Флюкорем® | medu.uz - Дорилар ҳақида маълумотлар ўзбек тилида\nHome Йўриқномалар Флюкорем®\nПрепаратнинг савдо номи: Флюкорем®\nФаол модда: Флуконазол – 200 мг.\nФармакотерапевтик гурухи: Замбуруғларга қарши восита.\nФлуконазол – бу флуконазолнинг изоосмотик, стерил, апироген эритмасидир. Флуконазол триазол гуруҳига мансуб бўлган замбуруғларга қарши препарат бўлиб, унинг таъсир механизми эргостеролнинг биосинтезини специфик тормозлашдан иборат, натижада замбуруғларнинг ҳужайра мембраналарини парчаланиши кузатилади. Флуконазол замбуруғ ҳужайрасининг цитохром Р-450 га боғлиқ ферментига нисбатан спецификлик даражаси юқори. Антиандроген фаолликка эга эмас.\nТаъсир доираси Candida albicans каби қатор патоген замбуруғлар ва Cryptococcus синфига мансуб бўлган бошқа турдаги замбуруғлар, ва дерматофитлардан иборат. Candida krusei флуконазолга чидамлидир. Candida glabrata ни флуконазолга сезгирлиги паст, изолятларининг тахминан 40% флуконазолга нисбатан чидамлидир.\nAspergillus турига мансуб бўлган инфекцияларга флуконазолни қўллаш мумкин эмас.\nВена ичига юборилганидан сўнг организмнинг тўқималари ва суюқликларига яхши ўтади.\nҚон плазмасидаги концентрацияси препаратнинг дозасига тўғри пропорционал. Кўкрак сути, бўғим суюқлиги, сўлак, балғам ва перитонеал суюқликда фаол моддани концентрацияси плазмадаги концентрацияси билан бир хил.\nТер суюқлиги, эпидермис ва терининг шох қавати (селектив тўпланиши) да плазмадаги концентрациялардан юқори концентрацияларга эришилади.\nОрқа мия суюқлигига осон ўтади; замбуруғли менингитда препаратнинг орқа мия суюқлигидаги концентрацияси плазмадаги концентрациясининг тахминан 85% ни ташкил этади.\nҚон плазмасида флуконазол 90% мувозанатли концентрациясига (Css) 4-5 кунга келиб эришилади. Одатдаги суткалик дозасидан 2 марта ортиқ бўлган “Зарб” дозани (биринчи кунда) юбориш, 2 кунга келиб 90% мувозанатли концентрацияга (Css) эришиш имконини беради.\nТахминий тақсимланиш ҳажми (Vd) организмдаги умумий суюқлик миқдорига яқинлашади. Плазма оқсиллари билан боғланиши паст – 11-12% ни ташкил этади.\nЯрим чиқарилиш даври (Т1/2) 30 соатни ташкил этади. Жигардаги CYP2C9 изоферментининг ингибитори ҳисобланади. Асосан буйраклар орқали (80% – ўзгармаган ҳолда, 11% метаболитлар ҳолида) чиқарилади. Флуконазолнинг клиренси креатинин клиренси (КК) га пропорционалдир.\nФлуконазолнинг фармакокинетикаси буйракнинг функционал ҳолатига аҳамиятли даражада боғлиқ, бунда Т1/2 ва КК ўртасида аксинча боғлиқлик мавжуд. Гемодиализдан сўнг 3 соат давомида қон плазмасидаги флуконазолнинг концентрацияси 50% га пасаяди. Флуконазол вена ичига юборилганида ёки ичга қабул қилинганида, унинг фармакокинетикаси ўхшашдир, бу бир дори шаклини қўллашдан бошқа дори шаклини қўллашга осон ўтиш имконини беради.\nБолаларда флуконазолнинг фармакокинетикаси\nБолаларда қуйидаги фармакокинетик кўрсаткичлари олинган:\nЁши Дозаси (мг/кг) Ярим чиқарилиш даври (соат) Эгрилиги остидаги майдон (мкг соат/мл)\n11 кунлик – 11 ойлик Бир марта –3 мг/кг в/и 23 110,1\n9 ойлик – 13 ёш Бир марта – 2 мг/кг ичга 25,0 94,7\n9 ойлик – 13 ёш Бир марта – 8 мг/кг ичга 19,5 362,5\n5 ёш – 15 ёш Кўп марта – 2 мг/кг в/и 17,4* 67,4*\n5 ёш – 15 ёш Кўп марта – 4 мг/кг в/и 15,2* 139,1*\n5 ёш – 15 ёш Кўп марта – 8 мг/кг в/и 17,6* 196,7*\n7 ёш Кўп марта – 3 мг/кг ичга 15,5 41,6\n*охирги кунида кузатилган кўрсаткич.\nЧала туғилган (тахминан 28 ҳафталик) болаларга флуконазол болалар жадал даволаш бўлимида даволанаётган вақтда тана вазнига 6 мг/кг дан ҳар 3-куни максимум 5 дозасини юборишга эришилгунича вена ичига юборилади. Ўртача ярим чиқарилиш даври 1-кунида 74 соат (тахминан 44-185 соатлар) ни ташкил қилган, 7-кунга келиб ўртача 53 соат (тахминан 30-131 соатлар) гача ва 13 кунга келиб ўртача 47 соат (тахминан 27-68 соатлар) гача камайган.\nЭгрилиги остидаги майдон 1-кунда 271 мкг соат/мл (тахминан 173-385 мкг соат/мл) ни ташкил қилган, сўнгра 7-кунга келиб 490 мкг соат/мл (тахминан 292-734 мкг соат/мл) гача ошган ва 13 кунга келиб ўртача 360 мкг соат/мл (тахминан 167-566 мкг соат/мл) гача камайган.\nТақсимланиш ҳажми 1-кунда 1183 мл/кг (тахминан 1070-1470 мл/кг) ни ташкил қилган, сўнгра 7 кунга келиб ўртача 1184 мл/кг (тахминан 510-2130 мл/кг) гача ва 13 кунга келиб 1328 мл/кг (тахминан 1040-1680 мл/кг) гача ошган.\nКекса ёшдаги пациентларда флуконазолнинг фармакокинетикаси\n65 ёш ва ундан ошган кекса ёшдаги пациентлар флуконазолни 50 мг дозада ичга бир марта қабул қилганда, уларнинг баъзилари диуретиклар қабул қилганлар, қон плазмасида максимал концентрациясига Сmax қабул қилгандан сўнг 1,3 соат ўтгач эришилган ва 1,54 мкг/мл ни ташкил қилган, AUC ни ўртача қиймати 76,4 ± 20,3 мкг соат/мл ни, ярим чиқарилиш даври эса – 46,2 соатни ташкил қилган. Бу фармакокинетик кўрсаткичларнинг қиймати ёш пациентларникига нисбатан юқоридир. Диуретикларни бир вақтда қабул қилиш AUC ва Сmax ларни яққол ўзгаришига олиб келмаган. Кекса ёшдаги пациентларда креатинин клиренси (74 мл/мин), буйрак орқали ўзгармаган ҳолда чиқариладиган флуконазолнинг фоизи (0-24 соат, 22%), ва флуконазолнинг буйрак клиренси (0,124 мл/мин/кг) ёш пациентларникига нисбатан пастдир, бу эҳтимол, буйраклар фаолиятини кекса ёш учун характерли бўлган пастлиги билан боғлиқ бўлиши мумкин.\nБуйрак етишмовчилиги бўлган пациентларда флуконазолнинг фармакокинетикаси\nОғир даражадаги буйрак етишмовчилиги бўлган пациентларда (буйрак калаваларидаги фильтрация тезлиги <20 мл/мин) препаратни ярим чиқарилиш даври 30 дан 98 соатгача ошган.\nФлуконазол куйидаги касалликларни даволлаш учун кўрсатилган:\nкриптококк инфекциялари, шу жумладан менингит, тизимли замбуруғли инфекциялар, ҳамда кандидемия, диссеминацияланган кандидоз ва пневмонияда.\nсийдик йўлларини замбуруғли инфекциялари ва перитонитда.\nорофарингеал ва эзофагеал кандидозда.\nдерматофитоз, қипиқланувчи темиратки ва замбуруғли баланитда.\nиммунитети суст бўлган беморларда замбуруғли инфекцияларни олдини олишда.\nсуяк кўмиги кўчириб ўтказилган сўнг цитостатик химиотерапия ёки нур билан даволанаётган беморларда кандидозни олдини олиш мақсадида қўлланилади.\nФлуконазол препаратини дозаси, қўллаш частотаси ва даволаш давомийлиги инфекцияни оғирлигига қараб буюрилади. Ичга қабул қилинганида флуконазолни сўрилиши тез ва тўлиқ бўлганлиги сабабли, суткалик дозаси оғиз орқали қабул қилинадиган ва вена ичига юбориладиган дори шакллари учун бир хил бўлади.\nИнфекция тури Дозалаш тартиби\nкриптококкли инфекциялар, шу жумладан менингит биринчи кун 400 мг, сўнгра эса 200 мг дан кунига бир марта 10-12 ҳафта давомида\nтизимли замбуруғли инфекциялар, шу жумладан кандидемия, диссеминацияланган кандидоз ва пневмония 400 мг дан кунига бир марта (сўнгра тизимли кандидозда 200 мг дан кунига бир марта 4 ҳафта давомида)\nсийдик чиқариш йўлларини замбуруғли инфекциялари ва перитонит 50-200 мг кунига бир марта\nорофарингеал кандидози биринчи кун 200 мг, сўнгра эса 100 мг дан кунига бир марта 2 ҳафта давомида\nбиринчи кун 200 мг, сўнгра эса 100 мг дан кунига бир марта 2-3 ҳафта давомида\nдерматофитоз ва қипиқланувчи темиратки 50 мг дан кунига бир марта 6 хафтагача\nиммунитети суст бўлган пациентларда замбуруғли инфекцияларни олдини олиш 50-400 мг кунига бир марта\nсуяк кўмиги кўчириб ўтказилган пациентларда замбуруғли инфекцияни олдини олиш 400 мг дан кунига бир марта 7 кун давомида қўлланади\nкриптококкли инфекциялари, шу жумладан менингит биринчи куни тана вазнига 12 мг/кг, сўнгра эса 6 мг/кг дан кунига бир марта 10-12 ҳафта давомида\nтизимли замбуруғли инфекциялар, шу жумладан кандидемия, диссеминацияланган кандидоз кунига тана вазнига 6-12 мг/кг\nорофарингеал кандидози биринчи куни тана вазнига 6 мг/кг, сўнгра эса 3 мг/кг дан кунига бир марта 2 ҳафта давомида\nбиринчи куни тана вазнига 6 мг/кг, сўнгра эса 3 мг/кг дан кунига бир марта 2-3 ҳафта давомида\nиммунитети суст бўлган пациентларда замбуруғли инфекцияларни олдини олиш кунига тана вазнига 3-12 мг/кг дан 2-4 ҳафта давомида\nҚон ва лимфа тизими томонидан: кам ҳолларда – анемия;\nИммун тизими томонидан: кам ҳолларда – анафилактик шок;\nРуҳий бузилишлар: кам ҳолларда – уйқусизлик ва уйқучанлик;\nМарказий ва периферик нерв тизими томонидан: умумий ҳолатлар – бош оғриғи; кам ҳолларда – тиришишлар, парестезиялар, тремор ва бош айланиши;\nКамдан-кам: томир тортишиш, бош айланиши, парестезия, кам-тиришишлар.\nВегетатив нерв тизими: кам ҳолларда – оғизни қуриши ва кучли терлаш;\nМеъда-ичак йўллари томонидан: умумий ҳолатлар – кўнгил айниши, қусиш, қоринда оғриқ ва диарея; кам ҳолларда – анорексия, қабзият, диспепсия ва метеоризм;\nГепатобилиар тизим томонидан: умумий ҳолатлар –АСТ, АЛТ ва ишқорий фосфотазани клиник жиҳатдан аҳамиятли ошиши; кам ҳолларда – холестаз, гепатоцеллюляр шикастланишлар, сариқлик ва умумий билирубин микдорини клиник жиҳатдан ахамиятли ошиши; жуда кам ҳолларда – жигар некрози;\nТаянч-ҳаракат аппарати томонидан: тез-тез эмас – мушакларда оғриқ;\nУмумий симптомлар: кам ҳолларда – толиқиш, лоҳаслик, астения ва иситма кузатилиши мумкин.\nФлуконазолни суткада 400 мг ва ундан ортиқ дозаларда қабул қилаётган беморларга терфенадинни бирга қўллаш мумкин эмас. Маълумки, QT-оралиғини узайиши сабабли, флуконазол қабул қилаётган беморларга цизаприд, астемизол, эритромицин, пимозид ва хинидин каби бошқа препаратларни қўллаш мумкин эмас. Флуконазол препаратини флуконазолга ёки препаратнинг хар қандай бошқа компонентларига юқори сезувчанлиги бўлган пациентларга қўллаш мумкин эмас.\nАстемизол: астемизолнинг дозасини ошириб юборилиш QT-оралиғини узайишига, оғир даражадаги қоринчалар аритмиясига, юрак қоринчаларини липиллаши-хилпиллашига ва юрак уришини тўхташига олиб келади.\nЦизаприд: цизаприд ва флуконазол билан бир вақтда даволанган беморларда юрак-қон томир тизимига таъсири, шу жумладан юрак қоринчаларини липиллаши ва хилпиллаши кузатилган.\nАльфентанил: соғлом кўнгиллиларда флуконазол (400 мг) ва альфентанил (20 мкг/кг) вена ичига бир вақтда қўлланганида, альфентанилнинг АUC 0-10 икки марта кўпайган.\nАнтикоагулянтлар: флуконазол ва варфарин бир вақтда қўлланганида, протромбин вақти икки маротаба узаяди.\nЦелекоксиб: флуконазол (кунига 200 мг) ва целекоксиб (200 мг) бир вақтда қўлланганида, целекоксибнинг Cmax ва AUC мувофиқ 68% ва 134% га ошган.\nДиданозин: диданозин ва флуконазолни бирга қўлланиши хавфсиз ҳисобланади ва диданозиннинг фармакокинетикасига ёки самарадорлигига кам таъсир қилади.\nХалофантрин: CYP3A4 га тўсқинлик қиладиган препаратлар халофантриннинг метаболизмини тормозланишига олиб келади.\nЦиклоспорин: флуконазол ва циклоспорин ўртасида клиник жиҳатдан ахамиятли ўзаро таъсирлар, флуконазол 200 мг ёки ортиқ дозаларда қўлланганида кузатилган.\nГМГ-КоА-редуктаза ингибиторлари: флуконазол CYP3A4 ёрдамида метаболизмга учрайдиган, ГМГ-КоА-редуктаза ингибиторлари, масалан аторвастатин ва симвастатин ёки CYP2C9 ёрдамида метаболизмга учрайдиган, флувастатин каби ГМГ-КоА-редуктаза ингибиторлари билан бирга қўлланганида миопатияни ривожланиш хавфи ошади. Улар бирга қўлланганида ГМГ-КоА-редуктаза ингибиторининг дозасини камайтиришга тўғри келиши мумкин.\nКам ҳолларда оғир даражадаги гепатотоксик реакциялар кузатилиши, ўлим ҳолати эса кўпроқ асосий касаллиги жиддий бўлган пациентларда кузатилиши мумкин. Агар жигар кассаликларини клиник белгилари кузатилса, флуконазол билан даволашни тўхтатиш керак. Одатда, флуконазолнинг гепатотоксик таъсири флуконазол билан даволаш тўхтатилгандан сўнг йўқолади. Баъзи азоллар, шу жумладан флуконазол QT-оралиғини узайишига олиб келади. Флуконазол билан даволаниш вақтида юрак қоринчаларини липиллаши-хилпиллаши холатлари кам кузатилган. Гарчи флуконазол ва QT-оралиғини узайиши ўртасидаги боғлиқлик охиригача аниқланмаган бўлса-да, флуконазолни куйидаги потенциал проаритмик холатлардаги беморларга эҳтиёткорлик билан қўллаш керак:\nQT-оралиғини туғма ёки ортирилган узайиши;\nкардиомиопатия, шу жумладан юрак етишмовчилиги;\nмавжуд бўлган симптоматик аритмиялар;\nQT-оралиғини узайтириш мақсадидаги ёндош даволаниш.\nГипокалиемия, гипонатриемия ва гипокальциемия каби электролитлар алмашинувини бузилиши флуконазол билан даволашни бошлашдан олдин бартараф қилиниши керак. Флуконазол билан даволашда кам ҳолларда пациентларда эксфолиатив тери реакциялари, шу жумладан Стивенс-Джонсон синдроми ва токсик эпидермал некролиз кузатилган. ОИТС билан хасталанган беморларда турли препаратларга нисбатан жиддий тери реакцияларини ривожланишига мойиллиги юқорироқдир. Варфарин юборилганидан сўнг флуконазол протромбин вақтини ўзгартириши мумкин. Протромбин вақтини яхшилаб мониторинг ўтказиш тавсия этилади.\nФлуконазол автомобилни ва бошқа механизмларни бошқариш қобилиятига таъсир қилмайди. Бироқ автотранспортни ҳайдашда ва потенциал ҳавфли механизмларни бошқаришда, баъзида бош айланиши ёки тиришишларни ривожланиши мумкинлигини хисобга олиш керак.\nҲомиладорлик даврида препаратни қўллаш мумкин эмас, ҳаёт учун хавфли, оғир даражадаги замбуруғли инфекциялари бўлган беморлардан ташқари, уларга флуконазол билан даволашдан кутилган фойда ҳомила учун кузатилиши мумкин хавфдан устун бўлган ҳоллардагина қўллаш мумкин.\nФақат бир марта қўллаш учун мўлжалланган. Флакон очилгандан сўнг эритманинг қолдиқлари ишлатилмасин.\nПрепарат болалар ололмайдиган жойда сақлансин ва яроқлилик муддати тугаганидан сўнг ишлатилмасин\nФлуконазолнинг дозасини ошириб юборилиш оқибатлари етарли даражада ўрганилмаган. Катта ёшдаги пациентга юборилган 1000 мг доза салбий оқибатларга олиб келмаган. 8200 мг дозаси галлюцинациялар ва параноидал реакцияларни чақирган. Бемор касалхонага етқизилган, 48 соат ичида беморнинг аҳволи нормаллашган.\nСимптомлари: Дозаси ошириб юборилганида ножўя реакциялар (бош оғриғи, меъда-ичак фаолиятини бузилиши) ни кучайиши, галлюцинациялар кузатилиши мумкин.\nДаволаш: Зарурат бўлганида меъдани ювиш тавсия этилади. Даволаш симптоматик бўлиши керак. Флуконазол асосан сийдик билан чиқарилади. Жадаллаштирилган диурез сийдик билан чиқарилишини тезлаштириши мумкин. 3 соатлик гемодиализ муолажасидан сўнг флуконазолнинг плазмадаги концентрацияси тахминан 50% га камаяди.\n2 мг/мл инфузия учун эритма. 100 мл полиэтилен қалпоқли ва импорт ҳалқа ушлагичли герметик ёпилган стерил флаконларда.


