НИМАГА ЖИСМОНИЙ ЗЎРИҚИШЛАРДАН СЎНГ МУСКУЛЛАР ОҒРИЙДИ?\nЖисмоний зўриқишлардан кейинги мускулларда пайдо бўладиган оғриқ хаммага таниш. Бу айниқса инсон узоқ вақт жисмоний мехнат билан шуғулланмаган бўлса кучли намоён бўлади. Оғриқ жисмоний зўриқишдан кейин 4-6 соат вақт ўтгач пайдо бўлади ва иккинчи куни кучаяди. Бу қандай ривожланади.\nИнтенсив ишлаш давомида мушаклар анаэроб режим холатида ишлаб, захира энергиясидан фойдаланади ва бунда кислород етишмовчилиги кузатилади. Анаэроб жараённинг охирги махсулоти сут кислотаси хисобланади. Агар мушакларга бериладиган зўриқиш ўртача бўлганда сут кислотаси мушаклардан қон орқали тўла ювилиб кетади. Интенсив зўриқишларда эса мушакларда сут кислотаси буткул ювилмайди - йиғилиб қолади ва нерв тугалмаларини таъсирлай бошлайди. Оғриқ шу тариқа пайдо бўлади.\nДекабр 02, 2018 1127 1 Рукн СПОРТ


Қўқондаги тезкор тадбирда қалбаки пул ишлаб чиқарган шахслар ушланди. Улар 24 850 АҚШ доллари миқдоридаги қалбаки пулларни 10 000 АҚШ доллари эвазига сотаётган бўлган.\n2021 йилнинг 31 март куни Қўқон шаҳар ИИО ФМБ ЖҚБ ва ДХХ Қўқон шаҳар бўлими ходимлари билан ҳамкорликда тезкор тадбир ўтказилган. Тезкор тадбир давомида, фуқаролар А.К., А.Ш. ва Ф.А.лар бир гуруҳ бўлиб, Қўқон шаҳар Мовароуннаҳр кўчасида жойлашган чойхонада махсус харидорга 24 850 АҚШ доллари миқдоридаги қалбаки пулларни 10 000 АҚШ доллари эвазига сотган вақтида далилий ашё билан ушланган.\nСуд кимёвий экспертизасининг хулосасига кўра, 200 дона 100 АҚШ долларлик ва 97 дона 50 АҚШ долларлик купюрадаги пуллар полиграфик усулда нусха кўчириб кўпайтирувчи рангли принтер ёрдамида тайёрланганлиги аниқланган.\nҲозирда мазкур ҳолат юзасидан Қўқон шаҳар ИИО ФMБ ҳузуридаги тергов бўлими томонидан Жиноят кодексининг 176-моддаси 3-қисми (қалбаки пул, акциз маркаси ёки қимматли қоғозлар ясаш, уларни ўтказиш) билан жиноят иши қўзғатилиб, фуқаролар процессуал тартибда ушланган.\nФарғона вилоят Ички ишлар бошқармаси ахборот хизматининг қўшимча қилишича, ушбу жиноятни содир этган шахс қонунчиликка биноан беш йилгача озодликдан маҳрум қилиш билан жазоланиши мумкин.


