Амир Темур салтанатининг иқтисодий пойдевори - Review.uz\nАмир Темур салтанатининг иқтисодий пойдевори\nУшбу мақолада Амир Темурнинг серқирра ва ибратли фаолиятида иқтисодий масалаларнинг тутган ўрни, ҳукмдорнинг Мовороуннаҳрда ишлаб чиқариш кучларининг ривожланишидаги хизматлари, у амалга оширган иқтисодий сиёсатнинг мазмун-моҳияти ўз аксини топган.\nБуюк Темур томонидан асос солинган империя дунёнинг йирик империялари орасида алоҳида ўрин тутади. Темур тарихда улкан мерос қолдирган буюк шахслар тоифасига мансуб. Шу сабабли унинг шахсияти ва жаҳон тарихидаги хизматлари ўғрисида жуда кўп баҳс-мунозара ва тортишувлар бўлган, бўлаяпти ва бундан кейин ҳам давом этади. Шунга мос тарзда сон-саноқсиз асар ва рисолалар битилган. Ушбу манбаларда АмирТемур буюк саркарда, лашкарбоши, тенги йўқ сиёсатдон, донишманд, оламга машҳур давлат арбоби, маҳоратли нотиқ каби ноёб шахсий фазилатлар соҳиби эканлиги эътироф этилган. Айни пайтда, Соҳибқироннинг серқирра фаолиятида унинг иқтисодий жиҳатлари тадқиқотчилар эътиборидан четда қолиб келмоқда.\nДарҳақиқат, Соҳибқиронннинг асосий фикрлари ва интилишлари улуғвор империяни кенгайтириш ҳамда мустаҳкамлаш, давлатни бошқариш, кенг ҳудудларда осойишталикни сақлаш, исёнкор ва бўйсунмас қўзғолончиларни тинчлантириш, мазмунли ва доно нутқлар билан оммани ўзига ром этиш, ташқи дунё билан дипломатик алоқаларни ўрнатиш ва мустаҳкамлашгга йўналтирилган эди. Лекин масалага ақл кўзи билан чуқурроқ ёндашсак, ушбу ҳатти-ҳаракат ва интилишларнинг барчаси охир-оқибатда бир мақсадга, яъни салтанатнинг мустаҳкам иқитисодий пойдеворини яратишга хизмат қилган.\nБизнинча, Амир Темурнинг баракали фаолиятида айнан иқтисодий масалалар марказий ўринни эгаллаган. Фикримизнинг исботи сифатида иккита далил келтирмоқчимиз. Биринчидан, тарқоқ феодал давлатларни бирлаштириш, уларни мустакамлакачи мўғуллар устидан ғалаба қозониб, мустақилликка эришишини таъминлаш, яроқсиз аҳволга келган сув иншоотларини тиклаш, мамлдакатда тартиб-интизом ва тинчлик-осойишталик ўрнатиш, уни сақлаш, қурилиш ва ободонлаштириш ишларини амалга ошириш, мустақилликка эришган Мовороуннаҳрнинг ташқи душман тажовузлардан ҳимоя қилиш, ушбу мақсадда қудратли армияни шакллантириш, таъсирли нутқлар ва унга монанд тадбирлар ўтқазиш йўли билан омманинг ҳурматига сазовор бўлиш ва бошқаларга бағоят катта сарф-харажатлар эвазигагина эришиш мумкин эди. Табиийки, бундай сарф-харажатларнинг манбаини излаб топиш Соҳибқирондан жуда катта меҳнат ва иқтисодий муаммоларнинг тўғри ечимларини топа билиш маҳоратини талаб қилган. Иккинчидан, халқнинг азоб-уқубатларига, иқтисодий танқисликдан чекаётган қийинчиликларига бефарқ бўлмаган Амир Темур элнинг ҳаёти ва турмуш тарзини яхшилашга интилган, ушбу муаммо устида кўп бош қотирган.\nБизнинг назаримизда, Соҳибқироннинг қарамлик зулмидан озод бўлган мустақил давлат иқтисодиётини юксалтиришда ва элнинг турмуш фаровонлигини яхшилашдаги энг юуюк хизматларидан бири – бу мамлакатда ишлаб чиқариш кучларининг жадал ривожланиши ва гулкираб яшнаши учун катта имкониятлар яратиб берганлигида. Чунки давлат раҳбарининг иқтисодий тафаккури, биринчи галда, ишлаб чиқариш кучларини, минглаб, миллионлаб меҳнатга яроқли кишиларни ҳаракатга келтира олиш қобилияти орқали намоён бўлади. Ана шу муҳим вазифани Амир Тимур ўша даврнинг талабларидан келиб чиққан ҳолда, мамлакатда қишлоқ хўжалигини, ҳунармандчиликни, савдо-иқтисодий алоқаларни жадал ривожлантириш учун кенг имкониятлар яратиб бериш, аҳлолининг улкан меҳнат салоҳиятини рўёбга чиқариш, уни бир мақсад сари йўналтириш орқали бажаришга эришди.\nАмир Темур кенг халқ оммасини ижтимоий фойдали меҳнат фаолиятига жалб этишда ва уни жамият ҳамда салтанат манфаатларига мос тарзда ҳаракат қилишга ундаш мақсадидада самарали меҳнатни моддий рағбатлантириш тамойииларидан унумли фойдаланишга жиддий эътибор қаратди. Соҳибқироннинг аҳолини ортиқча бемаҳал солиқлардан ва айрим ноинсоф солиқчиларнинг тажовузидан ҳимоя қилишга, вайронага айлантирилган йўл ва каналларни тиклаш ва янгиларини қуришга давлат хазинаси маблағларини сарфлаш, меҳнаткаш элга нисбатан ғамхўрлик қилиш, кенг қамровли қурилиш ва ободонлаштириш ишларига ахолини жалб этиш орқали уни иш ва даромад билан таъминлаш каби саъй ҳаракатлари ана шу моддий рағбатлантиришнинг турли кўринишлари эди. Ушбу доно сиёсат натижасида жамият, давлат иқтисодий манфаатлари билан заҳматкаш эл иқтисодий манфаатлари ўртасида ўзаро уйғунлик юазага келди, ушбу манфаатлар бош мақсадга, яъни иқтисодий пойдевори метиндек мустаҳкам буюк давлат барпо қилишга йўналтирилди. Пировард натижада кенг халқ оммаси ҳаракатга келди, кишилар фойдали меҳнатга жалб қилинди, уларнинг самарали меҳнат қилишга қизиқиши ортди, аҳолининг даромадлари кўпайиб, ижтимоий ишлаб чиқариш ҳажми кенгайди. Шу билан бирга, ушбу тадбирлар салтанат хазинасини тўлдириш, мамлакат иқтисодий қудратини юксалтиришнинг ишончли манбаига айланди.\nАмир Темур ўша даврларда амалда қўллаган ва салтанат иқтисодий куч-қудратини юксатириш сиёсатининг муҳим бўғинига айланган меҳнатни моддий рағбатлантириш сиёсати орадан уч юз йилдан зиёдроқ вақт ўтгандан кейин иқтисодиёт фанининг асосчиси, буюк назариётчи Адам Смитнинг таълимотида ўзининг назарий талқинини топди. Унинг фикрича, ўзининг шахсий манфаатлари йўлида ҳаракат қилувчи кишиларнинг хулқ-атвори охир-оқибатда ижтимоий фаровонликни имкон қадар юқори бўлишини таъминлайди. Амир Темур ҳам ўзининг иқтисодий сиёсатида иқтисодий рағбатлантиришнинг турли усуллурини қўллаш асосида кенг халқ оммасини салтанат иқтисодий қудратини юксатиришга йўналтиришга эришди.\nБуюк Амир Темурнинг давлат бошқарувида айнан иқтисодий муаммоларга жуда катта эътибор қаратганлиги унинг нодир ва ноёб ақлу-заковат ҳамда иқтисодий тафаккур соҳиби эканлигидан далолат беради. У замонавий макроиқтисодий сиёсат назарияларидан тамоман бехабар бўлса-да, ўз империясининг ривожланиши ва келажагининг аввало иқтисодий тараққиёт билан чамбарчас боғлиқлигини яхши тушунган ҳолда иш тутди. Бу киши ақлини ҳайратга солади. Чунки Амир Тимур иқтисодий тараққиётнинг жиддий масалаларини ўз фаолиятида ўз салтанати доирасида ҳал қилган замонларда ҳали сиёсий иқтисод фани ҳам, уни шакллантириш учун етарли назарий билимлар ҳам яратилмаган эди. Эрамиздан олдинги асрларда (э.о. 445-355 йй.) яшаб, ижод этган Антиқ давр файласуфи ихтиро этган “Иқтисод” тушунчаси, кейинчалик бу хусусда фикр юритган айрим донишмандларнинг(Платон, Аристотель, Абу Али Ибн Сино, Абу Наср Форобий ва башқалар) асарларида ўз аксини топган назарий фикр-мулоҳазалар бор эди, холос. Фақат Амир Тимур яшаб, иқтисодий фаолият юритиб бошлаганидан кейин қарийб икки асрча вақт ўтгандан кейин “Сиёсий иқтисод” фани юзага келди. Ушбу фан номининг ихтирочиси француз ёзувчиси Антуан Монкретьен эди. Махсус назарий билимларга эга бўлмаган ҳолда иқтисодиётнинг ўта мураккаб ва зиддиятли муаммоларининг тўғри ечимларини топа билиш қобилияти Яратганнинг Соҳибқиронга инъом этган буюк иқтисодий тафаккурнинг амалий ҳосиласидир. Унинг ибратга лойиқ, пухта ўйланган, мукаммал ва доно иқтисоий сиёсати қудратли Империяни барпо этишнинг ва мустаҳкамлашнинг пойдевори бўлиб хизмат қилди.\nАмир Тимурнинг "Темур тузуклари" – бу катта донишмандлик меваси. Соҳибқирон қаламига мансуб ушбу китобда унинг серқирра фаолиятининг мазмун-моҳияти мужассам. Мазкур асарнинг мазмунини синчковлик билан таҳлил қилар эканмиз, буюк саркарданинг фикру-фаолиятида иқтисодий масалалар алоҳида ўрин тутганлигига амин бўламиз. Асарнинг ҳар бир сатри чуқур маъно билан тўйинган ва ҳар бир саҳифасида ҳақиқат садо беради. У ўзининг ушбу асарида “Давлату салтанат уч нарса билан – мулк, хазина ва лашкар билан тирикдир”, деб таъкидлайди. Демак, у мулк ва хазинани ўз салтанатининг яшаш шарти сифатида қараган ва уни бутун умри давомида кўпайтиришга интилган. Бундан олти юз йил муқаддам битилган бу битиклар бугунги кунда мамлакатимизда демократик республика ва фуқаролик жамиятининг тамойилларини инкор этмайди ва замонавий тамаддун шароитида самарали фаолият юритадиган давлат органини барпо этишда улардан фойдаланишни тақазо этади. Чунки мулк иқтисодий тараққиёнинг ўзаги, ҳар қандай фаолиятни амалга оширишнинг асосий шарти ва воситаси ҳисобланади. Ишлаб чиқариш муносабатлари тизимида мулкий муносатлар биринчи ўринда туради. Микродаражада ва макродаражада иқтисодиётга дахлдор барча низо ва зиддиятларнинг заминида мулкий муносабатлар ётади. Мулкий муносабатлар жамият тараққиётининг ғилдирагини олдга томон ҳаракатга келтирувчи қудратли қурол ҳисобланади.\nУлкан империянинг асосчиси Темур қаттиққўл, аммо жуда ақлли ва таҳлилий фикрлаш қобилиятига эга эди. Ушбу фазилатлари туфайли у энг қийин, ўта мураккаб иқтисодий вазиятларда ҳам ягона тўғри, оқилона қарор қабул қила олиш қобилият соҳибига айланди. Бизнингча, унинг ана шу ноёб шахсий фазилатлари салтанат иқтисодий қудратини юксалтиришда муҳим роль ўйнади. Биринчидан, унинг қаттиққўллиги давлат мулкини, хазинани очкўз, хиёнаткор кимсалар тажовузидан асради. Иккинчидан, унинг ҳар қандай оғир вазиятда катта ақл билан муаммонинг ягона тўғри ечимини топа билиш қобилияти эса мулкни узлуксиз кўпайтириш имкононини берди. Темур салтанат мулкини кўпайтиришга ёрдам берадиган барча усуллардан моҳирлик билан фойдаланди: ҳарбий куч, дипломатия, кучли назорат ва рағбатлантириш чоралари.\nАгар Буюк Темур ҳаётини ва босиб ўтган тарихий йўлини диққат билан таҳлил қилсак, Мовороуннаҳрни мўғуллар истибдодидан холос этишга қаратилган барча ҳаракатлари ҳам, уни кенгайтириш учун бошқа юртларга юришлари ҳам мафкуравий мақсадларни назарда тутмаган. Уларнинг барчаси моддий манфаатни кўзлаган ва фақат битта мақсадга – салтанатни бойитиш, унинг мулкини кўпайтиришга йўналтирилган эди. Бошқача сўзлар билан ифодалаганда, уларнинг барчасининг замирида иқтисодий манфаатлар, яъни, мулкни кўпайтириш, юрт хазинасини бойитиш учун ресурсларга эгалик қилиш иштиёқи ётган. Амир Темурнинг мулкка, хазина бойлигига бу қадар эътиборли бўлиши, ҳаттоки уларни салтанат ҳаётининг таянчи, унинг тириклигини таъминловчи восита эканлиги тўғрисидаги ақидаларини кенг ва чуқур ёритиш орқали биз бағоят кўп тортишувларга сабаб бўлиб келаётган муҳим тарихий жумбоқни ечишга уриниб кўрмоқчимиз.\nАмир Темур тўғрисида ёзилган асарларни ва уларни яратган муаллифларни шартли равишда икки гуруҳга бўлиш мумкин. Биринчиси Амир Темурни Мовороуннаҳр халқининг холоскори, яратувчи, бунёдкор шахс сифатида кўкларга кўтаради, унинг жамият олдидаги хизматларини юксак баҳолайди. Иккинчиси унинг жамият ривожланишидаги ролини камситиб, забт этувчи, тажовузкор, вайронкор шахс сифатида тасвирлашга урғу беради. Масаланинг қизиқ томони шундаки, ҳар иккала томон ҳам ўз нуқтаи назарларини рад этиб бўлмайдиган тарихий фактлар билан далиллайди. Шу боис асли ҳақиқат ким томонда, деган саволга жавоб топиш муҳим аҳамият касб этади. Бизнингча, ушбу саволга адолатли жавобнинг илдизини иқтисодий манфаатлар тугунида ахтариш керак.\nФикримизча, АмирТемурни бошқа мамлакатлар ҳудудларини эгаллаб олишга ундаган шарт-шароитларни ва унинг асл сабабларни аниқлаштириш жуда муҳимдир. Соҳибқиронинг Мовороуннаҳрни истилочилар истибдодидан озод қилишга қадар бўлган барча ҳаракатларини иқтисодий мустақилликка эришиш, юртда тинчлик ўрнатишга қаратилган буюк хизмат сифатида баҳолаш адолатдан. Лекин аппонентлар мамлакат мустақилликка эришгандан кейин бўлган бошқа мамлакатларга юришларни қоралайдилар.\nАмир Темурнинг бошқа юртларга нисбатан тажовузкор ҳаракатларининг асосий сабаби нимада эди: босиб олинган ҳудудларнинг аҳолисини тушкунликка маҳкум этиш, шунчаки сиёсий ирода ва шон-шарафга интилиш ёки бошқа бизга маьлум бўлмаган ҳар қандай истак ва рағбатларми? Бизнингча, Буюк Темурни Мороуннаҳр мустақилликка эришгач, бундай ҳаракатларга ундаган асосий рағбат – бу мамлакатнинг иқтисодий манфаатлари эди. Айнан ана шу манфаатлар йўлида Амир Темур иқтисодиётда кўлам самарасини юзага келтириши шарт эди. Кўлам самарасига эришиш Мовороуннаҳр ҳудудини кенгайтиришни тақазо этди. Шу сабабли Амир Темур Эрон, Ироқ, Афғонистон, Шимолий Ҳиндистон, Кавказорти, Миср, Туркия, Олтин Ўрда ҳудудларига ғалабали юришларни амалга оширди. Кўплаб амалга оширилган ҳарбий юришлар натижасида у Осиёнинг катта ҳудуди ва Кавказнинг бир қисмини ўз ичига олган улкан салтанатни барпо қилди. Буларнинг барчаси Мовароуннаҳрдаги феодал тарқоқликка барҳам берди, ҳудудда ишлаб чиқарувчи кучларнинг, товар-пул муносабатлари, савдо, ҳунармандчилик ва умуман иқтисодиётни ривожланиши, ишлаб чиқаришни ихтисослаштириш ва меҳнат тақсимотини такомиллаштириш учун энг яхши шароитлар мавжуд бўлган йирик марказлашган давлат яратилди. Шу зайлда Амир Темур салтанатида кўлам самараси юзага келди ва ундан иқтисодий тараққиёт йўлида унумли фойдаланиш учун реал шарт-шароит вужудга келди. Амир Темур Империясига бирлашган мамлакатларда яратилган товар ва хизматларнинг ялпи умумий ҳажми, ушбу мамлакатлар алоҳида мустақил давлат сифатида якка ҳаракат қилганда яратиши мумкин бўлган умумий маҳсулот ҳажмидан сезиларли даражада кўп эди. Бизнинг ушбу мантиқий хулосамизни тасдиқловчи аниқ рақамлар йўқ, албатта. Лекин салтанат ҳудудида кўлам самарасининг таъсири остида савдо-сотиқ ишларининг ривожланиб кетгганлигини, маҳсулот турларининг кўпайганлигини ва ҳажмининг ошганлигини, рақобат муҳитининг кучайганлигини, ташқи алоқаларнинг кенгайлигини далилловчи маълумотлар бор.\nХулоса қилиб айтганда, Амир Темурнинг йирик марказлашган давлатни бунёд этишга қаратилган тинимсиз меҳнатлари салтанат таркибига қўшимча равишда киритилган мамлакатларнинг иқтисодий тараққиётига ҳам ижобий таъсир кўрсатди. Тарихда укмдорнинг янада кенгроқ мулоҳазалари маълум бўлиб, бу уни доимий ҳарбий юришларга ундаган бўлиши ҳам мумкин: "Бутун ер юзида иккита шоҳ бўлиши мумкин эмас". Қандай бўлмасин, Темур фалсафасининг моҳияти дунёда иқтисодий ресурсларга эгалик қилиш мақсадида бир-бири билан рақобатлашувчи икки шоҳ бўлмаслиги керак. Ўшанда ер юзида тинчлик ва осойишталик ҳукм суради, инсониятни бир неча марта йўқ қилиб юбориши мумкин бўлган қурол-яроғ пойгаси ҳам буткул барҳам топади.\nАмир Темурнинг кўлам самарасини юзага келтиришга қаратилган ушбу ўйлари ва интилишлари ўзининг якунини топганда, эҳтимол инсоният дунё миқёсидаги ягона марказлашган давлат остида бирлашишга муваффақ бўлган бўлар эди. Тасаввуримизга эркинлик бериб, фараз қилайлик, дунё бўйича битта давлат, битта пойтахт ва битта демократия йўли билан сайланган ҳукмдор бўлса, дунёнинг барча мамлакатлари халқларининг фаровонлиги учун тенг даражада ғамхўрлик кўрсатилса, ядро ҳалокати хавфидан холос бўлган дунёнинг барча мамлакатлари халқлари қанчалик бахтли бўлишини кўз олдимизга келтиришимиз мумкин. Афсуски, Соҳибқирон қалбининг сирлари биз учун жумбоқ бўлиб қолди, унинг истаклари охиригача амалга ошмади ва инсоният бундай ноёб тажрибани синаб кўриш бахтидан маҳрум бўлди.\nЮқорида бошлаган фикримизнинг мантиғини давом эттирсак, Амир Тимурнинг салтанатни кенгайтириш йўлида бошқа мамлакатларга ҳарбий юришларини вайронкорликка йўниш, уни тажовузкорликда айблаш адолат тарозисининг бузилишига сабаб бўлади. Баръакс, ўзининг иқтисодий тафаккури билан бутун дунё миқёсида кўлам самарасини вужудга келтириш, кишилик жамиятини қирғинбарот уруш ва беҳуда қон тўкиш азоб-уқубатларидан батамом қутқариш пайида бўлган Амир Темурни мамлакатлар ўртасидаги низо ва зиддиятларни батамом бартараф этиш, дунёда тинчлик ва осойишталикни қарор топтириш ғоясининг бунёдкори сифатида талқин этишга барча асосларимиз бор. Тезисимизнинг тўғрилигини битта тарихий факт билан изоҳламоқчимиз. Манбаларнинг гувоҳлик беришича, Амир Темур ҳарбий юриш қилиб борган юрт аҳли Империя таркибига қўшилишни тинч йўл билан ихтиёр қилса, ҳукмдор ушбу юрт халқига нисбатан жуда яхши муносабатда бўлган, юртни ободонлаштириш ва тинчлик-осойишталик ишларига ёрдам кўрсатган. Хулоса қилиб айтганда, Соҳибқирон салтанатни кенгайтириш муаммоларини ҳал қилганда, ўзга мамлакатларни вайрон қилиш мақсадида эмас, балки Империянинг иқтисодий манфаатларидан келиб чиққан ҳолда иш тутган.\nБошқа босқинчилардан фарқли равишда, Амир Темур фатҳ қилинган ҳудудлардаги халқларнинг турмуш шароитини яхшилашга доимий эътибор бериб келган. Шу ерда, "... энг мустаҳкам давлат тузилмасига эга ҳукмдорлар ўзига бўйсунган халқларининг урф-одатлари ва қонунларига ҳурмат билан қараган, уларга ўзини ўзи бошқариш ҳуқуқини берган ва давлатнинг асосий функцияларини солиқларни ундириш, савдо муносабатлари ва тинчликни сақлаш билан чеклашга қодир бўлган империялар эди", деган фикрни келтириш ўринли. Ана шу тамойилларга риоя қилган ҳолда иш тутган Амир Тимур қудратли, иқтисодий тараққиётга юз тутган Империя барпо этиш шарафига муяссар бўлди.\nАмир Темур қўшинидаги ҳарбийларга, барча даражадаги давлат хизматчиларига, шунингдек, ҳарбий саркарда, амирларга тўланадиган маошни белгилаш молиявий сиёсатидаги табақалаштириш асосида рағбатлантириш ва моддий мукофотлаш тизими бугунги кун амалиёти учун ҳам ўта фойдалидир. Нисбатан юқорироқ натижа берувчи меҳнатни юқори маош билан тақдирлаш, уни рағбатлантириш иқтисодий юксалишнинг асосий шартидир. Иқтисодиётни тараққий эттиришнинг ушбу тамойилидан Амир Темур ўз салтанатининг иқтисодий мавқеини мустаҳкамлашда унумли фойдаланди.\nБуюк Темур қўшинининг асосий қисми кўчманчилардан иборат бўлганлиги сабабли, улар от, қўй, туя ва бошқалар ёрдамида моддий бойлик қийматини белгилашган. Шундан келиб чиқиб, жангчининг маоши унинг миниб юрган отнинг нархи билан белгиланар эди. Пиёда аскарлар ва хизматчилар (отлиқлар, махсус хизматчилар, чодирлар) 100 дан 1000 тагача от нархларида маош олишган. Шунингдек, ҳарбийларнинг жанговар маҳорати учун мукофотлар, маошларнинг оширилиши, ўлжа тақсимотидаги улушларнинг кўпайиши, унвон юксалиши, туғ бериш ва ҳоказолардан иборат бўлган.\nАмир Темур ҳунармандчилик, савдо-сотиқ, қишлоқ хўжалигини ривожлантириш, саройлар ва меъморий ёдгорликларни қуриш, шаҳар ва қишлоқларни ободонлаштириш, улкан Империясидаги музофотлар ўртасидаги иқтисодий алоқаларни кучайтиришга катта аҳамият берди. Амир Темурнинг пул-кредит сиёсати алоҳида эътиборга лойиқ. Тангалар асосан иккита қиймат кўринишида зарб қилинган: танга деб номланган - оғирлиги 6 граммга тенг ва танганинг тўртдан бир қисми 1,5 граммга тенг бўлган, “мири” деб номланган майда кумуш тангалар. “Мири” атамаси шубҳасиз, Темурнинг "Амир" унвонидан келиб чиққан. Истеъмол товарлари савдосида юқорида қайд этилган иккита номиналга қўшимча равишда майда чакана савдо учун мис тангалар ишлатилган. Ушбу ёндашув савдо-стиқ ва айирбошлаш ишларида ката қулайликлар яратиш имконини берди.\nСоҳа мутахассислари томонидан Амир Темур номи билан зарб қилинган тангалардаги герб учта майда ҳалқалардан иборат эканлиги аниқланган. Испания қироли элчиси Р.Н.Клавихонинг сўзларига кўра, бу белги Амир Темур учта қитъанинг ҳукмдори бўлганини англатган. Амир Темур давридаги тангалар геометрик гўзаллиги ва ажойиб дизайни билан ажралиб туради, бу эса Мовароуннаҳр ва Хуросон зарбхоналаридаги усталарининг юқори даражадаги саноат маданияти ва санъатидан далолат.\nАмир Темур давлатида суғориладиган деҳқончилик билан бирга дашт кўчманчи ва яйлов-чорвачилик, қўйчилик, отчилик ва овчилик ривожланди. Қизилқумнинг кенг ҳудудлари туялар боқишга ихтисослашган эди.Кўпгина кишилар паррандачилик ва деҳқончилик билан машғул эдилар. Солиқ имтиёзлари бериш, бузилган суғориш тизимларини тиклаш ёки янгиларини қуриш ва ҳоказолар орқали аҳолининг иқтисодий ва ишлаб чиқариш фаолияти давлат томонидан кучли қўллаб-қувватланди ва рағбатлантирилди. Энг муҳими, аҳолининг иқтисодий фаоллиги кишилар даромадларининг ўсишига ва унинг сотиб олиш қобилиятига ижобий таъсир кўрсатди. Уй-жой шароитларини яхшилаш аҳолининг асосий мақсад-истагига айланди, Мовароуннаҳр ҳудудида янги шаҳар ва қишлоқлар барпо этилди. Пойтахтда ва бошқа йирик шаҳарларда Буюк Ипак йўлининг карвонлари томонидан бошқа мамлакатлардан олиб келинган товарлар фаол савдо-сотиқ предметига айланди. Булар мўйналар, кулолчилик буюмлари, зираворлар, маржонлар, косметика воситалари, шифобахш ўтлар ва бошқалар. Фаол равишда қорамол ва бошқа ҳайвонлар турлари кўпайди. Маҳаллий ҳунармандлар юқори сифатли чарм ва жун маҳсулотларини ишлаб чиқариш санъатига эришдилар. Озиқ-овқат бозори сут ва гўшт маҳсулотлари билан тўлдирилди, балиқчилик ривожланди. Шаҳар аҳолиси ва қишлоқ аҳолисининг яқин иттифоқ ва иқтисодий ҳамкорлиги, ҳунармандчилик, қишлоқ хўжалиги ва карвон савдосининг тез ва ўзаро боғлиқ, мутаносиб ривожланиши натижасида Темур империясининг қудрати ошиб, халқ фаровонлигининг ўсишини таъминлайдиган ўзига хос иқтисодий салоҳият вужудга келди.\nУчта иқтисодий таркиб – шаҳарсозлик, қишлоқ хўжалигидаги ишлаб чиқариш ва савдо бир-бирини тўлдириб, уларнинг ўзаро ҳамкорлиги кучайди. Натижада давлат ва одамлар зарур эҳтиёж маҳсулотлари билан таъминланди, аҳолининг ижтимоий фойдали меҳнат билан шуғулланиш имкониятлари кенгайди, мамлакатда тинчлик, осойишталик қарор топиб, ишлаб чиқариш кучлари ақл бовар қилмайдиган даражада ривожланди.\nШарқ ва Ғарбни боғлайдиган энг муҳим савдо йўллари Мовароуннаҳр ҳудудидан ўтган. Натижада, бутун Осиё қитъасининг кўплаб давлатлари ва Европанинг муҳим қисми Темур империясининг сиёсий, иқтисодий, ҳарбий, маданий алоқалари ва манфаатлари учун хизмат қилишга жалб қилинди. Моварауннаҳрда ишлаб чиқарувчи кучларнинг жадал ривожланиши ва иқтисодий ўсиши учун жуда қулай вазият яратилди. Академик А. Асқаров ўзининг "Ўзбек халқининг пайдо бўлиши тарихи" китобида тарихий далилларни чуқур таҳлил қилиш асосида "... Амир Темур ва Темурийлар даврида Мовароуннаҳр ва Хуросонда сиёсий ва этник вазият барқарорлашди", деган муҳим хулосага келади. Бизнинг фикримизча, айнан сиёсий барқарорлик ва ноёб этник вазият, Буюк Темурнинг улкан саъй-ҳаракатлари туфайли эришилган. Давлатлараро алоқаларнинг ривожланиши ва мустаҳкамланиши, кенг миқёсдаги ишлаб чиқарувчи кучларнинг бирлашуви иқтисодий тараққиёт учун қулай шароитни вужудга келтирди. Бу эса, ўз навбатида, аҳоли кенг қатламлари иқтисодий фаоллигининг ошишига, давлатнинг иқтисодий салоҳияти ва одамлар моддий фаровонлигининг ўсишига ёрдам берди.\nМовароуннаҳр ва Хуросонда иқтисодиёт ҳамда ишлаб чиқарувчи кучларнинг юқори суръатлар билан ривожланиши ишлаб чиқаришнинг янада кенгайиши ва марказлашуви, унинг сифат жиҳатидан яхшиланиши капиталистик ишлаб чиқариш элементларининг шаклланишига ёрдам берди. Масалан, Бухорода, Марвда (Наршахи-ал-Утби асари) ишлайдиган тўқув корхоналари - "байтуттироз"ларда оддий фуқаролар, чорикорлар, асирлар, қуллар – ёлланма ишчилар сифатида ишлашган ҳамда бундай ишлаб чиқариш жараёни дастлабки феодал кооперативларига мисол бўла олади. Ўрта асрларда Самарқандда қурол-яроғ ишлаб чиқариш корхоналар орасида йирик ишлаб чиқарувчилар тоифасига кирар эди (Клавихонинг 1404 - 1405 йиллардаги асари). Давлатнинг йирик устахоналаридаги ишлаб чиқаришнинг ташкил қилиниши асосида оилавий кооперативларда ҳам меҳнатни ташкил этиш тажрибаси қўлланилган ва шу орқали дастлабки капиталистик институтлар қужудга келган. Шундай қилиб, Ўрта Осиёда реал муҳитда кичик ҳунармандчилик маҳсулотлари ишлаб чиқаришда ва турли оилавий ҳамкорлик институтларида капиталистик ишлаб чиқаришнинг пайдо бўлиши учун шарт-шароит этилди.\nАмир Темур ўзининг “Рости-русти” шиорининг моҳиятига мос келадиган ва солиқ тўловчилар манфатини ҳимоя қилишга қаратилган адолатли, аниқроғи ўта аолатли, ибратга лойиқ солиқ тизимини яратди ва унинг ҳаётга жорий қилинишини изчил назорат қилди. Манбаларнинг гувоҳлик беришича, Амир Тимур ҳар хил баҳона ва сабаблар билан халққа солиқлар солишга қатьиян қарши бўлган. Бундан ташқари, у халқни бир неча марта айрим солиқларни тўлашдан озод ҳам қилган. Оғир вазият юзага келганда халқнинг солғини ўз ҳисобидан тўлаган, етмаган қисмига ҳаттоки рафиқасининг зеб-зийнатларини ҳам қўшиб берган. Тан олиш керак, бу тарихда бўлмаган, лекин Амир Темур журъат этган иқтисодий воқелик. Ушбу сиёсат салтанат иқтисодиётини юксалтиришда икки томонлама ижобий самара берди. Биринчидан, меҳнат аҳлининг ҳаёт фаровонлиги ортиб, даромадлари кўпайди, давлат сиёсатидан розилиги кучайди, янада кўпроқ меҳнат қилишга рағбатлантирилди. Иккинчидан, аҳолининг кўпайган даромадлари бозорни жонлантиришга, талабни оширишга катта туртки берди, натижада иқтисодий тараққиёт учун ўта муҳим мультипликатив самара юзага келди.\nСалтанатнинг пойтахтида қурилиш ишларининг кенгайганлиги, ҳунармандчилик ва савдонинг гуллаб-яшнагани ижтимоий ҳаётда кескин бурилиш бўлганини акс эттиради. Биноларнинг зичлиги, кўп қаватли уйларнинг мавжудлиги, уйларнинг катта қисмида ҳовлиларнинг бўлмагани, гавжум дўконлар ва устахоналар, кўчаларнинг торлиги, уларнинг баъзилари тепа қисмида иккинчи ва учинчи қаватларни қуриш учун тўсиқлар билан тўсиб қўйилгани ва олд даҳлизларнинг кенглиги шаҳарда иқтисодий муҳит тобора яхшиланиб борганлигидан далолат беради. Шаҳарнинг бой аҳолиси ўз ерларининг бир қисмини даромад олиш мақсадида дўконлар ва устахоналар учун ажратган, шубҳасиз, қимматбаҳо декорация ва ҳайкалтарошлик намуналари билан безатилган тантанали хоналарнинг мавжудлиги уй эгаларининг жамиятдаги мавқеини белгилаган.\nXV аср ва XVI асрнинг биринчи чорагида иқтисодий ҳаёт ҳунармандчилик ва товар-пул муносабатларининг ривожланишида намоён бўлди. Маҳсулот ишлаб чиқариш, айниқса, кенг истеъмол товарлари ишлаб чиқариш ҳажми ўсди. Товар-пул муносабатларига шаҳарларнинг ва қисман қишлоқ аҳолисининг кенг қатламлари жалб қилинди. Манбаларда таъкидланишича, Темурийлар давридан олдин ва ундан кейин, Ўрта Осиёнинг Россияга қўшилишигача, товар-пул муносабатлари ушбу даврдаги каби ривожланмаган.\nМовароуннаҳр ҳамда Хуросоннинг катта-кичик шаҳарларида савдо, ҳунармандчилик маҳсулотлари ишлаб чиқаришнинг жадал ривожланиши натижасида аҳолининг ижтимоий ва саноат табақаланиши янада чуқурлашди. Янги бозорлар, карвонсаройлар ташкил этилди, ихтисослаштирилган савдо тармоқлари, устахоналар ва дўконлар кенгайтирилди. Ёғоч, чарм, заргарлик буюмлари, қоғоз ва сопол буюмлар, ярим ипак ва ипак матолар, қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари ва уларни қайта ишлаш турларининг кенгайиши, ортиб бораётган ички ва ташқи эҳтиёжлар таъсири остида Марказий Осиёнинг Хитой, Ҳиндистон,Эрон, Олд Осиё, Россия давлати билан савдо-иқтисодий алоқалари кучайиши натижасида (Клавихо томонидан қайд қилинган) тўқув маҳсулотлари ишлаб чиқариш географияси сезиларли даражада кенгайди. Тадқиқотлар шуни кўрсатадики, "Ўрта Осиёда капиталистик ишлаб чиқаришнинг асоси маҳаллий аҳолида ўсиб чиққан ўзига хос, тубжой кишилар эканлиги – бу ҳақиқатдир. Ушбу ҳудудда капиталистик тўқимачилик ишлаб чиқаришининг шаклланиши кўп асрлик ижтимоий-иқтисодий ва техник жараёнларнинг самараси эди”. Бу даврда қурилиш, архитектура, рассомчилик ва миниатюра санъати ривожланди.\nШаҳар зодагонлари шаҳарни ташкил этувчи аҳоли бўлиб, шаҳар маданиятининг ривожланишини белгилаб берган. Самарқанд ҳудудида сезиларли даражада ўсиш, қурилиш зичлигининг ошиши, бой хонадонлар сонининг кўпайиши кузатилган. Фуқаролар фаровонлигининг ошиши санъат ва ҳунармандчиликнинг гуллаб-яшнашига сабаб бўлган.\nЁзма манбаларда чакирлар, яъни зодагонлар ҳамда савдогарларнинг хизматига ёлланган ҳамда маош олган жангчилар тўғрисида эслатиб ўтилган. Ўзига тўқ хонадонларнинг хизматкорлари, қуллари ва чўрилари бўлган ва уларни сақлаш қимматга тушган, лекин улар хонадонга ҳеч бир даромад келтирмаган. Фуқароларнинг уйлари меъморлар раҳбарлиги остида профессионал қурувчилар томонидан қурилган. Шаҳарнинг бой аҳолиси ипак матолардан тикилган қимматбаҳо кийимлар кийишган, уларнинг кийимлари кумуш ва олтиндан ясалган заргарлик буюмлари, қимматбаҳо тошлар билан безатилган.\nЮқорида зикр этилганларнинг барчаси Амир Темир салтанатида содир бўлган иқтисодий жараёнларнинг кенг кўлами, ишлаб чиқариш кучларининг тараққий этиш даражаси хусусида ашёлар билан далилланган хулосалар чиқариш учун асос бўлади.\nХулоса. Амир Темур ўз Империяси ҳудудида ишлаб чиқариш кучларини ва ижтимоий ишлаб чиқаришни мисли кўрилмаган даражаларга кўтаришга эришди. Меҳнат аҳлини жтимоий фойдали ишга жалб этиш ва мамлакатлараро товар айирбошлашни кучайтириш орқали у юртда серобликни таъминлади. Ушбу муваффақиятларнинг замирида Соҳибқироннинг ноёб фазилати – ҳар қандай оғир вазиятда ҳам иқтисодий муаммонинг тўғри ечимини топа олиш қобилияти ётибти. У иқтисодиёт соҳасида янги назариялар яратмади. Лекин элу-юртни иқтисодий тараққиётнинг янги, юксак марраларига бошлаб бориш асосида қандай натижаларга эришиш мумкинлигини амалда исботлаб берди. Шу сабабли Амир Темурни ўзининг юксак иқтисодий тафаккурига таянган ҳолда доно иқтисодий сиёсатни шакллантириш ва ўз салтанатида уни амалиётга жорий этиш, ундан унумли натижа олишдек глобал муаммоларни ҳал қилиш шарафига муяссар бўлган шахс сифатида забардаст иқтисодчи, деб баҳо беришга ҳақлимиз. Чунки ҳар қандай назария охир-оқибатда амалиётни ривожлантиришга хизмат қилувчи ва унинг йўлини ёритиб берувчи ёруғ юлдуздир.\nБуюк Темурнинг бой иқтисодий меросини ўрганиш, айниқса унинг улкан империяни иқтисодий юксалтиришдаги ибратли тажрибасининг илмий таҳлили биз учун жуда фойдали. У бизга аждодларимизнинг асл ватани Ўзбекистонда иқтисодий тараққиётнинг кўплаб муҳим муаммоларини ҳал этишда, замонавий шароитда кўлам самарасини юзага келтиришда, ишлаб чиқариш кучларини ривожлантиришнинг узлуксизлиги ва барқарорлигини таъминлашда сабоқ манбаи бўлиб хизмат қилади.\nиқтисодиёт фанлари доктори, проффессор,\nСамарқанд иқтисодиёт сервис институти\nБобурийларнинг солиқ сиёсати\nХВЖ: Ўзбекистон ўз олдига қўйган мақсадларга эришади\nҚашқадарё вилоятининг салоҳиятини рўёбга чиқариш


