Реп ижрочи Канье Уэст қарзини тўлай олиши учун пул йиғилмоқда\n20:13 / 18.02.2016\nАҚШлик реп ижрочи Канье Уэст 53 млн долларлик қарзини тўлай олмаётгани учун унга пул йиғилмоқда. Пулларни GoFundMe сайтига ўтказиш мумкин. Айни вақтда 3,5 минг доллар йиғилган.\nАввалроқ Уэст ўзининг твиттерида 53 млн доллар қарзи борлиги ва Facebook асосчиси Марк Цукербергга "замонамизнинг ва барча вақтларнинг энг буюк артисти" сифатида унга 1 млрд доллар инвестиция қилиш илтимоси билан мурожаат қилган.\nПул йиғилаётган сайт саҳифасида репчи фанатлари ўз кумирларига ёрдам беришни сўрашмоқда. "Унинг 53 млн доллар қарзи бор ва кўринишича, у жуда муҳтожлик сезаётган маблағни Цукербергдан оладиганга ўхшамайди", дейилмоқда хабарда.\nУэстнинг ҳамкасби, яна бир реп ижрочи The Game унга 10 млн доллар беришни таклиф қилди. Бу ҳақда The Source нашри хабар бермоқда. "Мен Марк Цукерберг эмасман, бироқ менда, агар у Дубайга келиб, биз билан парашютдан сакраса, унинг ғояларига инвестиция қилишга 10 млн доллар бор", деб ёзди ўз твиттерида The Game. У\nўйлаб кўриш учун Уэстга бир соат вақт берди. Бироқ The Game жавоб олган-олмагани номаълум.


Ширакайф жамиятдан нима кутяпмиз? | Azon.uz - Ахборот-таҳлилий портал\n3064 20:47 05.01.2021\nБиз ароққа "ўтириб" қоляпмизми? Шаҳарни бир айланинг, ҳар қадамда ароқ дўкони, ҳар қадамда ичимлик сотадиган бар, ошхона, ресторан...\nҚишлоқларни-ку айтмасаям бўлади. Одамлар қўлбола ароқ чиқарувчи яширин цехлар қуриб олишган. Нархлар ажабланарли, ҳатто 6-7 минг сўмлик ароқлар бор. Номларини қаранг: Иванушка, Пётр... Нима, бу одамлар ароқнинг асосий унсури — спиртни артезиан қудуқдан тортиб олишяптими?\nҚишлоқлардаги муҳожирликка бўйни ёр бермаган баттол йигитларнинг аксарияти ичкиликка муккасидан кетган. Бир шиша учун кун бўйи ишлайди. Эртанги куни у ёқда турсин, бугунидан кўнгли ярим девдай-девдай йигитлар аламини ароқдан олади: бир баҳя бўлса-да, кўнглини шод қилишга, елкасидан босиб турган ўй-ташвишларни унутишга интилади.\nТўғри, спиртли ичимликлар савдосидан бюджетга катта фойда келаётган бўлиши мумкин. Бироқ одамларни, миллатниям ўйлаш керакмикан, деган хаёл мени кўп безовта қилади.\nАроқхўрликка берилган жамият билан қаёққа қараб борамиз? Жамиятдаги ширакайф ва туйғуларини шайтон булғаган "ирода" билан жар ёқасига бориб қолмаймизми?\nБунинг устига, сифати паст, одамни ўлдирар даражадаги маҳсулотларни ишлаб чиқараётган ва сотаётганларга ҳей, дейдиган одам, ташкилот ва ёки куч топиладими?\nМахсус ароқ келажак\n74 21:00 08.12.2021\n458 20:05 08.12.2021\n389 19:00 08.12.2021\n301 18:00 08.12.2021\n256 17:05 08.12.2021\n962 16:29 08.12.2021


12:32 05.08.2020 (Янгиланган 12:55 05.08.2020)\nКуни кеча Бейрут портида кучли портлаш содир бўлди. Қурбонлар сони 78 нафарга етди, тўрт мингдан зиёд инсон жароҳатланди. Бедарак йўқолганлар бор.\nМамлакат президенти Мишел Аун икки ҳафталик фавқулодда ҳолат эълон қилиш учун ҳукуматдан шошилинч йиғилиш ўтказишни сўраган.\n18:55 22.09.2020 (Янгиланган 19:01 22.09.2020)\nҚайси яқин хориж давлатлар Россия вакцинасини сотиб олмоқчи ва вакцина қаерда ишлаб чиқарилган - бу ҳақда батафсил видеомизда.\n14:35 22.09.2020 (Янгиланган 14:48 22.09.2020)\nАмерика элчиси таъкидлашича, мамлакатлар қўшма кучларнинг жанговар тайёргарлигини ошириш ва Қора денгиз минтақасида хавфсиз муҳитни сақлашни истамоқда.\nАммо баландпарвоз баёнот ортида нима яширинган? Нега НАТО ҳарбийлари маневрларни машқ қилиш учун айнан Грузияни танладилар? Машқлар ҳақида Россияда қандай фикрда?


Бугун Қирғизистонда Ўзбекистон Исломий Ҳаракатига аъзоликда айбланаëтган Шерали Оқботоевнинг суд иши бошланди.\nБоткен суд раиси Памирдин Жумагуловнинг маълум қилишига кўра, Шерали Оқботоев терроризм фаолиятлари билан шуғулланганликда, кишиларни гаровга олганликда ва таъқиқланган қуролли гуруҳга аъзо бўлганликда айбланмоқда.\nСудланувчи ўзига қарши қўйилган айбномаларнинг айримларига иқрор бўлди. Суд ҳукми чоршанба куни эълон қилиниши кутилмоқда.\n2000 йилда Қирғизистоннинг жанубий ҳудудида 4 нафар америкалик алпинист гаровга олгандан кейин, Қўшма Штатлар Ўзбекистон Исломий Ҳаракатини террорист ташкилоти деб атади.


"Ўзбекистон ҳаво йўллари": Инфо-турлар таклиф этмоқда - Darakchi\n"Ўзбекистон ҳаво йўллари": Инфо-турлар таклиф этмоқда\nМАДАНИЯТ 30.11.2018, 12:19\n"Ўзбекистон ҳаво йўллари" Миллий авиакомпанияси туризм соҳасини ривожлантириш борасида янгиликлар жорий этмоқда. Хусусан, чет эл сайёҳлик агентликлари, компаниялар, туроператорлар ва оммавий ахборот воситалари вакиллари учун турли инфо-турларни ташкил этмоқда.\nКомпания матбуот хизматидан хабар беришларича, 23- 29 ноябрь кунлари навбатдаги инфо-тур Малайзиянинг етакчи сайёҳлик компаниялари раҳбарлари учун ўтказилди.\nЎзбекистонга ташриф буюрган Малайзиялик меҳмонлар пойтахтимизнинг диққатга сазовор жойлари билан танишди. Албатта, улар Самарқанд ва Бухорода бўлиб, қадимий меъморий ёдгорликларнинг бетакрор гўзаллиги ва улуғворлигидан баҳраманд бўлиш имконига ҳам эга бўлдилар.\n"Ўзбекистон ҳаво йўллари" малайзиядаги сайёҳлик компаниялари раҳбарлари учун ташкил этган мазкур инфо-тур, шубҳасиз, Жанубий-Шарқий Осиёдаги мамлакатларда Ўзбекистон сайёҳлик йўналишини янада оммалаштиришга ва сайёҳлар оқимининг кўпайишига хизмат қилади.


