Пахтадан қочган талаба: “Хурсанд бўлган тарафим халқимнинг шунчалик қийналгани ҳолатига мен ҳам тушиб кўрдим”\nhttp://tbn0.google.com/images?q=tbn:yun2DMGO4zMfWM:http://news.ferghana.ru/photos/2008_01/paxta_kuprin1.jpg “Укам уларга ҳашарчи эмас, қул керак экан, мен шу нарсани билдим, деяпти”. Бу укасининг гапи. Укаси Жиззахдаги академик лицейнинг 2-курс талабаси. Талаба шу кунда Дўстлик туманидаги собиқ 13А-совхозда мактабдошлари билан пахта теримида бўлиши керак.\nУкасининг гапини айтиб бераётган қиз билан 25 сентябрь куни суҳбатлашдик. Шу куни қизгинадан электрон почта орқали бир хат келди.\nМактубда мана бу илтижо битилган:\n“Кечагина укам пахтадан қочиб келди ва 10 кун ичида бўлиб ўтган воқеаларни айтиб берди. Жуда-жуда даҳшат. Сизлардан илтимос, келиб биздан интервью олинглар, ортиқ тоқат қилиб бўлмайди. Дунё аҳли халқимнинг, ёшларнинг қанчалар қийналаётганини эшитиб қўйсин. Илтимос”.\nТелефонини хабар қилиш мактуб муаллифининг хаёлига келмабди.\nЛекин топдик телефонини. Гаплашдик. Пахтадан қочиб келган лицей ўқувчиси - укаси билан ҳам гаплашдик.\n“Бизни 14 сентябрь куни Дўстлик туманига пахтага олиб кетишди. Ҳамма ўша ëққа чиқади”.\nОзодлик: Нечанчи совхозга бординглар?\nОзодлик: Мен 11-совхозда пахта терганман.\n“Жуда ҳам олис жойлар экан”.\nҲа, жуда олис жойлар. 1975 йил кузида, камина – 17 га кириб кирмаган болача биринчи марта Дадажонов номидаги 11-совхозга пахта теримига борганимда, бу география дегани шу ерда тугаса керак, деб ўйлаганим эсимда.\nОрадан 33 йил ўтиб, бугунги суҳбатдошим, 17 га кириб кирмаган болача мендан ҳам нарига – 13А совхозига борибди. Демак, география дегани мен ўйлагандан кенгроқ экан. Икки яримта совхозга.\nЭшиттиришимиз давомида қаҳрамонимизнинг пахта теримида кечган 10 кунлик ҳаётини ҳикоя қилиб берамиз.\nҲазми осон бўлсин учун тумтароқроқ кечган суҳбатни мавзуларга бўлдик. Опанинг айтганлари уканинг айтганларига кириш сўз бўлади.\nДемак, биринчи мавзу.\nПахта теримига олиб чиқилган ўзбекистонлик ўқувчи ейдиган овқат:\n“Овқатлари умуман бўлмайди. Ичидан тошлар чиқади. Макарон беради, ичини титкиласангиз умуман гўшт деган нарса йўқ. Овқатнинг ичидан гўшт, картошка нарëқда турсин, иккита макарон чиқса қувонамиз. Қуруқ сув. Макарон кам солинган. Кечга мастава беради. Унинг ичидан эса тош чиқади. Ҳар бир қошиқда тош бор. Одам овқат егандай бўлмайди.\nОзодлик: Ичида гўшт борми?\n“Гўшти бор, фақат у ўқитувчиларга. Болаларга устидан икки чўмич солиб беради. Буханканинг учдан бир қисмини беради. Овқатланиб бўлишимиз билан яна далага ҳайдайди. Далага бориб яна терамиз. Тушдан кейин пахта баракасизроқ бўлади”.\nОзодлик: Бир кунда неча кило пахта терасан?\n“Бир кунда 30-35, нари борса 40 кило тердим. Шунинг 25 килосини овқатга, деб чиқариб ташлаяпти. Овқати ҳам тайинлимас. Хуллас, мол ичадиган ювинди”.\nПахта теримига олиб чиқилган ўзбекистонлик ўқувчи ичадиган сув:\n“Овқат учун сув олишади ариқдан. Бу ариқнинг икки метр нарëғида болалар ювинади, буëғидан эса худди ўша ариқдан сув олиб овқатга солаверишади. Каналнинг сувини ичамиз. Яна ўша сувга ювинамиз. Биз бемалол каналдан челак билан сув олиб самоварга солиб қайнатаëтганини кўрдик. Эрталаб ярим пиëла чой беради. Уни ичишга одамни кўнгли ҳам тортмайди. Ичига яхшилаб қарасангиз сув ўти кўриниб туради. Яна каналнинг ҳиди ҳам келиб туради”.\nПахта теримига олиб чиқилган ўзбекистонлик ўқувчининг иш вақти:\n“Узоғи билан эрталаб соат 5да турғизади. Биринчи борган кунимиз соат 4да турғизди. Бир соат ўтар-ўтмас далага чиқамиз. Кечқурун 8.30-9.00 ларда қайтиб келамиз. Эрталаб вақтли кун чиқишидан олдин турардик ва кечқурун кун ботиб совуқ тушгандан сўнг пиëда қайтардик. Шийпонгача ҳам 2-3 километр йўл. Жуда узоқдаги далага олиб боради”.\nПахта теримига олиб чиқилган ўзбекистонлик ўқувчининг қўшимча текин меҳнати:\n“Энди уйқуга ëтдим, деганда ўғил болаларни далага олиб чиқиб, соат 2-3 гача ерга тўкилган пахталарни аравага орттирар эди. Биз кундузи терган пахтани улар пахта пунктга олиб бориб тўкади. Режа бажарилмаëтгани учун бизни кечаси турғизиб бир ярим, икки соат давомида қўлда биздан олдин борган ҳашарчилар териб қўйган 10 тонна пахтадан орттиришар эди. Кейин ўшани пахта пунктига олиб бориб, бир кунлик режани тўлдириб келар эди. Бизнинг қийналганимиз яхши ухламаганимизда эди. Уйқуга ëтишимиз билан турғизиб пахта орттиради”.\nОзодлик: Сен ҳам ортганмисан шу пахтани?\n“Ҳа, уч кеча мен ҳам ортдим. Бу смена билан бўлди. Олдин учинчи курслар, кейин иккинчи, кейин эса биринчи курслар. Энг қийини иккинчи курсларники бўлди. Чунки бирданига тўртта арава (тележка) келди. Тўртта аравага пахтани қўлда ортишнинг ўзи бўлмайди. Ҳеч қандат паншаха йўқ. Қўлларимиз шилиниб кетади, ачийди, бунинг устига кечаси совуқ”.\nОзодлик: Бу пахта ортганингларга қўшимча ҳақ бердими сизларга?\n“Йўқ. Мардикорларнинг ўрнига бизга орттиряпти. Агар фермердан пул олинадиган бўлса, бу пулни ўша ердаги домла олади-да. Биз фақат кечаси пахта ортувчи вазифасини бажардик”.\nПахта теримига олиб чиқилган ўзбекистонлик ўқувчига белгиланган нормадаги пахтани тера олмаса бериладиган жазо:\n“Пахта тера олмаганларга қорин оч бўлишига қарамай, ярим соат қўл устида ëтиб туриш (оджимание) қилдирар эди. Армиядаги бўйича улар бир-икки, деб туриши керак-ку. Улар бир дейди, бола 15-20 минут эгилиб туради, кейин икки дейди. Шунақа қилиб ўқувчиларни эзишяпти-да”.\n“Эртага кўпроқ терсин деган мақсадда домлалар қилади”.\nОзодлик: Сен неча марта қўл устида ëтиб туришни қилдинг?\n“Оджимание қилишни охирги кунларда бошладик. Унгача фақат кўкрак, қорин қисмига урар эди”.\nОзодлик: Ким уради?\n“Ўша далада ўқувчиларни назорат қиладиган домлалар. Тарозибон борми, ортувчи борми”.\nОзодлик: Ўғил болалар оджимание қиларкан. Қизлар кам терса нима қилишади?\n“Уларга шийпон атрофларига сув септиришади. Тупроқли жойларга септиради. Қизлар сувни каналга тушиб олади. Уларни шунақа қилиб қийнашади”.\nЭшитганингиз бемаза ва қувватсиз овқат, ифлос сув, боланинг тоқатидан ташқаридаги меҳнат, маънавий тазйиқ ва жисмоний қийноқ ўз ишини қилади.\n“98 фоиз болалар грипп. Ҳатто домлаларнинг ўзи бир кундан ëтиб даволанди. Касаллик шу даражага етиб борди-да. Грипп бўлсанг ҳам фақат тер, дейди. Йўталсанг ëтма, дейди. Битта дори беради. У ҳам таъсир қилмайди. Ҳашарчиларнинг иккитаси оғир касал бўлиб шийпонда ëтиб қолди ва охири директор уларни шифохонага олиб кетди. Бир куни директор келиб, биз мақтайдими, деб турсак, бизни уришиб кетди. “Сизларда ҳамма шароитлар бўлса, ҳамма дориларни олиб келаëтган бўлсак, озиқ-овқатларинг етарли бўлса, нимага нормани бажармаяпсизлар. Кунига 60 кило терасизлар”, деб уришиб кетди.\nПахта теримига олиб чиқилган ўзбекистонлик ўқувчи ётадиган жой:\n“Биринчи куни жой етмагани учун бизни биринчи курслар орасига тиқиб қўйишди. Хуллас, у ерда шароит жуда ëмон-да. Шу даражада тиқилинчки, ҳамма ўқувчилар бир ëқлама ëтди”.\nОзодлик: 30 йилдан олдин сен ëтган баракда мен ҳам ëтганман. Мен у баракнинг қанақалигини биламан. Таги, девори, томи бетон”.\nОзодлик: Ëзда дори сақланади. Биз боришимиздан олдин ўша дори сақланадиган барак икки қаватли уч қатор қилиб сўри қилинар эди. Ҳозир ҳам сизларга шунақа сўри қилиб берадими?\n“Йўқ, унақа нарса йўқ”.\nОзодлик: Нима, бетонда ëтасизларми?\n“Ҳа. Шолча тўшалади ëки ҳар ким ўзининг кўрпачасини солиб ëтаверади. Шийпоннинг ичи ҳам совиб кетади”.\nОзодлик: Ер бетон-ку?\n“Уйдан олиб борилган кўрпачани бетоннинг устига солиб ëтаверади-да. Унинг устига, битта жойга иккитадан ўқувчи ëтяпти. Мана шуниси алам қилади-да. Одам яхши ухлай олмайди. Мен 10 кун чидаб бердим”.\nОзодлик: Ўша бинога нечта одам сиғдинглар?\n“Ўзи вагондан сал каттароқ ўша жойда 25 киши ëтдик”.\nПахтадан қочиб келган бола билан гаплашар эканман, илгари, бундан 30-35 йил аввал, ўша Мирзачўлда пахта териб юрганимда кузатилмаган икки ҳодиса шу кунда пайдо бўлганини билдим.\nБиринчиси дедовшчинадир. Совет армияси учун хос бўлган бу касалликнинг олис Жиззахдаги бир лицейда пайдо бўлгани ҳайрон қолдирди.\n“Учинчи курслар ўзини армияда юрибман, деб ҳис қилади. Кечқурун овқатланиб бўлганимиздан кейин ҳар хил баҳоналар топиб, ўзларининг ҳисобига пахта ўтказиш учун биринчи курсларни урарди”.\nОзодлик: Ўқитувчилар шунга қарамайдими?\n“Ўқитувчилар билмайдиғда буни. Ҳамма ухлаган пайтда секин турғизиб ўзининг хонасига олиб кетади. Кейин битта-битта гаплашади. Уларга сал бир нотўғри гап гапириб қўймаслик керак. Нотўғри гап гапириб қўйса, сенга лотарея чиқди, деб кеқурун чақириб олади. Кейин роса уради. Кейин учинчи курсларга кунига 20 килодан пахта ўтказади. Учинчи курслар пахта термайди. Фақат юради, чойчилик қилади. Улар умуман иш қилмайди, фақат лагерга боргандай юради. Биринчи, иккинчи курслар эзилиб теради”.\nКаминани ҳайрон қолдирган иккинчи ҳодиса лицей талабалари бойлар ва камбағалларга бўлиниб қолгани, бойларнинг болалари ўзлари ўрнига мардикор сотиб олиб, курсдошлари сафига қўшиб қўяётганидир.\n“Шийпонга шунчалик кўп оилалар борган. 60дан ошган отахон ҳам кампири билан борган. Иккита қизи ҳам бор. Кунига 200 килодан зиëд пахта теради. Оладиган пули 50-60 минг бўлади”.\nОзодлик: Тушунмадим? у отахон нима қиляпти?\n“У отахон бизнинг лицей номидан ҳашарчи бўлиб борган”.\nОзодлик: Лицейнинг номидан кимнинг ўрнига борган?\n“Бормайдиган талабалардан 65 мингдан пул олиб, ўша ҳашарчиларни далага олиб борган”.\nОзодлик: У отахон сизлар билан битта бинода яшайдими?\n“Ҳа. Биз билан бирга лицейнинг номидан терарди”.\nУзр, шу ўринда бир нарсани сўраб қолмабман суҳбатдошимдан. 65 мингдан пулни пахтага кетаётган мардикор оладими ё лицей маъмуриятими?\nПахтадан қочиб келган бола билан суҳбатимиз ҳам якунига етай, деб қолди ва унга табиийки, мана бу саволни ҳам бердим.\nОзодлик: Мана, пахтадан қочин келибсан. Энди нима бўлади?\n“Нима қилай энди? Одамга соғлиқ керак. Биз ўқишимиз керак ахир. Ўзи энди ўқиш бошланиши билан бизни пахтага жўнатиб юборди-да. Энди уйда опам билан бирга дарс қилиб ëтибман”.\nОзодлик: Лицейдан ҳайдаб юбормайдими?\n“Ҳадемай ҳайдалди, деган қарор ҳам чиқиши мумкин. Агар ҳозир пул берадиган бўлсак, ишимиз тўғри бўлиши мумкин. Биласиз-ку, ҳамма жойда ҳозир пул. Ўзбекистонда ҳамма нарса пора билан-да. Пул билан ҳал қилсак бўлади. Агар пул бермайдиган бўлсам, ҳайдаши ҳам мумкин”.\nОзодлик: Бу иш неча пул билан ҳал бўлади?\n“Нари борса 50 минг ëки 60 минг. 10 кун пахтада туриб берганимга арзонроқ олиши ҳам мумкин.\nБўлди. Жиззахдаги академик лицейнинг пахтадан қочиб келган талабаси билан суҳбатимиз тугади.\nЭшиттиришимиз ҳам деярли тугади.\nФақат яна битта гап қолди. Пахтадан қочиб келган бола суҳбат давомида бир гапни айтдики, эшиттиришимизни ўша гап билан тугатмоқчиман.\n“Хурсанд бўлган тарафим халқимнинг шунчалик қийналгани ҳолатига мен ҳам тушиб кўрдим”.\nМана, энди бўлди. Ҳа айтганча, бугунги мавзунинг ёритилишига сабабчи бўлган, ўзининг исмини ҳам, укасининг исмини ҳам айтмаслигимизни сўраган қизга раҳмат.\nЭнг охирги гап. Ўзбекистон бош вазири болалар меҳнатини тақиқлаш тўғрисидаги қарорни имзолаганига икки ҳафта бўлди.


