Ҳар бир миллат тақдири миллат зиёлилари савияси даражасида бўлади « Ўзбекистон Халқ Ҳаракати\nҲар бир миллат тақдири миллат зиёлилари савияси даражасида бўлади\n26 August 2017 - 8:00\nБаҳром 1989 йил баҳорида “Машварат” клуби раҳбари Ботир Ғофуров билан гуржи демократик кучлари чақириғига биноан Тифлисга борди. “Бирлик” вакилларини самимий қаршилаган гуржилардан кўп нарсаларни ўрганиш мумкин эди. Уларнинг юзларида самимийлик, ғайрат-шижоат, руҳий бирдамлик балқирди. Айни ўзбекда тақчил хислатлар уларда бисёр эди. Шуларнинг ярмиси бўлса, “Бирлик” халқ ҳаракатининг узил-кесил ғалабасини таъминлаш мумкин эди. Миллатни осмонга кўтарса бўларди. Анжуманнинг иккинчи куни ўзбек демократик кучлари вакилларини Гуржи давлат унверситети ўқитувчилари зиёфатга чақирди. Дастурхон атрофидагимезбонларнинг аксарияти унверситет аспирантлари ва талабаларидан иборат эди. Уларнинг кийинишлари ва ўзларини тутишлари ўқитувчиларникидан фарқланмасди. Ўқитувчилари билан мулоқотларида самимийлик бор эди. Баҳром умри бино бўлиб катталар ва ёшларнинг бир-бирлари билан ўртоқлардай муносабатда бўлганини эслай олмасди. Ўзининг Тошкентда, унверситет ўқитувчилари билан тўкин-сочин дастурхон атрофида меҳмон кутишини тасаввурига сиғдиролмасди. Анча илғор Ботир Ғофуров сўзамол эди. Унверситет ўқитувчиси сифатида унинг гуржиларникидан қолишадиган жойи йўқ эди.\nРус тилидан нўноқ Баҳром Ботир Ғофуровнинг зукколигига қойил қолиб ўтирарди. У масхати турклари билан ўзбекларнинг қон-қардошлик ришталари ҳақида гапирарди. Уларни учинчи томон бир-бирига гиж-гижлагани тўғрисида иддаолар этарди. Шунда Баҳром билан ёнма-ён ўтирган аспирант:\n– Шу ерда бўлганида, қоқ пешонасидан отардим! – деди Амир Темур номи қулоғига чалинганида.\n– Амир Темур сенга нима ёмонлиқ қилди? – сўради Баҳром.\n– У қонхўр қанча гуржиларнинг бошини еган. У ҳам масхатияликларга ўхшаган бир ваҳший туркда!\nШиракайф аспирант муштларини тугди.\n– Туркни отгинг келаётган бўлса, мени от! – деди Баҳром.\n– Сенинг туркларга нима алоқанг бор? Сен ўзбексан-ку?\n– Амир Темур туркми? – саволга савол билан жавоб қайтарди у.\nАспирантнинг тезроқ орани очиқ қилиб олишни истаётгани кўриниб турарди.\n– Амир Темур турк экан, мен ҳам туркман! – деди у. – У мўғул бўлганда, мен ҳам мўғул бўлардим. Гуржи бўлганида, сенга ўхшаб гуржи бўлган бўлардим.\n– Бўлиши мумкин эмас! – деди бошқа бир аспирант. – Темур мўғул бўлиши керак!\n– Меҳмоннинг даъвоси ҳақ! – деди сўзи бўлинган Ботир Ғофуровдан узр сўраган профессор.\n– Қандай қилиб? – дея аспирант қўлларини икки томонга кериб, норозилик билдирди.\n– Шундай қилиб! – жавоб берди ўқитувчи. – “Биз ким – молики Турон, амири Туркистонмиз! Бизким –миллатларнинг энг улуғи, туркнинг бош бўғинимиз!”, дея амир Темур ўзи “Тузук”ларида турклигини очиқ-ойдин айтиб турганда, баҳсга ҳожат йўқ.\n– Бобурийлар кимлар? Нима учун уларни мўғуллар дейишади?\n– Бобирнинг бобокалони Темур турк бўлса, у ҳам турк бўладими?\n– Ҳа! Аммо манбаларда улар мўғулларга нисбат берилган-да!\n– Унақада ўзбекларнинг барчаси мўғул бўлади. Бунинг иложи йўқ. Мўғул билан ўзбекнинг тили, дини, руҳияти, қадрятлари тамоман бошқа-бошқа. Бобир ижоди туркчада бўлса, руҳияти турк бўлса, у қанақасига мўғул бўлади? Унинг мўғул номини орттиришига ўзбек олимларининг такасалтангликлари сабаб, холос. Ўзбекнинг тарихида бунга ўхшаш осилиб ётган муаммолар сон мингта!\n– Турклар кимлар ўзи?\n– Русия ҳудудларида ўттиздан ортиқ турк халқлари яшайдилар. Бу руслар босиб олган маконларнинг саксон-тўқсон фоизи бир замонлар Туронзаминнинг шимолий мулклари бўлган деган маънони англатади. Турон –Туркистон деганда ҳозирги Марказий Осиёни, Хуросоннинг Тирбанди Туркистон тоғ тизмасигача бўлган ерларни, Хитой тасарруфидаги Уйғуристонни – таъбир жоиз бўлса, Буюк Хитой деворигача бўлган чегараларни, Хуросон мулклари ва Руссиянинг аксар қисмини тушуниш керак. Ўғуз турклари Мидия ва Эрондан Туронга қочиб кирган Хоразм ва Бухоро форсларини турклаштиргач, Хазарни кечиб, Озористонни бунёд эттилар. Усмонлилар пойдевори – салжуқлар Румда буюк салтанатга асос солдилар. Ундан кўчиб, Испания сарҳадларида Андалусия тамаддунини тикладилар. Хоразмни бостирган Чингизхон ҳам Мўғилистондаги турк элатларига мансуб бўлган. Шу учун ҳам улар ўзларини мўғул-тотор деганлар. Тоторларнинг турклигини бутун дунё билади. Марказий Осиё атамаси жуғрофий тушунча. У жойларнинг Турон – Туркистон деб юритилиши, Гуржистоннинг гуржиларга тегишли эканини англатгандай, туркларнинг бу кенгликларда азалдан истиқомат этганини билдиради. Туркистон аслидаТуроннинг кичрайтирилган шакли. Мазмунан иккаласи бир нарса. Турон сўзининг мағзи турккон – турклар макони дегани. Миллатларни бир-биридан юқори-паст қўйиш жоҳилликдан ўзга нарса эмас. Аммо ҳар бир миллат вакилиўз тарихини, аслиятини, ота-боболари турмуш тарзи, ютуқ ва хатоларини ўрганишга ҳақли. Миллатни севиш унинг нуқсонларини очишдан бошланади. Миллат ёмон қусурларидан ҳузурланса, баҳра олса, ўзини ўлимга маҳкумэтади. Миллатлар тўғрисида гапирганда эҳтиёткор омилкор бўлмоқ зарур. Миллатлар инсонларга ўхшаб туғиладилар, улғайиб, вояга етадилар, ўладилар ва яна янгидан туғиладилар… Ҳар бир миллат тақдири миллатзиёлилари савияси даражасида бўлади. Ўрни, жамият ўзлаштирган таълим-тарбия, ғайрат-шижоат, феъл-атворбилан белгиланади. Мустақил шаклланиш даврини муваффақиятли кечирмаган миллат тўла қонли миллат ҳисобланмайди. Халқ ва раҳнамолар оғир ва бахтиёр дамларда бир байроқ остида бирлашолмаса, миллат душман таъсирига тушади. Бешафқат дунёда ҳеч бир нарса ўз-ўзидан яралмагани каби ўз-ўзидан йўқ ҳам бўлмайди. Миллатга алоқаси бўлмаган жиҳатлар ҳам тарихда учраб туради. Бунга коммунистларнинг кичик халқларга бўлган зуғумини мисол келтирса бўлади. Биз кўришга кўзимиз, отишга ўқимиз йўқ масхатиялик турклар, қрим тоторлари аслида Сталин агрессияси қурбонлари. Улар тарихий ватанларига қайтишни истаяптилар, холос. Бизнинг манфаатларимизга эса бу нарса тўғри келмайди. Манфаатлар кесишмаган жойда адолат иккинчи планга сурилмаса, иккинчи томон учун бунданда даҳшатли муаммолар туғилиши мумкин. Дунё ва одамлар яралганларидан буён шундай яшаб келяптилар. Бундан кейин ҳам шундай яшайдилар. Турк халқлари ҳаётида ҳам минг йиллар асносида турли хил эврилишлар рўй берди. Натижада кўп нарсалар ўрни алмашди, кўп нарсалар изсиз йўқолди. Ўз вақтида ёзиб қолдирилмагач, чалкашликлар ва тушунмовчиликлар юзага чиқди…\nБилдирилганларига тескари айтилган фикрлар гуржилардан ҳам кўра Баҳром билан Ботир Ғофуровникўпроқ саросимага солди. Бу воқеа ўзбеклар орасида содир бўлганда, барча бир-бирини хоинликда, миллатфурушликда айбларди. Баҳром бундай ҳодисаларнинг “Бирлик” мажлисларида бир неча марта гувоҳи бўлганди. Дунёда гуржилар салмоқ жиҳатдан озчиликни ташкил этсалар-да, нуфуз жиҳатдан улар руслардан кейинда эмасдилар. Бунинг ўзига яраша сабаблари бор эди, албатта. Амир Темурнинг “Куч адолатда” деган ҳикматини бунга мисол этса, нотўғри бўлмасди. “Куч адолатда” деган сўз аслида пайғамбарларга тегишли эди. Амир Темурдан олдин “Рости русти” дея Фирдавсий “Шоҳнома”да ёзганди. Дунёнинг асосини адолат ушлаб турарди. Бу ибора замирини гуржилар ўзбеклардан бошқачароқ тушунарди.\n– Майли! – деди аспирант баҳсга сабабчи бўлган Баҳромдан алам олиш учун. – Бир-икки йил бурун иккидўстим билан Туркистонга боргандик. Меҳмонларга малол келмаса, ўша саёҳат билан боғлиқ воқеаларни ҳикояэтиб берсам. Назаримда, бу нарса ҳозирги айтилган фикрларга ойдинлик киритади.\n– Бемалол! – деди вино қултумлаб, ўлтирган ўқитувчи. – Бировлар кўнглини оғритадиган гап айтмасанг бўлгани. Сени жон қулоғимиз билан тинглаймиз.\n– Аҳмаджон Одиловнинг номи вақтли матбуотдан тушмай қолган дамларни барча эсласа керак! – деяаспирант ҳикоясини бошлади. – Тарихда афсонавий қароқчилар ҳақида ҳам бунчалар кўп ёзилмаган. УМосквадаги ҳибсхоналардан бирида тергов қилинарди. Унинг мардонавор ўзини тутиши узиқ-юлуқ бўлиб одамлар қулоғига етарди. Ертўладан чиқаётган гап-сўзлардан нафақат москваликлар, бутун иттифоқ хабардор эди. Мени қизиқтирган ҳолат унинг жиноятлари ёки йиққан мол-дунёси эмасди. У, шак-шубҳасиз, халқини қулликка маҳкум этган, инсонийлик шаънини топтаган чаласавод бир кимса эди. У нари борса “ворзакон” даражасидаги ёинки “положенос”лик қолипидаги бир кимса эди. Ундан юқори эмасди. Фарқи, у тузумга хизмат этганди, қулликни мустаҳкамлаганди. Унгача ҳам у маконларда Сулаймон Қурбонов, Турсунқул Ҳамроқулов каби ўнлаб қулдорларнинг маҳаллий малайлари ҳақида эшитганмиз. Бу ўзбеклар учун янги ҳодиса эмасди. Бироқ илгаргилари қанчалар баттол, шафқатсиз бўлмасинлар, устиларидан жиноий иш қўзғалди, дегунча, бир-бирларини сотганлар. Орган ходимлари чангалида арслон панжасидаги сичқончадай ҳалим бўлиб қолганлар. Бу каби кимсаларни қамаш ҳукуматнинг халқни чалғитиш учун ўйлаб топган – иллюзион трюклари бўлган. Халқ буни кўриб, адолатли ва қудратли бир мамлакатда яшаётганидан фахрланиши керак эди. Сўнгра меҳнатда янги уфқларни эгаллаш учун ўлиб-тирилиб олдинга талпинарди, навбатдаги малайни етиштириш учун жонини жабборга берарди. Ўзи туққан юҳо асоратига тушгач, ҳукумат қўли билан уни бўғиб ўлдирарди. Бу кўпроқўзбекларга ҳос ҳодиса, албатта. Бизни қизиқтирган масала Аҳмаджон Одиловнинг жасурлиги эди. Унинг, “Рус тилини яхши билмайман”, дея таржимон талаб этиши, ўзбек миллати нуқтаи назаридан қаралса, инқилобий ҳодиса эди. Ўз юртида тилини ерга уриб, ҳукмрон миллат тилини юқори қўядиган дунёда битта халқ бўлса, у ҳам ўзбеклар эди. Улар русчани яхши гапира олмаганларида ҳам, ўзларини илғор кўрсатиш учун ялтоқланишни суярдилар. Биз гуржилар икки-уч тилда она тилимиз даражасида мулоқат қила олсак ҳам, вазият тақазо этмагунча, гуржи тилида суҳбат қуришни суямиз. Тил миллатнинг бутун бўй-бастини, руҳиятини ва ички оламинидунёга намоён қиладиган қудратли восита. Ўз навбатида, дунё тилсимларини миллатга очиб беради. Тилини озод этолмаган миллат – тишсиз, тирноқсиз арслонга ўхшайди. Бу қуролдан самарали фойдалана олмаган миллат бир умр оломонлигича қолади. Шунинг учун ҳам Аҳмаджон Одилов кўзимизга қаҳрамон бўлиб кўринганди. Тўғри, унинг шижоати гуржи ёки озорбайжон миллати вакили учун оддий ҳодиса эди. Бошқалар, ўзбекларчалик катта тарихга, маданий илдизларга эга бўлмасалар ҳам, қадрятларини ва ўз тақдирларини улар сингари бировлар қўлига бериб қўядиганлардан эмасди. Гуржистон гуржилар мулки эканлигини биз ўзимизни англамасдан олдинбилганмиз. Ўзбеклар, Русия русларнинг мулки бўлгани сингари, Туркистон ҳам, Тангри берган ўзларинингмулклари эканлигини чуқур ҳис этолмайдилар. Мен ўрта мактабда ўқиган кезларимда икки маротаба ёзги таътилимни Тошкентда яшайдиган амакимникида ўтказганман. Шунинг учун уларга хос нарсалардан бирозбохабарман. Хуллас, Аҳмаджон Одиловнинг ҳамқишлоқларини кўриб, у ҳақда тасаввурга эга бўлиш учун “Жигули”да Наманган сафарига отландик. Краснаводга Каспийдан кечиб ўтдик. Чоржўйга етиб, Амударёни ортда қолдирдик. Сўнгра қишлоқлар, шаҳарлар, тез-тез кўзга ташлана бошлади.\nҚишнинг ўрталари эди. Оёғида керза этик, елкасида кетмон кўтарган хотин-қизларни кўрдик. Далаларда аёллар эди, болалар эди. Ошхоналар ва чойхоналарда эркаклар, иссиқ гўшалар, улар учун эди. Йўлларда, бекатларда улов кутаётган аёллар ва болаларнинг афт-ангорини кўрганнинг ичи ачирди. Барчалари суъний матодан тикилган, ялтир-йилтир уст-бошда, юпун кийимларда қалтираб турардилар. Қадоқ қўллар, қурқшаган афт-башаралар ҳалигача кўз олдимда. Умрлари бино бўлиб уларнинг боши қора меҳнатдан чиқмаганлиги билиниб турарди. Наманганга етгунимизча, шакл-шамойилда ўзгариш сезилса-да, маъно-мазмунда ўзгариш сезилмади. Аҳмаджон Одилов раҳбарлик қилган ҳудудларда ҳам хор кийинган, оғир меҳнатдан физианомияси бузилган, эгри-қийшиқ эркак ва аёллар. Колхозчилар Аҳмаджон Одилов бунёд эттирган токзорларга ва боғларга болта қўйгандилар. Бир пайтлар ўз қўллари билан вояга етказган боғларни улар пайҳон этмоқда эдилар. Раҳбарлар золим, раҳнамолар лақма, зиёлилар кўр бўлса, қўйдай ювош одамларда ва мева бериб турган боғларда нима айб? Ўшанда бутун ўй-фикрларимни ортга тезроқ қайтиш истаги чулғади. Жаннатмакон водийни жаҳолат уясига айлантирган раҳбарларни ҳам, уларни бошларига чиқарган одамларни ҳам кўришга кўзим йўқ эди. Ўз-ўзимга алданиб, шу жойларга келганимдан пушаймонда эдим. Дўстларимнинг эса Бухорога етгунларичаҳафсалалари пир бўлганди. Аммо сафарнинг фойдали томонлари бўлмади, дея олмайман. Бир нарсани англадим-ки, болалари тўғри таълим-тарбия кўрмаган, аёллари ҳузр-ҳаловатда умр кечирмаган, эркаклариқалбида ғайрат-шижоат ёнмаган юртда ҳеч қачон рўшнолик бўлмас экан.\nТошкентда амакимникида меҳмон бўлдик. Сояи сабаб, самарқандлик колхоз раиси билан қадрдонлашдик. У бизни тинглагач, “Нотўғри хулоса ясаяпсизлар. Наманганда шунақа бўлиши мумкин, самарқандликларАҳмаджон Одиловнинг эмас, Амур Темурнинг авлодлари. Йўл-йўлакай меникида меҳмон бўласизлар, фикрларингиз ўзгаради”, деди. Икки кундан кейин бизни самарқандлик раис кутиб олиб, оёғимиз остига қўй сўйди. Борганимизда қоронғи тушганди, ён-атрофни кўз илғамасди. Ўша кун икки раиснинг яримта қўйни еб, бир яшик ароқ ичганини кўрдик. Тун яримидан ўтганда, иккинчи раис кета туриб, бизларни меҳмонга таклиф этди.Хаёлимизда чўмилиб, уйқуга ётиш истаги ҳукмрон эди. Бизни кузатиб чиққан кимса чўмилиш имкони йўқлигини, ҳаммомга тонг отгач, туман марказига бориш кераклигини тушунтирди. У кимса тасаввурида ҳар бир хонадонда ҳаммом бўлиши лозимлиги хусусида оддий тушунча ҳам йўқ эди. Бўлгани бўлди, дея ўйлаб, ҳожатхонани сўрадик. У бир чеккада қийшайиб турган кўланкани кўрсатди. Эшик ўрнида латта тутилганди. На чироғи, на оёқ босадиган жойи бор эди. Гугурт чақиб, бир амалладик. Қайтиб кирганимизда, этигини ечган раис усти-боши биланухлаб қолганди. Оёғининг ҳидидан ҳожатхона мусаффороқ эди. Уни кўргач, бизлар ҳам тўғри келган жойда ечинмасдан ухлаш лозимлигини англадик. Тонг оқарди. Кўз очганимизда, раис йўқ эди. Хулоса чиқаришгаетарлича асосларимиз борлиги учун йўлда давом этишга қарор қилдик. Ҳаялласак, раис келарди, қочиб қутула олмасдик. Ўзларингиз ўйланглар. Битта қўй билан бир яшик ароқнинг пулига тузукроқ ҳожатхона тиклаш қийинми? Ёки озроқ маблағ қўшиб, кичикроқ ҳаммомни эпақага келтирса, раиснинг асакаси кетадими? Тузумнинг қуйи бўғинидаги мустаҳкам тиргак – раислар аҳволи шу бўлгач, халқдан гина этиб бўладими? Касб-корнингрўзғорга ёруғи тушмаса, мол-дунёнинг, мансабнинг нима кераги бор? Тўғрисини айтсам, бошида Баҳромдан қасдолиш ниятим бор эди. Ҳикоя асносида кўнглим юмшади. Нохуш ҳислардан ғалати бўлдим. Аслини олсак,инсонлар орасида бегоналари йўқ. Баримиз бир томчи сувдан бунёд бўлганмиз. Биримиз ака бўлсак, биримиз укамиз. Биримиз опа бўлсак, биримиз сингилмиз. Бировнинг кулфатидан суюниш мардни иши эмас. Нима деган бўлсам, ичим ачиганидан гапирдим. Билиб-билмай чегарадан чиққан бўлсам, меҳмонлар авф этсинлар…\nОрадан ўн олти йил ўтиб, гуржи аспирантининг ҳикоясини Баҳром кечагидек эсларди. Ўша йигит тағин бу ерларга келсаю, мустақиллик талафотларини кўрса эди? Шаклсиз вужуд юзага чиқарган иллатлар ёнида коммунистлар содир этган жиноятлар ҳолва бўларди. Вужудга мараз коммунистлардан юққан бўлса ҳам, асоратлари коммунистларникидан бир неча баробар ўткир эди. Унинг биринчи хусусияти, қилмоқчи бўлган ишинигапирмасди, айтганини амалда бажармасди, йўқни бор, борни йўқ дерди. Нозима Мунисни тушовлаган ҳам шаклсиз вужуд эди. У ҳар бир аёл, ҳар бир эркак бошида танда қуриб, ўтириб олганди. Болалар учун жўжи-бўжидан қўрқинчли эди. У тирик ўлганларнинг ёвуз арвоҳи эди. У келажак илдизини кемираётган қурт эди. У ҳар бир кўзга кўринавермасди…\nМашина эшиги очилганда, Баҳром рулдан бош кўтарди. Нозима Мунис доимгидек олд ўриндиққа ўтирди.\n– Қизим чиқиб кетаётганда сизни кўрган экан! – деди у. – Қайтганда ҳам турган экансиз. Соат тўққизда учрашамиз дея келишганимиз хотирамдан кўтарилибди. Қизим қайтмаганда, ҳали чиқмасдим. Қўнғироқ ҳам қилиб қўймабсиз!\n– Нозима опа, қаерда гаплашиб оламиз? – деди унинг сўзларига эътибор бермаган Баҳром.\n– Кечаги жой менга жуда ёқди! – деди у. – Тинч экан, овқатлари ҳам тузук.\nҚаҳва ичган Баҳромни ошқозон яраси безовта этгач, у овқатдан босиб-босиб еди.\n– Хўш, нима қиламиз? – деди у сўнгра.\n– Ўзингиз нима дейсиз? – сўради Нозима Мунис ҳам. – Ҳаммаси сизнинг қарорингизга боғлиқ. Мен ҳарқандай шартга ҳам кўнавераман, чорасиз бир одамман.\nУ ҳақиқатан ҳам тўғри сўйлаётганди. Икки ҳолатда ҳам у Баҳромга эътироз билдира олмасди.Айтадиганини айтган, яширадиган нарсасининг ўзи қолмаганди.\n– Нозима опа! – деди Баҳром. – Сизни ташлаб қочиш ниятим йўқлигини аввалдан айтиб қўяй. Аммо бир-икки шартим бор, кўнсангиз, бирга ишлаймиз. Йўқса, ақли-ҳушимиз жойидалигида барчасини йиғиштирганимиз маъқул кўринади.\n– Нима демоқчисиз, айтинг? – деди Нозима Мунис. – Тўғри келса, келишамиз, тўғри келмаса, иккимиз ҳам ўз йўлимизга кетамиз.\n– Сиз ноқонуний ишлардан тийила олмаяпсиз. Ортга қайтишингизга ишонмай қолдим. Бу масаланинг ёмон жиҳати. Бироқ, ширкат иши тезлашса, муаммоларингиз ечилишига иноняпман. Менга тегадиган улушнинг тенг яримиси сизники бўла қолсин. Ишларингиз жойига тушгунга қадар бола-чақамни устини бутлаб, қорнини тўйдирсам, бўлди. Бирор нима орттиришдан воз кечаман. Шунинг учун ширкатда бирга ишлашга розиман, қолган ишларингизга аралашмайман!\nБаҳромни диққат билан тинглаган Нозима Мунис:\n– Тўғри айтдингиз, мен ўзимни тўхтата олмаяпман! – деди. – Чунки шу туфайли бир-икки сўм пул топиб,рўзғор тебратяпман. Майли, сиз бу ишларимга аралашманг. Илтимосим, машинангизда олиб юрсангиз, бас, хизмат ҳаққингизни тўлайман. Ишимнинг, топаётган пулимнинг, жиноятимнинг сизга алоқаси бўлмайди. Айтганингиздай, ширкат ишини бирга олиб борамиз. Сиз ёнимда бўлсангиз, ўзимга ишончим ортяпти. Бўлмаса, пулини тўласам, ким киракашлик қилмайди, дейсиз.