11 йиллик қаровсизлик. Бухородаги театрнинг эски биноси авариявий ҳолатдан чиқишини кутмоқда\nФото: Бехзод Болтаев\n11 йиллик қаровсизлик\nБухородаги театрнинг эски биноси\nавариявий ҳолатдан чиқишини кутмоқда\nБухоро давлат мусиқали драма ва комедия театри биринчи ўзбек профессионал театрларидан бири. У 1921 йилда ташкил топган бўлиб, бу йил 100 йиллик юбилейини нишонлайди. Аммо театрнинг эски биноси 11 йилдирки таъмирталаб ҳолатда. Апрель ойида фотограф Бехзод Болтаев ҳудуд маданияти тарихининг емирилиб кетаётганлиги гувоҳи бўлган эди. Орадан ярим йил ўтибди ҳамки, аҳвол ўнгланмади: театр ташландиқ ҳолатда, ижодий жамоа эса бошқа манзилда ўз томошаларини қўйишга мажбур. Журналистика ва оммавий коммуникациялар университети 3-босқич талабаси Зиёда Алойиддин қизи театрнинг эски биноси янгисидан нимаси билан афзаллиги ва нега театр авариявий ҳолатдан ҳали ҳам чиқмаганлигини ўрганди.\nСуратларни катталаштириш учун уларнинг устига босинг.\nСадриддин Айний номидаги театр биноси аҳоли кўп яшайдиган, туристик манзил бўлмиш Бухоронинг Эски шаҳарида жойлашган. Унинг ҳовлисида абгорлашиб бораётган «Ўзингни санъатда севма, ўзингдаги санъатни сев» ёзуви бор. Аммо бу ерда ҳозир санъат яратилмаяпти.\nТеатр биноси 450 ўринга мўлжалланган. 1921 йилга қадар бу бинодан «Халқ уйи» (народный дом – революциядан олдинги Россияда оммавий маданий-маърифий муассаса – таҳр.) сифатида фойдаланиб келинган. 11 йил олдин театр авария ҳолига келиб, унда спектакллар намойишининг имкони бўлмай қолгач, театр фаолияти янги бинога кўчирилган.\nТеатр директори Гулнора Ҳусенованинг айтишича, эски бинодаги намойишларни ҳам маҳаллий аҳоли, ҳам сайёҳлар томоша қилиш учун келишарди. Етарлича молиялаштириш ва тўғри эксплуатация қилиш орқали эски бино ҳали кўп йиллар давомида томошабинларни қабул қилиши мумкин эди, деб ҳисоблайди театр раҳбари.\nУнинг таъкидлашича, бутун театр жамоаси бино реконструкция қилинишини ва яна у ерга кўчишни кутиб турибди. Сабаби у ҳақиқий театр. Бинонинг акустикаси жуда яхши. Саҳнада роль ижро этган актёрнинг овози энг охирги — 450-одамгача етиб боради. Театрнинг фаолияти ҳозир «Кўҳна ва боқий Бухоро» мажмуасидаги 700 томошабинга мўлжалланган бинода давом этмоқда. Бироқ бу ерда актёр микрофонлар орқали гапирмаса овози ҳатто ўрта қаторгача ҳам етиб бормайди.\n«Тўғри, ҳозирги биномиз жуда чиройли, замонавий. Барча техникалар ҳам бор. Олдинги бинога қайтиш хоҳишимиз борлигини билгач, кўпчилик танишлар шундай жойни ташлаб кетасизларми деб сўрайди. Аммо актёр учун булардан ҳам кўра, ижроси томошабинга етиб бора оладиган жой муҳимроқда», — дейди театр директори.\nҲозирда Садриддин Айний номидаги театр жойлашган «Кўҳна ва боқий Бухоро» мажмуаси\nУ эски бинодаги томошабинлар учун балконларни, оркестрлар ямасини ва тўла зални эслайди – «Кўҳна ва боқий Бухоро»да буларнинг барчаси мавжуд эмас.\nГулнора Ҳусенованинг сўзларига кўра, театр эски бинода фаолият олиб борганда тунда ҳам томошабинлар келган. Ҳатто ўзбек тилини билмаган туристлар спектаклларнинг охиригача ўтиришган. Театр раҳбари бунга сабаб бино транспорт қатнови учун қулай манзилда жойлашганлиги эканлигига ишончи комил. Эски бино жамоат транспортлари серқатнов бўлган жойда жойлашган бўлса, «Кўҳна ва боқий Бухоро» шаҳардан узилган.\n«Спектакллар намойишига келмоқчи бўлган томошабинлар йўл харажатлари қимматга тушади. Улар бунга қўшимча равишда чипта ҳам сотиб олишлари керак. Афсуски, ҳамма ҳам ўз кундалик харажатларидан орттириб, бунга пул ажратолмайди», — дейди Гулнора Ҳусенова.\nБалки асл шинаванда учун қанча харажат кетиши, узоқ ёки яқин масофанинг фарқи йўқдир. Аммо санъат халқнинг «қўли етадиган» жойда бўлиши керак. Шундагина маданият даражаси ўсиши мумкин.\nОз сонли томошабин учун бир неча соат ёқилган чироқлар, ижрога тайёргарлик жараёнлари ва ижодий жамоага чакана маблағ сарфланмайди. Саноқлигина сотиб олинган чипталар билан бу харажатларни қоплаб бўлмаслиги кундек равшан.\n«Ўзининг харажатларинида қопламайдиган санъатни ҳеч ким оталиққа олмаслигига, бора-бора давлат ҳисобидан ҳам пул ажратилмай, фаолияти тўхтаб қолаётганига кўп бора гувоҳ бўляпмиз», – дейди директор.\nТуризм ва спорт вазирлиги ҳузуридаги Маданий меърос агентлиги матбуот хизматининг маълум қилишича, президент Шавкат Мирзиёев томонидан Бухоро вилоятидаги 40 та маданий меърос объектларини реконструкция ва реставрация қилиш топшириғи берилган. Ушбу ишлар Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Алоҳида муҳим ижтимоий, маданий ва тарихий аҳамиятга эга бўлган объектларни қуриш, реконструкция, реставрация қилиш ва мукаммал таъмирлаш дирекцияси маблағлари ҳисобидан қилиниши белгиланиб, мазкур ишларга 15 миллиард сўм маблағ ажратилиши режалаштирилган. Улар орасида Садриддин Айний номидаги театрнинг эски биносини реставрация қилиш режаси ҳам бор эди.\nАгентлик матбуот хизмати театр биноси қачон реконструкция қилиниши мавҳумлигини таъкидлади. Ташкилот Маданият вазирлиги ҳузуридаги департаментдан Туризм вазирлиги ҳузуридаги агентликка айлантирилгани учун жараён узоққа чўзилмоқда.\n11 йил аввал театр жамоасига хизмат қилган автобус. Тешилиб дами чиқиб кетган шиналар ҳатто чиришга улгурган. Унинг атрофидаги шох-шабба, турли идиш-у қоғозлар эса санъат даргоҳининг ахлатхонага айланаётгани, эҳтимол, айлантирилаётганини сездириб қўяди.\nЮзлаб устоз санъаткорлар фаолият юритиб, минглаб шогирдлар етиштирилган ушбу даргоҳ қаровсиз қолиши ва ёввойи ҳайвонлар учун макон бўлишини ҳеч қанақасига ҳазм қилишнинг иложи йўқ. Умид қиламизки, театр ижодий жамоаси ва уларни соғинган кўплаб томошабинлар ўзлари хоҳлагандек ушбу бинога қайтиб, қайноқ санъат асарларининг яратилиши давом этади.\nИшонамизки, тез орада столлар устига мажбуран кийдириб қўйилган, чанг босган чехоллар ўрнини томошабинлар эгаллайди, зулматни чироқлар ёритади ва санъат одамларга яқинроқ бўлади, чунки у халққа тегишли бўлиши керак.\nМатнни Зиёда Алойиддин қизи тайёрлади.\nФотосуратлар муаллифи Бехзод Болтаев.\n«Газета.uz» интернет-нашри сайтида эълон қилинган материаллардан фойдаланиш шартлари билан қуйидаги ҳавола орқали танишиш мумкин.\nҚизиқарли нарсаларни биласизми, у ҳақида бошқаларга айтиб бермоқчимисиз? Ўз ҳикоянгизни sp@gazeta.uz электрон манзилига юборинг.


“Ўзкомназорат” Telegram каналида зарарли илова тарқалганидан огоҳлантирди\n“Ўзкомназорат”нинг 15 сентябрда билдиришича, Telegram тармоғидаги каналлар ва гуруҳларда фотосурат файлига ўхшаш зарарли илова тарқалган.\nИнтернет фойдаланувчилари бу каби файлни очганидан сўнг смартфон ёки компьютердаги маълумотлар ўғирлаб олиниши мумкин. Бундан ташқари тизим ишламай қолиши ёки бошқа техник хатоликлар юз бериши ҳам эҳтимолдан ҳоли эмас.\n“Ўзкомназорат” давлат инспекцияси мутахассисларига кўра, бу зарарли дастурлар SCR кенгайтмали файллар орқали яратилган. Бундай файлларга ўзгартириш киритиш анча қийин, сабаби улар, кўпинча, қўшимча ва ўзгаришлардан ҳимояланган бўлади.\n“Ушбу турдаги файллар яратилганидан кейин троян туридаги зарарли вируслар ва бошқа зарарли дастурлар билан бирга ишлай олади. SCR файл очилганида, одатда, антивирус дастурларини кўп ҳолларда блоклаб қўядиган буйруқлар ишга тушади”,-дейилади хабарда.\n“Ўзкомназорат” ахборот хавфсизлиги бўйича мутахассислар SCR файли ичига жойлаштирилган троянлар ва вирусларни топиш ва ўчириш мушкул бўлгани сабабли мазкур шаклдаги номаълум файлларни очмасликни тавсия қилаётганлари ҳақида билдирди.