← ВЯЗЬМАГА ДАРЧА\nМУЛЛА ЁҚУБ →\nҲар қандай шахс ўзи учун улуғ сиймо деб ҳисобловчи инсон бўлади, дейишади. Мен учун бундай инсон отам мулла Ёқубдир. Отам узоқ ва сермазмун ҳаёт кечириб, мўътабар уч кам юз ёшда 1992 йил 14 март куни бу фоний оламни тарк этдилар ва Аллоҳ ҳузурига йўл олдилар. Отамиз жон таслим қилаётган пайтларида укам Ғанижон иккаламиз у кишининг олдиларида ўлтирган ва ҳеч қийналмай вафот этганларига шоҳид бўлганмиз.\nЖиззахни одамлар баъзан «Ўн икки ариқ» ҳам дейишарди. «Фалончини Жиззах танийди» дейиш ўрнига «Фалончини Ўн икки ариқ танийди» деб ҳам айтишар эди. Отамни Ўн икки ариқ танирди, десам муболаға бўлмас, деб ҳисоблайман. У киши фақат саводли ҳамда Қуръони карим оятларини кучли ва ширин овоз билан ўқийдиган мулла бўлганлари учунгина эмас, балки юқори малакали ва пок қассоб, кучли ва ёқимли овозга эга бўлган ҳофиз, катта ва моҳир деҳқон, омадли ва саховатли савдогар, лаззатли овқатларни моҳирлик билан пиширувчи ошпаз, ва ниҳоят, турли ва беҳисоб кўп бошдан кечирган ва эшитган воқеаларни усталик билан сўзловчи ҳикоянавис инсон бўлганлари учун ҳам катта кўпчилик таниган бўлса керак, деб ўйлайман.\nОтамнинг кўпчиликдан фарқли бир ҳислатлари бор эди-ки, бу ҳақда ҳикоямнинг бошида ва алоҳида айтиб ўтишни лозим деб биламан. Отам ёмонлик қилган одамларга ҳеч қачон ёмонлик қилмас ва ҳар сафар «Аллоҳга солдим» деган ибора билан чегараланар эдилар. У кишига нисбатан ёмонлик қилган одамлар Аллоҳ томонидан бешафқат жазоланганини мен ўз кўзим билан талай марта кўрганман. Шулардан иккитасини келтириш билан чегараланаман, холос.\n1956 йилнинг бошларида бизнинг колхозга янги раис келди. Жўрақул Имомов асли ўқитувчи бўлиб, ўша йили туман раҳбарларининг таклифи билан бизнинг колхозга раис этиб сайланган эди. Янги раис ўзини олдинги раислардан тамоман бошқача тутди ва ишни ҳам бошқа усуллар билан олиб борди. Гарчи раис учун колхознинг «Победа» машинаси хизмат қилса-да, Жўрақул Имомов машина минганини одамлар камдан-кам кўришар эди, чунки у нуқул от миниб дала айланар экан. «Бу раис ухлайдими, йўқми?», – дея одамлар бир биридан сўрашар, кечалари ҳеч ким кутмаган жойларда пайдо бўлишига ҳайрон бўлишар эди.\nКолхоз қассобхонаси идора олдида бўлиб, раис бўлиб келган дастлабки кунларнинг бирида Жўрақул ака идора қоровули Аҳмад амакига (бу киши «Аҳмад-ёлғончи» лақаби билан машҳур эди): «Тўрақул-қассоб амакидан сўраб келинг, бирор коса овқатлари бормикин?», деб илтимос қилган. Тўрақул-қассобнинг жавоби ўта қўпол ва ҳақоратли бўлган, бироқ қоровул жавобни раисга оқизмай-томизмай етказган. Ғазабланган раис Аҳмад амакига: «Тоқчилиқ ва Раваллиқ элларида бирор покиза қассоб борми? Бўлса, дарҳол менинг олдимга олиб келинг», – дея уни ўз отига миндириб жўнатган. Чамаси, Аҳмад амаки раисга отамнинг исмларини айтган бўлса керак, чунки у киши тўғри бизнинг уйга қараб йўл олган.\nБу воқеа менинг яхши эсимда қолган. Ўша кунлари чигит экиш пайти бўлиб, кун иссиқ, отам от қўшилган сеялка билан чигит экиб юрар эдилар. Аҳмад амаки келишларидан бироз аввал отам тамоман чангга ботган, фақат кўзлари ялтираб турган ҳолда тушликка келган ва ювинаётган эдилар. Овқатланиб бўлишгач, Аҳмад амаки отамни отга мингаштириб, раис ҳузурига олиб кетди. Раис отам билан танишгач (у киши Жиззахнинг бошқа жойидан эди), дарҳол қассобхонани қабул қилиб олишни буюрган. Ишдан бўшатилган Тўрақул-қассобда отамга нисбатан адоват пайдо бўлган.\n1957 йилнинг тахминан январь-февраль ойларида (мен ўша пайтда 9-чи синфда ўқир эдим) прокуратура ва милиция ходимлари келиб отамни қамоққа олишди. Ўқишдан келиб, тушдан кейин отамнинг ювилган тоза кийимларини қассобхонага олиб борганимда қассобхона одамга тўлган, у ердаги нарсаларни прокуратура вакили ҳужжатлаштираётганини кўрдим ва дарҳол орқага қайтиб, уйдагиларга хабар бердим.\nОтам фақат уч кун қамоқда ётдилар: раис отамни кафилликка олиб, қамоқдан озодликка чиқишларига эришди. Бу воқеадан олдин бир гурух одамлар Тўрақул қассобникида йиғилиб, отамга қарши фитна режасини ишлаб чиқишган экан. Йиғилган одамлар учун Тўрақул-қассоб қўй сўйган ва зиёфат уюштирган, йиғилишни эса қассобнинг прокурор ўғли (исми ёдимдан кўтарилган) бошқарган экан.\nТергов ва судда отамга қарши тил-адабиёт ўқитувчиси Нормурод Аҳмедов, ферма мудири Мамазоҳид амаки (эсимда қолганлари) ва бошқа бир неча одамлар кўргазма беришган. Чамаси, қўзгатилган жиноят иши тўҳматдан иборат эканлиги судгача ва суд пайтида ошкор бўлган, шу сабабли отам деярли ҳеч қандай жазо олмадилар. Ўз вақтида ва кўп марта отамнинг қўлларидан таом ейишган бу одамларнинг сотқинлигига отам: «Аллоҳга солдим» деб қўя қолдилар.\nМаълум бир вақтдан кейин Тўрақул қассобнинг прокурор ўғли пора билан қўлга тушиб, саккиз йилга қамалиб кетди. Семизликдан ҳамма вақт пишиллаб юрувчи Нормурод Аҳмедов ўлаётган пайтида бадан териси йиртилиб, ситилиб кетган ва қаттиқ азоблар остида жон берган. Кўрган одамларнинг гапига қараганда ферма мудири ўлаётган пайтда молга ўхшаб бўкирган ва жон таслим этган. Отамни қассобхонадан қамоқхонага ҳайдаб кетган Ёқуб исмли милиционер ичкиликка берилиб кетиб, кўча-куйларда, ариқларнинг ичида юмалаб ётиб, у ҳам ўлиб кетди.\nБизнинг бир Аҳмад исмли (лақаби Аҳмадча эди) қўшнимиз бўлиб, мен Москва ва Кишинев шаҳарларида, укам эса Тошкентда ўқиб юрган пайтларимизда отамизга кўплаб ёмонликлар қилган. Бир сафар отам (ёз пайти) кечаси қассобхонада ухлаб ётган пайтларида, маст ҳолатда шу ердан ўтиб кетаётган Аҳмад ака отамнинг қаншарларига тош билан урган. Бу воқеадан хабар топган одамлар отамни дарҳол касалхонага етказишган. Кўп қон йўқотган отам уч суткадан кейин хушга келганлар. Тузалиб уйга қайтгач, у киши одатдагидек: «Аллоҳга солдим» – деб қўяқолдилар.\nАҳмад ака тўрт марта уйланган, бироқ фарзанд кўрмаган, охирги хотини ҳам кетиб қолганига анча вақтлар бўлган бўлиб, шу сабабли ўша кезларда у киши ёлғиз ўзи яшар эди. Юқорида айтилган кўнгилсиз воқеадан уч-тўрт ой ўтгач, Аҳмад акани тўрт кун давомида ҳеч ким кўрмаган. Тўрт кун ўтгандан кейин тоғасининг болалари хабар олгани келса, Аҳмад ака ўлиб ётган бўлган. Қишлоқ одамлари: «Аҳмадча ҳаром ўлди» – дея ўзларича ҳукм чиқаришди.\nОтам 23 ёшда бўлганларида 13 ёшли Баҳринисо исмли қизга унаштиришган экан, бироқ тўй уч йилдан кейин, бўлажак онамиз 16 ёшга тўлганларида бўлиб ўтган, яъни келин бўлиб тушганлар. Ўша кезларда отам қишлоқдаги Соат бойвачча исмли бойнинг гумаштаси бўлиб, бойдан олган пулни ишлатган ҳолда савдогарчилик қилар эканлар. Юмушдан қайтаётган отам одатда от минган ҳолда қайнотасининг уйи жойлашган кўчадан ўтар эканлар. Онамиз ўша пайтдаги воқеаларни эслаб: “Отанг кўчадан ўтишларини тахминан билар эдик ва томга чиқиб пойлар, ҳамда отда ўтаётган отангни тамошо қилар эдик” – дея гапириб берар эдилар. Уларнинг тўйи ҳисоб-китобларга қараганда 1919 йилда бўлган.\nТўй учун пулни отамиз қандай топганлари тарихини эса у кишидан кўп марта эшитганмиз. Айтишларича, жиззахлик 27 савдогар Самарқанддан юк (нос талқон) олишиб, Тошкентга жўнашган. Савдогарларнинг бири отам бўлганлар. Ғаллаорол ҳудудида бир қароқчи одам бўлиб, савдогарларнинг бири билан ғашиққан ҳамда: “Ғаллаорол ҳудудидан қуш бўлиб учиб ўтсанг иложим йўқ, бироқ ер юзидан юриб ўта олмайсанлар” деб сўз айтган экан.\nЙўлда, Ғаллаоролга яқинлашган сари савдогарлар безовта бўла бошлашган ва маслаҳат бошланган, бироқ йўл топиша олишмаган. Шунда отам: “Мен ўзим гаплашаман” деб қароқчининг ҳузурига кетганлар. Бироздан кейин гарданига милтиқ осган қароқчи ва отам савдогарлар олдига келишган. Қароқчи: “Ораларингда битта ўғил бола қарчиғай бор экан, мен қонларингдан кечдим” деб орқага от суриб кетган.\nСавдогарлар Тошкентга етиб келишганда рўза бошланиб қолган. Бундай пайтда савдо деярли йўқ бўлиб, бир ой кутиш савдогарлар учун фойдасиз бўлган. Шунда отам 26 савдогарнинг юкини кўтара сотиб олганлар ва бир ой кутишга қарор қилганлар. Тошкентнинг Хадра маҳалласида отамнинг Асомиддин қори деган танишлари бўлган ва отам шу кишининг ҳовлисида бир ой меҳмон бўлганлар. Баъзан отамнинг ялангоёқ юриш одатлари бўлгани учун тошкентликлар отамни “Ялангоёқ бойвачча” деб аташар экан.\nРўза тугагач савдо қизиб кетган ва отам олиб қолган нос талқонни уч баравар фойдасига сотганлар. Бироқ Жиззахга қоғоз пул эмас, балки уни ўша пайтда муомалада бўлган кумуш пулга алмаштириб, танга кўринишида олиб кетганлар.\nТушган кумуш пул бир араби хуржуннинг икки кўзи лиқ тўлган даражада бўлган: “Ортсам – тушира олмайман, туширсам – орта олмайман. Йўлда фақат бир манзил (боққоллик)да тўхтаб, юкни отдан тушириб, отга дам бердим ва ўзим ҳам дам олдим. Отим жуда йўлгир эди; кўпинча мен олдинга энгашиб от устида ухлаб олардим; от йўлдан чиқиб кетмас эди. Йўллар нотинч эди, йўлтўсар қароқчилар кўп бўларди. Эгаримиз ёнида милтиқ бўларди. Бир қанча одамларни отиб кетганини кўрганмиз ёки эшитганмиз” дердилар отам.\nТошкентда кумуш пулнинг бир сўмини қоғоз пулнинг уч сўмига олинган, бироқ Жиззахда у ўн уч сўмга сотилган. Соат бойвачча: “Менинг 39 та гумаштам ҳам бир бўлди, сенинг ўзинг ҳам бир бўлдинг” деб отамга катта миқдорда пул берган экан. “Шу пулга онангни тушириб олганман” – дердилар отам.\nБир қишлоқда икки хушовоз ҳофиз\nҚишлоғимизда отамнинг мулла Нормат деган дўстлари бор эди. Бу икки оғайни ўта хушовоз хонанда бўлишган. Нафақат қишлоғимизда, балки Ўн икки ариқ (яъни, Жиззах) ҳудудида тўйлар бу икки ҳофиз иштирокисиз ўтмас экан. Дадам: “Мулла Норматнинг овози менинг овозимдан уч баравар кучли эди” деб тан олар эдилар.\nБироқ отамнинг овозларининг кучига одамлар қойил қолишар эди. Бир куни бизнинг уйимизда гаштак (гап) берилган ва гап орасида бир баҳс келиб чиққан. Бизнинг уйдан камида 5 километр нарида Тошуйтепа деган тепалик бўлиб, ҳар йили баҳор-ёз-куз пайтларида Мамазоҳид деган одам ўша тепаликка чайла тикиб, оиласи билан кўчиб борар, тепалик атрофида деҳқончилик қилар экан.\nБаҳс пайтида отам: “Мен овозимни Тошуйтепагача етказа оламан” деганлар. Орада гаровга, яъни катта бир маишат уюштиришга келишилган. Отам томга чиқиб: “Мамазоҳид, чироғингни ўчир!” деб бақирганлар (ўша пайтларда 10-чи, 20-чи, 40-чи давра чироқлар ишлатилган). Тун бўлгани учун отам билан томга чиққанлар чироқ ўчганлигини кўришган. 3-4 дақиқадан сўнг отам: “Мамазоҳид, чироғингни ёқ!” деб бақирганлар – чироқни ёқишган. Буни текшириб кўриш учун бир одам от миниб Тошуйтепага жўнаган ва Мамазоҳиддан: “Нимани эшитдингиз?” деб сўраган. Мамазоҳид: “Мулла Ёқуб чироғингни ўчир деди, ўчирдим, ёқ деди, ёқдим” деб жавоб берган.\nМулла Норматдан фарқли отам дуторни моҳирона чертар эдилар. Отамнинг дуторлари бўлиб, узоқ қиш кечалари илтимосимизга биноан бизга дутор машқ қилиб берардилар. Мулла Нормат дутор чалишни билмас ва бирор тўйга таклиф этишса у ерга отамсиз бормас эдилар. Чамаси, 1936 йили бўлса керак, ўзбек филармониясини ташкил этган Муҳиддин Қориёқубов отам ва мулла Норматни Тошкентга, филармонияда ишлашга таклиф этган. Мулла Норматда Тошкентга кетиш иштиёқи катта бўлган, бироқ отамнинг отаси Жалил бобо бу таклифга бутунлай қарши бўлганлар ва у амалга ошмаган.\n“Буни назм айлади Абдулвали, асли ўзи Зоминдандир”\nОтамнинг ашулачилик касблари билан боғлиқ бир ҳодисани у кишидан кўп маротаба эшитганмиз. Колхозлаштириш бошланганда отам бир неча йил колхозга кирмай яккадеҳқончилик билан шуғулланганлар. 30-чи йилларнинг бирида (қайси йиллиги аниқ эсимда йўқ) “Сен давлат фойдасига пахта экмай, қовун-тарвуз эккансан” деб отамни қамашган. Воқеанинг буёғини отамнинг тилларидан келтираман:\nЭрталаб маҳбусларни ишга олиб кетишар эди, кечқурун ҳориб-чарчаб қайтар эдик. Эркаклар қамоқхонасидан сал нарироқда аёллар қамоқхонаси бор экан. Кечки овқатдан кейин ўша ёқдан ўта хушовоз бир аёл ашула қилар эди. У тугатгач, мен ўз ашуламни улаб кетар эдим. Барибир, ашула бобида мен ўша нотаниш хонанда маҳбус аёлни енга олмадим.\nБиз билан зоминлик Абдували деган йигит қамоқда бирга эди. Зўр шоир йигит эди. У шеър ёзарди, мен уни куйга солардим. Унинг бир шеъри: “Буни назм айлади Абдулвали, асли ўзи Зоминдандур” деган сатр билан тугар эди. Унинг бу шеърини мен ашула қилиб кўп марта айтганман.\nТўрт ойдан кейин менга оқ хат келди, мен озодликка чиқдим. Абдували ва бошқаларнинг тақдири нима бўлганини билмайман. Орадан анча вақт ўтгач, бир иш билан Зоминга бордим. Зоминда бир ошнам бор эди, тўғри бориб шу ошнамникига тушдим. Кечга томон ошнам: “Мулла Ёқуб, бугун мен сизни бир хонадонга олиб бораман. У ерда 5-6 та одам йиғилган, мени ҳам таклиф этишган. Бир отамлашиб келамиз” – деди.\nБорган хонадонимизда катта бир хона одамга лиқ тўла бўлиб, базму-жамшид ҳукм суриб турган экан. Ошнам секин менга таништира бошлади. Йиғилганларнинг деярли барчаси районнинг лавозимли амалдорлари (прокурор, милиция бошлиғи ва ҳ.) экан.\nЧамаси, гап ошнамдан чиқди, бироздан кейин кимдир: “Меҳмондан бир жуфт ашула эшитсак” деб қолди. Бироқ хонадонда дутор йўқ экан. Шунда бир йигитчани отга миндириб: “Фалончининг дуторини олиб кел!” дея йўлга солишди. Тиниқ дутор экан. Мен Абдувалининг шеърига ёзилган ашуламни айта бошладим. Бир ёнимда ғўладан келган бир йигит ўтирган эди. Ашулани тугатиб ўша йигитга қарасам, у юраги тўлиб “шўлқ-шўлқ” йиғлаб ўтирибди. Ёнимдаги ошнамдан: “Бу йигит нега йиғлаяпти?” деб сўрадим. Ошнам: “Қўшиғингиздаги Абдувалининг укаси бўлади” деб тушунтирди.\nМен йиғлаётган йигитга ўгирилиб: “Мен акангиз билан қамоқхонада бирга бўлганман. Бу шеърни акангиз ёзган. Мен ундан олдин чиқиб кетдим” дедим. Йигит ўрнидан туриб, мени ердан даст кўтарди, акасидай бағрига босди, бироқ йиғидан тўхтамади.\nАбдувалининг укаси мени бир ҳафта ўз уйидан бошқа жойга қўймади. “Жон ука, мен Зоминга бир иш билан икки кунга келганман. Кетишим керак Жиззахга. Мана танишдик, яна келаман, сизлар борасизлар” десам ҳам: “Йўқ, кетмайсиз!” деб туриб олди.\nАбдувалининг нима сабабдан қамалганини мен укасидан батафсил эшитдим. Уларнинг ниҳоятда гўзал 16 ёшли синглиси бўлган экан. Одамлар: “Унинг ҳусни етти иқлимда топилмайди” дейишар экан. Уч безори шу қизни ўғирлаб кетиб, номусига тегиб, уйига ташлаб кетишган. Номуси топталган қиз ўзига ўт қўйиб ҳалок бўлади. Абдували синглиси учун қасд олишга аҳд қилади. У пойлаб юриб, бирин-кетин ҳалиги уч безорини калла қилади. Юқорида тафсилоти келтирилган зиёфатни Абдувалининг укаси акасининг тақдирини енгиллатиш учун уюштирган экан.\n2-қисм. Самарқандда бир ой ҳофизлик\nМашҳур ҳофиз мулла Абдулазиз Абдурасулов билан учрашув\n30-чи йилларда Самарқанддан Жиззахга сургун қилинган уста Шоди деган одам аёли ва қизчаси билан бизнинг ҳовлида 3-4 йил яшаган. Сургун муддати ўтгач, уста Шоди Самарқандга қайтиб кетган, бироқ кўп йиллар бизнинг оила билан бориш-келиш қилиб турган.\nСамарқанд чойхоналари Рўзи-Рамазон ойида кечки ифторликдан то оғиз ёпишга қадар чойхўр-емакхўрларни кўпроқ жалб қилиш учун таниқли ҳофизларни таклиф қилишар, улар билан шартнома тузишар экан. Катта бир чойхонага одатда машҳур ҳофиз мулла Абдулазиз Абдурасулов таклиф қилинар эканлар. Бироқ ўша пайтлар бул зот кексайиб қолган бўлиб, бундай кучталаб тадбирларда қатнаша олмай қолган эканлар.\nЧойхоначининг дўсти бўлган уста Шоди менинг отам ва мулла Норматнинг таърифини роса келтириб, жиззахлик бу икки ҳофиз мулла Абдулазиз Абдурасуловдан-да кўпроқ одам йиғишга қодир, деб уни ишонтирган. Бироқ Жиззахда уста Шоди кутилмаганда тамоман тескари натижага эришган: отамнинг оталари ва мулла Норматнинг оталари ўз ўғилларини бир ойга Самарқандга жўнатишга рози бўлишмаган. Уста Шоди кетиш олдидан: “Мен ер усти билан келувдим, ер ости билан кетаяпман” деб кўзига ёш олган.\nБу гапни эртаси куни элнинг бошлиғи – элликбоши – эшитиб, ҳар иккала қария олдига келиб: “Нима қилдиларинг ўзи? Сизнинг фарзандларингизни Самарқанддай жойдан сўраб келишади-ю, сизлар ноз қилдиларингизми? Ҳозир дуойи-фотиҳа бериб йўлга чиқаринглар” деган.\nОтам ҳикоя қиладилар.\nМулла Нормат билан Самарқандга бориб тушиб, Регистон бозорини бир айланиб, чой-пой ичиб, кейин чойхонани суриштирамиз, деб бозорга кирдик. Бир-икки расталарни айландик. Бир вақт қарасак, уста Шоди, бир қўлида бир коса нишолла, иккинчи қўли билан қизчасини етаклаган ҳолда ўтиб бораяпти. Унинг кўзи аланг-жуланг, атрофга қўрқиб қарар эди. У бизни кўрмади. Унинг олдидан биз уч марта ўтдик. Учинчи марта ўтаётганимизда унинг кўзи бизга тушди. У турган жойида қотиб қолди, қўлидаги коса ерга тушиб чил-чил бўлди. Унинг тили калимага келмас эди.\nБориб кўришдик. Уста Шоди ўзига келди. Унинг шодлиги чексиз эди. У бир гапни икки-уч бор такрорлади: “Мени ернинг устига чиқардинглар. Жиззахдан қайтганимдан бери мен қочиб юрибман. Мен: “Олиб келсам ҳам олиб келаман, олиб келаолмасам ҳам олиб келаман” деб Жиззахга кетган эдим”.\nУста Шоди билан айтилган чойхонага бордик ва шартнома туздик. Чойхона катта, кўркам экан. Унинг ўртасида эни икки метр, узунлиги 25-30 метрлик суфа бўлиб, ҳофизлар қўлида тарелка билан ашула айтиб унинг у бошидан бу бошигача бориб келишар экан.\nЎша пайтда ҳам ҳукумат қитмирлик қилар эди. Баъзан текшириш учун одам юборар экан. Бироқ чойхоначининг ўзининг айғоқчилари бўлиб, улар текширувчилар келишаётганини кузатиб туришар ва аввалроқ хабардор қилишар эди. Улар чойхонага киришганда мулла Нормат иккаламиз ёзган ва ушбу сатр билан бошланадиган: “Ҳукумат раҳмат айлаб қурди шаҳримизда чойхона” деган ашуламизни айтиб турган бўлар эдик.\nТабиий, кундуз кунлари чойхона ишламас эди ва биз бекор бўлар эдик. Шундай кунларнинг бирида мулла Нормат иккаламиз ҳофиз мулла Абдулазиз Абдурасуловни зиёрат қилгани у кишининг уйларига бордик. У киши анчагина оғир ётган эканлар, шу сабабли суҳбатимиз қисқароқ бўлди.\nБир ой ўтгач, чойхоначи биз билан ҳисоб-китоб қилди ва биз хайр-хўш қилдик. Уста Шодининг айтишича чойхоначи жуда мамнун бўлибди. Мулла Нормат билан бозордан ўзимизга янги усти-бош олиб ҳаммом томон йўл олдик. Жиззахга енгил ва яхши кайфиятда кириб бориш ниятимиз бор эди. Чўмилиш учун ечинганимизда баданимизда эт деярли қолмаганини кўрдик: бир ой бақириш натижасида одамдан эт қочиб кетар экан. Яна бозорга тушиб, ота-оналаримиз, бола-чақаларимизга совға-саломлар олиб, поездга чиқдик.\nКомилжон Отаниёзов отам учун ашула айтганлар\nМен туғилиб ўсган Тоқчилиқ қишлоғини қўшни Раваллиқ қишлоғидан битта кўча ажратади. Шу кўчанинг икки томонида, бир-бирига рўпарама-рўпара колхознинг идораси ва маданий клуби жойлашган эди. 60-чи йиллар бошида қурилган ва кейинчалик 90-чи йиллар охирида таъмир этилган клуб ҳозир ҳам салобати билан ажралиб туради. 80-чи йиллар ўрталаригача клубнинг Жиззахдаги обрўси сўзсиз эди: Жиззахга гастроль билан келган ҳар бир атоқли артист ёки коллектив биринчи концертини албатта Тоқчилиқ қишлоқ кенгаши клуби саҳнасида ўтказар эди.\nЮқорида ёзганимдек, колхоз раиси Жўрақул Имомов бўлиб, бу собиқ ўқитувчи ҳар икки қишлоқ қиёфасини кескин ўзгартириб юборди. Колхозчиларга уй-жой қуриш учун ер берилди, колхозда қурилиш бригадаси ташкил қилиниб, бу бригада колхоз учун клуб, идора, гараж, трактор парки, амбулатория, касалхона, мактаб ва бошқа иншаотлар қурабошлади. Толиб Носиров деган одам тинимсиз Россиядан вагон-вагон ёғоч ташир эди. Хуллас, 60-чи йиллар бошида Раваллиқ ва Тоқчилиқ қишлоқларида катта ўзгаришлар бўлаётган, аҳоли ўртасида кайфият юқори эди.\nШундай кунларнинг бирида (60-чи йиллар) Жиззахга гастроль билан атоқли қўшиқчи Комилжон Отаниёзов келдилар ва концертларини бизнинг клубда бошладилар. Концертнинг қанчалик шодиёна, муваффақиятли ўтгани ҳақида гапирмаса ҳам бўлади. Бундай муваффақият ҳатто Хоразмда ҳам кузатилмаган бўлса керак.\nКонцерт тугагач, Жўрақул Имомовнинг таклифи билан артистлар раиснинг хонасига келишди. Раиснинг хонасидан барча стол, стул, шкаф ва бошқа жиҳозлар олиниб, чиройли ёз дастурхони тайёрланган экан. Таомларнинг барчасини отам тайёрлаган эдилар – бизнинг уйимиз идорадан 200 метр нарида бўлгани учун мен буни яхши эслайман.\nОвқатланиш ва сўҳбат чоғида Комилжон ака онда-сонда торини қўлга олиб, бирор ашулани айтиб берар эдилар. Орада отам ҳам келиб машҳур ашулачини кабинетдан ташқарида эшитиб турганларини раис сезиб қолган. “Мулла Ёқуб акани ичкарига олиб киринглар” деб буюрган раис. Отам ичкари кириб, тўхтаганлар. Шунда раис: “Комилжон ака, бу киши бизнинг қассоб ва ошпазимиз бўладилар. Жуда покиза инсон. Шу киши учун битта ашула айтиб берсангиз” деб илтимос қилган. Комилжон Отаниёзов қайси ашулани отамга бахшида қилганларини мен ҳозир эслай олмайман, бироқ отам умрларининг охиригача “Комилжон Отаниёзов мен учун ашула айтиб берганлар” дея эслаб юрганлари яхши ёдимда.\nОтамнинг диний устозлари\nЖиззах музофотида, хусусан Раваллиқ элида кўпгина атоқли диний уламолар ўтган. Жиззахнинг Эски шаҳар мавзесида жойлашган мадраса, фикримча, ўрта мактаб мақомига тўғри келади ва унинг ҳужраларида Жиззах ва атроф музофотлардан келган кўп ёшлар савод чиқарган. Отамга дарс берган, отам жуда юксак баҳолаган устозлари мулла Ҳусанбой домла бўлганлар.\nМен деярли ухламас эдим, кечаси билан китоб ўқиб дарс қилар эдим, деб эслар эдилар отам. Бомдоддан кейин йўлда, бозордан, иккита иссиқ нон ва бир коса қаймоқ олиб домламнинг ҳовлиларига кириб борар эдим. Домла кексайиб қолганлари туфайли ҳовли ишларини деярли бажара олмай қолган эдилар. Домла чой ичганларича мен беда ўришга тушар, ёки ўриб қуритилган бедани боғлар, экинларни тартибга туширар ёки суғорар (ва ҳ.) эдим. Баъзан ишдан сўнг, ювиниб-тараниб, домла билан чойлашиб, у кишининг сўҳбатларини тинглар эдим. Мадрасани тугатгунча домлага қўлимдан келгунча хизмат қилдим.\nШундан бўлса керак, мен Тошкентда педагогика институтида ўқиб юрганимда уйга келсам, отам биринчи навбатда ўқитувчиларимнинг тинч-омонлигини сўраб-суриштирар эдилар.\nОтам Қуръони карим оятларини ўта кучли, таъсирли ва ширали овоз билан ўқир эдилар. Таъзия билан боғлиқ маросимларда отам пайдо бўлсалар бошқалар ўқишни тўхтатар эди. Отам камтарлик билан фотиҳа ўқиб ўтирган одамга: “Ўқинг, тақсир!” дердилар, бироқ у киши: “Ўзларидан” дер эди.\nРаваллиқ қишлоғида истиқомат қилган мулла Аҳмаджон домла бутун Жиззах музофотида таниқли ва машҳур эдилар. Бул зот Бухорои Шарифда мадрасани тугатгач, у ерда ўқишни яна давом эттирганлар ва гўё-ки бу мадрасанинг “аспирантура”сини тугатганлар. Алоҳида қадриятли бундай одамларнинг баъзиларига умрининг охиригача Бухородан маош (стипендия, дакъя) келиб турар экан. Мулла Аҳмаджон домла шундайлардан бири эдилар.\nМулла Аҳмаджон домла одамларни Исломда йўқ нарсалардан қайтарар эдилар. Мас., банда вафот этганда йиғламаслик, ун (овоз) чиқармаслик, ортиқча сарфу-харажат қилмаслик, кўп кунлар ва кўпчилик бўлиб эшик очиб ўтириш ва бошқа удуму ҳатти-ҳаракатлар Исломда йўқлигини одамларга сабру-матонат билан тушунтирар эдилар.\nДомланинг учта навқирон ўғиллари бўлиб, улар бирин-кетин вафот этишганда ҳам домла ун чиқармадилар. Охирги ўғиллари вафот этганда одамлар домланинг кўзларидан бир томчи ёш думалаганини кўришган. Бир одам юрак ютиб сўраган: “Сиз бизга бундай таълим берар эдингиз, бироқ ҳозир кўзингиздан бир томчи ёш оқди, домла. Нега?” Домла: “Фарзанд экан-да!” деган эканлар, холос.\nМулла Аҳмаджон домла ёзнинг ўртасида вафот этдилар. У кишининг таъзия ва дафнларида Жиззахнинг барча бўй етган эркак аҳолиси қатнашди, дейилса муболаға бўлмас. Домла қишлоқдан тахминан 3 (уч) километр нарида бўлган Хўжамозор қабристонига дафн қилиндилар. Одамларнинг айтишича тобут қабристонга етиб борганда одамнинг охири ҳали қишлоқ ичида бўлган. Дафн маросимида бўлган ушбу воқеани отам ҳикоя қилиб берган эдилар:\nМен биринчи сафда кетаётган эдим, ёнимда шаҳар ижроқўми раиси Маманазар Турсунов келаётган эди. Одам кўплигидан тобут илгари силжимас, уни одамлардан олдин олиб юришнинг иложи йўқ эди. Тобут анча орқада қолиб кетди. Мен 2-3 ўгирилиб қарадим: тобут гўё-ки тўлқин устида сузиб келаётгандай чайқалиб келаяпти экан.\nБир пайт Маманазар Турсуновнинг бошидаги сомондан тўқилган шляпаси олдинга отилиб, менинг тўғримга тупроққа тушди. Чамаси, орқадагиларнинг бири ҳазиллашиб унинг шляпасини улоқтирган бўлиши мумкин. Мен қадамимни секинлаштирмай, ўша тезликда юришни давом эттирдим. Шляпа ўнг, яъни ўнғай оёғимга тўғри келиб қолди ва мен уни шиддат билан тепиб юбордим. Шляпа чирпирак бўлиб айланиб, учиб бориб йўл четида ўсиб турган тутнинг шохлари орасига кириб осилиб қолди. Ҳеч ким уни олишга ҳаракат ҳам қилгани йўқ. Маманазар Турсунов иккаламиз ёнма-ён ҳеч нарсани кўрмагандай юришни давом эттирдик.\nГап Маманазар Турсунов ҳақида бораётган пайтда, гарчи асосий мавзуга тегишли бўлмаса-да, шу инсон ҳақида мен икки оғиз маълумот айтиб ўтиб кетмоқчиман. Жиззах шаҳар ижроия қўмитасининг раиси бўлиб ишлаган Маманазар Турсунов Тоқчилиқ қишлоғидан бўлиб, бу кишининг қизиқ бир хислати бор эди. Ўзи аскияни моҳирона айтган ҳолда Маманазар ака жиззахлик аскиячиларга меҳрибонлик кўрсатар эдилар.\nУ кишининг шахсий “Москвич” машиналари бўлиб, ҳар йили ёзда, дам олиш таътилига чиққанларида учта асл аксиячини олиб Фарғона водийсига кетар эдилар. Ҳамроҳларнинг барча харажатлари Маманазар аканинг гарданида бўлиб, у киши жиззахлик аскиячиларнинг водийлик аксиячилар билан бўладиган “жангу-жадалига” ишқивоз бўлганлар, холос.\nМаманазар Турсунов “ижоди”дан бир ҳангома эсимда қолган. СССР даврида Сочи шаҳрида “Ўзбекистон” санаторияси бўлган ва унда фақат ўзбекистонликлар дам олишган. Санаторияда бир удум бўлган: ҳар куни эрталаб дам олувчилар залга қўйилган торозуда ўзларини торттирар, торозубонлик қилувчи одам ҳар куни навбати билан алмашиб турар экан. Бир йили Маманазар Турсунов шу санаторияга дам олишга борганлар. Навбатлари келганда у киши одамларни торозуда торта бошлаганлар. Торозуга Ўзбекистон халқ артисти, машҳур раққоса Мукаррама Турғунбоева чиққанларида Маманазар Турсунов: “66 кило” деб эълон қилганлар. Шунда раққоса: “И-е, Маманазар ака, торозу 70 ни кўрсатаяпти-ку!” деб ажабланиш билдирса, Маманазар Турсуновнинг: “Тўғри, Мукаррамахон, торозу 70 ни кўрсатаяпти, лекин мен 4 кило халтангизга чиқарвордим” деганлари катта кулгуга сабаб бўлган. Одамларнинг айтишича, энг кўп ва очилиб кулган одам раққосанинг ўзлари бўлган.


