АМУ ЭЛИНИНГ ҚУВВАТБАХШ МИЛЛИЙ ТАОМЛАPИ ЁХУД БЕКАЖОН ЭНАНИНГ ПАЗАНДАЛИК СИPЛАPИ - AmuNews.uz - энг сўнгги янгиликлар\nЕр ағдариб толиққан йигит\nҚандайин сирсиноатки, февралнинг охирги кунини эринчоқлик билан ойнаи жаҳон қаршисида ўтказган Бекажон момо 1 март тонгиданоқ вужудида жўшқинлик ҳис этди. Изғирин шамолдан юзини паналаб ҳовлига, ховлидан боққа ўтди. Ажабо! Қўшни йигит бу паллада ер ағдараётир.\n- Хорма, болам! Аллоҳ ёр бўлсин! – йигитнинг шаштидан суюнди момо.\n- Бор бўлинг, момо, картошка экмоқчи эдим! – Йигитнинг овозида дадиллик, қандайдир қувонч бор эди.\n- Етказганига шукур, болам, етказганига! Илоҳо, эккан уруғингнинг бири минг бўлсин!\n- Омин, момо! – йигит ишида давом этди.\n- Эна, Азимбой оға ётиб қолибди, -деди хавотир билан.\n- Азимбой? Боя ер ағдараётган эди-ку! – Бекажон энани ҳам хавотир босди. Дарҳол қўшниникига чиқди. Азимбой ҳақиқатдан ҳам кўрпа-тўшак қилиб ётиб олибди.\n- Ҳа, болам, не бўлди?- Қўшни йигитга синчков тикилди момо. – Чарчаб қолдингми?\n- Билмадим, момо, - Азимбойнинг овози бўғиқ чиқди, - шунақага ўхшайди. Оёғимда мадор, билагимда куч йўқ, астағфурллоҳ,- деди йигит.\n- Шундайми? –момо Азимбойнинг бошини силаб қўйди. – Ҳай, болам-а, баҳорга белингни бойлаб пешвоз чиққанинг билан тан-жонингни мойламасанг, қаддингни тутиб туролмайсан. Мен сенга бир дармон таом пишириб берайки, Фарҳоддай тоғни кўчирмасанг, юрган эканман, Бекажон бўлиб!\nУйга келибоқ момо ишга киришди. Аввал баҳорга, деб қозиққа илиб қўйган тўрхалтадаги жийдани саралади, тозалаб, офтобга ёйиб қўйди-да, оқ жўхори унидан ярим килосини тарозида тортиб, элади. Омборхонадаги бордондан бир кило кунжут олиб чиқди, ўғирда (зағама) елпиб-елпиб кунжутни топ-тоза қилгач, ўчоққа олов қалади. Келини кунжутни қозонда яхшилаб қовургунича ўзи элаб қўйган жўхори унини лаганга солди. Қайнаб турган сутни устидан оз-оздан қуйиб туриб чаққонлик билан ёғоч қошиқда хамир қориди. Хамирининг тузини ростлагач, совутиш учун олиб қўйди. Оз фурсат ўтгач, жўхори хамиридан узиб-узиб олиб, олмадай-олмадай зувалачалар ясади. Зувалачалар бир оз дам егач, қўллари билан юпқа патрак нонлар ясаб, оштахтага териб чиқди-да келини ёрдамида қозонга ёғ суртиб, патрак нонларни битта-биттадан пишириб олди. Сўнг келига аввал жийдани, сўнг шамолда ёйиб, қотирилган патрак нонларни солиб келинига:\n- Яхшилаб туй, тез-тез қўлингда ағдариб тур, -деди.\nҚайнонаси буюрган хар бир ишни қойилмақом қилиб бажараётган келин ҳайронлик билан сўради:\n- Бу қандай таом, эна?\n- Сен айтганимни қилавер-чи, тайёр бўлганида кўрасан! –Бекажон момо сирли жилмайди.\nКелида яхшилаб туйилган патрак нон билан жийда талқонини зағамада елпиб, кўзи йирик элакдан ўтказиб олгач, яна келига қайтариб солди-да талқонга қовурилган кунжут донини қўшди. Қилаётган ишидан завқланган келин 15-20 дақиқача кели сопи билан то кунжутнинг ёғи чиқиб, талқонга аралашгунча туйди.\n- Энди бўлди! –деди Бекажон момо қувониб.\nТалқон ва кунжутли аралашмани карсонга ағдаришди. Момо енг шимариб карсондаги масаллиқни хамир муштлагандай, яхшилаб муштлади-да, сўнг катталиги тухумдай келадиган зувалачалар ясаб, патнисларга териб чиқди.\n- Татиб кўр-чи, қизим! –биринчи бўлиб келинига илинди момо. –Бу сенга ҳамма доридан ҳам фойдали. Эмизикли аёл баҳорда бир марта тўйиб "ийжон” еса, бутун аъзолари мойланади, йил давомида чарчоқ нималигини билмайди, сути кўпайиб, боласининг илиги тўқ бўлади!\nБекажон момо катта чинни косага ийжон тўлдириб қўшниникига кирди.\n-Ол, Азимбой, -деди қўшни йигитга. – Мана бу "ийжон”дан бир тўйиб есанг, танангга куч йиғилади. Эртагаёқ картошкангни экиб ташлайсан!\nЯна тонг отди. Эрталаб қуёш ҳам чарақлаб кетди. Қўшни йигит картошка экди. "Биринг минг бўлсин!” деб қўшнилар тилак айтишди.\n- Мен Бекажон момонинг "ийжон”идан куч олдим. Бир тўйиб еганимданоқ танамга дармон кирди. Момонинг "ийжон”идан татмабсиз, дунёга келмабсиз! - "Ийжон”нинг таърифини келтиришдан чарчамайди Азимбой.\nБекажон момонинг "ийжон”ининг сири жуда оддий: 1 кг кунжут дони, 1,5 кг жийда, 0,5 кг оқ жўхори уни, тоза соғилган сут, таъбга кўра туз. Тайёрланг, ҳузурланиб тановул қилинг, тананггизни сизга қувват берадиган табиий дармондорилар билан бойитинг!\nСанамойга қувват берган таом\nБайрам арафасида Бекажон момонинг катта невараси Санамой эгизак чақалоқлари билан меҳмонга келди. Чевараларини бағрига босган момо Санамойнинг синиққан юзига қараб, бошини чайқади:\n- Ҳай, болажоним-а, жуда камқувват бўлиб қолибсан, сутинг ҳам камайиб кетгандир-а? –деди биғиллаб йиғлаётган чақалоқларга қараб.\n- Қандай билдингиз? –қошларини чимирди хайрон бўлган Санамой.\n- Кўринишингдан. Pанг-у рўйинг айтиб турибди буни. Қани, айт-чи, ётиб қоласанми?\nБекажон момо Санамойнинг "ҳа” деган жавобини эшитди-ю, аста ховлига чиқди. Кенжа ўғлини чақириб, битта она товуқни сўйишни буюрди. Ўзи эса уйга кириб, невараларидан бирига:\n- Тезда овул гузаридаги дўкондан бир дона лимон, бир кило ёнғоқ мағизи, кўкатлар олиб кел, -дея пул тутқазди.\nНевараси айтилган нарсаларни олиб келгунча сўйилган товуқни яхшилаб тозалади, бўлакларга бўлиб қўйди. Келини ёрдамида картошка, сабзи, шолғом, лавлаги ва пиёзни тахт қилиб олди. Невараси келтирган кўкатлардан кашнич, укроп, барра пиёз ва ялпизнинг яримини майдалаб, ярмини йирик-йирик тўғради. Сўнг қизиган қозонга кунгабоқар ёғини солиб, товуқ гўштининг бўйин ва тўш қисмини бўлаклаб, қозонга ташлади, обдон қовургач, тайёрланган сабзавотларни ҳам лавлагидан бошқасини қўшиб, қовуришда давом этди. Устидан сув қуйиб, қозон қопқоғини зич ёпди. Шўрва қайнаб чиққач, юзидаги кўпигини олиб ташлади. Тоғорага оқ жўхори унини солиб, устига таъбга яраша туз сепди-да, қайнаб турган товуқ шўрвадан оз-оздан солиб туриб хамир қориди. Тайёр хамирни дам олиши учун ўраб қўйди. Икки литрлик банкага товуқ гўштининг қанот, сон қисмини ҳамда жигарини яхшилаб териб чиқди-да, гўшт ораларига бир бош саримсоқ пиёзини ювиб, бутунича жойлаштиргач, гўшт устини йирик тўғралган кўкатлар билан ёпди. Банка оғзини маҳкам ёпиладиган қопқоқ билан бекитгач, бўйи баландроқ кастрюлкани олиб, ичига оқ докани ёзди-да банкани жойлаштирди. Банканинг бўғзидан пастроқ қисмигача сув қуйиб кастрюлканинг қопқоғини ёпди ва оловга қўйди.\nҚолган ишларни келини бинойидай бажарди. Шўрвали қозонга жўхори куртукчалар ясаб, солишди. Куртукчалар қозонга ташланаётган пайтда бир бўлак саримсоқ пиёз ва лавлаги солишни ҳам унутишмади. Куртукли товуқ шўрва тайёр бўлгач, патнисга сузилиб, кўкатлар билан безатилиб, дастурхонга тортилганида невараси қувонганидан чапак чалиб юборди.\n- Бизларнинг уйда жўхори куртукни қадимгидан қолган таом деб, пиширишмайди, жудаям соғинган эдим, эна! –деди Санамой миннатдорлик билан.\n- Сен эмас, сенинг тан-жонинг соғинган, болам, ол, ош бўлсин!\nСанамой терлаб-тепчиб таомни тановул қилди. Сўнг кастрюлкага ишора қилиб кулди:\n- Эна, товуқнинг қолган гўштини кимга бермоқчисиз? –деди ҳазил билан.\n- Ҳозир кўрасан!\nИкки соат давомида милтиллаб қайнаган кастрюлка оловдан олинди. Қопқоғи очилмасдан совутилди. Сўнг энанинг ўзи банканинг қопқоғини очиб, гўштнинг селини ярим литрлик банкага қуйиб олди. Гўшт устига туз сепиб, токчага қўйди. Гўшт селини Санамойга тутқазди.\n- Мана буни ҳар куни нонуштадан ярим соат олдин бир хўпламдан уч кунгача ичсанг, танангга қувват киради, томирингда қонинг кўпаяди, камқонликдан азоб чекмайсан, -деди.\nНевараси келтирган 1 кило ёнғоқ мағизини ҳавончада (келида туйса ҳам бўлади) туйиб, талқон қилди-да сирланган лаганга солиб, устидан бир йиллик сигир сариёғи ва бир йиллик асални тенг миқдорда қўшиб аралаштирди, салгина лимон сувини томизди.\n- Мана бундан бот-бот бир қошиқдан тановул қилиб турсанг, сутинг камайиб кетмайди, эгизак чевараларимнинг тишлари маржондай, ўзлари эса соғлом ўсади, -деди меҳр билан.\n- Энажон-ей, мен камқонлигим, сутим камлиги учун неча минг сўмлик дори ичдим-а, қадимгиларнинг таомларидан ҳам қувват олса бўлар экан-да!\n- Булар, болам, қадимгиларнинг таомлари эмас, миллий таомларимиз. Турган-битгани шифо, қувват манбаи.\nБекажон энанинг бу таомни тайёрлаш усулини чақалоқли келинпошшаларга тавсия қиламиз.\nКўрдингиз, бизнинг Бекажон энамиз ўта пазанда. Айниқса, миллий таомларнинг устаси!\nАзизлар, сиз "кўмоч”деган миллий пишириқ хақида эшитганмисиз? Ёки бу ўта ҳуштаъм, айниқса, баҳордаги дармонкетар дамларда танга мадор бахш этувчи "кўмоч”нинг мазасини бир бора татиб кўрганмисиз? Қизиқаяпсизми? Сездим, унинг қандай тайёрланишидан огоҳ бўлмоқчисиз?\n- "Кўмоч”ни емабсиз, дунёга келмабсиз, -дейди кулиб Бекажон эна!\nБир куни денг, қирчиллама йигит ишдан келиб: "иштаҳам йўқ”, деб овқат ейишдан бош тортди. Бекажон эна сўради:\n- Қорнинг очми, болам.\n- Қорним ўлардай оч, лекин ҳеч нарса егим йўқ.\nЭна билди, баҳорги дармонсизлик. Дарров ошхонага ўтиб, бу гал ҳам оқ жўхори унини элади. Тузнамагини ростлаб, қайноқ сувда хамирни қошиқ билан яхшилаб қориди, совутиш учун устини дастурхон билан ёпди. Ярим килоча оқ (фақат оқ) пиёзни майдалаб тўғради-да, сўнг бир бўлак ёғли мол гўштини чопқида эзиб чопди. Кашнич, шивит (укроп) қизил қалампир, бир бош саримсоқ пиёз, бир тутамгина барра пиёз, йўнғичқа майсаси, ялпиз ҳамда қоқи ўтни майдалаб тўғради-да туз солиб гўшт билан яхшилаб аралаштирди. Тўғралган пиёзни тайёрлаб қўйилган хамир устига солиб муштлаб, пишитди-да муштдай-муштдай зувалачалар ясади. Зувалачаларни ёйиб, устига 1 сантиметр қалинлигида гўштли қиймани ёзиб, устини иккинчи ясалган хамир билан ёпди. Хамир четларини гўшт сели оқиб кетмаслиги учун чимчилаб чиқди-да ёғланган товага жойлади. Устини това қопқоғи билан зич ёпиб, ҳозиргина нон ёпилган тандир ичидаги чўғ билан кўмди.\n– Чўғ жудаям кучли ёки ўчиб қолмаслиги керак, -ўргатди келинига.\n40-45 дақиқалардан сўнг Бекажон эна тандир чўғи остидаги товани чиқариб олди. У товани очганида атрофни ҳеч қаерда учрамаган ниҳоятда ёқимли ҳид тутди. Иштаҳаси йўқ, лекин қорни оч, сулайиб ётган йигит бошини кўтарди. Таомнинг ёқимли ҳидининг ўзи унинг танасида илоҳий бир куч уйғотдими, аста юриб Бекажон энанинг тандири томон келди. Эна товада қип-қизил бўлиб пишган "кўмоч”ни патнисга ағдарди.\n- Юр, болам, очиққан, лекин таом истамайдиган қорнингни би-и-ир тўйғазиб ол! –деди меҳрибонлик билан.\nЙигит "кўмоч”ни иштаҳа билан еди, чеҳраси очилиб, дили, тани яйради. Шундан сўнг то пишиқчилик пайтигача иштаҳаси йўқлигидан нолимади.\n- "Кўмоч”,-дейди Бекажон эна, - одамнинг аввало қувватини оширади, тананинг касалликларга чидамлилигини таъминлаб, ёшларнинг илиги тўқ бўлиб ўсишида энг яхши, табиий дармон.\n"Кўмоч” тайёрлаш учун озгина ҳафсала бўлса бас. 4 кишилик "кўмоч” пишириғи учун 1 кг оқжўхори уни, 0,5 кило ёғли гўшт, бир боғламдан барра пиёз, шивит, кашнич, қоқи ўт барги, барра йўнғичқа, икки дона қизил қалампир, бир бош саримсоқ пиёз, хамирига қўшиш учун уч-тўрт бош оқ пиёз керак бўлади. "кўмоч”ни электр тандир-печда ҳам пишириш мумкин.\nШунақаям гўжа бўлар эканми, деманг, азизлар. Келинпошшаларга гўжа пишир, дейишса, оқ жўхорини келида туйиб-тозалаб, нари борса ловия қўшиб пиширишади-да, дастурхонга тортишади-қўяди. Лекин Бекажон энанинг "наврўз гўжа”си номи билан ҳам ўзгача, ҳам ширин, ҳам ўта қувватли. Ошқозони, жигари, талоғи оғришидан шикоят қилувчиларга доим Бекажон эна "наврўз гўжа” ичишни тавсия қилишдан чарчамайди.\n- Жуда хушхўр,-дейди эна, - қолаверса, бу гўжани йил давомида пишириб, тановул қилиш соғликка жуда фойда. Наврўз яқин қолди, келинг, гўжа пишираётирман.\nБекажон эна келини яхшилаб туйиб берган оқ жўхорини шамол тегиб турадиган кунгай жойга ёйди. Тез-тез қўли билан пешалаб, қуритди-да, ўғир (зағама)да кепагини ажратиб олди. Қизиб турган қозонга кунгабоқар ёғи солиб, майда тўртбурчак шаклида тўғраб, тайёрлаб қўйилган картошка, сабзи ва гугурт қутисидайгина турпни солиб, яхшилаб қовурди. Қайлани босиб турадиган сув солиб, тузини ростлади-да қопқоғини ёпди. Қайла қайнаб чиққач, ялпиз ва шивит, саримсоқ пиёз, аввалдан пишириб қўйилган ловия ҳамда оз миқдорда қизил қалампир қўшиб, тайёрланган гўшт қиймасидан ўрик данагидай майда-майда зувалачалар ясаб, қайла устига териб чиқди. Қозон қопқоғини зич ёпиб, дамга қўй-ди. Иккинчи қозонга сув солиб, қайнатди, қайнаб чиққач, тайёр жўхори гўжани солиб, милтиллатиб қайнатди. Гўжа пишишига оз қолганида майда тўртбурчак шаклида тўғралган беҳи, шу шаклда тўғралган қовоқ ва шолғомдан (ҳар қайсиси бир пиёладан) гўжа ошга қўшиб юборди-да, масаллиқлар пишгунича тез-тез ковлаб турди. Гўжа ош пишгач, тузини ростлаб, оловдан туширди. Келини косаларга гўжани сузиб, устидан иккинчи қозонда тайёрлаб қўйилган қайладан бир чўмичдан солиб ҳар косага бир чимдим кўкат, қўшимча косада қатиқ билан дастурхонга тортди.\nАзизлар, ана энди Бекажон энанинг "наврўз гўжа”сидан татинг-у, пазанда момомизга баҳо бераверинг. Ана гўжа ош-у мана гўжа ош! Таъми бир умр оғизда қолади-я!\nБиргина оқ жўхори унида шунчалик ҳикмат борлигини билмас эканмиз! Қаранг-а, миллий таомларимизда шунчалар ажиб хислатлар, тўғрироғи, танга қувват берувчи дармонлар бор экан-а!\nҲа, азизлар, бундай қувватбахш таомлар дастурхонимизга ҳам, вужудимизга ҳам кўрк бағишлайди. Чеҳрамизга тиниқлик, руҳиятимизга сокинлик бахш этади. Она заминимизда ҳам, унинг бағрида унган неъматлардан танларга жон бахш этишга қодир таомлар тайёрлаб, Аллоҳ берган ризқимизни янада зиёда қилишга интилаётган пазанда момоларимизнинг ошхоналарида ҳам оламжаҳон ҳикматлар бор. Бу ҳикматлардан баҳра олинг, азизлар.\nБарчангизга ёқимли иштаҳа, тан соғлик ёр бўлсин!\nБекажон энанинг пазандалик санъатини сиз азизлар билан баҳам кўрган


