Жамият Дунё Футбол Мутолаа Жиноят Савол-жавоб Шоу-бизнес Hi-tech Lady Саломатлик Мозийдан садо Ҳидоят сари Ўзбекистон Республикаси Бош вазири Шавкат Миромонович Мирзиёевнинг Олий Мажлис Қонунчилик палатаси ва Сенатининг қўшма мажлисидаги нутқи\t00:25, 09 сентябрь\tҲурматли Спикер! Ҳурматли Сенат раиси! Муҳтарам депутатлар ва сенаторлар! Қадрли қўшма мажлис иштирокчилари! Шу кунларда барчамиз биргаликда юрагимизда чуқур дард билан, ўрнини тўлдириб бўлмайдиган оғир жудоликни бошимиздан кечирмоқдамиз. Нуроний оқсоқолларимиз, мўътабар оналаримиз ва опа-сингилларимиз, ёш йигит ва қизларимиз, 32 миллионли бутун Ўзбекистон халқи, хорижий мамлакатлардаги кўпсонли дўстларимиз буюк давлат ва сиёсат арбоби, мамлакатимизнинг Биринчи Президенти Ислом Абдуғаниевич Каримовни чексиз қайғу билан сўнгги йўлга кузатдилар. Шу фурсатдан фойдаланиб, азиз Ислом Абдуғаниевичнинг рафиқаси – ҳурматли Татьяна Акбаровнага, қизи – Лола Исломовнага ва яқинларига барчамизнинг номимиздан яна бир бор чуқур таъзия билдиришга рухсат бергайсиз. Вақт ва ҳаётнинг ўзи Ислом Абдуғаниевич Каримовнинг замонамизнинг улуғ сиёсатчиси, узоқни кўрадиган ва стратегик фикр юритадиган шахс, дунёда ва турли минтақаларда юз бераётган ўта мураккаб воқеа-ҳодисаларнинг моҳиятини давлатчилик нуқтаи назаридан кўра билиш қобилиятига эга бўлган, ўз юрти ва халқи учун, ҳар бир ватандошимизнинг тақдири учун улкан масъулият туйғусини чуқур ҳис қиладиган атоқли раҳбар эканлигини ҳар томонлама тасдиқлади. Миллий тарихимизнинг энг кескин ва таҳликали даврида, миллатлараро тўқнашувлар ва бошқа зиддиятлар авж олган, мамлакатимизда фуқаролар уруши хавфи юзага келган, иқтисодиёт чуқур инқирозга учраган, бир сўз билан айтганда, эски замоннинг умри тугаб, янги замон бошланаётган бир пайтда Ислом Абдуғаниевичнинг республика раҳбари этиб сайланиши Яратганнинг халқимизга бебаҳо марҳамати бўлган эди. Ислом Абдуғаниевичга хос бўлган букилмас ирода, фидойилик, мардлик ва ватанпарварлик, инсонийлик ва адолатпарварлик, самимийлик ва меҳрибонлик каби олижаноб фазилатлар барчамиз учун ёрқин ибрат намунаси бўлиб қолди. Замонавий Ўзбекистоннинг тарихи – бу мамлакатимизнинг ҳақиқий мустақилликка эришиш йўлида Ислом Абдуғаниевич Каримов раҳнамолигида олиб борилган ўта мураккаб ва оғир курашлар тарихидир. Буюк Йўлбошчимиз ҳақли равишда демократик талаблар ва халқаро мезонларга тўлиқ жавоб берадиган Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг ҳам асосий муаллифи эдилар. Мамлакатимиз тоталитар тизимдан воз кечиб, мустақил тараққиёт йўлини танлади, кўплаб қийинчилик ва синовлардан ўтиб, тарихан қисқа даврда жаҳон ҳамжамиятида ўзига муносиб ўрин эгаллади. Конституция ва унинг негизида яратилган пухта қонунлар, шунингдек, Мамлакатимизда демократик ислоҳотларни янада чуқурлаштириш ва фуқаролик жамиятини ривожлантириш концепцияси ҳокимият институтларини шакллантиришни ва уларнинг тўлақонли фаолият кўрсатишини, фуқароларнинг ҳуқуқ ва эркинликларини ҳимоя қилиш, мулкчиликнинг барча турларини, фуқароларнинг давлат бошқарувидаги фаол иштирокини таъминлади. Ислом Абдуғаниевич “Иқтисодий мустақилликка эришмасдан сиёсий мустақилликни таъминлаб бўлмайди” деган тамойил ва энг муҳим устувор вазифани амалга оширишни стратегик масала деб ҳисоблар эдилар. Давлатимиз раҳбари томонидан ишлаб чиқилган иқтисодий дастурларнинг амалга оширилиши мамлакатимизнинг изчил ва барқарор ривожланишини таъминлади. Мустақиллик йилларида Ўзбекистон иқтисодиёти қарийб 6 марта ўсди. Унда саноатнинг улуши 14 фоиздан 34 фоизга ошди. Охирги 11 йил давомида ялпи ички маҳсулотнинг ўртача йиллик ўсиш суръати 8 фоиздан кам бўлмаган даражада сақланмоқда. Фаол инвестиция сиёсати амалга оширилмоқда. Мутлақо янги, юқори технологияларга асосланган саноат тармоқлари, хусусан, нефть-кимё, кимё, автомобилсозлик саноати, қишлоқ хўжалиги ва темир йўл машинасозлиги, фармацевтика, электротехника, тўқимачилик саноати, замонавий қурилиш материаллари ишлаб чиқариш ва бошқа соҳалар изчил ривожланмоқда. Бугун Ўзбекистон иқтисодиёти жадал ривожланаётган дунёдаги бешта давлат қаторига киради. Бунинг яққол исботи сифатида мамлакатимизда қурилган ва ўз кўлами бўйича жаҳон миқёсида ҳам йирик ва ноёб ҳисобланган саноат объектлари, хусусан, Устюрт ва Шўртан газ-кимё комплекслари, Бухоро нефтни қайта ишлаш заводи, Қўнғирот сода заводи, Деҳқонобод калий ўғитлари заводи, Андижон, Самарқанд, Тошкент ва Хоразм вилоятларидаги автомобилсозлик заводларини мисол қилиб келтириш мумкин. Республикамизда жадал суръатлар билан замонавий йўл-транспорт ва муҳандислик-коммуникация инфратузилмаси ташкил қилинмоқда. Жумладан, Қамчиқ довонидан ўтадиган, ноёб тоғ туннелини ўз ичига олган Ангрен-Поп темир йўл тармоғи, Тошгузар-Бойсун-Қумқўрғон темир йўли қурилди. Тошкентдан Самарқанд, Қарши ва Бухорога йўловчи ташийдиган юқори тезликдаги темир йўл қатнови очилди. Халқаро аэропортлар модернизация қилинди, Навоий аэропорти негизида халқаро логистика маркази ташкил қилинди ва Ўзбекистон миллий автомагистрали барпо этилди. Қишлоқ хўжалигида туб таркибий ислоҳотлар амалга оширилди. Барчамиз яхши эслаймиз, яқин ўтмишда Ўзбекистонни пахта монополияси ҳукмронлик қиладиган аграр бир мамлакат деб билишар эди. Мисол учун, 1990 йилда аҳолининг озиқ-овқат маҳсулотларига бўлган эҳтиёжи, асосан, четдан олиб келинадиган импорт ҳисобидан қондирилар эди. Ислом Абдуғаниевич Каримовнинг ташаббуси билан ер ва сув ресурсларидан самарали ва оқилона фойдаланиш, экин майдонларини оптималлаштириш ва янги, илғор агротехнологияларни жорий этиш, қайта ишлайдиган замонавий корхоналарни ташкил этиш бўйича кенг чора-тадбирлар комплекси ишлаб чиқилди ва амалга оширилди. Ҳақиқий мулкдорларнинг янги синфи бўлган фермерлик ҳаракати шакллантирилди. Аҳоли жон бошига асосий озиқ-овқат маҳсулотларини ўртача истеъмол қилиш даражаси кўпайди: гўшт, сут ва улардан тайёрланган маҳсулотлар – 1,5 баробар, сабзавот – 2,6 баробар, мева – 6,3 баробар ошди. Мамлакатимизда хусусий мулкчилик ва тадбиркорлик, кичик бизнесни ривожлантириш учун кенг имкониятлар ва қулай шарт-шароитлар яратилди. Кичик бизнес ва хусусий тадбиркорликнинг ялпи ички маҳсулотдаги улуши 56,5 фоизга етди. Бу соҳада иш билан банд аҳолининг 78 фоизи меҳнат қилмоқда ва улар мамлакатимизнинг гуллаб-яшнаши учун муносиб ҳисса қўшмоқда. Давлатимиз раҳбари томонидан илгари сурилган “Ислоҳот – ислоҳот учун эмас, аввало инсон учун” деган эзгу ғояни амалга ошириш, ижтимоий йўналтирилган бозор иқтисодиётини шакллантириш бўйича кўрилган чора-тадбирлар аҳолининг ҳаёт даражаси ва сифатини сезиларли даражада яхшилашни таъминлади. Бугунги кунда Давлат бюджетининг қарийб 60 фоизи ижтимоий соҳани ривожлантиришга йўналтирилмоқда. 1991 йилга таққослаганда, аҳолининг реал даромадлари 12 баробардан зиёд кўпайди, иш ҳақи, пенсия ва ижтимоий нафақалар салмоқли даражада ошди. Истеъмол товарлари ишлаб чиқаришни жадал суръатлар билан ошириш ва аҳолининг уларга бўлган талабини қондириш таъминланмоқда. Мамлакатимиз раҳбари сиёсий, иқтисодий ва ижтимоий жиҳатдан стратегик аҳамиятга эга бўлган масалаларни ечиш билан бир қаторда, жамиятимиз ҳаётини, фуқароларимизнинг онгу тафаккури ва дунёқарашини тубдан ўзгартиришга қаратилган кўпқиррали вазифаларга доимо катта эътибор қаратар эдилар. “Фарзандларимиз биздан кўра кучли, билимли, доно ва албатта бахтли бўлишлари шарт”деган чуқур маъноли фикрлари ҳаммамизнинг қалбимизда муҳрланиб қолган.\nЮртбошимиз мамлакатимизнинг бугунги ва эртанги кунини ҳал қилувчи куч бўлиб майдонга чиқаётган ёшларимизнинг тафаккури ва дунёқарашини кескин ўзгартирган, мутлақо янги таълим ва тарбия тизимини яратиш ва ҳаётга татбиқ қилиш ишларига бевосита муаллифлик ва раҳбарлик қилдилар. Юртимизда илм-фан, соғлиқни сақлаш, маданият ва санъат, спорт каби муҳим соҳалар фаол тарзда ривожланмоқда. Давлатимиз раҳбари халқимизнинг маънавий қадриятларига эҳтиром билан муносабатда бўлиш, муқаддас динимиз, анъана ва урф-одатларимиз, бебаҳо тарихий меросимизни сақлаб қолиш ва ривожлантиришни давлат сиёсати даражасига кўтарди. Фуқаролик жамияти институтларини шакллантириш, айниқса, давлат ва жамият бошқарувида маҳалланинг нуфузини ошириш, унинг ҳуқуқ ва ваколатларини кенгайтириш борасида улкан ишларни амалга оширди. Юртбошимиз кекса авлод вакилларига, муҳтарам фахрийларимизга ҳурмат-эҳтиром ва амалий ғамхўрлик кўрсатишни ўта муҳим вазифа деб ҳисоблар эдилар. Олий Бош Қўмондон сифатида Ислом Абдуғаниевич Каримов Қуролли Кучларимизни тубдан ислоҳ қилиш, жанговар қобилиятини кучайтириш ва шу асосда Ўзбекистон Республикасининг ҳудудий яхлитлигини ва мустақиллигини ҳимоялаш, сарҳадларининг дахлсизлигини, халқимизнинг тинч ва осуда ҳаётини таъминлаш учун беқиёс хизмат кўрсатдилар. У кишининг ташаббуслари билан тинчликпарварлик, бошқа давлатларнинг ички ишларига аралашмаслик ва юзага келаётган қарама-қаршилик ва зиддиятларни фақат ва фақат тинч, сиёсий йўл билан ҳал этишга асосланган Ўзбекистон Республикасининг ташқи сиёсий фаолияти концепцияси ишлаб чиқилди ва амалга оширилмоқда. Ҳурматли депутат ва сенаторлар! Биз охирги 25 йил давомида жуда кўплаб муҳим анжуман ва йиғилишларни ўтказдик. Уларнинг барчасига муҳтарам Президентимиз Ислом Абдуғаниевич Каримов бошчилик қилганларидан яхши хабардорсиз. Бугун эса тарихимизда биринчи марта бундай муҳим йиғилишни азиз раҳбаримизнинг иштирокисиз ўтказмоқдамиз. Гўёки хаёлимизда у киши ҳозир залга кириб келадигандек. Ўйлайманки, бугунги мажлисда қатнашаётган ҳар бир инсон шу залда буюк Йўлбошчимизнинг руҳи ва нафасини сезиб турибди. Ўзбекистон Республикаси Биринчи Президентининг ўлмас ғоялари, фикр, кўрсатмалари бизнинг қалбимиз ва онгимизга шундай чуқур сингиб кетганки, улар бизнинг келажак сари қатъият билан боришимизда барчамизга доимо таянч ва суянч бўлиши муқаррар. Шу муносабат билан, биз дунёдаги ҳозирги мураккаб ва кескин шароитни ҳар томонлама ҳисобга олган ҳолда, ўзимизнинг биринчи даражали вазифаларимизни биргаликда белгилаб олишимиз даркор. Бугун биз халқимизни ишонтириб, баланд овоз билан айтишимиз зарурки, буюк устозимизнинг сиёсий мероси, яъни, у киши белгилаб берган тараққиётимизнинг асосий тамойиллари, устувор йўналишлар, мақсад ва вазифаларни сўзсиз ва тўлиқ амалга ошириш биз учун ҳам қарз, ҳам фарздир. Биринчидан, биз ҳар доим Ислом Абдуғаниевич Каримовнинг чуқур маъноли ўгитларини, айниқса,“Бизга тинчлик ва омонлик керак!” деган сўзларини ҳеч қачон эсдан чиқармаслигимиз лозим. Турли хавф-хатарлар кучайиб бораётган бугунги таҳликали вазиятда бебаҳо бойлигимиз бўлган тинчлик ва осойишталикни кўз қорачиғидек сақлашимиз, юртимиздаги миллатлар ва динлараро ҳамжиҳатлик, ўзаро ҳурмат ва меҳр-оқибат муҳитини янада мустаҳкамлашимиз керак. Шу билан бирга, жамиятимизда қонун устуворлиги, тартиб-интизом, фуқароларнинг ҳуқуқ ва эркинликларини таъминлашимиз зарур. Барчамизга маълумки, Ислом Абдуғаниевич Каримов“Одамларҳамма нарсага чидаши мумкин, лекин адолатсизликка чидай олмайди”, деб кўп-кўп таъкидлар эдилар. Биз барпо этаётган ҳуқуқий давлатда адолатсизликнинг ҳеч қандай шаклда устун бўлишига йўл қўймаслигимиз зарур. Бу ҳокимиятнинг барча тармоқлари, энг аввало, давлат бошқаруви органларининг ва айниқса ҳуқуқни муҳофаза қилиш органларининг биринчи даражали вазифасидир. Биз халқимизнинг, бугунги замоннинг ана шу муҳим талаби сўзсиз бажарилишини таъминлашимиз шарт. Иккинчидан, давлатимиз хавфсизлигини ҳар томонлама мустаҳкамлашимиз, ҳар бир фуқаронинг тинчлиги ва осойишталигини таъминлашимиз лозим. Вазиятни издан чиқариш, нифоқ солиш, душманлик уруғини сепиш, турли можароларни келтириб чиқариш ва ҳатто қон тўкилишини истаётган кучлар ҳам мавжудлиги ҳеч кимга сир эмас. Очиқ тан олиш керак, биз нотинч замонда, нотинч бир