ОВҚАТЛАНИШ МАДАНИЯТИ | "Оила" маркази\nОИЛАДА СОҒЛОМ ТУРМУШ ТАРЗИНИ ШАКЛЛАНТИРИШДА ОВҚАТЛАНИШ МАДАНИЯТИНИНГ ЎРНИ\nБугунги кунда аҳоли ўртасида соғлом турмуш тарзини тарғиб қилиш, фуқароларнинг тиббий ва овқатланиш маданиятини юксалтириш - нафақат мамлакатимиз, балки бутун дунё ҳамжамияти олдида турган долзарб масала.\nБунда санитария ва гигиена қоидалари, оқилона овқатланиш тарзига риоя этишга доир профилактика тадбирларини ишлаб чиқиш, аввало, ёшлар орасида соғлом турмуш тарзини шакллантириш мақсадида овқатланиш маданияти, жисмоний фаолликни тарғиб этиш муҳим аҳамият касб этади.\nЖаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти маълумотларига кўра, ҳозирги кунда дунёда 2 млрд. инсон темир моддаси, А витамини каби одам организми учун ўта зарур бўлган органик микроэлементларни талаб даражасида истеъмол қилмайди. Шу туфайли 150 миллиондан ортиқ болалар ўсиш ва ривожланишда орқада қолаётганлиги кузатилмоқда.\nИнсоннинг соғлигини, унинг феъл-атворини белгилайдиган омил унинг тановул қилган овқатларидир.\nШарқ табобатчилигида қадимдан касалликлар биринчи навбатда овқат билан даволаб кўрилган. Овқатдан даво топилмаган ҳолатлардагина дори-дармон ва бошқа тиббий муолажалар буюрилган.\nҲозирги замон геронтологияси (юнонча «gerontos» сўзидан олинган бўлиб, “қари”, “кекса” маъносини англатади), яъни тирик организмларнинг қариш жараёнини ўрганадиган фан олдида турган энг асосий муаммолардан бири - нотўғри овқатланишдан келиб чиқадиган бевақт қариликнинг олдини олишдир. Организмнинг барвақт қариши маҳсулотларни нотўғри истеъмол қилиш, овқатланиш нормаларига амал қилмаслик натижасида юзага келиши аллақачон исботланган. Аср вабоси сифатида тилга олинаётган юрак хасталиклари - ишемик инсульт, миокард инфаркти, стенокардия, атеросклерозни келтириб чиқарувчи энг асосий сабаб сифатида нотўғри овқатланиш, меъёридан ортиқ овқатланиш кабилар тилга олинаяпти.\nТиббиёт соҳасида олиб борилган илмий тадқиқотлар касалликларнинг 70 % овқатланиш қоидаларига амал қилмаслик оқибатида келиб чиқишини кўрсатади.\nОдамларнинг овқатланиш борасидаги билимсизлиги ҳайрон қоларли даражада. Бунинг оқибатида одам ўзи яшаши мумкин бўлган умрнинг ярмига ҳам етолмайди.\nЕган овқатимиз бизнинг умр йўлимизни, тақдиримизни белгилар экан, тўлақонли, бахтли, шодон ва узоқ ҳаёт кечиришимиз учун биз нима емоғимиз керак? Қанча емоғимиз керак? Қачон ва қандай емоғимиз керак?\nТўғри овқатланиш соғлом бўлишнинг, узоқ умр кўришнинг энг асосий омилидир. Одамнинг соғлиги унинг еган овқатига боғлиқдир. Тана учун керакли бўлган куч-қувват ва барча моддалар овқат орқали ўтади.\nОвқатланишда йўл қўядиган энг асосий хатоларимиз қуйидагилардан иборат:\n- Бизнинг еган овқатииз билан сарф қилаётган энергиямиз орасида мутаносиблик йўқ. Биз қанча қувват сарфлашимизга қараб шунча овқат ейишимиз керак. Ҳар кунги ортиқча 350 кдж энергия 5 йилда тана массасини 18-20 килограммга оширади.\n- Биз овқатларни нотўғри танлаймиз. Сабзавотлар, мевалар, сут-қатиқ маҳсулотлари ўрнига нон, ун ва кондитер маҳсулотлари (макарон, печенье, торт), ёғли овқатларга урғу берамиз. Америкалик машхур кардиохирург - Майкл Дебейкидан “Сиз қарийб 70 йилдан бери инсон юрагини ўрганасиз, узоқ умр кўришнинг сири нимада?” дея сўрашганда, “агар инсон қовурма овқатлардан воз кечса, умрини 15-20 йилга узайтирган бўлар эди”, деб жавоб берган эди.\n- Биз овқатни нотўғри тайёрлаймиз. Ҳар бир маҳсулотнинг тайёр бўлиш муддати бор, шундан ўтказиб юборилса, ундаги фойдали озуқавий қиймат йўқолади ва овқат организм учун кераксиз маҳсулотга айланади. Тўғри технология асосида тайёрланмаган овқатда фойдали моддалар ва витаминлар сақланиб қолмайди. Аксинча, тана кераксиз маҳсулотларни ҳазм қилиш учун ўзидан куч сарфлашга мажбур бўлади. Бу эса эрта қаришга олиб келади.\n- Биз тўғри овқатланиш ҳақида жуда кам нарса биламиз. Овқатланиш режими, овқатларни мавсумга қараб тайёрлаш, қайси касалликларда қандай парҳез танлаш, болалар ва катталар рациони, овқатимиздаги углеводлар ва оқсиллар баланси кабилар ҳақида жуда кам маълумотга эгамиз.\nИнсон танасидаги энг мураккаб ва қийин жараёнлардан бири – бу овқат ҳазм бўлишидир. Ушбу жараёнда танадаги деярли барча аъзолар иштирок этади.\nҲар куни тановул қилаёган овқатимиз қандай ҳазм бўлиши, овқатнинг инсон ҳаётидаги аҳамияти, ҳазм қилиш жараёнининг қандай кечишини билиш овқатланишни тўғри ташкил қилиш, соғлом турмуш тарзига амал қилиш ва тўлақонли, касалликсиз узоқ умр кечиришга ёрдам беради.\nҚадим замонлардан инсоннинг истеъмол қилган овқати унинг кайфиятига, соғлигига, ҳаётига, ҳатто тақдирига ҳам таъсир қилиши кузатилган. Соҳага оид замонавий тадқиқотлар шуни кўрсатадики, еган овқатимиз бизга нафақат муайян озиқ, калория беради, балки ДНК структурасини ва таркибини ўзгартиришга қодир. Қадимги юнон мутафаккири Гиппократнинг “Бизнинг озиқ- овқатимиз – бизнинг дори-дармонимиз” деган сўзларини эслаш кифоя.\nТўғри ва оқилона овқатланиш - узоқ ва фаол умр гарови. Тўғри ва оқилона овқатланиш инсон умрини узайтириб қолмай, саломатлигига ижобий таъсир этади, организмнинг нормал фаолият юритишига ёрдам беради.\nБолаларнинг рациони зарур энергетик қийматга эга бўлиши керак, яъни овқат калорияси ҳаёт фаолияти учун сарфланган энергияга мувофиқ бўлиши зарур.\nУмумий оилавий дастурхондан кунига болаларни уч-тўрт маҳал овқатланишига эришиш, эрталабки нонушта кундалик овқатнинг 25% ни, тушлик 35-40 % ни, кечки овқат 25 % ни ташкил қилиши зарур. Бундан ташқари, кунига икки марта асосий овқатланиш орасида болага ейиш учун енгил маҳсулотларни бериш керак. Овқат жуда иссиқ ва жуда совуқ бўлмаслиги лозим.\nБола организми фойдали моддаларга танқислик сезмаслиги учун рационнинг хилма-хиллигига эътибор қаратиш лозим. Овқат рациони тўйимли бўлиши, озиқ-овқат маҳсулотлари таркибида оқсиллар, углеводлар, ёғлар, витаминлар, микроэлементлар ва минерал моддалар мавжуд бўлиши зарур.\nРационга мева, сабзавот, сут, балиқ ва гўшт маҳсулотларини киритиш зарур. Бола организми осон кўникувчан бўлади. Шунинг учун уни бир хил овқатга ўрганиб қолишидан эҳтиёт бўлиш зарур. Болаларда кичик ёшдан таъм рецепторларида шўр, аччиқ ёки ширин овқатга майл пайдо бўлишининг олдини олиш лозим.\nДастурхонни тўғри безаш ҳам жуда муҳим роль ўйнайди. Болалар чиройли ва ўзига тортадиган нарсаларни ёқтиради. Шунинг учун дастурхон тузашга ҳам катта эътибор бериш лозим. Дастурхон дид билан безатилса ва овқат чиройли қилиб қўйилса, кўз қувониб қолмасдан, меъда шираси ҳам кўпроқ ажралади, ҳазм тизими овқатланишга тайёр туради.\nЎзбекистон педиатрлар ассоциацияси болани овқатланишга мажбурламасликни, болага ёши, физиологик тузилиши ва фаоллигига асосланиб, мос келадиган миқдорда овқат беришни, овқат миқдорини боланинг ёшига қараб кўпайтириб боришни уқтиради.\nБола овқатланаётган пайтда уни яхши одатларга, овқатланиш маданиятига ўргатиш зарур.\nОила даврасида бирга овқатланиш, маънавий тарбия, ўрнак жараёнидир.\nИспаниялик педиатр Карлос Гонсалес «Менинг фарзандим ейишни хоҳламайди» номли бестселлерида овқатланиш вақтида мультфильмлар, қўшиқ, рақслар каби кўнгил очар ўйинларни томоша қилиш қўпол педагогик хато деб атайди. Бунинг устига овқатларни «автоматик» равишда ейиш катта бўлганда стресслар ва семириб кетишнинг шаклланишига олиб келиши мумкин.\nТўғри овқатланишнинг энг муҳим омиллар\n- овқат тайёрлаш технологиясига риоя қилиш.\nҲозирги замонда одамлар турли стресслар ичида яшайди. Булар: гиподинамия, информацион бум, оилавий можаролар, иқтисодий муаммолар, тушкунликка тушиш ва бошқалар. Бундай серташвиш ҳаёт витамин ва минерал моддаларга заруратни янада оширади.