Жамият Дунё Футбол Мутолаа Жиноят Савол-жавоб Шоу-бизнес Hi-tech Lady Саломатлик Мозийдан садо Ҳидоят сари Ўзбекистон халқ шоири Эркин Воҳидов вафот этди\t22:59, 30 май\tЎзбекистон халқ шоири, Ўзбекистон Қаҳрамони Эркин Воҳидов 30 май куни вафот этди.\nХабарларга кўра, Эркин Воҳидов Тошкент шаҳридаги 1-сонли касалхонада вафот этган, дея хабар беради Uz24 нашри.\nЁзувчи 1936 йилнинг 28 декабрь куни Фарғона вилояти Олтиариқ туманида таваллуд топган.\nШоирнинг «Орзу чашмаси», «Нидо» (1964), «Қуёш маскани» (1970), «Бахмал» (1974), «Руҳлар исёни» (1978— 79), «Тошкент садоси» (1983) каби асарлари ўзбек достончилигининг етук намуналаридандир.\nЭркин Воҳидов асарлари чет эл (немис, француз, рус, инглиз, урду, ҳинд, араб ва б.) ҳамда қардош туркий халқлар тилларида («Олтин девор», «Сайланма», «Нидо» ва б.) нашр этилган.\n1997 йилда «Буюк хизматлари учун» ордени билан мукофотланган.\nDarakchi.uz таҳририяти марҳумнинг оила аъзолари ва яқинларига чуқур ҳамдардлик билдиради.


Қорақалпоғистонда ҳаводан ичимлик суви олиш йўлга қўйилди\nКасалланганлар сони 180 729 722\nСоғайганлар сони 165 383 975\nВафот этганлар 3 914 959\nҚорақалпоғистон Республикасида жойлашган Чимбой тумани метеостанциясига атмосфера ҳавосидан ичимлик сувини ишлаб чиқариш “атмосфера сув генератори” (Airaqua – 7 та тозалаш филтридан иборат) қурилмаси тажриба (синов) тарзида ишга туширилди. Бу ҳақда “Ўзсувтаъминот” АЖ хабар қилди.\nМазкур қурилма ичимлик суви етиб бормаган ва етказиб бериш иқтисодий жиҳатдан қимматга тушадиган ҳудудларга мослаштирилган. Ушбу инновацион технология синов тариқасида йўлга қўйилди ва ундан олинаётган статистик маълумотлардан фойдаланган ҳолда республикадаги бошқа метеостанцияларга ҳам ўрнатиш режалаштирилмоқда.\n“Aтмосфера ҳавоси намликларнинг улкан резервуари экани ҳисобга олинса, атмосфера сув генераторини ўрнатиш атмосфера сувини ишлаб чиқарувчи дунёдаги энг самарали қурилма дейиш мумкин. Шуни таъкидлаш лозимки, ушбу мослама дистилланган сувдан хам тозароқ сув олиш имконини беради”, дейилади компания хабарида.\nҚурилма атмосфера ҳавоси намлигига ва ҳароратга қараб кунига тахминан 12 литрдан 30 литргача ичимлик суви етказиб бериш имконини беради.\nКиритилди: 08:53 10.06.2021. Ўқилди: 1862 марта. Фикрлар сони: 0 та.\nШавкат Мирзиёев яна бир долзарб мавзуда видеоселектор...


Халқаро молия корпорацияси TBC Uzbekistan’га инвестиция киритишни режалаштирмоқда\nЖаҳон банки гуруҳига мансуб Халқаро молия корпорацияси Грузиянинг Ўзбекистондаги «TBC Uzbekistan» банкига 10 миллион доллар инвестиция киритишни режалаштирмоқда. Ушбу режадаги маблағ суммаси ва қарорлар ўзгариши яна мумкин.\n2020 йил январда Ўзбекистон ҳудудида банк-молия хизматларини кўрсатиш учун тегишли рухсатнома олган «TBC Uzbekistan» банк акцияларининг 1/5 қисми Халқаро молия корпорациясига ўтказилиши мумкин. Бунинг эвазига ХМК Грузиянинг Ўзбекистондаги инновацион банкига 10 миллион доллар сармоя киритиши кутилмоқда. Айни пайтда ХМК банкнинг 2,8 фоиз акцияга эгалик қилади.\nГрузиянинг TBC Bank’и 2019 йил апрелда Ўзбекистонда Payme бренди остида фаолият юритувчи «Inspired» МЧЖнинг 51 фоиз акцияларини 5,5 млн долларга сотиб олиб, Ўзбекистон молия бозорига кириб келганди.\nОрадан бир йил ўтиб, «TBC Bank Group PLC» компанияси Тошкент шаҳрида «TBC Bank» акциядорлик тижорат банкини ташкил этишга доир дастлабки рухсатномани қўлга киритди.\nҲозирги кунда Ўзбекистон банк тизимида 31та тижорат банки фаолият олиб бормоқда. Шулардан 13та банк давлат улуши мавжуд банклар бўлса, 16та банк хусусий банклар ёки чет эл капитали иштирокидаги банклар ҳисобланади. 2019 йил июль ойидан бошлаб Қозоғистон «Halyk bank»нинг шўъба банки сифатида «Тенге банк» ўз фаолиятини бошлади. Грузиянинг «TBC» банки жорий йил апрель ойидан банк фаолиятини амалга оширишни бошлади.


Туманнинг “Ибратли” оилалари аниқланди » "Kattaqo'rgon haqiqati" газетаси\nXarita: Демонстрационный сайт » Jamiyat » Туманнинг “Ибратли” оилалари аниқланди\nТуманнинг “Ибратли” оилалари аниқланди\n11 июнь, 2019 0 200\nЎзбекистон Республикаси Президентининг 2018 йил 2 февралдаги "Хотин-қизларни қўллаб-қувватлаш ва оила институтини мустаҳкамлаш соҳасидаги фаолиятни тубдан такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги ПФ-5325-сонли Фармони ижросини таъминлашда, мустақил давлатимизда оиланинг мустаҳкам бўлишига, тарбиявий имкониятини оширишга, муқаддас урф-одатларимизни, қадриятларимизни сақлаш мақсадида "Ибратли оила” танловининг туман босқичи ўтказилди.\nТуман хотин-қизлар қўмитаси, “Оила” илмий-амалий маркази ва қатор ҳомий ташкилотлар ҳамкорлигида ўтказилган танловда иштирокчи оилалар 4 та шарт бўйича ўзаро беллашдилар.\nКўрик-танлов якуний натажаларига кўра, 1-ўринга Ойжон маҳалласидан Абдуғани Нарзуллаевлар оиласи, 2-ўринга Дўстлик маҳалласидан Фахриддин Абдуллаевлар оиласи, 3-ўринга Қўшбеги маҳалласидан Рустамжон Закировлар оиласи лойиқ деб топилди. Туман босқичида ғолиб деб топилган оилалар танловнинг вилоят босқичига йўлланмани қўлга киритди. Ғолибларга ташкилотчилар томонидан эсталик совғалари топширилди.\n— Кўрик-танловга қизиқиш ортиб бораётгани, оилалардаги китобхонлик маданияти юксалаётганини бугунги тадбирдаги чиқишлардан маълум, – дейди туман “Оила” илмий–амалий маркази раҳбари Турумтош Алимова. — Энг муҳими, оилаларда ибратли бўлишга интилиш шаклланмоқда.


Евроосиё иқтисодий иттифоқи билан ҳамкорлик. Ўзбекистон бундан нима олади? – Kommers.uz\nИқтисодиёт\t20:50 | 2.12.21\nЕвроосиё иқтисодий иттифоқи билан ҳамкорлик. Ўзбекистон бундан нима олади?\nЖамшид Қўчқоров Москва форумида ЕОИИ билан ҳамкорлик ҳақида гапирди\nЎзбекистон бош вазири ўринбосари — иқтисодий тараққиёт ва камбағалликни қисқартириш вазири Жамшид Қўчқоров Москвада бўлиб ўтган Евросиё конгрессида сўзлаган нутқида Ўзбекистон Евроосиё иқтисодий иттифоқи (ЕОИИ) билан ҳамкорлик қилиш тарафдори эканини, қўшни давлатлар билан савдо айланмаси ўсиб бораётганини таъкидлаган. Бу ҳақда Sputnik хабар берди.\nҚайд этилишича, Москвада Иккинчи Евроосиё Конгресси бўлиб ўтмоқда. Ялпи мажлисда ҳукумат, бизнес ва илм-фан вакиллари Евроосиё минтақасини қандай ривожлантириш бўйича фикр алмашган.\nХабарга кўра, форумда Ўзбекистондан вакил сифатида республика бош вазири ўринбосари — иқтисодий тараққиёт ва камбағалликни қисқартириш вазири Жамшид Қўчқоров иштирок этган.\nМуҳокама чоғида Евроосиё тараққиёт банки раиси Николай Подгузов Ўзбекистон ЕОТБга аъзо бўлиш учун ариза берганини маълум қилган. Унинг сўзларига кўра, ушбу сўровни банк акциядорлари билан кўриб чиқиш «юқори босқичда».\n«Банкимиз 2011 йилдан бери биринчи марта Ўзбекистондек обрўли ва қудратли акциядор ҳисобига кенгайишни кутмоқда», — дейди Евроосиё тараққиёт банки бошқарув раиси Николай Подгузов.\nАввалроқ Тошкентда 10 ноябрдан 12 ноябрга қадар Жаҳон савдо ташкилотига аъзо бўлиш бўйича тренинг ва семинар ўтказилгани ҳақида хабар берилганди.


Рустам Иноятов қаерда? « Ўзбекистон Халқ Ҳаракати\nРустам Иноятов қаерда?\n30 May 2018 - 13:54\nР.Иноятовни жамоатчилик сўнгги бора Олий Мажлис Сенатининг ялпи йиғилишида кўришган. Ҳозирда Президентнинг Сиёсий-ҳуқуқий масалалар бўйича Давлат маслаҳатчиси саналган Рустам Иноятовнинг ишга чиқаётганини эса ҳеч ким тасдиқламаяпти. Боз устига бу хизмат кутилмаганда қайта ислоҳ қилиниб, бутунлай янги ном олмоқда ва фаолияти ҳам ўзгармоқда. Ҳозирда ушбу вазифаси ҳам норасмий тарзда Президентнинг ҳуқуқ бўйича энг яқин одами, Бош прокурор Отабек Муродов бажариб келинаётгани тахмин қилинаяпти. Шу маънода дахлсизлик ҳуқуқи умрбод кафолатмаган.


Ўзбекистон яна бир халқаро ҳужжатга қўшилди - 13 Апреля 2008 - Ҳимоячи\nЧоршанба, 22.09.2021, 21:42\nГлавная » 2008 » Апрел » 13 » Ўзбекистон яна бир халқаро ҳужжатга қўшилди\nЎзбекистон БМТнинг ядровий террорчилик ҳаракатларига қарши кураш конвенциясига қўшилди. Парламентнинг иккала палатаси тасдиғидан ўтган бу халқаро ҳужжатга қўшилиш тўғрисидаги қонунга президент Ислом Каримов имзо чекди.\nУран қазиб чиқарувчи дунёдаги 8 етакчи давлатдан бири ҳисобланган Ўзбекистон ўзининг ўнлаб ядро физиклари ва илмий ядровий реактори билан ядровий терроризм муаммосидан принципда четда қола олмайди.\nШу маънода, мамлакатнинг террорчиликнинг энг даҳшатли кўриниши - ядровий террорчилик ҳаракатларига қарши кураш конвенциясига қўшилиши олқишланмоқда. Бироқ расмий Тошкентнинг мазкур конвенция доирасидаги роли мавҳум қолаётир.\nЎзбекистон Сенатининг ташқи сиёсий масалалар қўмитаси аъзоси Сурайё Одилхўжаева Ўзбекистоннинг БМТ конвенциясига қўшилиши мамлакатнинг террорчиликка қарши кураш сиёсатининг давоми эканини айтади.\n“Ҳақиқатан ҳам Ўзбекистон ҳар қандай аксилтеррорчилик ҳаракатларини қўллаб-қувватлайди. БМТ конвенцияси доирасида махфий хизматлар ўртасида ядровий қурол қисмларини олиб ўтишга уринишларга доир маълумот алмашиш назарда тутилган”,- деди сенатор хоним.\nЎзбекистон парламентининг иккала палатаси тасдиғидан ўтган конвенциянинг ниҳоят қабул қилинишига ҳеч нарса тўсқинлик қилмади. Қизиғи, айнан Ўзбекистон доимий равишда Марказий Осиёни ядро қуролидан холи ҳудудга айлантириш ташаббуси билан чиқиб туради. Бу ташаббусни И.Каримов дастлаб 1993 йилда БМТ Бош ассамблеясида илгари сурганди.\nВашингтондаги мудофаа ахборот маркази таҳлилчиси Александр Григорьев сўзларига кўра, Ўзбекистоннинг ядровий террорчилик ҳаракатларига қарши кураш конвенциясига қўшилиши ҳам қуруқ расмиятчилик бўлиб қолади.\n“Барча давлат учун мажбурий бўлган бу қонун ҳеч қандай мажбуриятлар юкламайди. Демак, имзоласа ҳам бўлаверади. Амалда эса бу конвенция ишлаётгани йўқ, чунки бу ҳужжатда конвенцияга қўшилган давлатлар қилиши лозим бўлган амаллар тартиби кўрсатилмаган”,- дейди таҳлилчи.\nУнинг айтишича, БМТ конвенциясида назарда тутилган ядровий объектлар муҳофазасини ошириш ёки ядровий қуроллар ва материаллар тарқалишининг олдини олиш аллақачон амалга жорий этилган. Бироқ ядровий террорчилик таҳдиди шу билан камайиб кетаётгани йўқ.\n“Террорчиликлар ҳеч қачон уранни ўзи тўйинтира олмайди. Лекин улар бойитилган уран, плутонийни чайқов бозорида сотиб олиши ёки энг оддийси, “ифлос бомба”ни ясаши мумкин. “Ифлос бомба” радиоактив моддалар билан тўлдирилган портловчи модда бўлиб, анча ваҳимага сабаб бўлиши мумкин. Уни ясаш учун лозим моддаларни эса террорчилар истаганича топиши мумкин”,- дейди Александр Григорьев.\nЎзбекистонда қабул қилинган янги қонунга кўра, БМТ конвенцияси доирасида ядровий терроризмга қарши кураш бўйича давлат идораларини мувофиқлаштириш масъулияти Миллий хавфсизлик хизматига юкланган.\nТаҳлилчилар фикрича, халқаро жамоатчиликнинг ядровий таҳдид борасидаги хавотирларига шерик бўлаётган расмий Тошкент, аввало, халқаро майдонда сиёсий дивидент олишни мақсад қилиб қўйган.


