлари, Вазирлар Маҳкамаси қарор ва фармойишлари, Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги буйруқ ва топшириқлари, вилоят, туман ҳокимлиги қарор ва топшириқлари ижросини таъминлаш борасидаги университет ректори буйруқлари, педагогик кенгаш ҳамда кафедра йиғилишлари қарори ижросини таъминлаш.\nЎзбекистон Республикаси Президентининг 2017 йил 20 апрелдаги «Олий таълим тизимини янада ривожлантириш чора-тадбирлари тўғрисида» ги ПҚ -2909-сонли қарорининг 1-иловаси 38-бандига мувофиқ, олий таълим муассаларида маънавий-ахлоқий тарбия ишларини ташкил қилиш.\nЗамонавий усул ва воситаларни қўллаган холда якка ва жамоавий тартибда, ўқитувчи ва талабалар билан хамкорликда\nГуруҳ талабалари орасида давлатимиз сиёсатининг устувор жиҳатларини, Президентимиз асарлари, маърузаларининг мазмун-моҳиятини тарғиб этиб бориш.\nЗамонавий усул ва воситаларни қўллаган ҳолда якка ва жамоавий тартибда, ўқитувчи ва талабалар билан, жамоат ташкилотлари билан ҳамкорликда\nАкадем гуруҳ ота-оналар йиғилишларини ташкиллаш\nТТЖ ва ижарадаги талабалар билан маънавий-маърифий ишлар олиб бориш\nТТЖ ва ижарада яшовчи талабалар билан биргаликда\nГуруҳ талабалари ўртасида матбуот нашрларига обунани ташкиллаш\nОйларнинг хусусиятидан келиб чиқиб, ҳар бир ойга қуйидаги рамзий номларни бериш асосида маънавий-маърифий ишларни мақсадли йўналтириш ва амалда жорий этиш:\nСентябрь – “Мустақиллик – буюк неъмат” ойлиги\nОктябрь – “Устозим – ҳаётим чироғи” ойлиги\nНоябрь – “Қомусимиз – эркин ва фаровон ҳаётимиз кафолати” ойлиги\nДекабрь – «Конституция – бахтимиз қомуси» ойлиги\nЯнварь – “Мардлар қўриқлайди Ватанни” ойлиги\nФевраль – “Аждодлар ёди” ойлиги\nМарт – “Ободонлаштириш” ойлиги\nАпрель – “Саломатлик” ойлиги\nМай – “Хотира ва қадрлаш” ойлиги\nИюнь – “Экология ва атроф-мухит” ойлиги\nИюль-август – “Талабалик – олтин даврим” ойлиги\nРаҳбарият, маънавият бўлими, кафедралар ва гуруҳ раҳбарлари билан ҳамкорликда\nМиллий ва санавий байрамларнинг юқори савияда ўтказиш.\nРаҳбарият билан ҳамкорликда\nЎқув йили давомида олиб борилган маънавий-маърифий ишлар ҳисоботини юритиш, баённомаларини ўз вақтида расмийлаштириб бориш.\nЯрим йиллик ва йиллик ҳисоботларни кафедра ва маъмуриятга тақдим этиш,\nбаённомалар йиғма жилдини кафедрада сақлаш\n“АХБОРОТ СОАТИ”ДА БАЖАРИЛАДИГАН ИШЛАР\nСентябрь – «Мустақиллик – буюк неъмат» ойлиги\n“Жонажон Ўзбекистоним, мангу бўл омон!” мавзусида суҳбат ўтказиш.\n1 сентябрь – мустақиллик байрами муносабати билан ўтказиладиган тадбирда талабаларнинг иштирокини таъминлаш.\n2. Талабалар ҳақида маълумотлар банкини бойитиш.\n3. Гуруҳ етакчилари таркибини шакллантириш.\n4. Гуруҳга ажратилган хонани безатиш ҳамда ўқув йили давомида унинг хавфсизлиги ва гигиеник ҳолатини назорат қилиб бориш мақсадида навбатчилик гуруҳи тузиш.