Хосиятсиз кўчадаги ҳодисалар Афиша\nЖамият Дунё Футбол Мутолаа Жиноят Савол-жавоб Шоу-бизнес Hi-tech Lady Саломатлик Мозийдан садо Ҳидоят сари Хосиятсиз кўчадаги ҳодисалар 16:27, 22 июнь\tТаҳририятимизга мактуб йўллаб, ўзи гувоҳ бўлган сирли воқелик ҳақида ёзиб юборган Акбар ака бу оламнинг ҳайратомуз ҳодисаларига ўйлаб-ўйлаб сира жавоб топа олмагагани эътироф этган. Зеро дунёнинг ҳали биз тушуниб етмаган жумбоқлари кўп. Уларни англаш учун эса баъзан заковатимиз ожизлик қилади. Мен шу қишлоқда туғилиб ўсдим. Ёзнинг жазирамасида кўча чангитиб тупроқ кечишдан, қишнинг саратонида чана учишдан бўшамасдик. Эшигимиз шундоққина катта кўчанинг юзида бўлганидан тенгқурлар билан у ёқдан бу ёққа югуришиб, уйга кирмасдик.\nБир куни ҳамма ўйинларни ўйнаб чиқдик. Ҳар кунги бир хил машғулотдан чарчаб, қўшни маҳалла болалари билан футбол ўйнашга борадиган бўлдик. Лекин онам доим у маҳаллага бормагин, бехосият жой, деб тайинлардилар. Мен қабристон борлиги учун шундай десалар керак деб ўйлардим. Бугун нимагадир бу қоидани бузгим келди. Биздан катта-кичик болалар иккита жамоа тузиб, қизғин мусобақа бошладик. Бир соатлар чамаси югуришиб обдон ҳолдан тойдик. Лекин жамоамиз ютқизаётган эди. Шунда гуруҳимиздаги энг қизиққон бола Шавкат жонҳолатда дарвоза ўрнига қўйилган иккита тош оралиғига тўпни тепаман, деб рақиб жамоа аъзоси Воҳидни итариб юборди. Шу пайт гол ҳам бўлди-ю, қаттиқ чинқириқ овози ҳам қулоқларни қоматга келтирди. Воҳид қаттиқ йиқилиб қўлини синдириб олганди. Бу мен шу ерда кузатган биринчи нохуш ҳодиса эди. Кейинчалик анчагина кўнгилсизликларга гувоҳ бўлдим. Орадан анча йиллар ўтиб эшигимиз олдидаги тупроқ кўчалар машиналар тинимсиз қатнайдиган катта асфальт йўлларга айлантирилди. Ўша биз болалар билан футбол ўйнаган маҳалла кўчалари ҳам бетон қилинди. Энди у ерда болалар ўйнаши у ёқда турсин, йўлнинг нарига бетига ўтиш учун ҳам қатновнинг тўхташини кутишга тўғри келарди. Қабристон жойлашган кўчада эса тез-тез кўнгилсиз ҳодисалар бўлиб тураверди. Маҳалладагилар бунга деярли ўрганиб қолишганди. Шунчаки, “Бехосият жой-да”, деб қўйишарди холос. Ўша куни эндигина ўқишдан келиб, чойга ўтираман деб тургандим. Бир пайт укам Асқар ховлиққанча кириб келди.\nДадам бу воқеани эшитгач, чуқур бир хўрсиниб қўйдилар-у, лекин ҳеч нима демадилар. Шундай кунларнинг яна бирида эса тезлигини ошириб келаётган бир ҳайдовчи йўл четида кетаётган икки ўқувчи қизни уриб юборди. Улардан бири қаттиқ жароҳат олиб, ҳатто ногирон ҳам бўлиб қолди. Назаримда, дадам бўлиб ўтаётган воқеалар ҳақида бир нарсани биладигандек туюлди. Ички қизиқиш туйғуси мени сира тинч қўймади ва чой устида уларни саволга тутдим. — Дада ўша бехосият кўчада нега доим бундай кўнгилсиз ҳодисалар бўлавераркин? Бунинг бирор сири борми?\n— Бундан анча йиллар аввал ўша кўчанинг ўрни катта қабристон бўлган. Ҳозиргиси ўшанинг ярми. Қабрлар чўкиб боргани сари одамлар секин-аста ўша жойлардан юриб, кичик кўча очиб олишди. Бора-бора у кенгайиб, катта йўлга айланди. Аслида у ерга илм-маърифатли кишилар ҳам қўйилган. Ўшаларнинг руҳи безовталаниб, бу ерларда нохуш ҳодисалар юз бериб турармикин, деб ўйлаб қоламан, баъзан. Ҳар қалй ўшандан бери бу кўчадан фалокат аримайди. Бу гапларни эшитганимдан бери бу кўчага ўйлаб қадам босадиган бўлиб қолдим. Дадам айтиб берган ҳикоя менга ҳаётнинг қайсидир жумбоғини очгандек бўлди. Нима бўлганда ҳам ўтганларни қадрлаш, уларнинг руҳини безовта қилмаслик биз тирикларнинг бурчимиз эмасми? Шаҳноза РАҲИМХЎЖАЕВА тайёрлади


Туркия ва ЕИ ўртасида визаларни бекор қилиш масаласи кўриб чиқилади\n20:05 / 04.09.2016\nЯқин ҳафталарда Туркия ва Европа Иттифоқи ўртасида виза режимини либераллаштириш ҳақида бир қарорга келиниши мумкин. Бу ҳақида Reuters агентлиги Германия канцлери Ангела Меркелнинг сўзларига асосланиб, маълум қилди.\nЕврокомиссиянинг сўнгги ҳисоботида визаларни бекор қилиш учун Туркия томонидан бажарилиши керак бўлган икки шарт қайд қилинган, уларни бажариш учун Анқарага кўпроқ вақт талаб қилинади, бундан ташқари яна беш шарт бўлиб, уларни яқин орада амалга ошириш лозим. Бу шартларнинг орасида - аксилтеррор қонунчиликни ўзгартириш. Турк ҳукумати айнан шу талабни бажариши қийин масала.\nБундан аввал Европа комиссияси раиси Жан-Клод Юнкер Анқара барча зарур шартларни бажарса, шу жумладан аксилтеррор қонунчиликни ўзгартирсагина, Евроиттифоқ 1 октябрдан Туркия фуқаролари учун визаларни бекор қилиши мумкинлиги ҳақида маълум қилган.


Иско масаласи бўйича интизомий иш очилди / CHAMPIONAT.asia\n00:15Торрейра Италияга қайтмоқчи 0 23:55ПСЖ кетаётган Жижининг ўрнига бошқа Жижини олиб келмоқчи 0 23:42Обамеянг: "Болалигимда футболни ёмон кўриб қолгандим" 0 23:27УЕФА Неймар борасидаги қарорни эълон қилди 4 23:11Расман: "Манчестер Сити" ҳимоячиси билан шартномасини узайтирди 2 22:59Расман: "Милан" янги бош мураббийни таништирди 12 22:50Спортчилар ижтимоий тармоқларда 6 22:40Мата: "Олд Траффорд"ни уйим дейишга фахрланаман" 2 22:28Менди: "Футбол ўйнай олмаслигимни айтишганди" 0 22:00Копа Америкада нега мухлис кам? 6 21:43"Нефтчи" Ўзбекистон Кубогидаги энг йирик ғалабасини такрорлади 12 21:40Расман: Хуан Мата МЮ билан шартномасини узайтирди 1 21:23Ўзбекистон кубоги. "Нефтчи" "Зирабулоқ" дарвозасига жавобсиз саккизта гол урди 2 21:15Алишер Абдувоҳидов: “Нефтчи”ни Суперлигага қайтариш учун астойдил ҳаракат қиламиз” 8 21:15Омар Момани карикатураси: Месси Неймарни "Барселона"га қайтишини истамоқда 8\nИско масаласи бўйича интизомий иш очилди\nТеглар : Иско Реал Сантьяго Солари\n"Реал" раҳбарияти Солари сўровидан сўнг Иско масаласида қонуний иш очди.\nМаълум бўлишича, ушбу жараёнга бош масъул этиб Сантьяго Солари тайинланган. Эслатиб ўтамиз, 26 ёшли испаниялик ЕЧЛ 1/8 финал босқичида "Аякс"га қарши учрашув қайдномасига киритилмаганидан сўнг, жамоа билан бирга автобусда кетишдан бош тортган эди.\nИско айни вақтда бўлиб ўтаётган "Вальядолид"га қарши ўйин қайдномасидан ҳам жой олмади. Жорий мавсум испаниялик хавбек "Реал" либосида 16 учрашувда майдонга тушиб, 1 та гол урди ва 2 бор голли узатма муаллифига айланди.\nМанба\t: twitter.com/JLSanchez78\n“Реал” бугун яна бир янги ўйинчисини таништиради 7\n"Қироллик клуби" Неймарни қўлга киритиш учун Каземирони беришга тайёр 19\n"Реал" Ферлан Мендининг таништирув маросимини ўтказиш санаси маълум 7\nСерхио Рамос тўй ҳақида: "Орзуимиз амалга ошди" 14


БАРЧА МИЖОЗЛАР ДИҚҚАТИГА! GM UZBEKISTAN АВТОМОБИЛЛАРИНИНГ «DAMAS» ВА «LABO» МОДЕЛЛАРИНИ ХАРИД ҚИЛИШ ЮЗАСИДАН\n2018-11-16 21:40:59 Yangiliklar\n«ДжиЭм Узбекистан» АЖ GM Uzbekistan автомобилларининг онлайн хариди бўйича янги Uzavtosavdo.uz тизими ишга туширилганидан бошлаб «Damas» ва «Labo» автомобилларига бўлган аризалар инвентаризация қилинганлигини маълум қилади. 2018 йилнинг 24 августидан 6 ноябрига қадар бўлган даврда харидорлар томонидан 11 141 ариза ва шартномалар бекор қилинди. Натижада бугунги кунгача 128 274 аризалар мавжуд (шундан: 99 563 «Damas» ва 28 711 «Labo» автомобилларига).\n2018 йилнинг 7 ноябрь куни «Ўзавтосаноат» АЖда бўлиб ўтган пресс-брифингда маълум қилинганидай, ушбу моделдаги автомобилларнинг ишлаб чиқариш ҳажми 2018 йилда 42 минг донани ташкил қилади, ушбу кўрсаткични 2019 йилда 54 мингга етказиш кўзда тутилган. Компания ушбу моделларнинг ишлаб чиқариш қувватларини ошириш бўйича қўлидан келган барча саъй-ҳаракатларни амалга оширади.\n❗Шундай қилиб, 2018 йилнинг 8 ноябрь ҳолатига хронологик тартибда ариза қолдирган саналар бўйича дастлабки тўловни амалга ошириш учун 27 000 дона шартнома мавжуд. Ушбу шартномалар 2019 йилнинг 6 ойлик ишлаб чиқариш ҳажмини ўз ичига олади. Ушбу харидорлар ёзма ва СМС тарзда билдириш олишади.\nКунлик янгиланадиган рўйхат билан GM Uzbekistan расмий сайтида қуйидаги ҳавола орқали танишиш мумкин: http://gmuzbekistan.uz/damas_clients/list.pdf\n❗Мавжуд аризалар бўйича текширувлар оҳирига етказилмагунга қадар ушбу моделдаги автомобилларга янги аризалар қабул қилиниши вақтинча тўхтатилади.\nВақтинчалик ноқулайликлар учун узр сўраймиз!