6\tиюнь, шанба. 2020 йил Махсус версия RU\nҲақиқат таққосларда кўринади\nЯқин ярим йилдан эътиборан анча фаоллашган ахборот маконидаги бугунги вазият, янгидан иш бошлаган ахборот хизматлари фаолияти "миллионлар ўйини" - футболдаги айрим ҳолатларга ҳам мос келаркан. Демак, майдонга!\nФутболда катта мусобақаларга старт бериларкан, аввал қуръа ташланиб, гуруҳ ва жамоалар аниқлаб олинади. Ҳар бир гуруҳда одатда 4-5 тадан жамоа ўйнаб, ютқазгани чиқиб, ютгани кейинги босқичга кўтарилаверади ва якунда ғолиб аниқланади. Буни футболга қизиққан ёш бола ҳам билади. Ўз навбатида, бу қуръада кучлилар - фаворитлар билан бир қаторда, кучсизлар - аутсайдерлар ҳам ўзаро дуч келиб қолиши мумкин.\nАхборот маконидаги қуръа натижалари эса Президентнинг 2019 йил 27 июндаги "Оммавий ахборот воситалари мустақиллигини таъминлаш ҳамда давлат органлари ва ташкилотлари ахборот хизматлари фаолиятини ривожлантириш бўйича қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида"ги қарорига кўра ойдинлаштириб олинди.\nУшбу қарор ўз-ўзидан турли идора ва ташкилотларнинг ахборот хизматларини "гуруҳ"да "фаворит"га айлантирди. Аввал таҳририятларда, бошқа оммавий ахборот воситаларида ишлаб, етарли тажрибага эга, ўзига яраша нуфуз касб этган ходимларнинг матбуот котиблари этиб ишга олиниши "таркиб"ни анча кучайтирди. Футболда барча кучли жамоалар ўйинчиларига яхши ҳақ тўланганидек, матбуот котибларига ҳам мўмай маош таклиф этилгани дурустгина рақобатни юзага келтирди. Манфаатдорлик юқори экан, футболчи борини бериб тўп сурганидек, матбуот котиблари ҳам ҳар неки "ҳарбу зарб"га, ОАВдаги танқидий чиқишларга муносиб жавоб қайтаришга тайёр эканликларини дастлабки қадамларидан кўрсатиб беришди. Тўғри, бундай "қалқони" мустаҳкам котиблар кўп эмас, аммо шуларнинг ўзиёқ баҳо беришга кифоя қилаяпти.\nФутболда одатда бир гуруҳга бир нечта кучли жамоалар тушиб қолса, бу гуруҳни "ўлим гуруҳи" деб аташади. Ахборот маконида эса ҳозирча "ўлим гуруҳи" йўқ ҳисоби - ахборот хизматларига асосий рақобатчи ролини интернет сайтлари бажараяпти. Аввал сайтларда танқидий чиқишлар бўлса, ҳамма тош ташкилот, идоранинг раҳбарига отиларди. Чунки эски услубда ишлашга ўрганган раҳбарлар ўз идораси эшигини тақа-тақ ёпиб олган, бу эшиклардан ташқарига бирор ахборот сизиб чиқолмас, чиққанини эса тан олишмасди. Энди асосий юкни матбуот котиблари ўз зиммасига олишган. Демакки, бундан буёғи ахборот хизматлари "фаворит" ролини бериб қўймаслик учун "ўйнайди". Сайтларнинг эса ютқазадигани йўқ: улар "ҳужум"лар қилиб турса бўлди, "тепганлари" "гол" бўлмаса, "дуранг" ўйнашса ҳам майли (қайтага бу ташкилот-идоралар учун айни муддао), шу ҳолида ҳам улар ўз вазифасини тўла-тўкис адо этган саналади. Баъзан уларнинг ўйини қовушавермаса, захирадан хусусий телеканаллар чиқиб келади ва қисқа вақтда ўйин тақдирини ҳал этиб юборишга-да қодир улар.\n"Гуруҳ"даги навбатдаги жамоа - давлат телерадиоканаллари бўлиб, улар ахборот майдонида аввал қандай "ўйнаган" бўлса, ҳозир ҳам ўша қобиқни тарк этганлари йўқ. Шунинг учун уларнинг "ўйин"ига "томошабин" кам киради, чунки "ўйин" зерикарли, камдан-кам гол урилади, кўпинча икки томонга ҳам бирор наф бермайдиган "нурсиз дуранглар" кузатилади. Уларга гуруҳда бор эканликларининг ўзи етарли ҳозирча.\nНиҳоят, аутсайдерлар. Ҳозир ахборот маконидаги энг кучсиз жамоа - босма ОАВ, газета-журналлар бўлиб турибди. Бир вақтлар етакчиликни зинҳор қўлдан бой бермаган таҳририятларнинг зўр "ўйинчилари" омадини "фаворит" командаларда синаб кўришга интилиб, ахборот хизматларига ёки бошқа ишга ўтиб кетишди, кетишяпти. Бир жиҳатдан уларники ҳам тўғри: таҳририятда қиладиган ишини бошқа жойда бажаргани эвазига икки-уч баравар ҳақ тўлашса, бунга ким ҳам йўқ дерди?!\nОдатда футболда бирор клуб қуйи ўринларга тушиб кетса, бунга клуб хўжайинларининг етарли эътибор қаратмагани, пул бермаётгани, кучли ўйинчиларни харид қилмаётгани сабаб қилиб кўрсатилади. Газета-журналларда ҳам шу аҳвол: "эгалар", яъни ҳокимият ва бошқарув тизимидагилар ўз муассислигидаги нашрларнинг бор-йўқлиги билан қизиқмай қўйди, обунаси, жамоа таркиби, келгуси тақдири билан иши бўлмади. Натижада бугун босма ОАВ аутсайдерлик ўрнини шу қадар "мустаҳкамлаб" олдики, бошқалар билан рақобатга киришиш тугул, "ўйин"дан чиқиб кетмаслик уларнинг асосий мақсадига айланган. Кўплар бирин-кетин жамоаларини тарк этаяпти, қолганлари эса барибир фойдаси йўқ, деб иштиёқсиз "ўйнаяпти" (бунинг сабаби - "гранд" клубларга ўтиб кетган жамоадошлари ўрнини босиш учун ҳали "ҳужумчи", ҳали "ҳимоячи", баъзан "дарвозабон" бўлишларига-да тўғри келаётганидир), онда-сонда урадиган "голлари" эса шавқсиз, мухлислар олқишига сазовор бўлишига кўп ҳам ҳафсалалари йўқ.\nЭсингизда бўлса, 1998 йилда Франция терма жамоаси жаҳон чемпиони, 2000 йилда Европа чемпиони бўлиб, кейинги чемпионатда гуруҳ босқичидаёқ мусобақани якунлаганди. Шунга яқин ҳолат Германия, Испания билан ҳам кузатилган. Яъни аввал энг кучли бўлган жамоалар бироз вақтдан сўнг шармандали натижалар кўрсатиб турса, бу кўп томошабинларнинг эътиборини тортиши аниқ.\nХудди шундай, бир вақтлар жуда кучли сифатида эътироф этилган, сайтлар учун тамал тоши қўйиб берган, ахборот хизматларини малакали кадрлар билан таъминлаб, айни пайтда ўзи аянчли ҳолга келиб қолган таҳририятларнинг бугунги вазияти кўплар учун қизиқ. Босма ОАВ яшаб қоладими ё жойида депсиниб тураверадими ёки ривож топиб кетадими (ҳар ҳолда бунга ишонч анча кам), ҳокимият ва бошқарув тизимидагилар ҳам, таҳририятдагилар ҳам шуни кутиб, кузатиб турибди.\n"ЮЛДУЗЛИ" ТАРКИБ - ЗЎР ТАРКИБ, ДЕГАНИ ЭМАС\nБиламиз, жаҳонда "юлдузли" таркибга эга бўлиб, юқори натижа қайд эта олмайдиган клублар ҳам бор. Худди шундай, ахборот хизматлари ҳам малакали кадрларга эга бўлгани билан кутилган самара бермаслиги мумкин. Чунки ҳужумчи гол уриши учун "ассист"нинг "пас"и зарур бўлганидек, матбуот котиби кўзланган мақсадга эришиши учун унга зарур жамоа керак. Биргина газета чоп этишга мухбир, муҳаррир, мусаҳҳиҳ, фотомухбир, масъул котиб, компьютер оператори ва ҳоказо ходимлар талаб этилади, бироқ идора ва ташкилотларда фақат матбуот котибининг ўзи фаолият кўрсатаяптики, айрим ҳолларда таҳрирталаб, тишга тошдек тегадиган жумлали, савиядан холи материаллар ҳам ўқувчилар эътиборига ҳавола этилмоқда.\nАҳолини муҳим, долзарб ва савияли ахборот билан таъминлаш мақсад қилинган экан, ахборот хизматлари таркибини мухбир, муҳаррир, мусаҳҳиҳ, компьютерчилар каби мутахассислар билан кучайтириш даркор. Бўлмаса, уларнинг "ўйин"ига томошабин кирмай қўяди, бошқа "жамоа"га мухлислик қилишади. Оқибатда шунча асъаса бадар кетади...\nФутболда ўйиндан ташқари ҳолат, "офсайд" баъзан рақиб жамоа ҳимоячилари томонидан сунъий равишда ҳам юзага келтирилади, ҳужумчи буни билмай, гол уриб, турфа қилиқлар билан уни нишонлаши, кейин ўйиндан ташқари ҳолатда эканини англаб, мулзам бўлиб қолганига кўп гувоҳ бўлганмиз.\nБугун айрим матбуот котиблари "фаворит" жамоа таркибида бўла туриб, нуқул "офсайд"да юришни маъқул кўраяптики, улар тарқатаётган хабарлар сайт ёки ижтимоий тармоқдаги каналлари тугул, "Телеграм"даги 30-40 аъзоси бўлган "группа"ларидан нарига ўтмаяпти. Шу сабаб туман, шаҳар ҳокимликлари, бошқармалар ахборот хизматлари материаллари саралаб бериб борилаётган вилоят ҳокимлигининг ижтимоий тармоқлардаги каналларида доим бир хил муаллифларни, "офсайд"да бўлмаган матбуот котиблари тайёрлаган ахборотларни кўряпмиз.\nҚолаверса, анча шов-шув бўлган "думбул воқеаси"да матбуот котиби "ўйиндан ташқари ҳолат"да бўлмаганида эди, воқеа ҳоким узригача, ҳатто... ҳокимнинг катта бир одамни неваралари ёнида сўкмаслиги билан ҳам якунланиши мумкин эди.\nАлбатта, матбуот котиби ҳокимга "адвокатлик" қилиши, оқлашга уриниши керак эмас. Ҳақ сўзни борича, вақтида айтиши, айта олиши зарур.\nФутболда қоидани қўпол равишда бузган ўйинчига дастлаб сариқ, ушбу ҳолатни яна такрорласа, қизил карточка кўрсатилиши ва футболчи майдонни тарк этиши маълум. Қолаверса, у кейинги ўйинни ўтказиб юбориши етмагандай, жорий баҳсда ўз жамоаси бир киши кам ўйнашига сабаб бўлиб, қийин аҳволда қолдиради.\nХайриятки, "қоида"ни бузгани учун ахборот майдонини тарк этган котиблар ҳозирча йўқ. Бироқ "сариқ карточка" олганлар бор, фақат уни ҳакам эмас, "томошабинлар" кўрсатган. Мисол учун, қонунга зид бузилишлар учун ҳокимнинг халқдан сўраган узрини недир сабаб билан ёхуд ўзини ишлаётгандай кўрсатиш учунми, шариллатиб блокнотига ёзиб олган ёки "бюджет"ни "буджет" ёзиб, "жалб" сўзига бир унли қўшиб, кўп таъналарга дучор бўлган матбуот котиблари тўпга интилиб, дарвоза тўсинига калла қўйган футболчи ҳолатини эслатади. Тўғри, бундай вазиятда ҳакам футболчига ёрдам бериш учун майдонга шифокорларни чақиради, аммо ахборот майдонида шундайин ҳолатларга асосий баҳони халқ, "томошабинлар" беради.\nБиласиз, футбол ўз номи билан "миллионлар ўйини". Уни дунёнинг барча нуқталарида севиб томоша қилишади. Машҳур бўлишни истаган айрим кишилар эса бундан усталик билан фойдаланишга интилади. Дейлик, майдонга бирор лавҳа кўтариб кирадими, юзини бўяйдими, сочини ўзгартирадими, хуллас, минг нағма кўрсатиб, кадрда кўринишга, дунёга танилишга интилади. Булар ҳам иш бермаган айрим мухлислар эса кийимини ечиб, майдонга чопиб киради. Бошда улар ниятига эришган ҳам, бироқ вақт ўтиб, ФИФА бундай кадрларга эътибор қаратмасликка, эфирга узатмасликка қарор қилган.\nБундан бир ойлар олдин туманларнинг бирига корейслар келиб, ҳоким билан иссиқхона қуриш бўйича музокаралар ўтказганини эшитиб, матбуот котибига шу бўйича маълумотларни беришини, нега ушбу ҳудуд танлангани, қанча сармоя киритилаётганию бунинг натижасида қанча одам ишли бўлиши, иссиқхонанинг инновацияси кабилар акс этса, яхши ахборот чиқишини айтдим. Бироқ орадан кунлар ўтса ҳамки, айтарли жавоб бўлавермади ва "мушук-сичқон" ўйини яна бир муддат давом этди. Анчадан кейин сўралган ахборотнинг тақдири нима бўлибди, деб қарасам, бояги котиб ижтимоий тармоқдаги ўзаро ёзишмалар тарихини ўчириб юборибди. Бунинг сабабини сўрасам, "Авария бўлдим, тузалиб олай" деган жавоб бўлди.\nҚизиғи, "авария бўлган" котиб ҳали у - ҳали бу тадбирдан ўз суратларини (!) тинимсиз жойлаб бордики, бундан унинг бирор фалокатга йўлиққани тугул, айтарли ташвиши йўқлигини англайсан одам. Ғалати-да!\nҚисқагина ахборот учун зарур маълумотларни беришни пайсалга солиб келган котиб, мактабда ўтган тадбирми, пахта тераётган ҳашарчиларми, уларнинг ҳузурига борган меҳмонларми, нимаики сурат жойламасин, ҳаммасида асосий "план"да ўзи! Бир-икки ҳолатга майли кўниш мумкиндир, лекин меъдага тегар даражада, эшикни ёпсанг, тешикдан кириб келадиган алфозда ўзини кўз-кўзлаш кимга муҳим, кимга зарур? Аксинча, матбуот котиблари ўзини эмас, туманни "реклама" қилиши керакмасми?\n"Шоументабиат" котиб сабабми, ушбу туман ҳаётига оид муҳим бирор ахборот ўқиганимизча, танқидий мақолага тайинли муносабат билдирилганини кўрганимизча йўқ. Шу жойда футболдаги "яланғочлар кўрсатилмайди" қоидаси ишлайди, яъни матбуот котиблари туман ҳаёти, ижтимоий-иқтисодий ривожига оид ахборотлар, танқидий мақолаларга вақтида ва тўғри муносабат билдириш ўрнига, ўзини ўзи "тарғиб" қилиш, машҳур бўлишни бош мақсадига айлантираркан, у ҳам асосий "экран"ларда кўрсатилмайди. Ўрнига бошқа "трансляциялар" қўйиб юборилади.\nФутболда яқин йилдан эътиборан "видео ассистент рефери" хизматидан фойдаланилаяпти, ўйиндаги вазиятларни видеотакрорлар орқали кўриб, майдонга сигнал юборадиган. Худди янгидан иш бошлаган ахборот ва оммавий коммуникациялар бошқармаси каби. Футболдаги VARнинг афзаллик томонлари кўп, такрорлар ўйин қоидалари бузилгани, голлар ҳаққоний ё бундай эмаслиги, хуллас, ҳакамнинг кўзи илғамаган кўп масалаларга ойдинлик киритиб беради.\nАхборот маконида эса бу вазифани юқорида номи келтирилган идора бажараяпти. Фақат улар ўз хизматини кўпинча ахборот хизматлари билан боғлаб (балки биринчи вазифа сифатида ҳокимликлар ва бошқармаларга матбуот котибларини тайинлашни таъминлаш бўйича берилган топшириқ сабабдир), "аутсайдерлар" - босма ОАВ билан у қадар қизиқишмаяпти. Янаям аниқроғи, аутсайдерлар қатнашган ўйинларда VAR тизимидан фойдаланилмаяпти ҳисоб. Шунинг учун бу ёқдаги "ўйин"ларда ким нима хоҳласа шуни қилиб ётибди.\nТўғри, ахборот майдонидаги "ўйин"лар миллионлар даражасига чиқишига ҳали анча қовун пишиғи бор. Ҳозирча "аутсайдер"ларнинг минг-икки минг "томошабин"и бўлса, "фаворит"ларни ҳам шу атрофдаги "мухлис" кузатиб боряпти, холос. Вилоят аҳолиси сонидан келиб чиқилса, бу жуда-жуда кам кўрсаткич. Бунча мухлис футболда одатда қуйи лигаларда бўлади. Мухлис кўпайишини, ахборот қамровимиз кенгайишини истаймизми, демак, чиройли "ўйин" кўрсатиш, "тактика"ни профессионал даражада тузишимиз керак, ҳар ҳолда "У замонлар ўтиб кетди, княз..." дейишларини кутиб туриш мантиқдан эмас. Шунда уни "фаворит", буни "аутсайдер" дейишга ҳожат қолмайди, "ўйин" қизиқарли тус олади, соғлом рақобат юзага келади. "Томошабинлар" учун муҳими шу.\nДемак, "футбол" давом этади...


