09:42 / 03.12.2016 | Abu Bakr | 2451\nАссалому алайкум! Ҳурматли сайт ходимлари, Ислом дини таълимотлари бўйича инсон мукаммал суратда яралиб, ҳамма нарсаларни номини билган дейилади. Лекин тарих илми ходимлари инсон аста секин ривожланган кандайдир муддат утгандан сунг мукаммал холатга келган дейди. Буларга исбот сифатида топилган археолагик топилмаларни(ниандертал.кроманён ) мисол қилишади. Ушбу қарама қаршиликни менга тушунтириб берсангиз илтимос.\nВа алайкум ассалом! Бу иймон билан иймонсизликнинг қарама-қаршилигидир. Мусулмон киши Қуръони каримнинг оятларида келган хабарга иймон келтириши ва бу нарсаларга шак-шубҳаси бўлмаслиги зарур. Сиз айтаётган археолагик топилмалар энг кўпи билан таҳминий нарсалар бўлиб, иймонга асосли нарсалар эмас. Ҳозирги кунда илоҳий ваҳий илм воситаси ҳисобланмай, балки барча нарсани ақл, мушоҳада ва тажриба ҳал қиладиган, шулар асосида ҳукм чиқариладиган бўлиб қолди. Шу ўринда ҳақли саволлар пайдо бўлади: «Ақл мустаҳкам ўлчовми? Ақлнинг энг охирги ўлчов эканлиги қай даражада ишончли? Ақл қиёматгача келадиган инсониятга йўлбошчи бўла оладими? Ақл, мушоҳада ва тажрибага суянишнинг ўзи етарлими?» Ушбу саволларга жавоб беришдан олдин илм олиш воситалари ва уларнинг ишлаш доираси ҳақида батафсил билиб олишимиз лозим.\nИЛМ ОЛИШ ВОСИТАЛАРИ\nАллоҳ таоло илм олиш учун инсониятга учта восита ато этди. Бу воситаларнинг ҳар бири махсус доирадагина фаолият кўрсатади ва шу белгиланган доирада ишлатилса, улардан манфаат ҳосил бўлади. Агар белгиланган доирадан четга чиқилса, воситалар томонидан олинган илм фойдасиз, ишончсиз ҳисобланади. Ушбу воситалар ва уларнинг фаолият доираси билан танишиб чиқайлик: 1. Сезги аъзолари ва уларнинг ишлаш доираси: Аллоҳ таоло илм олиш учун инсонга бешта сезгини ато этди (араб тилида «ҳавоссу хамса») – кўриш, эшитиш, ҳид билиш, таъм билиш ва сезиш. Бу сезгилар кўз, қулоқ, бурун, оғиз (тил) ва тери каби аъзолар ёрдамида фаолият кўрсатади. Кўз ёрдамида кўриб, тил ёрдамида татиб кўриб, таъм билиб, илм ҳосил қиламиз. Қулоқ ёрдамида эшитиб, тери ёрдамида ҳис этиб, ушлаб кўриб илм ҳосил қиламиз. Шу сезги аъзолари воситаси билан ташқи дунё ҳақида маълумот оламиз, тасаввур ҳосил қиламиз. Бироқ бу сезгилар орқали олинадиган маълумот ва тасаввурлар мушоҳада чегарасига бориб, тўхтайди. Мазкур сезгилар ўзининг белгиланган имконият чегарасидагина иш беради, ушбу чегарадан чиққач, натижа тахмин ва шакка айланади, яъни аниқ натижа олинмайди. Кўз билан кўрилади, лекин эшитилмайди. Қулоқ билан кўрилмайди, эшитилади. Бурун билан ҳид сезамиз, лекин кўра олмаймиз. Бир киши кўзини боғлаб олиб, «Мен қулоғим билан кўра бошладим», деса, ақлдан озган ҳисобланади, чунки қулоқ кўриш учун яратилмаган. Бировнинг «Сенинг қулоғинг кўрмайди. Шунинг учун қулоқ билан кўришга ҳаракат қилишинг бефойда» деган гапига жавобан «Қулоғим кўрмаса, демак, у бекорчи нарса экан», деган кишининг ҳам ақли ноқис бўлади, чунки қулоқ кўриш эмас, балки эшитиш доирасида фаолият кўрсатади. Ҳар бир аъзонинг вазифаси ҳаммага маълум бўлиб, уларнинг барчаси Аллоҳ таоло томонидан белгилаб қўйилган вазифанигина бажаради. Бири иккинчисининг вазифасини бажара олмайди. Бирор нарсанинг тасвирини кўзи ожиз одамдан сўраймизми, кўзи кўрадиган одамданми? Албатта, кўрадиган одамдан. Бир таомнинг таъмини уни татиб кўрган одамдан сўраймизми, унга кўз ташлаган одамданми? Албатта, татиб кўрган одамдан. Бу барча тан оладиган оддий ҳақиқатдир. Бироқ, афсуски, кейинги икки илм олиш воситаси борасида кўплаб ўқимишли одамлар ҳам мана шу оддий ҳақиқатни яхши англамай, бу тушунчаларни бир-бирига қориштириб, аралаштириб ташлайдилар; 2. Ақлнинг ишлаш доираси: Маълум бир босқичга келиб, Аллоҳ таоло томонидан бизга берилган бешта сезги аъзоси, яъни кўз, қулоқ, бурун, оғиз ва терилар ҳеч қандай иш бермай, теварак-атрофдаги воқеа-ҳодисаларни бевосита мушоҳада қилиб бўлмай қолади. Бунинг учун инсониятга бошқа бир муҳим восита – ақл ато этилган. Бешта сезги аъзосининг имконият чегараси тугаган жойда ақл ишга тушади. Масалан, олдимизда бир чиройли хонтахта турибди. Кўзимиз билан унинг рангини, қўлимиз билан мустаҳкам ёғочдан ясалганини, сўнг устига бўёқ сурилганини билиб оламиз. Бироқ унинг қандай қилиб ясалганини кўз билан кўриб, қулоқ билан эшитиб, қўл билан ушлаб бўлмайди, чунки хонтахта бизнинг кўз ўнгимизда ясалмаган. Шу ўринда ақлим менга йўлбошчилик қилиб, «Бу топ-тоза стол ўз-ўзидан ясалиб қолмайди. Балки у қайсидир уста тарафидан ясалгандир. У уста жуда маҳоратли бўлганидан уни чиройли суратда ясабди», дейди. Демак, дурадгор томонидан қилинган ишни менга ақлим айтади. Бу ўринда бешта сезги аъзоси иш бермайди. Балки ақлим ёрдамга келиб, менга йўлбошчилик қилади. Бешта сезги аъзоси маълум бир жойга етиб келганда фойда бера олмагани каби, ақл ҳам маълум бир жойга етиб келгач, унинг натижалари тахминий бўлиб қолади, яъни ақлнинг ишлаш доираси чексиз эмас. Ақл ҳам маълум бир чегарагача инсониятга манфаат бериб, йўлбошчи бўла олади. Ақлингизни ушбу чегарадан ташқарида ишлатишни хоҳласангиз, албатта, ақл у ерда нотўғри жавоб беради ва тўғри йўлбошчи бўлмайди. Шу ўринда бошқа бир етакчига, яъни учинчи илм воситасига эҳтиёж сезасиз; 3. Илоҳий ваҳий: Ақлнинг парвози ниҳояланган жойда Аллоҳ таоло инсоният учун учинчи илм воситасини ато қилган. У «илоҳий ваҳий», яъни Аллоҳ таоло томонидан юборилган ваҳий ва самовий таълимотдир. Илоҳий ваҳий ақлнинг парвози ниҳояланган жойдан бошланади. Шу боис илоҳий ваҳий нозил қилинган жойда ақлнинг ишлаши кўзнинг ишини қулоқ билан, қулоқнинг ишини эса кўз билан бажариш кабидир, яъни кўз қулоқ вазифасини бажара олмагани каби, ақл ҳам илоҳий ваҳий вазифасини бажара олмайди. Бу билан ақл бекорчига чиқиб қолмайди. Балки ақл ўз доирасида ишласа, манфаат беради. Ақлни ўз доирасидан ташқарида ишлатиш кўз билан қулоқни ҳид билишга ишлатиш кабидир.\nИСЛОМ ВА МОДДАПАРАСТЛАР ЎРТАСИДАГИ ФАРҚ\nИслом ва моддапарастлар ўртасидаги фарқ шуки, моддапарастлар илм олиш воситалари иккита, яъни бешта сезги аъзо ва ақл, дейишади. Улар инсонда илм олиш учун учинчи восита йўқ, деб таъкидлашади. Илм воситалари сифатида улар кўз, қулоқ, бурун ва ақлни тан оладилар. Булардан бошқа илм воситаларини рад этадилар. Ислом эса икки воситадан ташқари, «илоҳий ваҳий» ҳам илм олиш воситаси ҳисобланади, деб таъкидлайди.\nИЛОҲИЙ ВАҲИЙНИНГ ЗАРУРАТИ\nИслом дини ақл баъзи масалаларни ечишга қодир эмас, балки уларни ҳал этишда илоҳий кўрсатма зарур, деб таъкидлайди. Илоҳий ваҳий учун эса пайғамбар ва расуллар ҳамда самовий китобларга эҳтиёж бор. Ислом динининг бу даъвоси ҳозирги жамиятда қай даражада тўғри?\nАҚЛ ГОҲИДА АЛДАБ ҲАМ ҚЎЯДИ\nБугунги кунда материализм тарафдорлари ҳар бир нарсани ақл тарозисига қўйиб, у яхши деб билган нарсани яхши, ёмон деб билган нарсани ёмон деб ҳукм қилмоқдалар. Лекин ақлда нарсаларни яхши ёки ёмонга ажратадиган, оламий ҳақиқат бўлган ва бутун дунёдаги инсоният тан олиб, унинг ёрдамида ўз ишларини яхши ва ёмонга ажрата оладиган формула ёки принцип йўқ. Ақлимизга «Қайси нарса яхши?», «Қайси нарса ёмон?», «Қайси нарсани танлаш лозим?», «Қайси нарсани ихтиёр қилмаслик керак?» деб савол бериб, ҳукм қилишни унга топширсак, нималар юз беришини тарихга назар солиб, билиб олишимиз мумкин. Ақл инсониятни беҳисоб алдаган. Агар ақл ўз ҳолига ташлаб қўйилса, инсониятни қаердан қаерга олиб боришига тарихдан бир неча мисолларни келтиришимиз мумкин.\nСИНГИЛГА УЙЛАНИШ АҚЛГА ХИЛОФ ИШ ЭМАС\nБундан тахминан саккиз аср илгари «қаромита» ёки «ботиний фиқра» номли бир фирқа пайдо бўлган эди. Ушбу фирқанинг Убайдуллоҳ ибн Ҳасан Қайравоний деган етакчиси ўз қўл остидагиларга қизиқарли мактуб ёзган. Унда ҳаёт кечириш борасида ўзининг кўрсатмаларини бериб, шундай ёзади: «Менинг наздимда бу ақлсиз гап эмас, яъни одамларнинг уйида чиройли, сочлари ўрим-ўрим сингиллари бор, улар ўз акаларининг мижозини, табиатини яхши тушунишади. Лекин ақлсиз акалар ўз сингилларини ўз қўллари билан бегона, нотаниш йигитга бериб юборадилар. Ваҳоланки, қизнинг у йигит билан турмуши яхши бўлиб кетадими, мижозини яхши биладими, билмайдими, бунга эътибор қаратмайдилар. Ака эса ҳусни ҳам, сочлари ҳам синглисиникидек гўзал бўлмаган бошқа бегона аёлга уйланади. Менимча, бу иш ақлга тескари бўлиб, ўз уйидаги бойликни бошқа бировга қўшқўллаб тутқазиб юборишдир! Ўз уйига хотин қилиб олиб келган бошқа аёлдан қандай қилиб ором, роҳат олади? Буларнинг барчаси ақлсизлик ва ақлга хилоф ишдир. Мен ўз тарафдорларимга насиҳат қилиб, бундай телбаликдан сақланиб, ўз уйидаги бойликни ўзгаларга бериб юбормаслик керак, дейман» («Ал-Фарқ байнал фирақ»).\nСИНГИЛ ВА ЖИНСИЙ ТАСКИН\nУбайдуллоҳ ибн Ҳасан Қайравоний бошқа бир ўринда ўз издошларига қуйидаги мазмунда мактуб ёзган: «Сингил ўз акаси билан ёшлигидан бирга катта бўлган бўлса, ака сингилни деб, сингил акани деб жонини фидо қилишга тайёр бўлса, нимага энди буларнинг барчасини қилган сингил ўз акасидан жинсий эҳтиёжларини қондира олмасин? Бунга сабаб нима? Буларнинг барчаси ақлга зид ишдир» («Ал-Фарқ байнал фирақ»).\nАҚЛИЙ ЖАВОБ БЕРИШ МУМКИН ЭМАС\nСиз у айтган сўзларга қанча лаънат айтсангиз, айтинг. Лекин мен айтаманки, «илоҳий ваҳий» деб аталмиш йўлбошчисиз, холис ақл билан Убайдуллоҳ ибн Ҳасан томонидан келтирилган далилларга қиёматгача жавоб бериб бўлмайди.\nАҚЛИЙ ЖИҲАТДАН АХЛОҚСИЗЛИК ЭМАС\nАгар бир киши Убайдуллоҳ ибн Ҳасан илгари сурган ғоя ғирт ахлоқсизлик, разиллик, деса, унга жавобан айтиладики, сен ўйлаётган ушбу бадахлоқлик ва разиллик сенда атроф-муҳит таъсирида пайдо бўлган тасаввурдир. Чунки сен яшаб турган минтақада бундай иш айб саналади. Шунинг учун сен ҳам уни айб ҳисоблаяпсан. Холис ақл эътиборидан эса бу ҳеч қандай айб иш эмас. Қарангки, сингилга уйланишни ҳалол ёки ҳаром деб белгилаш на ақлнинг ва на замонавий техникаларнинг вазифаси, балки у илоҳий ваҳий воситасидагина билинадиган илмдир. Шунингдек, бир жинслиларнинг никоҳи ақл тарозисига қўйиладиган бўлса, дунёнинг тараққий топган минтақаларида яшовчи, дунё ривожига жуда катта ҳисса қўшаётган кишиларнинг ақли яхши, тўғри деб жавоб бермоқда. Лекин кимларнингдир ақли атроф-муҳит таъсирида уни мутлақо нотўғри дейиши мумкин. Аслида бу ақлнинг иши эмас, балки илоҳий ваҳий орқали билинадиган илмдир.\nНАСАБНИ САҚЛАШ АҚЛИЙ УСУЛ ЭМАС\nСиз юқоридаги ҳолатга ақл жавоб бера олади, деб: «Бу билан насаб ва ҳасаб булғанади», десангиз, бунга жавобан айтиладики, «Тўғри, насаб булғаниши аниқ. Лекин бунинг қандай ёмон томони бор? Насабни асраш қандай ақлий усулки, у сабабли насабни сақлаш зарур бўлса!\nБУ ҲАМ ФИТРИЙ ХОҲИШНИНГ БИР БЎЛАГИ\nСиз Убайдуллоҳ ибн Ҳасанга жавобан «Бундай ҳолатда тиббий зарарлар етади», дейишингиз мумкин. Чунки яқинлар билан жинсий муомала қилиш оқибатида тиббий зарарлар келиб чиқади, деган тушунча сизнинг фикрингизга сингиб кетган. Лекин ғарбда яқинлар билан жинсий алоқа қилиш фитрий хоҳишнинг бир бўлаги экани ҳақида китоблар ёзилмоқда ва уларда яқин қариндошлар билан жинсий яқинлик қилиш оқибатида келиб чиқадиган касалликлар буткул рад этилмоқда. Ҳозирда ғарб илгари сураётган яқин қариндошлар билан ўзаро никоҳланиш ғоясини бундан саккиз аср муқаддам Убайдуллоҳ ибн Ҳасан издошларига ёзиб қолдирган. Ғарбда ёзилаётган китоблар Убайдуллоҳ ибн Ҳасан тарафидан қилинган ишнинг фақат акс-садосигина бўлиб қолмай, балки баъзи ғарб мамлакатларида бундай иш оммавий тарзда амалда жорий қилинмоқда.\nИЛОҲИЙ ВАҲИЙНИ ИЛМ ҲИСОБЛАМАСЛИК НИМАЛАРГА ОЛИБ КЕЛАДИ?\nЮқорида санаб ўтилган ишлар, яъни бир жинслиларнинг никоҳи, ўзининг синглисига никоҳланиш кабилар нима сабабдан дунёда содир бўлмоқда? Буларнинг барчаси ақлни ўз доирасидан ташқарида ишлатиш сабабли юзага келмоқда. Илоҳий ваҳий ишлайдиган жойда ақл илоҳий ваҳийнинг йўлбошчи эканини инобатга олмаслиги баъзи ғарб мамлакатларида бир жинслиларнинг никоҳланишларига рухсат берилишига олиб келди. Ҳозирда бир жинслиларнинг никоҳланиши алоҳида бир илмга айланиб қолди. Дунёнинг энг катта кутубхоналарида «Gay style of life» («Бир жинслиларнинг ҳаёт тарзи)» деган ном остида алоҳида бўлимлар тайин қилиниб, уларда мавзуга алоқадор бир қанча китоблар жамланган. Бу борада улар томонидан илмий анжуманлар уюштириб турилади. Улар жуда кўпчиликни ташкил қилади. Яна шуни таъкидлаш керакки, бу ташкилот аъзоларининг аксарияти обрў-эътиборли кишилардан, юқори мансаб эгаларидан иборатдир.\nБир жинслиларнинг никоҳи ақлга зидми? Сиз «Ҳа», деб жавоб берасиз. Чунки илоҳий ваҳий орқали сизга унинг энг қабиҳ ва расво иш эканлиги баён қилинган. Лекин ақлга суяниб, илоҳий ваҳийни унутган кишилар бир жинслиларнинг никоҳи ҳам фитрий хоҳиш эканини таъкидламоқдалар. Улар фитрий хоҳишни баҳона қилиб, дунёдаги барча ёмонликларни қилишга рухсат беришмоқда. Буларнинг барчаси ақл асосида бўлмоқда. Ҳозир бир жинслилар никоҳи ўзаро инсонлар орасида бўлаётгани оммавий тарзга айланди. Ҳатто баъзи бирлари ит, мушук каби ҳайвонларга никоҳланишга ҳам ўтиб кетдилар ва оммавий ахборот воситалари орқали бу ишларидан фахрланиб сўламоқдалар.\nАҚЛНИНГ ЯНА БОШҚА АЛДОВИ\nАтом бомбаси ақлнинг энг юқори маҳсули ҳисобланиб, уни ихтиро қилганлар Нобель мукофоти билан тақдирланганлар. Лекин ҳозирги кунда бутун дунё атом бомбаси зараридан хавфсираб, уни енгиллаштириш йўллари устида бош қотирмоқдалар. Миллионлаб одамлар ундан зарар кўриб, атом бомбаси ихтирочисига лаънатлар айтмоқда. Дунёдаги бирорта разиллик, вайронагарчилик ва қирғинбарот йўқки, уларнинг жоиз эканига ақл йўл топиб бера олмасин. Бугун бутун дунё фашизмни лаънатлаб, Гитлер ва Муссолинини мажнун деб атамоқда. Лекин сиз фашизм фалсафасига доир китобларни ўқиб чиқсангиз, бу иллат ақлли инсонлар томонидан ўйлаб чиқилганига амин бўласиз. Яъни ақл фашизмни ҳам ҳимоя қилади. Қўйингки, ақл дунёдаги барча ёмонликларни далиллар асосида яхши, тўғри деб ҳукм қилиши мумкин. Чунки ақл ўз доирасидан бошқа жойда ишлатилса, албатта, нотўғри натижа беради. Илм воситаларининг ҳар бири учун белгиланган ишлаш доираси бор бўлиб, улардан бирини ўрнига бошқасини ишлатсангиз, доимо нотўғри натижа оласиз. Масалан, бирни иккига қўшишни ақл бажаради. Сиз уни бешта сезги органи ёрдамида бажариб кўринг-чи, натижа қандай чиқар экан. Демак, ҳар бир илм воситаси ўз ўрнида ишлаши лозим. Акс ҳолда тўғрилаб бўлмайдиган кўплаб хатолар юзага келади.\nТарихчи, файласуф Ибн Халдун ақл ҳақида шундай ёзган: «Аллоҳ таоло инсониятга ақл берди. Бу улуғ неъматдир. Ақл белгиланган доирада ишлатилса, кўплаб фойда келтиради. Агар ўз доирасидан ташқарида ишлатилса, ҳеч қандай наф бермайди. Бунга бир яхши мисолни келтириш мумкин. Ақлнинг мисоли олтинни ўлчайдиган тарози кабидир. Тилла тортиладиган тарозида бир неча грамм тилла тортилса, ундан фойда олинади. Чунки у тиллани тортиш учун ясалгандир. Агар бир киши у тарозида тиллани эмас, бирор тоғни тортишга уринса, албатта, у тарози синиб кетади. Шундан келиб чиқиб, бир киши «Бу тарози бўлмаган нарса экан-да», деса, ҳамма уни аҳмоқ деб айтади. Чунки тилла тарозиси тоғни тортиш учун ясалган эмас-да! Бундан мақсад шуки, тарози ўз ўрнидан бошқа жойда ишлатилганлиги учун синиб кетди» («Муқаддимату Ибн Халдун»).\nИСЛОМ ВА МАТЕРИАЛИЗМ ЎРТАСИДАГИ ФАРҚ\nИслом дини ақлни ўз доирасида ишлатиб, ақл ишламайдиган жойда уни тарк қилишга амр қилади. Чунки ақл ўз доирасидан бошқа жойда нотўғри жавоб беради. Масалан, компьютер нима учун ихтиро қилинган бўлса, ўша мақсадда ишлатилса, тезда жавоб олинади. Лекин компьютер ёрдамида у орқали бажарилмайдиган иш қилинса, на фойда ва на тўғри жавоб олинади. Шунингдек, ақл ҳам ўз доирасидан ташқарида иш бермайди. Шунинг учун Аллоҳ таоло инсониятга учинчи восита, яъни илоҳий ваҳийни ато қилди. Илоҳий ваҳий иш берадиган жойда ақл ишлатилса, нотўғри жавоб берилади. Шу боис ҳам Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам расул этиб юборилдилар ва у зотга Қуръони Карим нозил қилинди. Бу ҳақда Қуръони Каримда шундай дейилади:\nإِنَّا أَنْزَلْنَا إِلَيْكَ الْكِتَابَ بِالْحَقِّ لِتَحْكُمَ بَيْنَ النَّاسِ\n«Албатта, Биз сенга Китобни одамлар орасида Аллоҳ сенга кўрсатганидек ҳукм қилишинг учун ҳақ ила нозил қилдик» (Нисо сураси, 105-оят). Қуръони Карим бизларга ҳақ ва ноҳақни, тўғри ва нотўғрини, яхши ва ёмонни ўргатади. Уларнинг барчаси ақл ёрдамида билинмайдиган нарсалардир.\nҚУРЪОН ВА ҲАДИСДА ИЛМ, ФАН ҲАМДА ТЕХНОЛОГИЯ\nБаъзи инсонларни қуйидаги мулоҳаза қийнаётган бўлиши мумкин. Ҳозир илм, фан ва технология асри, Қуръон оятларининг бирортасида ва на ҳадиси шарифда замонавий технологияларни ясаш формуласи берилмаган. Ҳозирда илм, фан ривожланган юртлар ўзга сайёраларгача чиқиб келмоқдалар. Лекин нима учун Қуръони Каримда ойга чиқиш йўллари айтилмаган?\nИЛМ, ФАН ВА ТЕХНОЛОГИЯ\nҚуръони Каримда замонавий технологияларни ясаш формуласи айтилмайди. Чунки технологиялар ақл доирасига тегишли ишдир, яъни ўз устида ишлаш, тажриба ўтказиш натижасида пайдо бўладиган ишлардандир. Аллоҳ таоло инсониятнинг ривожланиши ва тараққий топиши учун ақл неъматини ато қилди. Инсон ўз ақлини ақл доирасида қанча кўп ишлатса, албатта, ривожланиб, тараққий топади. Ақл парвози ниҳояланиб, иш бермайдиган жойга етиб келганда Қуръони карим бизга сабоқ бериб, йўл-йўриқ кўрсатади, яъни ақл идрок қила олмайдиган нарсалар ҳақида бизга маълумот беради. Дарҳақиқат, ҳозир технологиялар асри, бунда фақат ақл иш беради. Чунки замонавий технологияларни ихтиро қилиш ақл доирасига тегишли ишдир. Ҳар бир инсон кундалик ҳаётида турли ишларга рўбарў бўлади. Улар борасида тўғри қарор қилиш ва тўғри натижа чиқара олиш учун қаерда ҳис қилиш аъзолари, қаерда ақл ва қаерда ваҳий ишлашини билиши лозим. Акс ҳолда доимо нотўғри хулоса ва нотўғри натижага эришади. Чунки илм воситаларининг бирини иккинчисига аралаштириб ташлаш кўпинча инсониятни нотўғри хулоса чиқаришга олиб келади.\nИСЛОМИЙ ҲУКМЛАРДА МОСЛАШУВЧАНЛИК МАВЖУД\nЮқоридаги сўзларни тушуниб олгандан кейин қалбда яна шундай савол пайдо бўлиши мумкин: «Қандай қилиб биз ўн тўрт аср илгари нозил қилинган ҳукмларга амал қилишимиз мумкин? Ахир улар эскириб қолди-ку! Ҳозирга келиб инсонлар эҳтиёжи турли-туман бўлиб, ўзгариб кетди. Шундай экан, қандай қилиб ўн тўрт аср илгари нозил қилинган ҳукмлар йигирма биринчи асрга тўғри келади?» Бундай саволлар исломий илмларни тушунмаслик оқибатида келиб чиқади. Ислом ҳукмларни уч қисмга тақсимлаган. Улар қуйидагилар: 1. Қатъий нас орқали, яъни Қуръон ва суннат билан собит бўлган ҳукмлар. Бундай ҳукмлар замон ўзгариши билан ўзгармайди; 2. Ижтиҳод ва истинбот қилишнинг имкони бўлган, яъни қатъий нас билан собит бўлмаган ҳукмлар. Бунда исломий ҳукмларнинг ўзида мослашиш мавжуддир; 3. Қуръон ва суннатда бирор кўрсатма ёки йўл-йўриқ берилмаган ҳукмлар. Улар бизнинг ақлимизга ташлаб қўйилган. У шундай кенг доираки, ҳар даврда инсон ақл ва тажрибасини ишлатиб ривожланади ва ҳар замоннинг заруратларини қондира олади.\nҚИЁМАТГАЧА ЎЗГАРМАЙДИГАН ҲУКМЛАР\nИжтиҳод ва истинбот қилиш имкони бўлган ҳукмларда ҳолат эътибори билан иллатлар ўзгарганлиги сабабли ҳукмларда ҳам ўзгариш юз беради. Лекин қатъий нас билан собит бўлган ҳукмлар ўзгармайди, яъни бундай ҳукмларда қиёматгача ўзгариш юз бермайди. Чунки ундай ҳукмлар инсон фитратига бино қилингандир. Инсоннинг ҳолати ўзгаради, лекин фитрати ўзгармайди. Шу боис ҳам фитратга бино қилинган қатъий нас билан собит бўлган ҳукмларда қиёматгача ўзгариш юз бермайди. Шариат имкон берган ўринларда имконият доирасида иш кўриб, ўз заруратларимизни қондиришимиз лозим бўлади.\nИЖТИҲОД БОШЛАНАДИГАН ЖОЙ\nҚатъий нас мавжуд бўлмаган жойдан ижтиҳод қилиш бошланади. Нас мавжуд бўлган ўринда ақлни ишлатиб, бирор сўз айтиш ўз доирасидан ташқарида ақлни ишлатиб, сўз айтиш ҳисобланади. Бундай жойда ақлни ишлатиб, бирор сўз айтиш динни ўзгартиришга йўл очилиши дейилади. Бу борада қуйидаги мисолни келтириш ўринли бўлади: Қуръони Каримда чўчқа ҳаром, деб ҳукм қилинган. Бу ҳукм ваҳийнинг ҳукми ҳисобланади. Бу ўринда ақлни ишлатиб: «Ваҳий нозил қилинаётган вақтда чўчқалар ифлос нарсаларни истеъмол қилишар ва нопок шароитда боқилар эди. Ҳозирда чўчқалар тозаликка жавоб берадиган замонавий фермаларда парвариш қилинмоқда. Шунинг учун чўчқа борасидаги ҳукм бекор бўлиши лозим», дейиш ақл ишламайдиган жойда ақлни ишлатиш ҳисобланади. Ҳолбуки, замонавий тиббиёт ҳам чўчқанинг инсоният учун ниҳоятда зарарли эканини исбот қилмоқда.\nСУДХЎРЛИК БИЛАН ТИЖОРАТ ОРАСИДА ҚАНДАЙ ФАРҚ МАВЖУД?\nҚуръони Каримда судхўрлик, пора ҳаром деб айтилган. Бу ўринда ақлнинг истакларига қулоқ тутилмайди. Бу ҳақда жоҳилият араблари томонидан айтилган сўз Қуръони Каримда шундай баён этилган: «Рибони ейдиганлар (қабрларидан) фақат шайтон уриб, жинни бўлган кишидек турарлар. Бу уларнинг «Тижорат ҳам рибога ўхшаш-да», – деганлари учундир. Ҳолбуки, Аллоҳ тижоратни ҳалол қилган, рибони эса ҳаром қилган. Бас, кимки Роббидан мавъиза келганда тўхтаса, аввал ўтгани ўзига ва унинг иши Аллоҳга ҳаволадир. Кимки яна (рибога) қайтса, ана ўшалар олов соҳибларидир. Улар унда мангу қолувчидирлар» (Бақара сураси, 275-оят). Аллоҳ таоло юқоридаги ояти каримада савдо-сотиқни ҳалол, рибони эса ҳаром деб ҳукм қилди. Энди бу ҳукм борасида «Нимага?», «Нима учун?» дейиш имкони йўқ. Чунки Аллоҳ таоло савдо-сотиқни ҳалол қилди, у ҳалол бўлди. Рибони ҳаром қилди, у ҳаром бўлди. Энди бу икки ҳукм борасида «Нимага?», «Нима учун?» деб савол бериб, ақлни ишлатиш ақлни ўз ўрнидан бошқа жойда ишлатиш ҳисобланади. Одамларга қўйиб берилса, ҳар ким дин борасида алжираб, ҳалолни ҳаром, ҳаромни ҳалол деб ташлаши мумкин.\nБИР АЖИБ ВОҚЕА\nБир қўшиқчи ҳаж қилгани борибди. Ҳажни адо этиб, Мадинага қайтаётганида, йўлда бир карвонсаройга тушибди. Тун пайти у ерга овози хунук бир араб қўшиқчи келиб, ашула айта бошлабди. Қўшиқ айтишнинг қонун-қоидалари бузилаётганини кўрган мусофир қўшиқчи: «Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам сен каби қўшиқчиларни эшитиб, қўшиқни ҳаром қилган эканлар-да. Агар менинг қўшиқ айтишимни эшитганларида, қўшиқ айтишни ҳаром демаган бўлар эдилар», дебди. Қўшиқчининг бу гапи қатъий собит бўлган ҳукмларда нафсоний хоҳишларни қондириш дейилади.\nБУГУНГИ КУН МУФАККИРИНИНГ ИЖТИҲОДИ\nҚўштирноқ ичида ўзини «муфаккир» деб атайдиган баъзи инсонлар ўз ақли доирасида фикр юритиб, Қуръони Карим оятларини таъвил қилишга уринади. Бу эса ақлни ўз доирасидан ташқарида ишлатиб, оятларни ўзгартириш ҳисобланади. Ўтган илоҳий китобларни ҳар бир «муфаккир» ақл ишлатиб таъвил қилишга ҳаракат қилгани учун ҳам улар бутунлай ўзгариб кетган. Лекин Аллоҳ таоло Қуръони Каримни қиёматгача сақлашни Ўз зиммасига олган. «Албатта, Зикрни Биз нозил қилдик ва албатта, Биз унга муҳофазачимиз» (Ҳижр сураси, 9-оят).\nХар бир кичик мартабадаги нарса ўзидан юқори турувчининг қарамоғи ва назорати остида бўлиши керак. Бешала сезги аъзо қанчалар мукаммал бўлмасин ўз фаолиятини юритишда ақлга мухтождир. Уларни ақл назорати остида истемол қилинса, тўғри ва кўп фойда олинади. Шунингдек ақл ҳам ваҳий назорати остида, унинг кўрсатмларига мувофиқ тарзда истемол қилинса, уни ўз ўрнида ишлатилган бўлиб, дунёвий ва ухровий нажотга сабаб бўлади. Дунё ақлли деб тан олган Ибн Сино, Беруний, Улуғбек, Ал-Ҳоразмий, Навоий, Заҳируддин Муҳаммад Бобур каби улуғ мутафаккир олимлар ҳам аввало ақлларини илоҳий таълимотлар билан суғориб, сўнг умрлари мобайнида унинг назорати остида иш юритганлар. Уларнинг барчалари ўн ёш атрофида Қуръонни тўлиқ ёд олган ва ҳадис, тафсир, фиқҳ илмларида мукаммал бўлганлар. Бу нарсалар ёзган асарларида яққол кўриниб туради. Бангладешлик олим, нақшбандий тариқатининг пешволаридан бўлган Алтоф Ҳусайн роҳматуллоҳи алайҳ ўзларининг "Ислоҳий хитоб" номли асарларида Афлотуннинг Мусо алайҳисслом билан бўлган қиссасини келтирган. Унда: “Афлотун Мусо алайҳиссаломга: “Агар сиз менинг саволимга жавоб берсангиз, динингизга кираман”, деди. Мусо алайҳисслом: "Сўрамоқчи бўлган нарсангни сўра”, дедилар. У: “Камон отгувчи Аллоҳ, мусибатлар камон ўқлари ва инсон нишон бўлса, ундан қандай қутилиш мумкин?”, деди. У зот: “Бу жуда осон. Бунинг учун камончи томонида ва унга якин кишилардан бўлсанг бўлди. Агар Аллоҳга итоат қилсанг ва даргоҳига бош эгсанг, нажот топасан”, дедилар”, дейилган. Валлоҳу аълам!\nИслом динида меҳмонхона