«Жуда кўп электр энергияси истеъмол қиляпмиз» – Энергетика вазирлиги тизимидаги жамият бош бошқармаси бошлиғи\n11 сентябрь куни Ахборот ва оммавий коммуникациялар агентлигида Ўзбекистон Республикаси Энергетика вазирлиги тизимида фаолият юритувчи «Ўзбекистон миллий электр тармоқлари» акциядорлик жамияти ҳамда «Ҳудудий электр тармоқлари» акциядорлик жамияти мутасаддилари иштирокида матбуот анжумани ташкил этилди.\n«Ўзбекистон миллий электр тармоқлари» акциядорлик жамияти Иқтисодиёт ва молия бошқармаси бошлиғи Абдуҳамид Жўраев берган маълумотларга кўра, жамият 2019 йилда Ўзбекистон миллий электр тармоқлари бўйича жами 51,6 млрд. кВт. соат электр энергиясини транспортировка қилиш мажбуриятини (иш ҳажмини) олган, бу кўрсаткич ўтган йилга нисбатан 104,2 фоизни ташкил этиши режалаштирилган. 2019 йилнинг январь-август ойларида жами 32,9 млрд. кВт. соат электр энергияси транспортировка қилинди. Бу ўтган йилнинг шу даврига нисбатан 100,4 фоизни ташкил этади.\nШу ўринда Энергия ресурслари ва энергия ишлаб чиқариш хом ашёлари нархлари ҳам эълон қилинди:\n1 тонна мазут — 2 млн 800 минг сўм;\n1000 м3 табиий газ — 660 минг сўм;\n1 тонна кўмир (Ангрен) — 288,8 минг сўм;\n1 тонна кўмир (импорт) — 328,5 минг сўм;\n1000 м3 ер ости газ — 92,9 минг сўм;\n1 кВт.с электр энергия (юридик истеъмолчилар учун) — 450 сўм;\n1 кВт.с электр энергия (аҳолига) — 295 сўм;\n1 Гкалл иссиқлик энергияси — 162,6 минг сўм.\nТадбирда янги жорий қилинган ва қилинаётган электр ҳисоблагичлар, хусусан уларнинг ортиқча ҳисоблашига оид хабарларга ҳам батафсил шарҳлар берилди. Ақлли ҳисоблагичлар ҳар қандай кичик мослама (жумладан, телефон қувватлагич) сарфини ҳам ҳисоблаши эслатиб ўтилди.\nШунингдек, истеъмол маданиятига алоҳида тўхталиб ўтилди. Энергетика вазирлиги тизимидаги жамият бош бошқармаси бошлиғи Абдурашид Мирзаев аҳоли жуда кўп электр энергияси сарфлаётганини қайд этди.\n«Мен бир қўшимча қилмоқчиман. Одамларда тежаш деган нарса йўқ. Истеъмолчи ўзи билиши керак қанча ишлатишини. Хоҳлаган нарсасини улаб олаверса, кабел кўтармай куйиб кетса. Бунинг зарари бозоргаям тушади, янги трансформатор ўрнатиши керак бўлган ташкилотга ҳам...\nБутун дунёдаги энг ривожланган давлатлардан ҳам кўпроқ электр энергияси истеъмол қиларканмиз. Жуда кўп истеъмол қиламиз. Нафақат аҳоли, ташкилотлар ҳам.\nШу туфайли тежамкорлик маданиятини шакллантиришимиз керак. Бунинг учун оммавий ахборот воситалари роли муҳим», дея Мирзаевнинг сўзларини келтирмоқда Kun.uz мухбири.\nМутасаддидан айнан қайси давлатлар билан солиштирилгани ва бунинг аниқ рақамлардаги ифодаси ҳақида сўралганида аниқ рақамлар келтирилмаган.\n«Электр энергияси шундай маҳсулотки, уни сақлаб бўлмайди. Ишлаб чиқарилдими, у қаердадир ишлатилиши керак. Биз тежамкорликни ўргансак, икки томонлама фойда, биринчидан – электр энергияси етиб бормаётган ҳудудлар яхшироқ таъминланади, иккинчидан – ишлаб чиқариш ҳажми меъёрига келса, бизнинг табиий бойликларимиз тежалади. Ишлаб чиқарилган электр энергиясини сақлаб бўлмайди, аммо тежамкорлик орқали электр энергияси ишлаб чиқариш учун ишлатилувчи табиий газни сақлаб қолиш ва келгуси авлодга етказиш мумкин», дея қўшимча қилган вазирлик вакили.\n«Ҳудудий электр тармоқлари» АЖ мутахассиси Дилшод Юсуфалиев бу масалада қўшимча қилди.\n«Энди бошқа давлатлар билан солиштирилувчи аниқ рақамларга келсак, бундай маълумотларни айни пайтда келтира олмаймиз. Аммо шуниси аниқки, электр энергияси бизда қўшни давлатларга нисбатан арзон. Бу борадаги президент қарорида мазкур масала алоҳида ва батафсил кўрсатиб ўтилган», деган у.\nКиритилди: 11:04 12.09.2019. Ўқилди: 1290 марта. Фикрлар сони: 0 та.\nНаманганда 20 нафар ёш болани қийнаб, темир занжир билан дўппослаб келган "устоз" қўлга олинди!\nЎзбек футболи фидойиси вафот этди\nСовуқ ҳавода иммунитетни кўтаришга ёрдам берувчи ичимликлар\nБезорилар ҳужумидан огоҳлантирувчи йўл белгисини биласизми? (+фото)


Россия Туркия мева-сабзавотига ўз эшигини қайта очади. Ўзбекники нима бўлади?\nРоссия турк маҳсулотларига бўлган барча тақиқларни бекор қилади. Туркия Ташқи ишлар вазири Мавлуд Чавушўғли сўзларига кўра, Россия президенти Владимир Путин куни кеча Туркия президенти Ражап Таййип Эрдўғон билан бўлган учрашув чоғида шундай баёнот берган.\nРоссия Туркия маҳсулотларига чекловларни олиб ташлайди\nРоссия президенти Владимир Путин Туркиядан келаётган маҳсулотлар эмбаргосини бекор қилади.\nТуркия ташқи ишлар вазири Мавлуд Чавушўғлининг чоршанба кунги баёнотига кўра, бундай ваъдалар Россия президенти Владимир Путин томонидан 9 август куни Санкт-Петербургда Туркия президенти Ражаб Тоййиб Эрдўғон билан учрашуви давомида берилган.\nИкки давлат ўртасидаги муносабатларнинг илиқланиши жараёнида озиқ-овқат маҳсулотлари эмбаргосининг бекор қилишини борасида бундан олдинроқ Россия Иқтисодий тараққиёти вазирлиги раҳбари Алексей Улюкаев ҳам сўз юритган эди. У чекловлар 2016 йил охирларига қадар олиб ташланиши мумкинлигидан гапирганди.\nИюль охирларида вазир Улюкаев Россия энг аввало ўз товарларининг Туркияга экспортида вужудга келган “айрим масалаларни” бартараф этиши зарурлигини билдирганди.\nШунингдек, вазир Чавушўғли Москва ва Анқара ўртасида “Турк оқими” газ қувури лойиҳаси юзасидан қўшимча шартномалар имзоланиши мумкинлиги ва қувур қурилиши давом этишини ҳам очиқлади.\nТуркия Ташқи ишлар вазири Туркия ва Россия ўртасида яхшиланиб бораётган муносабатлар натижасида “Сурия инқирози масаласида ҳам ечим топиш учун кучли механизмлар ишга туширилаётгани”ни ҳам айтиб ўтди. Бу масалада шу кунларда Россияга Туркия Ташқи ишлар, Мудофаа вазирликлари, махфий хизматлар расмийлари етиб келиши кутилмоқда.\nПетербургдаги учрашув олдидан Ражаб Тоййиб Эрдўғон ТАССга берган интервьюсида “менинг дўстим Владимир Путин билан бўлажак тарихий учрашувда икки томонлама муносабатларда янги зарварақлар очилади”, дея учрашувни баҳолаган эди.\nКузатувчилар бу икки давлатнинг яна “дўстлашиши” Ғарб мамлакатлари ва АҚШ билан алоқалар ёмонлашиб бораётган бир даврга тўғри келаётганига эътибор қаратмоқда.\nРоссияда ўзбек мева-сабзавотига талаб камаядими?\nХўш, Туркия-Россия алоқаларининг қайта тикланиши ҳамда ўзаро иқтисодий эмбаргонинг бекор қилиниши охирги ярим йилда Ўзбекистондан Россияга келаётган озиқ-овқат маҳсулотларининг камайишига олиб келмайдими? Икки йирик давлатнинг ўзаро муносабат тиклаши Марказий Осиё давлатларига таъсири қандай бўлади?\nБу саволлар билан Озодлик Москва Давлат халқаро муносабатлар институтининг Марказий Осиё бўйича эксперти Леонид Гусевга юзланди. Мутахассис “муносабатларни бузиш осон – тиклаш қийин”, дея сўз бошлади.\n- Икки томон алоқалари шунча ойлар давомида ўзилган ҳолда эди ва уларни тезда тиклаш мумкин бўлсада, тўлиқ тиклаш учун муайян шароитлар яратилиши керак. Мен ҳозир аниқ биламанки, биринчи навбатда иқтисодий муносабатлар ва импорт-экспорт масалалари бўйича борди-келди бошланади. Аммо туризм масаласида ҳозирча бирор силжиш кўрмаяпман. Қанча вақт кетади икки давлат яна ярим йил-бир йил олдинги алоқалар даражасига етиши учун? Ким билсин... Ўзиш осон, тиклаш доимо қийин бўлган, деди иқтисодчи-олим.\nСуҳбатдошнинг фикрича, яқин келажакда икки давлат ўртасида бироз ўзаро ишончсизлик аломатлари сақланиб қолади.\nЛеонид Гусев Анқара-Москва муносабатларининг кейинги ривожи АҚШда ҳокимият тепасига ким келишига ҳам боғлиқ эканига эътиборимизни қаратди.\nУнинг фикрича, Туркияга дарвозанинг очилиши Ўзбекистондан етказиб келинаётган сабзавот ва мевага бўлган талабни кескин камайтирсада, вазиятга жиддий таъсир ўтказмаслигини айтади.\n- Албатта, биз ҳам нарх-навонинг ошмаслигини истардик. Лекин ҳаммаси жорий вазиятга боғланиб қолмоқда. Бор-йўғини нефт ва газ белгилаб берувчи мамлакатлар қаторига нафақат Россия, балки Ўзбекистон ҳам киради! Бу минтақанинг қолган давлатлари – Туркманистон, Қозоғистон, Озарбайжонлар иқтисодиёти ҳам нефтдолларнинг сакраб тушишига қараб қолганини унутманг. Шу сабабли қишлоқ хўжалиги маҳсулотларининг кўпроқ ёки камроқ экспорт-импорт қилиниши юқорида тилга олинган давлатлардаги вазиятни жиддий ўзгартира олишига кўзим етмаяпти. Қолаверса, икки давлат ўртасидаги бу ваъдалар ҳозирча фақат оғизда - уни амалга кўчишига анча бор, деди Леонид Гусев.\nАйни пайтда, Россия президенти Туркиядан ўз сайёҳлари хавфсизлиги борасида кафолатлар олгани, яқин орада икки давлат ўртасида чартер ҳаво рейслари қайта тикланишини маълум қилди.\nИкки мамлакат ўртасидаги озиқ-овқат эмбаргоси Россия президенти қарори билан 2015 йилнинг 28 ноябрида киритилган.\nСуриядаги ҳарбий ҳаво ҳужумларида қатнашаётган Россиянинг Су-24 ҳарбий учоғининг уриб туширилиши ортидан икки мамлакат ўртасидаги муносабатлар кескин ёмонлашганди.


Истеъдодли кишилар инсоният тамаддунида катта ўрин тутадилар. Улар қора ва оқ дахоларга бўлинадилар. Бири инсон ҳаётини сақлаш учун курашиб, меҳригиё излайди, иккинчиси эса, ажал қуролларини яратади. Бадиий адабиётда ҳам худди шундай. Толстой уруш қабоҳатларини қарғаб, “Уруш ва Тинчлик” романи билан оламга машҳур бўлди.\nТургенев яратган сиймолар, деярли, барчаси дилга яқин олийжаноб инсонлар. Лев Толстой, Тургеневни "яхши инсон", деб бекорга олқишламаган. Иван Сергеевич Тургенев чет элларда яшасада рус адабиётини оламга ёйишда давом этаверган. У Оксфорд олийгоҳида ҳурматли доктор ҳисобланарди. Достоевский унга очиқ-ойдин хасад қиларди. Фёдор Достоёвскийнинг Ўрта Осиё ва мусулмон халқларини оёқ учида кўрсатиши, босқинчилик урушларини ёқлаб шовқин солиши, муттаҳам тарихчи генерал Терентьевникидан фарқ қилмайди. У Ўрта Осиёда жанг қилишни тўхтатишга чақирган сиёсатчиларни кескин қоралайди. Ваҳоланки, бу урушлар нафақат бечора осиёликлар, рус халқининг ҳам кулфати бўлиб чиқди. Фёдор Достоевский кундалик ёзган пайтларда аждодларимиз қисмати ҳал қилиниб, Скобелев туркманлар заминига ўт қўйиб, бешикдаги боласигача қатли ом қилаётган даврлар эди. Фёдор ўз қаҳрамони Раскольников сиймосига кириб олиб, "Рус подшосининг қиличидан ҳамма зириллаб туриши керак," деб ёзади.\nБаъзи янги чиққан "ақллилар" шўро сиёсатига амал қилган ҳолда халиям уни алқаб ётишибди. Чунки унинг асарлари ва рисолалари билан тўлиқ танишиб олишмаган. Буларга ўрганиш эмас, ўргатиш ёқимлироқ. Наҳотки дахо Достоевский ўз уйида тинч ўтирган обид ва зоҳид осиёликларга ачинмаган? Ахир ғариб инсонлар сиймосини яратувчи адиб, унинг уволи, аянчли қисмати ҳақида ўйлаши керак, шундай эмасми? Бу дунёга келиб кетаётган хар бир инсон увол, чунки унда дил, онг, фикр, хаёл ва хотира аталмиш хислат бор. Подшохга, мансабдорларга, пичоғи кесиб турган унвондорларга лаганбардорлик қилиш иллати биргина унга хос эмас. Лекин сургун қилиниб, Осиёда бургага таланиб, азоблар чеккан бўлса-да оқ подшохга хушомад қилишдан чарчамайди. Ўзини камида сиёсатчи генералдек тутади. Австрия фуқароси фельдфебель Адольф Германияга интилганидек, Фёдор Достоевский жон чекиб император кўзига кўринишга интилади. Бу улуғланган муаллифнинг қаҳрамонлари инсонийликдан анча узоқ кишилар. Раскольниковнинг ички дунёси ҳам, қотиллик қилгач руҳий азобланиши ҳам ғашингни келтиради. Талаба Раскольников икки кампирни чопиб ташлаши, муаллиф Достоевскийнинг сибирлик элатлар, қозонлик татарлар, турклар ва биз - осиёликларни аёвсиз чопиб ташлаши қаршисида арзимаган нарса. "Мол эгасига ўхшамаса харом ўлади", деганлари мана шуда. Демак, оламга танилган буюклар ҳам вахший бўлиши мумкин экан.\nЭнтамолог Павлов Фарғона водийсида илмий сафарда бўлганда "Мен водий бўйлаб кезиб, эркак жинсидаги чоллар ва болаларни кўрдим холос" деб ёзиб қолдирган. Демак, ўша уруш давомида билагида кучи бор йигитлар ва эркаклар қирилиб битган. Истиқлол хар қандай ютуғдан олий. Фарзандларимиз келажаги фарзандлар билан юксалиши керак, уларсиз эмас.\nЎтган асрдаги биринчи ва иккинчи жаҳон урушларига айнан шундай шовинистлар илҳомчи бўлган. Адольф Гитлернинг "Менинг курашим" ёки Альфред Розенбергнинг "Йигирманчи аср афсонаси" асарлари айнан шу Достоевскийча шаллақиликдан бошланган. Фюрер кабинетида Достоевскийнинг сурати осиғлиқ турар, Адольф унинг асарларини мароқланиб ўқирди.\nДостоевский: "барча рус ерлари фақат русларга тегишли, фақат рус халқи хўжайин!" деб даъво қилади. Сибир ва Осиё ўлкалари босиб олинган бўлса-да, уларга фақат руслар хўжайин, деган ғояни олға суради. Ўша ерда азалдан яшаб келган маҳаллий аҳоли ким бўлиб қолади унда? Бу стратег, рус халқининг бағрикенглигидан ғазабланади. Масжидлар ва мусулмонлардан очиқ-ойдин нафратланади. Унинг ўз-ўзини инкор этувчи хитоблари ва ирқчилик ғоялари фашистларникидан қолишмайди. Достоевский стратегияси бугунги замонамизда акс этса қандай фикр билдирган бўлардингиз? Ахир уруш жуда қаттол нарса.\nЎтган куни интернетда бир даҳшатли ролик кўрдим. Воқеа Сурия томонларда юз беряпти. Гўдак болаларнинг ички органларини тирик холида зор қақшатиб кесиб олиб, кейин ўлдириб юборишар экан. Шу нарсани унута олмай икки кун мазам қочди, ҳали ҳам ўзимга келганим йўқ. Шу бало-қазоларга иблисона романлар, жангари кино ва сериаллар сабаб бўлди. Асрлар давомида диний ва дунёвий адабиётлар таъсирида юксалтирилган инсоният дили яна тубанлик оламига қайтди. Вампирлар, одамхўрлар, қотиллар ва қўпорувчи аскар қаҳрамонлар сиймоси тубан кимсаларга дастур бўлиб хизмат қилди. Мусулмонлар орасида ҳам террорчилар пайдо бўлиб, ўзини ҳам, ўзгани ҳам қўшиб портлатишга бошлади. Иродасиз, маънавий дунёси қашшоқ йигитчалар пулдорлар сценарийси асосида ташкил қилинган урушларда қатнашиб, ўзини ҳам, миллатини ҳам иснодга қўйди.\nАдабиёт ва санъат айнан мана шу разолатни йўқотишга хизмат қилиши лозим. Инсон ўзга миллатданми, ўз миллатимизми, ғайридинми ва ёки мусулмонми, ким бўлишидан қатъий назар инсон унга шафқат кўзи билан қарашимиз, унинг жисму жонидаги фикру ҳаёллари, орзу умидларини ҳам химоя қилишимиз керак. Ана шундагина биз инсон хисобланамиз. Агар хар биримизда, ўзимнинг болам ва ўзганинг боласи, деган фарқлаш йўқ бўлса, биз чинакам миллат бўламиз. Худбинлар жамияти ҳеч қачон тинчлик, фаровонлик, адлу адолатга эриша олмайди. Фақат меҳру муҳаббат туфайли она замин гуллаб яшайнайди.\nХудо бизни исёну туғён ва уруш офатларидан асрасин. Ёмонликни зикр этиб, унинг уруғини урчитиб бораётган адабиёт ва санъатга чек қўйиш, уни хар томонлама поклаш даври келди.\nқўйиш этаётган чек уни санъатга поклаш келди зикр Ёмонликни даври ва адабиёт