Ҳаж ибодати уч турлидир:\nҚирон – луғатда жамлаш, қўшиш деган маънони англатади.\nИстилоҳда эса: Мийқотдан ҳаж ва умрани бирга адо этиш учун ният қилиб, эҳромга киришдир.\nМийқотда ҳаж ва умра учун баравар эҳром боғлаш бўлиб, ҳожи умра ва ҳаж амалларини бажариб бўлганидан кейин, қурбонлик кунлари шайтонга тош отиб, қурбонлик қилиб, соч олдиргандан кейин эҳромдан фориғ бўлади. Сўнг яна умра қилмоқчи бўлса, умра учун қайта эҳром боғлайди, яъни бу умра қиронга боғлиқ эмас.\nТаматтуъ – луғатда фойдаланиш, ҳузур қилиш деган маънони англатади.\nИстилоҳда эса: ҳаж қилмоқчи бўлган киши аввал умрани адо этиб, эҳромдан чиқиб, ҳаж вақтига қадар эҳром ман қилган нарсалардан фойдаланиш ва ҳаж вақти (Зулҳижжанинг саккизинчи куни) бўлганда ҳажни ният қилиб, эҳромга кириш тушунилади. Кўпчилик учун осон ва қулайлигини инобатга олиб, Ўзбекистон мусулмонлари идораси Уламолар Кенгаши томонидан юртимиз ҳожилари таматтуъ ҳажини адо этишлари тавсия қилинган.\nИфрод луғатда – ажратиш, яккалатиш маъносини англатади.\nИстилоҳда эса: фақат ҳажнинг ўзи учун ният қилиб, эҳромга кириш тушунилади.\nДругие материалы в этой категории: « Каъба ҳақида маълумот (фотоқўлланма)\tРасман: Ҳаж квотаси 7200 та бўлди! »


UzMobile март ойида GSM тармоғини ишга туширади - Zamin.uz\n22:30 / 19.02.2015\n2014 йил 12 февралда қабул қилинган Ўзбекистон Республикаси Президентининг ПҚ-2126 сонли «Мобил алоқа миллий оператори фаолиятини ташкил этиш чора-тадбирлари тўғрисидаги» Қарорига мувофиқ, 2015 йил март ойидан UzMobile’нинг GSM тармоғи Тошкент шаҳри ва Тошкент вилоятида фойдаланишга топширилади. Бу ҳақда компания вакиллари 19 февраль куни Тошкент шаҳрида бўлиб ўтган UzMobile филиалининг ривожланиш истиқболларига бағишланган матбуот анжуманида маълум қилди, деб хабар бермоқда Kun.uz.\nШунингдек, компания вакиллари 2016−2017 йилларда бутун Ўзбекистон ҳудуди бўйлаб 2G/3G ва 4G технологиялари жорий этилган UzMobile GSM тармоғини кенгайтириш кўзда тутилганини маълум қилишди.\nМаълум қилинишича, UzMobile’нинг CDMA тармоғи ҳозирда Ўзбекистон бўйлаб 500 мингга яқин абонентга хизмат кўрсатади. Бу жами абонентларнинг 2,3 фоизини ташкил этади. «Замин» янгиликларини «Вконтакти»да кузатиб боринг\nЯнгиликлар » Ўзбекистон » UzMobile март ойида GSM тармоғини ишга туширади


«Болға ва сандон»: Россия ва Хитойнинг яқинлашувидан японлар ташвишда » Ўзбекистон янгиликлари – Zamin.uz\n, 19 2021, 03:20\n08 мая, 17:53 2 557 Дунё\n«G7 мамлакатларидан фақат Япония бевосита Хитой ва Россия билан чегарадош. Даҳшатли қўшнилар «Кунчиқар юрт»ни болға ва сандон каби исканжага олган, Америка ва Ғарб эса йироқда».\n«Катта еттилик» мамлакатлари ташқи ишлар вазирлари учрашувининг сўнгги куни — 5 майда эълон қилинган якуний коммюникега япониялик ўқувчилар шундай муносабат билдиришди.\nG7 баёнотига кўра, айни вақтда дунё учун энг катта таҳдидлар бу — Хитой, СOVID-19 пандемияси ва Россия. Шунингдек, баёнотда Тайван ва Украинани қўллаб-қувватлаш ҳам айтилган, аммо у нималарда ифодаланиши ҳақидаги маълумот келтирилмаган.\nУшбу ҳужжат матнига Yahoo News Japan порталида билдирилган муносабатлардан японлар Москва ва Пекиннинг янада яқинлашувидан хавотирда эканликларини сезиш қийинмас.\nОсиё-Тинч океани минтақасида қуролли низо келиб чиққан тақдирда, бу баёнот Японияга қимматга тушиши мумкин, деб ҳисоблашмоқда японлар. Юқоридаги йўсиндаги баёнотлар Россия ва Хитойни янада яқинлашишга ундайди, холос.\nЯпон фуқаролари аниқ амалий ҳаракатларга ўтиш кераклигини, хусусан, Россияни Ғарбга «тортиш» ёинки қўшнилари билан муносабатлари ўта қўрқинчли тусга кириб бораётган Япониянинг ўзи икки томонлама муносабатларга киришиши лозимлигини сўрашмоқда.\nЭслатиб ўтамиз, икки йиллик танаффусдан сўнг, 3—5 май кунлари Лондонда «Катта еттилик» ташқи ишлар вазирларининг юзма-юз учрашувлари бўлиб ўтди. Айтилишича, вазирлар Россия масаласини бир ярим соат муҳокама қилишган.\nЯкунда барча қатнашчилар Россия томонини Украина билан чегарадаги ва Қримдаги тангликни бартараф этиш бўйича чоралар кўришга чақиришган, ўз навбатида, РФ билан барқарор ва узоқни кўзланган икки томонлама муносабатлар ўрнатилишини ёқлашган. Ўша йиғилишда Япония ТИВ раҳбари Тосимицу Мотэги «Катта еттилик»га Россия билан ҳамкорлик бўйича ягона ёндашув ишлаб чиқиш таклифини киритганди.\nРоссия разведка хизмати раҳбари коронавирус сунъий яратилгани ҳақидаги тахминга муносабат билдирди 07 ноя, 18:30\nМарказий Осиё мамлакатлари ва Россия ташқи ишлар вазирлари ўринбосарлари мажлиси ўтказилади 20 мая, 13:35\nАмерикалик генерал Хитойни АҚШ учун асосий таҳдид деб атади 27 сен, 18:13\nЛавров КХДР бўйича баёнот билан чиқди 08 авг, 11:00\nПорошенко: Россия Украинани «ўз империя»сига қўшиб олмоқчи 25 авг, 15:54\nРасмий Анқара Ғарб Туркияни "бой бериши" сабабига ойдинлик киритди 10 авг, 16:57