Касбида иссиқхонада бир дарахтда лимон, аплеьсин ва мандарин гуллади | O'zLiDeP\nO’zLiDeP Қашқадарё вилоят Кенгаши ташаббуси билан Касби туманида “Томорқа хўжалиги тўғрисида”ги Қонуннинг мазмун моҳиятини тарғиб қилиш мақсадида томорқачилар иштирокида тадбир ташкил қилинди.\nТадбир иштирокчилари тумандаги “Оққамиш” МФЙ ҳудудида яшовчи Абдураҳмон Худойбердиев томорқаси фаолияти билан танишишди. Аҳамиятли томони шундаки, томорқачи 10 сотих иссиқхонасида лимон етиштириб, ҳар йили 60 миллион сўм даромад топмоқда. Маҳорат дарси тарзида ташкил этилган тадбирда А. Худойбердиев иштирокчиларга томорқачилик сир-асрорлари хусусида сўзлаб берди. Бўлажак томорқачилар иссиқхонада бир дарахтда лимон, апельсин ва мандарин гуллаб турганини кўриб ҳайратини яшира олишмади.\n- Излаган имкони топади,- дейди томорқачи. –Буям қизиқишим маҳсули. Бундан 5 йил олдин иссиқхонага 200 туп лимон эккан,- эдим. Ҳозирги кунда лимонлардан йилига 5 тоннагача ҳосил олиб, ички бозорга чиқараяпман. Лимон кўчати етиштиришни ҳам йўлга қўйдим. Бундан ҳам яхшигина даромад олаяпман. Мендан кўпинча, томорқачиликнинг сир-асрорлари ҳақида сўрашади. Уларга мен чин кўнгилдан иш юритсангиз, қизиқишингиз юқори бўлса ва қилаётган ишингизга ўзингиз ишонсангиз албатта, муваффақият қозонасиз, деб жавоб бераман.\nШу куни тумандаги бошқа бир қатор томорқачилар хонадонларида ҳам маҳорат дарси шаклида тадбирлар ўтказилди. Яқинда кучга кирган “Томорқа тўғрисида”ги қонун юзасидан савол-жавоб ва баҳс-мунозаралар ўтказилди.


Флузамед кўз томчилари | medu.uz - Дорилар ҳақида маълумотлар ўзбек тилида\nФлузамед кўз томчилари\nHome Йўриқномалар Флузамед кўз томчилари\nПрепаратнинг савдо номи: Флузамед\nТаъсир этувчи модда (ХПН): флуконазол\nДори шакли: кўз томчилари\n1мл препарат қуйидагиларни сақлайди:\nфаол модда: флуконазол – 3мг;\nёрдамчи моддалар: динатрий гидрофосфат додекагидрати, натрий дигидрофосфат моногидрати, пропиленгликоль, бензалконий хлориди, тозаланган сув.\nТаърифи: рангсиз, тиниқ суюқлик.\nФармакотерапевтик гуруҳи: замбуруғларга қарши восита.\nАТХ коди: S01A\nФармакологик таъсири – замбуруғларга қарши таъсир кўрсатади. Цитохром Р450 га боғлиқ бўлган қатор ферментларни блоклайди ва замбуруғларнинг ҳужайра мембраналарида стеролларни синтезини юқори селектив ингибиция қилади.\nФлуконазол Сandida spp., Cryptococcus neoformans, Microsporum spp., Trichophyton spp. қатори замбуруғлари чақирган инфекцияларда, шунингдек Blastomyces dermatitidis, Coccidioides immitis ва Histoplasma capsulatum қўзғатувчилари чақирган инфекцияларда самаралидир.\nФлуконазол кўз тўқималари бўйлаб яхши тақсимланади. Бир марта қўлланганида 15 минутдан кейин флуконазол С.albicans ва C.parapsilosis каби микроорганизмларнинг элиминацияси учун зарур бўлган концентрациядан ортиқ концентрацияга эришади, кўп марта юборилганида эса флуконазолнинг концентрацияси С.tropicalis ни элиминацияси учун зурур бўлган концентрациядан ошади, шу сабабли флуконазол Candida қатори замбуруғлари чақирган кератитларни даволашда амфотерицин В га яхши муқобил ҳисобланади.\nҚуйидаги замбуруғли офтальмологик инфекциялар:\nоперациядан кейинги эндофтальмитлар;\nПрепарат фақат маҳаллий қўллаш учун мўлжалланган.\n1-2 томчидан бемор кўзининг конъюнктивасига кунига 4 марта буюрилади. Даволашнинг давомийлиги 3 ҳафтадан кўп бўлмаслиги керак. Даволаш шифокор кузатуви остида ўтказилиши керак.\nКўриш аъзолари томонидан: кам ҳолларда кўзни таъсирланиши ва қизариши кузатилиши мумкин. Препарат томизилганидан кейин кўриш ўткирлиги вақтинчалик йўқолиши мумкин.\nОвқат-ҳазм қилиш тизими томонидан: кўнгил айниши, диарея, қоринда оғриқ, метеоризм.\nАйириш тизимлари томонидан: жигар фаолиятини бузилиши, гепатит, гепатоцитлар некрози, АЛТ ва АСТнинг зардобдаги даражасини ошиши, буйраклар фаолиятини бузилиши, плазмада холестерин ва триглицеридларнинг даражасини ошиши, гипокалиемия.\nБошқа аъзолар томонидан: бош оғриғи, бош айланиши, тиришишлар, тошма, Стивенс-Джонсон синдроми, токсик эпидермал некролиз, лейкопения, тромбоцитопения, анафилактик реакциялар, ангионевротик шиш, юзни шиши, қичишиш, таъм билишни бузилиши.\nўта юқори сезувчанлик (шу жумладан, анамнезда бошқа азол замбуруғларига қарши дори воситаларига) да қўллаш мумкин эмас;\nтерфенадин, астемизол ёки цизапридни бир вақтда қабул қилиш мумкин эмас.\nГипогликемик воситалар – сульфанилмочевина ҳосилалари билан бирга қўлланганида гипогликемия ривожланиши мумкин.\nКумарин антикоагулянтлари билан бир вақтда қўлланганида протромбин вақтини узайиши кузатилади.\nРифампицин билан бир вақтда қўлланганида флуконазолнинг ярим чиқарилиш даврини қисқариши аниқланади.\nФенитоин билан бир вақтда қўллаш фенитоиннинг концентрациясини клиник жиҳатдан сезиларли даражада ошиши билан кечиши мумкин, бу унинг дозасини пасайтиришни талаб этади.\nРифабутин билан бир вақтда қўллаш рифабутиннинг зардобдаги концентрациясини ошишига олиб келиши мумкин, увеит ривожланиши мумкин.\nЦиклоспорин билан бир вақтда қўллаш циклоспориннинг қондаги концентрациясини ошишига олиб келиши мумкин.\nМикробли контаминациядан сақланиш учун пипетка учини бирон-бир юзага тегиб кетишидан сақлаш лозим.\nПрепарат билан даволаниш вақтида контакт линзаларни тақиш тавсия этилмайди.\nФлакон очилганидан кейин препарат бир ой давомида ишлатилсин.\nАгар препарат билан даволанишда 7-10 кун давомида яхшиланиш кузатилмаса, у ҳолда касалликни препаратга сезгир бўлмаган микроорганизмлар томонидан чақирилган деб тахмин қилиш мумкин.\nБошқа офтальмологик эритмалар каби препарат қонга сўрилиши мумкин. Буйраклар фаолиятини бузилиши бўлган пациентларга, иммунитетни сусайиши бўлган ҳолатларда (чақалоқлик даври, ОИТС ва бошқалар) эҳтиёткорлик билан буюрилади. Гепатотоксиклик белгилари, тошмалар, буллез ўзгаришлар, кўп шаклли эритма пайдо бўлганида даволашни бекор қилиш керак.\nФлуконазол цитохром Р450 ферментлар тизими иштирокида метаболизмга учрайдиган бошқа препаратларни бир вақтда олаётган беморларга қўлланганида эҳтиёткорликка риоя қилиш керак.\nҲомиладорлик ва лактация даврида қўлланилиши\nПрепаратни она учун кутилган фойда, ҳомила учун кузатиладиган потенциал хавфдан устун бўлган ҳоллардагина қўллаш мумкин. Даволаш даврида эмизишни тўхтатиш лозим.\nБолаларда қўллаш хавфсизлиги аниқланмаган.\nАвтомобиль ва бошқа механизмларни бошқариш қобилиятига таъсири\nФлузамед томчиларини, диққатни юқори жамлаш ва психомотор реакциялар тезлигини талаб этувчи потенциал хавфли фаолият турлари билан шуғулланадиган пациентларга эҳтиёткорлик билан қўллаш керак.\nДозани ошириб юбориш ҳоллари кузатилмаган.\nФлузамед кўз томчилари 5 мл дан бураладиган қопқоқли пластик-флакон томчилагичда чиқарилади. Ҳар бир флакон қўллаш бўйича йўриқномаси билан бирга картон қутига жойланган.\n250С дан юқори бўлмаган ҳароратда сақлансин.\nОчилганидан кейин – 1ой.\nФлузамед капсулалар 14.07.2021Кейингиси