Манас қишлоғидаги гаплар чўпчак эмас\nO‘zLiDeP ташаббуси 15 March 2018 11:18 477\nБугун ижтимоий тармоқларнинг жамоатчилик фикрига таъсири ошиб бораётгани ҳеч кимга сир эмас. Ушбу мақолани ёзишга ҳам, айнан шундай сарлавҳа қўйишга ҳам яқинда O‘zLiDePнинг “Facebook ”даги саҳифасида бир муҳим мавзуда берилган маълумот юзасидан билдирилган изоҳлар сабаб бўлди. Партиямиз Жиззах вилоят Кенгаши ҳамда “Ёшлар қаноти” фаолларининг Жиззах вилояти Дўстлик туманидаги Манас қишлоғида амалга оширилаётган ободончилик ишларида фаол қатнашаётгани, аниқроғи, Боғистон кўчасини тўлиқ оталиққа олиб, ҳар бир хонадонда амалга оширилаётган ободонлаштириш ишлари юзасидан материал жойлаштирилган эди. Мақсад: аввало, очиқлик-ошкоралик шароитида яшаяпмиз: демак, партиянинг қандай ишлар билан бандлигини айрим ҳаётий мисолларда ўқувчиларимизга кўрсатиш, қолаверса, кенг жамоатчиликни тилга олинган қишлоқдаги катта ўзгаришларга жалб этиш эди.\nO‘zLiDeP Жиззах вилоят Кенгаши Манасдаги Баҳористон кўчасида ободонлаштириш ишларини ўз зиммасига олган. Бугунгача партиядошларимиз кўчадаги барча хонадонларга кириб чиқиб, мавжуд вазиятни яхшилаб ўрганишди. Партия фаоллари томонидан кўчани обод қилиш, кўчатлар экиш, хонадонларнинг ташқи деворларини пардозлаш ишлари амалга оширилмоқда.\nШу кўчада истиқомат қилаётган А. Қулжонов ва Ф. Маҳмудов хонадонларига ҳомийлик асосида халқ депутатлари Жиззах вилоят Кенгаши депутати Фарҳод Одилов томонидан иссиқхоналар қуриб берилди. Бир қатор хонадонлар тадбиркорларимиз кўмагида ҳомийлик асосида таъмирдан чиқарилди, талай хонадонларга қурилиш материаллари тақдим этилди. Кўплаб оилаларга озиқ-овқат маҳсулотлари тарқатилди. Бошқа масалалар бўйича ҳам кўмак бериш учун мутахассислар таклиф қилинди. Масалан, бўш ётган томорқасидан фойдаланиш имкони бўлганларга тажрибали томорқачилар, фермерлар ҳар хил сабзавот ва полиз экинларини экишда кўмаклашдилар. Шунингдек, партия фаоллари ҳамда “Ёшлар қаноти” аъзолари Манасда яшаётган уюшмаган ёшларни жалб қилган ҳолда ҳовлиларда ободонлаштириш ишларини олиб борди. Қайд этиш зарурки, партия ҳиссаси фақат шулардан иборат эмас. O‘zLiDeP қишлоқ ҳаётини фаровонлаштиришга хизмат қиладиган яна талай ишларни ўз зиммасига олди.\nТадбиркорлик билан шуғулланиш истагида бўлганларга имтиёзли кредитлар олишда ёрдам бериляпти. 17 миллион сўмгача бўлган миқдорда кредит 7 фоизлик устама билан 3 йил муддатга ажратилмоқдаки, уни олиш учун “Маҳалла” хайрия жамоат фондининг тавсияси ҳамда учинчи шахснинг кафолати бўлса етарли. Баҳористон кўчасида ўз ишини бошламоқчи бўлганлар ҳам, албатта, бу кредитларга катта қизиқиш билдирмоқда.


Таълим сифатини назорат қилиш бўлими - TIIAMEKB.UZ\nТаълим сифатини назорат қилиш бўлими бошлиғи, Техника фанлари доктори доцент :\nОдил Жўраевич Пиримов\nТелефон: (+998 97) 720-29-56\nТаълим сифатини назорат қилиш (ТСНҚ) бўлимининг асосий мақсади ТИҚХММИ Қарши филиали талабалари билимларининг давлат таълим стандартларига мувофиқлигини ўрганиб бориш, таҳлил қилиш, кадрлар тайёрлаш сифати мониторингини юритиш, ТИҚХММИ Қарши филиалини ички аттестациядан ўтказишни ташкил этиш ва унинг натижалари бўйича таълим сифатига салбий таъсир этувчи омилларни аниқлаш ҳамда уларни бартараф этиш ва олдини олиш чораларини кўришдан иборат.\n- ТИҚХММИ Қарши филиалида таълим жараёни сифатини, унинг ўқув адабиётлари ва ўқув-услубий материаллар билан таъминланганлик даражасини ўрганиш;\n- талабалар билимини баҳолаш жараёнларида кузатувчи сифатида иштирок этиш;\n- талабалар билимини баҳолаш жараёнлари ва натижаларининг холислиги ва шаффофлигини ўрганиш;\n- талабалар билимини танланма асосида аниқлаш учун қўшимча равишда назорат ишларини ўтказиш (мазкур назорат натижаси талабанинг ўзлаштириш кўрсаткичида акс этмайди), натижаларни таҳлил қилиш, таълим сифатига таъсир кўрсатган омилларни аниқлаш жараёнларини ташкиллаштириш;\n- ТИҚХММИ Қарши филиали деканатлари томонидан шакллантириладиган дарс жадвалларини оптималлаштиришда иштирок этиш;\n- ҳар бир фан бўйича дарс машғулотларини таҳлил қилиш ва ТИҚХММИ Қарши филиали директорига маълумотлар бериб бориш;\n- талабалар давомати ва профессор-ўқитувчиларнинг дарсга муносабатини мониторингини олиб бориш;\n- баҳолаш натижалари бўйича таҳлилий маълумотлар тайёрлаш ва уларнинг натижалари юзасидан ТИҚХММИ Қарши филиали кенгашида ҳамда директори йиғилишида ҳисоботлар бериб бориш;\n- ТИҚХММИ Қарши филиалини ички аттестациядан ўтказишни ташкил этиш ва ички аттестация натижаларини, таълим сифатига таъсир этувчи омиллар тўғрисидаги маълумотларни ТИҚХММИ ректорига ҳамда Давлат инспекциясига тақдим этиш;\n- таълим сифатини белгиловчи кўрсаткичларнинг ҳолатини мониторинг қилиш, аниқланган муаммолар ва камчиликлар юзасидан ТИҚХММИ Қарши филиали директорига таклифлар бериш;\n- ТИҚХММИ Қарши филиалининг таркибий тузилмаларида (факултет, кафедра, бўлим, марказ, академик лицей) педагог ходимларнинг касбий малакаси ҳолатини, шунингдек олий ўқув юртидан кейинги таълим ҳамда малака ошириш ва қайта тайёрлаш йўналишларидаги сифат даражасини аниқлаш мақсадида ички мониторингни ўтказиш, таҳлилий маълумотларни тайёрлаш, аниқланаган камчилик ва муаммоларни бартараф этиш бўйича ТИҚХММИ раҳбариятига таклифлар киритиш;\n- ТИҚХММИ Қарши филиали профессор-ўқитувчилари таянч маълумотларининг тегишли дарс берадиган фан(лар)ига мослигини таҳлил қилиш ёки уларнинг қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда қайта тайёрлашдан ўтганлигини ёки мос ихтисослик бўйича илмий унвон, даражага эга эканлигини ўрганиш ва хулосаларни ТИҚХММИ Қарши филиали директорига маълум қилиш;\n- ТИҚХММИ Қарши филиалида талабалар амалиётининг таълим йўналишлари ва мутахассисликларни инобатга олган ҳолда ташкил этилганлиги ва унинг самарасини назорат қилиш;\n- ТИҚХММИ Қарши филиали рейтингини аниқлаш, баҳолаш, аттестация ва таълим сифатини ўрганиш билан боғлиқ жараёнларда иштирок этиш;\n- ТИҚХММИ Қарши филиалидаги ижтимоий муҳит, кадрлар тайёрлаш ва таълим сифатини ошириш мақсадида доимий равишда талаба, ота-она, профессор-ўқитувчи ва кадрлар истеъмолчилари ўртасида ижтимоий сўровлар ўтказиш;\n- ТИҚХММИ Қарши филиалидаги ижтимоий муҳит, кадрлар тайёрлаш ва таълим сифатини ўрганиш мақсадида профессор-ўқитувчилар ва кадрлар истеъмолчилари ўртасида ўтказиладиган ижтимоий сўровлар жараёнида иштирок этиш, натижалари юзасидан тавсиялар ишлаб чиқиш;\n- битирувчиларнинг таълимни кейинги босқичига ўқишга кириши ёки ишга жойлашишларини таҳлил қилишда иштирок этиш;\n- ТИҚХММИ Қарши филиали рейтингини халқаро даражага кўтаришга қаратилган чора-тадбирларни олий таълим муассасаси раҳбарияти билан биргаликда ишлаб чиқиш ва унинг ижросини таъминлашда фаол иштирок этиш;\n- ТИҚХММИ Қарши филиали тегишли таркибий тузилмалари билан ҳамкорликда таълим сифатини оширишга қаратилган ҳамда ўқув семинарлари ва тренингларни ўтказиш;\n- ТИҚХММИ Қарши филиалида ички жамоатчи экспертлар базасини шакллантириш ва улар билан қўйилган вазифалар доирасида семинар машғулотларини мунтазам равишда ўтказиб бориш;\n- ТИҚХММИ Қарши филиали Кенгашида, давра суҳбатлари ва анжуманларда ТСНҚ бўлими томонидан таълим сифатини оширишга оид амалга оширилган ўрганиш ва мониторинг натижалари тўғрисида маълумотлар бериб бориш;\n- таълим сифати ҳолатини ўрганиш натижаларига асосланиб тегишли таклифларни филиал раҳбариятига тақдим этиш.\nTelefon (+99891) 463-66-36\nМанзил: 180119, Қарши шаҳар, Хонобод шох кўчаси, 19-уй\nБино/офис: ТИҚХММИ Қарши филиали, бош бино, 2-қават, 220 ва 216-хоналар\nТел./факс: +99875 224 19 45


Муножот Йўлчиевага табрик! » MUZAFFAR.UZ\nМуножот Йўлчиевага табрик!\nЎзбекистон халқ артисти - Муножотхон Йўлчиевани таваллуд топган айёми билан табриклаймиз! Муножотхон Йўлчиевага соғлик, узоқ умр ва бахт-саодат тилаймиз. Шашмақом йўналишидаги ва бошқа миллий қўшиқларимиз билан Ўзбекистон санъатини дунёга танитаверсин!\nМаълумот учун: Муножот Абдувалиевна Йўлчиева ўзбек мумтоз мусиқа санъати ривожига ҳамда унинг дунё бўйлаб таралишига беқиёс ҳисса қўшган бетакрор овоз соҳибасидир. Хонанда 1960- йилнинг 26-ноябрида Андижон вилояти Булоқбоши туманининг Ширмонбулоқ қишлоғида таваллуд топган. Оиласидаги ижодий муҳит болалигиданоқ унинг қўшиқ куйлашга бўлган қизиқишини орттирди. Аввалига опера хонандалиги йўналишида таълим ола бошлаган Муножот кейинчалик, она тупроғимиз муҳитида қадимдан илдиз отган ўзбек миллий, мумтоз қўшиқчилигига ўзгача меҳр қўйди.\n1978 - йилда ўрта мактабни битиргач, ўша йили Тошкент Давлат Консерваторияси Анъанавий мақом ижрочилиги бўлимининг тайёрлов курсига ўқишга қабул қилинди. У ерда устоз созанда ва бастакор Шавкат Мирзаев раҳбарлиги остида таълим ола бошлади. Устоз Шавкат Мирзаев Муножат ўқишга кирган дастлабки 2 йил мобайнида жуда кўп ноёб дурдона асарларни унга куйлаш сирларини ўргатди ҳамда буларнинг аксарияти Ўзтелерадио олтин фондига ёзиб олинди.\nМуножот Йўлчиева 1980 – йил, 9- феврал куни Давлат телевидениедаси томонидан, Алишер Навоийнинг таваллуд айёмига бағишлаб тайёрланган “Назм ва наво” кўрсатувида илк бора чиқиб, А.Навоийнинг “Ушшоқ”, “Муножот” ашулаларини ижро қилган заҳоти бутун Ўзбекистонда танилди. Шу йилнинг апрел ойида Ўзбекистон Телерадио компанияси қошидаги “Мақом” ансамблига яккахон хонанда сифатида иш фаолиятини бошлади.\nХонанда шу йилги кириш имтиҳонларини мувафаққиятли топшириб Ўзбекистон Давлат Консерваториясининг 1- босқичига қабул қилинди. 1980 - йилдан таълим олиш билан биргаликда Муножот Йўлчиеванинг ўз профессионал ижодий концерт фаолияти ҳам бошланди. Хонанда 1985 - йилда Консерваторияни имтиёзли тамомлади.\nХонанда ўзининг ижодий фаолияти ва ўзбек мумтоз мусиқасига қўшган ҳиссаси учун 1991- йилда “Ўзбекистонда хизмат кўрсатган артист”, 1994 - йилда “Ўзбекистон халқ артисти” унвонига, 1998 йилда эса “Эл юрт ҳурмати” орденига сазовор бўлди.\nХонанда 1995, 1997, 1999-йилларда бир қанча Халқаро танловларда мувафаққиятли иштирок этди. Шунингдек, 1997- йилда Самарқандда бўлиб ўтган “Шарқ тароналари” халқаро мусиқа фестивалида биринчи совринли ўрин соҳибасига айланди.\n2000 – 2004 йилларда ЮНЕСCОнинг “Инсониятнинг моддий ва номоддий меросини сақлаш ва эълон қилиш” ҳайъати аъзоси сифатида фаолият юритди.\n2000 - йилларда эса хонанда ўз хизматлари учун “Офарин” мукофоти (2001), “Фидокорона хизматлари учун” ордени (2004), “ ВВС Word Music Awards ” мукофотининг Осиё минтақаси номзоди (2004), 2006 - йилда Ўзбекистон Давлат Консерваторияси фахрий профессори унвонларига сазовор бўлди.\nМуножот Йўлчиева ижросидаги ашулалар 1981-йилда Тошкент граммпластинкасида тасмага туширилган. Шунингдек, 1995 - йил Франция, 1997 - йил Германияда хонанданинг аудио альбомлари чиқарилган.\nХонанда ўз ижодий фаолияти давомида ғарб ва шарқнинг - Германия, Австрия, Франция, Бельгия , Голландия, Италия, Испания, Швецария, Норвегия, Швеция, Финландия, Англия, АҚШ, Япония, Жанубий Корея, Хитой, Ҳиндистон, Покистон, Бразилия, Марокаш, Украина, Россия, Иордания, Тунис каби бир қанча давлатларда ўзбек халқининг миллий мероси бўлган Шашмақом ва халқ йўлидаги ашулалари билан яккахон концерт дастурларида ва нуфузли фестивалларда чиқишлар қилиб келмоқда.\nМуножот Йўлчиева 1982 – йилдан то шу кунга қадар Муҳиддин Қори-Ёқубов номидаги Академик ва халқ бадиий жамоалар дирекциясида яккахон хонанда сифатида фаолият юритиб келмоқда. Муножот Йўлчиева кўп йиллардан бери маҳоратли созанда, бастакор Шавкат Мирзаев раҳбарлигидаги созандалар ансамбли билан ҳамкорликда ижодий фаолият олиб бормоқда.\nЧоп этилган: 26-11-2019, 05:18\nЧоп этилган: 7-09-2019, 09:01\nСамиддин Лутфуллаевга табрик!\nЧоп этилган: 16-08-2018, 08:59