Янги мантиқий саволлар, қизиқарли, кулгили жумбоқлар тўплами\nЯнги мантиқий саволлар, қизиқарли, кулгили жумбоқлар\nАзиз дўстларим учун яна янги жуда ҳам қизиқарли ва мантиқий саволлар тўплами тайёр бўлди.\nМантиқий саволлар катталар ва болалар учун ҳам ҳар доим қизиқ бўлиб келган. Ушбу тўпламда мантиқий саволлар билан бир қаторда қизиқарли ва кулгили саволлар, чуқур ўйга толдирувчи бошқотирмалар, математик масалалар ва ноодатий жумбоқлар ўрин олган. Баъзи саволларнинг жавоблари лабингизга табассум улашса, баъзилари сизни мушоҳадага чорлайди. Ҳар галгидек саволларнинг жавобини яширин ҳолда бермоқдаман.\nСаволларнинг жавобини кўришдан олдин ўзингизнинг мантиқий қобилиятингизни синаб кўришингизни ва жавобга солиштиришингизни маслаҳат бераман.\nЯнги мантиқий саволлар жавоблари билан\n1. Чир-чир қушлар,чирмашиқ қушлар\nЎзининг жони йўқ, одам келса тишлар.\nСавол: Топишмоқни жавобини топинг?\n2. Ҳисоблаб кўринг, бирдан юзгача бўлган сонлар кетма-кет ёзилган. Бу ёзувда а) нол; б) уч рақами неча марта учрайди?\nа) 9; б)20.\n3. Мантиқий: Қудуққа тушган қуш қандай чиқади?\n4. Математик савол: Акбар саккизга тўлганида отаси 31 ёшда эди. Энди эса отаси Акбардан икки баравар катта. Хўш, Акбар неча ёшга кирди?\nАкбар 23 ёшда, отаси 46 ёшда;\n5. Ақлни чархлайдиган савол: Ҳакимлар айтишларича, у чарчоғи йўқ ибодат, безакциз зийнат, давлациз ҳайбат, деворсиз қўрғондир, у олим учун зийнат, жоҳил учун пардадир. Ҳакимлар нимани назарда тутганлар?\n6. Икки хонали соннинг рақамлари йиғиндиси энг кичик икки хонали сонга тенг.\nЎнлар хонасидаги рақам бирлар хонасидаги рақамдан тўрт марта кичик. Бу\n7. Қизиқ савол: Скавароткага иккитадан прашка сиғади. Битта прашкани бир томонини пишириш учун 1 минут вақт кетади. 3 та прашкани пишириш учун энг ками билан неча минут вақт сарфлаш мумкин?\n(Изоҳ: аввал 2 прашкани бир томони пиширилади, кейин битта прашка олиб қўйилиб 3- прашка билан иккинчи томони пиширилади. 3- минутда бир томони пишмай қолган прашкалар пиширилади.)\n8. Отда кетаётган Кенжа ботирга даштда бўрилар галаси ҳужум қилди. Кенжа ботир\nиккита бўри ёнидан ўтаётганда, бу бўрилар унга ташландилар. Кенжа ботир\nбўриларга чап берди, бўрилар эса бир-бири билан тўқнашиб, ярадор бўлишди.\nШу чап бериш усулини қўллаб, Кенжа ботир барча бўриларни ярадор қилди.\nГалада 23 та бўри бўлган бўлиши мумкинми?\n9. Бошланғич синф ўқувчилари учун: 2 литр сутни қандай қилиб бир литр банкага жойлаш мумкин?\n10. Бу балиқнинг болға, тулки, арратумшуқ, зебрасимон, йўлбарссимон каби турлари бор. Бу қайси балиқ?\n11. Математик масала: Доира шаклидаги стол атрофида 6 та стул бор. Али, Вали ва Ғулом бу стулларга ўттиришганда уларнинг қаршисидаги стуллар бўш қолди. Ҳар бир минутдан кейин болаларда биттаси ўрнидан туриб қаршисидаги стулга бориб ўтиради. 15 минутдан кейин болалар олдинги жойларида ўтирган бўлиши мумкин-ми?\nЙўқ. Болаларнинг жойлашиш тартиби 15 (тоқ сон) марта ŏзгаради.\n12. Топқирлар учун: 88888888 ёзувда рақамлар орасига (+) ишорасини қўйиб, 1000 сонини ҳосил\n13. Чалғитувчи савол: Нимани боғлаш мумкин-у, аммо ечиб бўлмайди?\n14. Японияда уруш вақтида ўз қўшинларига каптарлар ёрдамида хабар етказилаётганда бир муаммо пайдо бўлади. Яъни хабарни олиб кетаётган каптарни душман мерганлари уриб туширар ёки уларга йиртқич қушлар хужум қилар эди ва хабар керакли жойга етиб бормас эди. Шунда уддабурон японлар бу муаммонинг хам ечимини топишди ва хабарлар илгаригидек, керакли жойига хеч бир шикастсиз етиб бора бошлади. Улар каптарлар билан боғлиқ қандай янгиликни ўйлаб топишган?\nУлар хатто тунда хам худди кундузгидек бемалол уча оладиган янги каптар зотини етиштиришди, натижада душман уни кўра олмайди, йиртқич қушлар эса уларга хужум қила олмайди.\n15. Ёш болалар учун савол: Сув остида гугртни қандай ёқиш мумкин?\nСувни стаканга солиб, гугуртни унинг остидан ёқиш мумкин.\n16. Мантиқий: Қуёш қайси давлатдан чиқади ?\nҚуёш чиқмайди ер айланади\n17. Конгода аҳоли унинг 500 тасидан, Индонезияда 250 тасидан, Суданда эса 117 тасидан фойдаланишади. У нима?\n18. Бола ўрмонда адашиб қолди. Ўрмондан чиқиб кетиш учун трубада оқаётган сув йўналишуни билиши керак. Сув оқаётган томонда уйи. Бола қандай қилиб труба ичидаги сув йўналишини билиб олиши мумкин?\nОлов ёқиб, исиган сув оқим бўйлаб трубани ҳам иситиб боради.\n19. Инсон ўзи яшедиган жойда 90 км узоқлашса нима бўлади?\n20. Икки қурол бор, бири қора ва бири оқ. Қора қурол доим биринчи бўлиб жанга киради, оқ қурол эса унинг меҳнатини йўққа чиқаради. Агар қора қуролдан эҳтиётлик билан фойдаланилмаса оқ жангчидан фойдаланиш мумкин. Савол: бу икки қуролнинг номини топинг.\nҚалам ва ўчирғич\n21. Қайси кемани капитан эмас командир бошқаради?\nКосмик кемани капитан эмас командир бошқаради.\n22. Дунёдаги энг ебтўймас мавжудот у экан. Чунки, у 2 соат ичида 40 та пашша ва чивинлврни еб битирар экан. У қайси мавжудот?\n23. Ривоят қилишларича, бир рассом дунёдаги энг гўзал нарсани сиймосини яратмоқчи бўлибди. Аммо, боши қотибди. Нима дунёдаги энг гўзал нарса бўлиши мумкин? Бу саволни йўлида учраган бир қарияга, ёш аёлга, аскар йигитга бериб кўрибди. Қария-меҳр, аёл-вафо, аскар-тинчлик деб жавоб берибди.”Хўш-деб ўйлабди рассом-дунёдаги энг гўзал нарса меҳр, вафо, тинчлик бўлса, ниманинг суратини чизишим керак?” шу хаёл билан уйига қайтибди ва бирдан саволига жавоб топибди. Рассом шу ондаёқ энг чиройли нарсанинг суратини чиза бошлабди.\nСавол: Рассом ниманинг суратини чизган?\nРассом эшикдан ичкарига кириши билан оиласидаги меҳрли кўзларни, вафоли жилмайишларни ва уйидаги тинчликни кўриб, ўз оиласининг суратини чизибди. Уни “Дунёдаги энг гўзал манзара” деб номлабди.\n24. 3 дона тухум 5 дақиқада қайнаб пишса 2 дона тухум қанча вақтда пишади?\nикки дона тухум ҳам 5 дақиқада пишади.\n25. Буюк ипак йўли савдогарлари асосан узоқ муддатга ярайдиган, сифатини йўқотмайдиган ва албатта йўлда айнимайдиган товарларбилан савдо қилишган. Вақт ўтиб шу нарса маълум бўладики улар айнимас деб билган бир маҳсулот йўл-йўлакай ўз сифатини йўқотиб борган. Савдогарлар буни олдини олиш мақсадида ўша маҳсулотни махсус қалин бўз қопларга солишиб пахта тойлари орасида олиб кетишган. Савол: гап қайси маҳсулот ҳақида кетмоқда?\n26. Бу давлатнинг номи арабча сўздан олинган бўлиб «сув ўртасидаги қуруқлик,орол» деган маъноларни билдиради. Бу давлатнинг номи нима?\n27. Мантиқий савол: Қайси йўлдан ҳеч кимюрмайди, машиналар қатнамайди?\n28. Ёрдам беринг устозлар!\nСув бўйида олти ҳайвон Бўри сони қуёнлардан\nУчта бўри, учта қуён. Асло ортиб кетмасин!\nДарёдан ўтиш сирин Акс ҳолда еб қўйишар\nБилолмасдан улар ҳайрон Қуёнларнинг барчасин\nДарёда битта қайиқ Ёрдам беринг устозлар,\nКўтара олар иккитасин. Масалани ечишга\nҚайиқни бошқаришни Вақт ғанимат улар шошар\nҲайвонлар ўзи эпласин. Ўрмонларга кетишга.\nСавол: 2 та ҳайвонни кўтара оладиган қайиқдан 3 та бўри ва 3 та қуён қандай ўтади. (Бўри сони қуёндан ортиб кетса қуёнларни еб қўйишади.)\nЖавоб: аввал 2 та бўри ўтади, битта бўри қайтади ва 3- бўрини ҳам олиб ўтади, битта бўри қайиқни қайтаради ва бу сафар 2 та қуён кетади. кейин 1 та қуён ва 1 та бўри қайтади , энди 2 та қуён ўтади, охирида 1 та бўри (ёки 1 та қуён охирги бўрини олиб ўтса бўлаверади ) бўриларни ни олиб ўтади.\n29. Бикфорд шнури текис ёнмайди ва аниқ 1 минутда ёниб тугайди. Шундай иккита шнур ёрдамида 45 секунд вақтни ўлчаш мумкинми?\nҲа. Биринчи шнурни иккала учини ва иккинчи шнурни битта учини бир вақтда ёндирамиз. Биринчи шнур ёниб тугагандан кейин, иккинчи шнурнинг иккинчи учини ҳам ёндирамиз. Бу шнур ёниб тугаганда 45 секунд ŏтган бўлади.\n30. Номини айтишингиз билан у йўқолади. У нима?\nСукунат. Шундай деб айтишингиз билан у йўқолади.\n31. Синфда 36 та ўқувчига жой бор. 37- ўқувчига устоз ўзининг жойига ўтиришига рухсат берди. География дарси эди. Ўқувчиларга қуйидагича топшириқ берилди. Барча ўқувчилар дафтарлари варақларини юқори қисмига шимолни белгилаб, мактаб планини чизиб ховлидаги деразадан кўриниб турган дуб дарахтини жойлаштиришни айтди. Барча ўқувчилар 2 баҳо ва фақат устоз ўрнида ўтирган ўқувчи 5 баҳо олди.\nСавол; Нима учун, устозни столида тўғри жавоб бўлганмиди?.\nУ ўқувчи шимолга қараб ўтирган, қолган ўқувчилар эса жанубга.\n(Устозни топшириғини амалда топшириқ қилиб бериш ҳам мумкин. Энг қиззиғи энг паст ўзлаштирувчи ўқувчини тўғри йўналтириб ўтказиб қўйинг).\n32. Уч хонали сон 4 рақами билан бошланади. Агар бу рақамни сонинг\n3 охирига ўтказсак, берилган соннинг 3/4 қисмига тенг бўлган сон ҳосил\nбўлади. Берилган сонни топинг.\n33. Икки боғламда 30 та дафтар бор. Агар биринчи боғламдан иккинчисига 2 та дафтар олиб қўшилса, биринчи боғламда иккинчи боғламдагидан икки марта кўп дафтар қолади. Биринчи боғламда нечта дафтар бўлган?\n34. Бир нарса бор 35 соатда тайёр бўлади буни кўпчилик себ истемол қилади у нима?\n35. Зилола билан Ҳилола қуйидагича ўйин ўйнашаяпти: Зилола юқорига танга отади, Ҳилола эса танганинг қайси томони билан эрга тушушини олдиндан айтиши керак. Агар танга Ҳилола айтган томони тушса, Зилола унга бу нечанчи танга отиш бўлса, шунча конфет беради, агарда Ҳилола тангани қайси томони билан тушушини топа олмаган бўлса, у Зилолага шунча конфет беради. а) Танга 11 марта отилганидан кейин Зилоланинг конфетлари сони олдингидек бўлиши мумкин-ми? б)30 марта отилганидан кейин-чи?\nа) Йўққ; б) Ҳа.\n36. Хитой ҳарбий академясига қандай йигитларни ўқишга олишмайди?\nУйқисида хуррак отадиганларни\n37. Мантиқан ўйланг, ниманинг қаноти бор суза олмайди,кўзлари бор юмилмайди,оёқлари бўлмаса ҳам уни қувиб ета олмайсиз?\n38. Сарвар 5 та натурал сон ўйлади ва уларни квадратга оширди. Анвар бу квадратлар\nорасида айирмаси 9 га бўлинадиган иккита сон бор деди. У ҳақми?\nҲа, чунки соннинг квадратини 9 га бŏлганда қолдиқда фақат 0, 1, 4, ёки 7 қолиши мумкин.\n39. Қизиқарли савол: Бўри ўлган қўйни қандай ейди?\n40. 1502 йилнинг ёзида Флорентсия аҳолиси кўчаларда кўпинча ташқи қиёфаси ғалати бир кишини учратишарди. Унинг оқ оралаган узун сочлари бош кийими тагидан елкасига ёйилаган, соқоли юзини қоплаб, кўксига тушган эди. Қуюқ қошлари остидан синчков кўзлари термулиб турарди. Баланд йирик гавдасига кенг кийим ярашарди. Бу инсон ким эди?\n41. Математик мантиқий савол: Зилола 96 варақли дафтар сотиб олди ва унинг хамма бетларини 1 дан 192 гача бўлган сонлар билан номерлаб чиқди. Хилола бу дафтарнинг қандайдир кетма_кет келган 50 бетини йиртиб олди ва бетларга ёзилган 50 та соннинг йиғиндисини ҳисоблади. Ҳилола йиғиндида 2008 ҳосил қила олмаслигини исботланг\nКетма-кет келган 50 та натурал соннинг йиғиндиси 2008 бŏла олмайди.\n42. Бу ҳарф деярли дунёнинг барча алфавитларида 1 хил ёзилиши билан рекорд ўрнатган. бу қайси харф?\n43. Тижортда рақобатга қарши учта қудратли қурол бор: 1. Сифат. 2. Нарх. 3-нима?\n44. Ўзим ўта тортинчоқман. Доим бир чеккада тураман. Менинг тўртта шўх ва тўполончи акаларим бор. Улар мени жуда эҳтиёт қилишади. Лекин улар бошқалар билан ёқалашиб қолишса мен ҳам қараб турмайман. Ҳаммамиз бир бўлиб унинг ёқасидан оламиз. Акаларимдан кўра мен кўпроқ сулҳпарварман. Дарров мени элчи қилиб сайлашади. Тинчликка нима етсин. Савол: бу монологнинг муаллифини топинг.\n45. Математикани яхши кўрадиганлар учун: Рақамлари ўрнини алмаштирганда 4,5 марта ортадиган икки хонали сонни топинг.\n46. Ўзбекистонда шундай бир дарахт бор эрта баҳорда ғарқ гуллайди аммо мева бермайди.Шунинг учун ҳам фарғоналиклар уни вадабоз деб ҳам аташади.\nСавол:Бу таъриф қайси дарахтга берилган?\n47. Оддий савол: Ўрта бўйли эркак қаҳвахонага кирди ва нон, қаҳва,салат ва таом буюртирди. Офицант савол берди\n-сиз ўт ўчирувчимисиз?\nОфицант бу келишган эркакни ўт ўчирувчи эканлигини қаердан билди?\n48. Мантиқий: Сарой ва кулба ёнаяпти. Милиция ходимлари биринчи қайси бирини ўчиради?\nМенимча тўғри топгандингиз, милиция ходимлари ўт ўчирмайди.\n49. Бу таом номи туркчада «товада пишириладиган овқат» деган маънони билдиради. Бу грузин халқининг миллий таомидир. Уни ҳаммамиз севиб истеъмол қиламиз. Бу таом қандай аталади?\n50. 9 та шестерна (тишли доиралар) қуйидагича жойлаштирилган: биринчи шестерна\nиккинчиси билан, иккинчиси учинчиси билан, … , саккизинчиси тўққизинчиси\nбилан, тўққизинчиси эса биринчиси билан туташтирилган. Собир биринчи шестернани\nсоат милининг ҳаракати йўналишида айлантирди. Қандай ҳодиса рўй беради? Нима\nСобир шестернани айлантира олмайди. Чунки ёнма-ён жойлашган шестерналар ҳаракатларининг йŏналишлари қарама-қарши бŏлади.\n51. Пашша , чивин ,ари илон ва шунга ўхшаган мавжудодлар қишда қандай кун кўришади? ?\nБундай мавжудодлар совуқ қон бўлганликлари учун совуқда музлайдилар . Кунлар исиши билан яна харакатга келиб кетишади\n52. Эчки олти ёшдан кейин нима бўлади?\nЕтти ёшга киради\n53. Ушбу фин топишмоғи анча мазмунли ва мантиқли.Яхшилаб тинглаб чуқур ўйланинг\nДенгиз бўйидаги бир тўнка устига\nЎтириб у зўр хониш қилмоқда\nМендан ҳамма баб-баровар қўрқади\nҚўрқмаса ҳам яқинлашсам хавотирга тушади\nМенинг ўткир нигоҳимдан қария ҳам\nГўдаклар ҳам ҳатто қочиб қутилмас\nФақат денгиздаги балиқларгаҚўлим етмас тишим ўтмас\nСавол: Денгизга қараб хаёл сурган шумтакани топинг?\nДенгизга қараб хаёл сурган шумтака сизу бизнин гжиғимизга тегадиган пашша.\n54. 30 диаметрли пицанинг нархи 30 $. 40 диаметрли пицанинг нархи 40$, қайси писсани сотиб олиш фойдали.\nC=2 c=2 =450 c=2 =800\n30:450= 0,0(6) 40:800=0,05 0,0(6)>0,05\nБундан келиб чиқадики, харидорга 40 диаметрли пицани оган фойдали, сотувчига 30 диаметрли пицани сотиш фойдалидир.\n55. Машҳур француз адибларидан бирининг Эйфел минорасини кўришга кўзи йўқ эди. Аммо у ҳар куни Эйфелнинг биринчи қаватида тушлик қиларди. Бу ҳолатни қандай қилиб изоҳлаш мнумкин?\nПарижда фақат Эйфелнинг 1- қаватидагина бу улкан минорани кўрмаслик мумкин.\n56. Бирдан юзгача бўлган сонлар орасида кўпи билан нечта соннинг рақамлари йиғиндиси бир хил?\n57. Математик савол: Шахмат тахтасининг а1 катагида турган от ҳар бир катакка бир мартадан юриб, охирида ҳ8 катагига келиши мумкинми?\nМумкин эмас. Чунки бу от тоқ юришлардан кейин оқ рангли катакда, жуфт юришлардан кейин эса қора рангли катакда болади. А1 (қора) катакдан ҳ8 (қора) катакка ( масала) шартида айтилгандек қоида билан бориш учун 63 та юриш бажариш керак.\n58. Қизил ва қора автомобиллар биргаликда 190 $. Қизили қорасидан 100$ қимматроқ. Қора автомашинанинг нархини топинг.\nҚизил ва қора автомобиллар биргаликда 190 $. Қизили қорасидан 100$ қимматроқ. Қора автомашинанинг нархини топинг.\nЕчиш: х+х+100=190 2х=190-100 2х=900 х= 45 Жавоб: 45 $\n59. Ақлли ўқувчилар учун савол: Кўчада кетаётиб яшил одамни кўрсак нима қиламиз?\nЯшил одам — йўл белгиси, йўлни кесиб ўтамиз.\n60. Бодрираллар айтган: «У турмани маҳбуслар билан тўлдириб турувчи хизматкордир». У нима?\n61. Эътибор беринг, одам қандай қилиб 8 кун ухламаслиги мумкин?\n8 кун ихламаган одам 8 тун ухлайди.\n62. Паллали тарозининг паллаларига битта 7 граммлик, бир нечта 6 граммлик ва бир нечта 8 граммлик тошларни жойлаштириб, тарозини мувозанат ҳолатга келтириш мумкин-ми?\nЙўқ. Битта паладаги тошлар оғирлиги тоқ, иккинчи палладаги тошлар оғирлиги эса жуфт сон билан ифодаланади.\n63. Мантиқий ўйлаб топинг, қандай олов кечаю кундуз ёниб турса ҳам хонанаи иситмайди?\n64. Бир машҳур шифокор ҳузурига бир аёл келиб менга озишнинг йўлларини ўргатинг дебди. Шифокор аёлга менга қаранг, бошингизни ўнгга қаратинг, чапга қаратинг, мана шу ҳаракатни тез-тез қилиб туринг дебди. Савол: аёл бу ҳаракатни қачон қилай деб сўраганда шифокор нима деб жавоб берган?\nОвқат ейсизми деб сўрашган вақтда\n65. Ўткир Ҳошимовнинг «Дафтар ҳошиясидаги битиклар» ида шундай ёзилган: «Иккита энг ҳолис ҳакам синовидан ўтган асар ҳақиқий асардир. Биринчиси табиийки, китобхон. Иккинчиси нима?\n66. Нуриддин доим фудбол бошланишидан олдин аниқ ҳисобни айта олади. Шунақа ҳам бўлиши мумкинми?\nФутбол бошланишидан олдин ҳисоб 0:0 бўлганлиги учун Нуриддин шу ҳисобни айтарди.\n8 туп олма дарахти бир қаторда жойлашган. Ёнма-ён жойлашган дарахтлардаги\nмевалар сони 1 тага фарқ қилади. Барча туплардаги олма мевалари сони 2007 та\nМумкин эмас. Тоқ сондаги меваси бор дарахтлар сони 4 та.\n68. Икки қўшни битта гаражга машиналарини қўйишади. Гаражни қулфлаш учун хар бирида алохида қулф ва алохида калитлари мавжуд, Иккиси икки маҳалда гаражни очишади. Улар бир-биридан айро қандай очиб -ёпиб юрган.\nиккита осма қулфни бир=бирига занжир сифатида фойдаланишган.\n69. Жаҳонгир верталётга чиқди. Олдида от, отнинг орқасида машина Жаҳонгир қаерда?\nБолалар майдонидаги каруселда.\n70. Бу сон аёллар учун 803 эркаклар учун 1401 болалар учун 106 ўлганлар учун нечи?\n905 яни 9.05 , 9 май\n71. Мантиқий: Ёмғирда қўлида соябони бўлмаса ҳам, бош кийими бўлмаса ҳам кимнинг сочлари хўл бўлмайди?\n72. Индонезиянинг Бали оролида яшовчи ҳар бир инсон умрида уч маротаба ибодатхонага замбилда келтирилади: биринчи марта-йигит ёки қиз балоғатга етганида, иккинчи марта-никоҳ тўйида. Учинчи марта қачон?\nБиринчи ўғил кўрганда.\n73. У қозоқларда «курес», грузинларда «чидаоба», арманларда «кох», озарбайжонларда «гюлеш» деб аталади. У ўзбекларда қандай номланади?\n74. Улар алдаган кишиларни ёқтиришмайди. Аммо ўзлари ҳам нуқул алдайдилар. Алдаш уларнинг касбининг моҳияти, алдашгани сайин одамларнинг ишончини қозонадилар. Савол: алдоқчилар деб ким назарда тутилмоқда?\n75. У мустаҳкамлик жиҳатдан пўлат симга ўхшайди уни узиш қийин бўлиб бир квадтат миллиметирни узиш учун 50 кг куч керак бўлади ,у нима?\n76. Сизга оролда яшайдиган Али ва Вали дуч келишди. Али деди: “бизлар рицармиз”.\nВали деди “Менинг ёнимда турган одам ёлғончи бўлади”. Улар кимлар?\nАли рицар эмас, акс ҳолда Вали ёлғончи бŏлар эди. Бу эса Алининг\nрицарлигига зид. Вали рицар.\n77. Қайси сўзни доимо “Нотоғри” ёзамиз?\n“ Нотоғри ” сўзини.\n78. Инсон терисини энг қалинн ва энг юпқа жойи қаерда?\nКўзни тепа қисми қовоқ ва товон\n79. Санкт Петербургдаги Ёзги боғда бир ҳайкал бор. Унинг атрофида ҳар доим болалар гавжум. Ўриндиқда ўтирган қария чуқур ўйга толган, унинг пойида ҳайвонларнинг бронза ҳайкалчалари. Бу одам ким?\nИван Андреевич Крилов ва унинг масаллари қаҳрамонлари.\n80. Тепадан пастга нима ўсади?\n81. Мантиқан ўйлаб жавоб беринг, Азизанинг никоҳ узуги қаҳвали финжонга тушиб кетди, лекин ҳўл болълмади. Қандай қилиб?\nҲали қайноқ сув қуйилмаган эди.\n82. Қирол ой давомида ҳар куни ширинлик сифатида пирожнийнинг икки турини\nбуюрди. Агар қайсидир икки кунда ширинликлар бир хил бўлиб қолса, ошпазнинг\nбоши кетади. Ошпаз боши кетмаслиги учун пирожнийнинг неча хилини\nпиширишни билиши керак?\n83. Улуғ мутафаккир Мир Алишер Навоий бу сўзнинг ҳар бир ҳарфига бир маъно берганлар. Бу сўзда иттифоқлик, саодат, латофат, оқибат ва муҳаббат мужассамлашгандир. Бу қайси сўз?\n84. Бир даврали футбол мусобақасида “ПАХТАКОР” бошқа ҳамма жамоалардан кўп гўл ўтказиб юборди ва кўп гўл киритди. У оҳирги ўринни олиши мумкинми?\n85. Санкт-Петербургда янги техника магазине очилди. Унинг номи Титаник эди. Тез орада унга рақобатчи магазине пайдо бўлди. Мантиқан ўйлаб рақобатчи магазиннинг номини топинг.\n86. Юмиқ кўзлар билан нима кўриш мумкин?\n87. Иккита ҳарфли уcта ҳайвон бор улар қайсилар?\nИт , от , ке. КE бу мушиксимонлар оиласига мансуб бўлиб саванна ўрмонларида яшайди\n88. Жўжани боласи нима дейилади ?\nЖўжани боласи йўқ\n89. Катталар учун савол: Бу сўз араб тилидан олинган бўлиб «тирикчилик, умр кечириш, яшаш» деган маъноларни билдиради. Лекин ҳозирги кунда бу нарса яшаш ва умр кечириш учун унчалик ҳам етмаслиги мумкинлигини кўриш мумкин. Бу қандай сўз?\n90. Ибтидоий давирларда ит билан бўрини кўриш қобиляти бирхил бўлга .Итни одамлар боқиша бошлагандан кейин кўриш қобиляти пасайган бунга сабаб нима?\n91. Сой жуда тезлик билан шовуллаб оқяпти. Тепасидаги дарахтда хўроз ўтирибди. Хўроз тухум туғса тошга тегиб синадими ёки оқиб кетадими?\nХўроз тухум туғмайди.\n92. Югурганда инсонни қайси аъзоси терламайди?\n93. Бу овозни эшитган қоплон ириллашдан, сиртлон увиллашдан тўхтайди, маймунлар аюҳаннос солиб дарахтларнинг энг баланд шоҳларига чиқиб кетади, кийиклар, оҳулар яшин тезлигида кўздан ғойиб бўлади, подада маъраётган қўй, эчкиларнинг овози ўчади, туялар арқонини узиб қочади, отлар олдиниг икки оёғини тик кўтариб, оғир ҳансираб, кишнай бошлайди ва зўр бериб орқасига тисарилади, итлар думини қисиб эгасининг пинжига киради. Бу овозни эшитганда ҳатто одам ҳам безгак тутгандек қалтираб, бекиниш учун жой ахтаради. Бу қандай овоз?\n94. Ёш математиклар учун: Икки хонали соннинг рақамлар йиғиндиси энг катта бир хонали сонга тенг. Ўнлар хонасидаги рақам эса, бу йиғиндидан 2 га кам. Шу сонни топинг.\n95. Икки бутун сонни қўшишда ўқувчи иккинчи қўшилувчининг охирига ортиқча нол қўйиб юборди. Натижада 2411 сонининг ўрнига 6641 сони ҳосил қилди. Иккинчи қўшилувчини топинг.\n96. Алишер Навоий Амур Темурга қайси тилда хат ёзган?\nУлар бошқа асрларда яшаган\n97. Бир ўсимлик бор у эрдан ўсиб чиқиб томиридан ўзи вос кечади кейин яна яшайверади . Савол бу қайси ўсимлик\nзарпечак ёки чирмовуқ\n98. Дунёда зилзила бўлиш хавфини ҳамма нарсадан олдиндан сезизш қобилятига эга бўлган жонзод?\nДунёда зилзила бўлиш хавфини ҳамма нарсадан олдиндан сезизш қобилятига эга бўлган жонзод?\n99. Тимсохлар сув остига чуқурроқа шўнғиши учун нима қилишган?\n100. Улар бамисоли «тирик консервалар». Уларни кемаларга тўлдириб олиб кетилаверганлигининг боиси ҳам шундадир. У нима?\nРасмли мантиқий саволлар жавоби билан