\nТўғри тайёрланган овқатда уни ташкил этувчи маҳсулотлардаги мавжуд барча витаминлар ва минерал моддалар тўлиқ сақланиб қолади.\nЎтган даврларда жасур саёҳатчилар ва денгизчилар экспедицияларда узоқ вақт мева ва сабзавотларсиз қолишганда уларда цинга, бери-бери каби оғир асоратларга олиб келувчи турли касалликлар пайдо бўлган. Кўкатлар, карам, ҳом сабзавотлар истеъмол қилишганда бу касалликларнинг олди олинган. Олимларнинг тадқиқотлари натижасида ҳаммасига сабаб ҳаёт учун зарур моддалар - витаминлар (лотинча “вита”-“ҳаёт” сўзидан) эканлиги исботланди.\nВитаминлар рационнинг муҳим ва ўрнини босиб бўлмайдиган таркибий қисмидир. Улар организмнинг нормал ҳаёт фаолиятини таъминлаб туради, организмнинг ташқи кучларга таъсиротини кучайтиради, одамнинг меҳнат қобилиятини оширади.\nҲар бир витамин организмда ўзининг муайян функциясини бажаради.\nА витамини кўзнинг кўриш қобилиятини тиклашда муҳим роль ўйнайди. Д витамини таъсирида суякларда кальций ва фосфор ҳосил бўлиши кучаяди. Шуни унутмаслик керакки, витаминларни табиий ҳолда (мева ва сабзавотлар орқали) истеъмол қилиш керак, аптекаларда сотиладиган сунъий витаминларнинг фойдаси кам.\nВитаминлар жуда беқарор моддалардир, улар турли химиявий таъсиротлар натижасида тез парчаланадилар. Сабзавотларни кўп қайнатиб юбориш, қовуриш ундаги витаминларни парчалаб юборади, натижада овқат ўзининг ширин таъмини ҳам, фойдали хусусиятларини ҳам йўқотади.\nОрганизмда бирор бир витамин етишмаганда турли касалликлар келиб чиқади. Масалан, С витамини етишмаганда тишлар қимирлаб тушиб кетади, одамнинг инфекцион касалликларга қаршилиги сусаяди. С витамини айниқса, наъматакда, карамда, лимонда, пиёзда, помидорда, смородинада кўп. Фолат кислотаси (В9) етишмаганда кучли камқонлик кузатилади. У кўкатларда, жигар, буйракда кўп. А витамини етишмаганла терининг йирингли касалликлари кучаяди, соч тўкила бошлайди, тирноқлар мўртлашади, кўриш қобилияти пасаяди, ёруққа қарай олмаслик пайдо бўлади. А витамини ўсимликларда (укроп, исмалоқ, сабзи, шовул, қизил қалампир), балиқ мойида кўп. Кальциферол (Д витамини) моддалар алмашинувига, суяк ҳосил бўлишига таъсир кўрсатади. У болаларни ёшлик чоғида, суякларнинг ривожланиш даврида айниқса зарур. У етишмаганда рахит касаллиги юзага келади. Организмда ушбу витамин қуёш нури таъсирида пайдо бўлади.\nОвқат тайёрлаш жараёнида қўпол хатоликларга йўл қўйиш, маҳсулотларни тайёрлаш технологиясига амал қилмаслик овқатни сифатини пасайишига, организм учун ҳеч қандай қиймати бўлмаган “ўлик” таомга айланишига олиб келади .\n- бир вақтда истеъмол қилинаётган маҳсулотларнинг ўзаро келишувчанлигини, мувофиқлигини ҳисобга олиш, унда углеводлар, ёғ ва оқсиллар баланси сақланишига амал қилиш.\nОқсиллар тананинг энг муҳим таркибий қисмидир. Улар танага ҳужайраларни қайта тиклаш учун аминокислоталарни етказиб беради. Ўсимликлардан нўхат, ловия, соя, гуруч, чеснок ва ун маҳсулотлари оқсилга бой ҳисобланади.\nЁғлар – овқатда мавжуд энергетик компонентдир. Улар оқсил ва углеводларга қараганда икки баравар кўп энергия беради. Ҳозирги замон кишисининг соғлиқ билан боғлиқ муаммолари айнан ёғларни меъёридан ортиқ истеъмол қилишидан келиб чиқади. Овқатда ҳайвон ёғларидан кўра ўсимлик ёғларини кўпроқ ишлатиш мақсадга мувофиқ, негаки уларнинг эриш температураси паст.\nУглеводлар - организмнинг асосий энергия манбаи. Нерв системаси, мускуллар, юрак, жигар ва бошқа органлар фаолиятида углеводлар муҳим рол ўйнайди. Углеводларга бўлган эҳтиёж организмнинг энергия сарфига боғлиқ. Организм қанча энергия сарф қилса, углеводларга бўлган талаб шунча ортади. Аммо углеводга бой маҳсулотлар – шакар, нон, хамир овқатлар, торт ва турли пишириқларни кўп истеъмол қилиш (айниқса кексалар ва семизликка мойил одамлар) қандли диабет, юрак-томир хасталикларини келтириб чиқаради.\n- овқат миқдорини индивидуал белгилаш. Масалан, ёш одам қарига қараганда кўпроқ овқатга эҳтиёж сезади, оғир жисмоний меҳнат билан машғул киши, ҳомиладор аёллар кўпроқ калорияли овқат емоғи керак, қишда ёзга қараганда кўпроқ овқат талаб қилинади ва ҳ.\nБолалар овқатида турли витаминлар ва минераллар моддаларнинг етарли миқдорда бўлиши катта аҳамиятга эга. Болалар серҳаракат бўлгани учун, уларда моддалар алмашинуви тез кечади ва кўпроқ энергия сарфланиши туфайли оқсилли ва юқори калорияли овқатга бўлган эҳтиёжи ортиқроқдир.\nҚари кишиларда модда алмашинуви жараёни секинлашади, уларнинг ўрта ёшдаги кишиларга нисбатан овқат калориялари, оқсиллар ва углеводларга нисбатан эҳтиёжи ўзгаради. Қари кишилар таркибида холестерин кўп маҳсулотлар (тухум сариғи, мия, жигар каби) ҳамда қийин эрийдиган ёғларни (масалан, қўй ёғи) овқатга ишлатмасликлари керак. Бу ёшда кўпроқ сут маҳсулотлари, сабзавот ва меваларни еб туриш лозим. Ош тузи миқдорини ҳам чеклаш лозим.\nҲомиладор аёллар рационида витаминлар етарли бўлиши керак, шунинг учун сабзавот ва меваларни кўпроқ ейиш зарур. Овқат яхши ҳазм бўладиган, енгил бўлиши керак, аччиқ, шўр, ёғли ва хамир овқатлардан тийилиш лозим.\n- овқат учун фақат янги, сифатли, муддати ўтмаган, эзилмаган, чиримаган тоза маҳсулотларни ишлатиш. Овқат маҳсулотлари тўғри асралса, озиқлик ҳамда биологик қиммати йўқолмайди, шунингдек, овқатдан заҳарланишнинг олди олинади. Тайёр таомлар тез бузиладиган маҳсулотлар ҳисобланади. Уларни 4-6 соатдан ортиқ сақлаб бўлмайди. Акс ҳолда бу маҳсулотларда микроорганизмлар тез ривожланади, бунда озиқ-овқатнинг ташқи кўриниши ўзгармай туравериши мумкин, шунинг учун одамлар уни истеъмолга яроқли деб ўйлашади. Бунинг олдини олиш учун, албатта ҳар бир маҳсулотнинг яроқлилик муддатини билиш, муддатидан ўтган маҳсулотларни овқатга ишлатмаслик керак.\n- ҳар кунги рационда нафақат пишган овқат, балки тирик маҳсулотларнинг мавжудлиги (асал, майиз, ёнғоқ, турли кўкатлар, сабзавотлар, мевалар, қаттиқ, творог, брынза, чакки каби). Истеъмол қилинадиган овқатнинг 65-70% тирик маҳсулотлардан, қолган 30-35% пиширилган маҳсулотлардан иборат бўлиши керак.\n- овқат иштаҳа билан тановул қилинмоғи керак. “Иштаҳа тановул пайтида келади”, деган гап бор. Овқатланишда уни иштаҳа билан ейиш жуда муҳимдир. Агар овқат иштаҳа қўзгатмаса, ошқозон шираси ҳам кам ажралади ва овқат яхши ҳазм бўлмайди. Шунинг учун овқатни нафақат пишириш технологиясига амал қилмоқ лозим, балки унинг ташқи кўриниши, дизайни, безатилишига ҳам катта эътибор қаратиш керак.\n- Овқатланиш режимига риоя қилиш керак. Кунига 3 ёки 4 маҳал овқатланиш мақсадга мувофиқ, чунки бунда ҳазм йўли бир маромда ишлайди ва овқат батамом қайта ишланади. Доим бир вақтда овқатланганда меъда шираси фаол ажралади. Овқатнинг нормал ҳазм бўлишида унинг иссиқ-совуқлиги ҳам роль ўйнайди. Иссиқ овқатларнинг температураси 50-60 градусгача, совуқ, яхна овқатларники камида 10 градус бўлиши лозим.\n- Овқат тайёрлаш жараёнини тўғри ташкил қилиш жуда муҳим. Овқат учун керакли идишларни яхши ювмаслик, маҳсулотларни нотўғри сақлаш, 2-3 кунлик овқатни истеъмол қилиш турли заҳарланишларга олиб келади.\n- Тайёрланаётган овқат иложи борича оддий бўлиши керак, овқат учун ишлатилаётган маҳсулотларнинг сони қанча кам бўлса, шунча яхши. Мураккаб компонентли овқатлар жигарга, ошқозонга, ичакка ортиқча зўриқиш(нагрузка) беради.\n- Овқатланишда ортиқча исрофгарчиликка йўл қўймаслик. Дастурхонда турган ҳар бир неъматнинг бизгача етиб келишида неча-неча деҳқонларнинг, боғбонларнинг, азиз инсонларнинг меҳнати ётганини унутмаслик керак.