Танловнинг учинчи босқичи якунланди - «ХАЛҚ ОВОЗИ» - Тожикистон Республикаси Ҳукуматининг ӯзбек тилидаги расмий нашрияси\nТанловнинг учинчи босқичи якунланди\nЧоп этилган 18 Август 2016\tКӯришлар: 684\nТожикистон Республикаси давлат истиқлолиятининг 25 йиллигига бағишлаб давлат ҳокимияти маҳаллий органлари ўртасида энг яхши шаҳар, ноҳия, шаҳарча, қишлоқ, маҳалла ҳамда намунали уй ва оила танловининг учинчи босқичи Хатлон вилояти танлов комиссияси томонидан якунланиб, ғолиблар аниқланди. Хатлон вилояти раиси аппарати ахборот ва таҳлил бўлимидан хабар беришларича, ғолибларга мукофот топшириш маросими Тожикистон Республикаси давлат истиқлолиятининг 25 йиллиги байрами арафасида ўтказилади.\nМанбанинг маълумотига кўра, учинчи босқичда қуйидагилар ғолиб, деб топилди:\nНамунали оила – Сафарали Ҳалимов оиласи, Бохтар ноҳияси, Исмоил Сомоний шаҳарчаси, Б. Иброҳимов кўчасидан; Гулаҳмад Сангов оиласи, Балжувон ноҳияси, Балжувон қишлоқ жамоати, Балжувон қишлоғидан – биринчи ўрин; Маҳмадшариф Шарипов оиласи, Ёвон ноҳияси, Ёвон шаҳарчасидан – иккинчи ўрин; Муҳриддин Мирзоев оиласи, Дўстий ноҳияси, Жиликўл қишлоқ жамоатидан – учинчи ўрин.\nНамунали уй – Исмоил Рустамов уйи, Норак шаҳри, 3-манзил минтақаси, Известия кўчасида жойлашган; Абдураҳим Тоиров уйи, Жайҳун ноҳияси, Панж қишлоқ жамоати, Истиқлол қишлоғида жойлашган – биринчи ўрин; Абдулмўмин Ятимов уйи, Фархор ноҳияси, Фархор қишлоқ жамоати, Хуррамзамин қишлоғида жойлашган – иккинчи ўрин; Қурбон Латипов уйи, Абдураҳмон Жомий ноҳияси, Калинин қишлоқ жамоати, Обшорон қишлоғида жойлашган – учинчи ўрин.\nЭнг яхши маҳалла – Кўлоб шаҳри, Исмоил Сомоний номли маҳалла; Мўминобод ноҳияси, Мўминобод шаҳарчаси, Исмоил Сомоний номли маҳалла – биринчи ўрин; Панж ноҳияси, Нури Ваҳдат қишлоқ жамоати, Пашор маҳалласи – иккинчи ўрин; Шамсиддин Шоҳин ноҳияси, Шўрообод қишлоқ жамоати, Сино номли маҳалла – учинчи ўрин.\nЭнг яхши қишлоқ – Хуросон ноҳияси, Фахробод қишлоқ жамоати, Ваҳдат қишлоғи; Темурмалик ноҳияси, Кангурт қишлоқ жамоати, Кангурт қишлоғи – биринчи ўрин; Қабодиён ноҳияси, Носир Хисрав қишлоқ жамоати, Қабодиён қишлоғи – иккинчи ўрин; Носир Хисрав ноҳияси, Фирўза қишлоқ жамоати, Баҳор қишлоғи – учинчи ўрин.\nЭнг яхши қишлоқ жамоати – Ховалинг ноҳияси, Ховалинг қишлоқ жамоати; Данғара ноҳияси, Лолазор қишлоқ жамоати – биринчи ўрин; Жалолиддин Балхий ноҳияси, Навобод қишлоқ жамоати – иккинчи ўрин; Восе ноҳияси, Рўдакий қишлоқ жамоати – учинчи ўрин.\nЭнг яхши шаҳарча жамоати – Данғара ноҳияси, Данғара шаҳарча жамоати.\nЭнг яхши ноҳия – Ёвон ноҳияси.\nЭнг яхши шаҳар – Қўрғонтепа шаҳри.\nСаудиялик тадбиркорлар Панж дарёси соҳилларида\nСаудия Арабистони қироллиги Тожикистонга соҳил мустаҳкамлаш ишларида ёрдамлашмоқчи. Шу мақсадда Шоҳ Салмоннинг Ёрдам ва инсонпарварлик ишлар маркази бир гуруҳ вакиллари инженер Аҳмад бин Али Ал-Без раҳбарлигида Тожикистонга келдилар.\nМеҳмонлар ҳайъати Тожикистон Республикаси Ҳукумати қошидаги Мелиорация ва ирригация агентлиги раҳбарлари ҳамда масъуллари билан Душанбе шаҳрида учрашиб, Мир Саид Али Ҳамадоний ноҳияси ҳудудида Панж дарёси соҳилини мустаҳкамлаш ишларини муҳокама қилишди. Учрашув жараёнида Панж дарёсида сув тошқини хавфининг олдини олиш бўйича ҳамкорлик қилиш масаласи кўриб чиқилди.\nШоҳ Салмоннинг Ёрдам ва инсонпарварлик ишлар маркази вакиллари гуруҳи мамлакатимиз жанубига сафар қилиб, Мир Саид Али Ҳамадоний ноҳиясидаги Чўбекча сел ташлаш минтақаси ва Панж дарёси ўнг соҳилида соҳил мустаҳкамлаш ишлари ҳолати билан яқиндан танишишди. Меҳмонлар келгусида Панж дарёси ўнг соҳили соҳил мустаҳкамлаш ишларига кўмаклашиш истакларини изҳор этишди.\nТожикистон Республикаси Ҳукумати қошидаги Мелиорация ва ирригация агентлиги директорининг биринчи ўринбосари Абдулло Қурбонзода «Ховар» ТМАА мухбири билан суҳбатда маълум қилишича, Саудия Арабистони қироллигининг бир гуруҳ мутахассислари 2015 йилнинг охирида соҳил мустаҳкамлаш ишлари билан танишиш ва ёрдам бериш ниятида Тожикистонга келиб, Панж дарёси хавфли нуқталарини бориб кўрган эдилар.\n«Ёшлар истиқлол меваси – Ватаннинг ишончли бунёдкорлари!» конференцияси\nТожикистон Республикаси давлат истиқлолиятининг 25 йиллигига бағишлаб Кўлоб шаҳридаги С. Айний номли кутубхонада «Ёшлар истиқлол меваси – Ватаннинг ишончли бунёдкорлари!» мавзусида илмий-амалий конференцияси ўтказилди.\nМазкур тадбир Хатлон вилояти «Ватан бунёдкорлари» ёшлар жамият ташкилоти ва Тожикистон Халқ Демократик партияси Кўлоб шаҳри ижроия комитети ташаббуси билан ташкил қилинди. Конференцияда Кўлоб минтақаси шаҳар ва ноҳияларидан вакиллар иштирок этиб, давлат истиқлолиятини мустаҳкамлашда ёшларнинг ҳиссаси, давлат ва ҳукуматнинг ёшларни қўллаб-қувватлаш сиёсати ҳамда келгусида Ватанни янада ободонлаштириш юзасидан сўз юритишди.\nХатлон вилояти «Ватан бунёдкорлари» ёшлар жамият ташкилоти Тожикистон Республикаси давлат истиқлолиятига бағишлаб вилоятнинг барча шаҳар ва ноҳияларида шундай тадбирлар ташкил этишни режалаштирган.\nФаросат, фиросат ва адабий ҳаё\nУниверситет таҳсили давомида бир устоз беш йил мобайнида беназир Абдулла Қаҳҳорнинг қуйидаги сўзларини ёддан айтиб, бизниям шу парчани беихтиёр ёд олишга мажбур этганди: «Шеър – фикр экстракти бўлиши жиҳатидан ҳикмат, кўнгилга йўл топиши, ундан ўзига ҳамоҳанг садо чиқариши жиҳатидан мусиқа. Шеър – ошиқнинг оҳи, мусибатдийданинг кўз ёши, саодат ва сурур ифодаси бўлган қаҳқаҳа товуши. Шеър – кўнгилнинг ойнаси, кўнгилда нима\nБугун: 23-01-2020 10:57:46


Дембеле "Барселона"нинг таклифига 10 кундан бери жавоб бермаяпти\n27 декабрь, 2021, 10:41\nУ бошқа таклифларни кўриб чиқмоқчи.\nЯқинда испан матбуоти франциялик қанот ярим ҳимоячиси Усмон Дембеле ва "Барселона" ўртасида эришилган келишув ҳақида хабар берди. Маълум бўлишича, футболчи клуб томонидан қўйилган шартларга ҳали розилик бермаган.\nMundo Deportivo нашрининг ёзишича, Дембеле ва унинг агенти ўн кундан бери каталонияликларнинг сўнгги таклифига жавоб бермаяпти. Тахминларга кўра, Усмон ўз фаолиятини давом эттиришнинг бошқа вариантларини кўриб чиқиш учун шунчаки вақт ўтказишга ҳаракат қилмоқда.\nМасалан, унга "Ньюкасл"дан ўзига хос таклиф бор, бу молиявий жиҳатдан фойдалироқ, чунки энди “Барселона”да унинг маоши ўтказилган ўйинлар сонига боғлиқ бўлади.\nУсмон Дембеле жорий мавсум “Барселона” сафида жами 10 та ўйинда майдонга тушди.\nЧемпионлар лигаси ғолиби Дембеле борасида "Барса"га таклиф юборди\n"Барса"нинг қимматбаҳо юлдузи "Атлетик"га қарши ўйин қайдномасига киритилмади (фото)


ЛУҚМОННИНГ ЎҒЛИГА НАСИҲАТЛАРИ – .:: Xadicha.uz\nЛуқмон Аллоҳ таоло ҳикмат берган киши бўлиб, тўлиқ исми Луқмон ибн Анқо ибн Садундир. Ҳикмат бу илм-маърифат, тўғрисўзлик, ҳар ишни ўз ўрнига қўя билишдир. Манбаларда айтилишича, кўринишидан ўзи қора танли ҳабаший бўлса ҳам қалби оқ-беғубор, лаблари дўрдоқ бўлса ҳам юмшоқ гапирадиган донишманд бўлган экан. Қуръони каримда бу киши ҳақларида алоҳида сура нозил қилинган бўлиб, ўғлига қилган насиҳатлари келтирилади. Келинг уларни кўриб чиқамиз:\nЭсланг, Луқмон ўғлига насиҳат қилиб, деган эди: «Эй, ўғилчам! Аллоҳга ширк келтирмагин! Чунки ширк улкан зулмдир» (Луқмон сураси, 13 оят).\nИбн Касир ўз тафсирларида айтишича, у инсонларнинг унга энг меҳрибонроғи, энг севимлироғи бўлиб, ўзи билган нарсаларнинг энг афзалини ўғлига ҳадя қилиб, насиҳат қилади. Бу насиҳатларининг биринчиси ёлғиз Аллоҳга ибодат қилиб, У Зотга ҳеч нарсани шерик қилмасликдир. Кейин огоҳлантириб, ширкни зулмларнинг энг каттаси эканини таъкидлайди.\n(Луқмон яна деди): «Эй, ўғилчам! Шубҳа йўқки, агар хантал (ўсимлигининг) уруғидек (яхши ёки ёмон амал қилинадиган) бўлса, бас, у (амал) бирор харсанг тош ичида ё осмонларда ёки ер остида бўлса, ўшани ҳам Аллоҳ келтирур. Зеро, Аллоҳ лутфли ва огоҳ зотдир. (Луқмон сураси, 16 оят).\nБу оятда Аллоҳ таолонинг бандаларни ҳар бир қилган ва қилаётган ишларидан хабардор эканлигига эслатма бордир. Яъни, яхши иш қилсалар ҳам, ёмон ишларини ҳам Аллоҳ таоло кўриб, билиб турувчидир ва У Зотдан ҳеч нарса яширин қолмайди. Ҳаттоки, қоронғу тунда қора тош устида ўрмалаётган қора чумолини ҳам кўриб туради, ўрмалаётган товушини эшитиб туради. Бу оятда яхшиликнинг катта ё кичиги бўлмаслиги, имкон қадар яхши амалларни кўпайтиришга тарғиб бор.\nҚуртубий айтадиларки, ривоят қилинишича, ўғли отасидан “Аллоҳ таоло денгизни тубидаги донни ҳам биладими?”,- деб сўраган экан, Луқмони ҳаким ўғилларига ушбу оят билан жавоб берибдилар. Агар фарзанд Аллоҳ таоло доимо уни кўриб, кузатиб турганини ҳис қилиб яшаса, ундан ҳеч қачон ёмонлик чиқмайди.\nЭй, ўғилчам! Намозни баркамол адо эт, яхшиликка буюр ва ёмонликдан қайтар ҳамда ўзингга етган (балолар)га сабр қил! Албатта, мана шу пухта ишлардандир. (Луқмон сураси, 17 оят).\nНамоз диннинг устунидир, уни беш маҳалда қойим қилиш мусулмонлик белгисидир. Ибн Касир айтадилар, яъни намозни ўз шартларига риоя қилган ҳолда, фарзларига амал қилиб, ўз вақтида ўқинг, яхшиликка буюриш ва ёмонликдан қайтаришни эса тоқатингиз даражасида қилинг. Инсонлардан келадиган мусибатлар, озорларга сабр қилинг. Болани сабрли бўлишга ўргатиш унинг келгусида иродаси мустаҳкам шахс бўлиб, вояга етишида муҳим аҳамиятга эгадир.\nОдамларга (кибрланиб) юзингни буриштирмагин ва ерда керилиб юрмагин! Чунки, Аллоҳ барча кибрли, мақтанчоқ кимсаларни суймас. (Луқмон сураси, 18 оят).\nБу оятдаги маъно: кибрли бўлма, Аллоҳнинг бандаларини ҳақорат қилма, улар билан гаплашганингда юзингни бурмай, қовоғингни ўймай, балки очиқ юзлилик билан гаплашгин демакдир. “Ерда керилиб юрмагин” ояти ҳақида Қуртубий ҳеч бир ишга машғул бўлмай, бекорчиликдан хурсанд бўлиб юрмаслик деб ҳам тушунтирганлар.\n(Юрганингда) ўртаҳол юргин ва овозингни паст қилгин! Чунки овозларнинг энг ёқимсизи эшаклар овозидир». (Луқмон сураси, 19 оят).\nҚуртубий айтадилар, Луқмони ҳаким ўғлини ёмон хулқлардан четлатиб, амал қилиш қилиш керак бўлган гўзал хулққа буюради ва “ўртаҳол юргин” дейди. Яъни, бу секин ва тез юришни ўртасидадир. Шунингдек, тавозели ва камтар бўлиб юришни ҳам ифодалайди. Овозингни паст қилгин яъни, овозингни муболаға қилиб кўтармагинки, чунки эҳтиёждан ортиқ баландлатиб гапириш кишиларга азият беради. Овозларнинг хунуги эшакнинг ҳанграгандаги овози бўлиб, бунга сўзлашувлардаги овозларини меъёридан ортиқ баландлатиб юборадиганларни ҳолати ўхшатилган.\nХулоса қиладиган бўлсак, бу насиҳатлар Луқмоннинг ўғлига қилиниши билан бирга барча мўмин-мусулмонлар ҳам ўрганиб олиб, уларга амал қилишлари тавсия қилинадиган насиҳатлардир. Ушбу оятлардаги Луқмони ҳакимнинг насиҳатлари фарзандларимизнинг эътиқоди, ибодати, руҳий ва ижтимоий тарбияси ҳамда гўзал ахлоқий тарбияси масалаларини қамраб олган. Тарбиямизнинг қанчалик кенг қамровли бўлиши эса, фарзандимизнинг шунчалик етук шахс сифатидаги камолотини белгилаб беради.\nислом таълим муассасаси катта ўқитувчиси\nslayd Адина Сайдахмедова\t2021-02-22


Камерон Туркияга боради\n21 октябр 2021, Тошкент вақти: 14:26\nБуюк Британия бош вазири Дэвид Камерон бугун Туркияга сафар қилади. Бу Камероннинг бош вазир сифатида Анқарага қилаётган илк сафаридир.\nХабарларга кўра, Дэвид Камерон ва унга ҳамрохлик қилаётган Буюк Британия ташқи ишлар вазири Вилям Ҳейг бугун Туркия бош вазири Ражаб Тоййиб Эрдўғон билан учрашиб, икки давлат ўртасидаги алоқалар ривожига оид масалаларни муҳокама қиладилар.\nМай ойида ҳокимиятга келган Камерон етакчилигидаги коалицион ҳукумат Буюк Британия ташқи сиёсатини жонлаштириш ва “Катта йигармалик” давлатлари билан алоқаларни яхшилашга ваъда берган эди.\nБуюк Британия ҳукумати Туркиянинг ЕИга аъзо бўлишига қарши эмаслигини ҳам бир неча бор билдирган, бироқ Франция ва Германия расмий Анқаранинг ЕИ сафига қўшилишига қарши чиқиб келмоқда.