Боту (Маҳмуд Ҳодийев) (1904-1938)\nHome icon Бош саҳифа»Кутубхона»Антология»Боту (Маҳмуд Ҳодийев) (1904-1938)\nБоту янги замон ўзбек адабиётини бошлаб берганлардан бири, истеъдодли шоир ва жамоат арбоби эди. У 1904 йил 16 майда Тошкентнинг Шайховандтоҳур даҳасининг Қатортерак маҳалласида туғилди.\nБошланғич таълимни эски усулдаги мактабларда олган бўлса ҳам, олий таълимни Москвадаги Покровский номидаги институтнинг рабфакида (1921) олди. Сўнгра Москва Давлат дорилфунунининг иқтисод факултетида ўқишни давом эттирди (1921—1927). Самарқанд Педакадёмиясига қайтгач, адабий ва илмий иш билан машғул бўлди. 20-йилларнинг ўрталаридан бошлаб, партия, давлат ишларида фаоллик кўрсата бошлади. Самарқандда нашр этилган «Аланга» ойномасида ва «Фарғона» рўзномасида муҳаррирлик қилди.\nШу даврдан бошлаб, унинг шеър ва ҳикоялари, публитсистик асарлари ва очерклари — «Билим ўчоғи», «Инқилоб», «Тонг», «Аланга», «Маориф ва ўқитувчи» сингари ойномаларда чоп этилади. Унинг «Ҳайит ҳаром бўлди» (1929), «Турсун» (1930) каби ҳикояларида эскилик билан янгилик ўртасида кураш, зиддият ўз ифодасини топди. Айниқса, «Ҳайит ҳаром бўлди» ҳикоясида эски дунё тарафдорларининг инқирози ҳажвий йўсинда фош этилади. Унинг «Октябрдан сўнг ўзбек адабиёти...», «Умид учқунлари», «Тўлқин товушлари» каби мақолаларида эса тил, имло, адабиёт тақдири ҳақидаги ўз қарашларини баён этади. Шунингдек, унинг «Умид учқунлари», «Тўлқинларим» (1930) каби шеърий тўпламлари нашр этилади. Улардаги «Ўзбек қизига» (1920), «Куз кунида», «Парчалар», «Сўрма», «Ҳижрон тўлқинлари», «Умид учқунлари» (1925) каби шеърлари самимий ва ҳаяжонли туйғулар ифодаси эди. Айниқса, унинг табиат гўзалликлари, сеҳрли, кароматини очувча «Кўклам», «Олой қизи», «Каспий денгизига» каби шеърлари китобхонни ўзига мафтун этарди. Шоирнинг «Биринчи хат» поемаси ҳам машҳур бўлган. Энг муҳими, унинг шеърларида порлоқ, озод келажак учун кураш бош мотив деса бўлади. Шу жиҳатдан, унинг «Қўзголиш», «Исён», «Бизнинг товуш», «У кун», «Ёш юрак тўлқинлари» каби ўнлаб шеърларида ҳаёт, кураш, келажак тушунчаси бош мавзудир. Шунинг учун хам шоир ўз юрти, эли осмонини мусаффо кўришни хоҳлайди:\nҲа, шоир орзу қилган янги олам кўксидаги озодлик қуёши, истиқлол қуёши нур соча бошлади. Бу нур барқарор бўлсин, деймиз.\nБоту жамоат арбоби ва таржимон сифатида ҳам элга танилган эди. Хусусан, республикамизда мактаб-маориф ва олий таълимни, фан ва маданиятни ривожлантиришда жонбозлик кўрсатгани маълум. Бироқ, Боту ўз даври сиёсатига муте ҳолда баъзи хато ва зиддиятли йўлда ҳа бўлган. Хусусан, Фитрат ва Чўлпонларга («Менинг кечам»ига «Менинг кундузим» билан жавоб қилган) қарши мафкуравий курашларда ҳам иштирок этди. Шунга қарамай, у адабиётимиз тарихида ўзига хос овозли шоир, сифатида ўрин эгаллайди.\nУнинг бир ўгли — Эркли Маҳмудович Ҳодиев жарроҳ, тиббиёт фанлари доктори, профессор бўлса, қизи — Наима Маҳмудовна Маҳмудова тиббиёт фанлари доктори, профессор, йирик жамоат арбоби (Республика касаба уюшмаси раиси бўлган) ҳамдир. Боту вафоти ҳақида хилма-хил қарашлар мавжуд. Уларнинг бирида Боту 1940 йилда хасталикдан вафот этди дейилса, бошқасида 1938 йил 8 майда Москвада халқ душмани сифатида отиб юборилган дейилади.


Хориж қамоғидаги ўзбекистонликнинг паспорт муаммосини ким ҳал қилади?\nЧет эл қамоқхонасида жазо ўтаётган Ўзбекистон фуқаросининг паспорти эски бўлсаю, унинг қамоқ муддати 2018 йилнинг 1 июлидан сўнг тугаса, у ватанига қайтиши учун нима қилиши керак? OzodJavobнинг навбатдаги сонида ушбу савол жавобини топишга ҳаракат қиламиз.\nЎзбекистонда 2011 йилдан бошланган биометрик паспортларга ўтиш жараёни 2015 йил декабрида ниҳоясига етиши билдирилганди.\nБироқ бу муддатда паспортларини алмаштиришга улгурмаганлар сони кўплиги боис, эски ҳужжатларнинг амал қилиш муддати 2018 йил 1 июлгача узайтирилган.\nЛекин эски паспортлар жорий йил 1 январидан бошлаб хорижда мутлақо яроқсиз ҳисобланади. Фақат чет элда юрган ўзбекистонликлар қўлидаги эски паспортларнинг амал қилиш муддати ўтмаган бўлса, у эски паспорти билан ватанга қайтиб келишларига рухсат этилган.\nБироқ хорижда жазо ўтаётган Ўзбекистон фуқаросининг қамоқ муддати 2018 йилнинг 1 июлидан кейин тугаса ва унинг қўлида нобиометрик паспорт бўлса, у уйига қандай қайтиши мумкин?\nРоссия шимолидаги Архангельск вилояти қамоқхонасида ўтирган 32 ёшли ўзбекистонлик маҳбус Собит Қадамовни ҳам худди шу савол қийнаяпти.\nТўрт йил аввал ўғирликда айбланиб, етти йилга қамалган Сирдарё вилоятининг Сайҳунобод туманидан бўлган Собит Қадамов қамоқ муддати 2018 йил охирида тугаши, унгача эски паспортининг амал қилиш муддати ҳам ўтиб кетиши ва Ўзбекистонга қандай қайтишни ўйлаб боши қотаётганини гапирди:\n- Уч йилу 4 ойдан бери қамоқхонада ўтирибман. Муддатим 2018 йилнинг ноябригача. Ўзбекистон фуқаросиман. Паспортим Ўзбекистоннинг эски паспорти,- дейди Озодлик билан суҳбатда Қадамов.\nУнинг айтишича, у ўтирган қамоқхонада элликдан ортиқ Ўзбекистон фуқаролари жазо ўтаяпти ва барчасининг паспорти эскидир.\nХалқаро амалиётга кўра, чет эл қамоқхонасида ўтирган хорижликнинг паспорти билан боғлиқ муаммо бўлса, ўша давлатнинг ҳуқуқ-тартибот органлари бу ҳақда элчихонага маълум қилиши лозим.\nМисол учун Архангельск қамоқхонасида жазо ўтаётган Ўзбекистон фуқароси Собит Қадамов вазиятида қамоқхона маъмурияти унинг қамоқ муддати тугашига 5-6 ой қолганида бу ҳақда Россиянинг тегишли органларига хабар йўллаши керак. Тегишли органлар эса Ўзбекистон элчихонасига сўровнома жўнатиб, Собир Қадамовга “Ватанга қайтиш сертификати” сўраши лозим.\nАгар Россиянинг тегишли идоралари элчихонага мурожаат қилмасаю, Қадамов қўлида муддати ўтиб кетган эски паспорт билан қамоқхонадан чиқса, унинг ўзи Ўзбекистон элчихонасига сертификат сўраб, мурожаат қилиши керак.\nҚадамов кабилар вазиятида улар элчихонадан “Ватанга қайтиш сертифакати”ни олгунча, Россиянинг вақтинча сақлаш изоляторида ушлаб турилади.\nМаълум бўлишича, иккала вазиятда ҳам Ўзбекистон элчихонаси сертификат сўраган фуқаро борасида Ўзбекистондаги тегишли идораларга сўровнома жўнатади. Сўровномага жавоб келгачгина, сертификат берилади.\nЎзбекистон Ташқи ишлари вазирлиги билан Ички ишлар вазирлиги ҳамкорликда қабул қилган “Ўзбекистон Республикасига қайтиш учун сертификат бериш тартиби тўғрисида йўриқнома”га мувофиқ қўлида эски паспорти бўлган ўзбекистонлик учун мазкур ҳужжат Ўзбекистонга кириш ҳуқуқини берувчи ҳужжат ҳисобланади.\nХориж қамоғидан озодликка чиққан ўзбекистонлик ўша давлатдаги консуллик бўлимига қуйидаги ҳужжатларни тақдим этиш лозим бўлади:\n- Ва албатта хориж қамоқхонасида жазо ўтаб, озодликка чиққани ҳақидаги ҳужжат;\nАмалдаги тартибга кўра, "Ватанга қайтиш сертификати" 5 иш кунидан узоғи билан 1 ойгача бўлган муддат ичида берилиши лозим. Лекин сертификатни ойлаб кутиш ҳолатлари сабабини ўзбек элчихоналари шу пайтгача изоҳлаган эмас.\nОзодликнинг “Биометрик паспорт: Минг бир савол ва жавоб” саҳифаси орқали биометрик паспорт бўйича кўплаб саволларингизга жавоб топишингиз мумкин.


Исмлар сонини ҳисоблашга кетган вақт: 0.009091 сек.\nАҳлулла (Ahlulla) » арабча » ўғил бола\nАллоҳнинг яқинлари, иноқлари, бандалари; мўмин — мусулмонлар.\n389 Синоним: Аҳлилулла Ўз вариантингизни киритинг.\nАҳмад (Ahmad) » арабча » ўғил бола\nАллоҳга кўп ҳамду санолар айтувчи киши ёки мақтовга, олқишга сазовор. Бу ном Муҳаммад саллоллоҳу алайҳу васаллам сифатларидан биридир.\n691 Синоним: Номаълум Ўз вариантингизни киритинг.\nАҳмадали (Ahmadali) » арабча » ўғил бола\nқаранг Аҳмад ва Али.\nАҳмадбахш (Ahmadbaxsh) » арабча, форс-тожикча » ўғил бола\nАҳмад — Муҳаммад саллоллоҳу алайҳу васаллам берган, ато қилган бола.\n359 Синоним: Номаълум Ўз вариантингизни киритинг.\nАҳмадвали (Ahmadvali) » арабча » ўғил бола\nАҳмад — Муҳаммад саллоллоҳу алайҳу васаллам Аллоҳга яқин кишидир, авлиё, муқаддасдир.\n375 Синоним: Номаълум Ўз вариантингизни киритинг.\nАҳмадёр (Ahmadyor) » арабча, форс-тожикча » ўғил бола\nАҳмад — Муҳаммад саллоллоҳу алайҳу васаллам ёр бўлсин, қўлласин.\nАҳмаддиёр (Ahmaddiyor) » арабча » ўғил бола\nқаранг Аҳмад ва Диёр.\n354 Синоним: Номаълум Ўз вариантингизни киритинг.\nАҳмадназар (Ahmadnazar) » арабча » ўғил бола\nАҳмад — Муҳаммад саллоллоҳу алайҳу васалламнинг илтифоти, муруввати, эътибори бўлган бола.\nАҳмаднор (Ahmadnor) » арабча » ўғил бола\nмақтовга, олқишга сазовор ва қизил хол (белги) билан туғилган бола.\nАҳмаднур (Ahmadnur) » арабча » ўғил бола\nАҳмад — Муҳаммад саллоллоҳу алайҳу васалламнинг меҳри, муруввати бўлган бола ёки мақтовга лойиқ ва нурли, истиқболи порлоқ, саодатманд бола. Нур номи — Аллоҳ Таоло ва Муҳаммад саллоллоҳу алайҳу васаллам сифатларидан биридир.\n377 Синоним: Номаълум Ўз вариантингизни киритинг.\nБошига ⇦ Олдинги 72 73 74 75 76 77 78 79 80 Кейинги ⇨ Охирига (1494)