минтақада яшамоқдамиз. Шу сабабли Ватанимиз ҳимоясини ишончли кафолатлаётган, мудофаа қобилиятимизни мустаҳкамлаётган ва давлат чегараларимиз дахлсизлигини таъминлаётган тизимли чора-тадбирлар комплексини жорий этишни қатъият билан давом эттиришимиз зарур. Биз Қуролли Кучларимиз ва ҳуқуқ-тартибот органларимизни бундан кейин ҳам ҳар томонлама мустаҳкамлаб борамиз. Ҳеч кимда заррача ҳам шубҳа бўлмаслиги керак – мамлакатимиз суверенитети ва мустақиллигига хавф туғдирадиган ички ва ташқи кучларнинг ҳар қандай ҳаракатларига, ҳар қандай уринишларига қатъий ва муносиб зарба берилади. Бизнинг яна бир энг муҳим устувор вазифамиз – Ислом Абдуғаниевич Каримов томонидан ишлаб чиқилган “ўзбек модели”нинг асоси бўлмиш беш тамойилни амалга ошириш асосида иқтисодиётда таркибий ўзгаришларни давом эттириш ва унинг рақобатдошлигини таъминлашдан иборат. Мамлакатимизнинг келгуси ривожи, халқимиз фаровонлиги, унинг турмуш даражаси ва сифатини юксалтириш айнан шу масалага боғлиқ. Жаҳон иқтисодиётида ўсиш суръатлари секинлашиб, энг муҳим экспорт товарларимизга ташқи талаб камайиб, дунё бозорида уларнинг нархи пасайиб бораётган шароитда Ислом Абдуғаниевич Каримов томонидан иқтисодиётимизни ислоҳ қилишни чуқурлаштириш бўйича белгилаб берилган устувор вазифаларни бажаришга қаратилган ишларимизни янада кучайтиришимиз керак. Шу билан бирга, Олий Мажлис палаталарининг 2015 йил январь ойидаги қўшма мажлисида таклиф этилган Вазирлар Маҳкамасининг Ҳаракат дастурини амалда бажаришни давом эттириш зарур. Бу борада иқтисодий ислоҳотларни чуқурлаштиришни давом эттириш, хусусий мулкни ривожлантиришни жадаллаштириш, давлатнинг иқтисодиётдаги улушини камайтириш ва таркибий ўзгартиришларни жадаллаштиришга қаратилган ишларни изчил амалга ошириш муҳим аҳамиятга эгадир. Юқорида айтилган фикрлардан келиб чиққан ҳолда, асосий диққат-эътиборни қуйидаги устувор вазифаларга қаратиш зарур, деб ҳисоблаймиз. Биринчидан, макроиқтисодий барқарорликни янада мустаҳкамлаш ва кейинги йиллардаги иқтисодий ўсиш суръатларини сақлаб қолиш зарур. Миллий валютамиз барқарорлигини таъминлаш, банк тизимини мустаҳкамлаш, мамлакатимизда ва маҳаллий даражада бюджет барқарорлигини таъминлаш бўйича қўшимча комплекс чора-тадбирларни амалга ошириш керак. Бунда четдан қарз олиш бўйича консерватив ёндашув сиёсатини давом эттириш, давлатнинг ташқи қарзи ҳаддан зиёд ошиб кетишига йўл қўймаслик муҳим аҳамият касб этади. Буларнинг барчаси Ислом Абдуғаниевич Каримовнинг аввало ўзимизнинг куч ва имкониятларимизга таянишзарурлиги ҳақидаги узоқни кўзлаган стратегиясини давом эттириш билан боғлиқ. Иккинчидан, нодир ва қимматбаҳо металларни чуқур қайта ишлаш, озиқ-овқат ва кимё саноатини ривожлантириш бўйича қабул қилинган дастурларни амалга оширишимиз зарур. Учинчидан, ташқи бозорларда рақобат ва беқарорлик кучайиб бораётган шароитда иқтисодиётнинг реал тармоқлари билан бир қаторда мамлакатимиз ҳудудларида ҳам рақобатдош маҳсулотлар ишлаб чиқаришни кўпайтириш ва экспорт салоҳиятини ошириш алоҳида аҳамиятга эга. Ана шу мақсадда кичик бизнес ва хусусий тадбиркорлик субъектлари, шунингдек, фермер хўжаликларининг экспортда иштирок этишини янада рағбатлантириш бўйича қўшимча комплекс чора-тадбирларни амалга ошириш зарур. Бу иқтисодий ўсиш, тармоқлар ва ҳудудларни ривожлантириш, аҳолининг меҳнат билан бандлигини таъминлаш ва моддий фаровонлигини оширишнинг асосий локомотиви бўлиши керак. Тўртинчидан, Ислом Абдуғаниевич Каримовнинг хусусий тадбиркорлик ва кичик бизнес субъектлари манфаатларини мустаҳкам ҳимоя қилиш тўғрисидаги талаб ва топшириқлари ижросини изчил давом эттириш даркор. Турли бюрократик тўсиқлар ва асоссиз текширувларни бундан кейин ҳам қатъият билан чеклаш зарур. Бешинчидан, энг муҳим ижтимоий-иқтисодий вазифа – Олий Мажлис палаталари томонидан тасдиқланган Аҳолининг меҳнат билан бандлигини ошириш дастурини бажаришдан иборат. Йил охирига қадар бир миллиондан зиёд янги иш ўринларини ташкил этишимиз зарур. Касб-ҳунар коллежларининг 480 минг нафар битирувчисини ишга жойлаштириш масаласи алоҳида назоратни талаб қилади. Биз жамиятнинг ижтимоий табақаланиш даражасини пасайтириш, мамлакатимизда ўта бойлар ҳам, ўта камбағаллар ҳам бўлмаслиги бўйича Ислом Абдуғаниевич томонидан белгилаб берилган сиёсатни қатъий давом эттирамиз. Олтинчидан, халқаро коммуникация тармоқларига уланган замонавий йўл-транспорт ва муҳандислик инфратузилмасини шакллантириш, шунингдек, миллий ахборот-коммуникация тизимларини ривожлантириш бўйича Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан пухта ўйланган ва ишлаб чиқилган стратегияни амалга оширишни давом эттирамиз. Бугунги шароитда энг илғор ахборот-коммуникация технологияларини кенг жорий этиш устувор аҳамият касб этмоқда. Бу соҳада қабул қилинган Миллий дастурга мувофиқ, телекоммуникация технологияларини, алоқа тизимлари ва инфратузилмасини янада ривожлантириш, информацион тизимлар комплекслари ва “Электрон ҳукумат” ахборот базасини шакллантиришимиз керак. Мамлакатимиз ҳудудларини комплекс ривожлантириш соҳасидаги ишларни давом эттириб, Қарши, Шаҳрисабз, Тошкент, Термиз, Наманган ва Урганч шаҳарларини ободонлаштириш бўйича мамлакатимиз Президенти томонидан қабул қилинган қарорларнинг амалда бажарилишини таъминлаш керак. Қишлоқ хўжалигини янада ислоҳ қилиш ва ривожлантириш бўйича биринчи навбатдаги вазифа – кўп тармоқли фермерликни ривожлантириш, ҳар бир фермер хўжалигининг иқтисодий самарадорлиги ва молиявий барқарорлигини таъминлашдир. Бу масалани биз мамлакатимиз озиқ-овқат хавфсизлигини таъминлашнинг гарови деб ҳисоблаймиз. Ислом Абдуғаниевич Каримов ташаббускори бўлган қишлоқларимиз қиёфасини тубдан ўзгартириш, қишлоқ аҳолиси учун шаҳар даражасидаги турмуш шароитини таъминлайдиган намунавий уй-жойларни ва тегишли инфратузилмани қуриш бўйича дастурни фаол давом эттирамиз. Таълим ва тарбия, илм-фан, соғлиқни сақлаш, маданият ва санъат, спортни ривожлантириш масалалари, ёшларимизнинг чуқур билимга эга бўлиши, чет тилларини ва замонавий ахборот-коммуникация технологияларини пухта эгаллашини таъминлаш доимий устувор вазифамиз бўлиб қолади. Энг муҳим йўналишлардан яна бири – жамиятимизда демократик жараёнларни чуқурлаштириш, фуқаролик институтлари ривожланишини қўллаб-қувватлаш, сиёсий партияларнинг обрў-эътибори ва таъсирини ошириш, сайловчиларнинг овози учун рақобатни кучайтиришдан иборат. Ҳурматли дўстлар! Биз бундан буён ҳам барча хорижий мамлакатлар, жаҳон ҳамжамияти билан самарали ҳамкорлигимизни давом эттирамиз. Бу борада Ўзбекистоннинг халқаро миқёсдаги обрў-эътибори ва позициясини янада кучайтириш мақсадида Ўзбекистон Республикасининг Ташқи сиёсий фаолияти концепцияси фаол амалга оширилади. Ҳеч қандай ҳарбий-сиёсий блокларга қўшилмаслик, бошқа давлатларнинг ҳарбий базалари ва объектлари Ўзбекистон ҳудудида жойлашишига, шунингдек, ҳарбий хизматчиларимизнинг мамлакатимиз ҳудудидан ташқарида бўлишига йўл қўймаслик, илгаригидек, давлатимизнинг қатъий сиёсий позицияси бўлиб қолади. Мамлакатимизнинг миллий манфаатларини таъминлашда муҳим аҳамиятга эга бўлган Марказий Осиё минтақаси Ўзбекистон ташқи сиёсий фаолиятининг асосий устувор йўналиши ҳисобланади. Биз ўзимизнинг яқин қўшниларимиз Туркманистон, Қозоғистон, Тожикистон ва Қирғизистон билан очиқ, дўстона ва прагматик сиёсат олиб боришга содиқ қоламиз. Ташқи сиёсатимизнинг устувор йўналиши бу – Мустақил Давлатлар Ҳамдўстлиги мамлакатлари билан алоқаларимизни мустаҳкамлашдан иборат. Биринчи навбатда, Россия Федерацияси билан Стратегик шериклик, Иттифоқчилик муносабатлари тўғрисидаги шартномалар ва бошқа муҳим келишувлар асосида дўстона алоқаларни изчил ривожлантириш ва кучайтириш икки мамлакат манфаатларига жавоб беради ва минтақада барқарорлик ва хавфсизликни мустаҳкамлашга хизмат қилади. Америка Қўшма Штатлари билан ўзаро манфаатли ва конструктив ҳамкорликни ҳар томонлама ривожлантириш бизнинг ташқи сиёсатимизда устувор аҳамиятга эга бўлиб қолади. Ўзбекистон минтақадаги яқин қўшнимиз ҳамда глобал ва минтақавий муаммоларни ечишда муҳим роль ўйнайдиган Хитой Халқ Республикаси билан ҳар томонлама стратегик ҳамкорликни янада мустаҳкамлашдан манфаатдордир. Осиё ва Тинч океани минтақасида биз Япония, Корея Республикаси ва бошқа давлатлар билан иқтисодиёт, инвестициялар, фан ва технологиялар, таълим, соғлиқни сақлаш ва туризм соҳаларида ҳамкорлик муносабатларини янада ривожлантиришга устувор даражада аҳамият берамиз. Ўзбекистон учун Европанинг етакчи давлатлари, авваламбор Германия, Франция ва Буюк Британия, Марказий ва Шарқий Европа давлатлари билан ўзаро манфаатли ҳамкорликни ривожлантириш муҳим аҳамият касб этади. Биз Ҳиндистон, Покистон ва Жанубий Осиёнинг бошқа давлатлари билан сиёсий, савдо-иқтисодий, транспорт-коммуникация ва маданий-гуманитар соҳаларда ҳамкорликни янада ривожлантириш тарафдоримиз.\nЎзбекистон Афғонистонга нисбатан анъанавий равишда яқин қўшничилик ва дўстона сиёсат олиб боради. Биз Яқин ва Ўрта Шарқ давлатлари билан ўзаро манфаатли ва кенг қиррали муносабатларни ривожлантириш ва мустаҳкамлашни давом эттирамиз. Лотин Америкаси ва Кариб минтақаси, Африка қитъасининг етакчи давлатлари билан алоқаларни кенгайтириш ва мустаҳкамлаш Ўзбекистоннинг миллий манфаатларига жавоб беради. Бирлашган Миллатлар Ташкилоти, Шанхай ҳамкорлик ташкилоти, Мустақил Давлатлар Ҳамдўстлиги, Ислом ҳамкорлик ташкилоти ва бошқа халқаро ташкилотлар билан фаол муносабатлар ва ҳамкорлик олиб бориш Ўзбекистоннинг миллий манфаатларига хизмат қилади. Биз Жаҳон банки, Осиё тараққиёт банки, Ислом тараққиёт банки, Халқаро валюта жамғармаси, бошқа халқаро молия ва иқтисодий ташкилотлар билан давлатимиз иқтисодиётида амалга оширилаётган таркибий ислоҳотларни қўллаб-қувватлашга қаратилган ҳамкорликни янада ривожлантирамиз. Ҳурматли қўшма мажлис иштирокчилари! Иқтисодий ва ижтимоий ислоҳотларнинг устувор вазифаларини муваффақиятли адо этиш, биринчи навбатда, Олий Мажлис палаталари, Вазирлар Маҳкамаси, барча даражадаги ҳокимликлар, давлат ва хўжалик бошқарув идоралари, бутун халқимизнинг Ўзбекистон Республикасининг Биринчи Президенти ғоялари атрофида жипслашиб, бир ёқадан бош чиқариб, ҳамжиҳатлик билан бор куч ва имкониятларини сафарбар этишига боғлиқ эканини ҳаммамиз яхши тушунамиз. Мана шу эзгу мақсад йўлида – Ватанимиз мустақиллигини ҳар томонлама мустаҳкамлаш, мамлакатимизнинг барқарор иқтисодий ва ижтимоий ривожланишини, халқимиз фаровонлигини таъминлашга қаратилган ишларимизда буюк Юртбошимиз Ислом Абдуғаниевич Каримовнинг “Она Ватанимиз ва халқимизга садоқат билан хизмат қилиш – олий саодатдир” деган сўзлари доимо бизга куч-қувват ва ғайрат бағишлайди, деб ишонаман. Эътиборингиз учун раҳмат. * * *\nЎзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатаси ва Сенати қўшма мажлисининг қарори қабул қилинганидан сўнг Ўзбекистон Республикаси Бош вазири Шавкат Мирзиёев сўзга чиқди. – Ҳурматли Спикер! Ҳурматли Сенат Раиси! Муҳтарам депутат ва сенаторлар! Аввало, менга билдирилган юксак ишонч учун сизларга ўзимнинг самимий миннатдорчилигимни билдиришга рухсат бергайсиз. Ўзбекистон Республикаси Президенти сайловига қадар бўлган муддатда менинг зиммамга бугун ниҳоятда мураккаб ва ўта масъулиятли вазифа юкланганини ҳар томонлама чуқур ҳис қилиб турибман.