Меҳнаткаш оила – эл таянчи\nРеспубликамизда серфарзанд оилаларга Ҳукуматимиз томонидан муайян миқдорда ёрдам кўрсатилмоқда. Тўғри, болаларнинг тўкис, фаровон яшаши учун етарли бўлмаслиги мумкин. Куни кеча Президентимиз “Нур Отан” партиясининг навбатдаги съездида кўп болали оналарга тўланадиган нафақа миқдори оширилишини, шу билан бирга серфарзанд, камхарж оилаларни иш билан, қулай имкониятлар билан таъминлашни таъкидлади. Демак, бундай шароитда болаларни кичкиналигидан ҳалол меҳнатга, қўшимча даромад топишга йўналтириш – давр талабидир.\nОрамизда гарчи фарзанди кўп бўлсада, Ҳукумат мени боқсин, деган боқиманда фикрдан йироқ, фақат меҳнати билан оила тебратаётган, устига-устак, фарзандларини ҳалолликка, меҳнатсеварликка ўргатаётган оилалар кўп экан. Биз “Қазақстан-Шымкент” телеканали журналистлари билан ҳамкорликда Сайрам туманидаги энг улкан қишлоқ – Қорабулоққа уюштирган хизмат сафаримиз давомида бунга амин бўлдик.\nҚишлоқда жами 3117 нафар кўп болали она истиқомат қилади. Улардан 65 нафари ”Қаҳрамон она”, 272 нафари Алтын алқа”, 705 нафари “Кумуш алқа”, 113 нафари эса 1- ва 2- даражали “Ардақты ана” медали соҳибаси. Қишлоқ округи ҳокимининг муовини Бахтиёр Шомуродов ва “Нур Отан” партияси бошланғич ташкилоти раиси Маҳкамбой Убаев ҳамроҳлигида турли даҳаларда истиқомат қилаётган бешта серфарзанд оила ҳаёти билан яқиндан танишдик. Даставвал, “Далабозор” даҳасидаги Сайдикарим Исмоилов хонадонида бўлдик. У турмуш ўртоғи Меҳриниса ая билан етти нафар ўғил-қизни ҳар қандай меҳнатдан бўйин товламайдиган қилиб ўстираётган экан. Буни уй-ҳовлининг тоза-озодалиги, саранжом-саришталигидан ҳам англадик. Кўп йиллар нефть-газ қидирув тармоғида ишлаган Сайдикарим аканинг ўғиллари ҳам ота касбини танлаб, кам бўлмаётган экан.\nКелгуси ташриф Савринисо ая Сайдаҳметова хонадонига бўлди. Онахоннинг турмуш ўртоғи гарчи бевақт оламдан ўтган бўлсада, ёлғиз ўзи беш фарзандни улғайтириб, уларни ҳалолликка, ҳақгўйликка ўргатибди.\n– Ўзим катта оилага келин бўлиб тушганман. Қайнона-қайнотам жуда меҳрибон, дилкаш инсонлар эди. Турмуш ўртоғим 35 ёшида оламдан ўтдилар. Фарзандларимнинг бекамикўст улғайишлари учун тинимсиз ишлашга тўғри келди. Мана, Яратганга шукур, ҳозирга келиб, ўғилларимнинг ҳаммаси ишбилармон. Ҳалол меҳнат қилиб, бойлик орттираман, деганларга Элбошимиз кенг имкониятлар яратиб бермоқда. Айниқса, ёшларнинг тўлиқ билим олишлари учун барча шароитлар муҳайё. Уч неварам Малайзия, Хитой ва Туркия давлатларида таълим олишмоқда. Ниятим, ҳеч бир хонадондан қут-барака кетмасин, юртимиз тинч бўлсин, – дейди Савринисо ая.\nМаҳалла қўмитасининг раиси Ирисдавлат ака Исроиловнинг ҳамқишлоқлар фаровонлиги йўлида қилаётган беминнат хайрли, савобли ишлари ибратга арзийди. А. Абдулла кўчасининг бошдан оёқ қишин-ёзин тоза-озода бўлиб туришида, сўзсиз, унинг хизматлари беқиёс. Турмуш ўртоғи Гулкарам ая билан эллик йилдан бери аҳил-иноқ яшаб келишади. Муҳими, гарчи мўйсафид ёшга келиб қолсада, Ирисдавлат ака ҳанузгача жисмоний меҳнатдан бўйин товламайди.\n“Ғайрат” даҳасида истиқомат қилаётган Қоракўз ая Мираҳмедова кўп йиллар муқаддам бева қолган. Шунга қарамай, саккиз нафар ўғил-қизни тарбиялади. Ҳозирга келиб, ўғиллари чорвачилик билан шуғулланишади.\nЎша даҳадаги Сайдаҳмат ота Аҳмадов хонадонидаги файзу барака, тўкинчилик фақат оғир ва машаққатли меҳнат эвазига келганига ҳеч ким шубҳа қилмайди. Салкам саксонни қоралаганига қарамай, ҳануз тетик бу инсон бир умр хўжаликда бош агроном бўлиб ишлаш баробарида икки ўғил, беш қизни меҳнатсевар қилиб тарбиялади. Оила бекаси Ибодат ая ҳам қизларининг ҳалол, тўғрисўз, қийинчиликлардан бўйин товламайдиган бўлиб ўсишларига имкон яратди. Шу боис Бахтиёр ва Ойбек тадбиркорликни касб қилишган бўлса, қизлар ҳам ҳаётда ўз ўринларини топишган. Айниқса, Гулноранинг савобли ва хайрли хизматлари диққатга сазовор. У Шимкентдаги шаҳар ободончилиги билан шуғулланадиган “Жасил қала” ташкилотида фаолият кўрсатади. Ишлабгина қолмай, яна қишлоқдаги юзга яқин ёшларни иш билан таъминлайди.\nШуни алоҳида таъкидлаш жоизки, биз кириб борган қарийб барча серфарзанд хонадонларда файзу барака, тўкин-сочинлик ҳукмрон. Бу – бежиз эмас. Чунки, қорабулоқликлар азалдан меҳнатсеварлик, уддабуролик билан донг таратганлар. Халқимизнинг “ишлаган-тишлайди” деган нақлининг нақадар тўғрилигини мана шу булоқлар макони бўлмиш боғ-роғларга бурканган азим қишлоқ аҳли фидокорона меҳнатлари билан исботлаётгандай, назаримда.\nСуратда: Сайдаҳмат отанинг файзли хонадонида.\nИ. КАРИМОВ, 2019-03-04, 18:22 153


Газета СБХ / 2014 год / № 13 / Амалий бухгалтерия\nЧегирмалар ҳаётимиз ва харид тўғрисидаги тасаввуримизга сингиб кетди. Кўпчилик пештахталарда айни «Sale 10, 30, 50%...» ёзувлари пайдо бўлганда харид қилишга киришадилар. Корхоналар ҳам товар ёки хизматни ўз маҳсулотига каттагина чегирма берадиган етказиб берувчидан харид қилишга интиладилар. Бу харажатларни мақбуллаштириш ва бизнеснинг рентабеллигини оширишга имкон берадиган тўғри қарордир.\nБироқ ушбу чегирмаларни қандай ҳисобга олиш керак? Раҳбарият, бир тарафдан, корхона «чегирмали» даврда қанча тежаб қолганлигини, бошқа тарафдан эса – унинг ўзи харидорларга қанча преференциялар тақдим этганлигини билишни хоҳлайди.\nОлинган чегирмаларга қандай тарзда солиқ солинади? Чегирмалар сотувчининг солиқ солинадиган базасини камайтирадими? Агар чегирма товардан кейин тақдим этилган, тушум эса ҳисоблаб бўлинган бўлса, нима қилиш керак?\nСАВДО, НАҚД ПУЛ ЧЕГИРМАСИ – ЭНГ ОДДИЙ ЧЕГИРМА\nЧегирма нақд пул билан ҳақ тўланганда (ёки белгиланган муддатда тўланганда) (нақд пул чегирмаси) ёки улгуржи сотиб олинганда (савдо чегирмаси) дарҳол тақдим этилади. Савдо чегирмалари сотувчига сотув ҳажмини ошириш, бинобарин, миқёсдан тежашга эришиш имконини бериш мақсадида тақдим этилади ёки мижознинг «содиқлиги» кафолатини берувчи тузоқ сифатида фойдаланилади ёхуд йирик ва нуфузли харидорнинг талабига кўра тақдим этилади. Нақд пул чегирмаси мижозни тезроқ ҳақ тўлашга ундаб, сотувчининг ликвидлилигини таъминлайди.\nМҲХСда НИМАЛАР ҚАЙД ЭТИЛГАН?\nЗахираларни ҳисобга олиш тартиби 2-сон «Захиралар» Молиявий ҳисобот халқаро стандарти (МҲХС) билан белгиланади, унга мувофиқ:\n● захиралар икки миқдордан қай бири: таннарх ёки сотиш соф нархи паст бўлса, ўшанга кўра баҳоланади (2-сон МҲХС 9-банди);\n● савдо қилиш чоғидаги арзонлаштиришлар, чегирмалар ва бошқа шунга ўхшаш моддалар харид қилиш харажатларини белгилаш чоғида чегирилади (2-сон МҲХС 11-банди).\nСавдо чегирмалари ҳисоб юритишда муаммо туғдирмайди, чунки бунда базавий баҳо шунчаки камайтирилади (масалан, 100 сўм қийматдан 30%лик чегирма товар 70 сўмга сотилишини англатади. Ҳисобда 70 сўмга сотиш акс эттирилади). Ўз муддатида ҳақ тўлаганлик учун чегирмалар (нақд пул чегирмалари) ҳисобда муаммони юзага келтиради, чунки харидор товар ҳақини тўлагунига қадар чегирмани олиш-олмаслиги аниқ бўлмайди.\nШу сабабли амалиётда нақд пул чегирмаларини ҳисобга олиш учун икки усулдан фойдаланилади:\nсоф усул (нетто).\nЗахиралар ҳисобининг узлуксиз тизимида нақд пул чегирмаларининг акс эттирилиши:\n1.02.2014 йил. Қиймати 10 000 сўм бўлган товарни дастлабки 10 кун мобайнида ҳақи тўланган тақдирда 5 фоизлик чегирма бериш шартларида харид қилиш. Тўловни тўлаш муддати 30 кундан кейин тугайди\nДт Захиралар 10 000\nКт Тўланадиган ҳисобварақлар 10 000\nДт Захиралар 9 500\nКт Тўланадиган ҳисобварақлар 9 500\n10.02.2014 йил. Қиймати 4 000 сўм бўлган товар ҳақини тўлаш (харидор чегирмага эга бўлади)\nДт Тўланадиган ҳисобварақлар 4 000\nКт Захиралар* 200\nКт Пул маблағлари 3 800\n*Агар захиралар сотилган бўлса ёки сумма салмоқли бўлмаса (ҳисоботдан фойдаланувчиларнинг иқтисодий қарорларига таъсир кўрсатмаса), «Сотиш таннархи» ҳисобварағи дебетланади\nДт Тўланадиган ҳисобварақлар 3 800\n28.02.2014 йил. Қиймати 6 000 сўм бўлган товар ҳақини тўлаш (харидор чегирмасиз ҳақ тўлайди)\nДт Тўланадиган ҳисобварақлар 6 000\nКт Пул маблағлари 6 000\nДт Тўланадиган ҳисобварақлар 5 700\nДт Харид қилиш вақтида бой берилган чегирмалар 300\nЯлпи усулдан фойдаланилганда захиралар ҳисобининг даврий тизимида нақд пул чегирмалари ҳам реализация қилинган товарлар таннархига, бироқ «Сотиб олиш чоғидаги чегирмалар» ҳисобварағи орқали киритилади. Соф усулдан фойдаланиш натижасида юзага келадиган, сотиб олиш чоғида бой берилган чегирмалар одатда бошқа харажатлар моддасида акс эттирилади.\nУшбу ҳисобга олиш қоидаларини нафақат савдо корхонасидаги товарларга, балки ишлаб чиқариш корхонасининг барча захиралари: хом ашё ва материаллар, тугалланмаган ишлаб чиқариш, тайёр маҳсулотга нисбатан ҳам қўллаш мумкин.\nСотувчидаги захираларни ҳисобга олиш тартиби 18-сон «Тушум» МҲХС билан белгиланади, унинг 10-бандига мувофиқ тушум суммаси етказиб берувчи билан харидор ўртасидаги шартнома билан белгиланади ҳамда етказиб берувчи тақдим этадиган ҳар қандай савдо ёки улгуржи чегирмаларни ҳисобга олган ҳолда адолатли қиймат бўйича ўлчанади.\nСотувчида ҳисобварақлар бўйича дебиторлик қарзини ҳисобда эътироф этиш муаммосини тилга олинган чегирмалар гуруҳлари – савдо чегирмалари (арзонлаштириб сотиб юбориш чоғида, доимий мижозлар учун ва ҳоказо) ва ўз муддатида ҳақ тўлаганлик учун чегирмаларнинг мавжудлиги юзага келтиради.\nБиринчи гуруҳ бўйича ҳисоб юритишда қийинчилик юзага келмайди – тушумни ҳисоблашда одатдагидек чегирилади. Иккинчи гуруҳ бўйича эса айни харидор билан бўлган мисолдагидек ҳисобга олиш усуллари қўлланади. Ялпи усулга кўра харидор чегирма олмагунча (яъни товар ҳақи тўланиши пайтигача) у эътироф этилмайди. Сотишдан тушум ва дебиторлик қарзи тўлов учун тақдим этилган ҳисобварақнинг тўлиқ (ялпи) суммасида эътироф этилади. Агар харидор камроқ тўласа, олинган чегирма миқдорига «Сотиш чоғидаги чегирмалар» сотув ҳисобварағига контрҳисобварақ дебетланади, унинг сальдоси жами даромад – фойда ва зарарлар, молиявий натижалар тўғрисида ҳисобот тузаётганда сотишдан тушумнинг умумий миқдоридан чегирилади.\nСоф усул бўйича харидорлар олмаган чегирмалар тўлов муддатини оширганлик учун «жарима» сифатида талқин қилинади. Шу сабабли дастлаб дебиторлик қарзи ҳамда сотиш ҳажми, харидор албатта чегирмадан фойдаланади деган фараздан келиб чиқиб, чегирмани (соф суммада) чегирган ҳолда акс эттирилади. Агар харидор чегирманинг амал қилиши даврида товар ҳақини тўлашга улгурмаса, у бой берган чегирмалар «Сотиш пайтида бой берилган чегирмалар» ҳисобварағида акс эттирилади. Уларнинг ҳажми корхонанинг қўшимча даромади ҳисобланади ва жами даромад тўғрисидаги ҳисоботда бошқа даромадлар сифатида акс эттирилади.\nНақд пул чегирмаларининг ҳисобда акс эттирилиши:\nДт Олинадиган ҳисобварақлар 10 000\nКт Тушум 10 000\nДт Олинадиган ҳисобварақлар 9 500\nКт Тушум 9 500\nДт Пул маблағлари 3 800\nДт Сотиш пайтидаги чегирмалар* 200\nКт Олинадиган ҳисобварақлар 4 000\n*Ялпи даромад ҳисобида сотишдан тушумнинг камайиши сифатида акс эттирилади\nКт Олинадиган ҳисобварақлар 3 800\n28.02.2014 йил. Қиймати $6 000 бўлган товар ҳақини тўлаш (харидор чегирмасиз ҳақ тўлайди)\nДт Пул маблағлари 6 000\nКт Олинадиган ҳисобварақлар 6 000\nКт Сотиш чоғида бой берилган чегирмалар 300\nКт Олинадиган ҳисобварақлар 5 700\nМАҲАЛЛИЙ ВА ХАЛҚАРО СТАНДАРТЛАР\nЗахиралар қийматини шакллантириш чоғида харидорда чегирмаларнинг акс эттирилиши 4-сон БҲМС «Товар-моддий захиралар»1 билан тартибга солинади. Стандарт савдо ва пул чегирмаларини фарқлайди. Бунда пул чегирмалари савдо чегирмаларидан етказиб берувчи уларни фақат харидор қайд этилган шартларни бажарган тақдирдагина тақдим этиши билан ажралиб туради. Савдо чегирмалари эса, аксинча, маълум бўлади ва харидорга шартнома тузиш ёки товар етказиб бериш пайтидаёқ тақдим этилади, бирор-бир шартга боғлиқ бўлмайди.\nҲисобда савдо чегирмалари захиралар қийматини камайтиради. Товарлар чегирмаларни чегирган ҳолда қиймат бўйича кирим қилинади, бу қуйидаги проводка билан акс эттирилади:\nСавдо чегирмаси билан харид қилинган товарларнинг келиб тушиши\nЕтказиб берувчининг ҳисобварақ-фактураси (инвойс, БЮД) асосида товарларнинг харид қиймати акс эттирилган\nТоварларни ҳисобга олиш ҳисобварақлари (2900) – чегирмалар чегирилган ҳолдаги қиймат\n6010-«Мол етказиб берувчилар ва пудратчиларга тўланадиган ҳисобварақлар» – тўланадиган суммага\nПул чегирмаси билан харид қилинган товарлар чегирмалар ҳисобга олинмаган қийматда кирим қилинади (яъни амалда юқорида баён этилган ялпи усул қўлланади). Харидор қайд этилган шартларни бажарганда бериладиган чегирмалар суммалари улар юзага келган ҳисобот давридаги молия-хўжалик фаолияти натижаларига киради. Амалиётда захиралар қийматини камайтириш ёки «Реализация қилишнинг таннархи»ни тузатиш истисно этилади. Пул чегирмаси олинганда у қуйидагича акс эттирилади:\nПул чегирмаси билан харид қилинган товарларнинг келиб тушиши\nТоварларни ҳисобга олиш ҳисобварақлари (2900) – чегирмалар ҳисобга олинмаган қиймат\n6010-«Мол етказиб берувчилар ва пудратчиларга тўланадиган ҳисобварақлар» – чегирма чегирилмаган ҳолда тўланадиган суммага\nҚайд этилган шартлар бажарилган тақдирда етказиб берувчи тақдим этган чегирма акс эттирилган*\n6010-«Мол етказиб берувчилар ва пудратчиларга тўланадиган ҳисобварақлар»\n9390-«Бошқа операцион даромадлар» – чегирма суммасига\n*Амалиётда қўлланиши кўрсатилган. 21-сон БҲМСда2 ушбу вазият бўйича проводка назарда тутилмаган\nСотувчида тақдим этилган чегирмаларнинг акс эттирилиши 2-сон БҲМС «Асосий хўжалик фаолиятидан тушган даромадлар»3 билан тартибга солинади. Унга ҳамда 21-сон БҲМСга мувофиқ тақдим этилган ҳар қандай чегирмалар тушумни камайтиради ва юзага келган даврида акс эттирилади. Пул чегирмалари қисмида яна ялпи усулдан фойдаланилади.\nЧЕГИРМА ҚАНДАЙ РАСМИЙЛАШТИРИЛАДИ?\n● нарх белгилаш тўғрисида локал низом ишлаб чиқиш зарур, бу низом товарларни корхона номидан тақдим этишга ҳақли ва ушбу ваколатларга эга бўлган шахслар реализация қилганда амалдаги прейскурант ва баённома нархларига чегирмалар бериш тартибини белгилайди ҳамда тартибга солади;\n● шартномаларда пул ва савдо чегирмаларини тақдим этиш шартларини батафсил қайд этиш лозим (шартномани имзоларкан, харидор сотувчининг мижозлар лояллиги тўғрисидаги локал ҳужжатлари билан танишганлиги ва уларга қўшилишини тасдиқлашини назарда тутиш мумкин);\n● харидор чегирмадан фойдаланганлигини тасдиқловчи ҳужжатни белгилаш зарур.\nПул чегирмалари мавжуд бўлганда сотувчи учун тушумга тузатиш киритиш ёки харидор учун захиралар қийматини аниқлаштириш Солиқ кодексининг (СК) 222-моддасида назарда тутилган тартибда амалга оширилади, яъни:\n● товарларни етказиб берувчи (сотувчи) томонидан;\n● шартлар ўзгарган (бажарилган) ҳисобот даврида;\n● тузатиш киритилаётган ҳисобварақ-фактурани кўрсатган ҳолда қўшимча ҳисобварақ-фактура билан;\n● минус билан (яъни салбий ҳисобварақ-фактура ёзиб берилади).\nҚАЙСИ СОЛИҚДАН ОЗОД БЎЛАДИ?\nМаҳсулот етказиб берувчиларнинг сийлови (чегирмаси) тариқасида олинган бошқа даромадлар СКнинг 356-моддаси 6-бандига асосан ягона солиқ тўлови бўйича харидорнинг солиқ солинадиган базасига киритилмайди. Бироқ умумбелгиланган солиқлар тўловчисида улар фойда солиғи ҳамда ободонлаштириш ва ижтимоий инфратузилмани ривожлантириш солиғи бўйича базага киритилади.\nСКнинг 129 ва 355-моддаларига мувофиқ фойда солиғи ёки ЯСТ ҳисоблаб чиқарилаётганда жами даромадга (ялпи тушумга) қуйидагилар киради:\n● товарларни (ишларни, хизматларни) реализация қилишдан олинадиган даромадлар;\n● бошқа даромадлар (СКнинг 132-моддаси).\nЧегирмалар берилаётганда сотувчи товарлар (ишлар, хизматлар)ни реализация қилишдан даромад ёки ялпи тушумга харидор чегирмадан фойдаланганлигини тасдиқловчи ҳужжатлар асосида тузатиш киритади (СКнинг 131 ва 357-моддалари). Даромадга (ялпи тушумга) бир йиллик муддат ичида, кафолат муддати белгиланган товарлар бўйича эса кафолат муддати доирасида тузатиш киритилади. Агар чегирмалар бериш натижасида товарлар таннархдан паст нархларда ёки харид қилинган нархларда реализация қилинса (давлат томонидан нархлар тартибга солинадиган ҳоллардан ташқари), солиқ солиш мақсадида тушум деганда товарлар таннархи ёки уларни харид қилиш нархи тушунилади.\n«RASTAX GROUP» МЧЖ СМТ\nбош директори, солиқ маслаҳатчиси,