Amnesty делегацияси 2004 йилдан буён Ўзбекистонга илк бор ташриф буюрмоқда — Sof.uz\nЖАҲОН 20,932,869 13,797,725 749,633\n22.05.2018 05:31 1 Ўзбекистон\nAmnesty International делегацияси 2004 йилдан буён илк марта 22−25 май кунлари Ўзбекистонга ташриф буюриб, қатор расмий шахслар билан учрашади. Бу ҳақда халқаро ҳуқуқни ҳимоя қилиш ташкилотининг таҳририятга юборилган матбуот релизида сўз боради.\nАдлия вазирлиги ва Ички ишлар вазирлиги Amnesty International ташкилотининг Шарқий Европа ва Марказий Осиё бўйича директори Мари Стразерс ва унинг ўринбосари Денис Кривошеев ва бошқалар ўрин олган делегацияни қабул қилишга тайёр эканликларини тасдиқлади.\nМари Стразерс Ўзбекистоннинг сўнгги бир ярим йил ичидаги ижобий қадамлари, жумладан қийноқларга чек қўйиш борасидаги одимларини қайд этди.\nAmnesty International бир қатор тавсияларни тайёрлади. Жумладан, сиёсий мотивлар бўйича жиноий ишларни тўхтатиш ва барча таъқиб қилинганларни реабилитация қилиш, ўтмишда содир этилган инсон ҳуқуқларига қарши жиноятларни холис ва самарали тергов қилиш тавсия қилинмоқда.\nСўнгги марта Amnesty International расмий вакили Ўзбекистонга 2004 йилда, Тошкентда AI «Оналар ўлим жазоси ва қийноқларга қарши» ўзбек ҳуқуқ ҳимояси ташкилоти ҳамкорликда ташкил этган халқаро конференцияда иштирок этиш учун келган эди.\n2017 йил июлида ташқи ишлар вазири Абдулазиз Камилов Ўзбекистон халқаро ҳуқуқни ҳимоя қилиш ташкилотларини қабул қилишга тайёр эканини маълум қилган эди. Сентябрда эса Тошкентга Human Rights Watch делегацияси ташриф буюрди.\nHuman Rights Watch инсон ҳуқуқлари Amnesty International\nБугун, 17:49 2777\nБугун, 00:04 1571\nБугун, 12:10 655 Жаҳон\nБугун, 10:23 1115\n11.08 17:37 380 Ўзбекистон