Сирғали машина бозорида миллий автомобилларнинг нархлари кўтарилди\nЖамият Дунё Футбол Мутолаа Жиноят Савол-жавоб Шоу-бизнес Hi-tech Lady Саломатлик Мозийдан садо Ҳидоят сари Сирғали машина бозорида миллий автомобилларнинг нархлари кўтарилди\t14:40, 19 июль\tСирғали машина бозори бу якшанба одамлар билан гавжум бўлди. Миллий автомобиллар ҳам анча кўп сотувга чиққан. Бир маркани ажратиб “бу сафар кам чиқибди бозорга…” дейиш мушкул. Ҳаммасидан – етарлидан ортиғича, деб ёзади Carzone нашри. Хорижий автомобиллар сони бу бозор бироз кўпайган. Нарх-наво масаласида миллий автомобилларимиздан айниқса, Ласетти, Спарк, Нексия автомобилларида нархларнинг кўтарилгани кўзга ташланди. Савдоларда эса кимдир арзон яна кимдир эса қиммат…\nCAPTIVA II (ишлаб чиқарилган йили – 2011-12 й, юрган масофаси – 70 000 км) – 14 000 ш.б.\nMALIBU II (ишлаб чиқарилган йили – 2012 й, юрган масофаси – 46 500 км) – 14 000 ш.б.\nLACETTI I (ишлаб чиқарилган йили – 2013 й, юрган масофаси – 2 000 км) – 10 500 ш.б.\nLACETTI VI CRUZE (ишлаб чиқарилган йили – 2009 й, юрган масофаси – 137 000 км) – 11 000 ш.б.\nLACETTI III (ишлаб чиқарилган йили – 2013 й, юрган масофаси – 33 000 км) – 10 500 ш.б.\nNEXIA II (ишлаб чиқарилган йили – 2015 й, юрган масофаси –13 000 км) – 7 000 ш.б.\nCOBALT II евро автомат.(ишлаб чиқарилган йили – 2014 й., юрган масофаси – 78 000 км) – 9 000 ш.б.\nCOBALT II (ишлаб чиқарилган йили – 2014 й, юрган масофаси – 28 000 км) – 7 600 ш.б.\nSPARK II (ишлаб чиқарилган йили – 2015 й, юрган масофаси – 23 000 км) – 6 500 ш.б.\nSPARK II (ишлаб чиқарилган йили – 2012 й, юрган масофаси – 63 000 км) – 6 000 ш.б.\nSPARK IV евро (ишлаб чиқарилган йили – 2015 й, юрган масофаси – 15 400 км) – 7 800 ш.б.\nMATIZ (ишлаб чиқарилган йили – 2015 й, юрган масофаси – 20 000 км) – 5 500 ш.б.\nMATIZ (ишлаб чиқарилган йили – 2014 й, юрган масофаси – 1 200 км) – 5 000 ш.б.\nMATIZ (ишлаб чиқарилган йили – 2014 й, юрган масофаси – 47 000 км) – 4 700 ш.б.\nDAMAS (ишлаб чиқарилган йили – 2012 й, юрган масофаси – 130 000 км) – 6 000 ш.б.\nDAMAS (ишлаб чиқарилган йили – 2015 й, юрган масофаси – 400 км) – 7 500 ш.б.\nҚуйидаги автомобиллар нашрнинг кузатуви жараёнида ҳарид қилинган:\nCOBALT III (ишлаб чиқарилган йили – 2014й, юрган масофаси – 17 000 км) – 8 600 ш.б.,\nNEXIA COHC (ишлаб чиқарилган йили – 2008 й, юрган масофаси – 52 000 км) – 6 300 ш.б.,\nSPARK II евро (ишлаб чиқарилган йили – 2013 й, юрган масофаси – 112 000 км) – 5 500 ш.б.,\nSPARK III (ишлаб чиқарилган йили – 2014 й, юрган масофаси – 36 000 км) – 6 100 ш.б.,\nMATIZ (ишлаб чиқарилган йили – 2014 й, юрган масофаси – 30 000 км) – 5 100 ш.б.,\nMATIZ (ишлаб чиқарилган йили – 2015 й, юрган масофаси – 11 000 км) – 4 700 ш.б.га харид қилинди.\nИзоҳ: Нархлар шартли бирликда (ш.б.) берилмоқда. Aвтомобилларни юқорида кўрсатилган нарх билан олишингизга «Carzone.Uz» сайти кафолат бермайди.


Донишманд чўпон — www.ziyouz.uz\nБош саҳифа Ўзбек халқ оғзаки ижодиЎзбек халқ эртаклариДонишманд чўпон\nЎтган замонда бир подшо бўлган экан. У ҳамма нарсадан ҳам отни яхши кўрар экан. Кунлардан бир кун, подшо отхонага кириб қараса, отлари анча ориқлаб қолган эмиш. Подшо отбоқарини чақириб:\n— Отлар нима учун ориқлаб қолди? — деб сўрабди. Отбоқар подшонинг ғазабидан қўрқиб:\n— Э жаноби олийлари, отларингиз бир неча кундан буён ем-беда емай, зўр бериб кишнайдилар. Шаҳардан четроқда бошқа отлар бўлса керак. Ўша отларнинг овозига булар беда емасдан қўйган бўлсалар керак, деб ўйлайман, — дебди\nПодшо ўнг қўл вазирини чақириб:\n— Э доно вазир, навкарлар билан шаҳар ташқарисига чиқ, бошқа отларни кишнаб отларимнинг тинчлигини бузмайдиган қилиб кел! — дебди. Вазир подшога таъзим қилиб:\n— Э, подшоҳим, фармонингиз бекаму кўст ўз ерида қарор топгай, — деб навкарлари билан шаҳардан ташқарига чиқиб кетибди, юриб-юриб, шаҳардан йигирма-ўттиз чақирим нарида бўлган бир тоққа етибди. Тоққа чиқиб кўрсалар, бир чўпон йилқиларини ўтлоққа қўйиб, ўзи бир катта харсанг тошнинг устида чўзилиб ётган эмиш. Вазир чўпоннинг олдига бориб:\n— Э, аҳмоқ чўпон, ҳамма йилқиларингни ўтлоққа қўйиб юбориб, кишнатиб, уларнинг овозига маст бўлиб ётибсан. Шаҳарда бўлса сенинг отларингнинг кишнашини эшитиб, подшонинг отлари беда емай озиб қолмоқда. Мен сенга тезда отларингнинг оғизларини боғлаб қўйишни буюраман. Агарда буйруғимдан бўйин товлар экансан ўзингни жаллодга, отларингни подшога тортиқ қиламан, — дебди.\nЧўпон ҳайрон бўлиб, ноилож вазирнинг айтганларини қилишга мажбур бўлибди, йилқиларнинг оғизларини латта билан боғлабди. Кейин отларини бу фалокатдан қутқазиш йўлини ўйлаб, у бир қарорга келибди. Яйловда юрган бир катта туяни ва соқоли икки қарич келадиган бир такани ушлаб келиб, дадасидан қолган бир эски камон билан ўқларини олиб, шаҳарга қараб равона бўлибди. Чўпон шаҳар қалъасидан ичкарига кириб, растага борибди. Растада ноғора чалиб ўтирганларнинг ноғорасини отиб ёра берибди. Ноғорачилар чўпоннинг бу ишидан саросимага тушибдилар, ўрдага бориб чўпоннинг устидан арз қилибдилар. Подшо ўз ёнидаги вазирига чўпонни ушлаб, ҳузурига келтиришни буюрибди. Вазир навкарлар билан шаҳар бозорига бориб қараса, туяга миниб, бир такани ўнгариб олган бир чўпон йигит дуч келган ноғорани камон билан отиб ёраётган эмиш. Вазир навкарларига:\n— Бу бебошни ушланглар! — деб буюрибди. Навкарлар чўпонни туядан тушириб, қўлини орқасига боғлаб, туяси билан такасини етаклаб, подшо ҳузурига олиб келибдилар\n— Сен кимсан, нима учун шаҳар ноғорачиларининг иоғораларини отаётибсан? — деб сўрабди.\n— Мен шаҳар яқинидаги тоғда яшовчи халқдан элчи бўлиб келдим, — дебди\nПодшо чўпоннинг устидаги эски чопонига, оёғидаги йиртиқ чориғига тикилиб, элчилигига ишонмабди:\n— Элчилик қилишга сендан бошқа тузукроқ одам йўқ эканми? — дебди. Чўпон ҳайрон бўлиб, подшодан сўрабди:\n— Сизга қандай тузукроқ одам керак? Мен ҳам оёқ-қўлли одамман-ку, — дебди. Подшо ғазабланиб:\n— Мен сендан кийими янгироқ, бўйи баландроқ, соқоли узунроқ одам йўқ эдими, деб сўраяпман, — дебди. Чўпон жавоб бериб:\n— Сизга бўйи баланд, кийими янгироғи керак бўлса, мана менинг туям, у яқинда туллаган, бўйи ҳам баланд. Агарда соқоли узунроғи керак бўлса, мана менинг такам, нақ соқоли икки қарич. Агар сизга ақллироқ одам керак бўлса, мана менинг ўзим. Менга ҳар қанча саволингиз бўлса бераверинг, — дебди.\nПодшо чўпоннинг бу жавобидан кейин:\n— Ҳай майли, бўлмаса сен элчи экансан, нима учун шаҳардаги ноғораларни ёриб ташладинг? — деб сўрабди.\n— Шаҳарингизда ҳар куни ноғора чалинади. Ноғора овозига бизнинг яйловдаги йилқиларимиз ҳуркиб, тек турмай қўйдилар. Ноғораларнинг овозини ўчирсам зора йилқиларим тек турсалар, деб кўринган ноғораларни ёра бердим, — дебди.\nПодшо чўпоннинг жавобидан кулиб:\n— Шаҳардан йигирма-ўттиз чақирим узоқда бўлган отларнинг ноғора овозига тек турмасликлари ҳеч ақлга тўғри келадими? Бу бўлмаган гап, — дебди. Чўпон ҳам подшодан:\n— Шаҳардан йигирма-ўттиз чақирим нарида бўлган отларнинг кишнашига шаҳардаги отларнинг беда емасдан ориқлашлари ҳеч ақлга тўғри келадими? — дебди.\nПодшонинг ўнг қўл вазирига берган буйруғи эсига тушибди. Бу чўпонни сўз билан енга олмаслигига ақли етиб, чўпонга:\n— Тила тилагингни! — дебди. Чўпон:\n— Агар лойиқ кўрсангиз, менга шу шаҳардан беш ҳўкиз терисидек ер берсангиз, — дебди.\nПодшо чўпоннинг тилагини назарига илмай, муншисига қараб:\n— Бу чўпоннинг номига менинг тарафимдан «беш ҳўкиз терисидек ер берилсин», деб васиқа қилиб бер! — дебди.\nМунши васиқа ёзиб муҳрлатиб берибди. Чўпон васиқани олиб уйга қайтибди.\nЧўпон ўзи сингари уч-тўртта дўстини йиғиб, уларга бўлган воқеани айтиб бериб, сўнгра:\n— Энди мен бир иш қиламан, ҳамма ҳайрон қолади, — дебди. Чўпоннинг ўртоқлари:\n— Қандай иш қилмоқчисан? — деб сўрабдилар. Чўпон:\n— Ҳаммамиз бир бўлиб, бешта ҳўкиз топишимиз керак. Сўнгра мен сизларга қиладиган ишимни айтаман, — дебди. Чўпонлар биттадан ҳўкиз олиб келибдилар. Бешта ҳўкизни сўйишибди. Териларни бир чеккасидан каноп ип қалинлигида қилиб қирқибдилар. Тери иплар тайёр бўлгандан кейин, иплар билан бирга бир қанча қозиқчалар олиб шаҳар қалъасига келишибди. Қалъа бўйлаб қозиқларни қоқиб қозиқларга тери иплари боғлаб, шаҳарни айлантириб чиқибдилар. Беш ҳўкиз терисидан қилинган ип шаҳарни айлантириб чиқишга етибди-ю, шу билан тамом бўлибди.\nЧўпон ўртоқлари билан шу ишларни қилиб бўлгандан кейин қўлига подшо томонидан берилган васиқани олиб, подшо олдига борибди. Чўпон таъзимни бажо келтиргач, подшога қараб:\n— Эй подшо, ўз фармонингиздан қайтмайсизми? — дебди. Подшо:\n— Муҳрим бўлса қайтмайман, — дебди. Чўпон қўлидаги васиқани кўрсатиб:\n— Мана шу восиқага биноан шу шаҳар бутун халқи билан меники бўлди, — дебди.\n— Бу сўзни қандай асос билан айтасан? — дебди. Чўпон жавоб бериб:\n— Агар менинг асосимни ўз кўзингиз билан кўришни истасангиз мен билан шаҳар ташқарисига чиқинг, — дебди.\nПодшо чўпоннинг сўзини қабул қилиб, бутун амалдорлари билан шаҳар қалъасига чиқибди. Подшо чўпонга.\n— Қани, асосингни кўрсат? — дебди.\nЧўпон подшони бошлаб шаҳар қалъасини айлантириб, теридан қилинган ипларни кўрсатиб, шаҳарни айланиб чиққанларидан сўнг, ўртоқларига ҳамма тери ипларни йиғиштириб чиқишни буюрибди. Ўртоқлари ипларни йиғиштириб келгандан сўнг, чўпон ҳар бир ҳўкиз терисининг рангига қараб бошқа-бошқа қилиб ажратиб, тери ипларни қирқилиб олинган жойларига қўйиб, ҳар бир ҳўкиз терисини ўз ҳолига келтириб подшога кўрсатибди. Подшо чўпоннинг ақлига қойил қолиб, ўзининг берган васиқасини қайтариб олишга амалдорлардан уялиб, чўпонга:\n— Бор, сенга шу шаҳарни бердим, — деб ўзи шаҳардан чўл томонга чиқиб кетибди. Подшо амалдорлари ўша ерда чўпонга подшолик тожини кийдириб, карнай-сурнайлар чалдириб, ўрдага келишибди. Шундай қилиб чўпон шаҳарга подшо бўлибди. Ёрдамлашган тўртта чўпонни ўзига ёрдамчи қилиб, уларни ярамас амалдорлар ўрнига тайинлабди. Зиндонда ётган бегуноҳ камбағалларни озод қилибди. Ўзи одил подшо бўлиб, мурод-мақсадига етибди.\n← Аввалги Аввалги Алдаркўса ва бой\nКейинги → Кейинги: Туҳматга учраган келин


Fox Sports мухбири: "Голларга бой ўйин кўрсак керак" / CHAMPIONAT.asia\n21:15Марсело: "Реал" қўшимча кучга муҳтожми? Йўқ, бизда яхши жамоа бор" 0 20:55Аргентина термаси ФИФА кунлари икки ўртоқлик ўйини ўтказиш учун якуний таркибини эълон қилди 2 20:35Лукаку Санчесни "Интер"га чорламоқда 4 20:10Рибери Флоренция клуби билан музокаралардан сўнг тез орада трансфер бўйича қарор қабул қилади 0 19:50"Барселона" раҳбарияти ПСЖ ҳужумчиси Неймар трансфери бўйича юбориладиган таклифни қўллаб-қувватлади 14 19:35Икардининг хотини уни "Монако"га ўтаётгани борасидаги хабарни инкор этди 8 19:15АПЛ. Илк 2 ўйинида энг кўп гол урган футболчилар 7 18:43Давид Луис кетишига Лэмпард сабаб бўлганини айтди 5 18:20Ижарага бериб юборилган энг қиммат футболчилар 6 18:01Ўзбекистон U-19 терма жамоаси Иорданияда 2 та ўртоқлик ўйини ўтказади 5 17:51Омар Моманидан карикатура: Икки Лондон клубида ўйнаган Эшли Коул фаолиятини якунлади 7 17:28Симеоне Феликс ҳақида: "Биргина индивидуал ҳаракати билан нималарга қодир эканлигини кўрсатди" 11 17:10Б Про-лига 16-тур учрашувларида ишлайдиган расмий шахслар рўйхати 3 16:54"Бўрилар" "Қизил иблислар"га қарши, бугун ўтказиб юбориш тавсия этилмайдиган ўйин превьюси 26 16:44Coca-Cola Ўзбекистон кубоги: Чорак финал учрашувларида ишлайдиган расмий шахслар рўйхати 21\nFox Sports мухбири: "Голларга бой ўйин кўрсак керак"\n21 янв 15:30\nТеглар : ЎзбекистонАвстралияОсиё КубогиFox SportsДаниел Гарб\nОсиё Кубоги 1/8 финалидан ўрин олган Ўзбекистон - Австралия учрашувига саноқли соатлар қолмоқда.\nБу ўйинга қизиқиш ниҳоятда юқори деб бемалол айта оламиз. Майдонда жуда қизиқарли баҳс кечиши кутилмоқда. Худди биз каби австралиялик ҳамкасбларимиз ҳам учрашувни интиқлик билан кутишяпти. Ўйин стартига оз вақт қолаётган бир пайтда Австралиянинг Fox Sports телеканали мухбири Даниел Гарб билан суҳбатлашдик.\n- Ўйиндан нима кутяпсиз?\n- Австралия Ўзбекистонга нисбатан кучлироқ, аммо ўйин қийин кечади. Австралиянинг ҳимоясида муаммолар кўп ва бундан рақиб фойдаланиб қолиши мумкин. Менга Шомуродовнинг ўйини ёқяпти. У жуда хавфли ва битта имкониятдан гол ура олади. Қолаверса Ўзбекистон терма жамоаси Австралиянинг гуруҳдаги рақибларидан фарқ қилади. Иккала жамоа ҳам футбол ўйнашни хоҳлайди. Осон бўлмайди, бироқ бизнинг жамоа анча хотиржам.\n- Австралия ғалаба қозонишига қанчалик ишонасиз?\n- 70 фоиз. Бунга аввало футболчилар даражасидаги фарқ билан қараяпман. Ўзбекистон терма жамоасида 3-4 нафар яхши савиядаги футболчи бор, лекин Австралияда бундай ўйинчилар кўпроқ деб ўйлайман. Аммо бу ҳам минусга кетиб қолиши мумкин. Чунки плей-офф босқичида исталган воқеани кутса бўлади.\n- Австралия биринчи ўйинда Иорданияга имкониятни бой берганидан сўнг нима ўзгарди?\n- Мағлубият икки карра ишлашга ундади. Футболчиларнинг ўз кучига бўлган ишончи ортди. Натижада Фаластин 3:0 ва ундан кейин Сурия 3:2 ҳисобида мағлуб этилди. Лекин бу ўйинлар ҳам осон кечгани йўқ. Айниқса Сурия кўп муаммо туғдирди. Лекин Ўзбекистон билан баҳс қизиқ кечади деб ўйлайман.\n- Қайси футболчилар ўзини кўрсатади деб ўйлайсиз?\n- Биздан Том Рогич, шунингдек қанот вингерлари Икономидис билан Мабил, сизлардан эса Шомуродов билан Аҳмедов деб ўйлайман.\n- Гуруҳ босқичида иккала жамоа ҳам бештадан кўп гол урди. Австралия 6та, Ўзбекистон 7та. Шундан келиб чиқиб голларга бой ўйин кўришимиз мумкинми?\n- Тўғрисини айтсам, мен ҳам шуни кутяпман. Ҳар икки жамоада ҳужумга ўтишни хуш кўрувчи футболчилар бор. Балки голлар кўп бўлар.\n- Агар Австралия мағлубиятга учраса, бу жамоа учун қаттиқ зарба бўладими?\n- Кутилмаган воқеа бўлиши мумкин, лекин зарба бўлади дея олмайман. Чунки мусобақанинг гуруҳ ўйинларидан кеейин исталган жамоа турнир билан хайрлашиши мумкин. Австралия амалдаги Осиё Кубоги соҳиби, бироқ бу мусобақага умуман бошқа таркиб ва ёш футболчилар билан келган.\n- Мухлислар терма жамоангиздан нима кутишяпти?\n- Ҳеч бўлмаса ярим финалга чиқишни. Айтиб ўтганимдек, бош мураббий Грехэм Арнольд кўплаб ёш футболчиларни олиб келган ва бу футболчилар билан кейинчалик жаҳон чемпионати саралаш босқичида ўйнашни хоҳлайди.\nЎзбекистон U-19 терма жамоаси Иорданияда 2 та ўртоқлик ўйини ўтказади 5\nCoca-Cola Ўзбекистон кубоги: Чорак финал учрашувларида ишлайдиган расмий шахслар рўйхати 21\n"Ювентус" футболчисига "Барселона" даъвогарлик қилмоқда 5