\n- Организмнинг суткалик ритмини, иш қобилиятини, физиологик имкониятларини эътиборга олиш. Нонушта юқори калорияли, углеводларга бой таомлардан ташкил топиши керак. Негаки эрталаб иш фаолияти бошланади, одам энергия талаб қиладиган ақлий ва жисмоний меҳнат билан машғул бўлади.\nКундузги овқат кунлик рационнинг асосини ташкил қилиши керак. Қийинроқ овқатларни айнан кундузга мўлжалланган маъқул. Кечки овқат иложи борича енгил, тез ҳазм бўладиган, содда компонентлардан таркиб топиши керак.\n“Эрталабки овқатни ўзинг тановул қил, кундузгини дўстинг билан баҳам кўр, кечки овқатни душманингга бер” деган гап бежиз айтилмаган. Кечга томон кишининг иш фаолияти камаяди, ейилган овқат ҳазм бўлишга улгурмайди ва оқибатда танани ортиқча хилтларга тўлдиради, ёғ қатлами ҳосил қилади. Кечги овқатни ухлашдан камида 3-4 соат олдин ейишни, овқатдан сўнг 1-1,5 соат сайр қилишни одат қилиш керак.\n- Ва албатта, овқатларнинг хилма-хиллиги муҳим роль ўйнайди. Ҳар куни бир нарсани еявериш иштаҳани сўндиради, танани ҳолсизлантиради, танага керакли бўлган турли минерал моддалар, витаминларни киришига тўсиқ бўлади.\nЎзбек пазандачилиги турли мазали таомларга, ширинликларга жуда бой. Жаҳон пазандачилик санъатининг энг ажойиб намуналари ҳам аллақачон ўзбек таомномасидан муносиб ўрин олган.\nҲар бир оила бекаси ўз оила аъзоларининг таъблари, истак-ҳоҳишлари, соғлиги, севимли таомлари ва бошқа омилларни инобатга олган ҳолда ўз оиласи учун меню(таомнома) тузишлари лозим.\nТўғри овқатланиш бўйича зарурий тавсиялар\nОвқат билан бирга дастурхонда албатта, турли сабзавотлардан тайёрланган салатлар, мевалар, кўкатлар каби иштаҳа очувчи, чакки, бринза, қатиқ каби ҳазм жараёнини яхшиловчи бифидобактерияларга бой сут маҳсулотлари бўлсин.\nСалатлар овқатдан олдин тановул қилиниши лозим. Шунда кишининг иштаҳаси очилади, овқат яхши хазм бўлишига замин яратилади. Бунинг физиологик аҳамияти ҳам бор - бунда ошқозон соки тезроқ ажралади ҳамда овқатни меъёридан ортиқ еб қўйишнинг олди олинади.\nОвқат ейиш меъёрига амал қилиш керак. Меъёрдан ортиқ ейилган овқат семизликка олиб келади, бу эса ўз навбатида ошқозон-ичак касалликларини, юрак-томир касалликларини ва асаб касалликларини келтириб чиқаради, тана тез ишдан чиқади ва ўз ҳаётий ресурсларини муддатидан олдин сарф қилиб юборади.\nОвқатланишда иштаҳа муҳимлигини юқорида таъкидлаган эдик. Унинг яна бир аҳамиятини айтиб ўтмоқчимиз. Касал, бетоб одамларда иштаҳа йўқолади, дармон қурийди. Ўзи шундоқ ҳам касал тананинг кучини, агар иштаҳа бўлмаса, овқат ейишига беҳуда сарфламаслик керак.\nКечки овқатни ухлашдан камида 2-3 соат олдин тановул қилмоқ лозим, чунки кечга томон одамнинг ҳаракатлари чекланади ва ейилган таом жуда секин ҳазм бўлади. Ҳазм бўлишга улгурмаган таом - танага қувват эмас, балки заҳардир.\nҲар бир мевани ўз фаслида емоқ лозим. Қишда парникда ўстирилган ёзги мева ва сабзавотлардан кўра турли консервациялар, мурабболар, салатлар фойдалироқдир.\nҲар куни кўк чой ичаверишнинг ҳам ҳеч қандай нафи йўқ. Негаки бунда танада кўникиш ҳосил бўлади ва чойнинг шифобахш таъсири йўқолади. Табиатда чой ўсимлигидан ҳам бошқа турли доривор ўтлар жуда кўп. Наъматак (шиповник), кийик ўти дамламаси, олма чой, райҳон чой, ўрик шарбати, квас, турли мевалардан тайёрланадиган компотлар каби ота-боболаримизнинг кундалик турмушидан ўрин олган ичимликларни овқатланиш рационига албатта киритиш керак. Кўк чойни эса фақат манти, палов, бешмармоқ каби оғир овқатлардан сўнг ичиш мақсадга мувофиқ.\nМахсус ўқув курслари раҳбари.


Асака туманидаги 7-мактаб муаллими.\nардоқли ёзувчимиз Саид Аҳмадга мактуб\nМен адабиёт муаллими бўлганим учун эмас, балки оддий китобхон сифатида сизни ҳурмат қиламан ва яхши кўраман.\nСизнинг машҳур романларингиз, океан орти диёрини ҳайратга солган “Келинлар қўзғолони”нгиз, ичакузди латифаю миниатюрабоп ҳажвияларингиз, жўшқин публицистикангиз тадқиқ этишга арзийдиган бой манбадир. Аммо мен қаламга олмоқчи бўлган мавзу оддий: “Халқ сўзи” газетасида босилган уч адиб – болалар ёзувчиси Худойберди Тўхтабоев, наманганлик шоир Ҳабиб Саъдулла ва фарғоналик Анвар Обиджон ҳақидаги мақолаларингиз хусусида.\nМен бу мақолаларни мутолаа қилар эканман, шогирдининг манглайини силаб турган доно устознинг кафтларини кўрдим, нигоҳини пайқадим, қалб тафтини сездим...\nАнвар Обиджонга бағишланган (кулиб-кулиб, жилмайиб ёзилган) “Фарғонада биттагина” сарлавҳали мақолангиз мутлақо янги жанрда экан. Унинг бирон сатрини ҳам лоқайд ўқиб бўлмайди. Юзингга табассум ёйилади, чарчоқларинг унутилади, ғуссалар тарқайди, қисқаси, маза қиласан. Ўзларининг таъбири билан айтганда, “ўқишдан бошқасига ярамайди”!\nНиҳоятда камтар, камсуқум адиб Анвар Обиджонга мақола бағишлаганингиз ва уни Анваржоннинг феъл-атворига мослаб баён қилганингиз, коса тагида ним коса деганларидек, беғараз ҳизилларингиз менга ғоят маъқул бўлди.\nАнвар Обиджон, сиз айтганингиздек, адабиётга яхши хизмат қилиб келяпти. Ўн олти йилда ўн еттита китобнинг босмадан чиқиши таҳсинга лойиқ. Унинг китобларини дўкондан топиб бўлмайди. Ё адади камроқ ёки мухлислари кўп. Менингча, кейинги фикр ҳақиқатга яқинроқ. Мен ишлаётган мактаб кутубхонасидаги ягона китоби – “Мешполвоннинг жанглари” қўлма-қўл бўлавериб, муқовалари титилиб кетган. Кутубхона бекаси бу асарни муқоваси қалинроқ бир китоб ичида сақлайди.\nХуллас, Анвар Обиджон баҳона Олтиариқни, унинг Полосон қишлоғини танитиб, бу жойнинг хилма-хил қиёфадаги дўлвор, танти, ҳар гапининг тагига яна бир маъно жойлайдиган одамларининг образли сўзлари билан ошно этганингиз учун раҳмат, Саид Аҳмад ака!\nНазаримда, булар хамир учидан патир бўлса керак. Ҳали манглайини силайдиган шогирдларингиз “ўчирит”да туришибди. Саҳоватли қаламингиз қўлингиздан тушмасин. Бу заҳматли йўлда сизга соғлик, бардамлик, кўтаринки кайфият тилайман.\n“Ўзбекистон адабиёти ва санъати” газетасининг 2000 йил, 1 декабр сони.\n(Изоҳ: Қисқартиб кўчирилди).\nМЎЪЖАЗУ МЎЪЖИЗА ШЕЪР ИФОРИ\nЭндигина тили чиққан гўдак боғча опаси ёки ойиси ёрдамида илк бор шу шеърни ёд олса, ажабмас:\n- Ўзи нечта\n- Сени нима\nСал эсини танигач эса, ўйинқароқ болакай анча-мунча айёр, қитмир бўла бошлайди:\n- Секин очай\nБолалиги мураккаб ўтиш даврига тўғри келган тўполончиларнинг худди шу ёшда , ўзлари англаб етмаган ҳолда, ғурур ва ориятлари шаклланиб боради:\nҲақиқий шоирнинг шеърияти шиддат билан оқаётган сойга ўхшайди, у йўлини йўқотмаслиги, шафқатсиз қум барханлари биғрига сингиб кетмаслиги, ўзанини топиб, дарёга қуйилиши керак. Чинакам шеъриятгина аввал дарёга, кейин денгизга қўшилиши, шу тариқа жажжи ва улкан кўнгиллар уммонига қуйилиши, ўз кучига ишонч туйғуларини уйғотиши мумкин ва керак.\nАнвар Обиджон шеъриятининг зўрлиги шундаки, унда болаларнинг меъдасига теккан зерикарли ўгитлар, қуруқ панд-насиҳатлар йўқ. Юзаки қараганда, ҳажман кичик, анъанавий усулда ёзилган шеърларнинг, аслида, мақсади катта, у болани ҳеч нарсага мажбур қилмайди, аксинча оригинал ташбеҳлар, қизиқарли сўз ўйинлари орқали фикрлашга ўргатади. Чунки, боланинг беғубор қалби рост ва ёлғонни тез илғайди. Уни ҳамма нарса қизиқтиради. Табиатнинг ҳар бир ҳодисасига унинг ўз қараши, ўз мулоҳазаси бор:\n- Нега ёмғир\n- Тоғ булутни\nБаҳс ва мунозаралар орқали бола тафаккури бойийди, у ўзи излаган ҳақиқатни топади. Болалар билан суҳбатлашиш санъати эса ҳақиқий тарбия учун жуда муҳим. Бунинг учун шоир аввало бола англайдиган, қабул қиладиган ва тушунадиган сўзда сўзлашиши керак. Болалар адабиётининг ҳалол танқидчилари эса кичкинтойларнинг ўзлари. Шунинг учун болага фақат ўргатиш эмас, балки ўз навбатида ундан ўрганиш ҳам керак.