Омбудсманнинг янгиланган расмий сайти, виртуал қабулхонаси ва «Ишонч телефони» тақдимоти ўтказилди » Ўзбекистон янгиликлари – Zamin.uz\nЎзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Инсон ҳуқуқлари бўйича вакили (Омбудсман)нинг янгиланган расмий веб сайти (www.ombudsman.uz) ва унинг виртуал қабулхонаси, шунингдек, «Ишонч телефони»нинг тақдимоти бўлиб ўтди. Бу ҳақда «Дарё» хабар берди.\nИнтернет-сайт замонавий ривожланган ахборот-коммуникация соҳасидаги барча тенденцияларни ўз ичига олган. Жумладан, у ўзида Омбудсманнинг виртуал қабулхонаси, тўғридан-тўғри мулоқот ҳамда инсон ҳуқуқ ва эркинларини амалга оширишга оид саволларга жавобларни қамраб олади. Виртуал қабулхона орқали Ўзбекистон Республикаси фуқаролари, Ўзбекистон Республикаси ҳудудидаги чет эл фуқаролари ва фуқаролиги бўлмаган шахслар мурожаат қилиши мумкин.\nСайт орқали Омбудсманнинг фуқароларнинг мурожаатларини кўриб чиқиш амалиёти натижалари, қонунчиликни такомиллаштириш, ҳуқуқий маданиятни янада юксалтириш ҳамда халқаро ҳамкорликни ривожлантириш борасидаги фаолияти юзасидан мунтазам равишда ахборот бериб борилади.\nСайтда Омбудсман Котибияти ва Омбудсманнинг минтақавий вакилларининг манзиллари ва телефон рақамлари, фуқароларни қабул қилиш кунлари ва вақти тўғрисидаги маълумотлар жой эгаллаган. Сайт материалларидан ўзбек, рус ва инглиз тилларида, шунингдек, кўриш имконияти чекланган фуқаролар фойдаланишлари мумкин.\nШунингдек, тадбир давомида Омбудсманнинг мурожаатларни қабул қилиш бўйича «Ишонч телефони» очилгани эълон қилинди. Ариза, шикоят ва таклифлар (0371) 200-10-96 ва қисқа 1096 (республика миқёсида бепул) телефон рақамлари орқали берилиши мумкин.\nТеглар: шахслар нинг тўғрисидаги давомида берилиши фойдаланишлари\nЎзбекистон истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш жамиятлари Федерациясининг виртуал қабулхонаси очилди\n14:39 / 21-11-2016\nЎзбекистон ташқи ишлар вазирлигининг виртуал қабулхонаси иш бошлади\n14:19 / 10-11-2016


глобал иқтисодий моделларни шакллантиришда ҳал қилувчи ўринга эга». АҚШ, Россия, Хитой рўйхатни бошлаб берди. Словакия, Словения, Эстония, ... (доллар) Аҳоли АЖБ ЯИМ 1 АҚШ 19,4 трлн 325,7 млн 59,792 2 Россия 1,6 ...\nбанкларидан бирида хатолик юз бериб, Даллас (Техас штати, АҚШ) шаҳрида яшовчи Рут Баллун ҳисобрақамига 37 миллион доллар келиб тушди, дея хабар берди «CBS 11» телеканали.Воқеа 10 декабрь куни содир бўлган. ...\nАҚШ давлат департаментининг Одам савдосига қарши курашиш ва мониторинг бошқармаси, Ташқи сиёсат масалалари бўйича вакили А.Фендер бошчилигидаги ...\nэнг қудратли бешта ҳарбий-денгиз флотини маълум қилди: Улар орасида АҚШ, Хитой, Россия, Буюк Британия ва Япония бор. Биринчи ўринни Америка ... ҳарбий-денгиз кучлари эгаллади. Мақола муаллифининг таъкидлашича, АҚШ дунёдаги ҳар қандай флотдан кўра кўпроқ кемаларга эга. — Бошқа бирорта ...\nМана шу техносиёсатнинг қисқача номи — «3-5-2». Бу худдики АҚШ телеком гиганти «Huawei»га қўллаган усул — имкон қадар кўпроқ истеъмолчисидан ... европаликларни ҳам хитойликларга қарши қайрамоқда. Ҳаттоки АҚШ «Huawei» иштирокидаги 5G инфратузилма лойиҳаларини музлатиб қўйиш талабини ...\nишлаш, тўқимачилик соҳалари бундан мустасно) АТ Халқ банки томонидан АҚШнинг «Cargill Financial Services International, Inc.» молия компаниясидан ...\nАҚШ президенти Дональд Трамп Саудия Арабистонига 12 минг ҳарбий юбормаслигини маълум қилди.Аввал «Fox News» телеканали Америка мудофаа вазирлигидаги ... тўғрисида хабар берганди. Бунгача «Wall Street Journal» газетаси АҚШ мазкур ҳудудга 14 минг кишилик қўшин юбориш эҳтимолини кўриб чиқаётганини ...\nАҚШга қарши айрим санкцияларни киритгани ҳақида «Вести» хабар берди. Санкциялар Американинг нодавлат ташкилотларига қарши қаратилган, хусусан, ... борасидаги Вашингтон сўровини кўриб чиқишни ҳам тўхтатган. Илгари АҚШ-Хитой савдо битими борасидаги музокаралар музлатиб қўйилганди. Унга ...\nҳарбий кучлари АҚШ инспекторларига биринчи марта янги стратегик қурол - «Авангард» ракета тизимини намойиш қилди, дея хабар беради Россия Мудофаа вазирлигига ... этилган. «START III» шартномаси 2021 йилда тугайди. Россия ва АҚШ уни яна беш йилга узайтиришга рози бўлишлари мумкин. Бу бўйича музокаралар ...\nАҚШнинг энг кекса фуқароси, Нью-Йоркда истиқомат қилувчи Алелия Мерфи 114 ёшу 140 кунда ҳаётдан кўз юмди, дея хабар берди «АВС» телеканали. Афроамерикалик ... Мерфи январда Огайо штатида Лесси Браун оламдан ўтгандан сўнг АҚШнинг энг кекса фуқаросига айланганди. Мерфи 1905 йили Шимолий Каролина ...