\n5. Талабаларни университет ички тартиб қоидалари ва олий таълим муассасаси ҳудуди билан таништириш\nЎзбекистон Республикаси Президентининг 2018 йилдаги Мустақиллик куни муносабати билан Ўзбекистон Республикаси Президентининг ўзбек халқига мурожаати мазмун-моҳиятини ўрганилади. «Мустақиллик – буюк неъмат» ойлиги мазмуни ҳақида талабаларга маълумот берилади ва бажариладиган ишлар белгилаб олинади.\nГуруҳ етакчилари таркиби кўриб чиқилади.\n1. “Инсон одоби билан гўзал” мавзусида давра суҳбати\n2. Жорий ишлар.\nМамлакатимизда амалга оширилаётган ислоҳатлар ва жаҳонжда юз бераётган янгиликлар ҳақида талабаларга етказилиши зарур бўлган ахборотлар берилади\n1 “Юксак маънавиятли авлодни тарбиялашда 5 та мухим ташаббуснинг мазмун моҳияти” мавзусида давра суҳбати\nБуюк аждодларимиз, қолаверса, ҳар бирининг номи тарих зарварақларига абадий мухрланган самарқандийлар, бухорийлар, насафийлар, хоразмийлар, термизийлар, хўжандийлар, шошийлар, фарғонийлар, туркистонийлар, марғилонийлар каби аждодларимиз фаолияти ва эришган ютуқлари ёшларга тушунтирилади. Ушбу алломаларни бутун дунё тан олганлиги ҳақидаги мисоллари келтирилади ҳамда талабаларда аждодларга бўлган эҳтиром туйғуси янада куйайтирилади.\n1.«Туризм: жадал ривожланаётган тармоқ» мавзусида суҳбат ўтказиш.\n2. 1 октябрь – “Устоз ва мураббийлар куни”га тайёргарлик кўриш (ишчи гуруҳ таркиби ҳамда режа тузиш).\nТалабалар ўртасида ижтимоий фаолликни ошириш масалалари тарғиб этилади мавзу юзасидан навбатдаги вазифалар белгилаб олинади\nРежа асосида ишчи гуруҳ фаолияти мувофиқлаштирилади.\nАбу Наср Фаробийнинг “Фозил шаҳар одамлари ҳақида рисола”сининг таҳлили\nРисоланинг ғоявий-бадиий қиммати хусусида баҳс-мунозара ташкилланади\n1. 1 октябрь – “Устоз ва мураббийлар куни” муносабати билан “Устозим – ҳаётим чироғи” мавзусида суҳбат ўтказиш.\n“Устозим – ҳаётим чироғи” ойлиги мазмуни ҳақида талабаларга маълумот берилади ва бажариладиган ишлар белгилаб олинади. Мазкур санага бағишлаб ўтказиладиган суҳбатга тажрибали устозлар таклиф этилади.\n1. “Шарқ жавоҳирлари” мавзуида сухбат ташкиллаш.\nТалабаларга покдомонлик фазилати, унинг моҳияти хусусида маълумот берилади ва уларнинг бу борадаги фикрлари ўрганилади.\n1. «Дунё узра жарангалаётган тил, Инсоният тараққиётининг таянчи» мавзусида давра суҳбати\nЎзбекистон Республикасининг «Давлат тили ҳақидаги қонуни» (янги таҳрири) моддалари шарҳланади, ўзбек тилига давлат тили мақомининг берилиши ҳақида маъруза қилинади.\n1. “Тараққиёт стратегияси – фаровон келажагимиз кафолати” мавзусида суҳбат ўтказиш.\nМамлакатимизда мустақиллик йилларида амалга оширилган кенг кўламли ислоҳотлар, 2017-2021 йилларда Ўзбекистон Республикаси-ни ривожлантиришнинг бешта устивор йўналиши бўйича Ҳаракатлар стратегияси тўғрисида талабаларга маълумотлар бериш.\nОйбекнинг ‘Навоий” романи, “Болалик” қиссаси таҳлили.\nБадиий асарнинг ғоявий-бадиий қиммати хусусида баҳс-мунозара ташкилланади\nНоябрь – “Буюк юртнинг баҳтиёр фарзандлари” ойлиги\n1. “Буюк юртнинг баҳтиёр фарзандлари” мавзусида баҳс-мунозара.\nТалаба ёшларга мустақиллик йилларида Ўзбекистонда ёшларга яратиб берилаётган имкониятлар, иқтидорли ва истеъдодли ёшларнинг илм ва спорт соҳаларда ютуқларни қўлга киритаётган ёшлар ҳақида мисоллар келтирилади.