\n- Шунча денгиз, океан\n- Бу йўлларни одамлар\nАнвар Обиджон асосий эътиборини боланинг шахс сифатида комил инсон бўлиб юксалиб боришига қаратади. Ниҳоятда жиддий фикрларга эртакона оҳанг, енгил табассум,, сирлилик бахш этиш орқали дидактика шоир қаламида болаларга муҳаббат билан ёғдуланади. Натижада бола қалбида ўз юрти, эл аъмолидан фахрланиш; уни севиш, зарур пайтда шу табаррук тупроқ учун фидо бўлишдек улуғ хислатларни шакллантиради. Болакай гўдаклигиданоқ ер юзида Ўзбекистондек музаффар, саховатли юрт йўқлигига ишонади:\nШоир замон билан юзма-юз бўлиб, ҳушёрлик билан ҳозиржавоб бўлишга интилади. Ҳаёт биродарлик билан, меҳр билан гўзал. Ниҳол қуёшдан нур эмганидек, болалар бир-бирларига интиладилар. Турли миллат фарзандларининг руҳий, маънавий яқинлиги, дилларнинг бир-бирига пайвандлиги шоир сатрларида ажойиб жозиба касб этади:\nАнвар Обиджон янги усуллар, тузилмалар қидиришга зеб бермайди. Аксинча, анъанавий вазн, ҳолат ва ҳаракат орқали бола идрокига ўз овозида таъсир ўтказади. Фалсафий теранлик, ўткир мантиққа йўғрилган, гўзал санъат маҳсули бўлмиш мўъжазу мўъжиза шеърлар ниҳоятда нурафшон ва қудратли. У болакайни сўзсиз қалб озодлигига олиб чиқади.\nАнвар Обиджон қайси жанрга қўл урмасин, улкан истеъдоддан оловланаётган болажон адибнинг серилҳом, жўшқин нафаси сезилиб туради. Ўттиз йиллик баракали ижод шоирнинг ўзи учун ҳам жиддий сабоқ вазифасини бажарди. Оқибатда, давр синовларига дош бера оладиган, ҳар қандай шароитда болага қанот бағишлайдиган , уни курашларга тайёрлайдиган серзавқ шеърият туғилди. Чунки шоир фақат келажакка ўткир нигоҳ ташлаб, замон ва адабиёт унга юклаган масъулиятни чуқур ҳис этса, рўй бераётган ҳодисаларга ўзини даҳлдор, улғаяётган ёш авлод камолоти учун жавобгар сезсагина, миллатнинг чинакам мададкорига айланади. Мўъжазу мўъжиза шеърларни битаётган, кичик болаларнинг улкан дўсти, фавқулодда ноёб шоир Анвар Обиджон миллатимизнинг ана шундай чинакам мададкоридир.\n“Тонг юлдузи” газетасининг 1997 йил 16 июл сони.\nСобиқ совет даврида яратилган бадиий асарларга Истиқлол манфаатидан келиб чиқиб назар ташлаганда, бу асар ҳақида ўша пайтларда айтилмаган, айтишнинг иложи бўлмаган фикрларни эътироф этиш лозим кўринади. Айни шундай эҳтиёж истеъдодли адибимиз Анвар Обиджоннинг “Даҳшатли Мешполвон” достон-қиссасини қайта ўқиш жараёнида ҳам туғилди. Гап халқ оғзаки ижодининг Анвар Обиджон ижодига таъсири, хусусан, “Алпомиш”нинг адибнинг “Даҳшатли Мешполвон” достон-қиссасига турткиси хусусида.\n“Алпомиш” – ватанпарварлик, эрк ва мустақиллик учун кураш руҳидаги асрий қаҳрамонлик қўшиғи экани маълум. Ундаги Алпомиш, Барчиной, Қалдирғоч, Қоражон образлари Ватаннинг фидойи фарзандлари, миллат ор-номуси тимсоли, адабий ибрат намунасидир. Бироқ ўзбекнинг, туркий қавмларнинг ўлмас “Алпомиш”и қаёқда-ю, ХХ асрнинг сўнгги чораги болалар шоири Анвар Обиджоннинг “Даҳшатли Мешполвон” асари қаерда, дерсиз. Бу адабий алоқадорликни нима яқинлаштиради-ю, нималар узоқлаштириб туради? Узоқлаштирган жиҳати – вақт, замон масофаси. Яқинлаштирган томони эса ҳар икки асарнинг эрк ва мустақиллик учун кураш мавзуига бағишлангани, миллатнинг асрий орзу-армонларининг бадиий ифодаси эканлигида.\nЖаҳон болалар адабиётининг Дон Кихот, Чиполинно, Буратино, Карлсон, Ҳошимжон, Аламазон образлари Мешполвон ҳарактерига яқин. “Даҳшатли Мешполвон” ижодкорнинг олдинги асарлари каби сатира-юморга йўғрилган бўлса-да, унда сарказм, гротекс, рамз-тимсол, киноявий-истеҳзоли услуб бўртиб кўзга ташланади.\nАсар сюжети Сепкилшоҳнинг босқинчи қўшинлари тинч-осойишта ҳаёт кечираётган мамлакатни талаб, одамларни қул қилиб ҳайдаб кетишдан бошланади. Қаҳратония (Сибирия)га олиб кетилаётган бандилар орасида қаҳрамонимиз Мешполвоннинг ярадор дадаси ва кўзлари кийикникидек чиройли онаси ҳам бор эди. Вақт-соати етиб, Мешполвон ота-онасини қутқазиш мақсадида, эл-юрт ҳурлиги учун “миллий озодлик” курашига отланади.\nА. Обиджон ёш қаҳрамонинг закий полвон, ҳам хомсемиз ўсмир сифатидаги саргузаштлари ўқувчини сеҳрлаб олади. Мешполвон ўзи айтмоқчи, анчайин мечкай, ебтўймас, бир қадар текинхўр. Бошда бувисининг қўлига қараб, “берсанг – ейман, урсанг – ўламан”, деб ўтиради. Аммо ақлан етишиб, ота-онасини босқинчи душманлар асир қилиб олиб кетиб азоблаётганларини англаб, қалбида исён туйғуси жўш уради. Уни ҳаракатга келтириб, катта мақсадларга етакловчи куч бу – қондаги азалий ватанпарварлик ва мустақиллик туйғуси. Бу йўлда у “қўмондонлик” тузар экан, турли ҳунар ва ёшдаги миллат вакилларини жамлайди. Ҳатто енгил ҳийла билан илончалар Чика ва Пука хизматидан ҳам ўринли фойдаланади.\nДостон-қиссада бир тимсол-рамз бор. Бу асарда бот-бот келадиган, қаҳрамоннинг оғзидан тушмайдиган, қолаверса, болалар фолклори мулкига айланиб қоладиган тўрт қатор шеър:\nОлма едим бақалоғидан,\nГилос едим чақалоғидан,\nАнжир едим япалоғидан\nБоғбон буванинг шапалоғидан...\nБу афандисифат ёш қаҳрамоннинг тиш-тирноғигача қуролланган жиҳозлари ҳам жуда аломат: остида оқсоқ хачир, қўлида дасткалла, ўқлов, қалқони – қозоннинг ёғоч қопқоғи. Мешполвон озодлик-қасоскорлик юришининг иштирокчиларидан Гўрўғлибек, Равшанхонлар авлоди – Ошиқболага муаллиф шундай таъриф беради:\n“Ошиқбола уч ёшида ариқдан сакраб ўтадиган, тўртида ҳарф битадиган, бешида китоб титадиган, олтисида ўзини отда эркин тутадиган, еттисида нонга ханжарда ёғ суртадиган, саккизида ўқ-ёй билан тангани йиртадиган, тўққизида тухумни хом ютадиган, ўнида полвонларни елкада туртадиган, ўр бирида уйида ошна кутадиган, ўн иккисида ҳафталаб овга кетадиган бўлди...”\nНасрий қофияли саъж усулидаги бу бадиий баён халқ достончилигидан сизга яхши таниш. Анвар Обиджон достон-қиссада мавжуд адабий анъаналардан ижобий фойдаланади. Чунончи, Ошиқбола билан бир қур жангариларча талашиб олган Мешполвон бўлажак ҳамроҳига ўз мақсадини баён қилади:\nЙўлга чиқсам асосим бор,\nСепкилшоҳда қасосим бор.\nЭлимни у талаб ўтди,\nАсалимни ялаб ўтди.\nКаллалардан қаср қилди,\nКўпчиликни асир қилди.\nПаҳлавоним дадам – унда,\nМеҳрибоним онам – унда.\nБориб озод қилайин деб,\nЭнамни шод қилайин деб,\nҚўғирмоч еб, кучни тўплаб,\nЙўлга тушдим, кафтга туфлаб...\nСафар давомида қарам халқнинг аянчли турмуши манзаралари очила боради. Мазанглар (лўлилар) қишлоғига яқинлашган Мешполвон билан Ошиқбола қизиқ ходисанинг гувоҳи бўлишади. Босқинчи Сепкилшоҳнинг жойлардаги вакилларидан Наҳанг ўлпончи мазанг кампирнинг чирмандасига солиқ солади. Бу ўлпондан саросимага тушган лўли кампир: “Етмиш йил санқиб, саксон мамлакатни кўрдим. Локин чирмандага солиқ солганларини биринчи бўлиб, сан муттаҳам айтдинг”, дея ўз норозилигини баён қилади:\nСолиқ солдинг еримга,\nҚўйдан шилган теримга,\nСойда ювган киримга,\n...Қизлар тўлар хол пули,\nКампир тўлар чол пули,\nЧол тўлар соқол пули,\nҲаддан ошган адолатсизликдан пичоқ бориб суягига етгач, оқибат Ошиқбола ёрдамида Наҳанг-қароқчиларнинг адабини бериб қўйган Мешполвон лашкарига яна бир содиқ аскар – лўли бола Чумаквой ҳам қўшилади. Кўп ўтмай, туя минган Чумаквой ёнига қўчқор минган Райҳон қизиқ қўшилади...\nДостондаги қаҳрамонлар минган хачир, ғирот, туя, қўчқорлар ҳам ўз хўжайинлари феъл-атворининг шаклланишига муносиб ҳисса қўшишади. Асарда инсон, ҳайвон образларидан ташқари достон-қиссанинг бошдан-оёқ меҳмонларидан бўлган бир қаҳрамон образи ҳам борки, бу Олтиариқ тумани ва олтиариқликлардир.