PES 2020 ўйинидаги энг кучли ўзбекистонлик легионер ким? / CHAMPIONAT.asia\nPES 2020 ўйинидаги энг кучли ўзбекистонлик легионер ким?\nТеглар : Виталий Денисов Одил Аҳмедов ПахтакорАртём Филипосян Ўзбекистон МТЖВадим АфонинЭлдор Шомуродов ЛокомотивPES2020\nБир неча кун олдин ProEvolutionSoccer (PES) футбол симуляторининг янги ўйини тақдим этилди.\nУшбу ўйиндаги Ўзбекистон терма жамоаси, Суперлига клублари ва легионер футболчиларимиз ҳам мавжуд. Эътиборингизга легионерларимизнинг кўрсаткичларини тақдим этамиз.\nОдил Аҳмедов - "Шанхай СИПГ"даги легионеримизнинг ўйинни аввалги қисмидаги кўрсаткичи ўзгармаган (78). Аҳмедов бу борада "Шанхай СИПГ"да учинчи. Фақат Халк ва Оскарнинг рақамлари ҳамюртимизникидан баланд.\nЭлдор Шомуродов - Россия Премьер-лигаси тўпурарлар пойгасида етакчилик қилмоқда. Элдор PES2020 ўйинида кўрсаткичлари бўйича "Ростов"да 10-ўринда. PES яратувчилари Шомуродовнинг тезлигини (100 баллик тизимда) 85 этиб белгилаган.\nВиталий Денисов - PES2020да ўзбекистонлик легионерлар рейтингида учинчи ўринни эгаллаб турибди. Ёзда "Крилья Советов" билан ижара шартномасини якунлаб, "Рубин" футболчисига айланган ҳамюртимизнинг ўйиндаги кўрсаткичи аввалги йилгидан тушиб кетди.\nВадим Афонин - "Оренбург" шарафини ҳимоя қилишда давом этмоқда. PESда унинг кўрсаткичи (100 баллик тизимда) 70.\nАртём Филипосян - Таиланднинг "Прачуап" клуби ҳимоячиси ҳисобланади. Футболчи Ўзбекистонни тарк этганидан сўнг унга бўлган қизиқиш бироз сўнди, аммо PES2020 ўйинига Таиланд лигаси қўшилди ва энди сиз Артём тўп тепадиган жамоани танлаб, рақибларингизни мағлуб этишингиз мумкин.\nМанба\t: pesmaster.com


ЎзА - Тадбиркор хотин-қизлар форуми\n12.09.2018 19:29 Чоп этиш версияси\nТадбир доирасида “Анор – 2018” миллий танловининг вилоят босқичи ғолибларини тақдирлаш маросими ҳам бўлиб ўтди. Мазкур танловда унинг туман ва шаҳар босқичларида ғолиб бўлган 20 нафар хотин-қиз иштирок этди.\nИштирокчиларнинг тадбиркорлик фаолияти ишлаб чиқариш, фермерлик ҳамда сервис хизмати кўрсатиш йўналишларида белгиланган шартлар асосида баҳоланди.\nИшлаб чиқариш йуналишида Хонобод шаҳридаги “Мухлис-текстиль” МЧЖ раҳбари Санобар Раҳимова, фермерлик йўналишида Асака туманидаги “Кужгон олтин даласи” фермер хўжалиги раҳбари Маҳфуза Аҳмедова, сервис хизмати кўрсатиш йўналиши бўйича Андижон шаҳридаги “Billi” болалар ўқув маркази раҳбари Хуршида Камолиддинова ғолиб, деб топилди. Ғолиблар танловнинг мамлакат босқичида қатнашиш ҳуқуқини қўлга киритди.\n– Корхонамизда 30 дан зиёд турдаги трикотаж маҳсулотлари ишлаб чиқарилади, – дейди Хонобод шаҳридаги “Мухлис-текстиль” МЧЖ раҳбари Санобар Раҳимова. – Мамлакатимизда тадбиркорларга яратиб берилаётган кенг имкониятлардан унумли фойдаланиб, ўтган йили Хитой давлатидан янги дастгоҳ ва ускуналар келтириб ўрнатдик. Бу ишлаб чиқариш ҳажмини ошириш, янги иш ўринлари яратиш имконини берди. Ҳозир корхонада 100 га яқин хотин-қиз меҳнат қилмоқда. Уларнинг самарали фаолият юритиши учун барча шароит яратилган.\nАнжуман доирасида тадбиркор ва ҳунарманд хотин-қизлар томонидан тайёрланган, ишлаб чиқарилган маҳсулотлар кўргазмаси намойиш этилди. Фаолиятида юқори натижаларга эришган, пухта ва асосланган инновацион лойиҳалари билан иштирок этган бир гуруҳ тадбиркорларга имтиёзли кредит олиш ҳуқуқини берувчи сертификатлар топширилди.


Суҳбат аввалида меҳмонларга мамлакатимизда олиб борилаётган ислоҳотлар юзасидан маълумот берилди. Қонунчиликдаги янгиликлар, суд-ҳуқуқ тизимини янада ислоҳ қилиш, иқтисодиётни ривожлантириш ва либераллаштириш, экологик барқарорликни таъминлаш йўналишларида олиб борилаётган ишлар хусусида фикр алмашилди. Янги Ўзбекистоннинг янги парламентига ўтган йили бўлиб ўтган сайловлар, унинг натижалари алоҳида эътироф этилди.\nАйни пайтда Ўзбекистон — Литва ўртасида 33 та шартномавий-ҳуқуқий ҳужжатлар имзоланган бўлиб, улар икки мамлакат алоқаларининг фаол кенгайишига хизмат қилмоқда.\nУчрашувда томонлар парламентлараро ҳамкорликнинг истиқболлари, савдо-иқтисодий ва инвестициявий алоқаларни кенгайтириш, таълим соҳасидаги ўзаро ҳамкорликни мустаҳкамлаш, соғлиқни сақлаш, инновация ва бошқа умумий манфаатларни ифода этувчи йўналишларни муҳокама қилишди.\nКелгусида икки мамлакат парламентлари ҳамкорлиги бўйича гуруҳлар фаолиятини такомиллаштириш масалаларига эътибор қаратилди. Хусусан, 2013 йилда ташкил этилган Литва Сеймида Ўзбекистон билан ҳамкорлик юзасидан парламентлараро гуруҳи ҳамда Олий Мажлисда Литва парламенти билан ҳамкорлик бўйича гуруҳ фаолият олиб бормоқда.\nМулоқотда қайд этилганидек, Ўзбекистон ва Литва ўртасида ташқи савдо айланмаси охирги йилларда ошган. Бугун Ўзбекистонда Литва инвесторлари иштирокидаги 14 та корхона ўз фаолиятини амалга оширмоқда. Улар фаолияти озиқ-овқат, қурилиш, фармацевтика, шунингдек, туристик хизматларни кўрсатиш соҳаларига йўналтирилгани эътиборга молик.\nЛитва Сеймаси раиси ўринбосари И. Шяулене мамлакатни ҳар томонлама ривожлантиришда Ўзбекистоннинг халқаро аренадаги ролини алоҳида қайд этди.\n— Литва ва Ўзбекистон ўз мамлакатлари ривожи бўйича мақсадли сиёсатни олиб бораётган, маълум бир йўналишларда ўхшашга эга давлатлардан саналади, — дейди Литва Сеймаси раиси ўринбосари Ирена Шяулене. — Биламизки, Ўзбекистоннинг Болтиқбўйи мамлакатлари билан муносабатлари яхши йўлга қўйилган. Парламентлараро алоқалар ҳақида гап кетганда, айтиш жоизки, бу муҳим вазифаларни амалга оширишда жуда долзарб. Учрашувда биз нафақат қонун ижодкорлиги бўйича, балки паламент қўмиталари билан муносабатларимизни янада мустаҳкамлаш юзасидан ўз фикр-мулоҳазаларимизни билдирдик. Шу ўринда таълим соҳасидаги ҳамкорлик ҳам изчил йўлга қўйилаётганини қайд этишим жоиз. Делегациямиз халқаро таълим кўргазмасида иштирок этди. Бугун Литва ва Ўзбекистон олий ўқув юртлари ўртасида меморандумлар имзолангани ҳақида яхши хабарларни олдик. Шунингдек, биз, экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш соҳаларида ҳам ўзаро алоқаларни кенгайтириш ниятидамиз.\nУчрашувда глобал ва минтақавий муаммоларни ечиш, савдо-иқтисодий муносабатларни янги босқичга кўтариш, маданий-гуманитар ва парламентлараро алоқаларни мустаҳкамлашда икки мамлакат ўртасидаги ҳамкорликни таъминлаш масалалари хусусида атрофлича сўз юритилди.


БОЛАЖОНЛАР "ВАТАНПАРВАРЛАР БОҒИ"ГА САЁҲАТ ҚИЛИШДИ\nЖамият 08.03.2019 228\nҚарши шаҳридаги "Ватанпарварлар боғи"да ташкил этилган тадбирга Китоб ва Қамаши туманларидаги Меҳрибонлик уйлари тарбияланувчилари, Ватан ҳимояси йўлида ҳалок бўлган ҳарбийларнинг фарзандлари ҳамда вилоятнинг турли ҳудудларида истиқомат қилаётган эҳтиёжманд оилалар ўғил-қизлари таклиф этилди.\nВилоят ҳокимлиги, "Маҳалла" хайрия жамоат фонди ҳамкорлигида ташкил этилган тадбирда дастлаб болажонлар боғ бўйлаб саёҳат қилишди. У ерда халқимиз ўтмиши ва бугунидан сўзловчи, Ватан равнақи йўлида фидокорона курашган қаҳрамонларимиз, миллий армиямиз қудрати ва салоҳияти акс этган кўргазмалар билан танишишди.\nТадбир доирасида болажонлар учун "Фаровон" тўйхонасида байрам дастурхони ёзилди, болажонларга совғалар улашилди. Ҳаётда тўғри яшаш, ҳалол бўлиш, тўғри дўст танлашга ундайдиган спектакль намойиш этилди.\n- Анчадан бери "Ватанпарварлар боғи"га келишни орзу қилардим, - дейди миришкорлик Малика Набиева. - Боғни мириқиб айландик. Совға қилинган кийимлар менга жуда ёқди. Энди янада яхши ўқиб, Ватанимга муносиб фарзанд бўлишга астойдил ҳаракат қиламан.\nСаёҳат ўғил-қизларда катта таассурот қолдирди.


ИнтерФУТБОЛ :: Асл сабаб ёхуд ЎФА президентининг илк матбуот анжумани ҳақида\nАсл сабаб ёхуд ЎФА президентининг илк матбуот анжумани ҳақида\nЎзбекистон футбол ассоциацияси президенти Ачилбай Раматов ташкилот раҳбари сифатида ўтказган илк матбуот анжуманида кўплаб саволларга жавоб берди. Ҳаттоки, ўртага ташланмаганларига ҳам.\nЎФА президентига бирор масалада савол беришга ҳожат қолмади, зеро, у шу вақтга қадар ҳеч қайси мутасадди томонидан айтилмаган барча муаммоларни очиқ-ойдин кўтарди.\nКелишилган ўйинлар, нохолис ҳакамлик, болалар футболидаги иллатлар - ҳеч нима четда қолмади. Ажабланарлиси, буларга эътироз билдирадиган одам топилмади.\nАксинча, ҳамма маъқуллаб ўтирди. Ваҳоланки, шу вақтга қадар ўша «маъқулловчи»лар бирор марта бирор айбни тан олишмаган...\nКелинг, энди битта ҳолатни аниқлаштириб олсак. Мана, Раматов келишилган ўйинлар борлиги ҳақида гапирди, мутасаддилар эса бош ирғаб ўтиришди. Ташкилот раҳбари нохолис ҳакамлик бўйича сўз очди ва бунисини бутун дунёга донғи кетган реферимиз ҳам маъқуллади.\nБолалар футболига масъул саналганлар эса мураббийлар 300 минг сўмгина маош олишларини энди билгандек ҳайрон қолишди. Ваҳоланки, мажлисда ўзбек футболига у ёки бу лавозимда бошчилик қилиб келаётган барча мутасаддилар жам бўлишганди. Аммо ҳеч ким Раматовга қайсидир масалада эътироз билдиргани йўқ.\nЭнди ўйлаб кўрайлик, агар шу гапларни оддий журналист ёки мухлис айтганида, нима бўларди? Ёмон бўларди, жуда ёмон... Камида «Исботинг борми?» қабилида савол ташланарди. Ҳаттоки, туҳматчига чиқариб қўйишлари ҳеч гап эмасди. Қизиқ, бир йилгина олдин исбот талаб қилганлар нега энди барча танқидий фикрларга қўшилишмоқда?\nЎзбек футболида келишилган ўйинлар борлигини ҳар доим сезганмиз, билганмиз. Шунингдек, баъзи ҳакамлар ўзига яраша «ставка» асосида ишлашларию, «ўлпон» тўлашни истамаган клуб бошига қандай кунлар солиниши ҳақида ҳам бот-бот эшитганмиз. Аммо бало шундаки, ҳеч қачон қўлимизда исбот бўлмаган.\nАхир қинғир ишга қўл урган киши исботни тутқазиб қўярмиди? Йўқ, албатта. Раматов «майнавозчилик» сифатида баҳолаган «Пахтакор» - «Металлург» (3:2) ўйинида қандай воқеалар рўй берганини ҳаммамиз кўрганмиз. Аввалги мавсум «Пахтакор» - «Бунёдкор» (1:0) учрашувини бошқарган ҳакам дарвозага кирмаган тўпни гол ўрнида қабул қилганию, кейин қарорини ўзгартирганини ҳам кўрганмиз.\nЖурналистлар томонидан бу ҳақда қанчадан-қанча саволлар берилди. Аммо жавобини фақат энди эшитдик. Ҳайтовур, ЎФАнинг навбатдан ташқари ҳисобот-сайлов йиғилиши бор экан, акс ҳолда, ёпиқлик қозон ёпиқлигича қоларди. Нима, Раматовнинг гапларини маъқуллашган мутасаддилар ўша «ўйин»лардан бехабар эдиларми?\nЖурналистикага кириб келганимдан буён жуда кўп мажлисларда қатнашдим. Аммо 10 йил бадалида биринчи марта матбуот анжуманидан кўнглим тўлди, барча саволларга жавоб олдим. Ваҳоланки, лоақал 1та савол ҳам берганим йўқ. ЎФА президенти барча муаммоларни биздан яхшироқ билар экан, очиқ-ойдин очиб ташлади.\nРаҳмат! Илгари бундай ёндашувни фақат орзу қилардик. Хўш, энди нима бўлади? Шунча гаплардан сўнг ижобий ўзгаришларни кўрамизми? Ёдингиздами, футболимизда илгари ҳам шунга ўхшаш воқелик кузатилганди.\nЯъни Мираброр Усмонов юқорида тилга олинган «Пахтакор» - «Металлург» (3:2) ўйини ҳақида гапирган ва 2015 йилги мавсум якунига етганидан сўнг айбдорларга жазо тайинланишини айтганди. Бироқ...\nГапнинг қисқаси шуки, футболимизда муаммолар борлиги расман тан олинган экан, энди уларни бартараф этиш бўйича ишларни пайсалга солмаслик лозим. Келишилган ўйинлар ва нохолис ҳакамликни йўқотишнинг йўли битта - ҳуқуқ-тартибот органларини ишга солиш.\nАкс ҳолда, «келишувчилар» бироз вақт четда писиб туришади-да, яна аввалги «карамшўрва»ни бошлаб юборишади. Келишилган ўйинда иштирок этиш жиноятми? Жиноят. Демак, жазосини олиши шарт.\nМайли, шу вақтга қадар бўлган ишлар учун кимдир жавоб бермасин, розимиз. Аммо бундан кейин ҳушёр турайлик. Биласиз, Ўзбекистон миллий терма жамоасининг шу кунга қадар жаҳон чемпионатига чиқолмаганига кўплаб сабаблар келтирганмиз: мураббий яхши эмас, футболчилар дангаса, ўртоқлик ўйинлари сифати паст ва ҳоказо...\nУ ёғини сўрасангиз, айбни болалар футболига тақаб, мундиал йўлланмаси бой берилганига шуни сабаб қилиб кўрсатганлар ҳам бор. Аммо олий ва биринчи лигадаги қинғирликлар сабаблар негизи эканлигини очиқ айтадиган киши топилмаётганди.\nКим ютишини қўя туринг, қандай ҳисоб қайд этилишию, кимлар гол уриши олдиндан аниқ туюлган ўйинда «тобланган» футболчилар жаҳон чемпионатига чиқа олишадими? Жавобини 20 йилдан буён кўряпмиз.\nИшонинг, бундай қинғирликларни бирданига йўқотиш мушкул. Балки анча камаяр, аммо учраб туради, барибир. Ўрганган кўнгил, ўртанса қўймас. Янгиланган ЎФА эса айнан шунга қарши кураш олдида турибди.\nБутун мавсум давомида биттагина келишилган ўйин бўлса ҳам, фош этилиши ва айбдор жазоланиши керак. Аслида ҳаммаси «битта-битта»дан бошланади. Вақтида бошини янчмасангиз, кейин ўз-ўзидан кўпайиб, урчиб кетиши ҳеч гап эмас...