\nЎзбекистон Республикасининг Биринчи Президенти, буюк Йўлбошчимиз, қадрли Ислом Абдуғаниевич Каримов томонидан ишлаб чиқилган ва чорак аср мобайнида самарали амалга ошириб келинган давлатимизнинг сиёсий, ижтимоий ва иқтисодий соҳалардаги ҳамда демократик ислоҳотларни жорий этиш борасидаги изчил мустақил тараққиёт йўлини давом эттиришни шу даврда ўзимнинг энг асосий вазифам деб биламан. Замонамизнинг буюк давлат ва сиёсат арбоби, узоқни кўра биладиган раҳбар, олижаноб маънавий ва ахлоқий фазилатлар эгаси бўлган бу улуғ инсон мен учун юксак идеал, ўз Ватани, ўз халқига фидокорона хизмат қилишнинг ёрқин намунасидир. Сизларни ишонтириб айтаманки, Ислом Абдуғаниевич Каримов бизга васият қилиб қолдирган барча ҳаётий тамойилларга оғишмасдан, қатъий амал қиламан. У кишининг раҳбар доимо одамларнинг, эл-юртнинг дарду ташвиши билан яшаши, уларнинг орзу-ниятларини рўёбга чиқариш учун ҳузур-ҳаловатдан воз кечиб, ўзини аямасдан меҳнат қилиши керак, деган доно ўгитларини ўз фаолиятим учун асосий мезон ва талаб сифатида қабул қиламан. Бу борада мамлакатимиз фуқароларининг ҳуқуқ ва эркинликларини, Ўзбекистон Республикасининг Конституцияси ва қонунларига амал қилинишини таъминлашни, Ўзбекистон Республикасининг суверенитети, хавфсизлиги ва ҳудудий яхлитлигини муҳофаза этиш юзасидан зарур чора-тадбирлар кўришни, республика олий ҳокимият ва бошқарув органларининг ҳамкорликда ишлашини таъминлашни, яқин ва узоқ қўшни давлатлар билан ўзаро манфаатли ҳамкорлик алоқаларини ривожлантиришни энг асосий вазифа деб ҳисоблайман. Ўзбекистон Республикасининг Қонунчилик палатаси ва Сенати аъзолари билан, мамлакатимизда фаолият олиб бораётган сиёсий партиялар, фуқаролик институтлари билан биргаликда, бир ёқадан бош чиқариб ишлашни олдимизда турган ғоят муҳим ва устувор вазифаларни муваффақиятли амалга оширишнинг энг асосий омили ва гарови деб биламан. Эл-юртимизнинг юксак ишончини оқлаш, Ватанимиз мустақиллигини янада мустаҳкамлаш, мамлакатимизнинг барқарор тараққиётини таъминлаш йўлидаги амалий ишлар билан азиз Юртбошимиз Ислом Абдуғаниевич Каримовнинг руҳи покларини шод этиш учун бор билим ва тажрибамни, салоҳият ва куч-ғайратимни сафарбар этаман. Ишонаманки, улуғ Юртбошимизнинг бизга қолдирган бебаҳо мероси, ўлмас ғоя ва дастурлари йўлимизни нурафшон қилиб, барчамизга доимо мададкор бўлади. Эътиборингиз учун раҳмат. Диққат, диққат! "Даракчи"нинг Telegram’даги расмий каналига аъзо бўлиб, янгиликлардан баҳраманд бўлинг! 687-сайлов участкаси раиси: “Одамларнинг кайфияти жуда кўтаринки”\t100 минглаб америкаликлар Трамнинг рафиқаси Нью-Йоркдан чиқариб юборилишини талаб қилмоқда\t"Локомотив"дан мавсум сарҳисоби: Ким нечта гол урди?\tШавкат Мирзиёев сайлов участкасига оила аъзолари билан ташриф буюрди(Фото) Ўзбекистон фуқароларининг 45 фоиздан ортиғи ўз номзодига овоз берди\tЛола Аҳмедова: “Биз танлаган номзод ишончимизни оқлайди!”\tОтправить


Мурчбобо жоме масжиди\nМаълумот: “Мурч бобо” жомеь масжидининг тарихи\nМазкур масжид 1930-йилларда Термиз шаҳрида яшаб ўтган Имом Алибой бошчилигида ҳалқ томонидан хашар йўли билан барпо қилинган.\nМазкур масжид номланиши ён атрофидан ўсиб чиққан мурч гиёхи билан боғлик бўлиб, ушбу масжидга «Мурч бобо» номи берилган ва шу ном билан аталишига сабабчи бўлган зот Саййид Абдулвали Самарқандий Ал-Мулаккаб (тахаллуси) мурч бободир.\nБу зотнинг асл исми шарифлари Саййид Абдулвали. Келиб чиқишлари асли Самарқандлик бўлиб ХIХ-асрда яшаб ижод қилган. Умрининг оҳирида хаж амалини адо этиш ниятида хаж ибодатига сафарга чиқади ва Термиз орқали боради ва Балх шаҳри орқали хаждан қайтаётиб мурч олиб Термизга келади. Ўша даврда Термиз атрофи тўқайзор бўлган ва “Паттакесар” дейилган. Шу жойда қароқчилар у кишини белида тугилган мурч гиёхини бойлик деб, яъни савдогар деб шайх билан биргаликда бир невараларини ҳам шаҳид қилишади. Йиллар ўтиб ХIХ-аср охирларида Термизда яшаб ўтган катта бойлардан бири Имом Алибой қўйларини боқиш учун қўтон қурдириш жараёнида шайхнинг қабри очилиб қолади, буни кўрган чупонлардан бири қўрқиб кетиб бой отага шу ерда бир одам ётганини айтади. Бой ота шайхнинг шахидлик жасадини кўриб, фалаж касалига мубтало бўлиб қолади. Касални даволаш учун бир қанча муолажа олади. Бироқ бу касалдан туриб кетиш оғир кечади. Охир ул Имом Алибой ўз ҳисобидан устоларни чорлаб шайх қабри устида мақбара қурдиради. (Кейинчалик шайх қабирлари устидан Мурч дарахти ўсиб чиқган ва бу дарахт хозирда ҳам бор). Кейин шайх хазратларини тушида кўради. Шайх хазратларини ўзининг ким эканлигини бойга айтиб берадилар. Шу воқеалардан кейин Имом Алибой кўп ўтмай оламдан ўтади.\nШундан сўнг тарих манбаларига асосланиб мазкур зиёратгох ва масжидга "Мурч-бобо" деб ном берилган.\nМазкур масжид йиллар давомида имомлар томонидан кенгайтирилган. Масжидга дастлаб 1933 йилгача Хон Эшон Бобохон имомлик қилган. Кейинги йилларда Хайитмурод қори бобо, мулло Шариф, мулло Уйғур бобо, мулло Авазхон бобо, имомлик қилишган.\n1975 йилдан Ўзбекистон Мусулмонлари Идораси Сурхондарё вилояти бўйича вакили ҳамда “Мурч бобо” жомеъ масжиди имом хатиби вазифасида Чориев мулло Тошболта фаолият юрита бошлади.\n1975 йилдан 1989 йилгача бўлган йиллар мобайнида, босқичма –босқич ҳашар йўли билан ушбу масжидни кенгайтириб таъмирлаган.\n1980 йилларда мақбара Сурхондарё улуғ симоларидан бири, диний арбоб Нақбандия тариқатининг билимдони, минглаб одамларнинг пиру раҳномаси бўлган, эл ардоқлаган фарзанд мулла Тошболта (тахаллуси) Абдулхафиз хожи томонидан қайта таъмирланган.\n1989 йилда тўлиқ масжидни хашар йўли билан бутунлай қайта-қуриб кенгайтирган.\n“Мурч бобо” жомеъ масжиди 1998 йил 31 июл куни Сурхондарё вилояти Адлия бошқармасидан қайта рўйхатдан ўтиб, юридик шахс мақомига эга бўлиб, ҳозирда фаолият юритиб келмоқда. Гувоҳнома 1998 йил 31 июл куни №01 рақами билан берилган.\n2005 йилда “Мурч бобо” мақбарасининг гумбазини Термиз шаҳар “Мурч бобо” жомеъ масжиди имом хатиби Чориев Низомиддин Тошболта хожи ўғли ташаббуси ва хомийлар орқали қурилди.\n2009 йил “Мурч бобо” жомеъ масжидининг олди айвон қисмлари Термиз шаҳар “Мурч бобо” жомеъ масжиди имом хатиби Чориев Низомиддин Тошболта хожи ўғли ташаббуси ва хомийлар орқали тўлиқ акфа ромлари ўрнатилди.\n2003 йилдан хозирги кунгача мазкур “Мурч бобо “ жомеъ масжидига Чориев Низомиддин Тошболта Хожи ўғли имом хатиб вазифасида фаолият юритиб келмоқда.\nМасжидимиз ҳозирги кун талабига тўлиқ жавоб бериб, бунда шаҳримиздаги мўмин-мусулмонлар ўз диний эҳтиёжларини қондириб кетадилар. Хусусан масжидимизда хар куни 5 вақт намозда 30-35 нафар намозхонлар ўз диний эҳтиёжларини қондирадилар.\n“Мурч бобо” жомеъ масжиди қошида жойлашган кутубхонада диний ва дунёвий адабиётлардан Намозга келган мўмин мусулмонлар ушбу адабиётлардан фойдаланадилар.\n“Мурч бобо” жомеъ масжиди ичига 2000 киши жойлашади.\nШунингдек, Жума кунлари 1500-1800 нафар, ҳайит намозлари кунлари 3200-3500 мўмин-мусулмонлар намоз ўқийдилар. Жума ва ҳайит намозлари жуда кўтаринги холатда ўтади. Намозхонлар ва масжид ходимлари учун барча шарт-шароитлар яратилган.\nМасжид имом-хатиби: Чориев Низомиддин\nСУРХОНДАРЁ ВИЛОЯТИ /\n/ Мурчбобо жоме масжиди


Ашурматовни таклиф қилган Элдор Сакаев янги клубга ёқимли анъанасини давом эттириш мақсадида келганми?\n9 февраль, 2021, 20:35\nБу йил про-лигада жиддий жанг кечишига ишоняпти.\nЖорий йилги про-лиганинг мавқеи олдингиларига қараганда анча файзли ҳамда савияли ўтиши катта эҳтимол. “Нефтчи”, “Бухоро”, “Динамо” каби жамоалар Суперлига учун асосий даъвогарлар сифатида баҳоланяпти. Лекин улар асло хотиржам эмаслар. Ахир про-лигада улардан ташқари яна бошқа иштирокчилар ҳам бор. Айниқса, ўтган йили биринчи лигада мағлубиятсиз тарзда мавсумни якунлаган “Янгиер” про-лигага чиқди ва бу клубнинг ҳам иштиёқи баланд.\nПро-лигада шунчаки очко улашувчи жамоа бўлиб қолмаслик учун бош мураббийлик ролига Элдор Сакаев таклиф қилинди. Охирги пайтларда мураббийликдан бироз четга чиққан мутахассис яна ўз иши билан шуғуллана бошлади. Элдор Усмонович sports.uz мухбирига дастлаб бунгача нима иш билан машғул бўлгани ҳақида гапирди.\n- Ўтган вақт давомида мураббийлик малакамни ошириш учун амалиёт ўтаб келдим. “Про” лицензиясига ўқиётган чоғимизда Қозоғистоннинг “Ордабаси” клубига бориб, иш жараёнини яқиндан ўрганиб келгандик. Барибир янгиликларни ўрганишим керак эди. Вақтим ҳам кўпроқ эди. Мураббийликдаги танаффус мен учун фойдали бўлди. “Андижон”да ишлаганимдан кейин, ишимни яхшилаб таҳлил қилиб чиқдим. Табиийки, яна мураббийлик ишимга қайтиш ниятим бор эди. Ахир футбол менинг ҳаётим-ку.\nҲа, чиндан ҳам футбол унинг ҳаёти. Орадан маълум вақт ўтганидан кейин Сакаев яна катта футболга қайтди. “Янгиер”да иш бошлаши эса, унинг учун янги чақириқ бўлса ҳам ажаб эмас. Шу ўринда, мутахассис ушбу таклиф қандай юз бергани хусусида ҳам тўхталиб ўтди.\n- Менга “Янгиер”дан таклиф бўлгач, жамоа раҳбари билан гаплашдим. Бу хусусий клуб. Раҳбари эса футболни яхши кўради, “Янгиер”ни кучайтиришга ҳаракат қиляпти. Тарихдан биламизки, “Янгиер”да яхши жамоа бўлган. Сирдарёга ҳам футбол керак. У ерда ишлаш учун ҳамма шароитлар бор. Вилоят ҳокими ҳам футболга жиддий эътибор қаратяпти.\nШундай қилиб, Сакаевнинг “Янгиер” жамоасидаги фаолияти бошланди. Янги мураббий ўзининг фалсафасидан келиб чиқиб, мавсумга тайёргарликни олиб боряпти. Элдор Усмонович sports.uz мухбири билан мулоқот давомида “Янгиер”нинг тайёргарлик режалари ва таркибда қандай ўзгаришлар юз бераётгани хусусида ҳам маълумот берди.\n- Йиғинни 11 январдан Янгиерда бошлаганмиз. У ерда барча шароитлар борлиги учун машғулотларни ўша ерда ўтказяпмиз. “Динамо”, АГМК, “Металлург”, “Бунёдкор” каби клублар билан ўртоқлик ўйинларини ўтказдик. Ҳаммаси режамиз бўйича кетяпти. Ўтган йили жамоа вазифани бажарди. Биз шунақа жамоа тузмоқчимизки, унда рақобат вужудга келади. Таркибга африкалик Мбекени таклиф қилдик. У ўтган йили Тожикистон чемпионатида тўпурар бўлган. “Истиқлол”дан дарвозабон Нодир Ашурматовни чақирдик. Қолаверса, Улуғбек Худойбердиев, Роббим Ҳасанов, Ойбек Аҳмадов, Маъруф Жумаев, Хуршид Асқаралиев ва яна бир қатор ўйинчилар бор. Йиғин давомида таркибга яна янги футболчилар қўшилади. Балки бошқа легионерлар ҳам пайдо бўлиши мумкин. Мана, куни кеча “Андижон” билан “Турон” ўртасидаги ўйинни кўрдим. Биласиз, “Андижон”да ишлаганим учун жамоани яхши биламан. Менда илиқ таассурот қолдирди. Иккинчи голни киритган легионер ҳам чакки эмас экан. У ерда футболни қанчалик яхши кўришларини биламан. Ўртоқлик ўйини бўлса ҳам Андижондан ашаддий ишқибозлар Тошкентга келишибди. Айниқса, фан-клуб етакчисини кўриб хурсанд бўлдим.\n“Янгиер” раҳбарияти Сакаевни бежиз таклиф қилмаган. Биламизки, у шу кунгача “Цементчи” ва “Андижон”да ишлаб ушбу клубларни кучлилар орасига олиб чиқа олган. Унда про-лигада ишлаш борасида яхшигина тажриба шаклланган. Шундай экан, Элдор Сакаев ўзининг ёқимли анъанасини “Янгиер” билан ҳам давом эттира оладими? Мураббий жамоасидаги асосий вазифа ҳақида гапирди.\n- Бизнинг вазифа - рақобат туғдирадиган жамоани шакллантирамиз. Селекция бўйича ишлаяпмиз. Клуб раҳбари иштиёқманд инсон. Мавсум бошлангунигача таркибимизни янада шакллантириб оламиз. Бир сўз билан айтсам, “Янгиер” бемалол рақобатлашадиган клубга айланади. Биз босқичма-босқич ўсишга эришиб борамиз. Мавсум бошлангунига қадар Янгиерда шуғулланамиз. 13 февралда “Турон”, 17-куни “Бухоро”, 20 февраль куни “Оқ-тепа”, 23 февралда “Бунёдкор”га қарши майдонга тушамиз.\nХуллас, бу йил про-лига жуда кескин курашлар остида ўтади. Рақобат ҳам шунга яраша кучли бўлиши кутиляпти. Сакаев қайси клубни асосий фаворит деб ҳисоблаяпти?\n- Про-лигада ҳар бир ўйин жанг бўлади. Рақобат бўлса, бу ўсишга ҳам хизмат қилади, бу яхши. Про-лига билан Суперлига кучли бўлса, ўз-ўзидан терма жамоаларимиз ҳам кучаяди. Агар бир клуб муддатидан олдин чемпионликни ҳал қилиб қўйса, унда интриганинг қизиғи камаяди. Ўтган йили про-лигада охиригича интрига кучли бўлди. Бу йил ким фаворит? Энди про-лигада оддий ўйинлар бўлмайди. Шунинг учун кимнидир алоҳида ажратиб кўрсатиб бўлмайди. Бошқа жамоаларни ҳам кузатиб бораман. Ҳар бир клуб ўз мақсади йўлида курашади. Биз нега футболда ишлаяпмиз? Мухлисларни хурсанд қилиш учун, - деди Сакаев.