Тошкент саммитига ШҲТга аъзо барча давлат раҳбарлари келиши кутилмоқда\nШҲТнинг 2012 йили Пекинда ўтган саммитида ҳам ташкилотга аъзо барча давлатларнинг раҳбарлари шахсан қатнашган эдилар.\nШҲТга аъзо барча мамлакатлар, яъни Россия, Хитой, Тожикистон, Қирғизистон ва Қозоғистон раҳбарлари 23-24 июнь кунлари Ўзбекистон пойтахтида бўлиб ўтадиган саммитга келишларини тасдиқлаганлар. Бу ҳақда Ўзбекистон ташқи ишлар вазирининг ўринбосари Анвар Носиров 20 июнь куни Тошкентда ўтказилган брифинг чоғида билдирган.\nВазир муовинига кўра, Тошкент саммитида ШҲТдакузатувчи мақомига эга Афғонистон, Беларусь, Мўғулистон, Покистон президентлари, Ҳиндистон бош вазири ва Эрон ташқи ишлар вазири ҳам иштирок этади. Бундан ташқари, Ўзбекистон саммитга меҳмон сифатида Туркманистон президенти Қурбонқули Бердимуҳаммедовни ҳам таклиф этган.\nЭслатиб ўтамиз, Қирғизистон президенти Алмазбек Атамбаев шу йил 24 март куни журналистлар олдида қилган чиқишида июнь ойида Тошкентда бўлиб ўтадиган саммитда қатнашмаслигини билдирганди. Атамбаев бу баёнотни ўша пайтда ўзбек-қирғиз чегарасида юзага келган таранг вазият туфайли берган. Ўзбекистон пойтахтидаги саммитга бориш масаласи ҳамон очиқ қолаётганини Қирғизистон президенти май ойи бошларида Россиянинг Интерфакс агентлигига берган суҳбатида ҳам қайд этганди.\n8 март куни Қирғизистон жанубидаги Ахси туманига қарашли Чаласарт участкасига Ўзбекистон 40 чоғли аскар ва ҳарбий техника киритганди. Бунга жавобан Қирғизистон ҳам шунча аскар ва техника киритган. Орадан 8 кун ўтгач, музокаралардан сўнг Ўзбекистон ўз аскарларини Чаласартдан олиб чиқиб кетган.


3 октябрь, 2020, 17:17\nУнинг асл нархи қанча?\nФутболчилик фаолияти даврида ростовликлар таркибида тўп сурган, кейинчалик жамоада узоқ йиллар мураббийлар штабида ишлаган ва бош мураббийлик қилган россиялик мутахассис Сергей Балахнин ўзбекистонлик ҳужумчи Элдор Шомуродовнинг “Женоа”га трансфери бўйича ўз фикр-мулоҳазаларини билдирди.\n- “Ростов”нинг ўзбек форварди Элдор Шомуродовни сотиб юбориши тўғри қадам бўлди, чунки вазият шунга етиб келганди. Агар ростовликлар ҳужумчини эртароқ қўйиб юборганида, трансфер суммаси бундан ҳам баланд бўлиши мумкин эди. Бироқ, “Ростов” Еврокубокларда муваффақиятли иштирок этиш учун асосий ҳужумчи сифатида Элдорни ушлаб турди (Валерий Карпиннинг бу қарори қисман ўзини оқлади ва Элдор Шомуродов Европа Лигасидаги илк учрашувда “Маккаби Хайфа” дарвозасини ишғол қилди). Барибир жамоа Европа Лигасини эрта тарк этди ва “Ростов”нинг халқаро майдондаги иштироки тўхтади. Умуман олганда, Шомуродовнинг трансфери мантиқан тўғри қарор бўлди.\nЭнди “Ростов” кўпроқ гол уриш масаласини ҳал қилиши керак. Вазиятдан чиқиш йўлини қидириб топиш лозим. Шомуродовнинг ўзи ҳам премьер-лигада анчадан буён гол ура олмаётган эди. У кетганидан кейин жамоада ишонч оқлай оладиган ҳужумчи қолмади, ҳисоб. “Ростов” тўпурар ҳужумчи қидиришда давом этиши керак. Қидирганда ҳам, битта ҳужумчини олиш билан чекланиб бўлмайди. Ҳа, улар Владимир Обуховни трансфер қилди. Обухов ҳам эътибордаги футболчи, лекин унинг гол уриш бўйича натижалари ҳам етарли эмас. “Ростов” ҳақиқий тўпурарга муҳтож. Шомуродов тинимсиз гол урган пайтларда “Ростов” кучли жамоадан кўринарди, - деди Балахнин.\nМаълумки, Элдор Шомуродов ўтган чемпионатнинг биринчи ярмида кўп гол урди ва нафақат Россия грандлари, балки Европа кули бешлик чемпионатларидаги клублар эътиборини ўзига жалб қила бошлади. Ўтган мавсумда ўзбекистонлик ҳужумчига Ла Лигадан “Сельта”, Бундеслигадан “Штутгарт” ва “Шальке” жиддий қизиқиш билдирган эди. Шомуродовнинг агенти Герман Ткаченко Элдорни сўраган “Сельта”га бошқа бир мижози – Фёдор Смоловни юборишга қарор қилган бўлса, Германия клублари Шомуродов трансфери учун бонусларни қўшиб ҳисоблаганда 10 миллиондан 15 миллион еврогача бўлган суммани ваъда қилганди. Бироқ, аввалига “Ростов” рози бўлмади, кейинчалик коронавирус пандемияси туфайли трансфер бозори талаб ва таклифлари буткул ўзгариб кетди.\nПандемия карантинидан кейин Элдор спорт формасидан чиқиб кетди ва чемпионат ўйинларида гол ура олмай қолди. Шунга қарамай, хориж клубларидан таклиф кела бошлади. Европа Чемпионлар лигасининг янги мавсумига тайёргарлик кўраётган Бельгия вице-чемпиони “Гент”дан таклиф бўлди. “Ростов” раҳбарияти беш миллион евролик расмий таклифни қабул қилмади.\nЁзги трансфер ойнаси ёпилишига бир неча кун қолган бир пайтда, Элдор Шомуродовга бир неча клуб оғиз сола бошлади. “Женоа” расмий чорлов юборганидан кейин “Сельта”, “Штутгарт”, “Фиорентина” ва “Верона” каби клублар ҳам ҳужумчимизни олиш ҳаракатига тушиб қолди. “Женоа” саккиз миллион евролик биринчи таклифига яна бир миллион қўшиш, Элдорнинг навбатдаги трансферидан 15 фоиз улуш ваъда қилиш ва трансфер суммасининг биринчи тўловини ошириш эвазига “Ростов”нинг розилигини олишга эришди.\nАйни пайтда Элдор Шомуродов “Женоа” билан тўрт йиллик шартнома имзолаб бўлган. У янги жамоасида 9-рақамда тўп суради. Тез орада “Женоа” ўзбекистонлик футболчини олганини расман эълон қилиши кутилмоқда.\n“Женоа” Шомуродовга рақобатчи олиб келди


Коронавирус инфекциясига чалинган самарқандлик бемор вафот этди - zarnews.uz\nСамарқандлик фуқаро И. (эркак) шу йилнинг 14 май куни оғир аҳволда Республика шошилинч тиббий ёрдам илмий марказига ётқизилади. Ўтказилган диагностик таҳлиллардан сўнг беморда “COVID-19” инфекцияси ҳам аниқланган.\nШундан кейин беморга ихтисослашган тиббий ёрдам кўрсатиш мақсадида Вирусология илмий-текшириш институти клиникасига ўтказилган. Бемор узоқ вақт давомида жигар циррози ташхиси билан даволаниб келган. Бундан ташқари, унда семизлик, анемиянинг оғир даражаси каби қатор ҳамроҳ касалликлар ҳам мавжуд бўлган.\nБироқ кўрсатилган реанимацион муолажаларга қарамасдан, бемор юрак қон-томир ва ўткир нафас етишмовчилигидан вафот этган, деб хабар берди ССВ матбуот хизмати.\nТеглар: Самарқанд коронавирус қурбони


Россия Афғонистондаги АҚШ ҳарбийларининг ўлдирилиши учун мукофот белгилагани маълум бўлди - Zamin.uz\nThe New York Times газетаси Россия ҳарбий разведкаси бўлинмаси «Толибон» ҳаракатига боғлиқ жангариларга Афғонистондаги халқаро коалиция ҳарбийларини ўлдирганлик учун махфий равишда мукофот таклиф қилганини маълум қилди.\nАҚШ разведкаси бир неча ой олдин 2019 йилда мукофот Европадаги махфий операцияларга боғлиқ бўлинма томонидан таклиф қилилган деган хулосага келган. Манбаларнинг маълум қилишича, «Толибон» аъзолари қилган иши учун мукофотларни қўлга киритган. Қотиллик содир этилган ёки этилмагани номаълум, бироқ 2019 йил давомида Афғонистонда 20 нафар америкалик ҳарбий вафот этган.\nАҚШ президенти администрацияси ушбу масалани март ойида муҳокама қилган. Америка ҳукумати Россиянинг ушбу ҳаракатига қарши бир нечта жавоб вариантини тайёрлаган — дипломатик каналлар орқали шикоятлардан тортиб янги санкцияларга қадар. Ҳозирча қарор қабул қилинмаган.\nАҚШдаги Россия элчихонасининг маълум қилишича, «асоссиз ва аноним айблов» сабаб Вашингтон ва Лондондаги россиялик дипломатлар тўғридан-тўғри таҳдидларга учрай бошлаган. Элчихона Twitter орқали келиб тушган таҳдидларнинг скриншотларини эълон қилган.\nРоссия президентининг матбуот котиби Дмитрий Песковнинг сўзларига кўра, Кремлнинг ушбу айбловлардан хабари йўқ. «Кимдир бу каби айбловни илгари сурса, биз бунга жавоб қайтарамиз», — деган Песков.\nТолибонлар Афғонистондаги инқирозни ҳарбий йўл билан ҳал қилиш имконсизлигини тан олмоқда\nАҚШ Афғонистондаги ҳарбий операцияларни қайта тиклаш имкониятларини кўриб чиқмоқда\nОбама АҚШ “Толибон”ни йўқ қила олмаслигига иқрор бўлди


НАТОсиз Афғонистон истиқболи\n18 май 2021, Тошкент вақти: 21:25\nAфғонистонда НАТО қўмондонлиги остида хизмат қилаëтган аскарлар кимлардир учун хавфсизлик кафолати бўлса¸ кимдир учун хавфсизликка таҳдид сифатида кўрилмоқда.\nТожикистон пойтахтида иш бошлаган халқаро анжуман иштирокчилари¸ асосан¸ НАТО кучларининг Афғонистондан чиқиб кетиши оқибатлари борасида баҳс юритдилар.\nТожикистон пойтахтида бўлиб ўтаётган халқаро анжуманда Марказий Осиё давлатлари, Россия, Буюк Британия, Ҳиндистон, Эрон, Покистон, Афғонистон вакиллари ҳамда бир қатор халқаро ташкилотлар ходимлари иштирок этмоқдалар.\nАфғонистонда тинчлик қарор топтириш йўллари муҳокама қилинган анжуманнинг асосий лейтмотиви НАТО кучларининг Афғонистонни тарк этиши лозимлиги бўлди.\n- Янги сайланган АҚШ президенти Барак Обаманинг Афғонистонда урушни давом эттириш ва Ал-Қоиданинг сўзсиз мағлуб қилинишига оид айтилган гаплари жуда ташвишлидир. Ҳақиқатан, америкаликлар Афғонистонда ўз ҳозирлигини кенгайтирмоқчи. Бизнингча, бу жуда нотўғри ва ташвишли сиёсатдир, - деди Тожикистон Фанлар академияси қошидаги Фалсафа институти илмий ходими Давлат Усмон.\nТожикистон вакили ўз сўзида Афғонистон муаммосининг ягона ечими бу музокара ва муроса йўли эканини таъкидлади.\n- Менимча, Афғонистонда тинчлик ўрнатишнинг ягона йўли Карзай сиёсатига қарши кучлар, хусусан, толиблар билан музокараларни йўлга қўйиш ва НАТОнинг бу ҳудуддан чиқиб кетишидир, - деди Давлат Усмон.\nЭроннинг Тожикистондаги элчиси Алиасқари Шердўст тожикистонлик олим фикрларини қувватлади:\n- Эрон назарида Афғонистон ишларига Ғарбнинг аралашуви вазиятни янада кескинлаштирмоқда. Бизнингча, Афғонистон муаммоларини афғонларнинг ўзларига қўйиб бериш керак, - деди эронлик дипломат.\nБироқ Ўзбекистон Миллий университет профессори Фарҳод Толибов НАТО кучларининг Афғонистондан чиқиб кетишини маъқулламайди:\n- НАТО Афғонистонда қолиши шарт. Чунки НАТО чиқиб кетса, хавфсизлик яратиш ва таъминлаш борасида унинг ўрнини босадиган бошқа ташкилот йўқ. Албатта, НАТО хатоларга йўл қўяяпти, баъзи муаммоларни ечишда ожизлик қилаяпти. Бугунги анжуманда асосан шу масала, яъни НАТОнинг чиқиб кетиши ёки қолишини муҳокама қилаяпмиз. Бу борада янги ечимлар, йўллар таклиф ўлароқ ўртага ташланмоқда. Бу ерда қатнашаётган НАТО вакилларининг ўзи ҳам янги ечимлар топилишидан манфаатдор, албатта, - деди ўзбекистонлик таҳлилчи.\nАйни пайтда Тожикистон президенти қошидаги стратегик тадқиқотлар маркази директори Суҳроб Шарипов Афғонистон муаммоси – Марказий Осиё муаммоси экани ва Афғонистонда тинчлик қарор топиши масаласида минтақа давлатлари мустақил тарзда зарур чора-тадбирлар кўриши лозимлигини қайд этди:\n- Кўп ҳолларда Россиянинг ўз геосиёсий манфаатларидан келиб чиқиб, афғонларга инсонпарварлик ёрдами кўрсатиш юзасидан минтақа давлатларининг Америка билан ҳамкорлик қилишига қаршилик кўрсатиши кузатилади. Россиянинг минтақа давлатларига турли йўллар билан босим ўтказаётганини ҳам очиқ айтиш керак. Бу, бизнингча, империалистик бир сиёсатдир, - дея уқтирди Суҳроб Шарипов.\nЎзбекистон Миллий унверситети профессори Фарҳод Толибов ҳам бу борада Тожикистон ҳукумат расмийси фикрларига қисман қўшилишини билдирди:\n- Қисман қўшиламан бу фикрларга. Лекин, шу билан бирга, Россия ролини инкор қилиб бўлмайди. Россиянинг ҳам манфатлари бу ерда жуда катта ва биз буни ҳис қилаяпмиз. Ўз хавфсизлигига жануб томондан таҳдидлар бўлмаслигидан Россия манфаатдор, албатта. Шу важдан Афғонистонда тинчлик ўрнатилиши Россия манфаатларига ҳам мос келади. Россия, ўз навбатида, биз билан бирга Афғонистон муаммоларини ҳал қилиш ишига ҳисса қўшиши мумкин. У ҳарбий амалиётларда қатнашмаяпти. Россия минтақа давлатларига ўз ҳудуди орқали гуманитар ёрдамларни ташиб ўтишга рухсат бераяпти. Бундан ортиқ яна нима қилиши мумкин? - деди ўзбекистонлик меҳмон.\nЭслатиш жоизки, Ўзбекистон президенти Ислом Каримов Бухарестдаги НАТО саммитида Афғонистон масалаларига оид 6+3 гуруҳи шакллантиришни таклиф қилган эди. Фарҳод Толибов Ўзбекистон раҳбарининг ўша таклифига ҳозирча ҳеч ким муносабат билдирмаганини урғулади:\n- 6+3 концепцияси Бухарестда таклиф қилинганди, яъни уч дегани НАТО ҳам қўшилган ҳолда дегани. Қанчалик реакция бўлади Ғарбда¸ бу ҳали номаълум. Ҳозирча бу борада жавоб бўлгани йўқ. Қўшиладими давлатлар ёки йўқми - ҳали номаълум. Кутаяпмиз. Агар қўшилса, бу яна бир йўл, механизм. Ўзбекистоннинг қўлидан келган нарса мана шу таклиф, - деди ўзбекистонлик олим.\nАйни пайтда Тожикистон вакили Суҳроб Шапиров ўз мамлакати расмийлари Ўзбекистоннинг бу таклифини қувватламаслигини маълум қилди.


ЙҲХХ инспектори ўз вазифасини билмайди(ми?) — Ishonch Gazetasi\nБаъзан ЙҲХХ инспекторлари “тўхтаб туриш тақиқланади” белгиси остида қолдирилган автоуловнинг давлат рақамини ечиб олганига гувоҳ бўламиз. Бугун ҳам инспекторнинг Бухоро кўчасида “тўхтаб туриш тақиқланади” белгиси остида қолдирилган автоуловларнинг давлат рақамини ечиб олаётганига гувоҳ бўлдик ва буни фотоаппараимизга ҳам муҳрлаб қўйдик. Қоидага кўра, инспектор автомобил давлат рақамини ечиб олишга ҳақлими?\nТранспорт воситаларининг давлат рақам белгиларини ечиб олиш тартиби Ўзбекистон Республикаси ИИВнинг 2012 йил 4 апрелдаги 53-сонли буйруғи (Адлия вазирлигида 2012 йил 21 май куни 2367-сон билан рўйхатга олинган) талабларида кўрсатиб ўтилган ҳоллардагина қўлланилиши мумкин.\n“Тўхтаб туриш тақиқланади” йўл белгиси талаби бажарилмаган ҳолатларда ЙҲХХ инспекторлари маъмурий баённома расмийлаштиради. Агар транспорт воситаси бошқа транспорт воситаларига ҳалақит берса, мажбурий эвакуация қилинади.\nИИВнинг 2012 йил 4 апрелдаги 53-сонли буйруғи «Техник кўрикдан ўтказишда ДЙҲХХ органлари томонидан носоз деб топилган, шунингдек, белгиланган муддатларда техник кўрикдан ўтмаган ёки тегишли рухсатномасиз қайта жиҳозланган транспорт воситаларининг давлат рўйхатидан ўтказиш рақами белгиларини ечиб олиш тартиби тўғрисидаги низомни тасдиқлаш ҳақида» деб номланади. Унга кўра, тасдиқланган низомда “техник носоз, рухсатномасиз қайта жиҳозланган ёки белгиланган муддатларда техник кўрикдан ўтмаган транспорт воситасининг давлат рўйхатидан ўтказиш рақами белгилари ДЙҲХХ органлари томонидан ечиб олинади” деб белгилаб қўйилган. Демак, бошқа ҳолларда автотранспорт воситасининг давлат рақамлари ечиб олиниши мавжуд қоидаларга мувофиқ эмас, деб ҳисобланади.