КАСАЛЛИК ЎЗ ВАҚТИДА АНИҚЛАНМОҚДА - «ХАЛҚ ОВОЗИ» - Тожикистон Республикаси Ҳукуматининг ӯзбек тилидаги расмий нашрияси\nКАСАЛЛИК ЎЗ ВАҚТИДА АНИҚЛАНМОҚДА\nЧоп этилган 15 Январ 2015\tКӯришлар: 1578\nМамлакат Соғлиқни сақлаш ва аҳолини ижтимоий ҳимоялаш вазирлиги Тожикистон Республикаси Президенти топшириқларини ижро этиш учун миллий дастурлар доирасида аҳолига тиббий хизмат кўрсатиш сифатини яхшилаш, жумладан, юрак ишемик касаллиги, саратон, жароҳат олиш, қандли диабет, гиёҳвандлик ва сил касалликларини ўз вақтида аниқлаш ҳамда даволаш учун интилиб келмоқда.\nАйни пайтда мамлакат тиббий муассасаларида аҳолига тиббий ёрдам кўрсатиш сифатини яхшилаш мақсадида 10 та компютер томографияси, 6 та магнит-резонанс томография, 5 та ангиограф, 6 та маммограф, 19 та эндовидеожарроҳлик ускунаси, 16 та қонни тозалаш ускунаси (диализ)дан фойдаланилмоқда.\nБу ҳақда ўтган йил фаолияти натижаларига бағишланган матбуот анжуманида мамлакат Соғлиқни сақлаш ва аҳолини ижтимоий ҳимоялаш вазири Нусратулло Салимзода маълумот берди.\nШунингдек, қандли диабет билан оғриш ҳолатлари болалар орасида ҳам ошиб бораётгани ҳақида сўз юритилди. Маълум бўлишича, 400 нафар болакай ушбу касалликка чалинган. «Нима учун кичкинтойларда бу касаллик кузатилмоқда?» - деган саволга: «Бунинг асосий сабаби ирсиятдир. Яъни, ота ё она шу касаллик билан оғриган бўлса, боланинг ҳам қандли диабетга чалиниши эҳтимоли ошади»,- дея таъкидлади Нусратулло Салимзода. Чунончи, 1 ва 2 гуруҳли қандли диабет билан оғриган беморларни инсулин ва қондаги қанд миқдорини камайтирувчи дорилар билан таъминлаш мақсадида ХОУП лойиҳаси орқали 5,4 миллион Америка доллари ҳажмида инсулин ва бўқоқ касалликлари учун левотироксин харид қилинган бўлиб, бу дори-дармон воситалари жорий йилнинг июн ойигача етади.\nОна ва бола саломатлигини ҳимоялаш Тожикистон Республикаси Ҳукумати ижтимоий соҳаси ҳамда Соғлиқни сақлаш ва аҳолини ижтимоий ҳимоялаш вазирлигининг муҳим масалаларидан бири саналади. Мамлакат Ҳукумати 2015 йили болалар ўлимини учдан иккига ва оналар ўлимини тўртдан уч бараварга камайтиришга вазифадор этилган. Таъкидлаб ўтиш жоизки, сўнгги ўн йилликда болалар ўлими 2,5 ва оналар ўлими ҳолатлари 3 баравар камайган. Ўтган 2014 йили мамлакат бўйлаб 231 минг туғилиш ҳолати қайдга олинган бўлса, 71 аёл туғруқ пайтида оламдан ўтди. Республикада оналар ва болалар саломатлигини яхшилаш дастурининг амалга оширилиши доирасида бу кўрсаткични янада камайтириш чора-тадбирлари қўлланилмоқда. Шу мақсадда Осиё Тараққиёт Банкининг 180 минг Америка доллар ҳажмидаги маблағи эвазига Рашт ноҳиясининг Навобод шаҳарчаси минтақавий касалхонаси қурилиб, ҳозирги замон ускуналари билан жиҳозлантирилди. Чунончи, оналар ва болаларга тиббий хизмат кўрсатишни яхшилаш доирасида Япония Ҳукумати томонидан Хатлон вилоятининг А. Жомий, Вахш, Ж. Румий ва Шаҳритуз ноҳиялари туғруқ бўлимлари 595 мингдан зиёд маблағга зарур ускуналар билан таъминланиб, айни пайтда фаолият юритмоқда.\n2014 йилнинг сентябр ойида фалаж беморлигига дучор бўлган болаларни даволаш маъракаси ўтказилиб, натижада Душанбе шаҳри протез-ортопедия заводи давлат корхонаси томонидан 102 нафар бола ортезлар билан таъминланди ва 30 нафар фалажга чалинган болаларда жарроҳлик амалиёти ўтказилди. Шунингдек, фалаж касаллиги олдини олиш мақсадида 2014 йилнинг 14-18 апрели ва 19-23 майида то беш ёшгача бўлган болалар ўртасида Иммунизациялаш миллий кунлари ўтказилиб, тадбир 1 миллион 101 минг 399 болани қамраб олди.\nЎтган йил давомида 113 нафар туғма юрак касали бўлган болалар ангиокардиограф ташхисдан ўтказилиб, 146 нафар туғма юрак касаллигига гирифтор болаларда жарроҳлик амалиётлари ўтказилди. Сўнгги икки йил ичида 40 нафардан зиёд болада жарроҳлик амалиёти ўтказилиши учун 1 миллион 280 минг 655 сомоний ҳисобида маблағ сарфланди.\nШунингдек, бугунги кун технологиялари ривожланиб бораётгани ҳамда хорижий давлатлар билан соғлиқни сақлаш соҳасида яқин ҳамкорликларнинг йўлга қўйилаётгани сабабли ўтган йил юртимизда иккита жигар трансплантацияси жарроҳлиги амалга оширилди. Бу жарроҳликнинг бири 3 ёшли болада, иккинчиси эса 45 ёшли эркакда ўтказилди ва беморларга яқинлари жигарининг бир қисми олиб қўйилди.\nБугунги кунда саратон касаллиги сони кўпайиб кетаётганлиги ҳақидаги саволга Соғлиқни сақлаш ва аҳолини ижтимоий ҳимоялаш вазири Нусратулло Салимзода: «Бунга техника ва технологиянинг кундан-кунга ривожланиб бораётгани ҳам сабаб бўлмоқда. Саратон касали ҳамма даврда ҳам бўлган. Бироқ, уни бошланғич босқичида аниқлашнинг имкони бўлмаган. Бугунги кун технологиялари эса касалликни ўз вақтида аниқлаш ва даволаш учун қулай шароит яратмоқда», - деб жавоб берди.\nҚирқ чашманинг мўъжизаси\nТинчлик ва миллий бирлик асосчиси - Миллат пешвоси, Тожикистон Республикаси Президенти муҳтарам Эмомали Раҳмон Олий Мажлисга йўллаган Паёмида сайёҳлик соҳасига алоҳида эътибор бериб, ҳар томонлама ривожлантириш зарурлигини таъкидлаб ўтди. Жаннатмакон ўлкамизда сайёҳликни ривожлантириш мақсадида 2018 йилни Сайёҳлик ва халқ ҳунармандчилигини ривожлантириш йили, деб эълон қилди. Бу таклиф бир\nБугун: 20-09-2020 08:25:33


Марсело: Бу жамоадан бир умр қарздорман\n6 январь, 2022, 20:06\nТеглар:Марсело | Реал\nУ охиригача бор кучини бериб ўйнайди.\n"Реал"нинг бразилиялик ҳимоячиси Марсело кеча Испания кубогининг 1/16 финалидан ўрин олган “Алькояно”га (3:1) қарши ўйинда қўлга киритилган ғалабадан сўнг “Қироллик клуби”даги келажак фаолияти ҳақида гапирди.\n“Мен ҳар доим клуб учун бор кучимни берганман ва шартномам охиригача шундай қиламан.\nМен бу жамоадан бир умр қарздорман. Бу ерда кам ёки кўп ўйнаганимнинг аҳамияти йўқ. Муҳими, мени муваффақиятли карьерам бор ва аллақачон клуб тарихига кирганман. Мен Мадридга боримни беришда давом этаман”, - деди бразилиялик футболчи.\nЭслатиб ўтамиз, Марселонинг “Реал” билан амалдаги шартномаси шу мавсум охирида ўз ниҳоясига етади.\nМарсело "Реал"нинг тарихий рекордини такрорлади\nМарселога 4 та клубдан таклифлар бўлмоқда