Қуяш плазмасы толқыны пүткил Жерди қаплаўы күтилмекте. Бул ҳәдийсе Жер ушын қәўипли ме? » KarInform\nҚуяш плазмасы толқыны пүткил Жерди қаплаўы күтилмекте. Бул ҳәдийсе Жер ушын қәўипли ме?\nБүгин Жерге Қуяш плазмасы толқыны жетип келиўи прогноз етилмекте. Бул ҳаққында «SpaceWeather.com» басылымына тийкарланып «Xabar.uz» мәлим етти.\nМағлыўматларға қарағанда, 28-май күни Қуяш тажында массалар атылып шығыўы бақланған. Ҳәдийсе нәтийжесинде сыртқа атылып шыққан бултлардың Жерге жетип келиўи киши геомагнит боранларын келтирип шығарыўы мүмкин.\nИлимпазлардың мәлим етиўинше, Жерге тек ғана булттың сыртқы тәрепи жетип келеди. Жер ушын ҳеш қандай қәўип болмайды. Керисинше, полярлық кеңликлерде жасайтуғын адамлар бүгин поляр жақтылығын көриўи мүмкин болады.\n2020-жылдың декабрь айында да Жерди Қуяштан шыққан плазма булты қаплаған еди. Бундай бултлардың тәсири космослық үскенелерге радиация басымының кескин артыўына ҳәм Жер бетине жақын жердеги магнит майданының тербелиўине алып келеди.\nСондай-ақ, илимпазлардың пикиринше, 2020-жыл декабрь айында жүз берген бир неше атылыўлардан соң Қуяш өз белсендилигин кемейткен.\nОктябрь айының соңында 9 күн даўамында магнит боранлары б ...\nМай айында XXI әсирдеги ең жақтылы кометаны көриўим ...\nЖерге бес күн даўам ететуғын магнит бораны жақынласпа\nБүгин Жерге соңғы он жыллықтағы ең к ...