Қозоғистонлик талабалар учун имкониятлар кўпаймоқда - Номадлар,Турклар,Қозоқ одатлари ва анъаналари,Қозоғистон табиати\n#Қозоғистон #Бўлашақ #Айнур Қарбўзова #таълим #тиббиёт\nУлар ҳисобида юзлаб илмий ишланма ва йирик ижтимоий лойиҳалар бор. «Бўлашақ» дастури битирувчилари – Қозоғистон иқтисодиёти, фани, маданияти ва санъатини ҳаракатлантирувчи кучга айланиб улгурди. 27 йилдан буён ўзига хос халқаро дастур – «Бўлашақ» орқали 11 минг нафардан зиёд юртдошимиз турли ихтисосликлар бўйича хорижда таълим олди. Битирувчилар тор йўналишдаги қимматли мутахассислар сифатида ватанида, Қозоғистонда тиббиёт, айти-саноат, таълим ва муҳандислик соҳаларида ишламоқда.\nАйнур Қарбўзова, «Халқаро дастурлар маркази» ҲЖ президенти:\n- Албатта, хорижда таълим олиш - янги билимлар, янги тажриба дегани. Қаерда ва қайси университетда магистр ёки докторант бўлганига, ўтказган тадқиқотларига кўра янги муҳитнинг ўзига хослигини тушуниб етиш, профессионал илмий алоқалар боғлашга имконият яратади. Касбига кўра ёки илмий малака ошириш масаласига келсак, ҳар бир ташкилот ўз эҳтиёжига кўра «Бўлашақ» дастури доирасида хориждаги таълим даргоҳларига ходимларини ўқишга ёки қайта тайёрлашга йўллаши мумкин.\nҲар йили «Бўлашақ» дастури асосида хорижий олий ўқув юртларига 500 нафардан зиёд қозоғистонлик йўлланади. Шунингдек, яна 500 нафар олим юртдошларимиз етакчи хорижий даргоҳларда билимини ошириши мумкин.\nҚозоғистон «қизил» зонага киритилди