Директор мени хонага бошлаб кириб, иш столимга ўтқазди ва лавозимим билан табриклаб, бўлимнинг икки ходими билан таништирди.\nУнинг айтишича, бу корхонага қанчадан-қанча директор, бўлим бошлиқлари, қоровуллар келиб кетишган-у, лекин бу ходимлар ўзгармаган экан. Улардан бири ўн етти йил, иккинчиси ўн бир йилдан бери шу ерда ишларкан. Бу оз вақт эмас, демак, яхши мутахассислар бўлиши керак.\nСир бермай тўғри қилган эканман. Йўқса, улар мени ким деб ўйлашлари мумкин эди.\nДовдираб қолдим. Аҳвол шундай давом этаверса, булар мени директорга бир кунмас бир кун ёмон кўрсатиб қўяди-ку?! Бир пайт у директор ҳузуридан қайтиб келибоқ, шеригини имлаб:\nШериги «айтмадимми», дегандай менга кўз қирини ташлаб чиқиб кетди.\n— Ановини кўрдингизми? — деди ўн етти йиллик ходим шериги эшикдан чиқиб улгурмасидан. — Унга ўргата-ўргата ўзимда қолмади. Ўн бир йилдан бери оғирнинг устидан, енгилнинг остидан юриб келяпти. Қорнини ёрсангиз алиф чиқмайди, ғирт саводсиз. Шунга қарамай, учига чиққан аразгўй. Бир оғиз танбеҳ бериб кўринг, тўқсон эшикка таниш қилади. Бир сўздан қайтмайди. Худди кийимга томган ёғ дейсиз!\nАна шу хаёллар билан йўлакда гангиб турган эдим, ялтироқ кўйлак кийган аёл қаршимга келиб, дабдурустдан сўради:\n— Э, аттанг, жуда қаттиқ адашибсиз, — деди у бош чайқаб. — Бу директор билан бола-чақаси қандай чиқишиб яшашига ҳамма ҳайрон. Энди сиз билан... ким билади...\nБу гап мени баттар довдиратиб қўйди. Қаршимдаги хонада телефон жиринглади. Эшик очиқ, хонада ҳеч ким йўқ. Бориб гўшакни кўтардим. Лекин телефон қўшни хона билан параллел экан, кимдир мендан бурун «да» деди.\n— Жангитовни сўраяпсизми? — деди иккинчи томондаги овоз. — Э қаёқда! Яхши бўлса, терак бир жойда кўкарарди... Бизга қачон яхши бошлиқ келувди. Буниси ўта кетган писмиқ экан. Унинг на яхши кўришини, на ёмон кўришини билиб бўлади...\nМен қолган гапни тингламасдан гўшакни жойига қўйдим. Сабаби, ўша «Жангитов» ҳам, «писмиқ» ҳам мен эдим.


Ўзбекистонда академик лицейларга қабул қачондан бошланиши айтилди - UzNews.uz\n17 июня, 13:14 347 0\nЎзбекистонда академик лицейларга қабул қачондан бошланиши айтилди\nҲужжатларни қабул қилиш 30 июнга қадар давом этади.\nЖорий йилнинг 20 июнидан академик лицейларда 2021/2022 ўқув йили учун ўқувчиларлардан ҳужжатларини қабул қилиш бошланади. Бу ҳақда Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги Ахборот хизмати хабар берди.\nҚайд этилишича, ўқувчилар, уларнинг ота-онаси ёки ота-онасининг ўрнини босувчи шахслар академик лицейларда ташкил этилган Маслаҳат кенгашларига қуйидаги ҳужжатларни тақдим этишлари керак:\nТаълим йўналиши, ўқув тили, шакли кўрсатилган ариза (чет тилидан саралаш имтиҳони топшириш белгиланган йўналишларда аризада қайси чет тилидан саралаш имтиҳонни топшириш ҳамда имтиҳонни ўтказиш қоидалари билан танишганлиги кўрсатилади);\nшахсни тасдиқловчи ҳужжат (туғилганлик ҳақидаги гувоҳнома ёки паспорт/ID-карта) нусхаси;\n3,5х4,5 см ўлчамдаги 6 та рангли фотосурат (оқ фонда).\nБундан ташқари ҳужжатларни litsey.edu.uz портали орқали Ўзбекистондаги академик лицейларга ўқувчилар ўзлари танлаган йўналишлар бўйича онлайн топширишлари ҳам мумкин бўлади.\nШунингдек, ўқишга имтиёзли кириш ҳуқуқига эга бўлган халқаро ва республика олимпиадалари, танловлар, мусобақалар ғолиблари асл нусхадаги диплом, сертификат, гувоҳнома ёки бошқа тасдиқловчи ҳужжатларни ҳам топширадилар.\nМаълумот учун, ҳужжатларни қабул қилиш 30 июнга қадар давом этади.\nЭслатиб ўтамиз, аввалроқ Ўзбекистонда ОТМларга ҳужжатларни онлайн қабул қилиш 20 июндан бошланиши ҳақида хабар берган эдик.\n23 июля, 13:21 801 0\n23 июля, 08:42 631 0\n24 Июня, Четверг 7716 3


Лада Веста тўқнашув тестида синаб кўрилди - Автомобильные новости UZ - Скачать музыку бесплатно новинки музыки 2016-2017\nЛада Веста тўқнашув тестида синаб кўрилди\nARCAP дастури доирасида “Авторевю” нашрининг буюртмасига кўра Lada Vestaнинг “комфорт” тури краш-тестдан ўтказилди. 64 км/соат тезликда келиб автомобиль тўсиққа урилди. “Авторевю” мутахассислари айтишига кўра, АвтоВАЗ вакиллари натижадан қониққан. Тўқнашув тести натижасида олд ойнаси бутун қолган ягона автомобиль Vesta бўлди. Бундан ташқари синов пайти ЭРА-ГЛОНАСС тизими ишлади: зарбдан ўн сония ўтгач, чақирувлар марказига (call center) тўқнашувнинг аниқ манзили координатаси жўнатилиб ёрдам сўралди. - деб хабар бермоқда Carzone.uz нашри.


Ватан ҳимоячиларига партиянинг ташаккурномаси топширилди | O'zLiDeP\nВатан ҳимоячиларига партиянинг ташаккурномаси топширилди\nЖаннатмакон юртда яшаётган ҳар бир фарзанд ватанига содиқ хизмат қилишдек фазилатларни муқаддас бурч деб ҳисоблайди. Сўнги йилларда ислоҳотларга ҳамоҳанг вилоятимизда ҳам ҳарбийларни қўллаб-қувватлаш, уларнинг оила аъзолари яшаш шароитларларини яхшилашга катта эътибор қаратиб келинмоқда. O’zLiDeP Наманган вилоят Кенгаши ташаббуси билан 14 январь – Ватан ҳимоячилари куни байрами муносабати билан “Ватан ҳимояси шарафли бурч!” шиори остида Наманган шаҳридаги 7254-харбий қисм ходим ва аскарлар билан учрашув ташкил этилди.\nУчрашувда Наманган вилоят Кенгаши апппарат раҳбари О.Махмудов ҳамда шаҳар Кенгаши депутати С.Гаппаровалар барча ҳарбийларни ватан ҳимоячилари куни билан чин қалбдан муборакбод этган ҳолда, уларга яратиб берилган шарт-шароитлар билан ҳам яқиндан танишдилар.\nХизмат бурчларидан ташқари ҳарбийлар истиқомат қилаётган бино орқасида ташкил этилган томорқадаги лимонария партия ходимларини ҳайратга солди. Хаттоки ҳарбий қисмда ҳам юртбошимиз олиб бораётган сиёсатларидан бири томорқачиликни ривожлантириш йўлга қўйилган экан. Ҳарбий қисмда ўз хизмат вазифасини ситқидилдан адо этаётган бир гуруҳ ҳарбий қисм ҳодим ва аскарларига партиянинг эсталик совғалари топширилди. Ҳарбий қисм командири Подполковник У.Мамаджонов O’zLiDeP Наманган вилоят Кенгаши аппарат раҳбари О.Махмудовга доимий ҳамкорлиги учун ҳарбий қисм қўмондонлигининг ташаккуромасини топширди. Партия жамоаси томонидан топширилган байрам табриги конвертлари ҳарбий қисм ходим ва аскарларига кўтаринки руҳ бағишлади.


Чехия ички ишлар вазири Врбетицедаги портлашни «ёпди-ёпди қилмоқчи» бўлганликда гумонланмоқда\n09:06 / 18.05.2021\nЧехиянинг уюшган жиноятчиликка қарши курашиш миллий маркази мамлакат ички ишлар вазири Ян Гамачекнинг Москвага амалга ошмаган сафари юзасидан жиноий иш қўзғатди. Гамачек Врбетицеда жойлашган ўқ-дори омборларидаги портлашларни «ёпди-ёпди қилиш» эвазига Россиядан 1 млн «Спутник V» вакцинасини олишга уринишда гумон қилинмоқда.\nМарказ вакили Ярослав Ибегейнинг маълум қилишича, марказ иккита жиноят – махфий ахборотни ошкор қилиш ва хизмат мавқейини суиистеъмол қилишга гумон билан Гамачекнинг Москвага режалаштирган сафари тафсилотларини тергов қилишни бошлаган. Унинг таъкидлашича, ишнинг боришини Прага бош прокуратураси ўз назоратига олган.\nАввалроқ Пардубице ўлкаси губернатори Мартин Нетолицкий маҳаллий ОАВга Гамачек Россияга «Спутник V» вакцинаси эвазига Врбетицедаги портлашлар ишини «ёпди-ёпди қилиш»ни таклиф қилиш учун Москвага сафар амалга оширишни режалаштирганини маълум қилган. Шундан кейин Гамачек Нетолицкийни ўз лавозимидан бўшатиб юборган.\nГамачек ўзига қўйилаётган айбловларни қатъиян рад этмоқда. Аввалроқ Seznam Zprávy нашрида Гамачек 19 апрелда Россияга ташриф буюришни ва портлашлар билан боғлиқ можарони «ёпди-ёпди қилиш» бўйича Москва билан келишишни режалаштиргани маълум қилинган. Гамачек ушбу айбловлар юзасидан нашрни судга берган ва ундан 10 млн крона товон пули ундирмоқчи.\nАпрел ойида Чехия Врбетицедаги портлашларга алоқадорликда гумон қилиб 18 россиялик дипломатни ўз ҳудудидан чиқариб юборганди. Чехиянинг таъкидлашича, дипломатлар аслида Россия разведкаси ходимлари бўлган. Москва ушбу айбловларни рад этиб, ўз дипломатларининг чиқариб юборилишига жавобан 20 нафар чехиялик дипломатни «персона нон грата» деб эълон қилганди.\n14 май куни Россия «нодўст давлатлар» рўйхатини тасдиқлаб, унга Чехия ва АҚШни киритган. Чехия ташқи ишлар вазирлигида Москванинг ушбу қарори нафақат Прага, балки Европа Иттифоқи ва унинг иттифоқдошлари билан «муносабатларни янада кескинлаштириш учун яна бир қадам» сифатида қабул қилиниши айтилган.


Тошкент вилояти ҳокими Рустам Холматов ҳар йили Янги йил байрами куни айнан шундай беморлар, эҳтиёжманд ва кўнгли ярим инсонлар ҳолидан хабар олишни анъанага айлантирган.\nВилоят раҳбари дастлаб Ўрта Чирчиқ туманинг "Оқота" маҳалла фуқаролар йиғинида яшовчи Г. Арзиқуловалар хонадонига ташриф буюрди.\nГулчеҳра опанинг ўғли оғир дарддан азият чекиб, анчадан бери муолажа олади. Вилоят ҳокими аёл билан мулоқотда бу хонадонга келгусида ҳам зарур ёрдам кўрсатиш, ушбу оиланинг муносиб ҳаёт тарзини таъминлаш бўйича мутасаддиларга тегишли топшириқлар берди.\nЎрта Чирчиқ тумани "Шоликор" МФЙда бахтсиз фалокат туфайли турмуш ўртоғидан айрилиб, икки нафар ўғлини вояга етказаётган Дилдора Исмоилова яшайди. Улар билан суҳбатда вилоят ҳокими йигитларнинг келгуси ҳаёти, ўқиш ва ишлари билан қизиқди. Аёлнинг катта ўғилини касбга ўргатиш ва уни ишга жойлаштириш бўйича таклиф билдирди.\nКейинги манзил - Юқори Чирчиқ тумани "Қорасув" МФЙда истиқомат қилувчи фуқаро Анипа Пўлатова хонадони бўлди. Тақдир тақазоси билан онахоннинг уч нафар фарзандидан иккиси ҳамда эри ногирон. Рустам Холматов ушбу оилга байрам совғаларини улашди. Зарур озиқ-овқат маҳсулотлари берилди.\nВилоят раҳбари ҳудуддаги шу каби яна бир неча юртдошларимиз хонадонида бўлиб, уларни ҳам байрам билан қутлади. Янги йил байрами муносабати билан ўз совғаларини топширди.


Россиянинг ҳотираси ва виждонини йўқотиш бўйича Кремль режаси – The Daily Beast « Ўзбекистон Халқ Ҳаракати\nРоссиянинг ҳотираси ва виждонини йўқотиш бўйича Кремль режаси – The Daily Beast\n15 October 2014 - 9:56\nРоссия ҳукумати мамлакатда фуқаролик жамиятини тарғиб қилувчи муҳим тармоқларни йўқотиш билан таҳдид қилмоқда, деб ёзади The Daily Beast. Жума куни Адлия вазирлиги “Мемориал”ни тугатиш бўйича судга даъво аризаси топширди, дея изоҳ беради Анна Немцова.\nАгар даъво қаноатлантириладиган бўлса, Россияда демократиянинг сўнги умиди ҳам сўнади, деб ҳисоблайди муаллиф. “Мемориал” қайта қуриш йилларидан кейин Россиянинг ўз тарихидаги репрессия эпизодларини эсла олувчи ва россияликларни инсон ҳуқуқлари, эркинлик ва инсонпарварлик қадриятларини ҳурмат қилиш руҳида тарбиялашни ифодалайди. У мамлакат бўйлаб россияда фуқаролик жамиятини тамсил қилувчи ўнлаш ташкилотларни бирлаштиради, дейилади мақолада.\nМақола муаллифининг фикрича, “Мемориал” Кремлнинг энг тасирчан асаб нуқталарига зарба бермоқда.\n“Иккинчи чечен уруши даврида у уруш ҳудудида йўқолиб кетган рус аскарларини излашга ҳукуматнинг ўзини ортиқча урунтирмаганини исботлаб берди. Яқинда ҳудди шундай ҳолатни Украинада ҳам қайд этди”, – дейилади мақолада.\n“Биз инсонларга Россиянинг ўтмиши ва бугунги куни ўзаро алоқадор эканлигини тушунишларига ёрдам берамиз. Шу сабабли ҳам сўнги йилларда “Мамориал”ги нисбатан ҳужумлар тўхтамаяпти”, – дейди Ҳуқуқни ҳимоя қилиш маркази раиси Александр Черкасов.\nНТВ телеканали “Мемориал” офиси биносига ниқобли одамларнинг бостириб кирганлиги, тўртта ходимни ҳибсга олганликлари ва “экстремизм” билан боғлиқ маълумотларни излашгани ҳақида хабар берганди.\n“НТВ сюжети ошкора ёлғондан бошқа нарса эмас, – дейди Черкасов. – Адлия вазирлиги экстремизм ҳақида гапирмаяпти, у бизни минтақавий ташкилотларимизда “Мемориал” сўзининг йўқлиги туфайли расмий ҳуқуқбузарликда айбламоқда”.\n“Ҳукумат вертикал тарзда фикрламоқда, бироқя. “Мемориал” умумий қадриятларни бирлаштирган жамоат ташкилоти сифатида қуйидан пайдо бўлган”, дея қўшимча чқилади Черкасов. Унинг қайд этишича, совет раҳбарлари ҳам бир пайтлар фуқаролик жамиятини йўқ қилишга бел боғлашганди, ва “бу эса драматик тарзда СССРнинг парчаланишига олиб келди”.