НИЗО - Ўзбекистон овози газетаси\nМамлакатимиз мустақиллигининг илк йиллариданоқ илгариги колхоз-совхозлар ўрнида янгидан тузилган фермер хўжаликлари фаолият кўрсата бошлади. Ер, мол-мулк улар ихтиёрига ўтди. Жойларда иш юритиш янгичасига ташкил этилди. Одамлар онгу шуурида ўзгариш, янгиланиш юзага келди. Иштихон туманидаги собиқ Амир Темур жамоа хўжалиги ўрнида ҳам кўплаб фермер хўжаликлари ташкил топди. Бундан тўрт йил аввал улар сафига яна бир шундай хўжалик — “Саида далалари” қўшилди.\nФермер хўжалигига аввал Олимжон Бўриев раислик қилди. Кейинчалик унинг ўрнини Анвар Бўриев эгаллади. Бу фермер хўжалигига Иштихон тумани ҳокимининг 2015 йил 15 июндаги қарори асосида 22,5 гектар ер майдони ажратиб берилди.. 2016 йилнинг 28 мартида эса мазкур фермер хўжалиги билан туман ҳокимлиги ўртасида тузилган ер участкасини узоқ муддатли ижарага олиш шартномасини қайтадан тузиш тўғрисида туман ҳокими қарори қабул қилинди. Аммо...\nЯқинда мазкур фермер хўжалиги иш юритувчиси Отамурод Бўриевдан таҳририятимизга шикоят хати келди. Унда жумладан шундай дейилади:\n— Тўғриси, фермер хўжалиги раҳбари расмий жиҳатдан ўғлим бўлса-да, унга бошчилик қилиш менинг зиммамда. Буни оила бошлиғи гарданидаги залворли бир юк деб биламан. Шу сабабдан ҳам фермер хўжалиги ташкил топган кундан бошлаб, ўғилларим билан тиним билмай ишладик. Ўтган тўрт йил мобайнида артезиан қудуғи ковладик, трансформатор ўрнатдик, дала шийпони қурдик. Янги иш ўринлари барпо этдик. Аммо ишимиз энди юриша бошлаган бир пайтда бизга халақит берувчилар, еримизга эга чиқувчилар пайдо бўлиб қолди.\nОқибатда еримизнинг бир қисми ўзгалар томонидан ўзбошимчалик билан эгаллаб олиниб, катта маблағ ҳисобига қаздирган артезиан қудуғи, ўрнатилган трансформатор, қурилган дала шийпони бошқалар ерида қолиб кетди. Набижон Бўтаев ва Баҳриддин Норбоев деган кишилар эса фермер хўжалигимизга тегишли жойда ноқонуний равишда уй-жой қуриб олишди. Ойбек Ҳайитов исмли фуқаронинг ҳаракати бундан-да ошиб тушди. У тегишли идоралар рухсатисиз хўжалигимизга олиб борадиган йўлни эгаллаб, шу ердан уй-жой қуришни бошлади.\nФермер хўжалиги иш юритувчиси ҳақиқат излаб кўплаб раҳбарлар қабулида бўлгани, аммо ҳокимлик, прокуратура ва бошқа нуфузли идораларга қилган мурожаатларининг фойдаси бўлмагани ҳақида ҳам ёзади.\nШикоят хати асосида Иштихонда бўлдик. Туман ҳокими, мажбурий ижро бюроси раҳбари ўринбосари, бу ишга дахлдор идоралар раҳбарлари билан суҳбатлашдик, керакли ҳужжатлар билан танишдик.\nМаълум бўлишича, туман фермерлар кенгаши «Саида далалари» фермер хўжалиги тасарруфидаги ноқонуний эгаллаб олинган ерни қайтариб олиш мақсадида фуқаролик ишлари бўйича Иштихон туманлараро судига даъво аризаси киритган. 2017 йилнинг январь ойи 19-кунида мазкур суднинг очиқ мажлисида жавобгарлар – Бўтаев Набижон ва Норбоев Баҳриддиннинг ноқонуний қурилган биноларини буздириш ва ер майдонини фермер хўжалигига қайтариб бериш масаласи кўриб чиқилган. Суд даъвогар фойдасига қарор чиқарган. Жумладан унда шундай дейилади:\nЖавобгар Бўтаев Набижон Ортиқович томонидан «Саида далалари» фермер хўжалигига тегишли бўлган 244-контурдан ноқонуний равишда ўзбошимчалик билан эгаллаб олинган 1,0 гектар ер майдонининг 170,0 кв.метрдан иборат қисмида ноқонуний қурилган қурилиш жавобгар Бўтаев Набижон Ортиқовичнинг ҳисобидан мажбурий тартибда буздирилсин.\nЖавобгар Норбоев Баҳриддин Пўлатович томонидан «Саида далалари» фермер хўжалигига тегишли бўлган 244-контурдан ноқонуний равишда ўзбошимчалик билан эгаллаб олинган 1,0 гектар ер майдонининг 200,0 кв.метрдан иборат қисмида ноқонуний қурилган қурилиш жавобгар Норбоев Баҳриддин Пўлатовичнинг ҳисобидан мажбурий тартибда буздирилсин.\nЖавобгарлар Бўтаев Набижон Ортиқович ва Норбоев Баҳриддин Пўлатовичлар томонидан «Саида далалари» фермер хўжалигига тегишли бўлган 244-контурдан ноқонуний равишда ўзбошимчалик билан 1,0 гектардан эгаллаб олинган жами 2,0 гектар ер майдони жавобгарлар Бўтаев Набижон Ортиқович ва Норбоев Баҳриддин Пўлатовичлардан «Саида далалари» фермер хўжалигига олиб берилсин».\nБу иш яна бир неча бор судлар томонидан апеляция ва кассация тартибида кўриб чиқилган. Улардан бири 2017 йилнинг 16 март куни бўлиб ўтган фуқаролик ишлари бўйича Самарқанд вилоят суди кассация инстанциясининг очиқ суд мажлиси Иштихон туманлараро фуқаролик судининг 2017 йил 19 январдаги ҳал қилув қарорини ўзгаришсиз қолдириш ҳақида ажрим чиқаради.\nАммо суднинг ҳал қилув қарори туман мажбурий ижро бюроси томонидан ҳамон бажарилмаяпти. Бу идорадагилар суд қарорини бажариш муддатини ортга суришга ҳам ҳаракат қилишди. Аниқроғи, қарор ижросини ортга суриш тўғрисида улар судга расмий хат билан мурожаат қилишди. Суд томонидан эса бу мурожаатнинг суд мажлисида муҳокама қилинмасдан оқибатсиз қолдирилганлиги ҳақида жавоб берилди.\n— Шу ўринда яна бир муҳим масала ҳақида гапирмоқчиман, — деб ёзади Отамурод Бўриев. — Бир пайтлар оиламиздан бир эмас, тўрт киши бошқа Республикада ишлаб келарди. Сабаби, оиламиз катта бўлиб, рўзғор боқишнинг бошқа йўлини тополмаганмиз. Ўша пайтларда ўғилларим ишлаётган мамлакатда турли жиноий тўдалар мавжудлигидан оммавий ахборот воситалари орқали хабардор эдик. Мен фарзандларимнинг ана шундай хавфли оқимларга қўшилиб қолишидан жиддий ташвишланардим.\nЎйлаб кўрсам, энг тинчи фарзандларимнинг ўз юртимда, ёнимда бўлиши экан. Тендерда ғолиб бўлиб, фермер хўжалиги ташкил этганимизда бундай хавфлардан қутилганимизга, бундан буён тинч, бехавотир, фаровон яшашимизни, қишлоқдошларимиз учун янги иш ўринлари ташкил этишга йўл очилганидан қанчалар қувонгандик. Аммо орадан кўп ўтмай, ҳар қадамда ишимизга тўсқинлик қилувчилар учрай бошлади. Ҳатто улар суд қарорини ҳам тан олишмаяпти.\nКишида ҳақли савол туғилади: Иштихон туманида ҳам ҳуқуқ-тарғибот идоралари бор, хокимлик бор. Нега қонун талаби бажарилмаяпти?\nШу ўринда ушбу иш юзасидан туман ҳокимлигидан берилган маълумотда келтирилган далилларга эътибор қаратайлик:\n«— Иштихон тумани «Қўрлисой техникалари» агрофирмаси ҳудудидаги 244-рақамли контурдаги ер майдони 68,1 гектардан иборат. Шундан 22,5 гектар лалми ҳайдаладиган ер майдони «Саида далалари» фермер хўжалиги раиси Бўриев Олимжонга ғаллачилик ва чорвачилик йўналишида фермер хўжалиги ташкил этиш учун туман ҳокимининг 2015 йил 18 июнь кунги №665-Қ сонли қарорига асосан 49 йил муддатга ижарага ажратиб берилган.\nУшбу контурда ғаллачилик йўналишидаги «Ҳилола баракали ҳосили» фермер хўжалигининг 29,5 гектар лалми ҳайдаладиган ер майдони, «Болқи» фермер хўжалигигнинг 10,0 гектар лалми ҳайдаладиган ер майдони мавжуд. Қолган 5,9 гектар лалми ҳайдаладиган ер майдони эса туман ҳокимлиги заҳира ер майдонлари хисобида қолган.\nЗаҳирада қолган 5,9 гектар лалми ҳайдаладиган майдоннинг 4,2 гектари 2017 йилда ўтказилган тендер танлови ғолиби — «Қўрли» қишлоқ фуқаролар йиғини ҳудудида яшовчи фуқаро Бўриев Тиркашга ёнғоқчилик йўналишида фойдаланиши учун туман ҳокимининг 2017 йил 3 майдаги №1222-Қ сонли қарорига асосан 49 йил муддатга ижарага ажратиб берилган.\n«Ҳилола баракали ҳосили» фермер хўжалигидан заҳирага қайтарилган 244-рақамли контурдаги 5,0 гектар ер ҳам қайта тендер танловига қўйилган. Тендер танловида «Қўрли» қишлоқ фуқаролар йиғини Болқи қишлоғида яшовчи фуқаро Ҳайитов Аброр ғолиб чиққан. Унга туман ҳокимининг 2017 йил 10 июнь кунги №1657-Қ сонли қарорига асосан ана шу лалми ҳайдаладиган ер майдони узумчилик йўналишида фойдаланиш учун 49 йил муддатга ижарага ажратиб берилган. «Саида далалари» фермер хўжалиги мурожаатида кўрсатилган артезиан қудуқ ва ўрнатилган трансформатор ушбу 5,0 гектарда жойлашган...»\nҲокимлик маълумотномасида «Саида далалари» фермер хўжалиги ҳозирги кунда ўзига тегишли 22,5 гектар ер майдонидан ташқари «Ҳайитов Жозил боғи» фермер ҳўжалигига қарашли 5,0 гектар ва Бўриев Тиркашга қарашли 4,2 гектар ҳамда заҳирада қолган 1,8 гектар жами 11,0 гектар ер майдонини ўзбошимчалик билан эгаллаб олгани ҳақида ҳам сўз боради. Аммо фермер хўжалиги аъзолари бу фикрларни инкор этади. Улар бизга туман ҳокимининг бошқа бир қарорини, аниқроғи, 2017 йил 10 июндаги 1657-Қ сонли қарорини бекор қилиш ҳақидаги қарорини тақдим қилишди. Унда Самарқанд вилоят Адлия бошқармасининг 2018 йил 12 октябрдаги 13-12-663/3 сонли «Қонун ҳужжатларининг бузилиши, уларнинг сабаблари ва бунга олиб келувчи шарт-шароитларни бартараф этиш тўғрисида»ги тақдимномасига асосан мазкур қарор бекор қилингалиги қайд этилган.\nМаълумотда «Саида далалари» фермер хўжалиги билан Болқи қишлоғида яшовчи фуқаролар Бўтаев Набижон ва Норбоев Баҳриддинлар ўртасидаги низони бартараф этиш юзасидан қилинган ҳокимлик ҳаракати ҳақида ҳам айтилган. 2018 йил октябрь ойида туман ҳокими бошчилигида туманнинг бир қатор идоралари раҳбарлари мазкур масала юзасидан «Саида далалари» фермер хўжалигига боришган. Улар фермер хўжалиги раиси Бўриев Анвар ва акаси Бўриев Олимжонга Болқи қишлоғида яшовчи фуқаролар Бўтаев Набижон ва Норбоев Баҳриддинларнинг уй жойларини сақлаб қолиш ва улар эгаллаб турган 0,12 гектар ер майдони эвазига заҳирадаги 1,8 гектар майдондан қўшимча равишда ер ажратиб бериш таклифини беришган.\nМаълумотнома мазмунидан англашиладики, ҳокимлик фермер ва ўзбошимчалик билан ноқонуний уй-жой қурганлар ўртасидаги низоларни бартараф этиш йўлларини ахтармоқда. Аммо фермер ҳокимлик таклифларига рози бўлмаяпти. Чунки у қонун ўз томонида деб билади. Сабаби, қўлида 22,5 гектарлик ерни 49 йил муддатга ижарага бериш тўғрисидаги туман ҳокими қарори, қолаверса, унинг ер майдонида ўзбошимчалик билан қурилиш қилганларнинг ҳаракатларини ноқонуний деб топган суднинг ҳал қилув қарори мавжуд. Бунинг устига учинчи бир фуқаро томонидан унга тегишли йўлнинг ноқонуний эгаллаб олингани ҳам бор гап.\nЯна бир эътиборли ҳолат, Бўтаев Набижон Ортиқович ва Норбоев Баҳриддин Пўлатовичларнинг ноқонуний тураржойини бузиш тўғрисида фуқаролик ишлари бўйича Иштихон туманлараро суди 2017 йилнинг январь ойида ҳал қилув қарори чиқараяпти. Туман ҳокими эса орадан анча кеч - 2018 йилнинг октябрига келиб томонларни муросага чақириш мақсадида, бу икки фуқарога ноқонуний эгалланган ер майдонларини «ҳадя» этмоқчи бўлаяпти. Ҳокимнинг бу ҳаракатини унинг ваколати доирасида деб бўладими? Суднинг ҳал қилув қарори бажарилиши керакми ёки ҳокимнинг айтганими?\nМажбурий ижро бюросининг туман бўлими ўринбосари Маъмур Йўлдошев билан учрашдик. Аммо у суд ҳал қилув қарорининг ижроси нега таъминланмаётгани ҳақида тайинли фикр айтолмади. Туман ҳокимининг қишлоқ хўжалик масалалари бўйича ўринбосари Алишер Садатов эса фермер хўжалиги экин майдонидан бир, иккита эмас, саккизта уй-жой қурилгани, уларнинг олтитаси бузиб ташлангани ҳақида гапирди. «Йўл ҳам бошқалар томонидан эгаллаб олинган. Аммо фермерга йўл учун жой ташланган. Тўғри, бу ишни қонуний деб бўлмайди. Аммо кенг даштдаги бу ерда. Бўтаев Набижон ва Норбоев Баҳриддинга тегишли тураржойлар учун эса туман ҳокимининг қарори чиқарилган», деди у.\nТўғри, лекин бу қарор суд қароридан кейин чиқарилган.\n«Соҳибкор» МФЙ томонидан ҳам бу низони бартараф этиш, томонларни муросага келтиришга ҳаракат қилинган. Аммо ҳокимликнинг ҳам, на маҳалланинг ҳам гапи ўтмаган. Фуқаролик ишлари бўйича Иштихон туманлараро судининг бундан икки йил аввал қабул қилинган ҳал қилув қарорининг ижросини таъминлаш муддати ўтиб кетаётгани Мажбурий ижро бюроси Иштихон туман бўлимини унчалик ташвишлантирмаётганга ўхшайди.\nХуллас, Иштихоннинг Болқи қишлоғидаги фермер ва унинг айрим қишлоқдошлари ўртасидаги низо ҳамон давом этмоқда. Бу вазият мураккаблашса мураккаблашяптики, асло юмшаётгани йўқ.\nБир фермер ер майдонидаги ноқонуний қурилишлар, йўлнинг ўзбошимчалик билан эгаллаб олиниши, ковланган артезиан қудуғи, ўрнатилган трансформатори-ю, дала шийпонининг бошқалар ерида қолиб кетиши каби масалалар нега мутасаддиларни олдинроқ ташвишлантирмади?\nЭнди эса бир қишлоқ одамлари ўртасидаги низо кун сайин кучайиб бормоқда. Энг ёмони, бу ерда ҳоким томонидан қабул қилинган қарор, суднинг ҳал қилув қарорига ҳам эътиборсиз қаралмоқда. Тартиб-интизом, назорат бўшашган жойда ўзбошимчаликлар бошланади. Камчилик ўз вақтида тузатилмаса, газак олиб кетади. Мана оқибат — қонунга, судга, ҳоким қарорига ҳам нописанд қаралмоқда. Қонун кучини кўрсата олмаган жойда тартибсизлик авж олади, ноинсоф одамлар бундан фойдаланишга уринади. Бундай ҳолатлар кўпайиб бораверади...