Креатив стартаплар саралаб олинди!\nЎзбекистон Республикаси Инновацион ривожланиш вазирлиги Британия кенгаши томонидан молиялаштириладиган “Creative Spark” – талабалар орасида фаол ва креатив тадбиркорликни оммалаштириш лойиҳасида Лондон Метрополитен университети билан ҳамкорлик қилмоқда.\nШу кунга қадар вазирлик ходимлари Тошкент шаҳридаги бир нечта олий таълим муассасаларида февраль-апрель ойларида маҳорат дарслари ва семинарлар ўтказиб келишди. Мусобақада қатнашиш учун талабалардан ўз ғояларини 1 дақиқалик видео-тақдимот кўринишида топширишлари талаб қилинган эди.\nИнновацион ривожланиш вазирлигига 30 га яқин видео-тақдимотлар келиб тушди. Лондон Метрополитен университети ва вазирлик ходимларидан иборат хайъат аъзолари ушбу видеоларни баҳоладилар. Улардан 10 нафар энг яхшилари саралаб олинди ва жамоалар республика босқичига йўлланмани қўлга киритдилар.\n1. “Life Easymakers”\n2. “Bridge Up”\n6. “Business glossary”\n7. “C2C Parcel Delivery”\n8. “Student TV”\nЭнди ушбу лойиҳалар республика босқичида барча ҳамкорлар томонидан саралаб олинган 100 га яқин жамолар билан энг кучли тўққизликка кириш учун беллашадилар. Энг яхши деб топилган лойиҳа муаллифлари жорий йилнинг сентябрь ойида Лондонда ташкил этиладиган 1 ҳафталик ўқув курсига йўлланма ва бизнесларини бошлашлари учун 2500 фунт стерлинг миқдорида пул мукофотини қўлга киритадилар. Совриндорлар эса ҳамкорлар томонидан эсдалик совғалари билан тақдирланадилар.


Молиячилар кимга иккиланмай карз беришади? » Бой бўлишни истаганлар учун\nbiznestrener.uz » Ёш тадбиркорлар » Молиячилар кимга иккиланмай карз беришади?\nВақти: 4-01-2013, 12:02\n"Пули бор кишига яна пул берадилар" – молиявий фаолият билан боғлиқ бу қоидани ҳар бир бизнесчи билмоғи шарт. Одамлар пулдан пул топишни, фойда чиқаришни уддалайдиган кишиларгагина ҳеч бир иккиланмай қарз берадилар.\nБизнесингиз қай даражага кўтарилган бўлишидан каттик назар "Бизнеснинг микёсини сармоянгиз микдори билан чекланг", деган коидага каттик амал килинг. Бу қоидага риоя этилмаса одамлар ҳам, пул ҳам ҳалокатга дуч келиши мумкин.\nИмкони борича бор молларни тезроқ сотиш – молиявий жиҳатдан қийин аҳволга тушиб қолишнинг олдини олишнинг самарали усулидир.\nКишини ўзига тортувчи ва бир қарашда имкониятлар очиб берувчи таклифлар кўп тушиб туради, лекин уларнинг барчасига ҳам дарров қизиқавермаслик, фақат амалга ошириш имкониятлари бор бўлганларигагина жавоб бермоқ зарур. Зиммангизга қўшимча мажбуриятлар ортадиган таклифларга жавоб қайтаришдан олдин ўз имкониятларингизни ҳисоблаб чиқишингиз жуда зарур.\n"Бошқарув услуби ва маҳорати" китобидан олинди.\nОрқага Фикр: 4503


4 Октябрь 14:32\nУчрашувни очар екан, Маулен Aшимбаев Қозоғистон Европа Иттифоқининг барча аъзо давлатлари ва институтлари билан ўзаро манфаатли ва прагматик ҳамкорликни шакллантиришга катта аҳамият беришини таъкидлади. Бу борада Сенат Парламентлараро ҳамкорликни янада ривожлантиришга алоҳида эътибор қаратмоқда.\nТомонлар ўзларини қизиқтирган масалалар бўйича мунтазам муҳим маълумотлар алмашинувини йўлга қўядиган мулоқот майдончалари ишини янада кучайтириш зарурлигини таъкидладилар. Икки томонлама савдо ва сармояни кенгайтириш, минтақавий хавфсизлик масалалари бўйича фикр алмашиш, демократик қадриятларни илгари суриш, шунингдек, Президент Қасим-Жомарт Тоқаев бошлаган сиёсий ислоҳотлар устувор мавзулардан эди.\n«Давлат раҳбари «Халқ бирлиги ва тизимли ислоҳотлар - мамлакат фаровонлигининг мустаҳкам пойдевори« мавзусидаги Қозоғистон халқига Мурожаатномасини амалга ошириш чора -тадбирлари тўғрисида Фармонни имзолади. Сиёсий модернизация ва инсон ҳуқуқларини ҳимоя қилиш қисми сезиларли даражада тасвирланган. Хусусан, сиёсий модернизацияни давом эттириш доирасида бир қатор қонунларни қабул қилиш режалаштирилган. Туман ҳокимларини тўғридан -тўғри сайловини тажрибавий тарзда ўтказиш учун қонун ҳужжатларига зарур ўзгартиришлар ишлаб чиқилади. Шунингдек, депутатлик ўринларини тақсимлашда квоталарни мажбурий ҳисоблаш ва квоталар берилган фуқаролар тоифалари рўйхатини кенгайтириш, аёллар ва ёшлардан ташқари, алоҳида эҳтиёжли кишилар учун квоталар белгилаш тўғрисидаги низомни тасдиқлаш режалаштирилган», - деди Сенат Раиси.\nУчрашувнинг асосий мавзуси Қозоғистонда давом этаётган сиёсий модернизация давлат самарадорлигини, сиёсий жараённинг шаффофлиги ва рақобатбардошлигини янада ошириш кафолати бўлди.\n#Сенат Раиси #Сенат


Lotinchada 6 август 2021, 21:10 Жаҳон\nВенесуэла миллий валютани қайта деноминация қилиб, рақамли боливарни жорий қилади\nВенесуэла Марказий банки гиперинфляция фонида миллий валютани деноминация қилишга ва унинг рақамли муқобилини жорий этишга қарор қилди. Маълум бўлишича, миллий валютадан олтита нолни олиб ташлаш режалаштирилмоқда. Рақамли боливарнинг жорий этилиши валюта қийматига таъсир қилмайди — унинг нархи ўзгармайди, валютадан фойдаланишни осонлаштириш учун эса янги ўлчов жорий этилмоқда, дея изоҳ берди мамлакат банки. Рақамли валюта жорий қилинганидан сўнг, Марказий банк жисмоний боливар босишни ҳам давом эттиради.\nБоливар деноминацияси охирги уч йил ичида иккинчи марта ўтказилади — 2018 йил август ойида миллий валютадан бешта ноль олиб ташлашган эди. «Суверен боливар» курси давлат крипто валютаси Petro билан боғланган эди: бир Petro бир баррель нефть нархига тенг бўлган.\n2018 йилда, Марказий банкнинг расмий маълумотларига кўра, Венесуэлада инфляция даражаси 130 060 фоиздан ошган эди. Миллий Aссамблеяга кўра, бу кўрсаткич 1 698 000 фоизни ташкил этган. Халқаро Валюта Жамғармаси мамлакатда инфляция даражаси 1 370 000 фоизга етгани ҳақида маълумот берган. — Spot.uz\nAҚШ Бразилияга НAТОнинг глобал ҳамкори бўлишни таклиф қилмоқда\nAҚШ ҳукумати Бразилияга НAТОнинг глобал ҳамкори мақомини олишда ёрдам беришни таклиф қилди. Бу ҳақда ТАСС «Folha de S.Paulo»га таяниб хабар берди. Ушбу таклиф 5 август куни AҚШ президентининг миллий хавфсизлик бўйича ёрдамчиси Жейк Салливан ва Бразилия мудофаа вазири Вальтер Соуза Брага Нетто ўртасида бўлиб ўтган учрашувда қилинган. Айтилишича, Вашингтоннинг бундай қўллаб-қувватлаш шартларидан бири Хитой телекоммуникация компанияларининг Бразилиядаги бешинчи авлод (5G) миллий мобил тармоқларига киришини тақиқлашдир.\nБразилиянинг НAТОнинг глобал ҳамкори мақомига эга бўлиши мамлакат ҳарбийларига иттифоқ мамлакатларидан қурол-яроғларни янада қулай шартларда сотиб олиш ва армия шахсий таркибини ўқитиш дастурларида қатнашиш имконини беради. Бундан ташқари, бундай мақомга эга бўлган давлатлар, ҳарбий можаро юзага келган тақдирда, НAТО тарафидан қатнашиш ҳуқуқига эга бўлади.\nҲозирги вақтда ҳарбий иттифоқнинг глобал шериклик аъзолари Aвстралия, Aфғонистон, Ироқ, Колумбия, Мўғулистон, Янги Зеландия, Покистон, Корея Республикаси ва Япония ҳисобланади.\nСув тошқинлари КХДР шарқидаги мингдан зиёд уйларга зарар етказди\nКХДРнинг шарқий қирғоғида кучли ёмғирлар тошқинларга олиб келди. Натижада 1,1 мингта уй зарар кўрди, мингга яқин киши эвакуация қилинди. Сув оқими кўприклар ва тўғонларни, Хамгён-Пукто ва Хамгён-Намдо провинцияларидаги йўлларни ва экинларни йўқ қилди. Хусусан, 1−6 август кунлари Хамгён-Пуктода 500 мм ёғингарчилик ёғди. КХДР Давлат гидрометеорология бошқармаси август ойида кучли ёмғирлар ёғиши кутилаётганини, бу эса бундан ҳам катта иқтисодий зарарга олиб келиши мумкинлигини маълум қилди. — ТАСС (Reuters).\nАввалроқ, Шимолий Кореяда озиқ-овқат танқислиги кузатилаётгани, аҳолига армия захирасидан гуруч тарқатилиши бошлангани ҳақида хабар берган эдик.\nAляскада туристик самолётнинг қулаши оқибатида 6 киши ҳалок бўлди\nAляскада сайёҳлар учун уюштирилган экскурсия пайтида самолёт қулаб тушди. Оқибатда бортдаги олти киши ҳалок бўлди. Самолёт Мисти-Фьордс миллий ёдгорлиги ҳудудига қулаган, унинг чўкиб кетган қолдиқлари Кетчикан шаҳри яқинида топилди. Қолдиқларни ўрганган ғаввослар учувчи ва беш нафар йўловчининг вафот этганини тасдиқладилар. Ҳалокат юзасидан тергов ишлари бошланди. — Интерфакс (Associated Press).\n«Толибон» ҳаракати Aфғонистон жануби-ғарбидаги Нимруз провинцияси маркази Заранж шаҳрини қўлга киритганини эълон қилди. «Бугун (жума) тушдан кейин вилоят губернаторининг қароргоҳи, полиция бош қароргоҳи ва Заранждаги бошқа кўплаб иншоотлар мужоҳидлар қўлига ўтди. Қолган жойлар тозаланмоқда», — деди ҳаракат матбуот котиби Қори Юсуф Aҳмадий. Айтилишича, вилоят қамоқхонасидаги ўнлаб маҳбуслар ундан қочиб кетган. Мамлакат расмий идоралари томонидан бунга изоҳ берилмади. Aгар Заранж шаҳрининг толибларга ўтганлиги тасдиқланса, бу ҳаракат назоратига ўтган биринчи вилоят маркази бўлади.\nТолиблар Aфғонистон шимолидаги Жузжон вилоятининг маъмурий маркази Шиберган шаҳрига ҳужум қилган. Таъкидланшича, Aфғонистон Миллий мудофаа ва хавфсизлик кучлари ҳужумни қайтарган. Улар 40 га яқин жангарини йўқ қилган, 15 нафарини Шиберган четида қўлга олишди. Шунингдек, толиблар мамлакат собиқ вице-президенти, маршал Aбдул Рашид Дўстумнинг уйини ёқиб юборгани айтилмоқда.\nAфғонистон ҳукумати матбуот котиби ва президент собиқ матбуот котиби Дава Хон Минапал жума куни Кобулда ўлдирилган. Хабарга кўра, «Толибон» Минапалга ҳужум учун жавобгарликни ўз зиммасига олган.\nМолдова парламенти Наталья Гаврилица бошчилигидаги янги ҳукуматни тасдиқлади.\n6 август куни куни Ливандан Исроилнинг шимолий ҳудудларига 19 та ракета учирилди, улардан ўнтаси ушлаб қолинди, учтаси чегарадан ўта олмади. Қолган олтита ракета аҳоли яшамайдиган ҳудудда портлади. Қурбонлар ва биноларнинг шикастланиши ҳақида ҳеч қандай маълумот йўқ. «Ҳизбуллоҳ» партиясидан қуролланган милиция ушбу ҳужумга жавобгарликни ўз зиммасига олди. Бу операция 5 август куни Ливандаги Жермук ва Aш-Шавакир ҳудудларига Исроил ҳаво кучлари томонидан берилган зарбаларига жавобан қилинганлиги айтилмоқда.\nЛитва чегарачилари бир ҳафта ичида Беларусга 700 га яқин ноқонуний муҳожирларни қайтариб юборишди.\nПарижда «санитария рухсатномаларига» қарши норозилик намойишлари бошланди. Aввалроқ, Франция Конституциявий кенгаши «санитария рухсатномалари»ни қўллаш соҳасини кенгайтириш тўғрисидаги қонун лойиҳасини маъқуллаган эди.\nAll World Cards, тахминларга кўра, россиялик хакерлар гуруҳи AҚШ ва бошқа мамлакатлар фуқароларининг бир млн банк карталари ҳақидаги маълумотларни даркнетда (интернатдаги яширин тармоқлар) жойлаштирган.\nТуркия президенти Тоййип Эрдоған мамлакатдаги 196 та ўрмон ёнғинлари ўчирилгани, 12 таси қолгани ҳақида маълум қилди. Ёнғин ўчириш ишлари 6 та вилоятда — Aнталия, Муғла, Испарта, Aдана, Айдин ва Денизлида давом этмоқда. Ёнғинлар натижасида бугунга қадар 8 киши ҳалок бўлди, 770 га яқин киши жароҳатланган.


Ғарбдаги таҳлилий нашрлар билан ҳамкорлик қилиб келган Марказий Осиë бўйича таҳлилчи Игор Ротар Тошкентда Ўзбекистон расмий идоралари томонидан ҳибсга олинди.\nБугун Ротар ҳамкорлик қилган Жеймстоун жамғармаси ва Форум 18 ташкилоти¸ Ўзбекистон ҳукуматидан Ротарни қўйиб юборишни сўради.\n- Игорнинг жамоатчи мухбир экани алоҳида таъкидланиши лозим. У нимаки ëзмасин¸ бари жамоатчиликка маълум ва унинг мақолалари ўз объективлиги ва ҳаққонийлиги билан обрў топган. Игор Ўзбекистондаги диний эркинликлар ва сўз эркинлиги каби ўта жиддий мавзуларни ëритиб келди¸ - деди жумладан Форум 18 муҳаррири Жон Кинаҳан\nРоссия фуқароси бўлмиш Ротар Бишкекдан Тошкент аэропортига келиши билан қўлга олинган ва шундан бери унинг қаердалиги номаълум.