Энг арзон шаҳарлар: Қайси ойда қаерга борган арзон тушади? - XABARDOR.UZ\nЭнг арзон шаҳарлар: Қайси ойда қаерга борган арзон тушади?\nДунёнинг исталган ерида ҳамёнбоп саёҳатни амалга ошириш мумкин. бунинг учун аввалдан саёҳат учун пухта режа тузиш зарур: сизни қизиқтирган шаҳарнинг мавсумий курсларини ўрганиш ва олинган маълумотларга асосан ўз таътилингизни режалаштириш.\nСизлар учун тайёрлаган мазкур фойдали маслаҳатимиз пулингизни тежашда ёрдам бериши мумкин: йилнинг исталган ойини танланг ва сафарга жўнанг.\nФаришталар шаҳрида январ бошидаги меҳмонхоналар нархи деярли 33 фоизга қисқаради. Тежалган пулларни бемалол маҳаллий ресторанларга сарфлаш мумкин.\nТўрт юлдузли меҳмонхоналар 125 долардан бошланади. Бундан ташқари, февраль ойи мазкур замонавий шаҳарда шоппинг учун энг яхши мавсум саналади.\nБуэнос-Айресда баҳор жуда ажойиб мавсум: идеал ҳаво, кўплаб маданий тадбирлар ва тўрт юлдузли меҳмонхоналар бир кечага бор-йўғи 55 доллар.\nМайдан октябргача бўлган давр Копенгагенда сайёҳлик мавсуми саналади — кичик ва чиройли шаҳар бутун дунё саёҳатчилари билан тўлади. Айнан апрелда эса одамлар сезиларли тарзда камроқ бўлади ва меҳмонхона нархлари ўртача 38-40 фоизга камаяди.\nАлбатта, бу жаҳон пойтахти ва у ерда арзон таклифларни кутиш бефойда. Бироқ Лондон сайёҳларни яшаш ва мазали таомлар сотиб олиш учун энг паст нархлар билан мамнун этади (ўртача меҳмонхонада хона буюртма қилиш 216 долларга айланади) — бу вақтда Лондонда кўплаб маҳсулотлар ва озиқ-овқат фестиваллари ўтказилади.\nИюнь Пекинга сафар уюштириш учун идеал вақт ҳисобланади. Ҳаво ҳарорати сайр учун ёқимли бўлиб, меҳмонхоналар бир кеча учун 80 доллар атрофида бўлади ва ҳеч қандай байрамлар бу ойда нишонланмагани боис шаҳар одамлар билан гавжум бўлмайди.\nАвстралияга саёҳат — чўнтакнинг қуриши деган гап. Бироқ июль анъанавий арзон мавсум саналади. Бундан ташқари, Booking.com маълумотига кўра, сидней меҳмонхоналари ўз нархларини ўртача 44 фоизга қисқартиради.\nОчиғини айтганда, Берлин Европадаги энг ҳамёнбоп шаҳарларидан биридир. Шаҳарга яхшиси августда ташриф буюрган маъқул: тўрт юлдузли отеллар бир кечага 80-100 доллар бўлади.\nЧўнтагидаги маблағини тежашга одатланган сайёҳлар учун ўз сафарини сентябрга белгилаш айни муддаодир. Сабаби, кўплаб европалик сайёҳлар ўз юртига қатиб кетади. Бу эса меҳмонхона нархларини кескин тушишига сабаб бўлади: шаҳар марказидан 100-130 долларга чиройли ва шинам меҳмонхона топиш мумкин.\nЭкзотик шаҳарда барча ўз дидига мос кўнгилочар машғулот топади. Бу ерда тоғга чиқиб, бўғиздаги китларнинг ўйинини томоша қилиш зарур: октябрда баҳайбат сутэмизувчилар бу ерга никоҳ мавсуми учун чиқишади. Ўртача ҳисобда 80 доллар эвазига тунаб қолиш мумкин.\nАфсонавий Копакабана пляжи ноябрда жаннат тароватини ёдга солади — ҳаво ҳарорати тропик жазирамага мослашмаган сайёҳлар учун тўғри келади, меҳмонхонада яшаш ва овқатланиш нархлари анча арзонлашади.\nДекабрь ойининг дастлабки икки ҳафтаси Франкфуртда ажойиб янги йил эртагига ўхшайди. Кўчаларда бозорлар очилади ва тез-тез қизиқ намойишлар ўтказилади. Рождетство нишонлайдиган сайёҳлар оқими камаяди. Бу эса ресторан менюси ва меҳмонадаги нархларни кескин арзонлашишига сабаб бўлади.


Шайх Эшон Бобохон ибн Абдулмажидхон\nҲижрий 1276 йили (милодий 1856) Тошкентда диний уламо оиласида таваллуд топган. Отаси Абдулмажидхон эшон таниқли олим, машҳур «Мўйи Муборак» мадрасаси мударриси, бобоси Юнусхон ибн Айюбхон мударрис ва шайҳулислом бўлишган. Эшон Бобохон дастлаб уйда отасидан, сўнгра Бухородаги Мир Араб мадрасасида машҳур устозлардан, хусусан, Домла Икромчадан таҳсил олди. Тиришқоқлиги, ақл-заковати боис тафсир, ҳадис, ақоид, фиқҳ билимдони бўлиб етишди. Бир неча йиллар «Мўйи Муборак» жомеъида имом-хатиб ва мадрасада мударрис бўлди. 1943 йили Ўрта Осиё ва Қозоғистон мусулмонларининг диний назорати раиси, муфтий этиб сайланди. Ўша йиллари мусулмонлар вакилларининг ҳаж сафарига боришлари йўлга қўйилди, «Мир Араб» мадрасаси қайтадан фаолият бошлади, масжидлар ҳақида Низом ишлаб чиқилди, диний бошқарма кутубхонасига асос солинди, халқаро алоқалар кенгайди. 1957 йили Тошкентда вафот қилди. Исмоил Қаффол Шоший қабрлари ёнига дафн этилган.\nШайх Зиёвуддинхон ибн Эшон Бобохон\n1908 йили Тошкент шаҳрида таваллуд топди. Ҳаким қори домла, Баҳодирхон махдум, Шайх Алоуддин, Жамол ҳожи каби устозлардан сабоқ олди. Ўн икки ёшида Қуръони каримни тўла хатм қилиб, ҳофизул-Қуръон бўлди. 1920 йили Тошкентдаги «Кўкалдош» мадрасасига ўқишга кириб, ўша пайтда Тошкентга келган суриялик олим Аш-Шомий ат-Тараблусийдан ҳадис, фиқҳ илмини ўрганди.1943 йили Ўрта Осиё ва Қозоғистон мусулмонлари диний назорати масъул котиби ва Ўзбекистон қозиси бўлди. 1947-1948 йилларда Қоҳирадаги «Ал-Азҳар» дорилфунунида, сўнгра Макка, Мадина шаҳарларида таҳсил олди. 1948 йили Ўрта Осиё ва Қозоғистон мусулмонлари диний назорати раисининг ўринбосари этиб сайланди. 1957 йили Ўрта Осиё ва Қозоғистон мусулмонлари бошқармаси раиси этиб сайланди ва умрининг охирига (1982 йил) қадар ана шу вазифада самарали ишлади.\n1937 йили Тошкент шаҳрида туғилган. 1959 йили Тошкент чет тиллар институтининг инглиз тили факультетини битирган. 1962-1966 йилларда Қоҳирадаги «Ал-Азҳар» дорилфунунида таҳсил олди. 1973 йили Масковда араб филологияси бўйича номзодлик илмий ишини ёқлади. 1975-1982 йиллари Имом ал-Бухорий номидаги Тошкент Ислом олий маъҳадида ректор, 1982-1989 йиллари Ўрта Осиё ва Қозоғистон мусулмонлари диний бошқармасининг раиси, муфтий, 1989-1994 йиллари Ўъбекистон ФА Шарқшунослик институтида катта илмий ходим ва диний бошқарма раисининг ноиби бўлиб ишлади. 1994-2001 йиллари дипломатия соҳасида хизмат қилди. Ўрдун Қироллик академиясининг ҳақиқий аъзоси, Халқаро Ибн Сино мукофоти соҳиби. 2003 йилда Тошкентда вафот этган.\n1952 йилда Андижон вилоятининг Булоқбоши қишлоғида туғилган. Дастлаб отаси Муҳаммад Юсуф ҳожидан диний таълим олган. «Мир Араб» мадрасасини, Тошкент Ислом олий маъҳадини битириб, «Совет Шарқи мусулмонлари» журнали тахририятида ишлади. 1980 йили Ливиядаги «Ислом даъвати» олий ўқув юртини муваффақиятли битиргач, диний бошқарманинг халқаро бўлими ходими, кейинчалик Ислом олий маъҳади мудири ноиби, 1983 йилдан эса мудир бўлиб хизмат қилди. 1989-1993 йиллари Ўрта Осиё ва Қозоғистон мусулмонлари диний бошқармаси раиси, муфтий вазифасида ишлади. Бир неча халқаро Ислом ташкилотларининг аъзоси бўлган. 2015 йилда вафот этган.\nМухторжон Абдуллоҳ Бухорий\n1928 йили Қўқон шаҳрида таваллуд топган. Бухородаги “Мир Араб”, Тошкентдаги Бароқхон мадрасаларида, Суриядаги Дамашқ жомеъсининг шариат куллиясида таҳсил олган. 1958-1991 йилларда “Мир Араб” мадрасасида мударрис, бош мударрис, мудир вазифаларида ишлади. 1984-1988 йиллари Тошкент Ислом олий маъҳадида хорижлик талабаларга дарс берди. 1991-1993 йиллари Бухоро вилоятидаги «Ҳазрати Баҳоуддин Нақшбанд» масжидида имом-хатиб, 1993-1997 йиллари Мовароуннаҳр мусулмонлари идораси раиси, муфтий бўлди, кейинчалик яна имомлик қилди. 2002 йили вафот этган.\nАбдурашид қори Абдумўмин қори ўғли Бахромов\n1953 йили Андижон шаҳрида таваллуд топди. Дастлабки Қуръон илмларини отаси Абдумўмин қоридан ўрганиб 16 ёшида Қуръони Каримни тўлиқ ёд олди. 1975-1981 йиллар оралиғида Бухородаги “Мир Араб” мадрасаси ва Тошкент ислом институтида таҳсил олди. 1979-1997 йилларда Тошкент ислом институти мударриси ҳамда Тошкент шаҳридаги “Тилла Шайх” жомеъ масжиди имом хатиби вазифаларида хизмат қилди. 1997 йили Ўзбекистон мусулмонлари идораси раиси, муфтий лавозимига сайланди. Шунингдек, Абдурашид қори Абдумўмин ўғли Миср Араб Республикасининг “Ал-Азҳар” университети малака ошириш курсида таҳсил олган. 2006 йил апрел ойида Миср Араб Республикасида ўтказилган конференцияда “Ал-Азҳар” университетининг фахрий талабалигига қабул қилинган. 2006 йил август ойида муфтийлик лавозимидан истеъфога чиқиб, шу йили сентябрь ойида Ўзбекистон мусулмонлари идораси “Уламолар кенгаши” қарори билан Ўзбекистон мусулмонлари идорасининг “Фахрий имоми” унвонига эга бўлган. 2011 йилда вафот этган.\nУсмонхон Темурхон ўғли Алимов\nУсмонхон Алимов 1950 йил 1 январда Самарқанд вилоятида туғилган бўлиб, 1982-83 йилларда Бухородаги «Мир Араб» мадрасасида, 1983-87 йилларда эса Тошкент ислом институтида, 1989-90 йилларда Марокашдаги «Каравайин» университетида таҳсил олган. 1987-2000 йиллар давомида Паяриқ туманидаги «Имом Бухорий» масжидида имом-хатиб, 2000 йилдан эса Ўзбекистон Мусулмонлар идорасининг Самарқанддаги бош вакили вазифасида фаолият олиб борган. 2006 йил 8 август куни эса Усмонхон Алимов Ўзбекистон мусулмонлари идораси раиси, муфтий лавозимига тайинланган.\nКиритилган вақти: 04/10/2018 00:00; Кўрилганлиги: 1037\nМатериал манзили: https://www.sammuslim.uz/press/news/ozbekiston-muftiylari\nЧоп этилган вақт: 29/07/2021 14:04


Қизларимиз жаҳон чемпионатини 13-ўринда якунлашди\nИсроилнинг Нетания шаҳрида сув полоси бўйича ёшлар ўртасида ўтказилаётган жаҳон чемпионати ўзининг ҳал қилувчи палласига кирди. Кеча бўлиб ўтган баҳсларда 13-16 ўринларни банд этган терма жамоалар номи маълум бўлди.\nМазкур ўринлар учун Ўзбекистон, Словакия, Перу ва ЖАР терма жамоалари ўзаро баҳс юритишди. Дастлаб, Ўзбекистон термаси перулик ватерполчиларни 11:3 ҳисобида мағлуб этди. Иккинчи ўйинда эса ЖАР терма жамоаси словакияликлар устидан 13:10 ҳисобида зафар қучди. Шу тариқа, Ўзбекистон терма жамоаси 13-14 ўринлар учун африкалик ватерполчиларга қарши баҳс юритадиган бўлди.\nЭътиборлиси, ЖАР терма жамоасига қарши кечган ўйинда қизларимиз ўз иродаларини намойиш этишди ва 12:9 ҳисоби билан ғалаба қозониб, Ўзбекистон сув полоси тарихида янги саҳифа очишди. Таъкидлаш керак, ҳали ватерполчиларимиз Жаҳон чемпионатлари тарихида 13-ўринни эгаллашмаган эди.\nЖаҳон чемпионати медаллари учун кураш эса Италия, Испания, Греция ва Венгрия терма жамоалари ўртасида кечади. Ярим финалда италиялик қизлар Испания термасига қарши баҳс олиб боришса, иккинчи жуфтликда Греция – Венгрия ўзаро куч синашади.


21 январ 2022, Тошкент вақти: 09:58\nМатбуот учун ёпиқ режимда ўтган видеомулоқотда АҚШ ва Россия алоқаларига доир кўпгина масалалар қилингани билдирилган.\nҚрим ярим ороли ва Украина яқинида Россия катта сондаги ҳарбий қўшин тўплаши ортидан Кремл ўзининг кейинги нияти ва режалари борасида турли фаразларнинг урчишига йўл очиб берди.\nАҚШ ва Россия президентлари Жо Байден ва Владимир Путиннинг 7 декабрь куни ўтган видеоконференция тарзидаги мулоқотидан сўнг ҳам шундай бўлди. Мулоқот матбуот учун ёпиқ режимда бўлиб ўтган.\nМузокаралар якуни бўйича қўшма баёнотлар берилмаган. Суҳбат тугаганидан сўнг тахминан бир соат ўтиб, Оқ уй сайтида қисқа хабарнома пайдо бўлди.\nҚрим ярим ороли ва Украина яқинида Россия катта сондаги ҳарбий қўшин тўплаши ортидан Кремлнинг кейинги режалари ҳақида турли фаразлар илгари сурилмоқда.\nХудди илгари бўлгани каби бу сафар ҳам Кремл баёноти Оқ уй баёнотидан анча кейинроқ эълон қилинди. Кремл баёнотининг салкам ярми Украина ва НАТО масаласига бағишланган. Баёнотнинг қолган қисмида эса Эрон ядровий қуроллари, кибержиноятлар ва дипломатик муносабатларни мўтадиллаштириш ҳақида сўз юритлган .\nИккала баёнотда бироз умумийлик бор, ҳар икки томон муайян масалалар муҳокамасини ўз баёнотларида турлича талқин қилган.\nМисол учун Оқ Уй “Байден АҚШ ва Европа иттифоқи Россиянинг Украина яқинида ҳарбий кучларини ошираётганидан чуқур хавотирларини билдирди”, деди. Бунга жавобан, Кремл “Путин Қўшма Штатлар бунда Россияни айбламаслиги кераклигини айтди” дея келтирган ўз баёнотида ва бу билан НАТО ни айблаган. Шунингдек, Путин Ғарб “Украинани забт этиш учун хавфли саъй-ҳаракатларни амалга оширмоқда” деган асоссиз даъво ҳам қилган.\nКремлнинг таъкидлашича, музокаралар "очиқ ва ишчанлик руҳида" ўтган. Аммо АҚШ ва Россиянинг муҳокама қилинган масалалар бўйича позициялари қанчалик фарқ қилишини ҳисобга олинса, вазият аслида Кремл сўзларининг тескарисини кўрсатиши мумкин.\nИкки президент келишиб олган ягона аниқ нарса АҚШ ва Россия ўртасида музокараларнинг давом этишидир.\nУкраинада бўлаётган воқеаларни, шунингдек, Европадаги хавфсизликка оид кескин қарама-қарши позицияларни акс эттирган икки томоннинг ҳисоботлари бир-биридан кескин фарқ қилиб, келгуси зиддиятлар учун эшикларни очиқ қолдирди.\nРоссиянинг баёнотига кўра, кейинги музокаралар Москва йиллар давомида хоҳлаётган "хавфсизлик кафолатлари" деб атайдиган масалага қаратилади. Охирги ҳафталарда Москва бу масалани қатьий талаблар билан кўтарди ва янги тафсилотларни қўшди. Ҳарбий кучларнинг жойлаштирилиши Ғарбни ҳеч бўлмаганда қисман ортга чекиниши учун амалга ошираётганини кўрсатади.\nПутин 1 декабр куни Россия НАТОнинг шарққа, жумладан, Украина томон кенгаймаслиги ва Россияга хавф туғдирувчи қуролларини “яқин масофада” жойлаштирилмаслиги ҳақида расмий кафолатлар талаб қилишини айтган.\nКремлнинг Байден ва Путин музокараси ҳақидаги баёнотида бу сўзлар бироз ўзгарган ҳолда қуйидагича такрорланган: Россия "НАТОнинг шарққа кенгайишини, чегара яқинига айрим қуроллар жойлаштирилишини истисно қилувчи ишончли, қонуний кафолатлар бўлишидан манфаатдор”.\nШунингдек, "Икки давлат етакчилари ўз вакилларига ушбу нозик масалалар бўйича батафсил маслаҳатлашувларга киришишни тайинлашга келишиб олдилар", - дейилади баёнотда.\nАҚШ разведкаси: Россия Украинага қарши ҳарбий операция тайёрлаётган бўлиши мумкин\nАҚШ ва НАТО Россия Украина ёки бошқа давлатларнинг Ғарб иттифоқига қўшилишига вето қўя олмаслигини таъкидлаган.\nОқ Уй ўз баёнотида музокаралар Ғарб Россиянинг Украинага таҳдидидан хавотирлари сабабли амалга ошганини ишора қилган.\nБайден "Украина суверенитети ва ҳудудий яхлитлигини қўллаб-қувватлашини яна бир бор таъкидлади ва вазиятни юмшатиш ва дипломатияга қайтишга чақирди", - дейилади хабарда.\nБаёнот "Икки президент ҳам ўз вакилларига вазиятни назорат қилиб боришни топширди. АҚШ буни иттифоқчилар ва шериклар билан яқин ҳамкорликда амалга оширади" – дея якун ясалган.


