Бош мақола | 12/08/2016 5:02 PM 111197 марта ўқилди\nШАВКАТ МИРЗИЁЕВ ЖИЗЗАХДА НИМАЛАР ҚИЛГАН ЭДИ?\nЎзбекистоннинг биринчи Президенти Ислом Каримов вафотидан сўнг Бош вазир Шавкат Мирзиёев Президент вазифасини вақтинча бажарувчи этиб сайланиши муносабати билан чет эл матбуотида турли-туман гап-сўзлар қалашиб кетди.\nУларнинг айримлари инсоф юзасидан фикр билдираётган бўлса, бошқалари очиқчасига мавжуд тузумни, Ўзбекистондаги аҳволни ўтдан олиб сувга, сувдан олиб ўтга ташлашга уринаркан, вазият ғоятда ғарибона, ғоятда ташвишли дея чет элдагиларни аврашга, шунга ишонтиришга ҳаракат қилаётганлар ҳам кам эмас.\nСентабрнинг биринчи кунлари ҳатто Москва телевидениесининг “Время покажет” кўрсатувида бир гуруҳ сиёсатдонлар йиғилиб сафсата сотишди. Эмишки, энди Ўзбекистон пароканда бўлиб кетади. Эмишки, афғонда тўпланган ИД чилар бир ҳамла билан Ўзбекистонни олиб қўйиши ҳеч гап эмас.\nШу сабабли, Ўзбекистоннинг янги раҳбарлари эс борида этакларини йиғиб, Россиядан Ўзбекистонни қўшиб олишларини илтимос қилишса, тағин Путин йўқ деб қўймаса, дея ташвиш билдиришди. Ва Ўзбекистонни Россиянинг бир четидаги муваққат (автоном) область қилиб қўйилса, мақсадга мувофиқ бўлади, дейишди.\nНақадар ифлос беписандлик!\nШу билан бирга бир вақтлар чет элга чиқиб кетган ўзимизнинг ўзбек журналистларимиз ҳам Ўзбекистондаги ҳозирги вазиятга баҳоли қудрат баҳо бермоқдалар. Улар орасида Жаҳонгир Маматовнинг “Озодлик”ка берган интервьюси холислиги, вазминлиги, тоши оғирлиги билан ёдимда қолди. Энг “енгили” эса, назаримда, бир вақтлар Жиззахда яшаб ижод қилган, асли андижонлик журналист Улуғбек Ашур (Ҳайдаров)нинг “Eltuz.com” сайтида элон қилинган “Шавкат Мирзиёев — мушт ва зўрлик билан Оқсаройга йўл” номли мақоладир.\nУлуғбек мақоласида Ўзбекистоннинг бугунги раҳбари Шавкат Мирзиёевга фақат қора чаплаган. Гап асли мақоланинг ўзида ҳам эмас. Глобал масала яна шундаки, Ўзбекистонга қора чапланган фикрлар, мақолалар зудлик билан Россиянинг айрим сайтларида қўлма-қўл тарзда қайта нашр этилмоқда. Улуғбекнинг ўзбекча мақоласини “Фарғона.ру русчага таржима қилиб нашр этди. Уни “Центразия” кўчириб босди. Бошқа русча нашрлар ҳам жон-жон деб мазкур мақолани ўзларига дастак қилиб, кўчирмалар олиб, ўз мақолаларида фойдаланмоқдалар.\nБеихтиёр хаёлингга фикрлар қуйилиб келаверади: Сенинг ёмон кунингда очиқчасига сенга янада кўпроқ ёмонлик тилаган қўшниларни қандай аташ мумкин?!\nДўст яхшингни оширади, ёмонингни яширади. Душман эса… Нимаям дердик, Улуғбек Ашурдан гинамиз йўқ. Улуғбек маълум кимса. Нон-туз еган жойига ҳамиша тупурган. Улуғбек Ҳайдаров (Ашур) Жиззахда яшаб ижод қилганида МХХ билан жуда фаол алоқада бўлган. Шунингдек ҳуқуқ ҳимоячилари сафида ҳам фаол ҳаракат қилган, етакчилардан бири бўлган, ҳуқуқ ҳимоячилари билан бирга тадбирлар ташкиллаштирган, режалар белгилаган, кейин МХХ га бу ҳақда ҳабар қилиб, режалар, тадбирлар барбод бўлишида асосий рол ўйнаган.\nЭгамназар Шайманов, Муҳиддин Қурбонов, Толиб Ёқубов ва бошқалар Ватандан қувғин бўлишида МХХ га тагзаминни асосан Улуғбек Ҳайдаров яратиб берган. 2002 йили Пўлат Пардаев, Муҳиддин Қурбонов, Зиёдулло Разоқов, Мамаражаб Назаров, Бахриёр Ҳамро каби бир қатор жиззахлик ҳуқуқ ҳимоячилари устидан Улуғбек Ашурнинг аризасига биноан жиноий иш қўзғатилган. Натижада мазкур ҳуқуқ ҳимоячилари ҳафталаб Жиззах милицияси подвалида сўроқ беришга мажбур бўлган.\nБугун энди Улуғбек Ҳайдаров бир юмалаб Улуғбек Ашурга айланса, тоза бўлиб қоларканми? Ит ҳургани билан карвон ўтиб кетаверади, дея ўзингга тасалли бермоқчи бўласану, алам қилиб кетадиган жойлари ҳам бор. Яъни, у Русия шовинистлари тегирмонига сув қуймоқда. Шавкат Мирзиёев Жиззахда ҳоким бўлган даврда амалга оширган барча ишларга қора чаплаб, энди Ўзбекистонни ҳам шу аҳволга солади, деган фикрни ўқувчилар онгига тиқиштирмоқчи бўляпти.\nҲолбуки… агар вазиятга холис ёндошилса,.. агар Шавкат Мирзиёев Жиззахда ўтказган беш йилга инсоф юзасидан назар солинса ҳам, ўша даврда жуда катта бунёдкорлик ишлари амалга оширилганининг гувоҳи бўламиз.\nШавкат Мирзиёев Жиззахга 1996 йили келди.\nМустақил бўлганимиздан кейинги йиллар.\nРоссиядан янги қишлоқ хўжалик техникалари келмай қўйган. Кучли, ғилдиракли “Магнум” ер ҳайдаш техникалари ҳали Ўзбекистон учун орзу бўлган бир давр. СССР давридан қолган тракторларнинг амортизация муддати ўтиб бўлган. Қишлоқ хўжалиги эгасизликдан абгор ҳолга келиб бўлган. Биргина ер ҳайдаб олиш жуда катта муаммога айланиб қолган, ҳали фермерлик унчалар ривожланмаган, колхоз, совхозлар ҳукм суришда давом этяпти. Колхоз, совхозлар эса тўла давлат таъминотига ўрганган. Давлат олиб келиб берган нарсани совхоз директори, инженер, механик, бригадир, қолаверса, механизатор етказганча ишлатади, қолганини сотади, қолганини ўғирлайди-да, “ҳукумат опкелиб берсин”, деб оғзини очиб ўтираверади. Далада эса баҳор! Далада апрел ўтиб боряптию, пахта, ғалла экилиши режалаштирилган ерлар ҳануз ҳайдалмасдан турипти. Аксинча, аксарият ҳолларда ҳисоботларда бу ерлар “ҳайдалган”, “борона қилинган”, “чигит экилган” ва ҳоказо техника ишлари бажарилган. Дизел ёқилғилар эса сотиб юборилган. 1995-1996 йиллари дизел ёқилғиларни олғирлар “Камаз”лаб, Тожикистоннинг Ўратепасига ўтказиб сотишарди. Ҳужжатларда бу дизел ёқилғилар ер ҳайдашга ишлатиларди. Аслида эса… аслида жуда кўп ерлар нари бери борона қилиниб, сеялка юргизилиб, чигит экилгандек ҳолатга келтириларди. Негаки, техника йўқ. Айниқса, Алишер Тошкенбоев ҳокимлик қилган 1993-1996 йиллари Жиззах қишлоқ хўжалиги эгасизлик туфайли мутлақо абгор ҳолатга келди. Совхозлар амортизация муддати тугаган қишлоқ хўжалик техникаларини “списать” қилишарди-да, Зомин, Бахмал, Ғаллаорол каби тоғ туманларнинг фуқароларига пуллашарди. Ҳужжатларда эски тракторлар “списать” қилинса-да, аслида “списать” қилинган трактор ўрнига энг янгилари пулланарди. Бирда-ярим келиб қоладиган эҳтиёт қисмларнинг ҳам аҳволи шунақа эди. “Ҳей, сен ўзи нима қиляпсан?”, дея бунақаларнинг ёқасидан оладиган ҳеч ким йўқ эди.\nСабаби: ҳамма эркин: Хоҳлаган гапини гапиради, хоҳлаган ишини қилади…\nАйнан ана шу даврда Жиззахда фермерчилик фаолияти юзага келди. Зарбдор тумани Йўлдош Қурбонов номли совхозда Бегали Назаров деган бир кария бухгалтер саккиз нафар ўғли билан биргаликда 1993 йил бошида ўғилларидан бири бригадир бўлган 50 гектар ер базасида – “Жарбулоқ” деҳқон- фермер хўжалиги очди. Етиштирган пахта ҳосилини, ҳатто толасини ҳам чет элга ўзи сотди. Ишлаб топган пулига: иккита “Нива” ғалла ўриш комбайни, иккита “Беларус МТЗ-80” трактори, тўртта тележка ва бошқа қишлоқ хўжалик техникалари сотиб олди. Эътибор қилинг: у енгил машина олмади, уй қуришга тушиб кетмади. У биринчи навбатда қишлоқ хўжалик техникалари харид қилди. Ўзи эгалик қилаётган фермер хўжаликнинг моддий-техник базасини мустаҳкамлашга киришди. 1994 йили эса “Жарбулоқ” туманда биринчилардан бўлиб пахта топшириш режасини бажарди. Яна ўзининг пахта толасини ўзи сотди. Унинг иши ривожланганини кўрган кўплаб қишлоқ хўжалиги ходимлари: бригадирлар, инженерлар, бухгалтерлар, ҳатто совхоз директорлари ва бошқалар ҳам фермер хўжалиги очиш иштиёқига тушиб қолишди.\nЯъни Шавкат Мирзиёев 1996 йил кузида Жиззахга келиб, мана шунақа аҳвол устидан чиқди.\nБу пайтда совхозлар ихтиёрида мавжуд гусеницали ер ҳайдовчи тракторлар эскириб, тўхтаган, қишлоқ хўжалигида энг катта муаммо – экин экиладиган майдонларни кузги-қишки давр мобайнида ҳайдаб олиш бўлиб қолган эди. Бу ишни оз сонли, киссасида пули бор фермерлар биринчи навбатда уддалашар, совхозлар, совхозларнинг бригадирлари эса…\nБу даврда Россиядан янги техника келмай қўйган эди.\nТартибсизлик, эгасизлик, бошбошдоқлик авжида эди.\nБиринчи навбатда ер ҳайдаш,ер ҳайдаш учун соз техника топиш, соз техника топиш учун эса қишлоқ хўжалигида тартиб ўрнатиш, тартиб ўрнатиш учун эса вилоятда мавжуд ресурслардан фойдаланиб, барча техникани ер ҳайдашга жалб қилиш керак.\nАйнан ана шу пайтда теварак-атрофдаги барча техникани совхозларнинг гаражларига йиғиш, текшириш, аниқлаш, ҳужжати борларни эгаларига қайтариб бериш, ҳужжатсизларни эса давлат ихтиёрига кирим қилиб, совхозларга топшириб, экин экиладиган ерларни ҳайдашга жалб қилиш тўғрисида вилоят ҳокими Шавкат Мирзиёев махсус қарор қабул қилди. Техника йиғишга эса прокуратура ва милиция органлари ходимлари ҳам жалб этилди. Айнан ана шу даврда тоғ туманларида ҳужжатсиз тракторларни миниб юрганлар қўрққанларидан имкон қадар ўз ўғирликларини яширишга уриндилар. Айрим бировлар қўлидаги техника давлат фойдасига мусодара қилинганини кўргандан сўнг имкон топганлар тракторларини Тожикистонга, Қозоғистонга чиқариб сотишга ҳам уриндилар. Бунинг уддасидан чиққанлар ҳам бўлди. Улуғбек Ашур ўз мақоласида ана шу масалани тилга олган, лекин урғуни нотўғри қўйган. Қозоғистонга, Тожикистонга техника сотиш оммавий тус олган эмас. Бир иккита ҳолатни тилга олиб, ялписига шундай бўлган эди, дея ҳукм чиқариш – ичи қораликдан бошқа нарса эмас.\nҲолбуки, ўшанда жуда кўп техника йиғилди. Шу сабабли мавжуд экин экиладиган ерларни ҳайдаш имкони пайдо бўлди. Шавкат Мирзиёев айнан 1996 йили Жиззахдаги тажрибасидан келиб чиқиб, Ўзбекистон қишлоқ хўжалигида биринчи даражали вазифа – ер ҳайдаш-шудгорлаш эканини, бунинг учун бизга кўп, жудаям кўп кучли тракторлар зарур эканинини Ўзбекистон раҳбарларига етказди. Натижада Ўзбекистонга АҚШнинг “Магнум” тракторлари кириб келди.\nТўғри, ўша пайти ҳужжатсиз тракторини олдирганлар хафа бўлган, кўз ёшини артувчиларни қидирган, Улуғбек Ашурга ўхшаганларга учраган… аммо бу нарса Ўзбекистон қишлоқ хўжалигидаги ҳолатни белгилайдиган кўрсаткич эмас.\nМақолани ёзарканман, бир нарса эсимга тушяпти. Бу ҳақда гапириш тўқсонинчи йилларга қадар ҳам, энди ҳам кулгили. Аммо, ўша, 1996-2000 йиллари жуда долзарб эди.\nВилоят ҳокими бир туманда қишлоқ хўжалик ходимлари билан ялпи юзма-юз мажлис ўткизгандан сўнг кимда қандай масала борлигини сўради. Бир совхоз директори ўрнидан турди-да, фалон бригадада ер ҳайдаётган “Т-4А” трактори тўхтаб қолгани, унга коленвал кераклигини айтди.\n– Вилоятда янги коленвал йўқ. Гильза-поршень топиб беришим мумкин, – деди Шавкат Мирзиёев. – Коленвални расточка қилиб, қайтариб қўйинглар.\n– Расточка қилсак, кейин унга вкладиш топиш муаммо бўлади, деяпти инженеримиз, – дея эътироз билдирди совхоз директори.\n– Тополмасаларинг, бир томонига ўзингни, иккинчи томонига инженерингни қўй, – деди Мирзиёев чапаничасига.\nҲа, биринчидан вилоятда вазият шунақа эдики, вилоят даражасида ҳайдов тракторига коленвал йўқ эди. Ва бу масала билан шахсан вилоятнинг биринчи шахси шуғулланишга мажбур эди. Айнан ана шунақа, муаммоли кундаги муаммоли вазиятда қишлоқ хўжалиги ерларини шудгорлашни ўз вақтида бажариш учун Мирзиёев чапанича усулларни қўллаган бўлиши мумкин.\nЖиззахнинг катта бойлари билан чапанича суҳбатлар ҳақида мен ҳам бир воқеани эшитганман. Айтишларича, Россия билан борди-келди савдо қилиб, бойиб кетган бир йигитни Мирзиёев ҳузурига чақириб, ер шудгорловчи “Т-4А” тракторига Россиядан битта мотор келтириб беришни илтимос қилган. “Бой” эътироз билдиради.\n– Ундай бўлса, иккита мотор келтириб беришингизни илтимос қиламан, – дейди Шавкат Мирзиёев.\n– Шавкат ака, бунинг иложи йўқ!… – яна тушунтирмоқчи бўлади “бой”.\n– Иккитанинг иложи бўлмаса, тўртта келтирасан, – дейди ҳоким тундлашиб, сенсираб.\n“Бой” вазиятни англаб етади. Қолаверса, Улуғбек Ашур тилга олган миллионерлар бу тахлит муомаладан сўнг не аҳволга тушгани афсоналарга айланиб улгурган эди.\n– Хўп, – дея “бой” қўлларини кўксига қўйиб, ўрнидан туради. – Эртагаёқ Россияга одам жўнатаман. Етказиб келаман.\n– Эртага эмас. Бугун. Ҳозироқ. Ўзинг бориб олиб келасан. Менга бир ойдан кейин келадиган мотор керак эмас. Бир ойдан кейин мен эккан чигит униб чиққан бўлиши керак.\nВа “бой” бир ҳафтада тўртта мотор етказиб келади.\nМирзиёев ана шунақа усуллар билан Жиззах қишлоқ хўжалигини оёққа турғизди. Чунки Тошкентдан ёрдам олишга ҳеч қандай умид йўқ эди. Фақат ички имкониятларни ишга солиш керак эди. Қолаверса, Жиззахда ана шу тахлит иш юргизмаган раҳбарнинг ҳоли ҳамиша вой бўлган. 1990-1993 йиллари вилоятда биринчи раҳбар бўлган Эркин Турсуновни ҳатто Жиззахнинг кўча итлари ҳам тан олмас, биров унинг айтганини қилмас эди. 1992 йили Дўстликка Жўрақул Исроиловни, 1993 йили Зафаробод туманига Абдулаким Ҳожимуродовни янги ҳоким сифатида олиб бориб, маҳаллий депутатлар, фаоллар тасдиғидан ўткизолмай, қайтариб келган эди. 1993-1996 йиллари вилоят ҳокими Алишер Тошкенбоев эса Жиззахда ҳеч кимга тегмаслик пайида бўлди. У МХХ билан пинҳона ишлади. Уч йил давомида “город”да иккита данғиллама уй қурди ва ишдан бўшагандан сўнг уйларини пуллаб, кетиб юборди.\nШавкат Мирзиёев ҳам шунақа қилиб, яллама-ёрим қилса бўлар эди. Аммо…\nШавкат Мирзиёев мажлисларда неча бор тилга олган:\n– Мен Жиззахга келгунга қадар сўкиш, уриш у ёқда турсин, ҳатто бировга баланд овозда гапирмас эдим. Мени бу ишга маҳаллий раҳбарлар ўргатди.\nМен Шавкат Мирзиёевни оқламоқчи эмасман, аммо Жиззахда шунақа раҳбарлар борки, одамни динидан чиқариб юборади.\nТовба! Ёсин товба! Раҳбар ҳам шу тахлит иш юритарканми? – дея ёқа ушлайсан. Уни бўшатиб, ўрнига бошқасини қўйсанг, униси баттарроқ бўлиб чиқади. Иккинчи ёқда эса Улуғбек Ашурлар интернетга чиқиб, “муштумзўр раҳбар”, дея мақолалар эълон қилиб турса…\nҚийин, жудаям қийин бўлган эди Шавкат Мирзиёевга. Ва у таваккал қилиб, ўзи танлаган йўлдан қайтмади. Чапаничасига иш юритишни афзал билди.\nҚолган ҳамма нарса кейинги масала, энг аввал иш юрсин, деган амалга содиқ қолди.\nВилоятда раҳбарларни қийин-қистовга солиб, у оддий фуқароларга бир қатор шароитлар яратиш ҳаракатида бўлди. Хусусан, газ, сув, свет раҳбарларидан қишлоқларни узлуксиз таъминлашни талаб қилди ва бунга эришди ҳам.\n“Газ ўчмай ёниб турса ҳам бўлар экан-ку! Мумкин экан-ку, – дея яйраб қолган эди ўша йиллари аҳоли.\nБеайб парвардигор, дейдилар.\nХом сут эмган банда, дейдилар.\nШавкат Мирзиёев осмондан тушмаган эди. Жиззахнинг нонини еб, сувини ичиб, улғайган эди. Маҳаллий аҳолини ҳам, раҳбарларини ҳам яхши биларди. Совхозлардаги “Т-4А” ҳайдов тракторларини мотор билан таъминлаб ҳам ер ҳайдашни систематик тарзда йўлга қўйиш мушкуллигини Шавкат Мирзиёев тушуниб етди. Яна тушуниб етдики, совхозлар умрини яшаб бўлган. Бегали Назаровга ўхшаш фермерларни кўпайтириш керак. Зеро, бунақа фермерларни орқасидан халачўп билан қувиб юриш керак эмас экан. Ҳамма ишни ўзлари бажарар экан. Фақат ишини назорат қилиб турсанг бас.\nШу тахлит республика бўйича энг аввал Шавкат Мирзиёев раҳбар бўлган Жиззах вилоятида фермерчилик кенг ёйилди.\nФермерликни кенг ёйишдаги ноқисликлар, муаммолар эса кейинги масала.\nФермерчиликни кенгайтириш ташаббуси – Шавкат Мирзиёевнинг энг дастлабки кенг кўламли ташаббуси эди.\nҚолаверса, Шавкат Мирзиёев ҳамиша ташаббус одами бўлиб келган. Айниқса, ёшларга кўп эътибор берган. Жиззах шаҳрида ва вилоятда оммавий ободончилик ўрнатиш йўлга қўйилди. Ички имкониятлардан келиб чиқиб, кенг кўламли қурилишлар амалга оширилди. Жиззах шаҳридаги “Ёшлар маркази”, “Олимпия резервлари” спорт мажмуаси каби қатор иморатлар бугун ёшларга хизмат қиляпти.\nШавкат Мирзиёев Бош вазир бўлгандан сўнг бу тахлит қурилишларни республика миқёсида амалга ошира бошлади. Барча туманлар ва қишлоқларда мактабларни янгидан қурди, коллежлар қурди, стадионлар, спорт мажмуалари қурди. Бунақа қурилишлар бугун ҳам шиддат билан давом этяпти. Барча вилоятлар ва туманлар, қишлоқлар қайтадан қурилмоқда, ободонлашмоқда, оддий аҳоли учун замонавий коттежлар бунёд этилмоқда.\nБуларнинг бари Шавкат Мирзиёев ташаббуси.\nАна шу тахлит ташаббуслар натижаси ўлароқ РИО-2016 олимпиадасида 207 мамлакат орасида бизнинг спортчилар олган медаллар сони бўйича 26 ўринга кўтарилди. Ғолиб ва совриндорлар орасида эса республикамизнинг турли туманлари ва қишлоқлари вакиллари бор эди.\nТўғри, амалга оширилаётган мазкур ишларда йўл қўйилаётган хатолар тўғрисида бонг уришга, ҳаммани чалғитишга уринаётганлар ҳам бор. Хусусан, янги коттежлар қурилишларидаги камчиликларни ҳал қилувчи масала сифатида кўзга ташлатишга ҳам ҳаракат қилаётирлар.\nАммо бу камчиликлар ҳал қилувчи масала эмас.\nҲал қилувчи масала шуки, оммавий тарзда мактаб, коллеж, спорт иншоотлари, коттеж каби иморатлар қурилмоқда. Бу иморатлар қишлоқларда, туманларда – ҳамма ҳамма жойда қуриляпти.\nБу хилдаги кенг кўламли қурилишлар Шавкат Мирзиёев Бош вазир бўлгандан сўнг амалга оширилди. Айнан Шавкат Мирзиёев Ўзбекистоннинг биринчи Президенти Ислом Каримовни шунақа қурилишлар кераклигига ишонтирди ва уни амалга ошириш учун рухсат олди.\nБу хилдаги кенг кўламли қурилишлар Ўзбекистон миқёсида аввал ҳеч қачон амалга оширилмаган.\nБу иморатларни Шавкат Мирзиёев ҳеч қачон ҳеч қаёққа орқалаб кетмайди. Бу иморатлар юз йиллар давомида халққа хизмат қилади.\nБу тахлит кенг кўламли ишлар, қурилишлар амалга ошиш жараёнида табиий равишда кимдир жабрланади, кимдир четга сурилиб қолади, кимдир Улуғбек Ашурларга йиғлаб боради. Улуғбек Ашурлар ўз навбатида ит каби ҳура бошлайди.\nЛекин… карвон парво қилмай ўтиб кетаверади.\nҲамиша, ҳамма замонларда шундай бўлиб келган.\nШундай бўлиб қолаверади. Яъни ит ҳураверади, карвон ўтаверади.\nҚолаверса, иш бор жойда камчилик ҳамиша топилади.\n“Қилич ва қалқон” фильмида айтилганидек: “Савол қўйиш осон, жавоб топиш мушкул”.\nҚолаверса, улкан қурилишларни амалга оширган давлат раҳбарларининг барчаси ҳам қаттиққўл бўлган. Қаттиққўл бўлмаган раҳбар ҳеч бир ишни уддалай олмайди. Айниқса, бизнинг Марказий Осиё шароитида демократия бир зумда анархияга айланиб кетиши тайин. “Қулупнай воқеаси”, Андижон – 1990, Андижон -2005, Ўш 1990 ва 2010 йиллар фожиалари бунга ёрқин мисол.\nШундай экан, биз бўлажак Президент сайловларида Шавкат Мирзиёев номзодини қўллаб қувватлаймиз.\nМен мақолани тугатган эдим, аммо мақола тугалланмаганлик ҳисси мени яна ушбу мавзуга қайтишга ундаяпти. Қолаверса, мен ҳам профессионал журналист сифатида йигирма йиллар давомида ишлаганман. 1990 йили Жиззах вилояти қайта ташкил топганда Жиззахда Ёзувчилар уюшмаси раиси бўлганман. Демак, бу масалада фикр юритишга тўла маънавий ҳаққим бор. Қолаверса, Улуғбек Ҳайдаров мақоласида сўз юритган айрим шахслар ҳақида мен ҳам ўз фикримни айтишим лозим, деган фикрга келдим.\n2001 йили бир муддат “Инсон ва қонун” газетасининг Жиззахдаги мухбири вазифасини бажардим. Ана ўшанда бир қатор ёпилган фермерларнинг қайта очилгани тўғрисида мақолалар эълон қилганман.\nНега бундай бўлган?\nНегаки, ўша йиллари ҳақиқатан ҳам ўз вазифасини уддалай олмаётган, режаларни сурункали равишда бажармаётган бир қатор фермер хўжаликлари вилоят ҳокими Шавкат Мирзиёев ташаббуси билан ёпилган. Кейин ёпилган фермерлар кучи етган жойгача арз қилиб боришган. Вилоят адлия бошқармаси бу арзномаларни кўриб чиқиб, вилоят ҳокими қарорига раддия бериб, вилоят хўжалик судига тақдимнома киритишган. Тақдимнома асосида вилоят хўжалик суди томонидан вилоят ҳокими қарорлари бекор қилиниб, фермер хўжаликлар тикланган.\nБу фактларни нафақат мен, балки вилоят газеталари, вилоят ва шаҳар телевидениеси ҳам ёритган.\nУлуғбек Ҳайдаров бу фактлардан тонолмаса керак.\nБу фактлар шуни исботлайдики, Шавкат Мирзиёев Жиззахда юрган пайти етарли даражада демократ ҳам эди. У ўзига қарши чиққан фермерга ҳам, адлия бошқармасига ҳам, хўжалик судига ҳам чидаган. Барчасини бирваракай йўқ қилиб юбориш пайида бўлмаган.\nҲолбуки, бу даврда республика миқёсида не-не мана-ман деган зотлар бир имо туфайли йўқ бўлиб кетаётган, қамоқда чириётган фурсат эди.\nВа умуман, Шавкат Мирзиёев ҳамиша зиёлиларга: ўқитувчиларга, ижодкорларга эҳтиромда бўлган, уларнинг ҳурматини жойига қўйган. Хусусан, Жиззахда Иброҳим Дониш деган камсуқум,камнамо, бечорасифат, фақиргина болалар шоири бўлар эди. Шавкат Мирзиёев вилоят Ёзувчилар уюшмаси раиси Туроб Мақсуд таклифига биноан 2000 йили Иброҳим Донишнинг 60 ёшли юбилейини жуда катта тантанага, адабиёт байрамига айлантириб юборди. Бир ой давомида вилоятнинг турли ташкилотларида ана шу санага бағишланган учрашувлар ўтказилди, Тошкентдан таниқли ижодкорлар, санъаткорлар таклиф этилди. Ниҳоят вилоят драма театрида шоирнинг тантанали юбилей кечаси ўткизилиб, ундан кейин “Ёшлар маркази” аталмиш янги тўйхонада 500 кишилик базми жамшид уюштирилди. Харажатларнинг ҳаммасини Шавкат Мирзиёевнинг ўзи кўтарди.\nБунақа серхаражат ташкилий масалаларнинг яна бири 1997 йилдан 2007 йилгача узлуксиз ўтказилган “Ўрикли-сой” (Зомин) ёш ижодкорлар кўрик-танлови эди. Ҳар йили ёзда Зомин тоғи тепасидаги мазкур оромгоҳга республиканинг барча бурчакларидан ёш ижодкорлар ва устоз адиблар йиғилиб келиб, адабиётнинг пасту-баландидан бир ҳафта давомида баҳс этардилар. Абдулла Орипов, Абдусаид Кўчимов, Муҳаммад Юсуф, Собир Ўнар, Раҳим Отаев … ва бошқа устозлар ёшлар ижодини шу ерда бир қур назардан утказиб, қимматли маслаҳатларини берардилар, газета, журнал ва нашриётларга тавсияномалар йўллардилар.\nАна шу йиғинни ҳам ташкиллаштирган ва барча сарф-харажатларини (камида бир юз одамга йўлкира, бир ҳафталик ётоқ ва озиқ-овқат) кўтарган Шавкат Мирзиёев эди. Мазкур кўрик-танлов 2007 йили кимнингдир: “Абдулла Орипов Зоминга ичиб ётишга, ҳордиқ чиқаришга борар экан”, деган чақуви асосида ёпиб ташланди.\nҚуйидаги воқеани эндиликда марҳум, ўша даврда Абдулла Қодирий номли Жиззах Давлат педагогика институтида доцент бўлиб ишлаган ишлаган дўстим Абдуаҳад Сувонқулов айтиб берган эди.\nНавбатдаги вилоят фаоллари йиғилишига кўпчилик Пединститут раҳбарлари ва ўқитувчиларини ҳам таклиф қилишади. Мажлисда вилоят ҳокими Шавкат Мирзиёев вилоят раҳбарларига жуда қаттиқ гаплар айтади ва “боринглар, топшириқни бажаринглар”, дея ҳайдаб чиқариб юборади.\n– Энди бизга навбат етди, шекилли, деб қалтираб ўтирибмиз, – дея ҳикоя қилган эди Абдуаҳад, – аммо Шавкат Мирзиёевнинг ранги дарҳол ўзгарди. Кулимсираб: – узр, булар тўғрима-тўғри муомалани тушунишмайди. Буларнинг тепасида калтак ушлаб турмасанг бошқа иложи йўқ. Мен Тошкентда ҳеч кимга ҳеч қачон ҳатто қаттиқроқ овозда гапирмаганман. Жиззах бошқача экан… Хуллас, кетдик, “Ёшлар маркази”да сизлар учун бир пиёла чой тайёрлатганман, ҳамма гапни ўша ерда гаплашамиз”, деди… Роса маза қилганмиз.\nАбдуаҳад Улуғбек Ҳайдаров мисол тарзида келтирган Ҳамзаев домла ўлими тўғрисидаги воқеага ҳам муносабат билдирган.\nАйтишича, институт раҳбар лавозимларидан бирида ишлаган Ҳамзаев домла аввалдан юрак касал бўлган. Пахта терими пайти барча: ректор ва деканлар далада бўлишгани сабабли у киши Институт раҳбарлари номидан вилоят мажлисларидан бирида қатнашган. Мажлисдан қайтгандан сўнг “вазият таранглашиб боряпти, энди мен ҳам бормасам бўлмайди”, деб пахта теримида қатнашаётган студентлар ёнига кетган. Икки-уч кун далада юргандан сўнг юраги ёмонлашган ва…\nКейин эса эл орасида Улуғбек айтган нохуш миш-мишлар асл ҳақиқат тарзида тарқатилган.\nУлуғбек Ҳайдаров қаламга олган Ўктам Мингбоевич Турсуновни мен шахсан танирдим. Вилоят “Ўзсельхозтехника” бошлиғи эди. Ҳақиқатан Шавкат Мирзиёев уни яхши кўрарди. Ўктам Мингбоевичнинг чапани қилиқлари ҳақида вилоятда ҳалига қадар афсоналар юради. Ўзи ориқ, кичкина бўлишига қарамай, жуссаси ўзидан икки-уч барабар катта раҳбарлар билан олишиб кетаверарди.\nБу одамнинг ҳам оддий халққа ёмонлиги бўлмаган. Аксинча, оддий халқ манфаатлари йўлида раҳбарлар билан талашган. Ана шунинг оқибатида Ўктам Мингбоевич 2001-2003 йиллари қамалиб чиқди. Ҳолбуки, Шавкат Мирзиёев ўз лавозимидан фойдаланиб, уни олиб қолса бўларди. Аммо бундай қилмади. Қамоқдан қайтиб келган заҳоти унга яна амал берилди.\nМен оилам билан 1994 йилдан бугунга қадар Зарбдорда фермерлик қиламиз. Турмуш ўртоғим Зулайҳо Саттарова 1980 йиллари комсомол-ёшлар бригадаси бошлиғи, механизатор бўлган. Комбайнда ғалла ўрган, комбайнда пахта терган. Шу сабабли 1984-89 йиллари СССР Олий советига депутат бўлган. Кейинчалик, мустақиллик шарофати билан, у бошлиқ бригада базасида “Зулайҳо” фермер хўжалигини туздик. Йиғинларда гоҳ мен, гоҳ оилам қатнашарди. Мен қатнашган йиғилишлардан бирига вилоятдан вакил бўлиб Ўктам Мингбоевич келди. Барча гаплар айтиб бўлингандан сўнг, Ўктам Мингбоевич: “Қайси фермернинг шахсан менга, “Ўзсельхозтеника”га гапи бўлса, ҳозир айтсин, қўлимдан келса, бажараман”, деди. Фермерлар бирин-кетин айта бошлашди.\n– Менга “Беларус”га мотор керак, шина керак, ишим тўхтаб қолди, культивациям юрмаяпти, – дея навбатдаги фермер арз қилди.\nЎктам Мингбоевич туман РАПО раисига савол назари билан қараган эди, у “шундай” дея тасдиқлади.\n– Бизда неча пулинг бор? – сўради Ўктам Мингбоевич фермердан. Ўктам Мингбоевич шунақа эди. Ёқтирмаса, ўзидан катта одамни ҳам сенсирайверар эди.\n– Пулим йўқ, – деди фермер.\n– Банкдаги ҳисоб рақамингда-чи?\n– Банкдаям пулим йўқ.\nЎктам Мингбоевич РАПО раисига қаради.\n– Давлатдан катта миқдорда қарз, ўтган йилги пахта-ғалла режаларини бажармаган, – изоҳ берди РАПО раиси.\n– Шу аҳволинг билан мендан шунча нарса сўраяпсанми? – сўради Ўктам Мингбоевич асабийлашиб.\n– Керак бўлгандан сўнг сўрайман-да. Техникам юрмагани туфайли режаларни бажара олмадим.\n– Буни олдинроқ ўйлашинг керак эди.\n– Сиз менга моторни берсангиз…\n– Мана сенга мотор!!! – Ўктам Мингбоевич бош бармоғини кўрсаткич ва ўрта бармоқлари орасига тиқиб, фермерга чўзди. – Ма, ол! Ҳе инсофсиз!!! Бир сўм пулинг йўқ, тағин менга талаб қўясан!!!\nЯна икки-уч фермердан сўнг менга навбат келди. Мен фермер хўжалигимизнинг бир ярим миллион сўм пули “Ўзсельхозтехника”га ўтказилганини, мазкур пулга бизнинг “Беларусь” тракторимизга иккита катта шина ва иккита тележкамизга саккизта шина зарурлигини айтдим. Ўтказган пулимиз шунча эҳтиёт қисмга етар эди. Ўктам Мингбоевич савол назари билан туман “сельхозтехника” бўлими бошлиғига қаради. У ўз навбатида бухгалтерига ўгирилди. Бухгалтер қоғозларига назар ташлаб, менинг гапим ҳақиқат эканини билдирди.\n– Яхши, – деди Ўктам Мингбоевич қаноат ҳосил қилиб. – Пули бўлса, фермерни овора қилмай, айтган нарсаларини эртагаёқ етказиб беринглар. Бу нарсалар вилоят омборида турипти.\nБизга эртаси куниёқ ушбу нарсаларни туман “сельхозтехника”сининг омбор мудири ва экспедитори биргаликда вилоятдан олиб келиб беришди\nМен бундан аввал ва кейин ҳам бир неча бор Ўктам Мингбоевичга дуч келганман, мақсадимни тўғри тушунтира олганман, ҳаққим борлигини исботлаганман. Шундан сўнг у менинг ишимни битириб берган. Ўктам Мингбоевич ҳақидаги турли-туман афсоналар эса ўз ишининг уддасидан чиқа олмайдиган латтачайнар, аммо ётиб тош отадиган ичи кир кимсаларнинг фисқу-фасоди, деб ўйлайман.\nУлуғбек Ҳайдаров қаламга олган Яманқулов эса… Яманқулов … алоҳида масала.\nУбайдулла Яманқулов Жиззахга ҳоким бўлган даврда ҳар йили пахта, ғалла режасини бажарган фермерларга Наврўз арафасида Отчопарда байрам қилиб берар эди…. Яманқуловнинг мажлислари узоғи билан бир ярим соат, икки соат давом этарди, холос. 2004 йили июн бошида Зарбдорга келиб, ғалла ўрими бошланиши муносабати билан йиғилиш ўткизди.\n– Ўрим бошида фақат фермер, комбайнер ва комбайнга хизмат кўрсатувчи МТП ходимлари бўлсин. Ғалла ўрими бошида СФУ раҳбарини ҳам кўрмай, милиция ходимини ҳам кўрмай, йўқса, хафа қиламан. Фермер режани бажаргандан сўнг ғаллани қаерга қўяётгани билан ҳеч кимнинг иши бўлмасин. Бажармасдан ўғирлик қилса, у билан мен шахсан ўзим гаплашаман, милицияни аралаштирмайман, -деди Яманқулов.\nБизнинг уйимиз Бўстон қўрғонида, фермер хўжалигимиз ери Парда Умурзоқов СФУ да. Ораси 22 км. Йўл бўйи Зарбдор тумани марказидан ўтишимиз керак. Демоқчиманки, ғалла ўрими мавсумида мазкур йўл бўйи ДАН ходимлари ғиж-ғиж бўлар эди ва ўзича ғалла ортиб кетаётган автомобиль ушланса, ушлаган ДАН ходими мукофотланарди. Ана шундай ола-тасир паллада биз давлат режасини бажарганимиздан сўнг 40 тонна буғдойни куппа кундузи ўрдириб, ғиж-ғиж ДАНчилар орасидан қўрқмасдан уйга ташиб олиб келганмиз ва уни хоҳлаган одамимизга очиқчасига сотганмиз. Давлатга етти тонна ошиқча ғалла топшириб юборган эканмиз, вилоят ҳокими Яманқулов бу масалага ҳам ўз фикрини билдирди: “Режани бажармаган фермерлар, керак бўлса, ошиқча бажарганларнинг ғалласини сотиб олинглар”. Натижада мен элеваторга топширган ортиқча етти тонна ғаллам учун бозор нархида бир қолоқ фермердан нақд пул олгандан сўнг элеваторга мазкур ғаллани фалон фермер ҳисобига ўтказишлари учун расмий хат бердим. Фойдадан ишлаб топган пулимни эса ўз ихтиёримга қараб ишлатдим.\nПахта масаласи ҳам шунақа эди. Режани бажаргандан сўнг, агар хоҳласак, пахтани териб, пахта заводига олиб борардик-да, исталган фермер харидор бўлса, нархини келишиб,нақд пулга сотиб юбораверардик. Пулни қўрқмасдан кўчада санаб олардик. Чунки бу пахта ҳеч ёққа кетмасди. Ҳокимият учун бу пахта заводга кирса бўлди. У менинг номимдан кирдими, бошқа фермер номидан кирдими, фарқи йўқ. Энг асосийси: бу “приписка” эмас, балки “живой” пахта эди.\nРежани бажарганлар учун жуда катта мукофот эди бу.\nШунингдек, ҳар йили Наврўз арафасида режани бажарган фермерлар Жиззах Отчопарига таклиф этилиб, базм уюштирилар, энг яхши фермерларга мукофотлар берилар ва ҳар бир режани бажарган фермер қўлига гувоҳнома топшириларди. Гувоҳномада: “Мазкур гувоҳнома эгаси бўлган фермер фаолиятини ҳеч бир текширувчи ташкилот текширишга ҳаққи йўқ. Жиззах вилояти ҳокими Яманқулов”, деган деган ёзув турарди. Биз ҳатто эркаланиб,ушбу гувоҳномани машинамизни тўхтатган ДАН ходимларига кўрсатсак, ДАН ходими Яманқулов имзосини кўрган заҳоти бизни қўйиб юборарди.\nХуллас, режани бажарган, ўзини уддалаган фермерларнинг қадри жуда баланд эди.\nҲолбуки, кейинги йиллари ғалла ўрими ва пахта терими олдидан туманларда ҳокимлар тарафидан йил бошида тузилган режалар бир четга итқитилиб, режа сунъий кўтарилиши, натижада сурункали равишда фермерларнинг режани бажариши қийинлаштирилиб, “ишлаган ҳам, ишламаган ҳам бир” бўлгандан сўнг ишга, фермерчиликка қизиқиш сусайиб кетган ҳоллар ҳам кузатилди\nҲолбуки, Шавкат Мирзиёев ташаббусларининг Жиззахдаги давомчиси ва шогирди Убайдулла Яманқулов 2003-2006 йиллариёқ вилоятнинг тоғли туманлари – Бахмал, Ғаллаорол, Зомин, Янгиобод, Фориш, Жиззахнинг Равот қишлоғи тоғ ҳудуди мактаб ўқувчиларини пахта теримига жалб этмай қўйган эди.\nПахтали туманларда терим конвейер усулда йўлга қўйилганди. Қайси бир мулозим агар ишга тўсқинлик қилаётгани ҳақида Яманқуловга хабар етса, ўша мулозимнинг ҳолига вой эди. Яманқулов барча учун 504-89-89 телефон рақамини эълон қилган, хоҳлаган одам бу рақамни териб, бемалол Яманқулов билан мулоқот қилар, арзини айтар ва ўша куниёқ мазкур арзнинг натижасини кўра олар эди. Шахсан мен ўзим уч бора мазкур рақамни терганман. Ҳар сафар Яманқулов узлуксиз гўшакни кўтарган, мен дардимни айтган, ва арзим ижобат бўлган. Мақола чўзилиб кетаяптию, айтмасам бўлмас:.\nБизнинг оилавий биофабрикамиз ҳам бор. 2004 йили Шавкат Мирзиёев Бош вазир бўлгандан сўнг қишлоқ хўжалиги билан астойдил шуғулланиб, айниқса, биолабораториялар ишига катта аҳамият берди. Негаки, биолабораториялар фойдасини у киши Жиззахда ишлаган даврида кўрган эди. Мирзачўл туманидаги биолабораториялар бир неча юз сўм сарфи эвазига катта-катта пахта майдонларини зараркунандалардан тозалаши мумкинлигини Гуля исмли туман ўсимликларни ҳимоя қилиш бўлими бошлиғи ўшанда шахсан Шавкат Мирзиёевга амалда исботлаган. Ҳолбуки ушбу пахта майдонлари миллион-миллион сўмли заҳарли химикатлар эвазига ҳам зараркунандалардан тозаланмаган эди.\nХуллас, 2004 йили Шавкат Мирзиёев бир селектор мажлисида: биолабораториялар ҳисоб рақамига пул туширилсин, улар самарали фаолият юритишига имкон яратилсин, деган топшириқ берди. Ўз навбатида вилоят ҳокими Убайдулла Яманқулов ҳам мазкур топшириқни туман хокимлари ва банкларга етказди. Худди шу фурсатда вилоят ўсимликларни ҳимоя қилиш маркази бошлиғи ва айрим туманлар ҳокимлари ўзаро келишиб, ушбу пулларни биолабораториялар ҳисоб рақамларига эмас, балки вилоят ва туман ўсимликларни ҳимоя килиш марказлари ҳисоб рақамига тушириш ҳақида туманлардаги банкларга кўрсатма бердилар. Мен ўзим аъзо бўлган Зарбдор Пахта банкига бориб, шу ҳол устидан чиқдим: “Туман ҳокими шундай буйруқ берди. Ҳокимга боринг”, дейишди банкдагилар. Туман ҳокимига борган эдим: “Мен сендан сўраб иш қилмайман”, деди ҳоким. Иккимиз айтишиб қолдик. Мендан алам ўтиб кетди, аммо иложим йўқ. Кетдим. Эртаси куни яна банкка бориб, ҳисобимдаги озроқ пулимни қаергадир ўткизмоқчи бўлдим. Ва… билдимки, ҳисоб рақамим туман солиқ идорасидан музлатилипти. Ва яна билдимки, ўша куни туман ҳокимлигининг хатига асосан туман прокуратураси менинг устимдан жиноий иш очипти.\nГаранг бўлиб қолдим.\nШок ҳолатига тушдим.\nШунда кимдир: “Яманқуловга мурожаат қилинг. Телефонига чиқинг, 504-89-89 га чиқинг”, деди.\nБир аҳволда уйга етиб келдим. Биолабораториямизга ўтдим. “Тараққиёт” СФУ дан Баҳром Қораев исмли жанжалкаш бир фермер биомаҳсулот олишга келиб қолди. Ҳужжатларни расмийлаштираётган пайт муамммоларим тўғрисида суҳбатлашдик. “Бемалол телефон қилаверинг. Телефонни кўтаради. Арзингизни эшитади. Арзингиз арзирли бўлса, албатта натижаси бўлади. Яманқулов шунақа раҳбар. У Шавкат Мирзиёевнинг ҳақиқий шогирди”, дея менга далда берди Баҳром Қораев.\nБир ўзим қолиб яна анча фурсат иккиландим. Қўрқдим. Аммо… ўзга чорам қолмаганди. Мени қамаб юборишлари аниқ бўлиб қолган эди. Чунки биз туман ҳокими билан авваллари ҳам бир неча бор айтишган, унинг ҳам, хуллас, менда алами бор эди… Ниҳоят,.. қалтираб, қалтанглаб, рақамни тердим. Ва… шу заҳоти… нариги ёқдан трубка кўтарилди ва “ало”, деган Убайдулла Яманқуловнинг ўктам овози эшитилди. Менинг овозим қалтираб, йиғламоқдан бери бўлиб, ўзимни таништирдим-да, дардимни айтдим.\n– Ўн беш минутда солиқ ҳам, прокуратура ҳам сиздан чиқиб кетади, ҳисоб рақамингиз очилади, кўнглингизни бўлмай ишлайверинг, – деди Убайдулла Яманқулов комил ишонч билан.\nМен, адашиб кетмасин, деб яна бир бор ўзимни таништирдим.\n– Мен сизга айтаяпман-ку, ҳаммаси ўн беш минутда сиздан чиқиб кетади, – дея такрорлади Убайдулла Яманқулов.\nВа… Убайдулла Яманқулов ўз сўзида турди. Мени туман ҳокими чангалидан озод қилди. Кейин яна икки бор Яманқуловга 504-89-89 орқали мурожаат қилганман ва ишимни битириб олганман.\nЭлеваторга, пахта заводига маҳсулот топшириш пайтида қинғирликни аниқласам, сортини пасайтиришга уринсалар, ёки маҳсулот топшириб чиққандан сўнг белгиланган ГСМни беришдан бош товламоқчи бўлсалар (ва шу каби бошқа ҳолларда) мен дарҳол телефонимни олиб, қаршимдаги мулозимни огоҳлантирардим:\n“Ҳозир Яманқуловга хабар бераман!”\nАна шу биргина оғиз ибора ҳар қандай бюрократ мулозимнинг юрагини чиқариб юборар ва у зудлик билан пайсалга солинаётган ишингизни битириб берар эди.\nҲОЗИР БОШ ВАЗИР ВИРТУАЛ ҚАБУЛХОНА ОЧИБ, ЭЛЕКТРОН ПОЧТАСИНИ КЎРСАТДИ. ИСТАГАН ОДАМ МАЗКУР ҚАБУЛХОНАГА ЎЗ АРЗ-ДОДИ БИЛАН КИРИШИ МУМКИНЛИГИ, ОДДИЙ ХАЛҚ УЧУН ЖУДАЯМ КАТТА ИМКОНИЯТЛАР ЯРАТАДИ. КУНИ КЕЧА БОШ ВАЗИРНИНГ ШАХСАН ЎЗИ СИРДАРЁЛИКЛАР БИЛАН УЧРАШУВ ЧОҒИ ВИРТУАЛ ҚАБУЛХОНАГА СИРДАРЁДАН КЕЛИБ ТУШГАН АРЗЛАР БОРЛИГИНИ АЙТГАНДА НЕ-НЕ СИРДАРЁЛИК РАҲБАРЛАРНИНГ ҲОЛИ ҚАНДАЙ КЕЧГАНИНИ ТАСАВВУР ҚИЛИШ ҚИЙИН ЭМАС.\n2003-2006 йиллардаги Яманқуловнинг “ телефон орқали тўғридан-тўғри мулоқоти” бугунги Бош вазир виртуал қабулхонасининг ибтидоий кўриниши эди, холос.\nВа бу жараён давомида сўзсиз қайсидир бир амалдорлар жабрланар, ва жабрланганлар аламини ичига тугиб,пайт пойлашарди. Ана ўшаларнинг ҳаракати боис Яманқулов устидан “Бешенний хоким” номли мақола ёзилган.\nАммо “бешений”лар бошқалар эди…\nЯманқулов эса ўша, ўзи ҳоким бўлган йиллари пахта теримида шунақа бир шароит яратдики, ҳеч қанақа даъват, милиса билан уйма–уй юриб, пахта теримига ҳайдаш, пахтага чиқмаганларнинг уйидаги свет-газини узишларига ҳожат қолмаган эди. Чунки…\n… ишлаган одам борки, гарантияли равишда ваъда қилинган пулни оларди. Пулни бермаган фермернинг ҳолига вой эди.\nАна шунақа қинғир фермерлар ҳатти-ҳаракати боис ёзилган Улуғбекларнинг мақолалари. Аслида эса… Яманқулов топшириғи билан биз фермерлар терим олдидан банклардан нақд пул олардик ва дала бошида турардик. Келган теримчиларга кечқурун терган ҳар бир кг жисмоний пахтаси учун (пахта заводи ҳисоблаган кондицион пахта эмас), белгиланган ҳақни берар эдик. Бу ҳолни кўргандан сўнг халқ орасидан ташаббускорлар чиқиб, ўзлари атрофидагиларни тўплаб, бригадалар туздилар. Автомобиллар ёлладилар. Биринчи терим пайтида биз бунақа бригадирлар ортидан югуриб юрардик. Чунки ҳар бир фермер ўз пахтасини тезроқ териб топширишни истар эди.Шунда сорт юқори бўлар, юқори сортли пахтанинг нархи ҳам қиммат эди. Шунинг учун бошқа фермер бир сўм бераётган бўлса, биз 1 сўм 20 тийин ваъда қилардик. Автомобиль харажатини албатта тўлардик. Ва автомобиль ҳайдовчиси билан ҳам гаплашардик. Каттароқ ваъда берардик. Ва…яна ҳашарчиларга тушлик қилиб берардик. Тушликни ҳам аслида Яманқулов ташкиллаштирар эди. Ҳар бир фермернинг пахта гектари, тоннасига қараб, озиқ-овқат режаланар, кейин банклар шу режа асосида фермерлар учун Тошкентдан пул олар, пул фермерлар ҳисоб рақамига, ундан озиқ-овқат етказадиган савдо ташкилотига ўтказилар, савдо ташкилоти эса терим олдидан кўрсатилган озиқ-овқатни тайёрловчилардан етказиб келиб, фермерларга тарқатар эди.\nАна шу пулларни, озиқ-овқатни теримчилардан яширишга уринадиган фермерлар етарли эди. Оқибатда ҳашарчилар уларнинг устидан прокурорга, Яманқуловга арз қилишар, натижада…\nШу тахлит тошкентлик ҳашарчиларсиз, тоғлик ўқувчиларсиз пахтани бемалол териб олардик ўша йиллари…\nШавкат Мирзиёев ана шу қадар етук шогирдлар тайёрлаган ва етиштирган эди. Агар, Улуғбек Ҳайдаров айтмоқчи, Ўктам Турсунов ва Убайдулла Яманқуловлар ҳам эндиликда вазифаларга тиклансалар, мен бу ишни албатта қўллаб қувватлаган бўлар эдим.\nБундай дейишга асос бор. Негаки, 12 сентабрда Жиззах вилоятида бир кунда етти туман ҳокими алмаштирилди. Ва аксарият аввал баланд лавозимда ишлаб, кейин кўзга кўринмай кетганлар бугун тикланмоқдалар. Жумладан, бизнинг Зарбдор туманимизга илгари Хоразм вилояти ҳокими бўлган Ислом Бобожонов ҳоким бўлди.\nҲозир туманимизда майин шабада мисол ёқимли хушхабарлар эсмоқда. Эшитимизча, Зарбдорга 80 (саксон) миллиард сўм инвестиция олиб келинаётган эмиш. Туманда бир нечта қўшма корхоналар, аҳоли учун арзон турар-жойлар қурилар эмиш. Тумандаги нефть, химия, солиқ, МТП, МТС ва бошқа шу каби қишлоқ хўжалигига хизмат кўрсатадиган бошқа ташкилотларининг, хусусан, фермерларнинг давлатдан, бошқа ташкилотлардан 30 млрд. Сўм қарзи мавжуд экан. Қарз музлатилармиш…\n– Шундай ишлангки, – деган эмиш Шавкат Мирзиёев Ислом Бобожоновга, – мен икки йилдан кейин келиб, Зарбдорни танима й қолай.\nБиз, зарбдорликлар, шу ҳаракатнинг илк натижаларини кўргандай бўляпмиз. Илоё, Бошланган ишларга кўз тегмасин!\nМен тушунишимча, бундай хуш ўзгаришлар битта бизнинг туманда эмас, балки республика бўйлаб давом этаётир.\nМенинг саккиз нафар қизим бор. Уларнинг олтовини эрга бердим. Иккитаси ҳали ёш. Қизларимнинг аксарияти тўхтовсиз турли танловларда қатнашадилар, совринлар ютадилар, олий ўқув юртларига киришда имтиёзларга эга бўладилар.\nМенинг тўртинчи қизим, 1992 йили туғилган Зулхумор Мамарасулзода боғча ёшидан бошлаб қўшиқчиликка меҳр қўйди. Тинмай танловларда қатнашди. Республика миқёсида ҳам совринли ўринларни эгаллади. Аммо бир неча йил давомида ғолиб бўлиш насиб этмади. Ногоҳ 2013 йили Зулхумор барча ёш санъаткорларнинг орзуси бўлмиш “Ниҳол” мукофоти совриндори бўлди. Республиканинг энг муҳташам “Истиқлол” санъат саройи саҳнасига чиқиб, қўшиқ айтди…. Албатта… хурсандчилигимизнинг чеки йўқ эди. Аммо ҳайрон эдик.\nБахт қуши қаёқдан келиб, Зулхумор қизимизнинг бошига қўнди экан?!! “Ниҳол” мукофотига эришиш учун катта-катта танишлар, катта-катта маблағлар бўлиши шарт, деган узунқулоқ гапларни кўп ва хўп эшитган эдик. Бизнинг катта-катта танишларимиз ҳам, уларга берадиган катта-катта пулларимиз ҳам йўқ эди.\nВа… Жиззахда санъатга алоқадор кимки лавозимли инсон бор, аксарияти Зулхуморга душман кайфиятига тушиб қолди. Зулхуморга очиқ-ошкора ҳужумга ўтдилар, арзимаган нарсани баҳона қилиб, вилоят даражасидаги Мустақиллик байрам тадбирларидан Зулхуморни олиб ташладилар.\nҲолбуки, вилоятда “Ниҳол” мукофоти совриндори – битта. У ҳам Зулхумор. Шунча йилдан бери Жиззахдан Зулхумордан бошқа “Ниҳол” мукофоти совриндори чиқмаган.\nҲолбуки, Зулхуморни ўртага чиқариб, кўз-кўз қилса арзийди.\nБир эмас, бир нечта қўшиқлар айттирса арзийди.\nХуллас, куз кунларининг бирида бизга хушхабар етиб келди. Бир селектор йиғилишида Шавкат Мирзиёев маданиятчилар масаласига тўхталиб, ногоҳ Жиззах вилояти ҳокимига мурожаат қилипти:\n– Сайфиддин, вилоятингдаги “Ниҳол” мукофоти совриндорини танийсанми? Гаплашдингми у билан?\n– Гаплашдим,.. гаплашдим, Шавкат Миромонович!\n– Уни мен “Ниҳол” қилдим. У менинг “Ниҳол”им. Биласанми шуни?! Сен ўзинг қачон “Ниҳол” чиқарасан?\nШу гап билан Шавкат Мирзиёев бошқа масалага ўтиб кетади. Оқибатда Зулхумор бошида тўпланган қора булутлар тарқади.\nҲеч қандай ғаразсиз, таъмасиз яхшилик қилиш мана бунақа бўлади. Ҳеч қандай ғаразсиз, таъмасиз халқ орасидаги талантларни, қишлоқ қизларини республика даражасида кўзга кўрсатиш мана бунақа бўлади.\nШАВКАТ МИРЗИЁЕВ ЖИЗЗАХДА ШАРОФ РАШИДОВ ҲАКИДА…\nМен хозирда европада яшасамда ёзувчи келтириб утган мана бу Пўлат Пардаев, Муҳиддин Қурбонов, Зиёдулло Разоқов, Мамаражаб Назаров, Бахриёр Ҳамроларни яхши таниганман. Улугбек Ашур уларни тухмат учун судга берган. Суд бошланиши олдидан улар судяни кабинетида Улугбекдан кечирим сурашган. Ва судя уларни яраштириб куйган. Кейин хаммаси бирга чойхонага кетишган. Абулкосим Мамарасулов, вокеаларни бузиб курсатиб, бир жахонгашта ва жасур журналистни “халк душманига” чикариш яхшими? Сизчи? Уша сиз мактаётган Мирзияевни ташаббуси билан, ёшу кари пахта даласига чикканида, сиз уларни “Мажбурий мехнат курбонлари” деб хисоботлар тулдириб, Америкадаги ташкилотларга шу маълумотларни кандай пуллаётганингиз хакида хам ёзинг! Улугбек Ашур сиз каби ичикора булганида, аллакачон сизга жавоб ёзган булурди. У, дунёдаги жуда куп узбеклар яхши танийдиган жасур журналист. Абулкосим Мамарасул мактаётган (ё макташга мажбур булаётган)Шавкат Мирзияевнинг кимлигини жиззахда ва самаркандда хамма билади. Ёлгон хам эви биланда.\nШокиржон!? Шокиржонми ё Улуғбек Ҳайдарми?! Нимани қаерда сотганимни билсангиз, ёзинг. Эълон қилинг. Қўрқадиган жойим йўқ. Аммо насиб қилса, ўша ҳуқуқ ҳимоячилари ва сиз билан бетма-бет бўлармиз,.. Ҳаммаси айтилар. Мен бу фактларни осмондан олганим йўқ. Мамаражаб Назаров, Муҳиддин Қурбонов, Зиёдулло Разоқовлар билан битта Бўстонда қўни-қўшни яшаганмиз.Яшаяпмиз. Дардларимизни бир биримизга айтганмиз… Толиб оға Ёқубов, Эгамназар Шайманов…ларнинг сиз ҳақингиздаги ошкора ҳақиқатларини эса интернетдан ўқиганман.\nАбулқосим акага ҳурматимиз бор. Яхши ва исботли мақолалар ёзар экан.\nАбулқосим тўғри гапларни ёзган. Мирзиёев кечаю кундуз ишлади Жиззахда. Президентнинг ишончини шунда қозонди. Давлат бюджетидан бир тийин ҳам олмай, жуда кўп қурилишлар қилди Жиззахда. Бу Каримовга жуда ёқди. Унга аслида мана шундай йўқдан бор қиладиган одам керак эди. Чунки далвт бюджетини унинг қизлари ва хотини талаб бўлган эдилар. Бугунги Президентга ҳам ҳали жуда қийин бўлади бу ямоқ бюджет тешикларини беркитиш…\n12/09/2016 at 9:31 AM\nАбулқосим Мамарасулов тўғри айтибди, қачонки раҳбар тўғри халқ ва давлатни манфаатини кўзлаб ишласа, унгаа бўйсинувчи амалдорлар ёки иши юришмаганлар барча тусиқларни яратиб тўғри раҳбарни ҳам номини қора қилади.\nРаҳбар қаттиқ қўл талабчан бўлмаса, бизда одамлар ҳамма нарсани талон тарож қилиб кетади. Совет вақтида одамлар ўғирликка ўрганган бўлса, Каримов вақтида қонунсизлик ва пораҳурлик мисли кўрилмаган даражага чиқди.\nSHAVKAT M. jIZZAXDA BUNCHA ISHLARIDAN BEXABAR IKANMIZ. AXIR U KISHI MARD, JENTILMAN BO’LGANLIGINI HIS QILDIM BU MAQOLANI O’QIB.\nҲақиқатдан ҳам тўғри, кўролмаслик фақат бизни халқга эмас бутун инсон зотига тиккан касалик. Қизингиздек талантлар ҳамиша парда ортида қолиб кетади.\nИсмат Хушев: Президент Девони раҳбари Зелемхон Ҳайдаров портретига шарҳ (1) - 521720 марта ўқилган