Амстердам хотиралари\t1 января, 2014\nЭнг сара асарларини у Парижда битган эди…- дедингиз Сиз. Сўнг ўрнингиздан туриб, қўлингизни оби ҳаёт оқимига соласиз ва кафтингиз тўла сув билан юзингизни ювасиз…Атрофга боқасиз ва сўлим май ҳавосидан тўйиб симирасиз…Шу тоб ўйноқи, бир завқу зилол-шавқу шамол етиб келди ва пешонангизга оқиб тушган ўсик сочларингизга ўчашиб, уларни тўзғитди.\nҚарасам кўнглингиз чоғ, шоён бир кайфиятдасиз…\n-Бу дейман, сиз томонларда сартарош дегани анқонинг уруғими?!\nСиз менга таажжубланиб қарайсиз…\n-Сартарош борку-я,- инглиз тилида гапирасиз.Сўнг соқолингизни силаб,-шу десангиз Тургеневга жуда ўхшагим келади… Унга ўхшай деб, соқолниям, сочниям ўстиряпмиз…\nМен овоз чиқармай куламан.\n-Яшириб нима, шу ҳолингизда жуда Тургеневга ўхшаб кетдингиз- да!\n-Ростданми? Ундай… суюнтирманг кишини…\n— Қани?! Ошинг ҳалол бўлса кўчада е, деган экан, -дея қўлингизни скамейка четида турган сумкамга олиб бордингиз, кейин менга қараб,-хонимлар ойнаксиз юрмайди,дейишади, дея сумкам ичидан кузгуни олиб тикилдингиз. Сўнг хохолаб кулдингиз…\n— Ростдан Сиз айтган гапга жуда ишонгим келаяпти,-дейсиз cоқолингизни силаб-аммо жаноб Тургеневга шляпа билан плаш етишмай турипти-да…\nОтам ҳар йили ёз фаслида соғлигини тиклаш учун Қримга дам олгани борар эди. У ўша кезлар Қримда жуда урф бўлган қора палаш олиб қайтганди. Бу плашни “макентош” деб аташарди. Ўша плаш бирдан эсимга тушса. Онам акамга, плаш отангга тор келиб қолди, сен кий ўлим деса, акам “ ҳе, қайдаги гапларди айтасиз, у палаш-старамодный плаш онагинам,деб”, назарига илмаганди. Лекин онам ҳамон уни отамнинг шкафида сақларди. Негадир шу эсимга тушиб:\n-Топдим.- дедим мен. –Ҳув-в, ўша отам замонида кийилган бир палаш бор, онамга айтсам, уни Ҳолландистонга жўнатади.\n-Унда- дейсиз ҳозиржавоблик билан. -Битта ўша отам замонида кийилган шляпа ҳам қўшиб жўнатсалар…\n-Гап йўқ,- дейман мен.\nСиз эса шу атрофда турган бир ингичка ва текис таёқни қўлга олиб, уни ерга нуқиб:\n— Бу жаноб Тургеневнинг киборлар жамиятида урф бўлган муборак ҳасса-таёқлари бўла қолсин,- дейсиз.\n— Ажойиб ҳасса-таёқ, “макентош”плаш, отам замонида кийилган шляпа. Мана тайёр ўсиқ соч-соқолли жаноб Тургеневнинг нақ ўзлари бўлдингиз-қолдингиз.-дейман.\nЙўқ.- дейсиз.- Жаноб Тургеневга яна нимадир етишмаётгандай.\n-Топдим!-Дедим мен шошилиб.\nМен ерга чўкка тушиб ўтирдим, кейин ҳеч ким эшитмасин учун бармоқларимни лабимга олиб бориб кулдим.\n-Тинчликми?-Сиз ҳам менинг ёнимга чўкдингиз…\nМен эса ҳамон оғзимни ёпган кўйимда куламан.\n-Тинчликми? Ҳа бундай нималигини айтсангиз-у, менам сизга ўхшаб ичимда эмас, ташимда хандон отиб кулсам.\n-Шу бир яқин дугонам бор, Тошкентда.\n— У бу ерга “асотирлар” жўнатиб туради. Улар ичида чақалоқнинг ишлатилмаган сумаги ҳам бор. Ўшани қора бўёққа бўяб, лабингизга қўндириб олсангиз, жаноб Иван Сергеевич Тургеневнинг мукаммал сувратига айланасиз-қўясиз.\n-Во -хо –хо-хо. Во –хо-хо-хо….-Яйраб куласиз…


Энг фаол адолатчи аёл / ADOLAT ижтимоий-сиесий газетаси\nЭнг фаол адолатчи аёл\nЎзбекистон “Адолат” социал-демократик партияси тизимида анъанавий ўтказиб келинаётган “Йилнинг энг фаол адолатчи аёли” республика кўрик-танлови сафимиздаги хотин-қизларнинг ташаббускорлигини қўллаб-қувватлашга, уларнинг етакчилик қобилиятини оширишга, шу билан бирга, жамият ҳаётида мавжуд муаммоларни ҳал этишга доир таклифларни ўрганиш ва рўёбга чиқаришга хизмат қилмоқда. Бу муҳим жиҳатлар Халқаро хотин-қизлар куни байрами арафасида пойтахтимизда ўтказилган танловнинг республика босқичида ҳам ўз ифодасини топди. Таъкидлаш жоизки, опа-сингилларимиз жамият ҳаётининг барча жабҳаларида фаол иштирок этаётган бугунги кунда уларнинг фикри, ҳудудларда ечимини кутаётган масалаларга синчков назари, ҳаётий тажрибалари, ибратли ишлари амалий аҳамият касб этмоқда.\nТадбирнинг очилиш маросимида таъкидланганидек, мамлакатимизда хотин-қизларга оид давлат сиёсатининг ҳаётга изчиллик билан татбиқ этилаётгани бу борадаги ислоҳотлар кўламини янада кенгайтирмоқда. Шунингдек, аёлларнинг давлат ва жамият ишидаги иштирокини янада кучайтиришга алоҳида эътибор қаратиб келинмоқда.\nПрезидентимиз томонидан 2018 йилда қабул қилинган “Хотин-қизларни қўллаб-қувватлаш ва оила институтини мустаҳкамлаш соҳасидаги фаолиятни тубдан такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги фармон, “Ўзбекистон Республикасида оила институтини мустаҳкамлаш концепциясини тасдиқлаш тўғрисида”ги ҳамда “Ҳар бир оила — тадбиркор” дастурини амалга ошириш тўғрисида”ги қарорлар мисолида ҳам яққол кўриш мумкин.\nМамлакатимизда амалга оширилаётган истиқболли ўзгаришлар, тарихий ислоҳотларда юртимиз хотин-қизлари ҳам фаол иштирок этиб, халқ фаровонлигига ва она Ватан тараққиётига муносиб ҳисса қўшмоқдалар.\nҲозирги вақтда мамлакатимизда турли соҳа ва тармоқларда меҳнат қилаётган ишчи-хизматчиларнинг 45 фоизини хотин-қизлар ташкил этади. Жумладан, давлат ва жамоат ташкилотлари тизимида 1 минг 400 га яқин опа-сингилларимиз раҳбарлик лавозимларида меҳнат қилмоқда. Улардан 18 нафари сенатор, 19 нафари Олий Мажлис Қонунчилик палатаси депутати бўлиб, минг нафардан зиёд опа-сингилларимиз халқ депутатлари маҳаллий Кенгашлари таркибида фаолият юритмоқда.\nЎзбекистон “Адолат” социал-демократик партиясининг Сайловолди дастурида мамлакатимизнинг ижтимоий ва сиёсий ҳаётида хотин-қизларнинг тўлиқ ва тенг иштирокини таъминлаш, хотин-қизларнинг давлат органларининг барча бўғинларида қарор қабул қилиш жараёнидаги иштирокини кафолатлашга қаратилган устувор вазифалар ўз аксини топган. Бугунги кунга келиб сафдошларимизнинг 50 фоизини хотин-қизлар ташкил қилмоқда.\n— “Йилнинг энг фаол адолатчи аёли” кўрик-танловининг мақсади ҳам жамиятда аёлларнинг ролини янада кучайтириш ҳамда хотин-қизларни ижтимоий қўллаб-қувватлаш, партия сафидаги энг фаол, ташаббускор, жамоа ва оилада намуна кўрсатаётган аёлларни аниқлаш ва уларни муносиб рағбатлантириш, уларнинг ибратли ишларини оммалаштиришга қаратилган, — дейди партия Сиёсий Кенгаши Марказий аппарати хотин-қизлар ва ёшлар билан ишлаш бўлими мудири Райҳона Ўрмонова. — Танловнинг туман, шаҳар ва вилоят босқичларида турли касб эгалари бўлган 800 га яқин хотин-қизлар иштирок этди.\nўолибларни аниқлаш иштирокчилардаги ташаббускорлик, дунёқарашнинг ғоявий ва мафкуравий жиҳатдан мустаҳкамлиги, сиёсий саводхонлик, умумбашарий, миллий ва ижтимоий қадриятларни яхши ўзлаштирганлик, амалга оширган лойиҳалари, ҳамкорлик ишлари жамоатчилик томонидан эътироф этилишига оид маълумотларни таҳлил этиш ва баҳолаш асосида амалга оширилди.\nЎз ҳудудида ғолиб бўлган барча сафдошларимизнинг партия тизимида оммалаштирса бўладиган ибратли ишлари борлиги диққатга сазовор.\nКўрик-танловнинг якуний натижаларига кўра, Самарқанд вилояти иштирокчиси, журналист Наргиза Юнусова 1-ўрин, Қашқадарё вилоятидан Қарши туманидаги 69-умумтаълим мактаби ўқитувчиси Дилрабо Чориева 2-ўрин, Андижон туманидаги ахборот технологиялари ва сервис касб-ҳунар коллежи директори Жанона Раҳимова 3-ўринга сазовор бўлишди.\nўолиблар Ўзбекистон “Адолат” СДП Сиёсий Кенгашининг I, II, III даражали дипломи ҳамда қимматбаҳо совғалар билан тақдирланди. Шу билан бирга, кўрик-танловнинг бошқа барча иштирокчилари ўз иқтидор ва қобилиятига кўра турли номинациялар бўйича партиянинг фахрий ёрлиқ ва эсдалик совғалари билан рағбатлантирилди.\nТошкент вилояти босқичи ғолиби,\nЎзДЖТУ ҳузуридаги Ангрен академик лицейи ўқитувчиси:\n— 2018 йилда партиямизнинг “Таълим сифати — партия нигоҳида” лойиҳаси доирасида мактаб дарсликларидаги хатоликлар ва турли тиллардаги ўқув қўлланмаларидаги тафовутлар ҳамда бу китобларнинг сифат даражаси ўрганилди. Ангрен шаҳрида тузилган ишчи гуруҳ таркибида таълимдаги ушбу муаммоларни ўрганар эканман, яна бир савол туғилди. Дарсликлар сифатини ўргандик, хўш, ўқувчилар фойдаланаётган ўқув қуроллари сифати-чи? Тўғри, мамлакатимизда тадбиркорликка кенг йўл очилганлиги сабабли ўқув қуроллари тадбиркорлар томонидан истеъмолчиларга етказиб берилади.\nЎқув қуроллари бирор жиҳатдан болалар соғлиғига зарар етказмаслигини мутахассислар билан биргаликда ўрганиб кўрдикми? Дейлик, дафтарлардаги чизиқлар яхши кўринмаса, боланинг кўзига бу ҳолат қандай таъсир қилади, улар фойдаланаётган пластилинлар терида аллергик хусусиятлар уйғотмайдими? Юртимизда ўқув қуролларининг сифатини аниқлашга доир тегишли стандартлар белгиланганми?\nМаълумки, ўқув қуроллари сифат даражасини белгиловчи халқаро стандартлар мавжуд. Лекин ҳали юртимизда бунга доир стандартлар борлиги тўғрисида маълумот топа олмадим.\nШунинг учун танловда фарзандларимиз фойдаланаётган ўқув қуроллари сифатини партиямиз лойиҳаси асосида мутахассислар иштирокида ўрганиш таклифини илгари сурдим. Бундай ўрганишлар орқали ўқув қуроллари сифати меъёрлари бўйича стандарт қабул қилинишига замин яратилиши мумкин. Шу билан бирга, ўқувчиларда учраши эҳтимоли бўлган айрим касалликларнинг олди олинади.\nЯна бир масала. Маълумотларга кўра, дунёда йўл ҳаракати қоидалари бузилиши оқибатида ҳар йили юз минглаб одам вафот этар экан. Галдаги таклифим шу мавзуга доир бўлди. Яъни боғчаларда партиямиз ташаббуси билан ташкил этиб келинаётган шахмат-шашка майдончалари ёнида жойлардаги ички ишлар бўлинмалари билан ҳамкорликда йўл ҳаракати хавфсизлиги майдончалари ҳам барпо этилса, мақсадга мувофиқ бўлар эди. Бунинг натижасида фарзандларимизни болалигидан бошлаб қонунга итоаткорлик руҳида тарбиялаш, уларда белгилангпн тартиблар, қонун-қоидаларга амал қилиш зарурлигини сингдиришга эришамиз.\nжурналист, республика кўрик-танловининг 1-ўрин соҳиби:\n— Биз оилавий “Адолатчи”лармиз. Онам билан маслаҳатлашган ҳолда Тайлоқ туманида аёллар саломатлигини яхшилаш мақсадида “Жозибадор аёллар” спорт клубини ташкил этдик, соғлом овқатланиш саломатлик мезони эканлиги сабабли “Соғлом овқатланиш — саломатлик гарови” лойиҳасини кенг тарғиб этмоқдамиз.\nТанловга тайёргарлик кўрар эканман, “Адолат” партиясини сиёсий куч сифатида қандай тасаввур қиламан?”, “Партия фаолиятининг қайси жиҳатларига янада эътиборни кучайтириш зарур?” деган саволлар устида яна жиддийроқ ўйлаб кўрдим.\nБугунги кун талабларидан келиб чиқсак, партиянинг барча бўғиндаги тузилмалари, депутатлари мамлакатимиз тараққиёти йўлида ягона сиёсий платформада туриб ҳаракат қилишлари ҳар қачонгидан ҳам муҳим. Очиғини айтганда, биз сиёсий йиғилишларда БПТларнинг мавқеини, ишчанлигини ошириш лозимлиги ҳақида кўп такрорлаймиз. Лекин кутилган даражада натижа бўлмаяпти. Аввало, БПТларнинг аҳоли ўртасидаги ўрганишларида аниқланган муаммолар маҳаллий Кенгашдаги партия депутатлари томонидан тўлалигича ҳал этилиши, ижтимоий аҳволни ўнглашда БПТларнинг жамоатчилик назоратини кучайтириш зарур. Шу мақсадда маҳаллий Кенгаш депутатларининг қабулхоналарини айнан БПТларда ташкил этиш фойдадан холи бўлмайди. Шундагина депутатлар жойлардаги ижтимоий аҳволдан тўлиқ хабардор бўлиб, муаммоларни ўз жойида ҳозиржавоблик билан ҳал этиш имконига эга бўлади.\nЯна бир масала. Маълумки, давлатимиз раҳбари ташаббуси билан шаҳар, қишлоқ жойларда яшовчи аҳолининг кам таъминланган қатлами учун арзонлаштирилган уй-жойлар қурилмоқда. Партия дастуридаги вазифалардан келиб чиққан ҳолда ушбу замонавий турар жойларда қайта тикланувчи энергия манбалари жорий этилишини шарт қилиб қўйиш, бунинг учун архитектура ва қурилиш идоралари зиммасига аниқ вазифалар юклатишга эришиш зарур. Интернет хабарларидаги маълумотларга кўра, Хитойда 12 фоиз аҳоли қайта тикланувчи энергия ресурсларидан фойдаланар экан. Мамлакатимизда бу кўрсаткич 0.02 фоизга ҳам етмаяпти. Демак, “адолатчи”лар ушбу соҳада ҳам партиявий тарғиботлар билан чекланиб қолмасдан янада кўпроқ амалий ишларга ўтиши керак, деб ҳисоблайман.\nҚарши туманидаги 69-умумтаълим мактаби ўқитувчиси, республика кўрик-танловининг 2-ўрин соҳиби:\n— Бир неча йилдан буён педагогика соҳасида ишлаб, ёш авлодни ҳар томонлама баркамол этиб тарбиялаш ишига ҳисса қўшишга интилаяпман. Таълим йўналишига оид бир неча қўлланмалар ёздим, матбуот нашрларида ҳуқуқий мавзуда ҳамда педагогика соҳасига оид илмий қарашларим акс этган мақолаларим чоп этилган.\nЎз уйимда кам таъминланган, боқувчисини йўқотган оилаларнинг иқтидорли, илмга чанқоқ болалари учун бепул қўшимча дарс ўтишни йўлга қўйдим. Буни хайрли иш демоқчи эмасман, иқтидорли ўқувчиларни қўллаб-қувватлаш, уларга қўлидан келган ёрдамни аямаслик ҳар бир педагогнинг бурчи, деб биламан. Аслида ҳар бир фандан дарс машғулотидаёқ ўқувчи зарур билим олиши лозим. Аммо ўқувчилар сони, уларнинг ўзлаштириш даражаси ҳар хил эканлиги ўқитувчининг кўпроқ вақтини олиб қўяди. Бу эса иқтидорли болалар билан дарсдан ташқари вақтда алоҳида шуғулланиш, уларнинг ўзи ҳам мустақил ўқишига жиддий зарурат пайдо қилади. Балки бунга бошқа бирор аниқроқ ечимлар топиш керакдир. Шу маънода олий ўқув юртларига қабул квоталари йилдан-йилга ошиб бораётганлиги умумтаълим мактаблари сонининг ошишига замин яратади, деб ўйлайман. Бу масалада партиямиз ғояларидан келиб чиқиб, депутатларимиз мутахассислар билан ҳамкорликда аниқ таклифлар ишлаб чиқиши айни муддао деб биламан. “Адолат” СДП вилоят кенгаши томонидан уюштирилаётган тадбирларда шулар ҳақида ҳам фикрлашамиз.\nМамлакатимизнинг дунёда нуфузи ортиб бормоқда, ҳамкорликлар кенгаймоқда. Бу жараёнда юртимиз педагоглари ҳам дунёга ўз сўзнини айтиб туриши мақсадга мувофиқдир. Ёшлар манфаатини ҳимоя қилиш, уларни ҳар томонлама қўллаб-қувватлаш, рағбатлантириш юзасидан хорижий матбуот нашрларида ҳам ўз мақолаларим билан мунтазам равишда иштирок этаяпман. Дунё ёшлари бўш вақтларини мазмунли ўтказиши, иқтидорли болаларни излаб топиш, тарбиялаш борасидаги кузатишлар ўз аксини топган мақолаларим хориж матбуотида доимий равишда ёритиб келинади.\nНаманган вилояти босқичи ғолиби:\n— Кейинги йилларда “Адолат” социал-демократик партияси туманимиз ижтимоий-сиёсий ҳаётида янада фаоллашди. Сафдошларимиз сони ҳам ортиб бормоқда. Чунки партия ғоя ва мақсадларининг жозибадорлиги, Сайловолди дастурида кўпчилик учун аҳамиятга эга бўлган масалалар кўтарилганлиги одамларда қизиқиш уйғотмоқда.\nОчиқ мулоқотлар кенг йўлга қўйилган бугунги кунда, айниқса, партия депутатлари фуқароларнинг фикр ва таклифларини ўрганиб, ўз амалий ишларида бу таклифлардан фойдаланишга интилаётгани айни муддао бўлмоқда. Бу жараёнда сафдош опа-сингилларимизнинг ҳам ўз ўрни бор, албатта.\nМингбулоқ туманидаги 22-умумтаълим мактабида маънавий-маърифий ишлар бўйича директор ўринбосари бўлиб ишлайман. Иш асносида мутасадди ташкилотларнинг масъул ходимлари-ю, ўқувчиларнинг ота-оналари билан суҳбатлашиш, ҳамжиҳатликда ишлашга тўғри келади. Глобаллашув шароитида ёш авлод таълим-тарбияси шуни тақозо этади. Ким билан фикрлашсак ҳам фарзандларимизни илм-маърифатли қилиш, китобхонлик мавзуси етакчилик қилади. Китоб, газета-журнал ўқийдиган ота-она фарзандига чинакам ибрат бўла олади. Қайси соҳада бўлмасин, китобхон раҳбарларгина мактаб таълимининг моҳияти ва аҳамиятини, жамият ҳаётига, тараққиётга таъсирини яхши тушунади.\nФарзандларимизга ниманингдир зарари ҳақида тушунтирар эканмиз, уларга фойдали машғулотни таклиф қила олишимиз зарур. Бир нарса аён, китоб ўқийдиган, фанларни яхши ўзлаштирадиган ўқувчининг тарбияси яхши бўлади. Уйда ҳам, мактабда ҳам илм-маърифат, китобхонлик муҳити қарор топиши, ҳар бир хонадонда мўъжазгина кутубхона бўлиши лозим. Афсуски, баъзан оилавий тадбирлар, маиший муаммоларга ота-оналар, айниқса, аёллар кўпроқ вақт ва маблағ ажратишлари ҳамон давом этмоқда. Бу эса таълим-тарбияга салбий таъсир кўрсатади. Айниқса, “ибрат” маъносида бу ҳол янада ачинарли тус олади. Шуларни назарда тутиб, партиямиз фаоллари тарғибот тадбирларида ана шулар ҳақида ҳам сўз юритмоқда.\nСирдарё вилояти босқичи ғолиби:\n— Хотин-қизларнинг сиёсий соҳадаги билим ва кўникмаларини янада ошириш мақсадида ташкил этилган “Йилнинг энг фаол адолатчи аёли” республика кўрик-танловида иштирок этиш биз аёлларга ўзимизнинг куч ва имкониятларимизни кўрсата олиш, иқтидоримизни рўёбга чиқаришдаги роли билан ҳам қимматли бўлди.\nҚатнашувчи сифатида таассуротларимни ифодалайдиган бўлсам, сиёсий-ҳуқуқий соҳадаги билим ва тажрибаларим ортди. Мактаб таълимига оид миллий қонунчилик асослари, белгиланган ҳар бир меъёр мазмунини нафақат касбдошларимиз, балки ўқувилар ва уларнинг ота-оналари ҳам зарур даражада билиши лозимлиги ҳақида беллашув иштирокчилари билан фикрлашганим айни муддао бўлди. Бу масалада партия депутатлари билан биргаликда иш олиб боришни ўз олдимга мақсад қилиб қўйдим.\nКўпчиликка маълумки, ўқувчи ва ўқитувчиларнинг маънавияти ҳақида ижтимоий тармоқларда бир қатор чиқишлар бўлмоқда. Ўқитувчи, ўқувчи ва ота-она муносабатлари бир-бири билан боғлиқ бўлиб, пировардида бу таълим сифатига жиддий таъсир қиладиган ҳаётий омил саналади. Уларнинг ҳар бири ўз бурч ва мажбуриятларини бажариши шарт. Ўз бурч ва мажбуриятларини бажармаслик қандай ҳуқуқий оқибатларга олиб келишини ҳар биримиз яхши англаб олишимиз лозим. Таълим-тарбия жамият тараққиёти, соҳалар ривожланишида, ёшларимиз ҳаётда ўз ўрнини топишида кўзланган натижаларни бериши, турли муаммолар пайдо бўлишининг олдини олишда ҳам бу норматив-ҳуқуқий меъёрларни амалиётда қўллаш ҳал қилувчи аҳамият касб этади.\nБухоро вилояти босқичи ғолиби:\n— Танлов ўз устимда ишлаш, билим ва дунёқарашимни бойитишда кўмак берди. Шу билан бирга, бу иш фаолиятимга ҳам ижобий таъсир қилмоқда. Ёшлар билан ишлаш, уларни жамиятда фаол бўлишга, ўз билимларини мустаҳкамлашга ундаш ҳам лидерлик қобилияти ва маҳорат талаб қиладиган жараён саналади.\nКўрик-танловда намойиш этган партия лойиҳасига доир тақдимотимда экологик муаммоларнинг олдини олиш, мактабда ижтимоий тенгликни таъминлаш, ёшларнинг инновацион қарашларини шакллантириш билан боғлиқ таклифларга алоҳида эътибор қаратдим. Хусусан, бугунги кунда ҳар бир педагог инновацион технлологиялардан фойдаланган ҳолда сифатли таълим беришга ҳаракат қилиши лозим. Шундагина ўқувчининг замон билан ҳамнафас яшаши ҳамда билим доираси кенгайишига эришамиз.\nЎзбекистон “Адолат” СДП томонидан бу сингари кўрик-танловларнинг ташкил этилиши нафақат иштирокчиларнинг, балки тадбирда қатнашган барча мухлисларнинг сиёсий фаоллигини, жамият ҳаётига дахлдорлик ҳиссини оширади. Танлов жараёнида сиёсий фаоллик ҳар биримиз учун муҳим мезон эканига яна бир бор амин бўлдик.\nАндижон туманидаги ахборот технологиялари ва сервис касб-ҳунар коллежи директори,\nреспублика кўрик-танловининг 3-ўрин соҳиби:\n— Олий ўқув юртини тамомлагач, журналист сифатида тайёрлаган илк мақолам оила мавзусига бағишланганди. Ўшанда устозларим оила мавзусини ёритиш, аёл ҳақида сўз айтиш қанчалик қийинлигини айтиб, танлаган қаҳрамонинг ким бўлмасин, халқимизнинг аёлларга бўлган муносабати, ҳурматини ёдда тут, деб уқтиришганди.\nЙиллар ўтиб, кўплаб опа-сингилларимиз билан суҳбатлашдим, улар ҳақида материаллар тайёрладим. Шунда билдимки, аёллик масъулиятини бир сўз билан ифодалаб бўлмайди, у аёл ва оналик мартабаси билан бирга жамиятнинг фаол аъзоси.\nЎзбекистон “Адолат” СДП сафига киришимга андижонлик сиёсатчи хотин-қизларнинг фаоллиги, ташаббускорлиги сабаб бўлганди. Ўзимда уларнинг сафига қўшилиш истаги туғилди. Чунки “Адолат” номи билан жамоатчилик орасига кириб боришнинг ўзи ярим ютуқ, агар бошқаларни ўз ортингдан эргаштира олсанг, бу тўла ютуқ дегани.\nОилани, аёлнинг жамиятдаги ўрнини мустаҳкамлаш, қизларни турмушга тайёрлаш партия аъзоси сифатидаги фаолиятимда муҳим ўрин тутмоқда. Бу борада Андижон шаҳридаги МФЙлар ва ўзим раҳбарлик қилаётган Андижон тумани ахборот технологиялари ва сервис касб-ҳунар коллежи жамоаси билан биргаликда иш олиб боряпмиз. Жамоатчилик билан мулоқотлар давомида бир нарсага амин бўлдим. Агар аёл зукко бўлса, оилада ҳам, жамиятда ҳам ўз ўрнини топади.\nХалқаро хотин-қизлар куни байрами арафасида ўтказилган “Йилнинг энг фаол адолатчи аёли” кўрик-танлови бу борада мен учун яна бир синов бўлди. Танловда ғолиблар қаторидан ўрин олишим зиммамдаги масъулиятни янада оширди. Ва бир хулосага келдим: Биз ҳар бир ишда ташаббускор, фаол бўлишимиз керак.\nЁшларни бирлаштирган беллашув...\nЎзбекистон “Адолат” СДПнинг “Ватан келажаги — ёшлар қўлида” лойиҳаси доирасида ҳар йили анъанавий ўтказиб келинаётган...\nАдвокатура институти фаолиятини ислоҳ этиш инсон ҳ...\nЎзбекистон “Адолат” СДП Сиёсий Кенгаши Марказий аппарати ва Ўзбекистон Республикаси Адвокатлар палатаси ҳамкорлигида давра суҳбати ташк...