Абдузуҳур Абдуазизов: “Тилимизга лоқайд бўлмайлик” (2013) — www.ziyouz.uz\nБош саҳифа СуҳбатларАбдузуҳур Абдуазизов: “Тилимизга лоқайд бўлмайлик” (2013)\nЧоп этилган 12.02.2016 МуаллифZiyouz.uz\nИнсоннинг ўзини англаши ва англатиши тил орқали амалга ошганидек, кишиларнинг миллат сифатида бирикуви, халқ сифатида шаклланиб, дунёда ўз ўрнига эга бўлишида ҳам тил етакчи маънавий ва руҳий омил саналади. Жаҳон халқлари тиллари орасида ўзига хос мавқега эга бўлган ўзбек тили дунё тамаддунига муносиб ҳисса қўшгани тарихдан маълум. Чунончи, “Алпомиш”дек буюк эпосни берган, “Хамса”дек муаззам бадиий обида яратилган ўзбек тили инсоният маданияти, бадиий тафаккури миқёсларини бор бутунича қамраб олишга қодир тиллар сирасидандир.\nБиз ҳар йили она тилимизга давлат тили мақоми берилганини қувонч билан нишонлаймиз. Зотан, бу шодиёна халқимиз бирлиги ва бирдамлиги, озодлигимизнинг олий тимсоли бўлмиш она тилимиз тантанаси нишонасидир.\nБу қутлуғ кун арафасида мухбиримиз атоқли тилшунос олим, филология фанлари доктори, профессор Абдузуҳур Абдуазизов билан учрашиб суҳбатлашди.\n— Ҳар бир халқ ҳаётида, ҳар бир давлат тараққиётида тилнинг ўрни ва аҳамияти беқиёс аҳамиятга эга. Зеро, миллатнинг тили унинг ўзи каби бетакрор хазина. Хусусан, бизнинг она тилимиз ҳам даҳо шоиримиз ҳазрат Алишер Навоий таъбири билан айтганда “мамлакатни якқалам” қилган — туркий қавмлар ва элатларни бирлаштирган қудратли куч бўлгани тарихдан маълум.\nБироқ ўтган асрда, аниқроғи, мустамлака шароитида ўзбек тили равнақига қўйилган тўсиқлар ўзидан асоратлар қолдиргани ҳам сир эмас. Не бахтки, халқимиз хоҳиш-иродаси, Юртбошимиз Ислом Каримовнинг шижоати, оқилона сиёсати туфайли бу тўсиқлар буткул бартараф бўлди.\nМустабид шўро мафкурасининг адолатсиз сиёсати оқибатида миллий ва расмий мавқеидан маҳрум этилган она тилимиз эндиликда эркин ва мустақил тарзда ривожланиб бормоқда. Унинг янада бойиб, фаолият кўлами кенгайиши учун барча зарур шароитлар яратилди. Эндиликда давлат ва жамоат идораларида иш юритиш, ҳужжатлар тайёрлаш, ариза ва таклифлар қабул қилиш, турли мажлислар, илмий ва амалий анжуманлар давлат тилида олиб борилмоқда. Ватанимиз ўзининг валютаси — сўми, почта маркалари ва лотореясини ўзбек тилида чоп этмоқда. Юртимизда яшаётган бошқа миллат вакилларининг тиллари ҳам равнақ топаётир, уларни ҳам ўз ўрнида қўллаш мумкинлиги “Давлат тили ҳақида”ги қонунимизда мустаҳкамлаб қўйилган.\nПрезидентимиз “Юксак маънавият — енгилмас куч” асарида она тилимизнинг тақдири, қарийб бир асрлик қарамликдан сўнг, ўзининг қонуний мақоми ва ҳимоясига эга бўлгани, мустақил давлатимизнинг Байроғи, Герби ва Мадҳияси қаторида турадиган муқаддас тимсоллардан бирига айланганини фахр билан ёзади. Юртбошимизнинг кўрсатишича, ўзбек тилининг истиқболи билан боғлиқ муаммолар илмий-назарий ва амалий жиҳатдан ўрганилиши зарур.\nҲақиқатан, ҳозирги ўзбек тилшунослигида кўпгина долзарб муаммолар мавжуд. Жумладан, ўзбек тилининг фонетика, фонология ва морфологияси, грамматикаси, лексика ва семантикаси, стилистикасига доир фундаментал тадқиқотлар яратиш, уларни нашр этиш лозим. Чунки бундай тадқиқотларга эҳтиёж катта. Айни пайтда фан ва техниканинг турли соҳаларига оид икки (ўзбекча-инглизча) ва уч тилдаги (ўзбекча-инглизча-русча) катта ва кичик луғатлар, ўзбек тили қатори хорижий тилларни ҳам амалий ўрганувчилар учун турли дастурлар, дарслик ва ўқув қўлланмалари чоп этилаётгани қувонарли ҳол. Зеро, бугунги ўзбек тилини унинг мустабид шўро замонидаги аҳволи билан қиёсласак, жуда катта фарқ борлиги яққол кўринади. Она тилимиз жаҳондаги энг йирик тилларда мавжуд бўлган белгиларга эга. Эндиликда тилимиз халқаро анжуманларда, нуфузли саммитларда, интернетда қўлланилиши билан юксак мулоқот воситасига айланди. Бу, албатта, мустақиллигимиз шарофатидир.\n— Жаҳондаги мавжуд тилларни жамиятда қўлланишига кўра тасниф қилганда, асосан, уларнинг қайси жиҳатлари эътиборга олинади?\n— Тилларни жамиятда қўлланишига кўра таснифлаганда, аввало, тилнинг қонуний мақомга эгалиги, яъни давлат тили мақоми, конституциявий мақоми, кўп тилда сўзлашиладиган жамиятда қўллана олиши инобатга олинади. Шу билан бирга, тилнинг мулоқот воситаси сифатида қўлловчилар сони, тилнинг ёзув бирлиги, миллий ва адабий мезони мавжудлиги, ҳудудий мулоқот воситаси сифатида ишлатилиши, умумтаълим, ўрта ва олий ўқув муассасаларида алоҳида қўлланилиши каби бир қатор хусусиятлари ҳам эътиборда тутилади.\nЎзбек тили юқорида кўрсатилган белгиларнинг барчасини қамраб олган. Зотан, ўзбек тили бир йўла давлат тили ва конституциявий тил мақомларига эгадир. Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг 4-моддасида ўзбек тилининг давлат тили мақомига эга эканлиги алоҳида кўрсатилган.\nСирасини айтганда, “давлат тили” ибораси жаҳонда кам мамлакатларда қўлланади. Кўпгина давлатларда “расмий тил” ибораси ишлатилади. Лекин давлат тили мақоми “расмий тил” иборасидан юқорироқ мавқега эга. Халқаро ЮНЕСКО экспертларининг таърифича, давлат тили маълум давлатнинг сиёсий-ижтимоий ва маданий доирасида интеграцион функцияни бажарувчи ва шу давлатнинг рамзий белгиси ҳисобланувчи тилдир. Дарҳақиқат, давлат тили ўз номи билан давлатнинг рамзий белгиси бўлиб, у шу давлатнинг герби, мадҳияси ва байроғи каби муқаддасдир. Давлат тили сифатида ўзбек тили ана шундай мақомга эга.\n— Улуғ маърифатпарвар бобомиз Маҳмудхўжа Беҳбудийнинг бир аср муқаддам “Икки эмас, тўрт тил керак”, деган даъвати бугун ҳам долзарбдир. Зеро, шиддаткор замон хорижий тилларни пухта ўрганишни тақоза этаётир. Бу борада амалга оширилаётган ишларни қониқарли, дея оламизми, айни йўналишда қандай вазифалар кун тартибида турибди?\n— Хорижий тилни билиш — туганмас бойликка эга бўлиш билан баравар. “Бир тилни билган бир шаҳарни билганга тенг”, деган қадимдан қолган гап ҳам бор. Эндиликда замон лоақал бир-иккита хорижий тилни яхши билишни талаб қилмоқда.\nПрезидентимизнинг 2012 йил 10 декабрдаги “Чет тилларни ўрганиш тизимини янада такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги қарорида бу соҳада қилиниши лозим бўлган ишлар аниқ белгилаб берилди. Демак, чет тилларини ўргатишнинг замонавий методикаси асосида янги дарслик ва ўқув қўлланмалари, кўп тилдаги луғатлар ва айниқса, кичкинтойлар, бошланғич синф ўқувчилари учун расмли, кўргазмали воситалар, турли ўйинлар тасвирланган видеофилмлар тайёрлаш биринчи галда вазифалар сирасидан. Қониқиш билан таъкидлаш жоизки, бу борадаги ишлар анча жонланиб қолди. Хусусан, телевидениеда ташкил этилган “Менинг инглизча луғатим”, “Инглиз тили сабоқлари”, “Children and nature” (“Болалар ва табиат”), “Алифбо юлдузлари” каби қатор кўрсатувлар ёш авлодга хорижий тилларни ўзлаштиришда таъсирчан сабоқлар вазифасини ўтамоқда. Муҳими, уларни ҳам кўриб, ҳам эшитиб тил ўрганган бола, айниқса, хорижий тилдаги сўзлар талаффузини пухта ва тез ўзлаштириб олади.\nШу ўринда мен бир гапни алоҳида таъкидлаб ўтишни истардим. Ҳар қандай жорижий тилни ўрганишда она тилининг хизмати жуда катта. Она тилини яхши билмай чет тилини ўрганиш қийин, деган фикр айни ҳақиқатдир. Буни бирор-бир хорижий тилни ўрганишга киришганлар яхши ҳис этишади: зеро, бу жараёнда ўз тилимизни қай даражада билишимиз сезилиб қолади. Айни пайтда чет тили қонун-қоидаларини ўрганиш она тилининг муҳим хусусиятлари, аломатларини чуқурроқ билиб олишда ёрдам беради.\n— Бугунги адабий жараёнга разм солсак, ўзбек ижодкорларининг ҳикоялар, шеърлар тўпламлари хорижий тилларда чоп этилаётганига гувоҳ бўламиз. Мазкур жараён аста-секин изчиллик касб этиб, муайян ютуқларга олиб келишидан умид қилса бўлади. Айни пайтда хорижликларнинг ўзбек тилини ўрганишга қизиқишлари ортиб бораётгани қувонарли ҳол. Бу борада ижодкорлар, таржимонлар, она тилимиз билимдонлари ўз зиммаларига қандай вазифаларни олишлари лозим, деб ўйлайсиз?\n— Авваллари ўзбек ёзувчи, шоирларнинг асарлари дастлаб рус тилига, кейин бошқа хорижий тилга таржима қилинарди. Хорижлик адибларнинг асарлари ҳам рус тили орқали ўзбек тилига ағдарилиб келинди. Бунда рус тили воситачи тил вазифасини бажарди. Бундай таржималарни камситмаган ҳолда айтиш жоизки, эндиликда аслиятдан таржима изга тушаётирки, аслиятдан таржима — асл таржима, деган гапда теран маъно мужассам.\nБир қатор хорижий мамлакатлар университетларида ўзбек тили ўқитилмоқда, ўрганилмоқда. Хорижлик тил ўрганувчилар учун алоҳида ўзбек тили сўзлашув китоби, кичик изоҳли луғат, содда ва ихчам грамматик қоидалар тўплами, ўқиш китоби, сўзларни эшитиб ҳис этиш учун турли дисклар, видеофилмлар тайёрлаш долзарб вазифалар сирасидан.\nБиз тилшунослар олдида ҳам бир қатор муҳим вазифалар турибди. Чунончи, ўзбек тилининг илмий-назарий жиҳатдан замонавий жаҳон тилшунослиги талабларига жавоб бера оладиган катта академик грамматикасини яратиш зарур. Бу китобга ўзбек тили фонологияси ва морфологияси, синтаксиси, лексикологияси ва семасиологияси ҳамда стилистикасига доир назарий фикрларни жамлаш зарур. Шу билан бирга барчага бирдек зарур ўзбек тилининг талаффузи луғатини тузиш лозим. Бундай луғатда ўзбек тилидаги сўзлар талаффузи халқаро Фонетик ассоциацияси таклиф этган транскрипция белгилари билан берилса, сўзлар бўғинларга ажратилиб, асосий (биринчи даражали) урғунинг ўрни кўрсатилса, жуда қулай ва фойдали бўлар эди. Ғоятда бой ва ранг-баранг она тилимизнинг ўзи бундай йирик ишларни амалга оширишимизда бизга руҳ ва куч-ғайрат бағишлайди, деб ўйлайман.\nМана, сизга бир мисол келтирай. АҚШ тилшуноси Я.Мадиесоннинг ёзишича, 317та жаҳон тилларида унли фонемалар сони учтадан қирқ олтитагача бўлса, ундош фонемалар сони олтитадан тўқсон бештагача етади. Чўзиқ, қисқа ва ўрта чўзиқликдаги унлилар ҳам топилади. Оллоҳ бизга инъом этган тилимизда бир-бирига ўхшайдиган олтита унли фонема ва йигирмата ундош фонема (ц, ж чет тиллардан ўзлашган сўзларда учрайди: цирк, журнал каби). Ана шу соддагина ўзбек тилининг фонетик системаси луғатимиздаги шунча сўзу ибораларни, аския ва кинояларни ифодалашига қойил қоласиз! Яна ҳар бир сўзнинг асосий маъносидан ташқари унга бирор қўшимча грамматик маъно бермоқчи бўлсангиз, бу маъноларнинг ҳар бирини ифодаловчи қўшимчаларни сўздан кейин саккизтагача қўшишингиз мумкин. Масалан, боғ-лар-и-миз-ни-ки-да-ги-дек. Бир сўзнинг ўнлаб маъноларини ифодалаш имконияти, тилимиздаги кўпмаъноли сўзларнинг кўплиги кишини ҳайратга солади. Афсуски, ҳали ўзбек тилидаги жуда кўп хусусиятлар чуқур илмий ўрганилгани йўқ.\nЖаҳон тилшунослигидаги мавжуд социолингвистика ва психолингвистика, нейролингвистика ва антролингвистика, этнолингвистик ва паралингвистик, конгнитив тилшунослик ва лингвомаданиятшунослик каби илмий-назарий соҳаларда тадқиқотлар олиб боришда ўзбек тилидан фойдаланиш янги ғоя ва қарашларга йўл очади. Бинобарин, бебаҳо бойлигимиз — она тилимизни ҳар томонлама ўрганиш унинг истиқболи янада порлоқ эканини намоён қилади.\n— Ҳар бир юртдошимизнинг маънавий камолотида, жамиятимизнинг маданий-маънавий юксалишида ўзбек тилининг ўрни жуда муҳимлигини назарда тутсак, она тилини билиш, унга ҳурмат-эҳтиром кўрсатишнинг ўзи етарлими?\n— Жуда яхши савол бердингиз. Она тилини билиш, унга ҳурмат-эҳтиром кўрсатишнинг ўзи етарли эмас. Улуғ аллома бобомиз Маҳмуд Кошғарий “Девону луғотит турк” асарида “Одобнинг боши тилдир”, деб ёзади. Юсуф Хос Ҳожибнинг “Қутадғу билиг” достонида “тил ардами”(тил одоби)га оид қуйидаги каби теран ҳикматлар талайгина: “Ақл кўрки сўздир ва тил кўрки сўз, Киши кўрки юздир, бу юз кўрки кўз”. Биз она тилимизга ҳурмат-эҳтиромимизни амалда кўрсатишимиз зарур. Ҳар биримиз — ким хизматчи, ким олим, талаба ёки ўқитувчи бўлмайлик, аввало, она тилимизда тоза, равон ва тиниқ гапиришга одатланишимиз керак. Нутқ одоби ва тил маданиятига риоя қилиш нафақат зиёлиларнинг, балки ҳар қандай касбукор эгасининг бурчи.\nБироқ ушбу бурчни ҳар ким ҳар хил тушунади, шекилли. Матбуотда реклама, эълон ва бошқа ёзувлардаги хатолар кўп танқид қилинади. Бундай танқидлар, албатта, керак, токи дўкон, кафе ёки ресторан очаётган айрим ишбилармонлар қулоғига бу гаплар етиб борсин. Мана, куни кеча кўзим тушган дўкону ресторанларнинг номлари: “Флоренция”, “Фудзияма”, “Беладжио”, “Ати-бати”… Эҳтимол, бу жойларда японча ёки италянча таомлар пиширилса керак, дерсиз. Мен ҳам қизиқиб кўрдим: асосан ўзбек миллий таомлари тайёрланаркан. Яна бир мисол: айрим таксиларнинг орқа томонига “Лицензиясиз йўловчиларни ташиш қонунга хилоф!”, деб нотўғри ёзилгани бир неча бор матбуотда танқид қилинди. Лекин аҳвол ўзгаргани йўқ. Наҳотки, “Йўловчиларни лицензиясиз ташиш мумкин эмас!”, деб ўзгартириб ёзиш шунчалик қийин. Бир идорага кирганимда девордаги “Чекилмасин!”, деган ёзувга кўзим тушди. Бошқа бир идорада “Чекмасангиз, хурсанд бўламиз”, деган ёзувни ўқигандим. Доира ичига олинган сигарета расми устидан қизил чизиқ тортиб қўйилган белги ҳам учрайди. Қандай яхши! “Эшикни ёпиб юрилсин!”, “Дераза очилмасин”! деб эмас, “Марҳамат қилиб эшикни ёпиб юринг”, “Илтимос, дераза очилмасин”, деб ёзилса, ўйлаймизки, кейинги иборалардаги одоб ифодаси уларнинг таъсир кучини оширади.\nХуллас, она тилимиз биздан нафақат ҳурмат-эътиборни, айни пайтда, саводхон бўлишни, айтиладиган ва ёзиладиган ҳар бир сўзга масъулият билан ёндошишни тақозо этади. Муҳими, лоқайд бўлмайлик, шунда она тилимизнинг нуфузи ҳам, мавқеи, мартабаси ҳам юксалиб бораверади.\nАҳмад Отабоев суҳбатлашди.\n«Ўзбекистон адабиёти ва санъати» газетасининг 2013 йил 41-сонидан олинди.\n← Аввалги Аввалги Ҳожиакбар Шайхов. ХХ асрнинг энг яхши асарлари\nКейинги → Кейинги: Баҳман Оғоразий: “Эрон ва Ўзбекистоннинг дўстона алоқалари янада жадал ривожланади”


03:41 / 08.12.2016\nТўртта учрашувда ўз дарвозасидан бирорта ҳам тўп олиб чиқмай кейинги босқич йўлланмасини нақд қилган «Лестер» сўнгги турда «Порту»га қарши учрашувда бир йўла бешта тўп ўтказиб юборди. Англия жамоалари тарихидаги энг йирик ҳисобдаги мағлубият португалияликларга плей-офф йўлланмасини тақдим қилди.\n«Копенҳаген» эса Португалияда «Лестер»нинг иккинчи таркибидан мўъжиза кутиб «Брюгге»ни мағлубиятга учратди. Бироқ бу ҳам жамоага ёрдам бермади ва эндиликда данияликлар Европа лигасида курашни давом эттиришади\nБрюгге (Бельгия) – Копенҳаген (Дания) 0:2 (0:2)\nГоллар: 0:1 – 8, автогол Мехеле, 0:2 – 15 Йоргенсен.\nОгоҳлантиришлар: Павлович (10), Квист (45), Денсвил (83).\nПорту (Португалия) – Лестер (Англия) 5:0 (3:0)\nГоллар: 1:0 – 6 Андре Силва, 2:0 – 26 Корона, 3:0 – 44 Браими, 4:0 – 64, пенальти Андре Силва, 5:0 – 77 Диогу Жота.\nОгоҳлантириш: Чилуэлл (38).\nЛестер ЕЧЛ Копенҳаген Порту Брюгге


ЯҚИН ДЎСТ, ИШОНЧЛИ ҲАМКОР - Ўзбекистон овози газетаси\nЯҚИН ДЎСТ, ИШОНЧЛИ ҲАМКОР\nМустақиллик йилларида Президентимиз Ислом Каримов раҳнамолигида мамлакатимизда барча соҳаларда қўлга киритилган беқиёс ютуқларимиз ҳар бир юртдошимиз қалбида чексиз фахр ва ифтихор туйғуларини уйғотмоқда. Азму шижоатли халқимизнинг эркин ва фаровон ҳаёт барпо этиш йўлида эгаллаётган янги-янги марралари узоқ ва яқин мамлакатлар, халқаро ҳамжамият томонидан кенг эътироф этилмоқда.\nКуни кеча юртимизда давлат ташрифи билан бўлган Хитой Халқ Республикаси Раиси Си Цзиньпиннинг мамлакатимизда эришилаётган юксалишларга берган холис баҳоси буни яна бир бор тасдиқлади.\nХитой Халқ Республикаси раҳбарининг мамлакатимизга ташрифи тафсилотларини телевидение орқали кузатар эканман, хитойшунос мутахассис сифатида жаҳоннинг қудратли давлатларидан бири бўлган мамлакат раҳбари Ўзбекистоннинг мустақил тараққиёт йўлида эришган мувафаққиятларини самимий эътироф этганидан ғурурландим.\nАйниқса, мамлакатимиз тараққиётининг омиллари ҳақида тўхталар экан, Хитой раҳбари Президент Ислом Каримовни ўз мамлакати мустақиллигининг асосчиси бўлган давлат раҳбари, ўз халқи манфаатларини қатъий ҳимоя қила оладиган, узоқни кўрадиган сиёсатчи эканини таъкидлаганида қалбим фахр-ифтихорга тўлди. Ҳақиқатан ҳам халқимиз Юртбошимиз раҳбарлигида ўз мустақиллигини қўлга киритди. Мустақил ривожланиш йўлидаги оғир синов ва қийинчиликларни мардонавор енгиб ўтди. Бугун мамлакатимизда ҳукм сураётган тинчлик-осойишталик, фаровонлик давлатимиз раҳбари юритаётган ана шу оқилона сиёсатнинг самарасидир.\nМаълумки, ўзбек ва хитой халқларининг дўстлиги тарихи узоқ асрларга бориб тақалади. Қадимий Мовароуннаҳр ва Чин юрти ўртасида Буюк ипак йўли орқали савдо-сотиқ ва маданий алоқалар ривожланган. Цивилизация бешикларидан бири бўлган юртимиз ўзининг бой маданияти ва маънавий мероси, жаҳон илм-фани ривожига беқиёс ҳисса қўшган буюк алломалари билан бутун дунё эътиборини ўзига тортиб келади. Мамлакатимизга қадам ранжида қилган ҳар бир меҳмон Самарқанд, Бухоро, Хива, Тошкент каби қадимий ва ҳамиша навқирон шаҳарларимизни зиёрат қилишга ошиқади.\nХитой раҳбари мамлакатимизга ташрифи доирасида Самарқанд шаҳрида ҳам бўлди. Ушбу қадимий ва ҳамиша навқирон шаҳардаги ноёб ва бетакрор тарихий обидалар билан танишди. Самарқандни кўриш орзуси ушалганидан мамнуният изҳор қилди. Олий мартабали меҳмон Мирзо Улуғбек мажмуасини кўздан кечираётиб, Улуғбек расадхонасига ноёб мўъжиза, дея таъриф берди. Улуғбек юлдузларни бизга яқинлаштиргани каби Ўзбекистон — Хитой ўртасида минглаб километр масофа бўлса-да бир биримизга бўлган интилиш ҳар қандай масофани қисқартиради, деган фикрни билдирди. Буни Хитой томонининг мамлакатимиз билан дўстлик ва ҳамкорлик алоқаларини янада мустаҳкамлашга бўлган самимий интилишининг яна бир ифодаси дейиш мумкин.\nБундай ўзаро манфаатли ҳамкорлик таълим соҳасидаги алоқалар мисолида ҳам яққол кўринади. Тошкент давлат шарқшунослик институти қошидаги Конфуций номидаги институтда ҳар йили 350 нафардан зиёд тингловчи сабоқ олади. Ушбу институт орқали Ланчжоу университетида ўзбекистонлик етмиш нафарга яқин талаба ўқимоқда. 2010 йил июнь ойида Хитой миллатлар марказий университети рус тили ва Марказий Осиё халқлари тиллари факультетида ўзбек тили бўлими очилди. 2012-2013 ўқув йилидан бошлаб Пекин чет тиллар университетида ўзбек тили ўқитилиши йўлга қўйилди. Хитойлик ҳамкасбларимиз таклифига биноан мазкур университетда институтимиз ўқитувчиси, филология фанлари номзоди Садоқат Ҳошимова хитойликларга ўзбек тилини ўргатмоқда. Шу билан бирга, ўзбек тилини ўрганиш бўйича дарсликлар ҳам тайёрланмоқда.\nХитой Халқ Республикаси Раиси Си Цзиньпиннинг юртимизга ташрифи асносида таълим йўналишидаги ўзаро алоқаларни янада кенгайтиришга хизмат қиладиган бир қатор ҳужжатлар имзоланди. Хусусан, Самарқанд шаҳрида Конфуций институти ташкил этилишига келишиб олинди.\nКўриниб турибдики, ижтимоий-иқтисодий, маданий йўналишларда бўлгани каби таълим соҳасидаги ҳамкорлик ҳам янги босқичга кўтарилади.\nТошкент давлат шарқшунослик институтининг\nУзоқ шарқ ва Жанубий Осиё факультети декани,


