ЎзА - Ижодий имтиҳон: у қандай ўтди?\n17.07.2018 20:36 Чоп этиш версияси\nСира ёдимдан чиқмайди. Университетнинг 4-босқичида ўқиб юрган кезимиз таниқли публицист, қалами ўткир устозимиз ҳафтанинг ҳар душанба ва сешанба кунлари дарсга кирарди. Мазмунли дарсларнинг бирида устоз "бугун нега айнан журналистика факулътетига кирганингиз ва шу соҳани танлаганингиз, келгуси режалар ҳақида ижодий иш ёзасиз, фақат ҳақиқатни яширмай рўй-рост ёзинг", деб вазифа берди.\nҲамма устозни ҳурмат қилгани учунми ёки эрта-индин битираман, энди ортиқча жимжимадор фикрларнинг кераги йўқ, дедими ҳар тугул пафосларга берилмай қоғоз қоралашга киришди. Келгуси дарс ижодий ишларни ўқиб келган устознинг қадди янаям букилгандек, кўзлари, нигоҳларига ғам оралагандек туюлди менга.\nБоиси ижодий ишларнинг ярмидан ошиғи телевизорда фалон журналистнинг чиройли гапиришига ҳавас қилганим, мактабда тадбирларда жуда яхши шеърлар ўқиганим, бошқа «баландроқ» университетга кира олмаганим, дипломли бўлиш учун каби фикрлар билан тўлиб тошган, келгуси режалар ҳақида эса мавҳумий фикрлар битилган эди. Тўғри, ишлар орасида бир-иккита талабаларнинг тиниқ фикрлари, келгусидаги аниқ ҳаётий, касбий режалари туширилган ижод намуналари ҳам бор, бироқ эрта-индин диплом олиш арафасида турган журналистлар учун бу миқдор жуда-жуда камчиликни ташкил этарди.\nЖурналистика бироз «пастроқ» бўлгани учун танлаганлар\nУстознинг матбуот муаммоларига бағишланган дарсида фан олдида турган асосий муаммо нима, деган саволига талабалардан бирининг "мен матбуотнинг келажаги йўқ, деб ўйлайман ва газетани яқин келажакда бутунлай воз кечиладиган нарса, деб биламан", деган гапидан қаттиқ жаҳли чиққан эди. Ўкинч билан "матбуот келажагига ишонмас экансан, нега журналист бўлишга қарор қилдинг?! Демак, мен сенга эртага керак бўлмайдиган илмни ўргатаётган эканман-да", дея айтган сўзлари ёдимда. Бу зарбни ҳали ҳазм қилиб улгурмаган устозга қараб яна бир талаба "мен «юридический»га киролмаганим учун, журналистика бироз «пастроқ» бўлгани учун ўқишга кирганман, келажакда барибир журналист бўлмайман, ички ишлар ходими бўламан" деган гапидан сўнг кекса устознинг қадди янада букилиб, юзларида чуқур изтироб излари кўринган эди. Ахир, шу каби фикрлайдиган талабаларга дарс беришдан қийинроғи, азоби борми. Бири эртасига ишонмаган касбни танлаган бўлса, яна бири фақат диплом учунгина юрибди, яна бири журналистикада ўқиш осонроқ, деб ўйласа, баъзи қизлар келаётган совчиларнинг «ўқиган қиз экан» деган баҳоси учунгина келиб-кетади.\nҲа, факультетда ана шундай адашиб кириб қолганлар, мақсадсизлик касали билан оғриган талабалар кўпчилик эди. Афсус...\nДавлатимиз раҳбари ташаббуси билан ташкил этилган Ўзбекистон журналистика ва оммавий коммуникациялар университети ўз гарданига катта мақсадлар, кескин ислоҳотларни амалга ошириш вазифасини олди. Иккита факультетда жами 8 йўналишни ўз ичига олган университетнинг дастлабки оғзаки тарздаги ижодий имтиҳони ташкил этилди. Университетга қарийб 700 га яқин абитуриент ҳужжат топширган бўлса, уларнинг 100 нафаригина талабаликка қабул қилинади. Демак, уларни саралашда хатоликка, янглиш қадам ташлашга ҳеч кимнинг ҳаққи йўқ.\nШерзодхон ҚУДРАТХЎЖАЕВ, Ўзбекистон журналистика ва оммавий коммуникациялар университети ректори:\n– Бугун университетимиз учун тарихий кун, боиси биринчи ижодий имтиҳонларни бошладик. Авваллари оғзаки имтиҳон деярли ўтказилмаган, унинг афзаллик томони – суҳбат чоғида сиз талабанинг кўзидаги учқун, касбга бўлган лаёқатни илғашингиз мумкин. Биз бугунги ижодий имтиҳонга абитуриентлар фикрини билиш, ижодий потенциалини аниқлаш учун профессор-ўқитувчиларни эмас, балки тажрибали амалиётчиларни таклиф этдик. Таниқли журналистлар, бош муҳаррирлар, юртимиз журналистикаси ривожига ўзининг муносиб ҳиссасини қўшаётган 35 га яқин амалиётчилар абитуриентлар билан суҳбатлашмоқда. Оғзаки имтиҳон учун 0 дан 26 баллгача бўлган тизимда баҳоланади. Бундан ташқари, абитуриентлар ёзма ижодий имтиҳонда 0 дан 37 гача, жами максимал 63 балл тўплаши мумкин. Тест блоклари орасидан асосий эътибор она тили ва адабиёти ва чет тилига қаратилди ҳамда тарих фани блоклар орасидан чиқарилди. Тарихни билиш зарурлигини инкор этмаган ҳолда айтиш мумкинки, журналист, аввало, ўз она тили, адабиёти ва хорижий тилларни яхши билиши керак. Ўқишга қабул қилинган ёшлар университет эшигидан кирганиданоқ инглиз тилида ҳам ўзаро мулоқот қилиши зарур. Мақсад ёшларимизни ҳозирги кунда замон талабига айланган хорижий тилларни билишга ундаш.\n...Оғзаки имтиҳонни топширган ёшларни зимдан кузатаман. Уларга ҳам осон эмас, қаршисида ўз тажриба мактабини яратган таниқли устоз журналистлар турибди, улар ёнида ҳаяжонга тушмай бўладими?!\nБу йигитча спорт журналисти бўлиш истагида ҳужжат топширган эди, бугун ундан оғзаки имтиҳонни кечагина телевизиорда жаҳон чемпионати ўйинларини шарҳлаган, ўзи ҳавас қилган севимли шарҳловчиси олди, уни 10 дақиқа тинглади, у билан баҳслашди.\nБосма ОАВ йўналишига киришни мақсад қилган қиз эса фақат китоблари, публицистик мақолаларини ўқиб ғойибона таниган машҳур публицист билан илк бор учрашди. Соҳа ҳақидаги фикрларини баралла айтди. Устоз публицистнинг китобларида келтирилган фикларини етказишга ҳам улгурди.\nЯна кимларнингдир қиёфасида бироз қўрқув, ташвиш ифодаси, кимларнингдир қўли ижод намуналари солинган файллар билан тўлиб-тошган. Оғзаки имтиҳондан чиқаётган абитуриентларнинг баъзилари билан суҳбатлашдик.\n– Имтиҳон олаётган устозлар "журналистика сен учун нима", деб сўрашганида, мен иккиланмай "сўз сиёсати", деб жавоб бердим. "Кўз олдинга келтир – давлат, халқ ва ўртада журналист, у қайси бири манфаати учун ҳаракат қилиши, талабини бажариши керак", деб сўрашганда эса "халқ манфаати ҳар доим биринчи ўринда туриши лозим, журналист халқ ва давлат ўртасидаги кўприкдир", дедим. Улар кўпроқ фикр, унинг мазмуни билан қизиқишаяпти. Мен бу йил еттинчи бор ҳужжат топширишим. Ижодий ишларим «Оқдарё овози», «Зарафшон», «Ёшлик», «Тошкент оқшоми», «Тонг юлдузи» нашрларида эълон қилинган. Кўпроқ эссе, очерклар ёзаман, ҳозир фельетон ёзишни машқ қилаяпман. Тест синовларига ҳам тайёрланганман, бу йил талаба бўлишдан умидворман.\n– Дастлаб устозлар салобатидан бироз ҳаяжонландим, суҳбат жуда самимий бўлди. Журналист касбини мураккаб касблардан бири, деб биламан. Мен телерадио журналистика йўналишига ҳужжат топширдим. Ёшлигимдан шу соҳага қизиқаман, мақола, шеър, ҳикоялар ёзаман. Бундан ташқари, Қашқадарё вилоятидаги «Олтин воҳа» радиосида бир неча дастурлар бошловчисиман. Кўпчилик тенгдошларим қатори талабалик бахти насиб этишига умид қиламан.\nЎн дақиқалик қум соатлардаги сўнгги қум зарралари тугагунча абитуриент билан суҳбат қуриб, унинг соҳага бўлган лаёқатини кузатиш, улар орасидан қобилиятлисини саралаш осон вазифа эмас. Ана шундай масъулиятли вазифани ўз гарданига олган амалиётчи устозларнинг оғзаки имтиҳон борасидаги фикрлари билан қизиқдик.\nФахриддин КАРИМОВ, «Ёшлар овози» ва «Молодёж Узбекистана» газеталари бош муҳаррири:\n– Янги университет ижодий имтиҳонида бир қанча ўзига хосликлар бор. Бунда абитуриентнинг руҳий-психологик, тафаккур нуқтаи назаридан дунёқараши синовдан ўтказилади. Биз ижодий имтиҳон деймиз, бу аслида сиёсий имтиҳон. Бугунги замон талабидан келиб чиқсак, журналистика сиёсий соҳага айланиб бормоқда. Ижодий имтиҳонда амалиётчиларнинг иштироки, индивидуал суҳбат ва шу вақтнинг ўзида баҳоланётгани имтиҳон топширувчи учун аҳамиятли. Абитуриентлар тафаккур даражасига тўхталадиган бўлсам, жуда оддий, элементар саволларга ҳам жавоб топа олмаётганларини ҳам, ўзининг мустақил фикри, позициясига эга бўлганлари ҳам бор. Умумий кузатишлардан эса шу нарса аён бўлаяптики, аксарият ёшлар ўйлаш, орзу қилиш босқичидан қарор қилиш, амалий ишга киришишга ўта олмаяпти. Афсуски, билимдан, мутолаадан анчайин узоқлашган ёшларни кўп учратдик, ҳамма айб уларда эмас, албатта. Имтиҳондан кейин ҳам устозларимиз ўз сўзларини, фикрларини мақолалар тарзида кенг жамоатчиликка етказиш тадоригини кўришар. Чунки бугун биз амалиётчилар ҳам ўзимиз учун камчиликлар, қилиниши керак бўлган ишларимизни янада аниқроқ билиб олдик. Биз учун ҳам қайсидир маънода имтиҳон бугун.\nГулнора НИШОНОВА, филология фанлари номзоди, доцент:\n– Бугун биз ахборот хизматлари йўналиши бўйича ҳужжат топширган абитуриентлар билан суҳбатлашаяпмиз. Лекин бераётган саволларимиз, асосан, ахборот хизматлари бўйича эмас, балки умумий журналистикага дахлдор. Чунки ахборот хизматида журналист кадрлар ишлаши лозим. Абитуриентлар орасида катта сумка кўтариб, ўзининг ижодий ишлари, фахрий ёрлиқлари, турли тавсияномалар билан келганлари ҳам бор. Биз улар орасидан журналистика соҳасига қобилиятлиларини саралашга интилаяпмиз. Абитуриентлар орасида шундайлари ҳам борки, ҳали амалда журналистика соҳасида қалам тебрата бошламаган бўлса-да, лекин фикр доираси, илми жуда кенг. Улардан келгусида яхши журналистлар чиқади. Суҳбат давомида улардан журналист дуч келиши мумкин бўлган турли вазиятлардан қандай чиқиб кетиши ҳақида сўрадик, биласизми, улар вазиятдан тўғри чиқиб кетиш йўлларини айта олаяпти. Биз мана шундай ёшларга, амалий фаолиятни ҳали бошлаб улгурмаган бўлса-да, юқори баҳо қўйдик. Биз учун фикр, жасорат, ҳақпарварлик бирламчи мезон.\nКун давомида оғзаки ижодий имтиҳонларни кузатиб кўнглимиз анча таскин топди. Имтиҳон ташкил этилган Тошкент шаҳридаги ИНҲА университети биносидан чиқар эканмиз янги университет фаолиятига муваффақият тилай туриб, устозлар мақола аввалида келтирган кекса устоз аҳволига тушмаслигига, «адашиб кирганлар»га дарс беришга маҳкум бўлмаслигига чин дилдан умид қиламиз.


Трамп катта ҳарбий операция бошланаётганидан огоҳлантирди! » Ўзбекистон янгиликлари – Zamin.uz\nТрамп катта ҳарбий операция бошланаётганидан огоҳлантирди!\n12 апрель 2018, 07:33\nАҚШ президенти Дональд Трамп Сурияда катта ҳарбий амалиёт бошлашига ишора қилди.\n«Россия Сурияга учадиган ҳар қандай ракетани уриб тушириши билан мақтанганди. Тайёргарлигингни кўравер, Россия. Улар (ракеталар – таҳр.) учиб боради. Бу ракеталар жуда яхши, янги ва «ақлли» ракеталар! Сен ўз фуқароларини газ билан ўлдириб, бундан роҳатланадиган ҳайвонни (Башар Асад – таҳр.) қўллаб-қувватламаслигинг керак эди!», – деб ёзди Трамп твиттерида.\nDonald J. TrumpПодлинная учетная запись @realDonaldTrump 1 ч.1 час назадЕще\nБундан олдинроқ Россиянинг Ливандаги элчиси Александр Засипкин «Ал-Манар» телеканалига берган интервьюсида маълум қилгандики, Россия Сурия ҳудудига учирилган америкаликларнинг ракеталарини уриб тушириш қарорида қатъий қолади. У Сурияга ҳужумга жавобан ўт очилишини таъкидлаганди.\nҚайд этиш керакки, АҚШ президенти илк марта америкалик ҳарбийлар Сурия ҳудудига зарба беришга ҳозирланаётгани ҳақида расман маълум қилмоқда. Америкаликлар Дамашқ яқинида, Шарқий Ғута ҳудудига Сурия армияси томонидан кимёвий ҳужум қилинганини иддао қилишмоқда ва бунинг учун Сурия ҳукуматини жазолашмоқчи. Трампни АҚШнинг яқин иттифоқчилари Буюк Британия ва Франция қўллаб-қувватлаши кутилмоқда.\nФранция президенти Эммануэль Макроннинг айтишича, Ғарб мамлакатлари Суриянинг иттифоқчиларига ҳужум қилишни режалаштирмаган. Унинг сўзларига кўра, ҳужум нишонлари – Суриянинг кимёвий дастурга оид объектлари бўлади.\n9 апрелда Оқ уй Россияга Сурияда кимёвий қурол қўлланиши бўйича айблов қўйди. АҚШ президенти Дональд Трамп бунда Россия президенти Владимир Путинни айблаган ва у бу учун жавоб беришини айтганди.\n«Путин ҳам, бошқаси ҳам жавоб беради» – Трамп Сурия бўйича 48 соат ичида қарор қабул қилмоқчи\n10 апрель куни АҚШнинг USS Donald Cook эсминеци Суриянинг Тартус шаҳрига, Россиянинг ҳарбий-денгиз базасига 100 км масофагача яқинлашди.\nUSS Donald Cook эсминецининг асосий қуроли 2500 километргача учадиган ва ядровий заряд таший оладиган «Томагавк» ракеталари ҳисобланади. Эсминец оддий ва зарбдор вариантларда мос равишда 56та ва 96та шундай ракета билан жиҳозланади.\nОАВда АҚШ Сурияда зарба бериш учун 22 та мўлжални белгилаб олганини маълум қилинган.\nЯнгиликлар » Дунё » Трамп катта ҳарбий операция бошланаётганидан огоҳлантирди!\n13:13 Сурияда юз берган фожиага жавобан АҚШнинг ҳаракати адолатли эдими?