\n1. “Тарбия – ҳаёт-мамот масаласи” мавзусида давра суҳбати\nТарбия, инсон тарбияси ва ҳаёт мавзуидаги фалсафий фикрлар таҳлил этилади. Файласуфлар фикрлари ўрганилади.\n1.“Китобхонлик – буюк келажак кафолати” мавзусида суҳбати ташкиллаш.\nТалабаларнинг шахсий қизиқишлари ўрганилади, бўш вақтларни самарали ташкиллаш юзасидан тавсиялар берилади.\n1. “Огоҳлик ва ҳушёрлик давр талаби” мавзуида суҳбат ташкиллаш\nТалаба ёшларга мавзу юзасидан маълумот бериш, қолаверса, вафодорлик фазилати ҳақида тушунча бериш.\nАбдулла Қодирийнинг ‘Ўткан кунлар” романи таҳлили.\nРоманнинг ғоявий-бадиий қиммати хусусида баҳс-мунозара ташкилланади\nДекабрь – “Қомусимиз – эркин ва фаровон ҳаётимиз кафолати” ойлиги\n“Қомусимиз – эркин ва фаровон ҳаётимиз кафолати” мавзусида суҳбат ўтказиш.\nЎзбекистон Республикаси Конституцияси қабул қилинганлигининг муносиб нишонлашга тайёргарлик кўриш, мазкур санага бағишлаб ўтказиладиган тадбирларда талабаларнинг кенг иштирокини таъминлаш.\nКонституция ва умумжаҳон деклорациясининг мазмун-моҳияти талабаларга етказилади ҳамда унинг ўрганилиши ташкил этилади.\n1. “Қадриятлар қадр топган юрт” мавзусида суҳбат\n2. 10-декабрь – “Инсон ҳуқуқлари куни”\n3. Жорий ишлар\n“Қадриятлар қадр топган юрт” мавзусида талаба-ёшларга тушунчалар бериш, 10-декабрь – “Инсон ҳуқуқлари куни” муносабати билан ушбу куннинг мазмун-моҳиятини ёшларга кенг тушунтириш.\n1.“Санъат – эстетик талабларни қондириш сири”, “Халқ қудрати мужассам қўшиқ” мавзуларида таълим соҳасидаги ислоҳотларни ўрганиш.\nСуҳбат асосида талабаларнинг билим ва кўникмалари ўрганилади.\n1.“Адабиётга эътибор – маънавиятга, келажакка эътибор” мавзусида суҳбат.\nБугунги кундаги адабиёт ва санъатнинг аҳволи, ёшлар маънавий оламига таъсири, Президентимиз Ш.Мирзиёевнинг ижод аҳлига кўрсатаётган юксак эътибори, ҳозирги замон адабий муҳитида содир бўлаётган ижобий жараёнлар тўғрисида батафсил маълумот бериш.\n1. Янги йил байрамини кутаринги рухда нишонлаш.\nЯнги йил кечаси ташкил этилади. Тегишли масалалар муҳокама қилинади, навбатдаги вазифалар белгилаб олинади.\n1. Абдулла Қаххорнинг “Ўтмишдан эртаклар”, “Сароб” асарлари таҳлили\nБадиий асарнинг ғоявий-бадиий қиммати, бола тарбияси ва унда оиланинг ўрни хусусида баҳс-мунозара ташкилланади.\n“Мардлар қўриқлайди Ватанни” мавзусида шеърхонлик кечаси ўтказиш.\n“Мардлар қўриқлайди Ватанни” ойлиги мазмуни ҳақида талабаларга маълумот берилади ва бажариладиган ишлар белгилаб олинади.\n1. “Маънавий баркамол ёшлар – юрт келажаги” давра суҳбати\nЁшларни Ватанпарварлик руҳида тарбиялаш. “Ватан ҳимоячилари куни”га бағишлаб ўтказиладиган тадбирларда гуруҳ талабаларининг фаол иштироки таъминланади.\n1. “Диний бағрикенглик, толерантлик – халқлар дўстлигининг муҳим пойдевори” мавзуида маъруза қилиш.\nДиний бағрикенглик бўйича амалга оширилаётган ишлар ўрганилади, бу борада ёшларнинг вазифалари белгилаб олинади. Миллатлар дўстлиги тинчлигимиз ва тараққиётимиз учун энг муҳим омил эканлиги ёшлар онгига сингдирилади.