Набижон Боқий | TURONZAMIN\nPosted on 05/06/2011 by TURONZAMIN\nАбдулла Қодирийни кимлар, қандай йўсинда, қаерда, қачон ва нима учун қатл қилган эдилар? (23)\nЁлғончи сиёсатнинг, Мунофиқ Ғоянинг ишваларига учиб, алданиб қолган ўзбек зиёлиларининг «типик шароитдаги типик» вакили Маҳмуд Ҳодиев — БОТУдир. У истеъдодли шоир ва миллатпарвар фуқаро эди. Бироқ, умрининг охиригача «алоҳида олинган мамлакатда ғалабага эришган инқилоб»нинг асл моҳиятини англай олмади — тумтароқли, жимжимадор алвон шиорлар ақл-ҳушини ўғирлади; инқилоб туфайли «бузилғон ўлка»нинг ҳолига йиғлаган Чўлпон каби маслакдошларига «синфий вазиятда» туриб зарбалар берди ва «тузалғон ўлкага» бағишлаб қасидалар битди, қасидагўйлик анъанасини Ғайратий каби ёш шонрларга мерос қилиб қолдирди. Тўғри, 20-йиллар долғали, болғали эди, унча-мунча сиёсатдон ҳам, шоир-ёзувчи ҳам осонликча калаванинг учини топа олмасди.\nАммо ИНҚИЛОБ шамолн қаёққа қараб эса бошлаганини билиш учун уста сиёсатдон, мингта чиғириқдан ўтган қаламкаш бўлиш шарт эмас, бунинг учун халқ доднга қулоқ солиш, юрт аҳволига кўз қирини ташлаш кифоядир. Кифоя эди… Бироқ, «жаҳон инқилоби арафасида» осмони фалакка тинимсиз отилаётган мушаклар товуши қулоқларни битириб, ёғдуси кўзларни қамаштириб қўйган эди…\nАфсуски, иккинчи тўлқин пайтидаёқ Боту ҳам Тегирмонга тушиб кетади.\nҲужжатгоҳда сақланаётган Маҳмуд ҲОДИЕВнинг (Боту) 962941 рақамли\nжиноятномаси асосида тузилган\n«Айбланувчи Акмал Икромовнинг жиноий иши юзасидан ўтказилган тергов жараёнида, Бош Сиёсий Бошқарма ҳайъати томонидан 1933 йили (у 1930 йилнинг 23 июл куни ҳибсга олинган) озодликдан маҳрум этилтан, Ҳодиевнинг (Боту) Ўзбекистондаги миллатчиларнинг «Миллий истиқлол» аксилинқилобий ташкилотининг раҳбарларидан бири экани исботланади.\nЯнги очилган ҳолат муносабати билан Ҳодиев 1937 йилнинг август ойида СОЛОВЕСКдаги Тутқунгохдан Тошкентга келтирилади, сўнгра СШЖИ ИЙХК ихтиёрига — Масковга жўнатилади ва яна-тағин жиноий жавобгарликка тортилади. Ҳодиев 1933 йили жиноятининг асосий қисмини тергов пайти яширган эди.\nҲодиев (Боту) тубандаги ҳолатларда айбдор деб топнлади: у 1928 йилдан бери Ўзбекистонда мавжуд бўлган ўзбек миллатчиларининг аксилшўравий, қўпорувчилик ва одамкушлик билан шуғулланадиган ташкилотининг раҳбарларидан бири; шу ташкилот ўз ол-дига Ўзбекистонни СШЖН таркибидан зўрлик йўли билан ажратиб олишни ва Англиянинг вассали бўлган буржуй давлати барпо этишни мақсад қилнб қўйган эди. Ҳодиев (Боту) Шўро ҳокимиятига қарши оёққа турган қўзғолончилар тўдасига бошчилик қилди ва ташкилот аъзолари томонидан саноат, қишлоқ хўжалиги соҳасида ўтказилган зараркунандачилик тадбирларнга йўл-йўриқ кўрсатиб турди.\n1930 йили Ҳодиев ўша ташкилотнинг бошқа бир раҳбарн — Икромовпинг топшириғига биноан, фаол жамоатчи Обид Саидовга қарши суъиқасд уюштирди: ўзининг ҳамтовоғи бўлмиш Носир Саидовнинг қўлига зимдан заҳар топиб берди ва ўша заҳар билан Обид Саидов ўлдирилди.\nҲодиев (Боту) дастлабки тергов пайтида ҳам, судда ҳам ўз айбига иқрор бўлади. 1904 йили туғилган, ўзбек, 1923 йилдан 1930 йилгача Ўзбекистон қўммунистик (болшовойлар) фирқаси Марказқўмига аъзо бўлган, Ўзбекистон Маориф Халқ\nКомиссарининг собиқ ўринбосари, шоир Маҳмуд Ҳодиев (Боту) 1938 йилнинг 9 май куни СШЖИ Олий судининг Ҳарбий Ҳайъати томонидан РСФСР ЖМнинг 58—7-, 58— 8-, 58—2-моддалари бўйича жиноий жавобгарликнинг олий жазосига — отувга ҳукм қилинади.\n1938 йилнинг 9 май куни ҳукм Масков шаҳрида ижро этилган».\n(А. Қодирийнинг жиноятномаси, «Тафтиш ашёлари» бўлими, 41-саҳифа).\nАлбатта, ишлар чаппасига кетишини Боту билмасди: у А. Солженисин таърифлаган «Архипелаг ГУЛАГ» пойтахтида — сиёсий маҳбусларнинг Соловеск оролида олти йил тутқунлик азобини тортгач, 1937 йили Масковга, «нажот қалъаси»га — «шахсан халқлар отасига бориб тегсин!» деб хат ёзиб юборади: «Мен Ўзбекистондаги миллатчилик ташкилотининг раҳбари ким эканини биламан; агар Тутқунгоҳдан чиқарилиб, камина Тош-кентга олиб борилса, жамики «халқ душманлари»ни фош этиб ташлардим, фақат олдиндан қўлимга уларнинг рўйхати берилса — бас, шундап қилиб, қуммунистик виждоним олдида ўзимни оқлашни истайман!.. «Ўша пайтда «халқлар отаси»га Бухарин, Риков, Томский, Енукидзе ва бошқа оқпадар мухолифларининг миллий жумҳуриятлардаги, жумладан, Ўзбекнстондаги «думлари»ии тузоққа илпнтириш учун зиғирдек баҳона — хўрак етишмай турган эди: мана, тап-тайёр баҳона ўз оёғи билан кириб келди.\n— Алё, Типратикон! Келмунда!.. Бегом!\nАлбатта, Сталиннинг қувончи ичпга сиғмасди: қувончини кнм бнландир баҳам кўришни истарди; алла-қандай гуржи лапарини димоғида хиргойи қиларди.\nБоту эса, ўзимда йўқ айбларимни айтиб, чин дилдан» тавба-тазарру қилсам, доҳий бир қошиқ қонимдан кечади, ахир эгилган бошни қилич кесмайди-ку, деб чучварани хом санарди; кафтига қараб ўтириб… ўзича фол очарди.\nАфсуски, итоатгўй қуллар ҳар доим ҳам Инқилобга кепак бўлазермасди, баъзан, ўқтин-ўқтин Инқилоб қонсираб турарди, қурбонлик сўрарди…\nХўш, нега зиё эгалари — зиёлилар, ёзувчилар — «киши руҳининг муҳандислари» алдандилар? Наҳотки, улар олчоқ ғояларга, ғояфурушларга ишонган бўлсалар?..\nЕтмиш йиллик аччиқ тажриба шуни кўрсатдики, агар Давлатни Ғоя бошқарса, ғоявийлик — Бош мезон бўлса, Ҳақиқат билан Ёлғоннинг фарқи қолмайди. Яъни, одамларни Ҳақиқатдан бездириш ҳам, одамларни Ёлғонга ишонтириш ҳам унчалик қпнин бўлмайди.\nЧункн Давлат тепасида қип-қизил ҒОЯ ўтирибди, ахир! Ғоя ўз ҳолича хавфли эмас, аммо у давлатнинг ажралмас қисмига анланиб олса, эт бнлан тнрноқнинг орасига кириб олса — бас, оламда ундан даҳшатли куч бўлмайди: у нафақат жаҳолатга ботган одамлар устидан ҳукмронлик қилади, айни замонда Ер юзасининг ва остининг олтидан бир қисмини… трубкасини чекиб ўтириб, бемалол бошқара олади; хоҳласа — ўлдиради, хоҳласа — қолдиради. Ёлғон ғоя билан милён-милён халқни заҳарлаб ташлаган давлат учун «оқ»ни қора, «қора»ни оқ қилиб кўрсатпш, қонунни минг мақомга солиб йўрғалатиш ҳеч гап эмас. Мисол учун узоққа бормаймиз; яна Абдулла Қодирийнинг жиноятномасини қайта варақлаб кўрамиз-да, олтмиш учинчи саҳифасига диққатимизни қадаймиз — бу Файзулла Хўжаевнинг Қурбон Берегин номига ёзган кўрсатма хати; Хўжаев ўз қўлн билан ёзган, ўзбек тилида, араб имлосида ёзган. Минг афсуски, Шўро мактабларида таълим олган жамики олий маълумотли зиёлилар каби…\nбиз ҳам саводсиз бўлиб чиққанмиз; араб имлосига тишимиз ўтмайди. Лекин, қатли ом йилларида Давлат Хавфсизлиги Бошқармасида ишлаган ходимлар орасида араб имлосини бемалол ўқийдиган мутахасспслар бор экан, у киши билан танишмиз, фақат бу гал «таржимон» қиёфасида саҳпага чиқади, холос. Хуллас, Триғулов ўрис тилига ўгирган хатнинг ўзбекча «таржимаси» мана бундай (дарвоқе, хатчанинг ўрисча матни жиноятноманинг 62-саҳифасидан ўрин олган):\nСизга Абдулла Қодирий билан унинг эски ва янги асарларини қайта нашр этиш масаласида маслаҳатлашиб кўриш ва шартнома тузиш топширилади.\n«Ўткан кунлар»ни чет элга жўнатиш учун араб имлосида қайта чоп этиш зарур.\n1933 йил 17 май\nТаржимон: ЎзСШЖ ИИХКДХБIV бўлими бошлигининг ёрдамчиси, д/х лейтенанти\nАбдулла Қодирийпинг жиноятномасидаги «ашёвий далил» шу, холос.\nБу шапалоқдай қоғоз қандай қилиб терговчининг қўлига тушиб қолганини билмаймиз: Қурбон Берегин ҳибсга олингач, унинг ишхонасими, уйими тинтув қиликган пайтда топилган бўлиши мумкин. Хат-кўрсатмада нима ҳақда гап кетаётгани тушунарли, албатта. «Ўткан кунлар»ни араб имлосида қайта нашр этиш зарур экан, вассалом.\nЎша пайтларда Файзулла Хўжаев жумҳурият Халқ Комиссарлари Кенгашининг раиси ва Марказқўм аъзоси эди: у бошлиқ сифатида Марказқўмнинг Маданий-маърифий ишлари бўлимининг мудирига топшириқ беряпти. Бошлиқлар доимо қўл остидаги ходимларга иш буюрадилар — буни ҳамма билади. Лекин, бу ҳолатга синфий ҳушёрлик нуқтаи назаридан ёндашиб кўрсак… ў-ў, даҳшат-ку! Ҳа-я, терговчи оддийгина иш қоғозини бекордан-бекор жиноятномага тиркаб қўймаган экан-да! Бу жўн қоғоз эмас, балки Абдулла Қодирийнинг чет эл жосуси билан, Қошғардан савдогар қиёфасида Тошкентга келган капиталист давлат жосуси билан хуфёна учрашганини (гувоҳ Ғафур Ғулом ҳам шу ҳақда кўргазма беради), учрашувни шахсан Файзулла Хўжаев ташкил этганини ва Қурбон Берегин ўртада воситачилик қилганини яққол кўрсатадиган ашёвнй далил ҳисобланади. Вот так, уртаклар!..\nУн беш дақиқа давом этган суд жараёнида раис Қодирийнинг саксон саҳифали жиноятномасини шунчаки варақлаб чнқишга ҳам улгурмайди. Маслаҳат пайтида эса… тасодифан олтмиш учинчи саҳифадаги араб имлосида ёзилган хатнн кўриб қолади: бегона кўзга бегона имло қизиқ кўринади, албатта. Таржимани ўқиб чиқади ва бирдан ранги бўзариб кетади, пичирлаб худодан мадад сўрайди:\n— Худойим-эй! — дейди. — Анави… халқ душмани Файзулла Ходжаевнинг ҳамтовоғи экан-ку! — Ён чўнтагидан рўмолчасини оладию пешонасидаги совуқ терни артиб қўяди.\n— Қани ўзи? — деб сўрайди аскарбошидан.\n— Қодирий қани деяпман, ҳўкиз!\n—Йўқ экан… тополмадим, — дейди аскарбоши гуноҳкорона оҳангда.\n— Зудлик билаи олиб келинг! —Кеча кечаси… билмасдан отиб қўйибмиз. —Хайрият, — дейди раис енгил тин олар экан.\n— Умуман, бўладиган ишнинг тезроқ бўлгани яхши. Боплабсан, азамат! Олий суд номидан сенга ташаккур эълон қиламан!\n—Шўро Иттифоқига хизмат қиламан, ўртоқ ҳакам!\n« Жонли ёйинда… “ЗамондошТВ” меҳмони: Улуғбек Бакиров »


Қ.Бердимуҳаммедов: “Борис Шихмуродов ва Ботир Бердиев тирик”\nТуркманистон президенти Қурбонқули Бердимуҳаммедов жаҳоннинг энг мустабид режими, дея айтилаётган давлатда ўзини сиёсий эркинликлар сари қадам ташлаётган раҳбар сифатида кўрсатмоқда.\nҲафта бошида Нью-Йоркдаги Колумбия университетида талабалар саволларига жавоб бера туриб, Қ.Бердимуҳаммедов энг таниқли туркман сиёсий маҳбуслари – Туркманистоннинг собиқ ташқи ишлар вазирлари Борис Шихмуродов ва Ботир Бердиев тирик эканига ишонч билдирди. Шунингдек, у Қадр кечаси арафасида Туркманистонда кенг кўламли амнистия эълон этилиши ва минглаб маҳбус озодликка чиқарилишини ҳам ваъда қилди. Аммо Туркманистон президенти БМТ Бош ассамблеясида чоршанба куни қилган асосий нутқида инсон ҳуқуқларига тўхталмади. Кўпчилик ундан айнан шундай маърузани кутганди.\nКолумбия университетидаги чиқишида Қ.Бердимуҳаммедов бу йил 10 октябрга тўғри келадиган Қадр кечаси арафасида эълон қилинадиган амнистия туфайли 9 минг киши озодликка чиқиши, ҳозир махсус комиссия бу иш билан шуғулланаётганини билдирган эди. Аммо Б.Шихмуродов ва Б.Бердиевнинг тириклигини маълум қилган президент уларнинг кейинги тақдирига ойдинлик киритмади. Бу шахслар 2002 йил 25 ноябрда Туркманистоннинг ўша пайтдаги президенти Сапармурод Ниёзовга суиқасд қилишда айбланган, шу пайтгача уларнинг тақдири номаълум қолаётган эди.\nБорис Шихмуродовнинг ўғли, рўйхатга олинмаган Туркманистон республикачилар партияси лидери Байрам Шихмуродов Қ.Бердимуҳаммедов унинг отаси ва Б.Бердиев ҳақидаги саволга очиқ жавоб берган илк туркман расмийси эканини билдирди.\n“Сўнгги бор улар ҳақида С.Ниёзов тўрт йил аввал гапирган эди. Ашхободда дипломатик корпус вакиллари билан учрашув пайтида бу масала кўтарилганида Туркманбоши улар ҳали қамоқхонада ўтириши, беш йилгача улар билан учрашувга рухсат берилмаслигини айтган эди”, - деди Байрам Шихмуродов.\nАйни пайтда кўпчилик туркманлар октябрда эълон этилажак амнистияни катта умидлар билан кутмоқда. Айримлар озод этиладиганлар орасида Б.Шихмуродов ва Б.Бердиев ҳам бўлади, деган ишончда.\nТуркманбошига суиқасд иши бўйича айбланганларнинг бир қисми икки ой аввал озодликка чиққан эди. Аммо Байрам Шихмуродов отасининг амнистия этилишига ишонмайди.\nҚ.Бердимуҳаммедовнинг АҚШга сафари чоғида С.Ниёзов режимининг яна бир қурбони – “Озодлик” радиосининг Ашхободдаги мухбири Ўғилсапар Муродованинг қамоқхонадаги шубҳали ўлими билан боғлиқ масала ҳам кўтарилди. Нью-Йоркдаги Журналистларни ҳимоя қилиш қўмитаси Қ.Бердимуҳаммедовнинг АҚШ давлат котиби Кондолиза Райс билан учрашуви олдидан Ў.Муродованинг ўтган йил сентябрда қамоқхонадаги ўлими юзасидан тергов ўтказишга чақирди. Аммо, асосан, иқтисодий масалалар кўриладиган бу учрашувда сиёсий маҳбуслар мавзуси муҳокама этилиши даргумон.\nЎтган ойда Туркманистонга сафар қилган АҚШ делегацияси бу масалани Ашхобод расмийлари билан муҳокама этган эди. Делегация таркибида бўлган АҚШнинг диний эркинликлар комиссияси таҳлилчиси Катрин Косман ўшанда Туркманистонда ўзгаришлардан умидвор экани, аммо инсон ҳуқуқлари аҳволи яхшиланишдан анча узоқлигини таъкидлаганди.