Фарзанд талабидамисиз?! - Fitrat.uz\nБош саҳифа / Мақолалар / Фарзанд талабидамисиз?!\nIyul 10, 2017\tФарзанд талабидамисиз?!da fikr bildirishni o'chirish 278 Кўришлар\nАллоҳ таоло бандаларига меҳрибон зотдир. Бандалари яратган Раббиларига исён қилишади, гуноҳ содир этиб, осий бўлишади,сўнг агар қилган ишларидан пушаймон бўлиб истиғфор айтсалар, Аллоҳ таоло кечирибгина қолмай, балки бу дунё саодати бўлган нарсаларни ҳам берар экан.\nБу дунёдаги инсоннинг бахти саодатларидан бири – бу фарзанд экан. Фарзанд – наслимиз давомчиси,кўзимизнинг қувончидир. Асосийси, тарбияли фарзанд бу фоний дунёдан ўтганимиздан кейин дуо билан эслайди. Фарзандсизлик инсон зотига берилган мусибатлар ичида энг катталаридан бири ҳисобланади.\nАллоҳ таоло Каломи шарифида шундай дейди:\nБас, дедимки: «Раббингиздан мағфират сўрангиз! Албатта, У (бандаларига нисбатан) ўта кечиримли зотдир. (Шунда, яъни истиғфор айтсангиз) устингизга осмондан (баракали) ёмғир ёғдирур, сизларга мол-дунё, фарзандлар билан мадад берур ҳамда сизларга боғлар (барпо) қилур ва сизларга анҳорларни (ато) қилур (Нуҳ сураси, 11,12-оят).\nИстиғфорнинг луғавий маъноси мағфиратни (гуноҳининг кечирилишини) сўрашдир. Амалда банда тилида “астағфируллоҳ” ва шу маънодаги калималарни айтиб, дил билан тасдиқлашидир. Умумий маънода эса, истиғфор диндорликни ифода этади.\nБуюк ватандошимиз имом Абул Баракот Насафий ўзларининг машҳур “Мадорик”ида юқоридаги ояти карима тафсирига қуйидаги қиссани келтирадилар:\n“Ҳазрати имом Хасан Басрий ўз даврларида бир гуруҳ кишилар билан суҳбатлашиб ўтирганларида бир одам келиб қурғоқчиликдан шикоят қилибди, Ҳасан Басрий истиғфор айтинглар, деб маслаҳат берибдилар.\nИккинчиси келиб камбағалликдан, учинчиси фарзандсизликдан ва ҳоказо шикоятлар қилибдилар ва барчаларига “истиғфор айтинглар” деган маслаҳат айтибдилар. Шунда суҳбатдошлардан Робийъ ибн Субайҳ ҳазрати Ҳасан Басрийга мурожат қилиб: “Эй Имом, сизга турли кишилар турли нарсалардан шикоят қилдилар, сиз эса ҳаммаларига бир хил жавоб бердингиз, буни боиси недур?” – дебди. Ҳазрати Имом бу саволнинг жавобига юқорида келтирилган оятларни ўқиб берибдилар”.\nМазкур оятда истиғфор ва ризқлар бир – бирига боғлиқлигига ишора қилинмоқда. Шу билан бирга Аллоҳ таоло фарзанд неъматини ато этишини ваъдасини берган.\nДемакки, инсонни қалби пок бўлса, диндор бўлиб ҳидоятда юрса, ризқ мўллигига ва Аллоҳ таолонинг неъматлари ичида азиз ва мукаррами бўлган фарзанд неъматига сазовор бўлар экан.\nУмиджон СОДИҚОВ,Тошкент вилояти\nЗангиота тумани “Эшонгузар”жоме масжиди имом-хатиби\nАввалги Автобусда топилган ҳикмат\nКейинги Ислом – тинчлик дини


26 ноябр 2020, Тошкент вақти: 04:07\nҚаршилик Иброҳим полиция билан "суҳбатлашишни" Интернетдан ўрганган\nЎзбекистонлик муҳожир ва ундан ҳужжат талаб қилган полиция ходимлари ўртасидаги тортишув акс этган видеоёзув қисқа вақт ичида Интернет тармоқларида энг кўп тарқалган роликлардан бирига айланди.\nОзодлик полициячиларни қонун-қоидаларга бўйсунишга даъват этган муҳожир шахсини аниқлади. Қаршилик Иброҳим ўз юртдошларини полиция ходимлари билан мулоқот қилишдан қўрқмасликка чақирди.\nВидеода Москва метрополитенида уч нафар полиция ходими бир гуруҳ мигрантни тўхтатиб, асоссиз ҳужжат талаб қилгани акс этган.\nПолициячилар билан суҳбатни қўл телефонига олган муҳожир полиция ходимларидан Россия қонунларига риоя қилишни талаб қилади, улар қонун бузаётганини исботлашга уринади:\n- Мана қаранг - полициячи бизни қўлқопсиз (Covid-19 билан боғлиқ талаблар доирасида полиция ходимлари ҳам ниқоб тақиб, қўлқоп кийиши керак - таҳр.) ва асоссиз тўхтатиб турибди! Ўзлари қонунни бузиб, яна мендан талаб қилишяпти. Нима асосда тўхтатаётганингизни тушунтиринг. Сиз хизматдаги одам, тушунаяпсизми? Сиз "оператив амалиёт"деяпсиз, бу киши “қидирув” деяпти - кимга ишонай? Нега сиз қўлқопсизсиз? Сизлар мактабда ўзи ўқиганмисизлар? Нега мен сизларга қонунни тушунтиришим керак? Мен ўзимни ҳимоя қиляпман. А, мен ушланмадимми? Кетишим мумкинми?\nҚарийб 5 дақиқали тортишувдан кейин мигрант йигит ҳужжатларини кўрсатмасдан полиция ходимларини доғда қолдириб, шериклари билан йўлини давом эттиради.\nМазкур видеони кўплаб таниқли блогерлар Телеграм каналларида тарқатди.\nМарказий осиёлик муҳожирнинг полиция ходимларига қонунчиликдан “дарс ўтиши” қизғин муҳокама бўлмоқда.\nОзодлик кадр ортида қолган бу видео қаҳрамонини топиб, у 39 яшар қашқадарёлик Иброҳим эканини аниқлади. Мухбиримиз саволларига жавоб берган ўзбекистонлик муҳожир қонун-қоидаларни талаб қилишни ижтимоий тармоқлардан ўрганганини айтаркан, деди:\n- Ютублардан кўриб-кўриб, қонун-қоида борлигини, яъни милициядан қўрқмаслик керак экан, улар ҳам, қонун бўйича гапирсангиз, қўрқиб қолишлари мумкинлигини билиб олдим.\nМаълум бўлишича, қаршилик мусофир йигит полициячилар билан гаплашиш қоидаларини бошқа ҳамкасб ва шогирдларига ҳам ўргатиб келаркан. Қашқадарёлик Ҳушёрбек Иброҳим илгариттан рус полициячиларини тартибга чақириб келган, дейди.\n- Шахсан мен “Менга милиция учрамасин”, дейман. Русча гапиришни, жавоб қайтаришни, қонунларни билмайман. Бу одам билан бирга юриб, энди мана ўрганяпман, дейди Ҳушёрбек.\nИброҳим полиция ходимлари билан қонун доирасида суҳбатлашишга қўрқмасликка бошқа юртдошларини даъват қилди:\n- Биринчи навбатда қонунни билиб олиш керак. Қонун асосида гаплашиш ва улардан қўрқмаслик керак. Болалар, асосан, мелисани кўрибоқ қўрқиб кетишади: ўзларини четга олишади ёки қўрқиб, қочмоқчи бўлишади! Ахир улар ўзбекни ушлайди-да - ёнида ўтиб кетаётган русларни ушламайди-ку!\nРус полициячилари билан тортишувларда ҳақ талаб қилиб, чарчамаслигини гапирган қашқадарёлик Иброҳим Ўзбекистонга кетиш орзусида:\n- Орзу-ниятим - тезроқ йўл очилсаю, уйга кетсам. Йўл очилиб, ҳаммаси жой-жойига тушиб, уйимизга ота-онамиз, бола-чақамиз олдига бориш.\nОзодлик ўзининг ноқонуний ҳатти-ҳаракатлари билан ном чиқарган Москва полицияси ходимлари билан тортишаётган бошқа мигрантлар тўғрисида ҳам лавҳаларни узатган.\nБундан бир неча йил олдин Москвада меҳнат муҳожирларига полициячилар билан қонун доирасида мулоқот қилиш тартиб-қоидаларини ўргатиб келувчи “Мигрант мактаби” ишга туширилган эди.\nМактаб ташкилотчиси, мигрантлар юристи Валентина Чупик дарсларини тинглаган кўплаб муҳожирлар Россиянинг турли минтақаларида полиция ходимлари билан бемалол суҳбатлашаётган ва уларни қонунга риоя қилишни талаб қилаётган видеоларни Интернетга қўя бошлади.\nВалентина Чупик бизнинг қахрамонимиз - қаршилик Иброҳим видеосини кўргани ва унга “аъло” баҳо қўйганини Озодликка сўзлади:\n- Йигитимиз вазифасини аълога бажарди! У бирваракайига уч полициячига қонунни тушунтириб, тўртинчисини қонунга мувофиқ 1,5 метрга ўзидан узоқлаштиргани жуда ажойиб бўлди! Мен қонунларни яхши даражада билувчи ва ўз ҳуқуқларини ҳимоя қила олувчи мигрантларимиз пайдо бўлганидан фахрландим. Бу мигрант йигит тўлиқ қонун доирасида иш тутди: у полициядан қонунни ижро этишни талаб қилди, у ўз ҳуқуқларини ҳимоя қилди ва полициячиларга бурчлари тўғрисида эслатиб қўйди. Зеро полиция кўп ҳолларда ўз ҳуқуқларини билади, аммо мажбуриятлари тўғрисида унутиб қўяди.