Бобуржон АКБАРОВ: «Икки-уч йил шунчаки, «раҳмат»га ўйнадим»\nЎзбекистонлик ҳимоячи Бобуржон Акбаров фаолиятини хорижда давом эттиради. 2016 йил олий лигада «Андижон» шарафини ҳимоя қилган футболчи ўтган ҳафта Малайзия премьер-лигаси вакили бўлган «Куала-Лумпур» клуби билан бир йиллик шартнома имзолади.\nCанжар ҚУВВАТОВ: «Таиланд ҳақидаги хабарлар асоссиз эди»\nЎтган йилги мавсум якунларига кўра, яна бир бор чемпионатнинг бронза медаллари билан тақдирланган Қаршининг «Насаф» клуби янги мавсумга тайёргарликнинг иккинчи босқичини давом эттирмоқда.\nКарли Ллойд: «Ҳаётда энг муҳими - оила»\n2016 йилнинг энг яхши аёл футболчиси сифатида тақдирланган Карли Ллойд АҚШ терма жамоасидаги ёрқин ўйинлари туфайли бир йил олдин ҳам ушбу совринга эга чиққанди. Тақдирлаш маросимидан сўнг FIFA.com сайти маҳоратли футболчининг фикрлари билан қизиқди.\nПоль Погба: «Гризманн билан фахрланаман»\nШубҳасиз, Поль Погба - франциялик энг яхши футболчилардан бири. Айниқса, ҳозирги пайтда. Ёдингиздадир, у илк бора 2013 йили 20 ёшли футболчилар ўртасида ўтказилган жаҳон чемпионатида яққол кўзга ташланганди. Истеъдодли ярим ҳимоячи шундан буён фаолликни сусайтирмай, йилдан-йилга маҳоратини ошириб бормоқда.\nЯрослав КРУШЕЛЬНИЦКИЙ: «Фаолиятимни расман якунладим, энди навбат мураббийликка»\nТажрибали ҳимоячи Ярослав Крушельницкий 1983 йил 16 март куни Ғузор шаҳрида дунёга келган. Катта футболдаги 16 йиллик фаолияти мобайнида кўплаб клублар шарафини ҳимоя қилди.\nОлий лига жамоалари янги мавсумга тайёргарликнинг иккинчи босқичини давом эттиришмоқда. Молиявий томондан бақувват, ўзига тўқ жамоалар хорижда, қолган клубларимиз эса Тошкентда, нари борса, ўз базаларида ўқув-машғулот йиғинига киришишди.\nСтивен Жеррард: «Индивидуал совринлар ортидан қувмайман»\nЯқинда Liverpool Echo нашри журналистлар ва «Ливерпуль» фанатлари ўртасида сўров ўтказиб, премьер-лига жорий этилганидан буён жамоанинг энг яхши ўйинчиси кимлигини аниқлаб олди. Унга кўра, Стивен Жеррард тенгсиз деб топилди.\nДиёр ТУРОПОВ: «Ҳаммаси ўзимга боғлиқ»\nЯнги мавсумга тайёргарликни БААда давом эттираётган Тошкетнинг «Локомотив» клуби қисқа фурсат ичида тўрт нафар янги футболчи билан шартнома имзолади. Улардан бири, шу кунгача «Олмалиқ» жамоаси шарафини ҳимоя қилиб келган ярим ҳимоячи Диёр Туроповни сиз яхши танийсиз.\nТемурхўжа Абдухолиқов: «Локомотив»да ажойиб дамларни ўтказдим»\nХабарингиз бор, Ўзбекистон чемпионатининг 2016 йилги мавсум тўпурари Темурхўжа Абдухолиқов“Локомотив”ни тарк этди ва Қатарнинг “Ал Сайлия” клубига йўл олди. Эндиликда маҳоратли ҳужумчи араб жамоаси шарафини ҳимоя қилади.\nЖано АНАНИДЗЕ: «Спартак» муваффақияти сабабчиси – Каррера»\nЖорий мавсум Москванинг «Спартак» клуби Россия чемпионатини ажойиб тарзда ўтказмоқда. Жамоа қишки танаффусга пешқадам сифатида чиқиб кетди.


Урибета® | medu.uz - Дорилар ҳақида маълумотлар ўзбек тилида\nHome Йўриқномалар Урибета®\nПрепаратнинг савдо номи: УРИБЕТА®\nТаъсир этувчи модда (ХПН): интерферон бета-1b\nДори шакли: инъекция учун лиофилизацияланган кукун\nодам альбумини 15,00 мг\nманитол 15,0 мг\nТаърифи: ёт заррачаларсиз, оқ ёки бироз оч сариқ рангли кукун.\nФармакотерапевтик гуруҳи: Иммуномодуляторлар, Вирусларга қарши воситалар.\nАТХ коди: L03AB08.\nФармакологик таъсири: Иммуномодулятор таъсири. Интерферонлар табиий оқсил ҳисобланган цитокинлар оиласига мансубдир. Интерферонларнинг молекуляр массаси 15000 дан 21000 Д гачани ташкил этади. Интерферонларнинг учта асосий синфи аниқланган: альфа, бета, гамма. Интерферон альфа, интерферон бета ва интерферон гамма кўпчилик бир-бирига ўхшаш, лекин ҳар хил биологик хусусиятларга эга. Интерферон бета-1b фаоллиги тури жиҳатидан спецификдир, шунинг учун интерферон бета-1b бўйича кўпроқ муҳим фармакологик маълумотларни одам ҳужайралари культураларида ўтказилган тадқиқотларда ёки in vivo шароитида одамларда олинади.\nИнтерферон бета-1b вирусларга қарши ва иммунитетни бошқарувчи фаолликка эга. Унинг тарқоқ склероздаги таъсир механизми охиригача аниқланмаган. Бироқ, маълумки, интерферон бета-1b нинг биологик самараси одам ҳужайралари юзасида аниқланган специфик рецепторлар билан ўзаро таъсири ёрдамида намоён бўлади. Интерферон бета-1b нинг ушбу рецепторлар билан боғланиши, интерферон бета-1b нинг биологик самараларининг медиаторлари сифатида қараладиган қатор моддаларнинг экспрессиясини индукция қилади (ушбу моддалардан айримларини миқдори интерферон бета-1b қабул қилган беморлар зардобида ва қон ҳужайралари фракцияларида аниқланган). Интерферон бета-1b рецепторларни гамма-интерферонга нисбатан боғланиш хусусиятини ва экспрессиясини пасайтиради, уларни парчаланиши кучайтиради.\nБундан ташқари, интерферон бета-1b периферик қоннинг мононуклеар ҳужайраларини супрессор фаоллигини орттиради.\nФармакокинетикаси: Тавсия қилинган 0,25 мг дозада тери остига юборилгандан кейин, интерферон бета-1b нинг қондаги концентрацияси паст бўлади ёки умуман аниқланмайди.\nСоғлом кўнгиллиларга 0,5 мг интерферон бета-1b ни тери остига юборилгандан кейин, плазмадаги Сmax инъекциядан кейин 1-8 соатдан сўнг 40 ХБ/мл ни ташкил этади. Бу тадқиқотда интерферон бета-1b ни тери остига юборилгандаги мутлоқ биокираолишлиги тахминан 50% га тенг. Вена орқали юборилганда препаратнинг зардобдаги клиренси – С1 ва ярим чиқарилиш даври – Т1/2 мувофиқ равишда – ўртача минутига 30 мл/кг ни ва 5 соатни ташкил қилади.\nИнтерферон бета-1b ни кунора юбориш препаратнинг қон плазмасидаги даражасини ошишига олиб келмайди, фармакокикинетик параметрлари даволаш курси давомида ҳам, эҳтимол, ўзгармаса керак.\nСоғлом кўнгиллиларга интерферон бета-1b ни 0,25 мг дозада кунора тери остига юборилганда биологик жавоб маркерлари (неотерин, бета2-микроглобулин ва иммуносупрессив цитокин-IL-10) даражаси препаратнинг биринчи дозаси юборилгандан сўнг 6-12 соатдан кейинги бошланғич кўрсаткичларга нисбатан анча ошган. Сmaxга 40-124 соатдан кейин эришилган ва тадқиқотнинг 7 кунлик (168 соат) даври давомида юқорилигича қолган.\nКлиник фармакологияси: Интерферон бета-1b билан даволаш касалликни кейинчалик янада авж олишини ва ногиронликни, шу жумладан оғир 12 ой муддатгача (беморни ногиронлик аравачасига боғланиб қолиши) бўлган ногиронликни юз беришини кечиктиришга имкон беради. Бу самара ҳам касалликни зўрайишлари бўлган, ҳам зўрайишлар бўлмаган беморларда, шунингдек ногиронликнинг ҳар қандай индекси бўлган пациентларда кузатилган (тадқиқотларда EDSS бўйича 3 баллдан 6,5 баллгача баҳоланган пациентлар иштирок этган).\nҲам ремиссия билан кечувчи, ҳам иккиламчи – авж олиб борувчи тарқоқ склерозда интерферон бета-1b билан даволаш, касалликни клиник зўрайишлари сони (30% гача) ва оғирлигини, госпитализациялар сони ва стероидлар билан даволанишга бўлган эҳтиёжни камайтиради, ремиссия давомийлигини узайтиради.\nИнтерферон бета-1b билан даволаш фонида қайта авж олиб турувчи ва иккиламчи – авж олиб борувчи тарқоқ склерозда беморларнинг бош мияси МРТ натижалари препаратнинг патологик жараён оғирлигига сезиларли ижобий таъсир этганини, янги фаол ўчоқлар пайдо бўлиши сезиларли даражада камайганини кўрсатган.\nСўнгги 2 йил ичида касалликнинг камида иккита зўрайиши бўлган ремиссия билан кечувчи ва кейинчалик неврологик симптоматиканинг тўлиқ ёки тўлиқ бўлмаган тикланиши билан тарқоқ склерози (ўзганинг ёрдамисиз ҳаракатланадиган амбулатор беморларда касалликни зўрайишлари сони ва оғирлик даражасини камайтириш учун); тарқоқ склерозни иккиламчи авж олиб кечиши (касалликни зўрайишлар сони ва оғирлигини камайтириши, касалликни авж олиш темпини секинлаштириш учун) қўлланилади.\n0,25 мг (800 000 ТБ) дан кунора тери остига. Назоратли клиник тадқиқотларда даволаш самараси 3 йил кузатув давомида сақланиб қолган. Такрорий ремиссия билан кечувчи ва иккиламчи авж олиб борувчи тарқоқ склерозда беморларни даволаш давомийлиги мувофиқ равишда 5 ва 3 йилга етган клиник тадқиқотларининг натижалари мавжуд.\nНерв тизими ва сезги аъзолари томонидан: баъзида депрессив ҳолатлар, хавотирлик, эмоционал лабиллик, деперсонализация, тиришишлар, ўз жонига қасд қилишга уриниш ва онгни чалкашиши кузатилган, мушак тонусини ошиши ҳоллари ҳам маълум.\nЮрак-қон томир тизими ва қон (қон яратиш гемостаз) томонидан: лейкопения (лимфо-, нейропения), анемия бўлиши мумкин, кам ҳолларда – тромбоцитопения, кардиомиопатия; баъзи ҳолатларда – гипокальцемия.\nРеспиратор тизим томонидан: кам ҳолларда – ҳансираш (инъекциядан кейин).\nМеъда-ичак йўллари томонидан: кўнгил айниши, қусиш бўлиши мумкин; тавсия этилган дозада фойдаланилганда – АСТ, АЛТ, гаммаглутамилтранспептидазалар фаоллигини ошиши; гепатит ҳолатлари (тахминан дори таъсири оқибатидаги) таърифланган.\nТери қопламлари томонидан: 0,25 мг (8000000 ТБ) доза билан даволанганда анча кўп ҳолларда маҳаллий реакциялар – қизариш, шиш, тери рангини ўзгариши, яллиғланиш, оғриқ, ўта юқори сезувчанлик, некроз, лимфоаденопатия ривожланиши мумкин (вақт ўтиши билан даволаш давом эттирилганда, юбориш жойидаги реакцияларни ривожланиш тез-тезлиги пасаяди). Инъекция жойида шиш ёки суюқликни транссудацияси билан кечувчи тери бутунлиги бузилганда, пациент шифокор билан маслаҳатлашиши керак.\nЖуда кам ҳолларда алопеция кузатилган.\nСийдик-таносил тизими томонидан: монопауза даври бошланмаган аёлларда ҳайз кўришда бузилишлар бўлиши мумкин; баъзи ҳолатларда – гиперурикмия.\nАллергик реакциялар: ўта юқори сезувчанликнинг оғир реакциялари бўлиши мумкин (кам ҳолларда – бронхоспазм, анафилактик шок, эшакеми).\nБошқалар: нисбатан тез-тез – гриппга ўхшаш симптомлар (иситма эт увишиши, миалгия, лоҳаслик ёки терлаш), вақт ўтиши билан симптомлар сони камаяди; кам ҳолларда – қалқонсимон без фаолиятини бузилиши (гипер/гипотиреоз) кузатилади.\nТабиий ёки рекомбинант бета-интерферонга ёки анамнезида одам альбуминига юқори сезувчанлик, анамнезида оғир депрессиялар ва/ёки суицидал фикрлар, декомпенсация босқичидаги жигар касалликлари, тутқаноқ (адеквант назорат қилиб бўлмайдиган), ҳомиладорликда қўллаш мумкин эмас.\nИнтерферон бета-1b қабул қилган беморларда касалликни зўрайишларни даволашда 28 кунгача қўлланган кортикостероидлар ва АКТГ яхши ўзлаштираолинган. Кортикостероидлар ва АКТГ дан ташқари бошқа иммунодепрессантлар билан бир вақтда қўлланиши ўрганилмаган. Интерферонлар одам ва ҳайвонларда жигар цитохром Р450 га боғлиқ ферментлар фаоллигини пасайтирган.\nТор терапевтик индексга эга, клиренси цитохром Р450 нинг жигар тизимига аҳамиятли даражада боғлиқ бўлган препаратлар (масалан тутқаноққа қарши воситалар) билан мажмуада буюрилганда эҳтиёткорликка амал қилиш керак\nҚон яратиш тизимига таъсир этувчи ҳар қандай препарат билан бир вақтда қўлланганда, эҳтиёткорликка амал қилиш керак.\nПациентлар интерферон бета-1b нинг ножўя самаралари депрессия ва ўз жонига қасд қилиш фикрлари бўлиши мумкинлиги хабардор қилинган бўлишлари керак, улар юз берган ҳолларда дарҳол шифокорга мурожаат қилиш зарур. Кам ҳолларда бу ҳолат ўзини ўлдиришга уринишларга олиб келиши мумкин. Депрессия ёки ўз жонига қасд қилиш фикрлари пайдо бўлганида даволашни дарҳол тўхтатиш керак. Анамнезида депрессия ва тиришишга кўрсатмалар бўлган пациентларга, шунингдек тиришишга қарши воситаларни қабул қилаётган пациентларда интерферон бета-1b ни эҳтиёткорлик билан қўллаш керак. NYHA таснифи бўйича III-IV босқичидаги юрак етишмовчилиги бўлган пациентларда ва кардиомиопатияси бўлган беморларда препаратни эҳтиёткорлик билан қўллаш керак. Интерферон бета-1b билан даволаш фонида кардиомиопатияни ривожланганлиги тўғрисида кам хабарлар бўлган; агар кардиомиопатияни интерферон бета-1b билан боғлиқлиги тахмин қилинса, даволашни тўхтатиш керак. Кам ҳолларда даволаш пайтида жиддий ўта юқори сезувчанлик реакциялари (анафилаксия, бронхоспазм, эшакеми) ривожланиши мумкин.\nИнтерферон бета-1b ни буюришдан олдин ва даволаш фонида мунтазам равишда кенгайтирилган қон ташхиси, шу жумладан лейкоцитар формулани аниқлашни ўтказиб туриш, шунингдек АСТ, АЛТ, гамма-глютамилтранспептидаза фаоллигини аниқлаб туриш керак. Қон плазмасида жигар трансаминазалари фаоллиги ошган ҳолларда беморни синчиклаб кузатиш ва текшириш лозим. Ферментлар фаоллиги анча сезиларли ошганида ёки гепатит симптомлари пайдо бўлганида препаратни бекор қилиш керак. Жигар шикастланишининг клиник белгилари йўқолган бўлса, жигар ферментлари даражаси нормаллашгандан кейин, жигар фаолиятини синчков назорати остида, даволашни қайта бошлаш мумкин. Буйрак ёки жигар фаолиятини бузилиши бўлган беморларда препаратни қўллаш бўйича маълумотлар йўқ.\nРемиссия типидаги тарқоқ склерози бўлган 41% беморларда ўтказилган клиник тадқиқотларда интерферон бета-1b ни нейтраллаштирадиган зардоб антитаналари пайдо бўлиши кузатилган (охирги икки титр ≥20). Иккиламчи авж олиб борувчи тарқоқ склерози бўлган беморлардаги тадқиқотларда 28% ҳолатларда нейтралловчи антителаларни пайдо бўлгани аниқланган.\nИккиламчи авж олиб борувчи склерозда нейтралловчи антителаларнинг касалликни кечишига салбий таъсири аниқланмаган.\nИнтерферон бета-1b ни қабул қилган беморларда инъекция жойида некроз ҳолатлари таърифланган. Кўп сонли некроз ўчоқлари пайдо бўлганида, то улар тўлиқ битиб кетгунча (6 ой муддатгача) даволашни тўхтатиш керак. Бир ўчоқ бўлса ва некроз йирик бўлмаса, интерферон бета-1b билан даволаш давом эттирилиши мумкин. Инъекция жойида некроз ривожланиши хавфини камайтириш учун инъекцияни бажариш вақтида асептика қоидаларига риоя қилиш ва инъекция жойини ҳар доим ўзгартириб туриш керак. Мустақил инъекцияларни бажарилишини тўғрилигини вақти-вақти билан, айниқса маҳаллий реакциялар пайдо бўлганда назорат қилиб туриш керак.\nСуяк кўмиги фаолиятини бузилишлари, анемия ёки тромбоцитопенияси бўлган беморларни интерферон бета-1b билан даволаётганда эҳтиёткорликка амал қилиш керак.\nМоноклонал гаммапатияси бўлган беморларда цитокинларни қўллаш баъзида капиллярлар ўтказувчанлигини ошиши ва шокка ўхшаш симптоматика ривожланиши билан давом этган.\nИнъекция учун лиофилизацияланган кукунни эритиш учун флакондаги мавжуд эритувчи стерил шприц ва игнадан фойдаланилади. Кукун силкитилмасдан тўлиқ эриб кетиши керак. Ишлатишдан олдин тайёр эритмани кўздан кечириш керак. Агар эритмада сузиб юрган бўлакчалар бўлса ёки ранги ўзгарган бўлса, уни ишлатиш мумкин эмас.\nҲомиладорлик ва эмизиш даврида қўлланиши. Ҳомиладорликда қўллаш мумкин эмас. Бироқ, ҳомиладор аёлларни даволаганда интерферон бета-1b ҳомилани шикастланишини келтириб чиқариши ёки одамнинг репродуктив фаолиятига таъсир этиши номаълум. Назоратли клиник тадқиқотларда тарқоқ склерози бўлган беморларда ўз-ўзидан ҳомилани тушиш ҳоллари кузатилган. Макака резусларидаги тадқиқотларда одам интерферон бета-1b эмбриотоксик таъсир кўрсатган ва анча юқори дозаларда абортлар сонини оширган. Репродуктив ёшдаги аёллар ушбу препарат билан даволанаётган пайтда концентрациянинг адекват усулларидан фойдаланишлари керак. Интерферон бета-1b билан даволаниш пайтида ҳомиладорлик юзага келиб қолса ёки ҳомиладорлик режалаштирилаётган бўлса, аёлни потенциал хавф тўғрисида огоҳлаштириш ва даволашни тўхтатишни тавсия этиш керак.\nИнтерферон бета-1b кўкрак сути билан экскреция қилиниши номаълум. Эмизикли гўдакларда потенциал жиддий нохуш реакциялар ривожланиши мумкинлигини ҳисобга олиб, эмизишни тўхатиш ёки препаратни бекор қилиш керак.\nИнтерферон бета-1b нинг 5,5 мг (176 млн. ХБ) гача дозаларда хавфли ўсмаси бўлган ёши катта беморларга ҳафтада 3 марта юборилганда ҳаётга хавф туғдирувчи жиддий нохуш ҳолатлар кузатилмаган.\nИнъекция учун лиофилизацияланган кукун 1 ёки 15 флаконда мувофиқ миқдордаги эритувчи билан комплектда.\nОлдингисиУпсарин упса с витамином с04.04.2021