Совутгич витриналар в Узбекистане | Server Service\nДўконларни маҳсулотни совуқ ҳолда сақлаб турувчи пештахта-витриналарсиз тасаввур қилиш қийин, бу совутгичсиз хонадондек гап. Бу витриналарда гўшт, пишлоқ, колбаса, ҳатто, тортлар ёки бошқа маҳсулотлар ҳаридорлар учун намойиш қилинади.\nСовутгич витриналар икки турда бўлади: ўрта ҳароратли ва паст ҳароратли. Ўрта ҳароратли пештахталар -1 дан +6 даражагача бўлган ҳароратда ишлайди. Паст ҳароратли витриналар ҳарорати -18 дан то -25 даражани ташкил қилади. Шунингдек ҳарорати -4 дан -12 даражагача бўлган витриналар ҳам мавжуд.\nБундай пештахталарда маиший совутгичлар каби ўзининг иқлимий синфлари бўлади. Совуқ ишлаб чиқарувчи витриналар 2 та синфга бўлинади:\n- Учинчи – уларнинг ҳарорати 280С дан ошмайди ва намлик 60% гача етади.\n- Тўртинчи – улар учун энг юқори ҳарорат 320С гача кўтарилади ва намлик 55% гача етиши мумкин.\nХусусан, масофавий қурилмага эга совутгич пештахталар оддий совутиш ускунасига боғлиқ ёки тропик иқлим учун мўлжалланган бўлади. Компаниямиз Тошкент шаҳрида турли ишлаб чиқарувчиларнинг совутгич витриналарини диагностикадан ўтказиш, таъмирлаш ва техник хизмат кўрсатиш ишларини амалга оширади.\nБиз совутгич ёки музлатгич пештахталарни ишончли таъмирлаймиз. Фреон тўлдириш ёки компрессор, микрокомпрессорни алмаштириш талаб этиалдими. Биз қурилманинг кейинги фаолияти бизга боғлиқ эканини яхши тушунамиз ва қурилма таъмирланганидан сўнг яна узоқ йиллар беминнат хизмат қилиши учун барча билим ва малакамизни ишга соламиз.\nУсталаримизда иш учун зарур компрессордан тортиб то хладагентгача бўлган эҳтиёт қисмлар ва материаллар мавжуд. Шунинг учун сиз тезхникангиз ишга тушишини эртанги кунгача кутишингизга тўғри келмайди. Асосийси, биз томонимиздан тақдим этилган барча хизматлар ва деталлар кафолатланади.\nДемак, бирор совутгич ускунангиз бузилдими ёки сиз, шунчаки, узоқ вақт ишлаган техникангиз ҳолатини текшириб қўймоқчисизми? Бизга қўнғироқ қилинг!\nБуюртмалар ҳар куни 9:00 дан 19:00 гача (+998 98) 128 04 02 рақами орқали қабул қилинади.


АҚШ ва Буюк Британиядаги ўнлаб мактаблар портлаш таҳдиди туфайли ёпилди\n08:32 / 24.05.2016\nАҚШнинг 21 штатида, жумладан Колорадо, Айова, Монтана, Коннектикут, Калифорния, Нью-Йорк ва Вашингтонда ҳамда Буюк Британияда ўнлаб мактаблар телефон орқали портлаш таҳдиди олингандан кейин эвакуация қилинди ва ёпиб қўйилди. Бу ҳақда NBC телеканали ҳуқуқ-тартибот муассасалари вакилларига иқтибос келтирган ҳолда хабар бермоқда.\nТелеканал маълумотларига кўра, минглаб ўқувчилар эвакуация қилинган.\nТаҳдидлар 23 май АҚШнинг Шарқий соҳилбўйи вақти билан соат 14:30ларда (Тошкент вақти билан 23:30 да) туша бошлаган. Маълум қилинишича, кўплаб таҳдид қилинган қўнғироқлар автоматик бўлган, бироқ улар бир-бири билан боғлангани ҳозирча номаълум.\nШунингдек, Буюк Британияда 26 та мактаб таҳдидлар қилинган аноним қўнғироқлар сабабли эвакуация қилинган.


Европанинг инсон ҳуқуқлари бўйича суди (ЕИҲС) Украинанинг Россияга қарши Қримда инсон ҳуқуқларининг тизимли равишда бузилиши ҳақидаги шикоятини кўриб чиқишга қарор қилди. Суд Украина томонининг Қрим 2014 йилнинг 27 февралида амалда Россия назоратига ўтган деган версияси билан иш бошлайдиган бўлди. Қримнинг қўшиб олинишига қаршиларга нисбатан сиёсий қатағон ва таъқиблар ва бунга Россия тарафи жавобгарлиги энди амалда кўриб чиқиладиган бўлди.\nБу Европа суди Катта палатасининг давлатлараро ишлардаги Украинанинг шикоятлари бўйича илк ишидир. У Қримдаги Россия ҳукуматининг «маъмурий амалиёт»ига тааллуқли. Украина Қримнинг Россияга қўшилишига қаршилар ва бошқа «ҳимоясиз гуруҳлар»ни тизимли қатағон қилиниши шунинг натижаси деб ҳисоблайди.\nЕИҲСга 2014 йилдан бери шахслардан Қрим ва Украинадаги воқеалар билан боғлиқ Россияга қарши 7 минг шикоят тушган.\nСуд Россиянинг Қримда Европа конвенциясини бузганини кўриб чиқади. Қачон ҳал қилувчи қарор чиқарилиши маълум эмас. Бунга бир неча йил кетиши ҳам мумкин.\nКатта палата расмий Киевнинг 2014 йил 27 февралдан бошлаб Қрим яримороли амалда Россия назоратига ўтган деган версиясига қўшилди. Бунга 2014 йилнинг январидан мартига қадар Россиянинг Қримда Украина ҳукумати розилигисиз ёки у ерда Россия ҳарбий кучларининг бўлиб туришига етарли таҳдид бўлганига асосларсиз ҳарбий назоратни кучайтиргани гувоҳлик беради.\nСуд Украина ҳукумати Россия қўшинлари пассив кузатувчи мақомида бўлмагани, аксинча, Украина шикоят қилган ҳодисаларда фаол иштирок этгани ҳақида етарлича далил келтирган деб ҳисоблайди. Гап Қрим парламенти ва вазирлар кенгаши биноси қамал қилингач, Қримда ҳокимият алмашгани ҳақида кетяпти. Шундан кейин рус ҳарбийлари диверсион операциялар билан Қримга қуруқлик, сув ва ҳаво йўллари орқали кириш ва чиқиш пунктларини назоратга олишган, дея шикоят қилмоқда Украина.\nУкраина нимадан шикоят қилган?\nУкраина ҳукумати Россияни Инсон ҳуқуқлари Конвенциясининг 12 моддасини бузишда айбламоқда:\nяшаш ҳуқуқи (2-модда);\nқийноқлар, ғайриинсоний ва қадр-қимматни ерга уришни тақиқлаш (3-модда);\nэркинлик ва хавфсизлик ҳуқуқи (5-модда);\nадолатли судлов ҳуқуқи (6-модда);\nшахсий ҳаётга ҳурмат ҳуқуқи (8-модда);\nэътиқод қилиш ҳуқуқи (9-модда);\nфикрини билдириш ҳуқуқи (10-модда);\nтўпланиш ва бирлашиш ҳуқуқи (11-модда);\nмалакали ҳуқуқий ҳимояга эга бўлиш ҳуқуқи (13-модда);\nдискриминацияни тақиқлаш (14-модда);\nмулкни муҳофаза қилиш (Конвенциянинг №1 протоколи 1-моддаси);\nкўчиш ҳуқуқи (№4 протоколнинг 1-моддаси).\nРоссия томони буларнинг бари инсон ҳуқуқлари бузилиши эмас, Қримнинг Россия юрисдикциясига ўтгани билан боғлиқ «сиёсий иш» эканини айтган.\nСтрасбургдаги тингловлар қандай ўтди?\nБу иш бўйича тингловлар 2019 йил 11 сентябрда бўлиб ўтганди. Унда Россия ва Украина номидан ҳар икки давлатнинг адлия вазирлари ўринбосарлари билан биргаликда британиялик барристерлар ва қироллик маслаҳатчилари қатнашишган. Россия тарафдан илгари Грузия ва ЮКОС билан бўлган баҳсларда Россия манфаатларини ҳимоя қилган атоқли адвокат Майкл Свейнстон қатнашганди.\nРоссия Адлия вазирлиги ва Свейнстон ҳамда Россиянинг «Иванян ва ҳамкорлари» адвокатлик бюроси ўртасидаги 2016 йилдаги «Қрим иши» бўйича қарийб 500 миллион рубллик шартнома тузилган. Қонунчиликдаги шартномалар тизими ўзгариб қолиш эҳтимоли борлиги туфайли келгуси шартлар ошкор қилинмаган.\nУкраина томондан эса, Россия ФСБсининг заҳарланган собиқ ходими Александр Литвиненко манфаатларини ҳимоя қилган Бен Эмерсон қатнашди. Натижада Страсбургдаги тингловлар британиялик адвокатларнинг дуэлига айланиб кетди.\nУкраина томони 27 февралдаги воқеаларни «ҳарбий тўнтариш» деб даъво қилган бўлса, Россия тарафининг фикрича, Қрим воқеалари Киевдаги «антиконституцион тўнтариш» оқибатида юз берган.\nРоссиянинг версиясига кўра, Украина қонунбузарликларга бевосита далиллар келтира олмаган, 2014 йил 18 мартдаги референдум натижасига кўра Қримнинг Россияга қўшилишига қадар яриморолда юз берган воқеалар учун эса, Украинанинг ўзи жавобгар.\nУкраинанинг даъвосича, Қримнинг Россия юрисдикциясига ўтишига қаршиларнинг ҳуқуқлари оммавий тарзда бузилганига етарлича далиллар бор, Россия ҳукумати эса бу ҳолатларни ўрганиб чиқмаган ва Қримга халқаро мониторинг миссиялари киришига қаршилик қилган.\nСудда Украинанинг Россияга қарши яна қандай шикоятлари бор?\nКатта палатада, шунингдек, Украина шарқида рўй берган ҳодисалар бўйича уч давлат ўртасидаги шикоятлар бўйича ҳам иш бор. Кўрилаётган ишлар орасида уриб туширилган дея тахмин қилинаётган йўловчи самолёти бўйича ҳам даъво мавжуд (унда Украина ва Нидерландия даъвогарлар сифатида ариза беришган).\nИшлардан бири Украина фуқароларининг Россияда турли жиноий айбловлар билан қўлга олиниши ва таъқиб қилиниши билан, яна бири 2018 йил ноябрида Керч бўғозида Украинанинг уч ҳарбий денгиз кемаси ва уларнинг экипажи ҳисбга олиниши бўйича иш.\nСтрасбургга, шунингдек, юқоридаги ишлар билан боғлиқ 7000 шахсий шикоятлар тушган.\nЕвропа суди давлатлараро ишларни қандай кўриб чиққан?\n1953 йил Европа конвенцияси кучга кирганидан бошлаб 27та давлатлараро иш қўзғатилган. Уларнинг тўққизтаси Россияга қарши бўлган (даъвогарлар Грузия, Украина ва Нидерландия).\nСтрасбургда Кипрнинг Туркияга қарши шикояти (1974 йилда Кипр ҳудудини бўлишга ҳарбий уриниш туфайли) ва Грузиянинг Россияга қарши икки шикояти (грузинларни оммавий тарзда депортация қилиш ҳамда 2008 йилдаги Абхазия ва Жанубий Осетиядаги қуролли можароларда инсон ҳуқуқлари бузилиши) бўйича ишлар кўрилган бўлган. Жабрланганларга етказилган зарарни қоплаш учун Кипрга 90 миллион евро, Грузияга эса 10 миллион евро тўлаб бериш ҳукми чиқарилган.\nФақат бир ишдагина муросага келинган: 2000 йили Туркияда қўлга олинган Дания фуқаросига қилинган шафқатсиз муомила туфайли очилган иш келишув билан тугаган. Туркия ҳукумати узр сўраган ва жабрланувчига келишилган суммада товон пули тўлаб берган.\nЕвропа судида яна 11та давлатлараро иш кўриб чиқилиши кутилмоқда. Улар орасида Украина ва Грузиянинг Россияга қарши даъволари, шунингдек, Тоғли Қорабоғ можароси ортидан Арманистоннинг Озарбойжон ва Туркияга қарши шикоятлари ҳам навбатда турибди.\nУкраина бутун мамлакат бўйлаб бир хил вақт тизимига ўтмоқда


МДҲ чегара хизматлари бошлиқлари Марказий Осиё ва Афғонистон чегарасидан хавотирда - Parstoday\nМДҲ чегара хизматлари бошлиқлари Марказий Осиё ва Афғонистон чегарасидан хавотирда\nноябр 15, 2018 17:38 Asia/Tashkent\nМДҲ ташкилотининг чегара хизматлари бошлиқларининг етмишинчи йиғилишларида Марказий Осиё ва Афғонистон чегаралари вазияти ҳақида огоҳликка чорлашди.\nҚирғизистоннинг Такмак шаҳрида МДҲ ташкилотининг чегара хизматлари бошлиқлари кенгашининг етмишинчи йиғилишида Марказий Осиё республикаларининг чегарага боғлиқ вазияти кўриб чиқилди.\nМДҲ ташкилотининг чегара хизматлари кенгашининг расмий баёнотида қайд этилишича, Марказий Осиёнинг чегараларидаги вазият қалтис бўлиб, террорчилик гуруҳларининг фаоллашуви ва Афғонистондаги ўзгаришлар ҳамда экстремистик жангари гуруҳларнинг кўпайиши ушбу мамлакатнинг сиёсий соҳасида юзага келган.\nАфғонистонда ҳукумат кучлари ва “Толибон” ҳаракатининг жангарилари ўртасида кураш кетмоқда. “Толибон” бундан аввал мамлакатнинг қишлоқ туманларида катта ҳудудни эгаллаган, энди эса йирик шаҳарларга ҳужумга ўтди.\nШунингдек, мамлакат ҳудудида “ИШИД” террорчилик уюшмаси таъсири кучайди. Афғонистон миллий мудофаа ва хавфсизлик кучлари терроризмга қарши қурашиш бўйича бутун мамлакат бўйлаб ҳамкорликда операциялар ўтказишмоқда.\nАфғонистондаги вазият кейинги ойларда сезиларли равишда ёмонлашди. Илгари мамлакатнинг қишлоқ жойларини эгаллаб турган "Толибон"йирик шаҳарларга ҳужум қилишга ўтди. Шунингдек, мамлакатда “ИШИД” террорчилик гуруҳининг таъсири кучаймоқда.\nМДҲ кенгашида Марказий Осиё чегараларининг хавфсизлигига доир мавзу кўриб чиқилади\nТошкентда ҳаво ҳужумидан мудофаа масалалари бўйича мувофиқлаштирувчи қўмита мажлиси ўтказилди