Алвес ва жарималар қайтди, янги қоидалар ва дербидаги ғалаба. Хави «Барселона»да ишни нималардан бошлади?\nДушанба, 22 Ноябр\nКўк-анорранглилар жамоасида муҳит аста-секин яхшиланиб бормоқда.\nХавининг «Барселона» бош мураббийлигидаги илк ҳафтаси ахборий бомбалар билан кечди ва ҳафта якунида Дани Алвеснинг «Камп Ноу»га қайтиши эълон қилинди. Маоши тўланмагани учун «Сан-Паулу» билан шартномасини бекор қилган фахрий футболчи ўз хизматини каталонияликларга таклиф этаётгани ҳақида анчадан бери хабарлар тарқаётганди, аммо бу таклиф қўллаб-қувватлангани барибир кўпчиликни ҳайрон қолдирди. «Барселона»да авлодлар алмашинуви кечаётган даврда 38 ёшли ҳимоячи таркибга қайтарилиши тушунарсиз ҳол эди.\nҚолаверса, ватанида афсонавий ҳимоячининг танқидчилари етарлича эди, қатор экспертлар ҳам унинг ўнг қанот ҳимоячисидан таянч яримҳимоячисига айланиши хато бўлганини таъкидлашарди. Хатоликлар бўлгани шубҳасиз, аммо ушбу бразилиялик — уникал футболчи. Агар жароҳатлар бўлмаганида, у ёзда Америка Кубогида қатнашган бўларди, аммо у Токио Олимпиадасида қатнашиб, 43-бор соврин ютди ва футбол тарихидаги энг совриндор футболчи сифатидаги мақомини мустаҳкамлади.\nРоналд Куманга у керак эмасди, аммо контактлар узилмади ва каталонияликлар президенти Жоан Лапорта Алвес учун клуб тузилмасида жой ахтара бошлади. Бразилиялик эса бошқа нарсани орзу қилишда давом этар ва Instagram саҳифасида шундай ёзди: «Мен бу рўй бериши учун беш йил давомида ақлдан озгандек ҳаракат қилдим. Қайтиш шунчалар қийин бўлади ва кўп вақт олади деб ўйламагандим. Аммо менинг юрагим бу кун келишини ҳис қилади. Мен ҳеч қачон қалбимдан кетмаганман жойга қайтаман».\nАлвес фақат январь ойида майдонга тушиши мумкин. Аммо бу ғолиб футболчи жамоада доимий яхши муҳит яратиш учун ҳам ҳозир олиб келинди. Бразилиялик футболчи нафақат жангчи ва клуб анъаналари қўриқчиларидан бири, балки позитив яратиш бўйича мутахассис ҳам ҳисобланади. Испаниядаги нашрлар ёзишича, Хавига собиқ жамоадошининг барча хусусиятлари керак бўлган ва шу туфайли нафақат Алвеснинг ўзи, балки «Барселона» ҳам уни қайтариш учун бор имкониятларни ишга солди - маошлар учун ўрнатилган чегара туфайли «1+1» схемасидаги шартномани рўйхатдан ўтказиш учун ла лига билан кураш олиб борди. Афтидан, кўк-анорранглилар амалдорларни қишки трансферлар даричаси очилгач, клубнинг тўловлар ведомостини енгиллаштиришларига ишонтиришди ва собиқ юлдузининг шартномасини рўйхатдан ўтказди.\nФИФА кунлари учун танаффус якунланиб, чемпионатларда навбатдаги турлар бошланиши арафасида Алвеснинг тақдимоти ўтказилди. У бу маросимни ҳам ҳақиқий шоуга айлантириб, майдон газонини ҳидлади ва ундан совринлар ҳиди келаётганини айтди. У клубда Андрес Иньестанинг рақамида (8) ўйнайди ва унинг йиллик маоши миқдори ла лига қоидалари имкон берадиган минимал миқдорда бўлади - йилига 155 минг евро.\nАлбатта, бонуслар ҳам бўлади, аммо Алвес — «Барселона» ўзи учун шунчаки клуб эмаслигини таъкидлаб келади. Жоан Лапорта эса клубда юзага келган байрамона муҳитда тўлқинланиб, келгусида Иньеста ва Месси ҳам қайтиши мумкинлигини истисно этмади. Бунинг учун эса клуб аввалига мавжуд муаммоларини ҳал этиши керак, чунки айни вақтда маошлар ведомости лимити қишда ҳозирги таркибдан бир неча футболчи сотувга қўйилмаса, қишда янги футболчилар сотиб олишга имкон бермайди.\nОАВда «Барса» бозордаги энг талабгир футболчиси Френки де Йонгни 70 миллион еврога сотиши мумкинлиги ҳақида хабар тарқалганди, кўп ўтмай раҳбарият бундай қадам ташламоқчи эмаслиги маълум қилинди. Лекин бу яқин кунлар учун долзарб масала эмас, мураббийлар штаби қаршисида тезроқ ҳал қилиниши керак бўлган муаммолар талайгина.\nХусусан, прогнозларга зид ўлароқ Педрининг қайтиши яна бир ойга кечиктирилди, шанба кунги дербига қарши ўйин бошланишига бир неча соат қолганида Серхио Агуэронинг юрагидаги муаммо у фаолиятини тўхтатишига сабаб бўлиши ҳақида хабарлар тарқалди, кўп ўтмай аргентиналик ижтимоий тармоқлардаги саҳифалари орқали бу маълумотни рад этган бўлса-да, у соғлиги туфайли жамоага доим ёрдам бера олмаслиги тайин.\nШунга қарамай, Хави қайғуда эмас ва «Эспаньол»га қарши дербидаёқ олиб борилган ишлар тактикада, психологияда ва якуний ҳисобда акс этишига умид билдирди.\nХавига таркибни кучайтириш учун камида 10 миллион евро ажратилган. Ҳозирги нархларда — бу арзимас миқдор, бундай пул билан фақат ижара шартномалари бўйича келишувга эришиш мумкин, қишда каталонияликлар «Челси»да асосий таркибга кира олмаётган Саулни олиб келиши мумкин, шунингдек эркин агентга айланиши кутилаётган Раҳим Стерлингга таклиф билан чиқилиши кутилмоқда. Англиялик футболчи трансферига Хави шахсан қизиқмоқда. Мураббий қанотда Усмон Дембелега ишонч билдирмоқда, аммо ушбу французнинг доимий жароҳатлари туфайли бу позицияни мустаҳкамлаш зарурати бор.\nБундан ташқари, клубнинг 17 ёшли тарбияланувчиси, вундеркинд Гави билан шартномани янгилаш керак бўлади. Ёзда клубдаги вазият буткул ўзгариши мумкин, агар «Барселона» янги титул ҳомий топа олса. Маҳаллий инсайдерларга ишонилса, эҳтимолий ҳамкорлар қаторида клубга йилига 100 миллион евро ажратишга қодир бўлган Саудия Арабистони компанияси ҳам бор.\n«Футболчилардан ўзига янада талабчан бўлишни сўрайман, чунки биз «Барса»миз — бу дунёнинг энг яхши клуби. Иш вақтида биз ўзимизни максимал бағишлашимиз, кўп тер тўкишимиз керак». Бу Хавининг тайинловдан кейинги илк сўзлари бўлганди. У шунчаки пафос билан чекланмади, «Барса» фанатлари Хави анчагина қатъий менежер эканига амин бўлишди.\nХави жамоада янгича тартиб ўрнатди. Ҳеч кимга, ҳатто ўз вақтида бош мураббий билан елкама-елка тўп сурганларга ҳам истисно қилинмади ва улар ҳам барчасини нолдан бошлашига тўғри келади.\n- «Барса» футболчилари базага машғулотлар бошланишига бир ярим соат вақт қолганида етиб келиши керак - бу вақт ичида улар нонушта қилиши, машғулотларга тайёргарлик кўриши ва индивидуал машқларни бажариши лозим. Мураббийлар штаби аъзолари эса машғулотлар бошланишидан 2 соат олдин клуб базасида бўлиши шарт.\n- Футболчилар тушлик ва кечки овқатни диетологлар назорати остида қилишади. Диета жароҳатларнинг олдини олиш учун керак бўлади.\n- Янги жарималар тизими жорий этилади, аниқроғи эски тизим тикланади. Луис Энрике кетгач бекор бўлган режим қайтади, унга кўра такрорий қоидабузарлик учун жарима миқдори геометрик прогрессияда ошиб боради.\n-Ўйинга икки кун вақт қолганида футболчилар уйга кеч қайтиши тақиқланади. Хави улар барча талабларга жавоб бериш ҳолатида бўлишини (кондиция) истайди.\n- Бўш вақт назорати. Шаҳардан узоқроққа кетиш учун Хавининг рухсатини олиш керак. Сёрфинг билан шуғулланиш ва электровелосипед ҳайдаш — мумкин эмас.\n- Яна бир қатъий талаб — футболчилар «Барса»нинг имижини бузмаслиги ва оммага ўрнак бўлиши керак. Шов-шувли интервьюлар беришга йўл қўйилмайди. Акс ҳолда футболчиларга санкциялар қўлланади.\nЖамоа ҳаётидаги ритмни ўзгартириш заруратининг асосий сабаби — жароҳатлар эпидемиясидир (Агуэродан ташқари яна етти футболчи турли жароҳатлар туфайли сафдан чиққан). Хавининг ташаббуси билан клуб тиббий штаби бошлиғи Рамон Каналу, жисмоний тайёргарлик бўйича мураббий Альберто Роке ҳамда физиотерапевт Хуанхо Брау ишдан бўшатилди. Уларнинг ўрнига Хави билан «Ас-Садд»да бирга ишлаган Карлес Ногейр ҳамда Иван Торрес иш бошлади. Бундан ташқари, мураббий клубга Рикардо Прунани қайтаришни сўради — Испанияда спорт тиббиёти соҳасидаги энг яхши мутахассис, у «Барселона»да 25 йил ишлаган.\nХави ўзининг эски қадрдони — фахрий ҳимоячи Жерар Пикенинг оғзини ёпди. У El Hormiguero дастурига интервью беришни истаганди, аммо янги мураббий барчани доғда қолдирди. Хави Пикега журналистлар билан гаплашишни тақиқлади. У Жерар жуда гапдонлиги ва тез-тез спортга деярли алоқаси бўлмаган тадбирларда кўп гапириб юборишини танқид қилди. Энди бундай бўлмайди. Хави Пикенинг интервьюсини бекор қилиш орқали, келгусида барча футболчиларнинг ўй-фикри фақат «Барса» билан бўлиши кераклигини кўрсатди.\nЭнди футболчилар машғулотга барвақт келиб, ўзини тайёрлаши керак. Яъни Куман даврида бўлмаган ишлар билан шуғулланишади. Бошқача режимга одатланган Серхио Агуэро машғулотлардан олдин тренажёр зали ёпиқ турганига дуч келиб ҳайрон бўлганди, футболчилар эса базага майдонга чиқишга ярим соат вақт қолганида келишарди.\nЭнди кеч қолиш жазоланади, санкцияга биринчи бўлиб кутилганидек уч дақиқа кеч қолган Дембеле дучор бўлди. Кечикиш ушбу форварднинг эски касаллиги, аммо жарима миқдори геометрик прогрессия тарзида ўсиб бориши унга таъсир қилиши керак. Бундан ташқари, жамоада ҳар куни вазнни ўлчаш йўлга қўйилди. Футболчилар биргаликда кўп вақт ўтказиши, меню эса диетологларнинг доимий назоратида бўлиши кўзда тутилган.\nЭҳтимол, юкламалар ортгани кимгадир ёқмагандир, аммо умуман олганда жамоада кайфият яхшиланиб бормоқда. Бу борада Самюэл Умтитини намуна қилиш мумкин, у икки баробар куч билан ҳаракат қилиб, ўзининг «Барселона»га кераклигини исботлашга уринмоқда. Куман француз ҳимоячисига ишонч билдирмаганди.\n17 ёшли дебютант ва бироз омад\nМураббий ҳайратлантиришни ваъда қилмаганди, аммо у бунга эришди - 17 ёшли Илиас Аҳомач бошланғич таркибда дебют қилди. Келиб чиқишига кўра марокашлик бўлган бу ёш футболчи жорий мавсумда «Барселона Б» сафидаги тўрт ўйинда 2 гол уришга улгурган ва унинг премьераси эртакнома бўлиб кетиши ҳам мумкин эди. Аммо майдонда бироз ҳаяжонланди ва 13-дақиқада яқин масофадан йўллаган зарбаси тўсиндан анча юқоридан ўтиб кетди.\nШундан кейин Хави Пике ва Бускетсни олдига чақириб, қандайдир кўрсатмалар берди, фақат ўйиннинг боришида жиддий ўзгаришлар кузатилмади. «Барса» тўпга ва ҳудудларга эгалик қилишда давом этди, вазиятлар яратишга уринди, аммо футболчиларга ёки сўнгги аниқ ҳаракат етишмасди ёки «Эспаньол» одатдаги каби дербига яхши тайёрлангани ва рақибнинг ҳар қандай режаларини ҳисобга олгани кўриниб қоларди. Шу туфайли кўк-анорранглилар биринчи бўлимда жами 11 бор зарба бериб, мавсумдаги энг яхши натижасини қайд этган бўлса-да, бу алдамчи таассурот эди.\nБунинг ўрнига «Барселона»нинг агрессив прессинги эътиборни жалб қилди, бу рақиб жарима майдонида Нико Гонсалес йиқилганида пенальти олиб келиши ҳам мумкин эди. Ўйиннинг айрим қисмларида янги боғламлар яхши иш берди, масалан Гави чап қанотга силжиган вақтида Жорди Альба билан ўзаро тушуниб ўйнади. Хави эса оддий ечимлардан воз кечган ҳолда изланишда давом этди. Танаффусда у Аҳомачни Сержи Роберто ёки Филиппе Коутиньога эмас, Серхи Бархуан даврида асосий таркибга жалб этилган 19 ёшли Абди Эззалзулига алмаштирди.\nБу вундеркинд ўйинда жуда фаол бўлди ва рақиб ҳимоячиларини тинимсиз равишда босим остида ушлаб турди. Аммо натижани у эмас, янги авлоднинг асосий етакчисига айланиб бораётган Гави таъминлади. Иккинчи бўлим бошида унинг ҳимоячилар ортига берган ақлли пасидан кейин жарима майдонига ёриб кирган Депай йиқитилди ва нидерландиялик футболчи пенальтини аниқ ижро этди. Аммо бу натижани Хави эффекти дейиш бироз соддалик бўлади.\nБиринчидан, мураббий ўз ғояларини татбиқ этишга эндигина киришган. Иккинчидан, кўк-анорранглилар омад келмаганда уч очко ололмасди.\nБу ўйингача қаторасига беш ўйинда голли серия қайд этган Рауль де Томаснинг икки зарбаси дарвоза устуни ва тўсинига тегди, Димата уч метр масофадан аниқ зарба йўллай олмади, сўнгги сонияларда эса тер Штеген У Лэйнинг оёғидаги тўпни олиб қўйди. Умуман олганда, барчаси яхшилик билан тугади ва Хави дербидаги ғалаба билан бошлади. Худди 1998 йилда Йоҳан Кройфф билан бўлгани каби.


Мактаб ўқитувчисининг иш юкламаси белгиланди | NORMA.UZ\nМактаб ўқитувчисининг иш юкламаси белгиланди\nХалқ таълими, бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирликлари томонидан умумий ўрта таълим муассасалари педагогларининг намунавий йиллик иш режасини шакллантириш тартиби тасдиқланди (рўйхат рақами 3058, 20.08.2018 й.).\nМактаб педагогининг иш режаси унинг йиллик иш юкламасидан иборат (43 ҳафта, ҳафталик 36 соат, кунлик 6 соат). Йиллик юклама 1 ёки 0,8 коэффициентга (синфларга боғлиқ ҳолда) кўпайтирилган бир ставка миқдоридаги иш юкламаси ҳажмидан келиб чиқиб ҳисобланади.\nБир ставка бўйича иш юкламаси\n18 х 1=18+18=36 х 4,3 (ҳафта)=154,8 х 43 (ҳафта)\n20 х 0,8=16+20=36 х 4,3 (ҳафта)=154,8 х 43 (ҳафта)\nЎқув-тарбия жараёни учун соатлар\nМетодик таъминот ва ташкилий-педагогик жараён учун соатлар\n18 х 34 = 612 соат\n1548 – 612 = 936 соат\n20 х 34 = 680 соат\n1548 – 680 = 868 соат\nБу – муҳим! Методик таъминот ва ташкилий-педагогик жараён тадбирлари, шунингдек бунга сарфланган вақт бўйича ҳисоботлар талаб этилмайди, ҳисоби юритилмайди. Шунингдек педагогларнинг дарс ва тўгарак машғулотларини ташкил этиш ҳамда синф журналини юритишдан ташқари бошқа юкламалар бўйича ҳисоботлар ва қўшимча маълумотларни талаб қилиш қатъиян тақиқланади.