ЭРТАГА МОҚ БОШ АССАМБЛЕЯСИ ЙИҒИЛИШИ БЎЛИБ ЎТАДИ\nЖорий йилнинг 26 декабрь куни Ўзбекистон Миллий олимпия қўмитасининг XVIII Бош ассамблеяси йиғилиши бўлиб ўтади.\nУнда 2018 йилда қўмита томонидан амалга оширилган ишлар ҳисоботи тақдим этилади. Токио-2020 ёзги Олимпия ўйинларига олиб борилаётган тайёргарлик ҳусусида маълумот берилади. Шунингдек, Ассамблея давомида ташкилот раҳбариятида ўзгаришлар рўй бериши, Ижроия қўмитага янги аъзолар сайланиши кутилмоқда. Демак, эртага МОҚ раҳбариятида ўзгаришлар юз беради.\nҚўмита Матбуот хизмати шу муносабат билан, оммавий ахборот воситалари ходимларини ушбу тадбирга таклиф этмоқда.. Бош Ассамблея йиғилиши 26 декабрь куни соат 16:00 да Миллий олимпия қўмитасининг анжуманлар залида бошланади.


Намоздан кейинги зикр ҳақида (3)\nBy Иброҳим Асарий on 12/24/2018 ҲАДИС Ҳадис ва аҳком\nҚуйида келтириладиган маълумотлар Ибн Таймия раҳимаҳуллоҳ сўзларидан иқтибосдир.\nУ киши айтади: “«Саҳиҳ»да келишича, Набий соллаллоҳу алайҳи ва саллам намозни якунлагач, ўринларидан қўзғалмай туриб уч марта истиъоза айтар (яъни Аллоҳдан паноҳ тилар) ва: «Аллоҳумма антас-салаам ва минкас-салаам табаарокта йаа зал-жалаали вал-икром», дер эдилар”.\nДуо маъноси: Ё Аллоҳ! Сен Саломдирсан (яъни, Сен барча айбу нуқсонлардан саломатсан ва бандаларингни ҳалокатлардан сақловчи-саломат этувчи Зотсан). Саломатлик Сен тарафингдандир. Эй улуғлик ва икром соҳиби, Сен табаррукдирсан.\n“Икки саҳиҳ ҳадис тўплами”даги ҳадисда шундай дейилади: “Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам намоз ўқиб бўлгач: “Лаа илааҳа иллаллоҳу ваҳдаҳуу лаа шарийка лаҳ. Лаҳул-мулку ва лаҳул-ҳамд. Ва ҳува ъалаа кулли шай’ин қодийр. Аллоҳумма лаа маанеъа лимаа аътойта ва лаа мўътия лимаа манаът. Ва лаа янфаъу зал-жадди минкал-жад. Лаа ҳавла ва лаа қуввата илаа биллааҳ. Ва лаа наъбуду иллаа иййаҳу мухлисийна лаҳуд-дийна ва лав кариҳал-каафирун”.\nДуо маъноси: Аллоҳдан ўзга илоҳ йўқ, У ёлғиз, шериксиз. Барча мулк-салтанат Уники, ҳамду сано ҳам Унга хос. У барча нарсага қодир. Ё Аллоҳ, Сен берган нарсани тўсувчи, Сен тўсган нарсани берувчи йўқ. Сенинг олдингда салтанат ва улуғлик соҳибига улуғлиги фойда бермайди. Куч-қувват ёлғиз Аллоҳ (мадади) билан. Биз фақат Унгагина ибодат этамиз. Гарчи кофирлар ёмон кўрсалар-да, динни холис Унинг учун қилувчилармиз.\nШунингдек, Пайғамбаримиз саҳобаларга намоз ортидан ўттиз уч марта тасбеҳ, ўттиз уч марта таҳмид ва ўттиз уч марта такбир айтишни ўргатар ва: “Булар жами тўқсон тўққизта бўлади, ким юзинчиси қилиб: “Лаа илааҳа иллаллоҳу ваҳдаҳуу лаа шарийка лаҳ. Лаҳул-мулку ва лаҳул-ҳамд. Ва ҳува ъалаа кулли шай’ин қодийр”, деса гуноҳлари, гарчи денгиз кўпикларича бўлса ҳам, кечирилади”, дер дедилар.\nЗикр маъноси: Аллоҳдан ўзга ҳақ илоҳ йўқ, У ёлғиз, шериксиз. Барча мулк-салтанат Уники, ҳамду сано ҳам Унга хос. У барча нарсага қодир.\nШубҳасиз, зикр ва дуолар энг афзал ибодат турларидан ҳисобланади. Пайғамбаримиздан нақл қилинган дуо ва зикрлар энг афзал дуо ва зикрлар пайида юрган одам учун жуда муносибдир. Улардан бошқаси эса гоҳида макруҳ, гоҳида ҳаром, гоҳида ширк аралашган бўлиши, аммо кўпчилик буни билмаслиги мумкин.\nЗикр энг афзал ибодатлардан биридир. Шу боис Ойша розияллоҳу анҳо у ҳақда шундай деган: “Намоздан кейин зикр айтиш ойнани жилолагандан кейин артишга ўхшайди”. Зеро, намоз қалбни жилолайди.\nНамоздан кейинги зикрни айтиш вожиб эмас. Ким зикр айтмасдан турмоқчи бўлса, унга танбеҳ берилмайди. Лекин муқтадий имом салом бергач, то қибладан намозхонлар томон бурилиб қарамагунча, ўрнидан турмагани мақсадга мувофиқ. Имом ҳам салом бергандан сўнг уч марта истиғфор ва: “Аллоҳумма антас-салаам ва минкас-салаам табаарокта йаа зал-жалаали вал-икром”, зикрини айтиш миқдоридан ортиқ қибла томонга қараб ўтирмаслиги керак.\nНамоздан кейинги тасбеҳларни бармоқлар билан санаш суннат саналади. Чунки, Набий соллаллоҳу алайҳи ва саллам аёлларга қарата: “Тасбеҳни бармоқларингиз билан сананглар. Зеро, улар қиёмат куни қилган амаллари ҳақида сўралади ва сўзлайдилар”, деганлар.\n Муслим, (591) ривояти.\n Муаллиф раҳимаҳуллоҳ “Пайғамбаримиз намоздан сўнг уч бор истиъоза айтар эдилар”, деб келтирган. Бундай ривоят борлигини учратмадим. “Саҳиҳи Муслим”да (591) келган ривоятда: “Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам намозни якунлагач, уч бор истиғфор айтардилар”, деб айтилган. Шунингдек, Ибн Таймиянинг “Мажмуул фатово”, (22\_493) китобида: “Уч бор истиғфор айтар эдилар”, дейилган. Шу тўғрироқ бўлса керак, валлоҳу аълам.\n Бухорий, (844) ва Муслим, (593) ривояти.\n Муслим, (597), Абу Довуд, (1504) ва Аҳмад, (8616) ривояти.\n Абу Довуд, (1501), Термизий, (3486) ва Аҳмад, (26549) ривояти.\nAvvalgi maqolaҲаром амаллар: Муқтадийнинг имомдан ўзиб кетиши\nKeyingi maqola «Янги йилингиз билан», деган одам кофир бўладими? | Шайх Содиқ Самарқандий


Сарвиноз Қурбонбоева "Евроосиёнинг энг гўзал шахматчиси" бўлиши учун овоз беринг!\n29 Январь 2017 14:05 5877\nЎзбек спортчиси Сарвиноз Қурбонбоева халқаро Miss Chess Eurasia 2017 гўзаллик танловида иштирок этмоқда. Унинг натижасига кўра энг кўп овоз олган спортчи Евроосиёнинг «Энг гўзал шахматчиси» унвонига эга бўлади.\nАйни пайтда chess.pw сайтида очиқ овоз бериш давом этмоқда. Бу ерда бизнинг спортчимиз етакчидан озгинагина ортда бормоқда ва мухлисларининг қўллаб-қувватлашини кутмоқда.\nЎзбек шахматчисига Эрон, Польша, Тожикистон, Қозоғистон, Озарбайжон ва ҳиндистонлик ҳамкасблари рақиблик қилишмоқда. 30 январь соат 09:40 ҳолатига қозоғистонлик Жансая Абдумалик 2740 овоз билан етакчиликни ўз қўлида ушлаб турибди. Сарвинознинг ҳисобида 2639 та овоз мавжуд. Учинчи ўриндаги тожикистонлик Мутриба Ҳотамига эса 532 овоз берилган.\nchess.pw орқали сайтга кириб, ҳамюртимизга тўғридан-тўғри овоз беришингиз мумкин!\nШу кунларда Мустақил Давлатлар Ҳамдўстлиги мамлакатларининг энг гўзал шахматчисини аниқлаш учун ўтказилган сўровлар якунланиб, унда ҳамюртимиз Гулруҳбегим Тохиржонова ғолибликни қўлга киритди.\nСарвиноз Қурбонбоева – халқаро гроссмейстер!\n2017-03-06 16:43:10 1151\n2017-03-07 20:00:04 2419\n2017-03-10 12:12:30 2956\n2017-01-14 17:14:33 3688\n2017-03-11 15:13:07 4160