Telegram юристлари шикоят билан чиқишади\nсана : 13-04-2018 / Технология, Ҳуқуқ\nTelegram юристлари Москва шаҳри Таганка судининг мессенжерни блоклаш ҳақидаги қарорига шикоят бериш ниятида эканликларини маълум қилишди. Бу ҳақда Газеты.ru «Агора» Халқаро ҳуқуқ ҳимояси гуруҳи вакили Дмитрий Колбасинга асосан хабар бермоқда\nЖиззахнинг Анамунасидаги ибратли оила\nсана : 13-04-2018 / Жамият, Жиззах янгиликлари\nАнамуна қишлоғида Нуриддин Сулаймонов оиласини барча ибратли оила сифатида билади. Нуриддин Сулаймонов меҳнат фаолиятини ёшлар таълим-тарбиясига бағишлаган инсон.\nЧемпионлар лигаси ва Европа лигаси ярим финал жуфтликлари маълум бўлди\nсана : 13-04-2018 / Янгиликлар, Спорт\nШвейцариянинг Ньон шарҳирада Чемпионлар лигаси ва Европа лигаси ярим финал жуфтликларини аниқлаш учун қуръа ташлаш маросими бўлиб ўтди.\nЖиззахда ўғрилик қилган аёл ушланди\nсана : 13-04-2018 / Жиззах янгиликлари, Ҳуқуқ\nЖиззах шаҳрида ўғрилик юз берди, дебхабар қилмоқда Ўзбекистон Республикаси ИИВ Жамоатчилик ва оммавий ахборот воситалари билан алоқалар бошқармаси.\n“Telegram” зудлик билан блокланади\nсана : 13-04-2018 / Технология\nБугун Москванинг Таган туман суди "Роскомнадзор” га апелляцияни кутмасданоқ "Telegram”ни Россияда зудлик билан блоклашга рухсат берди, бу ҳақда РИА Новости таяниб ЎзА нашри ёзмоқда.\nсана : 13-04-2018 / Спорт, Жиззах янгиликлари\nсана : 13-04-2018 / Иқтисодиёт\nМарказий банк янги купюра чиқариш режалаштирилаётганлигини тасдиқлади, бироқ унинг қачон чиқарилиши аниқ санаси номаълум, деб ёзмоқда "Халқ сўзи”.\nЖиззахда нодавлат таълим хизматларини лицензиялаш тартибига изоҳ берилди\nсана : 13-04-2018 / Жиззах янгиликлари\nЖиззах вилоят ҳокимлигида Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг "Нодавлат таълим хизматлари кўрсатиш соҳасидаги фаолиятни лицензиялаш тартибини такомиллаштириш тўғрисида”ги қарори ижросига бағишланган йиғилиши ўтказилди.\nсана : 13-04-2018 / Ҳуқуқ\nФОРИШДА ПИЛЛА БЎЙИЧА ҚАНДАЙ ИШЛАР АМАЛГА ОШИРИЛДИ?\nФориш туманида 70-90 йиллар 60-65 тоннагача пилла етиштириларди. Йилдан-йилга соҳага эътиборнинг сусайиб бориши натижасида бугунга келиб бу кўрсаткич 40 тоннага тушиб қолди.


2018 йил январь-март ойлари учун ЯҲМнинг\nЯҲМ ўсишида асосий омил бўлиб хизмат қилди. Жумладан, қишлоқ, ўрмон ва балиқ хўжалиги тармоғининг ўсиш суръати 100,9 фоиз, (ЯҲМ таркибидаги улуши – 12,8 фоиз), саноат – 117,3 фоиз (25,7 фоиз), қурилиш – 98,2 фоиз (8,2 фоиз), савдо, яшаш ва овқатланиш бўйича хизматлар – 102,3 фоиз (9,5 фоиз), ташиш ва сақлаш, ахборот ва алоқа – 104,2 фоиз (11,4 фоиз) ва хизмат кўрсатувчи бошқа тармоқлар – 105,1 фоиз (32,4 фоиз) ни ташкил қилди.\n2018 йил январь-март ойларида вилоят ялпи ҳудудий\n2018 йилнинг январь-март ойларида вилоятнинг ялпи ҳудудий маҳсулотининг ўсиш суръатига асосий таъсири 117,3 фоиз - саноат тармоғи ҳиссасига тўғри келмоқда.\nЯҲМ ишлаб чиқариш умумий ҳажмининг 47,6 фоизи кичик тадбиркорлик (бизнес) ҳиссасига тўғри келди, бу кўрсаткич 2017 йил январь-март ойларида 52,4 фоизни ташкил қилган.\n2018 йилнинг январь-март ойларида ЯҲМ таркибида хизматлар соҳасинин улуши 53,3 фоизни ташкил қилди, бу эса 2017 йилнинг январь-мартига нисбатан 4,2 пунктга камдир (57,5 фоиз). Жумладан, ташиш ва сақлаш, ахборот ва алоқа хизматлари 2,1 пунктга камайди ва ҳисобот даврида 11,4 фоизни ташкил қилди.\nХизмат кўрсатувчи бошқа тармоқлар улуши 2017 йил январь-март ойларидаги 34,2 фоиздан 2018 йил январь-март ойларида 32,4 фоизга тушди.


Вакцина атрофидаги миш-мишларга нега асосли жавоб қайтарилмаяпти? | "Адолат" СДП\nҚарийб икки йилдирки, инсоният коронавирус зарбидан жабр кўриб келмоқда. Юртимизда ҳам эпидемиологик вазият бошланганига бир ярим йил бўлиб қолди. Мазкур хавфдан ҳамма ҳадиксираб тургани, соғлиғи ва хотиржамлигини йўқотган бўлишига қарамай уни даф этувчи қурол – вакцина бағрикенглик билан қарши олинмади, очиғи. Бунга вакцина атрофида айланаётган миш-мишлар сабабдир. Норасмий манбалар томонидан вакцинанинг зарари ва хатто ўлимга олиб келиши мумкинлиги ҳақидаги хабарлар урчиб, афсуски, улар тарозида холис ахборотдан кўра оғирроқ келмоқда. Вакцинанинг фойдаси ҳамда заруратини чуқур ҳис этган ҳолда ишонч билан эмланаётганлар кам, буни тан олиш керак. Кимдир шубҳа, кимдир мажбуран (иш жойини сақлаб қолиш мақсадида) яна кимлардир тушунмаган ва бу ҳақида ўйлашни ҳам истамаган ҳолда вакцина қабул қилмоқда.\nТиббиётчилар ҳамда фаоллар томонидан вакцина тарғиб қилиняпти, ҳа, бу айнан тарғиб. Ҳозирги омма эса тарғиботдан кўра тушунтириш ишларига эҳтиёжманд. Зеро, соғлиқ учун муҳим восита “Мен вакцина олдим, сизчи?” каби акциялардан кейин шахсларга тақлидан эмас, ўз ҳаёти ва саломатлиги ҳақида қайғуриб, шахий ёндашув ва мустақил қарор орқали турмушига татбиқ этилиши даркор.\nВакцинацияга давлат даражасида аҳамият берилаётган бир пайтда, коронавирус глобал муаммога айланган бугунги замонда нега вакцина масалаласига панжа ортидан қаралмоқда? Иккинчи доза танқислиги юзага келиши ишларнинг режасиз амалга оширилгани, аввалбошдан пишиқ-пухта дастурлар асосида ишланмаганидан далолатдир. Тиббиётчилар тасдиқлайдиларки, вакцинанинг биринчи босқичи билан кишида етарлича антитанача ҳосил бўлмайди. Такрорий дозаларни қабул қилганидан 14 кун ўтибгина вирусга қарши курашишга етарли даражада иммунитет шаклланади. Демак, босқичлар орасида узилиш бўлса, вирусга чалиниш эҳтимоли сақланиб қолаверади. Шундай экан, аҳолини тўлақонли эмлаш нечоғлик долзарблиги бу ишнинг тепасида турганлар учун сир эмас. Тез орада масъуллар томонидан бу муаммо ижобий ҳал этилиши, халқимизга зарур вакциналар ўз вақтида етказилиши устидан қатъий назорат ўрнатилишини кутиб қоламиз.\nЯна бир масала. Вакциналар ихтироси бошлангач, АҚШ, Россия, Хитой, Ҳиндистон, Буюк Британия каби давлатлар ўз илм намуналарини тақдим эта бошладилар. Хатто қўшни Қозоғистон ҳам ўз вакцинасини ярата олди. Юртмизда илм-фан ривожига эътибор юқорилиги ва салоҳиятли олимларимиз борлигига қарамай, биздан бундай ташаббус чиқмади. Хитой ва Ўзбекистон ҳамкорлигида яратилган вакцина эса бу фикримизга ўчирғич бўлолмади. Чунки унинг атрофида ҳам турли миш-мишлар тарқади-ю, мутасаддилар томонидан раддия берилмади. Агар маҳаллий вакцинамизга эга бўлсак, танқислик муаммосидан қийналмасмидик.\nЯна бир надоматким, аҳолида миллий маҳсулотларга ишонч юқори эмас. “Хитой-Ўзбекистон вакцинаси” таърифини эшитибоқ, “Йўқ, мен “Модерна” ёки “Спутник” билан эмланаман” деб ўз истакларини билдираётган фуқароларимиз оз эмас. Албатта, ҳар ким танлов эркинлигига эга. Уларнинг қарорини “Хўрозқанд чет элники бўлса ётволиб ялайди” айблови билан ҳаспўшлаш нотўғри, балки бу ҳолат тўғри хулоса чиқаришга ундовчи бир аломатдир. Олимларимиз сифатли маҳсулот яратиб, ўз илмини исботлай олса, халқ унга нисбатан чанқоқлик ҳис этади.\nМухтасар айтганда, пандемия ҳам, вакцинация жараёни ҳам илм-фан олдида жиддий муаммолар борлигини кўрсатиб қўйди. Уларни англаш ва тўғирлаш келажак фаровонлигига хизмат қилиши шубҳасиз.