Коронавирус: Россия Германия ва Францияни ортда қолдириб, жаҳон рейтингида бешинчи ўринга чиқди\n13:20 / 07.05.2020\nРоссияда сўнгги кунда коронавирусдан зарарланиш билан боғлиқ 11 мингдан ортиқ ҳолат қайд этилди. Кунлик ўсиш бўйича навбатдаги энг юқори кўрсаткич туфайли Россия жаҳон рейтингида касалланганлар сони бўйича Германия ва Францияни ортда қолдирган ҳолда бешинчи ўринга кўтарилди. Мамлакатда қаторасига бешинчи кун янги касалланиш ҳолатлари сони 10 мингдан ошиқ бўлмоқда. Сўнгги бир кунда 88 киши коронавирус қурбонига айланган.\n«Сўнгги бир кунда Россиянинг 84 регионида Covid-19 коронавирус инфекциясидан зарарланган 11 231 киши аниқланди, шундан 5471 (48,7 фоиз) кишида клиник аломатлар бўлмаган», дейилади ҳукумат қошидаги оператив штаб хабарида.\nЭндиликда Россияда коронавирусдан зарарланиш билан боғлиқ қайд этилган ҳолатлар сони 177 160 тага етган, 1625 ўлим қайд этилган. Россия бу кўрсаткич бўйича жаҳон рейтингида Германия (168 162 ҳолат ва 7275 ўлим) ва Францияни (174 191 ҳолат ва 25809 ўлим) ортда қолдирган ҳолда юқори бешликка кирган.\nБиринчи ўринда АҚШ (1 263 224 ҳолат ва 74 809 ўлим), кейин Испания (253 682 ҳолат ва 25 857 ўлим), Италия (214 457 ҳолат ва 29 684 ўлим) ва Буюк Британия (201 101 ҳолат ва 30 076 ўлим) жойлашган.\nКунлик ўсиш кўрсаткичи бўйича Россия Бразилия билан бир хил натижа кўрсатган - бу ерда ҳам 11,1 минг ҳолат қайд этилган, бу борада энг юқори кўрсаткич АҚШда - 24,2 минг.\nАйни вақтгача 23 мингдан ортиқ бемор тузалган, 152 мингга яқин бемор шифохоналарда қолмоқда.\nМосквада яна 39 киши Covid-19 туфайли оламдан ўтди ва пойтахт шаҳарда коронавирус қурбонлари сони 905 нафарга етди.\nЧоршанба куни оператив штаб Россияда 10 559 кишида вирус аниқлангани ҳақида ёзганди, сешанба куни 10 102, душанба куни - 10 581, якшанба - 10 633 ҳолат қайд этилганди. Шу тариқа, мамлакатда кунлик ўсиш кўрсаткичи беш кундан буён 10 мингдан кам бўлмаяпти.\nРоспотребнадзор маълумотига кўра, шу вақтгача 4,8 млн киши коронавирусни аниқлаш учун лаборатор текширувдан ўтказилган, сўнгги бир кунда 169,4 минг киши тест қилинган. 231 623 киши тиббий кузатувда қолмоқда.\nРоссия Соғлиқни сақлаш вазири Михаил Мурашко шу кунларда коронавирусга чалинган 4 мингдан ортиқ бемор оғир аҳволда эканини хабар қилганди.\nЧоршанба куни президент Владимир Путин ҳукумат билан онлайн-мажлис ўтказганди. Роспотребнадзор раҳбари Анна Попова ҳудудлар раҳбарларига коронавирус туфайли жорий этилган карантин чораларининг айримларини бекор қилиш бўйича тавсияларни бериб ўтганди. Карантиндан чиқиш уч босқичда амалга оширилади ва савдо объектлари ҳамда хизматлар соҳаси фаолияти тикланиши босқичма-босқич амалга оширилади, шунингдек, айрим ҳудудларда истироҳат боғлари очилиши ва очиқ ҳавода спорт билан шуғулланишга ва сайр қилишга рухсат берилиши мумкин.\nЙиғилишда чиқиш қилган Москва мэри Сергей Собянин хизматлар соҳасидаги тақиқлар бекор қилинишига қарши чиққан. У Москвада самоизоляция режими сақлаб қолинишини билдирган. Шу билан бирга, шаҳарда 12 майдан барча саноат соҳалари фаолиятига рухсат берилади ва қурилишлар давом эттирилади. «Время» дастурига берган интервьюсида Собянин у меҳнат муҳожирлари ишига қайтиши жиноятчилик даражаси тушишига ҳам хизмат қилишини қўшимча қилиб ўтган\n«Кўплаб одамларга ишлаш имкониятини берар эканмиз, транспортда ҳаракатланишлар сони кўпаяди, бир-бири билан мулоқот қилувчилар сони ошади. Шу сабабли метрополитенда ўз ўзини изоляция қилишнинг қўшимча режимини киритмоқдамиз, жамоат транспортида ниқоб ва қўлқоп тақиш қатъий талаб этиб қўйилади», деди Собянин.\nСобяниннинг сўзларига кўра, Москвада коронавирусга чалинганлар аҳолининг 2-2,5 фоизини ёки 300 мингни ташкил этади. У бу ерда гап расмий статистикадаги аниқланган ҳолатлар ҳақида эмас, балки «ҳақиқий беморлар» тўғрисида кетаётганини таъкидлади.\nРоссияни санкцияларнинг 18 хил сценарийси ва «кучли оғриқ» кутаётгани айтилди\nАҚШ ва НАТО Россия билан янги музокараларга тайёрлигини маълум қилди\n22:46 / 14.01.2022\nРоссия Украинага бостириб кириш учун провокация тайёрламоқда – ОАВ\nРоссияга Ўзбекистондаги 10 корхонадан помидор ва қалампир олиб киришга рухсат берилди