Жаҳон малик хотун (ХIV аср) | www.ziyouz.uz\nБош саҳифа Жаҳон шеъриятиФорс шеъриятиЖаҳон малик хотун (ХIV аср)\nЖаҳон малик хотун (ХIV аср)\nЧоп этилган 16.02.2011 18.02.2018 МуаллифZiyouz.uz\nОташнафас шоира Жаҳон Малик Хотун (ХIV аср) Шероз ҳокими Абу Исҳоқ Инжунинг акаси Жалолиддин Масъудшоҳнинг ёлғиз фарзанди эди. Отаси жуда бадавлат бўлиб, бутун бойлигини Озарбайжондан Шерозгача бўлган жойларда мадраса, хонақоҳ, работ ва карвонсаройлар қуришга сарфлаган. У ўлдирилгач, шоиртабиат, илму маърифат ҳомийси бўлган амакиси Абу Исҳоқ Инжу тарбиясида бўлади. Инжулар хонадони машҳур мутасаввиф шоир ва авлиё Абдуллоҳ Ансорий авлодидан эди. Бўлажак шоира ўз даврининг асосий илмларини эгаллайди, адабиётга муҳаббат қўйиб, шеърлар машқ қила бошлайди, саройдаги мушоираларда қатнашади. Жаҳон Малик Хотуннинг Убайд Зоконий билан мушоира ва мунозаралари, Хўжа Ҳофиз билан мусоҳабалари хусусида манбаларда қизиқарли маълумотлар сақланиб қолган. Давлатшоҳ Самарқандий унинг гўзаллиги, оқилалиги ва истеъдоди билан шаҳарда шуҳрат қозонганлиги, кўнгилларга ўт солувчи ҳассос шеърлари халқ ичида кенг тарқалганлигини айтиб ўтади.\nЛекин тожу тахт талашишлари натижасида Абу Исҳоқ ўлдирилиб, Оли Музаффар ҳокимиятни қўлга киритади. Инжулар хонадони қувғинга учрайди. Шоиранинг эри – вазир Аминиддан Жаҳромий ҳам қатл қилинади, ёлғиз фарзанди Султон Бахт гўдаклигидаёқ вафот этади, қариндошлари турли томонларга тарқаб кетади.\nЖаҳон Малик Хотундан қасида, ғазал, рубоий каби лирик жанрлардаги 14 минг байтдан ортиқ шеърларни ўз ичига олган улкан девон мерос қолган. Девоннинг асосий қисмини ғазал ва рубоий ташкил этиб, жумладан рубоийлари сони 357 та. Шоира девони 2002 йили илк бор Теҳронда нашр этилган.\nЭй, сарв қадинг кўзимиз ичра унди,\nКўзларга юзингсиз қачон уйқу инди?!\nБу хаста кўнгилнинг сиррини ҳар ёққа\nКўз қорачиғи ёяр уялмай энди.\nШодлик эшиги бизга очиқдир бу кеча,\nЁр лутфу муруввати сочиқдир бу кеча.\nЁр қошига йўл топмади ҳаттоки сабо,\nЖону дилимиз айтишади сир бу кеча.\nҚўзғол, қани, боққа кирки, очилди гул,\nЮзинг йўғида тилини ютди булбул.\nДесам: “Аридек мунча менга ниш урасан?”\nДер: “Ниш учида асали ҳам бордир, бил”.\nЁрнинг гулдек юзини кўрсанг қани-ей!\nЧўғдай лабидан бўса терсанг қани-ей!\nБир лаҳза висоли деб ғами растасида\nКўнглингни-да, жонингни-да берсанг қани-ей!\nТонг чоғида савсан ният қилди то\nТик қадди билан чаманга берса оро.\nМен лола каби юзини кўрдиму дедим:\n“Куйганга яна ўт ура кўрманг асло”.\nҲар сўзки, ёр ёдидан айру – у бод,\nХуррам дили ким бўлса ғамингдан дилшод.\nМен ёр ёдисиз ҳатто нафас олмайман,\nЁр бўлса мени айламагай асло ёд.\nДард ичра ўлай дедик, давони йўлла,\nБу бенаво қулларга навони йўлла.\nБоқ: халқ ишига тушди тугун узра тугун,\nОчмоққа уларни раҳнамони йўлла.\nЧарх айланади – тинимни билмас бир он,\nАҳволини англайди унинг мард инсон.\nБечора нима ҳам қилсин – мендек у ҳам\nТақдир қўлида чарх уради саргардон.\nИшқинг аро бечора дилим бўлди-ю маст,\nЗулфинг домига тушди бўлиб донапараст.\nБир бошқача боққани учун унга кўзинг,\nҚошингга яқин бўлиш учун айлади қасд.\nБир лаҳза дилим ёр ғамидан холи эмас,\nҲам ёр ғамидек ҳамдамидан холи эмас.\nМен ёр ғамидан нафас олурман ҳар дам,\nОлдимми нафас, ёр дамидан холи эмас.\nКўзим кеча ёрга дерди айлаб жоду:\n“Ҳажринг ғамидан тунлари йўқдир уйқу”.\nБугун ўша сўзни деб пушаймон бўлдим,\nЭй, маст нима деганини билмайди-ку!..\nЖуфтман ғамига, агарчи қулликда тоқ,\nКиприк билан ер бағрини қилгайман чок.\nБу чарх жафосию рақиб жабри сабаб\nБир лаҳза хотиржам яшамоқ йўқ мутлоқ.\nКўзимга юзинг хаёли жо бўлди, жо,\nКўнглим бўлди сарв қадингга маъво.\nЧўғдай шу лабингдан туташиб бир учқун,\nБағримда менинг бўлди аланга пайдо.\nДедим: “Бу жаҳон агар вафо қилгусидир,\nКўнглимдаги дардимга даво қилгусидир.\nБу чарху фалакка қара: ҳафта, ойда,\nНе қилди-ю, нени муддао қилгусидир?”\nЮз ранги сариқ гул каби ҳажрингда, санам,\nДардингда қачонгача чекай қайғу-алам?\nБечора сариқ гулга дедим: “Кўрдингми\nЎтказганини бизга фироқ қанча ситам?”\nТонг чоғида боққа кирдим – ухлатмади ғам,\nДер эди сариқ гулга қизил гул бу дам:\n“Булбул-ку менинг қизил юзим ҳажрида қон,\nЮзингни сариқ қилди сенинг қайси алам?”\nҚайрилма қошинг худди ҳилолга ўхшар,\nОшиққа иши ранжу малолга ўхшар.\nҲар иккиси бирга ўраб олмоқ бўлади,\nҚочмоқ бўламан, аммо хаёлга ўхшар.\nЗулфингга дилимнинг арзи ҳоли бордир,\nОлам элидан ранжу малоли бордир.\nДедингки: “Ўралма икки зулфимга, дилим –\nВаслини тилару хом хаёли бордир”.\nМен хастадан юзини ниҳон этгусидир,\nЎзига рақибни меҳрибон этгусидир.\nДедим: “Сира ишқингни этолмайман тарк”,\nШундан бери жонимни нишон этгусидир.\nДедимки: “Дилим сен каби ёр тутса эди,\nМен хаста қўлини ё нигор тутса эди.\nОчса эдинг икки беқарор зулфингни,\nБечора бу дил токи қарор тутса эди”.\nДилтанг бўлаверма, жон жононга етар,\nБир куни дардинг-да дармонга етар.\nВисол кунидан сира умидинг узма,\nҲижрон туни ҳам охири поёнга етар.\nБечора дилим чарх ўқидан қон эмиш-ей,\nДаврон ғамидан ҳоли паришон эмиш-ей.\nЙиғлар фалак озори сабабли туну кун,\nДил иши жаҳонда оҳу афғон эмиш-ей.\nКелди яна гулу булбулу фасли баҳор,\nТортар ўзига сув бўйию васли нигор.\nХуррам дили кимнинг бахт ёри бўлса,\nҒамгин дили кимнинг қошида бўлмаса ёр.\nБулбул кўрдим боғда – қилар нолаю зор,\nФарёду фиғон чекар бамисли ярадор.\nДедим: “Нега гулзорни кўтардинг бошга?”\nДедики: “Гулимни кетди олиб аттор…”.\nДил чарху фалак жафосидан этгуси дод,\nҲар лаҳза ғаму қайғусини қилди зиёд.\nБу чархи фалакдан нима келса кўрдик,\nКелса яна кўраверамиз етса сабот…\nДилданми, фалакданми, фироқданми дейин,\nТоқ бўлди-ку тоқатим-да ҳар лаҳза сайин.\nКелтирди фалак жафоси жонни лабга,\nҲам дўсту яқинлар қилган макру ўйин.\nТонг чоғида гул кулиб деди: “Эй булбул,\nДунёни қачонгача ёқар бу ғулғул?\nБир кун кетаман сафар юкини боғлаб,\nҚолсанг менга ўрганиб, унутиш мушкул…”\nЮзинг боғида навбаҳордир доим,\nҲар икки кўзинг масту хумордир доим.\nРаҳм айла, мусаффо гулига табъимнинг –\nЧарх жабри сабаб ҳамдами хордир доим.\nБу дунё ўзига берди оро гулдек,\nБор нима замин саҳнида зебо гулдек?\nҚошида жаҳон гўзалларин ўлтирсанг,\nСенинг-да юзинг бўлади раъно гулдек.\nЁмғир каби бошим узра соч алвон гул,\nЗеро, боғда юзин қилар пинҳон гул.\nКелди-ю жаҳон боғига айш айлай деб,\nБўлди умри қисқалигидан гирён гул.\nҲар қанчаки сен душмани жонсан, эй дил,\nЖон хаста танимга бегумон сан, эй дил.\nКўп қилма ўзингнию мени андиша,\nҲижронида топмасанг омон сан, эй дил.\nЁ Раб, гуноҳим кечир қилиб лутфу карам,\nКетма назаримдан яна бир сония ҳам.\nМен кимману номимни ўзи ким тутади?\nМендан гуноҳу сендан эса лутфу карам.\nДардинг дастидан жонга етди дилим,\nҒамдан юз жон тўнини чок этди дилим.\nКўрди-ю жаҳон саҳнасида сарви равон,\nҚаддинг дея ғам ичра чўкиб кетди дилим.\nЧиройли кўзинг олди бир бора дилим,\nСабр кўйлагини қилди юз пора дилим.\nОлмоқчи эди улуш висол давлатидан,\nБу орзусига етмади бечора дилим.\nКўз чашмасини қилгуси кўзинг равшан,\nҚилгуси умид боғини юзинг гулшан.\nЖанг айлагали фироқ билан совут йўқ,\nВасл айлагали тинчликни бергил сан.\nДедим: “Сарвқад, биз сари бир айла хиром,\nҲажрингда тупроқ бўлди банда тамом”.\nДеди: “Киши бир кеча висолга етса,\nЯхши ўтади, энди унинг умри мудом”.\nИшқингда қачонгача дилим саргардон?\nҚайтар уни гар қўлингдан келса, жонон.\nДил қонини тўхтамай тўкарсан, эй кўз,\nДил айби нима – ўзинг биларсан пинҳон.\nҚилдик қанча тўла қадаҳни холи,\nБизга насиб этмади дудоғинг боли.\nҚўрқиб қолдим – ширин лабингга етмай\nЖон берсам агар тутар лабинг уволи.\nКундан-кун ҳусну кўркинг ортгусидир,\nБоққан сари кўзни ўзига тортгусидир.\nҚозига этиб, дилимни қайтар дегали\nҚозига дилим судраши қўрқитгусидир.\nБечора дилим хажрингда ғам кўрди,\nЮзингдан узоқ кўзим мудом нам кўрди.\nҲижронга чидаш агарда ғам келтирса,\nБечора дил олам ғамини жам кўрди.\nҚон денгизини қилди равон кўзимдан,\nЁшимни оқизди ҳар замон кўзимдан.\nБу барчаси етмаган каби кетмайди\nЁрнинг юзи ёди ҳеч қачон кўзимдан.\nШамдек юзинг қошида мен парвона,\nСенсиз менга ҳар икки жаҳон бегона.\nДедингки: “Лабинг орзусига етказаман”.\nВаъдангни кутиб, ўлай дедим, жонона!\nҲижрон ғамидан бўлди бутун қон бу кўзим,\nҲажрида нима қилишни билмайман ўзим.\nЖон ҳажри бўлар қаттиқ тандан дерлар,\nҲижронзада дилга ўзи берсин-да тўзим.\nБечора дилим жондан узоққа тушди,\nБош айланиб, ишқ деган тузоққа тушди.\nҲижрон дарди-ю, даврон ғуссасидан\nДушман кишани қўлу оёққа тушди.\nЁ Раб, менга покиза бир иймон бер,\nДардимга мурувватинг билан дармон бер.\nГўзаллар зулфидек паришон кўнглим,\nЖам этгали кўнглимни бирор имкон бер.\nБилмас инсофни ҳеч қачон нозли санам,\nЖон кетди-ю, дил олди-ю, йўқ бош-да бу дам.\nЭнди эшиги олдидан ўтсам дейди:\n“Ҳеч нарсасиз эшигимга келма сира ҳам!”\nГулдек юзига боқ – раънодан-раъно,\nҚадди чаман ичра зебодан-зебо.\nБош қўйди қадидан уялиб сарв ерга,\nКўриб қадамини барнодан-барно.\nДил сендан ўзгага сира майл этмас,\nЮзингни кўриш орзуси дилдан кетмас.\nТарк айлагиси йўқ ғаминг савдосини,\nҲар қанча насиҳат этма, унга етмас.\nЮзинг туриб ўзга юзга майл этмас дил,\nЮзингни кўришдир орзуси ою йил.\nЖон нега вужудим ичига киргандир\nИзлаб сени, бўлмаса висолга восил?!.\nФорс тилидан Эргаш Очилов таржималари\n← Аввалги Аввалги Алиҳасан Ширвонли\nКейинги → Кейинги: Минайхон Жуманазарова (1957)