\nАфандисифат болакай Мешполвон ҳам Олтиариқдан чиқиб, шунчаки ҳангоматалаблик билан мушкул сафарга отланаётгани йўқ. Унинг муқаддас орзу-мақсади бор. Сепкилшоҳ бошлиқ босқинчи ёвлар оёғи остида топталиб ётган Ватанни озод, қадимгидай мустақил ва обод қилиш учун курашмоқ, жанг қилмоқ лозим. Бу йўлда у жиддий синовларга дуч келаркан, ўзини йўқотиб қўймайди. Тажрибасизлиги, билимсизлиги гоҳида қаҳрамонимизга панд бериб, йўлдан оздиргандай бўлади. Бироқ асосий масала – имон ва эътиқод собитлигида, ҳеч қандай куч Мешполвонни эзгу ниятидан чекинтиролмайди.\nНиҳоят, лашкар ишғол қилиниши лозим бўлган Сепкилшоҳ салтанати пойтахтига яқинлашар экан, Қизқўрғонга етиб келади. Босқинчи турли мамлакатлардан қул-асира қилиб келтирилган гўзал қизларни шу қўрғонда “тарбиялаб”, сўнг сайилларда катта пулга сотар экан. Асарда бир кўриниш бериб ўтган букри чол тилидан муаллиф бу воқеага шундай муносабат билдиради:\nҚилни савдо қилишар,\nФилни савдо қилишар,\nДилни савдо қилишар,\nТилни савдо қилишар.\nҚандай замон келдики,\nПайдо бўлса қизбозор?\nСепкилшоҳ салтанатининг маънавий чириклигини ифодалашда қўл келган бу детал янада кучайтирилиб, совет замони метод-ақидаларидан бири бадиий ифодаланади: Қанот чиқариб тепадан тушишга интилиб, ўз шоҳининг ғазабига дучор бўлган лашкарбошини жазолаш учун вазиру нозирлдар кшп усуллар таклиф қилишади. Аммо Сепкилшоҳнинг ўз синалган усули бор:\nУринмайлик оқлаш учун,\nДўстни омон сақлаш учун.\nЎлигига йиғлаш учун\nСепкилшоҳ ва Мешполвон лашкарлари ўртасидаги жанг авж пардага чиқади.\nГоҳ осмонни ўраб увлар,\nНарвонларни бураб увлар,\nЁвни қордек кураб увлар\nУшбу ҳаёт-мамот жангида ниҳоят нур зулмат устидан, адолат ёвузликдан устун келади. Сепкилшоҳ бандилари ҳам исён кўтаргач, Мешполвон лашкарларининг қўли баландлашади. Бандиларга бош бўлган исёнкор-йўлбошчи (Мешполвоннинг отаси) озодлик лашкарига келиб қўшилгач, кўнгилсиз вазиятнинг устидан чиқади. Озодлик кураши раҳнамоси Мешполвон бошидан қаттиқ жароҳатланган эди. Ўғил устида ота фарёд чекади:\nЁв чиритган ўтлоқ учун,\nЁв қуритган булоқ учун,\nЁв иритган тупроқ учун\nКичик жонинг керакмиди?\nСўлиб битган гулшан учун,\nОёқдаги кишан учун,\nТопталган ор-у шаън учун\nХайриятки, курашларда пишган, чиниққан қаҳрамонимиз оғир хасталикни енгиб, кўз очади. Тез фурсатларда тузала боради...\nОта-она, қариндош уруғлар, миллатдошлар, Ватан озод бўлди! Қаҳратония Мешполвоннинг вазири – Гўрўғлибек авлоди Ошиқбола қўлига ўтди. Ғалаба нашидаси, тўю тантана, байрам бошланди. Ошиқболани Ойтуморга уйлантираётган Мешполвон ўзи ҳам табиб қиз Ачахонни кўз остига босиб, салтанатнинг пойтахти Олтиариққа олиб кетиш пайидан бўлиб турибди...\nХудди аломат мултфилмни эслатувчи ушбу достон-қисса омон-омонлик, ғалаба билан якун топади. Кичик мактаб ёшидаги болаларга бағишланган асар бугунда минг йиллиги нишонланаётган “Алпомиш”нинг давоми, озодлик ҳақидаги ярим ҳазил, ярим чин ният-башоратнинг бадиий-рамзий кўриниши.\n1988 йилда ёзилиб, 75 минг нусхада чоп этилган бу асар қарам давлатнинг болаларига тарқатилган озодлик варақалари эди! Ўзбек адабиётида, унинг таркибий қисми болалар-ўсмирлар адабиётида Ватан озодлиги ва миллий мустақиллик мавзуида яратилган ошкоралик кўринишидаги адабий намуналарнинг бири эди!\n“Ватан осмони” китоби. Т. “Ёш гвардия” нашриёти, 1987 йил.\n[Asosiy] [Adib haqida] [Rasmlar] [Suhbatlar] [Matbuot adib haqida] [Bolalar uchun] [Kattalar uchun]


Ўзбекистон делегацияси Президент қабулида – КУН УЗ\nГлавная / Сиёсат / Ўзбекистон делегацияси Президент қабулида\nAnvar 26.11.2017\tСиёсат Comments Off on Ўзбекистон делегацияси Президент қабулида 225 Показы\nДин ишлари бўйича қўмита раиси Ортиқбек Юсупов ҳамда Ўзбекистон мусулмонлари идораси раиси, муфтий Усмонхон Алимов ҳазратлари расмий ташриф билан Озарбайжон Республикасининг Баку шаҳрида бўлиб туришибди.\nБугун Озарбайжон Республикаси Президенти Илҳом Алиев Дин ишлари бўйича қўмита раиси Ортиқбек Юсупов ҳамда Ўзбекистон мусулмонлари идораси раиси, муфтий Усмонхон Алимовни қабул қилди.\nУчрашувда Озарбайжон Республикаси Президенти Илҳом Алиев икки давлат ўртасидаги дўстона муносабатлар, мамлакатларни боғлаб турувчи қардошлик алоқалари ҳақида атрофлича тўхталди. Шунингдек, у ўз нутқида, Ўзбекистонда истиқлол йилларида Ўзбекистон Республикасининг Биринчи Президенти Ислом Каримов томонидан юрт тинчлиги, халқ фаровонлиги йўлида амалга оширилган кенг кўламли ишларни эслаб ўтди. Ушбу эзгу анъана бугун ҳам Президент Шавкат Мирзиёев томонидан изчил давом эттирилаётганини алоҳида таъкидлади.\nМулоқотда Илҳом Алиев дунё ҳамжамиятини ташвишга солиб келаётган экстремизм ва терроризмга қарши курашда икки давлат ўртасидаги алоқаларни ривожлантириш муҳим аҳамиятга эгалигини айтиб ўтди. Жумладан, у: “Биз ёшларимизни кўз қорачиғидек асраб-авайлашимиз лозим. Агар биз тарбияга алоҳида эътибор қаратсак, турли ёт ғоялар ёшларимизга таъсир ўтказа олмайди”, деди.\nШунингдек, Дин ишлари бўйича қўмита раиси Ортиқбек Юсупов сўзга чиқиб, юртимизда дин соҳасида амалга оширилаётган кенг кўламли ишлар, барпо этилиши режалаштирилаётган халқаро илмий тадқиқот марказлари ҳақида атрофлича тўхталди. Бугунги кунда дунёнинг йирик халқаро ташкилотлари томонидан юқори баҳоланаётган бағрикенглик масалаларига ҳам алоҳида урғу берди.\nСуҳбат давомида икки диний идора ўртасидаги мавжуд алоқаларни янада ривожлантириш ва ҳамкорлик соҳаларини кенгайтириш ишлари ҳам муҳокама қилинди. Учрашув самимий ва қизғин руҳда ўтди. Томонлар ўзаро ҳамкорлик учун миннатдорчилик изҳор қилиб, эсдалик совғалари алмашдилар.\nДелегация Президент Ўзбекистон\t2017-11-26\nTags Делегация Президент Ўзбекистон\nПред. Япония Ойни забт этмоқчи\nСледующая Султон Увайс Қараний зиёратгоҳи обод бўлади\nKun.uz сизни қизиқтирган мавзуларда суҳбатлар уюштиришда давом этади. Бу галги суҳбатдошимиз Ўзбекистоннинг энг таниқли инсонларидан …


Бугун, мен учун ва мен мансуб бўлган миллат учун азиз инсоннинг туғилган куни. Совет Иттифоқининг илк ва сўнгги президенти Михаил Горбачев таваллуд топган кун.\nАйнан Горбачев берган ҳуррият боис мен журфакнинг оддий талабаси мустақил “Эркин сўз” газетасини нашр қилдим, Эркин ëшлар уюшмасини тузиб талабаларни ҳаракатга келтириш ташаббускорларидан бири бўлдим. Ўшанда совет мафкурасидан мияси бетон каби қотган домлалар сенга бу журъатни ким берди деганида, Михаил Горбачев деганман.\nАйни журъат қанотида Ўзбекистондаги илк мустақил ТВ ташкилотчиси бўлдим. Агар Горбачев бўлмаганида Ўзбекистон мустақил бўлмас эди. Горбачевдан миннатдорман. Фақат бу миннатдорлик қатида озгина гина-гудурат ҳам бор.\nБизга демократия, сўз эркинлиги ва энг муҳими мустақиллик ато қилган Горбачев бошимизга Каримов каби бир жоҳил мустабидни тикиб кетди. 1989 йилнинг 23 июни куни Михаил Горбачев Ўзбекистон Компартияси биринчи котиблигига Каримовни тайинлади.\nИнсоф юзасидан айтиш керак. Горбачев аввал бошиданоқ Каримов номзодига қарши чиқди ва унинг номзодини тасдиқламади. Кадрлар бўйича маъсул Егор Лигачев ҳам Каримовга қарши бўлди. Улар тасарруфидаги маълумотларда Каримов бошқалардан ажралмайдиган жохил бир обком котиби эди.\nАммо СССР Ташқи Ишлар вазири Эдуард Шеварднадзе Горбачевни кўндирган. Совет Иттифоқи каби улкан мамлакатнинг минг бир ташвиши билан банд Горбачев шартли тарзда бу нусхани Ўзбекистонга раҳбар қилиб қўйди. У ëғи нима бўлганига тарих гувоҳ.\nБарибир Горбачевга узоқ умр тилайман ва у ўзи яратган калтакесаклардан узоқроқ яшайди деб умид қиламан.\nКомбинатга ишга кириш қанча туради?\n«Ҳуқуқ» газетаси мана шу комбинат билан боғлиқ навбатдаги фирибгарлик ҳақида мақола эълон қилди. Маълум бўлишича, ангренлик шахс комбинатнинг шахта ...