Пайариқда коронавирус билан касалланган фуқаро аниқлангани ростми? - zarnews.uz\nБайрам таътилида уйда ўтиргандим. Танишим телефон қилиб, коронавирус ваҳимасидан асаблар чарчаганини гапириб қолди. Айтишича, Россияданми ёки бошқа чет давлатдан келган бир одамнинг уйига оқ халатли кишилар (соғлиқни сақлаш ходимлари) келиб, олиб кетишган экан.\nТанишимнинг овозида қишлоғидаги шов-шувдан ваҳима ва хавотир сезиларди: “маҳалламиздан коронавирус чиқибди”. Бу шов-шувли хабарга ойдинлик киритиш мақсадида туман санитария-эпидемиология осойишталик маркази эпидемиолог врачи М.Равшановага телефон қилиб, бўлиб ўтган суҳбатни гапириб бердим.\nУнинг хабар беришича, чет элдан келган фуқароларнинг уйларига бориб, карантинда яшашни - ўзи бир хонадан чиқмай, идиш-товоғини алоҳида қилиш буюрилаяпти. Бундан ташқари, ҳудудий соғлиқни сақлаш бўлинмаси билан ҳамкорликда у билан мулоқотда бўлган кишилар рўйхати шакллантирилиб, улар ҳам огоҳлантириляпти.\nБугунги кунгача туманда чет элдан келиб, назоратга олинган фуқаролар сони 275 нафарга етди. Уларга чекловлар ўрнатилган. 14 кун давомида агар касал бўлса, иситма қилса, дарҳол шифокорларга мурожаат қилишлари сўралмоқда. Хуллас, танишимнинг ваҳимаси бекор экани, бу билимсиз кишиларнинг тушунмовчилиги сабабли келиб чиққан навбатдаги асоссиз хабар эканлиги аниқ бўлди.\nКелинг, сиз ҳам ваҳимага тушманг ва вазиятни хотиржам таҳлил қилинг. Биринчи навбатда, ниқоб тақинг ва ўз микробларингизни бировга ўтказмаслик, бировникини юқтириб олмаслик чораларини кўринг. Кўпроқ ишланг, жисмоний тарбия билан шуғулланинг, соғлом овқатланинг. Бу иммунитетингизни яхшилайди.\nБунинг устига руҳий ҳолатингиз хотиржам ва хурсандчилигингиз зиёда бўлса, вирус сизга яқинлашмайди. Одамлардан ҳар хил ваҳималарни эшитиб, шошиб қолмайсиз. Бошқаларни ҳар хил бўлмағур хабарлар билан безовта қилмайсиз. Муҳими, шифокорлар тавсияларига амал қилинг!\nхалқ депутатлари Пайариқ тумани Кенгаши депутати.\nТеглар: Пайариқ коронавирус карантин ёлғон хабар