Ар-раҳиқ ал-махтум - Страница 3 - Форум\nДушанба, 28.05.2018, 10:35:42\nБош сахифа | Ар-раҳиқ ал-махтум - Страница 3 - Форум | Мой профиль | Регистрация | Выход | Вход\nabdulloh Дата: Жума, 30.01.2009, 4:43:55 | Сообщение # 21\nСаид ибн ал-Мусайяб айтадилар: «Баҳийра – сути фақат бутларга аталган, ҳеч ким соғиши мумкин бўлмаган туя, Соиба – олиҳаларга атаб қўйиб юборилган, устига юк ортилмайдиган туя, Васила - кетма-кет иккита урғочи бўталоқ туққан туя, уни ҳам бутларига атаб қўйиб юборишарди, Ҳомий – пуштидан ўн бўталоқ туғилган эркак туя, уни ҳам ўз ишини қилиб бўлган деб ҳисоблаб, бутларга атаб қўйиб юборишар эди.»\n1. Бир чўпга «Ҳа», иккинчисига «йўқ» деб ёзилган учинчисига ҳеч нарса битилмаган уч хил чўплар. Улар ана шу чўплар билан ўзлари хоҳлаган бирон ишни - масалан, сафар ёки никоҳни - қилиш-қилмасликни ҳал этишарди. Агар «ҳа» чиқса, ўша ишни қилардилар, «йўқ» чиқса, бу йилча тўхтатиб, келгуси йили яна бир фол очиб кўришарди. Бўши чиқса, то «ҳа» ё «йўқ» чиққунича қайта фол очаверишар эди. Бу турдаги фолчўплари ҳар бир хонадонда бўлиши мумкин эди.\nabdulloh Дата: Жума, 30.01.2009, 4:44:41 | Сообщение # 22\nИккинчи босқич: Милодий 70-йилда румликларнинг Фаластинга бостириб кириши билан бошланади. Яҳудийлар юрти яна талон-тарож қилиниб, харобага айлангач, бир қанча яҳудий қабилалар Ҳижоз ерларига кўчишди Ясриб, Хайбар ва Таймога ўрнашиб, ўзларининг қишлоқлари, қўрғонлари ва қалъаларини бино қилишди Шу тариқа араблар орасида яҳудий дини ҳам тарқалди.\n«(Ўзига итқитилган одамларнинг таналаридан иборат бўлган) «ўтин»ли олов - (ўша олов ловуллаб ёнаётган) чоҳ эгалари лаънат қилингайлар! Ўшанда улар ўша (чоҳ)нинг устида ўтириб олган ва мўминларга қилаётган ишларига ўзлари гувоҳ бўлган эдилар.» (Буруж : 4-7).\nabdulloh Дата: Жума, 30.01.2009, 4:45:21 | Сообщение # 23\nabdulloh Дата: Жума, 30.01.2009, 4:46:33 | Сообщение # 24\nАраб ярим оролидаги сиёсат ва динлар таърифидан сўнг у ердаги ижтимоий, иқтисодий ва хулқий аҳвол хусусида бироз тўхталиб ўтамиз:\nАрабларнинг ичида турли доиралар мавжуд бўлиб, улар бир-бирларидан анча фарқ қиларди. Юқори табақа вакиллари ўз аҳли аёлига нисбатан жуда маромига етказиб муомала қиларди. Мазкур табақа аёллари ўз хоҳиши ва ўз сўзларига эга бўлиб, зарурат туғилса бу муҳтарама хоним ҳимояси учун қиличлар қинидан суғурилиб, қонлар тўкиларди. Ўзининг фазли-карами ва шижоати билан қавм ичида мақтов қозонмоқчи бўлган киши аксарият ҳолатларда аёлга мурожаат қиларди. Кўпинча бир аёлнинг хоҳиши билан қабилалар тинч-тотувликка эришар ва баъзан аёлнинг қўли билан қавмлар ўртасида уруш гулханлари ёқиларди. Шунга қарамасдан оила бошлиғи ва унда ҳал қилувчи сўз эгаси ҳеч шубҳасиз эр киши саналарди. Аёллар валийлари назорати остида турмушга узатиларди. Аёл валийларга қарши чиқмасди.\nБироқ бунинг ҳаммаси юқори табақа ичидаги гаплар. Арабларнинг орасидаги айрим доиралар ичида аёл билан эркакнинг шундай бир алоқалари мавжуд эдики, бу алоқаларга бузуқлик, беҳаёлик, шармандалик ва юзсизликдан ўзга ном бериш қийин. Абу Довуд ривоятида Оиша розияллоҳу анҳо жоҳилиятдаги никоҳнинг қуйидаги тўрт кўринишини санаб берган:\nБиринчи: Бугунги кундаги никоҳ каби никоҳлар. Яъни, йигит қизнинг валийси ҳузурига одам жўнатиб, белгиланган маҳрни бериб қизни никоҳига олади.\nИккинчи: Киши ҳайздан покланган хотинини бировнинг олдига жўнатиб, ундан бола орттиришни буюрарди. Хотини ўша кимсадан ҳомиладор бўлмагунга қадар унга яқинлашмасди. Ҳомиладорлиги аниқ бўлганидан кейингина хоҳласа, яқинлик қиларди. Мазкур никоҳ тури аслзодалардан фарзанд кўриш учун қилинар ва у «истибзоъ никоҳи» деб аталар эди.\nУчинчи: Беш-ўн киши бирикиб бир аёлнинг олдига кириб, у билан яқинлик қиларди. Аёл ҳомиладор бўлиб кўзи ёригач, бир неча кунни ўтказиб ҳалиги кишиларни чақиртирарди. Уларнинг ҳеч бири келишдан бўйин товлай олмасди. Ҳамма йиғилгач, аёл: «Сизлар нима иш қилганингизни биласиз. Мана, энди бола туғилди. Бу сенинг ўғлинг, эй фалончи» деб, ўзи хоҳлаган бир кишининг номини айтарди ва бола ўшаники бўлиб қоларди.\nТўртинчи: Бир аёлнинг тўшагига кўп киши кириб чиқарди. Аёл ҳам кирган кишига йўқ демасди. Бундай аёллар фоҳишалар бўлиб, хоҳловчилар учун белги бўлсин деб, эшикларига байроқ қадаб қўйишарди. Аёл ҳомиладор бўлиб кўзи ёригач, ҳалиги кимсалар йиғилар ва қофа - қиёфага қараб ҳукм чиқарувчини чақириб келинар эди. Қофа кимни айтса, бола ўшаники бўлиб қоларди ва ҳеч ким бундан ўзини четга тортолмасди. Аллоҳ таоло Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи ва салламни Ислом рисолати билан жўнатгач, мазкур жоҳилият никоҳларини йўқ қилиб, фақат бугунги ислом никоҳини қолдирди.\nБаъзида аёлнинг қайси эркак қўлида қолишини қиличлар тиғи-ю, найзаларнинг ўткир учлари ҳал қиларди. Қабилалар ўртасидаги урушларда ғолиб томон мағлубнинг аёлларини чўри қилиб, уларнинг тўшагини ҳам ўзига ҳалол санарди. Бироқ бу аёлдан туғилган болаларга бир умрлик номус тамғаси ёпишган бўларди.\nЖоҳилият аҳли ўртасида хотинлари сонини истаган миқдорга етказиш, опа-сингилни бир кишининг никоҳида жамлаш, оталари вафот этса ёки хотинларини талоқ қилса, улар (дан ўз онаси бўлмаганлари) га уйланиш маълум ҳол эди. Эркакларнинг қўлида бўлган талоқ ҳуқуқи ҳам ҳеч қандай сон билан чекланмаган эди.\nЗинокорлик жамиятнинг барча доирасида кенг тарқалган эди. Бу ерда бирон-бир синфни мазкур иллатдан холи деб бўлмасди. Фақат бундай разолатдан нафрат қилган айрим эркак-аёлларгина ўзларини пок тутишарди. Албатта озод аёлларнинг аҳволи яхшироқ бўлиб, мусибатнинг асосий қисми чўриларда эди. Маълум бўлишича, жоҳилиятда жуда кўпчилик ўзининг ана шу бузуқликка мансуб этилишидан ор ҳам қилмаган. Абу Довуд Амр ибн Шуайбдан, у отасидан, отаси бобосидан ривоят қилади: «Бир киши туриб деди:\n- Ё Расулуллоҳ! Фалончи менинг ўғлим бўлади. Жоҳилиятда мен бир чўри билан бузуқ ишни қилган эдим!\n- Исломда (бировни ўз отасидан бошқага нисбатлашга) чақириқ йўқ! Жоҳилият иши ўтиб кетди. Бола тўшакники, бузуқлик қилганга эса тош!- дедилар Набий соллаллоҳу алайҳи ва саллам».\nСаъд ибн Аби Ваққос розияллоҳу анҳунинг Абдуллоҳ ибн Замъа билан Замъанинг чўриси туққан бола - Абдураҳмон ибн Замъа хусусида даъволашгани тарихдан яхши маълум.\nКишининг болаларига нисбатан муносабати ҳам турлича эди. Кимдир фарзандига муносабатини қуйидагича ифодаларди:\nШак йўқким, ана шу болаларимиз\nЕрда юрган жигар пораларимиз.\nКимдир келажакда уятга қолмаслик ва тарбия қилмаслик учун қизларини кўмиб ташларди. Айримлар фақирлик ва йўқчиликдан қўрқиб ўз болаларини ўлдирарди. (Қуръондаги Анъом сураси 151-оят, Наҳл сураси 58-59 оятлар, Исро сураси 31-оят ва Таквир сураси 8-оятлар).\nБироқ бу ёмон одат араблар ўртасида кенг тарқалмаган бўлиб, ҳамма ҳам шундай қилавермасди. Ахир улар душманда ҳимоялашиш учун ҳам фарзандга жуда муҳтож эдилар.\nКишининг ўз оға-инилари, амакиваччалари ва қавми билан бўлган алоқасига келсак, арабларда бу алоқа жуда кучли бўлган. Улар қон-қариндошларини деб ҳатто ўлимга ҳам тайёр эдилар. Қабила ичида кучли бўлган бирдамлик руҳи қабилавий мутаассиблик билан яна кучайган эди. Уларнинг ижтимоий низомининг асоси қабилавий ва қариндошлар ичидаги бирдамлик саналарди. Араблар «Биродаринг золим бўлса ҳам, мазлум бўлса ҳам унинг ёнини ол» жумласига тўғридан-тўғри амал қилишарди. Ислом уларнинг ана шу шиорига ўзгартириш киритиб, золимга ёрдам бермоқ деганда зулмдан тўсиш тушунилиши лозимлигини ўргатди. Афсуски, саййидликка кўтарилиш ёхуд шараф топиш учун бир отадан тарқалган қабилалар ўртасида қонли урушлар қилинарди. Авс билан Ҳазраж, Абс билан Зубён, Бакр билан Тағлиб ўртасида кечган жанглар бунга мисол бўла олади.\nҚабилаларнинг бир-бирлари билан бўлган алоқалари жуда заиф эди. Уларнинг бутун куч-қувватлари ички урушларда йўқ бўлиб кетарди. Фақат дин билан хурофот аралашмасидан ташкил топган айрим урф-одат ва маросимлардан чўчишгина ўртадаги вазиятни бироз юмшатарди. Баъзи ҳолатларда иттифоқдошлик, ўзаро дўстлик ёки қарамлик турли қабилаларнинг бирлашишига сабаб бўларди. Уруш харом қилинган ойларнинг ҳурматига қаттиқ риоя қилганларидан бу ойлар уларнинг ҳаёт кечиришлари ва тирикчилик қилишлари учун чиндан-да раҳмат ойлари эди.\nХуллас калом, ижтимоий аҳвол заифлик ва кўрликнинг энг авж нуқтасида турарди. Жаҳолат ҳукмрон, хурофот кучга тўлган, халқ чорвалар каби кун кечирар, аёл сотилар, сотиб олинар ва ҳатто унга жонсиз буюм каби муомала қилинар, кишилар ўртасида муносабатлар тарқоқ ва узуқ-юлуқ, мавжуд ҳукуматларнинг ягона қайғуси раъиятини талаб хазинасини тўлдириш ёхуд рақибларига қарши қўшин тортиш эди.\nИқтисодий аҳвол ўз ривожи йўлида ижтимоий ҳолатга тобе эди. Биз арабларнинг тирикчилик сабабларига қарасак, буни янада очиқроқ кўрамиз. Уларнинг энг асосий тирикчилиги тижорат саналган. Бироқ тижорат учун тинчлик-хотиржамлик керак. Араб жазирасида эса фақат уруш харом қилинган ойлардагина тинчлик деган неъматни топиш мумкин бўлар ва ўшанда арабларнинг Укоз, Зулмажоз, Мажанна ҳамда бошқа машҳур бозорларига жон кириб қоларди.\nИшлаб чиқариш масаласига келсак, араблар бу соҳадан анча йироқ бўлишган. Улардаги тўқимачилик, тери ошлаш ва бошқа ҳунарлар ҳам асосан Яман, Ҳийра ва Шом томонларда учрар эди. Тўғри, ярим орол ичкарисида ҳам деҳқончилик ва чорвачилик билан шуғулланишар, араб аёлларининг деярли ҳаммаси ип йигирарди. Лекин одамларнинг қўлидаги нарсалар урушларга нишон бўлиб, эл орасида фақирлик, очлик ва ялонғочлик ҳукм сурарди.\nabdulloh Дата: Жума, 30.01.2009, 4:47:44 | Сообщение # 25\nЖоҳилият аҳлида соғлом ақл инкор қиладиган, тоза виждонни нафратлантирадиган паст ва жирканч одатлар билан биргаликда шундай мақтовли сифатлар ҳам бор эдики, уларни кўриб ҳар қандай инсон ҳайратга тушиши, лол қолиши шубҳасиз эди. Қуйида ана шундай мақтовли хислатлар хусусида сўз юритамиз.\nБиринчи: сахийлик. Араблар қўли очиқликда ўзаро мусобақа қилиб, ана шу хислатлари билан фахрланишган. Улар битган шеърларнинг ярми саховат ҳақида экани ҳам бежиз эмас. Бу ишларда умуман айтганда саховат ва сахий кишилар улуғланган. Қаттиқ совуқ ва муҳтожлик кунларида меҳмон эшик қоқиб келса-ю, уй соҳибининг туясидан бошқа ҳеч нарсаси бўлмаса ва унинг ҳамда оиласининг асосий тирикчилик манбаи ана шу туя бўлса ҳам, саховат туйғуси билан тўлиб-тошган мезбон ўша ягона туясини сўйиб, қўноғига таом ҳозирлаб келарди. Арабларнинг қон тўкилмаслиги учун катта-катта хун пулларини ва оғир қарзларни зиммаларига олишлари ҳам уларнинг қўли очиқлигидан эди. Қабила оқсоқоллари ва саййидлар ўртасида бу хислат мақтанишга, фахр қилишга арзигулик иш саналарди.\nАрабларнинг бўзахўрлик билан мақтанишлари ҳам уларнинг саховатига бориб тақалади. Улар хамр-шаробнинг ўзи билан эмас, балки унинг саховатга ундаши ва катта сарф-харажатни осон қилиб қўйишни назарда тутишган. Шунинг учун узум дарахтини карм, узум шробини эса бинту карм (кармнинг қизи) деб аташган ва уни карам-саховатга боғлашган. Сиз жоҳилият шеърлари тўпланган девонларни варақласангиз, ана шу нарсанинг фахр ва мақтов бобларидан бир боб бўлганини кўрасиз.\nҚимор ҳам худди шу туфайли машҳур эди. Араблар қиморни саховат йўлларидан бири деб билиб, ютиб олган фойдалари ёки ютганларининг тегишидан ортганлари билан оч-яланғочларнинг қорнини тўйғазишарди. Қуръони Карим хамр ва қиморнинг араблар наздидаги ана шундай манфаатини назарда тутган эди: «Буларнинг гуноҳи фойдасидан каттароқдир.» (Бақара : 219).\nИккинчи: аҳдга вафодорлик. Араблар берган сўзларини жуда муҳим деб билганларидан аҳдга вафодорлик йўлида ҳатто ўз фарзандларининг ўлимига, юртларининг хароб қилинишига ҳам рози эдилар. Ҳоний ибн Масъуд Шайбоний, Самавъал ибн Одиё ва Ҳожиб ибн Зирора Тамимийлар қиссаси бу масалада уларнинг не чоғлик эътиборли бўлганларини билишга кифоя қилади.\nУчинчи: мағрурлик ва ўз шаънини қаттиқ ҳимоя қилиш. Улар ҳақорат ва камситишга асло сукут қилмаганликлари туфайли ҳам ҳаддан ташқари жасур, жўшқин ва ғайрат-шижоатли эдилар. Ҳақорат ёҳуд хорлик ҳидини сезишлари билан қўллари беихтиёр қилич-найзаларга югурарди. Оқибат, қонли жанглар бошланарди. Улар шаънларини ҳимоя қилиш йўлида бемалол жонларини қурбон қилардилар.\nТўртинчи: кўзлаган мақсадидан чекинмаслик. Араблар бир ишда фахр ва улуғлик бор деб билсалар ва унга қасд қилсалар, жонларини хатарга қўйиб бўлса ҳам мақсадлари сари олға юрардилар. Уларни энди ҳеч нарса тўхтата олмасди.\nБешинчи: ҳалимлик, мулойимлик ва сабр-бардош. Араблар ана шу сифатлари билан мақтанишар эди. Бироқ ўзлари ғоят шижоатлик, қўллари жуда югурик бўлганлиги боис ҳалимлик каби ҳислатлар уларнинг орасида нодир саналарди.\nОлтинчи: саҳройи соддалик, тараққиёт кирликлари ва унинг макрларидан саломатлик. Шунинг учун ҳам араблар ўзларининг ростгўйликлари, омонатдорликлари ва алдов-ғирромликлардан нафрат қилишлари билан танилганлар.\nАрабистон ярим ороли дунёнинг кесишган нуқтасида жойлашиши билан бир қаторда юқоридаги қимматли хислатлар ҳам рисолат юкини кўтариш ва инсоният етакчилигини қўлга киритиш масаласида арабларнинг танланишига сабаб қилинган бўлса, ажабмас. Чунки мазкур хислатларнинг айримлари ёмонликка олиб бориб, аламли ҳодисаларга сабаб бўлса-да, моҳият эътибори билан улар қимматли хислатлар саналиб, агар бир оз ислоҳ қилинса, башариятга улкан фойдалар келтирар эди. Худди ана шу ислоҳни Ислом амалга оширди.\nМазкур хислатлар ичида аҳдга вафодорликдан кейин энг қимматбаҳоси, эҳтимол, мағрурлик ва кўзланган мақсаддан чекинмаслик бўлгандир. Зеро, ёмонлик ва фасоднинг олдини олиб, адолат ва хайр низомини ўрнатмоқ учун мана шундай қоҳир қувват ва метин қатъият зарур эди!\nАлбатта, арабларда юқорида зикр қилинганлардан бошқа мақтовли сифатлар ҳам топиларди. Биз улардан айрим мисоллар келтириш билан кифояландик.\n Муфассирлар «Талоқ икки мартадир» (Бақара:229) ояти шунинг учун нозил бўлган, дейишади.\n Ҳонийнинг ҳикояси «Ҳийра ҳокимлиги» бўлимида ўтди.\nСамавъал воқеаси қуйидагича бўлган: Имруул-Қайс унинг ҳузурида бир қанча совутларни омонат қолдирган, Ҳорис ибн Абу Шаммар ал-Ғассоний уларни ундан олиб қўймоқчи бўлганида беришдан бош тортиб, ўзининг Таймодаги қасрига маҳкам ўрнашиб олган, Ҳорис унинг қаср ташқарисида қолган бир ўғлини ўлдириш билан таҳдид қилганда ҳам совутларни топширишдан бош тортган, шунда ўғли кўз олдида ўлдирилган эди.\nҲожиб воқеаси тафсилоти: Ҳожибнинг қавмига қурғоқчилик етганида у Кисродан изн сўраб қавмини унинг ерларига олиб келганида Кисро уларнинг ғорат ва бузғунчиликка қўл уришларидан хавфсираб кафолат талаб қилади. Ҳожиб кафолатни бўйнига олиб, камонини гаровга қолдиради. У ваъдаси устида туриб, вафот этади. Қурғоқчилик ўтиб, қавми ўз ерларига қайтгач, унинг ўғли Уторуд ибн Ҳожиб розияллоҳу анҳу Кисродан отасининг камонини қайтаришини сўрайди, Кисро ҳам Ҳожибнинг аҳдга вафосини қадрлаб, камонини ўғлига топширади.\nabdulloh Дата: Жума, 30.01.2009, 4:53:23 | Сообщение # 26\nР а с у л у л л о ҳ\nРасулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг насл-насаблари ва оилалари\nРасулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам насаблари\nСообщение отредактировал abdulloh - Жума, 30.01.2009, 4:54:34\nabdulloh Дата: Жума, 30.01.2009, 4:55:13 | Сообщение # 27\nМуттолибнинг вафотидан кейин Навфал Абдул Муттолибнинг қўлидагиларни куч билан тортиб олди. Абдул Муттолиб амакисига қарши Қурайшдан ёрдам сўради. Қурайшликлар: «Биз сен билан амакинг ўртасига тушмаймиз», дейишди. Абдул Муттолиб Бану Нажжорлик тоғаларига байтлар битиб, улардан кўмак сўради. Унинг тоғаси Абу Саъд ибн Адий саксонта суворий ҳамроҳлигида йўлга чиқди. Улар Абтоҳга етиб келишганда Абдул Муттолиб пешвоз чиқиб, отдан тушишга таклиф қилди. «Йўқ», - деди Абу Саъд - «Аллоҳга қасамки, Навфал билан кўришмагунимча тўхтамайман». Абу Саъд Навфални Ҳижрда, Қурайш улуғлари билан ўтирган ерида топди ва қиличини суғуриб шундай деди:\n- Каъбанинг Эгасига қасамки, тортиб олганларингни синглимнинг ўғлига қайтариб бермасанг, мана шу қилич билан чопиб ташлайман!\nabdulloh Дата: Жума, 30.01.2009, 4:55:57 | Сообщение # 28\nМазкур воқеа овозаси ўша кунлардаги вазият эътибори билан ҳам олис-олисларга етиб борарди. Чунки ҳабашларнинг румликлар билан алоқаси жуда кучли бўлгани боис, форслар улардан кўз узмай туришарди. Форслар учун румликлар ва уларнинг иттифоқдошлари бошига тушган ҳар бир нарса муҳим эди. Шунинг учун мазкур воқеадан кейин форслар тезда Яманга етиб келишди. Аслида бу икки кучли давлат - Рум ва Форс империяси ўша пайтда тараққий топган дунёнинг асосий қисми саналарди. Бинобарин, Фил воқеаси бутун оламни Байтуллоҳнинг муқаддас ва шарафли жой сифатида танланганига амин қилди. Демак, ҳамманинг кўз ўнгида турган ана шу Каъба аҳлидан кимдир пайғамбарлик даъвоси билан чиқса, бу айнан Фил воқеаси тақозо қилган ва иймон аҳли бўлган насороларга қарши араб мушриклари учун нима сабабдан фавқулодда илоҳий нусрат берилганини изоҳлайдиган ҳақиқат бўлар эди.\nАбдул Муттолибнинг ўнта ўғли бўлган: Ҳорис, Зубайр, Абу Толиб, Абдуллоҳ, Ҳамза, Абу Лаҳаб, Ғайдоқ, Муқаввим, Зирор ва Аббос. Баъзилар ўғиллар сонини ўн битта деб, Қусамни ҳам киритишган. Ўғилларни ўн учта деювчилар эса Абдул Каъба ва Ҳажлни ҳам қўшишган. Абдул Каъба деб Муқаввим, Ҳажл деб Ғайдоқни айтилган, Абдул Муттолибнинг Қусам исмли ўғли бўлмаган, дейилади. Абдул Муттолибнинг қизлари олтита бўлган: Уммул Ҳаким - яъни Байзо, Барра, Отика, Софийя, Арва ва Умайма.\n3) Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг оталари бўлмиш Абдуллоҳ ибн Абдул Муттолиб\n- Ахир, мен назр қилганман-ку?! - деди Абдул Муттолиб. Улар Абдул Муттолибга аррофа – коҳин аёл олдига боришни маслаҳат беришди. Абдул Муттолиб аррофанинг ҳузурига келди. Коҳин аёл унга Абдуллоҳ ва ўнта туяга қуръа ташлашни, агар Абдуллоҳнинг номи чиқса, то Робби рози бўлгунга қадар туялар сонини ўнтага ошираверишни маслаҳат берди. Абдул Муттолиб қайтиб келиб аррофа ўргатганидек иш тутди. Бироқ қуръа ҳар сафар Абдуллоҳга чиқарди. Ота ҳар гал туялар сонига ўнта туя қўшиб бошқатдан қуръа ташларди. Ниҳоят, туяларнинг сони юзтага етганида, қуръа Абдуллоҳга эмас, туяларга чиқди. Абдул Муттолиб ўғлининг эвазига юзта туя қурбонлик қилди-да, уларни на бир инсон ва на бир ҳайвон ман қилинмайдиган гўшт сифатида ташлаб кетди. Дия, яъни хун пули шу пайтгача Қурайшда ҳам, бошқа арабларда ҳам ўнта туя эди. Абдуллоҳ воқеасидан кейин хун пули юзта туяга чиқди ва буни Ислом ҳам ўз ўрнида қолдирди. Росулулоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам Исмоил алайҳис-салом ва оталари Абдуллоҳни назарда тутиб: «Мен икки қурбоннинг ўғлиман», деганлари ривоят қилинган.\nСообщение отредактировал abdulloh - Жума, 30.01.2009, 5:00:39\nabdulloh Дата: Жума, 30.01.2009, 5:02:29 | Сообщение # 29\nРасулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг таваллудлари ва рисолатгача бўлган қирқ йил\nНабий соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг амакилари Ҳамза ибн Абдул Муттолиб ҳам Бану Саъдлик бир аёлга эмизишга берилган эди. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам эмизувчи оналари Ҳалиманинг қўлида эканликларида Ҳамза розияллоҳу анҳунинг Бану Саъдлик онаси бир куни Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи ва салламни эмизади. Шу сабабли Ҳамза розияллоҳу анҳу ва Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам икки томонлама - Сувайба ва Бану Саъдлик аёл томонидан сутдош ҳисобланади.\n- Билгинки, эй Ҳалима, Аллоҳга қасамки, сен бир муборак болани олдинг.\n- Мен ҳам шундай деб умид қиламан.\nabdulloh Дата: Жума, 30.01.2009, 5:03:57 | Сообщение # 30\n- Эй Абу Зувайбнинг қизи! Ҳолингга вой бўлгур, бизни ҳам кутиб тур! Бу уйингдан миниб чиққан ўша эшагингми?!\n- Ҳа, ўша, ўша! - дедим.\n- Аллоҳга қасамки,унга бир нарса бўлибди!\nСўнг Бану Саъд ерларига - ўз уйимизга келдик. Мен Аллоҳ ерининг бирон бир қисми мана шу ер каби қуриб-қақшаган эканини билмайман. Биз Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламни Бану Саъдга олиб келганимиздан кейин қўйларимиз кеч кирганда қоринлари тўйиб, елинлари сутга тўлиб қайтиб келарди. Биз уларни соғиб ичардик. Бошқа ҳеч ким бир томчи сут соғмас, елинларда сут ҳам топмасди. Ҳатто қавмдагилар ўз қўйчивонларига: «Ҳой ғам юткурлар, сизлар ҳам Абу Зувайб қизининг чўпони қўйларни боқадиган ерга ҳайдасаларинг-чи?», деб тайинлашарди. Барибир уларнинг қўйлари оч қайтиб, бир томчи ҳам сут бермас, бизнинг қўйларимиз эса тўйиб, сутга тўлиб келарди. Аллоҳнинг ана шундай фазлу-баракотлари билан икки йил ўтди. Мен болани сутдан ажратдим. У бошқа болаларга ўхшамасди. Икки ёшга тўлмасидан аломат бола бўлди. Болани онасининг олдига олиб келдик. Биз унинг баракотини кўрганимиз учун уни ўзимизда олиб қолишни истар эдик. Онаси билан гаплашиб, унга шундай дедим: «Ўғлимни (яъни, Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи ва салламни) катта бўлгунга қадар бизда қолдирсангиз. Мен унга Макканинг вабоси тегишидан қўрқяпман.» Хуллас, охири онасини кўндирдик ва у болани бизга бериб юборди.»\nСообщение отредактировал abdulloh - Жума, 30.01.2009, 5:04:20