Болалигимда ҳар ишнинг чегараси бор, деган гапни кўп эшитардим. Чегара дегани нима? Нега ҳар ишда чегара бўлиши керак? Одобнинг чегараси бўладими? Ахлоқсизликда-чи, чегара борми?\nСаволлар кўплигидан дастлаб чегара сўзининг маъносини изоҳли луғатдан излашга тушдим.\n«Охир, ниҳоя, поён. Кўчма маънода: чек, меъёр; ўлчов; доира. Одоб чегараси. Чегарадан чиқмоқ — бирор хатти-ҳаракатда меъёрга риоя қилмаслик…»\nБолаларга кўпинча тортинчоқ, уятчан, баъзан тартибли, ҳатто интизомли бўлганларига ҳам дакки берилади. Меҳмонга борса, тортинмай олиб-олиб ўтиришга, дўконга кирса, бирор кийимни кийиб кўришга тўғри келса, уялмаслигини таъкидлашса, гоҳида у ёқ-бу ёқдан гапиришга даъват қилинади. Тортинчоқликнинг, уятнинг жойи-ю, гапирмасликнинг ўрни борлигини айтиб, изза қилишади.\n— Мумқушга ўхшамай гапир!\n— Йиғламай туғилганмисан?\n— Тилинг борми? — деб дағдаға қилишади.\nХалқимизда бу мавзуда анча-мунча мақоллар ҳам бор.\n«Адабни беадабдан ўрган». «Яхшининг ёти бўлмас, ёмоннинг уёти». «Ор этган — армонли кетар». «Уялган — буюргандан қуруқ қолди». «Индамасдан иш чиқар», каби кишини ўйлашга мажбур қиладиган сабаблар қаршисида бошинг қотади. Ёмонликдан тийилса, қўл тортса, чегара. Сўкиш, қарғиш оғиздан чиқиб кетишидан қўрқиб тилини тишласа, ғазабдан, нафратдан, бақириб юборишни истамай ўтириб олса, уриб юборишни хоҳламай қочса, чегара. Гуноҳ, хатолардан қочишга тиришса, хоҳишига қараб таом еса, таъбига мувофиқ ичса, лозим ўринда гапирса, истамаса, жим турса, айб эмас-да...\nУлуғлар бенаф сўз айтишдан қўрқиб оғизларига тош солиб юришган экан.\n«Ким кўп гапирса, адашади, кўп кулса, ундан ҳаё ва одоб кетади», дейишган.\nАхлоқнинг меъёри бўладими?\n«Лаблар ақл дарвозаси, агар уни очсанг, ташқарига чиқиб кетади», деган ғоят доно гап айтилган. Мантиқан қарасак, қорин қоп эмас, зўрлаб ортиғини солсак, ҳақимиз, имконимиз йўқ. Тилнинг вазифаси аён, керакли гапни гапириш, ортиғига жим туриш. «Ҳар не келса, тилингдандур», деб бежиз айтишмаган ахир. «Қалб — сир идиши, лаб — қулфи, тил — калити. Ҳар кимса сир калитини сақласин», деганлар.\nЯна шоир айтадики:\nТилимдан бол томмас, аччиқ ҳам эмас,\nЯрайди қалбдагин изҳор этишга.\nУзунмас унчалик, қисиқ ҳам эмас,\nЕтади бўйнимдан тортиб кетишга.\n«Дўстинг кимлигини айт»\nОлимларнинг фикрича, ахлоқли, одобли ота-она фарзандлари чиройли ва соғлом туғилар экан. Иван Белявскийнинг аниқлашича, бадхулқ кишиларда ёш ўтиши баробарида ҳужайралар соҳасида бузилишлар рўй бериб, сурункали касалликлар пайдо бўлган.\nТилини асраган ахлоқли, одобли кишиларда беш, ўн, ҳатто ўн беш ёшгача беғуборлик сақланиб қолганини билдиришган. Талаффузимиздаги ёки эшитган сўзларимизда маълум миқдорда қувват бўлиши ва унинг генларга таъсири борлиги илмий тадқиқ этилган. Шундай экан, биз ким билан қандай муомала қилишни ўйлаб кўришимиз керак. Ҳатто, дўст танлашда адашмаслигимиз лозим. Инсон атрофидагиларга қараб ҳаётида муҳим қадамларини қўяди. Зеро, «Қозонга яқин юрсанг, қораси юқади», «Дўстинг кимлигини айтсанг, кимлигингни айтиб бераман» каби пурҳикмат ўгитлар шунчаки айтилмаган-да.\n«Дарахтни тепсанг, йигит ёғилади», — дейди машҳур бир фильмда. Ҳар гал телевизор қаршисига ўтирсак, бувим безовта бўлардилар.\n— «Дилбузар» хаёлларингни бузади-да, қизжонларим, шу вақтда кашта тиксанг, тикиш қилсанг, қиз болага ярашадиган иш бўларди.\n— Бу ҳамма севиб томоша қиладиган фильм, бувижон, сиз ҳар нарсадан ёмонлик ахтарасиз, бир кўрсак, нима бўпти?\n— Бир кўрсанг, бетинг қотади, дейишган, жон қизларим, ўзларингни тарбияли, одобли қизлармиз, бувижонимни, ота-онамни ҳурмат қиламан десаларинг, одобсизлар йўлини тутманглар. Тарбиясизлик билан элга кулги бўлган, ота-онасини, уруғ-авлодини иснодга қўяди. Ҳазир бўлинглар, иснод ёмон. Тарбиясизлар эл оғзида дув-дув гап бўлади. Ота-онасини ҳурмат қилган қиз кўчада йигитлар билан дон олишадими? Тун ярмида йигит билан қўлтиқлашиб қўшиқ айтиб юрадими? Ота-оналар бегонага оғзида авайлаб ўстирган қизини суриштирувсиз тутқазиб қўярканми? Тағин қўшни йигит билан элнинг кўзида қўлтиқлашиб ЗАГСга борармиш. Ота-онанинг бефарқлигини айтмайсанми? Булар ўзбек одати эмас, бу мусулмончиликда йўқ, ўзбекман деган мусулмонман дейди. Ёмон одатлар қалбларга меҳмон бўлса, уни қандай қувиб чиқарамиз, қизларим. Ҳаёни либос, одобни парда қилганнинг юзи шувут бўлиб эгилганини, бўйни синганини кўрмадик, — дерди.\nБу бувимнинг машҳур фильмга камтарона қарашлари эди. Бувимнинг гаплари оқни қорадан, қорани оқдан ажратишимизда туртки бўлди.\n— Биз энди буви ёшига келиб, ўсмир қизларимизга улар айтганини айта олдикми? Йўқ, биз болаларимизни ранжитиб қўйишдан қўрқдик, уларнинг кўзига ёмон кўринишдан қочиб, тарбиямизга путур етказдик, — дейди бир устозим.\nАлбатта, шарм-ҳаё ҳиссиётларни жиловлайдиган туйғу. Одоб меъёри бузилганда уят ёрдамга келиши, яъни уялтириш йўли билан инсон руҳиятига тўғри таъсир ўтказиш мумкин. Ёмон иш қилишдан, ножўя, ноўрин гапиришдан тийилиш инсоннинг ахлоқ мезонини таъминлайди. Ота ўғлини атрофдагиларга онаси, опаси, акасига ҳурмат кўрсатишга ўргатса, бола отанинг ўзига ҳам худди шундай муносабат кўрсатади. Гўдакка ёшликдан сўкишни, ҳақоратни ўргатса, бола улғайгунча бу ҳурматсизликлар ўзига қайтишидан далолат. Халқимизнинг қуш уясида кўрганини қилади, дейиши ўйлаб айтилган гап. Лекин ҳар нарсанинг меъёри бўлгани каби уялтиришниям ўрни бордир демоқчисиз. Ҳуда-беҳуда руҳиятга таъсир ўтказиш баъзан ёмон оқибатларни келтириши, яхшини ёмонга айлантириб қўйиши ҳам мумкин деб ўйларсиз? Йўқ, фарзандни дунёга келтиришдан кўра, уни яхши ахлоқ билан зийнатлаб тарбиялаш муҳимроқдир, дейди кексалар. Сабаби, насл қолдириш бошқа жонзотларга ҳам хос бўлган бир хусусиятдир. Таълим-тарбия эса фақатгина инсонга хос бўлиб, унинг инсонийлигини таъминлаб туради.\nГап сўздамас, гап ширада, дейишади. Асалари бол йиғиш учун неча гулга қўнади, қанча меҳнат қилади. Яхши гап ҳам, ёмон гап ҳам бир оғиздан чиқади. Фалонни фалон қилай қайда-ю, «асалларим», «шириним» қайда-а? Кимдир фалонини фарзанди қулоғига қўрғошин қилади, бир куни айбни бошқалардан қидиради. Маҳаллада дув-дув гап бўладиган яхшиликни ахтарайлик, одобимизни бошқаларга ўрнак қилайлик.\nОдоб қаердан бошланади?\nТил олти ўринда жим турмаса, уни боридан йўғи афзал дейилган, яъни кўп гапириш, қасам ичиш, кишиларни уятга қўядиган беҳуда ҳазил қилиш, ёмон отлиқ қилиш, кўп олдида аёлини гапириш, ўзини баланд тутиб мақтанишда...\n— Немислар маданиятли халқ, — дея таъкидлайди Германия таассуротлари билан ўртоқлашар экан бир ўртоғим. — Кўчаларда тартибсизликка юзлашмайсан, ахлат уюмларига кўзинг тушмайди, ҳамма ёқ ёғ тушса, ялагудек, транспортлари соат мили каби юради. Мусулмон одатларимизни тортиб олиб қўйгандек туюлади гўё. Уларнинг фан-техника тараққиёти тартиб-интизоми, маданияти сабабидан бўлса керак. Бекорга ўзимизда соат тартибида тўғри ишлайдиганларни «немис» дейишмайди.\nУят қаерга кетди?\nЭрталаб дарсга бораётсам, университет дарвозаси қошида тумонат йиғилган қизларни кўриб ажабландим. Кеч қолишганми, деб соатимга қарасам, ҳали вақтли. Яқинлашганимда ичкаридан овоз келди.\n— Боринглар, қиз болага ўхшаб кийиниб келинглар!\nЭътибор бермай кўзларимизни ўргатиб қўйибмиз, йиғилганлар дарсга эркакча кийиниб келган қизлар бўлиб чиқди.\nУлар бундан мулзам бўлиш ўрнига, ҳозиржавоблик билан жавоб қайтаришди.\n— Гардеробимиздаги ҳамма кийимимиз шунақа бўлса, нима қилайлик...\nБу иложсизликдан эмас, масхараомуз айтилган гап эди. Изидан кулги кўтарилди.\nАжойиб-а, эртага она бўладиган, юрт келажагини уларнинг одоби, ахлоқида кўришимиз керак бўладиган қизлар...\nУят қаерга кетди?..\nУятни «жамиятни бало-қазодан сақлайдиган буюк посбон» деган эди Абдулла Қаҳҳор.\n«Уят энг шафқатсиз қонундан ҳам кучлироқ, қудратлироқдир. Қонун фақат кўзи тушганда, шубҳа пайдо қилгандагина жиноятчининг қўлини ушлайди, йўлини тўсади. Уят эса одобсиз, ахлоқсиз жиноятчининг ҳамиша тепасида туриб, ножўя иш қилиш учун қўл кўтаргани қўймайди. Ҳар қандай қонунга чап бериш мумкин, лекин уятга чап бериб бўлмайди, чунки қонун одамдан ташқарида, уят эса одамнинг кўксида бўлади».\nИнсон ахлоқсизлик қилади, жамоат жойида бақиради, сўкади, уятни билмайди. Болалар, аёллар йиғилган жойда чекади, ичиб олиб хиралик қилади… Бундай бадхулқликнинг чегараси борми? Ҳайдовчи қизил чироқда ўтди, тартибни атайлаб бузди, шошиб тургани баҳона эмас. Қонун қаерда? Интизом қани? Саволлар кўп...\nАхлоқнинг чегараси қаерда тугайди? Одоб қаердан бошланади?