Ўзбек - Sorah Al-Maidah ( The Table spread with Food )\nNoble Quran » Ўзбек » Sorah Al-Maidah ( The Table spread with Food )\nСендан уларга нима ҳалол қилинганини сўрарлар. Сен: «Сизларга пок нарсалар ҳалол қилинди. Овчи итларга ўхшатиб, Аллоҳ сизга ўргатган нарсалардан уларга ҳам ўргатган овчи ҳайвонларингиз сизга тутиб берган нарсадан енглар. Уларга Аллоҳнинг исмини зикр қилинглар. Аллоҳга тақво қилинглар. Албатта, Аллоҳ ҳисоби тезкор зотдир», деб айт!\nЭй иймон келтирганлар! Аллоҳнинг сизга берган неъматини эсланг. Бир қавм сизга қўл узатмоқчи бўлганида, У уларнинг қўлларини сиздан қайтарган эди. Ва Аллоҳга тақво қилинг. Мўминлар Аллоҳга таваккал қилсинлар. («Мусулмонларга қўл чўзмоқчи бўлган қавм» кимлар эканлиги ҳақида турли ривоятлар бор. Аммо муҳаққиқ уламоларимиз бу қавм Ҳудайбия ҳодисаси пайтида Расулуллоҳни (с. а. в) ва мусулмонларни ғафлатда қолдириб, қириб ташламоқчи бўлган мушриклар гуруҳи эканини таъкидлаганлар. Аллоҳ уларга ёвуз ниятларига эришиш имконини бермади. Улар мусулмонлар қўлига асир тушдилар. Бу, албатта, Аллоҳ томонидан мусулмонларга берилган улкан неъматдир. Кўриниб турибдики, Аллоҳ хоҳласа, ҳар қандай ҳолда ҳам бандасига неъмат ато этади. Аммо банда бундай бахтга эришиши учун бу иноятга лойиқ бўлиши лозим. Бу эса, яна тақво билан бўлади.)\nАҳдларини бузганлари учун уларни лаънатладик ва қалбларини қаттиқ қилдик. Улар калималарни ўз ўрнидан ўзгартирдилар. Ўзларига эслатма бўлган нарсадан кўп насибани унутдилар. Уларнинг озгиналаридан бошқаларидан мудом хиёнат кўрасан. Бас, уларни авф эт ва айбларини ўтиб юбор. Албатта, Аллоҳ яхшилик қилувчиларни севади. (Бани Исроил яҳудийлигига борди. Ҳатто Аллоҳ таоло билан бўлган аҳдномани ҳам бузди. Уни бажо келтирмади. Намозни қоим қилмади. Намоз деб аталмиш улуғ ибодатни Аллоҳ айтганидек эмас, ўзлари хоҳлаганларидек бузиб адо этадиган бўлишди. Закот бериш у ёқда турсин, ҳамма иқтисодий алоқаларга ҳаром-харишни қўшдилар. Одамларнинг молини ботил йўл билан ейишни жорий қилдилар. Аллоҳнинг барча Пайғамбарларига бирдай иймон келтиришмади, аксинча, уларнинг кўпчилигини ҳақорат қилдилар. Ҳатто Закариё, Яҳё алайҳиссаломларга ўхшашларини ўлдиришгача бориб етдилар. Исо алайҳиссаломни ўлдирдик деб даъво қилдилар. Охирги Пайғамбар Муҳаммадни (с. а. в.) ҳам ўлдиришга ҳаракат қилдилар. Аллоҳга яхши қарз бериш тугул, бандага ҳам яхши қарз бермадилар. Қарз беришда рибохўрликни бутун дунё бўйича йўлга қўйдилар.)\nЭй аҳли китоблар! Батаҳқиқ, сизларга Пайғамбаримиз келди. У сизга китобдан беркитиб юрган кўпгина нарсаларингизни баён қилиб беради. Кўпгинасини эса авф қилади. Батаҳқиқ, сизларга Аллоҳдан нур ва ойдин Китоб келди. (Яҳудий ва насороларга бу оятда таъкидлаб айтилаётган нарса–Аллоҳнинг охирги Пайғамбарининг (с. а. в.) нафақат араб мушрикларига, балки дунёдаги бошқа барча халқларга, шу жумладан, аҳли китобларга ҳам Аллоҳ томонидан келганликларидир. Муҳаммад алайҳиссаломнинг яҳудийларга ҳам Пайғамбар бўлиб келишлари хабари Тавротда бор бўлиб, улардан аҳд олинганда, у зотга иймон келтириш аҳди ҳам олинган эди. Шунингдек, у зоти бобаракотни (с. а. в.) насороларга ҳам Пайғамбар бўлиб келишлари хабари Инжилда зикр қилинган бўлиб, Аллоҳ таоло насоролардан аҳд олган пайтида, у зот келган вақтларида иймон келтириш аҳди ҳам олинган эди. Бу оятда уларга ўша аҳдномада айтилган Пайғамбар дарҳақиқат келганлигининг хабарини бериб туриб, у зотнинг аҳли китобларга қиладиган баъзи ишлари ҳам айтилмоқда.)\nЭй аҳли китоблар! Батаҳқиқ, сизларга Пайғамбаримиз келди. У сизларга Пайғамбарлардан бўш даврда (динни) баён қилади. Бизга башорат бергувчи ҳам, огоҳлантиргувчи ҳам келмаган, демаслигингиз учун. Бас, батаҳқиқ, сизларга башорат бергувчи ҳам, огоҳлантиргувчи ҳам келди. Ва Аллоҳ ҳар бир нарсага қодирдир. (Биз «бўш давр» деб таржима қилган сўз Қуръони Карим матнида «фатратин» дейилган. Бу сўз луғатда, сукунат, бўшлик, кесилиш ва заифлик маъноларини англатади. Шариатда бир Пайғамбар билан иккинчисининг орасидаги Пайғамбарсиз ўтган вақтга «фатиратун»–бўш давр дейилади. Маълумки, Ийсо алайҳиссаломнинг Пайғамбарликларидан сўнг Муҳаммад (с. а. в.) келгунларига қадар орадан олти юз йил ўтган.)\nЭй қавмим, Аллоҳ сизга ёзиб қўйган муқаддас ерга киринг. Ортингизга қайтманг, бас, зиён кўргувчига айланасиз», деганини эсла.\nУлар: «Эй Мусо, унда зўравон қавм бор. Улар ундан чиқмагунларича биз ҳеч қачон кирмаймиз. Агар улар чиқсалар, биз кирувчидирмиз», дедилар.\nУлардан (Аллоҳдан) қўрқадиганлардан бўлган ва Аллоҳ уларга неъмат ато этган икки киши: «Уларнинг устига эшикдан кириб боринглар. Агар унга кирсангиз, албатта, ғолиб бўласизлар. Агар мўмин бўлсангиз, Аллоҳга таваккал қилингиз», дедилар. (Мусо алайҳиссалом муқаддас ердаги аҳволни билиш мақсадида олдин ўн иккита нақиб–вакил юборган эдилар. Ушбу оятда зикри келган, Аллоҳдан қўрқувчи ва унинг неъматига сазовор бўлган икки киши ўша нақиблардан эди. Аллоҳдан қўрқадиган банда ҳеч қачон бошқадан қўрқмайди. Чунки бир қалб икки хавфни кўтармайди. Аллоҳдан қўрқмаган эса, ҳаммадан қўрқади. Ушбу икки солиҳ банда ҳам Аллоҳдан қўрқадиганлардан бўлганлари учун, қўрқмасдан муқаддас ерга бориб, у ерда юрган катта жуссали, бақувват ва зўравон қавмни ўз кўзлари билан кўриб келдилар. Қавмларини Аллоҳнинг амрига итоат этиб ўша зўравон қавм устига дадил бостириб бораверишга ундадилар. Аммо Худодан қўрқмаганлар Аллоҳнинг амрига итоат этмасликларига зўравон қавмдан қўрқишларини баҳона қилдилар.)\nУлар: «Эй Мусо, модомики улар бор экан, биз зинҳор ва зинҳор у ерга кирмаймиз. Сен ўзинг Роббинг ила бориб икковлон уларга қарши уруш қилаверинглар. Биз бу ерда ўтириб турувчимиз», дедилар. (Қўрқоқликнинг оқибати шу-да. Демак, Аллоҳ Мусо алайҳиссаломнинг Робби, Бани Исроилнинг Робби эмас экан-да. Қўрқоқ бўлгандан кейин ҳол шу. Ҳамма нарсадан, ҳатто ақидадан ҳам воз кечиб юбораверилади.)\nУ: «Эй Роббим, албатта, мен ўзим ва биродаримдан бошқага эга эмасман. Ўзинг биз билан фосиқ қавмнинг орасини ажратгин», деди.\nУ зот: «Албатта, бу ер уларга қирқ йилгача ҳаромдир. Улар ер юзида ҳайрон бўлиб юрарлар. Фосиқ қавмлар учун хафа бўлма», деди. (Бани Исроилнинг бу қилмиши учун, яъни, Аллоҳнинг амрига итоат этмагани–Муқаддас ерга кирмагани учун, Аллоҳ уларга бу муқаддас ерга киришни қирқ йилгача ҳаром қилиб қўйди. Тафсирчиларимизнинг айтишларича, яҳудийлар бу муддатда Сийно ярим оролидаги саҳрода 270 фарсаҳлик жойдан ташқарига чиқа олмай, адашиб, ҳайрон бўлиб, бир борган жойга қайта-қайта бориб юравердилар. Ана шундай ҳайронлик ва сарсон-саргардонликда қирқ йил юрдилар. Бу даврда мазкур гуноҳни содир этган, нобакор авлод ўлиб битди. Саҳрода ўсган янги авлод пайдо бўлди. Яъни, Аллоҳ тайин қилган муддат тугагунча аввалгилар муқаддас ерга кира олмай ўлиб кетдилар.)\nУларга Одамнинг икки ўғли хабарини ҳақ ила тиловат қилиб бер. Икковлари қурбонлик қилганларида, бирларидан қабул қилинди, бошқасидан қабул қилинмади. У: «Албатта, мен сени ўлдиражакман», деди. Бириси: «Албатта, Аллоҳ тақводорлардангина қабул қиладир.\nАгар сен мени ўлдириш учун қўл кўтарсанг, мен сени ўлдириш учун қўл кўтармасман. Мен, албатта, оламларнинг Робби Аллоҳдан қўрқаман.\nМен, албатта, менинг ҳам гуноҳимни, ўзингнинг ҳам гуноҳингни олиб кетишингни, шу сабабдан дўзах аҳлидан бўлишингни хоҳлайман. Ана ўша золимларнинг жазосидир», деди.\nНафси унга биродарини ўлдиришни яхши кўрсатди. Бас, уни ўлдирди. Шу сабабдан зиёнкорлардан бўлди.\nАллоҳ ер юзида кезиб юрган қарғани унга биродарининг ўлигини қандай кўмишини кўрсатиш учун юборди. У: «Шўрим қурсин! Мана шу қарғачалик бўлиб, биродарим ўлигини кўма олмадим-а?!» деди. Бас, у надомат қилувчилардан бўлди. (Ояти кариманинг сиёқидан кўриниб турибдики, қотил биродарини ўлдириб қўйгандан кейин нима қиларини билмай қолган. Ўликни кўмиш кераклиги хаёлига келмаган. Чунки аввал ўлик бўлмаган. Бу ер юзидаги биринчи ўлик эди. Ривоятларда келишича, шу пайтда Аллоҳ унга ўликни кўмишни ўргатиш учун икки қарғани юборган. Улар қотилнинг олдида урушиб, бири иккинчисини ўлдирган. Сўнгра қотил қарға ўлган қарғани ерни кавлаб кўмган.)\nШунинг учун ҳам Бани Исроилга: «Ким бир жонни ноҳақдан ёки ер юзида фасод қилмаса ҳам ўлдирса, худди ҳамма одамларни ўлдирган бўлади. Ким уни тирилтирса, худди ҳамма одамларни тирилтиргандек бўлади», деб ёздик. Батаҳқиқ, уларга Пайғамбарларимиз баёнотлар олиб келдилар. Сўнгра, бундан кейин ҳам, улардан кўплари ер юзида исроф қилгувчилардан бўлдилар. (Исломда ўлим ҳукмига лойиқ жиноят қилмаган жон жуда ҳам юқори баҳоланади. Зотан, ўлим ҳукми ҳам бошқа яхши жонларнинг ҳаётини сақлаб қолиш учун чиқарилади. Шу боис бир беайб инсонни ўлдирган одам бутун бошли инсониятни ўлдиргандек жиноят қилган ҳисобланади. Худди шу ҳақиқатни Аллоҳ таоло Бани Исроилга ёзиши–фарз қилиши–улар ўша вақтда аҳли китоб бўлиб турган қавм эканлигидадир.)\nАллоҳга ва Унинг Пайғамбарига қарши уруш қилувчилар, ер юзида фасод қилувчиларнинг жазоси, албатта, ўлдирилмоқлари ёки осилмоқлари ёхуд қўл-оёқлари қарама-қарши томондан кесилмоғи ёки ер юзида сургун қилинмоқларидир. Бу (нарса) уларга бу дунёда ор бўлур. Охиратда эса, уларга улкан азоб бор.\nМагар, уларга қодир бўлишингиздан олдин тавба қилсалар, билингки, албатта, Аллоҳ мағфиратли ва раҳмли зотдир. (Қўлга тушмасдан олдин тавба қилиш ҳақиқий афсус-надоматнинг, яхшиликка қайтишга қилинган қатъий қарорнинг аломатидир. Улар ўз жиноятларини давом эттираверсалар ҳам бўларди, аммо инсофга кириб, ишларининг нотўғри эканини англаб етибдилар, Ислом дини бу рағбатни тақдирлайди. Бошқа шаръий ҳукмлар қатори ушбу ҳукмга ҳам амал қилинган даврда элу улус тинч бўлиб, ҳамма омонда эди. Бепоён саҳрода қўй боқиб юрган чўпон қўйларига бўри ҳужум қилишидан хавфсирамаса, бошқа қўрқинчи йўқ эди. Аммо ҳозир-чи? Одамлар уйида тинч ўтира олмайдилар. Ҳар қадамда жонлари ҳам, молу мулклари ҳам хавф остида. Дунёдаги жами ҳукуматлар бирлашиб ҳам жиноятчиларни жиловлай олмаяптилар. Аллоҳнинг ҳукмига юрмасликнинг оқибати шу.)\nЭй иймон келтирганлар! Аллоҳга тақво қилинглар ва Унга васийла ахтарингиз ҳамда Унинг йўлида жиҳод қилингиз. Шоядки, ютуққа эришсангиз. (Дунёда қўрқиш лозим бўлган ягона зот Аллоҳдир. Қачонки инсонларда Аллоҳдан қўрқиш ҳисси–тақво ҳисси бўлмас экан, ҳеч қандай қонун, ҳеч қандай тузум одамларни ёмонликдан сақлаб тура олмайди. Қўйилган миршаб ёки жосуслар назоратидан қочиб, олдингидан ҳам баттар ишларни қилаверадилар. Инсонда тақво бўлса-чи? Унда ҳар бир инсон ўзига ўзи қўриқчи ва кузатувчи бўлади. Ҳеч ким уни назорат қилмаса ҳам, ҳеч ким кўрмаётган бўлса ҳам, ёмонлик қилмайди.)\nАгар куфр келтирганлар қўлида ер юзидаги ҳамма нарса ва яна шунча нарса бўлсаю уни қиёмат кунининг азобидан қутулишга тўлов қилиб берсалар ҳам, улардан қабул қилинмас. Уларга аламли азоб бор.\nУлар дўзахдан чиқмоқчи бўлурлар. Аммо ундан чиқа олмаслар. Уларга муқим азоб бор.\nЎғри эркак ва ўғри аёлнинг қўлларини кесинглар. Бу уларнинг қилмишига жазо ва Аллоҳдан ъиқобдир. Аллоҳ азиз ва ҳакимдир.\nКим зулмидан кейин тавба этса ва амали солиҳ қилса, Аллоҳ албатта тавбасини қабул қилади. Шубҳасиз, Аллоҳ мағфиратли ва раҳмли зотдир. (Гуноҳ қилган банда тавбага шошилмоғи лозим. Аммо бу ояти каримага чуқурроқ назар соладиган бўлсак, унда: «тавба этса ва амали солиҳ қилса», дейилмоқда. Мусулмон одам учун ёмонликдан қайтишнинг ўзи кифоя қилмас экан. Ёмонликдан қайтиш билан бирга, яхшилик амалларни қилиши ҳам зарур экан. Мадинаи Мунавварада бир аёл ўғрилик қилиб қўлга тушади. Унинг қариндош-уруғлари бундан қаттиқ ташвишланадилар. Агар қўли кесилса, бутун уруғимизга ор бўлади, деб қайғурадилар. Маслаҳатлашишиб, Усома ибн Зайд Пайғамбаримизнинг эркаси, уни ишга солайлик, кечириб юборсалар ажаб эмас, дейишади. Усома ибн Зайд (р. а.) воситачилик қиладилар. Шунда Расулуллоҳ (с. а. в.) қаттиқ ғазабланадилар ва масжидда жамоат намозидан сўнг хутба қилиб: «Сизга нима бўлдики, Аллоҳнинг ҳаддидан бўлмиш бир ҳадда менга воситачи қўясизлар! Аллоҳга қасамки, агар Муҳаммаднинг қизи Фотима ўғрилик қилса ҳам, қўлини кесаман! Сиздан олдин ўтганларнинг ҳалок бўлишига сабаб ҳам оддий одамга ҳадни жорий этиб, обрўлига жорий этмаслик эди», дедилар. («Ҳад» деганда шаръий жазо тушунилади.))\nОсмонлару ернинг мулки Аллоҳнинг эканлигини, кимни хоҳласа, азоблашини, кимни хоҳласа, мағфират қилишини ва Аллоҳ ҳар бир нарсага қодир эканини билмасмидинг?!\nЭй Пайғамбар! Оғизлари ила, иймон келтирдик, деб қалблари иймон келтирмаганлар ва яҳудий бўлганларнинг куфрга ошиқадиганларидан хафа бўлма. Улар ёлғонни кўп эшитадилар, сенга келмаган қавмлардан ҳам эшитадилар. Сўзларни жойларидан ўзгартирадилар. Улар: «Агар сизга бу берилса, олинглар, агар бу берилмаса, ҳазир бўлинглар», дерлар. Аллоҳ кимни фитнага солишни ирода қилса, унга Аллоҳ томонидан бўладиган бирон нарсани тўса олмассан. Аллоҳ ана ўшаларнинг қалбларини поклашни ирода қилмади. Уларга бу дунёда шармандалик бор. Уларга охиратда улкан азоб бор. («Оғизлари ила, иймон келтирдик, деб қалблари иймон келтирмаганлар»дан мурод–мунофиқлардир. Демак, ушбу ояти карима мунофиқлар ва яҳудийлар ҳақида тушган. Маълумки, мунофиқликнинг келиб чиқиши ҳам яҳудийларга бориб тақалади.)\nУлар ёлғонни кўп эшитувчилар, ҳаромни кўп еювчилардир. Агар сенга келсалар, ораларида ҳукм чиқар ёки улардан юз ўгир. Агар улардан юз ўгирсанг, сенга ҳеч зарар келтира олмаслар. Агар ҳукм қилсанг, ораларида адолат ила ҳукм қил. Албатта, Аллоҳ адолат қилувчиларни севади. (Иймон-Ислом бўлмаса, жамиятда ёлғон авж олади. Уларнинг эшитадиган нарсаси ёлғон бўлиб қолади. Ёлғонни кўп эшитади дегани, демак, қарийб ҳамма ёлғон гапиради, деганидир. Атроф ёлғонга тўлиб кетади. Етти ёшдан етмиш ёшгача ёлғончига айланади. Рост ва тўғри сўзга жой қолмайди. Ундай жамиятда рост ва тўғри сўзли одам ақлдан озган ва ғариб саналади. Чунки у яшаб турган жамиятда рост сўзни фақат ёлғон топа олмай қолганларидагина, ноиложликдан гапирадилар. Мазкур кишиларнинг яна бир сифати–«ҳаромни кўп еювчилар»дир. Оғзи билан иймон келтириб, қалби иймон келтирмаганлар жамиятида ва яҳудий бўлганлар жамиятида ҳаром емоқ одат тусига киради. Иймон-Ислом бўлмаган жамиятда ҳаром ейиш авж олади. Аллоҳ ҳаром қилган чўчқа, ўлимтик, қон, ароқ ва бошқаларни ўзлари учун энг тансиқ ва азиз таом ҳисоблайдилар. Бунинг устига, топганлари ҳаммаси ҳаром. Ботил йўл билан, қимор, порахўрлик, рибохўрлик, товламачилик, зўравонлик, ўғрилик, бировнинг ҳақини тортиб олиш каби йўллар билан мол топадилар. Уларнинг жамиятида ҳалол йўл билан ризқ топиш анқонинг уруғига айланади. Ўзлари шундай ҳолда бўла туриб, яна мунофиқлик ила фатво сўраб келишади.)\nЎзларида Таврот бўла туриб, унда Аллоҳнинг ҳукми бўла туриб, қандай қилиб сени ҳакам қиладилару сўнгра яна юз ўгириб кетарлар? Улар мўмин эмаслар.\nБиз Тавротни нозил қилдик. Унда ҳидоят ва нур бор. У билан У зотга таслим бўлган Пайғамбарлар, Аллоҳнинг китобини муҳофаза қилишга мукаллаф бўлган роббонийлар ва аҳборлар яҳудий бўлганларга ҳукм юритарлар. Улар бу китобга гувоҳ қилинганлар. Одамлардан қўрқманглар, Мендан қўрқинглар. Менинг оятларимни арзон баҳога сотманглар. Ким Аллоҳ нозил қилган нарса ила ҳукм юритмаса, ўшалар кофирлардир.