Японияда мингдан зиёд киши иссиқ уриши натижасида шифохонага тушди » Новости Узбекистана сегодня: nuz.uz\nНовости Узбекистана → ҲОДИСА → Японияда мингдан зиёд киши иссиқ уриши натижасида шифохонага тушди\n06-06-2017 15:33 0 439 Рейтинг1 Чоп этиш\nЯпонияда мингдан зиёд киши иссиқ уриши натижасида шифохонага тушди\n29 май - 4июнь оралиғида мингдан зиёд киши оғир иссиқ уриши белгилари билан Япония шифохоналарига етказилди. Бу ўтган ҳафтага нисбатан 1,5 баробар кўп, демакдир. Мамлакатда тез ёрдам функциясини ҳам бажарувчи ёнғин бош бошқармаси маълумотига асосланган ТАСС агентлиги шу ҳақида хабар берди.\nЎтган ҳафта Япония ҳудудининг катта қисмида жуда иссиқ ҳаво кузатилди, кўп жойларда ҳарорат Цельсий бўйича 30 даражадан ортиқни ташкил қилди. Натижада шифохонага етказилганларнинг 20 нафарга яқини 3 ҳафтадан ортиқ муддатга жойланди. Энг кўп жабрланганлар - Токиода. Май ойида эса иссиқлик зарбалари натижасида икки киши ҳалок бўлган.\nЎтган йили Японияда ҳаддан ташқари иссиқ ҳарорат туфайли 100 дан зиёд киши ҳалок бўлган. Тез ёрдам хизмати аҳолини иссиқлик уриши таҳдидига жиддий муносабатда бўлишга, кўпроқ соя-салқин жойларда бўлиб, мунтазам равишда сув ичиб туришга чақирмоқда.


Дунë, 30 август 2013\n17 феврал 2019, Тошкент вақти: 20:58\nжума 30 август 2013\nАтамбаев Тошкент билан муносабатларни яхшилай олмаётганини тан олди\nҚирғизистон президенти Алмазбек Атамбаев Ўзбекистон билан сиёсий-иқтисодий муносабатларни яхшилаш ҳаракатлари ҳозирча кутилганидай натижа бермаётганини айтди. Озодлик радиоси қирғиз хизматига берган суҳбати давомида президент “Туркияда Атамбаевнинг фохишахоналар тармоғи бор” деган маълумотларни тухмат деб баҳолади.\nСурия иттифоқчилари эҳтимолий ҳужумга жавобга ҳозирланмоқда\nСурия режимига қарши АҚШ етакчилигидаги ҳарбий ҳужум эҳтимоли кучайиб бораëтган айни кунларда¸ Башар Ассаднинг анъанавий иттифоқчилари – Россия ва Эрон ҳукуматлари бундай ҳужумга қандай жавоб қайтариш масаласини муҳокама қилмоқда.\nСанкт-Петербургда меҳнат муҳожирларини ҳибсга олиш амалиётлари давом этаётган бир пайтда, инсон ҳақлари топталишига бефарқ бўлмаган шаҳарликлар томонидан кўнгилли гуруҳ тузилди. Гуруҳ аъзолари ноинсоний шароитда сақланаётган мигрантларни озиқ-овқат билан таъминлашдан тортиб, уларга ҳуқуқий ёрдам беришга уринмоқдалар.\nПутин ва Медведевга ўзгача қараган рассом Франциядан бошпана сўради\nРоссия Президенти Владимир Путинни ички кийимда бош вазир Дмитрий Медведевнинг бошини силаётган қилиб тасвирлаган рассом мамлакатни тарк этди. Рассом Константин Алтуниннинг айтишича, шу ой бошроғида Санкт Петербургда очилган кўргазмада расмлари намойиш қилганидан кейин унга таҳдид қўнғироқлари бўлгани сабаб Францияга қочишга қарор қилган.\nТюмендаги "зачистка" экстремист овига айланди\n28 август куни Тюмень шаҳрида ўтказилган навбатдаги рейд давомида¸ маҳаллий полициянинг билдиришича¸ юздан ошиқ муҳожир ҳисбга олинган. 47 нафари депортацияга топширилган бу муҳожирлар орасида “Туркистон Ислом партияси” ва “Таблиғи Жамоат” экстремистик ташкилоти аъзоларининг ҳам борлиги айтилмоқда.\nСурияга нисбатан ҳарбий ҳужум эҳтимоли кучаймоқда\nАфғонистон¸ Ироқ ва Ливия режимларига қарши амалга оширилган халқаро ҳарбий амалиëтлар ҳали охирига етмай туриб¸ Ғарб Башар ал-Ассад режимига қарши бирлашган уруш бошлаш эҳтимолига яқинлашиб қолди. Айни шу эҳтимол БМТ Хавфсизлик кенгаши аъзолари баробарида халқаро матбуот диққат марказида қолаëтган мавзуга айланди.\n"Ўзбекистонликлар Бишкекдан ноқонуний ҳажга кетмоқда"\nҚирғизистон муфтияти сохта паспортга эга бўлган Ўзбекистон фуқароларини ҳажга жўнатмоқда. Қирғизистон ва Марказий Осиё мусулмонлари конгресси раиси Бақит Нуриддинов Бишкекда ўтган матбуот анжуманида мана шундай иддао билан чиқди.\nБритания БМТга Сурия бўйича янги резолюцияни тақдим этмоқчи\nСурияда юзлаб одам нобуд бўлган кимёвий ҳужум амалга оширилганига оид иддаолар ортидан Британия БМТ Хавфсизлик кенгашининг Сурияда “тинч аҳолини ҳимоя қилиш учун барча чоралар кўриш” хусусидаги резолюцияни маъқуллашига эришмоқчи. Ғарб давлатлари Сурияга зарба бериш масаласини муҳокама қилаётган пайтда Россия бунинг оқибатларидан огоҳлантирмоқда.\nЎзбеклар Москва мэри сайловларида фаол\n2013 йилнинг 8 сентябрига белгиланган Москва ҳокими лавозимига сайловларга тайёргарлик жараёнида ўзбекистонлик мардикорлар фаоллик кўрсатаётгани кузатилмоқда. Деярли барча номзодлар мигрантларга қарши эканини яширмаётган бўлса-да, ҳам мухолифатчи Алексей Навальний, ҳам Москва шаҳар ҳокими вазифасини бажарувчи Сергей Собянин сиёсий курашда ўзбек муҳожирлари меҳнатидан фойдаланаётгани қайд этилди.\nҚозоғистон фуқароларга Қирғизистонга бормасликни тавсия қилди\nҚирғизистоннинг Ак-Суу туманида қора ўлат касаллиги аниқлангани муносабати билан Қозоғистон томони чегараларини кучайтирилган тартибда қўриқлашга ўтди. Олмаота ва Жамбул вилоятларидан чегара ҳудудларига жалб қилинган мутахасилар, Қозоғистонга ўтаётган ҳар бир қирғизистонликни диққат билан текширмоқда.\nKing's 'I Have A Dream' Speech At 50\nБундан 50 йил олдин, 1963 йилнинг 28 август куни АҚШ пойтахти Вашингтонда 250 мингга яқин одам тенг ҳуқуқлилик, ижтимоий адолат ва барчага ишлаш учун имконият шиори остида юриш қилди. Вашингтон марказидаги Ликолн обидаси олдидаги майдонга тўпланганлар фуқаровий ҳуқуқлар учун курашчи Мартин Лютер Кингнинг машҳур "Менинг бир орзуим бор" деб номланган нутқини ирод қилганига гувоҳ бўлишди. Улар бир кун келиб одамлар "танасининг рангига қараб эмас, феъл-атворига қараб хулоса чиқариладиган мамлакатда яшашини" орзу қилишарди.\nҒарб Сурияга эҳтимолий ҳарбий зарба масаласини кўриб чиқмоқда\nСурия ҳукумати кимёвий ҳужум амалга оширганига оид иддаолар ортидан ғарб давлатларининг бу мамлакатга ҳарбий зарба бериши эҳтимоли кун тартибида қолмоқда.


Генарал-майор талабалар билан мулоқот қилди » Жиззах вилояти ички ишлар бошқармаси расмий сайти\nЖиззах вилояти ички ишлар бошқармаси » ИИБ хабарлари » Генарал-майор талабалар билан мулоқот қилди\nАйни кунларда республикамиз Президенти топшириғи асосида жойларда сектор раҳбарларининг ёшлар билан учрашувлари бўлиб ўтмоқда. Ушбу тадбирдан кўзланган мақсад улғайиб келаётган авлод вакилларини мамлакатимизда кечаётган ислоҳотлардан бохабар қилиш, қизиқиш ва интилишларини қўллаб-қувватлаш ҳамда уларни қийнаётган муаммоларни бартараф этишдир.\nРеспубликамизда эртанги кун эгаларига эътибор тобора ортиб бормоқда. Чунончи, улар учун янги-янги олий ўқув муассасалари фаолияти йўлга қўйилиб, таълим сифатини ошириш устуворлик касб этаётир. Худди шундай, корхоналар сони ҳам йилдан йилга ошмоқда. Хусусан, 2019 йилда Жиззах вилоятида Ўзбекистон миллий университетининг филиали очилди, 45 та йирик корхона ишга тушган.\nБу маълумотларни генерал-майор Ғайрат Қодиров Жиззах давлат педагогика институти талабалари билан учрашуви давомида келтириб ўтди. Мулоқот давомида ёшларни иш билан таъминлаш, уларнинг бўш вақтларини мазмунли ва самарали ўтказишга доир масалалар кўтарилди.\nВилоят ички ишлар бошқармаси бошлиғи талабалар билан учрашувда дастлаб республикамиз Президенти Шавкат Мирзиёевнинг 2019 йилнинг 27 декабрь куни пойтахтимиздаги ал-Хоразмий номли мактабда ёшлар билан ўтказган мулоқоти давомида билдирилган фикрларга эътибор қаратди. Ёшларни комил инсон қилиб тарбиялаш ва айни шу мақсадда мамлакатимизда яратилаётган шароит ва имкониятлар тилга олинди.\nМулоқотда ёшлар ўртасида ҳуқуқбузарлик ва жиноятларнинг олдини олиш, ички ишлар органларининг бу борадаги фаолиятига ҳам атрофлича тўхталиб ўтилди. Бу жараёнда ёшлар ташкилотлари билан ҳамкорлик қилиш, жамоат хавфсизлигини таъминлашда “Фидокор” ёшлар гуруҳларига таяниш юзасидан фикрлар билдирилди.\nТадбирда вилоят ички ишлар бошқармаси бошлиғи ёшларни қизиқтирган бир қатор саволларга жавоб қайтарди. Улар томонидан кўтарилган масалаларни ҳал қилиш юзасидан тегишли идоралар вакиллари билан келишиб олинди.\nЖиззах вилоятида сектор раҳбарлари томонидан ёшларнинг барча қатламлари иштирокида бу каби мулоқотлар ўтказилмоқда.


Тез тиббий ёрдам шифокорлари яна тажовузга учради - zarnews.uz\nИжтимоий тармоқларда, шунингдек, Тошкент шаҳридаги 6-станциянинг тез тиббий ёрдам шифокори Жаҳонгир Хўжаевнинг ўзига нисбатан бемор яқинлари томонидан тажовуз қилингани ҳақидаги мурожаати эълон қилинди.\nУнда қайд этилишича, 29 сентябрь куни соат 22:51да бўлган мурожаатга кўра, тез ёрдам 12 дақиқада кўрсатилган манзилга етиб боришади. Уларни бир гуруҳ маст эркаклар қарши олишди ва стулларда ётган 28 ёшли қиз ёнига олиб боришди. Унинг атрофида тўпланиб олган бир гуруҳ одамлар тинимсиз бақирар, шифокорларни ҳақорат қилишарди. Қизда психомотор қўзғалиш кузатилаётганди. Шифокор Ж.Хўжаев 28 ёшли бемор қизнинг барча ҳаётий кўрсаткичлари меъёрида эканлигини тушунтиради. У ердагилар эса шифокор ва фельдшерни ҳақоратлашда давом этишди. Шунга қарамай Ж.Хўжаев тиббий ёрдам кўрсатган бемор қиз ухлаб қолади. Маълум вақт ўтиб яна уйғонди ва яна қичқиришни бошлайди.\nСўнгра беморни 7-шаҳар клиник касалхонаси қабулхонасига олиб келади. Қизнинг қариндошлари у ердаги ёрдамга келган невропатологни ҳам ҳақорат қилишади. Шундан сўнг бемор реанимация бўлимига олиб борилади. Реанимация бўлимидаги шифокор ва ҳамшираларнинг тинчлантиришига қарамай, қизнинг қариндошлари бўлимга кириб шифокорларни ҳақоратлашда давом этади. Шунда шифокор Ж.Хўжаев йўлакка чиққанида беморнинг акаси тўсатдан боши билан юзига зарба берди ва бурнини синдирди. Кучли қон кета бошлади. Ушбу ҳолат юзасидан милицияга хабар берилди. ИИБ ходимлари беморнинг қариндошларини зўрға тинчлантиришади. Эртаси куни бемор қизга уйига жавоб беришди. Чунки у бутунлай соғлом эди.\n“2,5 йилдан буён тез тиббий ёрдамда ишлайман. Одамлар шифокорларга йилдан-йилга ёмон муносабатда бўлаётганини кўриб турибман. Айниқса, тез тиббий ёрдам шифокорлари қийин аҳволда. Ҳар куни шифокорлар дўппосланади, зўравонлар эса жазосиз қолаверади.\nМенга жуда алам қилади. 10 йил давомида контракт асосида катта маблағ тўлаб ўқидим. Арзимас маош эвазига эрталабдан кечгача, чақириқдан-чақириққача ишлайман. Ҳаммага ёрдам беришга ҳаракат қиламан, ўз устимда ишлайман. Бунинг ҳаммаси учун “миннатдорчилик” сифатида мана шу жароҳатларни олдим. Ишлаш ҳаётимиз ва соғлиғимиз учун хавфли бўлиб қолди”, дейди шифокор Ж.Хўжаев.\n"Афсуски, вазирлигимиз жиноятга ҳуқуқий баҳо бериш, аниқлаш ва жазолаш ваколатига эга эмас. Фактларга эътибор беринг: сўнгги 1 йил 9 ой ичида мамлакатимизда биргина шошилинч ва тез тиббий ёрдам тизими ходимларига нисбатан 100 дан ортиқ ҳолатда тажовузлар қайд этилган. Уларнинг кўпида томонлар кечирим сўраш билан келиштирилган. Лекин баъзи ҳолатларда умуман ҳуқуқий таъсир чоралари кўрилмаган. Кўпинча шифокорларга бўлаётган тажовуз, суиқасд ҳолатларига бевосита вазирликнинг мурожаати билан ҳуқуқий чора кўрилаётганини қандай баҳолаш мумкин?", дейилган ССВ хабарида.\nТеглар: шифокор тажовуз


Наманган вилояти ҳокими Хайрулла Бозоров автомашинаси...\n12.02.2020 10:43 0 4590\nНаманган вилояти ҳокими Хайрулла Бозоров юрадиган автомашина жаримага тортилган. Бу ҳақда Телеграмдаги «Водий бозор» канали хабар бермоқда.\nУнда айтилишича, ҳоким харакатланадиган «TOYOTA PRADO» автомобили 70 км тезлик белгиланган жойда 81 км тезликда харакатланган ва фоторадарга тушган. Ҳужжатга кўра, ҳодиса вилоятнинг Тўрақўрғон туманида содир бўлган.\nжарима Хайрулла Бозоров