Танидан жонни бериб ҳам, қўлидан байроқни бермаган шайх - Hidoyat.uz\nАсосий саҳифа Мақолалар Танидан жонни бериб ҳам, қўлидан байроқни бермаган шайх\nЧоп этилди Noyabr 18, 2019 Танидан жонни бериб ҳам, қўлидан байроқни бермаган шайхda fikr bildirishni o'chirish\nНажмиддин Кубро (1145-1221) – тасаввуфнинг машҳур шайхларидан бири, кубравия тариқатининг асосчиси. Унинг ҳаёти, кароматлари, саҳовату қаҳрамонликлари ҳақида эл орасида кўплаб афсона ва ривоятлар мавжуд.\nХалқимиз ўзининг бу азиз ва табаррук фарзандини эъзозлаб, асрлар давомида номини хотирасида сақлаб келмоқда. Тасаввуфга оид манбаларда ҳам Нажмиддин Кубронинг ишлари, мартаба ва мўъжизалари ҳақида сўз боради.\nНажмиддин Кубро 1145 йилда Хива шаҳрида дунёга келади. Унинг асл исми Аҳмад бин Умар бин Муҳаммад ал-Хевақий ал-Хоразмий бўлиб, “Нажмиддин”, “Кубро”, “Абулжанноб”, “Валийтарош” сўзлари бу зоти мукаррамнинг лақаб, унвон ва куниятидир.\nНажмиддин Кубро тахминан ўн олти-ўн етти яшарлигида Ватани Хоразмни тарк этиб, таҳсилни чуқурлаштириш мақсадида Эрон, Миср, Шому Ироқ мамлакатларини кезади.\nШу тариқа Нажмиддин Кубро Бағдод, Табриз, Нишопур, Тус, Дизфул шаҳарларидаги атоқли олимлардан шариат илмлари, ҳадис ва тафсирни чуқур ўзлаштириб, донишманд инсон бўлиб етишади.\nУнинг буюк сўфий шайх бўлиб етишишида мазкур уч нажиб инсон – Рўзбеҳон Мисрий, Аммор Ёсир ва Исмоил Қасрийларнинг хизмати сингган.\nНажмиддин Кубро Хоразмга 1185 йилда қайтиб келади. Демак, бу вақтда у қирқ яшар бўлиб, йигирма беш йилдан ортиқ умрини илм таҳлилига бағишлаган эди. У Хоразмга қайтгач, катта хонақоҳ қурдириб, тариқатда янги бир мактаб – йўналиш ҳисобланмиш кубравия сисиласини асослади.\nНажмиддин Кубро тасаввуфнинг буюк амалиётчиларидан биридир, унгача Хоразм халқи ушбу таълимотдан бебаҳра эди.\nНажмиддин Кубро аксар сўфий шайхлар каби рубоий ёзиш билан шуғулланган. Рубоийларида фалсафий мушоҳадалар, таваккул, тақдир ҳақида, оламнинг тузилиши ҳақида ўйлар акс этган.\nЎША АФСОНАВИЙ МАРДЛИК ТАРИХИ\nДушман Чингизхон тўдалари Хоразмга яқинлашганда, Муҳаммад Хоразмшоҳ қочиб кетган, лашкар пароканда эди. Шайх муридларини жамлаб, уларга қараб бундай дейди: “ Машриқдан келган бу бало Машриқу Мағрибни яксон этади, ёндириб кул қилади. Сизлар ҳар бирингиз ўз юртингизга боринг, ўз жонингизни асраш пайида бўлинг”.\nАсҳоб шайхга илтимос қилиб дедилар: “От-уловлар тайёр, агар шайх биз билан ҳамроҳ кетишни ихтиёр этсалар, яхши бўларди”.\nБунга жавобан Шайх Нажмиддин Кубро дейди: “Мен бу ерда шаҳид бўламан, менга Хоразмни тарк этишга рухсат йўқ”.\nКуффор, яъни мўғул аскарлари Гурганжга кирганда, шайх қолган-қутган муридлари билан жангга шайланади. У хирқасининг устидан белбоғ боғлаб, қўйинларини тош билан тўлдиради, қўлига найза олиб, душман қаршисига чиқади.\nДушманга қараб тош ота бошлайди, бир нечтасини найза билан уриб йиқитади. Аммо ёвлар унинг устига камон ўқи ёғдирадилар. Бир ўқ келиб кўкрагига тегади. Алишер Навоийнинг ёзишича, Нажмиддин Кубро бир ҳамлада душман байроғини тортиб олган. Етмиш беш яшар мўйсафид – қалбларни нурлантирган шайхи кабир ҳолдан тойиб, кучи кетаётганини сезса ҳам, жангни тўхтатмайди, душман байроғини ғазаб билан маҳкам тутамлаб олди-да, шу ҳолатда жон берди.\nДейдиларким, вафотидан кейин ўнта одам унинг маҳкам қисилган панжалари орасидан байроқни зўрға ажратиб олган. Шу тариқа Нажмиддин Кубро 1221 йилда Чингизхон тўдаларига қарши жангда шаҳид бўлди.\nУлуғ шайх ва донишманд инсоннинг бу қаҳрамонлиги, жасорати душманни ҳам ҳайратга солган. Бу иш авлодларга ибрат бўлди, халқ орасида афсонага айланиб кетди.


Ўтган олти ой ичида Ўзбекистонда қарийб 140 миллиард сўмлик “чиройли” авторақам сотилди\n23 май 2022, Тошкент вақти: 03:32\nЖорий йилнинг биринчи ярим йиллигида Ўзбекистонда avtoraqam.uzex.uz вебсайтида онлайн-аукционлар орқали 70 мингдан зиёд “чиройли” авторақам сотилган.\nЎзбекистон товар-хомашё биржаси маълумотига кўра, мазкур авторақамлардан тушган маблағ 139,1 миллиард сўмни (13 миллион АҚШ долларидан кўпроқ) ташкил қилган.\nСотилган авторақамларнинг энг паст баҳоси 450,5 минг сўмни, энг қиммат авторақамнинг қиймати эса 441,5 миллион сўмни ташкил қилган. Тузилган битта битимнинг ўртача қиймати эса 2 миллион сўмга тенг бўлган.\nБиржа ўтган олти ой ичида “чиройли” авторақамлар сотуви ўтган йилнинг шу даврига нисбатан сон жиҳатдан 3 баробарга, ҳажми бўйича 50,6 фоизга ўсганини маълум қилган.\nЎзбекистонда 2020 йилда онлайн-аукцион орқали 262 миллиард 600 миллион сўмлик авторақам сотилгани ҳақида Озодлик аввалроқ хабар қилган.


Татаристон Ўзбекистонда тиббиёт робот-симуляторлари ишлаб чиқармоқчи - Халқ сўзи\n14:12 10 Август 2018 Иқтисодиёт\nФото: Life Mag\nТатаристон Ўзбекистонда “Химград” технополиси шохобчаси ва “Эйдос-Медицина” компаниясининг робот-симуляторлар йиғиш корхонасини очишни режалаштирмоқда. Мазкур ташаббус жорий йил май ойида имзоланган ҳамкорлик тўғрисидаги келишув асосида амалга оширилади. Бу ҳақда “Халқ сўзи” мухбири Татаристон президенти матбуот хизмати маълумотига асосланиб хабар берди.\n“Бизда шу йил май ойида имзоланган ҳамкорлик тўғрисидаги келишувни амалга ошириш бўйича чора-тадбирлар режаси тайёрланмоқда. Ҳужжат барча йўналишларни қамраб олади: савдо-иқтисодий, илмий-техник, маданий соҳалар”, - дея таъкидлаган Татаристон президенти Рустам Минниханов Тошкент вилояти ҳокими Ғуломжон Ибрагимов билан учрашув якунида.\nБу борада белгилаб олинган “йўл харитаси”даги лойиҳалардан бири Тошкент вилояти ҳудудида Татаристоннинг “Химград” технополиси шохобчасини яратишдир.\nР.Миннихановнинг айтишича, мазкур майдонда ўз бизнесини ривожлантиришга тайёр бўлган ишбилармонлар бор. У Ўзбекистонга шу бўйича бошқарувчилар ва технологиялар юборилишини, Тошкент вилояти эса ўз тарафидан зарур инфратузилма масалаларида қўллаб-қувватлашини қайд этиб ўтган.\nВилоятда рўёбга чиқарилиши кутилаётган яна бир истиқболли лойиҳа “Эйдос-Медицина” компанияси билан боғлиқ. Айнан мазкур бренд Ўзбекистон эҳтиёжлари учун тиббиёт робот-симуляторларини йиғиш корхонасини очмоқчи.\nЎз навбатида Тошкент вилояти маҳсулотларини Татаристонга улгуржи етказиб беришни ташкил этиш, татар товарларини Ўзбекистон бозорларида илгари суриш режалаштириляпти. Бунинг учун махсус тузилмага асос солинади.\nМаълумот учун, “Химград” технополиси – кимё ва полимерларни қайта ишлаш соҳасидаги тадбиркорлик учун замонавий саноат парки ҳисобланади. Унинг лойиҳавий майдони 500 минг квадрат метрдан ошади. 2007 йилда очилган. Айни чоғда “Химград” майдон резидентларига комплекс муҳандислик инфратузилмаларига эга ер участкаларини ҳам тақдим этади. Технопаркда йирик миқёсдаги лойиҳаларни амалга ошириш доирасида турли-туман инфратузилма шакллари вужудга келяпти. Эксперименталь лабораториялар, инжиниринг марказлари, стажёрлар учун тажриба майдонлари шулар жумласидандир. Шулар баробарида “Химград”да энергия тежамкорлик маркази, Татаристон нанотехнологиялар марказининг фармацевтика модули ҳам жойлашган. Айни пайтда ушбу технополис резидентлари сони 100дан ортиқ.\n“Эйдос-Медицина” МЧЖ эса Россия ва МДҲдаги ягона тиббиёт тренажёр-симуляторлари яратувчиси ҳамда уларни туркум ишлаб чиқарувчисидир. Унга 2012 йилда асос солинган. Ушбу компания “Сколково” биотиббиёт технологиялари жамғармаси кластери резиденти саналади. 200дан ортиқ мутахассислар фаолият юритадиган компания ўз йўналишида дунёдаги энг етакчи бешталикка киради ҳамда маҳсулотларини Европа, Осиё, АҚШ ва МДҲ мамлакатлари бозорларига етказиб бермоқда.