Ўзбекистонда карантин чоралари нега узайтирилди - тафсилотлар\nСал олдин Ўзбекистон раҳбари касаллик юқтирилишининг олдини олиш, ўлим ҳолатларини кескин камайтириш мақсадида Республика махсус комиссиясининг амалдаги карантин чекловларини узайтириш таклифига розилик билдирган эди\nТОШКЕНТ, 23 июл - Sputnik. Айни дақиқаларда Президент Шавкат Мирзиёев раислигида навбатдаги видеоселектор йиғилиши бўлиб ўтмоқда. Тадбир аввалида бугун мамлакатда пандемияга қарши қандай кураш олиб бораётганига алоҳида тўхталиб ўтилди.\nМирзиёев карантин чекловлари 1 августдан кейин узайтирилишига розилик берди\n"Аҳволи оғир беморлар сони кўпайиб бормоқда. Коронавирусга қўшимча равишда пневмония ҳолатлари ҳам кенг тарқалмоқда. Шу сабабли, охирги 10 кунда 4 та селектор ўтказиб, ҳокимлар, вазирлар ва бошқа мутасадди раҳбарларга қўшимча даволаш ўринларини ташкил этиш, симптомсиз касалларни уйда тизимли даволаш, уларни зарур дори-дармон ва озиқ-овқат билан таъминлаш, тез тиббий ёрдам тизими ишини яхшилаш бўйича тегишли топшириқлар берган эдим. Бугун ҳисоботларни эшитамиз", - деди Мирзиёев\nНурмат Отабеков коронавируснинг оғир асоратлари ҳақида айтиб берди\nПрезидент ҳозиргача амалга оширилган ишлар ҳақида сўз юритар экан, охирги кунларда коронавирусни даволаш учун қўшимча 46,5 мингта ўрин ажратилгани, яна 31 мингта ўрин ташкил этилиши, 397 та тез тиббий ёрдам машинаси харид қилингани, бир ой муддатда яна 409 та машина жойларга етказилишини таъкидлаб ўтди.\nХалқаро ва маҳаллий тажрибани ҳисобга олиб, коронавирусни даволаш стратегияси ва тактикаси янгиланди, деди Президент. Тиббиёт олий ўқув юртлари ва коллежлари профессор-ўқитувчилари, илмий ходимлар ва пенсияга чиққан мутахассислар орасидан жами 5 мингта врач ҳамда 9 мингта ҳамшира беморларни даволаш ва маслаҳат беришга жалб этилди.\n"Шу ўринда ўз ҳаёти ва соғлиғини хавф остига қўйиб, касалликка қарши мардона курашаётган фидойи шифокорларимизга ҳар қанча раҳматлар айтсак, арзийди. Бугун коронавирус пандемияси шароитида аҳоли саломатлигини муҳофаза қилиш ва ҳаётини асраш, юртимизда инфекцияни жиловлашда улкан жасорат ва фидойилик намуналарини кўрсатган бир гуруҳ тиббиёт, ички ишлар, мудофаа ва фавқулодда вазиятлар вазирликлари ҳамда Миллий гвардия ходимларини ва бошқа ташкилотчиларини фахрий унвон, орден ва медаллар билан мукофотлаш тўғрисидаги Фармонни имзоладим", - деди давлат раҳбари.\nОлдинда бундай мукофотлар кўп бўлиши, бу курашда ўзини аямай меҳнат қилаётган барча тиббиёт ходимлари албатта муносиб тақдирланиши таъкидланди.\n- Биз пневмонияни даволашда нафақат ўзимизнинг шифокорлар, балки видеоалоқа орқали хориждаги етакчи мутахассисларни консультация беришга жалб қиляпмиз, - деди Шавкат Мирзиёев. - Ҳозирги вақтда германиялик тиббиёт профессори юртимизга келиб, даволаш жараёнларида бевосита иштирок этмоқда. Бугун Туркиядан бир гуруҳ профессорлар етиб келади. Бошқа давлатлардан ҳам энг тажрибали мутахассисларни жалб қилиш бўйича иш олиб боряпмиз.\nПрезидентнинг қайд этишича, бугунги кунда энг муҳим вазифа аҳоли ўртасида вирус занжирини узиш ҳисобланади. Бунинг учун карантин талабларига сўзсиз амал қилиш, уларнинг иммунитетини мустаҳкамлаш, соғлигини асраб-авайлаш, ҳар бир инсоннинг ҳаёти учун курашиш зарур.\nБунда "Пандемияга қарши кураш – ҳар биримизнинг виждон ишимиз", "Ўзим, оилам, фарзандларим соғлиғи учун аввало ўзим жавобгарман", деган фикрларни халқимиз онгига чуқур сингдириш ва амалий ҳаёт мезонига айлантириш лозимлиги таъкидланди.\n"Барчамиз ҳамжиҳатликда, чуқур масъулият билан тизимли ишласак, бу оғир синовларни албатта енгамиз. Яна бир бор такрорлайман, бугунги кундаги энг муҳим талаб - барчамиз пандемия шароитида яшаш ва ишлашга ўрганишимиз шарт", - деди Шавкат Мирзиёев.


12:52 / 23.07.2019\nХалқимиз йигит кишини «бошинг тош бўлсин» дея дуо қилади. Бу билан доимо куч-қувватда, соғлом юриши ният қилинади. Наманганлик Шерзод Султонов айни кучга тўлган, оила ва бола-чақа ташвишини гарданига олиши керак вақтда оғир хасталикка чалинди. Бу оила бошига тушган ташвишлар сабаб ёрдам илинжида кўпчиликнинг эшигини қоқди. Халқ томонидан озроқ мадад берилган ва буни кундалик дори-дармонлари учун сарф этишни мақсад қилган бир вақтда хайрия ўғриларига дуч келишади.\nБу ҳақида сайтимизда эълон қилиниб, лавҳа ҳам тайёрланган, жиноятчи тез орада топилишига умид қилган эдик. Бу оиланинг пулларини ўғирлашда гумон қилинган шахс ушланган, бироқ пулларни қайтариш масаласи ҳали ҳал этилмаган экан. Биз ҳол сўраб, бу хонадонда меҳмон бўлдик. Оила ҳозир кўмакка жуда муҳтож.\n«Вазиятимиз оғирлашиб бормоқда. Жиянимиз икки марта шифохонада даволаниб чиқди. Қорнида сув йиғилган. Шифокорларнинг таъкидлашича, ҳозирги ҳолатида Ҳиндистонга бориш ярамайди. Улар Россиянинг Санкт-Петербург шаҳрида Вирусология шифохонасида даволанишни маслаҳат беришяпти. У ерда ҳам 17 миллион сўмга яқин маблағ кетаркан. Сўнгра Ҳиндистонга операция учун кетиш мумкин.\nШароит ҳам оғир. Жияним 200 минг сўм пенсия олади. Оилали, бир фарзанди бор. Боқувчи ўзи холос. Ҳиндистонда даволанишга 37 минг АҚШ доллари зарур экан. Ўшанда пуллари ўғирланмай халқдан мадад давом этганда, бу вақтгача етарлича йиғилиб қолармиди?» дейди беморнинг холаси Мавлудахон Деҳқонова.\nШерзоднинг юришга ҳам ҳоли йўқ. Юриш учун эса махсус аравача сотиб олишга ҳам маблағ йўқлигидан уни ижарага олишган экан. Оғир моддий аҳвол, ундан-да оғир касаллик, устига устак алдовга йўлиқиш... Бир оиланинг айни вақтдаги ҳолати худди шундай кўринишда. Келинг, шу оиланинг машаққатларини енгиб ўтишда камарбаста бўлайлик! Шояд юртимизнинг бир чеккасидаги инсоннинг ҳаётини сақлаб қолишда сабабчи бўлсак!\nШЕРЗОДБЕК СУЛТОНОВ НОМИГА ОЧИЛГАН ПЛАСТИК КАРТА:\nClick/PayMe: 8600 0417 6093 8846 (Агробанк)\nНақд пул топширганда: 23116000700000253001


Самарқанднинг «Динамо» жамоаси кўпчилик учун кутилмаганда Про-Лига вице-чемпиони сифатида Суперлигага йўл олди. Албатта, «Динамо»нинг юқори дивизионга чиқиши ажабланарли эмас, лекин қолган рақибларга қараганда нисбатан чекланган молиявий имконият ва таркиб билан Самарқанд клуби чиндан кутилмаганда олий дивизионга қайтди. Tribuna.uz «Динамо» сардори Обид Жўрабоев билан суҳбат уюштирди.\nКейинги мавсумда 36 ёшда бўладиган Жўрабоев марказий ҳимояда ўйнайди. У ўзбек футболида 15 йилдан буён фаолият юритади ва бу вақт давомида кўп жамоаларда ўйнади. Наманган футболи вакили бўлган Жўрабоев «Локомотив», «Қизилқум», «Шўртан», «Олмалиқ», «Андижон», «Навбаҳор» каби жамоаларда ўйнаган. «Динамо»да эса чинакам етакчига айланди. Ўзининг айтишича, фаолияти якунида бунақа ҳурматга эга бўлишини кутмаган.\n«Бизга кўпчилик ишонмаганди»\nФутболчи мавсум аввалида «Динамо»га кўпчилик ишонмаганига қарамай, жамоа ўз олдига қўйилган вазифани қандай уддалаганини айтиб берди: «Ҳа, бизга кўпчилик ишонмади, ҳамма «Бухоро» ва «Нефтчи» чиқади, деганди. Лекин Ҳаким Фузайлов бизни бир оилага айлантира олди. Таркибимизда юлдуз футболчилар бўлмаса-да, меҳнаткаш йигитлар йиғилди. Мураббий доим шу ҳақда гапирарди, менга майдонга меҳнат қиладиган йигитлар керак, дерди. Мавсум давомида ўйинимизни топиб олиб, мусобақа тугашига уч тур қолганда вазифани бажардик. Ҳа, бизда молиявий имконият яхши бўлмаса-да, барчани севимли машғулот – футбол ўйнаш хоҳиши бирлаштирди», дейди самарқандликлар сардори.\nФутболчи Ҳаким Фузайлов ва ўзининг Самарқандда бошқача ҳурмат топгани ҳақида ҳам такрор-такрор гапирди: «15 йилдан буён юқори дивизионларда футбол ўйнайман. Олдин молиявий жиҳатдан кучли жамоаларда ўйнадим, лекин фаолиятим якунида бундай яхши мураббий билан ишлашни, бундай ҳурмат топишимни ўйламагандим. Фузайлов бироз назардан қолган бўлиши мумкин, лекин бизга унинг тажрибаси ёрдам берди. Ахир у «Локомотив»да қандай ишлаганини эсланг», дейди ҳимоячи.\nЖўрабоев Наманган футболи вакили бўлса-да, 2016 йилга келибгина вилоят бош жамоаси «Навбаҳор»га ўтади. Унинг 2020 йил клубдан кетишига эса ўзининг айтишича, «Бунёдкор» билан ўйинда йўл қўйган биргина хатоси сабаб бўлган. Шундан кейин Канчелскис футболчини ўринбосарлар таркибига ўтказиб юборган. Захирада қолиб кетаётган футболчини Сергеш Лушчан «Динамо»га таклиф қилган ва икки мавсумдан буён Жўрабоев «Динамо»да ўйнаб келади.\nЖўрабоевнинг фикрича, Ҳаким Фузайлов жамоадан кетиши ҳақидаги гаплар ҳақиқат бўлмаса-да, футболчиларнинг кайфиятига ёмон таъсир қилган: «Фузайловнинг ишидан ҳамма рози, клуб ҳам, футболчилар ҳам. Ҳамма йигитлар кейинги мавсумда ҳам унинг мураббийлигида ўйнашни истайди. Мураббийнинг ўзи ҳам ғолиблик кайфиятидаги ҳозирги таркиб асосини сақлаб қолган ҳолда 5-6 футболчи билан таркибни кучайтириш истагида».\nТаксичидан чиққан сардор\nЖўрабоев фаолияти бошида муваффақиятсизлик сабаб футболдан кетишга мажбур бўлганини ҳам эслади. У 2003-2006 йилларда қуйи лиганинг ҳаваскор жамоасида ўйнаш асносида таксичилик билан шуғулланган. Ҳам ишлаб, ҳам футбол ўйнаётган Обидни кўрган собиқ футболчи Шавкат Мусабоев эса уни «Локомотив-БФК» жамоасига синовдан ўтишга таклиф этади. «Темирйўлчилар»да яхши таассурот қолдирган футболчи кейинги йилдан бош жамоага олинади ва шу-шу 15 йилдан буён юқори дивизионларда ўйнаб келади.\nЖўрабоевнинг айтишича, Ўзбекистонда иккита яхши лига шаклланди ва футболчилар учун биринчи лигага (эндиликда Про-Лига) ўтиш бир неча йил олдинги каби фожиали эмас: «Мен ўтган мавсумда ўзимни Суперлигада ўйнагандай ҳис қилдим, чунки эътибор, муносабат бир хил эди. Ўйинимизни мамлакатдаги асосий футбол канали «Futbol TV» олиб берди. Бу ҳам ўйинлар олдидан алоҳида кайфият бағишлайди. ПФЛ бу борада яхши ишлаганини эътироф этаман», дейди футболчи.\nЁш футболчиларнинг шаклланиш жараёни\nЖўрабоев «Динамо»да тажрибали футболчилар ва ёшларнинг бир-бирини тушуниши яхши шаклланганини айтди. Суҳбатдошимиз жамоадаги Муҳаммадқодир Ҳамралиев, Ҳумоюн Шербўтаев ва Шоҳрух Абдураҳмонов ҳақида илиқ фикрлар билдирди: «Мураббий ўйиндан олдин мен, Рўзимбой (Аҳмедов) ва Сардорни (Эминов) чақириб, бизга ишонишини айтади. Ёш йигитлар эса ўйин давомида хатоларини айтиб туришимизни сўрайди. Муҳаммадқодир ўтган мавсум якунида бир-икки ўйинда майдонга тушганди ва мен унга ишониб қолдим. Фузайлов келгач, унга имкон бериш мумкинлигини айтдим. Ёш бўлишига қарамай, Муҳаммадқодир имкониятдан яхши фойдаланди. Ҳумоюн тўпни яхши ушлайди, Шоҳрух эса жамоа етакчилардан. У мендан анча аввал келган, Суперлигада ўйнаган».\nСуҳбат аввалида Жўрабоев онасига футбол орқали унинг ниятларини амалга оширишга ваъда берганини айтганди. Интервью сўнгида ундан мана шу истаги ҳақида сўрадик: «Футболчи бўлишимни онам жуда хоҳлаганлар. Худога шукур, қўлимдан келганча ота-онамга футбол орқасидан шароит қилиб бердим. Энди ягона истагим уларни ҳажга юбориш. Умуман олганда, футболдаги ҳаётимдан нолимайман, ҳаётим учун керакли нарсаларга айнан футбол орқасидан эришдим», деб сўзини якунлади Жўрабоев.\nЎткир Жалолхонов суҳбатлашди,\nТасвирчи ва монтаж устаси – Жаҳонгир Алибоев\nҲаким Фузайлов «Динамо» бош мураббийи сифатида иш бошлади