Роберт Шекли. “Бетизгин истеъдодлар” уюшмаси (ҳикоя) | www.ziyouz.uz\nБош саҳифа Жаҳон насри онлайн антологиясиРоберт Шекли (1928-2005; АҚШ)Роберт Шекли. “Бетизгин истеъдодлар” уюшмаси (ҳикоя)\nФикрий қуввати билан гиламни ёндириб тешишга ёки Ердан узилиб, Ой сари парвоз қилиш учун шай турган ракетани портлатиб юборишга қодир одамни биласизми? Агар билсангиз, “Бетизгин истеъдодлар” уюшмасининг раҳбари Сэм Уэверлига мурожаат қилинг, чунки у мана шундай ғаройиб одамларни ишга жойлаштириш билан шуғулланувчи ягона ташкилот эгасидир. Бироқ Сидни Эскинга ўхшаш кимсаларни тарғиб қилишдан аввал яхшилаб ўйлаб кўринг. Чунки яқинда Блекстоун жиннихонасидан қочган бу нусха одамларни шунақанги бир ғалати усулда “кузатади”ки, ҳар қандай киши ҳам саросимага тушиб қолмай иложи йўқ. Шу боис комил ишонч билан олдиндан огоҳлантириб қўямизки, бундай шахсларни қабул қилиш ҳақидаги мактубингизни мистер Уэверли жавобсиз қолдириши турган гап. Нима учун дейсизми? Бўлмаса ҳозир Роберт Шекли деган бир кимса қуйида сизга умуман ақлга сиғмайдиган бир воқеани ҳикоя қилиб беради. Сирасини айтганда, унинг туркум ҳикоялари орасида энг яхши ва кулгилиларидан бири ҳам мана шу. Тўғри, адиб бу асарини мутлақо бошқа соҳаларга буткул берилиб кетмасидан аввал ёзган эди, аммо умид қиламизки, у ҳадемай яна олдинги машғулотига қайтади.\nУэверли соатига кўз ташлаб, мухбирлар келишгунга қадар яна ўн дақиқалар вақти борлигини билди.\n— Хўш, хизмат? — деди у қатъий ишонч билан, интервю беришга руҳан тайёрланар экан. — Сизга қандай ёрдамим тегиши мумкин, сэр?\nУнинг рўпарасида ўтирган одам “сэр” деб мурожаат қилишларига кўникмаган чоғи, бир нафас ҳатто гарангсиб турди, кейин ногаҳонда ғалати қилиб ишшайди-да:\n— Бу ерда ишончли бошпана топиш мумкин-ку, ахир, тўғримасми? — деб сўради.\nУэверли унга синчиклаб разм солди: ушоққина гавдали, озғин, кўзлари ёнади.\n— Бу ер “Бетизгин истеъдодлар, Инкорпорейтед” уюшмаси, — дея хотиржам таъкидлади у. — Инсонда пайдо бўлувчи ғайритабиий имкониятларнинг ҳар қандай кўриниши бизни чиндан ҳам қизиқтиради.\n— Ҳа, ҳа, ана шуни билганим учун ҳам қочиб келдим-да, — жиккак одамча маъқуллаш ишорасида шахд билан бош ирғади. — Мени улардан фақатгина сиз қутқара олишингизни билардим. — У хавотирланиб эшикка қараб қўйди.\n— Кўрармиз у ёғини, — Уэверли ошкора жавоб беришдан қочиб, оромкурси суянчиғига ўзини ташлаб, ястаниб олди. Унинг эндигина ташкил этилган уюшмаси хилма-хил телбаларни ўзига оҳанрабодек тортарди гўё. Уэверли руҳиятга боғлиқ турли-туман ғаройиб ҳодисаларга ва инсоннинг олий нерв фаолияти билан боғлиқ одатдан ташқари бошқа жараёнларга қизиқиши тўғрисида эълон қилди-ю, хонасидан телбалару лўттибозларнинг оқими узилмай қолди.\nЛекин Уэверли алмойи-алжойи эканлиги яққол кўриниб турган одамлар олдида ҳам эшигини ёпмасди сира. Қанчалик ғалати кўринмасин, баъзан экстрасенсориканинг ҳақиқий даҳолари жамиятнинг бориб турган чиқиндилари орасида учраб қолиши мумкин. Ахлатдан жавоҳир чиқибди деганларидек…\n— Нима билан шуғулланасиз ўзи, мистер… э-э-э?\n— Эскин. Сидни Эскин, — деб ўзини таништирди одамча. — Мен олимман, сэр. — У уриниб қолган камзулининг тугмаларини қадади ва беўхшов бир тарзда ўзини салобатли кўрсатишга уринди. — Мен хилма-хил инсоний жуфтларнинг хатти-ҳаракатини кўпдан бери кузатаман ва натижаларни тадқиқот олиб боришнинг энг илғор усулларига тўлиқ мос келадиган тарзда бутун тафсилоти билан ёзиб бораман.\n— Тушунарли, — деди Уэверли. — Лекин, агар янглишмасам, сиз қаердандир қочиб келдим дедингиз-а?\n— Ҳа, Блекстоун жиннихонасидан. Тадқиқотларим натижасидан қўрқиб кетган махфий душманларим мени қамаб қўйишга уриниб кўришди! Аммо мен қочишга муваффақ бўлдим. Мана энди ёрдам ва бошпана топиш умидида ҳузурингизга келиб турибман.\n“Ҳа, паранойянинг энг оддий кўриниши, — деб ўйлади Уэверли. — Қизиқ, агар Блекстоун билан боғланишга уриниб кўрсам, унинг жаҳли чиқиб кетмасмикан ишқилиб?”\n— Демак, сиз одамларнинг хатти-ҳаракатини ўрганасиз, тўғрими? — майин оҳангда сўради у. — Аммо бу машғулотнинг ҳеч қандай ғайритабиий жиҳати йўқ менимча…\n— Шошманг, мен сизга исботлаб берай! — дея таклиф қилди одамча. У тўсатдан ғалати бир аҳволга тушиб қолди-ю, Уэверлига ниҳоятда синчиклаб тикилди. Кўзлари нақ еб қўйгудай эди. — Марҳамат: котибангиз ҳозир қабулхонадаги ўз ўрнида ўтирибди ва нозик, енгил ҳаракатлар билан бурнига упа сураяпти… Энди эса упадонни қўлда тутганча сал олдинга эгилди… Эҳ! Котибангиз эҳтиётсиз ҳаракат билан упани ёзув машинкаси устига тўкиб юборди ва “Жин урсин-е!” деб қўйди. Энди у…\n— Шошманг, — дея унинг сўзини бўлди Уэверли ва шахдам туриб қабулхона эшигини шартта очди.\nУнинг котибаси Дорис Флит упа тўкилган машинкани артарди. Қиз бошдан-оёқ упага беланган, ҳатто тим қора сочлари ҳам у ер-бу ерда оқариб қолган, шу боис кўринишдан ун устига йиқилиб тушган мушук болага ўхшаб кетарди.\n— Уҳ, кечирасан, Сэм! — деди Дорис хижолат бўлиб.\n— Ҳечқиси йўқ! — деди Уэверли қувноқ оҳангда. — Аксинча, сендан ҳатто хурсандман! — Бу гапига бирон изоҳ беришни ҳам ўйламай, у хонаси эшигини ёпди ва Эскин ёнига ошиқди.\n— Хуллас, ҳимоянгиздан умид қилсам бўладими? — деб сўради Сидни стол оша худди фитначидек Уэверлига яқинроқ энгашиб. — Улар мени олиб кетиб яна қамаб қўйишларига йўл бермайсиз-а, тўғрими?\n— Сиз одамларни доимо мана шундай… “кузата” оласизми? — деб сўради Уэверли.\n— У ҳолда ҳеч нимадан хавотирланмасангиз ҳам бўлади! — Уэверли хотиржам сўзлар, аммо юраги қинидан чиққудай потирлаб урарди. Эскин соғми-йўқми, барибир, аммо бу қадар ноёб истеъдод аллақайси бир шифохонада кўмилиб ётишига йўл қўйиб бўлмайди асло! Ҳатто бу унга, Уэверлига бир дунё ташвиш орттирганда ҳам!\nСтол устидаги ички телефон жиринглади. Уэверли тугмачани босган эди, Дорис Флитнинг овози эшитилди:\n— Мухбирлар келишди, мистер Уэверли.\n— Бир дақиқа сабр қилишларини сўранг, — деди у жилмайиб: котибасининг овози ўта “расмий” эди. Уэверли Эскинни кабинетга туташ чоғроққина бир хонага олиб ўтиб деди: — Ҳозирча шу ерда кутиб турасиз. Аммо шовқин чиқармасликка урининг ва ҳеч нарсадан хавотирланманг.\nУ хона эшигини ёпиб, Дорисга мухбирларни кабинетга йўллашни буюрди.\nУлар етти нафар эди. Қўлларида блокнотлари шай. Уэверлининг назарида мухбирлар унга ўзлари истамаган ҳолда худди ёвуз даҳога қарагандек ҳурмат билан қарашарди. “Бетизгин истеъдодлар” тўғрисидаги мақолалар аллақачоноқ сўнгги саҳифалардан биринчи саҳифага кўчиб ўтган. Айниқса, руҳиятга боғлиқ энг ғаройиб ҳодиса — Уэверли уюшмасининг ҳақиқий юлдузи Билли Уокер ўзининг ҳайратомуз телекинетик қобилияти туфайли Миррихга “Венчур” кемасини жўнатишга муваффақ бўлганидан кейин.\nУэверли унга бўлган қизиқиш керакли даражага етгунича вақтдан мумкин қадар ютишга уринди. Мана энди ишга киришса бўлади.\nУ журналистлар бемалол жойлашиб олгунларича кутиб турди ва ниҳоят сўз бошлади:\n— Жентлменлар, “Бетизгин истеъдодлар” уюшмасининг ташкил этилиши оддий одамларнинг бепоён денгизи ичида биз парапсихологлар экстрасенсорик қобилият деб атайдиган қобилият эгаларини излаб топишга уринишдан иборат. Таассуфки, бундай одамлар жуда кам учрайди.\n— Экстрасенсорик қобилият дегани нима ўзи? — сўради бир дароз мухбир.\n— Буни бир оғиз сўз билан таърифлаш мушкул, — деди Уэверли мумкин қадар самимийроқ жилмайишга уриниб. — Лекин, ҳар қалай, сизларга тахминан бўлса ҳам тушунтиришга уриниб кўраман…\n“Сэм! — Унинг қулоқларида Дориснинг овози янгради. Шунақанги тиниқ эшитилардики, гўё ёнма-ён тургандек. Балки Дорис энг яхши котиба эмасдир, лекин телепатик қобилиятга эгалиги аниқ. У қобилиятини муваффақиятли қўллар ва тахминан йигирма фоиз ҳолда бу унга жуда-жуда асқотарди. — Сэм, меҳмонларингдан иккитаси ҳеч қанақа мухбир эмас!”\n“Бўлмаса ким улар?” — Уэверли хаёлан савол берди.\n“Билмасам, — деди Дорис. — Лекин, назаримда, бу ташриф бизга кўнгилсизлик келтирадигандек.”\n“Қандай кўнгилсизлик экани ҳақида бирон тасаввуринг борми ишқилиб?”\n“Йўқ-да. Иккови ҳам костюмда. Улар ўйлашаяптики…” — Дориснинг фикрий овози ўчди.\nТелепатик суҳбат яшин тезлигида кечади, шу боис савол-жавоблар бир лаҳзадан ортиқ вақтни олмади. Уэверли қора костюмдаги икки меҳмонга қаради — улар бошқалардан сал четроқда ўтиришар, ҳеч нимани ёзиб олишмас эди — ва ҳеч нарса бўлмагандай сўзида давом этди:\n— Экстрасенс, жентлменлар, руҳий ривожланишнинг ўзига хос хусусиятларига ва ҳатто бошқа кишилар устидан муайян руҳий ҳукмронликка эга одам, бироқ ушбу ноёб ҳодисанинг асл табиати тўғрисида биз фақат тахмин қила оламиз, холос. Ҳозирги вақтда экстрасенсларни циркда ёки хилма-хил шоуларда кўпроқ учратиш мумкин. Ва аксари ҳолларда улар хавотиру асабий тарангликка тўлуғ бўлган ўта бахтсиз ҳаёт кечиришади. Мен тузган уюшма эса бу одамлар учун уларнинг истеъдоди иш берадиган ва ҳамма учун фойда келтирадиган бирон машғулот топиб беришга уринади. Келгусида биз инсон руҳиятининг бу хил ғайриоддий жиҳатлари нима учун ва қай тарзда фаолият юритишини ҳамда бу ҳол қандай сабабга кўра бундай ғалати тарзда намоён бўлишини аста-секин аниқлаш умидидамиз. Биз яна шуни истардикки…\nУэверли тафсилотларга тўхталишдан эринмай, маърузасини давом эттираверди. Жамоатчилик унинг ишини тан олиши улкан аҳамиятга эга ва бу омилни ҳеч қанақасига эътибордан четда қолдириб бўлмайди. Ядро тадқиқотларининг муваффақиятларидан жунбушга келган ҳамда яқингинада Ой билан Миррихга парвозларни улкан қониқиш билан қабул қилган омма, агар унинг учун мумкин қадар тушунарлироқ тарзда баён этиб беришга уринилса, парапсихологиянинг асосий ғояларини “симириб олиш”га ҳам тайёр турибди.\nХуллас, Уэверли ҳозирча анчайин мураккаб ва чигал бўлиб кўринаётган муаммоларни усталик билан айланиб ўтган ҳолда ёрқин рангларни аяб ўтирмади асло. У экстрасенсларни барча билан, шу жумладан, Уэверлининг ўзи билан ҳам фақатгина телепатия ёрдамида мулоқот қилишга қодир одамлар сифатида тасвирлади; шундай қилиб, бундай қобилиятга эгалик қандайдир даражада меъёрдан четга чиқиш ёхуд мажруҳлик бўлиб туюлмаслиги керак, балки, аксинча, башариятнинг ҳар қандай вакилида мавжуд бўлган табиий қобилиятларнинг тўлиқ юзага чиқиши сифатида қабул қилинмоғи лозим.\nУэверли ўз нутқини мазкур соҳага бўлган комил ишонч оҳангида якунлади.\n— Энди хулосага келадиган бўлсак, — деди у, — асосий умидимиз шундаки, вақти-соати келиб барча одамлар табиат уларга ато этган экстрасенсорик қобилиятларидан фойдаланишни тўла-тўкис ўрганиб оладилар!\nУстма-уст ёғилган саволлардан кейин матбуот анжумани поёнига етди. Хонада қора костюмдаги ўша икки нусха қолди, холос.\n— Сизлар яна бирон нима билишни хоҳлайсизларми, жаноблар? — такаллуф билан сўради Уэверли. — Менда баъзи рисолалар бор…\n— Мабодо бир нусха қўл остингиздан паноҳ топмадими? Унинг фамилияси Эскин, — деб суриштирди айғоқчилардан бири дағаллик билан.\n— Нима ҳақда гапираяпсиз ўзи? — Уэверли ажаблангандай бўлди.\n— Борми, йўқми у?\n— “У” деганингиз ким, ахир?\n— Майли, масалага бошқа томондан ёндошиб кўрайлик, — деб хўрсинди изқувар ва шериги икковлари ўз гувоҳномаларини кўрсатишди. — Биласизми, бу Эскин деганлари Блекстоун шифохонасига жойлаштирилган эди, у ердан қочиб кетди. Ҳойнаҳой, сизнинг ҳузурингизга келган, деб ўйлаш учун жиддий асосимиз бор. Башарти шундай бўлса, уни олиб кетишни истардик.\n— Хўш, унга нима қилган ўзи? — деб сўради Уэверли.\n— Сиз уни кўрдингизми, йўқми?\n— Жентлменлар, бунақада гапимиз қовушмайди, ахир! Борингки, уни кўрдим дейлик, — фақат эътиборда тутинг: мен буни тасдиқлаётганим йўқ! Менда уни даволайдиган, ўз мамлакатининг ҳамма қатори муносиб фуқаросига айлантира оладиган бир восита бор, деб фараз қилайлик. Ана шу ҳолда ҳам сизлар уни яна жиннихонага қайтариш керак, деб оёқ тираб туриб оласизларми?\n— Сиз Эскинни даволай олмайсиз! — деди бояги изқувар ишонч билан. — Чунки у ўзича жуда ажойиб машғулот топиб олдим деб ўйлайди, бироқ афсуски, унинг бу “фаолияти” атрофдаги ҳамманинг нақ ҳиқилдоғига келган.\n— Хўш, қанақа “фаолият” экан у?\n— Демак, уни кўргансиз?\n— Йўқ. Лекин мабодо учратиб қолсам, сизларга албатта хабар бераман, — Уэверли ваъдани қуюқ қилди.\n— Мистер Уэверли, бундай муносабат…\n— Нима, у хавфлими?\n— Унчаликмас. Аммо…\n— Экстрасенсорик қобилиятга эгами?\n— Эҳтимол, — изқувар ижирғаниб бош ирғаган бўлди. — Бироқ бу қобилиятидан у қандай фойдаланишини билсангиз эди…\n— Бу одамни кўрмаганимга шубҳам йўқ, — деди Уэверли унинг сўзини бўлар экан совуққина қилиб.\nИзқуварлар кўз уриштириб олишди.\n— Начора, — деди улардан бири. — У паноҳингизда эканини ўзингиз тан олиб турганингиздан кейин биз нима ҳам қилардик, шундай деб ахборот берамиз-да. Аммо лекин унинг учун масъулиятни ўз зиммангизга олишга розимисиз?\n— Мана бу бошқа гап, — деди Уэверли. Керакли ҳужжатлар тезда имзоланди ва Уэверли иккала изқуварни хонадан кузатиб чиқди. Тўғри, остонада улар бир-бирига заҳархандалик билан кўз қисиб қўйгандек туюлди унга. Яна ким билади, балки шундай кўрингандир.\n— Хўш, қалай, тўғри айтибманми? — деб сўради Дорис.\n— Тўғри бўлганда қандай? — жавоб қилди Уэверли. — Лекин сочингда упа бор ҳалиям.\nДорис елкасига осиб юрадиган каттагина сумкасидан кичкинагина кўзгу олиб, сочини тартибга келтира бошлади.\n— Менга қара, бас, етар, — деди Уэверли энгашиб унинг бурнидан ўпар экан. — Эртагаёқ менга турмушга чиқасан, хўпми?\nДорис бир муддат ўйланиб қолди.\n— Биласанки, эртага ишим жуда кўп: сартарошхонага боришим керак.\n— Унақада индинга.\n— Йўқ, индинга Ла-Маншдан сузиб ўтишда қатнашаман. Агар сенга маъқул бўлса, бу ишни келаси ҳафтага қўя турайлик.\nУэверли уни яна ўпди.\n— Сен айтганингча бўла қолсин. Аммо лекин келаси ҳафта ҳеч қандай гап-сўзсиз менинг хотиним бўлишинг шарт! Билиб қўй, мен ҳазиллашаётганим йўқ.\n— Бўпти, — розилик билдирди Дорис. Кейин эса қандай муҳим нарса ҳақида гаплашаётганларини ўйлаб, юраги ҳаприқиб кетди. — Менга қара, Сэм, рости билан шундай деяпсанми?