Калимантан ҳақида — У ким, бу нима — QOMUS.INFO\nQOMUS.INFO > К ҳарфи > КАЛИМАНТАН\nКАЛИМАНТАН, Борнео — Малай архипелагидаги энг йирик орол, Катта Зонд о. лари таркибида. Майд. 734 минг км2 (катталиги жиҳатидан Ер юзида Гренландиядан кейин 2-ўринда). Аҳолиси 10 млн. дан зиёд. Калимантан ҳудудининг катта қисми Индонезия таркибида, шим. ва шим.-ғарбий қисми Малайзия ва Бруней давлатлари ҳудуди.\nКалимантан соҳилининг катта қисми ботқоқлашган пасттекислик, қирғоқ чизиғи текис. Марказий қисми бал. 2000—3500 м ли палахса тоғлардан иборат. Калимантан шим. даги Кинабалу тоғи (4101 м) — оролнинг энг баланд жойи. Тоғлар, асосан, гранит, гнейс, кристалли сланецлардан иборат. Нефть, газ, тошкўмир, темир, марганец, хром, мис ва б. руда конлари бор. Иқлими экваториал иқлим. Текисликларда т-ра 25—27°. Йиллик ёғин 2000—3500 мм. Дарё кўп. Йирик дарёларининг қуйи қисмида кема қатнайди. Тупроғи подзоллашган латерит тупроқ. К. ҳудудининг 75% и ўрмон. Текисликлар нам тропик ўрмонлар (пальма, бамбук, фикус), ён бағирлар дуб ва игна баргли ўрмонлар, тоғ тепалари бутазор ва яйловлардан иборат. Ҳайвонлардан фил, маймунлар, айиқ, каркидон бор. Қушларнинг 600 га яқин тури яшайди. Аҳоли кокос пальмаси, шоли етиштиради. Балиқ овланади. Бир нечта миллий парклар мавжуд. Йирик шаҳарлари — Понтианак, Банжармасин, Самаринда, Кучинг, Бандар-Сери-Бегаван.\nКалимантаннинг туб жой аҳолиси турли қабилалардан ташкил топган, улар кўпинча даяклар деган умумий ном билан аталади. Калимантан соҳилидаги князликлар 13-а. дан Ява ҳокимларига карам бўлган. Европаликлар оролга 17-а. дан кела бошлаган.