Кўр нишонга олганда – Islom Nuri\nКўр нишонга олганда\nБиринчи ўғлим туғилганда ёшим ўттиздан ошмаганди. Ҳoзиргача\nёдимда… oшналарим билан тoнггача чойхoнада ўтириб чиқдик. Кеча\nқуруқ гаплар, ғийбат ва ҳарoм сўзлар билан ўтди. Бу кеча чавандoзи\nўзим, ҳаммани кулдириб масхара қилиб ўтиришни роса қизитдим.\nҲалигача эсимда уларни жуда кўп кулдирдим. Ўзиям oдамларга гапириш\nуслубларига, юриш туришларига тақлид қилишга жуда уста эдим-да.\nOвoзимни ўзгартириб масхара қилмoқчи бўлган киши oвoзидек гапира\noлардим. Ҳаммани масхара қилардим. Ҳаттo ўз дўстларим ҳам қуруқ\nқoлишмасди. Бундан oзoрланган баъзи дўстлар ўзларини мендан oлиб\nқoчишарди. Ахир мендек бирoв айбини ҳаммага “дастурхoн” қиладиган\noшнага ким ҳам чидарди!?\nЎша куни бoзoрда тиламчилик қилиб юрган бир кўр чoлни учратиб\nқолдим. Уни орқасидан юриб эрмакладим. Бу ҳам етмагандек oлдимдан\nўтиб кетаётганда ҳеч кимга билдирмай чалиб юбoрдим. Чoл\nмувoзанатини йўқoтиб юзи билан йиқлиб тушди. Мен эса баланд oвoз\nбилан мазза қилиб кулдим. Кечқурун ошналаримга ўша воқеани айтиб,\nчолнинг қилиқларини, йиқилишини ўхшатиб тоза ичакларини уздим.\nOдатдагидек уйга кеч қайтдим. Хoтиним кутиб ўтирарди.\nҚалтирoқ oвoзда сўради: Рoшид.. қаерда эдингиз?\n-Марсда эдим.. қаерда бўлардим – дoимгидек oшналарим билан\nҲoрғин кўринарди. Йиғисини зўрға бoсиб: – Рoшид мен қаттиқ\noғриябман.. Кўзим ёриши вақти яқинлашди шекилли.\nЯнoғидан бир тoмчи ёш думалади.\nШундагина хoтинимга бепарвoлик қилганимни ҳис қилдим.\nАхир мен шу кунларда унга кўпрoқ қарашим, тунги ўтиришларни\nйиғиштиришим керак эди. Ахир у тўққизинчи oйига ўтган.\nЗудлик билан машинага ўтиргизиб туғуруқхoна тoмoн шoшилдим.\nТуғуруқхoнага қабул қилиб oлишди. Хoтиним учун узoқ ва oғриқли\nБесабрлик билан кута бoшладим. Қани енди тезрoқ тугаса. Йўқ\nтуғиши жуда кечикиб кетди. Узoқ кутиб чарчадим ва уйга кетишга\nқарoр қилдим. Кетиш oлдидан ҳамшираларага телефoн рақамимни бериб,\nхoтиним эсoн-oмoн енгиллаб oлса хабар беришларини илтимoс қилдим.\nБир сoатдан сўнг Салим дунёга келгани ҳақида хушҳабар oлдим. Ха\nбиринчи фарзандим ўғил бўлибди.\nТезда туғруқхoнага етиб келдим. Дуч келган ҳамширадан хoтиним\nётган хoнани сўрадим.\n– Сиз аввал навбатчи табибга учрашингиз зарур! – деган жавoб\n– Мени навбатчи табиб қизиқтирмайди. Мен биринчи ўғлимни кўришим\nУларнинг кўрсатмаси менинг бақириқларимдан устун келди. Табиба\nмен билан кўришганда ҳар хил мусибатлар, тақдирга рози бўлишдан\n-Ўғлингиз кўра oлмаслиги мумкин. Текширишларимиз уни туғма\nкўрлигига ишoра қилмоқда!!\nБoшим эгилди. Кўз ёшларимни зўрға тийдим. Кўз oлдимдан тиламчи\nчoл.. кўзи кўр тиламчи чoл ўта бoшлади. Унинг осмонга кўтарган\nқўлллари кўзим олдидан ўта бошлади. Ҳа ўша кеча мен эрмак қилган\nкўр чoл. Нимага ҳам уни чалдим!? Ахир унинг oдамлардан кулги\nбўлишига сабаб бўлдим – ку! Нима бу – қайтар дунёми? Ёки\n“бировнинг устидан кулмагин зинҳoр”..\nЎзимни қўлга oлдим. Табиба билан хайрлашиб хoтинимни кўргани\nХoтиним ҳафа кўринмасди. Тўғрида, уни кўп синаганман, Аллoҳ ёзган\nтақдирга дoимo рoзи бўладиган, сабрли мўъмина аёл эди. Мендан\nбирoвларни масхара қилишни бас қилишга чақирарди.\n– Одамларни ғйбат қилманг!- қайтарарди дoимo.\nТез кунда хoтиним уйга қайтди. Албатта Салим ҳам бирга.\nРoстини айтсам унга кўп аҳамият бермадим. Гўё Салим бизнинг\nхoнадoнимизда йўқдай. Йиғиси кўтарилса бoшқа хoнага қoчаман.\nХoтиним эса уни қаттиқ севар, у билан oвунарди.\nМен уни ёмoн кўрганман демайман! Йўқ! Лекин сева oлмадим.\nКунлар шу зайлда ўтар. Салим тез катта бўлиб эмаклай бoшлади.\nЭмаклаши ҳам ғалати!\nБир ёшга тўлганда юриш ҳаракатига тушди.. Ана шунда яна бир нарса\nбизни дахшатга сoлди – Салим чўлoқ ҳам экан!\nМен уни ўзимдан янада узoқлаштирдим.\nКетма – кет яна икки фарзанд – Умар ва Хoлид – дунёга келди.\nЙиллар тез ўтар, Салим ва укалари улғайишарди.\nУйда ўтиришни ёқтирмасдим.. дoим oшналарим билан вақт ўтказаман.\nOшаналарим учун мен эрмак эдим.\nХoтиним бўлса йиллар давoмида мени тўғри йўлга сoлишга интиларди.\nДoим менга ҳидoят сўраб дуо қиларди. Менинг куракда турмас\nқилиқларимдан аччиқланмасди. Лекин Салимни қўйиб укаларига\nэркалатишим уни ҳафа қиларди.\nСалим катта бўлди. Ғамлар ҳам у билан тенг катта бўлди. Хoтиним\nСалимни ногиронлар уйига тoпширмoқчи бўлганда иккиланмасдан рoзи\nЙиллар ўтди. Куним бир зайлда ўтарди. Иш, уйқу, oвқат, тoнгoтар\nЖума куни эди..\nЧошгоҳга яқин, сoат ўн бирларда уйғoндим.. бу мен учун жуда эрта.\nХайрoн бўлманг, бунинг сабаби мени меҳмoндoрчиликка чақиришганди.\nБашанг кийиниб, атир сепдим. Ана энди кетсак ҳам бўлади!\nЁтoқхoнадан чиқиб салoндан ўтарканман Салимга кўзим тушиб тўхтаб\nқoлдим.. у эзилиб йиғларди. Гўдаклигидан бери биринчи кўришим\nйиғлашини.. йиллар ўтди.. унга қиё бoқмагандим.. унутишни\nистардим.. Қийин экан, чидай oлмадим. Мен унинг яқнида бўлсам ҳам\nдоим у oнасини чақирарди..\nУнга юзландим, яқинлашиб сўрадим: – Ўғлим, нега йиғлаябсиз?\nOвoзимни эшитиб йиғидан тўхтади.. мени яқинда турганимни сезиб\nқўлчалари билан атрoфни пайпаслаб кўра бoшлади.. хонасини\nмўлжаллаб юрди.. нима қилмoқчи у? ахир мендан қoчябдику!!\n– Мени энди сездингизми? Шунча йиллардан бери қаерда едингиз?-\nOрқасидан бoрдим. Хoнасига кириб улгирди бoяқиш. Менга йиғиси\nсабабини айтишгни истамасди. Юмшoқлик билан гап oлишга ҳаракат\nқилдим. Аста секин oчилиб йиғиси сабабини айтди.. ҳар дoим уни\nмасжидга элтадиган Умар бугун кеч қoлябди экан. Ахир бугун\nжума-ку! Масжидга эрта бoриш керак. Биринчи сафда жoй қoлмаса нима\nқилади?! Умарни чақирибди, жавoб йўқ. Oнасини чақирибди , жавoб\nйўқ. Кейин йиғлашга тушибди.\nКўр кўзлардан сизиб чиқаётган ёшларга термуламан. Қoлган\nсўзларини эшита oлмадим.. қўлимни секин oғзига қўйиб юмшoқ oвoзда:\nшунга йиғладингми ўғлим!\nҚўрқиб: – ҳа! – деб жавoб берди.\nДўстларимни унутдим..меҳмoндoрчиликни ҳам..\n– Салим ҳафа бўлма! Бугун сени масжидга ким oлиб бoришини\n– Албатта Умар.. лекин нимагадир у йўқ.\n– Йўқ ўғлим! Сени мен oлиб бoраман.\nСалим хайрoн бўлди. Қулoқларига ишoнмади.\n– Нима дадам мени ҳам масхара қилмoқчими? – бир икки ҳиққиладида\nяна йиғлай бoшлади. Мен унинг кўз ёшларини артиб қўлидан oлдим.\nМашинда oлиб бoрмoқчи эдим унамади.\n–Масжид яқин-ку! Масжидга пиёда бoрмoқчиман! Аллoҳга қасам\nичаман у шундай деди – пиёда бoраман!\nOхирги марта масжидга қачoн қадам бoсганман, ёдимда йўқ. Лекин\nшуниси аниқки бу биринчи марта масжидга кирганимда юрагимда\nАллoҳдан қўрқинчни хис қилдим. Узoқ йиллар давoмида зoе бўлган\nумримга афсуслар чекдим.\nМасжидда намoзхoнлар кўп экан. Лекин бир амаллаб Салимга биринчи\nсафдан жoй тoпдим. Жума хутбасини тингладик. Кейин бирга намoз\nўқидик. Мен билан ёнма – ён ўқиди. Кечирасиз балки мен унинг ёнида\nўқидим. Намoз тугагач Қуръон oлиб беришимни сўради. Хайрoн бўлдим,\nу қандай қилиб Қуръон ўқиши мумкин. Аввал ўзимни эшитмаганга\nсoлмoқчи бўлдим. Кейин ўйланиб ҳафа бўлмасин дедимда Қуръон oлиб\n– Каҳф сурасини oчиб беринг!\nҚуръонни ушлаб варoқлайман, қанийди тoпа oлсам ўша сурани.\nМундарижага қарайман. Зўрға тoпиб, Қуръонни қўлига тутқаздим.\nМендан Қуръонни oлиб oлдига қўйди. Каҳф сурасини ўқий бoшлади.\nАжабo унинг кўзлари юмуқ! Демак бу сурани тўла ёд биларкан! Ё\nЎзимдан уялдим. Мен ҳам қўлимга бир Қуръон oлдим. Қўлларим\nқалтирайди. Кўзларим Қуръон сатрлари узра югуради.. югуради..\nАллoҳга дуo қиламан: – Эй Рoббим гунoҳларимни кечир! Менга ҳидoят\nбер! Ўзимни тута oлмай қoлдим. Ёш бoлалардек йиғлай бoшладим.\nМасжидда суннат ўқиш билан машғул oдамларни ўйлаб йиғимни бoсаман.\nЛекин йиғи ҳиққиллаш ва бироздан сўнг хўнграшга айланди.\nШунда бир қўл – жажжи қўл юзларимни силаб, кўз ёшимини арта\nбoшлади. Салим, мен уни қучoғимга бoсаман. Юзларига термуламан: –\nСен кўр эмассан ўғлим, кўр менман! Фoсиқлар oртидан дўзахга\nУйга қайтдик. Хoтиним Салимдан қаттиқ хавoтир oлиб ўтирган экан.\nБизни бирга жума намoзидан қайтганимизни кўриб кўнгилдаги хавoтир\nёшларга айланиб ўзини изҳoр қилди.\nШу кундан бoшлаб ҳамма намoзни масжидда жамoат билан ўқишни канда\nқилмадим. Эски oшналарни ҳам ташладим. Масжиддан ўзимга янги –\nяхши oшналар тoпдим. Улар суҳбатидан иймoн ҳалoватини тoпдим.\nУлар суҳбатида дунё ишларидан машғул қиладиган нарсалар тoпдим.\nАллoҳ зикр қилинадиган мажлисларни oшнo тутдим. Витр намoзини\nҚуръонни бир неча хатм қилдим.\nТилимдан Аллoҳ зикри тушмай қoлди: қани энди Аллoҳ гунoҳларимни –\nғийбат ва масхараларни кечса?\nOиламга нисбатан яқинлик сездим. Хoтиним кўзидаги менга бўлган\nачиниш – хавoтирлар кетди. Салим бўлса дoимo хурсанд. Уни кўрган\nкиши бу бoла бир дунё бoйлик ютганми деб ўйлайди.\nАллoҳнинг неъматларига шукрoналар қиламан.\nКунларининг бирида янги oшналарим узoқ жoйга даъват мақсадида\nсафар қилмoқчи бўлишди. Мен ҳам бoрсаммикин? Даррoв Аллoҳдан\nяхшилик сўраб истихoра намoзини ўқидим.. хoтиним билан ҳам\nмаслаҳатлашдим. Мен ундан бoрмаслигимни маслаҳат беришини\nкутгандим.. Йўқ акси бўлиб чиқди. Тoза хурсанд бўлди. Фикримни\nқўллади. Нима учун хурсанд бўлмасин ахир илгари вақтларимда унга\nиндамай фисқ – фужур учун сафарга чиқиб кетверардимда-да.\nСалим oлдига кирдимда унга мен сафар қилаётганимни айтдим. Жажжи\nқўллари билан бўйнимдан қучoқлаб хайрлашди.\nСафаримиз уч ярим oй давoм етди. Фурсат тoпишимга oиламга телефoн\noчардим. Ҳoл аҳвoл сўрардим. Ҳаммаси билан бир – бир гаплашардим.\nУларни жуда сoғиндим! Айниқса Салимни, сабаби у билан сафарга\nчиққанимдан буён гаплашмагандим. Oвoзини бир эшитсам эди! Ҳар гал\nтелефoн қилганимда йўқ бўлади, гoҳи мадрасада, гoҳи масжидда.\nСалимга бўлган иштиёқимни айтиб берсам хотиним ҳандoн oтиб кулар,\nхурсанд бўларди. Фақат oхирги марта телефoнда гаплашганимизда\noдатдагидек кулмади. Салoмимни етказшини тайинлаганимда ҳам: –\nяхши, ин ша Аллoҳ! – деб қўя қoлди.\nМана ваниҳoят уйга ҳам қайтдим.. қўнғироқ чаламан ..\n– Қанийди эшикни Салим oчса!- хайёлимдан ўтади.\nЭшик oчилиб тўрт яшар ўғлим Хoлид кўринди. Даррoв уни қучoғимга\n– Дада.. дадажoн.. бақирарди у.\nУйга кирганимда нимагадир юрагим oрқага тoртди. Аузу биллаҳи\nминаш шайтoнир рoжийм!\nХoтиним менга пешвoз чиқди. Табассуми сирлик. Кўрган oдам ўзини\nхурсан қилиб кўрсатябди деб ўйлайди. Юзига тикилдим.\n– Cенга нима қилди?\n-Салим қани?- сўрайман Салим ёдимга тушиб.\nБoшини қуйи сoлди. Жавoб йўқ. Кўзларидан икки тoмчи ёш думалади.\nШунда Хoлиднинг сўзлари қулoқларим oстида жаранглади: – дада\nСалимчи .. жаннатта кетти! Аллoҳ oлдида..\nХoтиним ўзини бoшқа тутиб тура oлмади. Йиғилай бoшлади, ўзини\nйўқoтиб йиқилай деди-ю ўнгланиб хoнадан чиқди.\nКейинчалик билдим. Салим мен келишимдан икки ҳафта oлдин қаттиқ\nистималабди. Oнаси касалхoнага oлиб бoрибди. Касалхoнада аҳвoли\nянада oғирлашибди. Oна бечoра ўғли атрoфида гирён айланибди. Ҳеч\nқанча ўтмай жoни узилибди.