\n— Рости билан, — бош ирғади у. Тўйлари шу пайтгача икки марта қолдирилган эди. Биринчи мартасида Билли Уокер машмашаси туғилиб қолди: у Миррихга “Венчур” фазовий кемасини учиришда қатнашишни сираям истамаётганди. Биллининг руҳини туширмаслик учун ҳам Уэверли кечаю кундуз унинг ёнида бўлишига тўғри келди.\nИккинчи мартаси Уэверли “Бетизгин истеъдодлар” учун бадавлат бир ҳомий топган пайтга тўғри келиб қолди. Ўшанда у бир кеча-кундузда йигирма тўрт соатлаб ишлашига мажбур бўлган: нималарнидир ташкил қилиш, экстрасенсларга эҳтиёж туғилиши мумкин бўлган уюшмалар билан боғланиш, экстрасенсларнинг ўзини излаб топиш керак эди ва ҳоказо… Аммо энди бу гал…\nУэверли Дориснинг юзига яна энгашган эди, у бирдан сўраб қолди:\n— Анави нусха нима қилаяпти? Ҳалиям хонангда ўтирибдими?\n— Э-ҳа, дарвоқе, — Уэверлининг ёдига тушиб қолди. — Менимча, у энг ҳақиқий экстрасенс. Яхшиям эслатдинг, у нима билан машғуллигини текшириб кўриш керак. — У шундай деб ўз хонаси орқали ичкари хонага йўналди.\nЭскин қаердандир қоғоз-қалам топиб олиб, нималарнидир шоша-пиша ёзиб ўтирган экан. Уэверли билан Дорис кириб келишганда у бошини кўтариб мамнунлик билан илжайиб қўйди, лекин бу кулгиси уларга беўхшовдек кўриниб кетди.\n— Эҳ, сизмисиз, қадрдон халоскорим! Билсангиз, сэр, мен энг сўнгги илмий кузатишларим натижасини сизга ҳозироқ намойиш этишни истардим. Мана бу А объекти, яъни сиз билан В объекти, яъни мисс Флит ўртангизда кечган ҳодиса ҳақидаги батафсил ҳисобот. — У шундай деб ёзувга тўла варақларни тутқазди.\nМаълум бўлишича, Эскин Уэверли билан Дорис ўртасидаги суҳбатни энг майда-чуйда тафсилотигача тўлиқ баён этибди. Илова тарзида эса ўпичларнинг энг аниқ анатомик тавсифларини келтирган, уларга қўшимча сифатида эса ҳар бир ўпичдан аввал, ўпич пайтида ва ҳар бир ўпичдан кейин икковининг ҳиссий кечинмаларини ипидан-игнасигача таърифлаган эди.\nДориснинг қовоқлари уюлди. У шахсий эркини бағоят қадрларди, шу боис ҳам интим лаҳзаларда уни қандайдир бир жинқарча “кузатиб” тургани мутлақо ёқмади.\n— Ҳмм, ғалати, — деди Уэверли Дориснинг чеҳраси оқариб-бўзариб турганини кўраркан, кулгисини аранг яшириб. Бу одамга эса шунчаки раҳбарлик қилиш ёки, жиллақурса, ҳаракатларини йўлга солиб туриш кифоя эканлигига унинг ишончи комил эди. Қолаверса, бу хил масалаларни ҳал қилишни эртагача бемалол қўйиб туриш ҳам мумкин.\nЭскинга тунаш учун жой топиб бергач, Уэверли билан Дорис тушлик қилишди ва бўлажак тўйни муҳокама этишга киришишди. Кейин эса Дориснинг уйига бориб телевизор қўйишди, аммо кечаси соат биргача экранга ҳатто бир марта ҳам қайрилиб қарашгани йўқ.\nЭрталаб Уэверлининг қабулига биринчи бўлиб ўттиз беш ёшлардаги, дид билан кийинган эркак кирди ва ўзини ҳар қандай ҳисоб-китобни хаёлан бир зумда амалга оширишга қодир одам деб таништирди. Уэверли жавондан логарифмлар жадвалини олиб, синаб кўра бошлаганида эса у чиндан ҳам жуда ажойиб натижаларни намойиш қилди. Уэверли унинг номи ва манзилини ёзиб олиб, боғланишга ваъда берди.\nУнинг жиндек ҳафсаласи пир бўлганди. Хаёлан яшин тезлигида ҳисоблашга қодир одамлар бетизгин истеъдодлар орасида энг бетизгини эди. Бунинг устига уларга ҳақиқатан яхши иш топиб бериш анчагина машаққатли кечар, негаки аксарияти ижодий математик қобилиятдан маҳрум эди.\nХилма-хил газета-журналлардан иборат эрталабки почта келди ва Уэверли бир қанча вақтгача ўқиш билан машғул бўлди. У ўзининг экстрасенслари учун унчалик маълум бўлмаган иш ўринларини топиш умидида амалда барча даврий нашрларга ёзилган эди.\nКўп ўтмай Дорис хонага пиёнисталарникидек қип-қизил башарали бир кекса кишини йўллади. Унинг костюми анчагина дуруст, аммо енглари титилган, кўйлагининг эса яғири чиқиб кетганди. Бироқ нима учундир туфлиси нақ ярақлаб турибди.\n— Мен сувни винога айлантира оламан! — деб тантана билан эълон қилди мижоз.\n— Қани, кўрайлик-чи! — Уэверли шу заҳотиёқ музлатгичдаги минерал сувдан стаканга қуйиб унга узатди.\nЭркак сувга қараб ўзича бир нималар деди, қўлини стакан устига олиб бориб, бир неча ҳаракатлар қилди. Бироқ ҳеч қандай ўзгариш рўй бермади ва мижознинг юзида ажабланиш акс этди. У сувга зарда билан қаради, яна дуосини ўқиб, қўлини ҳаракатлантирди. Яна ҳеч қандай натижа бўлмади.\n— Бу жараён қандай нозиклиги ўзингизга аён-ку, ахир, — деди у Уэверлига қараб. — Биз экстрасенсларда майдон гоҳ йўқолиб, гоҳ пайдо бўлиб туради. Одатда эса — яъни, қирқ фоиз ҳолда натижа кўнгилдагидек чиқади.\n— Демак, бугун шунчаки омадингиз келмабди-да?! Майдон йўқолиб қолдими? — деб сўради Уэверли ачинган киши бўлиб, аммо сўз оҳангида киноя сезиларди.\n— Топдингиз, йўқолди, — дея тасдиқлади пиёниста. — Лекин сиз менга озроқ… э-э-э… моддий ёрдам кўрсатиб туролмайсизми? Шунда, бир неча кун ўтгач, қобилиятим албатта қайтади, ҳа, ҳа, ишонаверинг. Ҳозир эса керагидан зиёд ҳушёрман. Мен росмана мўъжиза кўрсатишим кўришга арзийди, ўлай агар…\n— Сиз бу гапларнинг барини газетадан ўқиб олгансиз, тўғрими? — деб сўради Уэверли.\n— Э, нималар деяпсиз ўзи! Менинг ноёб қобилиятим…\n— Гап тамом, вассалом! Қани, хонани бўшатиб қўйсинлар-чи! — деб буюрди Уэверли. Тавба, унинг уюшмаси хилма-хил фирибгарларни намунча ўзига тортмаса-я! Яна энг алам қиладигани шуки, улар уни, Уэверлини ҳам ўзларига ўхшаган лўттибоз, одамларни лақиллатиб юрибди, деб астойдил ишонишади. Бошқалари эса осонгина раҳмини келтириш мумкин бўлган бир анойи деб билишади уни…\nХуллас калом, бу хил ташрифлар унинг тинкасини қурита бошлаган эди.\nХонага навбатдаги мижоз — пастроқ бўйли, тиқмачоқдан келган, қадама суратли арзонбаҳо чит кўйлак кийган, кўринишидан ўн саккиз-ўн тўққиз ёшлардаги бир қиз кириб келди. У ўзини жуда ноқулай ҳис этаётгани шундоққина сезилиб турарди.\nУэверли уни ўтиришга таклиф этиб, сигарета тутди. Қиз шу ондаёқ ютоқиб-ютоқиб торта бошлади.\n— Менинг исмим Эмма Краник, — деди у терлаб кетган кафтини кўйлагига артар экан. — Мен… айтинг-чи, сиз устимдан кулмайсизми ишқилиб?\n— Бундан кўнглингиз тўқ бўлсин. Давом этаверинг. — Уэверли столи устидаги қоғозлар орасидан бир нима ахтараётгандай бўлди гўё. Агар қизга қараб турмаса, у ўзини тутиб олишини тушунарди.\n— Биласизми… гапим жуда ғалати эшитилар-у, аммо мен ёнғин чиқара оламан. Хоҳласам бас. Чин сўзим, ўлай агар! — Гапини исботлашга тайёрдай қизнинг нигоҳи чақнаб кетди.\nШундай ноёб ҳодиса мавжудлигини Уэверли аллақачондан буён билар, аммо шунақанги қобилият эгасини умрида биринчи марта ўз кўзлари билан кўриб туриши эди. Чамаси, қандайдир бир номаълум сабабга кўра нарсаларни хаёлан алангалатиб юбориш қобилияти, авваламбор, жуда ёш қизларга хосдек туюлади.\n— Эмма, бу ишни қандай қилиб амалга оширишингизни кўрсата олмайсизми? — майинлик билан сўради Уэверли ва қиз итоаткорлик билан унинг янги гиламидан куйдириб тешик очди. Уэверли шоша-пиша бир неча стакан сув қуйиб алангани ўчирди, кейин эса қўшимча текширув мақсадида қизни пардани ҳам ёқишга ундади.\n— Жуда соз! — деди у чин кўнгилдан хурсанд бўлиб ва қизнинг чеҳраси ёришиб кетганини пайқади. Маълум бўлишича, Эмма амакисининг фермасини ёндириб кулга айлантириб қўйибди, амакиси эса бу қиз “ниҳоятда бало” экан, лекин мен фермамда бунақаларга тоқат қилолмайман, дебди.\nЎшандан буён қиз Ёш аёлларнинг насронийлик уюшмасида яшар экан, Уэверли шу манзил бўйича мурожаат қилиб, у билан албатта боғланишни ваъда қилди.\n— Сиз ниҳоятда ноёб қобилият эгаси эканингизни унутманг! — деди хайрлашаётиб. — Бу жудаям-жудаям қимматли ва ноёб қобилият! Ва бундан асло чўчиманг!\nҚиз энди ёйилиб кулганди, деярли ёқимтой кўриниб кетди.\nПолтергейст, деб ўйлади Уэверли мижози кетганидан кейин. Лекин, жин урсин, ёнғин чиқариш қобилиятига эга бўлган қизни у қаерга ҳам ишга жойлаб қўя олади, ахир?! Ўтёқар қилибми? Йўқ, бу умуман аҳмоқона фикр!..\nАфсуски, бетизгин истеъдодга эга бўлган кишилар камдан-кам ҳоллардагина ўз қобилиятларини оқилона қўллаш имкониятини топа оладилар. У мухбирлар билан суҳбатида бу масалада жиндек катта кетиб қолди-ёв. Аммо у ёғини суриштириб келганингизда экстрасенслар ҳам бу дунёда ҳар қадамда учрайвермайди-да, ахир!\nУэверли бир журнални варақлар экан, полтергейст кимга керак бўлиб қолиши мумкинлиги ҳақида ўй сурарди.\n— Сэм! — Дорис остонада қўлларини белига тираганча турарди. — Бу ёққа бир қарагин-а!\nУэверли қабулхонага чиқди. Стол ёнида башарасида аҳмоқона бир илжайиш билан Эскин турарди, албатта — қўлларида лиқ тўлдириб ёзилган бир даста қоғоз. Дорис варақларни олиб, унга узатди.\nУэверли уларга шоша-пиша кўз югуртирди. Бу унинг ўзи, яъни Уэверли Дориснинг уйига кириб борган дақиқадан бошлаб то чиқиб кетган дақиқасига қадар бўлган оралиқда икковлари нималар билан шуғулланганлари ҳақида муфассал ҳисобот эди.\nБироқ “муфассал ҳисобот” бу ҳали ҳаммаси эмас экан. Бу экстрасенс деганлари уларнинг нафақат ҳар бир хатти-ҳаракатлари, балки ҳар бир кечинмаларини ҳам тадқиқ этиб, тавсифлаб берибди. Эскинни нима учун жиннихонага тиқиб қўйишганини — гарчанд бу иш мутлақо адолатсиз бўлса ҳам! — Уэверли эндигина тушуниб етди, аммо энди бу ишда ҳеч қандай нотўғри, адолатсиз томонни топа олмади. “Ахир, бу ҳақиқий вуайернинг ўзгинаси-ку! — деган фикр ўтди Уэверлининг хаёлидан, — жазманларнинг изларидан ис олиб юрибди, ахлат титкилаган мушукдан нима фарқи бор? Яна денг, мушук бўлганда ҳам нафақат бу изларни ахтариб топиш, балки бир неча мил масофадаги одамлар нима билан шуғулланаётганларини ҳатто кўриб тура олиш қобилиятига эга бўлган ажойиб мушук!”\nБарча ошиқ-маъшуқлар каби Уэверли билан Дорис ҳам бетиним ўпишар, қучоқлашишар ва бу ишларини беодоблик деб тушунишмасди асло. Бироқ мана шу ўпичлару эркалашлар, ишқий оҳ-воҳларнинг барини бегона бир кимса муфассал тасвирлаганини ўқиш, дил ҳиссиётларингни биров жарроҳдек бешафқатлик билан ўрганаётганини, кўнгил кечинмаларингни қассобдек нимталаётганини билиш… О, нақадар даҳшат эди бу!\nЭскиннинг илмий луғати бенуқсон экан: уларнинг ҳар бир қадамини нозик тиббий-анатомик атамалар ёрдамидагина таърифлаган. Кейин хатти-ҳаракатга доир диаграммалар тузиб, соф физиологик таҳлилни келтирган. Пировардида эса масалага янада теранроқ ёндошиб, гормонал фаоллик таҳлилига, молекуляр даражадаги ўзгаришларга, мушаклар қўзғолиши ва ҳоказоларга ўтган.\nХуллас, бу илмийлик ниқоби остидаги порнографиянинг асл маънодаги ҳайратомуз намунаси эди! Уэверли умри бино бўлиб бунақасини кўрмаган.\n— Қани, бу ёққа юринг-чи, — деб у Эскинни хонасига бошлади. Дорис ҳам кирди, унинг чеҳрасида оғир ўй-хаёллару кучли саросима акс этарди.\n— Хўш, хўш… Худо ҳақи, менга тушунтириб беринг-чи, бу ишни нима учун қилдингиз ўзи? — деб сўради Уэверли ҳануз ўзига келолмай. — Сизни жиннихонадан қутқариб қолган мен эмасмидим, ахир?\n— О, сэр, албатта, албатта! — деб хитоб қилди Эскин. — Ва мен сиздан бениҳоя миннатдорман, ҳа, ҳа, ишонаверинг.\n— У ҳолда мана бунақа нарса бошқа такрорланмайди, деб сўз беринг.\n— Э, нималар деяпсиз ўзи?! — Экстрасенс айюҳаннос солди. — Наҳотки менинг тадқиқотларимни тўхтатиб қўймоқчи бўлсангиз? Мен бу ишсиз туролмайман, буни ҳам ҳисобга олиш керак-ку, ахир?\nШундан сўнг у изоҳ беришга тушиб кетди. Орадан ярим соат ўтгандан кейин эса Уэверли бу одам ҳақида яна бир талай қизиқарли нарсаларни билиб олди. Эскин гарчи тасодифан бўлса ҳам у билан ақалли бир мартагина мулоқот қилган одамни у қаерда ва қандай шароитда эканидан қатъи назар, “кузатиш”га қодир экан. Бироқ у ёки бу “кузатиш объекти”нинг жинсий ҳаёти уни ҳамма нарсадан кўпроқ қизиқтирарди. Яна энг қизиғи, илм-фанга хизмат қилаётганига астойдил ишонган ҳолда Эскин бу фаолиятини мустаҳкам рационал асосга қуриб олган эди.\nУэверли унга кичик хонада кутиб туришни буюрди-да, ортидан эшикни ёпиб, Дорисга ўгирилди.\n— Шундай бўлиб қолганидан ниҳоятда афсусдаман, — деди у. — Бироқ Эскинни тўғри йўлга сола олишимга ишонаман. Бу унчалик қийин бўлмаса кераг-ов.\n— Шундай дегин. Ишончинг комилми? — деб Дорис унга совуққина қараш қилди.\n— Албатта, — дея тасдиқлади Уэверли. — Мен ҳаммасини ўйлаб қўйганман.\n— Жуда соз, — деди Дорис ва экстрасенс ёзганларини йиртиб-йиртиб кулдонга қўйди-да, ёқиб юборди. — Аммо, менимча, сен уни қайта тарбиялагунингга қадар тўйни қолдириб турганимиз маъқул.\n— Ўзинг бир ўйлаб кўр-а, Сэм, — деди Дорис чуқур уф тортиб. — Манави жинқарча ҳар бир қадамингни кузатиб турганини билган ҳолда турмушга чиқиб бўлармиди? Яна, бутун тафсилоти билан ёзиб боришига ўлайми?\n— Қўй энди, кўнглингга олаверма. Лекин Эскин ҳақидаги гапларинг тўппа-тўғри. Мен у билан шуғулланишга ҳозироқ киришаман. Лекин сен бугун ишдан барвақтроқ кетганинг маъқулмикан?\n— Ўзим ҳам айнан шундай қилмоқчи бўлиб турибман! — Дорис шахд билан бурилиб, эшикка йўналди.\n— Кечқурун бирга овқатланармиз? — деб сўради Уэверли.\n— Йўқ! — деди Дорис унинг журъатсизлик билан қилган таклифини кескин рад этиб. — Кечирасан-у, Сэм, кейин у ёғига нима бўлишини ўзинг яхши биласан, манави исковуч эса дарров ҳид олади… Хаёлингга ҳам келтира кўрма, асло-асло! — У эшикни қарсиллатиб ёпди.\nУэверли қўшни хона эшигини очди.\n— Қани, бу ёққа бир қаранг-чи, Сидни, — деб чақирди у. — Сиз билан хотиржам ўтириб, жуда жиддий бир нарсани яхшилаб гаплашиб олишимиз керак.\nУэверли Эскинга унинг фаолияти аслида илм-фанга ҳеч қандай дахли йўқлигини; билъакс, Эскинда жинсий жиҳатдан бир қадар бузилиш, шунингдек, салга қўзғолиб кетиш ҳолати борлигини ва ўзининг ана шу хусусиятларини ғайришуурий равишда илмий кашфиётларга интилиш деб билаётганини шошилмасдан, сабр-тоқат билан тушунтиришга уринди.\n— Йўғ-е, жудаям бунчаликмасдир-ов, мистер Уэверли! — деди Эскин жунбушга келиб. — Мабодо мен одамларни ўзимнинг жинсий қўзғолишимни қондириш учунгина кузатиб юрган тақдиримда бошқа гап эди! Бироқ мен кузатишларим натижасини аниқ илмий атамалардан фойдаланган ҳолда мунтазам ёзиб бораман, ўзаро муносабат турларини таснифлайман, ҳамма нарсани жой-жойига қўйиб, барига тегишли таъриф бераман. Пировард-оқибатда эса тўплаган жамики маълумотларимни инсониятнинг энг хилма-хил гуруҳлари вакилларининг жинсий одатлари ва майллари тўғрисидаги кенг кўламли умумлашма асаримда батафсил баён қилиш умидим бор.