Қиличбозлик. Тошкентда ўтказиладиган халқаро турнирлар олдидан матбуот анжумани бўлиб ўтди / Olamsport.com\n29 авг 19:43\nҚиличбозлик. Тошкентда ўтказиладиган халқаро турнирлар олдидан матбуот анжумани бўлиб ўтди\nАввал хабар берганимиздек, сентябрь ойида пойтахтимиз қиличбозлик бўйича иккита халқаро турнирга мезбонлик қилади.\nАввалига 5-8 сентябрь кунлари "Сателлит" халқаро турнири бўлиб ўтса, 9-10 сентябрда Марказий Осиё қиличбозлик Конфедерацияси очиқ чемпионати ташкил этилади.\nБугун Республика ихтисослаштирилган гимнастика саройида ушбу мусобақалар олдидан матбуот анжумани ташкил этилди. Унда Ўзбекистон қиличбозлик федерацияси вакиллари ҳамда оммавий ахборот воситалари ходимлари иштирок этишди. Анжуман аввалида Ўзбекистон қиличбозлик федерацияси бош котиби Гулнора Саидова ўтказиладиган мусобақалар ҳақида маълумот берди. Шунингдек, турнирларнинг ташкилий жиҳатлари, рейтинг тизими ҳақида гапириб ерди.\nШундан сўнг Ўзбекистон қиличбозлик федерацияси раисининг ўринбосари Геннадий Пелих ўз фикрларини билдирди.\n"Федерацияда катта ҳажмдаги иш олиб борилмоқда. Бунинг самараси ўлароқ, Ўзбекистонга ушбу рейтинг турнирини ташкил этиш имконияти берилди. Ушбу мусобақалар муҳим рейтинг очколарини тақдим этади. Бундан ташқари, келаси йили ташкил этиладиган лицензион мусобақага тайёргарлик вазифасини ҳам бажаради.\nТурнирда иштирок этиш учун АҚШ, Италия, Британия, Россия, Бразилия, Туркия ва бошқа мамлакатлардан қиличбозлар ташриф буюришади. Биз келажакда ҳам шундай нуфузли мусобақаларга мезбонлик қилишни мақсад қилганмиз", - деди Геннадий Пелих.\nТадбир давомида Ўзбекистон терма жамоаси мураббийи Игорь Чикинёв, Халқаро тоифадаги ҳакам Аида Ҳасанова ҳам журналистлар томонидан берилган саволларга жавоб беришди.\nЧирчиқда қиличбозлар чиғириқдан ўтди 0\nҚиличбозлик. Тошкентда "Киндер Лига"га старт берилди 0\nҚиличбозлик. Паола Плиего ва Яна Обвинцева Монреаль Гран-Присида қатнашди 0