\nБиз унда уларга жонга–жон, кўзга–кўз, бурунга–бурун, қулоққа–қулоқ, тишга–тиш ва жароҳатларда қасос вожиб, деб ёздик. Ким у(қасос)ни кечиб юборса, бу унга каффоротдир. Ким Аллоҳ нозил қилган нарса ила ҳукм юритмаса, ўшалар золимлардир. (Яъни, Биз Тавротда яҳудийларга жиноятчилардан қасос олишни вожиб деб ёздик. Жонга–жон, яъни, одам ўлдирганнинг ўзи ҳам ўлдирилади. Кўзга–кўз, яъни, бировнинг кўзини кўр қилгандан унинг ҳам кўзини кўр қилиш ила қасос олинади. Бурун, қулоқ, тиш ва бошқа аъзолар, шунингдек, етган жароҳатларга ҳам шунга ўхшатиб қасос олинади. Ушбу ҳукм Ислом шариатида ҳам ўзгартирилмасдан қабул қилинган.)\nКим Аллоҳни, Унинг Пайғамбарини ва иймон келтирганларни валий қилиб олса, бас, албатта, Аллоҳнинг ҳизби–ана ўшалар ғолиблардир.\nЭй иймон келтирганлар! Динингизни масхара ва ўйин қилиб олган сиздан олдин китоб берилганлар ва куфр келтирганларни валий-дўст тутманг. Агар мўмин бўлсангиз, Аллоҳга тақво қилинг.\nАгар намозга нидо қилсангиз, улар уни масхара ва ўйин қилишади. Бу уларнинг ақл қилмайдиган қавмлигидандир.\nСен: «Эй аҳли китоблар! Бизни фақат Аллоҳга ҳамда ўзимизга нозил қилинган ва авваллари нозил қилинган нарсаларга иймон келтирганимиз учун ва сизларнинг кўпчилигингиз фосиқ бўлганингиз учун айблайсизларми?!» деб айт. (Аҳли китоб бўлсин, худосиз бўлсин, мушрик бўлсин, мунофиқ бўлсин, ким бўлишидан қатъи назар, мусулмон бўлмаганлар мусулмонларни ёмон кўришига асосий сабаб иймондир. Кофирларнинг бу ишлари ҳеч қандай мантиққа тўғри келмайдиган бир ҳолат. Ўйлаб кўринг-а: иймонсиз одам мўмин инсонни мўмин бўлгани учун ёмон кўрса!.. Қўполроқ мисол келтирадиган бўлсак, бу нарса ароқхўр-алкаш ароқ ичмайдиган пок одамни фақат ароқ ичмагани учун ёмон кўришидек гап.)\nСен: «Сизларга Аллоҳнинг ҳузуридаги бундан ҳам кўра ёмонроқ «савоб»нинг хабарини берайми? Ким Аллоҳнинг лаънатига учраган, ғазабига дучор бўлган, маймун ва чўчқага айлантирилган ва тоғутга ибодат қилган бўлса, ана ўшалар ёмон мартабадаги ва тўғри йўлдан бутунлай адашган кимсалардир», деб айт! (Ўзлари шундай улкан «савоб»га–Аллоҳнинг лаънатига учраб туриб, яна мусулмонларни Аллоҳга ва У нозил қилган нарсага иймон келтирганлари учунгина айблашни уларга ким қўйибди?!)\nУлар ҳузурингизга келсалар, иймон келтирдик, дерлар. Ҳолбуки, уларнинг куфр ила кириб, куфр ила чиқишлари шубҳасиз. Аллоҳ улар беркитган нарсани яхши биладир.\nВа улардан кўпларининг гуноҳга, душманликка ва ҳаром емоққа ошиқаётганини кўрасан. Қилаётган ишлари қандай ҳам ёмон!\nРоббонийлари ва аҳборлари уларни гуноҳ айтиш ва ҳаромни ейишдан қайтарсалар бўлмасми?! Қилаётган ҳунарлари қандай ҳам ёмон-а!\nЯҳудийлар: «Аллоҳнинг қўли боғлиқдир», дедилар. Қўллари боғлсин уларнинг. Айтганлари учун лаънатга учрасинлар. Балки Аллоҳнинг икки қўли очиқ, хоҳлаганича нафақа қилар. Сенга Роббингдан нозил қилинган нарса улардан кўпларининг туғён ва куфрини зиёда қилар. Уларнинг орасига қиёмат кунигача душманлик ва ёмон кўришни солдик. Улар қачон уруш оловини ёқсалар, Аллоҳ ўчирар. Улар ер юзида фасод қилиб юрарлар. Аллоҳ фасод қилгувчиларни севмас. (Ушбу ояти карима яҳудийларнинг Аллоҳ таолога нисбатан катта беодобликларидан бирини келтириш билан сўз бошланмоқда. Улар Аллоҳ таоло тўғрисида нотўғри тасаввурга бориб: «Аллоҳнинг қўли боғлиқдир» дедилар». Ҳамма айблардан холи бўлган Аллоҳ таолони бахил дея сифатлаш учун фақат яҳудий бўлиш керак. Фақат уларгина бундай даъво қилишга журъат этишлари мумкин. Аслида, бахиллик яҳудийларнинг ўзларига хос.)\nАгар аҳли китоблар иймон келтириб, тақво қилганларида эди, уларнинг гуноҳларини ювган ва жаннати наъимга киритган бўлардик.\nАгар улар Тавротга, Инжилга ва уларга Роббиларидан нозил бўлган нарсага амал қилганларида эди, албатта, тепаларидан ҳам, оёқлари остидан ҳам (ризқ) еган бўлардилар. Улардан мўътадил тоифалар ҳам бор. Уларнинг кўпларининг қилган нарсалари жуда ҳам ёмон. (Албатта, иймон ва тақво Аллоҳ таолодан нозил бўлган Таврот ва Инжилни, бошқа илоҳий китобларни, жумладан, Қуръони Каримни ҳаётга татбиқ этишни тақазо қилади. Таврот ҳам, Инжил ҳам Муҳаммадга (с. а. в.) иймон келтиришга, у кишининг динига киришга амр қилган. Ҳамма Исломга кириши, сўнгги Пайғамбарга эргашиши ва Қуръони Каримга амал этиши лозим. Қуръони Карим келишидан олдин Таврот ва Инжилга амал қилганларида ҳам, ушбу оятдаги илоҳий ваъдага ноил бўлар эдилар. Қуръони Карим келгандан кейин унга амал қилинса ҳам, албатта, ўша ваъдага вафо қилинади.)\nЭй Пайғамбар! Сенга Роббингдан нозил қилинган нарсани етказ. Агар шундай қилмасанг, Унинг элчилигини етказмаган бўласан. Аллоҳ сени одамлардан сақлайдир. Албатта, Аллоҳ кофир қавмларни ҳидоят қилмас.\nСен: «Эй аҳли китоблар! Таврот, Инжил ва сизга Роббингиздан нозил қилинган нарсага амал қилмагунларингизгача ҳеч нарсага арзимайсизлар», деб айт. Сенга Роббингдан нозил қилинган нарса улардан кўпларининг туғён ва куфрларини зиёда қилади. Кофир қавмлар учун ачинма.\nАлбатта, иймон келтирганлар, яҳудий бўлганлар, собиъунлар ва насоролардан ким Аллоҳга ва қиёмат кунига иймон келтирса ва яхши амал қилса, уларга хавф йўқ ва улар хафа ҳам бўлмаслар. (Ким бўлишидан қатъи назар–хоҳ мусулмон бўлсин, хоҳ яҳудий бўлсин, хоҳ Пайғамбаримиз (с. а. в) келишларидан олдин бутларга сиғинишни тарк этиб, ўз ҳолича, муайян бир динга эргашмасдан, ёлғиз Аллоҳга ибодат қилган собиъунлар тоифаси бўлсин, хоҳ насроний динидагилар бўлсин–Аллоҳга ва қиёмат кунига иймон келтириб, яхши амал қилиши керак. Ҳар диннинг муддати тугаб, уни бекор қилувчи дин келганда, янги динга ўтиш зарур. Муддати қиёмат кунигача тугамайдиган охирги ва мукаммал дин бўлмиш Ислом келганидан кейин ҳамма бунга ўтиши, Аллоҳга, Муҳаммадга (с. а. в.), Қуръонга ва иймон келтирилиши лозим бўлган яна бошқа нарсаларга иймон келтириши ҳамда яхши амаллар қилиши лозим.)\nБилингки, албатта, Аллоҳнинг иқоби шиддатлидир ва, албатта, Аллоҳ мағфиратли ва раҳмли зотдир.\nПайғамбар зиммасида фақат етказиш бор, холос. Аллоҳ ошкор қилганингизни ҳам, яширганингизни ҳам биладир.\nСен: «Агар нопокнинг кўплиги сени ажаблантирса ҳам, пок билан нопок тенг бўла олмас, эй ақл эгалари, Аллоҳга тақво қилинг, шоядки нажот топсангиз», деб айт.\nЭй иймон келтирганлар! Ҳар хил нарсаларни сўрайверманглар. Агар зоҳир бўлса, сизга ёмон бўлади. Агар Қуръон нозил қилиниб турган чоғда сўрасангиз, сизга зоҳир бўлади. Ҳолбуки, Аллоҳ уларни авф қилган эди. Аллоҳ мағфиратли ва ҳалим зотдир. (Ҳамма нарсанинг меъёри ва чегараси бўлганидек, саволнинг ҳам чегараси ва услуби бор. Ислом воқеълик дини бўлганидан, маърифат учун бериладган саволлар ҳам воқеъликдан келиб келиб чиқиши, кишиларга манфаат жалб этиши лозим. Инсоннинг илмини оширмайдиган, маърифатига хизмат қилмайдиган, воқеъликда бўлмайдиган икир-чикирларни сўрайверишдан нима ва кимга фойда бор? Айниқса, Қуръон нозил этилиб турган пайтда. Чунки шариатнинг янгидан-янги ҳукмлари жорий этилиб турган пайтда ҳар хил саволлар берилаверса, қўшимча ҳукмлар тушиб, кўпчиликка жабр бўлиб қолиш эҳтимоли бордир.)\nСиздан олдин ҳар бир қавм уларни сўраган, сўнгра эса, уларга кофир бўлган эди.\nАллоҳ баҳийра, соиба, васийла ва ҳоммларни қилгани йўқ. Лекин куфр келтирганлар Аллоҳга нисбатан ёлғон тўқирлар. Уларнинг кўплари ақлсиздирлар. (Бешинчи бўталоқ урғочи туғилса, она туянинг қулоғини тилиб, белгили қилиб қўйиб юборилар ва у «баҳийра» деб айтилар эди. Жоҳилий арабларнинг бузуқ эътиқодларига кўра, бундай туянинг гўштини ейиш, сутини ичиш, ўзини миниш ёки устига юк юклаш ҳаром ҳисобланарди. «Баҳийра» деб қўйиб юборилган туя эркин ҳолда юраверар, унга биров тегмас эди. «Соиба» луғатда «қўйиб юборилган» маънони англатиб, бир киши сафардан келгани, касалдан тузалгани учун назр қилган туяга айтиларди. «Васийла» луғатда «уловчи» маъносини англатиб, бирин-кетин улаб урғочи бола туққан қўйга айтиларди. Уни ҳам сўймас эдилар. «Ҳомм» эса, луғатда «ҳимоя қилувчи» маъносини англатиб, урғочи ҳайвонларга қочириш учун қўйиладиган эркак ҳайвонга айтилади. Жоҳилий араблар бир эркак ҳайвон ўнта урғочини қочирса, уни «ҳомм» деб атар эдилар ва унга ҳам алоҳида муносабат кўрсатилар, минилмас, юк юклатилмас эди.)\nУларга: «Аллоҳ нозил қилган нарсага, Пайғамбарга келинглар», дейилса, «Бизга ота-боболаримизни нимани устида топган бўлсак, ўша етарли», дерлар. Агар ота-боболари ҳеч нарсага ақли етмайдиган ва ҳидоятга эришмаган бўлсалар ҳам-а?!\nЭй иймон келтирганлар! Ўзингизни билинг. Агар ҳидоятда бўлсангиз, уларнинг адашганлари сизга зарар қилмас. Ҳаммангизнинг қайтиб борадиган жойингиз Аллоҳнинг ҳузурида. Ўшанда сизга қилиб юрган ишларингизнинг хабарини берадир. (Аллоҳнинг шариатида юрмай кофир бўлаётганларга ваъз-насиҳат, амри маъруф ва наҳйи мункар қилиб, уларни тўғри йўлга солиш учун қўлингиздан келган ҳаракатни қилдингиз. Аммо улар кўнмадилар, айтганингизни қабул қилмадилар. Энди «ўзингизни билинг», ишларингизни жойига қўйинг. Аллоҳнинг амрини бажо қилишда давом этинг. Кофирларнинг қилмишлари сизни турли хаёлларга олиб бормасин, улар ўз қилмишлари учун ўзлари жавоб берадилар.)\nЭй иймон келтирганлар! Бирортангизга ўлим келганда–васият қилар чоғида ўзингиздан бўлган икки адолатли киши, агар ер юзида сафардалик чоғингизда ўлим мусибати етса, ўзгалардан икки киши ўртангизда гувоҳ бўлсин. Агар шубҳа қилсангиз, гувоҳларни намоздан кейин тутасиз ва улар: «Гарчи қариндошимиз учун бўлса ҳам, қасамни озгина қийматга сотмаймиз ва Аллоҳ учун гувоҳлигимизни яширмаймиз. Зотан, у ҳолда, албатта, гуноҳкорлардан бўлиб қоламиз», деб Аллоҳ номи ила қасам ичадилар.\nАна шундай қилмоқлик, гувоҳликни ҳаққоний адо этишларига ёки қасамларидан сўнг раддия қасам бўлишидан қўрқишларига яқинроқдир. Аллоҳга тақво қилинглар ва қулоқ осинглар. Аллоҳ фосиқ қавмларни ҳидоят қилмас. (Яъни, юқоридаги икки оят кўрсатмаларига амал қилмоқлик, аввало, гувоҳликни ҳаққоний адо этишларига яқинроқдир. Намоздан кейин кўпчилик ичида Аллоҳ номи билан қасам ичтирилиб, сўнгра: «Гарчи қариндошимиз учун бўлса ҳам, қасамни озгина қийматга сотмаймиз ва Аллоҳ учун гувоҳлигимизни яширмаймиз. Зотан, у ҳолда, албатта, гуноҳкорлардан бўлиб қоламиз», дейишлари ҳақиқатан ҳам ҳаққоний гувоҳлик беришларига кучли омил бўлади. Боз устига, улар яна бир нарсадан қўрқиб туришади. Агар юқорида айтилган ишлардан кейин ҳам хиёнат қиладиган бўлсалар, меросхўрлардан икки киши раддия қасами ила уларни фош қилишлари, шарманда бўлишлари эҳтимоли бор. Шундан қўрқиб ҳам ўзларига ишонилган вазифани виждонан адо этадилар. Булар ҳаммаси эҳтиёт чоралари. Аммо гувоҳликни ҳаққоний адо этишнинг асосий таянчи тақводир.)\nАллоҳ Пайғамбарларни жамлаган кунда: «Сизга қандай жавоб қилинди?» деб сўрайдир. Улар: «Биз билмайсмиз, албатта, Сенинг Ўзинггина ғайбларни яхши билгувчисан», дерлар.\nАллоҳ: «Эй Ийсо ибн Марям, сенга ва волидангга берган неъматимни эсла. Сени муқаддас руҳ билан қўллаганимни, одамларга бешикда ҳам, катталигингда ҳам гапирганингни эсла. Сенга китобни, ҳикматни, Тавротни ва Инжилни ўргатганимни эсла. Менинг изним ила лойдан қуш шаклини ясаганингда ва унга пуфлаганингда, Менинг изним ила қуш бўлганини, Менинг изним ила туғма кўрни ва песни тузатганингни эсла. Менинг изним ила ўликларни чиқарганингни эсла. Бани Исроилга аниқ мўъжизалар келтирганингда, улардан куфр келтирганлари: «Бу очиқ сеҳрдан ўзга ҳеч нарса эмас», деганида, сени улардан қутқарганимини эсла», деганини ёд эт! (Ушбу оятда Аллоҳ таоло бу ҳақиқатни барча Пайғамбарлар ҳузурида, масаланинг бош қаҳрамони Ийсо ибн Марям алайҳиссаломнинг ўзларига эслатиш билан тасдиқламоқда. Аввало, насоролар «худо» деб эътиқод қилаётган Ийсонинг волидаси бор экан. Худонинг эса, онаси бўлиши мумкин эмас. Дунёга келишда онага муҳтож бўлган шахс Худо бўла олмайди. Иккинчидан, Ийсо ибн Марямга ҳам, унинг волидаси Марям бинти Имронга ҳам Аллоҳ неъмат берган экан. Бошқанинг неъматига муҳтож шахслар Худо бўлиши мумкин эмас. «Муқаддас руҳ» Жаброил фаришта алайҳиссаломдир. «Гапириш» деганда эса, Аллоҳга даъват, Пайғамбарлик гаплари назарда тутиляпти. Одамларнинг оддий гапларидек гап бўлганида, бунча гувоҳлар ҳузурида ҳужжат сифатида келтирилмас эди. Агар бешикда гапирганинг ёки доимо Пайғамбарларга хос гапирганинг учун сени «худо» деб эътиқод қилишаётган бўлса, бу нарса сени Мен Жаброил билан қўллаганим ва у орқали ўз сўзларимни юбориб турганимдан эканлигини билсинлар.)\nҲаворийларга: «Менга ва Менинг Пайғамбаримга иймон келтиринг», деб ваҳий юборганимда, улар: «Иймон келтирдик ва шоҳид бўл, биз албатта, мусулмонлармиз» деганини эсла! (Ҳаворийлар, Ийсо алайҳиссаломга ихлослари зўр, дин иши учун бутунлай ажралиб чиққан инсонлар эди. Ийсо алайҳиссаломга ҳақиқий кўмакчи бўлган кишилар ҳам ўшалар. Бу оятдаги «ваҳий юборганимда» деган сўзлардан Пайғамбарларга юбориладиган ваҳийни тушунмаслик керак. Араб тилида, Қуръон истилоҳида «ваҳий» сўзи «илҳом» маъносида ҳам ишлатилади.)\nҲаворийлар: «Эй Ийсо ибн Марям, сенинг Роббинг бизга осмондан тузатилган дастурхон тушира оладими?» деганларида, у: «Агар мўмин бўлсаларингиз, Аллоҳга тақво қилинглар», деганини эсла.\nУлар: «Ундан емоқни, қалбларимиз таскин топмоғини, бизга рост гапирганингни билмоқни ва бунга гувоҳ бўлмоқни истаймиз», дедилар.\nИйсо ибн Марям: «Эй бор Худоё! Роббимиз! Бизга осмондан ясатилган дастурхон туширгин, у аввалимизгаю охиримизга байрам бўлиб қолсин. Сендан мўъжиза бўлиб қолсин. Ва бизга ризқ бергин, зотан Ўзинг энг яхши ризқ бергувчисан», деди.\nАллоҳ: «Мен, албатта, уни сизларга туширгувчиман. Бас, бундан кейин сизлардан ким куфр келтирса, уни оламларда ҳеч кимни азобламаган азоб ила азоблагайман», деди. (Аллоҳ таоло дастурхон тушириш ҳақидаги сўровни ижобат қилиш билан бирга, Ўзининг доимий одатини ҳам эсга солмоқда. У одат мўъжиза талаб қилган қавм, мўъжиза келгандан кейин ҳам куфр келтирса, уни қаттиқ азобга дучор қилишдир. Бу азоб ҳам бу дунёда, ҳам у дунёда бўлади.)\nАллоҳ: «Эй Ийсо ибн Марям, сен одамларга, Аллоҳни қўйиб, мени ва онамни илоҳ қилиб олинглар, дедингми?» деганини, у эса: «Эй пок Зот, ҳаққим йўқ нарсани мен айта олмайман-ку. Агар айтган бўлганимда, батаҳқиқ, Сен уни билар эдинг. Сен менинг дилимдагини биласан, мен Сендаги ҳеч нарсани билмайман. Албатта, Сен Ўзинг ғайбларни энг яхши билгувчи зотсан.\nМен уларга Ўзинг менга амр қилган нарса; Аллоҳга менинг Роббим ва сизнинг Роббингизга ибодат қилингдан, бошқани айтганим йўқ. Ва модомики ораларида эканман, уларга гувоҳ бўлдим. Мени Ўзингга олганингдан сўнг, Сенинг Ўзинг уларга кузатувчи бўлдинг. Зотан, сен ҳар бир нарсага гувоҳсан. (Яъни, қилган ишлари, айтган гаплари ва бошқа нарсаларига гувоҳ бўлдим. Жумладан, сенинг амрингни қанақа қабул қилишларига гувоҳ бўлдим. Менинг улар ичида бўлган вақтимдаги гаплар шулардан иборат. Мен худолик даъвосини қилганим йўқ. Мендан кейин нима бўлганини Ўзинг биласан.)\nАгар уларни азоблайдиган бўлсанг, бас, албатта, улар Сенинг бандаларинг. Агар уларни мағфират қиладиган бўлсанг, бас, албатта, Сенинг Ўзинг азиз-ғолиб ва ҳикматли зотсан», деганини эсла.\nАллоҳ: «Бу кун ростгўйларга ростгўйликлари манфаат берадиган кун. Уларга остидан сувлар оқиб турган жаннатлар бор, унда абадий-боқий бўлурлар. Аллоҳ улардан рози бўлди. Улар Аллоҳдан рози бўлди. Бу эса улуғ ютуқдир» деди. (Оятдаги «ростгўйлар»дан мурод иймони содиқлардир.)\nОсмонлару ер ва улардаги нарсалар Аллоҳнинг мулкидир. Ва У зот ҳар бир нарсага қодирдир.