Гидроцефалияни ташҳис ва даволаш стандарти - Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги\nГидроцефалияни ташҳис ва даволаш стандарти\nГидроцефали яни ташҳис ва даволаш стандарти\nТаш ҳ ис усуллари:\nТекширувга мухтожлар %\nКузатувнинг ўрта муддати\nасоратланган / асоратланма-\nЖарроҳликдан олдинги тайёргарлик .\nКўрсатилган ташҳис мезонларини бажариш.\nҚарши кўрсатмалар бўлмаганида - орқа мия суюқлиги стериллигини, ҳужайралар сонини, оқсилни текшириш. Калла ичи босимини ўлчаш, ликвородинамик синамалар ва тестлар ўтказиш.\nОрқа мия суюқлигини инфицирланганлиги, шунингдек геморрагия ва кўрсаткичларни норма ҳолатидан кескин силжиши клапанли тизимлар билан ликворшунтловчи муолажалар ўтказишга қарши кўрсатма ҳисобланади.\nВентрикуло-перитонеал ёки вентрикуло-атриал клапанли ликворшунтловчи тизимлар билан ликворшунтловчи муолажалар, Торкильдсен бўйича вентрикулоцистерностомия ёки учинчи қоринча туби эндоскопик перфорацияси (ҳар бир ҳолатда индивидуал ҳал этилади).\nЖарроҳликдан кейинги даврда р еанимация ва интенсив терапия -\nЭс-ҳуш тикланишини назорат қилиш, керакли инфузион терапияни ўтказиш.\nҚусишга қарши воситалар\nЖарроҳликдан кейинги кузатув. Консерватив даво билан биргаликда жарроҳликдан кейинги ярани битгунича кунлик боғламини алмаштириш ва беморни аста-секин вертикаллаштириш.\n1 йил/3 ой\nБеморнинг умумий ва неврологик ҳолатини яхшиланиши.\nМия ичи гипертензия\nси белгиларини камайиши\nҚоннинг клиник таҳлили\nСийдикнинг клиник таҳлили\nАхлатнинг клиник таҳлили\nОрқа мия суюқлигининг клиник таҳлили\nҚоннинг биокимёвий таҳлили\nҚон ивиш вақтини аниқлаш\nГематокрит кўрсаткичини аниқлаш\nФункционал текшириш усуллари\nКалла суяги ва қорин бўшлиғи рентгенографияси\nИчки аъзолар УТТ\nТашҳисот ва даволаш мақсадида люмбал ёки вентрикулопункция\nКТ ва МРТ\nБош айланаси ва катта лиқилдоқ ўлчамларини ўлчаш\nТор мутахассислар маслаҳати\nИзоҳ: Даволаш-профилактика муассасасида стандартларда кўрсатилган ташхис ва даволаш асбоб-анжомлари мавжуд бўлмаганида, шунингдек мураккаб жаррохлик амалиётларга кўрсатмалар бўлганда – беморлар тиббий ёрдам кўрсатилишининг кейинги босқичига йўналтирилади.\nҲужжат тури: Стандартлари


Пайғамбаримизнинг жанозага тааллуқли суннатлари\nУшбу мақолада Пайғамбаримизнинг жанозада, ўликни дафн қилиш ва таъзияда тутган йўллари қандай бўлганлиги қисқа ва енгил услубда баён қилинади.\nАқидаи Таҳовийя (32) Муҳаммад алайҳиссалоту вассалом Оллоҳнинг халилидир\nУшбу дарс қуйидаги мавзуларни ўз ичига олади: – 33-матн (шарҳи): Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи ва саллам оламлар Раббисининг суюкли бандасидирлар; – Муҳаббат қилишнинг мартабалари; – 33-матн (шарҳи): Ундан кейинги ҳар бир пайғамбарлик даъвоси адашиш ва ҳавои-нафсдир; – 35-матн (шарҳи): У киши жинларнинг оммаси ва халқларининг барчасига ҳаққу ҳидоят ва нуру зиё билан юборилган энг улуғ пайғамбар бўладилар;\nСийрат ( 41 ) Қазо умраси\nПайғамбаримизнинг сийратларидан олиб борилган дарсларнинг ушбу бўлимида қуйидаги мавзулар ҳақида баҳс юритилади: - Заҳарланган қўй гўшти воқеаси; - Қазо умраси.\nСийрат ( 35 ) Ҳудайбия сулҳи\nПайғамбаримизнинг сийратларидан олиб борилган дарсларнинг ушбу бўлимида қуйидаги мавзулар ҳақида баҳс юритилади: - Ризвон байъати ва Ҳудайбия сулҳи.\nСийрат ( 13 ) Биринчи ҳижрат\nПайғамбаримизнинг сийратларидан олиб борилган дарсларнинг ушбу бўлимида қуйидаги мавзулар ҳақида баҳс юритилади: - Ҳабашистонга қилинган ҳижрат; - Қурайшнинг Ҳабашистон муҳожирларига қарши макр қилиши; - Қурайшнинг Абу Толибга таҳдид қилиши; - Ҳамза ибн Абдулмуттолибнинг мусулмон бўлиши.\nСийрат ( 09 ) Пайғамбарлик\nПайғамбаримизнинг сийратларидан олиб борилган дарсларнинг ушбу бўлимида қуйидаги мавзулар ҳақида баҳс юритилади: - Жибрийл ваҳий олиб тушди; - Ваҳийнинг тўхтаб қолиши.\nМуаллиф : Муҳаммад Ҳассон Таҳрир : Абу Абдуллоҳ Шоший\nКитобнинг ушбу бўлими қуйидаги мавзуларни ўз ичига олади: – Борлиқдаги ҳар бир ишнинг қадар билан амалга ошиши; – Ифк-улкан бўҳтон воқеасидан олинган дарслар; – Оиша разияллоҳу анҳонинг фазилатлари; – Уҳуд куни ва Ҳудайбия сулҳи ҳодисаларидан олинган дарслар; – Тарихлар оша юз берган ҳодисалар ва рўй берган қийинчиликлардан олинган дарслар; – Нусрат, синов ва қийинчиликлар билан биргадир; – Оқибат муттақийнларникидир;\nМуҳаммад алайҳиссалом қиссаси\nУшбу аудиода Муҳаммад алайҳиссалом қиссалари баён қилинади\n73-Дарс. Расулуллоҳ умматининг илгари умматлардек саркашлик қилганлари туфайли Аллоҳ йўқ қилиб юборилмаслигидаги ҳикматлар (давоми)\nУшбу дарсда Расулуллоҳ саллоллоҳу алайҳи ва саллам умматининг илгари умматлардек саркашлик қилганлари туфайли Аллоҳ субҳанаҳу ва таоло томонидан йўқ қилиб юборилмаслигидаги ҳикматлар баён қилинади\n72-Дарс. Расулуллоҳ умматининг илгари умматлардек саркашлик қилганлари туфайли Аллоҳ йўқ қилиб юборилмаслигидаги ҳикматлар


Машҳурлар ва уларнинг фарзандлари - олма тагига олма тушади » PopCorn.uz - Шоу Бизнес олами хақиқати\nМашҳурлар ва уларнинг фарзандлари - олма тагига олма тушади\nСана: 02.10.2015 6189 қайноқ\nОлманинг тагига олма тушади деган гап бор халқимизда. Бу нақл бежиз айтилмаган албатта. Бир қатор таниқли ижодкорларнинг фарзандлари ота –онасига икки томчи сувдек ўхшайди. Бу ўхшашлик уларнинг болаларини янада машҳур қилади. Энг қизиғи бу болаларнинг ҳар бири ҳозирданоқ санъатнинг турли йўналишига алоҳида меҳр қўйган. Биз ана шундай таниқли ота-оналар ва уларнинг қуйиб қўйгандек ўхшаш кичик машҳурларни тўпладик.\nЭстрадамизнинг ёрқин юлдузи, мафтункор Шаҳзода икки фарзанднинг онаси экани барчамизга маълум. Хонанданинг катта фарзанди Солиҳнинг хонандага ўхшаш томонлари кўп. Бироқ Иккинчи ўғли Ҳалид икки томчи сувдек ўхшайди.\nСанъатимизнинг яна бир хонандаси, кайфиятни кўтарувчи қўшиқлари ва клиплари билан халқимиз қалбидан жой эгаллаган Жаҳонгир Позилжонов 4 фарзанднинг отаси. Улар ота онасига жуда ҳам ўхшайди. Айниқса тўнғич қизи Райхон отасининг ўзи.\nШоу-бизнес оламида ўзига хос ижоди билан халқимиз қалбидан чуқур жой эгаллаган Латофатли Лола икки фарзандни тарбиялаб вояга етказмоқда. Шахина ва Шохдиёр Лола қанчалик ўхшайди. Суратларга қараб ўзингиз баҳо беришингиз мумкин.\nАйни дамда бир ўғил ва бир қизни отаси бўлмиш Улуғбек Раҳмутуллаев ҳам оталик гашини сурмоқда. Ўғли анча катта бўлиб қолганини суратларда кўриш мумкин. У отасига қуйиб қўйгандек ўхшайди.\nСевинч Мўминова ва Шароф Муқимов\nХушовоз ва истеъдодли хонандалар Севинч Мўминова ва Шароф Муқимовнинг қизалоғи ота-онасига ҳам ўхшайди. Бироқ кўпроқ онасига тортган. Буни суратларда ҳам кўришингиз мумкин.\nШўх ва шодон хонанда Ягонанинг ёлғиз қизи онасига икки томчи сувдек ўхшайди. Ортиқча изоҳга ҳожат ҳам йўқ.\nАна шунақа. Сиз нима деб ўйлайсиз? Улар қанчалик бир-бирига ўхшаш? Биз хонандаларимизга улкан зафарлар тилаймиз ва фарзандларини камолини кўришини тилаб қоламиз.\n1. Ulug'bek Rahmatullaev - Bemehrginam\n2. Lola & Benom - Bir jamoa


ДИЙДОР - “Китоб дунёси” газетаси сайти\n“Kitob dunyosi” –\nмаънавий-маърифий, ижтимоий-сиёсий газета.\n2012 йил 26 январда қайта рўйхатдан ўтган.\n“Tafakkur bulog‘i” масъулияти чекланган жамияти\nБарча ҳуқуқлар қонунлар билан ҳимояланган. Сайт маълумотларидан фойдаланилганда манба кўрсатилиши шарт.\n2018 йил 10 январ\n769 марта кўрилган.\nИ Ми Э,\nАнча пайтдан бери сафарга чиқмаган эдим. Таътил берилиши билан лаш-лушимни йиғиштирдим-да, йўлга чиқдим. Европага. Аэродромдамиз. Жойимни қидира бошладим. Шерикларим нуроний отахон билан онахон экан. Йўл узоқ. У ёқ-бу ёқдан гаплашиб кетдик. Айниқса, онахон билан суҳбатимиз роса қизиди. Уларнинг сафари билан қизиқдим.\nОнахон бироз ўйланиб турди-да, ён дафтаридан эскириб кетган суратни олиб кўрсатди. Оқ-қора расмда тўрт-беш ёшли қизча ва аскар йигит бор эди. Саволомуз боқишим билан онахон ўксиб-ўксиб йиғлади-да, ҳикоясини бошлади.\n— Уруш ҳеч бир хонадоннинг турумини бузмай ўтмади. Онам ҳамшира эди. Дадам урушга чақирилганидан сўнг биз ҳам ортидан кетдик. Ахир, ҳеч кимимиз йўқ, онам болалар уйида катта бўлганди. Уруш тугай демасди.\nКунларнинг бирида кутилмаганда бегона ҳарбийларни кўрган онам довдираб қолди. Аслида мен бўлмаганимда у ўлимига-да рози эди. Онамнинг ҳамширалигини сезган аскарлар унинг қўл-оёғини боғлаб ташлашди.\n— Она, онажон! Онамни қўйиб юборинглар, — деган чинқириғим оламни бузди. Шу дам бир аскар келиб, онамдан: «Бу сенинг қизингми?» деб сўради. У эса жонҳолатда «Мени онасига ўхшатяпти», деди. Аммо улар ишонмади. Иккимизнинг ҳам қўлимизни қайирганча олиб кета бошлашди. Ортимизда яна бир қанча одамлар. Онам мендан кўзини узмас, аланг-жаланг бўлганча дадамни изларди. Бироқ у кўринмасди.\nБир пайт олдимизда ўзимизнинг аскарлар пайдо бўлди. Бу отишмалардан жонимиз омон қолиши даргумон эди. Эндигина тўртга кирган бўлсам-да, хаёлим ота-онамда эди. Бир пайт мени биров даст кўтарди-да, ўзини ўт-ўланлар орасига отди. Ўттиз дақиқадан сўнг тўс-тўполон тугади. Ўрнимдан туришга қўрқардим. Кўзимни аста очиб қарасам, акамдек яқин бўлиб қолган польшалик Янни кўрдим. У базўр кўзини очди. Менга жилмайиб боқарди. Унинг кийимлари жиққа қонлигини кўрдим-у, бор овозим билан бақира бошладим. Тириклигимни кўрган онам яраланганига қарамай ўқдай отилиб келди.\nШу куннинг ўзидаёқ дадам ва халоскоримиздан айрилдик.\nОрадан ҳеч қанча вақт ўтмай уруш ҳам тугади. Ҳамма ўз Ватанига қайтди. Берлин остонасидаги икки қабрга юрагимизни кўмдик.\nСизга кўрсатган суратдаги қизча мен, ёнимдаги аскар эса менинг ўша халоскорим. Онам ундан умрининг сўнгги кунларига қадар миннатдор бўлиб ўтди. Онам иккимиз унинг уй манзилини топиб, яқинларидан хабар олиб турдик. Сабаби, у оиласининг ягона боқувчиси эди.\nҚаричилик қурсин орада анча пайт дадам иккисини йўқлаб боролмадим. Фурсат бугун экан. Балки, бу сўнггиси ҳамдир...\nОнахоннинг дардли воқеаси этимни жунжиктирди. Манзилга етиб келдик. Нуронийлар билан хайрлашар чоғда телефон рақамларни алмашдик. Сафар ҳам тугади. Сафардаги ҳамшаҳарларим ҳолидан хабар олиш илинжида қўнғироқ қилдим.\n— Ассалому алайкум жаноб Ким. Мен Чонман. Эсладингизми? Онахон яхшимилар?\nБир муддат жимликдан сўнг ҳазин овоздан маълум бўлдики, онахон икки яқинининг қабри узра жони узилибди. Томоғимга аччиқ кўз ёш тиқилди... Гапиролмай гўшакни қўйдим.\nКорейс тилидан Тўмарис АЪЗАМ таржимаси\nТаҳлил, талқин, таклиф\nТомчида қуёш акси\nСаҳифага сиғмаган сатрлар\n2018 йилги сонлар\t(0)\n2015–2016 © “Китоб дунёси” газетаси сайти. Барча ҳуқуқлар ҳимояланган. Сайт маълумотларидан фойдаланилганда манба кўрсатилиши шарт.