Nabi Jaloliddin | сайт переехал на www.awardslondon.com\nСлужил в Афганистане (1981-1983 гг.). 1983-1984 годах жил и работал в городе Томск РФ. 1993 году закончил факультет журналистики Узбекского национального университета (бывший ТашГУ — заочно). Член союза писателей РУ. У него трое сыновей — Бабур, Мангуберди, Темурбек.\nУ него изданы на узбекском языке поэтические книги такие, как «Хур нидо» («Голос»), «Ялпизли кеча» («Ночь с мятой»), «Сен билан колмайман» («С тобой не останусь»), «Кунгил озод» («Душа свободно») и прозаические сборники «Улимнинг ранги» («Цвет смерти»), сборник рассказов и повестей «Эркаги бор уй» («Дом которой есть мужчина»). Роман «Хайям» (о великом Омара Хайяма) опубликован в журнале «Шарк юлдузи» («Звезда Востока») в 2006 году. Ему известность принёс, особенно, рассказы, которые в национальном духе.\nУ писателя есть повести такие, как «Цвет смерти», «Плач», «Пацаны», «Джин» и другие.\nNabi Jaloliddin was born on the 2nd may of 1962 in Izboskan region of Andijan district of Republic of Uzbekistan. He is the participant of the Afghan war (1981-83), the member of the Writer’s union of Uzbekistan.\nSeveral books of the writer: poetic books – “The night with mint”, “The free exclamation”, “I will not stay with you”, “The Soul is Free”, story and essay books – “The color of the death”, “The manly house” and the novel about the life of Omar Khayyam “Khayyam” has been published.\nРоман “Oraliq (Xayyom)\nЖумла оламни, бу ҳадсиз коинотни ўз қудрати ва меҳри ила бино этиб, унда инсонни мукаррам қилган Раҳиму Раҳмонга, бандасига Ақл аталмиш мўъжизани бериб, фикрлатиб қўйган, қалб отлиғ сирли ҳилқатни ато қилиб, уни Ишқ ва Ҳақиқат насиймлари ила муаттар этган карамли Зотга беадад ҳамду санолар бўлсин.\nУмматига шафоатлар тилаган, заминга боқий саодатнинг илк муждаларини етказган сарвари олам, Саййидул Коинот Муҳаммад Мустафо саллаллоҳу алайҳи васалламга салоту саломлар бўлсин. Ва ул Зотнинг аҳли байти ва саҳобаларига ҳам салоту саломлар бўлсин.\nАммо баъд, бу мискин бир тарихи муборакни баён этмоқни ният қилдики, Оллоҳ рози ва мададкор бўлғай.\nУ йўл излагувчи эди. Куну тун, тушу хуш йўл изларди. Бу ҳатто бир кеча суратан аён бўлди: у саросар кезарди, жони ҳалқумида, кўнгли туғёнда, бутун вужуди лов-лов ёнарди. Бу йўл бошида ғала-ғовур ила турган одамларнинг қошига етди. Жигар-бағри хун, қоврилиб етди.\n-Бу йўл қай маъвога олиб боради?-дея сўради ёниб.\nОдамлар парво қилмадилар.\n-Эй, одамлар, бу йўл қайга боради ахир?!\nЯна ҳамма жим. Баъзилари ажаб жилмайиб, елка қисдилар.\nУ яна чопа кетди. Товонидан, бағридан ўт чиқа чопди. Алҳол тағин бир йўл бошидаги одамлар қошига етди.\n-Бу йўл қай гўшага элтади?-деди уларга бутун вужудидан тер қуйилиб.\nОдамлар жим туравердилар.\n-Эй, одамлар, айтинг ахир, бу йўл қай маъвога олиб боради?!\nЯна чопа кетди.\nБу ҳол қайтарилаверди.\nАхийри ҳолдан тойиб, йиқилар пайтида кўзлари олдидаги хира парда йўқолиб, соқоли-ю кийим-боши оппоқ нуроний зот пайдо бўлди. Унинг юзидаги ҳалийм ва ёқимли табассумни таърифламоққа тил ожиз эди. У яна «Йўл!..» деди овози базўр чиқиб.\n-Ахир ҳар бир йўлнинг аввали кўнгилда-ку. Йўлнинг бошини кўнглингдан изла!\nЭнди унинг вужудига унга нотаниш ҳаловат ина бошлади ва шуурини ажиб бир ойдинлик қамрамоққа тушди. Кўнглидаги боягина оламни зеру забар этмоққа қодирдек туюлган тўфонлар тин олиб, энди тўлғоқли саволларга доя бўлдилар.\n-Мен… мен… Тавротни ўқидим, Инжилни ўқидим… Қуръонни мутолаа этдим, ё Ҳазрат. Бироқ йўл?!..\n-Умрингни сарҳисоб эт, болам. Дунёда икки мингдан зиёд илоҳий аталмиш китоблар бор. Керагини ўқи ва аввало кўнглингда ихлосни бино эт. Сўнг бу оламдаги вазифангни англаб ет-да, ўша вазифани адо айла. Муродингнинг қолганлари ўзи келади. Йўл ҳам, нажот ҳам ихлос ҳамда вазифада.\n-Энди эса йўлларимни, йўлимни англаётгандекман. Юртимга қайтиб, улкан черковни бузаман-да, унинг ўрнида муҳташам масжид барпо этаман.\n-Йўлни хато танлама, бўтам, ҳаддингни бил. Ул черковнинг ҳам ўз соҳиблари, ул диннинг ҳам ўз авлиёлари бор. Уларнинг руҳини чирқиратма. Масжидни бошқа ерга қур.\nСаволлар ниҳоясиз эди. Нуроний зот бўлса жавобдан чарчамасди. Овозида озгина бўлсин малол ёхуд зарда сезилмасди.\n-Бошимизда турган коинот чексиз-чегарасиз. Унинг охир ҳаддини Ўзидан ўзга кимса билмайди. Шул каби бу чексизлик қаърида беҳисоб йўллар, юлдузу сайёралар бор. Аммо уларнинг барчаларининг адоғи Меҳвари Муаззамда туташгусидир. Бу нимарсаларни бирон-бир дин таърифида туриб англаб бўлмиайди. Уларнинг ҳар бири ва Меҳвари Муаззам оралиғдаги сирли маъвони изламоқ ҳамда илғамоқ зарур. Ҳақиқат ана ўша ерда.\nЎзи тузган бу борлиқда Ўзи бор ва Иблис бор. Яъни Эзгулик ҳамда Ёвузлик мавжуд ва уларнинг оралиғи мавжуд.\nБани башар бу оламда қўним топгандан буён не-не мукаррам зотлар яшаб ўтмадилар. Уларнинг ҳар бирлари бир сайёра, бир юлдуз бўла оладилар. Динлари турфа, миллатлари турфа, лекин маслагу муродлари бир- эзгулик эди. Уларнинг қалбларида Ўзи яшарди. Илло бу зотларга ҳам бирон бир дин ёхуд миллий тамойиллар тарафида туриб ҳақ баҳони бермоқ душвор ва уларни англамоқ мушкул. Шундай экан, Ҳақиқат барқарор бўлган оралиқни-сирли маъвони изла!..\nУнинг шуури ойдин-ойдин эди. Нуроний зот сўзлагани сари вужуди ҳузурбахш жимирлаб, ўзга бир оламга сингиб бораётгандек бўларди. У рўбарўсидаги кишининг сўздан тўхтамоғини сира-сира истамасди.\nНуроний зот эса мудом сўзлар, ҳикоя қиларди. Унинг овози ўзга бир оламдан, сирли бир маъводан эшитилаётгандек туюларди…\nСултоннинг ажаб бир одати бор эди- кўнгилхушликка чоғланса ҳам ҳарб машварати янглиғ мажлис тузарди. Бу каби йиғинлар, айниқса, ҳукмдорнинг хос кишилари, надимларига алоҳида тааллуқли эди. Сарой сари чорланган аъёнлар бирон жиддий кенгаш бўлмоғига хезланиб, ҳар не сўроққа жавоб ва ечим топмоққа ҳозир келардилар. Улар ҳузури муборакка кириб, султон Маликшоҳнинг қошида Жаъфаракни кўрдилару олампаноҳ дилхушликни ихтиёр этганлигини англадилар ва кўпчиликларининг лабларида ним табассум зоҳир бўлди. Аҳли хос ўз мавқеларига биноан султоннинг икки ёнига тизилдилар. Унинг ўнг ёнида ҳар доимгидек вазири аъзам Низом ул Мулк, амирул фузало Умар Хайём ва бошқалар, сўл ёнида эса муҳтасиб Бадрий, Муҳаммад Такаш, Қазвиний ва амирлар амири Арслон Тош бошлиқ амирлар турардилар. Қуйироқда бўлса машшоқлар, ҳофизу қасидагўйлар жам эдилар. Султон мулойим жилмайиш ила аъёнлар таъзимига майл билдирди ва бу билан барчага эътиборли эканлигини англатди. Филҳақиқат, айни дамда султоннинг юз-кўзидан нур ёғилар, лабидан учаётган ҳар бир сўзда мутойибага мойиллик сезиларди. Унинг либоси-бошидаги тождан фарқли ўлароқ дур қадалган салла, юпқа оч яшил қабо, учи қайрилма этиги ҳам кайфиятига бисёр монанд эди. У жамоатга имкон қадар хуш сўзламоққа уринарди.\nСултоннинг бу кунги майлини аллақачон пайқаган унинг қизиқчиси Жаъфарак чучукка, айниқса, Худо берди. Паканагина жиккак бу одам жуда сўзамол эдики, гап келганда, ўзгалар тугул султоннинг ўзини ҳам аяб ўтирмасди ва ҳеч ким унга эътироз билдирмоққа жазм этолмасди. Албатта олампаноҳдан ҳайиқардилар, балки Жаъфарак чучукнинг қисмати султоннинг илкида эканлигини яхши англардилар. Бу аччиқ забон қизиқчи ҳам ўз мақомини тузук билармиди ёхуд аслан шундайин мардона журъат соҳибимиди, атрофдагиларга игна санчишини қўймасди. Унинг «сайдлари» асосан уламою амалдорлар бўлардилар. У ҳеч бировни аяб ўтирмасди. Чамаси, уни онаси шунақа сертикон бир маҳлуқ этиб дунёга келтирган кўринади. Эҳе-е, унга тиш қайраганлар қанча. Айниқса, унинг сўз пайконига вазири аъзам кўп бор рўбарў келарди. Бироқ вазир унга аччиқ қилишга бир жиҳати султондан ҳайиқар, қолаверса, ўз ожизлигини атрофдагиларга намойиш этмоқни ҳам истамасди. Чучук нишонга урганда зоҳиран енгил кулиб қўя қолар, аммо ичини нимадир бирваракай шилиб юборгандек туюларди. Шунинг учун Низом ул Мулк Жаъфарак гап бошлаганида зириллаб турарди. Султон наздида эса қизиқчисининг вазири аъзамга айтаётган гаплари шунчаки мутойиба эди холос, унга парво қилмоқлик тузук бўлмасди. Устига устак дунёни зир титратган султон Маликшоҳ ҳам оддий инсон эди. У ҳам оддий бандалар каби гоҳо тушкунликка тушарди, хаёлга бериларди ёки арзимаган нарса учун кимнидир ёмон кўриб, унинг мағлублиги, камчилигини пайқаганда ҳузурлангандек туюларди. Низом ул Мулкнинг машҳурлиги, эл аро бообрўлиги ва ҳатто ўзини бош вазир соясида қолиб кетаётгандек ҳис қилиши баъзан султонни изтиробга солар, бу ожизона ғайирлигини Жаъфаракнинг вазири аъзамга нисбатан масхараларини тақиқ этмаганлигида гоҳо сездириб ҳам қўярди. Қисқаси, Жаъфарак чучук султоннинг вазири аъзамдан пинҳона қасос олмоғи учун ўзигагина аён воситаси эди.\nЖаъфарак чучук кенг чалвор ва яланғоч танасига қизил нимча кийиб олган. Боши тақир қирилган ва кўзлари думалоқ, катта-катта бўлгани боис ҳам кулгили, ҳам бироз қўрқинчли кўринарди. У султоннинг ёнидан сакраб турди-да, «Шултон шакбоз!» (яъни «сакбоз»-итбоз демоқчи) дея ҳайқирди чучук тил ила. Барча султонга бирров қаради-ю унинг жилмайиб турганини кўриб, бараварига қаҳқаҳа урдилар. (Аслида Жаъфарак анойи эмасди- у ўзининг чучук тиллилигини рўкач қилиб, султонни «шакбоз», яъни шак келтирувчи ҳам демоқчи бўларди.)\n-Мен-да унинг кўппагиман.-деди Жаъфарак, энди «тўрт оёқлаб» тилини осилтирганча хакилларкан.\nТақи барча хандон отди.\n-Вале унинг ўжга (ўзга) шадоқатлийоқ шаки бой-қанжиқ…\nАъёнлар гап ким томонга оғаётганлигини англаёлмай, жим қолдилар.\nҚизиқчи энди кетини ўйнатиб, қийқирганча сакрай бошлади:\n-Қанжиқ!.. Қанжиқ!.. Қанжиқ!.. -Сўнг думалоқ кўзларини ола-кула қилиб бироз жим тургач, бировга сир айтаётгандай кафтини оғзига олиб бориб, деди,- У ўлгудай тўп (кўп) туғади- ўн иттита шакбаччалайиям бой. Вав, вав, вав… -У ҳар тарафга ирғишламоққа тушди.\nЖамоат гап вазири аъзам ҳақида кетаётганлигини фаҳмлади, бироқ барчалари султонга эргашиб қаттиқ-қаттиқ кулавердилар. Баъзилари эса соҳиб девонга зимдан назар ташлаб қўярдилар.\nНизом ул Мулк зил кетган, юзига қон уриб, базўр нафас оларди. У аламдан титраётган бўлса-да, сездирмасликка уринар ва ҳаммасидан ҳам Жаъфарак ўз пайровини қандай якунларкин, дея безиллаб турарди. Бу чучук деганлари аксар ҳолларда сўзини қақшатқич тарзда поёнига етказарди. Вазири аъзам ана шундан қўрқмоқда эди. Қўрққанича бор экан…\n-Бачалайи-ку ўн иттита этан, летин қанжиқ шакнинг ўн иттита эмчаги боймикин, а? -Жаъфарак қорнига уриб, тақи ирғишлайверди.\nВазири аъзам адойи тамом бўлди. Султон бошлиқ аъёнларнинг ҳаммалари қаҳ-қаҳ отиб куларканлар, Низом ул Мулк гўё кулаётгандек юзини тириштиргани билан ич-ичидан бир ингроқ келиб, ҳиқ-ҳиқ қиларди холос. Аламдан кўзлари ёшланиб кетганди.\nЖамоат узоқ кулди, бу то султон кулгидан тўхтаб, илкини кўтариб, жим бўлишга ишорат этгунча давом қилди.\n-Маълумингиз бўлғайким, биз асад ойининг адоғи ёхуд сунбуланинг ибтидосида шикорға (овга) чиқмоқликни ихтиёр қилдук. Шул боисдан амирул сайдгарга (овчилар амири) ва жамики сайдгарларга бу шоҳона шикорға ҳозирлик кўрмоқни амр этурмиз.\nБу хабарни эшитган аҳли аъён бараварига мамнунлик кайфиятини намойиш этдилар.\n-Амирул фузало, хос надимимиз Умар Хайём жаноблари шикорда бизга ҳамроҳ бўлғайлар. -Султон ним табассум ила шоирга боқаркан, билинар-билинмас бош силкиди.\nХайём аввалига султоннинг ниятини тушунмагандай бир лаҳза ҳайрон турди-да, сўнг шошиб таъзим қилди.\nБу олий эҳтиромдан қарши тарафда турган Қазвинийнинг кўзлари олайиб, косасидан чиқиб кетаёзди…\nИхтиёри олий барчага аён этилгач, тақи кўнгилхушлик авж олди…\nУмар Хайём ҳақида дунё миқёсида жуда кўплаб илмий ва бадиий асарлар яратилган. Уларнинг муаллифлари шоирни турлича талқин қилишган ва кўпчилиги уни даҳрий, осий инсон сифатида тасвирлашган. Бунинг исботи учун эса унинг рубоийларини асос қилиб олишган. Айниқса, «Ҳужжатул Ислом» номини олган буюк илоҳиётчи олим Абу Ҳомид Ғаззолий, Умар Хайёмдек бетакрор шоир ва олимга қарама-қарши қўйганликлари мени кўп изтиробга соларди. Бу икки зотнинг адоватга бориб, майда-чуйда нарсаларга ўралашиб қолганликларига мутлақо ишонгим келмасди.\nУшбу машқимдаги менинг асосий «янгилигим»-Хайём ила Ғаззолийни дўстлаштирдим, шоирнинг шеърларини янгича талқин этишга уриндим. Чунки бу менинг Хайёмим, менинг тасаввуримдаги Хайём! Уни қандай қабул қилиш эса ўзингизга ҳавола.\nШуниси аниқки, дунёда буюк бир сирли оралиқ мавжуд. Бу оралиқни ҳамма ҳам пайқайвермайди. Умар Хайём ана ўша оралиқни топа олган. У осмон ва замин оралиғида эди. Аср ва минг йиллик оралиғида эди. У халқлар-миллатларнинг, динлар ва ниҳоят оламларнинг оралиғида эди. Ақл ва Қалб оралиғида эди.\nАммо ишонаманки, Хайём худобехабар даҳрий ва майпараст бўлмаган (маълум муддат ичганлиги эса ҳақиқатга яқин). У Худога етишган валиюллоҳ эди. Қолаверса, у ҳам сизу биз каби оддийгина инсон бўлган ва шундай яшаган. Акс ҳолда, ёши саксонга етиб, Хуфтон намозини ўқиётиб, сажда устида омонатини топширмасди. Бу унга Оллоҳнинг сийлови ва бизларга эса улуғ ишорати эди.\n(31 голосов, средний бал: 4,03 из 5)


ЖЧга 12 кун қолди. Мексика - 1970 / CHAMPIONAT.asia\nЖЧга 12 кун қолди. Мексика - 1970\n31 май 17:42\nАнглияда бўлиб ўтган мундиалдан сўнг жаҳон чемпионатида бошқа ўйнамайман деган Пеле фикридан қайтади ва жамоасини чемпионлик шоҳсупасига кўтара олади.\nМексика ёзги олимпиада ўйинларини аъло даражада ўтказгани учун ФИФА 1964 йили бўлиб ўтган конгрессда илк маротаба ЖЧ мезбонлигини Шимолий Америкага беради. Шу кунгача жаҳон чемпионатларига уч маротаба Жанубий Америка мезбонлик қилган бўлса, Европада 5та ЖЧ ўтказилганди.\nБу сафар Осиё/Океания ва Африкага битта йўлланма берилади. Мусобақани ўтказиш тартиби ўзгармаган эди. Жами 74та мамлакат саралаш баҳсларида иштирок этди. Якунда Исроиол (Осиё), Марокаш (Африка) ва Сальвадор (Марказий Америка) илк маротаба мундиал йўлланмасини қўлга киритади.\nСальвадор иштирокидаги саралаш ўйини ўша йиллари Сальвадор ва Гондурас ўртасида уруш бошланишига сабаб бўлади. Аслида бу икки мамлакат сиёсий томондан келиша олмаётган бир пайтда Сальвадорнинг ғалабаси уруш бошланишига баҳона бўлади. 1969 йилнинг 14-20 июль кунлари бўлиб ўтган уруш натижасида икки томонни қўшиб ҳисоблаганда 6 мингга яқин киши ҳалок бўлади. Улар орасида тинч аҳоли ҳам кўп эди.\nКун сайин тараққиётга эришаётган мамлакатларда техника жадаллик билан ривожланиб бораётган эди. Илк маротаба ЖЧ-1970 рангли телевизорларда намойиш этилди. Маркетинг томонидан 70-йилларнинг ўзидаёқ такомиллашиб бўлган ЖЧ-70 ташкилотчиларини бугунги олий лигамизга чақирсак ёмон бўлмаса керак. Ўша даврнинг ўзидаёқ барча ўйинларни ТВ орқали намойиш этиш учун ҳар бир ўйин учун мукаммал тақвим ишлаб чиқилган эди. Тўғри, бу терма жамоалар учун ноқулайлик туғдирган. Аммо ФИФА катта даромад олиш билан бирга футбол тараққий этишида ўша пайтнинг ўзидаёқ пойдевор қўя олганди. 2011 йили Мексикада бўлиб ўтган ЖЧ барчамизнинг ёдимизда. Футболчиларимиз иссиқда роса қизиган эдилар. Энди тасаввур қилинг, аксарият ўйинлар маҳаллий вақт билан соат 12:00да бошланган эди.\nМусобақанинг очилиш ўйинида Собиқ Иттифоқ терма жамоаси 107 000 мухлисни ўз бағрига олган «Ацтека» стадионида майдон эгаларига қарши баҳс олиб борган. Аммо Мексика ўз майдонида, ўзига таниш бўлган об-ҳаво шароитида рақибларини мағлуб эта олмайди. 0:0 ҳисобида якунига етган учрашувдан кейин маҳаллий ОАВ Собиқ Иттифоқ терма жамоаси Мексикадан кўра об-ҳавога тезроқ мослашганлигини пичинг қилиб ёзади. Бу ўйинни тарих учун яна бир аҳамиятли томони шунда эдики, илк маротаба ФИФА жамоаларга бир ўйинда икки мартба захира футболчисини тушириш имкониятини беради. Шу билан бирга, сариқ ва қизил карточкалардан ҳам фойдаланиш йўлга қўйилади. Кейинги тур ўйинларида Анатолий Бишовец дубл муаллифи бўлади. Гуруҳда иккинчи ўрин Мексикага насиб этади.\nЧорак финалда Уругвай терма жамоаси билан тўқнаш келган Собиқ Иттифоқ терма жамоаси ҳакамларнинг хатоси туфайли мағлубият аламини тортади. "Ацтека" стадионида соат 12:00да бошланган учрашувнинг асосий дақиқалари 0:0 ҳисобида якунланай деб турган бир паллада Уругвай ҳужум уюштиради. Тўп узатиш давомида тўп майдон чизиғини кесиб ўтади. Буни кўрган Собиқ Иттифоқ терма жамоаси ва Уругвайнинг аксар ўйинчилари тўп майдондан чиқиб кетди деган қарор билан югуришдан тхтаган бир пайтда,Луис Кубилья жамоадоши Эспаррага тўпни узатади. Виктор эса ҳаракатсиз қолган терма жамоа дарвозасини ишғол қилади.Қизиғи шундаки, ҳакамлар голни инобатга олишади. Бу ўйиндан кейин катта машмаша юзага келади.\nМексикадаги Англия терма жамоаси 4 йил аввал чемпион бўлган таркибдан анча кучлироқ эди. Шу боисдан Европа нашрлари Англияни иккинчи марта мундиал ғолиби бўлишига ишонишаётган эди. Аммо... Аммоси шундаки, бу сафар Англияда бўлгани каби футболчилар Пелени синдириш учун ўйнамадилар. 30 ёшни қарши олган футбол қироли энг кучга тўлган пайтида, гўёки уни тўхтатиб қолишнинг иложи йўқ эди. Англия билан бир гуруҳдан ўрин олган Бразилия гуруҳда биринчи ўринни қўлга киритади. Ўзаро ўйинда Жаирзиньо томонидан киритилган ягона гол Бразилиянинг ғалабасини таъминлайди. 60-йилларда юлдузли таркиб Гарринча, Диди, Куарентинья, Амарилдо ва Загаллога эга бўлган "Ботофого" сафида фаолиятини бошлаган Жаирзиньо 1962 йили Гарринчанинг жароҳатидан унумли фойдаланиб асосий таркибга кириб олади. Кейинчалик эса терма жамоадан жой олади. Жаирзиньо ЖЧ тарихларида бир мусобақанинг бошидан охиригача ҳамма ўйинларида гол урган ягона футболчи бўлади.\nАнглия - Бразилия учрашувидан сўнг мухлису мутахассислар финалда айнан шу икки жамоани кўришга шубҳа қилишмаётганини билдиришади, бироқ... 1/4 финалда Германия ЖЧ-66 финали учун ўч олади. Англия ўзининг асосий футболчиларидан бири бўлган Бэнксдан ўйиндан бир кун аввал ажралган бўлса-да, учрашувда 2:0 ҳисобида олдинга чиқиб олади. Англиянинг ғалабсига ҳеч ким шубҳа қилмаётган бир пайтда, бугун биз Германиянинг афсоналари деб атайдиганларимиз, Франц Беккенбауэр, Уве Зеелер ва Герд Мюллер кетма-кет гол уриб Германиянинг ғалабасини таъминлайдилар. Бу ерда Англия терма жамоасининг бош мураббийи катта хатога йўл қўяди. Ғалабага муддатидан аввал ишониб юборган Альфа Рамсей иккинчи гол муаллифи Бобби Чарльтонни алмаштириб юборган эди. Айнан шу ўзгаришдан кейин немислар уч марта гол ургадилар.\nГермания - Англия 3:2\nУругвай - Собиқ Иттифоқ терма жамоаси 1:0\nБразилия эса ярим финалда Уругвайдан 1950 йилги Мараканадаги финал учун қасос олади. 3:1 ҳисобида зафар қучган икки карра жаҳон чемпионларини финалда Италия - Германия жуфтлиги ғолиби билан ўйнашлари керак эди. Бу жуфтлик иштирокидаги ўйин эс аЖЧ тарихидаги энг зўр ярим финаллардан бири бўлган. 80 000 томошабин қаршисида кечган ўйиннинг 8-дақиқасида Бонинсенья ҳисобни очади.Учрашув якунига етган ҳам эдики, Шнеллингер 90-дақиқада Италия терма жамоасининг дарвозасини ишғол қилади. Қўшимча таймда немислар ҳисобда олдинга чиқиб оладилар. Кейин Италия иккита гол уради. Мюллерга 110-дақиқада ҳисобни тенглаштириш насиб этади. Аммо бир дақиқа ўтмай Ривера гол уради ва бу гол учрашувдаги сўнггиси бўлади.\nАламзада Германия учинчи ўрин учун кечган баҳсда бронза медалини Европага олиб кетади. Шу ерда бир савол туғиларди. Ўзга қитъада бўлиб ўтаётган мундиалда кубок қаерга йўл олади, Европагами ёки Жанубий Америкага?\nФиналнинг 30-дақиқасида Пеле боши билан гол уриб ҳисобни очади. Бонинсенья эса 37 -дақиқада тенглаштиради. Шундан кейинги учта голга биттадан Жерсон, Жаирзиньо ва Карлос Алберто муаллифлик қилишади.\nФИФА қоидасига кўра кубокни уч маротаба ютган жамоага "олтин маъбуда" абадий берилиши керак бўлган. Афсуски, бу кубокни 13 йил ўтиб Бразилия футбол федерацияси биносидан ўғирлаб кетишган. Ҳа, айтгандек. Финал олдидан италиялик ҳимоячи Тарчизио ўзига ўзи Пеле бу суяк ва қора этдан бўлган оддий одам деган. Финалдан кейин эса катта хато қилганини тан олади. Пеле учта жаҳон чемпионатида ғалаба қозонган ягона футболчи эди. У 1971 йил, 31 ёшида МТЖ сафида фаолиятини якунлайди.\nГоллар: Пеле, 18, Жерсон, 66, Жаирзиньо, 71, Карлос Альберто, 86 - Бонинсенья, 37\nТўпурарлар: Герд Мюллер (ФРГ) - 10, Жаирзиньо (Бразилия) - 7, Теофило Кубиляс (Перу) - 5\nХориж материаллари асосида