Юзлаб хонандаларга хит қўшиқлар ёзиб берган шоир Мирзо Карим 11 йил деганда уйли бўлди (видео) - Daryo\n18:58, 09.01.2021 51359\nЮзлаб хонандаларга хит қўшиқлар ёзиб берган шоир Мирзо Карим 11 йил деганда уйли бўлди (видео)\n«Орангизда онам бўлсайди», «Дадамга ичирманглар», «Ёшлик бизни ташлаб кетади», «Жайра-жайра», «Дадамнинг мухлислари», «Маликам», «Уйга қуруқ қайтмасин эркак» каби юзлаб оммалашган қўшиқларнинг муаллифи, шоир Мирзо Карим уйсиз яшаётгани, оиласи ва фарзандлари билан ўн йиллардан буён ижара уйларда сарсон бўлиб юргани ҳақида шоир билан 2019 йилнинг ноябрь ойида интервью қилган эдик.\nШоир Мирзо Карим «Дарё» мухбири Феруз Муҳаммадга берган интервьюсида 2020 йилнинг декабрь ойида 11 йиллик ижара азобидан қутулиб, шахсий уйига кўчиб ўтгани ҳақида интервью берди.\nЎн бир йилдан кўпроқ вақт мобайнида, етти мартадан кўпроқ ижара уйларда кўчиб яшаган эдик. Худога шукр, бошпанали, ватанли бўлдик, бундан оиламиз билан жуда хурсандмиз. Шу ишда хайрихоҳлик билдирган, ҳеч бўлмаса «Мирзо Каримнинг мушкули осон бўлсин», дея дуо қилганлардан ҳамиша миннатдорман, уларнинг хизматларидаман.\nЁзувчи ва шоирларга ажратилган уйдан бизнинг ҳам насибамиз борлигидан хурсандмиз.\nЯнги уйда кўчиб келгач, қалбимда шукроналик ҳис қилиб, ўтган кунларни сарҳисоб қилиб, ўйлаб бошладим. Баъзан ўйлаб қоламан, бизни балки ижаралар машҳур қилганмикан, деган хаёллар ҳам келади.\nАввало ижарама-ижара юрган одам қаерга кўчиб боради, одам яшамаётган жойга боради. Уйда одам яшамадими у уйдан фаришта қочади, файз кетади, ҳашаротлар босиб кетади. Бир уйга борсак, ҳашаротлар жуда кўпайиб кетган экан. У уйни дорилаб, тозаласак ҳам яшаш имконияти бўлмади. Бир ҳафта ўша ерда яшаб, кейин яна бошқа жойга кўчишга мажбур бўлганмиз.\nЖамики ижарада яшаётган дўстларим, қадрдонларим, албатта, уйингиз бўлади. Фақат сабр билан яхши кунларни кутиб, ҳаракат қилиш керак.\nДўстим, хизматдошим собиқ Фарғона вилояти ҳокими Шуҳрат Ғаниев биринчилардан бўлиб ёрдам қўлини чўзди. Айтманг дейишган, аммо айтаман. Қўқонлик Илҳомжон акам, мусофирчиликда юрибди сўхлик Собиржон исмли укамиз, жамики мусофирчиликда юрган инсонларга раҳмат айтмоқчиман.\nАслида райҳон билан тушган суратимдан кейин ҳаммаси бошланиб кетганди. Шоира Малика Салимова, Малика Майя, Абдумалик укамиз, Сундар Қорабоев, Абдувоҳид Сувонов, яйпанлик укамиз Субҳониддин, Собиржон, банкда ишлайдиган укамиз Отабек ва яна кўплаб инсонларга миннатдорчилик билдираман. Балки, кимларнингдир исмлари эсимдан чиқиб қолган бўлса, узр сўрайман. Уларнинг барчасига раҳмат айтмоқчиман.\nБуни айтиб ўтаман дея кўнглимга тугиб қўйганман. Санъаткорлар ичида Хуршидбек Расулов ҳамда укалари Жаҳонгир Расулов ёрдам қилишди. Укамиз Улуғбек Раҳматуллаев, Қиличбек Мадалиев, Яҳёбек Мўминов ёрдамларини аяшмади.\nМирзо Карим, Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмаси аъзоси, шоир\nМавзуга доир: Юзлаб хонандаларга хит қўшиқлар ёзиб берган шоир Мирзо Карим уйсиз яшамоқда (фото+видео)\n15:09 Бугун 218\n14:57 Бугун 1402\n14:33 Бугун 2241\n22:27, 02.08.2021 72457\n18:56, 03.08.2021 67514\n22:22, 03.08.2021 59731


Тошкентда Россиянинг педагог кадрлар тайёрлайдиган университет филиали ташкил этилди - UzNews.uz\nШавкат Мирзиёев педагогика соҳаси учун кадрлар тайёрлайдиган хорижий ОТМ филиалини ташкил этишга оид қарорни имзолади.\nПрезидент қарори билан "А. И. Герцен номидаги Россия давлат педагогика университети" Федерал давлат бюджети олий таълим муассасаси (Университет)нинг Тошкент шаҳридаги филиали ташкил этилди.\n– барча даражадаги мутахассислар ва илмий-педагогик кадрлар тайёрлаш, қайта тайёрлаш ва уларнинг малакасини оширишни амалга оширади;\n– таълим жараёнини рус тилида, кейинчалик бошқа тилларда ҳам олиб боради;\n– кадрлар тайёрлашни кундузги, кейинчалик сиртқи таълим шаклида олиб боради;\n– абитуриентларни қабул қилиш ва битирувчиларни аттестациядан ўтказишни Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги билан келишган ҳолда университет томонидан белгиланган талаблар ва қоидаларга мувофиқ амалга оширади;\n– битирувчиларга Ўзбекистонда олий маълумот тўғрисидаги ҳужжат сифатида тан олинадиган университетнинг белгиланган намунадаги дипломини беради.


Тенг ҳуқуқ – тенг имконият | Ўзбекистон Халқ демократик партияси\n2020-10-29 18:10:54 367\nБу ёруғ оламда ҳар бир инсон бахтли яшашга ҳақлидир. Бироқ тақдир ҳукми биланми ёки ҳаёти давомидаги турли сабаблар билан инсон эркин ўзи ҳаракатланишини йўқотиши қанчалик руҳ ва дилга озор беришини исботлашга ҳожат йўқ. Шундай вақтда жамиятнинг ҳар бир аъзоси замондоши бўлган имконияти чекланган шахсларни тақдир ҳукмига ташлаб қўймасдан кўмак бериши бу аслида энг инсонийликнинг намунасидир.\nБу вазифаларни амалга оширишда шундай инсонлар билан мулоқот қилиш, ҳамкорлик қилиш ва уларнинг қалбидан чиқаётган сўзларга қулоқ солиш керак, албатта.\nШу мақсадда Ўзбекистон ХДП Тошкент шаҳар кенгаши пойтахтимизнинг Чилонзор туманида ногиронлиги бор шахслар учун яратиб берилган шароитлар билан танишди. Уларнинг ўйлантираётган муаммоларни эшитиш ҳамда бартараф этишда депутатлик ва жамоатчилик назоратини ўрнатишни кўзлаб Тошкент шаҳар Кўзи ожизлар жамиятида “Тенг ҳуқуқ – тенг имконият” лойиҳасини амалга оширди. Дастлаб расмиятчиликдан чекланган ҳолда бугун уларни нима қийнамоқда, деган ҳақли бир савол ўртага ташланди.\nМаълум бўлишича, айнан кўзи ожизлар учун Чилонзор туманида махсус турар жойни ўз эгаларига хусусий мулк қилиб беришда тушунмовчиликлар ва муаммолар бор. Ушбу масаланинг ечими Ўзбекистон ХДП Чилонзор туман кенгаши раиси, халқ депутатлари Чилонзор туман кенгаши депутати Дона Маҳмудова томонидан назоратга олиниб, масалани амалий ҳал қилиш борасида масъуллар билан ҳамкорлик қилиниши қатъий белгилаб олинди.\nЯна бир масалада ҳақли бир савол туғилди. Пойтахтимизда ҳаракатланаётган автобуслар нима сабабдан бекатларнинг номини овозли қилиб айтмаслиги ёки уларнинг йўналиш рақамлари кичкина қилиб ёзилгани бугун кўзи ожизлар учун катта муаммоларни юзага келтираётганига оид масала билан мурожаат қилинди. Бу борада Тошкент шаҳар транспорт бошқармасига депутатлик сўровини жўнатиб, муаммони бартараф қилишга оид чоралар кўрилиши маълум қилинди.\nЯна бир масала. Бугун пойтахтимиздаги аксарият ахборот ресурс марказларида кўзи ожизлар учун аудио дарсликлар етишмайди ёки умуман мавжуд эмаслиги кўзи ожиз бўлган 324 нафар мактаб ёшидаги ўқувчиларнинг ўқиши учун қатор муаммоларни келтириб чиқармоқда. Ваҳоланки, Тошкент шаҳар кўзи ожизлар жамияти томонидан бир қатор аудио дарсликлар тайёрланган. Фақат ахборот ресурс марказларнинг раҳбарлари бу китобларни ўз муассасаларига жойлаштирса бўлгани.\nБу борада Ўзбекистон ХДП Тошкент шаҳар кенгаши масъуллари Тошкент шаҳар “Билим” ахборот-кутубхона маркази билан ҳамкорлик қилиб барча туманлардаги бўлимларига шундай аудио китобларни етказиб берилишига оид чоралар белгилаб олинди.\nМаълумки, имконияти чекланганларнинг бандлигини таъминлаш энг муҳим масалалардан бири. Мамлакатимизда бундай инсонларнинг меҳнат қилиши, ишга жойлашиш учун алоҳида ўринлар ажратилмоқда. Лекин шунга қарамай, кўзи ожизларни барча идораларда ҳам бирдек ишга қабул қилишга хайрхохлик билдирмаётган ташкилотлар бор. Бу ногиронлиги бор шахсларнинг оиласида моддий қийинчиликларни келтириб чиқармоқда. Уларнинг соғлиги ва имкониятларига қараб, тадбиркорлик фаолиятини юритиши энг мақбул йўл бўлса-да, бу бўйича баъзи бир сунъий муаммолар ҳали ҳамон мавжуд эканлиги маълум бўлди. Хусусан, улар ишлаб чиқарган маҳсулотларга давлат харидларини амалга оширишда баъзи бир тўсиқлар юзага келяпти...\nУмуман олганда, биз қураётган жамиятда ҳақиқатдан ҳам тўсиқсиз ҳаётни муҳайё қилиб бериши зарур. Бунинг учун эса белгиланаётган ҳар бир чора-тадбирлар ижросини барча даражадаги масъуллар сифатли ва ўз вақтидаги ижро этиб, “Халқ давлат учун эмас, давлат халқ учун” хизмат қилишини амалда исботлаб бериши лозим.\nЎзбекистон ХДП Тошкент шаҳар кенгаши пойтахтимизнинг барча туманларида тенг ҳуқуқ ва тенг имконият тамойили борасида ишларни давом эттиради.