Тўртинчи Қаватдаги Сарғиш Дераза | Orbis Tertius\nТўртинчи Қаватдаги Сарғиш Дераза\tOctober 2, 2011\nСен кўримсизгина бино томон юриб ва худди шундай кўримсиз йўлакдан ўтиб чапга буриласан. Йўл ўртасида калта-култа шохларини узатишга чоғланган кўйи қотиб қолган дарахт ёнидан ўтаётиб хўрсинасан.\nДунёда хосиятсиз нарсалар кўп: хосиятсиз кунлар, хосиятсиз тушлар, ҳатто хосиятсиз тасодифлар … Сен ирим-чиримларга ишонмаганинг учун бу хосиятсиздек дарахтга бошқа кўз билан қарардинг.\nШамол энди рўпарадан эсарди, сен чиқишдан кўра тушиш ноқулай бўлган зина тарафга юрасан. Зина тепасига етганда теварак-атрофни алланечук шовур-шувур тутиб бораётгандай туюлади; сен пастга туша бошлайсан – қуйироқ тушганинг сари шовқин кучайиб боради. Сўнгги поғонага оёқ қўйганингда дастлаб бошинг узра денгиз тўлқинлари гувиллагандек бўлади, илкис бош кўтариб, учиб бораётган қушлар галасига кўзинг тушганда эса ҳазин садолар янграб кетади.\nХудди мана шу қушлар жуда кўп нарсалар ҳақида сени огоҳ қилиши мумкиндек ва ҳаётинг қўнғироқчаларини чалиб юборишга қодирдек уларга дафатан талпинасан.\nБироқ, қарасанг қушлар йўқ, улар узоқда қора доғлардек қип-қизил шафаққа сингиб боради. Сен мунғайиб улар ортидан термуласан, назарингда яна бошқа қушлар тўдаси учиб ўтаётгандек, ҳеч қаерга жилмай, кўзинг толгунча қараб тураверасан. Бехосдан бир нарсага кўзинг тушади-ю, юрагинг ҳапқириб ҳаммасига тушунасан.\nБу ҳозиргина тепасидан сайёҳ қушлар учиб ўтган иморатнинг тўртинчи қаватидаги дераза эди, ундан аста-секин қуюқлашётган қоронғулик қўйнига ипакдек майин шуъла тараларди. Бамисли нотинч денгизда адашиб – улоқиб юрган ва кунлардан бир кун нур сочаётган маёқни кўрган денгизчилар илкис қувончдан ўзларини йўқотиб қўймай, дастлаб жилвагар маёқнинг нажотбахш рафторига мафтун бўлгандек сен ҳам бир неча сония тўртинчи қаватдаги сарғиш деразага ҳайрат билан тикилиб қоласан. Дераза чиндан ҳам маёққа ўхшарди: у имлар ёхуд чорлар ва бу дераза шаклидаги ёруғлик манбаи оҳанграбодек домига тортарди. Сен беихтиёр “Қушлардан хотира бу” дея хаёл қиласан: дарвоқе, деразадан ёғилаётган қизғиш шуъла билан қушлар овозида муайян умумийлик бор эди – икковининг замирида ҳам унсиз фарёд кучли, иккови ҳам деярли бир хил таъсир этарди.\nСен йўлканинг адоғига боргач, яна бош кўтариб қарайсан. Энди деразани бафуржа томоша қилса бўлади, чунки сен унинг нақ рўпарасидасан. Назарингда дераза ҳамон кимнидир чақирар, кимнидир ўзидан огоҳ қиларди: нимадандир умидворга ўхшарди. Сен дафъатан мана шу илтижони пайқаб қолганинг учун зум ўтмай у илтижонинг қизғиш бармоқлари вужудингга ёпишиб, юрагингни пайпаслаётганини сезиб сесканиб кетасан. Ҳа, у юрагингни изламоқда эди! Беихтиёр энтикасан.\nБу ердан ҳатто четларига лоларанг тўр ҳошия бостирилган дераза пардасининг заррин гуллари аниқ кўринарди. Сен, ана ҳозир парданинг бир четини оҳиста қайириб, биров қараб қоладигандек ёки парда бироз қимирлаб кетадигандек юрагингни ҳовучлаб кутасан. Аммо парда қилт этмайди ва сен оёғингни судраб уйга жўнайсан.\nШу куни алламаҳалгача мижжа қоқмай, тунчироқни ёқиб ўтирасан, кўзларинг қум тиқилгандек ачишади; юрагинг безовталана бошлайди. Охири қақшаб оғриётган елкаларингни силаб-сийпаб, тунчироқни ўчирмасдан ухлаб қоласан.\nОрадан икки кун ўтгач, яна шу йўл билан уйга қайтасан. Тўғри, бу йўлдан юришга асли одатланмагандинг. Лекин сарғиш дераза кун бўйи хаёлингдан кетмагани учун шу йўлдан келгандинг. Кимсасиз майдонча. Мана ўша хосиятсиз дарахт. Дарвоқе, сен тут бўлса керак, деб ўйлаган дарахтга ўзингча ном қўйиб олгандинг: “Роғ!”\nСен иложи борича деразага қарамасликка тиришасан. Лекин дилингнинг бир четида сарғиш деразанинг худди ўша кунгидай порлаб турганига ишонч бор эди. “Балки ўша куни чиндан ҳам тасодифан шундай бўлгандир”, – дея хаёлингдан кечирасану, бари бир қарамаслик учун ўзингни чалғита бошлайсан, пешонанг тиришади, алоҳа бари бир сарғиш дераза хаёлларинг орасига аста кириб қолади.\nЗинадан тушиб, энсиз йўлакнинг адоғига келиб қолганингни пайқаб, ноилож бош кўтариб қарайсан.\nСарғиш дераза сени кутаётган эди.\nҚараганинг заҳоти дераза худди сен билан саломлашмоқчидек парпирайди ва ёришиб кетади – гўё қоронғулик қўйнида гуриллаб ёна бошлагандек.\nСен беихтиёр қўл кўтариб ишора қилмоқчи бўласан, аммо орқа тарафдан қадам товушлари эшитилиб, фикрингдан қайтасан. Икки киши ёнингдан шоша-пиша ўтиб кетади. Бу одамлар шунчалик ҳовлиқиб борар эдики, оёқлари чалишиб, ҳар қадамда қоқилиб сурилардилар.\nДафатан, “Шулар ҳам менга ўхшаб сарғиш деразани кўриб, фикру зикри шу билан банд бўлиши мумкинми? ” деб ўйлайсан. Бу сарғиш деразага ҳар куни қанчадан қанча одамнинг кўзи тушмайди дейсан?! Бироқ, ич-ичидан биронтаси унга аҳамият бериш тугул, қайрилиб ҳам қарамаслигига ишончинг комил эди.\nЭҳтимол, сен ҳам шу чоққача қарамай, сайёҳ қушлар осмонни тўлдириб учиб ўтган ўша оқшом кўриб қолгандирсан? Эҳтимол, ҳар бир одам учун шунга ўхшаш алоҳида тасодиф керакдир?!\nБора-бора бу сарғиш дераза фикру хаёлингни ўғирлаб қўйди. Сен ҳатто баъзи кунлари тезроқ қоронғу тушсаю тезроқ ўша дераза олдига борсам, дея кутадиган бўлдинг. Гоҳо ишхонангда деразадан серқатнов кўчага қараб ўтирган пайтларда бирдан кўз олдингга сарғиш дераза келар, юрагинг орзиқиб кетарди. Сарғиш дераза бамисоли маҳбубанг эди, маҳбуба бўлганда ҳам юлдуздек чарақлаган, зориққан кўзларида, ҳорғин ва ўйчан қарашлари, зариф табассумида интизорлик, илтижо ва алоҳида меҳр жилваланган маҳбуба!\nБир кун ҳаво беҳад совуб, қор ҳиди келаётганига қарамай кечки пайт ёмғир қуйиб берди. Сен деразани қия очиб, шовуллаб ёғаётган ёмғирни пича кузатиб турганингда хаёлинг қочди ва кўз олдингга ўз-ўзидан сарғиш дераза келди.\nКейинги пайтда сени бир нарса ажаблантира бошлаган эди. “Сарғиш деразанинг нимаси ўзига асир қилиб олди”, дея бошинг қотарди. Бошинг қотарди-ю, аммо ўйлаганинг сари енгил тортардинг, йўқ, тўғрироғи, қалбингда бир хушнудлик туярдинг, руҳингда бир кучланиш сезардинг. Шунинг баробарида , барибир нимасига учганингни ҳам билгинг келарди.\nЎша, қия очиқ деразадан ёмғирни томоша қилиб турганингда дафатан, шу бугуноқ у кимнинг уйи эканини аниқлашга қарор қиласан ва беихтиёр хонага сиғмай, ғира-шира йўлакка чиқиб, ташқарига юрасан. То биринчи қаватга тушиб, шляпангни кийиб кўчага чиққунингча бу истак-хоҳиш кучаяверади. Сен ёш боладек ҳаяжонлана бошлайсан. Бу авзойингдан сезилади шекилли, кийимхонадаги аёл ҳам, эшик ёнида хайрлашгани бош силкиб қўйган киши ҳам ажабланаётганини яширмай, ортингдан қараб қолади.\nКўчага чиққач, ёмғирга ҳам қарамай йўлга тушасан.\nЁмғир шиваларди: сен афтобусга чиқасан, афтобус чамаси ўн минут юргандан сўнг қоронғу бир бекатда сени қолдириб жўнайди. Сен кўчанинг нариги юзига ўтасан – фикру хаёлингда ҳамон сарғиш дераза.\nДафъатан, сарғиш деразани кўришдан кўра, уйда ким истиқомат қилишини билиш истаги кучаяди.\nСарғиш деразага ўрганиб қолган дастлабки пайтда ҳам, кейинчалик ҳам бу хаёлингга келмаганди. Аммо деразага илк бор кўзинг тушган куннинг эртасидан бошлаб унга нақадар қизиқиб қолган бўлсанг, ҳозир ҳам орадан икки ҳафта ўтгач, у ерда ким яшаётганини билишга шу қадар қизиқа бошлайсан ва битта-яримтасидан сўраб билишга қарор қиласан.\nИстаган одамингни йўлак ёнида учратасан. Аввалига у нима демоқчи бўлаётганингни англай олмайди, кўзларингга тикилади, аммо индамайди. Сўнгра елка қисади ва бу кекса боғбонни уйнинг орқа томонига олиб ўтишдан бошқа иложинг қолмайди.\nАфсуски, чолга бир нималарни узоқ тушунтиргач, бош кўтариб қараганингда, даминг ичингга тушиб кетади.\nКўзларинг ўрганиб қолган сарғиш деразани тополмайсан, у ўз ўрнида бўлгани билан нурафшон эмас – эски ғорнинг ваҳимали оғзидек қорайиб турарди.\nЧол елкангга қоқиб қўяди ва уйига таклиф қилади, сен узр сўраб, тинка-мадори қуриган кимсадек оёғингни судраб уйингга жўнайсан.\nДекабрнинг бошлари эди. Сен трамвайдан тушиб, кўчани кесиб ўтасан-да, орқага бир оз юрасан, сўнг чап қўлдаги дўкон ёни билан бориб, баланд уйлар томонга буриласан. Ёмғир тезлашиб, икки қадам нарини кўриб бўлмасди, сен шалаббойинг чиқиб, зина ёнига етиб борасан , зинадан тушар-тушмас, бошингни кўтариб қарайсан. Сочларингдан, юзингдан ёмғир сувлари оқарди. Ҳарчанд тикилма, сарғиш деразани тополмайсан. Бу худди бевақт ташлаб кетган ҳамроҳдек кўксингни тирнайди. Сен йиғлагудек бўлиб яна қарайсан – дераза йўқ, яна ва яна қарайсан – фақат ёмғир ёғаётир, ёғаётир – ёмғирдан бўлак нарса кўринмаётир: сен хуноб бўласан ва йўлингда давом этасан, бошмоқларингдан сув ўтади, қизиб кетган баданингга чиппа ёпишган кўйлагинг ғашингга тегади. Сен энсиз йўлакнинг адоғига боргач, яна – бу сафар жавдираб қарайсан ва ҳафсаланг пир бўлади. Кифтларинг, куракларинг, тиззаларинг ачиша бошлайди. Шу чоқ кимдир чақиргандек бўлади-ю, тўхтаб қарайсан, аммо ҳеч ким кўринмайди. Зум ўтмай тўнига ўраниб, соябон кўтариб олган бир киши пайдо бўлади, сен уни кузатиб турасан ва ёнингга етиб келганда бирдан тўхтатиб, сарғиш деразани кўрсатиб сўрайсан. Ҳа, ҳа, икки кундан бери чироқ ёнмайди. Қандайдир шубҳали, дея у кишини қизиқтирмоқчи бўласан, бироқ соябонли одам бир қарайди, икки қарайди ва лом-лим демай, жўнаб кетади.\nТарвузинг қўлтиғингдан тушиб яна қарайсан, қарайсану юрагинг бирдан увишиб, тўхтаб қолгандек бўлади.\nЁмғир тўзони оралаб сарғиш дераза элас-элас милтирарди.\nБирдан кўнглинг бузилиб, ўша томонга юрасан, дераза тагига яқинлашганинг сари назарингда у тобора равшанлашиб боради. Ана у! Сарғиш шуълаларга бурканган, ҳорғин ва интизор. Томоғингга бир нима тиқилиб ачишади ва юрагинг гурсиллаб ура бошлайди.\nСочларинг ивиб, бўйнингга, қулоқларингга ёпишиб қолган.\nСарғиш деразани инжулар билан безаётган ёмғир тинмайди. Теварак-атрофда товушлар кучаяди, бу товушлар дунёни тутади. Сен энди шукроналар айтасан – кўнглингда муҳаббат уйғонади, зотан, бу муҳаббат баҳор ёмғирларида ивиб эгилган майсаларга ўхшайди.\nСен деразанинг шундоқ рўпарасига бориб оласан-да, худди Сулла легиони қаршисида якка ўзи қилич яланғочлаб турган Антоний сингари ўзингни ҳам ожиз, ҳам ҳар нарсага қодир сеза бошлайсан.\nБу бир жоду эди. Чунки сен сарғиш деразасиз ғариб ва бенаво эканлигингга ишонган ва йўқотиб қўйишдан қўрқа бошлаганингдан эътиборан, уни авайлашга, унинг ҳолидан хабар олиб туришга ва эртами кечми унга етишишга аҳд қиласан ва бу аҳд сизот сувлар каби юрагингнинг теран қатламларига оқиб киради.\nЭнди фақат сен унга эмас, балки сарғиш дераза ҳам сенга талпинаётгандек ва у ҳам сенга ўхшаб нажот кутаётгандек туюлади.\nСен ўзингни худди узоқ йўлнинг машаққатли довонларидан ўтиб олгандек ҳис этасан. Гўё сарғиш дераза билан ораларингда бир-бирини англаш ва ўзаро ҳамдардлик бошланган эди.\nОқибат сен қайси йўл билан бўлмасин, мен ёрдам беришга тайёрман деб унга тасалли бериб қўйиш йўлларини ахтара бошлайсан. Аммо қандай қилиб? Бунинг учун ўша уйда ким яшаётганини аниқлаш зарур эди. Шу тариқа аввал қизиқиб, сўнг ҳафсаланг пир бўлгач, унутиб юборган муаммо яна безовта қилади.\nЎша куниёқ эрталаб ишга кетаётган фаррош хотиндан баъзи нарсаларни сўрайсан. Азбаройи бирон фойдаси тегармикан, деган илинжда эзма хотиннинг ҳасратларини тинглайсан, унга далда берасан ва охири сен қолиб у ўзига керакли нарсаларни сўраб бошингни қотиришга тушади. Қўл силтаб, ишга жўнайсан.\nКечқурун ҳам барча уринишлар зое кетади. Ҳеч ким аниқ жавоб бермайди. Ҳамма ажабланади ва бир нималар деб минғирлайди.\nҲатто баъзилари эса сенга бошдан-оёқ разм солиб, индамайди ва бош чайқаб қўяди.\nНиҳоят кунларнинг бирида сен уйда ўтиролмай юрагинг зиқ бўлиб кўчага чиқасан-да, ўша тўртинчи қаватдаги сарғиш деразали уйни йўқлашга қарор қиласан. Эшик ёнида нафас ростлаб, қўнғироқ тугмасини босасан. Негадир ҳаяжонланасан. Ичкаридан юмшоқ қадам товушлари эшитилгандек бўлади. Аммо икки-уч дақиқа ўтади ҳамки, ҳеч ким жавоб бермайди. Сен яна қўнғироқ чаласан, бироқ ҳеч ким чиқмайди. Шунда қўнғироқ тугмасини узоқ, то уйда ҳеч ким йўқлигига ишонч ҳосил қилгунча босиб турасан, сўнг пастга тушиб, бинони айланиб ўтасан-да, деразага қарайсан: сарғиш дераза алланечук файзкор чарақларди.\n“Ичкарида биров бору эшикни очмаяпти”, – деб ўйлайсан. Аммо ўша заҳоти: “Балки ҳеч ким йўқдир” – деган хаёлга борасан.\n“Унда дам ёниб, дам ўчишининг сири нимада?” Сен минг хаёлда уйингга қайтиб борганингда нима қилишни билмасдинг.\nТўртинчи қаватдаги сарғиш деразали уйда ким яшашини билиш истаги шунчалик кучайдики, азбаройи аниқламагунча еганинг ичингга тушмас бир аҳволга етдинг.\nАммо сен бир нарсани унитиб қўяётган эдинг: сен учун сарғиш деразанинг мавжудлиги муҳимми, ёки шу уйда ким яшашими? Ҳолбуки, айни чоқда мана шу нарсани ойдинлаштириб олиш зарур эди. Чунки булар аслида тамоман бошқа-бошқа нарсалар эди. Дастлаб сарғиш дераза сабаб вазифасини ўтаган бўлса, у энди гўё оқибат эди – сабабини излаш орқага қайтиш деганидир.\nКунларнинг бирида мана шундай мушкул кечинмалар билан ишдан қайтаётган пайтингда декабр охирлаб қолган, ҳавода майда қор учқунлаётган эди. Сен кўксингни тўлдириб нафас олганча қор учқунларининг тобора йириклашаётганини ҳамда тезлашаётганини сезиб ажабланардинг.\nБаланд иморат остидан ўтиб, ҳувиллаган майдончага етганингда қор яна ҳам тезлашди. Тўхтаб, атрофга разм соласан. Гўё шу қор туфайли ҳаётингда бир ўзгаришлар рўй берадигандек эди, зеро, бу баланд-баланд иморатлар ҳам энди бесўнақай ва кўримсиз туюлмасди.\nСен Роғ ёнига келганингда уни танимай қоласан: дарахт оппоқ ҳарир либосга бурканган…\nЗинадан тушаётганингда эса шамол кучаяди ва кўп ўтмай чинакам қор бўрони бошланади. Шамол қор учқунларини чангаллаб олганча чир айланиб елар, дам уйларнинг деворига, деразаларига келтириб урар ва дам этакларини ҳилпиратганча осмону фалакка кўтариларди.\nСен зинадан тушгач, кўзларингни кафтинг билан паналаб деразани излайсан. Сон-саноқсиз қор учқунлари оралаб, сарғиш дераза сени чақирмоқда эди. Назарингда у ҳорғин эмас, сокин эди. Сен энсиз йўлканинг адоғига бориб, қўл силкийсан ва бир изтироб вужудингни секин қамраб ола бошлайди-ю, унсиз, елкаларинг силкиниб-силкиниб, худди узоқ айрилиқдан сўнг фарзандини кўрган она кўйига тушасан…


"ОЗОДЛИК ОРОЛИ"ДА МОБИЛЬ ИНТЕРНЕТ ИШГА ТУШДИ | "Xazina" газетасининг онлайн саҳифаси\nБироқ, кубаликларнинг қувончи узоққа чўзилмади. Янги хизмат учун ҳақ тўлаш ҳар кимнинг ҳам қўлидан келмаслигини тушуниб етишди.\nКуба республикаси технологилар сари пешвоз чиқди. Қарийиб 15 йилдан бери бутун дунё аҳли фойдаланиб келаётган мобиль интернет алоқаси йўлга қўйилди. Интернет-кафе фаолиятига ҳукумат 5 йил аввал, уй интернет тармоғи учун бир йил рухсат берган эди. Эндиликда ҳукумат вакиллари тармоққа мобиль телефонларидан ҳам кириш мумкинлигини айтишмоқда.\nИлгари мобиль телефондан интернетга кириш учун Wi-Fi керак бўларди. Бунинг учун уйдан чиқиб, яқин орадаги Wi-Fi ҳудуддни топиш зарур бўларди. Маҳаллий аҳолининг фикрича, янги тартиб жуда қулайлик яратади. Аммо мобиль телефондан интернетга кириш учун яхшигина ҳақ тўлаш керак. 600 мегабайт учун 7 доллар маблағ кетади. Бу эса фақат электрон почтадан хабар олиш ёки мессенджерларда хат ёзишга етади, холос.\nВидеоалоқалар ёки видео кўриш учун қимматроқ, 30 долларлик пакет керак бўлади. Бу рақамлар кубаликлар учун эртакдаги пуллар бўлиб кўринади. Чунки ҳар тўртинчи кубалик ойига 50 доллар, ҳар учинчиси эса 100 долларгача маош олади.\nЯнги йилда пенсиялар тўлиқ тўланадими?


10:57 15.03.2020 (Янгиланган 11:34 15.03.2020) Ҳавола олиш\nФранцияда бўлиб қайтган 1 нафар Ўзбекистон фуқаросида янги COVID-19 коронавирус инфекцияси аниқланди.\nТОШКЕНТ, 15 мар — Sputnik. Ўзбекистонда коронавирусга чалиниш билан боғлиқ биринчи ҳолат қайд этилди.\n“Жорий йилнинг 15 март куни соат 06.00 да Республика Вирусология институти лабораториясида Франция Республикасида бўлиб қайтган 1 нафар Ўзбекистон фуқаросида COVID-19 коронавирус инфекцияси аниқланди”, - дейилади Санитария-эпидемиологик осойишталик агентлиги хабарида.\nСоғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Санитария-эпидемиологик осойишталик агентлиги директори Баҳром Алматов мавжуд вазият бўйича хавотирга ўрин йўқлигини маълум қилди. Ушбу бемор билан мулоқотда бўлган шахслар, у билан бирга Франциядан учиб келган йўловчиларнинг тўлиқ рўйхати тузилган, уларнинг яшаш жойларини аниқлаш ва улар устидан тиббий кузатув ўрнатиш ишлари олиб борилмоқда, эпидемияга қарши барча тадбирлар амалга оширилмоқда.\n“Бу хабардан кейин аҳоли ўртасида ваҳима уйғониши керак эмас. 80 фоиз ҳолатларда касаллик енгил ўтмоқда, 15 фоиз ҳолатларда ўрта даражада, фақат 5 фоиз ҳолатларда оғир ҳолат. Касаллик оғир ўтиши ҳолатлари сурункали касаллиги бор ёши катта одамларда кузатилмоқда. Кўряпмизки, касалланганларнинг 50 фоиздан ортиғи бутунлай соғайиб, нормал ҳолатга қайтган. Шунинг учун, халқимиздан сўрардикки, ваҳимага тушмасдан, шахсий гигиена қоидаларига жиддий риоя этишларини, хонадонларини озода сақлаш, жамоат транспортидан фойдалангандан кейин доим қўлларни совунлаб юриш, зарарсизлантирувчи воситаларни қўллаш тавсия этилади, -деди у.