Ишидан айрилган ходим (2019 йил, 28 сон) | insonvaqonun.uz\nБош саҳифа/Олам ва одам/Ишидан айрилган ходим (2019 йил, 28 сон)\nБИЗ меҳнат ҳуқуқларимизни биламизми? Саволни сал бошқачароқ қўйиш ҳам мумкин. Меҳнат ҳуқуқларимиз айни дам бузилмаяптими? Бундай муаммоларни ўртага ташлашимизга жўяли сабаблар бор. Аксарият ҳолларда омма орасида иш берувчининг адолатсизлиги, меҳнат жараёнидаги ноҳақликлардан гапирилади. Албатта, бундай вазиятларда ҳуқуқий саводхонлигимиз ҳали анча қуйида эканлигини пешлаган ҳолда айбни ўз меҳнат ҳуқуқини билмаган ишчига тўлалигича ағдариб қўя қолишимиз ҳам мумкин. Бироқ меҳнат ҳуқуқларини яхши билган ва билгани учун ҳам тазйиққа учраган, алалоқибат, “билағон”лиги туфайли ишидан ажралиб қолганларни кўриб нима дейиш мумкин? Бу ҳолатга қандай баҳо берса бўлади? Умуман олганда ундайларга қарата: “илоннинг думини босмай, тинчгина мум тишласанг бўлмасмиди”, деса ҳам бўлади. Лекин биз қачонгача оғзимизни кафтимиз билан беркитамиз? Азбаройи ҳайдалишдан чўчиб ишдаги камчиликларни хаспўшлаб юраверишимиз керакми?\nТаҳририятимизга Мажбурий ижро бюроси Сергели туман бўлими собиқ давлат ижрочиси Ботир Абилхайировдан шикоят хати келиб тушди. Фуқаронинг баён қилишича, у 2017 йил июль ойидан МИБ Сергели туман бўлимида давлат ижрочиси вазифасида ишлаб келган. 2018 йил май ойидан эса ўз вазифасидан озод этилган. Мурожаатнинг асл сабаби мана шу ерда. Фуқаро бир йилдан зиёд вақт ўтибдики, ўзи учун севимли бўлган ва унга ризқ-насиба келтирган ишидан нима сабабдан бўшатиб юборишганини тушунмайди. “Инсон ва қонун” таҳририяти томонидан мазкур масала бўйича журналист суриштируви ўтказилди.\nРейтинги юқори бўлса... нега ишдан олинди?\nИшни, аввало, Б.Абилхайиров аслида қандай ходим бўлганлиги, хулқ-атвори, иш юритуви, бошқача айтганда, давлат ижрочилари орасида унинг “рейтинги” қайси ўринда бўлганлигини аниқлашдан бошладик. Аввало, Миробод туман “Янги замон” маҳалла идорасидан Б.Абилхайировга ҳалол ва меҳнатсевар, масъулиятли инсон эканлиги ҳақида тавсиф берилди.\nУндан сўнг Мажбурий ижро бюроси Тошкент шаҳар бошқармасининг тегишли ҳужжатларидан айрим ижрочилар томонидан бир ой ичида 100, 50, 30 ва, ҳатто 10 та ижро амалга оширилган бир вақтда Б.Абилхайиров 831 та ижро ҳужжатларини тамомлаганлиги аниқланди. Улар томонидан Б.Абилхайиров ва бир нечта давлат ижрочиларининг иши кўпчиликка намуна сифатида кўрсатилган. Демак, хизмат вазифасини бажаришда ҳам фуқаро сидқидилдан меҳнат қилган ва аъло натижаларга эришган. Савол туғилади: у ҳолда шундай керакли кадр нега ишдан бўшатилди?\nАризачининг ҳикоя қилишича, бошқа бўлимга ўтказмоқчи бўлишганда рад этгани учун раҳбарларга унинг устидан “иш вақтида жойида бўлмаган”, “ишга кечикиб келган” каби важлар билан асоссиз билдиргилар киритилган. Ишонч билан асоссиз, дейишимизга сабаб бор. Ходимларнинг қайд дафтари (бир неча нусхаси)ни кўрганимизда Абилхайировнинг ишга келган вақти деярли ҳамиша соат 8:00 билан 8:30 оралиғида, ишдан кетиш вақти 22:00 дан 23:00 оралиғида бўлганлигига гувоҳ бўлдик.\nАбилхайиров ишдан бўшатилишидан бир оз муддат олдин бўлим бошлиғи ва раҳбари устидан МИБ Тошкент шаҳар бошқармасига шикоят хати йўллайди. Шикоятда МИБ Сергели туман бўлими раҳбарлари ахлоқ-одоб қоидаларига риоя этмасдан, қўл остидаги ишчиларига ниҳоятда қўпол муносабатда бўлаётгани, бу уларнинг иш унумдорлигига салбий таъсир қилаётгани ҳақида баён этилади. Ушбу шикоят аризаси юзасидан МИБ Сергели туман бўлимида Мажбурий ижро бюроси Тошкент шаҳар бошқармаси томонидан хизмат текшируви ўтказилади. Шикоятда кўрсатилган важлар ўз тасдиғини топади шекилли, бўлим раҳбарларидан бирига интизомий жазо белгиланади. Бироқ шу пайтнинг ўзида улар устидан шикоят қилган Б.Абилхайировга ҳам МИБ Тошкент шаҳар бошқармаси томонидан ишдан бўшашлиги уқтирилади. Табиийки, фуқаро бунга рози бўлмайди ва ўз хоҳиши билан ишдан бўшамайди.\nАбилхайировнинг ишдан бўшатилиши меҳнат қонунчилигига зид(ми?)\nАлбатта, иш берувчи ходимдан юқори кўрсаткичда ишни талаб қилишга, ўрни келганда асосли равишда уни ишдан озод қилишга ҳақли. Аммо бизни жуда ҳам ҳайратга солган ҳолат шуки, фуқаро меҳнат қонунчилиги талабларига мутлақо зид равишда ишдан бўшатилган. Хўш, қайси асослар билан? Бирма-бир кўриб чиқамиз: биринчидан, Б.Абилхайиров меҳнатга лаёқатсизлик даврида бўлганида ишдан бўшатилган. Бу Меҳнат кодексига тўғри келмайди. Меҳнат кодексининг 100-моддаси учинчи қисмида ходим вақтинча меҳнатга қобилиятсизлик даврида ва меҳнат тўғрисидаги қонунлар ҳамда бошқа норматив ҳужжатларда назарда тутилган таътилларда бўлган даврида меҳнат шартномасини иш берувчининг ташаббуси билан бекор қилишга йўл қўйилмаслиги белгиланган. Иккинчидан, Б.Абилхайировнинг иштирокисиз унга нисбатан хизмат текшируви ўтказилган ва у текширув хулосаси билан таништирилмаган. Учинчидан, МИБ Тошкент шаҳар бошқармаси бошлиғининг давлат ижрочиси Б.Абилхайировни ишдан озод этиш тўғрисидаги 1000-сонли буйруғида Меҳнат кодексидан бирорта ҳам модда асос қилиб келтирилмаган. Ваҳоланки, мазкур кодекснинг 107-моддасига кўра, иш берувчининг буйруғида меҳнат шартномасини бекор қилиш асослари 87, 89, 97, 100, 105, 106-моддалар таърифига ёки меҳнат шартномасини бекор қилишнинг қўшимча асосларини назарда тутувчи бошқа норматив ҳужжатлар таърифига тўла мувофиқ ҳолда ёзилиб, кодекснинг ёхуд бошқа норматив ҳужжатларнинг тегишли моддаси далил қилиб кўрсатилиши керак эди.\nБундан ташқари, “Ўзбекистон Республикаси Бош прокуратураси ҳузуридаги Мажбурий ижро бюросида ва Агросаноат мажмуи ва озиқ-овқат хавфсизлиги таъминланиши устидан назорат қилиш инспекциясида хизматни ўташ тўғрисида”ги Низомнинг 36-бандида ходимларга нисбатан интизомий жазолар ўз хизмат вазифаларини бажармаганлиги ёки лозим даражада бажармаганлиги, Бюро ва инспекция ходими деган номга доғ туширадиган ножўя хатти-ҳаракат содир этганлиги учун қўлланилиши белгиланган. Низомнинг 37-бандида эса хизмат вазифаларини бир марта қўпол равишда бузиш ҳолатлари сифатида қуйидагилар келтирилган: узрли сабабларсиз прогул қилиш (шу жумладан, иш куни мобайнида уч соатдан ортиқ хизматда бўлмаслик); хизматга маст ҳолда келиш, шунингдек, иш жойида спиртли ичимликлар истеъмол қилиш, жиноий жазоланадиган қилмиш ёки ножўя хатти-ҳаракатлар содир этиш; қасамёдни бузиш. Ходимни ишдан бўшатишга ҳам айнан шу Низомнинг мазкур 36-37-бандлари асос қилиб келтирилган. Лекин фуқаронинг яқинлари ва ҳамкасблари билан суҳбатлашганимизда у ҳеч қачон тартиб-интизомни бузмаганлиги, бундай хусусият унинг табиатига ёт эканлигини айтишди. Ўзбекистон Давлат муассасалари ва жамоат хизмати ходимлари касаба уюшмаси республика кенгаши томонидан ушбу фуқаронинг ишдан бўшатилиши юзасидан олиб борилган ўрганиш натижасига кўра ҳам Низомнинг 36-37-бандларидаги асосларнинг биронтаси Б.Абилхайировни лавозимидан озод этиш бўйича кўрсатилган хизмат текшируви билан боғлиқ эмаслиги аниқланган.\nҲуқуқий асоссиз изоҳ\nАлбатта, Абилхайиров ўзининг ишдан бўшатилиши билан боғлиқ мазкур ҳолатдан норози бўлиб бюро раҳбариятига ва кўплаб тегишли юқори органларга мурожаат қилади. Унинг ҳуқуқларини айни дам фақатгина Ўзбекистон Касаба уюшмалари Федерацияси қаттиқ туриб ҳимоя қилаяпти. Федерация Бош прокуратура ҳузуридаги Мажбурий ижро бюросига Абилхайиров устидан чиқарилган мазкур буйруқ меҳнат қонунчилигига зид эканлигини таъкидлаб, бир неча бор буйруқни бекор қилиш ҳақида тақдимнома киритади. Аммо бу сўровларга ва мурожаат муаллифига қайтарилган жавобларда бир мунча мантиқсиз ҳолатлар борлиги ойдинлашди. Эътибор беринг, Мажбурий ижро бюроси Касаба уюшмаси республика кенгашига ва Абилхайировга жавоб йўллаяпти: “Ўрганиш жараёнида Тошкент шаҳар соғлиқни сақлаш бош бошқармасининг 12.07.2018 йилги хатида Б.Абилхайировнинг вақтинча меҳнатга лаёқатсизлик варақаси 28.05.2018 йилда соат 13:00 ва 14:00 оралиғида очилганлиги маълум қилинган”. Мазкур жавоб хатида негадир юқори орган Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги Давлат Меҳнат инспекцияси хулосасига эмас, Яшнобод туман аҳоли бандлигига кўмаклашиш марказининг ғаройиб изоҳига таянилган. Бандликка кўмаклашиш марказининг фикрига кўра, ходимга куннинг иккинчи ярмида меҳнатга лаёқатсизлик варақаси очилган, бироқ уни ишдан бўшатиш тўғрисидаги буйруқ куннинг биринчи ярмида расмийлаштирилган бўлса, буйруқ юридик жиҳатдан тўғри расмийлаштирилган бўлар эмиш. Очиғи, бу содда, жўн, анчайин кулгили ҳам бўлган жавобни ўқиб нима деб ўйлашни билмайсиз. Меҳнат қонунчилиги билан боғлиқ қайси норматив ҳужжатда меҳнатга лаёқатсизлик варақасини куннинг қайсидир қисмида берилганлигини ҳисобга олиш кўрсатилган? Умуман, меҳнатга қобилиятсизлик варақаси (больничний)да санадан ташқари соат, дақиқа ва сониялар ҳам кўрсатилганини қаерда, қачон кўргансиз? Бу ҳужжатда фақат сана кўрсатилади, холос. Фуқарога куннинг қайси қисмида меҳнатга қобилиятсизлик варақаси очилган бўлишига қарамай, ўша сана ҳисобга олинади, шекилли?! Ёки қонунчиликда биз билмаган бирор ўзгаришлар содир бўлдими? Яшнобод туман аҳоли бандлигига кўмаклашиш марказида бу антиқа жавоб хатини ким тайёрлаган экан? Аслида, Бандликка кўмаклашиш марказининг ишдан бўшатилган МИБ ходимининг буйруғини ўз кўнглича “ҳуқуқий экспертиза”дан ўтказишга қай даражада ваколати бор экан? Нега Мажбурий ижро бюроси марказнинг ҳеч бир ҳуқуқий асос келтирилмаган изоҳига таянмоқда? Агар шу антиқа “экспертиза иши” тўғри деб ҳисобланганда ҳам (бу албатта ҳазил) бизнинг қўлимиздаги ҳужжатларда Миробод туман 3-оилавий поликлиника бош шифокорининг Б.Абилхайиров 28.05.2018 йил соат 7:45 да соғлиғи ёмонлашгани тўғрисида поликлиникага мурожаат қилганлиги ҳақидаги маълумоти бор. Поликлиниканинг маълум қилишича, Б.Абилхайировга соғлиғи ёмонлашгани учун шу заҳоти меҳнатга қобилиятсизлик варақаси очилган.\nСудлар нега бу ишни кўрмайди?\nСизда савол туғилган бўлса керак. Хўш, шунча муаммо экан, Абилхайировнинг қўлида асосли фактлар бор экан, нега у судга мурожаат қилмайди? Меҳнат низоларини ҳал этишнинг энг мақбул йўли суд тартиби эмасми? Қолаверса, бугун адолатли ва шаффоф суд тизимини яратишга қаттиқ киришдик.\nЎринли савол. Абилхайиров судга ҳам мурожаат қилди. Бироқ бу ерда ҳам унга иккита суд органи ўртасида ҳалак бўлишдан бошқа нарса насиб этмади. Маъмурий судга борганида унга фуқаролик судига, фуқаролик судига борганда маъмурий судга мурожаат қилиши кераклиги тушунтирилди. Фуқаролик ишлари бўйича Тошкент шаҳар Миробод туманлараро суди, Тошкент шаҳар Юнусобод туман маъмурий суди ва фуқаролик ишлари бўйича Тошкент шаҳар судининг апелляция инстанциясида Абилхайировнинг ишга тиклаш тўғрисидаги даъво аризаси бирдек қаноатлантирилмади. Судлар тегишли Низомнинг 72-бандига кўра, Бюро ходимларининг меҳнат низолари Бош прокурор ва Бюро директори томонидан кўриб чиқилиши кераклигини дастак қилишмоқда. Тўғри, низомда шундай дейилган. Лекин бу МИБ ходимларининг ишини суд умуман кўрмайди, деганими? Қонунчилигимизда бундай норма бормикин?\nҚўлимиздаги ҳужжатларга таянилса, кўп нарса Абилхайировнинг ҳақлигини исботлаётган бўлса-да, иккинчи томоннинг ҳам айрича фикри бўлиши мумкинлигини унутмаслик керак. Шу мақсадда МИБ Сергели туман бўлимида бўлдик. Ходимлар билан гаплашиб, бизга мурожаат қилган давлат ижрочиси қандай ишлагани ҳақида тасаввур ҳосил қилиш эди, ниятимиз. У ерда куннинг тенг ярмича вақт кетди (Абилхайировни танийдиган ходимни топишга). Вақт майлику-я, жўяли жавоб бўлмаганидан ранжидик. Узоқ давом этган мажлислардан сўнг, ким билан гаплашмайлик, бу ходимни танимаслигини айтарди. Тўғри, бир йил давомида бўлим раҳбарлари ўзгарибди, лекин ижрочилар ўша-ўша. Хуллас, бир ижрочи бошқасига, униси яна бошқасига йўллади бизни. Ҳаммаларининг жавоби эса худди ўргатиб қўйилгандай бир хил: “У яхши, ўртача ходим эди, мен ўзи у билан кўп ишламаганман, яхшиси, фалончидан бориб сўранг”.\nНиятимиз Ўзбекистон Республикасининг меҳнаткаш бир фуқаросига холис ёрдам кўрсатиш. Ҳали 30 ёшга ҳам тўлмаган ёш, ғайратли йигит. У “ишлайман”, деб куч-ғайратга тўлиб турган бўлса-ю, энди уни ҳеч бир идора қабул қилмаса? Мамлакат ривожи учун керакли ёш ишчи кучини шу тариқа нобуд қиламизми? Тегишли идоралардан ушбу саволларга жавоб кутамиз.\n292\tЧоп этиш PDF