Флаконларга 1,0 г дан солинган инъекцион эритма тайёрлаш учун кукун\n1 дона флакон таркибида қуйидагилар мавжуд:\nФаол модда: цефоперазон (натрий тузи кўринишида) 1г.\nЦефоперазон – ІІІ авлод цефалоспоринлари гуруҳига кирувчи кенг таъсир доирасига эга антибиотик. Бактериал девор синтезини босиш йўли билан бактерицид таъсир кўрсатади. Микробларга қарши таъсир кўрсатиш доираси клиник аҳамиятга эга бўлган патоген қўзғатувчиларнинг кўпчилигини, хусусан қуйидаги граммусбат микроорганизмларни: Staphylococcus aureus, St. epidermidis, Streptococcus pneumoniae, Str. Pyogenes, Str. agalactiae; қуйидаги грамманфий микроорганизмларни: Bordetella pertussis, Citrobacter spp., Enterobacter spp., E. coli, Haemophilus influenzae (шу жумладан β-лактамазани ишлаб чиқарувчи), Klebsiella spp., Morganella morganii, Neisseria gonorrhoeae, (шу жумладан β-лактамазани ишлаб чиқарувчи), N. meningitidis, Providencia spp. Proteus mirabilis, P. vulgaris., Pseudomonas aeruginosa, Salmonella spp., Serratia spp. (шу жумладан S. marcescens), Shigella spp., Yersinia enterocolitica; ва қуйидаги анаэроб микроорганизмларни ўз ичига олади: Bacteroides fragilis, Clostridium spp., Fusobacterium spp., Peptostreptococcus spp., Peptococcus spp., Veillonella spp.\nМаксимал концентрациясига (Cmax) вена ичига (в/и) киритилганидан кейин 15 дақиқадан сўнг ва мушак ичига (м/и) киритилганидан кейин 1 соатдан сўнг эришилади. Плазма оқсиллари билан 82-93% га боғланади. Цефоперазон барча органлар ва тўқималарга яхши ўтади, терапевтик концентрацияларда киритилганидан кейин 12 соат давомида перитониал, асцитик, амниотик суюқликларда ва киндик ичакчасининг қонида аниқланади; танглай бодомсимон безларида, синусларнинг шиллиқ қаватида; ўпка ва балғамда; жигар тўқималарида, сафро ва ўт пуфаги деворида; буйраклар, мочеточниклар, простата бези, мояк, бачадон ва фаллопий трубаларида ҳамда суякларда тўпланади.\nШикастланмаган гематоэнцефалик барьерда (ГЭБ) орқа мия суюқлигига деярли ўтмайди, озгина миқдорда кўкрак сутига ўтади.\nЦефаперазоннинг сафродаги Cmax га 1-3 соатдан кейин эришилади. Препарат 2 г дозада в/и га болюсли киритилганидан кейин 0,5-3 соатдан сўнг унинг концентрациялари мос равишда 66-6000 мкг/мл ни ташкил этади.\nПрепаратнинг 1% дан ками метаболизацияга учрайди. Цефоперазоннинг организмдан ярим чиқарилиш даври (Т1/2) 2 соатга яқин вақтни ташкил этади. Организмдан асосан сафро (70%) ҳамда сийдик (30%) билан чиқарилади. Буйрак етишмовчилигида дозани ўзгартиришга хожат йўқ.\nЮқори ва қуйи нафас олиш йўллари, сийдик чиқариш ва сафро чиқариш йўлларининг бактериал инфекциялари, абдоминал инфекциялар (перитонит, холецистит, холангит ва бошқ.), сепсис, менингит, тери ва юмшоқ тўқималар инфекциялари, суяклар ва бўғимлар инфекциялари, кичик тос органларининг инфекцион-яллиғланиш касалликлари (эндометрит, сўзак ва жинсий йўлларнинг бошқа инфекциялари).\nШунингдек препарат жарроҳлик операцияларидаги инфекцион асоратлар профилактикаси учун ҳам қўлланади.\nЦефалоспоринлар ва бошқа β-лактамли антибиотикларга нисбатан юқори даражадаги таъсирчанлик. Ҳомиладорлик даврида, кўкрак билан эмизиш даврида, жигар ва буйрак етишмовчилигида эҳтиётлик билан қўлланади.\nЦефоперазон препарати қўлланадиган терапияни бошлашдан олдин беморда тери пробасини ўтказган ҳолда антибиотикка ва лидокаинга юқори даражада таъсирчанлик бор-йўқлигини аниқлаш зарур.\nКатталар учун одатий доза:\n-енгил ва ўрта оғирликдаги инфекциялар: ҳар 12 соатда 1-2 г;\n-оғир инфекциялар: ҳар 12 соатда 2-4 г. Суткалик дозани кейинчалик 12-16 г гача ошириш зарурати туғилганида, у 3 марта киритиш учун бўлинади (ҳар 8 соатда).\nДаволаш курси –7-14 кун.\nБолаларга суткасига 2 марта киритиш учун 50-200 мг/кг доза тайинланади. 8 кунликкача бўлган янги туғилган чақалоқларга препарат ҳар 12 соатда киритилади, бироқ препарат янги туғилган чақалоқларга тайинланганида эҳтимолий хатарни ҳам инобатга олиш зарур. Оғир инфекцияларда болаларга суткасига 2-3 марта киритиш учун 200-300 мг/кг ҳисобидан тайинланади.\nАсоратсиз гонококкли уретритда м/и га бир марта 0,5 г препарат киритилади.\nОперациядан кейинги асосратлар профилактикаси учун операция бошланишидан 30-90 дақиқа олдин в/и га 1-2 г дан киритилади, кейин эса ҳар 12 соатда киритилади, бироқ бу ҳолат одатда операция тугаганидан кейин 24 соатдан ошмайди (колонопроктологияда, юрак-қон томир жарроҳлигида ёки бўғимларни протезлашда – 72 соатгача) .\nЦефоперазон препаратини буйрак фаолияти бузилган беморларда 2-4 г ни ташкил этувчи одатий суткалик дозада қўллаш унга ўзгариш киритишни талаб этмайди. Тугунчали фильтрация тезлиги 18 мл/дақ.дан паст бўлганида ёки креатинин даражаси 3,5 мг/мл дан ошганида, суткалик доза 4 г дан ошмаслиги керак. Гемодиализда бўлган беморларга препаратни гемодиализ процедураси тугаганидан кейин киритиш лозим.\nЭритмалар бевосита киритиш олдидан тайёрланади.\nЭритмани в/и га киритиш учун тайёрлаш. Таркибида 1 г препарат бўлган флаконга камида 2,8 мл мос келадиган эритувчи қўшилади ва тўлиқ эриб кетгунга қадар яхшилаб чайқатилади. Эришни енгиллаштириш учун 1 г Цефоперазон препаратига 5 мл эритувчини қўшиш тавсия этилади.\nМос келадиган эритувчилар:\nинъекциялар учун стерил сув;\nинъекциялар учун 5% ли глюкоза эритмаси;\nинъекциялар учун 10% ли глюкоза эритмаси;\nинъекциялар учун 0,9% ли натрий хлорид эритмаси;\nинъекциялар учун 5% ли глюкоза эритмаси ва 0,9% (ёки 0,2%) ли натрий хлорид эритмаси.\nВ/и га томчилатиб киритиш учун олинган эритмага қўшимча равишда мос келадиган в/и га инъекциялар учун 20-100 мл стерил эритма қўшилади, яхшилаб аралаштирилади ва 15-60 дақиқа давомида киритилади. Агар эритувчи сифатида стерил сув қўлланаётган бўлса, унда флаконга кўпи билан 20 мл солинади.\nВ/и га ингичка оқим тарзида киритганда цефоперазоннинг максимал бир марталик дозаси катталар учун 2 г ни, болалар учун 50 мг/кг ни ташкил этади. Препарат мос келадиган эритувчида 100 мг/мл миқдоридаги якуний концентрация ҳосил бўлгунга қадар эритилади ва 3-5 дақиқа давомида киритилади.\nЭритмани м/и га киритиш учун тайёрлаш. Эритмани тайёрлашда одатда инъекциялар учун сув қўлланади. Агар эритмани 250 мг/мл дан кўп бўлган концентрацияда киритиш зарур бўлса, унда эритмани тайёрлаш учун 2% ли лидокаин эритмаси қўлланади; бунда лидокаиннинг якуний концентрацияси 0,5% бўлиши керак. Бундай эритмани тайёрлашда инъекциялар учун стерил сувдан ва 2% ли лидокаин эритмасидан фойдаланилади. Цефоперазонни эритиш ишлари 2 босқичда, компонентларнинг жадвалда кўрсатилган нисбатига амал қилган ҳолда амалга оширилади: даставвал зарур миқдордаги инъекциялар учун сув қўшилади, тўлиқ эриб кетгунга қадар чайқатилади, кейин зарур миқдордаги 2% ли лидокаин эритмаси қўшилади ва аралаштирилади.\nЦефоперазон эритмасининг флакондаги зарур концентрацияси, мг/мл\nСтерил сув ҳажми, мл\n2% ли лидокаин эритмасининг ҳажми, мл\nКиритиш учун тайёр эритманинг ҳажми*, мл\n-ортиқча ҳажм шприцни кўрсатилган ҳажмгача тўлдириш имконини беради.\nШаффоф ва бир текис бўялган эритма ҳосил бўлганидан кейин уни м/и га киритиш беморнинг думба соҳасидаги юқори ташқи квадрантга чуқур инъекция қилиш йўли билан амалга оширилади.\nФлаконларга 1,0 г дан солинган инъекцион эритма тайёрлаш учун кукун.


Россия президенти Владимир Путиннинг матбуот котиби Дмитрий Песков Қирғизистондаги вазиятдан «чуқур ташвишдалиги»ни билдирди ва бу вазиятни «тартибсизлик ва хаос» деб атади.\n«Умид қиламизки, Хавфсизлик кенгаши раиси ўринбосари ва Миллий хавфсизлик қўмитаси раиси вазифасини бажарувчиси вазиятни барқарорлаштиришни уддалайди», дея қўшимча қилган Кремль вакили.\nГенерал Омурбек Суваналиев 6 октябрь куни маҳаллий нашрларга берган интервьюсида ҳукуматдаги бўшлиқ ва президент Сооронбай Жээнбеков йўқлиги туфайли Хавфсизлик кенгаши раиси ўринбосари ва Миллий хавфсизлик қўмитаси раҳбари лавозимларини ўз зиммасига олиши ҳамда мамлакатдаги кучишлатар тузилмалар фаолиятини мувофиқлаштиришини айтганди.\nУ ФСБ (Федерал Хавфсизлик Хизмати) директори Александр Бортников билан телефон орқали мулоқот қилган.\nҚирғизистон Россия билан бирга Коллектив хавфсизлик тўғрисидаги шартнома ташкилоти (КХШТ) ва Евроосиё иқтисодий иттифоқи аъзоси ҳисобланади. Ушбу мамлакат ҳудудида Россия ҳарбий-ҳаво базаси жойлаштирилган.\nДмитрий Песков Москва ҳозирда Сооронбай Жээнбековга бошпана тақдим этиш масаласини кўриб чиқмаётгани ва у Россияга келмоқчилиги ҳақида маълумот йўқлигини айтиб ўтган.\nПесков Қирғизистондаги вазият бўйича батафсил баҳо беришдан тийилган: «У ерда айнан нима бўлаётганини ўша жойдаги одамлардан сўраш керак».\nЎзбекистон президенти Шавкат Мирзиёев 7-8 октябрь кунларида Россия, Қозоғистон, Тожикистон ва Туркманистон раҳбарлари билан телефон орқали боғланиб, Қирғизистондаги вазиятни муҳокама қилди. Барча мулоқотларда Қирғизистондаги вазият ушбу мамлакат Конституцияси ва миллий қонунчилиги нормаларига мувофиқ тез фурсатда барқарорлашишига умид билдирилди.\nҚирғизистонда Оқ уй ва Миллий хавфсизлик давлат қўмитаси биноси қамал қилинганидан буён тўртинчи кундирки ҳокимият учун кураш кетмоқда. Мамлакатда 4 октябрь куни ўтказилган парламент сайловлари натижалари унда иштирок этган 16 партиядан 12таси томонидан тан олинмаган, мухолифатдаги партиялар ўз тарафдорларини тинчлик митингларига чорлашганди, митинг намойишчиларнинг милиция билан тўқнашувларига айланиб кетди.\nЎшандан буён мамлакат президенти Сооронбай Жээнбеков қирғизистонликларга фақат видеоалоқа орқали мурожаат қилмоқда, у айнан қаердалиги маълум эмас. Президентнинг матбуот хизмати у Қирғизистон пойтахтида эканини маълум қилган.\nДавлат раҳбарининг матбуот котиби Тўлғоной Истамалиева «Интерфакс» мухбирига берган интервьюсида Қирғизистон президенти ўз ихтиёри билан ваколатларини топшириши масаласи кўриб чиқилмаётганини маълум қилди. У шунингдек, Қирғизистон бош вазири Кубатбек Бороновнинг истеъфога чиқиш тўғрисидаги аризаси келиб тушмаганини ва президент бош вазир истеъфосини қабул қилмаганини билдирган.\nҚирғизистон МСК сайлов натижаларини бекор қилган ва бир ойдан кейинга янги сайловлар белгилаган. Сайлов қандай ўтиши ва унда қайси партиялар қандай таркибда иштирок этиши ҳозирча номаълум.\nМамлакатнинг амалдаги парламенти якшанба кунидан буён тўлиқ таркибда йиғила олмаяпти, бу эса намойишчилар талаб қилаётган президентга импичмент эълон қилишга ва янги бош вазирни тайинлашга имкон бермаяпти.\nОқ уй биноси, бош прокуратура ва асосий давлат телеканали намойишчилар томонидан эгаллаб олинган бўлсада, президент шу вақтгача ўз ваколатларини топширмаган.\nЎзини бош вазир деб эълон қилган Садир Жапаров ўз мурожаатларидан бирида президентни ўзгартирмасликни таклиф қилиб, у ўз президентлик муддатини охиригача етказиб қўйиши кераклигини айтганди.\nҲокимият кураши бошқа тузилмаларда ҳам кечмоқда, тартибсизликлардан кейин бир неча мэр ва губернатор истеъфо берган.\n«Ҳеч ким йўқ»\n«Ҳозир ҳеч ким ҳокимият кимнинг қўлида эканини билмайди. Хавфсизлик ва тартиб бўйича қонуний ҳокимият - бизмиз. Бош вазир, бош вазир ўринбосарлари, вазирлар ва бошқалар - ҳеч ким йўқ. Ҳозирча президент ҳам йўқ. Барча тушкунликка тушган кўринади», деган Қирғизистон Хавфсизлик кенгаши котиби ўринбосари Омурбек Суваналиев.\nУ «талончиликлар ва тартибсизликларнинг олдини олиш устида ишланаётгани», аммо намойишчиларга ўт очилишига йўл қўйилмаслигини билдирган. Суваналиев чегарачиларга «мамлакатдан бирор амалдор чиқиб кетишига йўл қўймаслик» бўйича кўрсатма берган.\nЯқин вақтлар ичида у 4 октябрдаги сайловларда парламентга кириш учун етарли овоз тўплай олмаган мухолифатдаги 12 партия етакчилари билан учрашув ўтказишни режалаштирган.\nСуваналиев мамлакатда сиёсий вазият кескинлигича қолаётганини таъкидлаган.\n«Сиёсий партиялар келиша олишмаяпти. Биз тўқнашувлар рўй бермаслиги учун кучишлатар тузилмалар билан барча чораларни кўрамиз. Партиялар вазият издан чиқмаслиги учун музокаралар столига ўтириши керак», деган у.\n5 октябрь куни кечга яқин Бишкек ва Қирғизистоннинг бошқа шаҳарларида сайловчиларнинг овозлари сотиб олинганини даъво қилган мухолифатчилар оммавий намойишларни бошлашганди. Намойишчилар бирин-кетин ҳукумат биноларини эгаллашди.\nИккита мухолиф партия ўз вакилларини бош вазир сифатида эълон қилган.\n8 октябрь куни Бишкек шаҳрида минглаб кўнгиллилар кўчаларда тартибсизликлар ва талончиликлар келиб чиқмаслигини таъминлаш учун милиция билан ҳамкорлик қилиши маълум қилинди.\nОмурбек Суваналиев ким?\n60 ёшли сиёсатчи ўз фаолиятини 1981 йилда ички ишлар тизимида бошлаган ва шов-шувли ишлари туфайли «қирғизлар Каттаниси» лақабини («Спрут» сериалидаги комиссар Каттани) олганди.\nСўнгги 20 йилда фаол равишда сиёсат билан шуғулланган, 2006-2007 йилларда ички ишлар вазири бўлган, 2008-2009 йилларда Нарин областига губернаторлик қилган, кўп марта сиёсий саҳнадан кетган ва яна қайтиб турли лавозимларда ишлаган, у ўзини «истеъфо бериш бўйича чемпион» ва «кучишлатар тузилмаларда инқирозли вазиятлар бўйича менежер» деб атаган.\n2019 йил февралида Хавфсизлик кенгаши раиси ўринбосари лавозимига тайинланган, кейинроқ парламентга «Бутун Қирғизистан» партиясидан сайланиш мақсадида лавозимини тарк этганди. 4 октябрдаги сайловларида 7,1 фоиз овоз олиб, парламентга кирган бу партия сайловда 7 фоизлик довондан ўтган 4 партия орасида амалдаги ҳукуматга яқин бўлмаган ягона партия ҳисобланади.


Мийден кетпейтуғын пикирлер ямаса психастения » Zaman.uz\nМийден кетпейтуғын пикирлер ямаса психастения\nНевроздың бул түри әййемнен белгили болып, бул кеселлик психастения деп те аталған. Психастения атамасын француз алымы Пер Жане усыныс еткен ҳәм мийден кетпейтуғын пикирлер бул кеселликтиң тийкарғы белгиси екенлигин айтқан.\nМийден кетпейтуғын пикирлер невроздың бир түри есапланып, даўамлы гүманланыўлар, қорқыў, мийге азап бериўши көзқарас ҳәм ойлар, түрли ҳәрекетлер менен умтылыў оған тән белгилер болып табылады. Наўқас бул қыяллардың барлығынан қутылыўға ҳәрекет етеди. Емлеў илажларын излейди, бирақ бул урыныўлар, көбинесе зая кетеди. Оны мийге орнасып қалған пикирлер қыйнай береди.\nМийден кетпейтуғын пикирлердиң даўамлылығы, тәкирарлана бериўи ҳәм олардан қутылыўдың жүдә қыйынлығы наўқасты қыйын аўҳалға салып қояды. Бул ҳалатларға наўқас сын көзқарас пенен қарайды. Олардың тийкарлы емес екенлигин түсинеди. Оларға шыдам бериўге умтылады, бирақ пикирлер оның шыдамы менен қәлеўине байланыслы болмаған ҳалда пайда бола береди. Булардың ишинде фобиялар айрықша орын ийелейди.\nЕми қандай? Бундай наўқасларды психиатрлар, медициналық психологлар ҳәм психотерапевтлер арнаўлы бағдарлама тийкарында емлейди. Емлениў мүддети бирнеше айларға созылыўы ҳаққында наўқас ҳәм оның жақынлары ескертиледи.