\n1. Ўткир Хошимовнинг “Инсоф” номли китоби таҳлили\nЎткир Хошимовнинг “Инсоф” номли китобининг ғоявий-бадиий қиммати, бола тарбияси ва унда оиланинг ўрни хусусида баҳс-мунозара ташкилланади.\n1. «Темур тиғи етмаган жойни қалам билан олди Алишер » мавзусида сухбат ўтказиш.\n2. А. Навоий ижодида маьнавий-ахлокий карашла.\n3. Жорий ишлар.\n«Аждодлар ёди» ойлиги мазмуни ҳақида талабаларга маълумот берилади ва бажариладиган ишлар белгилаб олинади\n1. “Жонимдин ўзга ёри вафодор топмадим” мавзусида давра суҳбати\n2. “Глобаллашув оммавий маданият ахборотга тахдид” мавзуида сухбат ўтказиш.\nТалабаларда оммавий маданият ва ахборот хавфсизлигига қарши иммунитет шакллантирилади.\nБобур таваллуд кунига бағишлаб ўтказиладиган адабий-бадиий кечада гуруҳ талабаларининг иштироки таъминланади.\n1. “Соғлом турмуш тарзи – фаровон ҳаёт асоси” мавзусида бахс-мунозора.\n2. Буюк рассом Рафаэл Сантининг хаёти ва ижоди билан танишиш.\nСоғлом турмуш тарзи, бу – ҳар қандай касалликлар профилактикаси ва саломатлик, куч-қувват гарови эканлиги ҳусусида маълумотлар берилади.\nРассом асарининг ғоявий-маърифий моҳияти ўрганилади.\n1. “Ўзбекистонда аёлларга эътибор” мавзусида суҳбат\n23-февраль – “Ўзбекистон республикаси хотин-қизлар қўмитаси” тузилган кун тўғрисида маълумотлар бериш.\n1. Нодар Думбадзе “Абадият қонуни” номли асари таҳлили\nНодар Думбадзе “Абадият қонуни” номли асарининг ғоявий-бадиий қиммати, бола тарбияси ва унда оиланинг ўрни хусусида баҳс-мунозара ташкилланади.\n1. “Маҳалла – демократия дарсхонаси” мавзусида давра суҳбат.\n2. «Аёл мукаддас- аёл муътабар » мавзусида бадиий кеча ўтказиш.\nМаҳалла ва унинг дунёда муқобили йўқ институт эканлиги ҳақида суҳбат олиб борилади.\n“Халқаро хотин-қизлар куни”га бағишлаб ўтказиладиган тадбирларда талабаларнинг иштироки таъминланади.\n1. “Яшариш ва янгиланиш куни бу...” мавзуида суҳбат ўтказиш.\n21 март – Нарўзи олам байрамининг пайдо бўлиш тарихи унинг мамлакатимиз ҳаётида тутган ўрни ҳақида маълумот берилади.\n1. “Президент – халқ йўлбошчиси”\n2. 21 март - Наврўз умумхалқ байрамини нишонлаш.\nЎзбекистоннинг энг янги тарих саҳифаларини бошлаб берган Ш.Мирзиёевнинг олиб бораётган сиёсати, “халқ розилиги”ни олиш, унинг ёзган асарлари борасида фикр юритилади.\n1. “Мафкуравий иммунитет ва ғоявий курашчанлик жамиятимизнинг барқарор тараққиёти гаровидир” мавзусида суҳбат.\nМафкуравий иммунитет тизимини шакллантиришда ёт ғоялар кириб келишининг олдини олиш ва уларни бартараф этиша қаратилган чора-тадбирлар мажмуидан иборат мафкуравий профилактиканинг ўрни катта эканлиги ҳақида тарғибот қилинади.\n1. Стендалнинг “Қизил ва қора” асари\nАсарнинг ғоявий-бадиий қиммати, инсон ва ҳаётнинг моҳияти хусусида баҳс-мунозара ташкилланади\n1. «Дунёни забт этиб....» мавзусида маъруза.\nАмир Темур таваллуд кунига бағишлаб ўтказиладиган тадбирда гуруҳ талабаларининг иштироки таъминланади.