\nУэверли инсониятнинг ҳар бир вакили шахсий, интим ҳаёт кечириш ҳуқуқига эгалигини изоҳлаб берди. Эскин эса илм-фан ҳамма нарсадан, айниқса аллақандай майда-чуйда ишқий можаролардан устун туради, деб жавоб қилди. Уэверли ўз фикр-мулоҳазаларини ҳимоя қилишга уриниб кўрди, аммо салмоқли илмий асар яратиш ғояси миясига уриб қолган Эскин унинг ҳар бир эътирозига жавоб топарди, қолаверса, бу жавоблар экстрасенснинг инсоният тарихидаги ўз ўрни, шунингдек, инсониятнинг ўзи ҳақидаги тасаввурига тўлиқ мос келарди.\n— Ҳамма бало шундаки, — деди у Уэверлига, — одамлар илм-фандан ниҳоятда йироқ. Ҳатто олимман деб юрганлар ҳам. Агар ишонсангиз, жиннихонамизда ҳакимлар мени аксари вақт алоҳида хонага қамаб қўйишарди! Бор-йўқ айбим уларнинг жинсий ҳаётини кузатиб, натижаларини ёзиб борганимда эди! Турган гапки, бир кишилик хонага қамаб қўйишлар ҳам мени тўхтатолмасди асло!\n“Қизиқ, — деб ўйлади Уэверли, — шу ишлари билан шу вақтгача қандай қилиб соғ-омон юрибдийкин? Чунки дарғазаб ҳакимлардан биронтаси унга бирон-бир “тинчлантирувчи” доридан икки ҳисса бериб юбориши ҳеч гап эмасди-да! Ўзиям, ҳаким бояқишлар шундай қилмаслик учун ўзларини аранг тутиб туришган кўринади.”\n— Очиғини айтганда, келиб-келиб сиз менга қарши чиқарсиз, деб сира-сира ўйламовдим, — деди экстрасенс хомуш тортиб. — Сиз бунчалик қолоқ фикрли эканингизни ҳисобга олмай чакки қилибман, чоғи!\n— Мен сизга умуман қарши эмасман, — дея эътироз билдирди Уэверли ўзини қандай тутишни, бу телба билан қандай муомала қилишни билолмай ганграган кўйи. Ва шу лаҳзада хаёлидан ярқ этиб бир фикр ўтди.\n— Сидни, — деди у, — янглишмасам, сизга яхши бир иш топганга ўхшайман. Маъқул келишига ишончим бор.\n— Ростданми? — Вуайернинг юзи ёришиб кетди.\n— Менга шундай туюлаяпти ҳар қалай.\nУэверли тахминини текшириб кўриш учун яқинда келган журналлардан бирини излаб топди-да, у ердан керакли телефон рақамларини олиб, қўнғироқ қилди.\n— Ассалому алайкум. Бу Беллен жамғармасими? — У ўзини таништириб, айнан нима билан шуғулланишини мумкин қадар аниқроқ таърифлаб беришга уринди. — Сизлар шарқий Патагония эркакларининг жинсий одатларию майлларини илмий тадқиқ этишнинг янги лойиҳасини амалга ошираётганларингизни бир эшитгандай бўлувдим, шу тўғрими? У ҳолда сизларга бевосита ўша жойда сўров ўтказиб маълумот йиғадиган, сизлар учун энг қизиқарли далилларни чиндан ҳам тўплай олишга қодир бўлган одам керакмасми мабодо?\nЯна бир неча дақиқа суҳбатлашганидан кейин Уэверли енгил тортиб гўшакни қўйди-да, бир парча қоғозга манзилни ёзиб берди.\n— Мана, тўғри шу ёққа бораверасиз, Сидни, — деди у. — Менимча, бу ҳаётда сизга мос келадиган жойни топа олдик, шекилли.\n— Сиздан бениҳоя миннатдорман! — деди Эскин қувониб кетиб ва дарҳол Беллен жамғармасига йўл олди.\nЭртасига Уэверлининг қабулига унинг энг катта умиди бўлган Билл Саймс биринчи мижоз сифатида ташриф буюрди. Саймс бағоят истеъдодли экстрасенс бўлиб, боз устига, ёрқин ривожланган ақл-идрок соҳиби эди.\nЛекин ҳозир у нима учундир хижолатли ва қандайдир кўнгилсиз бир қиёфада эди.\n— Сен билан гаплашиб олишим керак, Сэм, — деди Саймс. — Мен ишдан кетмоқчиман.\n— Ие, нега энди? — дея ажабланди Уэверли. Негаки, Саймсни жуда яхши ўринга жойлашган ва экстрасенс орзу қилиши мумкин бўлган жамики ниятга эришган деб ҳисобларди-да.\n— Э… нима десам экан. Очиғи, мен уларга тўғри келмаётганга ўхшайман-ов.\nСаймс маъданларнинг кучланиши ва толиқишини “сезиш” қобилиятига эга эди. Тўғри, экстрасенсларнинг аксарияти каби у ҳам бу ишни қандай қилиб амалга ошираётгани ҳақида умуман бирон тушунчага эга эмас. Лекин шунга қарамай, у маъданда пайдо бўлувчи ҳар қандай, ҳатто энг майда ёриқ, дарзни ҳам рентген қурилмасига нисбатан тезроқ ва аниқроқ топа олар, унинг бу иши рентгенологик тадқиқотлар билан боғлиқ бўлган бирон-бир ортиқча ғалва келтириб чиқармасди.\nСаймснинг қобилиятини қисқагина қилиб “Ҳамма нарса ёки ҳеч нарса” деб таърифлаш мумкин: ё у ҳар қандай нуқсонни аниқлай олади ёки умуман ҳеч нарсани топа олмаслиги мумкин. Айнан ана шу сабабли ҳам у ҳеч қачон янглишмасди. Гарчанд унинг бу ноёб истеъдоди тахминан қирқ фоиз ҳолда бирон натижа бермаса ҳам, барибир, тайёралар учун двигател ишлаб чиқарувчи авиация заводида у бебаҳо топилма ҳисобланарди. Зотан, бу ерда авваллари ҳар бир детал ундаги нуқсонларни аниқлаш учун албатта рентгенологик текширувдан ўтказиб келинган. Саймснинг самарадорлиги эса рентген ёрдамида эришиладиган бу натижалардан анчагина устун бўлиб чиқди.\n— Нега “тўғри келмас” экансан энди? — дея ажабланди Уэверли. — Наҳотки сенга тўланаётган маошни оқламаяпман, деб ўйлаб қолган бўлсанг?\n— Йўқ, гап бундамас, — деди Саймс. — Гап атрофимдаги одамларда: улар мени қандайдир бир иллатли кимса деб тушунишади.\n— Лекин шундай муносабат бўлишини сен аввалбошдан билгандинг-ку, ахир! — дея эслатди Уэверли.\nСаймс индамай елка қисди.\n— Майли, бошқачасига бир тушунтириб кўрай-чи, — деди у ва сигарета олиб тутатди. — Бундай ўйлаб қараганда, мен кимман ўзи? Умуман, экстрасенс деб аталган тоифанинг ўзи нима аслида? Тўғри, нималардир қўлимиздан келади, нималарнидир уддалаймиз, аммо лекин шуни қай тариқа бажараётганимизни ҳатто ўзимиз ҳам билмаймиз-ку, бунга нима дейсан? У ёғини сўрайдиган бўлсанг, биз ўз “истеъдод”ларимиз устидан умуман ҳеч қандай ҳукмронликка эга эмасмиз, уларни ҳатто шуурий даражада ҳам тушунмаймиз, бирон тарзда жиловлашга ҳам қодир эмасмиз мутлақо! Бу истеъдодлар иродамиздан ташқарида намоён бўлади. Биз олий инсонлар эмасмиз, албатта, лекин оддий одамлар ҳам эмасмиз-да! Биз… биз кимлигимизни ўзим ҳам билмайман!\n— Билл, — дея мулойимгина эътироз билдирди Уэверли, — сени бошқа кишиларнинг муносабати безовта қилаётгани йўқ мутлақо. Сен ўзингни ўзинг кавлаштириб ётибсан. Аллақандай майиб-мажруҳ кимсаман, деб ўйлаб топган ҳам сен ўзинг!\n— Тўғри-да, ахир, на у ёқлиман, на бу ёқлиғ! — дея унинг фикрини маъқуллади Саймс изтироб билан. — Мен энди фермерлик қилмоқчиман, Сэм. Қўш ҳайдайман, оддий деҳқон бўламан.\nУэверли бош чайқади. Одатдан ташқари одамларни йўлдан уриш ниҳоятда осон, айниқса улар ўз истеъдодини цирк ё эстрададан бошқа ерда қўллашга уриниб кўраётган бўлса. Тижорат олами, жуда бўлмаганда назарий жиҳатдан олиб қараганда, ўзининг “винтча”ларидан юз фоиз фидойиликни талаб қилади ва уларнинг мунтазам ишлашга қобил бўлмаган ҳар бири нуқсонли ёхуд бефойда деб ҳисобланади. Бу хил муносабат асорати экстрасенсларнинг идрокида ҳам сақланиб қолган. Уларнинг ўзлари ўз истеъдодларини ўз шахсларининг таркибий қисми эмас, балки шунчаки бир, механик тарздаги давоми деб билишади ва агар ўша истеъдодларини амалда баайни автомат янглиғ аниқ ва узлуксиз қўллай олишмаса, ўзларини қандайдир кемтик, нотавон деб ҳис этишади.\nУэверли нима дейишини билолмай, гарангсиб қолди. Тўғри, бу ҳаётда ҳамма қатори экстрасенс ҳам ўз ўрнини топа билмоғи даркор. Бу-ку ҳақ гап-а, аммо лекин амалда жуда-жуда мушкул, бироқ, очиғини айтганда, омадсизликка илк бора дуч келгандаёқ фермерликка бош олиб қочиш ҳам тўғримас-да, ахир.\n— Хулласи калом, Сэм, — дея давом этди Саймс, — экстрасенслар учун қанчалик кўп иш қилаётганингни мен яхши биламан, бироқ бизларнинг ақалли бирон нимада оддий одамлардек бўлиш ҳуқуқимиз ҳам бор-ку, ахир. Қисқаси, мен кетаман, хафа бўлмайсан.\n— Қўйсанг-чи, Билл, бу нима деганинг. — Саймсни фикридан қайтаришга уриниш ўзига қарши қилиб қўйишга олиб келиши тайинлигини Уэверли тушуниб етган эди. Ва яна шуни ҳам биладики, барча экстрасенслар сингари Саймс ҳам жиндек ўйин қилаяпти. Ўз ҳунарларини адо этиш уларнинг барига худди мойдек ёқади. Балки даладаги машаққатли меҳнат, мудом чангга беланиб, лойга ботиб юриш Биллнинг ақлини киргизар ва у тез орада аввалги ҳаётига ва машғулотларига қайтар. — Лекин, ҳар қалай, дом-дараксиз йўқолиб кетма, хўпми? Телефон қилиб тур.\n— Бўлмаса-чи. Бўпти, Сэм, хайр.\n— Хўш, қалай, ўзингга келиб қолдингми? — деб сўради у. — Тўй кунини суриб ўтирмаймизми энди?\n— Сен, яхшиси, Эскинингдан гапир-чи. Нима қилаяпти у?\nУэверли Эскинга мос ишни қандай қилиб топиб берганини айтди ва тўй куни келаси ҳафтага белгиланди. Кечқурун улар шинамгина бир ресторанчада овқатланишди, кейин Дориснинг уйига боришди ва одатда бўлганидек телевизорни қўйишди-ю, аммо нақ ярим тунгача унга қайрилиб ҳам қарашгани йўқ.\nЭрталаб Уэверли янги журналларни варақлаб ўтирар экан, тўсатдан хаёлига ажойиб бир фикр келди. Ўша заҳотиёқ Эмма Краникка телефон қилиб, бир келиб-кетишини сўради.\n— Саёҳат қилишга қалайсиз? — деб сўради сўнгра қиздан. — Янги одамлар, янги мамлакатлар дегандек.\n— О, қанийди-я! — Эмманинг кўзлари чақнаб кетди. — Агар билсангиз, мен шу пайтгача амакимнинг фермасидан бошқа жойга чиқмаганман.\n— Сафар қийинчиликларидан қўрқмайсизми мабодо? Айтайлик, совқотишдан.\n— Йўқ, мен ҳеч қачон совқотмайман, — деди қиз қатъий ишонч билан. — Қандай қилиб ёнғин чиқаролсам, ўзимни доимо шу тарзда исита оламан.\n— Жуда соз-да! Бўлмаса бундай қилсак… — Уэверли телефон гўшагига ёпишди. Яна ўн беш дақиқадан кейин полтергейст соҳибасининг керакли одамлар билан учрашуви тўғрисида келишиб олинди.\n— Эмма, — деди Уэверли, — Харкинс экспедицияси тўғрисида бирон нима эшитган жойингиз борми?\n— Йўқ, — дея жавоб қилди қиз. — Нима эди?\n— Гап шундаки, улар Антарктидага йўл олишмоқда. Бундай сафарларда эса асосий ва доимий муаммолардан бири одамларнинг иссиқликка бўлган эҳтиёжидир. Гап нимага бориб тақалаётганини сезиб тургандирсиз, ҳойнаҳой?\n— У ҳолда тезроқ бориб, уларни ўз имкониятларингизга ишонтиришга уриниб кўринг. Йўқ, шошманг! Яхшиси, мен ҳам бирга бораман. Антарктидага йўл олувчи экспедициялар учун сизга ўхшаганлар бебаҳо хазина бўлиши керак!\nСафар қатнашчиларининг ишончини қозониш қийин кечмади. Олималардан иборат гуруҳ аъзолари Эмма ўзининг ноёб қобилиятини ҳали ўн мартача ҳам намойиш этмай турибоқ бу қиз улар учун антиқа топилма эканлигини англаб етишди. Соғлом ва бақувват Эмма қорда ўз вазнига тенг юкни осонгина ташиши, ўзини доимо иситиб юришдек қобилияти туфайли ҳар қандай совуқда ҳам бемалол ишлай олиши мумкин эди. Нигоҳи билан олов ёқа билишдек истеъдоди эса-ку ҳар қанча мақтовга лойиқ!\nУэверли ўз офисига қайтар экан, муваффақиятидан ўта мамнун, лабларида ғолибона табассум ўйнар эди. Вақти-соати келиб Эммага ўхшаш қизлар Миррихда, ерлик тадқиқотчиларнинг гуруҳларида роса иш беради ҳали. Миррихнинг сийрак ҳавосида ҳароратни сақлаб туриш ўта машаққатли юмуш, бинобарин, Эмманинг ўрни беқиёс бўлажак.\nБундай муваффақиятларнинг ҳар бири Уэверлида парапсихологиянинг келажагига бўлган ишончни янада мустаҳкамлар эди. Бетизгин истеъдодларнинг ҳар бири ҳаётда ўз ўрнини ва иш соҳасини топиши шарт албатта! Ҳамма гап уларни қандай қилиб топишда қолган, холос.\nОфисда уни кутилмаган ҳодиса кутиб турган экан. Нима бўларди, яна Сидни Эскин-да! Дориснинг эса қовоғидан қор ёғарди.\n— Яна нима гап, Сидни? — деб сўради Уэверли. — Ё бизни соғиниб, бир кўриб кетгани келдингизми?\n— Мен улардан буткул кетдим, — деди Эскин ўпкалаган оҳангда. — Мени ишдан бўшатиб юборишди, мистер Уэверли!\n— Хўш, нега энди?\n— Улар ҳақиқий олимлар эмас экан! — Эскин ўкинчли бир қиёфада бош чайқади. — Мен ўзимнинг намунавий тадқиқотларим натижасини намойиш қилгандим, хоҳ ишонинг, хоҳ ишонманг, уларнинг капалаги учиб кетса бўладими? Олим одамлар бўла туриб даҳшатга тушишди-я!\nУэверли кулгусини аранг тийди. Чунки у бундай тадқиқот лойиҳалари қуруқ сафсата бўлиб, ҳақиқий аҳволнинг мингдан бирини ҳам акс эттира олмайди, деб биларди доимо.\n— Буниси ҳам майли-я, — дея аламзадалик билан ҳикоясида давом этарди Эскин, — улар ҳатто холис туриш нималигини ҳам билишмас экан мутлақо! Мен шунчаки бир назорат тариқасида ўша олимларнинг — агар бу кимсаларни шундай деб аташ мумкин бўлса! — шахсий ҳаётига доир тадқиқотларнинг кичкинагина бир гуруҳини ўтказиб кўргандим, холос. Улар эса шу заҳотиёқ мени қувиб юборишди!\n— Аттанг, аттанг, яхши иш бўлмабди, — деди Уэверли чин кўнгилдан ачиниб, аммо Дорис Флитга қарашга юраги бетламасди.\n— Мен уларга илмий изланишларимнинг ҳеч қанақа ёмон жиҳати йўқлигини исботлаб беришга уриндим, — Эскиннинг жағи тинмасди. — Ҳатто сизнинг мисс Флит билан муносабатларингиз тавсифланган кундаликларимни ҳам кўрсатдим…\n— Ни-ма-а?! — Дорис сапчиб туриб кетганди, курсиси тарақлаб йиқилди.\n— Ҳа-да, кўрсатдим. Мен ўтказган тажрибаларим ҳақидаги ҳисоботларимнинг барчасини доимо сақлаб юраман! — деди экстрасенс ғурурланиб. — Кейинги ишларни олиб бориш учун уларга бирров назар ташлашнинг ўзи кифоя, ана ўшанда…\n— Бас, етар, тоқатим тоқ бўлди! — деди Дорис. — Э Худо, бу бандангни намунча овсар, галварс қилиб яратмасанг-а… Сэм, бу нусханинг қорасини ўчир ҳозироқ!\n— Бундан фойда йўқ, ахир! — эътироз билдирди Уэверли. — У барибир бизни кузатишни давом эттираверади.\nДорис лабларини маҳкам қимтиганича бир нафасга гўё тошдек қотиб қолди.\n— Йўқ, йўқ, бунга энди сабр-тоқатим етмайди! — деди у титраб-қақшаб. — Ортиқ чидаёлмайман! — У шундай деб сумкасини олди-ю, эшик томон йўналди.\n— Шошма, қаерга кетаяпсан ўзи? — деб тўхтатишга уринди Уэверли.\n— Очиқ мозорга! — Дорис кўздан ғойиб бўлди.\n— Қўяверинг, у барибир сизнинг тенгингиз эмас, — дея юпатишга уринди экстрасенс. — Ўлгудай тегманозик. Мен ҳар қалай сизларнинг жинсий майлларингизни етарлича эътибор билан ўрганиб чиққанман ва сиз…\n— Ўчиринг овозингизни, Эскин! — деб бақириб берди Уэверли. — Бирпас тинч қўйсангиз-чи, ахир! — Бироқ унинг калласи бўм-бўш, барча фикрлари капалаклар янглиғ дув этиб учиб кетгандек эди гўё. Эскинга қандай иш топиб бермасин, у барибир “кузатиш”дан қолмайдиган кўринади. Бундан чиқди, тўй ҳақида ўйламаса ҳам бўлади энди…\n— Нариги хонага кириб ўтира туринг, — деб буюрди у Эскинга. — Мен ёлғиз қолишим керак.