Автомобиль қайта расмийлаштириш учун белгиланган тўловлар миқдори пасайтирилиши мумкин | Qalampir.uz\nАвтомобиль қайта расмийлаштириш учун белгиланган тўловлар миқдори пасайтирилиши мумкин\nЖамият\t08 Октябрь 19:22 7144\nИккиламчи бозордан автомобиль харид қилинганда уни бошқа шахс номига нотариал расмийлаштириш ҳамда ДЙҲХХда рўйхатдан ўтказишда тўланадиган давлат божи ва йиғимлар ставкаларининг юқорилиги қўплаб фуқаро ва сайловчиларнинг норозилигига сабаб бўлмоқда. Олий Мажлис Қонунчилик палатаси депутат Дониёр Ғаниев маълум қилди.\nДепутатга кўра, амалдаги “Давлат божи тўғрисида”ги қонунга асосан, автомобиль олди-сотди шартномасини расмийлаштириш учун ундириладиган давлат божи транспорт воситасининг двигател қуввати (от кучи) ва ишлаб чиқарилган санасидан келиб чиққан ҳолда БҲМнинг 2 баробари (540 000 сўм)дан 10 баробари (2 700 000 сўм)гача этиб белгиланган. Бундан ташқари, нотариус пуллик хизматлари учун БҲМнинг 65 фоизи миқдорида (175 500 сўм) қўшимча тўловлар бор.\nШунингдек, сотиб олинган автотранспорт воситасини ДЙҲХХ (ГАИ)да рўйхатдан ўтказиш учун ҳам транспорт воситасининг от кучи ва ишлаб чиқарилган санасидан келиб чиққан ҳолда йиғим белгиланган. Автотранспорт йиғимидан ташқари, фуқародан сотиб олинган автомобилга янги қайд этиш гувоҳнома (техпаспорт)си, давлат рақам белгиси ва рўйҳатдан ўтказиш хизмати учун жами 621 000 сўм қўшимча тўловлар ундирилади.\n“От кучи 105 бўлган ва ишлаб чиқарилган санаси 3 йилдан кўп бўлмаган Nexia автомобилини олди-сотди шартномасини нотариал расмийлаштириш учун 1 795 500 сўм, ДЙҲХХда рўйҳатдан ўтказиш учун эса 3 739 500 сўм, яъни жами 5 млн. 535 минг сўм харажат талаб қилинмоқда.\nСолиштириш учун, автомобилни тасарруф этиш ва сотиш ҳуқуқи билан бегона шахсларга бериладиган ишончнома (халқ тилида ген. доверенност) учун белгиланган давлат божи БҲМнинг 3 баробари (810 000) сўм этиб белгиланган. Пуллик нотариус хизматлари билан қўшиб ҳисоблаганда ҳам бундай ишончнома жами 985 500 сўм харажат талаб этади. Шунингдек, ишончномаларни ДЙҲХХда рўйҳатдан ўтказиш талаб этилмайди.\nНатижада, автомашина олди-сотдиси учун белгиланган юқори бож ва йиғимлар боис аксарият ҳолларда фуқаролар олди-сотди шартномасини расмийлаштиришни четлаб ўтиб, уни ишончнома орқали расмийлаштиришни маъқул кўрмоқда. Охирги йилларда нотариал идоралар орқали бегона шахсларга автомобилларни тасарруф этиш ва сотиш ҳуқуқи билан берилган ишончномалар сони кескин ошгани ҳам буни тасдиқламоқда”, дейди депутат Ғаниев.\nСтатистик маълумотларга кўра, 2017 йилда бегона шахсларга тасарруф этиш ҳуқуқи билан расмийлашган ишончномалар сони атига 20 996 та бўлган бўлса, бу рақам 2020 йилда 18 баробарга ошиб, 376 521 тага етган. Жорий йилда (2021 йил 18 сентябр ҳолатига) бегона шахсларга тасарруф этиш ҳуқуқи билан расмийлашган ишончномалар сони 324 721 тани ташкил этган. Шунингдек, нотариал расмийлашган автомобиль олди-сотди шартномаларининг сони ҳам 2018 йилдаги 343 674 тадан 2020 йилга келиб 308 413 тага камайган.\nДепутатга кўра, ушбу ишончномаларни катта қисми аслида олди-сотди шартномаси эканлиги инобатга олинса, бундай ҳақиқатга тўғри келмайдиган авто-битимлар мулк ҳуқуқи ва фуқаролик муносабатларида салбий оқибатлар келтириб чиқармоқда.\n“Биринчидан, ишончнома 3 йилдан ошмаган муддатга берилади ва хохлаган пайтида ишончнома берган шахс томонилдан бекор қилиниши мумкин. Иккинчидан, ишончнома берган шахс вафот этса ишончнома автоматик бекор бўлади. Учинчидан, ҳайдовчи томонидан йўл ҳаракати қоидалари бузилганда жарималар ишончнома берувчи номига келиб тушаверади ва турли низоларга сабаб бўлади.\nКўриниб турибдики, иккиламчи бозордан харид қилинган автотранспортни харидор номига ўтказиш учун белгиланган давлат божи ва ДЙҲХХда рўйхатдан ўтказиш йиғим ставкаларининг қайта кўриб чиқиш зарурияти бор. Қолаверса, автомобиль олди-шартномасини расмийлаштириш харажатлари камайса, уларнинг сони ошиб, давлат бюджетига ундирилиши кўзланган тушумлар миқдори ҳам ошади.\nЮқоридагилардан келиб чиқиб, Молия вазирига 2022 йил учун давлат бюджетининг параметрларини шакллантиришда автомобиль олди-шартномасини расмийлаштириш учун белгиланган тўловлар миқдорини пасайтириш имкониятини кўриб чиқишни сўраб, депутат сўрови юборилди. Шунингдек, парламентда бюджет лойиҳаси муҳокамаси бошланганда ушбу масалага алоҳида эътибор қаратиб, кун тартибига олиб чиқишга ҳаракат қиламан”, дея депутатлик сўрови юборилганини маълум қилган Ғаниев.\n26 Октябрь 19:34 29920\n28 Октябрь 19:02 25428\n28 Октябрь 13:39 23068\n28 Октябрь 08:42 21303\n27 Октябрь 22:29 20668


Швецияда 36 фоиз харидорлар IKEA’га нафақат мебель учун, балки овқатлангани боришмоқда\n09:26 / 22.04.2017\nIKEA компанияси ҳисоб-китобларига кўра, мебеллар ишлаб чиқарувчи компаниянинг Швециядаги харидорларининг 36 фоизи дўконга нафақат мебель жиҳозлари харид қилгани, балки овқатлангани келар эканлар. Улар орасида гўштли фрикаделька таоми айниқса оммалашган. IKEA’нинг маркетинг бўйича директори Герд Дивальднинг айтишича, таом компаниянинг "энг яхши диван сотувчисига" айланган. Бу ҳақда Fast Company нашри хабар бермоқда.\nДивальднинг таъкидлашича, компания бир нечта шаҳарларда алоҳида IKEA Food ресторанларини очишни ўйламоқда. Бу ресторанларда мебель сотилмайди, унга ташриф буюрувчилар бевосита таом тановул қилгани келишади. Унинг айтишича, "бизнесни қорни оч мижоз билан олиб бориш қийинроқдир".\nМаркетологларнинг фикрича, 2013 йилда IKEA ресторанлари улушига компания умумий даромадининг 1,5 млрд доллари тўғри келган. Таомлар сотилиши харидорлар арзон нархга тўлақонли тушлик сотиб олишлари мумкинлиги эвазига муваффақият қозонмоқда. 2015 йилда компаниянинг баъзи ресторанларида товуқдан тайёрланадиган ва вегетарианлар учун таомлар пайдо бўлди.\n"Биз алоҳида IKEA Food ресторанларини очиш ҳақида ўйламоқдамиз, бироқ ҳозирча аниқ қарорлар қабул қилмадик. Мен ушбу ғоянинг истиқболи бор, деб ишонаман. Бир неча йилдан кейин мижозларимиз "IKEA овқатланиш учун ажойиб жой ва яна у ерда мебель сотилади", деб айтишларига умид қиламан", деб айтди IKEA Food’нинг бошқарувчи директори Майкл Ла Коур.\nIKEA ресторанларидаги таомларнинг ярмига яқинини анъанавий швед таомлари ташкил қилади. Компаниянинг қолган давлатлардаги ресторанларида шунингдек маҳаллий ва миллий ошхонага тааллуқли таомлар ҳам таклиф қилинади. Компаниянинг бутун дунё бўйлаб 389 та дўконида ҳар йили 650 млн порция таом сотилади.\nIKEA мебель ва уй жиҳозлари ишлаб чиқариш ва сотиш билан шуғулланувчи дунёдаги энг йирик компаниялардан бири ҳисобланади.\nресторан IKEA таом


АҚШ разведкаси: ХХР Жанубий Хитой денгизида Ҳаво ҳужумидан мудофаа ҳудудини ташкил этади\n12:39 / 11.05.2016\nАҚШ миллий жосуслик хизмати директори Жеймс Клэппер Хитойнинг Жанубий Хитой денгизида ҲҲМ (ҳаво ҳужумидан мудофаа) тизимининг таъсир доирасини барпо этиш режаси борасида ишонч билдирмоқда. У The Washington Post газетасига берган интервьюсида шундай фикрни билдирган.\nКлэппернинг ҳикоя қилишича, у Осиёга уюштирган сафари чоғида Жанубий Хитой денгизининг ҳарбийлашуви борасида хитойлик ҳамкасблари билан пичинг оҳангида луқма ташлашган. Америка миллий разведкаси раҳбарининг тахмин қилишича, Хитой зиддиятли минтақада ҲҲМ ҳудудини барпо этиш «йўлида ҳаракатланмоқда» ва тез орада бу ҳақда эълон қилади.\nАҚШнинг Аризона штатидан сенатор Жон Маккейн эса, расмий Пекинни Жанубий Хитой денгизидаги хатти-ҳаракатлари туфайли кескин чоралардан огоҳлантирди.\nУшбу денгиздаги Парасел оролларига ХХР, Тайвань, Бруней султонлиги, Филиппин, Малайзия ва Вьетнам давлати ҳудудий даъво қилиб келади. Хитой ҳукумати эса, минтақада, хусусан, рифларда сунъий ороллар барпо этиш билан инфратузилмалар ташкил этмоқда. Бундан ташқари, Хитой у ерда ўз жанговар техникаларини жойлаштирмоқда.


13 август 2020, Тошкент вақти: 04:18\nЧашмаи Айюб мажмуасидаги мақбара пештоқидан ўғирланган кошин. Сурат Британия музейи томонидан Озодликка тақдим этилди.\nБританияда чиқадиган “The Guardian” нашри 16 июль куни эълон қилган “Британия музейи ўғирланган артефактни Ўзбекистонга қайтаришга ëрдам беради” деб номланган мақола Бухоро шаҳри яқинидаги Чашмаи Айюб мажмуасидаги мақбара пештоқидан ўғирланган кошиннинг сирли "саëҳати"га бағишланди.\nБаландлиги ярим метр келадиган исломий битикли кошин ЮНЕСКО жаҳон мероси рўйхатига киритилган ва 2014 йили ўғирлангани бўйи дом-дараксиз кетган.\nМақбарадн ўғирланган кошин ўрни ҳамон очиқлигича қолмоқда. Сурат Британия музейи томонидан Озодликка тақдим этилди.\nЎзбекистон расмий идораларининг бу ўғирлик бўйича жиноят иши очгани¸ ëхуд 8 асрлик бу қадим кошинни ўғирланган артефактлар рўйхатига киритишга ҳаракат қилганига оид бирор маълумот йўқ.\nКошин асл жойидан кўчирилганидан уч йилча ўтиб¸ у Лондондаги Mayfair галереясида сотувга қўйилган ва Британия нашрининг ëзишича¸ уни ҳинд ва ислом санъат асарларини йиғиш билан шуғулланувчи Simon Ray галереяси эгаси "яхши ниятда сотиб олган".\nОксфорд университетининг яқинда Бухорога бориб¸ Чашмаи Айюб мақбараси тепасидаги кошин¸ хусусан¸ улардан бирининг йўқлигига бевосита гувоҳ бўлган профессор Жеймс Аллен ¸ ўғирланган кошинни Simon Ray галереяси каталогида кўриб қолган. Ислом маданияти бўйича таниқли профессор дарҳол Ray галереясини бу кошиннинг ўғирлик қурбони бўлганидан огоҳлантирган¸ шундан сўнг Simon Ray¸ газетанинг ëзишича¸ дарҳол Британия Музейи билан боғланиб¸ уни музейга топшириш истагини билдирган.\nОксфор университетининг Бухорога сафар қилган профессори йўқолган кошиннинг Лондондаги галерея каталогида эканини аниқлаши ортидан¸ у Британия музейига топширилди.\nБритания музейи куратори Dr St John Simpson¸ ўз навбатида Лондондаги Ўзбекистон элчихонасига топширилган кошинни “Марказий Осиёдаги диний ёдгорликдан олинган энг яхши, энг чиройли, энг йирик… санаси энг қадимий сирланган кошин битиги”¸ деб таърифлади.\nВобкент шаҳридаги Чашмаи Айюб ёдгорлиги пештоқидан кўчириб олинган кошиннинг б ўйи 52,5 см, эни эса 30,5 см ва дарахт япроғи суратлари билан безатилган кошинда "605 йилда" деган ёзув бор. Бу эса¸ милодий 1208-09 йилларга тўғри келади.\n"The Guardian”нинг ëзишича¸ Вобкентдан сирли тарзда Лондонга йўл топган кошинни сотганлар унинг узоқ йиллар Германиядаги хусусий коллекцияда сақланганини айтган Simon Ray унинг асл жойига қайтганини кўриш истагида эканини билдирган.\nНашрга кўра¸ Simon Ray галереяси ва Британия музейига "олийжаноблик" учун самимий миннатдорлик билдирган Ўзбекистон бош вазири Абдулла Арипов¸ Чашмаи Айюб обидасининг таъмирланиб¸ ўғирланган бўлакнинг ўз ўрнига қайтарилишини ваъда қилган.\nЧашмайи Айюбнинг кошин ўғирланишидан олдинги кўриниши. Сурат Британия музейи томонидан тақдим этилди.\n8 асрлик тарихий ëдгорликдан ўғирланган бўлакнинг Ўзбекистондан учоқда Европага олиб кетилгани ва божхона орқали ноқонуний олиб ўтилгани гумон қилмоқда.\nБритания музейи куратори John Simpson¸ тинчлик ҳукм сураëтган Ўзбекистондаги ЮНЕСКО ҳимоятига олинган тарихий обидадан қандай қилиб муҳим бир бўлакнинг кесиб олиниб¸ Лондонгача етиб келишидан ҳайратда эканини яширмаган.\n"Кошин ҳокимият барқарорлиги, сайёҳлар қадами аримаслигига қарамай, баландлиги 10 метр бўлган пештоқдан кўчириб олинган. Ўғриларнинг довюраклиги одамни сескантиради. Айни жиҳат Ўзбекистон тергов тизимлари бошлаши шарт бўлган терговнинг таркибий қисми бўлиши лозим. Ўзбекистон ҳукумати Тошкентда Британия элчихонаси ва Жиноятчиликка қарши кураш миллий агентлиги… билан ҳамкорликда ҳуқуқ-тартибот идоралари ва музей хизматчиларини санъат асарлари контрабандасини аниқлаш ва тергов қилиш бўйича ўқитишни режалаштирмоқда. Бу Ўзбекистон ҳукуматининг масалани жиддий қабул қилганидан даракчидир"¸ деган Simpson газета билан суҳбатда.\nЎзбекистонда оддий фуқаро ўзи билан хорижга олиб чиқадиган ҳар бир буюм¸ айниқса¸ санъат ва тарихга оид буюм¸ бир эмас бир неча тизим чиғириғидан ўтказилади¸ бу жараëнда чегара-ўтказиш пунктларига бириктирилган Маданият вазирлиги мутахассисидан тортиб¸ МХХ қўриқчиларига қадар иштирок этади.\nЎзбекистон расмий идоралари Вобкентдан қандай ўғирланиб¸ қай тарзда Лондонга йўл топганига оид бирор расмий изоҳ бермаëтган 800 йиллик қадимий кошин¸ “The Guardian”нинг ëзишича¸ жорий ҳафта қайтаТошкентга юборилади.