\n1. “Бешикдан то қабргача илим изла!” мавзусида давра суҳбати\n2. . Ф.Сулаймонованинг “Шарқ ва Ғарб” рисоласида аждодлар мероси масаласи\nТалаба-ёшларга бардошлилик фазилати ҳақида тушунча бериш. Бадиий асарнинг ғоявий-бадиий қиммати хусусида баҳс-мунозара ташкилланади.\n1. “Ёшларимиз – кучимиз, қудратимиз” мавзусида маъруза.\n2. «Соғлом турмуш ва соглом авлод куриш» мавзуида маъруза.\nЎзбекистонда ёшларга оид давлат сиёсати тўғрисида ёшларга маълумот бериш ва уларни ушбу сиёсатни қўллаб-қувватлашга чақириш.\n1. “Тинч юртга гўзаллик ярашади” мавзусида давра суҳбат.\n2. “Саломатлик ва спорт- саломатлик гарови” мавзуида сухбат.\nЎзбекистонда ҳукм сураётган тинчлик, тинчлик бўлган жойга байрамлар ярашиши, баҳорий байрамлар ҳусусида талаба-ёшларга тушунчалар бериш. Соғлом турмуш тарзини ташкиллашда спортнинг муҳим роли тарғиб этилади.\nШукур Ҳолмирзаевнинг “Қил кўприк”, “Олабўжи”, “Сўнгги бекат”, “Йўловчи” асарлари таҳлили\nАсарларнинг ғоявий-бадиий қиммати, инсон ва ҳаётнинг моҳияти хусусида баҳс-мунозара ташкилланади\n1. “Инсон хотира туйғуси билан барҳаётдир” мавзусисида сухбат ташкил этиш.\n27 апрель 2 май\nХотира – кечаги ўтмишни, аждодлар ўгитини, миллий меросимизни англатиб турувчи тушунча эканлиги тўғрисида маълумот берилади. Марҳум шоирларнинг шеърларидан намуналар ўқилади.\n1.“Инсон маънавий камолотида ислом динининг ўрни” мавзусида суҳбати ташкиллаш. . «Талаба бўш вақтини мустақил ва ижодий ташкил этиш омиллари» мавзусида сухбат ўтказиш.\nШахс маънавиятни шаклланишида зоҳирий ва ботиний хусусиятларнинг ўрни ҳақида фикр юритилади.\n1.“Тарих маънавият кўзгуси” мавзусида давра суҳбат.\nЎзбекситон жуда катта тарихий-маданий меросга эга эканлиги тўғрисида маълумот берилади. Шарқона ахлоқ-одоб тамойилларига асосланган оилани бунёд этиш асослари ўрганилади.\n1. “Устоз-шогирд анъаналари” ҳусусида давра суҳбати.\nУстоз-шогирд, ҳунармандлар марказларига саёҳат ташкиллаш орқали юртимиз табиатининг бетакрорлиги ва халқимизнинг бунёдкорлиги тарғиб қилинади.\nАбу Али Ибн Синонинг “Уржуза” асари\n1. “Экология ва атроф-муҳит” мавзусида суҳбат ўтказиш.\n5 июнь – “Бутун жаҳон атроф-муҳитни муҳофаза қилиш куни” тадбирлари самарадорлигини ошириш масалаларига алоҳида эътибор берилади. Шаҳардаги ободонлаштириш ишлари ва уларда талабалар ҳиссаси хусусида суҳбатлашилади.\n1.“Тинчлик-осойишталик – фаровон ҳаётимиз асоси” мавзусида давра суҳбати.\nДунёнинг турли ҳудуд ва минтақаларида қарама-қаршилик ва зиддиятлар кучайиб, фашизм, миллатчилик, шовинизм каби хавфли офатларнинг пайдо бўлаётганлиги, мамлакатимизда, юртимизда ҳукм сураётган тинчлик ва осойишталикнингқадрига етиш лозимлиги тўғрисида талаба-ёшларга маълумот берилади.\n1. “Биз ёшлар соғлом турмуш тарзи тарафдоримиз!” мавзусида давра суҳбати.\n2. “Гиёҳвандликка карши курашиш” мавзусида гиёҳвандлик ҳамда унинг зарарли оқибатлари ҳақида ҳикоя қилувчи фильм намойишини ташкил этиш.