ИнтерФУТБОЛ :: Эркин ҳаракатланиш - ғалаба омили\nЭркин ҳаракатланиш - ғалаба омили\nФутболимиз ҳаётида улкан тарихий ҳодиса юз беришига оз қолди. Олимпиячиларимиз Саудия Арабистони вакилларини енгиб, тарих яратишга шайланишмоқда. БАА олимпиячиларини унутилмас мағлубиятга учратган Любинко Друлович шогирдларининг бу вазифани уддалашларига ишончимиз комил. Зеро, футболчиларимиздаги мавжуд потенциал шундай демоққа изн беради. Агар жисмоний тикланиш жараёни кўнгилдагидек кечса, ярим финалда ҳам ғалаба нақд. Жанубий Корея вакилларига қарши гуруҳ босқичи 3-тур баҳсида олимпиячиларимиз ижросидаги ўйин чарчоқ туфайли қовушмаганди. Чорак финал учрашувидан аввал эса футболчиларимиз яхши дам олишди. Боз устига, Рўзиқул Бердиев Таиландга Қашқадарёнинг машҳур тандир кабобидан олиб борган бўлса керак. Сайхунободлик мухлисимиз Аҳмаджон ака ғалабадан завқланиб шундай деди. Биз ҳам кулиб, Вадим Абрамов ва Рўзиқул Бердиевнинг сўзлари тандир кабобдан устун эканлигини таъкидладик. Бундай ғалабадан сўнг ҳар қанча ҳазиллашсанг, кулишсанг арзийди...\nЎйиндан сўнг мақола ёзишга ҳозирланар эканмиз, бир вақтлар «ИнтерФутбол»да ишлаган, ҳозир «Репетитор» газетаси бош муҳаррири сифатида фаолият юритаётган ҳамкасбимиз Гулчеҳра Муродованинг синглиси Холида қўнғироқ қилиб қолди. «Домла, ғалаба муборак! Ҳозир Мингбулоқнинг Шўрсувида катта байрам. Биласиз-а, Илҳом Алижонов - бизнинг ҳамқишлоғимиз. Унинг голи ўйинда бурилиш ясади. Гол урмаса ҳам бўлмасди-да. Бор эътиборини укасининг футболда униб-ўсиши учун қаратаётган акаси Даврон ҳурматидан, раҳматли акаси Алишернинг хотираси учун ҳам гол уриши шарт эди. Неча кундан буён бутун қишлоғимиз Илҳомдан гол кутаётганди. Отасига раҳмат, яъни қайнотам Обиджон аканинг ошнаси Дархон акага!» - дея сўзларини мароқ билан якунлади Холида.\nҲеч бир шак-шубҳа йўқ, ўйиндан кейин Ойбек Бозоров, Жасур Яхшибоев, Ислом Қобилов, Нурилло Тўхтасиновнинг болалигига гувоҳ томонларда ҳам шундай байрамона кайфият ҳукм сурган. Байрамона кайфиятнинг бош сабаби - бу футболчиларимиздаги катта ишонч ва эркин ҳаракат, назаримизда. Ҳа, қачонки, тикланиш жараёни маъқул даражада кечсагина футболчиларимиз майдонда эркин ҳаракатланишади. Бахтга қарши, ярим финалдан олдин бир кун ортиқча дам олиш имкони рақиб томонида. Шундай экан, вазиятга реал қарамоқ ва кутилмаган чора топмоқ даркор. Мана, захирадан майдонга тушувчи Ойбек Бозоров бошланғич таркибдан мустаҳкам ўрин эгаллади. Бу ҳам мураббий топган ва жамоага қўл келаётган бир чора. Кўрдикки, Ойбек бошқалардан фарқли ўлароқ, ўйинни ўзига ола билар экан. У - наинки, дриблинг устаси, балки вазиятни ҳис қилиб, узоқдан зарба беришга тайёр футболчи. Саудия Арабистони олимпиячиларига қарши баҳсда Любинко Друлович яна икки-уч футболчидан яширин қурол сифатида фойдалангани маъқул. Акс ҳолда, жамоамиз ҳаракатида бирдамлик кузатилмайди ва бу ўз-ўзидан ўйин жараёнига таъсир ўтказади. Икки-уч футболчини бошланғич таркибдаги ўрнини алмаштириш эса бутун манзарани ўзгартириб юбориши мумкин.\nФикримизча, мураббий учун Шароф Муҳиддинов, Ислом Кенжабоев, Достон Иброҳимов, Миржаҳон Мираҳмадов имконларидан тўлақонли фойдаланадиган пайт келди. Қайсидир футболчи чарчаган, ҳолдан тойган. Уни қийнашнинг нима кераги бор?! Йигитлар билан очиқ суҳбатлашиб, уларни ҳам эшитмоқ жоиз. Ахир бу каби имкон ҳар доим ёнимиздамас-ку! Унинг қадрига етайлик! Тўғри, Любинко Друлович ҳозирча ўз билганидан қолмаяпти. Майли, охир-оқибат, у ҳақ бўлиб чиқсин ва футболчиларимиз ортга Олимпиада йўлланмаси билан қайтишсин! Ҳаммаси ўхшаяптими, ортга чекинмайлик. Ҳаттоки, 2 йил аввал бўлгани каби бу сафар ҳам 19 январь кунига тўғри келган учрашувни шарҳлаш Абдулла Нурмоновга топширилди ва тарих такрорланди. Албатта, биз ҳам фақат ва фақат янги ғалабалар ҳақида ёзишни истаймиз!


Вазир ва амалдорлар минадиган хизмат машиналари нархининг энг юқори миқдори эълон қилинди\nКасалланганлар сони 163 143 768\nСоғайганлар сони 141 440 949\nВафот этганлар 3 382 491\nЖами овоз: 9135 та.\n2021 йил 29 апрелда “Давлат бошқаруви ва маҳаллий давлат ҳокимияти органларида хизмат автотранспортларидан фойдаланиш тизимини тубдан такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги Вазирлар Маҳкамасининг қарори қабул қилинди.\nВазирлар, давлат қўмиталари раҳбарлари, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимларига бириктириладиган хизмат автотранспортининг энг юқори нархи — БҲМнинг 2000 баравари (490 млн. сўм)дан;\n✅Уларнинг ўринбосарлари хизмат автотранспортининг энг юқори нархи — 1500 баравари (367 млн. 500 минг сўм)дан;\n✅Туман ва шаҳар ҳокимлари хизмат автотранспортининг энг юқори нархи — БҲМнинг 1000 баравари (245 млн. сўм)дан;\n✅ Давлат бошқаруви органларининг Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар, Тошкент шаҳар бўлинмалари раҳбарлари, шунингдек, туман, шаҳар ҳокими ўринбосарлари хизмат автотранспорти нархи — БҲМнинг 700 баравари (171 млн. 500 минг сўм)дан ошмаслиги белгиланди.\nКиритилди: 12:45 01.05.2021. Ўқилди: 2350 марта. Фикрлар сони: 0 та.


“Сувтекин”: нефт нархи ноль даражадан пастга тушди - 21.04.2020, Sputnik Ўзбекистон\nАмериканинг WTI маркали нефти нархи 30 йилда илк бор минимал даражагача пасайди - ICE биржа маълумотлари. 21.04.2020, Sputnik Ўзбекистон\n© Sputnik / Илья Питалев / Фотобанкка ўтишНефтяной станок-качалка на месторождении нефти\nАмериканинг WTI маркали нефти нархи 30 йилда илк бор минимал даражагача пасайди - ICE биржа маълумотлари.\nТОШКЕНТ, 21 апр — Sputnik. WTI нефтига бўлажак фьючерсларнинг нархи ноль даражадан пастга тушди. Бу ҳақда ICE биржаси маълумотлари далолат бермоқда.\n“Бошида Шимолий Американинг WTI нефти Нью-Йорк товар биржасида (NYMEX) электрон савдоларида май ойида етказиб бериш учун бир баррел 0,01 долларгача тушди. Бу Москва вақти билан 20.57да рўй берди. Кейин унинг нархи мутлақо салбий бўлиб чиқди. Май фючерслари бир баррел учун минус 40 долларга сотилди. Бу нефт сотувчилар харидорларга, хом ашёни олишлари учун қўшимча ҳақ тўлашлари кераклигини англатади”, - дейилган хабарда.\nАмериканинг WTI маркали нефти нархи 30 йилда илк бор минимал даражагача пасайди. Коронавирус тарқалишини тўхтатиш мақсадид карантин чоралари жорий этилгандан сўнг, бутун дунёда хом ашёга талаб кескин пасайди.\nМутахассисларнинг фикрига кўра, апрел ойида нефт нархининг яна пасайиши давом этиши мумкин, чунки ОПЕК + битими май ойидан кучга киради ва талабнинг тикланиши июнга яқинроқ кутилиши мумкин.


Қобулда ўлимчи-терорист камида 20 кишини ўлдирди, Ислом дини ўлим йўлида - «HARAKAT» XABAR AGENTLIGI :: Independent News Agency Harakat. Узбекистан, новости Узбекистана, политика Узбекистана, оппозиция Узбекистана\n19:21 - Қобулда ўлимчи-терорист камида 20 кишини ўлдирди, Ислом дини ўлим йўлида\nReuters Агентлиги Афғонистон Ички Ишлар вазирлигининг вакили Нажиб Данишга асосланиб тарқатган хабарига кўра, бугун маҳаллий вақт билан кечга яқин белига бобма боғланган ўлимчи-террорист АҚШ элчихонасига яқин бир ерда гиёҳванд моддалар ва спиртли ичикиликлар сотувучиларга қарши опрецияга тайёрланаётган бир гуруҳ хавфсизлик хизмати ходимлари олдига яқинлашиб, ўзини ўзи портлатган. Унинг ўзи билан бирга камида 20 киши ўша жойда ҳалок бўлган.\nReuters Агентлиги бундай воқеага ҳеч қандай таҳлил ҳам бермаган. Тахмин қилиш қийин эмаски, таҳлил қилишга арзийдиган бирон нарса тополмаган.\nКўриб турибмизки, боши берк кўчага кириб қолган ислом фанатиклари ўзларии нима қилаётганларини ҳам билмайдилар. Ислом дини ўз ичида фундаментал ислоҳотлар ўтказмаса ва Ислом дини дунёвийлик/секуляризм принципини қабул қилмаса, Ислом дини ўлимга қараб кетаверади. Шуни тушунмаётган ва ҳеч нарса қилмаётган Ислом уламолари – жиноятчилардир.


Давлат тили ҳақидаги қонун президен ва парламент ўртасида тортишувга сабаб бўлди | ҚИРҒИЗИСТОН ЯНГИЛИКЛАРИ\nДавлат тили ҳақидаги қонун президен ва парламент ўртасида тортишувга сабаб бўлди\nДавлат тили ҳақидаги қонунга ўзгартиришлар киритиш ташаббускори Надира Нарматова президент Атамбаевнинг танқидига қўшилмаслигини айтди. Нарматованинг таъкидлашича, у олға сураётган ғоя «халқни бирлаштиришга» қаратилган.\nПрезидент танқидига муносабат билдирган депутат Надира Нарматова парламентда биринчи ўқувда маъқулланган давлат тили ҳақидаги янги қонун Қирғизистоннинг рус тилли аҳолисига таъсир кўрсатмаслигини айтди.\n«Давлат тили ҳақидаги янги қонун лойиҳаси рус тилли аҳолига ҳеч-бир таъсир кўрсатмайди, билъакс халқни бирлаштиради», – деди Нарматова Kloop.kgга берган интервюсида.\nАйни пайтда депутат қонун муаллифлари мамлакатнинг барча фуқороларида «масъулият» даражасини ошириш ниятида эканини ва шунинг учун аҳоли орасида баҳс-мунозарага сабаб бўлган қонунни таклиф қилганларини қўшиб ўтди.\nПрезидент Алмазбек Атамбаев 24 декабр куни журналистлар олдида қилган чиқишида қонун лойиҳасини танқид қилганди.\n«Агар мазкур қонун парламент тарафидан сизлар айтган ҳолда, яъни ким тилни билмаса унга маъмурий чоралар қўлланилади, дейилган ҳолда қабул қилинган бўлса мен унга имзо чекмайман. Чунки инсондан бир нарса талаб қилишдан аввал тилни ўрганишга имкониятлар яратиш керак», – деди Атамбаев.\nПрезидент шунингдек Россия билан бўлган алоқа унинг сўзларига ўз таъсирини кўрсатмаслигини билдирди.\n«Россия билан бўлган алоқаларга қарамай, бу аҳволда мен қонунга қўл қўймайман», – деди у.\nЎз ўрнида мамлакат бошчиси қонун лойиҳасини ўз кўзи билан кўрмаганини, бироқ у ҳақда интернетда ўқиганини тан олди.\nАгар қонун лойиҳаси қабул қилинса, унда давлат хизматида ишлаётган амалдорлар ичида давлат тилини албатта билиши керак бўлганлар категорясини кенгайтиради.\nБундан ташқари, лойиҳага кўра бутун техник ва молиявий ҳужжатлар оригинали қирғиз тилида олиб борилиши керак бўлади.\nАввалги мақолаЎш вилояти: Кўчки остида қолиб кетган юк машинаси чиқарилди, жабрланганлар йўқ\nНавбатдаги мақола2013 йилда электр-энергияси қимматлаши мумкин


Кўзлар ҳаракати билан матн терувчи дастур яратилди (видео)\nСана: 14 Марть 2017 Курилди: 806 Изоҳ: 0\nMicrosoft Research ходимлари Вашингтон университети олимлари билан фалажланган инсонлар учун матн киритишнинг арзон усулини ўйлаб топдилар. Бу ҳақда компания сайтида маълум қилинди.\nEye-gaze деб номланган бу дастурни оддий смартфонга ўрнатиш мумкин. Кўзлар қимирлашини телефон камераси кузатади. Фойдаланувчига шунингдек, ҳарфлар тасвирланган сурат керак бўлади. Камерани штативга ўрнатиб қўйса бўлади.\nДастур тасвирларни таниш технологияси эвазига кўзларнинг тасвирини сканерлаб, уни муҳрлаб олади, сўнгра уларнинг ҳар бир ҳаракатини тегишли буйруқлар билан мослаштиради.\nМатн териш жараёни телефон тугмаларидан фойдаланган ҳар бир кишига таниш бўлган усул ҳисобига соддалаштирилади. Дастурда 4 та ҳарфлар гуруҳи бўлади ва фойдаланувчи ҳарфни эмас, балки бирор гуруҳни танлаши керак бўлади.\nКиритилган ҳарфни ўчириш учун чап кўзни қисиш, ҳарфни тасдиқлаш учун ўнг кўзни қисиш керак бўлади. Дастур ўрнатилган телефонни қўлида ушлаб турган ёрдамчи тайёр сўзлар рўйхатини кўриб туради ва мос вариантларни танлаб сўзларни киритишга ёрдам бериши мумкин.\nКомпанияда уларнинг усули бир гапни ўртача 1,5 дақиқада киритишга имкон бериши айтилди, ваҳоланки бошқа дастурларда бунинг учун 2 дақиқадан кўпроқ вақт кетиши мумкин.\nКалит сўзлар: ҳарфни, ҳарфлар, қисиш, уларнинг, телефон, таниш, мумкин, кўзни қисиш, кўзни, киритишга, керак бўлади, керак, дастур, бўлади дастур, бўлади, бериши\nТасвирни яқин ва узоқлаштирадиган илк контакт линзалар яратилди


Инновацион лойиҳалар қўллаб-қувватланмоқда\nМамлакатимизда кейинги йилларда саноат корхоналарини модернизация қилиш, техник ва технологик жиҳатдан қайта жиҳозлаш ишларига алоҳида эътибор берилмоқда. Бунинг натижасида эса нафақат уларни самарали бошқаришга эришилаяпти, балки ишлаб чиқаришда рақобатбардошлик таъминланиб, сарф-харажатлар камайтирилаяпти, тайёрланаётган маҳсулотлар сифати тобора яхшиланмоқда.\nБунда, айниқса, ёқилғи-энергетика ресурсларидан оқилона фойдаланишга қаратилган инновацион лойиҳалар кенг қўлланилаётгани ўз самарасини кўрсатмоқда.\nЭнергия истеъмолида мутлақо янги йўналишларни излашга мўлжалланган бундай чора-тадбирлар аниқ мақсадли илмий-техник, инновацион дастурлар ва лойиҳалар, энергетика соҳасидаги чуқур тадқиқотларни молиявий қўллаб-қувватлаш, шунингдек, ёқилғи-энергия ресурсларидан комплекс фойдаланишга хизмат қилаётгани билан аҳамиятлидир.\nҚайд этиш жоизки, энергия тежамкорлигининг технологик салоҳиятини амалга ошириш жараёни бир қатор йўналишларни ўз ичига қамраб олган. Ёқилғи ва энергиядан фойдаланиш қоидаларини юритиш, етказиб бериш ёки сақлашда йўқотишларнинг олдини олиш, ортиқча қувватга эга электр қурилмаларини алмаштириш, бунинг учун мақсадли инвестицияларни жалб этиш шулар сирасига киради.\nМаълумки, Вазирлар Маҳкамасининг 2011 йил 25 июлдаги “Халқаро тараққиёт уюшмаси иштирокида “Саноат корхоналарининг энергия самарадорлигини ошириш” лойиҳасини амалга ошириш бўйича чора-тадбирлар тўғрисида”ги қарорига мувофиқ, Жаҳон банки билан ҳамкорликда “Саноат корхоналарида энергия самарадорлигини ошириш” лойиҳаси ҳаётга татбиқ этилмоқда. Бундан кўзланган мақсад иқтисодиётнинг турли соҳаларини, саноат корхоналарини модернизация қилишга қаратилган лойиҳаларни молиялаштириш ва уларни амалиётга изчил жорий этиш орқали ишлаб чиқариш субъектларида энергия тежамкорлигини оширишдир.\nХусусан, бугунги кунда Жаҳон банки иштирокида республикамиз тоғ-кон, кимё, энергетика, нефть-газ, қайта ишлаш саноатида модернизациялаш ва маънан эскирган ускуналарни замонавийларига алмаштириш учун 76 та лойиҳа молиялаштирилмоқда. Ушбу мақсадларга жами 157 миллион АҚШ долларидан зиёд сармоя жалб этилган бўлса, шундан 123 миллион доллари Халқаро тараққиёт уюшмаси ҳиссасига тўғри келади. Энг муҳими, мазкур лойиҳаларни тўлиқ амалга ошириш йилига 547 миллион киловатт/соат электр энергияси ва 200 миллион куб метр табиий газ тежаб қолинишига имкон беради. Бунга республикамиз энергия тармоғини замонавийлаштиришга қаратилган умумий қиймати 10,6 миллион долларга тенг бўлган 11 лойиҳа мисолида яққол гувоҳ бўлиш мумкин. Айтайлик, “Фарғона ҳудудий электр тармоқлари корхонаси” ва “Сирдарё ҳудудий электр тармоқлари корхонаси” акциядорлик жамиятларини модернизация қилиш борасида ҳаётга татбиқ этилаётган ишлар туфайли ҳар иккала субъектда йилига 306,2 мегаватт электр энергияси қуввати тежаб қолинмоқда. Бундан ташқари, “Навоийазот” АЖнинг тўққизта цехига илғор ускуналар ўрнатилиши билан бу ерда йил давомида 27,1 минг мегаватт электр энергиясини иқтисод қилиш имконияти вужудга келди.\nУмуман, ушбу лойиҳаларнинг амалиётга жорий этилиши бир йилда 46,5 минг мегаватт электр энергияси ҳамда 100 миллион куб метр табиий газнинг иқтисод қилинишига замин яратиши билан эътиборга моликдир.\nМухтасар айтганда, бу каби инновацион лойиҳалар рўёби саноат корхоналарида иш унумдорлигини оширади. Чунки бунинг натижасида тежалаётган маблағлар фаолиятни янада кенгайтириш, ишчи-ходимларни қўллаб-қувватлашдек эзгу мақсадларга хизмат қилиши, шубҳасиз.\nЎзбекистон Республикаси Иқтисодиёт вазирлиги ҳузуридаги Жаҳон банки лойиҳаларини Мувофиқлаштириш гуруҳи директори.\nМазкур рукндаги бошқа мақолалар: « Сархил мевалардан — экспортбоп маҳсулотлар\tТезюрар «Afrosiyob» электропоезди Тошкентдан Қаршига уч соатда етиб боради »