Шавкат Мирзиёев Қозоғистондаги воқеаларга муносабат билдирди - Bugun.uz\n17:50 | 13-01-2022\nШавкат Мирзиёев айни пайтда давом этаётган Хавфсизлик кенгашининг кенгайтирилган йиғилишида Қозоғистондаги воқеаларга муносабат билдирди. Бу ҳақда Президент матбуот котиби хабар берди.\nДавлат раҳбари Тўқаевнинг фаровонликни таъминлаш борасидаги барча саъй-ҳаракатларини қатъий қўллаб-қувватлашини билдирган.\n«Сўнгги кунларда биз учун яқин қўшни ва қардош бўлган Қозоғистон Республикасида содир бўлган воқеалар ҳаммамизни жиддий ташвишга солди. Биз минг йиллар давомида қозоқ халқи билан яқин қўшни бўлиб, биргаликда ёнма-ён яшаб келганмиз. Бизни умумий тарих, урф-одат ва маданият боғлаб туради. Келажагимиз ҳам ўзаро чамбарчас боғлиқдир.\nШу кунларда мен Қозоғистон президенти Қасим-Жўмарт Тўқаев билан бир неча бор телефон орқали мулоқот қилдим. Ўзбекистон халқи номидан бутун Қозоғистон эли ва раҳбарига барқарорлик ҳамда фаровонликни таъминлаш борасидаги барча саъй-ҳаракатларини қатъий қўллаб-қувватлашимизни билдирдим.\nЯратганга шукурки, қўшни мамлакатдаги вазият аста-секин ўз изига тушиб бормоқда, давлат тузилмалари ва ижтимоий муассасалар ўз фаолиятини қайта тикламоқда, одамлар осойишта ҳаётга қайтмоқда.\nЎз ўтмишида кўплаб мураккаб синовларни бошидан кечирган донишманд қозоқ халқи бу оғир кунларни ҳам тез орада мардона енгиб ўтишига ҳамда янада якдил ва ҳамжиҳат бўлишига ишонаман», — деди давлат раҳбари.\nАввалроқ Шавкат Мирзиёев Қозоғистон президенти ва халқига таъзия йўллагани ҳақида хабар берилганди.


Мунажжим: Муаммога қандай қарайсиз? » Ўзбекистон янгиликлари – Zamin.uz\n21-09-2016 | 10:18\nZAMIN.UZ / LIFE STYLE / 21 Сентиябр 2016 года459\nМунажжим: Муаммога қандай қарайсиз?\nҲар биримизнинг олдимизда турли ҳаётий масалалар, катта-кичик муаммолар пайдо бўлиб туради. Лекин унга нисбатан ҳар кимнинг ўз қараши бор. Келинг, муаммо билан юзма-юз келиб қолганда турли бурж вакиллари уни қандай қабул қилишлари ҳақида гаплашамиз.ҚЎЙ ўз олдида кўндаланг турган муаммони албатта ҳал қилади. У каттами-кичикми – фарқи йўқ: Қўй уни ҳеч кимнинг ёрдамисиз, индамай ечади. Кейин эса бошини баланд кўтариб, йўлида давом этаверади.БУЗОҚ масалани ҳал қилгач, бу ҳақда гапириб юради. Тўғрироғи, йўлида учраган ҳар бир кишига бу ҳақда сўзлаб беради. Қўйиб берсангиз, муаммони қандай ҳал этгани хусусида у бирон газета-журнал, радио ёки телевизор орқали чиқиш қилишдан ҳам тоймайди.ЭГИЗАКЛАР муаммони ҳеч қачон ёлғиз ўзи ҳал қилмайди, уни кимнингдир елкасига илади. Ҳамманинг ҳам эмас, албатта, масалан, Қўйга ёки Ўқотарга юклаш мумкин.ҚИЧҚИЧБАҚА муаммо яқинлашаётганини кўриши билан нолий бошлайди, юзма-юз келганда эса шундай дийдиё қиладики… Бу овозни ўчиришнинг ягона йўли – ўша муаммони кимдир ҳал қилиб беришидир. Кейин Қисқичбақанинг кўз ёшлариниям артиб қўйиш керак. Лекин бундай қаҳрамон топилмаса, йўлини топиб, муаммони ўзи бирёқли қилади.АРСЛОН ҳаётида муаммо юзага келса, у албатта ҳаммани бир ерга чорлайди ва йиғилганлар кўз ўнгида муаммони енгади. Кейин эса уларга таъзим қилади, гулдасталарни қабул қилиб, истаганларга дастхатлар бериб, бошини баланд тутганча, мағрур чиқиб кетади.ПАРИЗОД дарҳол ғамга кўмилади, айниқса, муаммо олдиндан режалаштирилмаган бўлса, бу аҳволни янаям чигаллаштириб юборади. Лекин у бироз ўйлаб, албатта масаланинг ечимини топади ва керакли хулосани чиқариб олади.ТАРОЗИ албатта муаммони тарозида қайта-қайта тортиб кўради. Муаммо бир ўзига кўплик қилишини англаб, ярмини ўз яқинида турган Қўй ёки Арслонга бўлиб беради. Лекин бу усул Паризодга ўтмайди, чунки у ҳамма нарсани олдиндан қатъий тартиблаштирган.ЧАЁН муаммони яхшилаб, ҳар томонлама ўрганиб чиқади. Ўйлаб олгач, қувноқ оҳангда: «Бу бор-йўғи бир муаммо эканк-у!» дейди ва барини унутиб юборади.ЎҚОТАР жуда хафа бўлади, кейин эса кулгиси қистайди. Муаммо устидан кулади, олдинги муаммоларни бир-бир эслайди, бу ҳақда бутун оламга жар солади ва кейин ҳаммасини шунчаки миясидан чиқариб юборади. Агар ўз-ўзидан ҳал бўлмаса, муаммони бировга, масалан, Арслон ёки Қўйга юклаб қўйиш мумкин.ТОҒ ЭЧКИСИ ортиқча ҳаракат қилишни истамагани боис ҳам дарҳол муаммони айланиб ўтиш тадоригини кўради. Кўпинча бу усул иш беради, бўлмаса, ўзиям муаммони бемалол ўзи ҳал қила олади.ҚОВҒА муаммони ҳайрат билан кутиб олади; ҳар томонлама томоша қилиб, жуда кўп янги жиҳатларни топади. Агар шундай муаммо аввал ҳам учраганини сезса, дарров тушкунликка тушиб, Чаённи излай бошлайди. Чаён эса доимгидай баҳона топиб, жуфтакни ростлаб қолади, Қовғанинг тушкунлиги бўлса секин-аста йўқола бошлайди.БАЛИҚ нимаси биландир Қисқичбақага ўхшаб кетади, фақат унинг дийдиёси бироз пастроқ овозда бўлади. Шу боис унинг муаммолари бир умрлик, ечимсиз бўлади. Чунки ҳеч ким ҳол сўрамаса, муаммони ҳал қилиб бермаса, у билан ўзи шуғулланишига тўғри келади.Манба: Diydoraziz.uz\nТеглар: ҚОВҒА биримизнинг томоша бошини ЧАЁН учраган ВконтактеFacebookTwitterОдноклассникиМой мир\nЎқишни тавсия қиламиз Мунажжим: Муаммога қандай қарайсиз?\n15:54 / 04-08-2016