Отлар илк бора Марказий Осиёда қўлга ўргатилганми? - BBC O'zbek\nОтлар илк бора Марказий Осиёда қўлга ўргатилганми?\nImage caption Отлар илк бора Овросиё, хусусан, Марказий Осиёда қўлга ўргатилгани энди илмий жиҳатдан ҳам тасдиқланди\n"Қадимий қазилмалар ҳар вақт отлар илк бора Марказий Осиёда қўлга ўргатилганига ишора қилган" - дейди олмониялик олима Вера Вармут -"Аммо бу назарияни тасдиқлайдиган илмий хулосалар етишмас эди".\nВера Вармут сўнгги йиллари Овросиё ҳудудлари - Можаристон, Украина, Россия, Қозоғистон ва Мўғулистондаги отлар ирсиятини тадқиқ этган. Бу ўринда гап тақрибан 5-6 минг йил олдинги давр ҳақида кетмоқда.\n"Отлар турли ҳудудларда, алоҳида-алоҳида ҳолатларда хонакилаштирилган каби мавжуд фикр у қадар ҳам тўғри чиқмади" - дейди Би-би-си билан суҳбатда олима -"Марказий осиёлик одамлар қадимдан бу отларни қўлга ўргатиб, хонаки отлар ёнига ёввойиларини қўшиб бораверишган".\n"Гап ғарбда Можаристон, шарқда эса Мўғулистон оралиғидаги улкан минтақа ҳақида бормоқда". Марказий Осиё эса бу ана шу улкан минтақа марказидир.\nТадқиқотлар жараёнида отлардан олинган қон намуналарини ташиш ва бузмасдан сақлаш қийин бўлган. Шу боис уларнинг ёл ва юнглари ўрганилган. Кўп ҳолларда юнглар Олмония ва Британияга текшириш учун жўнатилган.\n"Шу пайтгача фақат байталдан келадиган ирсий хусусиятлар ўрганилган" - дейди Вера Вармут - "Биз эса икки тарафдан - ҳам байтал, ҳам айғирдан келадиган ирсий жиҳатларни текширдик".\nОтлар, орийлар ва ведалар\nАксар марказий осиёликлар илк отлар ўз минтақаларида қўлга ўргатилганига шундоқ ҳам қаттиқ ишонишарди.\nХусусан, дунёдаги энг жозибали ва нафис отлардан бири - Ахалтекин отлари асрлар бўйи Туркманистонда урчитилган. Оёқлари узун, нозик ва сарвқомат Ахалтекин отлари нархи баъзан миллионлаб долларга чиқиши айтилади.\nБу эса Туркманистонда от урчитиш неқадар қадимий санъат эканлигини ҳам кўрсатади.\nЗотан от билан боғлиқ улоқ ва чавгон (поло) каби ўйинларнинг келиб чиқиши ҳам Марказий Осиёга нисбат берилади.\nҲиндистон орийлари аслида ҳозирги Туркманистондан келиб чиққан, деган назарияни ўрганган Британ журналисти Майкл Вуд эса туркман отлари борасида бир неча янги маълумот ва фаразларни ҳам ўртага ташлаган.\n"Ҳиндуларнинг қадимий Веда китобларида от аравалар эслатилади, аммо у пайтда Ҳиндистонда ҳали отлар қўлга ўргатилмаган бўлган" - ҳайрон бўлади журналист.\nҲақиқатнинг тагига етиш учун у Туркманистонга боради. Бу ерда эса отларни урчитиш неқадар қадимий санъат эканлигига гувоҳ бўлади.\nҚатор илмий фаразларга кўра, ҳозирги Туркманистон ва Ўзбекистон ҳудудларида бир неча минг йил олдин саҳролашиш кучайгач, бу ердаги маҳаллий одамлар ҳозирги Ҳиндистон ҳудудларига кўчиб ўтишади. Марказий Осиё орийлари Ҳиндистонга отларни урчитиш тажрибаси ва улар тасвирланган диний китобларини ҳам олиб боришгани эҳтимоли бор.\nНима бўлганда ҳам, замонавий олимлар хонаки отларнинг келиб чиқишини энди иккиланмасдан Марказий Осиёга боғлай бошлайдилар.\n"Минтақа аҳли ёввойи отларни қўлга ўргатишда жуда моҳир бўлишган" - дейди Вера Вармут - "Марказий осиёликлар бундан фахрланишса арзийди".


ДХХ Янгиқўрғон тумани ҳокими ўринбосарини қўлга...\n16.05.2021 11:03 0 2640\nДХХ Наманган вилояти бошқармаси, вилоят прокуратураси ҳамда департамент ходимлари томонидан ўтказилган тезкор тадбир ўтказилди.\nУнда вилоят қишлоқ хўжалиги бошқармасида юқори лавозимда ишловчи шахс Чортоқ туманида истиқомат қилувчи хусусий тадбиркорга боғдорчилик билан шуғулланиши учун Янгиқўрғон тумани ҳудудидан 10 гектар ер майдони ажратилиши бўйича туман хокимининг қарорини чиқартириб беришни ваъда қилиб, ўзи фаолият юритувчи бошқарманинг маъмурий биноси ёнида 10 минг АҚШ доллари олган вақтида ашёвий далиллар билан ушланди.\nТерговга қадар текширув ҳаракатлари давомида, у ушбу пулларни Янгиқўрғон тумани хокими ўринбосарига бериши кераклиги маълум бўлиб, тезкор тадбир давом эттирилди ва мазкур мансабдор шахс ҳам Наманган шаҳрида 10 минг долларни олган вақтида ушланди.\nТуман хокимлиги ҳузуридаги ер участкаларини бериш масалаларини кўриб чиқувчи комиссия аъзоси сифатидаги ваколатларидан фойдаланишни режалаштирган ушбу юқори лавозимли шахс бошқа МЧЖга қарашли ер майдонидан 10 гектарини ажратиб беришни мақсад қилган.\nШунингдек, ДХХ Тошкент шаҳар бошқармаси ҳамда шаҳар прокуратураси ва департамент томонидан ўтказилган тезкор тадбирда Юнусобод туман давлат солиқ инспекцияси катта инспектори маҳаллий МЧЖ таъсисчисидан 3,5 минг АҚШ доллари миқдорида пора олган вақтида ушланди.\nпора Янгиқўрғон тумани\nҲодиса 21/06, 09:47\nЖамият 22/05, 09:01\nПора олмаган ходимга 15 миллион сўм пул берилди\nҲуқуқ 25/04, 11:12


Экспорт-импорт жараёнлари узлуксиз давом этмоқда\nЭкспорт-импорт жараёнлари узлуксиз давом ...\nДунё бўйлаб тарқалиб бораётган коронавирус инфекцияси қарийб 170 га яқин мамлакатга кириб борди.\nЮртимизда ҳам мазкур вирус қайд қилинганидан сўнг, жорий йилнинг 16 мартидан бошлаб Давлат чегараси орқали ўтказиш пунктларида шахслар ва йўловчи ташувчи транспорт воситаларининг ҳаракати вақтинча тўхтатилди.\nАммо, ушбу чеклов Ўзбекистон Республикасидан товарлар экспорти ёки мамлакатга товарлар импортини тўхтатилишини назарда тутмаган. Шу сабабли озиқ овқат етишмовчилиги юзага келиши борасидаги айрим фикр мулоҳазалар ўринсиздир.\nЖумладан, Сурхондарё вилояти божхона бошқармасининг 4 та ташқи иқтисодий фаолият божхона постлари орқали 24 соат давомида товарларни экспорт ва импортга расмийлаштирув жараёнлари олиб борилмоқда.\nРақамларга мурожаат қилсак, жорий йилнинг 16-24 март кунига қадар вилоятга келтирилган жами 5,15 миллион АҚШ долларлик товарлар импорти ва 6,6 миллион АҚШ долларлик товарлар экспорти тез фурсатларда божхона расмийлаштирувидан ўтказилди. Импорт товарларининг асосий қисми гуруч, картошка, мандарин маҳсулотлари ва иссиқхона асбоб ускунларини ташкил қилган бўлса, экспорт эса цемент, тўқимачилик, қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари ва бошқа товарлардан иборат.\nБундан хулоса қилишимиз мумкинки, четдан келтириладиган истеъмол товарлари, хусусан бирламчи озиқ-овқат маҳсулотларининг импортида узилишлар йўқ ва шу сабабли ички бозорда уларнинг танқислиги кузатилмайди деб ишонч билан айта оламиз.


Маккада нозил бўлган. 7 оятдан иборат.\nБу суранинг бир неча номи бўлиб, шулардан бири «Фотиҳа», яъни «очувчи» деганидир. Зеро, Қуръони Карим ушбу сура ила очилади. «Фотиҳа» сураси жуда ҳам фазилатли сура бўлиб, бу ҳақда бир қанча ривоятлар келтирилган.\nИмом Аҳмад ибн Ҳанбал ривоят қилган ҳадиси шарифда:\n«Убай ибн Каъб Пайғамбар алайҳиссалом ҳузурларида «Фотиҳа» сурасини ўқидилар, шунда ҳазрат:\n«Менинг жоним тасарруфида бўлган Зот билан қасам ичаманки, Тавротда ҳам, Инжилда ҳам, Забурда ҳам, Фурқонда (Қуръонда) ҳам бунга ўхшаш туширилмаган», дедилар.\n«Фотиҳа» сураси оятларининг тафсирига киришишдан олдин, Қуръони Каримга оид энг машҳур икки истилоҳ: оят ва сура сўзларининг луғавий ва истилоҳий маънолари ила танишиб олсак, мақсадга мувофиқ бўлади.\nАллоҳ таоло «Бақара» сурасида: «Бани Исроилдан сўрагин, Биз уларга қанча очиқ-ойдин оят – мўъжиза берган эканмиз», деган.\nАллоҳ таоло «Бақара» сурасида: «Албатта, унинг мулкининг оят-белгиси, сизларга Роббингиздан ичида сакина бор тобут келишидир», деган.\nАллоҳ таоло «Бақара» сурасида: «Албатта, бунда оят – ибрат бордир», деган.\nАллоҳ таоло «Муъминун» сурасида: «Ва Биз Ибн Марямни ва унинг онасини оят – ажойиб иш қилдик», деган.\nАллоҳ таоло «Рум» сурасида: «Осмонлару ернинг яратилиши ва тилларингизу рангларингизнинг турли бўлиши Унинг оят-далилларидандир», деган.\nАрабларда, қавм ўзининг ояти, яъни жамоаси билан чиқди, деган гап бор.\nУламолар истилоҳида эса оят деб Қуръон сураси таркибига кирган, бошланиши ва тугаши белгили сўзлар тоифасига айтилади.\nШу билан бирга, Қуръони Каримнинг ҳар бир ояти юқоридаги луғавий маъноларни ўз ичига олган бўлади. Ҳа, Қуръони Каримнинг ҳар бир ояти мўъжиза, ибрат, ажойиб иш, белги-аломат, ҳарф ва сўзлар жамоаси ва Аллоҳ таолонинг қудрати далилидир.\nҚуръони Каримнинг ҳар бир ояти, унинг аввали ва охири ҳақидаги илмни Аллоҳ таолодан Жаброил алайҳиссалом ўрганган. У кишидан Пайғамбар алайҳиссалом, у зотдан эса мусулмонлар ўрганганлар.\nҚуръони Каримдаги энг қисқа оят «Йаасийн» бўлиб, икки ҳарфдан иборатдир.\nЭнг узун оят эса «Бақара» сурасидаги «Қарз олди-берди» оятидир.\nОятларни бир-биридан ажрата билиш, уларнинг бошланиш ва тугаш жойларини англаб етиш маъноларини яхши тушуниб етишга ва бошқа бир қанча ишларда ёрдам беради.\nҚуръони Каримда оят сўзи кўплаб такрорланган. Оят сўзи баъзи бир жойларда юқорида зикр қилинган маъноларнинг ҳаммасини, иккинчи бир жойда икки-учтасини, учинчи жойда эса фақат биттасини ифода этиб келган. Ушбу нозик фарқни англаб етилгандагина маъно тўғри тушунилади.\n«Сура» сўзи луғатда қўрғон, манзил ва шараф маъноларини англатади.\nУламоларимиз истилоҳида эса сура – Қуръон оятларининг бошланиши ва тугаши белгиланган мустақил тоифасидир.\nБошқача қилиб айтадиган бўлсак, Қуръон оятларининг қўрғон ила ўралгандек бир тоифасига сура дейилади.\nҚуръони Каримдаги энг қисқа сура «Кавсар» сураси бўлиб, уч оятдан, энг узун сура «Бақара» сураси бўлиб, 286 оятдан иборатдир.\nﺃﱁﻋﱻﻮﺫﱨ ﺑﲐﭑﴦﴥﴤﲘ ﻣﲘﻦﱺ ﭐﻟﺸﱞﻴﱦﻄﱔ﮳ﻦﲌ ﭐﻟﺮﲄﺟﲌﻴﻢﲌ\nАЪУУЗУ БИЛЛАҲИ МИНАШ ШАЙТОНИР РОЖИЙМ\nҚувилган Шайтон ёмонлигидан Аллоҳ паноҳини сўрайман.\nШайтон Аллоҳга исён қилиб, Одам Атога қуллуқ қилмай гуноҳкор бўлгани учун Аллоҳ уни лаънатлаган, ҳузуридан қувган ва раҳматидан узоқ қилган. Мазкур маънолар барчаси «рожийм» сўзида ўз ифодасини топган. Аллоҳ таоло Қуръони Каримда:\n«Агар Қуръон ўқисанг, шайтонир рожиймнинг ёмонлигидан Аллоҳнинг паноҳини сўрагин», деган.\nШунинг учун ҳар бир Қуръон ўқувчи киши қироатни, «Аъуузу биллаҳи минаш шайтонир рожийм» билан бошламоғи лозим, акс ҳолда, гуноҳкор бўлади.\nﭐﻟﱀﺤﱺﻤﱦﺪﱻ ﴦﲘﴥﴤﲘ ﺭﱺﺏﲃﲌ ﭐﻟﱀﻌﱧ﮳ﻠﱁﻤﲘﻴﻦﱺﳁﳃﳀ\n1. Ҳамд оламларнинг Робби – Аллоҳгадир.\n2. У Роҳман ва Роҳиймдир.\nﻣﱧ﮳ﻠﲘﻚﲔ ﻳﱧﻮﱹﻡﲌ ﭐﻟﺪﲃﲘﻳﻦﲌﳁﳅﳀ\n3. Жазо-мукофот кунининг эгасидир.\nﺇﲐﻳﱱﺎﻙﱔ ﻧﱧﻌﱦﺒﱨﺪﱻ ﻭﱺﺇﲐﻳﱱﺎﻙﱔ ﻧﱧﺴﱹﺘﱧﻌﲘﻴﻦﱻﳁﳆﳀ\n4. Фақат Сенгагина ибодат қиламиз ва фақат Сендангина ёрдам сўраймиз.\nﭐﻫﱹﺪﲘﻧﱧﺎ ﭐﻟﺼﲃﲔﺮﱺ﮴ﻁﱔ ﭐﻟﱀﻤﱨﺴﱹﺘﱧﻘﲘﻴﻢﱧﳁﳇﳀ\n5. Бизни тўғри йўлга ҳидоят қилгин.\nﺻﲔﺮﱺ﮴ﻁﱔ ﭐﻟﱋﺬﲘﻳﻦﱺ ﺃﱁﻧﱦﻌﱧﻤﱦﺖﱺ ﻋﱺﻠﱁﻴﱦﻬﲌﻢﱦﳁﳈﳀ\nﻏﱔﻴﱦﺮﲌ ﭐﻟﱀﻤﱧﻐﱦﻀﱻﻮﺏﲌ ﻋﱺﻠﱁﻴﱦﻬﲌﻢﱦ ﻭﱺﵖﱔﵐ ﭐﻟﻀﲄﺂﻟﱊﲘﻴﻦﱺﳁﳉﳀ\n6-7. Ўзинг неъмат берганларнинг йўлига. Ғазабга қолганларникига ҳам эмас, адашганларникига ҳам эмас.