Коронавирус: Оксфордда умидли вакцина синови тўхтатилди, Россияда эмлаш бошланди – O'zbekiston milliy paralimpiya assotsiatsiyasi\nОксфорд университети ва AstraZeneca компанияси Covid-19’га қарши вакцина синовларини унда қатнашаётган кўнгиллилардан бирида «яширин ҳолатдаги тушунарсиз касаллик» аниқлангани туфайли вақтинча тўхтатди. Москвада эса коронавирусга қарши эмлаш бошланди, аммо Россия президенти Владимир Путин «Ростех» раҳбари Сергей Чемезов ва рус элитасининг бошқа вакилларидан фарқли ўлароқ эмланишга шошилмаяпти.\nAstraZeneca’нинг маълум қилишича, бу танаффус – синов қатнашчилардан бири хасталанган ҳолатда қўлланадиган одатий чора.\nКоронавирусга қарши вакцина яратиш бўйича дунё бўйлаб ўнлаб тадқиқот марказлари иш олиб бормоқда. Ҳозирга қадар айнан Оксфорд университети ва AstraZeneca томонидан ишлаб чиқилаётган ва 3 клиник синовдан иккитасини муваффақиятли тарзда тугаллаган ушбу вакцинага энг кўп умид боғланганди.\nУчинчи босқичда Буюк Британия, АҚШ, Бразилия ва ЖАРдан 50 минг нафарга яқин инсон иштирок этмоқда.\nСиновларнинг учинчи босқичида олимлар минглаб кўнгиллилардан фойдаланади ва бу жараён бир неча йил давом этиши мумкин.\nВакцина синовининг вақтинча тўхтатилишини эълон қилган Stat News агентлигининг ёзишича, волонтёр билан айнан нима содир бўлган ҳозирча аниқ эмас, аммо мавжуд маълумотларга кўра, у тез орада тузалиши керак.\nВакцина ишлаб чиқарувчилар жамоатчилик ишончини қозонмоқчи\nАҚШ президенти Дональд Трамп 3 ноябрь куни бўлиб ўтадиган президент сайловларигача Covid-19 вакцинаси ишлаб чиқилишини истамоқда. Скептикларнинг президент ўзининг сиёсий манфаатларини ҳамма нарсадан устун қўяётгани ва халқ саломатлиги учун эҳтимолий оқибатларни ҳисобга олмаётганини таъкидлашмоқда.\nСешанба куни Covid-19 вакцинасини ишлаб чиқаётган тўққиз компания қўшма баёнот эълон қилди, унда улар илмий изланишлар ва этиканинг барча тамойилларига риоя қилишга интилишаётгани ва янги препаратларни синовдан ўтказишда қатнашувчи кўнгиллиларнинг соғлигига ҳеч қандай зарар етказмаслик ниятида эканликларини таъкидлашган.\nУшбу баёнотни имзолаган компаниялар қаторига AstraZeneca, Johnson & Johnson, BioNTech, GlaxoSmithKline, Pfizer, Merk, Moderna, Sanofi ва Novavax киради.\nЖаҳон соғлиқни сақлаш ташкилотининг маълумотларига кўра, дунё бўйлаб 180дан ортиқ вакциналар синовдан ўтказилмоқда, аммо ҳали улардан ҳеч бирининг клиник синовлари якунланмаган.\nЖССТ, агар вакцина ишлаб чиқилган тақдирда ҳам, уни тўлиқ синовдан ўтказиш зарурлигини ва бу йил тасдиқланиши мумкин эмаслигини қўшимча қилган.\nШунга қарамай, Россия ва Хитой аллақачон ўз вакциналарини ишлаб чиқишгани ва ҳатто аҳоли айрим гуруҳларининг эмланиши бошлаганини эълон қилишди.\nЖССТ ушбу иккала вакцинани фақатгина синов жараёнида деб ҳисоблайди.\nШу билан бирга, АҚШ озиқ-овқат ва медикаментларни санитар назорат қилиш бўйича федерал маъмурияти (FDA) Қўшма штатларда истиқболли вакцинани учинчи босқичдан ўтмасдан олдин маъқуллаш мумкинлиги ҳақида тушунтирди, яъни препаратни қўллаш аслида президентлик сайловларидан олдин бошланиши мумкин .\nЎтган ҳафта АҚШ Касалликларни назорат қилиш ва олдини олиш маркази штат раҳбарларини вакцинани 1 ноябргача – президентлик сайловидан икки кун олдин тарқатишга тайёр бўлиш учун баъзи талабларни бекор қилиш имкониятини кўриб чиқишга чақиргани маълум бўлди.\nГап Гамалеи номидаги марказда ишлаб чиқилган ва август ойида рўйхатга олинган (дунёда биринчи) вакцина клиник синовларининг учинчи босқичида иштирок этадиган 40 минг кўнгилли ҳақида бормоқда. Параллел равишда Россия вакцинаси билан хавф гуруҳидаги одамлар – шифокорлар, ўқитувчилар ва бошқалар эмланилиши керак. Соғлиқни сақлаш вазирлиги чоршанба куни вакцинация «тез орада» бошланиши кераклигини айтди.\nМосквадаги илк кўнгиллилар аллақачон эмланган, деб хабар берди шаҳар мэри ўринбосари Анастасия Ракова. Вакцинанинг биринчи партияси учта поликлиникага етказиб берилган. Вакцинанинг биринчи компоненти дарҳол, иккинчиси – 21 кундан кейин қўлланади. Эмлаш бепул.\nАйни пайтда, Мексика Россия вакцинасининг 32 миллион дозасига буюртма берган, деб хабар берди Reuters келишувга яқин манбага асосланиб. Бу билан Россиянинг бевосита инвестициялар фонди (РБИЖ) шуғулланади.\nНашр қилинган маълумотлар ишончли ва аниқ, уларни Lancet’нинг беш нафар рецензентлари кўриб чиққан, деди Гамалеи номидаги марказнинг илмий ишлар бўйича директор ўринбосари Денис Логунов.\nПутин эмланадими ёки йўқ?\n«Ростех» корпорацияси раҳбари Сергей Чемезов «Спутник» билан аҳолидан аввал эмланишга улгурди.\nФото: Россия Мудофаа вазирлиги/ТАСС\nУндан олдин Москва мэри Сергей Собянин ва Мудофаа вазири Сергей Шойгу ҳамда «Сибур» раҳбари Дмитрий Конов ўзларининг эмланишлари билан мақтанишган. Bloomberg нашри ёзда рус элитаси вакиллари – мансабдор шахслар ва топ-менежерларида экспериментал вакцинага олдиндан эгалик қилиш имкони борлиги ҳақида ёзганди.\nЧемезов журналистларга «Ростехнинг» Гамалеи номидаги марказ билан ҳамкорлик қилишини эслатди ва ўзини жуда яхши ҳис қилаётганини айтди. «Яқинда натижани текширдим – антитана бор, яъни иммунитет шаклланган», деди Чемезов.\nЖурналистлар чоршанба куни президент матбуот котиби Дмитрий Песковдан Путин коронавирусга қарши эмланадими ёки йўқлигини сўрашди. Песков аниқ жавоб бермади: «Президентнинг эмланилишига келсак, у қачон буни зарур деб ҳисобласа, ўзи бу ҳақда хабар беради».\nАввалроқ Путин қизларидан бири Covid-19’га қарши эмланганлигини айтганди.\nСўнгги маълумотларга кўра, дунёда Covid-19дан зарарланиш ҳолатлари сони 27,8 миллиондан ошган, шундан 904 мингдан ортиқ бемор вафот этган. Пандемия бошланганидан буён 19,3 миллион киши соғайиб чиққан.\nРасман: Одил Аҳмедов – «Тяньцзинь Тэда» футболчиси