Ўзбекистон футбол ассоциациясининг мажлислар залида ЎФA Президенти Aбдусалом Aзизов раислигида 2021 йилги мавсум якунлари ва кейинги йилги мавсум режаларига бағишланган йиғилиш бўлиб ўтди, дея ёзади ЎФА матбуот хизмати.\nУнда миллий чемпионатимизда тўп сураётган клубларнинг бош мураббийлари, жисмоний тайёргарлик ва илмий-методик таҳлил бўйича мутахассислари иштирок этишди. ЎФA раҳбари футболчиларнинг бетартиб трансферлар натижасида доимий клубларни алмаштириши, бунда ўсиш ва юқори натижа қайд этиш асосий мақсад бўлмаётганлигини танқид остига олди. Масъулларга кейинги мавсумдан трансферлар жараёнини қаттиқ назорат остига олиниш топшириғи берилди. Шунингдек, легионерларни олиб келишда уларнинг даражаси ва савиясига алоҳида эътибор қаратилиши кераклиги таъкидланди.\n«Aбдусалом Aзизов кейинги мавсумда иштирок этадиган клублар сони ўзгартирилмаслиги, барча режалар регламент асосида ташкил этилишини маълум қилди. Янги мавсумдан бошлаб клублар учун бир қатор стандартлар жорий этилиши, хусусан, футболчилар учун жисмоний тайёргарликнинг минимал даражаси талаблари белгиланиши ва майдонлар ҳолати қатъий назорат остига олинишини айтди.\nЎзбекистон миллий жамоаси бош мураббийи Сречко Катанец ҳам сўз олиб, футбол спорт турлари ичида энг кўп энергия талаб қилиши, шу сабабли футболчиларнинг жисмоний ва руҳий ҳолатини яхшилаш биринчи галдаги вазифа эканлигини айтди. Футболчиларга бериладиган юкламаларни доимий равишда назорат остида ушлаш, бу борада клубларда жисмоний тайёргарлик бўйича тажриба эга мутахассислар фаолият юритишини ташкил этиш кераклигини қўшимча қилди», - дейилади ЎФА хабарида.\nШунингдек, йиғилишда Суперлига мураббийлари бир қатор муаммоли вазиятларга ўз таклифларини билдириб ўтишди. ЎФA раҳбарияти ушбу муаммолар ечимида жамоаларга ёрдам кўрсатишини маълум қилган.\nСречко Катанец Абдусалом Азизов


SpaceX бутун дунёни бепул интернет билан таъминловчи йўлдошларнинг илк партиясини учирмоқда - Terabayt.Uz\nSpaceX бутун дунёни бепул интернет билан таъминловчи йўлдошларнинг илк партиясини учирмоқда\nСерғайрат тадбиркор Илон Маск фазовий сайёҳлик ва Марсни эгаллашни режалаштирган. Нафақат булар, балки у бутун Ер юзини текин интернет билан таъминлашни ҳам ният қилган.\nЎҚИНГ: Хитойнинг Марсдаги базаси намойиш этилди (видео)\nSpaceX компаниясининг бош директори Илон Маск бутун дунёга бепул интернет ҳадя этиш ваъдасини эслатди. Шунга мўлжалланган Starlink сунъий йўлдошларининг биринчи йирик партиясини у 15 май куни учиришини айтди. Шу билан бирга, у парвоз майдончасидан олинган суратни ҳам эълон қилди.\nАйтиш керакки, SpaceX компанияси Starlink номли ушбу ташаббус учун аллақачон АҚШ Алоқа комиссияси – FCC рухсатини олган, фақат режалаштирилган йўлдошларнинг камида ярми яқин олти йил ичида учирилиши шарти билан. Шу кунгача сунъий йўлдошлардан фақат иккита синов намунаси – TinTin A ҳамда TinTin B орбитага чиқарилган.\nЎҚИНГ: SpaceX икки марта учирилган ягона ракета – Falcon 9’ни яна фазога йўлламоқда\nИлон Маск, шунингдек, парвозга тайёрланаётган Falcon 9 ракетасининг бош қисми «ўзаги»нинг расмини ҳам ўзининг Twitter-блогида кўрсатди. Ушбу ракета 60 та сателлитдан иборат илк партияни Ернинг паст орбитасига етказади. Эълон қилинган расмда эса Falcon 9 бош қисмининг ичида Tesla автомобили акс эттирилган:\nФазовий интернетнинг синовини бошлаш учун яна камида олтита шундай парвоз амалга оширилиши керак. Ер юзини нисбатан барқарор интернет билан таъминлаш учун эса – камида 12 та парвоз орқали сунъий йўлдошлар учирилиши талаб этилади. SpaceX орбитага жами 12 мингга яқин йўлдош учиришни режалаштирган.\nРежага кўра, Starlink лойиҳасининг муваффақиятли фаолияти Ер юзининг исталган нуқтасида интернетга кириш имконини тақдим этиши керак. SpaceX’нинг таъкидлашича, бу мақсадда учирилаётган сунъий йўлдошлар мутлақо хавфсиз бўлиб, орбитадан чиқиб кетган тақдирда ҳам атмосферада ёниб йўқолиб кетади ва зиён етказмайди.\nЎҚИНГ: «Ўзбектелеком»: интернет тезлиги оширилиб, нархлар пасайтирилмоқда\n#бепул интернет #Илон Маск #Элон Маск #янги технологиялар #Starlink


Ўзбекистонда маҳкумларни тарбиялаш асосий мақсад қилиб қўйилган – mulkdor.com\nЎзбекистонда маҳкумларни тарбиялаш асосий мақсад қилиб қўйилган\nJuly 18 2019, 08:07 Инсон ҳуқуқлариСиёсатЎзбекистонЯнгиликлар\n17 июль куни Ахборот ва оммавий коммуникациялар агентлигида Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар вазирлиги Жазони ижро этиш бош бошқармаси фаолияти самарадорлигини такомиллаштириш, озодликдан маҳрум этилган шахсларга тазйиқ ўтказмаслик масалаларига бағишланган матбуот анжумани бўлиб ўтди.\nҲозирда республикамиздаги мавжуд тергов ҳибсхоналари ва жазони ижро этиш колонияларига жами 2 648 та видеокузатув мосламалари ўрнатилгани маълум қилинди. Бу тергов ва сақлаш жараёнларининг шаффофлигини таъминлаш, қийноқ ҳамда жисмоний тазйиқ ўтказиш билан боғлиқ салбий ҳолатларнинг олдини олишга хизмат қилиши таъкидланди.\n“Ҳар бир мамлакатнинг ўзи қабул қилган стадартлари мавжуд, — деди Жазони ижро этиш бош бошқармаси Тарбиявий ва ижтимоий-психологик ишларни ташкил этиш бошқармаси бошлиғи Жамшид Султонов. — Дунё стандарти сифатида Европа давлатларини оладиган бўлсак, уларда жазони ўташ шарт-шароитлари умуман бошқача, жазони ижро этиш колониялари ҳам бошқача. Лекин бутун дунёда жазо муддатини ўтаётган, қамоқхоналарда сақланаётган маҳкумларга нисбатан қўлланиладиган ва улар учун яратиладиган шароитларнинг минимал стандартлари бор, бу Нелсон Мандела қоидалари деб аталади. Ўзбекистондаги жазони ижро этиш муассасалари мазкур Нелсон Мандела қоидаларига тўла мос келади”.\nВазирлик вакили жаҳон стандартлари ёки Европа қамоқхоаларидаги ҳолат билан ўзимизникини солиштираётганда фарқланадиган асосий жиҳат хусусида тўхталиб ўтди.\n“Европа колониялари, қамоқхоналари маҳкумларга фақат жазони ўташ учун хизмат қилади, — деди Жамшид Султонов. — Яъни, у ерда уларнинг қочиб кетмаслиги, касал бўлса даволаниши, овқат билан таъминланиши кафолатланади, холос. Ўзбекистонда эса маҳкумларни тарбиялаш асосий мақсад қилиб қўйилган. Ғарб муассасаларида асосан шахсни сақлаб туриш кўзда тутилса, бизда катта эътибор тарбияга, тўғри йўлга солишга қаратилади. Тубдан фарқланадиган жиҳатимиз шунда”.\nУрганчдаги норозиликлар ортидан шаҳар ҳокими ...\nБош вазир Абдулла Арипов раислигида снос масаласида ўтказилган йиғилишда Урганч шаҳри ҳокими Шуҳрат Абдуллаев ва шаҳар прокурори Давлатовга йўл қўйган хатолари учун ҳайфсан ...\nЖамиятJuly 27 2019, 05:07\nЛатвияда россияни қўллаб-қувватлаганлар ...\nЛатвия парламенти (Сейм) Украинадаги қуролли можарода Россия ёки бошқа демократик давлатларга ҳужум қилган мамлакатлар билан террорчи ташкилотларни қўллаб-қувватлаган ...\nЕвропаApril 22 2022, 01:04\nПоездда сирдарёга пахтага мажбуран юборилган ...\nФарғона вилоятининг Ёзёвон туманидаги 18-умумтаълим мактабининг қоровули Абдураҳим Худойқулов пахта даласида жон берди. Худойқулов ўлимининг сабабларини расмийлардан ...\nЖамиятOctober 14 2017, 11:10


20:15, 12.12.2019 // 97580\nСурхондарё вилоятининг собиқ ҳокими Баҳодир Пўлатов саломатлиги ёмонлашиб, аҳволи оғирлиги айтилмоқда\nИжтимоий тармоқларда Сурхондарё вилоятининг собиқ ҳокими Баҳодир Пўлатов соғлиғи ёмонлашгани сабабли Москвада даволаниб қайтгани ҳақида хабарлар тарқалди. «Майор Қодиров» Telegram каналининг ёзишича, айни пайтда у шифокорлар назоратида, уйда даволанмоқда. «Qalampir.uz»да эса собиқ ҳоким ҳали ҳам Москвада эканлиги, унинг аҳволи оғирлиги айтилмоқда.\n«Майор Қодиров» Telegram канали ҳамда «7News» нашрида маълум қилинишича, Баҳодир Пўлатов Ихтиёр Абдуллаевга оид жиноят иши бўйича терговга чақирилган ва у ушбу чақирувдан сўнг қаттиқ бетоб бўлиб қолган. Унинг терговга жалб қилингани, боргани, гувоҳ ёки айбланувчи сифатида иштирок этгани борасида ҳам расмий маълумотлар йўқ.\nМаълумот учун, Баҳодир Пўлатов 2018 йилнинг 13 июлида Сурхондарё вилоятига ҳоким этиб тайинланганди. 2019 йилнинг 1 апрелида эса «ишида йўл қўйган камчиликлари сабаб» бош вазир Абдулла Арипов бошчилигида ўтказилган йиғилишда лавозимидан озод этилган.\nБаҳодир Пўлатов «Болалар» гуруҳи солисти сифатида танилган. Катта сиёсатда фаолиятини пойтахтнинг Яккасарой туман прокуратурасида прокурор ёрдамчиси сифатида бошлаган. Кейинчалик Шайхонтоҳур тумани прокурорлигига тайинланган. Ундан сўнг, Қашқадарё ва Тошкент вилоятларида прокурор лавозимида ишлаган.