hidoyat.uz – “Мовароуннаҳр” нашриётининг сайти - ШУКРОНАЛИК МАСЪУЛИЯТИ\nБу кунлар учун ҳар қанча шукр қилсак, оз. Зеро, кейинги йилларда мамлакатимизда диний қадриятлар ҳамда маърифий меросимиз, буюк аждодларимизнинг ҳаёти ва ижоди ҳартомонлама чуқур ўрганилмоқда. Тинч, кўнглимиз хотиржам ўтган кунларнинг қадрига етиб, унинг бебаҳо неъмат эканини теран англаб, асраб-авайлашимиз учун аждодларимиз ўтган йўлни ўрганишимиз, тегишли хулосалар чиқаришимиз лозим бўлади.\nЎтмишда азиз Ватанимизнинг покиза туп-роғи қанчадан-қанча босқинчилар оёғи остида топталмади?! Эрксевар халқимиз озмунча хўрландими?! Биргина шўро тузуми даврининг “қатағон машинаси” халқимизнинг не-не асл фарзандларини ажал комига тортди?! “Қулоқлаштириш”, “Халқ душмани” каби туҳматлар билан ўзга юртларга бадарға қилинганлари қанча?! “Пахта иши”, “Ўзбек иши” каби бўҳтонлар билан минглаб юртдошларимиз азоб чекди!\nТарихий манбаларда ёзилишича, Китоб беклиги шафқатсизларча босиб олингач, Жўрабек Қаландарҳожи ўғли саройида жойлашган улкан кутубхонадаги барча нодир китоблар, қўлёзмалар Фон Кауфман тамонидан Петербургга жўнатилади.\nЮртимиздан етишиб, дунё илм-фани ривожига беқиёс ҳисса қўшган мутафаккирларнинг асарлари шу тарзда босқинчилик, талончилик йўли билан ўзга юртларга олиб кетилган.\nХалқимизнинг эзгу орзуси ушалди, юртимизда маданий меросимиз, миллий ва диний қадриятлар ривожи учун кенг имкониятлар яратилди. Энг муҳими, мамлакатимизнинг барча ҳудудларида шу эзгу мақсад йўлида ибратли ишлар қилинмоқда. Самарқанддаги Имом Бухорий ва Имом Мотуридий зиёратгоҳлари, Бухородаги Абдулхолиқ Ғиждувоний ва Баҳоуддин Нақшбанд, Масжиди Калон мажмуалари, Фарғонадаги Аҳмад Фарғоний ва Бурҳониддин Марғиноний ёдгорликлари, Сурхондарёдаги Ҳаким Термизий ва Имом Термизий, Хивадаги Ичан қалъа, Шаҳрисабздаги Дорут-тиловат, Қарши шаҳридаги Одина ва Кўкгумбаз обидалари, Кармана шаҳридаги Қосим шайх мақбараси сингари қадамжоларни обод этиш шулар сирасидандир.\nАлҳамдулиллаҳ, юртимизнинг тараққиёти кундан-кунга ортиб бормоқда. Қўлга киритилаётган ютуқларни санаб, адоғига етиш қийин. Булардан кўнгил ҳақли равишда фахр туяди. Шунинг баробарида зиммамиздаги истиқлолни асрашдек масъулият залворини ҳам теран ҳис этамиз.\nМамлакатимизнинг ҳар бир шаҳар, қишлоқ, маҳалла ва меҳнат жамоаларида Ватанимиз мустақиллигининг йигирма икки йиллик тўйи катта шодиёналик ила нишонланди. Хурсандчилигимиз замирида кундан-кун чирой очиб, кўркам бўлиб бораётган озод ва обод юртимиз қиёфаси, барқарор суръатларда ривожланаётган иқтисодиётимиз, мамлакатимизда ҳукм сураётган тинчлик ва осойишталик, тотув ва ҳамжиҳат яшаётган барча миллатларнинг бугунги бахт-иқболи ва ёрқин истиқболи ётибди.\nБундай саодатли кунлар аждодларимиз қони, фидойиликлар, замондошларимизнинг туну кун қилаётган машаққатли ва шарафли меҳнатлари ҳосиласидир. Ҳар биримиз шундай қутлуғ ишларга ҳисса қўшишга шошилсак, Ватанимиз бундан ҳам обод бўлгусидир, иншааллоҳ!\nКитоб тумани бош имом-хатиби


23 апрел 2021, Тошкент вақти: 17:23\nХоразм вилоят, Хива тумани Саëт қишлоғидаги 31- мактабнинг 15 яшар ўқувчиси ҳомиладорлигини яширишга уринган врач ва мактаб ўқитувчилари ўтган ҳафта охирида ишдан олинди.\nҚўшниси зўрлаб, ҳомиладор бўлганини иддао қилаëтган ва бир неча марта ўз жонига қасд қилишга уринган мактаб ўқувчиси Т.М. (тўлиқ исми Озодликка маълум) шу кунларда руҳшунос назоратига олинган.\nХоразм вилоят прокуратураси терговчисининг Озодликка айтишича¸ Хонқа туман ИИБ да Ўзбекистон Жиноят Кодексининг 118-моддаси (“зўрлик ишлатиб, қўрқитиб ёки жабрланувчининг ожизлигидан фойдаланиб, жинсий алоқа қилиш”) бўйича жиноят иши очилган.\nХоразм вилоят Халқ таълими бошқармаси ходимининг Озодликка билдиришича¸ ўқувчининг ҳомиладирлиги масаласи шу кунда бошқарма назоратига олинган:\n- 31-мактабнинг 8-синф ўқувчиси шаҳар касалхонасида УЗИ орқали текширилганида ҳомиладор эканини аниқлаган врачлар туман Халқ таълим бошқармаси ва Хива туман ИИБ га маълум қилишди. Аниқлашимизча, бу қиз Хонқа туманидаги бувисини кўришга кетаëтганида қўшниси тарафидан зўрланган. Ҳар ҳолда қиз шундай деб турибди. Ëзда бўлган эди¸ юпқа кийинган эдим, деб турибди. Қизнинг ўзи билан руҳшунослар гаплашиб¸ далда бериб турибди. У арқон олиб ўзини осмоқчи бўлганида қутқариб қолинди¸ дейди мулозим.\nЎқувчи қизнинг ҳомиладорлигини мактаб нега яширди?\nХоразм вилоят Халқ таълими бошқармаси ходимининг айтишича¸ мактаб маъмурияти “зўрланган қизнинг қорнидаги ҳомила 6 ойлик бўлгунга қадар¸ воқеани” яшириб келган:\n- Зўрлангани ортидан ўқувчи қизнинг ҳомиладор бўлганини 31-мактаб раҳбарияти яширишга уринган. “Бизнинг мактабдан бундай гап чиқмасин”, деб воқеани хаспўшлаган раҳбарлар зудлик билан ишдан олинди. Ўқув ишлари бўйича директор ўринбосари Юсупова Гулнора¸маънавий ишлар бўйича директор ўринбосари Назаров Рўзмат¸ зўрланган қиз ўқиган синф раҳбари Саъдуллаева Ирода¸ мактаб психологи Ваисова Нафосат ишдан олинди. Мактаб директори Рустам Хўжаевни ишдан олиш учун тақдимнома ëзилди. Уни ҳам эрта-индин бўшатамиз. Қаранг, синф раҳбари бу қиз ҳақида мактаб раҳбариятига мурожаат қилиб “шу қиз кўп дарс қолдиради¸ ИИБ вояга етмаганлар инспексиясига айтайлик” деса¸ мактаб директори Хўжаев¸ мактабга доғ тушади деб кўнмаган. Ҳолбуки ўтган йили Шовотда ўқуви қиз ўз акасидан ҳомиладор бўлганидан кейин мактаб директори ва бошқа раҳбарлар билан тушунтириш ўтказилган эди¸ дейди мулозим.\nҲомиладорликни “грипп” деб ўйлаган врач ҳам ишдан олинди\nХоразм вилоят Соғлиқни сақлаш бошқармасидаги мулозимнинг Озодликка айтишича¸ бу воқеада Саëт қишлоқ врачлик пункти шифокорининг ҳам айби бўлган:\n- Бу қиз 4 январь куни токсикоз (бошқоронғилик) аломати билан Саëт ҚВП (Қишлоқ врачлик пункти) шифокори Мадримова Шарофат қабулига кирган. Мадримова эса унга гриппга чалинган¸ деб справка ëзиб берган. Бошқарма қарори билан Мадримова ишдан бўшатилди. Агар у январь ойида ўқувчи қизнинг ҳомиладорлигини аниқлаганда¸ қизга руҳий ларза етказмасдан¸ муаммони енгил ҳал қилса бўлар эди. Врач деганимиз¸ мутахассис деганимиз бу Мадримова бир ҳафта амбулаторияда даволадим¸ грипп экан, деб ëзиб ўтирибди. Сал ўтмай бу қизнинг қорнида бола қимирлаб бошлаган. Қиз эса талвасага тушиб ўзини ўлдирмоқчи бўлганида қутқарилди¸ дейди мулозим.\nМуҳтож оила фожиаси\nХива туман ИИБ вояга етмаганлар билан ишлаш инспекцияси ходимининг айтишича¸ зўрланган қиз Саëт қишлоғидаги муҳтож оила фарзанди бўлган:\n- Онаси 1978 йил Хонқа туманида туғилган С.А. турмуши бузилганидан кейин Хива тумани Саëт қишлоғига келиб қайта турмуш қурган. Унинг ҳомиладор бўлган қизи Т.М. 2002 йили олдинги турмушидан бўлган. Қиз ўгай ота зулмидан қочиб Хонқадаги бувисиникига тез-тез кетиб қолиб турган. У ўз қишлоғидан 30 км узоқдаги бувисиникида бўлганда ҳам мактаб давоматида исми юриб турган. Қиз зўрландим¸ деяпти. Асосий гумондор унинг 1982 йил туғилган ва икки фарзанд отаси бўлган О. исмли қўшниси. У қизга доимо гап отиб тегажоғлик қилиб юрган. Хонқага сени ўзим олиб бораман, деб машинасига солиб олиб кетган ва қизни айтишича зўрлаган. Лекин гумондор мен зўрлаганим йўқ¸ деб турибди. Воқеа Хонқа туманида содир бўлгани боис¸ жиноят иши ўша ерда юритилаяпти. Биз ва яна бир психолог бу қиз ўз жонига қасд қилмасин, деб қараб турибмиз, дейди суҳбатдош.\nУнга кўра, ўқувчи қиз қорнидаги ҳомила яхши ривожланмоқда ва қизнинг келаси ойда туғиши кутилмоқда.\nГурлан, Шовот ва энди Хива\nМактаб ўқувчиларининг ҳомиладор бўлиши масаласига Хоразм вилоятида қаттиқ қаралади¸ дейди вилоят Халқ таълими бошқармаси мулозими Озодлик билан суҳбатда.\nУнга кўра¸ 2015 йилда 13 яшар синглисининг номусига тегиб, уни ҳомиладор қилган Шовот тумани Бўйрачи қишлоғида 25 яшар йигит 13,5 йилга озодликдан маҳрум қилингани ортидан мактабларда жиддий тушунтиришлар ўтказилган.\nБундан олдин Хоразм вилояти Гурлан туманининг Гулистон қишлоғида истиқомат қиладиган 12 яшар қизалоқ ўз акасидан фарзанд кўрган эди.


Жээнбеков ҳукуматининг ҳайратланарли даражада тезкор ағдарилишидан сўнг бир қатор саволлар туғилади. Улардан энг муҳими – иккита:\nЎтмишдаги режим ўзгаришларидан қандай сабоқларни олиш керак?\nҚирғизистонда, албатта, Марказий Осиёдаги бошқа республикаларга қараганда фуқаролик эркинлиги юқорироқ даражада туради. Аммо режим ўзгаргани сайин, қоида бўйича, кетма-кет янги коррупциялашган автокрасиялар бўй чўзмоқда. Ҳар бир ҳокимият алмашганидан кейин кланлар сиёсати қайта ва қайта ҳукмронлик қилмоқда. Демократия элементларининг клан сиёсати билан бирлашиши натижасида расмий ҳокимият институтлари жуда заифлашиб бормоқда.\nЭнг муҳим саналган ҳуқуқий институтлар ва одил судлов тизимини ислоҳ қилишда бирон бир ўзгаришнинг йўқлиги. Ваҳолангки, бу муассасалар ижро этувчи ёки қонун чиқарувчи институтлардан кўра анча муҳимроқдир.\nҲуқуқий институтлар – давлатнинг ядроси саналиб, ҳукумат ва парламент эса шунчаки унинг қобиғидир. Ушбу ядро нафақат Қирғизистонда, балки бутун пост-совет мамлакатларида ҳали шаклланмаган, Болтиқбўйи давлатлари бундан мустасно. Худди шундай Украина, Грузия ва Молдовада ҳам ушбу ядро ҳали шаклланмаган бўлиб, улар ҳали қонун устуворлиги ва мустақил судлов тизимини яратмаган. Уларнинг асосий ривожланиш муаммоларининг омили мана шунга бориб тақалади.\nЭнди Қирғизистонда ҳокимият алмашганидан кейин ҳукумат ғилдираги эски йўлга қараб оғиб кетиши хавфи мавжуд. Вазирларнинг ўз жой ва лавозимларини қўлга киритиш ишлари аллақачон бошланган. Бу жараён шу билан чекланиб қолишидан жуда қўрқаман.\nАгар ҳозирда норозилик намойиши раҳбарлари биринчи навбатда одил судловни – суд тизими, прокуратура, тергов органлари, милицияни ислоҳ қилиш билан шуғулланса, ушбу даҳшатли доирани чилпарчин қилиши мумкин. Ушбу тузилмалар ҳокимиятнинг вертикалидан бутунлай чиқариб ташланиши ва ҳақиқий автономияга эга бўлиши керак. Агар бу бажарилмаса, унда ҳамма нарса эски ҳолатига қайтади.\nҲуқуқий тизим қандай бўлиши кераклиги ҳақида икки оғиз тўхталиб ўтсак. Диктаторлар ҳам қонунга мурожаат қилишни яхши кўрадилар, масалан, норозиликларни таъқиқлаб, қонундан ҳаволалар келтириш орқали баҳслашади.\nШуни унутмангки, қонун тушунчаси халқнинг адолат тушунчасидан келиб чиқади. Инглизча «justice» сўзи бу адолатни халқ тушунчаси билан бевосита боғлиқлигини кўрсатади. Ва суд ҳайъати ушбу алоқани янада кучайтиради. Мамлакатимизда «justice» сўзидан келиб чиққан «адлия» сўзи бу алоқани яширади. Мамлакатимизда адлия одамлар ва уларнинг адолат ғояларидан устун тургандек туюлади.\nУшбу алоқани нима учун таъкидлаш муҳим? Чунки айнан шу боғлиқлик жамиятнинг ҳуқуқий тизимга ишончини кучайтириши мумкин. Шундагина сайлов ҳуқуқлари бузилган тақдирда, одамлар суднинг қарорига президент ёки коррупцияга ботган кланларнинг таъсир қилишидан қўрқмасдан тўлиқ ишонишлари мумкин эди. Ҳозирча бу ҳолат орзу бўлиб қолмоқда.\nАйнан қонун ва адолат тушунчаси ўртасидаги ушбу алоқани тиклаш учун ҳуқуқий тизимни ислоҳ қилиш аҳолининг унга бўлган ишончини шакллантиришга қаратилган бўлиши керак. Шундагина ушбу қонун тизими ижро ҳокимиятининг ўзбошимчаликларига нисбатан ҳам, оломоннинг ўзбошимчаликларига нисбатан ҳам барқарор бўлиши мумкин.\nАнархия ва окрократия хавфи авторитар диктатура хавфидан кам эмас.\nСиёсий таҳлилчи, Лондон\ndata-title="Алишер Илхомов: Ҳужум қилиш сиёсати ҳамон эски ғилдирагини айлантирмоқда" data-description="
Жээнбеков ҳукуматининг ҳайратланарли даражада тезкор ағдарилишидан сўнг бир қатор саволлар туғилади. Улардан энг муҳими - иккита:


RSF: “Нажот” газетаси бош муҳаррирининг аҳволи оғирлашган\n20 январ 2021, Тошкент вақти: 02:00\nТожикистон Ислом уйғониш партияси нашри бўлган “Нажот” газетаси бош муҳаррири Ҳикматулло Сайфуллозоданинг соғлиғи кундан кунга ёмонлашиб бораяпти. Бу ҳақда баёнот тарқатган “Чегара билмас мухбирлар” халқаро ташкилоти тожик расмийларини маҳбус Сайфуллозодага дори-дармон ва тиббий ёрдам олиш имкониятини яратиб беришга чақирган.\nҚароргоҳи Парижда жойлашган “Чегара билмас мухбирлар” (RSF) ташкилотининг 12 август куни тарқатган маълумотига кўра, “Нажот” газетаси бош муҳаррири Ҳикматулло Сайфуллозода тиббий ёрдам ҳақидаги талаби рад этилганидан кейин ҳибсхонада очлик эълон қилган. Ташкилотнинг Шарқий Европа ва Марказий Осиё бўйича бўлими раҳбари Йоханн Бир бу ҳақда уларга Тожикистон Ислом уйғониш партияси фаолларидан бири маълум қилганини айтади.\nRSF вакили Йоханн Бир.\nШу йилнинг 2 июнь куни Тожикистон Ислом уйғониш партиясининг 13 нафар юқори лавозимли аъзоси устидан ўтказилган ёпиқ маҳкамада Сайфуллозода 16 йилга озодликдан маҳрум қилинганди.\nТожик расмийлари мазкур партия 2015 йил сентябридаги қуролли исённи молиялаштирганлиги ва давлат тўнтаришини амалга оширишга уринганлигини иддао қилиб келадилар. Ўз навбатида, Тожикистон Ислом уйғониш партияси бу айбловларни рад этиб келади.\nСайфуллозоданинг рафиқаси Фароғат опа Озодликнинг тожик хизмати билан 12 август куни бўлиб ўтган суҳбатда эрининг очлик эълон қилганига оид маълумотни рад этган. Унинг айтишича, у бир ҳафта аввал турмуш ўртоғи билан кўришганда Ҳикматулло ака фақат юраги оғриётганини айтган ва керакли дориларни олиб келиб беришни сўраган. Аёл улар фақат эрини тезроқ ҳибсхонадан колонияга ўтказишни сўраётганларини, чунки ҳибсхонанинг кичкина ойначаларидан ҳаво ўтиши қийин бўлгани туфайли бу Сайфуллозоданинг юрак фаолиятига салбий таъсир қилаётганини қўшимча қилган.\nСайфуллозоданинг аҳволи оғир экани ҳақидаги хабар Фейсбук тармоғи орқали тез тарқаган. Айрим фойдаланувчилар партия фаоли дори-дармон ололмаётгани ва қийноқлар туфайли очлик эълон қилган бўлиши мумкинлигини тахмин қилганлар.\nСайфуллозоданинг саломатчилиги ҳақида расмий маълумотга эга эмаслигини таъкидлаган Тожикистон Мустақил оммавий ахборот воситалари миллий уюшмаси раҳбари Нуриддин Қаршибоев “Нажот” газетаси бош муҳаррирининг тақдири доим унинг ҳамкасблари, яъни журналистларнинг диққат марказида бўлиши лозимлигини айтган.\nАйримлар Тожикистон Ислом уйғониш партияси судланган аъзоларининг яқинлари муҳтамал босимлардан қўрқиб, уларга нисбатан таъқиб бўлаётганини рад этаяпти ва бу ҳақда журналистлар билан гаплашгиси келмаяпти, деган фикрдалар.\nЎтган йил сентябрида 40 киши ҳаётига зомин бўлган генерал Назарзода ҳужумидан сўнг Тожикистон Бош прокуратураси Ислом уйғониш партиясини бу исённинг ҳомийси ва ташкилотчиси, деб атаган ва суддан партия фаолиятига чек қўйишни сўраган. Сентябрь ойи охирида Тожикистон Олий суди бу партияни “террор ташкилоти” дея эълон қилиб, унинг фаолиятини тақиқлаган. Партия сиёсий кенгашининг 13 аъзоси ҳам ўша ойда ҳибсга олинган. Шу йил июнида бўлиб ўтган судда партиянинг раис ўринбосарлари Саидумар Ҳусайний ва Маҳмадали Ҳайит умрбод қамоқ жазосига ҳукм этилган, бошқа 11 киши эса 2 йилдан 28 йилгача озодликдан маҳрум қилинган.\nАйни пайтда хорижда бўлган партия раҳбари Муҳиддин Кабирий бу айбловларни рад этган ҳамда исён Марказий Осиёда ягона исломий партияни тақиқлаш учун шунчаки баҳона бўлганини билдирган.


2021 йилнинг 6 июлида “Коррупцияга қарши курашиш фаолиятини самарали ташкил этишга доир қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида”ги Президент қарори қабул қилинган эди.\nҚарорга мувофиқ, 2021 йил 1 сентябрдан давлат органлари ва ташкилотлари ходимлари онлайн очиқ танлов асосида ишга қабул қилиниши белгиланган.\nМазкур қарор ижроси юзасидан Фармацевтика тармоғини ривожлантириш агентлиги ҳузуридаги «Зарур амалиётлар маркази» ДУК 2022 йил 28 январда бўш иш ўринлари учун ишга қабул қилиш очиқ танловини эълон қилади.\nВакант лавозимларнинг малака талаблари қуйидагилардан иборат:\n- Махаллий фармацевтика корхоналари ва ташкилотларида Зарур амалиётлар (GxP) стандартлари талабларига мувофиқлик юзасидан сертификатлаш бўйича билимга эга бўлиш.\n- Фармацевтик инспекцияни ривожлантириш борасида мамлакатда олиб борилаётган ислоҳотлар моҳиятини чуқур англаши;\n- Фармацевтик инспекцияларни ривожлантириш бўйича ҳукумат қарорлари, норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар ишлаб чиқиш ва улар билан ишлаш тажрибасига эга бўлиши зарур.\nАриза ва маълумотномаларни «Зарур амалиётлар маркази» ДУКнинг uzpharm-gxp.uz веб сайтига фақат онлайн тарзда тақдим этишингиз сўралади.\nМарказ манзили: Тошкент ш. Юнусобод тумани, Ч.Айтматов кўчаси 1а уй.


Осиё кубогининг биринчи кунидан кейин пешқадаммиз\n12 апрель, 2018, 22:05 1020\nБугун пойтахтимизда дзюдо бўйича ўсмирлар ва ёшлар ўртасида Осиё кубогининг биринчи кун беллашувлари ўз якунига етди. Ўсмирлар учун жорий йил ўз тоифаларида ўтадиган Олимпия ўйинлари йўлланмасига қимматли рейтинг очколарини тақдим қилувчи ушбу мусобақа вакилларимиз учун омадли бошланди.\nРегламентга кўра, биринчи кун доирасида 8 вазн тоифасида баҳслар кечган бўлса, шулардан 6 тасида ёш вакилларимиз шоҳсупанинг энг юқори поғонасига кўтарилишди. Йигитларимиздан Бобурмирзо Давлатов ва Зуфар Эргашев барча рақибларини мағлуб этишди. Қизларимиздан Кўҳинурбону Икромова, Юляна Максетбаева, Шукуржон Аминова ҳамда Нилуфар Эрмаганбетова ўз вазн тоифаларида олтин медалга сазовор бўлишди.\nБиринчи кундан сўнг умумжамоа ҳисобида Ўзбекистон терма жамоаси 6 та олтин, 5 та кумуш ва 6 та бронза медаллари билан умумжамоа ҳисобида биринчи ўринда боришмоқда. Иккинчи ва учинчи ўринларни Қозоғистон ҳамда Тожикистон терма жамоаси бўлишиб олган.


Muloqot.Uz - Guruh profili - She`riyat makoni\nShe`riyat makoni Ko‘ngilochar va san’at\nma`noli she`r o`qiman dganlar uchun...\n_Shoxrux Anvar_ (egasi)\nJami 4,982 marta ko‘rilgan\nJami 27 nafar a’zo\nSo‘nggi yangilangan vaqti: August 1\nБоре борай э...\nko‘proqЖонимдин ўзга ёри вафодор топмадим,\nАён ул заҳр...\nko‘proqМени мен истаган ўз суҳбатига аржуманд этмас,\nЖОН ФИДО КИЛДИМ АММО, ОРОМИ ЖОНЕ ТОПМАДИМ:\nЧарчадим ёлгизим чарчадим дилим, Сизсиз яшамокдан кийналди калбим. Не килай юракдан согинсам айтинг, Сизсиз яшай олмай кийналса калбим. Сиздан кеча олмадим не килсам хамки, Дардларим доимо ичга ютсамда, Сизсиз яшамокдан кийналар калбим.\nМаҳзун кўнгил va Nodir bek buni zo‘r deb hisoblaydi.\nЖОН ФИДО КИЛДИМ АММО, ОРОМИ ЖОНЕ ТОПМАДИМ\nSeptember 18 mobil versiya orqali\nТонг чоғида шудрингга\nМени асир айлаган\nДардим кетар ҳар\nСени кутдим, сени\nТопилмайсан — сен\nСен бир савол,\nNodir bek buni zo‘r deb hisoblaydi.\nЕр ўз ўқи узра\nпарча узилган сари.\nko‘proqЕр ўз ўқи узра\nқад ростлар яна,\nйиллар ўтса ҳам,\nФарзандим камоли —\nкўкда бир юлдуз,\nкунлари кечади феруз.\nкеча ва кундуз,\nдонишманд қўлимдан ушлар,\nбахтлардан сўзлайди рўё,\nтаҳсинлар айтади дунё,\nбахт ахир, аммо...\nМуҳаббатнинг кўзи кўр деманг,\nМуҳаббатнинг қалби чароғон.\nЁрим, сени унутдим, дема,\nДемак, сенинг севганинг ёлғон.\nСевилмоқни бахт деб биламан,\nСевиш эса ундан улкан бахт.\nҚўй, ўкинма, бизлар яшаймиз\nРаҳм қилса агар муҳаббат.\nko‘proqМуҳаббатнинг кўзи кўр деманг,\nЯпроқ бошин қўйиб кўксимга,\nЙиғлаб чиқар кўздан сақла деб.\nЮзларида оёқ излари\nОртимдаги сўздан сақла, дер.\nОлис қишлоқ ортида кўнглим,\nҲилват топиб, беркиниб олган.\nЭнди мени унутгин, синглим,\nФақат менми бахтин йўқотган?\nОлис қишлоқ — ортида баҳор.\nСени олиб кетаётган ким?\nКўзларимдан тўкилар заҳар.\nko‘proqОлис қишлоқ ортида кўнглим,\nОлис қишлоқ — бағрида армон.\nЮрагингдан чиқиб кетар жим\nМенинг дардим ортилган\nЭнди мени унутгин, синглим...\nЮрагим чўкадир зулматга,\nОсмон ҳам негадир қунишган.\nНа булут кўринар, на қуёш,\nОй ҳам йўқ, юлдузлар\nСадолар таралар тинмайин,\nНидолар таралар тинмайин.\nШамоллар жарликка қулаган,\nКоинот зулматга ўралган…\nko‘proqЮрагим чўкадир зулматга,\nКўнглимни тополмай кезаман,\nТупроққа чўкадир товоним.\nҲеч ким йўқ қоронғу зулматда,\nҚичқирсам чиқмайди овозим…\nҒамлар ҳам, аламу ташвишлар,\nҚоришиб зулматни сўроқлар.\nКўринмас бир ёғду кўзимга,\nЁлғизлик кўксимни пичоқлар.\nНа садо беради бу осмон,\nНа тоғлар кўринар кўзимга.\nОсмонда юрдимми билмайман,\nОёғим бўйсунмас ўзимга.\nКимсасиз қоронғу зулматда\nҚичқирсам чикмайди овозим…\nСиз кетдингиз… бирор сўз демай\nҲижрон мени ҳеч\nКетиш — сизнинг\nКутиш — менинг манглайимда бор.\nko‘proqСиз кетдингиз… бирор сўз демай\nМени кутар хазонлар фасли.\nПойингизга гуллар ярашар,\nМен кузларга таслимман,\nКўнгилда туйғулар туғёни тинди,\nСаркаш хаёлларнинг қаноти синди,\nҚўлимдан ушлагил, мадад бер энди,\nКўп эрта қалбимда бўлгандинг меҳмон,\nСенинг сеҳринг билан йўғрилди бу жон,\nҲаёт кўзларимда бўлди нурафшон,\nko‘proqКўнгилда туйғулар туғёни тинди,\nАхир, сенсан берган қўлимга қалам,\nОғир дамларимда бўлолган ҳамдам,\nГоҳида индириб кўзларимга нам,\nГоҳ сени топдиму гоҳи йўқотдим,\nШирин изтиробинг неча бор тотдим,\nОташ оғушингга ўзимни отдим,\nАнгладим, дунёнинг меҳвари сенсан,\nҲаёт шодасининг гавҳари сенсан,\nИнсоннинг йўлдоши, сарвари сенсан,\nУмр бир нафаслик ширин туш экан,\nЮрак домга тушган ожиз қуш экан,\nСенсиз ҳаёт зулмат ҳам бўм-бўш экан,\nДўстларимни ҳайрон қолдирар\nБаъзан ишқий шеърлар ёзганим.\nҲазилкашлар қўймасдан сўрар:\n– Куйлаганинг қайси нозанин?\nЙўқ, дей десам, кулги бўламан,\nАлдамоқни ҳеч кўрмайман эп.\nНе ҳам дердим, ҳазил қиламан,\nШоир ҳали изланишда, деб...\nЙўлларингиз барно-барно гулга тўлган,\nМенинг эса кўксим тўлган ишққа, рашкка.\nСизга тўйиб термулмоқчи бўламан-у,\nЮрак қурғур бетламайди тик қарашга.\nБир лаҳзага тўхтаб қолсин нафасимиз,\nИзҳорларни дилингизга кўмиб туринг.\nМен минг йиллар орзу қил...\nko‘proqЙўлларингиз барно-барно гулга тўлган,\nМен минг йиллар орзу қилган юзингизга\nҚараб олай, кўзингизни юмиб туринг.\nЎзингизни эҳтиёт қилманг,\nАзобланинг, севинг, соғининг.\nҲамма гули қирмизи, қонранг,\nЯрми тикон бу ишқ боғининг.\nРуҳингизга бедорлик даркор,\nЮрагингиз безовта урсин.\nҚаранг, ҳатто ойнинг доғи бор,\nО, дардсизлик, доғсизлик қурсин.\nko‘proqЎзингизни эҳтиёт қилманг,\nИзтиробни муқаддас билинг,\nБаъзан тўлиб, тўкилиб йиғланг.\nМуҳаббатни эҳтиёт қилинг,\nЎзингизни эҳтиёт қилманг!\nБолалигим узоқларда қолиб кетди,\nҲаёт мени олисларга олиб кетди,\nАйрилиқнинг зил юкига чидаёлмай\nМажнунтолнинг елкалари толиб кетди.\nДимоғимда лолаларнинг бўйи қолган,\nҚулоғимда капалакнинг куйи қолган.\nМен қуёшга бойчечаклар тутган эдим,\nko‘proqБолалигим узоқларда қолиб кетди,\nБармоғимнинг уч-учлари куйиб қолган.\nАнҳорларнинг лойларига ботгим келар,\nОнажоним ҳалволарин тотгим келар.\nБеғуборлик булоғидан сув симириб,\nТакрор ўша дамларимга қайтгим келар.\nБолалигим узоқларда қолиб кетди...\nЖон смс кет, Манзилингга ет.Етгач унга каттакон, Саломимни айт.Сурок савол кил-чи, Пешонасин курчи. Ширин сузларни айтиб, Яхшимисиз? дечи. Сура корни тукмикан, Иститмаси йукмикан Ахволлари канака, Кайфияти зурмикан. Хамиша кулиб юрсин, Кузлари чакнаб турс...\nko‘proqЖон смс кет, Манзилингга ет.Етгач унга каттакон, Саломимни айт.Сурок савол кил-чи, Пешонасин курчи. Ширин сузларни айтиб, Яхшимисиз? дечи. Сура корни тукмикан, Иститмаси йукмикан Ахволлари канака, Кайфияти зурмикан. Хамиша кулиб юрсин, Кузлари чакнаб турсин. У булсин кувнок- шодон, Бахтли буламан шу он. хол сураб булган булсанг, Бул ортингга тезрок кайт. Агар жавоб ёзмаса, Хафа булишимни айт!