Аҳмаджон Мелибоевдан бошқаларга ўқиш тавсия этилмаган мақола - zarnews.uz\nАҳмаджон Мелибоевдан бошқаларга ўқиш тавсия этилмаган мақола\n“Ҳуррият” мухлислари қаердасиз?” мурожаатномасини ўқиб\n(Аҳмаджон Мелибоевдан бошқалар ўқимасин)\nЎзбекистон Миллий ахборот агентлиги сайтида мурожаат-мақолангизни ўқидим. Ҳаммамиз учун арзанда ва қадрли “Ҳуррият” газетасининг бугунги оғир ва аянчли аҳволидан куюниб ёзибсиз.\nЮз карра ҳақсиз, Аҳмаджон ака. “Ҳуррият”дек газетамизга обуна йўқлиги ва шу туфайли у иқтисодий касофатга йўлиққани нақадар улкан ва чуқур муаммо ахир. 1997 йилдан чиқа бошлаган “Ҳуррият”нинг бутун миллий матбуотимиз майдонида ўрни бўлак, руҳи бўлак. Нафаси ўзгача, сўзи ўзгача. Очиқ матбуот майдонимизда муайян кайфият яратувчи, сўз айтиш маданиятини шакллантирувчи, янгидан-янги муаллифларни кашф этувчи, шунингдек турли табақадаги, савиядаги турфа дид-фаросатли ватандошларимизни МАТБУОТ СЎЗИни ўқиш, уқиш, идрок этиш, мулоҳаза қилиш, танқидларга бардош беришни ўргатишни ўз олдига мақсад-маслак қилиб олган газета “Ҳуррият”, асл-насабидан келиб чиқсак.\nАҳмаджон ака! Сиз билан биз онгли ҳаётимизни тўласича матбуотга бағишладик. Қаттиқ ва юмшоқ нонимизнинг бурдаси, ушоғигача шу соҳа орқали топдик. Бундан тақдир олдида таъзимдамиз. Жуда кўп ишлар қилдик дея фахрланамиз, фалон-фалон мансабларда ўтирдик, пистон-пистон китобларни чоп эттирдик, яна аллакимларнинг назарига тушдик деб фахрланишдан тоймаймиз ҳам. Лекин бир гапни айтишга рухсат берсангиз: БИЗ МАТБУОТ ДЕЯ АТАЛМИШ МЎЪЖИЗАНИНГ туб аҳамиятини, унинг жамиятдаги ўрнини, вазифаси-миссиясини англаб етдикми? Ана шуни ОДАМЛАРИМИЗ онги-шуурига қуя олдикми? Масалани кўндаланг қўйсак ва оддийгина қилиб айтсак, бугунги ЎЗБЕК матбуотни, унинг ҳикматию стихиясини тушунадими? Гапни айлантирмай, суҳбатдошингизни тоғу тошларга айлантириб келмай ушбу саволга айтар аниқ ва лўнда жавобингиз борми?Жавобингиз борлигига аминман, илло ўшаларни айта оласизми?\n1926 йилда Абдулла Қодирий битта ҳажвий мақоласининг мукофотига... уч ой ёлғиз ҳибсхонага ташланди. Шўрлик адиб нимани истаганди? Аҳоли ўртасида саводсизликни тугатиш, маорифни юксалтириш, каттазанг раҳбарлар орасида найрангбозликка чек қўйиш ва ҳоказолар эди холос, нияти. Шундайига ёзаверсак, ёзаверсак жамият тозаланади, фаровонлик, маъмурликка эришилади деб ўйлаганди. Тўғри, тили аччиқ эди Адибнинг, ўша шароитда бундан бошқа иложи ҳам йўқ эди. Матбуот жамиятнинг шифокори, табиби, халоскори деб тушунган эди Қодирий. Шу тушунча унинг мақсад-маслагига, эътиқодига айланиб кетганди. Мукофотига эса... қамалди.Қамоқда нима қилди? Матбуотнинг жамиятдаги ўрни қандайлигини, матбуотда танқиднинг вазифаси нималардан иборатлигини, сатира-юмордан кўзланган туб мақсад ватан, эл-юрт фаровонлиги, рўшнолик эканини тушунтиришга қаратилган ўй-мулоҳазаларини қоғозга туширди. Яъни, матбуот сўзининг қадрини кўрсатиб берди.\nМинг афсуски, хали-ҳамон шўрлик Қодирий орзу қилганичалик эришганимиз йўқ матбуотни тушуниш борасида. “Матбуот” деган, “журналистика” деган сўзларни осмони фалакка олиб чиқдигу, бир мавзу очилса глобаллашувдан олиб глобаллашувга соламизу,унинг моҳиятини тушунмадик, тушунгимиз келмади, тушунсак тушунмасликка олдик, оқибатда... Ваҳоланки, ким нима деса десин, илло-билло ҳар қандай жамият матбуотга муносабати даражасида ривожланади, тараққий топади, соғломлашади ёхуд инқирозга, таназзулга юз тутади. Ҳар қанча истамайлик, ҳар қанча довруғ қозонмайлик, нажот – матбуотда!\nБу ёруғ дунёда пайдо бўлган “Ҳуррият”нинг бош мавзуси мана шу эди. Такрорлай: жуда кенг маънодаги одамларимизни матбуот сўзи моҳиятини англаш борасидаги саводсизлигини, уқувсизлигини, дидсизлигини тарбиялаш эди вазифаси “Ҳуррият”нинг! Жамиятимизнинг жонфидосига айланмоқчи эди “Ҳуррият”!\nБугун эса шу жонфидога обуна йўқ... Сабаб?..\nИслоҳотлар шарофати ва... асорати\nАҳмаджон ака! Биз Сиз билан журналистликни ҳавас қилган кезларимиз соҳамизнинг обрўси нақадар осмонда бўлганини эслайсиз-а? Оғзимизни тўлдириб айтардик “Журналистман!” деган сўзни. Одамлар очиқдан-очиқ ҳавас қилишарди. Ҳажмли мақолалар у ёқда турсин, жажжи хабарча ҳам оғизга тушарди. Чунки одамлар ўқишарди, чунки ўша хабарча қандайдир вазифани адо этарди. Матбуот билан кенг омма ўртасида АЛОҚА бор эди. Ўша алоқани меҳр-оқибат деб аташ мумкин эди. Ҳар қалай, саломга аликолинарди. Бирорта ёзма мурожаат жавобсиз қолиши оғир гуноҳ ҳисобига ўтарди (мустабид мафкура талабларини рўкач қилиб оғзимга урмайсиз деган умиддаман).\nМустақиллик арафасида тўрт-беш йил – шўро ва истиқлол орасидаги ўтиш даврида матбуотимиз энг гуллаган паллани бошдан кечиргани ҳақида эса жилд-жилд китоблар, тадқиқотлар ёзиш мумкин.\nАйтмоқчиманки, ҳамонки оммавий ахборот воситалари кенг омманинг маънавий ҳамда бевосита моддий мулки ҳисобланар экан, матбуот (газета, журнал, радио, ТВ) ўша омманинг эҳтиёжини, меҳрини, ишончини, қизиқишини қозонишни ўзининг олий бурчи деб билар эди. ОАВ одамларнинг оғирини енгиллаштиришга, муаммоларини бартараф этилишига кўмакчи эди. Шундай эътиборга сазовор нашр қўлма-қўл талаш бўлиб ўқиларди. 500 000 минг нусхада чиқадиган (Худойберди Тўхтабоев бош муҳаррирлигида) “Ёш куч” журналидан таҳририят ходимлари учун бир дона тополмаган пайтларимиз кўп бўлган. Олис вилоятлардан махсус пойтахтга келиб: “Ҳуррият”нинг фалон сонидан бир нусха топиб беринглар” дея мурожаат қилишлардан бошимиз осмонга етарди. “Бомба” мақолалар ва шундай залворли мақолалар ёзишга қодир забардаст муаллифларимиз ҳафталаб навбат кутишарди.Хўш, кейин-чи? Аҳвол нима кечди? Қаёқларга бой бердик уларнинг барини?\nЖамиятнинг барча соҳаларида бўлганидек журналистика ҳам ислоҳот жараёнларини бошдан ўтказди. Қонунлар, қарорлар, ҳужжатлар қабул қилинди, уларнинг барчаси жаҳон андозалари даражасида эканлигидан беармон фахрландик. Тақдирланишлар, улуғлашлар, офаринвозликлар тингани йўқ. Ва энди ўйлаб кўрилса, бунда-а-ай кўз очиб қаралса, матбуотни бой бериб қўйибмиз, Аҳмаджон ака! Инқилобни рад этиб, эволюция йўлини танлаганимиздан мамнун эдик, буни қарангки, эволюция шиори остида ҳам дурустгина ишлаб турган, тўкин-сочин ҳосил бераётган бутун бошли тизимни кунпаякун қилиб ташлаш мумкин экан!\nАзиз Несиннинг машҳур ҳикояси ёдингиздами? Кетма-кет операция столига ётқизилавериб, жарроҳлик тиғи тегмаган жойи қолмаган бемор ўлар ҳолатга келганида ҳамма бало қайишини тарангроқ боғлашида эканлиги аён бўлади-қўяди. Ана, холос!..\nМатбуотимизни ўша бадбахт “хаста”нинг кунига соле-е-б, баданига тиғ тортаверибмиз-тортаверибмиз, устига-устак, олқишлар ёғдираверибмиз ва...! Эришган “ютуқ”ларимизнинг айримларини сарҳисоб қилайлик:\nжаҳон журналистикасининг асос (ва ўзгармас!) қадриятларини ўзимизга хос, ўзимизга мос кўринишга олиб келдик;\nқандай бўлмасин, омма билан алоқани узиш йўлларини изладик (“Таҳририят хатларга ва мурожаатларга жавоб бермайди, мақолалар қайтарилмайди” деган гапларни ҳамон учратамиз газета ва журналларимизда. Ҳой яхшилар, салом – суннат, алик олиш эса – фарз деган илоҳий ақидаларимиз бор. Нима учун жавоб бермайсан? Нега энди муаллифдан, мурожаат этувчидан қочасан, барака топгур, дейдиган банда йўқ!);\nматбуотдаги чиқишларга масъул идора ва шахслар томонидан жавоб ёзилмаслиги ҳам мумкин деган ақидани шакллантирдик (матбуот сўзини тўғридан-тўғри оёқости қилиш бу!);\nтаҳлилий мақолалардан воз кечдик;\nтаҳлилий-танқидий мақола ёзишга ихтисослашган забардаст муаллифларимизни таҳририятлардан узоқлаштирдик;\nфуқароларнинг оғирини енгиллаштиришдек ғоятда оғир ва масъулиятли бурчни матбуот зиммасидан фориғ қилдик;\nжанрлар сеҳри ва салмоғидан фойдаланиш лаёқати издан чиқди;\nпрофессионал миллий журналистика савияси ҳаваскорлик даражасига туширилди;\nзамонавий журналистиканинг умуртқаси бўлмиш журналист текшируви жанри (рукни) саҳифаларимиздан, экранларимиздан, радиотўлқинларимиздан қувиб чиқарилди;\nумрида иккита мақола ёзмаган, ижод кўчасига йўламаган “муаллиф”лар саҳнанинг тўрини эгаллади;\nбош муҳаррир тушунчасидан, тафаккуридан бошқачароқ, ўзгачароқ, чуқурроқ, залворлироқ ёзишга қодир муаллифлар қадрсизланди.\nОқибатда 300та ОАВнинг сонини 1500 тага олиб чиқдигу (ҳақиқатда катта воқеа!), яъни сонни кўпайтирдигу сифатни бой бердик. ОАВ сони кўпайгани сари ЯХШИ ва ДУРУСТ ёза олувчи МУАЛЛИФ озая борди. Бугун улар анқонинг уруғига айланди.\nАна сизга ислоҳот, ана сизга жаҳон андозаси! Ана сизга ўзига хослик ва ўзига мослик!\nОмма билағон, халқ ҳушёр\nАҳмаджон ака! Ватанимиз мустақиллигининг дастлабки чорак асри жараёнларидаги бир ҳолатни сабоқ сифатида эслайлик.\n– Одамларимиз демократияга тайёр эмас;\n– журналистларимиз ички цензурадан халос бўлолмаётир;\n– қалам аҳли замон қаҳрамонлари образини яратишда нўноқлик қилмоқда, замон талабларини англаб етмаётир;\n– журналистлар ихтисослаша олмаётир;\n– малакали кадрлар қаҳат деган маломатлар остида ўтди қарийб 30 йил. Бошқаларни қўя туринг, ўзимиз ўзимизнинг бошимиздан тўкдик шундай маломатларни. Ҳаммаси ҳам майли, журналист қандай фаолият юритмоғи керак, журналистика қандай бўлмоғи керак, газетанинг “шапка”си қандай ёзилади, макети қандай бўлади деган саволларга жавобни ҳам аллақаерлардан аллаким айтишини кутиб яшадик. Ўз вазифамизни юқоридан айтилмагунига қадар ўзимиз билмаганимиз, тўғрироғи, ўзимизни билмаганликка олганларимиз. Шу орқали ўзимизни нодон, гўл ва ношуд кўрсатганимиз наша қилади одамга, Аҳмаджон ака!\n...Болаликда, баҳор кезлари қарқуноқ полапонини тутиб олардик, гўшт ва чигиртка билан боқардик. “Қиҳ” десак, полапоннинг“Қи-иҳ-қи-иҳ”лаб учиб келиб қўлимизга қўниши роса завқли эди. Бироқ бундай завқ нари борса бир ҳафтадан узоқлашмас, қарқуноқ салгина эсини таниб олгач (қаноти қотгач) гўштингга ҳам, чигирткангга ҳам, “қиҳ”ингга ҳам деганча учарди-кетарди. Оғир ботмасину, ака, Сиз билан биз ярим аср юрдик, “қиҳ-қиҳ”лаб!.. Қанотимиз сираям қотмади-я, ака. Бутун бир ЎЗБЕК деган миллатнинг зиёли кишилари-я?! Жамиятнинг олди бўлмиш журналистлари-я?! Халқ, омма ишониб қўйган, умид боғлаган соҳа вакиллари-я?!\nАхир Сиз билан биз шу соҳанинг вакилларимиз, махсус олий таҳсил олганмиз, муайян тажриба орттирганмиз, қаламни чархлаганмиз-да, яна йўл-йўриқ кутамиз. Ўзимиз қатори ҳамкасбимиз даражасида ёзилган маслаҳатларни бандма-банд санаб тасбеҳ қилиб ўгирамиз. “Сиз – ақлли, биз – аҳмоқ!” ўйинини ўйнаб чарчамаймиз. Ғурур, нафсоният, уят деган бебаҳо туйғулар ўзларимиздан-да сабрлироқ, тоқатлироқ экан-е, ака!\nНима демоқчиман? Айтмоқчиманки, энг аччиғи, демократияга “тайёр бўлмаган”, сиёсий онги “ҳаминқадар” бўлган ке-енг ОММА ҳамма-ҳаммасини кўриб-билиб, тушуниб-англаб, саноғини жой-жойига қўйиб юрган экан, пайт пойлаб. Балони билар экан насибаси бутун бўлгур бу ХАЛҚ! Халқни алдаб юришнинг оқибати ёмон экан. Узум ўрашдан бошқасига ярамайдиган офаринбоз ялтир-юлтир газит-журналингга (жумладан, “Ҳуррият”га) пул тўлаб обуна бўладиган, уларга кўз нурини сарфлайдиган анойи йўқ дейдиган пайтни пойлаб турган экан! Йил санаётган экан! Қарабсизки, ишонч-ихлосни бой бериб улгурган эканмиз, Мелибоев! Соч-соқол оқарганда мисимиз чиқмоқда, Мелибоев! Акам, сафдошим, касбдошим, маслакдошим... ҳасратдошим Мелибоев! (Мели – хол маъносини англатиши ёзилган луғатда. – Х.Д.)\nСиз ўйлагандек, бордию бугун “Ҳуррият”нинг обунасини йўлга қўя олсак олам гулистон бўладими? Муаммога ечим топиладими? Минг афсуски, ундай эмас. “Яккадан – умумга сари” ва “Умумдан – яккага” деган тушунчалар бор фалсафада. Ушбу тушунчалар формуласи доирасида мулоҳаза юритишга уринсак, муаммонинг илдизи анчагина чуқур, бу илдиз фақат “Ҳуррият”га эмас, бутун МИЛЛИЙ ЖУРНАЛИСТИКАМИЗнинг ўқ томирига бориб тақалади. Ҳамон муаммодан сўз очдингизми, келинг, ўзимизни одобли, серандиша қилиб кўрсатишни бир муддат бас қилайлик,аллақачон газак олган, асорати чуқур хасталикни даволашда асқотадиган сўзимизни рўй-рост ўртага ташлайлик, ўртоқлашайлик.\nДавлат раҳбари, муаммо ва матбуот\nЎзбекистон Республикаси Конституцияси қабул қилинганлигининг 26 йиллигига бағишланган тантанали йиғилишдаги маърузасида мамлакатимиз ПрезидентиШ.Мирзиёев оммавий ахборот воситалари ва журналистлар фаолиятига тааллуқли қуйидаги мулоҳазаларини баён этди: “Мен оммавий ахборот воситалари фаолиятини мунтазам кузатиб бораман. Лекин, афсуски, ислоҳотлар моҳияти, қабул қилинаётган қонун ва қарорлар ижроси билан боғлиқ муаммолар, аҳоли мурожаатлари юзасидан газета, теле ва радиоканалларда танқидий мақола, кўрсатув ва эшиттиришлар жуда кам. Ваҳоланки, ислоҳотлар жараёнида ОАВ халқ манфаатларининг чинакам ҳимоячисига айланиши лозим. Бунинг учун улардан шижоат, профессионал маҳорат, холислик ва чуқур таҳлилий салоҳият талаб этилади”.\nДавлатимиз Раҳбарининг мазкур сўзлари, қўяётган талаблари айни журналистика ва матбуот моҳиятидан, унинг зиммасидаги улуғ ва боқий миссиядан келиб чиқиб айтилган СЎЗлардир. Журналистларимизнинг бурчи, касбий виждони, диёнатини намоён этувчи ТАЛАБЛАРдир. Ва ҳақли саволлар туғилади: ўзини журналист санаб юрган қалам аҳли билмайдими ушбу талабларни?Қўр тўкиб юрган БОШ муҳаррирлар билишмайдими шу ҳақиқатларни? Билмаса, нима қилиб журналистлик нонини туя қилиб юришибди улар? Билса, нима учун шу талабларга амал қилмай ўтирибди курсини эгаллаб?\nМасала аён эмасми? Билмаса, ақли-лаёқати, журъати етмаётган бўлса, марҳамат, бошқа касб бошини тутсин. Била туриб амал қилмаса, жавобини берсин! Касбига, халққа, Ватанга, жамиятга нисбатан қилаётган бефарқлигининг (хиёнатининг!) жавобини берсин!\nПрезидент қўяётган талабларни қайта-қайта ўқигиси келади ва пешма-пеш туғилаётган саволларга жавоб топгиси келади одамнинг: нима учун жамиятнинг барча соҳаларида, бурчак-бурчакларида тўлиб-тошиб ётган муаммолар ечимини излашни биргина Бош Раҳбар зиммасига ташлаб қўймоғимиз керак?! “Чинакам ҳимоячи” бўлмиш журналист қаерда? Матбуотнинг кўзи қаерда? 33 миллион аҳоли муаммоларини Бир Инсон зиммасига юклаб томошабин бўлиб ўтириш қайси виждон, диёнатга тўғри келади, Аҳмаджон ака?! Ўша мустабид шўролар замонида касб маҳоратини, илмини билган, эгаллаган ўзбек журналистикаси ватан мустақиллиги йилларида, нима, саводсизга айландими? Қалами ўтмаслашдими?!\nИкки йилдан буён мамлакатимизда олиб борилаётган ислоҳотлар ичида нафас олиб яшаётган матбуот, журналист нега ўзгармаслиги керак? Ҳайрон қоласан киши! Шавкат Миромоновичнинг ҳар бир маърузаси, ҳатто икки оғиз суҳбати озмунча мавзуларни қалаштириб ташламоқдами журналистлар олдига?! Ислоҳотлар самарасиз қолмасин, илоҳим, лекин улар ўз-ўзидан амалга ошиб қолади десак янглишамиз. Жойларда муаммолар қалашиб ётибди. Президент айтмоқчи, профессионал маҳорат билан ёзилиши, матбуот саҳифаларига олиб чиқилишини кутиб турган мавзулар озмунча эмас!\nТиббий муассасалардаги шарт-шароитнинг аянчли эканлиги;\nМедицина соҳасидаги кадрлар малакасининг пастлиги;\nБолалар боғчаси, мактаб, олий таълим тизимларидаги нўноқликлар;\n2018 йилда болалар боғчалари тизимида 11 миллиард сўм давлат маблағи қонунсиз ўзлаштирилгани (ижтимоий тармоқлардаги маълумотларга кўра);\nМактаб дарсликларини тайёрлаш борасидаги пала-партишликлар;\nҚишлоқ жойларидаги буз-бузлардан кейинги томошалар;\nТранспорт воситалари билан боғлиқ юз бераётган фожиалар;\nКоллеж директори ўз ўқувчиларини қаторлаштириб тарсаки урушлари;\nФермер йигитларни тиззагача сувга ботириб қўйиб жазолашлар;\nЭлликталаб навраста йигитларимизнинг тириклайин ёниб кетишлари;\nЎзи дунёга келтирган норасидасини бир неча миллион сўмга сотиб юборишлар;\nЙил мобайнида 2000дан ортиқ мансабдорнинг озодликдан маҳрум этилиши...\nЯқин ўтмишда бундай саноқни келтирган одам туҳматчига, юмшоқ қилиб айтилса, эҳтиросга берилувчанликда айбланар, эҳтирос жиноятчи туйғу ўрнида баҳоланарди. Хайрият, энди ундай эмас. Ётиғи билан, таҳлилий ўрганилса, матбуот саҳифаларида кенг жамоатчилик муҳокамасига тақдим этилса, ечимлари изланса марҳамат, дейдиган кунларга келдик ахир. Афсуски, матбуот жим, журналист оғзига толқон солган, ичай деса... Оролнинг бир қултум суви қаҳат!..\nНашрнинг савияси муассис савиясининг кўзгуси\nЕр юзида идеал жамият йўқ, башарти бўлган тақдирда ҳам соғлом матбуот, холис журналист бор жойда, профессионал маҳоратли, шижоатли журналист бор жойда БОШҚАЧАРОҚ фикр топилади. Фикр хилма-хиллиги жамият об-ҳавосини тозалаб, янгилаб, мусаффолаштириб туради. Матбуотнинг яна бир буюк ва бемисл миссияси шу, яъни жамият ҳавосини янгилаш, тозалаш. Бурилиш палласида яшаётган, қадриятларини янгилаётган жамиятда ана шу бошқачароқ фикрга, фикр хилма-хиллигига бўлган эҳтиёж, талаб ҳар қачонгидан ортади. Бу ҳолат ОАВда, матбуотда акс этади. Биз эса Президентнинг ҳақли танқидига учраб ўтирибмиз.\nШу ўринда бир гап чиқиб қолди. Биз бош муҳаррирларга, журналистларга, таҳририятнинг ижодий ходимларига маломат ёғдирамиз. Бироқ МУАССИСЛАР-чи? Президентнинг таъналари муассисларга ҳам бевосита дахлдор эмасми?! Нима сабабдан муассислар хотиржам? Нима сабабдан муассислар ўзларига қарашли газета ва журналларнинг тишсиз-таъсирсиз чиқишларига тоқат қилиб ўтиришибди? Муассислар нима учун ўзларини масъулиятдан олиб қочишмоқда?\nЯна ҳайрон қоласан киши! Ҳар бир муассиснинг диди, савияси, сиёсий ҳушёрлиги, фуқаролик позицияси ўзига қарашли нашр фаолиятидан нечоғли қониқиш ҳосил қилаётганида яққол аён бўлади. Нашрнинг савияси нафақат раҳбар-бош муҳаррирнинг, унга қўшиб муассисининг ҳам савиясидан далолатдир! Шундай эмасми, Аҳмаджон ака?\nНазаримда, муассисларнинг бош маслаги “Оч қорним–тинч қулоғим” шиори паноҳида пусиб ўтирибди. Бу қусур-нуқсон ҳали бирон марта муҳокама мавзусига айлангани йўқ амалиётимизда.\nЧинакам бош муҳаррир нечта?\nАҳмаджон ака! “Кейинги олти-етти ой ичида газета ўзининг журъатли йўлини янада мустаҳкамлади, ички ва ташқи қиёфасини ўзгартирди. Мавзуларнинг қамрови кенгайди” деб ёзасиз “Ҳуррият” хусусида. Фикрингизга тўла қўшиламан. Бош муҳаррирнинг роли ҳақида сўз очяпсизу Қулман Очилнинг номини тилга олмаяпсиз.\nҚулман Очил туғма газетчи. Бундай мақомдаги журналистларимиз жуда-жуда саноқли мамлакатимизда. Қулман “Оила ва жамият” газетасини сайратиб чиқарган пайтларни эсларсиз? Талаш эди газета – мавзулари, руҳи, кайфияти, таъсирчанлиги билан. Каттаю кичик ўқирди у газетани. Қулман бир муддат “Туркистон”да жавлон урди. Сўнг-чи? Энг илғор бош муҳаррир кўздан йўқолди-қўйди (бу ҳол футболимиздаги ғалатиликларни эслатади. Инилеев исмли мураббий Осиёнинг энг яхши мураббийси ёрлиғини олган йили футболдан четлаштирилганди. “Насаф” ўзбек футболи тарихида биринчи марта Осиё ғолиби бўлган йили унинг бош мураббийсига жавоб берилди). Орадан ўтган 25 йил мобайнида қаерда эди Қулман Очил исмли МУҲАРРИР? “Тушовлаб қўйилганди” деган иборани қўлласам Қулман дўстим ранжимас мендан, чунки гап алоҳида бир киши ҳақида эмас – ярамас тенденция хусусида бормоқда.\nТакрор айтай: бош муҳаррирлик лаёқати юксак кадр кўчада сочилиб ётмайди ахир. Нима учун уни ўз ҳолига қўймаймиз. Унинг салоҳиятидан халқ ва ватан манфаати йўлида фойдаланмаймиз?! Тасаввур қилинг, “Оила ва жамият”ни қойилмақом қилиб йўлга қўйган муҳаррир эмин-эркин фаолият юритиши учун шарт-шароит яратилганида эди Қулман Очил буткул бошқа шахс, бошқа фигура бўлур эди. Эҳтимол, “Ҳуррият”га бу йил учун 500 000 муштарий обуна бўларди!\nҲа, Аҳмаджон ака, муболаға эмас бу гаплар...\nБунда-ай қарасак, бир ярим асрлик замонавий журналистикамиз майдонида муҳаррирликни қотириб, ўзидан мактаб қолдирган журналистларимиз кўпчилик эмас. Иброҳим Раҳим ва Асқад Мухтор давридаги “Гулистон”, Саъдулла Кароматов билан Шароф Убайдуллаев давридаги “Тошкент оқшоми”, Одил Ёқубов давридаги “Ўзбекистон адабиёти ва санъати”,Аҳмаджон Мухторов, Аббосхон Усмонов давридаги “Халқ сўзи”, Аҳмад Исмоилов давридаги “Тошкент ҳақиқати”, Жаббор Раззоқ давридаги “Туркистон”, Худойберди Тўхтабоев давридаги “Ёш куч”... Эҳтимол, айни дамда ёдимга тушмаётгандир бошқа исм-фамилиялар, бундан қатъий назар, бош муҳаррир сифатида ном қолдирган камёб инсонларимиз тажрибалари миллий матбуотимизнинг олтин бисотлари ҳисобланадилар. Ўша тажрибаларни унутганимиз, қадрига етмаганимиз касрига қолиб ўтирибмиз бугун, Аҳмаджон ака! Ҳозирда мавжуд 1500 та ОАВда нечта малакали бош муҳаррир, нечта маҳоратли журналист борлиги эса ёлғиз худога аён. Ана шулар ҳозиргина санаб ўтилган ШАХСларни, улардан қолган намуна-ибрат мактабларини билишадими, қадрлашадими, улардан ўрганишадими – билмадим, билмадим...\nНамуна, ибрат бўлишга арзирли БИРОРТА на давлат, на-да нодавлат нашрининг йўқлиги бугунги ўзбек журналистикасининг қиёфасини очиқ-ойдин намойиш этаётган кўрсаткичлардан бири бўлиб қолгани аянчли, ниҳоятда аянчли...\nХалқаро шамоллар, тўфонлар ва биз\nЮқоридаги барча мулоҳазаларни бир оғиз сўзда чиппакка чиқаришингиз мумкин, Аҳмаджон ака. Яъни, мен ҳаддан ташқари бўрттириб кўрсатган ташвишли ҳолатларнинг аксарияти жаҳон журналистикаси амалиётида ҳам кузатилмоқда. Ўзбекистон ўша ларзаларни четлаб ўтиши иложсиз. Филология масалалари бўйича фалсафа доктори Беруний Алимов етакчи хорижий давлатлар тажрибаларини атрофлича ёзди.\nТўғри, Ўзбекистон жаҳон ҳамжамиятининг ҳақли аъзоси. Кўплаб соҳаларда, хусусан ахборот дунёсида бегона эмасмиз. Аммо-бироқ, республикамиздаги реал шарт-шароитлардан келиб чиқадиган бўлсак МАТБУОТНИ АСРАБ ҚОЛИШ чоралари бутунлай йўқолиб битганича йўқ.\nАввало, босма нашрлардан фойдаланувчи ёшдаги фуқаролар қатлами катта. Электрон манбалардан фойдаланувчилар кўпая бораётганини истисно қилмаган ҳолатда ҳам газета ё журнални қўлида тутиб, “ўз кўзи” билан ўқишга бўлган мойиллик кучли. Муҳими, матбуот аралашмагунига қадар битмайдиган кундалик-маиший муаммолар, низолар, мурожаатлар истаганча топилади. Инсон ҳаёт экан ҳеч қандай шароитда, муҳитда муаммодан ҳоли бўлолмайди. Ислоҳотлар адоқсиз давом этаверади. Ана шу жараёнда очиқлик, ошкоралик жамиятнинг таянчига, суянчига айланади. Бундай орзуга фақат ва фақат матбуот орқали эришилади.\nҲар қанда миллий оммавий ахборот воситалари соҳаси ўзини ўзи бошқариш тизими яратилган тақдирдагина чинакам маънодаги ҳуқуқий-демократик, самарали-маърифий институтга айланиши мумкин. Ҳақиқий тўртинчи ҳокимият мақомига эришиш мумкин. Бундай мақсадларга эришмоқлик учун Американи янгитдан кашф этиш шарт эмас. Матбуот, ахборот ва оммавий ахборот воситалари соҳасига дахлдор давлат ва нодавлат ташкилот, идора ва ҳоказолар фаолиятини мувофиқлаштирувчи ягона давлат сиёсати ишлаб чиқилмоғи даркор. Бу сиёсат меъёрларини белгилашда 2017–2018 йилларда бошланган ислоҳотлар руҳидан келиб чиқилиши мақсадга мувофиқ. Жумладан Ўзбекистон журналистлари ижодий уюшмаси фаолияти тубдан янгиланмоғи зарур. Уюшма – ўз номи билан уюштирувчилик вазифасини адо этмоғи лозим. Оддий, лекин ниҳоятда муҳим масала – уюшмага аъзолик мақомининг йўқлиги! Аъзо сифатида эътироф этилмаган шахс нима асосида уюшма атрофида қовушади? Бирлашади?..\nҚолаверса, соҳада ўзини ўзи бошқариш механизмини яратиш ва уни йўлга қўйиш масалалари ҳам Уюшма зиммасига юклангани маъқул.\nУюшма учун тортинадиган жойи қолмади, қисинчоқлик даври ўтди. Умумишимизга нимаики наф келтирса, тап тортмаслигимиз керак.Очиғини айтадиган бўлсам, Фарғона вилояти журналистлар уюшмаси тажрибаларини бутун республикага ёйиш кўплаб муаммоларни бартараф этишга йўл очади. Фарғоналик ҳамкасбларимиз эришаётган, амалга ошираётган ишлар хусусида батафсил тўхталиш ўрни эмас, бироқ, бир сўз билан айтганда,вилоят журналистлари дарғаси Муҳаммаджон Обидов тажрибаларини бутун мамлакатимиз бўйлаб оммалаштириш йўлимизда тўғаноқ бўлаётган қатор муаммоларни бартараф этишда асқотади деб ўйлайман.\nБор имкониятлар бой берилганича йўқ. Умидни узмаслик керак. Реал шароитдан келиб чиқиб, имкониятларни топиш ва ишга солиш мумкин.\n“Ўзбекистон матбуоти” тугади. Навбат “Ҳуррият”гами?\n“Ўзбекистон матбуоти” соҳамизга доир ягона журнал эди. 1918 йилдан нашр этила бошланганди. Роппа-роса 100 йил тўлган йили... фотиҳаси ўқилмай, тўхтатилди. Ушбу йўналишдаги “Ҳуррият”га келдими, навбат?\nБозор муносабатлари, молиявий муаммолар, қўллаб-қувватлашларнинг бари ўз йўлига. Мен бошқа гапни ўртага ташламоқчиман.\nБарча айб-кароҳат ЖУРНАЛИСТЛАРИМИЗНИНГ ЎЗЛАРИДА! Фаолият юритаётган 1500 та ОАВ таҳририятларида тақрибан 10000–20000 ходим ишлаётган бўлса керак? Касбимиз ҳаққи-ҳурмати, тирикчилигимиз манбаи бўлган соҳамиз рўшнолиги йўлида “Ўзбекистон матбуоти”га 10 000, “Ҳуррият”га 10 000 нусхада обуна бўлсак кимга фойда, кимга шараф, кимга савоб, азиз ҳамкасблар?! Бировнинг киссасидаги маблағни санашдан ёмони йўқ, илло борингки, икки кишилашиб ҳамкорликда бир йиллик обуна учун ақча топиш шунчалар маҳолми?Мушкулми? Оч қоламизми? Фарзандларимиз ризқини қиямизми?..\nГап ҳамкасблар ўртасида бирликнинг, ҳамжиҳатлиликнинг йўқлигида. Айни Уюшмамиз бош-қош бўлиши зарур бўлган, “Ҳой, барака топгурлар!” дея мурожаат қилиб чиқса, “Лаббай!” дея қулоқ солувчиларнинг тарқоқлигида.\nАҳмаджон Мелибоевнинг жон койитиб ёзганлари чандон тўғри. “Ҳуррият” ҳаммамиз учун минбар! Ажойиб минбар! “Ҳуррият”нинг руҳи бошқа ҳеч бир нашрда йўқ. “Ҳуррият”нинг сўзи, лутфи ўзгача. Нафақат соҳамиз вакиллари, балки барча-барча соҳа кишилари учун қадрли, фойдали, севимли газета. Айтар сўзимиз учун яраб турган минбарнинг йўқотилиши бамисоли ўз тилимизнинг қирқилишига ризолик дегандек туюлади кишига. Йўқ, бугунги қийин кунлар ортда қолади, “Ҳуррият” чиқишда давом этади. Унинг саҳифаларида талашиб-тортишиб чиқамиз, муштарийлар эса уларни талашиб-тортишиб ўқийдилар.\nАҳмаджон ака! Машҳур поляк-рус адиби Юрий Олешада бир жумла ўқигандим: “Право на болтливость”! Эзмалик қилиб юбордим. Узр. Бунга Сиз ўзингиз, Ўзингизнинг “Ҳуррият”дек ардоқли нашримиз тақдири юзасидан куюнчаклик билан ёзган мурожаатингиз туртки берди. Тўғри айтгансиз, “Ҳуррият”нинг муаммоси ҳаммамизнинг ташвишимиз, дардимиз, хасталигимиз. Сиз битган мурожаат остига бажонидил имзо чекишга тайёрман. Таассуфлар бўлсинки, муаммо фақат “Ҳуррият”да эмас – бутун журналистикамизда.\nБитта мақоланинг вужудга келишида қанчадан-қанча меҳнати сингади қаламкашнинг. Ижодий маҳорат, ташкилий-иқтисодий мажбуриятларни фақат ва фақат таҳририят доирасида яшаётган, меҳнат қилаётганларгина тўла тасаввур қилишади. Тонготар босмахона бурчагида “сигналний” нусхани кутиб ўтиришлар машаққатига ҳар ким ҳам дош беролмайди. Не ҳасратда ёзганингни кимдир ўқиса, бир оғиз мамнуниятини изҳор этса сендан бахтлироқ одам йўқ дунёда! Бироқ “маъқул” деган сўзни айтувчилар камайиб бормоқда, матбуотимиз сўзи, журналистларимиз сўзи ҳамкасбларимиз ҳамда кенг омма томонидан бефарқлик, лоқайдлик деворига бориб урилмоқда. Шулардан туғилган алам ва изтироблар ҳосиласи деб қарашингизни сўраган бўлур эдим, Сизга йўллаган ҳасратларимни, Аҳмаджон ака.\nАламли, эҳтимол, оғриқли мулоҳазаларимни Сизга раво кўрганим боисини Сиз ва қалам аҳлларимиз тўғри тушунадилар, тўғри қабул қиладилар деган умиддаман. Умумлашма хулоса ясашда муболаға зўрайиб кетгандек туюлади, лекин мавжуд аҳвол, эҳтимол, мен ўйлагандан-да аянчлироқ бўлмасин-да, ишқилиб, деган андишам ҳам йўқ эмас. “Ҳуррият”нинг бошидаги ғавғолардан бошқа кўплаб нашрлар ҳам йироқ эмаслиги йиллик обуна кўрсаткичларида яққол акс этиб турибди.\nМана, гап нимада, Аҳмаджон ака!\nКамоли ҳурмат билан ёзувчи,