Сизнинг фарзандингиз етакчими (лидерми) ёки ювошми\nҚайси касбга мойиллигингизни биласизми?\n(Л.Йовайш -Г.В.Резапкина тести)\nҲурматли ўқувчи! Қайси касбга мойиллигингизни билмоқчи бўлсангиз, тақдим этилаётган саволларга жавоб беринг ва ўзингиз мойил бўлган касб ҳақида билиб олинг. Тест топшириқларини ўқинг ва ўзингизга мос келган жавоблардан бирини танланг.\n1. Сизга қуйидагилардан қайси бирини амалга ошириш ёқади?\nA. ҳар хил инсонлар билан мулоқот қилиш;\nB. кинога тушиш, китоб ўқиш, расм чизиш ва нутқ сўзлаш;\nC. ҳисоб-китоб билан шуғулланиш, ҳужжатлар билан ишлаш\n. 2.Сизни китоб ва кинофильмларнинг қайси жиҳатлар кўпроқ ўзига жалб этади?\nA. муаллифнинг фикрини ўқиш;\nB. асарнинг бадиий шакли, ёзувчи ва режиссёрнинг маҳорати;\nC. асар мазмуни ва қаҳрамонларнинг ҳаракатлари.\n3.Сиз Нобел мукофотини кўпроқ қайси соҳа ходимларига берган маъқул деб ҳисоблайсиз?\nA. ижтимоий соҳа ходимларига;\nB. фан ходимларига;\nC. санъат ходимларига;\n4.Сиз қуйидаги қайси касб эгаси бўлишни хоҳлайсиз?\nA. бош механик;\nB. кон қидирув экспедицияси бошлиғи;\nC. бош ҳисобчи.\n5.Келажакда инсонлар тақдирига қайси соҳа кўпроқ аҳамиятга эга бўлади, деб ҳисоблайсиз?\nA. инсонларнинг бир-бирларини тушунишлари;\nB. илмий кашфиётлар;\nC. ишлаб чиқаришнинг ривожланиши.\n6.Агар сиз раҳбар бўлиб қолсангиз, биринчи навбатда ишни нимадан бошлаган бўлардингиз?\nA. аҳил ва ҳамжиҳат жамоа тузардим;\nB. таълимнинг янги технологиялар билан ишлаб чиқаришни уйғунлаштирардим;\nC. ҳужжатлар юритишни тартибга солардим;\n7. Автомобиллар кўргазмасидаги нима сизни кўпроқ қизиқтиради?\nA. автомобилларнинг ички тузилиши;\nB. автомобиллардан амалий фойдаланиш;\nC. автомобилларнинг ташқи кўриниши (ранги, дизайни)\n8.Сиз инсонлардаги қуйидаги қайси фазилатларни қадрлайсиз?\nA. дўстлик ва ғамхўрликни;\nB. жасурлик ва бардошлиликни;\nC. масъулият ва батартибликни.\n9.Бўш вақтингизда қуйидаги ишларнинг қайси бири билан шуғулланишни хоҳлайсиз?\nA. ҳар хил тажрибалар ва синовлар ўтказиш;\nB. шеър ёзиш, мусиқа басталаш ва расмлар чизиш;\nC. жисмоний тарбия билан шуғулланиш.\n10.Агар хорижга сафар қилишингизга тўғри келса, сиз кўпроқ нимага эътибор қаратган бўлардим?\nA. бошқа мамлакатлар тарихи ва маданияти билан танишишга;\nB. альпинизм ва тоғ чанғи спорти билан танишишга;\nC. тадбиркорлар фаолияти билан танишишга.\n11.Сизни қуйидаги қайси суҳбат мавзуси кўпроқ қизиқтиради?\nA. инсонлар ўртасидаги муносабат;\nB. янги илмий фаразлар;\nC. машина ва компьютернинг янги модели ҳақидаги\n12.Сиз мактабдаги қуйидаги тугараклардан қайси бирига иштирок этишни хоҳлайсиз?\n13.Сиз мактабда асосий эътиборни қуйидагилардан қайси бирига қаратиш керак деб ҳисоблайсиз?\nA. ўқитувчи билан ўқувчи муносабатларини яхшилашга;\nB. ўқувчиларни спорт билан шуғуллантириш ва уларни саломатлигини яхшилашга;\nC. тартиб-интизомни яхшилашга.\n14.Сизга қуйидаги йўналишдаги кўрсатувлардан қайси бирини томоша қилиш ёқади?\nA. илмий –оммабоп фильмлар;\nB. санъат ва маданият ҳақидаги дастурлар;\nC. спорт дастурлари.\n15.Сизга қуйидаги қайси касб эгаси бўлиш ёқади?\nA. болалар ёки ўсмирлар тарбиячиси;\nB. машиналар ва механизмлар билан ишловчи уста;\nC. табиат ҳодисаларини ўрганувчи.\n16.Қуйидаги масалалардан қайси бирини мактабнинг энг асосий вазифаси деб биласиз?\nA. ўқувчини одамлар билан муомала қилишга ўргатиш;\nB. ўқувчига билим бериш ;\nC. ўқувчини мустақил ишлашга ўргатиш .\n17.Сизнингча, инсон яхши ҳаёт кечириши учун қуйидагилардан қайси бири муҳим?\nA. ижод билан шуғулланиши;\nB. соғлом турмуш тарзига эга бўлиши;\nC. режали иш юритиши.\n18. Давлатнинг биринчи навбатда вазифаси:\nA. фуқороларнинг манфаат ва ҳуқуқларини ҳимоя қилиши;\nB. фан ва техникада ютуқларга эришишни таъминлаши;\nC. фуқороларнинг моддий фаровонлигини таъминлаши.\n19. Сизга қуйидаги предметлардан қайси бири кўпроқ ёқади?\nB. жисмоний тарбия\n20. Сизга қуйидаги иш билан шуғулланиш қизиқарлими?\nA. товарлар савдоси билан шуғулланиш;\nB. товар ишлаб чиқариш;\nC. товар ишлаб чиқаришни режалаштириш.\n21.Сизга қайси мавзудаги мақолани ўқиш ёқади?\nA. буюк олимлар ва уларнинг кашфиётлари ҳақида; ;\nB. қизиқарли ихтиролар ҳақида;\nC. ёзувчилар, рассомлар, мусиқачилар ҳаёти ва ижоди ҳақида.\n22.Сиз бўш вақтингизда қуйидагилардан қ билан машғул бўлишни ёқтирасизми?\nA. ўқиш, фантазия қилиш ва фикрлашни;\nB. ниманидир тузатиш, тикиш ва ҳайвонларни парваришлашни;\nC. кўргазмаларга, концертларга ва музейларга боришни.\n23. Сиз бўш вақтингизда қуйидагилардан қайси бири билан машғул бўлишни ёқтирасиз?\nA. илмий кашфиётлар ҳақида\nB. бадиий кўргазмалар ҳақида\nC. иқтисодий вазиятлар ҳақида\n24. Сизга қуйидаги иш жойиларидан қайси бирида ишлаш ёқади?\nA. одамлар гавжум бўлган бинода\nB. ғайри-табиий шароитда ;\nC. оддий хонада\nАгар сизнинг жавобингизда қайси гуруҳ натижалари устунлик қилган бўлса, сиз ўша гуруҳ касбларига мойил саналасиз.\nА-гуруҳ. Одамлар билан ишлашга мойиллик.\nСизга бошқарув, таълим-тарбия, аҳолига хизмат кўрсатиш соҳалари билан боғлиқ, масалан, маиший хизмат кўрсатиш ходими, тиббиёт ходими, ахборот-маълумот тўплаш ва тарқатиш бўйича ходим ва шу сингари касбларни танлаш мақсадга мувофиқ. Сизда одамлар билан мулоқот ўрнатишга, ҳар хил инсонлар билан тез дўстлашиб кетиш лаёқатига, одамларнинг кайфиятини тушунадиган ва шунга мос муомала қила оладиган кишилар тоифасига кирасиз.\nСиз илмий-тадқиқот ишлари олиб боришга йўналтирилган касбларни танлашсангиз бўлади. Сизда махсус билимларни ўзлаштиришга лаёқатлилик билан бир қаторда, мақсадли ишлашни, муаммолар устида мулоҳазалашни, бевосита хулоса чиқаришни ва таҳлил қилишни ёқтирадиган инсонсиз.\nВ-гуруҳ. Амалий фаолиятга мойиллик.\nСизга ишлаб чиқариш ва товарларга ишлов бериш; машина механизмлари ва асбоб-ускуналарни тўплаш ҳамда йиғиш; электрон ва механик жиҳозларни таъмирлаш ва уларга ишлов бериш; биноларни қуриш ва таъмирлаш; транспортларни бошқариш соҳалари билан боғлиқ касбларни танлашингиз муҳим.\nГ-гуруҳ. Эстетик фаолият билан шуғулланишга мойиллик.\nСиз ижодкорсиз. Сиз тасвирий санъат, мусиқа, бадиий-адабий, актёрлик ва саҳнада ишлаш лаёқатига эгасиз. Сизга мусиқа, адабиёт, актёрликка хос махсус қобилиятлардан ташқари мустақил ва ўзига хос фикрлай оласиз.\nД-гуруҳ.Экстремал фаолият турлари билан шуғулланишга мойиллик.\nСиз спортга, сайёҳатга, қидирув экспедиция ишларига, муҳофаза ва оператив–қидирув фаолияти ҳамда ҳарбий хизматчи бўлишга лаёқатлисиз. Сиз жисмоний жиҳатдан соғлом ва иродалий инсон бўлишни муҳим деб биласиз.\nЕ-гуруҳ.Режалаштириш-иқтисодий фаолиятларга мойиллик.\nСиз ҳисобчи, иқтисодчи, матнларни таҳлил этиш ва уларни таҳрир этиш, (муҳаррир, таржимон, тилшунос), бинолар тархини чизиш (чизмачи, топограф) билан боғлиқ ишларни қийналмасдан ўзлаштира оласиз. Чунки сиз ишни тизимли, пухта ва батартиб бажаришга мойилсиз.


16:25 / 21.09.2017\nАҚШ қимматбаҳо қоғозлар ва биржалар бўйича комиссияси, ўз базасининг бузилгани ҳақида эълон қилди. Бунинг оқибатида бегона шахслар ички маълумотларни қўлга киритган бўлиши мумкин, дейилади комиссия хабарида.\n2016 йили ҳужжатларни рўйхатга олиш ва сақлаш бўйича EDGAR тизими бузилган. Кейинчалик нуқсон бартараф этилган. Бироқ жорий йил августида комиссия ушбу ҳодиса учинчи томонга ноқонуний равишда бойлик орттириш имконини берганини аниқлаган.\nШу билан бирга, комиссиянинг қайд этишича, бу ҳолат тизимдаги шахсий маълумотлар базасидаги ахборотлар олинишини ўз ичига олмайди. Бундан ташқари, комиссия фаолиятини хавф остига қўймайди ва хакерлик ҳужумлари билан боғлиқ тизимли таҳдидларга олиб келмаган.\n"Киберхавфсизлик бизнинг бозорда амалиётлар ўтказиш учун жуда муҳим. Таваккалчиликлар жуда юқори, айрим ҳолларда бузилишлар тизимли равишда бўлиб туради", — деган комиссия раҳбари Жей Клейтон.\nХабарда айтилишича, хакерлик ҳужумидан сўнг ички текширув ўтказилган ҳамда киберхавфсизлик бўйича ишчи гуруҳ тузилган.


Месси зўрми ёки Роналду? Кутилмаган жавоб\n12 январь, 2021, 10:40\nТеглар:Месут Ўзил | Криштиану Роналду | Лионель Месси\n“Арсенал” плоеймейкери Месут Ўзил бир неча йилдан бери футбол чўққисида порлаб келаётган Лионель Месси ва Криштиану Роналдуни ўзаро таққослади. Футбол мухлислари Ўзилдан ижтимоий тармоқларда бу футболчилардан қайси бири кучли эканини сўради.\n- Месси ўзини Испания чемпионатининг энг кучли ўйинчиларидан бири сифатида кўрсата олди. Роналду эса ўзи ўйнаган ҳар қайси мамлакат чемпионатида зўрлигини исботламоқда, - деб жавоб берди Ўзил.\nЎзилнинг ўзи эса янги жамоа қидириш билан банд. Ҳафтасига 395 минг евро олаётган футболчининг “Арсенал” билан шартномаси ёзда якунланади. “Канонирлар” сафига 2013 йилда қўшилган германиялик ярим ҳимоячи 2020 йилнинг март ойидан бери майдонга туширилгани йўқ.\nМесси Роналду кира олмайдиган рейтингда биринчи бўлди\nСуперюлдузлар 2021 йилда қайси клубга ўтади? Трансфер оламидаги энг муҳим интригалар


Панама президенти: Франциянинг офшор масаласидаги қарори хато бўлди\n10:16 / 09.04.2016\nПанама президенти Хуан Карлос Варела расмий Парижнинг мамлакатни ҳамкорлик ва музокаралар олиб борилмайдиган мамлакатлар рўйхатига қўшиши хато ва нотўғри иш бўлди. Бу ҳақда AFP агентлиги хабар бермоқда.\n“Мен барча нарсани очиқ-ойдин бўлишини хоҳлайман. Мамлакат раҳбарлари билан музокаралар бошланай деб турган бир вақтда Франция ҳукуматининг қабул қилган қарори нотўғри ва кераксиз бўлди”, — деди президент журналистларга.\nАввалроқ Франция молия вазири Мишель Сапен Европа мамлакатлари Панамани офшор ҳудудидаги “қора рўйхат”га киритишганини маълум қилган эди. Мамлакат бу “рўйхат”дан 2011 йилда ўчирилган эди.


Одноклассникидаги суратни ёқтиргани учун бир йиллик шартли жазо - BBC News O'zbek\nОдноклассникидаги суратни ёқтиргани учун бир йиллик шартли жазо\nЎш шаҳар маҳкамаси Одноклассники Интернет порталида Рашод Қори Камоловнинг суратини "ёқтиргани" учун Абдуллоҳ Нурматовни экстремистик материални сақлаш бандида айбдор деб топган ва бир йиллик шартли жазо тайинлаган.\nЎш: Абдуллоҳ ok.ru даги суратни ёқтиргани учун судланмоқда\n21 ёшли Қорасув шаҳри яшовчиси Абдуллоҳ Нурматов ўтган йилнинг 10 сентябри куни Қирғизистон Миллий Хавфсизлик қўмитаси ходимлари томонидан ҳибсга олинган.\nЎша куни унинг уйида тинтув ўтказилган.\nАбдуллоҳ Нурматовнинг ҳибсга олинишига 20 август куни Одноклассники социал тармоғида ҳозирда экстремизмда айбланиб 10 йиллик қамоқ жазосини ўтаётган таниқли имом Рашод Қори Камоловнинг суратларига “класс” белгисини қўйгани сабаб бўлгани айтилмоқда.\nАбдуллоҳ Нурматовнинг ўзи эса 20 август куни милиция ходимлари томонидан ҳибсга олингани, ОК.RU даги паролини айтишни талаб қилганлари, айтмагани учун қийноқларга солганидан шикоят қилган.\nҲимоячиси Ҳусанбой Салиев тергов ва маҳкама жараёнида қатор қонун бузилиши ҳоллари рўй берганини айтган.\n“Абдуллоҳни экстремистик маълумотларни сақлаганликда айблаяптилар. Бироқ, унга етарли далил ва исботлар йўқ. Милиция ҳодимлари ҳимоямиздаги инсоннинг “Одноклассники.ру” ижтимоий тармоғидаги маълумотларни ҳеч бир суд қарорисиз, ноқонуний олганлар. Қирғиз Республикаси конститутциясининг 29 моддаси: “Ҳар бир инсон, махфий электрон ва бошқа турдаги ёзишмалар ҳуқуқига эга. У фақат суд қарори асосидагина чекланиши мумкин”, дея қайд этилган”, дейди ҳимоячи Ҳусанбой Салиев.\nУнинг сўзларига кўра, ҳимоячилар юқоридаги қонунбузарликлар юзасидан судга ариза билан мурожаат қилганлар. Бироқ, ҳакам ушбу ҳолатни инобатга олмай, жараённи бошлаган.\nАбдуллоҳ Нурматовнинг “Одноклассники”дан олинган маълумотлари “Қирғизистон Дин ишлари бўйича қўмита”си экспертизасидан ўтказилган.\nУ ўзининг бирор бир диний ташкилотга аъзо эканлигини рад этган.