Форекс савдоси ҳалолми? | Azon.uz - Ахборот-таҳлилий портал\n3351 22:00 23.01.2020\n“Форекс савдосига рухсат берилганми?” деган савол бизга тез-тез келиб туради. Қуйидаги жавоб асосан форекс билан шуғулланаётган, буни режалаштираётган ёки ушбу соҳадан хабардор одамларга мўлжалланган. Форексга оид ибора ва атамаларни тушуниш, фиқҳий ҳукмларини ўрганиш ва бу масалада тўғри қарор қабул қилишни осонлаштириш мақсадида атамаларнинг бугунги кунда молиячилар ишлатаётган кўринишларини ҳам қолдиришга қарор қилдик. Шу сабабли баъзи тақиқлардаги мантиқни ҳам тушунтириб ўтишга ҳаракат қилдик.\nУшбу мақолани тайёрлашда биз 19 та мамлакатдан 35 та шариат уламоси аъзо бўлган Shariah Review Bureau томонидан ўтказилган Форекс бўйича батафсил тадқиқот натижаларидан фойдаландик. Мавзу юзасидан қўшимча маълумот олишни истаганлар тадқиқиқотнинг инглиз тилидаги тўлиқ матни билан танишиб чиқишлари мумкин.\nПул бирликлари савдоси\nAAOIFI (Ислом молияси соҳасида халқаро стандартларни ишлаб чиқиш билан шуғулланувчи ташкилот) бугунги кунда барча давлатлар томонидан фойдаланиб келинаётган пул бирликларини олтин ва кумуш билан бир мавқедаги замонавий айирбошлаш воситаси сифатида баҳолайди. Бу пул бирликлари ҳақиқий пул (араб тилида thaman haqiqi, инглиз тилида real money) деб ҳисоблангани сабабли, улар ҳам олтин ва кумуш учун амал қиладиган қоидалар доирасида ишлайди.\nПул бирликлари савдоси бўйича AAOIFI қонун-қоидалари\nВалюта, яъни пул бирликлари савдоси, агар қуйидаги шаръий қонун-қоидалар доирасида амалга оширилса жоиздир.\nикки томон, яъни пул айирбошловчи томонлар тарқалиб кетишларидан аввал қарама-қарши қийматларга эга бўлишлари керак, яъни алмашув дарҳол (жойида, “қўлма-қўл”) амалга оширилиш лозим (бу амалий эгалик бўладими ёки назарий бўладими, буни аҳамияти йўқ);\nбир мамлакат пул бирлиги доирасида амалга оширилган алмашувда эса, биттаси қоғоз пулда, иккинчиси танга пулда бўлса ҳам бир хил қийматга эга бўлиши (яъни бир бирига тенг бўлиши) шарт;\nалмашув битими айирбошланаётган пул бирликларидан бири ёки ҳар иккиси ҳам кейинроқ берилишини кўзда тутувчи шартларни ўз ичига олиши мумкин эмас.\nИзоҳ: Валюта айирбошлаш амалиёти кучга эга бўлиши учун айирбошлаш қўлма-қўл (жойида) бўлиши зарурий шарт ҳисобланади, айирбошланаётган пул бирликларидан бири ёки ҳар иккиси ҳам кейинроқ етказиб берилишини баъзи ҳуқуқшунослар фосид (яъни, шубҳали ёки баҳсли амалиёт), жумҳур уламолар эса ботил (яъни, нотўғри ёки қонуний кучга эга бўлмаган амалиёт) деб баҳолайдилар. Аммо барча олимлар ижмо қилган масала шуки, пул бирликларини айирбошлашда улардан бирини етказиб беришни кечиктириш жиддий шаръий муаммо, яъни жинси бир бўлган рибовий маҳсулотларни айирбошлашнинг кечикишида юзага келадиган рибо ан-насияни келтириб чиқаради.\nҲозирги пайтда Ислом молия муассасалари томонидан ўтказиладиган хорижий валюталарни айирбошлаш амалиётида пул бирлиги сотилгандан сўнг иккинчи пул бирлигининг келиб тушиши шу куннинг ўзида ниҳоясига етказилмайди. Иккинчи тўлов Т+2 (two days after the transaction date – амалиётдан сўнг икки кун ичида) амалга оширилади. Бу эса рибога оид юқоридаги асосий қоидага тўғри келиш-келмаслиги юзасидан савол келтириб чиқаради. Бу савол юзасидан Малайзия Марказий банки Шариат кенгашининг 2003 йил 28 августдаги 38-мажлиси Т+2 кўринишидаги амалиётларни жоиз деган қарор чиқарди. Бундай амалиёт икки кун ичида амалга оширилсада қўлма-қўл (спот) амалиёт деб саналади ва ислом молия муассасаси амалиётни 48 соат ичида якунлаши лозим бўлади. Т+2 усулида айирбошлашни амалга ошириш тадбиркорлик юритиш урфи (араб тилида уруф тижари дейилади) сифатида кенг қўлланилади ва қабул қилинади. Шуни инобатга олган ҳолда, Ислом ҳамкорлик ташкилоти қошидаги Ислом фиқҳи академияси ҳам агар айирбошланаётган валюталарни томонларга етказиб беришнинг кечикиши одатий (яъни урф бўлиб қолган) муддатлардан ошиб кетмаса бундай амалиёт жоиз деган хулосага келган.\nФорекс савдоси, бу бир вақтнинг ўзида бир пул бирлигини харид қилиш ва бошқа бир пул бирлигини сотиш амалиётидир. Ушбу савдо амалиёти брокер (даллол) ёки дилер (олиб сотар) орқали ва жуфт-жуфт ҳолда (яъни валюталар жуфтлигида) амалга оширилади. Форекс бозори жуда катта миқдорда пул бирликлари савдоси амалга ошириладиган жойдир. Форекс бозорининг бир кунлик (!) савдо кўлами тахминан 5 трлн. АҚШ долларига тенг.\nВалюталар савдоси турли мақсадларда, шу жумладан реал иқтисодиёт эҳтиёжлари учун маҳсулот сотиб олиш (импорт қилиш), валюталар курси билан боғлиқ хатарларни бартараф қилиш мақсадида (hedging) бирор-бир валютани пулини кейин бериш шарти билан харид қилиш шартномаси тузиш (опцион, фьючерс ва форвард), хорижий валютада сармоя киритиш ёки чайқов амалиёти олиб бориш учун амалга оширилади. Форекс савдоси доирасида турли молиявий воситалардан фойдаланилади.\nТафовут бўйича битим (Contract for Differences – CFD)\nУшбу битим форекс бозоридаги жуда кенг тарқалган чайқов амалиёти бўлиб, уни кўпчилик форекс бозори даллоллари таклиф қилишади. Бу битим одатда чакана валюта бозорида (яъни биржада) чайқов амалиёти билан шуғулланмоқчи бўлган сармоядор шахс, ҳамда брокер (биржадаги “даллол”) ўртасида тузилади. Бу битим доирасида ҳеч қандай пул бирлиги харид қилинмайди ҳам, сотилмайди ҳам, яъни бу чайқов амалиёти доирасида ҳақиқий валюта алмашинуви умуман содир бўлмайди. Барча битимлар амалда эмас, фақат компьютердаги ёзувлар кўринишида амалга оширилади. Бундай битим иштирокчиларининг мақсади валюта олиш ёки сотиш эмас, балки бирор бир валютанинг муайян вақт оралиғидаги бошқа бир валютага нисбатан нархи ўзгаришида, яъни валюта курслари ўртасидаги тафовут устида пул ишлашга ҳаракат қилишдир (бу битим амалда қандай ишлашини соҳа мутаҳассислари яхши билишади, шу сабабли буни тушунтириб ўтирмадик).\nТафовут бўйича битим юзасидан шариат ҳукми\nШаръий жиҳатдан тафовут бўйича битим асосида ишлаш жоиз эмас, чунки бунда:\nМавжуд маҳсулот устида олиб бориладиган ҳақиқий савдо эмас, балки мавжуд бўлмаган маҳсулот устида чайқов (спекуляция) амалиёти бор;\nҒарар (мавҳумлик) бор, чунки бу турдаги амалиётнинг натижаси аниқ эмас, масалан ҳақиқий савдода сотилаётган мол ҳам, олинаётган мол ҳам аниқ, молнинг нархи ҳам аниқ, савдогарнинг мақсади ҳам молни маълум нархда олиш ёки сотиш, пул бирликларининг нархи ўзгаришига пул тикиш эмас;\nҚимор аломатлари бор, чунки бу турдаги “савдо” амалиётида бир томон иккинчи томонга қарши пул тикади, бу эса бир томоннинг ютуғи, иккинчи томоннинг мағлубияти эвазига таъминланади дегани.\nУшбу битим ҳам валюта чакана бозорида кенг тарқалган чайқов амалиёти бўлиб, уни кўпчилик валюта бозори даллоллари таклиф қилишади. Форекс ёки хорижий валюталар бўйича битим, муайян пул бирликларини маълум бир нархда келажакда (маълум бир санада) харид қилиш ёки сотиш бўйича тузиладиган шартномага айтилади.\nФьючерси форекси юзасидан шариат ҳукми\nФьючерс шартномасида қарама қарши қийматлар, яъни олди-сотди қилинаётган пул бирликлари йўқ, бу ваъда алмашинувидир. Бу турдаги савдода қарама қарши қийматлар алмашинуви келажакда амалда оширилиши кўзда тутилганлиги сабабли, бунда бир қарз иккинчи қарзга алмаштирилади холос. Бундай савдо “bay’ al-kali bil kali”, яъни “икки кечиктирилган қарама қарши қийматлар савдоси” деб аталади. Қарама қарши қийматлар алмашинуви кечиктирилган бўлганлиги учун бевосита битимнинг амалга ошиши ҳам кечикади. AAOIFIнинг бу масаладаги қарорига (стандартига) мувофиқ, бундай шартномалар ҳуқуқий жиҳатдан кучга эга эмас, чунки бунда икки қарама қарши қийматлар дарҳол алмашилиши кераклиги ҳақидаги асосий шаръий қоидага амал қилинмайди. Фьючерс форекси, ҳатто томонларнинг ҳеч бўлмаганда биттаси савдо бўлаётган қийматга эга бўлиши керак деган фикрни илгари сурадиган ислом уламолари наздида ҳам шариат талабларига жавоб бермайди, чунки бунда бирор тараф битим тузилган пайтда қарши қийматга эга бўлмайди.\nOption инглизча сўз бўлиб, ўзбек тилига “танлаш имконияти/ ҳуқуқи/ ихтиёри/ эркинлиги” деб таржима қилиш мумкин, option сўзи бизга рус тили орқали опцион бўлиб кириб келган. Келинг аввало ушбу молиявий воситанинг маъносини тушуниб оламиз.\nБиринчидан, бу ўзи билан ҳам, ўзини ҳам олди сотди қилса бўладиган молиявий воситадир (инструмент).\nУшбу молиявий воситанинг маъноси шундаки, бунда сиз келажакдаги маълум бир вақт оралиғида (яъни муайян бир давр мобайнида) бирор бир савдо амалиётини ўзингиз учун маъқул бўлган нархда амалга ошириш имкониятини сотиб оласиз.\nУни асосан брокерлар хусусий сармоядорларга чакана савдо майдонларида (биржада) чайқов амалиётлари ўтказиш воситаси сифатида таклиф қилишади.\nОпцион форекси юзасидан шариат ҳукми\nОпционлар масаласида Ислом ҳамкорлик ташкилоти қошидаги Ислом фиқҳи академияси қуйидагича қарор чиқарган:\n“Бугунги кунда молия бозорларида қўлланаётган опцион шартномалари янги турдаги битимлардан бўлиб, мавжуд бўлган бирорта шаръий битимлар талабига жавоб бермайди, чунки бунда савдо моли сифатида на пул бирлиги, ва на воз кечилиши мумкин бўлган фойда ёки молиявий ҳуқуқ бор, шу сабабли бундай битим шариатимизга зид”.\nAAOIFI ҳам ўзининг “Уюшган бозорларда (товар биржаларида) маҳсулот сотиш тартиби” деб номланувчи 20 рақамли стандартида опцион савдосини жоиз эмаслигини кўрсатиб ўтган.\nForex Spread betting (FSB)\nCFD га ўхшаш ва ҳудди CFD каби шариат нуқтаи назаридан қимор ҳисобланувчи, демакки тақиқланган, инглиз тилида Forex Spread Betting – FSB деб аталувчи яна бир молиявий маҳсулот борки, бунда ҳам бирор бир ҳақиқий олди-сотди битими амалга оширилмайди. Бунда ҳам мақсад валюталар курси ўзгариши (тафовути)га пул тикиб, яъни чайқов амалиёти устида пул ишлаш бўлгани учун, ушбу молия маҳсулотини ўзбек тилига Валюталар курси тафовутига пул тикиш деб таржима қилса бўлади (таржима бироз ғализроқ бўлса ҳам ушбу молия маҳсулоти маъносини ифодалаб беради деб умид қиламиз).\nБир қанча ҳужжатларни ўрганиб, кўплаб брокер ва трейдерлар фикри билан танишиб чиқиб, спот-форекс юзасидан қуйидаги хулосаларни эътиборингизга ҳавола қилмоқчимиз. “Спот-форекс”нинг маъноси жойида амалга ошириладиган валюта савдосидир. Ушбу молия маҳсулотининг икки тури бор:\nСпекулятив, яъни чайқов мақсадидаги спот-форекс;\nСпекулятив спот-форекс, бу маълум миқдордаги валютани бошқа бир валютага олдиндан келишилган айирбошлаш курси бўйича икки иш кунида (Т+2) алмаштириш ҳақидаги келишувдир. Ушбу битим ҳам валюталарни айирбошлаш мақсадида эмас, балки чайқов амалиёти орқали даромад қилиш учун тузиладиган битимлардандир. Ундан ташқари, бу битим икки иш куни ичида амалга оширилиши кўзда тутилганлиги учун, молиячи даллоллар (брокерлар) биринчи кундан иккинчи кунга ўтар кечаси битим доирасидаги валюталар устидан фоиз ишлашади, бу амалиёт overnight деб аталади (overnight – пулни бир кечага фоизга бериб пул ишлашдир).\nСпекулятив спот-форекс юзасидан шариат ҳукми\nСпекулятив спот-форекси доирасида ҳам реал валюта сотиш ёки сотиб олиш кўзда тутилмайди. Ушбу битим ҳам Тафовут бўйича битимга (CFD) ўхшашдир, бунда ҳам айирбошланган маблағ қўлга киритилмайди, балки фақат амалиёт натижасидаги фарқ олинади ва шу сабабли бу чайқов амалиёти ҳисобланади. Ундан ташқари бунда рибо ҳам бор (overnight). Шулардан келиб чиққан ҳолда ушбу битим ҳам шаръан ҳалол бўлмаган битимлардан ҳисобланади.\nАмалий спот-форекс (Physical Forex)\nАмалий спот-форекс, валюталарнинг нақд ёки нақд бўлмаган шаклда айирбошлашдир. Бу энг оддий ва оммабоп айирбошлаш амалиёти бўлиб, икки томон ўртасида муайян курсда, қўлма-қўл айирбошлаш шарти билан бир пул бирлиги сотилиб, бошқа пул бирлиги харид қилинишини англатади. Бундай қўлма-қўл айирбошлаш урфга кўра одатий муддатлардан ошиб кетмаган ҳолда шу куннинг ўзида, эртасига ёки Т+2 усулида (юқорида айтиб ўтилди) амалга оширилиши мумкин.\nМасалан, Фунт стерлинг сотиб АҚШ доллари сотиб олмоқчи бўлган одам ҳисоб рақамидан брокерга керакли маблағни ўтказади. Брокер энг яхши айирбошлаш нархини топади ва олди-сотди амалга оширилади. Брокер мижозининг ҳисоб рақамидаги пулни иккинчи тарафга ўтказади. Олди-сотди рақамли (электрон) тарзда амалга оширилади. Иккинчи тараф валютани дарҳол ёки кун охирида, баъзи ҳолларда эса кейинги иш кунида ўтказиши мумкин. Иккинчи тарафдан валюта келиб тушиши билан брокер мижозининг ҳисоб рақамига пулни ўтказади ва айирбошлашни охирига етказади.\nАмалий форекс юзасидан шариат ҳукми\nБундай айирбошлашни таклиф қилаётган ташкилот брокер (даллол) вазифасини бажаради. Ушбу ташкилот қатъий белгиланган миқдорда ёки амалга оширилган алмашув миқдоридан келиб чиққан фоиз кўринишида хизмат ҳақи олиши жоиз ҳисобланади. Амалий форексда сотиб олинаётган маблағ брокерга келиб тушиши билан эгалик қўлга киритилган ҳисобланади. Рақамли (электрон) валюта айирбошлашда, нақд пулдан фарқли ўлароқ, кечикиш муайян ва узрли сабабларга кўра бўлади деб ҳисобланади. T+2 усулида айирбошлашда кечикиш давлатлар ўртасида қонунчилик, бошқарув, технологик ва тадбиркорлик фаолиятини юритишдаги фарқлар сабабли келиб чиқади деб эътироф этилади. Бир тизим тезроқ, иккинчиси секинроқ ишлаши, турли минтақаларда вақт тафовути ва бошқа сабаблар айирбошлаш кечикишига сабаб бўлиши мумкин. AAOIFI стандарларига кўра ушбу турдаги айирбошлаш амалиёти жоиз ҳисобланади.\nБизнес пул Статистика шариат ҳукмлар Махсус\nЎзбекистон: бизнес «форс-мажор» ҳолатига ўтмоқда\n946 18:30 25.03.2020\nҲар бир ишни пухта қилмоқ лозим\n964 15:05 27.08.2019\nИслом молиясида хатарларни бўлишишнинг моҳияти\n1277 23:50 09.08.2019