Жума куни билан табриклаш — KUKALDOSH.UZ\n25.11.2020 / - Мақолалар\nЯқин йиллардан бери баъзилар томонидан: ““Жума айёмингиз муборак бўлсин”, “Жума муборак” дейиш мумкин эмас, чунки, жума куни қиёмат куни бўлади, қачонки биз маҳшаргоҳдан ўтиб жаннатда йиғилганимиздагина “жума муборак бўлсин”, деб айтамиз. Жума билан табриклаш бидъат, чунки, Пайғамбар алайҳиссалом ва саҳобалар бир-бирларини жума билан табрикламаган” деган ҳар хил гап-сўзлар тарқалиб қолди. Бу гап-сўзларга қисқа жавоб шуки, мўмин-мусулмонлар ўзаро бир-бирларига соғлиқ-саломатлик тилаб, Жума куни билан табриклашлари мубоҳ (савоб ҳам, гуноҳ ҳам бўлмайдиган) амаллардандир.\nЧунки жума куни билан табриклаб, муборакбод қилиш бир қанча ояти карима ва ҳадиси шарифлардан кўзланган мақсадга мувофиқ келади ҳамда умумий шариат қоидаларига тўғри келади. Қуйида уларни баён қиламиз:\nБиринчидан, Аллоҳ таоло Қуръони каримда шундай дейди:\nﻭَﻗُﻮﻟُﻮﺍ ﻟِﻠﻨَّﺎﺱِ ﺣُﺴْﻨًﺎ\nяъни: “Одамларга ширин сўз бўлинг” (Бақара сураси 83-оят).\nПайғамбаримиз саллаллоҳу алайҳи васаллам ҳадиси шарифда шундай деганлар:\n«والكلمة الطيبة صدقة»\nяъни: “Яхши гап садақадир” (Муттафақун алайҳ).\nДемак, мусулмонлар бир-бирларини жума куни билан табриклаб, яхши тилакларни айтишлари мазкур ояти карима ва ҳадиси шарифлардаги ширин сўз ва яхши гапларни гапиришга бўлган тарғибнинг мазмунига тўғри келади.\nЖума куни билан табриклаб, муборакбод қилиш бир қанча асрлардан бери мусулмонлар орасида одат тусига айланиб, бу сабабли мусулмонлар бир-бирларини хурсанд қилиб келмоқдалар. Мана шундай ўзаро хурсандчиликка сабаб бўладиган амални нимаси бидъат бўлади. Ваҳоланки, Пайғамбаримиз саллаллоҳу алайҳи васаллам ҳадиси шарифларида бундай деган бўлсалар:\n«أحبُّ الأعمالِ إلى اللهِ عزَّ وجلَّ سُرُورٌ يدْخِلُهُ على مسلمٍ«\nяъни: “Аллоҳ таолога энг яхши амал – мусулмоннинг қалбига хурсандчилик киргазишдир” (Имом Ибн Ҳиббон ва Имом Табароний ривоятлари).\nДемак, мана шу ҳадисга амал қилган ҳолда, мусулмон кишининг қалбига хурсандчилик киргизиш мақсадида жума куни билан табриклашимиз мумкин бўлади. Қолаверса, буюк саҳобий Ибн Масъуд разияллоҳу анҳу бир ажойиб сўзни айтганлар:\nяъни: “Мусулмонлар яхши кўрган нарса – Аллоҳ таоло наздида ҳам яхшидир, мусулмонлар ёмон кўрган нарса – Аллоҳ таоло наздида ҳам ёмондир” (Имом Ҳоким ривоятлари).\nМана шу пурмаъно гапга биноан ҳам жума куни билан ўзаро муборакбод этиш ва яхши тилаклар тилашимиз мумкин бўлади.\nИккинчидан, Жума куни билан табриклаш – ўзаро дуо қилиш ва бир-бирига яхши тилаклар айтишдир. Қуръони карим ва ҳадиси шарифларда дуо қилишга бўлган тарғиб бирор-бир қайдсиз мутлақ келган. Жумладан, Аллоҳ таоло дуо қилиш ҳақида Қуръони каримда шундай марҳамат қилган:\nяъни: “Сиздан (эй, Муҳаммад!) бандаларим Менинг ҳақимда сўрасалар, (айтинг) Мен уларга яқинман. Менга илтижо қилувчининг дуосини ижобат этурман. Бас, улар ҳам Мени (даъватларимни) ижобат (қабул) этиб, Менга имон келтирсинлар, шояд (шунда) тўғри йўлга тушиб кетсалар” (Бақара сураси, 186-оят).\nУшбу оятдаги дуо махсус бир дуога қайдланмасдан умумий бўлганидан кейин, мусулмон кишининг бошқа биродарига “жума кунингиз муборак бўлсин” деган дуоси ҳам мазкур ояти кариманинг мазмунига мувофиқ келаверади. Агар ушбу оят махсус дуоларни ўз ичига олади, жума билан табриклашдаги дуони ўз ичига олмайди десак, мутлақ (қайдсиз) келган оятни қайдлаб қўйган бўламиз. Бу эса ҳанафий мазҳабимиздаги усул қоидаларга тўғри келмайди.\nҚолаверса, бизни ҳар бир дуоимиз ва яхши тилакларимизнинг лафзига мувофиқ албатта Пайғамбаримиз саллаллоҳу алайҳи васалламдан бирор ҳадис ёки саҳобалардан бирор ривоят топилиши шарт эмас. Бундай қоида шариатимизда йўқ. Балки, юқорида зикр қилинган умумий бир қанча далиллар мавжуд, улар ўз ичига кўплаб амалларни қамраб олади. Шундай экан, Пайғамбаримиз алайҳиссалом ва саҳобаларнинг бир ишни қилмаганларининг ўзгинаси, уни ман қилиш учун далил бўлмайди.\nУчинчидан, Қурбон ва Рамазон ҳайити кунлари билан табриклаш, шунингдек, янги кийим кийганда, кишининг тавбаси қабул бўлганда, ҳаж ибодатини тамомлаганда, никоҳ ақди тузилганда, фарзанд дунёга келганда табриклаш ҳақида бир қанча ҳадис ва ривоятлар мавжуд. Аммо жума куни билан табриклаш ҳақида сароҳатан (очиқ-ойдин) ҳадис ёки ривоят келмаган. Мана шундай ўринларда шариат қонун-қоидаларини яхши ўрганган уламоларимиз бир қоида ишлатадилар: “далили бор нарсага далил келмаган нарсани қиёс қилиш (таққослаш)”. Бу қоидани ишлатиш учун иккита шарт топилиши керак. Биринчиси, қиёс қилинаётган амалнинг шариатга зид жойи бўлмаслиги керак. Иккинчиси эса, далили келган амал билан далили йўқ амални бажаришдан мақсад бир бўлиши керак. Шундай экан, юқоридаги Қурбон ва Рамазон ҳайитлари билан табриклаш каби далили келган амалларга жума куни билан табриклаш амалини қиёс қилинади. Чунки барчасидан мақсад бир, у ҳам бўлса – мусулмоннинг қалбига хурсандчилик солишдир.\nҚолаверса, Жума куни кунларнинг энг яхшиси экани ҳақида Пайғамбаримиз шундай деганлар:\n«خَيْرُ يَوْمٍ طَلَعَتْ عَلَيْهِ الشَّمْسُ يَوْمُ الْجُمُعَةِ فِيهِ خُلِقَ آدَمُ وَفِيهِ أُدْخِلَ الْجَنَّةَ وَفِيهِ أُخْرِجَ مِنْهَا»\nяъни: “Қуёш чиққан кунларнинг энг яхшиси жумадир! У куни Одам яралган, у куни жаннатга киритилган, у куни жаннатдан чиқарилган, қиёмат ҳам жума кунидадир” (Имом Муслим ривоятлари).\nШунингдек, Жума куни мусулмонларнинг ҳафта ичидаги байрамлари ҳисобланади. Бу ҳақда Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи васаллам бундай марҳамат қилганлар:\n«إن هذا يوم عيد جعله الله للمسلمين، فمن جاء الي الجمعة فليغتسل، وإن كان عنده طيب فليمس منه، وعليكم بالسواك» ( اخرج إبن ماجة عن إبن عباس رضي الله عنه)\nяъни: “Албатта бу (жума куни) байрам кунидир. Аллоҳ уни мусулмонлар учун (байрам) қилган. Шундай экан, ким жумага етса, ғусл қилсин. Агар унда хушбўйлик бўлса, ундан сепиб олсин ва мисвокни лозим тутинглар” (Имом Ибн Можа ривоятлари).\nҲазрати Умар разияллоҳу анҳу ҳам Жума кунини ҳафталик байрам экани ҳақида бундай деганлар:\n«يوم جمعة، ويوم عرفة، وكلاهما بحمد الله لنا عيدٌ» (رواه الطبري في جامع البيان).\nяъни: “Аллоҳга ҳамд бўлсинки, Жума ва Арафа кунлари биз мусулмонларга байрам қилиб берди” (Имом Табароний “Жомиъул баён” китобларида келтирганлар).\nБайрам билан табриклаш ва муборакбод қилиш мумкинлиги ҳақида мўътабар уламоларимиз томонларидан бир қанча маълумотлар мавжуд бўлиб, жумладан, буюк муҳаддис ва фақиҳ Мулла Али Қори раҳматуллоҳи алайҳ “Мирқотул мафотиҳ” китобларида أتاكم رمضان، شهر مبارك яъни, “Сизларга Рамазон келди. Бу муборак ойдир” деган ҳадисни шарҳида шундай деганлар:\nяъни: “Мана шу ҳадис (янги) ойларнинг аввалида урфга айланган муборак бўлсин, деб табриклашга асос ҳисобланади.\nИмом Ибн Қудома раҳматуллоҳи алайҳ “Муғний” китобларида шундай деганлар:\n«قال أحمد، رحمه الله: ولا بأس أن يقول الرجل للرجل يوم العيد: تقبل الله منا ومنك».\nяъни: Имом Аҳмад раҳматуллоҳи алайҳ айтдилар: “Байрам куни киши биродарига: “Аллоҳ сизу биздан қабул қилсин”” дейишини ҳеч қандай зарари йўқ.\nИмом Шиҳоб Аҳмад Моликий раҳматуллоҳи алайҳ айтадилар:\nفقال: «ما أعرفه ولا أنكره لأنه قول حسن»\nяъни: Имом Молик раҳматуллоҳи алайҳдан байрам куни киши биродарига: “Аллоҳ сизу биздан қабул қилсин ва гуноҳларимизни кечирсин!” дейиши ҳақида сўралганда у зот бундай жавоб бердилар: “Уни (далили борлигини) билмаймиз, лекин инкор ҳам қилмаймиз, чунки бу яхши сўздир”.\nИмом Суютий раҳматуллоҳи алайҳ “Усулул аманий би-ҳусулит таҳаний” китобларида бундай деганлар:\nяъни: “Фарзанд кўрганда табриклашни ҳадисларда асоси бўлгани каби байрам ва ойлар билан табриклашни ҳам ҳадислардан асоси бор”.\nДемак, байрамларда табриклаш мумкин бўлганидан кейин жума кунида ҳам табриклаш ва муборакбод этиш мумкин ва жоиздир. Чунки юқоридаги ҳадислар билан жума кунини ҳам байрам экани очиқ-ойдин маълум бўлди. Шунга биноан, бу кунни байрамона кайфиятда, хушбўйликларни сепиб, хурсадчилик билан, ибодатларни адо этиб, ўзаро бир-биримиздан ҳол-аҳвол сўраб, яхши тилакларни билдириб ўтказишимиз айни мудао бўлади. Жума куни сизга барокатли, муборак бўлсин, дейиш ҳам, яхши тилаклар жумласидандир.\nХулоса қиладиган бўлсак, юқоридаги барча ояти карима, ҳадиси шариф, ривоят ва фиқҳий қоидалар ҳамда уламоларимизнинг фикрларидан маълум бўлмоқдаки, мусулмонлар бир-бирларини Жума куни билан табриклаб, ўзаро дуолар қилишларида ҳеч қандай шариатга зид жойи йўқ. Аксинча, бу дуои хайр ва яхши тилаклар сабабли мусулмонлар орасида меҳр-муҳаббат, ўзаро хурсандчилик, оқибат зиёда бўлиб, биродарлик ришталари мустаҳкамланади. Албатта, бу табриклаш ихтиёрий бўлиб, уни вожиб ёки суннат демаймиз. Бу амални тарк қилган киши гуноҳкор ҳам бўлмайди. Валлоҳу аълам.\nФатво бўлими мудири в.в.б.\nКАЛИТ СЎЗ: жума муборак, табриклаш\nИмом хатиблик муҳим масъулятдир


Қирғизистон Ҳиндистоннинг БМТни ислоҳ қилиш ҳақидаги ғоясини қўллаб-қувватлайди\n15:31 / 12.07.2015\nҚирғизистон БМТда ислоҳотлар ўтказиш бўйича Ҳиндистон томонидан таклиф этилган ғояни тўла маъқуллайди ва қўллаб-қувватлайди. Бу ҳақда мамлакат раҳбари Алмазбек Атамбаев 12 июль куни Ҳиндистон бош вазири Нарендра Моди билан ўтказилган учрашувдан кейин маълум қилди.\nАйни вақтда Нарендра Моди Қирғизистонда расмий ташриф билан бўлиб турибди. Бишкекда у Қирғизистон президентидан ташқари мамлакат бош вазири Темир Сариев ҳамда парламент спикери Асилбек Жээнбеков билан ҳам учрашди. Ушбу учрашувлар якунида икки томонлама илм-фан ва маданий соҳаларда битимлар имзоланиши кутилмоқда.\n"Биз ҳудудий ва халқаро доираларда доимий равишда ҳамкорлик қиламиз. Хусусан, БМТ доирасидаги ҳамкорликни янада мустаҳкамлашни мақсад қилдик", дейди Атамбаев.\nУнинг қўшимча қилишича, Қирғизистон ва Ҳиндистон барча масалаларда умумий фикрга эга ҳисобланади.\nЎз навбатида Нарендра Моди БМТ ташкил топганининг 75 йиллиги муносабати билан бу ташкилот инсонпарварлик масалалари бўйича жиддий иш олиб бориш кераклигини таъкидлаган.\nДавлат раҳбарларининг тор доирада ўтказилган учрашувида узоқ муддатга ҳамкорлик қилиш, хусусан, Афғонистонда тинчликни сақлашга қаратилган ҳамкорлик юзасидан фикрлар алмашилган.\nУчрашувда, ҳиндлар етакчиси икки томоннинг иқтисодий соҳаларда ҳам ҳамкорлиги юзасидан таклифлар билдирган.\n"Ҳиндистон ва ЕОИИ (Евроосиё иқтисодий иттифоқи) ўртасида эркин савдо бўйича келишув мавжуд. Бу келишувга кўра тузилманинг янги аъзоси Қирғизистон Ҳиндистон билан иқтисодий алоқларни кенгайтириши мумкин. Икки давлатнинг иқтисодий ҳамкорлиги бўйича катта ишларни амалга оширса бўлади", дейди Нарендра Моди.\nҚайд этилишича, икки давлат ўртасидаги товар айланмаси ҳажми ўтган йилда 40 млн долларни ташкил этган.


Трамп билан учрашган Бразилия расмийсида коронавирус аниқланди | Qalampir.uz\nТрамп билан учрашган Бразилия расмийсида коронавирус аниқланди\nОлам\t13 Март 18:58 6229\nЭрон Ҳукумати коронавирусдан қутулишда Мирзиёевдан ёрдам сўради\nШу йилнинг 7 март куни АҚШ Президенти Дональд Трамп билан учрашган Бразилия ҳукумати вакили Фабио Вайнгартенда коронавирус аниқланди. Бу ҳақда Бразилия ҳукумати матбуот хизмати маълум қилди.\nАйтилишича, Бразилия Президенти Жаир Болсонаронинг жамоатчилик билан алоқалар бўйича котиби Фабио Вайнгартен ҳозир ўз уйида карантинда. У билан яқин 14 кун давомида алоқада бўлганлар назоратга олинган.\nБир ҳафта олдин Вайнгартен АҚШнинг Флорида штатида Трамп билан учрашув ўтказганди. Шу сабаб жамоатчиликда АҚШ Президенти ҳам вирус юқтириб олган бўлиши мумкинлиги ҳақида гап-сўзлар пайдо бўлди. Трамп вирусга дуч келган бўлиши мумкинлигидан хавотирда эмаслигини айтди.\n"Бир гап айтаман, коронавирус ҳақидаги миш-мишлар менга тааллуқли эмас", дейди АҚШ Президенти.\nШунингдек, Бразилия Президенти Болсонаро тиббий назоратда бўлиб тургани айтилмоқда.\nБразилия Соғлиқни сақлаш вазирлиги маълумотларига кўра, мамлакатда 60 та вирус билан боғлиқ ҳолат аниқланган. Коронавирусдан вафот этганлар ҳақида ҳозирча хабар берилмаган.\nСўнгги маълумотларга кўра, дунё бўйлаб коронавирусга чалинганлар сони 138 941 нафарга етган. Бу касаллик туфайли 5 111 киши вафот этган. Беморлардан 5 786 нафари ёки 9 фоизининг аҳволи оғир. Шу кунгача касалликни юқтирганларнинг 70 727 нафари бу вирусдан фориғ бўлган.\nАҚШ Трамп Бразилия Коронавирус\n02 Апрель 13:06 44016\n02 Апрель 16:02 38415\n02 Апрель 16:25 37102\n04 Апрель 14:33 25525\n04 Апрель 18:05 24857