Бокуда мухолифатнинг 2005 йилдан бери биринчи рухсатли митинги ва ўзбек мухолифатининг тарихидан лавҳалар - «HARAKAT» XABAR AGENTLIGI :: Independent News Agency Harakat. Узбекистан, новости Узбекистана, политика Узбекистана, оппозиция Узбекистана\n05:31 - Бокуда мухолифатнинг 2005 йилдан бери биринчи рухсатли митинги ва ўзбек мухолифатининг тарихидан лавҳалар\nОзорбайжон мухолифатининг сайтларида тарқатилган хабарларга кўра, мухолифат кучларининг “Жамоатчилик палатаси” номли коалицияси кеча шаҳарнинг чеккароқ жойларидан бирида рухсат этилган митинг ўтказди. Митингдан мақсад – сиёсий маҳбусларни озод қилиш талабини ўртага қўйиш эди, бу мақсад амалга оширилди.\nМитингда мухолифатнинг асосий кучлари – Озорбайжон Халқ Фронти Партияси, “Мусават” Партияси ва бошқа ташкилотларнинг вакиллари иштирок этишди.\nҲар доим ва ҳамма нодемократик мамлакатларда бўлганидек, ҳокимият расмийлари митингда бор-йўғи 1,2 минг киши иштирок этганинини гапиришса, мухолифатчилар 10 минг атрофида одам йиғилганини айтишмоқда.\nНоми тилга олинган икки партиянинг лидерлари – Али Каримли ва Иса Қамбар митингдаги чиқишларида анчагина юмшоқ гаплар айтишган бўлса ҳам, митинг ата-секин “Йўқолсин мавжуд ҳокимият!” шиорлари остидаги намойишга айланиб кетди. Бу митинга 10 минг киши келди, кейингисига 100 минг киши келади, деган фикр билдирилди.\nШу муносабат билан ўзбек мухолифатининг тарихига оид воқеаларни эслаш лозим, дейди мухбиримиз.\n“Бирлик” Халқ Ҳаракати ўзбек миллатининг тарихидаги биринчи сиёсий митингини 1989 йил 19 март куни Ленин майдонида рухсатсиз ўтказди. Бундан қўрқувга тушган коммунистик ҳокимият апрель ойининг бошларида ўтказилган иккинчи митинг учун учун шаҳар марказидан узоқдаги (Чуқурсойдаги) ногиронлар уйининг тахминан 100 киши сиғадиган мажлислар залини берди. Аммо, бу ерга бир неча минг киши келгач, митинг спорт майдонида ўтказилди. Ундан кейинги ҳамма митинглар, ҳокимиятнинг бутун қаршиликларига қарамасдан, шаҳарнинг марказида – Ленин (ҳозирги Мустақиллик) майдонида ўтказилди, ўша пайтдаги ҳокимият жар ёқасига олиб келинди.\nҲозир 53-54 лақабини олган Салой Мадамин бошчилигидаги хоин ёзувчилар бу митингларни “кўча чангитиш” деб баҳолаб, Ислом Карим ва Совет КГБсининг ёрдамида “Бирлик”ни парчалашга муваффақ бўлганларидан кейин, мухолифат бундай катта митинглар ўтказиш қобилиятини йўқотди.\nМухолифатни “Бирлик” асосида қайтадан тиклаш жараёни узоқ йиллардан бери давом этмоқда ва бу иш албатта бажарилади. “Бирлик” лидери Абдураҳим Пўлат қайта-қайта такрорлаётганидек, Ўзбекни қайтадан миллат қилиш учун бошқа йўл йўқ.


Терма жамоадан чақирув олмаган топ футболчилар\n21 март,2017, 14:19 1118\nЯхши биласиз, бу ҳафта ФИФА кунлари бўлиб ўтади. Яъни , терма жамоалар ўз ўйинларини ўтказишади. Ушбу ўйинлар учун терма жамоалар мураббийлари аллақачон чақирув олган футболчилар рўйҳатини эълон қилишган. Эътиборлиси, шундай машҳур ва ажойиб формада бўлган футболчилар борки, улар терма жамоага жалб этилишмади. Қуйида шундай футболчилар ҳақида ҳикоя қиламиз.\n“Аякс”нинг қимматбаҳо сотувлари\n“Реал”нинг Ла лигадаги энг яхши тўпурарлари Топ-10 лиги\nЛегионерларимиз дам олиш кунлари қандай ўйнашди?\nМаркос бу мавсум АПЛда 23 та ўйинда иштирок тишга улгурди ва бунча ўйинда испаниялик футболчи 4 та гол киритиб, икки бор шерикларини голли узатма билан та`минлади. АПЛда пешқадамлик қилаётган клубинг асосий футболчиси терма жамоага чақирилмади. Шахсий кўрсаткичлари нисбатан паст бўлган Начо Монреаль эса терма жамоадан чақирув олди.\nБизга титул ҳомий керак эмас…\nИспания терма жамоасининг 25 талик рўйҳатидан Витоло, Деулофеу ва Аспасларга жой топилди. Аммо Матага бу ерда жой топилмади. Тўғри, юқорида санаб ўтилган футболчилар ажойиб формада. Жумладан, Аспас бу мавсум жуда яхши тўп суришмоқда. Бироқ уларнинг ҳеч бирини Матадан устун кўрмаган бўлар эдим, бу шахсий фикрим албатта. Испания термаси бош мураббийи Хулен Лопотеги эса Матани Исроил ва Францияга қарши беллашувларга жалб этгани йўқ.\nМундиал нималигини билмаган юлдузлар\nХа, Фабрегаснинг 25 таликка киритилмагани балки, мантиқан тўғридир, Чунки, Сеск “Челси”да асосан заҳирадан ўйинга қўшилмоқда ва ўйин амалиёти бироз кам. Испания термасида эса марказда ўйнайдиган футболчилар талайгина.\n“Бавария”да порлаши кутилган аммо бундай бўлмаган 5 футболчи\n“Арсенал”нинг ҳужумкор ярим ҳимоячиси бўлган Уолкотт сўнгги бир ой давомида 3 та тўп киритишга муваффақ бўлди. Албатта бу голлар “Саттон”, “Линкольн” ва ҳеч нарсани англатмаган “Бавария”га киритилган голлар эди, холос. Инглизлар бош мураббийи Гарри Саутгейт эса Теони термага жалб этиладиган даражада эмас деб топди.\nЖаҳон спортидаги бадавлат 10 инсон\nМаркизио жароҳатидан сўнг “Ювентус” таркибидан кўп ҳам жой олаётгани йўқ ва бу қарор ҳам қайсидир маънода тўғридир. Бироқ Италия термаси бош мураббийи Вентура “скуадра адзурра”га хаттоки, Б Сериядан ҳам футболчиларни жалб этгани…\nЕЧЛ чорак финалида рўбаро келган жуфтликлар ҳақида\n“Лион”нинг форварди бу мавсум Франция чемпионатида 23 та гол кириришга улгурди. Фаранглар устози Дидье Дешам эса “Лондонда зериккан” Пайетни, “Арсенал” заҳирасида ўтирадиган Жируларни термага жалб этди. Аммо Ляказетт бундан мустасно.\nАргентиналиклар устози Эдгардо Бауса Икардининг термага жалб этилмаганининг сабаби сифатида – Мауро жамоавий ўйинчи эмаслигини кўрсатиб ўтди. А Серияда 20 та гол киритиб, 8 бор шерикларини голли узатма билан таъминлаган Икарди қолиб, жаноб Бауса Хитойда сўнгги бир йилда бирорта гол киритмаган Лавессини ва Бразилия чемпионатида ўртамиёна ўйин кўрсатаётган Лукас Праттони термага жалб этди.\nМусаев айни вақтда Осиёнинг энг кучли лигаларидан саналган J лигада тўп сураётганидан хабарингиз бор. Тўғри, Фозил у қадар кучли бўлмаган “Жубило Ивата”да тўп сураётган бўлиши мумкин. Аммо у мунтазам жамоасининг асосий таркибидан жой эгаллаб келмоқда ва хаттоки, J лига 2-турининг рамзий термасидан жой эгаллади. Аммо Самвел Бабаян Мусаевни терма жамоага жалб этмади. Бизнинг ярим ҳимоя чизиғимиз доимо, кучли футболчилардан ташкил топиб келганини яхши биламиз. Аммо “Бунёдкор”даги Отабек Шукуровни бугунги кунда Мусаевдан устун кўрмаган бўлар эдим, бу ҳам шахсий фикр.\nPs: Ушбу рўйҳатга Икер Касильяс, Марсель Шмелцерларни ҳам киритишим мумкин эди. Аммо қўпол қилиб айтганда уларнинг “даври ўтди”.\nЕЧЛдан мактабдаги имтиҳон муҳим!!!\n“Челси” – МЮ. Таркиблар маълум! 270 05.11.2017\nМаркос Алонсо: Энди "Челси"нинг ютқазишга ҳаққи йўқ 122 19.10.2017\n"Барселона" Маркос Алонсони ўз сафига қўшиб олмоқчи 227 17.10.2017\nЕЧЛ: “Атлетико” – “Челси”. Тахминий таркиблар 373 27.09.2017\nМаркос Алонсо: "Челси" ҳақли равишда ғалаба қозонди 328 21.08.2017\nТеглар: Маркос Алонсо Хуан Мата Сеск Фабгрегас Тео Уолкотт Клаудио Маркизио Александр Ляказетт Мауро Икарди Фозил Мусаев\nДебютант жангчимиз чемпионни 15 сонияда ағдарди 1826\nЎФФ "Вест Хэм", "Боруссия Д" ва "Пахтакор" собиқ бош мураббийлари билан музокара олиб бормоқда 1573\nБугун рингга чиқадиган боксчиларимизнинг рақиблари билан танишинг 1358\nЎзбекистон терма жамоаси Қозоғистон билан ўртоқлик ўйини ўтказиши мумкин 1239\nБуффон ақлдан озди(ми)? (фото) 900\nИбрагимович ўз номини ЕЧЛ тарихига ёздириб қўйди 801\nЎФФ президенти “Цементчи” клубини Супер Лигага чиққанлиги билан табриклади 800\n“Йил ўйини”га энг кўп, “Локо”нинг чемпионлик учрашувига Қаршидаги беллашувга қараганда 3 баробар кам ишқибоз келди 781


hidoyat.uz – “Мовароуннаҳр” нашриётининг сайти - Меҳнат ҳақидан ушлаб қолиш тартиби\nМеҳнат ҳақидан ушлаб қолиш тартиби\nСавол: Ҳисоб-китобдаги хатолар боис ортиқча тўланган пул хатога йўл қўйган ҳисобчидан ундириладими ёки ходимнинг ўзидан?\nЖавоб: Ўзбекистон Республикаси Меҳнат кодексининг 164-моддаси 3-қисми талабига кўра: “...ҳисоб-китобдаги хатолар натижасида ортиқча тўланган маблағ” ходимнинг розилигидан қатъи назар, меҳнат ҳақидан ушлаб қолинади. Бунинг учун иш берувчи ҳақ тўлаш нотўғри ҳисобланган кундан бошлаб бир ойдан кечиктирмасдан қарзни меҳнат ҳақидан ушлаб қолиш тўғрисида фармойиш бериши керак. Агар ходим норозилик билдирса, маблағ суд орқали ундирилади.\nСавол: Яна қандай ҳолатларда ходимнинг розилигисиз меҳнат ҳақидан ушлаб қолиниши мумкин?\nЖавоб: Ўзбекистон Республикасида белгиланган солиқлар ва бошқа мажбурий тўловлар, суд қарорлари ва бошқа ижро ҳужжатларига асосан ундириладиган маблағлар, иш ҳақи ҳисобидан берилган аванслар, меҳнат интизомини бузганлик учун қўлланган жарималар ҳамда иш берувчига етказилган зарар (агар етказилган зарар миқдори ходимнинг ўртача ойлик иш ҳақидан ортиқ бўлмаса) ходимнинг розилигисиз меҳнат ҳақидан ушлаб қолишга қонунда ҳеч қандай монелик йўқ.\nСавол: Меҳнат ҳақи юз фоиз ушлаб қолиниши мумкинми?\nЖавоб: Йўқ. Меҳнат ҳақи юз фоиз миқдорида ушлаб қолинишига йўл қўйилмайди. Иш ҳақини ҳар гал тўлаш вақтида ушлаб қолинадиган миқдор ходим маошининг эллик фоизидан кўп бўлмаслиги лозим.\n1268 марта ўқилган.


ЕХҲТ Тожикистондаги мина майдонларини тозалашга ëрдам бермоқда.\nМаълумотларга қараганда, 2000 йили Ўзбекистон Тожикистон билан чегарасини бир томонлама миналаштирганидан буëн Тожикистоннинг 60дан ошиқ фуқароси ҳалок бўлган ва камида 100 киши яраланган.\nРасмий Тошкентга кўра, чегараларни миналаштиришдан мақсад Ўзбекистон Исломий ҳаракати жангариларининг мамлакатга киришига йўл қўймасликдир. Аммо ҳозирча фақат оддий фуқаролар миналар қурбони бўлишмоқда.\nЎзбекистон-Тожикистон чегараси ягона хавфли жой эмас. Тожикистон ҳудудларида ҳам фуқаролар урушидан қолган кўплаб мина майдонлари мавжуд. Тожикистон расмийларининг қайд этишларича, 1990 йиллар давомида ҳукумат ва бирлашган мухолифат кучлари мамлакатнинг марказий ва шарқий ҳудудларини миналаштирганлар.\nТожикистон Мудофаа вазирлиги ҳозирча 110 гектар ерни ва тахминан 700 километр йўлни миналардан тозалади, холос.\nЯқинда Европада Хавфсизлик ва Ҳамкорлик Ташкилоти (ЕХҲТ) Тожикистонда мина майдонларини тозалаш ишларига ëрдам бериш учун 200 минг евро ажратди. Ташкилот Тожикистон ҳукумати ва собиқ мухолифатдан миналаштирилган майдонлар хариталарини беришни сўради.\nТожикистоннинг ЕХҲТдаги расмий вакили Эркин Қосимовга кўра, қаерда, қанча мина кўмилганини ҳеч ким аниқ билмайди.\n“Фуқаролар уруши давомида миналаштирилган майдонларнинг айримлари харитада белгиланган, бошқалари эса белгиланмаган. Бу жиддий муаммодир. Биз мина майдонларини топиб, харитада белгилаб чиқишимиз зарур. Бугунги кунда Тожикистоннинг 2 минг 500 квадрат километр ҳудудида 16 мингдан ошиқ мина майдонлари мавжудлигига ишонилмоқда. Аммо бу маълумотлар ҳозирча расман тасдиқлангани йўқ”, - дейди Эркин Қосимов.\nСобиқ қуролли мухолифат вакиллари фуқаролар уруши давомида аскарларга (пиëдаларларга) қарши миналар қўлламаганларини айтишмоқда. Аммо Тожикистон Ислом Ўйғониш партияси раҳбари ўринбосари Муҳаммадшариф Ҳимматзодага кўра, мухолифат кучлари миналарни, асосан, танкларга қарши қўллаганлар. Унинг Озод Европа/Озодлик радиосига айтишича, мухолифат мина майдонларини тозалаш амалиëтида ОБСЕ гуруҳи билан ҳамкорлик қилишга тайëрдир.\n“Тожикистон мухолифати Европада Хавфсизлик ва Ҳамкорлик Ташкилоти билан ҳар қандай соҳада, жумладан демократик жамият қуриш, шунингдек мина майдонларини тозалаш борасидаги мазкур янги лойиҳа бўйича ҳамкорлик қилишга тайëр. Бундай ишлар юртимиз фойдаси учун қилинмоқда. Аммо шуни ҳам таъкидлаб ўтишим керакки, мухолифат кучлари аскарларга қарши миналар қўллагани йўқ”, - деди жумладан Муҳаммадшариф Ҳимматзода.\nТожикистоннинг Ўзбекистон билан бўлган чегара худудларида яшовчи фуқаролар миналар кўмилган жойлар аниқ белгилаб қўйилмагани тўғрисида шикоят қилишмоқда. Тожикистон Қизил Ярим Ой қўмитаси мазкур ҳудудларда фуқароларни миналар хавфидан огоҳ этишга қаратилган махсус дастурни амалга оширмоқда. Куни-кеча ушбу қўмита 30 нодавлат ташкилоти билан биргаликда Тожикистон ва Ўзбекистон ҳукуматларига минтақадаги миналар муаммосини ҳал қилишга чақирувчи очиқ мактуб жўнатдилар.\nЕвропада Хавфсизлик ва Ҳамкорлик Ташкилотининг Тожикистондаги расмий вакили Марк Гилберт икки ҳукумат айни масалани кўриб чиққани ва расмий Тошкент чегара бўйида миналар кўмишни тўхтатишга рози бўлганини маълум қилди.\nГилберт, халқаро ҳамжамиятнинг ëрдами билан яқин келажакда Тожикистондаги мина майдонлари тозаланилишига ишонч билдирди.\n“ЕХҲТ ва аъзо давлатлар Тожикистондаги миналаштирилган барча майдонларни тозалашга ëрдам беришлари шубҳасиздир. Мазкур муаммони бир йил ичида ҳал қилиб бўлмайди, бу ишкўпроқ вақт талаб қилади”, - деди Европада Хавфсизлик ва Ҳамкорлик Ташкилотининг Тожикистондаги расмий вакили Марк Гилберт.