\n— Балки, бажарилган ишлар ҳақидаги ҳисоботни қолдиришим керакдир сизга? — дея таклиф қилди Эскин қўлида ёзувлар тўла бир даста қоғозни салмоқлаган кўйи.\n— Ҳа, ҳа, қолдиринг. Стол устига қўя қолинг.\nЭскин у хонага ўтганидан кейин Уэверли курсига ҳорғин чўкди-ю, оғир ўйлар гирдобига чўмди.\nШу алфозда бир неча кунгача муттасил бош қотирди: бу нусхани нима қилиш керак ўзи? Ўша кунги машмашанинг эртасига Дорис ишга чиқмади, албатта, индинига ҳам. Уэверли уйига қўнғироқ қилганди, телефон жавоб бермади.\nЎт-олов қиз Эмма Краник — бу жонли полтергейст — Антарктика экспедицияси билан бирга сафарга жўнаб кетди, матбуотда у тўғрисида кўплаб ҳайратомуз фикрлар билдирилди.\nШарқий Африкада телекинетик қобилиятга эга бўлган иккита экстрасенс топилди ва Уэверлининг марказига юборилди.\nУ эса ҳануз Эскин ҳақида бош қотирарди.\nБир куни офисга яна бир нусха ўргатилган итини етаклаб келди. Уэверли унга “Бетизгин истеъдодлар” уюшмаси бирон-бир хил театр ёки цирк агентлиги эмаслигини тушунтириб берганида эса у ниҳоятда хафа бўлиб чиқиб кетди.\nУэверли эса ҳамон ўйларди.\nБир гал авиация заводидан Ховард Эйркрафт телефон қилди. Билли Саймс кетганидан буён бу ерда техник назорат иши росмана муаммога айланиб қолибди. Бу қадар аниқ ишлаб чиқаришда Биллнинг ноёб қобилиятига ҳеч нарса тенг келолмасди. Негаки у ҳамиша, айниқса “илҳом”и келиб турганда маъдан бўлагига бир қарашдаёқ аниқ ташхис қўйиб берарди-да. Двигателнинг айрим қисмларини ҳатто жойидан жилдиришга ҳожат қолмасди.\nЭски усулдан — рентген нурлари ёрдамидан фойдаланишда эса аввало ҳамма нарсани назорат бўлимига олиб бориш, кейин тегишли тартибда жойлаштириб чиқиш, назорат қурилмасини ишга тушириш, олинган суратларни чиқариш керак эди ва ҳоказо. Қолаверса, яна радиологик тавсифнома тузиш, нозир эса муайян деталлардан келгуси фойдаланишга рухсат бериши ё бермаслиги лозим бўлади!\nҚисқаси, компания Саймс қайтишини орзу қиларди.\nВа у қайтди, фермерлик иши ниҳоятда тез жонига тегибди ўзиям. Аммо энг муҳими — у ўзининг чиндан ҳам кераклигини энди аниқ биларди! Ҳамма гап ана шунда-да асли.\nУэверли эса ҳануз Эскиннинг ҳисоботларини ўқир ва бу телбавор қизиқишнинг моҳиятини илғаб олишга уринарди.\nБу одам ғаройиб қобилиятга эга эканлиги шубҳасиз, зотан, у жинсий муносабатларни гормонал даражага қадар таҳлил этишга, ҳатто эпителий тўқимасининг микроскопик шикастланишларини қайд эта олишга қодир! Нима, микроскопик нигоҳми бу? Шошма, шошма, агар чиндан ҳам шундай бўлса-чи?!\nУэверли, шунингдек, Эскинни Блекстоунга қайтариш имкониятини ҳам кўриб чиқди. Сирасини айтганда, бу одам фойдадан кўра кўпроқ зарар келтираётгани ҳақиқат. Психиатрларнинг назоратида эса у балки бундай тадқиқотларга бўлган қизиқишини йўқотар… Лекин шу билан бирга ноёб истеъдодини ҳам гўрга тиқса-чи?..\nЭскин у даражада телба эмасдир эҳтимол. Билъакс, ўз замонасидан анча илгарилаб кетган даҳо бўлиб чиқса-чи? Уэверли келажакда ёзиладиган тарихий асардан қуйидаги сатрларни кўз олдига келтирди: “Экстрасенсорика даҳоси Эскин билан мулоқотда унинг замондошлари, таассуфки, ўз калтабинликларини, таъбир жоиз бўлса, калтафаҳмликларини намойиш қилишди ва айнан шу сабабли ҳам бу соҳадаги ишлар ривожланмай тўхтаб қолди”. Э, йўқ! Бунақаси кетмайди! Бунга у ҳеч қанақасига йўл қўёлмайди! Э Худо, наҳотки бирон-бир чора топилмаса-я?.. Топилиши керак, ахир!\nМикроскопик нигоҳга эга бўлган одам… Э, бўлди, бўлди, чораси топилди!\n— Бу ёққа қаранг, Эскин, — Уэверли кўп вақтини унинг хонасига ёндош хонада ўтказишга ўрганиб қолган бўлғуси даҳони ўз ҳузурига чорлади.\n— Қулоғим сизда, сэр, — деди экстрасенс унинг рўпарасига келиб ўтирар экан.\n— Сид, — дея гап бошлади Уэверли, — жинсий муносабатлар соҳасида бир тадқиқот ўтказиш ва, албатта, шу ҳақда батафсил ҳисобот ёзиш фикрига қандай қарайсиз? Бу билан сиз илм-фанимиз равнақига чиндан ҳам катта ёрдам берган ва у ёғини суриштирсангиз, билимларнинг ҳали ҳеч ким кашф этмаган янги бир соҳасига асос солган бўлардингиз!\n— Нимани кўзда тутаётганингизни билишни истардим, — деди экстрасенс унга шубҳаланиб тикилар экан.\n— Бир нарсани яхшилаб тушуниб олинг, Сид: одамларнинг жинсий фаоллигини тадқиқ этиш ҳозирда кечаги куннинг масаласи бўлиб қолган. Бундай тадқиқотларни ҳамма олиб боради. Сизчалик муваффақият билан эмас, албатта, лекин ҳар қалай, олиб боришаяпти. Яъни бу изланишларда ҳеч қанақа янгилик йўқ. Мен эса сизга илм-фаннинг амалда мутлақо ўрганилмаган бир соҳасида шуғулланишга ёрдам бермоқчиманки, унда жамики қобилиятларингиз тўлиқ намоён бўлишига имконият туғилди. Хўш, бу таклифга қандай қарайсиз?\n— Маъқуллайман, албатта, — деди экстрасенс. — Бироқ бу тадқиқотлар жинсий ҳаёт билан боғланган бўлиши шарт.\n— Боғланганда қандоқ! — дея хитоб қилди Уэверли. — Лекин улар жинсий ҳаётнинг айнан қайси жиҳатига дахлдорлиги сиз учун барибир, шундай эмасми?\n— Қайдам… — тараддудланди Эскин.\n— Яна шуни ҳам назарда тутингки, агар бу вазифани уддалай олсангиз — бунга ҳали ишончим комил эмас! — номингиз тарихда қолади! Сиз ўз тадқиқотларингиз натижаларини энг нуфузли илмий журналларда эълон қилиш имкониятига эга бўласиз! Қолаверса, сизни ҳеч ким ҳеч қачон ҳеч қанақасига таъқиб этмайди! Аксинча, ҳамма сизга баҳолиқудрат ёрдам бера бошлайди!\n— Ваъдалар-ку жуда қуюқ-а. Лекин у қандай иш ўзи?\nУэверли масаланинг моҳиятини яхшилаб тушунтирар экан, Эскиндан кўзини узмасди. Ниҳоят, экстрасенс ўйланиб туриб деди:\n— Менимча, бу иш қўлимдан келади, мистер Уэверли. Вазифа осонмас, албатта, лекин сиз илм-фан чиндан ҳам шунга муҳтож деб ўйлаётган бўлсангиз…\n— Э, муҳтожлик ҳам гапми! — деди Уэверли сўз оҳанги мумкин қадар ишончлироқ чиқишига ҳаракат қиларкан. — Тўғри, масаланинг моҳиятига кириш учун баъзи нарсаларни ўқиб чиқишингизга тўғри келади, лекин мен сизга тегишли адабиётларни топиб беришда бажонидил ёрдам қиламан!\n— Бўпти, мен бу ишга ҳозироқ киришаман! — деди экстрасенс ва диққатини жамлаш учун кўзларини юмиб олди.\n— Шошманг, бир дақиқага сабр қилинг, — деб сўради Уэверли. — Олдинига шу лаҳзада мисс Флит нима билан машғуллигини бир “кўриб” берсангиз.\n— Бу-ку қийинмас, албатта, — дея жавоб қилди Эскин. — Лекин назаримда менинг янги вазифам анча муҳимроқ туюлаяпти…\n— О, бу шак-шубҳасиз! — дея маъқуллади Уэверли. — Лекин “кўра” оласизми, йўқми, деб шунчаки қизиқаяпман-да. У ҳозир қаерда экан?\nЭкстрасенс бир дақиқа ўйланиб қолди.\n— Мисс Флит шу лаҳзада секс билан шуғулланмаётгани аниқ, — деди кейин. — Уни мен нотаниш бир хонада кўраяпман… Энди, дўстим, мени ўз ҳолимга қўйсангиз, майлими?\n— Ҳа, ҳа, бемалол.\nЭскин яна кўзларини юмиб олди.\n— Кўраяпман уларни, кўраяпман! — деб қичқириб юборди у бир неча сониядан кейиноқ. — Тезроқ қоғоз-қалам беринг!\nЎз олдига қўйилган вазифани ҳал қилишга Эскин бутун борлиғи билан берилиб кетганини кўрган Уэверли хонадан оҳиста чиқиб кетди.\nМана энди Дорис қаерга ғойиб бўлганини аниқлаш пайти келди. Уэверли қайтиб келгандир, деган умидда унинг уйига яна телефон қилди, аммо ҳеч ким жавоб бермади. Бирин-кетин барча дугоналаридан суриштириб чиқди, бироқ Дорисни улар ҳам кўришмаган экан.\nУ қаерда, ахир? Қаердан излаш керак?\nУэверли кўзларини юмди-да, хаёлан чақира бошлади: “Дорис! Фикримни эшитаяпсанми, Дорис?”\nЖавоб йўқ. У бутун диққатини шу фикрга жамлади. Уэверли телепат эмасди, албатта, аммо Дорис фикр қабул қила олади. Агар Уэверли ҳақида ўйлаётган бўлса…\nУэверлига шунинг ўзи кифоя эди! Дорис қайтишини у энди аниқ биларди.\n— Қаёққа кўчиб кетгандинг? — деб сўради Уэверли Дорисни бағрига маҳкам босаркан.\n— Битта меҳмонхонага, — дея жавоб қилди у. — Шунчаки кутиб ўтирдим ва сенинг фикрингни ўқишга уриндим.\n— Ўқий олдингми?\n— Йўқ, — дея иқрор бўлди у. — Фақат охирида, сен ўзинг мен билан фикран боғланишга уринган пайтингда ўқий олдим, холос.\n— Умуман олганда, бу унчалик муҳим эмас, — деди Уэверли. — Сендан яширадиган ҳеч қандай сирим йўқ эди барибир. Аммо лекин битта гапни иккала қулоғингга қуйиб ол: агар яна бир марта мана шунақа қилиб қочиб кетадиган бўлсанг, сени излаб топиш учун қанча керак бўлса, шунча телепатни ишга соламан!\n— Шуниси етмай турувди ўзи! — Дорис унга тикилар, нигоҳи жиддий эди. — Очиғи, сендан қочиб кетиш ниятимнинг ўзи йўқ. Бироқ, Сэм… анави нусха бор экан…\n— Қани, бу ёққа юр-чи…\nЭскин энг ичкари хонада ўтирганча нималарнидир зўр бериб ёзарди. Вақти-вақти билан бир нарсадан иккилангандек бирпас ўйланиб қолар ва яна қоғозга мук тушарди. Кейин эҳтиёткорлик билан қандайдир бир чизма чизди, унга танқидий нигоҳ билан бир оз тикилиб тургач, ўчириб ташлади. Ва шу заҳотиёқ қайтадан чизишга киришди.\n— Бунчалик берилиб кетгани нима иш экан ўзи? — деб сўради Дорис.\n— Биласанми, — деди Уэверли, — мен бу махлуқларнинг ҳатто номини ҳам дурустроқ эслаб қололмадим. Аллақандай микробларми-ей.\n— Ё тавба, унга нима бўлган ўзи, Сэм?\n— Назаримда, Эскиннинг тадқиқотга бўлган эҳтиёжини қондирувчи вазифа топиб беролдим-ов. Мен унга жинсий муносабатларнинг одамларда кузатиладиган туридан бошқа ва мутлақо ўзгача кўринишлари ҳам мавжудлигини тушунтириб бердим. Шунингдек, бу соҳада шуғулланиш билан инсониятга ва умуман, илм-фанга улкан фойда келтиришига, тез орада олимларнинг юксак ҳурмат-эътиборига сазовор бўлишига ишонтирдим. Агар билсанг, Эскин шу дақиқада бактерияларнинг жинсий ҳаётини кузатаяпти.\n— Ҳеч қандай микроскопсиз-а?\n— Ҳа! Эскин бу тадқиқотга шунчалик берилиб кетганки, бактериялар ҳаёти ҳақида ёзилган ҳар қанча адабиётни ютоқиб ўқишга тайёр. Ва ўзи ҳам бу мавзуда бирон қизиқарли ва ниҳоятда қимматли маълумот топиши шак-шубҳасиз.\n— Эҳтиёжини керакли томонга йўналтирибсан-да… — Дорис ўйланиб қолди. — Лекин наҳотки микроблар ҳам секс билан шуғулланса-я?\n— Бунисини билмайман! — деди Уэверли. — Бироқ Эскин била олиши аниқ! Ва бу соҳада бирон-бир ажойиб кашфиёт қилса ҳам ажаб эмас! Аслини олганда-ку, кўплаб олимларни оддий жосуслардан ажратиб турувчи чегара ҳам қарийб сезилмайди. Секс Эскин учун унинг тадқиқотчилик иштиёқига нисбатан чиндан ҳам иккинчи ўринда турарди. Эндиликда эса у ўзи танлаган йўналишда яна бир қадам ташлади… — Уэверли оҳиста томоқ қириб қўйди. — Хуллас, бу ёғига ўзимиз ҳақимизда ўйлайдиган бўлсак, иккаламиз учун муҳим бир масалани ҳал қилиш пайти етиб келмадимикан?\n— Қайдам… Агар Эскин янги машғулотидан чалғиб кетмаслигига ишончинг комил бўлса…\n— Унга яхшироқ бир қара-чи…\nЭкстрасенс бир нималарни зўр бериб ёзар, ўчирар, атрофида ҳеч кимни ва ҳеч нарсани пайқамас эди. Чеҳрасида яққол намоён бўлиб турган иштиёқ, завқ-шавққа қараганда, уни бу машғулотдан чалғита оладиган ҳеч қандай куч йўқ эди.\n— Ҳа, гапинг тўғрига ўхшайди… — Дорис жилмайиб Уэверлига яқин келди. Кейин бирдан ёпиқ эшикка қаради-ю, фикран хабар берди: “Қабулхонада кимдир бор, Сэм!”\nУэверли бир сесканиб тушди. Баъзан шу телепатия ҳам ёмон халақит беради-да! Лекин начора: хизматчилик ўз йўлига. Дорис икковлари қабулхонага чиқишди.\nУ ерда ёшгина бир қиз ўтирарди. Қотмагина, нозиккина, нигоҳида ҳадиксираш сезилади. Жовдираб боқувчи кўзлари қизарган, ҳозиргина йиғлаб олган кўринади.\n— Мистер Уэверли сиз бўласизми? “Бетизгин истеъдодлар” уюшмасидан-а?\nУэверли бош ирғади.\n— Сизнинг ёрдамингиз керак! Мен ғойибдан кўрувчиман, мистер Уэверли. Ростакамига! Худо хайрингизни берсин, менга бу лаънати қобилиятдан қутулишда ёрдам қилинг! Ёлвораман, ўтиниб сўрайман! Ёрдам бермасангиз бўлмайди!\n— Кўрамиз у ёғини, — деди Уэверли юраги гурсиллаб ура бошлаганини сезиб. Ғойибдан кўрувчи одам ўз оёғи билан келиб турса-я! — Марҳамат қилиб хонага ўтсангиз. Ана шу ерда менга ҳамма нарса ҳақида батафсил ҳикоя қилиб берасиз.\nРусчадан Рустам Обид таржимаси.\n«Жаҳон адабиёти” журнали, 2004 йил, 2-сон.\n← Аввалги Аввалги Эзоп. Масаллар\nКейинги → Кейинги: Сергей Капица: “Китоб сизни ёлғизлатиб қўймайди” (2005)


500 дан зиёд фуқаро хорижий давлатларга ишга бориш истагини билдирди\nАндижон шаҳридаги вилоят қўғирчоқ театрида хорижга ишга борувчилар учун меҳнат ярмаркаси ўтказилди.\n“Ўзбекистон Республикаси Миллий гвардияси бўлинмаларига контракт бўйича ҳарбий хизматга номзодларни саралаш тартиби тўғрисидаги низомни тасдиқлаш ҳақида”ги буйруқ Адлия вазирлигида давлат рўйхатидан ўтказилди. Бу ҳақда Адлия вазирлигининг “Ҳуқуқий ахборот” телеграм канали хабар берди.\nЎзбекистонда илк бор чет элда ишлаш истагида бўлган фуқаролар учун меҳнат ярмаркаси ўтказилди. Бу ҳақда Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги хабар берди.\nМудофаа вазирлиги Ҳаво ҳужумидан мудофаа қўшинлари ва Ҳарбий ҳаво кучларига қарашли Жануби-ғарбий махсус ҳарбий округнинг Қашқадарё вилоятида жойлашган ҳарбий қисмида ҳарбий учувчиларнинг мураккаб учиш амалиёти бўлиб ўтди.\n16 январь — муз майдонлари учун янги ихтиро пайдо бўлди\nНаманган вилояти ҳокими Хайрулло Бозоров 1976 йил 16 январда Наманган вилояти Чортоқ туманида туғилган.\nБобур Навоий ҳақида\nТемурийлар Ренессансининг улуғ шоири, буюк мутафаккири, таниқли давлат ҳамда жамоат арбоби, “ўз даврининг энг маданий кишиси” Навоий шоҳ ва шоир Бобурнинг ҳаёт ҳамда ижод йўлида алоҳида ўрин тутган.\nОна тили (Воқеий ҳикоя)\nҚирғоқнинг сўлида қўним топган беқиёс Берлин осмон билан дардлашяпти. Бошида напармонга айланаётган қора булутлар ғужғон ўйнамоқда...\nХалқаро пресс-клуб раҳбари Шерзодхон Қудратхўжаевнинг таъкидлашича, сессия мавзуси кўрсатув ижодкорларининг ҳаётий кузатишларидан келиб чиқиб танланган.\nТуман ҳокими “ПОЛКОВНИК” махсус унвони билан тақдирланди\nБу ҳақда Сирдарё вилояти ҳокимлиги Ахборот хизмати хабар қилади.\nАйрим ҳудудларда электр таъминотида узилишлар кузатилмоқда. Бунинг сабаби нима?\nТаъмирлаш ишлари сабаб, мамлакатимизнинг айрим ҳудудларида электр энергиясида узилишлар кузатилмоқда.\nЖиззах махсус индустриал зонасида 2-сектор раҳбари ёшлар билан учрашди.\nЕвропа ва Осиё мамлакатлари истеъмолчилари биринчи форуми\nПойтахтимизда иш бошланган Биринчи Европа ва Осиё мамлакатлари истеъмолчилар форумининг биринчи куни ниҳоясига етди.