Шомуродов Голливудга боради!\n28 март, 19:11\n“Рома” келаси мавсумга тайёргарлик босқичини ўзгача тарзда ўтказмоқчи. Клубга эгалик қилувчи Фридкинлар оиласи энг афзал вариант сифатида “Рома” футболчиларини АҚШга олиб боришни маъқул кўрмоқда.\nLa Gazzetta dello Sport нашрининг маълум қилишича, клуб президенти Дэн Фридкин жамоани Лос-Анжелеснинг энг машҳур жойи Голливуд тепалиги атрофига олиб боради.\nБу танлов бежиз бўлгани йўқ. Фридкинлар оиласининг бизнес лойиҳалари орасида киносанъатига алоқадан дастурлар ҳам бор.\nАйни пайтда клуб мутасаддилари бу вариантни амалга ошириш усуллари бўйича иш олиб бормоқда. Ҳисоб-китобларга кўра, бу саёҳат римликлар учун ўртача 1 миллион еврога тушади. Клуб бу турне давомида даромад қилишни ҳам режалаштимоқда. Бунинг учун “бўрилар” АҚШнинг номдор клублари билан ўртоқлик учрашувларини ўтказишни режалаштирмоқда. Машҳур жамоаларнинг бу каби ўртоқлик ўйинларига чипталар бутун дунё бўйича яхши сотилиши тажрибадан маълум.\nМутахассислар “Рома”га бу режани рўёбга чиқариш учун икки масала халақит қилиши мумкинлигини таъкидалмоқда. Биринчидан, коронавирус билан боғлиқ вазиятда салбий томонга ўзгариб кетиши мумкин. Иккинчидан, “Рома” Еврокубокларнинг саралаш босқичида қатнашадиган бўлса, клуб раҳбариятининг режалари ўзгаради. Бу кўп жиҳатдан Жозе Моуриньо шогирдларининг мавсумни нечанчи поғонада якунлашига боғлиқ бўлади.\nАгар клуб хўжайинларининг режаси амалга ошиб, Элдор Шомуродов ва унинг жамоадошлари АҚШ бўйлаб турнега чиқиши жамоа учун ҳар томонлама манфаатли бўлади. Бордию бу саёҳатни ташкил этишнинг имкони бўлмаса, “Рома” футболчилари янги мавсумга тайёргарликни Австрияда олиб бориши захира варианти сифатида режалаштирилган.\n“Рома” бир қарорга келиши керак\n“Рома” январда “Порту”дан тажрибали ярим ҳимоячи Сержиу Оливейрани мавсум охирига қадар ижарага олганди. Римликларда уни ёзда тўлиқ трансфер қилиш ҳуқуқи бор.\nБироқ, клуб мутасаддилари бу трансфер бўйича ўз фикрини бир неча маротаба ўзгартирди. Аввалига улар Сержиуга доимий шартнома берилишини маълум қилганди. Кейинроқ бошқа вариантлар қидирилиши айтилди. Моуриньо бу орада майдон маркази вакилларидан фақатгина Лоренцо Пеллегрини унинг талабига жавоб бериши ва қолганлари ўрнига бошқа футболчилар олинишини таъкидлади.\nЭнди вазият яна ўзгарди. Клуб раҳбарияти Оливейранинг трансфер ҳуқуқини сотиб оладиган бўлиб турибди. Пойтахтликлар бунинг учун португалияликларга 13 миллион евро тўлаб бериши талаб этилади. 29 ёшли ярим ҳитмоячи клуб билан 2025 йилнинг ярмигача давом этадиган шартнома имзолаши кутилмоқда.\nСержиу Оливейра Жозе Моуриньо қўл остида А Серияда саккизта учрашув ўтказиб, иккита тўп киритди ва битта голли пас узатди.\n“Интер”га “Рома”га сиғмаган ўйинчи керак\nИспаниялик ярим ҳимоячи Гонсало Вильяр “Рома” асосий таркибига кира олмагани боис “Хетафе”га ижарага берилган эди. Бироқ, Испания чемпионатида ҳам у ўз истеъдодини намойиш қила олгани йўқ.\nШунга қарамай, “Рома”га тегишли бўлган 24 ёшли футболчига жиддий клубдан таклиф бўлмоқда. “Интер” Гонсалонинг салоҳиятини юқори баҳоламоқда ва ўз сафига қўшиб олишга тайёрлигини билдирди. Шунингдек, миланликлар римликларнинг яна бир ярим ҳимоячиси Жордан Веретуга ҳам қизиқмоқда.\nГонсало Вильяр “Валенсия” тарбияланувчиси ҳисобланади. Профессионал фаолиятини “Эльче” клубида бошлаган. “Рома” уни 2020 йилнинг январида 5 миллион евро сотиб олганди. Жозе Моуриньо жамоани қабул қилиб олганидан кейин испан футболчисини А Серияда бирорта учрашувда ўйнатгани йўқ.\nГонсало Вильяр январда “Хетафе” ўтганидан бери Ла Лигада атиги тўртта учрашувда қатнашиб, бирорта самарали кўрсаткич қайд этгани йўқ.\nЭнди Шомуродовга янада қийин бўлади!\nМоуриньо “Рома” эшикларини “Челси” юлдузларига очди!\n“Рома”да катта ўзгаришлар бўлади. Шомуродов ҳам кетишга тайёр!\nШомуродовга имкон борми? Моуриньо Абрахамга янги шерик танлади!\nАстойдил бул Элдор Буш келма


Ўзбекистон ва Қирғизистон "асирлар"ни алмаштирди\n18 октябр 2021, Тошкент вақти: 16:14\nЎзбек-қирғиз чегарасидаги ўтиш пунктлари оддий фуқаролар учун ёпиқ қолаётган бўлса ҳам, асирлар алмашиш учун асқатяпти.\nЯкшанба куни Ўзбекистон ва Қирғизистон расмийлари ўтган ойда ҳибсга олинган икки давлатнинг чегарачилари ва божхона ходимларини алмашди. Қирғиз чегарачилари 21 август куни Ўзбекистоннинг уч божхоначиси ва бир МХХчисини ҳибсга олганидан 10 кун ўтиб ўзбек чегарачилари ҳам қирғиз ҳамкасбларини қўлга олган эди.\n5 сентябр куни соат 22:00 да “Қадамжой- автойўл” чегара пунктида Ўзбекистон билан Қирғизистон ҳибсдаги чегарачиларни алмашдилар.\nҚирғизистон томони 21 август куни ҳибсга олинган Ўзбекистон Миллий Хавфсизлик Хизматининг бир ходими ва Божхона қўмитасининг уч нафар зобитини Ўзбекистонга топширди.\nЎзбекистон эса бунинг эвазига 31 август куни ушланган тўрт нафар қирғиз чегарачисини Қирғизистонга қайтарди.\n2 сентябр куни иккала томон ҳам ушланган чегарачиларга нисбатан жиноий иш қўзғатилгани ҳақида маълум қилган эди.\nҚирғизистоннинг Боткен вилояти ҳокимлиги мудофаа ва хавфсизлик бўлими бошлиғи Тоштемир Эшалиев Озодлик билан суҳбатда 21 август куни Ўзбекистон Миллий Хавфсизлик Хизматининг бир ходими ва Божхона қўмитасининг уч нафар зобити жиноят устида ушланганини айтган эди.\n- Ўзбекистон Миллий хавфсизлик хизмати вакили бизнинг ҳудуддан 150 минг қирғиз сўми миқдордаги товарни чегарадан ноқонуний олиб ўтаётган пайтда қўлга олинди. Унинг ёнида Ўзбекистон божхона қўмитасининг уч ходими бўлган. Улар Қирғизистон ҳудудига ноқонуний киргани етмагандай, қирғиз чегарачиларига қаршилик ҳам кўрсатганлар,- дея таъкидлаган эди Тоштемир Эшалиев.\nЎзбекистон расмийлари эса, бир чегарачи ва уч божхоначи ўз хизмат вазифасини ўтаётган пайтда ноқонуний равишда қўлга олинганини айтган.\nЎзбекистон МХХсига кўра, 31 август куни Қирғизистон махсус хизматларининг контрразведка бўлими бошлиғи полковник Зиёдилла Бегматов ва Айдаркон чегара пункти бошлиғи подполковник Исматилла Анарбоев Фарғона туманига қарашли Водил аҳоли яшаш пунктидаги "Яхши ният" чойхонасига тушлик қилгани кирган ва алкогол ичимликларини истъемол қилиб, маст ҳолатда маҳаллий фуқаролар билан муштлашгандан кейин қўлга олинган эди.\nСўнгги хабарларга кўра, 31 август куни яна бир қирғиз лейтенанти ва оддий аскар ҳам ушлангани айтилади.\nҚирғизистон томони бу чегарачилар ўзбек чегарачилари томонидан Водил билан Пулгон қишлоқлари ўртасидаги нейтрал ҳудудга музокара қилгани телефон орқали алдаб чақириб, қасддан қўлга олишганини билдирган эди.\nЎзбекистон ва Қирғизистон асирларни алмаштирди


Уйчи тумани - xabar.uz\nҲар ой уйига 200 доллардан кам жўнатаётган муҳожирларни ортга қайтариш тарғиб қилинади\nНаманган вилоят, Уйчи тумани ҳокими Муҳаммадаюбхўжа Апақов 2020 йилда ижтимоий-иқтисодий соҳаларда амалга оширилган ишлар ва 2021 йил режаси ҳақида Халқ депутатлари кенгашида ҳисобот бериб ўтди.\nУйчида 25 минг долларлик «савдо» барбод бўлди\nУйчида Бош прокуратура ҳузуридаги департаментнинг туман бўлими ва туман ИИБ ходимлари ҳамкорликда ўтказилган тезкор тадбирда 25 минг долларлик савдонинг «белига тепишди».\nОддий фуқаро карантинни бузса – 15 сутка, амалдорга эса «ҳайфсан»! «Уйчидаги маишат»га ойдинлик киритилди\nНаманганнинг Уйчи тумани ҳокими дейилган шахс бир неча улфатлари билан карантинда маишат қилаёганига оид лавҳалар тарқалгани ҳақида хабар берилганди. Воқеликка бир қадар ойдинлик киритилди.\nИжтимоий тармоқларда Наманганнинг Уйчи тумани ҳокими дейилаётган шахс яқинлари билан маишат қилаётганига оид лавҳа тарқалди.\n2018 йил 14 август куни Халқ депутатлари Уйчи тумани Кенгашининг навбатдан ташқари сессияси бўлиб ўтди.\nУйчи туманининг ҳокими, прокурори, ИИБ ва солиқ бошлиқлари ишдан олинди\n«Тўртлик» раҳбарлари ғўза парваришида жиддий хато ва камчиликларга йўл қўйганлиги, ўз хизмат вазифаларига совуққонлик билан қараганлиги сабабли эгаллаб турган лавозимидан озод этилган.


Бугун оқшоми. Ўзбек–қирғиз чегарасидаги отишма, Шавкат Мирзиёев сурати билан чиқарил(ма)ган олтин тангалар, Путиннинг 9 май кунги тахминий баёноти – Bugun.uz\nЖамият, Жаҳон - 21:00 · 06.05.2022\nБугун оқшоми. Ўзбек–қирғиз чегарасидаги отишма, Шавкат Мирзиёев сурати билан чиқарил(ма)ган олтин тангалар, Путиннинг 9 май кунги тахминий баёноти\nДайжестнинг биринчи қисмини фейк хабардан, тўғрироғи, уни рад қилишдан бошлаймиз. Шавкат Мирзиёев сурати туширилган олтин тангалар муомалага чиқарилмаган.\nМарказий банк Президентнинг сурати туширилган олтин тангалар муомалага чиқарилгани ҳақидаги хабарларни рад этди. Унга қўшимча қилинишича, Марказий банк томонидан юбилей саналар, тарихий ва замонавий даврнинг муҳим воқеаларига бағишланган қимматбаҳо металлардан тайёрланган тангалар муомалага чиқарилиб, улар тўғрисидаги маълумотлар расмий веб-сайтга жойлаштирилиб келинади.\nШу сабабли сиздан асоссиз хабарларга ишонмасликни (устига устак, у суратли бўлса, бундай беўхшов сурат чизилган (яъни, Президентнинг ўзига ўхшамаган) тангага шубҳа билан қарашни), уни текширишни ва албатта, тарқатмасликни ҳам сўраймиз (буни Марказий банк эмас, биз — «Bugun.uz» жамоаси айтяпмиз).\nҲурматли қаршиликлар, агар қаршиликлар бўлмаса, ўз юртингларга қайтиб ҳам туринглар. Сизларсиз Тошкент–Қарши–Тошкент йўналишидаги «Афросиёб» қатнови ҳам тўхтатилди.\nТошкент–Қарши–Тошкент йўналишида ҳаракатланувчи «Афросиёб» поездларининг шанба ва якшанба кунлари амалга ошириладиган қатновлари 7 майдан бошлаб тўхтатилади. Йўналиш энди бошқачароқ тузилади: Тошкент–Шаҳрисабз–Тошкент.\nҲаракат жадвалига кўра, Тошкент–Шаҳрисабз йўналишидаги поезд шанба ва якшанба кунлари соат 08:00 да Тошкент марказий вокзалидан, Шаҳрисабз–Тошкент йўналишидаги «Афросиёб» эса Шаҳрисабз темир йўл вокзалидан соат 15:40 да ҳаракатланади.\nҲурматли китобликлар, ўз юртингларга қайтиб ҳам туринглар. Сизларсиз бозорларнинг томи ҳам учиб кетяпти (энди буниси ҳазил).\nҚашқадарё вилояти Китоб туманида 6 май куни кузатилган кучли шамол деҳқон бозори томини учириб кетди (энди, у шамол одамни ҳам учириб кетиши мумкин, лекин одамнинг «томини» кеткизолмайди, аммо уни сақлаб қолиш учун кўпроқ туманни номини (китоб) ўқиб туриш керак).\nАниқланишича, шамол таъсирида Китоб деҳқон бозорининг 50 метр квадрат юзадаги том ёпмаси кўчиб тушган. Ушбу ҳолат бўйича туман ФВБга хабар келиб тушмаган. Бироқ қутқарув хизматидан 1 та бўлинма воқеа жойига етиб бориб, ҳолатни бартараф этиш юзасидан амалий ёрдам кўрсатилган. Ушбу вазиятдан ҳеч ким тан жароҳати олмаган.\nЎзбекистон чегарачилари 3 нафар қирғизистонликни отди. Улар шифохонада вафот этди. Ўзбекистон ДХХ расмий баёнот берди.\nНаманган вилояти Янгиқўрғон туманидаги ўзбек–қирғиз чегарасида 5 май куни Ўзбекистон чегарачилари 3 нафар (1974, 1998, 2000 йилларда туғилган) Қирғизистон фуқаросини отди. Улар шундан сўнг Қирғизистондаги шифохонага ётқизилган ва ўша ерда вафот этган. Давлат хавфсизлик хизмати мазкур ҳолат юзасидан расмий баёнот берди.\nУнга кўра, 5 май куни ўзбек–қирғиз чегарасининг Оқтом қишлоғи ҳудудидан ўтган қисмида бир гуруҳ номаълум шахслар томонидан Ўзбекистондан Қирғизистонга ноқонуний равишда кўп миқдордаги товар-моддий бойликларини олиб ўтилаётгани ўзбек чегара нарядлари томонидан кузатилган ва ушбу қонунбузарликни олдини олиш бўйича чоралар кўрилган.\nУларни қўлга олиш вақтида қоидабузарларнинг бир гуруҳи (улар кўпчилик бўлган) ўзбекистонлик хизматчиларга куч ишлатиб, қуролларини олиб қўймоқчи бўлган. Ушбу ҳолатда ҳарбий хизматчилар қонунчиликда белгиланган тартибда қурол қўллашга мажбур бўлган. Оқибатда 3 нафар шахслар яраланиб, уларнинг жиноий шериклари томонидан Қирғизистон ҳудудига олиб кетилган. Кейин юқоридаги сценарий содир бўлган.\nҲолат юзасидан Ўзбекистоннинг тегишли ҳуқуқни муҳофаза қилувчи идоралари томонидан 6 май куни Жиноят кодексининг 223-моддаси (Қонунга хилоф равишда чет элга чиқиш ёки Ўзбекистон Республикасига кириш) билан жиноят иши қўзғатилиб, тергов ҳаракатлари олиб борилмоқда.\nТошкентда 9 май — Хотира ва қадрлаш кунига бағишланган байрам салюти отилади.\nМудофаа вазирлиги матбуот котиби Тошкент шаҳридаги Ғалаба боғида 9 май — Хотира ва қадрлаш кунига бағишлаб соат 21:00 атрофида байрам салюти отилишини маълум қилди.\nШунингдек, байрам муносабати билан Мудофаа вазирлигида фронтдан келган мактубларни жамлаган «Аскар мактублари» ҳамда «Ватан фидойилари» китобларининг нусхалари тайёрланган. Мазкур китоблар 10 май кунигача чоп этилиши режалаштирилган.\nСенат раиси Танзила Норбоева 2021 йилда 75 та мажбурий меҳнатга йўл қўйиш ҳолати аниқланганини маълум қилди. Уларнинг энг кўпи халқ таълими тизимида қайд этилган — 34 та;\nЎзбекистоннинг умумий давлат қарзи 2022 йил охиригача 8 миллиард долларни (ЯИМга нисбатан 37,8 фоиз) ташкил этиши прогноз қилинмоқда.\nУкраина томони Путин 9 майда Донбасс Россия ҳудудига қўшилганини эълон қилмоқчи эканини тахмин қилди.\nУкраина ички ишлар вазири маслаҳатчиси Вадим Денисенко Россия президенти Владимир Путин 9 май куни қандай баёнот билан чиқишини прогноз қилди. Унга кўра, ҳозирда Путиннинг 9 май куни Донбасснинг Россия ҳудудига қўшилиши ҳақидаги баёноти муҳокама қилинмоқда.\nРасмийнинг таъкидлашича, ҳозирда Кремлда иккита партия, қарор қабул қилувчи иккита таъсир гуруҳи мавжуд. «Улардан бири 9 май куни Донецк ва Луганск, ҳатто Херсон вилояти ва Запорожье яқинида босиб олинган ҳудудлар аннекция қилинишини эълон қилиш кераклигини айтмоқда.\nИккинчи гуруҳ эса агар аннекция амалга оширилса, Россия бўлажак музокаралар жараёнларида ʼқаршиликкаʼ эга бўлмаслигини айтган», — деган Денисенко.