ЎзА - Ислом Каримов ҳайкали ўрнатилган майдон юртдошларимиз ҳамда хорижлик меҳмонлар билан гавжум\n04.09.2017 17:23 Чоп этиш версияси\nДавлатимиз раҳбари таъкидлаганидек, Биринчи Президентимиз бутун Ўзбекистонимиз каби, унинг бебаҳо гавҳари бўлган Самарқанд заминини фарзандлик меҳри билан чин дилдан севар эди. Самарқандни дунёдаги энг гўзал шаҳарлардан бирига, ҳақиқатан ҳам ер юзининг сайқалига айлантириш йўлида улкан ишларни амалга оширди.\n– Қарийб уч минг йиллик тарихга эга Самарқанд ўз ўтмиши давомида кўп воқеаларга гувоҳ бўлган, вайронагарчилик ва бунёдкорликларни бошдан кечирган, – дейди “Нуроний” жамғармаси Самарқанд вилояти бўлими раиси Ҳ.Нормуродов. – Айниқса, Соҳибқирон Амир Темур даврида Самарқанд нафақат қудратли давлат пойтахти, балки илм-фан ва маданият маркази сифатида дунё миқёсида довруқ қозонди. Темурийлардан сўнг бу шаҳар бошига яна кўп кулфатлар тушган бўлса-да, орадан олти аср ўтиб шу заминнинг асл фарзанди, буюк бунёдкор Ислом Каримов Самарқанднинг шуҳратини оламга ёйди. Ватанимиз мустақиллигининг дастлабки йиллариданоқ шаҳарда мисли кўрилмаган бунёдкорлик ва ободонлаштириш ишлари бошланди. Бу саъй-ҳаракатлар аввало, собиқ тузум даврида халқимиз қалбидан хотирасини ўчиришга уринилган Соҳибқирон Амир Темур номини улуғлаш, буюк аждодимиз хотирасини унинг шаъну шавкатига муносиб тарзда ўз ўрнига қўйиш билан бошланди. Одамлар кўзидан яшириш мақсадида турли бино ва иншоотлар орасида қолиб кетган Амир Темур мақабараси атрофи обод қилиниб, кўркам хиёбон ташкил этилди. Биринчи Президентимиз Ислом Каримовнинг ғоя ва ташаббуслари асосида Соҳибқирон бобомизнинг улуғвор сиймоси акс этган ҳайкали ўзи бунёд этган обидаларга мамнун боқиб тургандек ўрнатилди. Улуғ Юртбошимиз Регистон майдони атрофи, Мирзо Улуғбек расадхонаси, Шоҳи Зинда ёдгорлик мажмуи, Имом Мотуридий, Ҳазрати Хизр зиёратгоҳлари ва шаҳарнинг бошқа ҳудудларида ҳам бундай бунёдкорлик ишларига бош-қош бўлди. Бугун Регистон майдони ёнида у кишига ўрнатилган ҳайкалга қараб, Ислом Каримов ҳам ўз она шаҳрини янада обод қилиб, бағрикенг ва бунёдкор халқимизга буюк келажакни барпо этишда руҳий мадад бериб тургандек туюлди назаримда.\nБуюк Йўлбошчимиз сиймоси акс этган ҳайкал ўрнатилганидан буён бу ер юртдошларимиз, хорижлик меҳмонлар билан янада гавжум. Улар Ислом Каримов ҳайкали пойига гуллар қўйиб, улуғ инсон хотирасига ҳурмат-эҳтиром бажо келтирмоқда.\n– Кеча телевизорда Самарқандда Ислом Каримов ҳайкали очилиш маросимини кўриб, ушбу масканни зиёрат қилиш, Биринчи Президентимизни ёд этиш учун келдик, – дейди Сурхондарё вилояти Қизириқ туманида яшовчи Холбой Мардаев. – Дунёга машҳур Регистон майдонига муносиб, улуғвор ҳайкал бўлибди. Буюк Юртбошимиз ҳайкали пойи гулларга тўлиб кетгани, бу ердан кишилар қадами узилмаётгани халқимизнинг у кишига бўлган чексиз меҳр-муҳаббати, хотирасига юксак ҳурмат-эҳтироми ифодасидир. Орадан йиллар, асрлар ўтади, лекин бугунги ва келажак авлодлар Ислом Каримовни Ўзбекистон деб аталмиш мустақил давлатнинг асосчиси, узоқни кўра олган доно сиёсатчи сифатида ёд этади.\n– Ҳайкалнинг очилиш маросимида Президентимиз Шавкат Мирзиёев биз – ҳаммамиз, эгаллаб турган вазифамиз, касбимиздан қатъи назар, ўзимиз фаолият кўрсатаётган соҳада Ватанимизга, халқимизга, Биринчи Президентимизга доимо муносиб бўлишимиз керак, деб таъкидладилар, – дейди Ўзбекистон ёшлар иттифоқи Самарқанд вилояти кенгаши фаоли Фарангиз Худоёрова. – Бу фикрлар, айниқса, биз, ёшлар зиммасига жуда катта масъулият юклади. Чунки, Биринчи Президентимиз бизни фарзандларим, дер эдилар, бизнинг ҳеч кимдан кам бўлмаслигимиз учун барча шароит ва имкониятларни яратиб, маррани баланд олиб яшашга даъват этардилар. Фарзандлар ота-оналари ишончини оқлаш, улар шаънини ҳимоя қилишга интилгани каби биз ҳам Ислом Каримов фарзандлари деган номга муносиб бўлишимиз, у киши бошлаган ишларни давом эттиришимиз ва Президентимиз Шавкат Мирзиёевнинг ишончини оқлашимиз лозим.\nҲайкал ўрнатилган майдонга Самарқанд шаҳридаги таълим муассасалари ўқувчилари, талабаларнинг саёҳати уюштирилиб, Биринчи Президентимизнинг ибратли ҳаёти, юртимиз тараққиёти ва халқимиз фаровонлиги йўлидаги жўшқин фаолияти ҳақида ҳикоя қилиб берилмоқда.


3. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг мажлиси тўғрисида ахборот\n4. Наманганда солиқ қонунчилиги тарғиботига бағишланган кўргазмали семинар ўтказилди\n5. Ҳокимлар ўзларига берилган янги ҳуқуқдан қандай фойдаланишмоқда?\n6. Ёш оилаларга солиқ имтиёзи. Сиз улардан фойдаланяпсизми?\n7. ҚАЙ БИРИ АФЗАЛ: ИСТЕЪМОЛ КРЕДИТИМИ ЁКИ ДЎКОНДА БЎЛИБ-БЎЛИБ ТЎЛАШ УСУЛИ?\n8. Мақсадимиз иқтисодий жиноятчиликнинг олдини олиш\n9. Ҳалол солиқ тўловчи қандай аниқланади? Бунинг жавоби ушбу мақолада.\n10. Ҳукумат раҳбари: халққа хизмат қилишга бел боғлаган тадбиркор қўллаб-қувватланади\n11. Давлат хизматлари марказида бир кун: Фуқаролар эмас, ҳужжатлар ҳаракатланади!\n12. НАМАНГАН ВИЛОЯТ ДАВЛАТ ХИЗМАТЛАРИ АГЕНТЛИГИ БОШҚАРМАСИ ҚУЙИДАГИ БЎШ ИШ ЎРИНЛАРГА ТАНЛОВ ЭЪЛОН ҚИЛАДИ\n13. Солиқларни ўз вақтида тўлайлик: ОАВ билан бу ҳақда кенг тарғибот қилишга келишилди\n14. НАМАНГАН ВИЛОЯТ ДАВЛАТ ХИЗМАТЛАРИ АГЕНТЛИГИ БОШҚАРМАСИ ҚУЙИДАГИ БЎШ ИШ ЎРИНЛАРГА ТАНЛОВ ЎТКАЗИЛИШИ ҲАҚИДА ЭЪЛОН ҚИЛАДИ\n15. Солиқ сиёсатини такомиллаштириш концепциясининг аҳамияти қандай?