«Пайшанба - мухлис минбари» - 4 / CHAMPIONAT.asia\n01:45Россия кубогининг нимчорак финалида иштирок этувчи барча жамоалар номи маълум 1 01:24Рафинья: “Бавария” доим қалбимда” 1 01:10Испания чемпионати. “Вильяерреал”- “Эспаньол” учрашувида ҳисоб очилмади 2 01:00Неймар Кавани билан боғлиқ вазият туфайли жамоадошларидан узр сўради 12 00:42Маурисио Почеттино: “Кейн “Тоттенхэм”да узоқ вақт тўп тепмоқчи. 19 00:05“Месси Бартомеуни деб “Барселона” билан шартномани узайтирмайди" 14 23:28ЦСКА, “Локомотив”, “Краснодар” ва яна олтита клуби Россия кубогини тарк этди 4 23:06Маротта: “Дибала кетишни ихтиёр этса, биз уни ушлаб қололмаймиз” 5 22:41ВИДЕО. "Локомотив" - "Пахтакор" 0:1 32 22:29Дани Алвес: “ПСЖ”нинг жаримадан урилган сўнгги голи менга тегишли. Шундай экан шовқин солманг” 15 22:19Илҳом Мўминжонов: “Иродали дуранг учун йигитларга раҳмат” 29 22:12Ҳакамларга нима бўлди? Бугун Олий лигада яна бир ҳакам 2 баҳо олди 96 20:58"Реал" ҳимоячиси жароҳат олди ва бир неча ҳафтага сафдан чиқди 44 20:31"Боруссия" бош мураббийи Бундеслига рекордини ўрнатди 5 20:28"Ашхобод-2017". Ўзбекистон Хитой билан дуранг ўйнади ва гуруҳда иккинчи бўлди 30\n19 дек 13:51\n«Пайшанба - мухлис минбари» - 4\nБу сафар минбарни аламзада «Нефтчи» мухлисларига бердик. «СА» ўз фаолиятини бошлаганида иккита клуб билан яқин алоқаларни йўлга қўйишни истаган эди.\nБулар, «Пахткор» ва «Нефтчи». Сабаби бу икки клубнинг ўзбек футболи тарихида тутган ўринлари катта. Бугун фарғоналик мухлисларга бошқа клуб мухлислари фақат ачиниш билан қараяптилар. Уларнинг севимли жамоаларига оид фикрлари билан танишинг.\n«Ўзгаришлар ҳақида ёзишга арзимайди. Бир марта олий лигадан тушиб кетса кейин кўзи очилиб ҳаракат қилишади. Унгача 8-10 ўринларда юраверади, «Газпром» ҳомийлик қилса ҳам», - дея гапини қисқа қилган Яхёбек Бойматов бизга юборган хатида.\nАвазбек Абдуллаевнинг фикрларида дард бор...\nКўп йиллик «Нефтчи»нинг мухлиси сифатида клубда бўлаётган ўзгаришларга қуйидагича фикр билдираман.\n2013 йилги футбол мавсумининг 8-туридан сўнг, адашмасам 16 май куни Юрий Саркисянни бош мураббийликдан четлатишди. Мураббийлик иши оғир. Лекин шу ишни 26 йилдан ошиқ вақт давомида елкасида кўтариб турган, бутун бир Фарғона вилояти ва ўзбек футболини Осиёда муҳим ўрин тутишида беқиёс ўрни бор инсон, «Нефтчи»нинг ҳозирги кундаги таркибини йиллар давомида шакиллантириб келган Саркисян беҳурматларча четлатилди. Табиийки, бу ҳол футболчиларга таъсир қилмай қолмади. Ҳаттоки, Анвар Бердиев ҳам ҳеч қанча ўтмай, Саркисянсиз ўйнамаслигини айтиб клубдан кетди. Энди савол: Шундай четлатиш айнан 8-турдан сўнг керакмиди? Балки 1-даврани охиригача кутиш керак эди. Айнан 1-даврадан кейин, Саркисянни ҳурматини жойига қўйиб, дўстона суҳбат қуриб тушунтиришган-да, балки ўзи футболчиларга ҳам яхши маслахат бериб клубдан кетармиди? Натижада «Нефтчи» бу қадар парокандаликка йўл тутмасди. Мана шу парокандаликка, айнан Фарғона футболига жавобгар бўлган мутасаддилар сабабчи бўлишди. Яъни, ҳеч қандай режасиз, тайёргарликсиз, ўз-ўзидан бутун бир бошли мураббийлар штабини бўшатиб, ўрнига янгиларни (аслида, улар ҳеч қандай ижобий янгилик олиб киришмади), яна кимни, умрида атига бир бора Андижонда мустақил ишлаб кўрган ва у ердан ёмонотлиқ бўлиб ҳайдалган Амет Меметни маслаҳатчи қилиб олиб келиб, футболдан нафақага чиқиш арафасидаги З.Тожиев, В.Понамарёв, жароҳати бор Ўрунов, ўйин амалиётига эга бўлмаган Смоляченколар билан қайта қуришни бошлаб юборишди. Мана шу босқичнинг ўзидаёқ «Нефтчи»да қандайдир ижобий ўзгаришлар бўлишига ишониш қийин эди. Мавсум тугагандан кейин эса «Нефтчи» таркибида бир неча йиллардан буён ўйнаб келаётган асосий ўйинчилари бирин-кетин клубни тарк эта бошлашди. Қандай қилиб, Мансур Саидов, Иқбол Акрамов, Шукурали Пўлатов, Сардор Мирзаев каби клубнинг кўп йиллик тажрибали ва содиқ ўйинчилари билан осонгина хайрлашиб қўйиш мумкин? Наҳотки клуб уларга янги шартнома таклиф қилмаса? Наҳотки, бирваракайига асосий таркибни ҳамма ўйинчисига шунчаки жавоб бериб юбориб, уларнинг ўрнини босадиган янги асосий таркиб туза олишга шунчалик ишонишса? Билмадим, ким бунга ишонади, лекин шаҳсан мен ишонмайман. Ахир қайси мамлакатда кўрганмиз, янги мураббий келиб, клуб асосий таркибини тубдан янгилиб юборганини, ҳеч қаерда! «Анжи»нинг ҳолати бу бошқа масала, «Нефтчи»да «Анжи»дагидек шароит ва ҳолат бўлгани йўқ.\nЮқорида исми-шарифи келтирилган ўйинчилар мавсумни шунчаки якунлаб олиш учун ўйнашди. Улар Саркисян бўшатилгандан кейин ҳоким хузурида бўлган йиғилишдан кейиноқ кетиши ҳам мумкин эди, лекин раҳбарият уларни ҳеч бўлмаса мавсум якунига қадар ўйнаб туришга кўндирган ва мавсум якунига етиши биланоқ клубда қолишни истамаган ўйинчини олиб қолмасликка ваъда берган. Энди бўлса, «тўрт томонинг қибла» маъносида ҳамма ўйинчиларга жавоб бериб юборишяпти. Бунақанги йўл билан Комилжон Мирзабоев айтганидек, замонавий, Европа даражасидаги клуб тузиб бўлмайди! Ҳар бир клубнинг ўз қадрияти, ўз ривожланиш йўли бўлиши керак. «Нефтчи»даги қадрият кўп йиллик маҳаллий ўйинчиларнинг клубга бўлган садоқати, мураббийнинг маҳаллий ёш иқтидорларга эътибори, мухлисларнинг клубга содиқлиги, қийин вазиятда ҳам қўллаб-қувватлаши кабилар билан ўлчаниб келган. Ҳозирги ҳолат мисолида ман шу санаб ўтилган қадриятларни Мемет каби кўчманчи мураббий, умрида «Нефтчи» иштирокидаги ўйинларга стадионига кириб, оддий мухлис каби жамоаси учун ич-ичидан куйиниб футбол кўрмаган, ютганда қувониб, ютқазганда эса, кейинги учрашувгача ишонч билан мухлислик қилмаган, «Нефтчи» клуби осмондан лоп этиб тушиб қолган ходимлар томонидан ЎЛДИРАЛАЁТГАНИНИ кўряпман.\nШуни ўзимга 100% ишонч билан айтаман, «Нефтчи» ҳеч қачон ярим йил ишлаб ёки ярим йил ўйнаб кетиб коладиган мураббий ва ўйинчиларга қараб қолган клуб эмас. Ва яна шуни минг афсус билан айтаманки, агар клуб раҳбарлари ривожланиш йўлини ҳудди ҳозиргидек давом эттирадиган бўлса, «Нефтчи» ҳам янги мавсумда, ўйинчилар мураббийлари билан 1 йил, ярим йил кўчиб юрадиган клубга айланиб қолиши ҳеч гап эмас. Интернет сайтларида «Нефтчи»нинг мавсум олди машғулотларида Муқимжон Тошматов, Рўзимбой Аҳмедов, Ғуломҳайдар Ҳайдаров ва яна бир қанча ўрта савиядаги ўйинчилар кўрикдалигини ўқиб, ҳайронлар қоласан киши. Наҳотки, шу ўйинчилар Иқбол Акрамов, Мансур Саидов ёки Сардор Мирзаевлардан кучли бўлса ва шу тоифдаги уйинчилар билан совринли ўринлар учун кураш олиб бора олсак? «Нефтчи» кўригига кимни орқасидан келишаётганлигини ҳам биламан, ўша Сакаевми бошқасими, уни ўзи ҳам «Нефтчи» савиясидаги селекционер эмас.\nЖасур Мирзамаҳмудов бўлаётган воқеалардан ЛОЛ қоляпти.\n– Ассалому алайкум сайт ходимлари! Камина «Нефтчи»нинг ашадий мухлисидан бириман! Жамоа ҳақида ўзгаришлар ҳақида нима дейиш мумкин!!??? ЛОЛман, тилим ЛОЛ!! Ахир жамоа юраги Саидов кетишга яқин, Иқбол, Шавкат, Сардор, Шукурали кабилар кетгандан кейин МEМEТдан фақат мўжиза кутамиз ҳолосми!? Мирзакамол ҳам кетган, демак бизда Тожиев, Понамарёв қоляптими??? уларнинг «ахволини» сўнгги турларда кўрдик! Жамоа мутасаддилари шошилиб бекор қилишди жилла қурса Сер Саркисянга жарима тортса ҳам бўларди! Бу-ку майли, жилла қурса таркибни сақлаб қол! Мемет жамоани тўлиқ ўрганиб ислохотлар олиб боргунга қадар тўлиб улгурган сабр косамиз тошиб кетмайдими??!!! Агар хиссиёт ҳақида огоҳлантирмаганларингда нима дейишни жуда яхши билардим. Қўқончасига айтганда жааа яхши билардим! Агар жамоа билан алоқангиз яхши бўлса, шу мактубни етказинг! Мен «Нефтчи»нинг ёш жиҳатдан кичик мухлисиман, энди 10 йил бўлди! Лекин бутун Водий «Нефтчи»ни яна Осиё ареналарига чиқишини кутяпти! Мен ислохотга розиман, лекин ислохот қиламан деб жамоани баттар пароканда қилиб боши берк кўчага тиқиб ташламасинда! «Нефтчи»дан кетган бадарға қилинган озмунчами, шуларни қайтарсин! Холаматов келсин! Ислом келсин! ё шундайларни етиштирсин! Ара йўқ-ку қандай етиштиради! Мен кутаман! «Нефтчи» бари-бир ўз сўзини айтади ва юлдузчани насиб қилса яна биттага оширади! Олға «Нефтчи»!\nБАҲОДИР АБДУНАЗАРОВ эса ўзининг баъзи таклифларини берган:\n– Аввало биз «Нефтчи» клуби ишқибозларига ўз фикрини билдириш имкониятини яратганларинг учун «CA» га миннатдорчилик билдираман!\nҲар футбол ишқибозини ўзи суйган футбол клуби бўлади. Ҳақиқий футбол мухлиси суйган футбол клубини ҳар қандай вазиятда қўллаб-кувватлаши турган гап.\nҲозирги кундаги вилоят футболидаги ўзгаришларни кўриб, эшитиб ҳар бир клуб ишқибозлари учун орзиқиб кутилган жамоа шакллантиришга ҳаракат қилинмокда деган умиддаман. Мен клубдаги ўзгариш учун бел боғлаган мутахассисларга фикр-мулохазаларимни таклиф қилмокчиман\n1. Ҳозирги кундаги клубнинг оғриқли нуқтаси бош мураббий масаласидир. Абрамов тузган шартномасини бекор қилди. Бош мураббийликка энг муносиб номзод деб айнан шу инсонни таклиф қилган бўлардим.\n2. Ҳаммамиз билганимиздек вилоят футбол исътедодларига бой. Лекин шу истеъдодларни етиштиришга катта эътибор бериш керак. Мен ўзим бир нечта болаларни биламан пойтахт клубларида ўйнаш учун тиним билмай машғулотларга қатнашишади. Нима учун «Нефтчи»да ўйнашни хоҳламайсизлар десам, ота-онамиз хоҳлашмайди деган жавоб олганман. Чунки ота-оналар ҳам жамоага ишонмай қўйишган.\n3 Клубда маркетинг хизмати деярли йук. Олайлик, интернет сайтига бўлган эътибор умуман йўқ. Ахборот замонида яшаётганимизни унутмайлик!\nКлуб ҳакидаги хабарларни бошқа сайтлардан билишлик, билмадим буни нима дейиш мумкин.\nТаклифлар кўп, лекин ечимини топиши учун жон куйдирадиган мутахассис топилармикан?\nНима булганда ҳам мен доим клуб мухлиси булиб коламан.\nЎйлаймизки «Нефтчи» раҳбарлари ва мураббийлари қилаётган ишлари хато эканлигини тушуниб етишади ва жамоанинг тарихини сақлаб қолган ҳолда фикр юритишади. Аслида «Нефтчи» на Мирзабоев, на Мемет қурбони бўляпти. «Нефтчи» ўзбек футболида мутахассисларнинг йўқлигида азият чекяпти ва бу бизнинг энг оғриқли нуқтамиз эканлигини яна бир бор эслатиб қўйди. Агар Комилжон Мирзабоев том маънода прфосессионал ва Фарғонага ёқадиган жамоа тузишни истаса, уялмасдан, Тошкент ёки Қарши клубларининг иш дастури ва инфратузилмасини яхшилаб ўргансин. Ўзи учун камида икки йиллик дастур тузиб, уни амалга ошириш йўлида Корея, Япония, Қатар каби давлатларга бориб футболга бўлган қарашларини ўзгартириб келсин. Ва яна энг муҳими Амет Мемет ва у томонидан тузилган мураббийлар штабига жавоб бериб, дастлабки икки йил чўнтакни эмас, ватан, вилоят шаъни, футболнинг ҳурмати йўлида меҳнат қиладиган мутахассис мураббийни қидирсин. Суратда кўриб турганингиздек, «Нефтчи» «CA» билан, «CA» эса «Нефтчи» билан. Агар клуб раҳбарияти ўзининг ривожлантириш дастурини тузишда муаммога учраса ёки истиқболли режасини тузиб чиқишда ожиз бўлса, марҳамат мурожат қилинг. Бу билан сайтни реклама қилиш ниятида эмасмиз. «Нефтчи»нинг сариқ чақасига ҳам кўз олайтирмаймиз. Фақат Фарғонада профессионал жамоа бўлишини истаймиз. Куни кеча Азамат Абдураимов «Андижон» футолининг йўлида «Рубин» билан алоқаларни йўлга қўяётганлигини айтиб ўтди. Нима учун «Нефтчи» шундай ишларни амалга ошира олмас экан? Агар ёрдам керак бўлса, марҳамат! Барчаси Фарғона учун!