"Үздік эссе" танловининг ғолиблари ижодлари\n«Жанубий Қозоғистон» вилоят ижтимоий-сиёсий газетаси таҳририяти ҳамда вилоят таълим бошқармасининг услубият кабинети томонидан ўтказилган эсселар танлови кўпчиликда қизиқиш уйғотди. Зеро, мактаб битирувчиларининг жорий йилда илк бора ўз тилидаги эсселари билан миллий имтиҳонларга киришлари сир эмас. Шунинг учун ҳам намуна сифатида фойдаланилиши мумкинлигини ҳисобга олган ҳолда, ушбу тадбир ғолибларининг ижодини чоп этмоқдамиз.\nХалқ достонларига хос бўлган асосий хусусиятлар ҳақида қандай хулоса чиқара оласиз?\nДостонлар – инсонларнинг азалий орзулари, кураши, қаҳрамонларнинг саргузаштлари, ички кечинмалари, ҳатти-ҳаракатлари акс этган асар.\nНазаримда, болалигимда адабиётга, сўз санъатига илк муҳаббат менда шу достонлар туфайли пайдо бўлган. Болалик йилларимни эсласам, қўлимдан туширмай ўқийдиган китоб қаҳрамонлари гавдаланади. “Гўрўғлининг туғилиши” достонини ўқигач, бу афсонавий қаҳрамонга алоқадор барча достонлар менда қизиқиш уйғотди. Излаб юриб, топсам севиниб, тунни кунга улаб ўқирдим.\nЙиллар ўтди, ақлим тўлишди. Лекин ҳануз достонлар ўқишни яхши кўраман. Гарчи достонда бадиий тўқима кучли бўлиб, айрим жойлар реал ҳаёт ҳақиқатидан узоқлигини сезсам ҳам, улар мени ўзига тортиб туради. Бунинг сабаблари устида бош қотираман... Нега шундай?\nТил бойлиги, бадиий ифода қудратининг кучли бўлганлиги учунми?\nБиринчидан, мени ўзига мафтун қилган нарса достонлардаги севимли қаҳрамонимиз тенгсиз жангларда доимо ғолиб чиққанлиги бўлса керак. Халқ унга барча ушалмаган орзу-умидларини сингдирган. Шу сабабли асар каҳрамонининг доимо қўли баланд бўлиши лозим. Биз эса, ғойибона меҳр қўйган қаҳрамонимиз учун жон куйдириб турамиз.\nИккинчидан, достонлардаги қизиқарли саргузаштлар бизни ўзига ром этади. Тилсимли олам эшигини очади, хаёлотнинг учқур отида девлар макони, парилар базми, Кўҳи Қоф, Боғи Эрамларда юрамиз. Қанотли учар отларга мингандек бўламиз.\nУчинчидан эса, достонларнинг тили. Бетакрор сўзлар, образли ўхшатишлар воқеликни аниқ тасаввур этишга ёрдам берувчи тасвирлар – ҳамма ҳаммаси бизни ўзига мафтун этади.\nХулоса қилиб айтганда, достонлар севимли, ўқишли бўлишининг сабаби юқорида санаб ўтган сифатлардан ташқари, уларда кўпгина қаҳрамонлар уч ойлик йўлни йигирма кунда босиб ўтади, сулув қизларга ошиқ бўлган йигит, албатта, азобли синовлардан ўтади. Сон-саноқсиз душманларга қарши тура олади.\nДостонлардаги воқеалар кутилмаган саргузаштларга тўлалиги ва муҳаббат тарихига бағишланганлиги билан бизни ўзига ром этади.\n21-сонли умумий ўрта мактаб.\nМеҳр-муҳаббат боқий туйғуми?\n(Муҳаммад Юсуфнинг “Меҳр қолур” шеъри асосида)\nТаниқли адиба Турсуной Содиқованинг Муҳаммад Юсуф хотирасига бағишлаб ёзилган “Юракка қадалган байроқ ёки шоир билан юрагимнинг суҳбати” бадиасини ўқир эканман, халқимизда “Меҳр кўзда”, “Кўздан нари – кўнгилдан нари” иборалари бежиз айтилмаганлигининг гувоҳи бўламан.\nШоира шундай деб ёзади: “Ҳамшаҳарлигимиз учунми, қўйнимдаги ўз гавҳарим-ку, ҳали обдан кўражакман, дебман-да! Тошкентнинг Дархонида ёнма-ён маҳаллаларда яшадик. Шунда ҳам ухлаб яшабман, жигарим!... Киприкларим остида турганда тўйиб олмаган, ғаниматим-а!”\nҲаёт югурик. Тонг отади, кун ботади, умр ўтади. Кундалик иш-режалар, ташвишлар билан банд шоира овқат қилса, совумай етгудай жойда турадиган шоир укасининг меҳрига, сўзига, суҳбатига тўймай қолганидан қаттиқ изтироб чекиб ёзади. Ўша хотираларини ўқир эканман, ҳар бир инсонга “Яқинларингизга меҳрибон бўлинг!”, – дегим келади. Меҳр-мурувватимизни аямаслигимиз лозим, деб ҳисоблайман. Чунки, “юрагини қўнғироқ қилиб... бизни уйғотиб, ойнинг айвонига кўчиб кетган” шоир Муҳаммад Юсуф “Меҳр қолур, муҳаббат қолур” деб бекорга бонг урмаган.\nМеҳр нима? Назаримда, меҳр сўзи қуёш, иссиқлик, ёруғлик деган сўзлар билан эгизакдек. Чунки, меҳрибон ота-она бағри фарзанд учун энг бехавотир, иссиқ жой. Меҳрли кўзлар инсонга қанот, умид, ишонч бағишлайди, кўнглини тўлқинлантиради. Меҳр, назаримда, муҳаббатнинг онаси. Чунки, ўзига аталган кучли меҳрни туйган одамда шу меҳр таратувчига нисбатан муҳаббат пайдо бўлади. Меҳрига меҳр, муҳаббатига муҳаббат билан жавоб беради.\nАммо юрагимда, негадир, меҳр-муҳаббат боқий туйғу эканлигига шубҳа уйғонади. Агар ота-она муҳаббатидан пайдо бўлган меҳр туйғуси боқий бўлганида турли хил сабаблар билан ака – укадан, опа – сингилдан воз кечиб кетмас эди. Агар бу инсоний туйғу Одам Атодан инсон қонига абадий сингдирилган бўлса, ажрашган ота орқасида қолган бегуноҳ фарзандини ташлаб қўймас эди.\nБалки, бу халқ орасидаги «Кўздан нари – кўнгилдан нари» деган мақолнинг исботи бўлса керак. Аммо ҳозирги замонда «Меҳр-муҳаббат абадий туйғуми?» – деган саволга мен бу инсоннинг тарбияси, маънавияти билан боғлиқ масала, деб жавоб берган бўлардим.\nХулоса қилиб айтсам, шоир Муҳаммад Юсуф айтганидек:\n«Ўтар инсон яхши ёмони,\nМеҳр қолур, муҳаббат қолур».\nОқибатли инсонлар меҳр-муҳаббатни суиистеъмол қилмайдилар. Яхшиликни унутмайдилар. Ўзларининг меҳрибонларини дунёга, давлатга алмашмайдилар. Майда-чуйда гап-сўзлар деб жигарларидан кечмайдилар.\nИнсон ўз элидан узоқда бахтли яшай оладими?\nЎз элинг бу сенинг туғилиб ўсган, киндик қонинг тўкилган, она алласи таралган, бешигинг излари чизилган замин. Такрорланмас, бебаҳо хазинанг. Бахтли яшаш дегани – инсон ўзига қимматли бўлган нарсаларнинг ёки кимсаларнинг ёнида бўлишидир. Мени “инсон ўз элидан узоқда бахтли ҳаёт кечира оладими?” – деган савол чуқур ўйлантирди.\nИнсон ҳаётда ўз юртидан узоқда ҳечам бахтли яшай олмайди. Чунки бунга ўзбек адабиётида Навоийдан кейинги буюк такрорланмас шахс Заҳириддин Муҳаммад Бобурни мисол қилиб айтсам бўлади.\nУ ўзга элда шоҳ бўлса-да, ўзининг юртини соғиниб яшади. У ерда Бобурга керак бўлган ҳамма нарса мужассам эди-ю, лекин ўз Ватанининг тоза ҳавосини, ширин-шакар қовунларини, тупроғини қўмсаб яшади. Ҳеч бир нарса унга тенг келолмасди.\nБаъзи бир инсонлар борки, ўз юртида қариндошлари, ота-онаси ёнида бахтли яшайди. Кейин бошига бир мушкулот тушиб қолса, шу заҳоти ташвишлардан қутуламан, дея бошқа юртга кетиб қолади. Бу, умуман хато тушунча, деб ўйлайман. Чунки, инсоннинг бахти ўз эли, оиласи, қариндошларидир. Агар одам чидамли бўлса, шу яқинлари орқали бу ташвишларни енга олади. Агар элидан узоққа кетиб қолса, ташвиши устига ташвиш қўшилиб, элини, ота-онасини соғиниб, ёлғизликдан қўрқиб яшайди.\nЎз Ватанидан олисда юрган инсон уни албатта, соғинади. Агар соғинмаса, уни инсон дейиш хато ҳисобланади. Инсон туғилиб ўсган жойи, шу бебаҳо заминни қадрлаши, соғиниши, улуғлаши билан инсондир. Чунки, инсонни инсон қиладиган, онадек ардоқлаб ўстирадиган, оёғига кирган тиконни кипригида суғурадиган, кўзларида мунгни кўриб юпатадиган, қувончга қувонадиган шу ватан, туғилган юрт, она заминдир.\nДарахт нечоғлик гуллаб-яшнаши, ўсиб мева бериши унинг илдизига боғлиқ. Инсон шундай. Ватан туйғусисиз, унинг такрорланмас гўзаллигисиз, гуллари ва ўт-ўланларисиз, унинг ўтмиши ва келажагисиз инсон яшай олмайди. Инсон ўзга юртда қанчалик юқори чўққилардан кўринса-да, у учун қувонадиган ўзга юрт эмас, ўз юрти, туғилиб ўсган Ватанидир. Шунинг учун бизнинг қувончимизга қувонадиган, қайғумизга қайғуриб, юпатадиган она юртни улуғлаб яшайлик.\nОллоҳга шукур, бизга тўрт фасл ўтгувчи, тупроғида зар унгувчи, жаннатмакон ўлка насиб этган. Шундай ўлкани севиб, ардоқлаб яшайлик! Инсон ҳаётда ўз юртидан узоқда асло бахтли яшай олмайди, деган фикримга хулоса қилиб, баъзи бир ўз юртидан узоқда юрган инсонларга қарата “Ўзга юртда султон бўлгунча, ўз юртингда ултон бўл”, деган халқ мақолини келтирган ҳолда, маслаҳат берган бўлардим.\nЭ. Иззатуллаев номли умумий ўрта мактаб.\nУлуғларнинг ҳаёти биз учун ибрат\nДунёда инсондан улуғ хилқат йўқ. Инсон жуда азиз. Одам гўзал, бу олам ҳам одам билан гўзал.\nЎз-ўзимдан сўрайман: “Одам нимаси билан бунчалар гўзал?” Одамнинг гўзаллиги хислату фазилатлари билан боғлиқми?\nУлуғ донишмандларнинг фикрича, инсон одоби билан гўзал. Ўша донишмандларнинг яшаш тарзи, ҳар бир қилган иши, айтган гапи, тажрибаю сабоқлари инсоният ҳаётида намуна бўла олади. Мунаввар йўлга бошлайди.\nБиз яшаб турган Туркистон ўлкаси дунёнинг инсон бино бўлган энг қадим тарихий бешикларидандир. Кўриняптики, кўп мингйиллик тарихга эга. Бу кўҳна тарихий заминдан не-не донишмандлар ўтмади, дейсиз? Уларнинг ҳаёт йўли, донолиги инсонни ўзаро хайрихоҳлик ва қардошликка, комил инсон бўлиб яшашга ундайди.\nТуркий халқлар фахрланадиган, ўзларининг ўзлигини англатиб турувчи қомусий олимлари бисёр. Улар нафақат туркий халқлар орасида, балки жаҳонда довруғ қозонди.\nИмом Бухорий ўн бир ёшидан ўз зеҳни, фавқулодда кучли хотираси билан эл оғзига тушган. 600 минг ҳадисни ёддан билган. Машҳур ва буюк муҳаддис олимдир.\nАл Хоразмий – буюк математик. Табиий фанларни, айниқса, математикани жиддий ўрганиб, математик, астроном даражасига етди.\nБир қатор илмий китоблари билан дунё илмини бойитди. Ер меридиани узунлигини ўлчашда иштирок этди.\nАҳмад Фарғоний, Абу Наср Форобий, Абу Райҳон Беруний, Абу Али ибн Сино каби улуғларимиз ҳам жуда кичик ёшларидан илм билан шуғулланиб, жаҳон илм-фанининг бармоқ билан саналадиган даҳоларига айланишди. Аҳмад Югнакий, Маҳмуд Қошғарий, Аҳмад Яссавий, Юсуф Хос Ҳожиб каби алломаларимиз ахлоқий-панднома асарлари билан адабиётимизни бойитдилар.\nХулоса қилиб шуни айтаманки, қомусий олимларимизнинг ҳаёт йўли, яратган ҳар бир асари халқ бойлиги, бебаҳо хазинаси. Улуғларнинг асрлар давомида инсонга хизмат қилиб келаётган ҳаётий донишмандлиги биз, ёшлар учун ибрат мактабидир.\n2-сонли Ҳамза номли умумий ўрта мактаб.\nАдолат учун курашган инсон эъзозга лойиқ\nИнсоният яралгандан бери адолатни қадрлаб яшаган. Адолат деганимиз нима? Адолат ҳақида динда нима дейилади? Адолатли инсон нимаси билан қадрли?\nАдолат сўзининг мазмунида поклик, тўғрилик, ҳақиқат мужассамдир. Адолатли, ҳақгўй инсон ўз манфаатини эмас, балки, юрт манфаатини кўзлайди, ҳақни қарор топтиради. Адолат билан қилинган ҳар бир иш, адолат билан айтилган ҳар бир тўғри сўз баҳоланмай қолмайди.\nАлишер Навоий адолатнинг буюк қудратини кўрсатиб, “давлат бошқарувчиси адолатли бўлса, мамлакат обод, халқ турмуши фаровон бўлади”, дейди ва фикрини Ҳадиси Шариф билан исботлайди.\nАдолатли инсон ҳамиша улуғланган, қадр топган. Улуғ аллома Суқротнинг: “Олам адолат билан пайдор, зулм билан хору зор”, - деган гапи айни ҳақиқатдир. Одам боласи адолат бўстонининг боғбони бўлса, борлиқ нурланади.\nАдолатли бўлиш – одобнинг устуни. Ҳар бир киши одоб ва инсонийликка эришаман деса, адолатли бўлишни ўзига касб қилиши лозим. Адолат билан иш юритган ҳар қандай инсон қадрланади. Эл орасида эъзоз-икром топади. Ана шундай ўз иши сўзи билан, адолатпарварлиги билан эл дидидан чиққан зот бу – Ҳазрат Алишер Навоий.\nХондамирнинг таърифича, “Мир Алишер адолат ва инсоф эшикларини инсоният юзига очиб қўйди...” Навоий донишмандлигининг, тафаккур дунёсининг бош мезони ҳам худди шу адолат бўлган. Навоийнинг адолати инсонпарварликнинг энг юқори намунаси эди ва эл эъзозининг гарови бўлди.\nЮртбошимиз Н. Назарбаев адолат машъаласини баланд кўтариб, ундан ўз халқини баҳраманд этмоқда. Унинг мунаввар ёғдуларидан, адолат нуридан баҳра топган халқимиз Ватан боғини обод қилиб, тинч ва осуда ҳаёт кечирмоқда. Қозоғистоннинг довруғи жаҳонга ёйилмоқда. Бу эса Элбошимиз обрўсини, иззатини эл орасида юксакларга кўтармоқда, деб ўйлайман.\n, 2017-06-05, 11:44 536