21 апрел куни кутилаётган об-ҳаво маълумоти...\n20.04.2021 17:05 0 2705\nРеспублика Гидрометеорология хизмати эртага, 21 апрел куни кутилаётган об-ҳаво маълумотини эълон қилди.\nҲаво ўзгариб туради, вақти-вақти билан ёмғир ёғади, момақалдироқ бўлиши мумкин. Шамол ғарбдан 7-12 м/с тезликда эсади. Ҳарорат кечаси -11° илиқ, кундузи 15-17° илиқ бўлади.\nҲаво ўзгариб туради, ёғингарчилик кутилмайди. Шамол ғарбдан 7-12 м/с тезликда эсади, баъзи жойларда 17-22 м/с гача кучайиши мумкин. Ҳарорат кечаси 3-8° илиқ, кундузи 15-20° илиқ бўлади.\nҲаво ўзгариб туради, ёғингарчилик кутилмайди. Шамол ғарбдан 7-12 м/с тезликда эсади, баъзи жойларда 17-22 м/с гача кучайиши мумкин. Ҳарорат кечаси 7-12° илиқ, кундузи 15-20° илиқ бўлади.\nҲаво ўзгариб туради, ёмғир ёғади, момақалдироқ бўлиши мумкин. Шамол ғарбдан 7-12 м/с тезликда эсади, баъзи жойларда 17-22 м/с гача кучайиши мумкин. Ҳарорат кечаси 7-12° илиқ, кундузи 13-18° илиқ бўлади.\nҲаво ўзгариб туради, ёғингарчилик кутилмайди. Шамол ғарбдан 7-12 м/с тезликда эсади, баъзи жойларда 17-22 м/с гача кучайиши мумкин. Ҳарорат кечаси 10-15° илиқ, кундузи 23-28° илиқ бўлади.\nҲаво ўзгариб туради, ёмғир ёғади, момақалдироқ бўлиши мумкин. Шамол ғарбдан 7-12 м/с тезликда эсади, баъзи жойларда 17-22 м/с гача кучайиши мумкин. Ҳарорат кечаси 10-15° илиқ, кундузи 13-18° илиқ бўлади.\nҲаво ўзгариб туради, тоғ олди ва тоғли ҳудудларда ёмғир ёғади, баъзи жойларда кучли бўлади, момақалдироқ бўлиши мумкин. Тошкент ва Наманган вилоятларида 2200 м дан юқорида қор кўчиши хавфи бор. Шамол ғарбдан 7-12 м/с тезликда эсади, баъзи жойларда 17-22 м/с гача кучайиши мумкин. Ҳарорат кечаси 2-7° илиқ, кундузи 4-9° илиқ бўлади.\nЖамият бугун, 08:42


Халқ ҳунармандларига грантлар - «ХАЛҚ ОВОЗИ» - Тожикистон Республикаси Ҳукуматининг ӯзбек тилидаги расмий нашрияси\nЧоп этилган 23 Феврал 2018\tКӯришлар: 838\nНоҳия раиси Зариф Назирий жорий йил мамлакатимизда Сайёҳлик ва халқ ҳунармандчилигини ривожлантириш йили, деб эълон қилинганини айтар экан, аждодлар анъанасини давом этиб келаётган қўли гул инсонларга ғамхўрлик оширилишини маълум этди. Ноҳияда халқ ҳунармандчилигини ривожлантириш, бу соҳада янги иш жойлари барпо этиш, уйда меҳнат қиладиган ҳунармандларга шароит яратиш мақсадида маблағ ажратилишини айтди. Бу маблағ 200 минг сомонийдан иборат бўлади.\nЗариф Назирийнинг билдиришича, давлат ҳокимияти ноҳия ижроия органи грантлари икки босқичда берилади. Ҳар бир ҳунарманд грант олиш учун ўз лойиҳасини таклиф эта олади. Муносиб топилган лойиҳалар эгаларига назарда тутилган маблағ - грант берилади.\nҲозирда ноҳияда 7 минг нафардан ортиқ халқ ҳунармандлари фаолият юритмоқда. Қадимий миллий анъаналарни сақлаб қолиш, ҳунармандлар сонини кўпайтириш мақсадида янги таълим-ишлаб чиқариш марказлари таъсис этиш, устоз-шогирд мактабларига аҳамиятни кучайтириш кўзда тутилган.\nЖасур ҳимоячи - юз ёшда\nАшт ноҳиясида иккинчи жаҳон уруши қатнашчиси, жасур ҳимоячи Маҳмутали Бобоевнинг табаррук 100 йиллиги нишонланди. Отахон Меҳробод қишлоқ жамоатида яшайди. Урушдан эсон-омон қайтган Маҳмутали узоқ йиллар самарали меҳнат қилди. У 7 фарзанднинг отасидир. Невара ва эваралари сони эса, 150 нафардан ортган.\nДавлат ҳокимияти Ашт ноҳияси ижроия органи раҳбарлари Маҳмутали Бобоевнинг ҳолидан хабар олиш мақсадида унинг хонадонида бўлишди. Бир асрлик умр кўрган отахонга Суғд вилояти раиси вазифасини бажарувчи Ражаббой Аҳмадзоданинг ҳамда ноҳия раисининг Ёрлиқлари ва эсдалик совғалари топширилди.\nАштлик юзлаб йигитлар иккинчи жаҳон уруши фронтларида фашистларга қарши мардонавор жанг қилишган. Булоқ қишлоғида туғилиб-ўсган Тўйчи Эрйигитов Совет Иттифоқи Қаҳрамони унвонига сазовор бўлган. У душман дзотини кўкраги билан тўсиб, ўт очишни тўхтатган ва қуролдошларига ҳужумга ўтиш имкониятини яратиб берган эди.\n"Биз Ватанга хизмат қиламиз!"\n"Биз мактабни тугаллаганимиздан кейин йигитлик бурчимизни бажариш учун ҳарбий хизматга борамиз! Ватанга хизмат қиламиз, юртимизни қўриқлаб, элимизнинг осойишта, ота-оналаримизнинг тинч яшашлари учун сергак турамиз!"\nҲарбий қисмлардан бирида ўтказилган "Очиқ эшиклар" тадбирида қатнашган спитаменлик ўсмирларнинг аксарияти ана шундай аҳд қилишди. Бу тадбирда Спитамен ноҳиясидаги умумтаълим муассасаларида ўқиётган 250 нафар ўқувчи қатнашди.\n"Очиқ эшиклар" тадбири Тожикистон Республикаси Қуролли кучлари ташкил этилганининг 25-йиллиги арафасида ўтказилди. Бу муҳим тадбирни ташкил этишга ноҳия ёшлар ва спорт, маориф бўлимлари ва ҳарбий нозирлиги бош қўшишди.\nЎсмирлар ҳарбий қисмдаги шароит билан танишишди, аскарлар билан суҳбатлашишди.\nВатанпарварлик тарбиясига қаратилган бу каби тадбирлар боис, Спитамен ноҳиясида кўнгилли равишда ҳарбий хизматга отланаётган йигитлар сони йил сайин кўпайиб бораётир.\nБугун: 09-08-2020 07:09:06