Душанба, 19 Феврал 2018\nПайшанба, 24 Ноябр 2016 23:08\nШиалар учун янги Макками?\n2003 йил Ироқда Саддам Ҳусайн ағдарилганидан сўнг, шиалар ҳар йили Арбаъин маросимини очиқчасига ўтказидаган бўлишди. Бу маросимда иштирок этувчилар кўпайиб бормоқда.\nЧоршанба, 23 Ноябр 2016 00:05\nСАУДИЯ АРАБИСТОНИ: Макка ва Мадина шаҳарлари тезюрар поездлар билан боғланади\n2018 йил март ойида Макка ва Мадина шаҳарлари ўртасида кунига 166 минг йўловчини ташиш имкониятини берувчи тезюрар поездлар фаолияти йўлга қўйилади, хабар бермоқда Islam-today нашри. Ҳисоб-китобларга кўра, йўл давомийлиги эса 2,5 соат бўлади.\nСешанба, 08 Ноябр 2016 00:47\nМаккада қора тошни ўпиш учун “аёллар соати” жорий қилиниши мумкин\nМаккада Қора тошни ўпишлари учун аёллар учун маълум соатлар белгиланади. Айни вақт бу масаласи Саудия Арабистони Ислом ишлари бўйича қўмитасининг Уламолар Кенгаши кўриб чиқмоқда.\nПонедельник, 31 Октябр 2016 01:30\nБаллистик ракета Маккани портлатишига оз қолди\nЯмандан Макка тарафга қараб баллистик ракета учирилган. Бу ҳақда Саудия Арабистони бошчилигидаги араблар иттифоқи вакиллари хабар қилишди.\nПонедельник, 28 Сентябр 2015 15:22\nМаккадаги фожеанинг асл сабаби нима эди?\nЖаҳон оммавий ахборот воситларининг биринчи саҳифаларида Макка ёнида Мино водийсида юзага келган тиқилинч оқибатида 700 дан ортиқ ҳожининг ҳалок бўлгани ҳақидаги хабарларга тўлиб кетди. Бу сўнгги чорак аср ичида содир бўлган энг йирик фожеадир.\nШанба, 26 Сентябр 2015 23:24\nФожиадан сўнг ҳаж ибодатига оид ташкилий ишлар ўзгартирилади\nСаудия Арабистони ҳукумати Маккадаги фожиадан сўнг ҳажни ташкиллаштириш режаларига ўзгартириш киритмоқда, дея хабар беради РИА Новости.\nСешанба, 22 Сентябр 2015 22:46\nЖума. Москванинг совуқ ҳавосида мўминларни жума намозига чорлаётган азон товуши таралмоқда. Бу овоз Холиқнинг буюклиги, Аллоҳдан бошқа ибодат қилишга лойиқ илоҳ йўқлиги ҳамда Муҳаммад унинг Расули эканлиги тўғрисидаги гувоҳликни ҳам эълон қилмоқда. Бу калималарни тинглаган ҳолда мен хаёлан қишки Москвадан мозийга – офтобдан қовжираган жазирама Арабистонга, анбиёларнинг хотими – Пайғамбаримизнинг даъвати бошланган ерга сафар қилмоқдаман.


Пабло Неруда: Нечун хизмат қилар шеъримиз бизнинг?.. | behzodfazliddin.uz\nПабло Неруда: Нечун хизмат қилар шеъримиз бизнинг?..\nФЕДЕРИКО ГАРСИА ЛОРКА УЧУН ҚАСИДА\nАгар бўм-бўш, ёлғиз уйда даҳшатдан йиғлай билсайдим,\nКўзларимни ўйиб ютиб ташласам эдим агар,\nМен буни сенинг овозинг ҳаққи – мотамсаро пўртаҳол ҳаққи қилган бўлурдим.\nЖигарингдан фарёд мисол оққан\nшеъринг ҳаққи қилган бўлурдим.\nЗеро, сенинг учун, сенинг шаънингга\nКасалхона деворларини ҳаворангга бўярлар,\nМактаблар қурилар, соҳилнинг ўрамлари,\nТемирқанот чиқарган ярадор фаришталар,\nЗар тангалар билан қопланур қўшилаяпкан балиқлар\nВа кирпилар фалакка парвоз қилур бегумон.\nСен учун қора парда тутган тикувчилик устахоналари\nТўлар қон ва суваракка.\nСен учун қизил белбоғлар боғлаб ошиқлар\nўпиб ўлдирадир маъшуқаларин,\nВа оққа беланиб ясанажаклар.\nСен шафтолиранг нафосатга ўралиб учаётган чоқ,\nБўрон совурган гурунч кулгуси-ла кулар экансан,\nБорлиғингча титрар экансан қўшиқ айтиш олдидан,\nСесканиб кетар лаблар, қонтомирлар, бармоқлар,\nМен сен учун ўлишга тайёрман\nМен қонранг кўл учун тайёрман ўлимга,\nСен хазон мавзеида макон тутган кўл учун.\nЙиқилган от ва қонга беланган худо билан баробар\nЎлишга тайёрман мозорлар ҳаққи.\nтунда чўктирилган қўнғироқлар ичинда\nЎзларининг сувлари ва қабрлари билан оқарлар,\nХудди кўл ва қон дарёси сингари,\nДарёлар ярали аскарга тўлган бир касалхона,\nДафъатан ўлим қабртошлари билан\nОқизиб кетяпкан дарё.\nМен ўлишга тайёрман, фақат сени руҳимда кўрсам,\nЙиғлаб турган чоғинг,\nБоқиб турганингда чўкаяпкан хочларга,\nЎликлар дарёсига қараб йиғлардинг бетин,\nБетин йиғлар эдинг жароҳатли юрагинг билан,\nЙиғи билан йиғлардинг қобоғинг тўлар эди,\nКўзёшларга, кўзёшларга, кўзёшларга.\nАгар мен тун ичра ёлғизликда адашганимда\nУнутилиш, ғира-шира ва тутунларни\nҚаторлар ва кораблар устидан\nЧангютгич қора гирдоб каби йиғолсам эдим,\nМен буларнинг барчасин қилардим\nСен – шохлаяпкан дарахт учун.\nОлтин сув учун,\nСенга туннинг сирларин айтган\nСуягингни чирмаган чирмовиқ учун.\nБўғзингдаги алҳонни қачон олиб ўтишинг\nПиёзнинг зах ҳиди сингган шаҳарлар пойлар.\nШаҳват ортилган сукут сақлаган кемалар таъқиблар сени.\nЯшил қалдирғочлар ин қўяр сочларингга,\nУндан ғайри, чиғаноқлар, ҳафталар,\nЎрама елканлар ва олча дарахти\nҲаракатга тушар пайдо бўлганида\nСенинг ўн беш кўзлик рангпар қиёфанг,\nВа жизғанак қон рангли оғзинг.\nАгар мен маъмурий биноларни\nқурум билан тўлдира олганимда,\nВа ўкириб соатларни ота билсам эдим тахтлардан\nМен буни қилардим қандай қилиб сенинг уйингда\nЁрилган лаблар-ла ёз фаслини кўрмакка;\nМаҳкумлар кийимида пайдо бўлган мардумни,\nВа ғамгин буюкликка тўлган заминни,\nВа ўлик омоч ҳамда лолақизғалдоқни,\nВа чавандоз ҳамда гўрковни,\nҚонли тупроқ харитасини,\nВа кул билан қопланган ғаввосни,\nОртидан пичоқлар санчилган\nҚизларни эргаштириб кетаяпкан, юзига ниқоб тортган\nқотилни кўрмоқ учун.\nПайдо бўлур илдизлар, касалхоналар, қонтомирлар,\nБулоқлар ва қудуқлар,\nЎргимчаклар орасида ёлғиз сарбоз жон узаяпкан\nТўшакни судраб келмакда бу тун.\nНафрат ва тиканлардан иборат\nатиргул пайдо бўлур.\nСарғайган бандаргоҳ бўлур намоён.\nПайдо бўлур шамолли кун ва болакайлар.\nПайдо бўлурман мен ҳам ва Оливейро ва Нора,\nВисенте Алессандре, Делиа.\nМоруна Малва, Марина, Мариа – Луиса ва Лорка,\nЛа Рубиа, Рафаэл Угарте,\nКотапос, Рафаэл Алберти,\nКарлос, Бебе, Моноло Алтолагирре,\nва мен номин унутган бошқа-бошқалар.\nКел, мен сенга юкинай, навқирон йигит,\nПарвона янглиғ уфоқ ва тоза вужуд,\nДоимо озод бўлмиш қора чақмоқ сингари,\nБугун қояларда ҳеч кимса йўқ, кел, суҳбатлашайлик,\nКел, анчайин ўзимиз ҳақда.\nШабнам учун бўлмаса агар,\nНечун хизмат қилар бизнинг шеъримиз?\nНечун хизмат қилар шеъримиз бизнинг,\nБизга кескин ханжар қадаган шу тун учун бўлмаса,\nШу кун учун бўлмаса.\nЁки шу ғуборли тонг учун бўлмаса агар,\nАзобланган инсон қалбининг ўлимга тап-тайёр\nбуржи учун бўлмаса.\nОсмонда юлдузлар чуғурлашаркан,\nДеразаси остидан оқадиган қора дарёда уларнинг бари.\nУларнинг уйида кимдир ўлган ёки эҳтимол\nУлар ишидан айрилган идорасида,\nҲаммаёқда яраланган одамлар,\nҲаммаёқда умид ва йиғи,\nҲозирча юлдузлар сузишар чексиз дарёда,\nВа остоналар ҳам йиғидан тўзган,\nЙиғи тўлқин каби улар қамчинлар лунгисини.\nЙиғи сингиб кетган чойшаб ва ёстиқларга,\nСен дунёни кўрмакдасан, кўряпсан кўчаларни,\nСиркали, тўзонли бекатда хайрлашувни,\nҲамма ерда савол бергувчи одамларнинг тўдаси бордир,\nЖавоб йўқдир уларга,\nБор аламли, қаҳрли, қонли басир,\nВа кўзёш ҳамда тикан дарахти,\nВа ҳасад орқалаган ёвуз қароқчи.\nҲаёт шундай Федерико, ва булар менинг\nСенга ғариб орқадошлик туҳфалари(м)дир,\nЖасур, дардкаш бир марднинг илтифоти,\nСен-ку ўз ҳаётингда кўп нарсага етишдинг,\nКўп нарсага ҳали кўп етишгайсен давомат.\nҚОРА ЎРМОН. АДАШДИМ…\nҚора ўрмон, адашдим, кесиб олдим бир новда\nҚуршаган лабларимга унинг шивирин тутдим.\nБу, эҳтимол, селларнинг, парчаланган жомларнинг\nЁки яра юракнинг инграган овозидир.\nНимадир йироқлардан етиб келар дафъатан.\nУл – теран яширинмиш, тупроқ остида қолмиш –\nНамхуш кўр ойдинда сочилган барглар аро\nБир вақт хазон сипоҳи кўмиб кетган ҳайқириқ.\nЎрмон маҳв этолмади, лабларимда уйғонди,\nЁнғоқ дарахт новдаси бўғиқ ва сокин куйлар.\nНовданинг титрак бўйи қуюлади онгимга.\nГўё мени топмишдир унут бўлган илдизлар,\nОлис болалигим-ла қўлдан учган Ватаним,\nМени ҳушдан аюрди новданинг хуш бўйлари…\nгўёки Боғи Эрам, ё жаннатга элтувчи\nер ости йўлагининг сеҳрли туйнугидир.\nСевгим, бўсагача бўлган йўл узоқ,\nсафарда йўлчини қийнар ёлғизлик.\nЁмғирда ивийди сарсон поездлар,\nТалтарга энмади то ҳануз баҳор.\nЛекин биз биргамиз, о, муҳаббатим,\nилдизлардан тортиб кийимларгача,\nкуз каби, сув каби ва сонлар каби\nбиргамиз бегона, айридан кўра.\nҚанча қум, қанча тош, қанча шағални\nдарё Бароага оқизиб кетди,\nқанчалаб миллатлар, қанча поездлар\nинсоният билан, чиннигул билан\nзуваласи битта севишган, севган\nошиқ-маъшуқларни айириб қўйди.\nВаҳим тунни қўрқувлар босиб келар бегумон,\nБирга кетайлик, дедим, токи ҳеч ким сезмасин,\nменинг ғуссали жуссам не дарддан тўлғонишин.\nНа қўшиқ, на чиннигул насиб этмади, дилда\nҳимоясиз севгининг теран оғриқлари бор.\nБирга кетайлик, дея эландим мен такроран,\nлабларимда қонаган ойга парво қилмаслар.\nҚон сатҳи кўтарилар, бирор кимнинг иши йўқ,\nюлдузлар тиконини эсла, майли, муҳаббат.\nБирга кетайлик, деса қўнғироқдай овозинг\nмайшиша очилгандай ташқари тошиб чиқар\nазоблар, муҳаббатлар, нафратлар – бари-бари\nбанди бўлган қоронғи ертўласидан шитоб,\nоташнинг унут бўлган таъмини туяр лаблар,\nтош ҳам, қон ҳам ва гуллар ҳам мени куйдирди қайта.\nЎр тошга тўқинар тўлқин зарбаси,\nоламлар ёришар – потрар атиргул! -\nКўкимтир шўр томчи ва ғўр узумга\nдўнади денгизнинг дунёқараши.\nЭриб гул бўлади магнолиялар,\nфусункор дайдишлар, гуллаган ўлим,\nфанодан бақога мангу қайтишлар,\nтуйилган тузларнинг эврилишлари.\nҲимоят этгумиз сукутимизни,\nмуҳаббатим, денгиз қийрата бошлар\nзавқининг ҳайкал ва минорларини.\nЭҳтимол, шунданми, нам ва қумлардан\nиборат кўз илмас ҳужайраларда\nқувғиндан асраймиз назокатни биз.\nИшқ судраб келадир ҳасрат тўрини\nва балиқлар сокин живирин.\nУларга боқмагин — ҳеч бир жароҳат\nбизни айрилиққа этолмас дучор.\nКўзларинг айблимас кўзёшлар учун,\nқўлларинг санчмади бу ханжарни, йўқ,\nоёғинг бу йўлни изламаганди\nдилга аччиқ шароб қуйилар бу чоқ.\nСермавж муҳаббатнинг саркаш тўлқини\nбизни ирғитдию харсанглар томон\nбир нав ундан қорди зуваламизни.\nБир ғаму ғуссага этди гирифтор,\nбир фалакдан нур сочди бизга,\nхаста баҳор билан сийлади бизни.\nМуҳаббатим, энди уйга қайтамиз.\nБалки чирмовуқлар етгандир томга,\nсенинг тўшагингга сен ётмай туриб,\nёзги чошгоҳ кириб ухлаб ётгандир.\nДунёни кездилар дайди бўсалар:\nҲаястон — сершира асал томчиси,\nСарандиб — ям-яшил кабутаргинам,\nЯнтсизи кун ва тун оралиғидир.\nДенгиз шовқинини енгамиз энди,\nқайтамиз бир жуфт кўр қушчалар каби\nолис уясига баҳоримизнинг.\nАхийри, ишқнинг ҳам парвози тугар:\nтошлоқ қирғоқларга қайтди умримиз,\nбизнинг ўпичлар ҳам уйга қайтдилар.\nЧакалазор, адашдиму кесиб олдим бир шохни,\nунинг сокин шивирларин лабларимга тутдим мен.\nБу эҳтимол, йиғлоқи бир жаланинг шовуридир,\nёки синган қўнғироқнинг, ё яра дил ноласи.\nНогаҳонда йироқлардан бир нимарса чалинар,\nтеран-теран яширинган, тупроқ остида қолган,\nнамхуш ойлоқ шомлар аро, тўзғин хазонлар аро\nунини куз аллақачон ўчирган бир сас-садо.\nЧакалакзор уйқусидан лаблар тегиб уйғонган\nёнғоқ шохи бўғриқиб, жим куйлаб юборди бехос\nва ул шохнинг дайди иси шууримга урилди,\nгўё мени излаб келмиш унут бўлган илдизлар,\nменинг олис болаликда йўқотган ҳур ватаним.\nЁнғоқ шохин бўйларидан маст бўлиб тонг қотдим мен.\nКўзларинг ёнмаса, шамсу қамарим,\nё кунранг, ё кулранг бўлмаса улар,\nгар ҳаво бўлмаса тасарруфингда,\nагар сен каҳрабо ҳафта бўлмасанг,\nагарки бўлмасанг заъфарон лаҳза,\nё куз печак тўлиб ўрмалаган он,\nагарки осмонга ой унлар сепиб,\nёпган нон бўлмасанг, хушбўй, жиззали,\nСуйгилим, мен сени севмасман асло.\nЛаҳза, қум, ёмғирнинг хушбўй дарахти\nменинг мавжудлигим учун яралган.\nКўзларим илғаган бор нимарсани,\nгулим, сенинг билан бирга қучарман.\nНеки бовужуддир, сенда мужассам.\nЭсларсан Момо-Ер инъомларини:\nЭсларсан — кўпикда қолган тош каби -\nСевмайман, севаман. Англагин, шундай.\nҲаёт севмаслик ҳам, севмоқ ҳам демак.\nСўз бу сукунатнинг қанотларидир,\nўт қадрин совуқсиз англамоқ мушкул.\nСеваман мен фақат севмоқлик учун,\nэришмоқлик учун қайтадан эркка,\nўгирмаслик учун муҳаббатдан юз, -\nмана, нечун сени севмам ҳеч қачон.\nСевмайман, севаман, гўё қўлимда\nтутиб тургандайман бахтнинг калитин\nва дил бир балони сезаётгандай.\nСевмоқ-чун кўрарман қўшалоқ умр:\nастойдил севаман севмаган дамлар,\nсеваётган чоғлар чиндан севаман.\nҲайвонлар даставвал норасо бўлган,\nёки думи узундан-узун,\nёки боши кичикдан-кичик.\nҒам ейишиб бироқ кун-бакун\nяратдилар ажиб бир ҳолат:\nчиройли бўлдилар жуда ва жуда,\nучадиган бўлдилар улар.\nва фақат мушук! -\nмағрур ва мукаммал келди дунёга,\nбилиб босар ҳар бир қадамин.\nБалиқ ё қуш бўлмоқни исташи мумкин одам,\nқанот чиқаришни истар, масалан, илон,\nшерликни исташи мумкиндир ит ҳам,\nшоирликни — муҳандис.\nҚалдирғоч бўлишга интилар пашша,\nпашшага тақлидни ёқтирар шоир,\nмушук-чи, у мушук бўлгиси келар,\nҳар қандайин мушук мушукдир фақат,\nҳа, мушукдир мўйловидан думига қадар,\nсергакликдан илдам каламушгача,\nтундан то ёнгувчи кўзлари қадар\nДунёси кўрмаган бундайин ҳолни,\nбўлмагандир бундай расолик\nнафақат Ой, гулда ҳам ҳатто,\nбошдан-оёқ мушукдир ул.\nУ нуқрадай, қуёш сингари\nбус-бутундир ва мукаммалдир.\nкема бурнидаги суратга ўхшар,\nфақат тирқиш бўлиб кўринар,\nтун унга ташлайди ўз тангаларин.\nО, давлатсиз митти бир ҳоқон,\nтомлар осмонининг султони\nёмғирли куларда ишқ шамолларин\nикки жуфт келишган оёқларингни\nбир-бир босиб юрарсан ерда,\nҳар нарсани ҳидлаб кўрарсан.\nБунда ҳамма нарса ифлос, нотоза\nмушукнинг топ-тоза оёқлари-чун.\nО, сен эмин хонаки йиртқич,\nтуннинг такаббур сарқити,\nэринчоқ, чаққонсан ҳам бегонасан,\nтирноқларинг қадар мушуксан.\nМахфий полицияси тураржойларнинг,\nйўқолган бахмалнинг қолдиғи,\nжумбоқ йўқ, албатта, қилиқларингда,\nэҳтимол, сен унча сирли эмассан,\nсени ҳамма билар — сен,\nмахлуқсан, унчалик сирли бўлмаган,\nбалки бунга ҳамма ишонар\nва санар ўзини\nхўжайини, эгасиман деб,\nдўстиман деб мушук зотининг,\nқариндоши, шогирдиман деб…\nМен эсам – йўқ.\nМен бунинг остига чекмасман қўлим.\nМен мушукни билмайман.\nБиламан ҳаммасин — ҳаёт, денгизни,\nбеадад шаҳарлар, архипелаглар,\nғужбаргларнинг қуёшга йўлин,\nдунёнинг алдоқчи эҳтиросларин,\nтимсоҳнинг ғалати кийим-бошини,\nзангор атавизмин руҳонийларнинг\nҳамда ўт ўчиргич зотин сахийлигини,\nбироқ мен мушукни англаб етмадим,\nунинг лоқайдлиги узра тойинар ақлим,\nтовланади кўзлари унинг.\nПабло НЕРУДА (1904–1973, асл исм-шарифи Нефтали Рикардо Рейес Басуальто) — Чили шоири, дипломат. Сантьяго университида таълим олган. Чили Сенатининг аъзоси ва дипломат сифатида кўп мамлакатларда, жумладан, Ўзбекистон (Тошкент)да ҳам бўлган. Нобель мукофоти лауреати (1971).\n«Ўлмайдиган одамнинг хатарли қадами» (1926) тўпламида шеърнинг анъанавий ўлчамлари ва кофияларидан воз кечиб, ички кечинмаларни сюрреализмга яқин тил ва образлар билан ифодалаган. «Яшаш жойи – Ер» (1933, 2 жилд), «Юракдаги Испания» тўпламларига кирган асарларида инсоният озодлиги учун кураш ғоялари акс этган. Неруда 1941–44-йиллар марксизм билан қизиқади, Чили коммунистик партиясига аъзо бўлади. Шу йилларда Чили президентини «АҚШ қўғирчоғи» деб ҳақорат қилганлиқда айбланиб, ҳукумат томонидан таъқиб остига олинади. Неруда Мексикага кетади ва у ерда 340 шеърдан иборат монументал асари «Умумжаҳон қўшиғи» (1950)ни ёзади. Асарда Лотин Америкасининг ўтмиши ва бугуни марксистик нуқтаи назардан талқин этилган. Китоб Чилида тақиқланган, коммунистлар уни яширин тарқатишга уринганлар. Неруданинг 1950–60-йиллар ижоди шоир фикр доирасининг кенгайганидан, поэтик маҳоратининг янада такомиллашганидан далолат беради: «Севги ҳақида 100 сонет», «Чили тошлари» (1960), «Диний маросим қўшиқлари» (1961), «Қиёмат» (1963) шеърий тўпламлари, «Қора орол мемориали» автобиографик достони (1964) ва бошқалар.\nМаълумот “Ўзбекистон миллий энциклопедияси”дан\nЎқишлар сони: 1 391\nНаписал: Sayt muallifi // Жаҳон адабиёти, Поэзия // Март 2, 2019\n← Зулфия. Лирика: шеърлар & достонлар Кун шеъри: Қодирий ва ҳозирги ёшлар →\nМуаллиф ҳақида - 4 368 марта ўқилган