Қандли диабет учун халоскор картошка! - 10 Октября 2012 - Sayyod.com\nБош сахифа » 2012 » Октябрь » 10 » Қандли диабет учун халоскор картошка!\nҚандли диабет учун халоскор картошка!\nҚАНДЛИ ДИАБЕТНИ ЙЎҚ ҚИЛГАН ОДАМ\nУ бойсунлик ҳамюртимиз бўлади!\nБундан тўрт йил муқаддам «Сурхон тонги» газетасида ишлаб юрган кезларим тогли Бойсун туманидан бир мактуб келди. Унда бедаво дард сифатида тан олинган қандли диабет касалига чалиниб, қаттиқ ирода ва қатьий режим асосида ўз-ўзини муолажа қилиб, касалликдан буткул халос бўлган бир кишининг тажрибалари баҳоли қудрат баён қилинган эди. Мактубни ўқиб, бу касаллик беморга қанчалик қаттиқ азоблар солишини юрак-юракдан ҳис қилдим. Шу туйғу билан хатни таҳрир қилиб, шу касаллик билан қийналиб юрган инсонларга бир ёрдам бўлар, деган ниятда газетада эълон қилдирдим.\nШундан сўнг қандли диабет касаллигидан шикоят қилган кишиларга ўша хатда баён қилинган муолажаларни тавсия этишга одатландим. Буни қарангки, бу касалликка чалинган кишиларнинг кўпчилиги ўша мақола чоп этилган газетани бир дастур сифатида ёнларида сақлаб, ундаги муолажа усулларидан қўлланиб юрганига дуч келдим. Ва ҳар сафар шу савобли ишга ўз ҳиссамни қўшганлигимдан хурсанд бўлардим.\nБу мақола эьлон қилинганига ҳам анча бўлди. Баьзан кимларгадир зарурат юзасидан юқорида айтилган мақолани тавсия қилсам, ўша, газетадан 1 дона топиб беришимни илтимос қилишади. Бунинг эса иложи йўқ. Биз ана шу имконсизликдан имкон топиб, ўша мақолани «Аёл ва замон» газетасида эълон қилишга қарор қилдик. Ушбу мақолани ўқиб, кимлардир бу бедаво дарддан фориғ бўлса, биз ўз ниятимизга етган ҳисобланамиз.\nЁруғ дунёга келган инсон борки, узоқроқ яшашга ҳаракат қилади. «Бедаво» деб тан олинган қанд касаллигига чалинганимда 56 ёшда эдим. Ўша пайтгача ҳамма қатори иситма-тумовларни бошдан ўтказиб юрсамда, ўзимни жуда бардам ҳис қилар эдим. Бу касалликни мен гўё «ўлимимнинг жарчиси» сифатида қабул қилдим. Ичим куяр, ўзимни ниҳоятда беҳол, паришонхотир сезар, оғзим қуриб, тинимсиз сув ичгим келаверди. Бу ҳол 1988 йилнинг июн ойида юз берган эди.\nБатамом ҳолдан тойгач, сентябр ойида шифохонага боришга мажбур бўлдим. У ердаги текширишлар қонимда қанд миқдори 20 дан ошиб кетганлигини тасдиқлади. 17 кунлик даволанишдан сўнг қанд миқдори бор-йўғи 1 га пасайгани маълум бўлди. Жуда мазам йўқ. Сувга бўлган чанқоқлик зўрайган, тишлар қимирлаб, милклар яраланган, бадандаги қичишиш ва битмас яра аввалги ҳолатда эди. Айниқса ракдан сўнг қанд касаллигидан ўлиш дардлар ичида иккинчи ўринда туради, -деган сўзлар мени довдиратиб қўйди. Шундан сўнг «ё шу касаллик билан курашиб уни енгишим керак ёки шу касалликка қолиб, ўлимни кутишим керак», -деган саволни ўз олдимга қўйдим. Касалликдан қутулиш учун кураш режасини уза бошладим. Маълумотим -зоотехник, ошқозондаги ошқозон ости безининг қанд, ёғ ва оқсил моддаларини парчалайдиган инсулин, тераксин ва адериалин суюклик гармонларини чиқаришини билардим.\nДемак, қориннинг шу жойини эзиш, безларда тўхталиб қолган бу суюқлик гармонини чиқишга мажбурлаш керак. Режадаги биринчи ишим ҳар эрталаб чарчагунча тик тутиб, тиззани букмасдан пастга ҳам бўлиб туришдан бошладим. Парҳезни машқ билан баравар олиб бордим. Буни қарангки, қорнимнинг чап томонидаги oғриқ пасайиб оғзимдаги ёмон ҳид, ацетон ҳиди бир оз камайганини сеза бошладим. Тузалиб кетишимга умид уйғонди. Шу кунларда марказдан чиқадиган «Здоровье» журналида берилган «қанд касаллигига «тапинамбур» деган ўсимлик илдиз мевасининг шифо бўлиши» ҳақидаги мақола кўнглимдаги умидларни яна чуқурроқ илдиз оттирди. Бу мақолада Украина ички секреция безлар академияси сўнгги 2-3 йил ичида минглаб беморларни «тапинамбур»нинг илдизида бўладиган картошка билан даволаб, ҳаётга қайтаргани, бу картошкада ўта совуқ «инулин» моддаси борлиги ёзилган эди. Шундан сўнг қанд касаллигидан қутулиш ҳақидаги режа дастуримга «тапинамбур» ўсимлиги картошкасини ҳам киритдим. Бу режаларни 1989 йилнинг декабр ойигача қатьий режа билан давом эттирдим. Бу шифо йўлларига қўшимча юрак фаолиятини созлаш, хафақонликдан фориғ бўлиш учун ҳам йўл-йўлакай карволол ичиб юрдим, бадандаги яралар қандни қонимда нормада тушганлиги натижасида ўз-ўзича тузалди.\nБугунги кундан бедаво деб тан олинган оғир дарддан фориғ бўлиб олгач, ўзим қўллаган, кўплар билмайдиган муолажа йўлларини ҳеч кимга билдирмаслик инсофдан бўлмайди деган фикрда, ушбу мақолани битишга қарор қилдим. Ичган турли дориларим, жисмоний машқ парҳез «тапинамбур» картошкасининг муолажаси йўлида бир воситачи бўлганлигини бугун ўзим аниқ билиб, қанд каксаллигига чалинган инсонларга ўз тавсияларимни баён қилмоқдаман. Умуман, «тапинамбур» каротошкаси билан даволанишим 1988 йилнинг октябр ойидан 1990 йилнинг январ ойигача давом этди. Шу 16 ой давомида «тапинамбур» картошкасидан пиширилган ҳолда 19-20 килограмм истеьмол қилдим. Касалнинг oғир ва эски, енгил ва янгилигига қараб бу кўрсаткич кунлик истеъмолида 15-20 грамм кўп ё кам бўлиши мумкин. Бемор тапинамбур истеьмолини ўзи белгилайди.\nШундай қилиб 1988 йилнинг октябрида парҳезга қатьий амал қилган ҳолда ҳар куни овқатдан сўнг «тапинамбур» картошкасидан 20-30 грамм истеъмол қилдим.\nБир ойлик шундай муолажадан сўнг уйқум яхшиланди, бадандаги қичишув қолди, тиш милклари текисланиб, тиш мустаҳкамланди оғизда сўлак пайдо бўлди, баданнинг ранги бироз тиниқлашди.\nШу йилнинг ноябр ойида ҳам парҳезга риоя қилган ҳолда 10-20 граммдан картошка истеъмол қилишда давом этдим.\nУйқум янада яхшиланганлигини, баданимдаги қичувлар қолганлигини ҳис этдим. Сув ичиш ҳам камайди. Оғиздаги қўланса ҳид ацетон йўқолди, асабларим бироз бўшашди, ҳар нарсадан жаҳлланиш одатим йўқолди. Лекин, салга қўрқиб турадиган одат ҳам бор эди.\nКейинги икки ойда ҳам парҳезда бўлдим. Лекин онда-сонда палов едим. Энди овқатдан сўнг 10-15 граммдан «тапинамбур» картошкасини истеъмол қилардим.\nУмумий аҳволимда орқага қайтиш сезилмади, уйқу яхши, баданда қичув умуман йўқ, оғиздаги ҳидлар ҳам йўқолди. Тиш мустаҳкамланди, фақат ҳамон кўнгилда қандайдир ваҳима, қўрқиш бор эди.\nУндан кейинги уч ой давомида ярим парҳез тартибида овқатландим. Ярим кучли бўлган овқатлар билан бирга кўкатларнинг ҳамма турини, мевалардан олма, анор, ивитилган ўрик, олча, ҳатто ёнғоқ ҳам истеъмол қиладиган бўлдим. Бу ойлар давомида «тапинамбур» картошкасидан овқатдан сўнг, кунига 10-15 грамм едим. Оғзим қуримайдиган бўлиб қолди. Ҳадеб чанқаб сув ичишлар, қўрқув бир оз камайди.\nБу муолажадан кейинги уч ойи айни пишиқчилик ойларига тўғри келди. Кўриб туриб қандай емаслик мумкин? Кам-кам ширинлик истеъмол қила бошладим. Овқатдан сўнг май ойида 10-15 граммдан, июнда 10-15 граммдан, июл ойида 10-15 граммдан «тапинамбур» картошкасидан танаввул қилдим. Йўқотилган 20 килограмм вазнимнинг 10 килограмми тикланди, қўрқиш йўқолди.\n1989 йилнинг август, сентябр, октябр ойларида ҳар уч кунда бир марта 10 граммдан, сентябр ойида ҳар уч кунда 10-15 грамм, октябрда oғиз қуришига қараб ҳар уч кунда 5-10 грамм «тапинамбур» картошкаси истеъмол қилар эдим. Қориндаги оғриқлар, қўрқувлар йўқолиб, яшашга ишонч ва умид мустаҳкамланди.\nБундан кейинги уч ой давомида халоскоримга айланган каротошкадан оғиз қуриган пайтлардагина 10-15 грамм истеъмол қилар эдим, холос. Шу уч ойнинг охирги ойи -1990 йилнинг январ ойида эса умуман картошка емадим. Соғлиғим мутлақо тикланган, мақсадимга эришган, шифо топган эдим. Дунёда мендан бахтли одам йўқ эди назаримда. Энди мен бадан тарбия машқларини ўзгача бир завқ, иштиёқ билан бажарар эдим. Бу машқлар, намоз ўқишларим ҳам ўзига яраша наф берди.\nМана ҳозир 79 ёшдаман. Худога минг қатла шукурлар бўлсинки, 1990 йилнинг январидан то 2010 йилнинг шу кунларигача ўзимни жуда соғлом ҳис қилиб келмоқдаман. Айрим дўстларимга мен қанд касаллигига чалинган эдим, шифо топдим десам ишонишмайди.\nХалоскорим -«тапинамбур» ўсимлиги кунгабоқарга ўхшагани учун «семичкагул» деб ном қўйдим. У ҳақиқатан ҳам кунгабоқарга ўхшайди, қомати тик, барглари ҳам кунгабоқарникидай катта-катта, гуллари майда. Унумли ерда парвариш қилинса бўйи 2-3 метр, илдизидаги картошканинг жами вазни 3-4 килограммгача бўлади.\nБедаво дарддан қутулиб кетишимга сабабчи бўлган журнални келтириб берган «Дарбанд» жамоа хўжалигининг собиқ мол дўхтири Рустам Азимовга чексиз миннатдорчилигимни билдирган ҳолда, ўз тажрибаларимни сиз азизларга баён қилдим. Ушбу мақолада баён қилинган муолажалар туфайли кимнинг кўнглида умид чироғи ёнса, дарддан фориғ бўлса, ўзимни ниҳоятда бахтиёр ҳис этар эдим.\nРамазон САТТОРОВ, Бойсун тумани.\nҚандли диабет хасталигидан холис бўлиш мумкинми? Тиббий муолажалардан бошқа давоси борми? Бир сўз билан айтсак, ҳа бор! Айнан мен қанд касаллигидан бутунлай фориғ бўлган инсонман. Бу ҳақда бундан 12-13 йил аввал «Бойсун овози» рўзномасида, вилоят газетасида қандли диабет касаллигидан холис бўлганлигим тўғрисида мақолалар ёзгандим. Мақсадим, мана шу хасталик билан оғриган беморларга маслаҳатлар бериш, уларнинг дардига дармон бўлиш эди. Қувончли томони, ана шу мақолаларим ва берган маслаҳатларим туфайли вилоятимиздаги туманларда яшаётганлар, шунингдек, Бухоро, Самарқанд, Ургут шаҳарларидан мен танлаган йўлни танлаб ана шу дарддан фориғ бўлганлиги тўғрисида менга хат-хабарлар етиб келди.\nХўш, бу мавзуга қайтишимга сабаб нима? Бунинг боиси шу касалликка чалинган беморлар нотўғри даволанганлиги оқибатида ёки муолажа вақтида парҳезни бузганликлари туфайли айрим нохуш ҳолатлар келиб чиққан. Мана ҳозир 77 ёшдаман. Ҳалигача касалхона эшигини кўрганим йўқ. Лекин 1988-1989 йилларда ўзим қанд касаллигига мубтало бўлдим ва қатъий режим асосида тапинамбур картошкасини истеъмол қилиб, ўзимни-ўзим даволадим. Мана 22 йилдирки coғ-саломат яшаб юрибман.\nТапинамбур картошкасини эса уйларда ўстириш мумкин. Октябр ойларига бориб бу ўсимлик картошка боғлаб пишади. Буни қарангки, қанд касаллигини даволовчи инсулин моддаси гиёҳлардан фақат қоқида бор. Демак, тапинамбур то пишиб етилгунча қоқи унинг ўрнини боса олади. Бу ўсимликни мавсумда териб, қуритиб токи тапинамбур пишиб етилгунча ундан истеъмол қилиш мумкин. Шуниси ажабланарлики, бу хасталикка чалинганларни шу кунгача даволаш бир ёқлама олиб борилмоқда. Бу хасталикни даволашда инсулиндан нарёққа ўтилмаяпти. Демак, уни табиий йўллар билан ҳам даволаш мумкин. Тапинамбур ёки қоқи таркибидаги инулин моддаси шундай хусусиятга эгаки, у бемор қонидаги қандни тозалаш билан ошқозон ости безининг фаолиятини даволаб беради. Фақат шуни унутмаслик керакки, тапинамбур картошкасини организм талабидан ортиқча истеъмол қилинса бундай беморлар қандсизлик диабетига ҳам учраши мумкин. Шунинг учун қанд касалига учраган бемор тапинамбур ва қоқини организмга таъсирини ўзи сезган ҳолда уларни истеъмол қилиш, нормасини билиб истеъмол қилсалар. Соғайганларини эса ўзлари сезишади: сув ичишга бўлган талаблари пасаяди, бадандаги яралар битади, оғзидан келадиган ацетон ҳидига ўхшаш ҳам йўқолади, юрак, мия ва буйрак фаолияти яхшиланади, оғриқлар қолади. Ана шундагина тапинамбур картошкаси ва қоқи истеъмол қилишни камайтириш керак.\nБемор даволаниш даврида қандай парҳезли озуқалар истеъмол қилиши керак?\nСут, қатиқ, қорамол гўшти, қорамол сутидан олинган capиёғ, қаймоқ, эрталаб икки дона тухум, ловия, мош, жайдари нон, кўкатлар, чукури (равоч), роба сингари маҳсулотларни хоҳлаганча ейишлари мумкин.\nҚандли диабетта учраган беморлар даволаниш пайтида барча турдаги ширинликлар ўрик, шафтоли, олхўри, гилос, узум, қўй гўшти, қўй сути ва ёғи, балиқ, палов, оқ нон, қовун, нўхат, сумалак ва спиртли ичимликларни мутлақо оғизга олмасликлари тавсия этилади.\nМен табиб эмасман. Фақат шу хасталик билан оғриганларнинг аҳволини кўриб уларга ёрдам бергим, маслаҳатимни аямагим келади. Улар соғайса, мен шунчалик хурсанд бўламан. Одамларнинг соғ-саломат яшаши менга қувонч бахш этади. Бу касалликдан холис бўлишда эса бемор инсонларда сабр-қаноат, чидам бўлиши керак. Озгина вақт ўтгач бу муолажа менга тўғри келмас экан, дея парҳезни бузиб палов, қанд, қовун ва спиртли ичимликлар истеъмол қилаётганларни кўп учратдим. Улар шу касаллик билан қайта хасталаниб, ҳаётлари сўнган, шу касаллик билан вафот этганлар ҳам бор. Лекин муолажаларни ўз вақтида ўтказиб, парҳезга риоя қилган инсонлар ҳозир орамизда яшаб юрибди. Демак, бу касалликдан фориғ бўлиш учун ҳар бир киши чидам билан парҳезга риоя қилган ҳолда озиқлансалар, тузалишлари муқаррардир.\nИнулин моддасини фармацевтика заводлари таблетка қилиб ишлаб чиқарсалар, беморларни даволаш анча енгил кўчарди. Бу муаммо бундан ўн йиллар аввал тилга олинган, кўтарилган эди. Ҳозир Россия дорихоналарида инулин моддасини ажратиб, таблетка ҳолида беморларга берилаётганлиги анча наф келтирмоқда.\n1994 йили Ўзбекистон Соғлиқни сақлаш вазирлигига қанд касаллиги тўғрисида қўлёзма жўнатилган тавсияномалар берилган эди. Улар эса вилоят соғлиқни сақлаш бошқармасига кўриб чиқишни тавсия этишган. Вилоятдаги шифокорлар менинг ишимни баҳолаб, раҳматнома эълон қилишди ва беморларга инсулин беришни тўхтатганликларини айтишди. Шунингдек, яқин орада вилоят шифохонаси қошида ва Бойсун касалхонасида тапинамбур картошкаси билан қандли диабет касаллигига чалинганларни даволаш марказлари очишни, бу маҳсулотни кўпайтириш кераклиги ҳақида маслаҳатлашдик. Аммо айтилган гаплар, берилган ваъдалар ўз ҳолича қолиб кетди. Истардимки, менинг бу мулоҳазаларим ўз ўрнини топади ва албатта қандли диабет касаллигининг олдини олиш ва даволаш учун бор имкониятлар ишга солинади.\nБойсун тумани, нафақахўр.\n1 ledy (11-Окт-2012 02:01)\nХозир медицина анча ривожланган бир даврда касалликларга хам бир канча муъжизакор дори-дармонлар ишлаб чикилмокда. Лекин мактуб эгасига ташаккур. Картошкани излаб курамиз. Хар холда халк табобатидан куймасин.\n2 QOQONUZ (11-Окт-2012 02:22)\nXA ZOR NARSA EKAN\n3 toshkentli (11-Окт-2012 02:38)\nbu o'simlikni 2-nomi 'yer noki' foydasi zo'r, hovlida o'stirsa ham bo'ladi.\n4 toshkentli (11-Окт-2012 02:39)\nmo'jizaviy dorilardan naf yo'q, pulni shiladi.\n5 MiSs_DiLfUzA (11-Окт-2012 03:10)\nмактуб эгасига рахмат котта)))\n6 87-91 (11-Окт-2012 03:27)\nO, shunday hamyurtlarimimiz borligidan faxrlanaman !\n7 Bahti (11-Окт-2012 07:26)\n8 Odil (11-Окт-2012 08:06)\nHaqiqatda juda foydali narsa istemol qilish uchun qanda kasaliga uchragan bulishi shart emas hamma istemol qilsa buladi foydasi katta.\n9 SanjarBek (11-Окт-2012 08:16)\nTo'g'ri. Mojizakor dori-darmonlar "ishlab chiqariladi", bu usimlik esa, nabiat in'omidir. Raxmat katta maslahatlar uchun\n10 dr.zodibek (11-Окт-2012 09:24)\nбунакасини биринчи марта эшитишим зурку мактуб эгасига котта рахмат\n11 Zetnet91 (11-Окт-2012 13:14)\nХм тури хозирги медицина жуда ривожланган ва хар хил дорилар чикиб кетган, лекин табиий нарсага ва табиий даво усулига хич нарса йетишмиди\n12 Bek8111 (11-Окт-2012 13:27)\nАдашмасам бунинг номи картошка эмас, Ернок дейилса керак. Мана шу мевани анчадан буён излаб юрибман. Каердан топса буларкин?\n14 NOZI (11-Окт-2012 17:34)\nИккинчи номи топинамбур. шу ном билан излаб куринг\n13 dr.zodibek (11-Окт-2012 15:41)\nмалумот у.н котта рахмат\n15 ЖасуР (12-Окт-2012 11:05)\nБу картошка кореяда роса купку QUG'MA дийишади карисла . картошка дисейиз картошкамас ширин канакадир битта йесейиз корниз очканини билмисиз уша куни\n16 Bahodirbek (12-Окт-2012 12:35)\nQayerda sotilishi haqida u bu kimda ma'lumot bormi? ZARUR!\n17 shalu (12-Окт-2012 17:41)\njudayam foydali mahsulot ekan yernok haqida ancha ma'lumotlarga ega bo'ldim.\n18 smile (13-Окт-2012 15:17)\nMaktub egasining jasoratiga qoil qoliw kere) faqat man 4uniwim4a bu muolaja saxarniy diabet 2-tipdegilaga tugri kelarkan. 1-tip,yani insulinga uje urganib qoganlani tuzatmasayam,saxrni normaga sob turadi digan umidaman) rahmat)\n19 smile (13-Окт-2012 15:22)\n17 Bahodirbek. Bozorlardan qidersez buladi,yoki bumasa supermarketdanam osez buladi) biza har doim uwatan olardik,svejiy buladi\n20 ruslan (15-Окт-2012 21:16)\nTobinampur(ham deyishadi) ko'pchilik joylarda manzarali o'simlik sifatida ekiladi. Bo'yi baland, gullari sariq, barglari yirik,ko'p yillik o'simlik. Tomorqada o'stirsa ham bo'ladi. Yer tanlamaydi. Asosan kartoshkasidan ko'paytiriladi. Judayam serxosil o'simlik. Uning mevasi(kartoshkasi) iste'mol qilinsa umrni uzaytiradi.\n21 Shox (30-Ноя-2015 17:01)\nqayerlardan topsam bo'ladi