Доривор ўсимликлар Бош сахифа\nСоғлом халқ, соғлом миллатгина буюк ишларга қодир бўлади.\nДавлатимиз раҳбарияти томонидан аҳоли ва даволаш-профилактика муассасаларини дори воситаларига бўлган эҳтиёжини тўлақонли таъминлашни амалга ошириш масаласига мунтазам равишда алоҳида эътибор бериб келинмоқда. Хусусан, Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2007 йил 19 сентябрдаги “Соғлиқни сақлаш тизимини илоҳ қилишни янада чуқурлаштириш ва уни ривожлантириш давлат дастурини амалга оширишнинг асосий йўналишлари тўғрисида”ги ПФ-3923-сонли фармонига асосан мамлакатимизда тиббий хизмат кўрсатишнинг бирламчи бўғинини яратиш, хусусан мамлакатимизнинг чекка ҳудудлари ва қишлоқ жойларида яшовчи аҳолига тиббий ёрдам кўрсатишниянада яхшилаш борасида қатор долзарб муаммолар ўз ечимини топди.\nБугунги кунда республикамизда 2958 та қишлоқ врачлик пунктлари фаолият кўрсатаётган бўлиб, уларнинг қошида ёки уларга яқин бўлган масофаларда 1258 та дорихона шаҳобчалари ташкил этилган ва улар томонидан аҳолининг дори воситаларига бўлган эҳтиёжи қондириб келинмоқда.\nМамлакатимиз турли хил касалликларни доривор ўсимликлар асосида даволаш бўйича ўзининг кўп асрлик анъаналарига эгадир. Буюк юртдошларимиз Ал-Беруний, Ал-Хоразмий, Абу Али ибн Синодек мутафаккир олимларимиз томонидан қадимда тиббиёт амалиётида қўллашга тавсия этилган бой меросимиз асосида бугунги кунда Ўзбекистон Республикаси Фанлар академиясининг Биоорганик кимё институти, Ўсимлик моддалари кимёси институти, Тошкент фармацевтика институти ва бошқа бир қатор олийгоҳлар томонидан илмий асосланган ва клиник синовлар натижасида ўз тасдиғини топган республикамиз бой ўсимликлар дунёсининг намуналари бугунги кунда тиббиёт амалиётида ўз ўрнини топди.\nТошкент фармацевтика институти олимлари (Ш.Ф.Искандарова - ффн, доцент, Х.М.Комилов - ффд, Х.У.Алиев - тфд, профессор) томонидан “Фитоичимликлар рецептураси” услубий қўлланмаси тайёрланиб, умумтаълим мактаблари, коллеж ва лицейлар, олий таълим ҳамда тиббиёт муассасалари фитобарларида фитоичимлик дамламаларини тайерлаш, сақлаш ва қўллаш бўйича амалда фойдаланиш ва риоя қилиш учун тавсия этилган. Юқоридагиларга асосан дорихоналарда фитобарлар ташкил этиш йўли билан аҳолига доривор ўсимлик дамламаларини етказиб бериш алоҳида долзарблик касб этади.\nМаълумки доривор ўсимликлар асосида тайёрланадиган дори воситалари, шу жумладан доривор дамламалар қатор афзалликларга эга бўлиб, улар қуйидагиларда ифодаланади:\n- дори воситасининг тегишли самарадорлигига эга бўлган ҳолда, безарарлиги (кам заҳарлилиги);\n- уларнинг “майин” доимий таъсири;\n- тез ва осон тайёрлаш имкониятлари мавжудлиги;\n- алоҳида мураккаб технологик ускуналар талаб этилмаслиги;\n- арзонлиги ва бошқалар.\nЮқоридагиларга асосан маҳаллий корхоналар томонидан 100 дан ортиқ ўсимлик хом ашёлари тиббиёт амалиётида қўллашга рухсат этилган бўлиб, улар 28 фармакотерапевтик гуруҳларга оиддирлар. Тиббиёт амалиётида ўсимлик хом ашёларидан оддий (бир турдаги ўсимлик хом ашёларидан) ва мураккаб (икки ва ундан кўп турдаги ўсимлик хом ашёсидан) рецептлар асосида ўсимлик дамламаларини тайёрлаш ва тиббиёт амалиётида қўллаш йўлга қўйилган.\nАҳолини салқин, доривор, витаминларга бой фитоичимликлар билан таъминлаш мақсадида Соғлиқни сақлаш вазирлиги тизимидаги 3200 га яқин даволаш-профилактика муассасаларида, шу жумладан 2541 та қишлоқ врачлик пунктларида фитобарлар ташкил этилган ва самарали фаолият кўрсатмоқда.\nСувли ажратмалар (дамлама ва қайнатмалар) - суюқ дори турларига кириб, доривор ўсимликлардан олинади. Дамлама ва қайнатмалар тайёрлашда тегишли меъёрий-таҳлил ҳужжатлари талабларига жавоб берадиган доривор ўсимликлар ишлатилади. Доривор ўсимлик ва сувни нисбати кўрсатилмаган бўлса, 1:10 га нисбатда тайёрланади. Демак 100 мл сувли ажратма олиш учун 10 гр доривор ўсимликка 100 мл қайнатилган сув қуйилади.\nМаълумки доривор ўсимлик сувли ажратма тайёрлангандан сўнг ўзида бир қанча миқдордаги сувни ушлаб қолади. Ҳар қанча сиқилса ҳам бу сувни сиқиб олиш имконияти бўлмайди. Шу сабабли тайёрланган сувли ажратма, ўсимлик шимиб қолган суюқлик сабабли, белгиланган миқдордан кам бўлади. Сувли ажратма сифатли ва ҳажми белгиланган миқдорда бўлишини таъминлаш учун сувли ажратмага солинадиган сув белгилангандан кўпроқ олинади. Бу миқдор хом ашёни гистологик тузилишига қараб белгиланади. Масалан, илдиз ва илдизпоялар учун 1,5 мл/гр бўлиб, 10 гр. илдиз ва илдизпоядан тайёрланадиган сувли ажратма учун 115 мл сув олинади. Уруғлар учун 3,0мл/гр бўлиб, 10 гр. уруғдан тайёрланадиган сувли ажратма учун 130 мл сув олиш керак. Агар хом ашё пўстлоқ, доривор ўсимликни ер устки қисми (ўт) ёки гуллар бўлса, унда 2,0мл/гр бўлиб, 10 гр. хом ашёдан тайёрланадиган сувли ажратма учун 120 мл сув олинади.\nФитоичимлик тайёрлаш учун майдаланган ва керакли миқдорда тортиб олинган хом ашё ёки керакли миқдордаги фильтр-пакетлар олиниб, хом ашё миқдорига мос, қопқоғи жипс беркитиладиган сирли идишга солинади ва устига хона ҳароратидаги қайнатилган сув қуйилади. Сув қайнаб чиқгач (доривор ўсимликни ер устки қисми, ўтлари, барглари, гуллари ва ш.к.) яна 15 дақиқа қайнатилиб, 45 дақиқа совутилади. Қайнатиш ва совутиш муддатларини қисқартириш мумкин эмас, чунки совутиш жараёнида ҳам экстрация кетади.\nИлдиз ва илдизпоялар, пўстлоқлар, уруғлар ва шунга ўхшашлар 30 дақиқа қайнатилиб, сўнг 10 дақиқа совутилади. Сувли ажратмани совутиш муддати ўтгандан сўнг икки қават докадан сузилади ва сиқилади.\nАгар сувли ажратма 1-3 литр миқдорида тайёрланса, унда қайнатиш вақти 10 дақиқага узайтирилади ва барглар, гуллар, доривор ўсимликни ер устки қисмлари учун 25 дақиқа, илдиз ва илдизпоя, пўстлоқ ва шу кабилар учун 40 дақиқа деб белгиланади.\nСувли ажратмаларни дамлаш усули билан ҳам тайёрлаш мумкин. Бунинг учун тегишли миқдордаги хом ашё (фильтр пакет) чинни идишга (катта чойнак) солинади ва устига керакли миқдордаги қайнаб турган сув қуйилади ҳамда маълум вақтга устини сочиқ ёки бирор бошқа нарса билан ўраган ҳолда қолдирилади. Сўнгра икки қават дока орқали сузиб, сиқиб истеъмол учун тайёрланади. Бу усулда термосдан ҳам фойдаланиш мумкин. Термосга керакли хом ашё (фильтр-пакет) ва қайнаб турган сув қуйилиб, бир соатга қолдирилади, сўнг икки қаватли докадан сузиб сиқилади.\nФитоичимликларни сақлаш шартлари ва қўллаш муддатлари.\nТайёр сувли ажратмаларни 2-5 С ҳароратда совутгичларда оғзи жипс беркитилган идишларда сақланди. Сувли ажратмалар сақлаш жараёнида чўкма тушиши мумкин. Бу чўкмалар доривор ўсимлик таркибидаги иссиқликда эриб совутилганда чўкмага тушиши мумкин бўлган тури таркиб ва хусусиятга эга бўлган моддалар бўлиб, улар мутлақо безарар. Шу сабабли сувли ажратмалар истеъмолга беришдан олдин чайқатилиши лозим.\nСувли ажратмаларни 1 кунлик эҳтиёж учун тайёрлаш мақсадга мувофиқ. Уларни таркибида турли табиатли моддалар бўлганлиги ва микроорганизмлар ўсиши учун қулай мҳхит эканлиги сабабли, совутгичда сақлаганда яроқлилик муддати 2 кун. Сақлаш муддати ўтган сувли ажратмалар истеъмолга яроқсиз ҳисобланади.\nI.\t“Кийик ўти” доривор ўсимлиги\nКийик ўти ер устки қисми – Herba Ziziphorae pedicellatae\nКийик ўти, Ziziphora pedicellatа\nЯсноткадошлар - Lamiaceae оиласига мансуб. Кўп йиллик ёввойи ўсувчи ўт ўсимлик. Ўзбекистоннинг барча тоғли худудларида кенг тарқалган. Таркибида эфир мойи, флавоноидлар, ошловчи моддалар сақлайди. Тиббиётда гипотензив, спазмолитик, пешоб ҳайдовчи восита сифатида ишлатилади.\nII.\t“Наъматак мевалари”\nНаъматак меваси – Fructus rosae (Плоды шиповника)\nРаъногулдошлар – Rosaceae оиласига киради.\nНаъматак турлари бўйи 2 м га етадиган тиканли бута. Май ойидан бошлаб, июлгача гуллайди, меваси август–сентябрда пишади. Наъматак турлари ўрмонларда, ариқ бўйларида, буталар орасида, тоғларнинг қуруқ тошлоқ ён бағирларида ва бошқа ерларда ўсади. Наъматакнинг айрим турлари бир-биридан мевасининг, новда пўстлоғидаги тиканнинг ранги, шакли, катта-кичиклиги ҳамда новдадаги тиканлар сони ва жойлашишига қараб фарқ қилади. Ўсимликнинг меваси август ойи охиридан бошлаб (қизил рангга кирган вақтда), кеч кузгача йиғилади. Мевани йиғаётган вақтда қўлга тикан кирмаслиги учун брезент қўлқоп кийиб олинади.\nМаҳсулот таркибида витамин С, В2, К1, Р, 12-18 мг% каротин, 18% атрофида қандлар, 4-5% ошловчи моддалар, 2% атрофида лимон ва олма кислоталари, 3,7% пектин ва бошқа моддалар бўлади.\nНаъматак ўсимлигининг меваси таркибида бир неча хил витаминлар аралашмаси бор, шу сабабли препаратлари авитаминоз касалликларини даволашда ва олдини олишда ишлатилади. Бундан ташқари наъматак меваси қандолатчилик саноатида маҳсулотларни витаминлаштириш учун қўлланилади.\nНаъматак турларининг мевасидан каротолин препарати ва наъматак мойи тайёрланади. Каротолин меванинг юмшоқ-этли қисмининг мойли экстракти (таркибида асосан каротиноидлар ҳамда токофероллар, тўйинмаган ёғ кислоталар ва бошқа моддалар сақланади) бўлиб, тропик яралар, экзема, эритродермитнинг баъзи турлари ва яраланган шиллиқ пардаларни даволаш учун суртилади ёки докага шимдирилиб, шикастланган жойга қўйилади.\nIII.\t“Қалампир ялпиз” барги\nҚалампир ялпиз барги– Folia Menthae Piperitae\n(Листья мяты перечной)Қалампир ялпиз – Mentha piperitа L,\nяснотқадошлар – Lamiaceae\n(лабгулдошлар - Labiatae) оиласига қиради.\nКўп йиллик, бўйи 30-100 см га етадиган ўт ўсимлик. Қалампир ялпиз ёввойи ҳолда учрамайди. Доривор маҳсулот сифатида асосан қора қалампир ялпиз тури ўстирилади. Ўсимлик баргида 2,4-2,75%, гул тўпламида 4-6%, поясида 0,3% эфир мойи бўлади. Қалампир ялпиз таркибидаги эфир мойидан ташқари, 40мг% каротин, гесперидин, эвпаторин ва бошқа флавоноидлар, бетаин, 0,3% урсол ва 0,12% олеанол кислоталар бор. Қалампир ялпиз барги препаратлари, эфир мойидан тайёрланган ялпиз суви, настойкаси кўнгил айнишига ва қусишга қарши ҳамда овқат ҳазм қилиш жараёнини яхшилашда ишлатилади. Бундан ташқари, ялпиз суви оғиз чайқаш ва микстуралар таъмини яхшилаш учун қўлланилади. Эфир мойидан ажратиб олинган ментол қулоқ, бурун, нафас йўллари касалликларида ҳамда тиш оғриғини қолдириш учун ишлатилади. Ментолдан бош оғриғини қолдирадиган мигрен қалами тайёрланади. Ментол препаратлари – валидол, кўкрак қисиш (стенокардия) касаллигида ишлатилади.\nҚалампир ялпиз барги тинчлантирувчи, ўт ҳайдовчи, меъда касалликларида ишлатиладиган йиғмалар – чойлар таркибига киради. Спазмолитик ва ўт ҳайдовчи восита сифатида қўллашга тавсия этилади.\nIV.\t“Мойчечак” доривор ўсимлиги\nМойчечак Гули – Flores Chamomillae (Цветки ромашки)\nМойчечак гули – астрадошлар – Asteraceae (мураккабгулдошлар - Compositae) оиласига киради. Доривор мойчечак бўйи 15-40 см га етадиган бир йиллик ўт ўсимлик. Май ойидан бошлаб кузгача гуллайди. Доривор мойчечак кенг тарқалган бўлиб, у асосан ўтлоқларда, экинзорларда (бегона ўт сифатида), йўл ёқаларида ўсади. Маҳсулот ўсимлик қийғос гуллаганда тайёрланади. Саватчага тўпланган гуллар таркибида 0,2-0,8% эфир мойи, флавоноидлар, кумаринлар, диоксикумарин, каротин, витамин С, шиллиқ, аччиқ ва бошқа моддалар бўлади.\nМойчечак ичакларнинг ёпишиб қолишига (ичаклар спазми), микробларга, аллергия ва яллиғланишга қарши ҳамда яраларни даволовчи таъсирга эга. Шунинг учун унинг доривор препаратлари меъда-ичак (ичак ёпишиб қолганда ич кетганда) ва гинекологик касалликларни даволашда ҳамда тер ва ел ҳайдовчи дори сифатида ишлатилади. Булардан ташқари, мойчечак гули юмшатувчи, антисептик ва яллиғланишга қарши (оғиз, томоқни чайқашда, шифобахш ванна ҳамда клизма қилишда) қўлланилади.\nМойчечак гули таркибидаги кимёвий бирикмалар комплекси таъсир этувчи ҳисобланади. Хамазулен тинчлантирувчи хоссага ҳамда ичакларнинг ёпишиб қолиши, аллергияга ва ялиғланишга қарши таъсирга эга. Апигенин, апиин ва герниаринлар ҳамда ичакларнинг ёпишиб қолишига қарши таъсир қилади. Мойчечак гулидан (саватчалардан) дамлама тайёрланади. Саватчалар меъда касалликларида, томоқ чайишда ишлатиладиган ва юмшатувчи йиғмалар – чойлар таркибига ҳам қиради. Яллиғланишга қарши ва спазмолитик восита сифатида қўллашга тавсия этилади.\nV.\t“Қирқбўғим” доривор ўсимлиги\nДала қирқбўғимининг ер устки қисми – Herba equiseti arvensis\n(Трава хвоща полевого)\nДала қирқбўғими – Equisetum arvense L.; қирқбўғимдошлар - Equisetaceae оиласига киради. Дала қирқбўғими кўп йиллик, спорали ўсимлик. Ўсимлик кенг тарқалган бўлиб, чўл ва ярим чўл туманлардан ташқари ҳамма ерда учрайди. Қирқбўғим ўсимлиги асосан, ариқ бўйларида, қумли ўтлоқларда, буталар орасида, ўрмонларда ва экинзорларда ўсади. Ёз ойларининг ўрталарида ўсимликнинг ер устки қисми, ёзги спора ҳосил қилмайдиган пояси ердан 5 см баландликда ўриб олинади. Маҳсулот таркибида 5% гача эквизетонин сапонини ҳамда никотин, эквизетин алкалоидлари, флавоноидлар, 0,03- 0,19% витамин С, 4,7 мг% каротин, олма, оксалат ва 25% гача силикат кислоталар бўлади. Булардан ташқари, маҳсулот таркибида ошловчи, аччиқ моддалар ва смолалар учрайди.\nҚирқбўғим препаратлари қон айланиши етишмовчилигида, сийдик пуфаги яллиғланишида ва сийдик йўллари касаллигида сийдик ҳайдовчи восита сифатида ишлатилади. Булардан ташқари, дала қирқбўғими ўпка сили касаллигининг силикат кислота алмашинувининг бузилишига боғлиқ баъзи формаларини даволашда, шунингдек, бачадондан қон оққанда ва бавосил касаллигида қон тўхтатувчи модда сифатида ишлатилади. Дала қирқбўғими ўсимлиги буйракнинг баъзи касалликларида (нефрит, нефроз ва нефрозо-нефрит) истеъмол қилинмайди. Суюқ экстракт, қайнатма, дамлама. Маҳсулот яна сийдик ҳайдовчи чой – йиғмалар таркибига қиради. Пешоб ҳайдовчи восита сифатида қўллашга тавсия этилади.\nСоғлиқни сақлаш вазирлигининг Дори воситалари ва тиббий техника сифатини назорат килиш Бош бошқармаси


Ўтган ҳафта “Соғлом она ва бола” йили муносабати билан ва КУК йиллик иш режасига асосан жорий йил 13-15 май кунлари Бошқарма касаба уюшмаси қўмитаси ташаббуси билан 93 нафар темирйўлчилар Бухоро шаҳрига 2 кунлик саёҳати ташкил этилди.\n13 май куни кечга яқин Тошкент марказий темир йўл вокзалидан бошқарма ходимдари, тармоқ тасарруфидаги корхона ва ташкилотларнинг мутахассислари, таълим муассасаларидаги ўқувчи ва талабалар юртимизнинг қадимий шаҳарларидан бири Бухорога йўл олишди. Тошкент – Бухоро йўналишидаги йўловчи поездининг 3 та вагонидан жой олган темирйўлчилар 14 май эрта тонггида Когон туманидаги миллий ва замонавий меъморчилик уйғунлашган маҳобатли Бухоро вокзалига қадам қўйишди. Дастлабки саёҳат айнан шу вокзалдан бошланди. Темирйўлчилар томонидан бунёд этилган замонавий вокзал, кўкаламзорлаштирилган атроф муҳит, мусиқа жўрлигида, ранг-баранг жилоланадиган кўркам фаввора билан яқиндан танишган меҳмонлар инсон қўли нақадар гўзаллик ва ободлик ярата олишига яна бир бор амин бўлдилар.\nШундан сўнг саёҳатчилар махсус афтобусга жойлашиб, Бухоро шаҳридаги муҳташам “Grand Buxopo” ва «Нодирбек” меҳмонхоналарига жойлашдилар. Нонуштадан сўнг гид ёрдамида шаҳарнинг янги қисмини, мустақиллик йилларидан бунёд бўлган ҳудудлари томоша қилишди. Сўнг эса эски шаҳардаги қадимий гўшаларни, осори атиқаларни, аждодларимиз томонидан бунёд этилган обидаларни, мақбараларни ва масжидларни томоша қилишди. Ёшлар дастлаб қадим Бухоронинг тарихий масканларидан … ҳамда … зиёратгоҳлари каби обидалари билан яқиндан танишдилар.\n–Юртимизнинг Хива, Бухоро, Самарқанд шаҳарлари билан темирйўлчиларни яқиндан таништириш мақсадида ҳар йили имтиёзли саёҳатлар ташкил этилади, – дейди Бошқарма касаба уюшмаси қўмитаси раиси Шахло Умарова. – Бу галги Бухорога ташрифимиз давомида темирйўлчиларни мамлакатимиздаги тарихий обидалар, зиёратгоҳлар билан яқиндан таништириш, уларни Ватанимизнинг узоқ тарихи, аждодларимиз қурдирган жаҳонга машҳур обидалар ҳақида тассуротларини янада бойитишга қаратилган. Шубҳасиз бу саёҳат уларнинг онгида она Ватанга муҳаббат, аждодлар меросига ҳурмат руҳини шакиллантиришга хизмат қилади. Шу мақсадда қарийиб 20 йилдан буён жамият ҳамда Бошқарма касаба уюшмаси қўмитаси ҳамкорликда юртимизнинг Самарқанд, Бухоро, Хива каби қадимий шаҳарларига саёҳатлар уюштириб келинмоқда. Бу галги саёҳатимиз давомида ҳам темирйўлчилар Бухоронинг диққатга сазовор жойлари, кўҳна меъморий обидалари, нодир асори-атиқалари билан яқиндан таништирилди. Улар орасида қадимий шаҳарга илк ташриф буюрганлари ҳам бор.\n–Аввалги сафарларимизда Самарқанд, Хива каби юртимизнинг қадимий шаҳарларига борган эдим, бироқ, Бухорога биринчи келишим, – дейди Кримжанова Нилуфар ишлар Бошкариш дирекцияси мутахассиси ( 2 нафар фарзанди билан ) Бу қадимий шаҳарни суратларда, телеканалларимиз орқали кўриб, таассуротга эга бўлганман. Шу боис бу ердаги қадимий биноларни, мақбараларни ўз кўзим билан, жонли томоша қилишни, зиёрат қилишни жуда-жуда орзу қилган эдим. Темир йўл соҳасида ишлаб мамлакатимизнинг қўхна шаҳарларини ҳам кўриш насиб этяпти. Бугун қадимий Бухоро шаҳридаги обидаларни яқиндан кўрар эканман, таассуротларим янада ортди, аждодларимиз санъатига, бунёдкорлик салоҳиятига, нозик дид билан қурган обидаларига бўлган ҳурматим ошди.\nСаёҳат давомида темирйўлчилар шаҳарнинг қадимий осори атиқалари қатори мустақиллик йилларида Президентимиз томонидан бунёд этилган масканларга ҳам ташриф буюришди. 15 май куни эса улар Бухоро – Тошкент йўналишидаги “Шарқ” поездида Тошкентга қайтиб келишди.