Одам иммунитети танқислиги вируси инфекцияси бўйича миллий клиник протоколларни амалиётга тадбиқ этиш туғрисида\nОдам иммунитети танқислиги вируси инфекцияси бўйича миллий клиник протоколларни амалиётга тадбиқ этиш туғрисида Бош сахифа\nОдам иммунитети танқислиги вируси (кейинги ўринларда ОИВ деб юритилади) келтириб чиқарган инфекцияли беморларни даволаш, уларни парвариш қилиш, қўллаб-қувватлаш ва профилактик тадбирларни олиб бориш учун норматив ҳужжатларни такомиллаштириш мақсадида буюраман:\nОИВ инфекцияли беморларнинг диспансер назорати бўйича миллий клиник протокол 1 -иловага мувофиқ;\nОИВ инфекцияси профилактикаси ва беморларни даволаш мақсадида ретровирусга қарши препаратларни кўллаш бўйича жамланган миллий клиник протокол 2-иловага мувофиқ;\nретровирусга қарши препаратлар ва диагностикумларни тавсия этишни бошқариш бўйича стандарт операцион муолажалар бўйича миллий клиник протокол 3-иловага мувофиқ;\nсил ва ОИВ инфекцияси: ко - инфекцияли шахсларни олиб бориш тактикаси бўйича миллий клиник протокол 4-иловага мувофиқ;\nОИВ инфекцияли беморлардаги ёндош оппортунистик касалликларни даволаш стандартлари бўйича миллий клиник протокол 5-иловага мувофиқ;\nОИВ инфекцияли шахсларга паллиатив ёрдам кўрсатиш бўйича миллий клиник протокол 6- иловага мувофиқ;\nОИВ инфекциясини олдини олиш мақсадида ретровирусга қарши препаратларни қўллаш (МКП ва МОП) бўйича миллий клиник протокол 7-иловага мувофиқ;\nвирусли гепатит В ва ОИВ инфекцияси: ко - инфекцияли беморларни даволаш тактикаси бўйича миллий клиник протокол 8-иловага мувофиқ;\nвирусли гепатит С ва ОИВ инфекцияси: ко - инфекцияли беморларни даволаш тактикаси бўйича миллий клиник протокол 9-иловага мувофиқ;\nОИВ инфекцияли ва ОИВ инфекцияси юқиш хавфи юқори бўлган шахслар иммунопрофилактикаси бўйича миллий клиник протокол 10-иловага мувофиқ;\nОИВ инфекцияли беморларда дерматологик касалликлар ва жинсий йўл билан юқувчи касалликларнинг клиник кечиши хусусиятлари, уларни даволаш тактикаси бўйича миллий клиник протокол 11 -иловага мувофиқ;\nОИВни онадан болага ўтишини олдини олиш бўйича миллий клиник протокол 12-иловага мувофиқ;\nОИВ инфекцияли шахсларнинг репродуктив саломатлигини қўллаб- қувватлаш бўйича миллий клиник протокол 13-иловага мувофиқ;\nОИВ инфекцияли болаларни парваришлаш, тиббий- психологик ва ижтимоий қўллаб-қувватлашни ташкиллаштириш бўйича миллий клиник протокол 14-иловага мувофиқ;\nОИВ инфекцияли шахсларга ва уларнинг оила аъзоларига хизмат кўрсатадиган мультидисциплинар гуруҳ ҳақидаги низом 15-иловага мувофиқ;\nДўстона хоналар фаолияти тўғрисидаги низом 16-иловага мувофиқ тасдиқлансин.\n2. Қорақалпоғистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги, вилоят ва Тошкент шаҳар соғлиқни сақлаш бошқармалари, вазирлик тасарруфидаги барча даволаш-профилактика муассасалари, илмий-амалий тиббиёт марказлари ва илмий-тадқиқот институтлари раҳбарларига:\nОИВ инфекцияси бўйича миллий клиник протоколлар (1-14-иловалар), ОИВ инфекцияли шахсларга ва уларнинг оила аъзоларига хизмат кўрсатадиган мультидисциплинар гуруҳ ҳақидаги низом ва Дўстона хоналар фаолияти тўғрисидаги низомни кундалик амалиётга тадбиқ этилишини таъминласин;\nретровирусга қарши терапияни тайинлаш ва ўтказиш мониторингини мазкур буйруқнинг 2-иловасига мувофиқ олиб борилишини таъминласин;\nдаволаш профилактика муассасаларида ОИВ инфекцияли шахсларга кўрсатилаётган тиббий хизматнинг барча турлари, тор доирадаги бошка соҳа мутахассисларининг кўриги ташҳисни сир сақлаган ҳолда, милий клиник протоколлар асосида олиб борилишини ташкил этсин.\n3. Республика одам иммунитета танқислиги синдромига қарши курашиш маркази (Н. Атабеков), Республика марказий илмий -амалий Фтизиатрия ва Пульмонология тиббиёт маркази (Н. Парпиева) ва худудий одам иммунитета танқислиги синдромига қарши курашиш марказлари раҳбарларига:\nОИВ инфекцияси бўйича жамланган миллий клиник протоколлар, ОИВ инфекцияли шахсларга ва уларнинг оила аъзоларига хизмат кўрсатадиган мультидисциплинар гуруҳ ҳақидаги низом ва Дўстона хоналар фаолияти тўғрисидаги низомни соғлиқни сақлаш амалиётига тадбиқ этишда даволаш профилактика муассасаларига услубий ёрдам кўтсатиш;\nтиббий ходимлар, психолог, ижтимоий ва бошқа соҳа ходимлари учун мунтазам равишда ўқув семинарлари ўтказишии ташкил этиш вазифалари топширилсин.\n4. Узбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги Санитария эпидемиология назорати бош бошқармаси (Д. Мирзабаев), даволаш профилактика ёрдамини ташкиллаштириш бош бошқармаси (Ф. Шарипов) ва Оналик ва Болаликни муҳофаза қилиш бош бошқармаси (М. Садыков) ҳудудий Соғлиқни сақлаш бошқармаларига ОИВ инфекцияли шахсларга замонавий тиббий-диагностик хизмат усуллари, жумладан ретровирусга қарши терапияни миллий клиник протоколлар асосида олиб боришни, ОИВ инфекцияли шахсларга ва уларнинг оила аъзоларига хизмат кўрсатадиган мультидисциплинар гуруҳ ҳақидаги низом ҳамда Дўстона хоналар фаолияти тўгрисида низомни даволаш профилактика муассасалари амалиётига тадбик этишда ёрдам кўрсатсин.\n5. Врачлар малакасини ошириш институти (X. Акилов) ушбу буйруқ билан тасдиқланган миллий клиник протоколлар ва низомларни тиббий кадрларни дипломдан кейинги қайта тайёрлаш ўқув дастурларига жорий этсин.\n6. Иқтисодиёт, молиялаштириш ва истиқболни аниқлаш бош бошқармаси (Б.Эргашев) Республика одам иммунитета танқислиги синдромига қарши курашиш марказининг такдим этган талабномасига асосан оппортунистик касалликларнинг профилактикаси учун замбуруғга қарши препаратлар, азитромицин, изониазид ва таркиби сулфометаксазол ва триметопримдан иборат бўлган мажмуавий препаратларни марказлашган ҳолда сотиб олиш бўйича таклиф киритсин.\n7. Мазкур буйруқ қабул қилиниши муносабати билан Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлигининг 2015 йил 4 мартдаги 81-сонли ва 2016 йил 6 июндаги 249-сонли буйруқлари ўз кучини йўқотган деб хисоблансин.\n8. Мазкур буйруқ ижросининг назорати вазирнинг биринчи ўринбосари Б.Қ.Юсупалиев, вазир ўринбосарлари С.С.Саидалиев ва Э.И.Баситханова зиммаларига юклатилсин.


Самвел Бабаян: «Ўтган ишларни унутиб, олдинга ҳаракат қилиш керак» - 27 Августа 2019 - Yangiliklar Olami - www.SherlarUz.CoM - SMS SHERLAR, SEVGI SHERLARI, YANGI\nГлавная » 2019 » Август » 27 » Самвел Бабаян: «Ўтган ишларни унутиб, олдинга ҳаракат қилиш керак»\n– Миллий терма жамоадан кетганингиздан кейин илк марта «Миллий» стадионига қайтдингиз. Бу сизга қандай босим берди?\n– «Бунёдкор»нинг катта босими бор. Мамлакатимизнинг асосий аренаси. Бу ерда ўйнашнинг ўзи завқли. 2017 йилги бўлган воқеалар эса хотирага айланди. Энди ўтган ишларни унутиб, олдинга ҳаракат қилиш керак. Исталган мураббий ва футболчида ушбу стадионга келганидан кейин ишига бўлаётган иштиёқ кўтарилади, дея жавоб қайтарган Бабаян.