Ҳовуз балиқларини табиий озуқа билан боқиш юзасидан тавсиялар - Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги\nҲовуз балиқларини табиий озуқа билан боқиш юзасидан тавсиялар\nМамлакатимизда балиқ маҳсулотларини кўпайтириш мақсадида, кенг қўламли ишлар олиб борилмоқда. Ҳозирги кунда республикамиз балиқчилигининг ривожланишига назар соладиган бўлсак, балиқчилик асосан икки йўналишда амалга оширилмоқда. Биринчиси, табиий сув ҳавзаларидан (кўл, дарё ва бошқалар) балиқ овлаш, иккинчиси аквакультура, яъни инсон томонидан назорат қилинадиган шароитларда балиқ етиштиришдир.\nРеспубликамизда балиқчиликни ривожлантириш мақсадида, Вазирлар Маҳкамасининг 2003 йил 13 августдаги «Балиқчилик тармоғида монополиядан чиқариш ва хусусийлаштиришни чуқурлаштириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги қарорига асосан Қишлоқ ва сув хўжалиги вазирлигида чорвачилик, паррандачилик ва балиқчиликни ривожлантириш Бош бошқармаси ташкил этилди. Айнан балиқчиликнинг моддий-техник базаси ва технологик жараёнлари уни қишлоқ хўжалигига яқинлаштиради. Жумладан, балиқларни озиқлантириш, хусусан, табиий озуқа базасини шакллантириш шулар жумласидандир.\nАквакультуранинг мамлакатимиздаги ҳолатига назар соладиган бўлсак, у асосан ҳовуз балиқчилиги сифатида ташкил этилган. Хусусан Фарғона вилоятида ҳозирги кунда 1541 гектар сунъий ҳовуз майдонлари мавжуд бўлиб, 2013 йилда ушбу ҳовузларда 2606,5 тонна балиқ етиштирилган. Бу ҳар гектарига ўртача 17 центнердан балиқ етиштирилди, деганидир. Фарғона вилояти аҳолиси жон бошига балиқ маҳсулотларини истеъмол қилишни йилига ҳеч бўлмаса 7,7 кг га етказиш керак бўлса, унда сув ҳавзаларидан йилига ўртача 25063 тонна балиқ етиштириш керак.\nСоҳани ривожлантириш учун эса дастлаб уни ривожланишига тўсиқ бўлаётган бир қатор омилларни ижобий ҳал қилиш керак. Жумладан, балиқ уруғлари (личинка, чавоқ) етиштиришга ихтисослашган корхоналарнинг йўқлиги; малакали мутахассисларнинг етишмаслиги оқибатида модел сифатида ўрганиш мумкин бўлган, юқори ҳосилдорликка эришган балиқчилик корхонасининг мавжуд эмаслиги; балиқларнинг насл берувчи ота-она формаларни шакллантириш оқсоқланаётганлиги; кўпчилик хусусий мини-ҳовуз хўжаликларида балиқ етиштириш асосан экстенсив усулда яъни табиий озуқа базасини шакллантириш ва ривожлантириш ҳисобига амалга оширилаётганлиги кўзга ташланмоқда.\nМаълумки, ҳовуз балиқ хўжаликларида асосан карп, оқ амур ва оқ дўнгпешона балиқлари поликультура усулида боқиб келинади. Балиқ боқиш технологиясига кўра, карп асосан омухта ем билан боқиб келинган. 2000 йилдан бошлаб сифатли омухта емнинг етарли эмаслиги ва нархининг юқорилиги сабабли карп балиқларини кўплаб боқиш иқтисодий жиҳатдан рентабелликни пасайтира бошлади ҳамда уларнинг ўрнини фақат табиий озуқа ҳисобига ўса оладиган оқ дўнгпешона тури эгаллай бошлади.\nШу тариқа ҳозирги кунга келиб, вилоят ҳовуз ва хусусий фермер хўжаликларида боқиладиган балиқларнинг асосий қисмини оқ дўнгпешона, қисман эса оқ амур ва карп балиқлари ташкил этмоқда. Бундай шаклдаги балиқ боқиш технологияси сарф-харажатларни минимал ҳолатга келтирган ҳолда кўриладиган фойда миқдорини оширади.\nЛекин, масаланинг шундай томони ҳам борки, бу ҳолат етиштирилаётган балиқларнинг сифат жиҳатидан бозорда талабга қандай жавоб бераётганлигидадир. Яъни етиштирилаётган балиқларнинг асосий қисмини ташкил этаётган оқ дўнгпешона балиқларининг гўшти сифат жиҳатдан карп балиқларидан анча ортда қолади ва бу нарса албатта ушбу балиқнинг бозордаги нархини пастлигига сабаб бўлади. Лекин шунга қарамасдан балиқшунослар ушбу услубдан воз кеча олишмаяпти. Чунки юқорида айтилганидек омухта емнинг қимматлиги ёки етарли эмаслиги ана шу ҳолатга олиб келмоқда.\nХўш балиқларнинг табиий озуқа базасини нималар ташкил этади ва уларни ривожлантиришнинг қандай илмий ва моддий асослари мавжуд? Маълумки, ҳар қандай сув ҳавзаси маълум миқдордаги табиий ўсимлик ва ҳайвон турларига эга бўлади. Хусусан ҳовуз балиқ хўжаликларининг ҳовузлари ҳам маълум миқдордаги фитопланктон, зоопланктон, макрофит ҳамда бентос организмларига эга. Сув ҳавзаларидаги ана шу тирик организмлар балиқларнинг табиий озуқа базасини ташкил этади. Лекин ҳовузлардаги ушбу табиий озуқа базаси тиғизлаштирилган ҳолатда боқилиши керак бўлган балиқлар учун етарли даражадаги миқдорни ҳосил қила олмайди.\nШунинг учун балиқшунослар ҳовузларнинг табиий озуқа базасини ривожлантириш учун бир қанча тадбирларни ишлаб чиқишмоқда. Хусусан ҳовузларга турли хил органик ва минерал ўғитлар солинади. Органик ўғитлардан асосан гўнг, компост, қушлар ахлати ишлатилиб, уларнинг таркибида азот, фосфор, калий, кальций ва бошқалар бўлади. Минерал ўғитлардан калийли, азотли, фосфорли, кальцийли ва бошқа турдаги ўғитлар ҳамда оҳакдан фойдаланилади. Ушбу ўғитлар сув ўтлари, бактериялар ва умуртқасиз ҳайвонлар учун озуқа ҳисобланади. Ушбу организмлар эса ўз навбатида балиқлар учун бевосита ёки билвосита озуқа манбаига айланади.\nБугунги кунда Вазирлар Маҳкамасининг 2014 йил 17 январдаги «Республикада 2014 йилда балиқчиликни ривожлантириш бўйича амалга ошириладиган чора-тадбирлар тўғрисида»ги 7-сонли баёнида вилоятда интенсив усулда балиқ етиштириш учун янги сунъий сув ҳавзаларни ташкил этишга қўшимча ер майдонлари, имтиёзли кредит маблағларини ажратиш, балиқчилик хўжаликларни минерал ўғитларга ва юқори оқсилли грануланган омухта емга бўлган эҳтиёжларини таъминлаш белгилаб берилган.\nЮқоридагилардан хулоса қилиб шуни айтиш мумкинки, вилоятда балиқ маҳсулотлари етиштириш кейинги йилларда асосан оқ дўнгпешона балиқлари ҳисобига бўлса-да кўпайганлиги ижобий ҳолат ҳисобланади. Лекин миқдорий кўрсаткичлар билан бирга сифат кўрсаткичларни ҳам юқорига кўтариш айни долзарб масаладир. Яъни карп балиқларини ҳам кўпроқ етиштириш учун сифатли ва кўп миқдорда омухта ем ишлаб чиқаришни керак.


Аслида ҳаётимизнинг ажралмас қисмига айланиб улгурган бу гаджетлар узоқни яқин қилиш, дўстлар, яқинлар билан масофадан суҳбатлашиш, янгиликлардан тезкорлик билан хабардор бўлиш имконини берди. Шу билан бирга меҳр-муҳаббат туйғусидан, реал ҳаётдан бироз йироқлашишимизга мана шу матоҳ сабаб бўлмаяптимикан?..\nАтрофингизга назар солинг. Ҳамманинг қўлида телефон, қулоқларида қулоқчин. Йўлда, рулда, кўча-кўйда, уйда, ҳаттоки овқаланиш чоғи дастурхон атрофида ҳам телефон қўлимизда ёки ёнимизда туради. Яқинларни бориб йўқлашдан кўра телефон орқали сўзлашишни афзал биламиз. Дўстлар билан суҳбатлашишдан кўра ижтимоий тармоқлардаги «тренд»ларни томоша қилиш муҳимроқ гўё. Китоб ўрнига ҳам шу қурилмада ўйин ўйнаб, кино кўриб вақт ўтказамиз. Мана шулар бизнинг маънавий таназзулимиз эмасми?!\nАслида мобиль телефонлардан фойдаланиш саломатликка қанчалик зарар экани мутахассислар томонидан исботланган. Телефон радиочастотали нурланиш ёрдамида таянч станциялар билан алоқа ўрнатади. Агар радиочастотали радиацияси етарлича юқори бўлса, у «термал» таъсирга эга бўлади, яъни тана ҳароратини кўтаради. Мобиль телефонлардан радиацион нурланишнинг паст даражаси бош оғриғи ёки мия шиши каби хавфли асоратларга олиб келиши мумкин деган хавотирлар мавжуд.\n2011 йил май ойида, Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти «мия саратонининг бир тури бўлган глиома хавфининг ошишига асосланиб, одамлар учун кансероген бўлиши мумкин» деб, ўз баёнотида одамлар мобиль телефондан фойдаланишда «эҳтиёткорона ёндашиш» лозимлигини таъкидлаган.\nТадқиқотларга кўра, алоқа воситасидан фойдаланишда маълум даражада бўйнимиз ерга эгилади. Узоқ вақт шу ҳолатда қолиш эса бўйин мускулларини зўриқтиради ва тугун ёки спазмларга олиб келиши мумкин. Шу боис вақти-вақти билан танаффус қилиш, телефонни юқорироқ тутиш тавсия этилади.\nАвтомобилни бошқариш пайтида мобиль телефондан фойдаланиш йўл-транспорт ҳодисалари хавфини оширади. Шу сабабли рулда кетаётган вақтда қўл телефонида гаплашиш кўп мамлакатларда тақиқланган. Унга риоя этмаслик эса қоидабузарлик ҳисобланади.\nАвтомобилни бошқараётганда SMS ёзиш жуда хавфли. Нега дейсизми? Боиси машинани бошқариб кетаётганда хабар ёзиш ҳайдовчини йўлни назорат қилиш, атрофга диққатли бўлиш каби муҳим хавфсизлик омилларидан чалғитади. Оқибатда эса бахтсиз ҳодиса юз бериши мумкин ва бунга бир неча сониянинг ўзи кифоя қилади.\nЙўлда кетаётганда смартфонда SMS ёзиш ёки бирор видео кўриш, умуман телефонга чалғиш пиёдалар учун ҳам хавф туғдиради. Боиси айни ўша вақтда чорраҳадан ўтаётган ёки нотекс йўлдан кетаётган пиёда йиқилиб тушиши, бахтсиз ҳодисага учраши ҳеч гап эмас.\nАжабланарлиси шундаки, одамлар телефонга чалғиши сабаб бахтсиз ҳодисага учрашининг 52 фоизи уйда содир бўлар экан. Бундай вазиятларда турли жароҳатлар олиш кўп кузатилади.\nБугун чақалоқ ҳатто тили чиқиб улгурмай телефонга қўл чўзади, оёқлари юрмай туриб телефон ўйнайди, «дада» эмас «ало» деб гапиришни бошлайди. Аслида болалардаги телефономаниянинг авж олишига катталар, ота-оналар айбдор. Чақалоққа алла айтишдан кўра тайёр аллани юклаб олиб, қулоқлари ёнига қўйиб қўйишни афзал кўрамиз. «Ма, шуни олда, жим ўтир» дея боланинг овозини ўчиришга уринамиз. «Ма, мультфильм кўриб ўтир» деб қўлига ўзимиз телефонни тутқазамиз.\nШу тариқа боланинг энг яқин дўстини, ҳамроҳини ўзимиз танлаб бермоқдамиз аслида. Яъни, реалликдан виртуалликка ўтказиб, улғайганида эса оилапарвар, меҳрибон фарзанд, ғамхўр ўғил-қиз бўлишини кутамиз. Бу қанчалик мантиққа тўғри келади? Фарзандга меҳр бермай, уни телефонга ошно қилиб, яна меҳр талаб қилиш, булутсиз осмондан ёмғир кутиш эмасми?\nБугун кимнинг қўлига қараманг, мобиль алоқа воситасини кўрасиз. Ҳа, технологиялар ҳаётимизнинг бир қисмига айланиши керак, аммо мазмунига эмас. Биз эса шуни унутиб қўймоқдамиз, фарзандларимизга ҳар қандай буюмдан тўғри мақсад учун фойдаланиш лозимлигини ўргатиш ўрнига ўзимиз ижтимоий тармоқлар билан оворамиз. Бунинг оқибатини болалар улғайганида, сочларимизга оқ оралаб, ҳассага суяниб қолганимизда англаймиз. Ўшанда ҳам «қаерда хато қилдим» дея бош қотирамиз холос.\nТехника инсонни эмас, инсон техникани бошқариши лозим. Шундай экан меҳрни, оилани, фарзандлар ва яқинлар даврасида бўлишни митти гаджетлардан устун қўяйлик.\n✔ 49 🕔 16:19, 07.10.2021