\n“Халқаро гиёҳвандликка қарши кураш куни” муносабати билан ўтказиладиган тадбирда гуруҳ талабаларининг иштироки таъминланади. Гиёҳвандлик ва унинг олдини олиш бўйича тарғибот ўтказилади.\nЎқув йилида амалга оширилган ишлар сарҳисоб қилинади. Ёзги таътилни мароқли ўтказиш ҳамда навбатдаги вазифалар келишиб олинади.\nАсад Дилмуроднинг “Шердор”, “Маҳмуд Таробий” китоблари таҳлили\nКитобларнинг ғоявий-бадиий қиммати, инсон ва ҳаётнинг моҳияти хусусида баҳс-мунозара ташкилланади\nГуруҳ мураббийси ___________Д.И.Комилова.\nГуруҳ мураббийси фаолиятига оид зарурий ҳужжатлар\nМураббийнинг йиллик иш режаси.\nТалабаларнинг социопсихологик портретлари йиғма жилди.\nАхборот соатлари ва ўтказилган тадбирлар баённомалари.\nИжарада яшовчи талабалар билан алоқа дафтарлари.\nГуруҳ талабаларининг ижтимоий аҳволи ҳақида маълумот.\nОта-оналар билан суҳбат баённомалари.\n1-сентябрь- мустақиллик байрами ( билимлар куни)\n1-октябрь- Устоз ва мураббийлар куни\n4-ноябрь(1946й) – БМТ қошидаги маориф ва маданият масалалари бўйича ЮНЕСКО ташкилоти ташкил топган\n10-ноябрь- Бутунжаҳон ёшлар куни\n17 ноябрь( 1946 й) Халқаро талабалар куни.\n18 ноябрь(1991й)- Давлат байроғи қабул қилинган кун.\n1-декабрь- Бутунжаҳон ОИТСга қарши кураш куни.\n8-декабрь- Ўзбекистон Конституцияси қабул қилинган кун.\n10-декабрь-Бутунжаҳон инсон ҳуқуқлари куни.\n21-декабрь-Ўзбекистон Республикаси МДҲга (1991) аъзо бўлган кун.\n14-январь- Ватан ҳимоячилари куни.\n30-январь- Ўзбекистон Республикаси Биринчи Президенти И.А.Каримов таваллуд топган кун.\n8-февраль- Алишер Навоий таваллуд топган кун.\n14-февраль- З.М.Бобур таваллуд топган кун.\n26-февраль(1991)- Ўзбекистон Республикаси Халқаро Иқтисодий алоқалар ташкилотига аъзо бўлган кун.\n28-февраль- Ўзбекистон Халқаро Иқтисодий Ҳамкорлик ташкилотига аъзо бўлган кун (1992)\n1-март- Бутунжаҳон фуқаролар мудофааси куни.\n2- март(1992)- Ўзбекистон Республикаси БМТ аъзолигига қабул қилинган кун.\n8-март- Халқаро хотин-қизлар байрами.\n21-март- Наврўз умумхалқ байрами.\n22-март(1992) – Бутунжаҳон сув ресурслари куни.\n24-март-Ўзбекистон Республикасининг Чегара қўшинлари ташкил этилган кун.\n27-март –Халқаро театр куни.\n1-апрель- Кулги ва ҳазил куни\n7-апрель- Бутунжаҳон саломатлик куни.\n9-апрель- буюк саркарда Амир Темур таваллуд топган кун.\n12-апрель- Бутунжаҳон авиация ва космонавтика куни.\n15-апрель(1995)- Ўзбекистон миллий Олимпия қўмитасиХалқаро Олимпия қўмитасига аъзо бўлган кун.\n18-апрель( 1983)- Халқаро ёдгорликларни ва тарихий жойларни муҳофаза қилиш куни\n22-апрель(1990)-Халқаро оламни асраш куни.\n23-апрельХалқаро китоб ва муаллифлик ҳуқуқини ҳимоя қилиш куни.\n24-апрель- Халқаро ёшларнинг бирдамлик куни.\n9-май-Хотира ва қадрлаш куни\n1-июнь- Халқаро болаларни ҳимоя қилиш куни.\n5-июнь(1972)- Бутунжаҳон атроф-муҳитни муҳофаза қилиш куни.\n20-июнь- Ўзбекистон Республикасининг Мустақиллик декларацияси қабул қилинган кун.\n23-июнь- Халқаро Олимпиада куни.\n26-июнь- Халқаро гиёҳвандликка қарши кураш куни.\n27-июнь- Матбуот ва оммавий ахборот воситалари ходимлари куни