ЕХҲТ раиси Димитрий Рупел: “Ҳозиргача Ислом Каримов билан тил топиша олмадик” - Фарғона.Ру ахборот агентлиги\n23:10 msk, 22 Сентябрь 2020\n15.07.2005 15:32 msk\nНезависимая газета, Нелли Орлова\nЕХҲТ РАНГЛИ ИНҚИЛОБЛАРНИ УЮШТИРИШ БИЛАН ШУҒУЛЛАНМАЙДИ\nЕХҲТнинг амалдаги раиси Димитрий Рупел “НГ”га берган эксклюзив интервьюсида Ўзбекистон, Қирғизистон ва Қозоғистондаги вазиятни шарҳлади ҳамда МДҲдаги тузумларнинг ўзгартирилишида ташкилотга қўйилаётган айбловларга раддия берди. Димитрий Рупел кеча Москвада Ташқи Ишлар вазири Сергей Лавров билан ЕХҲТ ислоҳотлари ва МДҲдаги вазият юзасидан музокаралар олиб борди.\n- Ўзбекистон президенти Ислом Каримов 13 майдаги Андижон воқеалари халқаро тергов қилиниши кераклиги тўғрисидаги талабни рад этмоқда. У терговни мониторинг қилиш учун Россия, Эрон ва бошқа қўшни давлатларни таклиф қилмоқда. ЕХҲТ ўз терговини ўтказдими?\n- ЕХҲТ кузатувчиларига Сиз эслаб ўтган воқеаларни тергов қилиш рухсати берилмаганини яхши биласиз. Лекин бўлиб ўтган воқеа гувоҳлари ҳисобланган бир гуруҳ қочоқлар Қирғизистоннинг Ўзбекистонга чегарадош туманларига ўтишга муваффақ бўлганлар. ЕХҲТ кузатувчилари улар билан тиғиз ҳамкорлик қилмоқда, бизда уларнинг гувоҳлигига асосланган тайёр материаллар бор. Бироқ, Ўзбекистон ҳудудида тергов ўтказгани маҳаллий ҳокимият рухсат бермади. Мен нима учун руҳсат берилмаганига ҳайронман, ахир Ўзбекистон ҳам ЕХҲТ аъзоси ҳисобланади. Шундан келиб чиқадиган бўлсак, ташкилотнинг барча аъзолари бир оила ҳисобланади. Мен бу мамлакат нега бунчалик одамовилигига ҳайронман. Бу давлат фақат бизга эмас, БМТ, Европа Иттифоқи ва бошқалар учун ҳам ёпиқ. Бошқа мамлакатлар билан эса алоқаларимиз мутлақо бошқача: мен исталган пайтда Кондолиза Райс ва Сергей Лавровларга қўнғироқ қилиб, бизни қизиқтирган масалани ҳал қилишим мумкин. Бироқ Ўзбекистонга келганда, мен нафақат президент Каримов билан, балки ҳамкасбим - мамлакат Ташқи Ишлар вазири Элёр Ғаниев билан ҳам тўғридан тўғри мулоқотда бўла олмайман. Шу йилнинг март ойида Ислом Каримовнинг ўзи Словенияга келган ва у азиз меҳмон қатори кутиб олинган эди. Лекин шу вақтгача у билан тил топиша олмадик. Мен бундан чин дилдан афсус чекаман.\n- Қирғизистонда ўтган президентлик сайловларида сайловчиларнинг фаоллиги тўғрисида тарқатилган хабар, кўплаган мутахассисларга кўра, ҳақиқатга унча тўғри келмайди. Бўлиб ўтган сайлов етарли даражада демократик бўлдими ёки ЕХҲТ кузатувчилари бир қатор қонунбузарликларни кузатдиларми?\n- Қирғизистонда сайловлар ўтганининг ўзи олға ташланган бир қадамдир. Мен, Қурманбек Бакиев ғалаба қилади, деб ишонардим. Негаки, у Феликс Қулов билан кучларини бирлаштирди. Улар мамлакатнинг икки ҳудуди - жануб ва шимол вакиллари эдилар. Уларнинг бирлашуви Қирғизистоннинг жануб ва шимолида яшовчи аҳоли ўртасида келиб чиқиши мумкин бўлган келишмовчиликларнинг олдини олди. Бакиев ва Қулов бирлашуви мавжуд вазиятдан чиқишнинг энг яхши йўли бўлди.\n- Қирғизистон янги раҳбарияти билан бундан кейин қандай тарзда ишламоқчисизлар? Мамлакатда инсон ҳуқуқлари соҳасидаги биринчи қадамлар қандай бўлади?\n- ЕХҲТ инсон ҳуқуқлари соҳасида ҳам иш олиб борувчи катта халқаро ташкилотдир. Биз бу йўналишни Қирғизистонда фаол тарзда олиб бормоқдамиз. Семинарлар ўтказмоқдамиз, анжуманлар уюштирмоқдамиз. Бироқ бизнинг фаолиятимиз маърифий йўналишга ва тавсия характерга эга. Биз мамлакат ичидаги вазиятга тўғридан - тўғри таъсир ўтказа олмаймиз.\n- Қозоғистонда мухолифат партиялари ёпилмоқда, Миллий Хавфсизлик Қўмитаси мухолифат сиёсатчиларини ва мухолифат оммавий ахборот воситаларини судга бермоқда, мустақил оммавий ахборот воситалари қолмади, ҳисоб. Бундай вазият Қозоғистоннинг 2009 йилда ЕХҲТга раислик қилишига қандай таъсир кўрсатади? Уларнинг имкони қай даражада?\n- Қозоғистон ЕХҲТ аъзоси ҳисобланади ва алоҳида ўринга эга. Шунинг учун, ташкилотнинг бошқа аъзолари қатори раислик қилишга ҳақлидир. Бироқ, сиз таъкидлаб ўтган барча муаммоларни унинг ўзи ҳал қилиши керак. Қозоғистон ЕХҲТ аъзоси қатори раислик қилиши учун ташкилот қонунлари билан ҳисоблашишга мажбур. Менинг шахсий фикримга келсак, Қозоғистоннинг имкониятлари катта ва у Марказий Осиё мамлакатлари учун намуна бўлиши мумкин, деб ўйлайман.\n- Сўнги пайтларда ЕХҲТ постсовет мамлакатларида рангли инқилобларга қаршилик қилмаётганликда ва ҳатто инқилобчилар билан алоқалар ўрнатаётганликда айбланмоқда. Сиз бу айбловларга қандай муносабат билдирасиз?\n- ЕХҲТ рангли инқилобларни уюштириш билан шуғулланмайди. Бизнинг номимизга айтилаётган барча айбловлар ҳақиқатга тўғри келмайди. Рангли инқилобни хориждан туриб уюштириш мумкин, деган фикрлар бор. Бироқ, менинг нуқтаи назаримча, бу хато фикр. Инқилоб мамлакат ичида етилади ва ташқи таъсир оқибатида амалга оширилмайди.


Қирғизистондаги Тўхтоғул ГЭСи учун ускуналар 5 ойдан бери чегарадан ўтолмаяпти\n5 ойдан буён Қирғизистон Қозоғистон — Хитой чегараси орқали Тўхтоғул ГЭСини модернизация қилиш учун зарур ускуналарни таший олмаяпти.\n11 май куни парламентнинг ёқилғи-энергетика масалалари ва нер ости бойликларидан фойдаланиш қўмитаси йиғилишида бу ҳақда Миллий энергетика холдинги раҳбари Бақит Сидиқов маълум қилди.\n«Ҳозир Тўхтоғул ГЭСида 4-сонли агрегатни демонтаж қилиш ишлари олиб борилмоқда. У 15 ноябргача фойдаланишга топширилиши керак. Аммо баъзи тўсиқлар мавжуд. Масалан, қозоғистонлик “Хўргос” 4-сонли ГЭСни ишга тушириш учун зарур ускуналарга эга, аммо 5 ойдан бери у чегарадан ўтолмаяпти», — дея изоҳ берди у.\nШунингдек, йиғилишда Қирғизистон томонидан Хитойдан буюртма қилинган ускуналарнинг бир қисми Қирғизистон — Хитой чегарасидаги Иркештам назорат-ўтказиш пункти орқали, иккинчиси Қозоғистон — Хитой чегарасидаги Хўргос орқали етказиб берилиши кераклиги маълум бўлди.\nМаълум бўлишича, эпидемиологик вазият билан боғлиқ навбатлар туфайли Қирғизистон техниклари Хўргос орқали олиб ўтилиши бўйича 300-ўринни эгаллаган.\nҚирғизистондаги Тўхтоғул ГЭС Совет Иттифоқи даврида, 1975 йилда ишга туширилган. Бу Қирғизистоннинг электр энергиясининг 40 фоизини таъминлайди. Халқаро донорлар кўмаги билан амалга оширилган объектни уч босқичли реконструкция қилиш 2017 йилда бошланган. Унинг учинчи босқичи 2023 йилда якунланиши керак.


Kutubxona - Nurali Qobul. Burgutlar choʻqqilarda yashaydi (hikoya) / Kiril\nSiz shu sahifadasiz: Nurali Qobul. Burgutlar choʻqqilarda yashaydi (hikoya) / Kiril\nАсар номи Бургутлар чўққиларда яшайди (ҳикоя)\n«Китоб дунёси», 2013 йил 13 феврал 3 (150) -сонидан олинди\nБургутлар чўққиларда яшайди (ҳикоя)\nУзоқ йўл юриб чарчаган эканмиз, шекилли, ҳаммамиз барвақт ётдик. Бундай ҳавода икки соат ухласанг, бас, қушдай енгил тортасан киши. Мен ярим кечадаёқ тоза ҳаводан тўйиб уйғондим. Тонг ёришмай туриб ташқарига чиқдим-да, шаршара томон юрдим. Қаршимдаги қоядан бир тўп каклик париллаб осмонга кўтарилди. Уларнинг сайраган овози тоғу тошда акс садо бериб, дарани ёқимли куй эгаллади. Какликлар галаси қоянинг шаршара бошланадиган жойига бориб қўнди. «Эрталабки сувга тушибди», дея хаёлимдан ўтказдим.\nСувга қонган какликлар галаси яна осмонга кўтарилганда қуёшнинг илк нурлари тоғ этакларига ёйилди. Сўнг тепалик ва қоялар ҳам сарғиш яшил рангга бўялиб, тасвирлаб бўлмас, тикилиб тўймас гўзал қиёфага кирди. «Рўзи Чориевни олиб келиш керак экан, ҳали унинг бунақа рангларни ишлатганини кўрмаганман», деган ўй хаёлимдан кечди. Довонга олиб келадиган илонизи тоғ йўлида енгил автомашина қорайиб кўринди. Кеча бизга ҳамроҳ бўлиб келган раҳбар кишининг машинаси: ҳайдовчиси қозон патир билан кувида пишилган сариёғ олиб келгани кетган эди.\nЙигит бургутни кўтариб пастликка қараб кетган йўлнинг четига олиб бориб қўйди. Тош йўл устида бургут иккаламиз қолдик. Ўзимни панароққа олиб, уни кузата бошладим. У йўлнинг чап томонидаги қумли қияликка чиқмоқчи бўлиб уринар, аммо силлиқ қумлоқдан сирғалиб яна йўлга йиқилиб тушарди. Негадир пастликка қараб кетган текис йўлдан юрмас эди. Xиёл вақт бир жойда қотиб тургач, илк қадам босган чақалоқдек қуйи томон лапанглаб бир-икки юрди-да, таққа тўхтади.\nБургутни кўтариб қоянинг этагига олиб келиб қўйдим-да, секин узоқлашдим. У анчагача ярадор қанотини ёзиб ётди. Менинг кўздан ғойиб бўлганимга ишонч ҳосил қилгандан сўнг ўрнидан қўзғалди. Ярадор қанотини йиғиштириб олишга бир уринди-да, чўққига қараб шу қадар тез юриб кетдики, хиёл шалвираган чап қанотини ҳисобга олмаганда унга ўқ тегмагандек эди. Арчаларни паналаб, мен ҳам чўққи томон борардим. Кичикроқ бир харсангга чиққанда, у ярадор ва қонли қанотини чўқий бошлади. Ажабо! У аламданми, очликданми, оғриқнинг зўриданми, ўз гўштини ўзи чўқирди...\nУ яна чўққига қараб юра бошлади. Мен уни кузатиб қолдим. Ана, у арчалар панасида кўзга кўринмай кетди. Лекин у олис ва қорли чўққилар томон дадил борарди. Мен буни юрак-юракдан ҳис этиб турардим. Мен унинг шижоатидан икки ҳақиқатни уқдим: агар у тузалса, ўша чўққидан яна беғубор ва чексиз самога кўтарилади. Уни отиб ярадор қилган, шу мудҳиш қилмиши билан ўзини ғолиб билган ўткинчи бағритош одамнинг устидан қанотларини кенг ёзиб учиб ўтади. Бўронларга кўксини тутиб, чўққиларни туташтиради... Мардлик ва ғолиблик тимсоли бўлиб қорли тоғлар бошида парвоз этаверади.\nМен яна бир ҳақиқатни аён сезиб турардим: бургутлар фақат юксакликка қараб юрар экан... Улар чўққилар учун яратилган. Чўққиларда эса фақат бургутлар парвоз этади!\n"http://www.kutubxona.com/wiki/index.php?title=Nurali_Qobul._Burgutlar_choʻqqilarda_yashaydi_(hikoya)_/_Kiril&oldid=14398" dan olindi


Асҳоби Каҳф изидан\nжума, 24 Феврал 2017 00:44\nҚуръони каримнинг ўн саккизинчи сураси “Каҳф” — “ғор” деб аталади. Унда даҳрий ҳукмдор таъқибидан қочиб ғорга яширинган йигитлар, яъни, “ғор эгалари” ҳақидаги қисса баён этилган.\n“Эсланг, ўшанда улар ғорга паноҳ истаб боришиб: “Парвардигоро, бизларга ўз ҳузурингдан раҳмат-марҳамат ато этгин ва бизларнинг ишимизни Ўзинг ўнглагин!” деганлар. Бас, Биз ўша ғорда бир неча йил уларнинг қулоқларига уриб (яъни, ухлатиб) қўйдик. Сўнгра (уларнинг ичидаги қанча ухлаганлари ҳақида тортишадиган) икки гуруҳдан қайси бири турган муддатларини (тўғри) ҳисоблаганини билишлари учун уларни уйғотдик. (Эй Муҳаммад,) Биз сизга уларнинг ҳол-хабарларини рўйи-рост сўйламоқдамиз. Дарҳақиқат, улар Парвардигорларига имон келтирган ва Биз имонларини зиёда қилган йигитлардир” (10—13, мазмуни).\nМуфассирлар айтишича, Исо, алайҳиссалом, замонларидан кейин Рум давлатларидан бирида Дақёнус номли золим шоҳ одамларни бутларга сиғинишга мажбурлар, амрига бўйсунмаганларни ўлдирар экан.\nПайти келиб фуқаролардан бир неча йигит унинг фармонидан бош тортиб, бутларга сиғинишни рад этгани ҳақидаги хабар унга етказилди. Улар саройда сўроқ қилинганида: “Бизлар ёлғиз Аллоҳдан ўзгага сиғинмаймиз”, деб жавоб қилишади. Подшоҳ уларга эрталабгача ўйлаб кўришга муҳлат беради. Йигитлар ўзаро маслаҳатлашиб: “Аллоҳдан ўзгага бўйсунгандан кўра, бу диёрни ташлаб кетганимиз маъқул”, деб тун қоронғусида шаҳарни тарк этишади. Тонгга яқин тоғдаги бир ғорга яширинишади. Эрталаб бундан хабардор бўлган шоҳ аскарлари билан ғор оғзига етиб келади, аммо аскарлар ичкари киришга қўрқишади. Шунда Дақёнус қочоқлар очлик ва ташналикдан қирилиб кетсин деб ғор оғзини беркитиб ташлашни буюради. Аммо Аллоҳ таоло бу солиҳ ва содиқ бандаларини ҳалокатдан сақлаб, узоқ уйқуга чўмдиради. Улар уйғонганларида орадан уч юз йил вақт ўтган эди. Йигитлардан бири егулик излаб яширинча шаҳарга тушади. Бозорда хариди учун танга узатганида уларни билиб қоладилар. Одамлар Дақёнус анча олдин ўлиб кетганини, ҳозир мўмин, солиҳ бир одам подшолик қилаётганини айтишади.\nБу қисса Аллоҳ таолонинг бандаларни қиёмат куни ҳисоб-китоб учун қайта тирилтириши ҳақ эканига бир далилдир.\nТарих китобларидан маълум бўлишича, ана шу “асҳоби каҳф” — ғор эгалари Исога, алайҳиссалом, эргашган, унинг ҳали одамлар бузиб юборишмаган шариатига амал қилувчи илк насронийлар бўлишган. Шимоли-ғарбий Онадўлидаги Рум ҳукмдори Плиний (69—113 йиллар) император Троянга ёзган мактубида “Императорнинг ҳайкалига сиғинишни рад қилган пайғамбар Исо алайҳиссаломнинг, издошлари қандай жазолангани” ҳақида сўз боради. Худди шундай ҳолатда Аллоҳдан юз ўгириб, “қудратли император”га сиғиниш талаб этилганида имонли йигитлар буйруқни бажаришдан бош тортишади ва шундай дейишади:\n“Бизнинг Парвардигоримиз осмонлар ва ернинг Парвардигоридир. Биз Ундан ўзга бирон “илоҳ”га ҳаргиз илтижо қилмаймиз. Акс ҳолда, ноҳақ сўзни айтган бўлурмиз. Ана у қавмимиз эса Ундан ўзгаларни “илоҳ” қилиб олдилар. Улар ўзлари учун (ўша бутларнинг илоҳ экани ҳақида) бирон ҳужжат келтирсалар эди. Бас, Аллоҳ шаънига ёлғон тўқиган кимсадан ҳам золимроқ ким бор?” (14—15, мазмуни).\n« Помпейнинг оқибати\tҚуддуси шарифнинг бой берилиши »


29 октябр 2020, Тошкент вақти: 22:44\nҚирғизистоннинг тўртинчи президенти Алмазбек Атамбаев мамлакатни 2011-2017 йилларда бошқарган эди.\nҚирғизистоннинг собиқ президенти Алмазбек Атамбаевга нисбатан суд жараёни 23 март куни бошланади. Бу ҳақда 6 март куни унинг адвокати Замир Жоошев Озодлик радиоси қирғиз хизматига маълум қилди.\nАдвокатга кўра, Бишкек шаҳар Биринчи Май туман суди бир неча кун давом этган дастлабки тингловлардан сўнг 6 март куни мана шундай қарор чиқарган. Суд Атамбаевга нисбатан жараённи очиқ ўтказиш тўғрисидаги адвокат илтимосини қаноатлантирмаган. Атамбаевга нисбатан суд жараёни ёпиқ эшиклар ортида ўтказилади.\nБироқ у уч марта терговга келмагани ортидан уни мажбурий олиб келиш учун Атамбаевнинг Бишкек яқинидаги Қўйтош қишлоғидаги уйига милиция бўлинмаси жўнатилган. Атамбаев тарафдорлари милиция бўлинмалари ва махсус қисмларига икки кун давомида қаршилик кўрсатишган.