Дунёнинг энг қимматбаҳо брендлари эълон қилинди\n00:15 / 21.10.2020\nДунёнинг энг қимматбаҳо брендларининг 2020 йил учун янги рейтинги эълон қилинди. Interbrand рейтингида 8 йилдан бери Apple етакчилик қилмоқда. 2019 йилда 2-ўринни эгаллаган Google эса 8 йил ичида биринчи марта етакчи учликни тарк этиб, 4-ўринга тушиб кетди.\nApple бренди ўтган бир йил ичида 38 фоизга қимматлаб, нархи 323 млрд долларга етган.\nAmazon бренди 2019 йилги рейтингга нисбатан бир поғона юқорилаб, 2-ўринни эгаллади. Ушбу бренд бир йил ичида 60 фоизга қимматлаб, нархи 200,7 млрд долларга етган. Таъкидлаб ўтиш жоиз, ушбу бренд жорий йилдаги рейтингда энг қимматлаган бренд бўлди.\n3-ўринга 4-ўриндан Microsoft кўтарилиб олди. Ушбу бренд бир йил ичида 53 фоизга қимматлаб, қиймати 166 млрд долларга етган.\n4-ўринни эса Google бренди 165,4 млрд долларлик нарх билан эгаллаган.\nЕтакчи ўнликдан Samsung (2 фоизлик ўсиш, 62,3 млрд доллар), Coca-Cola (10 фоизлик пасайиш, 56,9 млрд доллар), Toyota (-8 фоиз, 51,6 млрд доллар), Mercedes-Benz (-3 фоиз, 49,3 млрд доллар), McDonald's (-6 фоиз, 42,8 млрд доллар) ва Disney (-8 фоиз, 40,8 млрд доллар) брендлари жой олган.\nЖорий рейтингга Instagram (19-ўрин, 26,1 млрд доллар), YouTube (30-ўрин, 17,3 млрд доллар) ва Zoom (100-ўрин, 4,48 млрд доллар) биринчи марта киритилди. Шунингдек, рейтингга охирги 2 йил унда бўлмаган Tesla қайтди (40-ўрин, 12,8 млрд доллар).\nРейтингга дунёнинг энг қимматбаҳо 100 та бренди киритилади. Жорий рейтингда уларнинг умумий қиймати 2 трлн 336 млрд 491 млн долларга баҳоланган. Бу эса 2019 йилги кўрсаткичдан 9 фоиз кўпроқни ташкил қилади.\nInterbrand ўз рейтингини тузишда компаниянинг молиявий кўрсаткичлари, бренднинг истеъмолчиларнинг харид борасидаги қарорига таъсири ва компанияларнинг даромадлилиги ҳисобга олинади. Ушбу рейтинг 21 йилдан бери эълон қилиб келинади.\nИлк рейтингдан жой олган 30га яқин компания, жумладан, Disney, Nike ва Gucci ҳозирда ҳам унда бор. Шу йиллар давомида рейтингни 100дан кўпроқ бренд, жумладан Nokia ва MTV тарк этган. Рейтингнинг етакчи ўнталигидан фақат Coca-Cola ва Microsoft ҳамон жой олиб келмоқда.\n2001 йилда биринчи Interbrand рейтинги эълон қилинганда ундан жой олган брендларнинг умумий қиймати 998 млрд долларни ташкил қилган. Бундан келиб чиқадики, 21 йил давомида ушбу кўрсаткич 2,4 мартага ошган.\n15:44 / 12.04.2021\nApple янги iPad Pro ишлаб чиқаришда муаммога дуч келди\n11:45 / 22.03.2021\nБразилияда Apple смартфонларни қувватлагичсиз сотгани учун жаримага тортилди


ЙҲХХ фаолиятига тадбиркорни жалб этиш нима учун керак? - 20.02.2021, Sputnik Ўзбекистон\nТадбиркорлардан видеокузатув воситаларни ўрнатиш ва ишга тушириш учун фақат маблағ, инвестиция талаб қилинади, қарор чиқариш ва жаримага тортиш - давлат... 20.02.2021, Sputnik Ўзбекистон\nТОШКЕНТ, 20 фев - Sputnik. Йўл-ҳаракати қоидабузарликларини қайд этиш жараёнига тадбиркорларни жалб этишга доир саволга ИИВ ЙҲХББ бошлиғи Илҳом Идиров жавоб берди. Савол: Маълумки, Ўзбекистон президентнинг қарорига асосан, йўл-ҳаракати қоидабузарликларини қайд этиш воситалари тадбиркорларга ҳам бериладиган бўлди. Ушбу ҳолат жамоатчиликнинг айрим вакиллари томонидан эътирозларга сабаб бўлмоқда. Хусусан, фуқароларни жаримага тортиш ва шу каби жараёнлар давлат органлари қўлида бўлиши керак, тадбиркорлар бунга жалб этилиши керак эмас, деган фикр бор. Ушбу масалага ЙҲХББнинг муносабати қандай?Маълумот учун, ИИВ ЙҲХББ соҳасида чуқур ислҳотлар олиб борилмоқда. Хусусан 5 та президент қарори ва 40дан ортиқ бошқа норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар тадбиқ этилган. Бунинг натижасида 2020 йилда ЙТҲлар сони 2019 йилга нисбатан 13,5%га камайган. Жароҳат олганлар сони 16 % ва ҳалок бўлганлар сони 6,3%га камайган. Бундан хулоса шуки, амалга оширилаётган ишлар кам бўлсағда самарадорлигини бермоқда.\n10:32 20.02.2021 (янгиланди: 10:37 20.02.2021)\n© SpeedCamНовый радар для измерения скорости автомобилей "Кордон"\nТадбиркорлардан видеокузатув воситаларни ўрнатиш ва ишга тушириш учун фақат маблағ, инвестиция талаб қилинади, қарор чиқариш ва жаримага тортиш - давлат томонидан амалга оширилади.\nТОШКЕНТ, 20 фев - Sputnik. Йўл-ҳаракати қоидабузарликларини қайд этиш жараёнига тадбиркорларни жалб этишга доир саволга ИИВ ЙҲХББ бошлиғи Илҳом Идиров жавоб берди.\nПрезидентимизнинг 4913-сонли қарори билан давлат органларининг айрим фаолиятларига хусусий секторни жалб этиш кўзда тутилган. Жумладан йўл ҳаракати қоидабузарликларини автоматик қайд этиш мосламаларини ўрнатиш ва улардан фойдаланиш жараёнларига. Бу ерда бир нарсани тўғри тушуниш керак, хусусий тадбиркорларнинг вазифаси - фақат ушбу мосламаларни ўрнатиш ва ишга тушириш. Кейин ушбу тизим бизнинг маълумрий-амалиёт тизимига боғланади. Қарор чиқариш, жарималарни ундириш - ҳаммаси давлат ЙҲХ томонидан амалга оширилади, - деди Илҳом Идиров.


БИЗДА ЕТИШТИРИЛГАНИНИНГ ЎХШАШИ ЙЎҚ\nOldingi maqola КУЗГИ ДОН ЭКИШ МУДДАТЛАРИ\nKeyingi maqola ПАХТА – БОЙЛИК\nКейинги йилларда мамлакатимизда мевали боғлар майдонини кенгайтириш, узумзорлар ташкил этишга алоҳида аҳамият қаратилмоқда. Бу эса ўз навбатида мевани қайта ишлашни ривожлантириш ҳамда экспортни жадал йўлга қўйишда муҳим омил бўлаяпти.\nЯккабоғ туманидаги “Авлиёқулов Элбек” фермер хўжалиги боғдорчиликка ихтисослашган. 16 гектар ерда токзор ташкил этилиб, қора кишмиш, тоифи сингари узум етиштирилаётган бўлса, яна 4 гектар майдон олмазор ва қаролизорга айлантирилган.\n- Олманинг ўзидан шу йил 20 тоннача ҳосил олдик, - дейди хўжалик раҳбари Маҳмуд Авлиёқулов. – Бир қисмини туманимиздаги совутиш камерасида сақлаяпмиз, бир қисми бозорга чиқди. Узумнинг винобоп навлари эса қайта ишлаш корхоналарига шартнома асосида етказиб берилаяпти.\nБоғ майдонини янада кенгайтириш, дарахтлар турини кўпайтиришни мақсад қилганмиз. Ўзимиз етиштирган сархил меваларга ўхшаши ҳеч қаерда йўқ. Ва бу жиҳат чет эллик ҳамкорларнинг эътиборига тушаётгани биз боғбонларнинг энг катта ютуғи, деб ўйлайман.\nСуратларда: фермер хўжалиги фаолиятидан лавҳалар.


21 феврал 2019, Тошкент вақти: 09:02\nФарғона вилоятида собиқ милиция ходими Ҳакимжон Соҳибов 29 июль куни хотини, қайнона-қайнотасини пичоқлагани Озодликка бугун маълум бўлди.\nҲуқуқ-тартибот идораларидан олинган маълумотга кўра, фожиа оқибатида Соҳибовнинг хотини ўлган, қайнона ва қайнотаси касалхонага ётқизилган.\nЯқинларига пичоқ урган собиқ милиционер ўзини ҳам пичоқлаган ва оқибатда у ҳам касалхонага ётқизилган.\nВоқеа 29 июль куни Фарғона вилоят, Данғара туман, Уч уйли қишлоғи, Олтиқўш МФЙ ҳудудида содир бўлган. Бу ҳақда воқеа тафсилотларидан яхши хабардор данғаралик Озодликка хабар қилди.\n“29 июль куни тунги соат 24ларда шу воқеа бўлган. Қўшним Эргашевларнинг куёви пичоқ билан уларникига бостириб келган. Аввал ухлаб ётган хотинини қўлидаги пичоқ билан 7-8 марта пичоқлаган. Кейин бақир-чақирни эшитиб, хонага кирган қайнонасига бир неча марта пичоқ тиққан, сўнг қайнотасини ҳам пичоқлаган. Охирида пичоқни ўзига урган. Хотини ўлган, ўзи ва қайнона-қайнотаси шифохонага ётқизилган”, деди данғаралик йигит.\nДанғара туман ҳуқуқ-тартибот идораларидан олинган маълумотга кўра, Эргашевлар оиласини пичоқлаган шахс, ҳақиқатан ҳам уларнинг куёви бўлиб, у собиқ милиция ходимидир.\n“Ушбу жиноятни содир қилган шахс 1965 йилда туғилган Соҳибов Ҳакимжон Солиевич. У Ангрен шаҳри, Янгиобод шаҳарчасида яшайди. Ангрен шаҳар Ички ишлар бўлимида участка инспектори бўлиб ишлаган. 2001 йили пенсияга чиққан”, деди ҳуқуқ-тартибот идоралари ходими исмини очиқламаслик шарти билан.\nВоқеа тафсилотларидан хабардор яна бир данғараликка кўра, Ҳакимжон Соҳибов оилавий келишмовчилик боис ушбу жиноятга қўл урган.\n“Ҳакимжон Қозоғистонга ишлагани кетган экан. У уйида йўқ пайти хотини Ангрендан Фарғонага ота-онасиникига келганини билиб қолган. Кейин келиб, жаҳл устида уларни пичоқлаган”, деди исмини очиқламасликни сўраган данғаралик аёл.\nДанғара туман шифохонасидан олинган маълумотга кўра, Ҳакимжон Соҳибовнинг рафиқаси, 29 яшар Ҳ.Соҳибова олган тан жароҳатлари билан шифохонага олиб келинган вақтда вафот этган.\n"Ҳ. Соҳибованинг кўкрак қафаси ва сон соҳаларига беш маротаба пичоқ билан урилган. Олган жароҳатлари жуда оғир эди. Уни сақлаб қолиш имкони бўлмади", деди шифохона ходимларидан бири.\nҲ. Соҳибова 30 июль куни дафн қилинган. Унинг 1,5 яшар фарзанди воқеа пайти қаерда бўлгани Озодликка маълум эмас.\nШифохона ходимига кўра, Ҳакимжон Соҳибовнинг қайнона-қайнотаси даволаниб, шифохонадан чиқарилган.\n“Шу куни операция кўп бўлгани боис Ҳакимжон Соҳибов Қўқон шаҳар касалхонасига жўнатилди.У чап кўкрак қафасига уч марта пичоқ урган экан. Бизда унинг қайнонаси ва қайнотаси қолди. Қайнонасининг кўкрак қафаси ва чап елкасидан уч марта пичоқ урилган, бироқ ички аъзоларига жиддий шикаст етмаган. Қайнотасининг ўнг қўл кафт ва билак соҳаларига пичоқ урилган. Биз иккаласини ҳам даволаб, аҳволи яхшилангач, уйига рухсат бердик”, деди шифохона ходимларидан бири.\nҚўқон шаҳар Тиббиёт бирлашмаси ходими эса, ҳозирда Ҳакимжон Соҳибовнинг аҳволи яхшилигини айтиш билан чекланди.\nЎзбекистон Бош прокуратураси матбуот хизматининг Озодликка билдиришича, ушбу воқеа бўйича 30 июль куни Данғара туман прокуратураси томонидан ЖКнинг 97- моддаси (Қасддан одам ўлдириш) 1- қисми бўйича жиноят иши қўзғатилган, ҳозирда тергов ҳаракатлари олиб борилмоқда. Ушбу жиноят иши Бош прокуратура назоратига олинган.