Бугун, 13 сентябрь куни Адлия вазирлиги биносида «Биз коррупцияга қаршимиз» мегатанлови ғолиблари тақдирланди.\nУшбу танлов Адлия вазирлиги, Коррупцияга қарши курашиш бўйича республика идоралараро комиссияси ҳамда Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг Тараққиёт дастури ҳамкорлигида ташкил этилди.\nҚайд этилишича, танловга 5 та номинация бўйича 70 нафар иштирокчидан 400 га яқин материал келиб тушган. Ҳакамлар ҳайъати ушбу материалларни танлов низомига мувофиқ ўрганиб чиқиб қуйидагича баҳолади:\n«Энг яхши журналистик материал учун» номинацияси ғолиблари:\n1-ўрин: Отабек Сафаров – Ҳуқуқий маълумотлар билан тўғри ишланган ва ўзига хос услубда ёзилган «Қаерда бўлса ҳам... Қанча бўлса ҳам... Кимдан бўлса ҳам» материали учун;\n2-ўрин: Маруса Ҳосилова – Коррупциянинг сабаб ва оқибатларини очиб беришга қаратилган «Бешикдан то қабргача... ёки коррупция «пиллапоя»лари», «Ҳеч қачон очилмайдиган жиноятлар ёхуд ёпиғлиқ қозонлар қачон очилади? » каби туркум материаллари учун;\n3-ўрин: Ортиқбой Курамбаев – Коррупцияга қарши курашишни ёритишда янгича ёндашуви – «Йигит омон бўлса» эссеси учун.\nЭнг яхши блогпост учун» номинацияси ғолиблари:\n1-ўрин: Тўлқин Эшбеков – Мавзуга ёндашишда узоқ йиллик тажрибага таянилгани ҳамда коррупция ҳолатларини бартараф этишда самарали таклифлар билан чиқилгани жиҳатдан «Қоч, коррупционер келяпти» блогпости учун;\n2-ўрин: Наргиза Юнусова – «Бефарқ бўлманг! Сиз қай бирини танлайсиз?», «Коррупцияни тугатиш учун бизга нима тўсқинлик қилади?» блогпостлари орқали коррупция манзараларини кенг жамоатчиликка содда ва тушунарли очиб берганлиги учун;\n3-ўрин: Азизбек Вафоев – Коррупциянинг жамият равнақига, етук кадрлар шаклланишига салбий таъсири бўйича кузатувлар акс этган «Талаба ва ректор суҳбати» материали учун.\n«Энг яхши юмористик асар (карикатура, ҳажвия ва ҳоказо) учун» номинацияси ғолиблари:\n3-ўрин: Феруза Раҳмонқулова – Материалнинг тил ва услуб жиҳатдан ўқишлилиги билан «Мен пора олмайман! » ҳажвияси учун.\n«Энг яхши видеоролик сценарийси учун» номинацияси ғолиблари:\n1-ўрин: Шокир Ҳолиқов – Ҳолатни ифодалашда бадиий юксак, таъсирчан ёндашилгани жиҳатдан «Коррупция бўлмаганида ҳаммаси бошқача бўларди! » сценарийси учун;\n2-ўрин: Нурмуҳаммад Жумағулов – Келажак авлодни ёмон иллатдан ҳимоялашга, уларни асраб-авайлашга қаратилган «Кичкинага катта тарбия» туркум сценарийлари учун;\n3-ўрин: Неъматжон Атамуратов – Воқеликлар қиёсан талқин этилган «Келажагингни коррупцияга алмаштирма!» сценарийси учун.\n«Энг яхши флаер, буклет, баннер, плакат учун» номинацияси ғолиблари:\n1-ўрин: Жасурбек Тожибоев – Дизайн ва маълумотлар уйғунлиги жиҳатдан «Фарзандларингиз қувончини порага алмаштирманг!» флаер, буклет, баннер намуналари учун;\n3-ўрин: Бекзод Усанов – «Биз коррупцияга қаршимиз!» флаер, буклет, баннер намуналари учун.\n1-ўрин – Samsung Galaxy S10;\n2-ўрин – Notebook;\n3-ўрин – телевизор.\nАдлия вазирлиги мегатанлов