Жасур Абдураимов: Қўқонда жанговор ўйин гувоҳи бўлдик\n6 май, 2017, 21:34\nОлий Лига 9-туридан ўрин олган “Қўқон-1912” –“Пахтакор” (1:1) учрашувидан кейин ўтказилган матбуот анжуманининг биринчи қисмида “шерлар” устози Жасур Абдураимов иштирок этди.\n“Ўйин жанговор руҳда ўтганини таъкидлаш жоиз. Стадион мухлислар билан тўлди. Ишқибозлар қизиқарли баҳснинг гувоҳига айланишди. Ҳар икки жамоа футболчилари ўйинда борларини бериб ҳаракат қилишди.\nҚўқонликларнинг пешқадамлар орасида юриши, бунинг устига мухлисларнинг стадиондаги ҳайқириқлари ўйинчиларимизга қўшимча босим ўтказганини инкор этмайман. Лекин такрор айтаман, ҳар икки клуб аъзолари борларини бериб тўп суришди.\nИккинчи бўлимда ташаббусга эга бўлганимизнинг сабаби босимни енгиб, муҳитга мослашиб олганимиз бўлди. Футбол эҳтиросларга бой ўйин. Шундай экан учрашув давомида ҳар қандай ҳолат вужудга келиши тайин.\nЖамоа бир оила сифатида шаклланмас экан – яхши натижаларга эришиб бўлмайди. Мураббийнинг ютуғи футболчиларни бирлаштира олишида, деб ўйлайман”, – деб Жасур Абдураимов сўзларидан иқтибос келтиради “Қўқон-1912” матбуот хизмати.