30.08.2018 11:35 Чоп этиш версияси\nБайрамлар дилларимизга қувонч бағишлаши билан бирга умримизни, ўтаётган кунларимизни сарҳисоб қилишга ҳам ундайди...\nҚурбон ҳайитининг шукуҳи ҳали қалбларимизни тарк этиб улгурмасдан яна бир байрам – истиқлолимизнинг 27 йиллик байрами эшик қоқмоқда. Байрамлар дилларимизга қувонч бағишлаши билан бирга умримизни, ўтаётган кунларимизни сарҳисоб қилишга ҳам ундайди.\n“Мозийга қараб иш кўрмоқ хайрлидир”, деб ёзган эди улуғ адибимиз. Келинг, байрам олдидан ҳар соҳада бўлгани каби санъатимиз ривожи йўлида бир йил давомида қилинган ишларни ёдга олайлик. Бундан роппа-роса бир йил муқаддам яъни 2017 йил 3 август куни Президентимиз мамлакатимиз ижод аҳли билан учрашган эдилар. Кунлар, ойлар, оқар сувдек ўтиб бормоқда. Хўш, бир йил ичида айтарли қандай ўзгаришлар бўлди?\nЭнг аввало, соҳа вакиллари, санъат аҳли мазкур учрашувдан жуда руҳланиб кетди. Қайсики, соҳага эътибор бўлса, у жойда албатта ўсиш, ривожланиш бўлиши табиий эканлиги бугун ўз исботини топмоқда.\nЎша тарихий учрашувда Президентимиз хонанда, созанда, бастакорлар, шоир ва ёзувчилар, кино ва театр актёрлари, рассомлар билан дилдан суҳбат қурди. Йиғилиб қолган муаммо ва камчиликларни улар билан биргаликда муҳокама қилди.\nАйниқса, “Дўстлик клуби“ни ташкил этилиши санъат аҳлига қанот бўлди, десам муболаға бўлмайди. Йирик корхона, банк ва компаниялар ўз маблағларини маънавият ривожига йўналтириши юрт келажагини ўйлаб қилинган оқилона сиёсат эканини бугун кўпчилик эътироф этмоқда.\n“Дўстлик клуби“нинг бир йил давомида амалга оширган ишларини бир санаб ўтайлик. Бунинг учун манбаларга мурожаат қиламан. Муқимий номидаги Ўзбекистон давлат мусиқали театри “Ўзсаноатқурилишбанк” АТБ билан ҳамкордир. Банк ҳозирда театр жамоасининг ҳар ишига кўмаклашмоқда.\n“Ўзбекнефтгаз” акциядорлик жамияти Алишер Навоий номидаги Ўзбекистон давлат академик катта театрига “Malibu” автомашинасини тақдим этди.\nШунингдек, Шароф Рашидов таваллудининг 100 йиллигига бағишланган “Икки дил достони” балетини саҳналаштириш учун таклиф этилган балетмейстер Азарий Плисецкийга 60 миллион сўм гонорар ҳомий ташкилот томонидан тўлаб берилди. Спектакль учун Москвадан 70 миллион сўмлик балет либослари харид қилинди. Умумий ҳисобда спектакль учун ҳомий томонидан 168 миллион сўм маблағ ажратилди. Театрнинг бадиий ишлаб чиқариш цехлари учун ажратилган “Ипак Шарқ” АКга қарашли корпусни таъмирлаш ва техник воситалар билан жиҳозлаш учун 2,5 миллиард сўм маблағ театр ҳисоб рақамига ўтказилди.\n“Дийдор” режиссёрлик ва актёрлик маҳорати театр-студияси давлат муассасасига “Микрокредитбанк” акциядорлик тижорат банки ҳомий ташкилот сифатида жами 400 миллион сўм маблағ ажратди.\n“Ўзагросуғурта” акциядорлик жамияти Ўзбекистон давлат академик рус драма театрига, “Алоқабанк” акциядорлик тижорат банки “Томоша” болалар театр-студиясига зарур ҳомийлик ёрдамини кўрсатмоқда.\nБугун бундай хайрли ишларнинг саноғи йўқдек, гўё.\nЎзбекистон Республикаси Маданият вазирлиги Республика маданият муассасалари фаолиятини ташкил этиш илмий-методик маркази томонидан ҳам байрам олдидан бир қанча хайрли тадбирлар амалга оширилмоқда. Шундай тадбирлардан бири яқинда “Азиз ва ягонасан, жонажон Ўзбекистоним” шоири остида Ўзбекистон театр арбоблари уюшмаси ҳамда Ўзбек Миллий академик драма театри ҳамкорлигида ўтказилди.\n“Шукрона”, деб номланган тадбирга нуроний отахонларимиз ва азиз онахонларимиз таклиф этилди.\nКонцертда санъаткорлар Икромжон Бўронов, Ўзбекистон халқ артисти Хайрулла Лутфуллаев, Ўзбекистон халқ ҳофизлари Бекназар Дўстмуродов, Набижон Иброҳимов, Сойиб Ниёзов, Эркин Рўзматов Ўзбекистонда хизмат кўрсатган артистлар Юнус Тўраев, Илҳом Жўраев ҳамда Санобар Раҳмонова, Аҳмаджон Дадаев, Козим Қаюмов, Бахтиёр Тўлагановлар иштирок этди.\nУшбу концерт улуғ байрамимиз, истиқлолимизнинг 27 йиллиги олдидан юртдошларимизга ажойиб муносиб туҳфа бўлди.\nШунингдек, қалбларимизни ҳаяжонга солиб турган тадбирлардан бири Президентимиз ташаббуси билан ташкил этилаётган Шаҳрисабз шаҳрида Халқаро мақом санъати анжуманидир. Илк бора ўтказилаётган анжуманга дунёнинг кўплаб мамлакатларидан меҳмонлар келиши кўзда тутилган. Бу борада жуда катта тайёргарлик ишлари олиб борилмоқда. Янада кўнглимизни кўтариб, чин дилдан меҳнат қилишга иштиёқимизни оширган қарорлардан яна бири Президентимизнинг 2018 йил 14 майдаги “Давлат маданият муассасалари ва давлат архивлари ходимлари меҳнатига ҳақ тўлашнинг такомиллаштирилган тизимини жорий этиш ва уларни моддий рағбатлантиришни кучайтириш тўғрисида“ги қароридир.\nУнга кўра, Ўзбекистон давлат цирки, ҳайвонот боғлари, Маданият вазирлигининг кўзи ожизлар кутубхоналари ҳамда давлат архивлари ходимларининг алоҳида тоифаларига театр-концерт ташкилотларининг артистлари ва бадиий ходимларига узоқ муддат хизмат қилганлиги учун белгиланган миқдорларда ҳар ойда тақдирлаш маблағи тўланиши белгиланди.\nБиз йил давомида санъат соҳасида амалга оширилган ишларни бир қисминигина санаб ўтдик. Зеро, бу ишлар давом этаётир. Бугун нафақат санъат аҳли балки бутун халқимиз чин дилда, ўз касбига садоқат билан меҳнат қилмоқда, десак муболаға бўлмайди.\nСўзимиз аввалида айтиб ўтаганимиздек, маънавиятга алоҳида эътибор берилган жойда ривожланиш бўлиши табиий.\nРеспублика маданият муассасалари фаолиятини ташкил этиш катта илмий ходими


Шаҳидлар жанги (Тариқатчиликка Назар 10- бўлим) - Musulmonlar\nШаҳидлар жанги (Тариқатчиликка Назар 10- бўлим)\nМурид: Жангларда қатнашган шаҳидларни руҳлари ҳақида нима дейсан? Буни ҳатто душманлар ҳам қабул қилмоқда! Шаҳидлар ўлмаганига қаралганда, бу нарсалар содир бўлиши мумкин эмасми? Аллоҳ таоло шундай буюради:\n“Аллоҳ йўлида ўлдирилганларга ўликлар деманглар. Улар тирикдирлар… “ (Бақара 2/154)\nБайиндир: Оятни давомни ҳам ўқийлик:\n“… Улар тирикдирлар, аммо сизла буни тушуниб етмайсизлар.” (Бақара 2/154)\nАллоҳ “тушуниб етмайсизлар”, дейишига кўра, бу ҳақда гаплашишни ўзи ҳам нотўғри.\nАллоҳ таоло Мусулмон армиясини шаҳидлар руҳлари билан эмас, балки фаришталар билан қўллаб қувватлайди. Бадр жангида шундай бўлган:\nБатаҳқиқ, Бадрда оз боʻлсаларингизлар ҳам, Аллоҳ сизларга нусрат берди. Бас, Аллоҳга тақво қилинг, шоядки шукр қилсангиз. Мўминларга: “Сизга Роббингиз туширилган уч минг фаришталар ила мадад бермоғи кифоя қилмайдими?!” деганингни эсла! “Ҳа (кифоя қилади)! Агар сабр ва тақво қилсангиз, улар шу пайт келиб қолсалар ҳам, Раббингиз сизга белгили беш минг фаришта ила мадад беради”. Аллоҳ буни фақат сизга суюнчилик ва қалбингиз таскин топиши учунгина қилди. Аслида, нусрат азиз ва ҳаким Аллоҳнинг ҳузуридандир. (Оли Имрон 3/123-126)\n“Ўшанда Раббингиз фаришталарга: “Мен, албатта, сиз биланман, бас, сиз иймон келтирганларни собит қилинг, тезда куфр келтирганларнинг қалбларига қўрқинч соламан. Бас, бўйинлар устидан зарба беринглар ва ҳамма бармоқларига зарба беринглар”, деб ваҳий қилган эди.” (Анфол 8/12)\nМурид: Шаҳидларни ўлмаганига қаралганда, уларни нима қилаётганини ҳеч ким билмайдими?\nБайиндир: Аллоҳ бу ҳақда бизга қанча билдирган бўлса шунча билишимиз мумкин, холос. У шундай буюради:\n“Аллоҳнинг йўлида қатл бўлганларни ўликлар деб ҳисобламанглар. Балки улар тирик, Рабби ҳузурида ризқланмоқдалар. Улар Аллоҳ Ўз фазлидан берган нарсалардан хурсандлар ва ҳали ортларидан ўзларига қўшилмаган биродарларига, уларга хавф йўқлигини ҳамда хафа ҳам бўлмасликларини хушхабарини беришмоқчи. Улар Аллоҳдан бўлган неъмат ва фазлнинг, ҳамда, Аллоҳ мўминларнинг ажрини зое қилмаслигини хушхабарини беришмоқчи.” (Оли Имрон 3/169-171)\nШаҳидларни ҳаётига алоқадор бўлган маълумотимиз шулардан иборат. Бундан бошқа улар ҳақида гапириладиган гапларнинг барчаси хом-хаёл ва уйдирмалардир.\nРуҳ Тариқат Шаҳид\nКўринмас Эранлар (Қутб, Ғавс, Нуқабо. Тариқатчиликка Назар 11- бўлим)


ИнтерФУТБОЛ :: Мирислом ҲАСАНОВ: «Марказий ҳимоямизда муаммо бор»\nМирислом ҲАСАНОВ: «Марказий ҳимоямизда муаммо бор»\nМаълумки, ўзбек футболида жорий йилдан эътиборан янги мусобақа - Ўзбекистон Лига кубогига асос солинди. ОАВда унинг жамоаларимиз учун нечоғлик керак ёки керакмаслиги ҳақида баҳс-мунозаралар кўпайган бир паллада ушбу турнирнинг дастлабки тури ўтказилди. Жумладан, Тошкентдаги ТТЙМИ стадионида «Локомотив» ва «Бухоро» клублари ўзаро куч синашишди. «Темирйўлчилар»нинг 2:1 ҳисобидаги ғалабаси билан якунланган учрашувдан сўнг Бухоро жамоаси бош мураббийи вазифасини бажарувчи Мирислом Ҳасановга бир нечта саволлар билан мурожаат қилдик.\n- Ушбу мағлубиятни аламли десак бўладими?\n- Ҳа, албатта. Ютқазганимизга қарамай яхши ўйин ўтказдик, деб ўйлайман. Бугун айрим ёш футболчиларга ўзларини кўрсатиш учун имкон бердик, ўйиндан олдинги режамиз ҳам шундай эди. Лекин сўнгги дақиқаларда шогирдларимга бироз тажриба етишмади, оқибатда иккита гол ўтказиб юбордик. Имкониятлардан унумли фойдаланганимизда, натижа бошқача бўларди.\n- Футболчиларнинг янги ташкил этилган мусобақага бўлган муносабатлари қандай эди?\n- Ёмон эмас, ҳар ҳолда, янги турнирда футболчилар ўзгача кайфиятда майдонга тушишди. Биринчи бўлимда ўзимиз истаган ўйинни кўрсатдик, рақибга босим ўтказдик, гол ҳам урдик. Бироқ юқорида айтганимдек, тажриба ўз сўзини айтди. Қолаверса, легионерларимизга ва тажрибали футболчиларимиз - Саламат Қутибоев ва Иван Нагаевга дам бергандик.\n- «Локомотив»да ҳам таркиб билан боғлиқ муаммолар бор эди. Шундай экан, рақиб ниманинг эвазига ғалаба қозонди, деб ўйлайсиз?\n- Бу - футбол. Астойдил ҳаракат қилинса, ҳар қандай жамоани ютиш мумкин. Умуман олганда, «Локомотив»да иккита тенг кучли таркиб йиғилган, ёшлари ҳам чакки эмас. Ўринбосарлар жамоасида ҳам терма жамоаларга номзод футболчилар етарли.\n- Айни пайт «Бухоро»да етакчиликни қўлга оладиган футболчи борми? Ўтган мавсум бу иш Шавкат Саломов зиммасига юклатилганди. Ҳозир эса у бошқа жамоа шарафини ҳимоя қилмоқда.\n- Ҳозир таркибимизда бир хил савиядаги футболчилар жам бўлишган. Тўғри, ўйинни ўз қўлига оладиган футболчи етишмаяпти. Дарҳақиқат, Шавкат Саломов майдонда ҳам, унинг ташқарисида ҳам барчага ўрнак бўла олади. Бизга у каби, ёшларни олдинга бошлайдиган, ўйинни бошқарадиган футболчи зарур.\n- Балки ёзги трансферлар ойнасида ушбу камчилик бартараф этилиб, бирор-бир тажрибали футболчи таркибга жалб этилар?\n- Билмадим, ҳаммасини вақт кўрсатади. Ҳозир россиялик тажрибали мутахассис Виктор Григорьев билан музокаралар кетяпти. Таркиб кучайтирилиши эҳтимоли йўқ эмас. Раҳбарият билан келишган ҳолда ушбу режани амалга ошириш ниятимиз бор.\n- «Бухоро»да футболчилар ўртасида, бошқача айтганда, позициялар бўйича рақобат қай даражада?\n- Марказий ҳимоямизда муаммо бор, легионерлар Владимир Баенко ва Иван Фатичга таътил бердик, уйларига кетишди. Аммо улар «Бухоро»ни расман тарк этишгани йўқ. Ўринбосарлар жамоасидаги ёшлар ҳисобига уларнинг ўрнини тўлдиришга уриндик. Ҳужумда бугун Акобир Тўраевга ишонч билдирдик, кейинги баҳсларда Фирдавс Асадовга ҳам имкон берамиз. Хуллас, қайси футболчининг жисмоний ва техник кўрсаткичлари маромида бўлса, ўшани майдонга туширамиз. Умуман олганда эса, ҳар бир чизиқ бўйича рақобат бўлишини таъминлашга ҳаракат қиляпмиз.