15:43 / 25.05.2018 2961 pdf Ўқиш режими + -\n«Набий соллаллоҳу алайҳи васалламдан: «Қайси амал афзал?» дея сўрашди. У зот: «Тушиши билан яна жўнайдиган», дедилар. «Тушиши билан яна жўнайдиган нима дегани?» дейишди. «У Қуръон соҳиби бўлиб, Қуръоннинг аввалидан охиригача, охиридан аввалига қараб ўқийди, тушиши билан яна бошдан жўнаб кетади», дедилар».\nАбдадан ривоят қилинади:\nАбда ибн Абу Лубоба раҳматуллоҳи алайҳ куфалик буюк тобеъинлардан ҳисобланади.\n«Салавот» луғатда дуо, эзгу тилак, ибодат деган маъноларни англатади. Салавот Аллоҳдан бўлса, раҳмату илтифот, ёрлақаш, фаришталардан бўлса, истиғфор, тилак, банда тарафидан бўлса, хайрли дуо ва яхшилик сўраш маъноларини билдиради.\nМужоҳид ибн Жабр раҳматуллоҳи алайҳ – буюк тобеъин имомлардан, Ибн Аббос розияллоҳу анҳумонинг шогирди.\n«Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Қуръонга ҳушёр бўлинг. Жоним қўлида бўлган Зотга қасамки, у қочқоқликда тушовдаги туядан ҳам тездир», дедилар».\n«Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам дедилар: «Менга умматимнинг ажрлари намойиш этилди, ҳатто кишининг масжиддан олиб чиқиб ташлаган гарди(нинг ажри) ҳам. Яна менга умматимнинг гуноҳлари ҳам намойиш этилди. Кишига Қуръондан бир сура ёки оят берилиб, кейин уни унутишдан кўра улканроқ гуноҳни кўрмадим».\n«Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Қуръонни моҳирлик билан ўқийдиган киши мукаррам, олийжаноб элчи фаришталар билан биргадир», дедилар».\n– Қуръонни доимий такрорлаб туриш тилни равон қилади, кўзни равшан этади, ақлни пешлайди. Ривоят қилинишича, Ибн Аббос розияллоҳу анҳумо: «Қуръон ҳофизининг ақли заифлашмайди, хотираси кетмайди», деган.\n«Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам дедилар: «Ким Қуръонни ўқиб чиқса [ёки «жамласа», дедилар], унинг учун Аллоҳнинг ҳузурида мустажоб бўладиган дуо бордир. У Зот хоҳласа, уни бу дунёда беради, хоҳласа, охиратга қолдиради».\nҲасанхон Яҳё Абдулмажиднинг\n«Хатми Қуръонга марҳабо!» китобидан\n15:11 / 25.05.2018 1985\n15:47 / 25.05.2018 2476\n2965 05:00 / 23.01.2017\n2982 13:00 / 24.12.2018\n2463 05:00 / 23.01.2017


«Энергетик ичимлик» танага қувват берадими ёки...\nКуни кеча — 10 апрель куни «Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига жамоат тартибини таъминлаш механизмларини такомиллаштиришга қаратилган ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги қонунининг юртимизда энергетик ичимликлар истеъмолини тартибга солишга йўналтирилган нормалари кучга кирди. Унга кўра, эндиликда таркибида 150 мг/л.дан ортиқ миқдорда кофеин ва (ёки) инсон организмига тонусни ўзгартирувчи таъсир кўрсатиш учун етарли миқдордаги бошқа компонентлар мавжуд бўлган ичимликлар — «энергетик ичимликлар» ҳисобланади.\nЭндиликда бундай ичимликларни ўн саккиз ёшга тўлмаган шахсларга реализация қилинишига йўл қўйилмайди. Соат 7.00 дан соат 22.00 га қадар энергетик ичимликларни телевидение ва радио орқали реклама қилиш тақиқланди. Реклама жараёнида мазкур ичимликларни ҳаддан зиёд истеъмол қилишнинг зарари тўғрисидаги огоҳлантириш, шунингдек, истеъмол қилиш тавсия этилмайдиган шахслар ҳақидаги ахборот ҳам эълон қилинади. Қонун талабларини бузган мансабдор, тадбиркор ва ёки бошқа шахс тегишли равишда маъмурий жавобгарликка тортилади. Хўш, бу каби қатъий чоралар кўрилишига сабаб нима? Телевизор орқали ҳар куни тинмай реклама қилинаётган энергетик ичимликлар инсон организми учун чиндан ҳам зарарлими? Шу каби саволлар билан мутахассисларга мурожаат қилдик.\nЎзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги овқатланиш гигиенаси бўйича бош мутахассиси, тиббиёт фанлари доктори, профессор:\n— Энергетик ичимликларни меъёридан ортиқ истеъмол қилиш инсон организмида фаолликни ошириб, ички резерв ишлашини фаоллаштиради. Оқибатда киши ичимлик таъсири ўтгач чарчоқ, уйқусизлик, асабийлик ва тушкунлик каби ҳолатларни туяди. Шунингдек, ушбу ичимликларда В витамини кўплиги боис кишида вақт ўтиши билан юракнинг тез уриши, бўғинларда увишиш каби ҳолатлар кузатилади. Айниқса, уни вояга етмаган ёшлар мунтазам истеъмол қилса юрак хасталиклари билан боғлиқ муаммолар, ваҳима ва ақлий нуқсонларнинг пайдо бўлишига олиб келиши мумкин. «Қувватбахш» ичимликлар кайфиятни кўтариши бор гап. Ҳаттоки, у танадаги чарчоқни бироз қолдиради ва ақлий фаолиятни яхшилашга ёрдам беради. Қизиғи шундаки, ушбу ичимликлар ўзингизнинг қувватингизни жамлаб, бир вақтнинг ўзида яна ўзингизга сарфлайди. Қолаверса, у турли касалликларни қўзғайди. Хусусан, қон босими, юрак-қон томир тизимида муаммоси борлар учун бундай ичимликлар қабул қилиш мумкин эмас. Ҳар қандай ҳолатда ҳам энергетик ичимликларни бир кунда кўпи билан икки банка истеъмол қилиш мумкин, холос. Меъёрдан зиёди артериал босимни ошириб, қондаги шакарнинг ортишига олиб келади. Қолаверса, энергетиклардаги витаминлар организмимиз учун зарур бўлган мультивитамин комплексининг ўрнини боса олмайди. Бундан ташқари, ичимлик таркибидаги кофеин кишини ўзига ўргатиб қўйиши, асаб тизими касалликларини келтириб чиқариши билан ҳам хавфли.\n— Энергетик ичимликларнинг инсон саломатлигига салбий таъсири бўйича илмий тадқиқотлар кўплаб хорижий давлатларда ҳам ўтказилган. Жумладан, озиқ-овқат хавфсизлиги бўйича Европа агентлиги (EFSA) берган маълумотларига кўра, 18-29 ёшда бўлган ёшларнинг аксарияти энергетик ичимликларни алкоголь маҳсулотларига қўшиб ичиши маълум бўлди. Мутахассисларнинг таъкидлашича, бу усул алкоголнинг ўзидан заҳарланишдан кўра хавфлироқ.\nБундан ташқари, австралиялик олимлар ўтказган «Ўсмирларнинг энергетик ичимликларга нисбатан қарашлари, ҳиссиётлари» номли тадқиқотлар натижаларига кўра, ўсмирлар энергетик ичимликлар таркибида инсон саломатлигига хавф солувчи кофеин, гуарана ва таурин каби моддалар мавжудлиги ҳақида ҳеч қандай тасаввурга эга эмаслар. Ўсмирлар учун алкоголь ёки тамаки маркетинги сингари бу каби ичимликлар рекламаси ҳам жозибадор туюлади, бу эса уларда мазкур маҳсулотни истеъмол қилишга мойиллик туғдиради. Яна бир гап. Мутахассисларнинг таъкидлашича, «энергетик»ларни истеъмол қилиш бозори йилига 13-15 фоизга кенгайиб бормоқда. Асосий истеъмолчилар эса 18-35 ёшлилар. Россияда ҳаттоки, 12 ёшли ўғил-қизлар ушбу ичимликларни ичишни бошлаган.\n2017 йилнинг 7-8 сентябрь кунлари пойтахтимизнинг ўнга яқин йирик савдо марказлари ҳамда таълим муассасаларида қувват берувчи ичимликларни истеъмол қилиш бўйича ўрганишлар ўтказишди. Якуний хулосаларга кўра, ушбу ичимликларни татиб кўрганлардан 35 фоизи уни «шунчаки қизиқиш учун» ичган.\n— Барча энергетик ичимликлар таркибида организм умумий тонусига таъсир қилувчи моддалардан таурин (2-аминоэтансульфат кислотаси) тутқаноқ касаллигида дори воситаси сифатида қўлланилади. «Қувватбахш» ичимликлар суякнинг мўртлашишига олиб келади. Боиси у инсон организмидаги кальцийни ювиб юборади, бу асаб тизими учун ўта керакли модда ҳисобланади. Ёшлар бугун ушбу ичимликларни бир-бирига тақлид қилиб, истеъмол қилмоқда. Яна бир гап. Ачинарлиси, агар «қувватбахш» ичимликларни ичиш учун пул топа олмаса, ўғирликка қўл урмоқда, натижада турли низолар келиб чиқаётир. Бу каби ичимликларнинг савдосидан кимдирлар моддий манфаат кўраётгани табиий. Бироқ у болаларимизнинг ошқозон ости безига таъсир қилиши, ўн икки бармоқларда яра ҳосил бўлишига, юзларига турли тошмалар тошиб кетишига сабаб бўлаётгани ҳам ҳақиқат.\nХўш, ушбу ичимликларнинг зарарли таъсири кўп бўлса, унда нима учун бозори чаққон? Ҳар қадамда уларнинг тарғиботи, рекламасига дуч келамиз? Ҳаттоки, телеканаллар ҳам ушбу ичимликларни тавсия қилиш билан овора? Психологларнинг таъкидлашича, инсон нимани кўп кўрса, у ҳақида тез-тез эшитса, мияга шу нарсани қабул қилиб кўриш сигнали узатилади. Натижада зарар келтирса ҳам унга талпинамиз, қўллаб кўрамиз, истеъмол қиламиз. Бировларнинг чўнтагини қаппайтиришимиз мумкин. Аммо зарарини ўзимиз чекамиз.\n— Танага тетиклик бағишлайман, дея «ваъда» қилаётган «қувватбахш» (энергетик) газли ичимликлар куноро кўпайиб бормоқда: бозори ҳам чаққон. Кўча-кўйда, жамоат жойларида, ҳаттоки, тўю томошаларда ҳам ушбу ичимликни истеъмол қилаётган кишиларни, айниқса, вояга етмаган ёшларни кўриш мумкин. Шу ўринда ҳақли савол туғилади: хўш, ушбу ичимликни меъёридан ортиқ истеъмол қилиш киши саломатлигига фойдаси кўпми ёки зарари?\n«Ишнинг кўзини биладиган» кимсалар шу каби ичимликларнинг тарғиботини йўлга қўйишга эришиб олди. Турли совринли ўйинлар билан одамларнинг, айниқса, ёшларнинг эътиборини тортмоқда. Энди бир ўйлаб кўрайлик, дорихоналардан дори сотиб олиб унинг йўриқномаси билан танишганимизда ўша дорининг организмга фойдали ва зарарли томонлари ёзилади. Нега, «қувватбахш», дея аталаётган бундай ичимликларнинг зарарли томонлари ёзилмайди? «Қувватбахш» ичимликлар банкасининг устига эътибор берсангиз майда ҳарфлар билан (ўқишга қийналишингиз аниқ) тушунарсиз гаплар битилган, холос. Бу билан ишлаб чиқарувчи маҳсулоти ва ўзини ҳимоя қилаётгандек гўё. Буни қиморга аралаштириб юборишгани ачинарли.\nҲали рекламасини тўхтатгани йўқку\nАввал рекламасини тўхтатайлик-да кейин ман қилайлик


Тошкентда очилган аёллар намозхонаси ёпилди | Azon.uz - Ахборот-таҳлилий портал\nТошкентда очилган аёллар намозхонаси ёпилди\n11:00 06.03.2018 12436\nПойтахтимизнинг Чорсу даҳасида жойлашган “Хожа Аҳрор Валий” жомеъ масжидида аёллар учун намозхона очилгани ҳақида аввал хабар бергандик.\nШунингдек, аёллар учун алоҳида таҳоратхона ҳам ажратилган бўлиб, муслималарга намозларни ўз вақтида адо этишлари учун барча шарт-шароитлар яратилгани, келгусида шу каби одамлар гавжум бўладиган барча жойларда, шунингдек, барча масжидларда аёллар учун намозхоналар ташкиллаштириш режалаштирилгани алоҳида таъкидланганди.\nМинг афсуслар бўлсинким, мазкур намозхонанинг фаолияти узоққа чўзилмади. Бугун эрталаб у ердаги шароитларни кўриш мақсадида борган мухбиримиз намозхона ёпилганини билдирди. Масжид ходими намозхона фақатгина чет эллик сайёҳлар учун хизмат қилишини, жуда бўлмаса Тошкентга юртимизнинг бошқа гўшаларидан келган мусофир аёлларгина кириши мумкинлигини билдирибди.\nМасъулларнинг айтишича, аёлларга очилаётган масжидлар юртдошларимиз учун эмас, чет эллик меҳмонлар учун эмиш. Жуда ғалати-а, намозхона очилган ва у ерга маҳаллий аҳоли кириши мумкин эмас. Фақат хориждан келган сайёҳлар киришига рухсат берилади. Қолаверса, ҳанафий мазҳабимизда аёлларнинг масжидга чиқиши макруҳлигини эслатиб туришади. Бизда бир таклиф бор: чет эллик меҳмонлардан қайси мазҳабда эканини албатта сўраш зарур. Агар ҳанафиймиз деса, уларни ҳам киритмаслик зарур. Макруҳ ишга сабабчи бўлиб қолмайлик, нима дедингиз?\nНима ҳам дердик, бозору-мозорда юришига, ресторану сайилгоҳларни тўлдиришига имкон берганимиз аёлларимизни Аллоҳнинг Уйига келишини маън этаверайликчи, миллат тарбиячиларининг аҳволи қайси томонга кетаркин?! Ўз замонида чиқарилган, уйда ўтирган аёллар кўчага чиқишига баҳона бўлиб қолмасин, деган мақсадни кўзлаб берилган фатвони қабул қилиб, жуда ҳам кўп балолар ва номашруъ ишларга сабаб бўлаётган бошқа кўпгина номақбул ишлардан кўз юмишдан ғараз нима экан?!\nАфтидан шаҳарнинг қоқ марказида аёлларнинг ибодат қилишлари учун шароит қилингани айрим раҳбарларга ёқмаган шекилли. "Бу намозхон-муллаларга эркинлик бериб бўлмайди, акс ҳолда уларнинг хоҳиш-истаклари кенгайиб бораверади. Одамнинг кўнгли тоза бўлса етарли" деб ҳисоблайдиган кимсаларнинг охирги пайтларда анча жонланиб қолганини сезиб турибмиз. Намозхона ёпилишида ҳам улар ташаббус кўрсатган бўлса не ажаб.\nАммо ўша кимсаларга айтар гапимиз бор. Президентимиз кўпинча Қуръон ва ҳадисларга бўлган ўзининг юксак ҳурматини кўрсатмоқда. Қуръон ўқиган, уни илмий англаган одамдан ёмонлик чиқмайди деяпти. Ана энди муҳим эслатма: ўша сизнинг ғашингизга тегадиган бизнинг "хоҳиш-истакларимиз" ҳар бир банданинг Қуръон ва ҳадисда белгиланган вазифаси, бурчидир! Ҳа, бу ҳатто сизга ҳам тегишли, гарчи буни англаб ета олмасангиз ҳам...\n"Хожа Аҳрор Валий"даги аёллар намозхонасининг ёпилишида "ташаббускор" бўлганларга айтар гапимиз шуки, юртимизда бўлаётган ижобий ўзгаришларга қарши ҳаракат қилманг. Президент сиёсатини қўллаб-қувватланг. Ана шунда тўғри иш қилган бўласиз.


Шарофиддин Болтабоев дзюдо бўйича «Катта Дубулға» чемпионлигини қўлга киритди - Zamin.uz\n23:39 / 19.02.2021\nШарофиддин Болтабоев дзюдо бўйича «Катта Дубулға» чемпионлигини қўлга киритди\nИсроил пойтахти Тель-Авивда дзюдо бўйича «Катта Дубулға» турнири давом этмоқда.\nИккинчи кунги баҳсларда 81 кг вазн тоифасида татамига чиққан ўзбекистонлик дзюдочи Шарофиддин Болтабоев барча беллашувларда ғалаба қозониб, турнир чемпионига айланди ва Токио Олимпиадаси йўлида 1000 очкони қўлга киритди.\nБолтабоев финалгача Дорин Готоноага (Молдова), Александр Визерчак (Германия), Стюарт Мавкатт (Буюк Британия) ва Фран де Витдан (Нидерландия) устун келган бўлса, ҳал қилувчи баҳсда мўғулистонлик Саид Муллаини мағлуб этди.\nШу тариқа ушбу турнирда Ўзбекистон миллий жамоаси ҳисобидаги медаллар сони 3тага етди. Бунгача Сардор Нуриллаев ва Муҳриддин Тиловов бронза медалини қўлга киритишганди. “Замин” янгиликларини “Telegram”да кузатиб боринг\nЯнгиликлар » Спорт » Шарофиддин Болтабоев дзюдо бўйича «Катта Дубулға» чемпионлигини қўлга киритди