Аллоҳ таоло нега Фиръавннинг иймонини қабул этмаган?\n“Сизлар сабабли (ўтиб олишларингиз учун) денгизни (ўн икки йўлакка) бўлиб, сизларни қутқарганимиз, кўз ўнгингизда Фиръавн лашкарини ғарқ қилганимизни ҳам эслангиз” (Бақара сурасининг 50-ояти).\nЖаброил алайҳиссалом кунларнинг бирида Фиръавннинг ҳузурига инсон қиёфасида келди ва унга ўз қулларининг бирининг устидан шикоят қилди.\n– Мен унга жуда кўп яхшиликлар қиламан. Аммо у ҳар доим кўрнамаклик қилади, менинг амрларимга қаршилик қилади. У ҳатто ўзини менинг номим билан атаб, бошқаларни ўзига қул қилиб олибди.\n– У жуда бемаза одам экан-ку, – деди Фиръавн.\n– Бундай одамга қандай жазо берса бўлади? – деб сўради Жаброил алайҳиссалом.\n– Уни сувга чўктириш керак, – деб жавоб берди Фиръавн.\n– У ҳолда ана шу ҳукмни менга ёзиб бер, – деди Жаброил алайҳиссалом.\nФиръавн ўзининг қарорини қоғозга ёзиб берди ва ўша заҳоти Жаброил алайҳиссалом ўша жойдан ғойиб бўлди.\nҚуръони каримда Аллоҳ таоло Мусо ва Хорун алайҳиссаломларга Фиръавннинг олдига бориб унга:\n– Эй Фиръавн! Сен тўрт юз йил яшадинг ва ҳали ҳам ҳукмдорсан. Сенга булар кам кўриниб, одамларга ўзингни илоҳ деб таништира бошладинг. Сендан олдин яшаган даҳрийлар ҳам худди шундай қилган эди. Сен шуни билишинг керакки, тўғри йўлга тушиб олишинг учун қирқ йил умринг қолди. Агар сен Аллоҳ таолога бир мартагина “Сен менинг Раббимсан”, десанг, Парвардигори олам сенинг барча гуноҳларингни кечиб юборади. Умринг эса яна минг йилга узаяди. Раббимиз сенга ер ости хазиналари қаерда эканини маълум қилади ва сен бутун олам ҳукмдорига айланасан.\nБу гапларни эшитган Фиръавн уларга меҳрибончиликлар кўрсатиб, турли ноз-неъматлар билан меҳмон қилди.\n– Менга озгина фурсат беринг, шу масалада вазирим билан бир маслаҳатлашиб, унинг фикрини ҳам билайин, – деб изн сўради.\nФиръавн Мусо алайҳиссалом айтган гапларни вазири Ҳомонга айтиб ундан маслаҳат сўради.\nУнинг гапларини эшитган Ҳомон:\n– Эй Фиръавн! Бутун олам оёғинг остида ётганда кимнингдир бандаси бўлмоқчимисан? – деди. у деди, бу деди, хуллас, Фиръавнни Мусо ва Хорун алайҳиссаломларнинг эътиқодига эргашишдан қайтаришга эришди.\nШундай қилиб, Фиръавн жоҳилликда ва куфрда қолди ҳамда ҳаётининг охирги йилларида халқига зулм ўтказа бошлади. Аллоҳ таоло Фиръавн ва унинг қавмини ҳалокатга учратиш ҳақида қарор қилганидан кейин Мусо алайҳиссаломга:\n– Бугун тунда ўз халқинг билан шаҳардан чиқ! – дея амр қилди.\nМусо алайҳиссалом Парвардигорнинг амрига мувофиқ шаҳарни ташлаб чиқди. “Ал-Кашшофий”да айтилишича, Мусо алайҳиссалом ўзининг етмиш икки оиладан иборат уммати билан Мисрга кўчиб ўтади. Уларнинг авлодлари Мисрни ташлаб чиққан вақтда эса уларнинг сони олти юздан ошиб кетган эди. Фиръавн ўзининг бир миллионлик қўшини билан уларни таъқиб этади. Жаброил алайҳиссалом Фарас ал-Ҳайат лақабли байтални миниб Фиръавн қўшинининг олдида борар эди. Микоил алайҳиссалом эса Фиръавн қўшинининг ортидан кузатиб боради. Исроил авлодлари:\n– Фиръавн ортимиздан қувлаб келяпти, ҳадемай етиб олади, энди нима қиламиз? – дея ваҳимага тушади.\nАллоҳ таоло Мусо алайҳиссаломга:\n– Қўлингдаги асонгни сувга ур (Қизил денгиз)! – деб буюради. Мусо алайҳиссалом асосини сувга урганда ўн иккита йўлак очилади. Исроил авлодлари ана шу йўлаклардан денгизнинг нариги қирғоғига ўтиб олади. Денгиздан ўтаётган чоқда улар бир-бирини кўрмайди ва жуда қаттиқ қўрқади. Аллоҳ таоло улар бир-бирини кўриши учун сувга очиқ бўлишни буюради. Сувда тешиклар пайдо бўлади. Ундан кейин улар бир-бири билан гаплашиб йўлда давом этади. Ҳеч ким зарар кўрмасдан ҳаммаси соғ-саломат ўтиб олди.\nАллоҳ таоло Қуръони каримда: “Сизлар сабабли (ўтиб олишларингиз учун) денгизни (ўн икки йўлакка) бўлиб, сизларни қутқарганимиз, кўз ўнгингизда Фиръавн лашкарини ғарқ қилганимизни ҳам эслангиз” (Бақара сурасининг 50-ояти), дея бизга бу воқеанинг хабарини берган.\n“Тафсир ал-Кабира”да қуйидагича изоҳ берилади: “Фиръавн қўшини билан денгиз қирғоғига етиб келган чоқда улар сув ичида йўлаклар пайдо бўлганини кўради. Шунда Фиръавн одамларига қарата: “Кўрдингларми, сувдан мен учун ўн иккита йўлак очилди”, дейди. У билан келганларнинг барчаси унга ишонади ва қарши тарафга ўтмоқчи бўлиб сувдаги йўлакларга кириб юра бошлайди. Шу вақт Иблис пайдо бўлиб, уларнинг сувга киришига халақит қилмоқчи бўлади. Бироқ Жаброил алайҳиссалом Фиръавннинг отини сувга қараб судрайди, Микоил алайҳиссалом эса қўшинни орқасидан итара бошлайди. Шундай қилиб, Қизил денгизга биринчи бўлиб Фиръавн, унинг ортидан қўшини киради. Сувнинг очиқ жойлари ёпилади ва уларнинг ҳаммаси ҳалок бўлади. Исроил авлодлари хатардан холи бўлади.\n– Фиръавн сувга ғарқ бўлишини билганидан кейин: “Мен Аллоҳ таолога Исроил авлодлари ишонгандек ишонган эдим”, дейди.\nАллоҳ таоло бунга жавобан:”\n– Сен ҳар доим итоатсизлик қилар эдинг, ўлиминг кўзингга кўриниб ҳар тарафдан умид узганингдан кейин иймонга келиб қолдингми! Бу ҳолатдаги иймон қабул қилинмайди, – дейди.\nРивоятларга кўра, Фиръавн иймон келтирганини етмиш марта айтиб Жаброил алайҳиссаломдан ёрдам сўраган. Аммо Жаброил алайҳиссалом ёрдам бермаган. Аллоҳ таоло Жаброил алайҳиссаломга: “Фиръавн сендан етмиш марта ёрдам сўради, агар Мендан бир мартагина ёрдам сўраганида дарҳол ёрдам берган бўлар эдим”, дейди. Фиръавн Жаброил алайҳиссаломдан ёрдам сўраганида Жаброил алайҳиссалом унга бир вақтлар ўзи ёзиб берган ҳукмни кўрсатади. Фиръавн ўлганидан сўнг Мусо алайҳиссалом шу ҳақда ўз халқига гапириб беради. Аммо Исроил авлодлари унга ишонмайди.\n– Йўқ, у ўлмаган, – дейди улар.\nШунда Аллоҳ таоло сувга амр этади ва сув Фиръавннинг шишиб кетган танасини қирғоққа чиқариб ташлайди. Буни кўриб улар унинг ўлганига ишонч ҳосил қилади ва севинади. Ўша воқеадан бошлаб чўкиб ўлганларнинг жасадини сув қирғоққа чиқариб ташлайди.\n“Анварул ошиқийн” китобидан олинди.\nАбдулҳамид ҳожи Абдураҳмон ўғли\nДругие материалы в этой категории: « Чақимчи ва ҳасадгўйнинг жазоси\t“Биз ана шундай дўстмиз” »


Қирғизистонлик оқинга Президент совғалари - “Малибу” ва уй калити топширилди\n22:56 / 07.09.2017\nЎзбекистон Республикаси Президенти қўшни Қирғизистонга қилган расмий сафари давомида оқин Идрис Айитбаевга машина ва квартира совға қилди. Бугун Андижонда Президент совғаларини ўз эгасига топшириш маросими бўлиб ўтди.\n“Санъат инсонларни эзгуликка етаклайди” дейишлари бежиз эмас. Ўш театри оқини Идрис Айитбоевни ўтган йили Қирғизистон делегацияси билан Андижонга ташриф буюриб, ўз санъатини намойиш қилганида, бутун зал тик туриб олқишлаган эди. Санъаткор икки давлат ўртасида бўлиб ўтадиган барча расмий тадбирларда иштирок этиб, жуда кўп мухлисларга эга бўлди.\nИдрисжон туркий халқларнинг қадимий санъат тури бўлган - оқинликни танлаган. Яна у - замонавий оқин. Ирларини қирғиз, ўзбек, рус, инглиз ва турк тилларида мукаммал тарзда ижро этади. Асли Андижоннинг Қўрғонтепа туманида туғилган санъаткор ҳозирда Қирғизистонда яшаб, ижод қилади. “Дўстлик” чегараси очилишига бағишлаб икки тилда айтилган қўшиғини куйлаганида барча унинг маҳоратига қойил қолди.\nПрезидент совғаларини топшириш маросимида Андижон ва Ўш вилояти жамоатчилик вакиллари иштирок этишди. Андижон вилояти ҳокими Шуҳратбек Абдураҳмонов икки давлат ўртасида дўстликни мустаҳкамлашда қўшган ҳиссаси учун президент томонидан берилган совғаларни қирғиз оқинига тантанали тарзда топширди.


АҚШ ҳукумати стартапчилар учун 5 йиллик визалар берилишини маълум қилди\n12:18 / 27.08.2016\nИллюстратив сурат / state-usa.ru\nАҚШ президенти Барак Обама маъмурияти хорижий стартапчиларга мамлакатда кўпроқ қолиш имконини берадиган янги қонун лойиҳасини тақдим қилди. Бу ҳақда Recode хабар бермоқда.\nҲужжат 26 августда тақдим қилинди. У Конгресснинг розилигини талаб қилмайди, бироқ 45 кунлик жамоатчилик муҳокамасидан ўтиши керак.\nАгар қонун қабул қилинса, стартапчилар АҚШда 2 йил давомида, визани бир марта 3 йилга узайтириш имконияти билан қонуний ишлашлари мумкин бўлади.\nБундай рухсатни олиш учун хорижий фуқаро АҚШда ташкил этилган, камида 100 минг давлат гранти ёки портфелида муваффақиятли лойиҳалари бўлган жамғармадан камида 345 минг доллар инвестиция олган стартапнинг 15 фоизига эгалик қилиши керак. Шунингдек, стартапчи лойиҳада фаол ишитрок этиши лозим.\nШу билан бирга стартап тез ўсиш учун салоҳиятга ва янги ишчи ўринлари яратиш имкониятига эга бўлиши керак.\nБундай визалар ғоясини PayPal ҳамасосчиси, 1991 йилда собиқ иттифоқдан АҚШга кўчиб ўтган Макс Левчин қўллаб-қувватлади. "Мен ишонаманки, бутун дунёдан иқтидорли тадбиркорлар мен каби АҚШда ўз салоҳиятини ривожлантириш имкониятини оладилар", деб айтди Левчин.\nScrub Daddy: идиш ювиш губкасини смайликка айлантириб, уни 100 миллион долларга сотди\n16:48 / 14.09.2018\nТадбиркорлар учун 8 та фойдали TED маъруза\n15:12 / 10.09.2018\nFull Harvest - “Чиройли бўлмаган” сабзавотлар савдоси билан шуғулланувчи стартап\n17:11 / 07.09.2018


“Бунёдкор” финалда мағлуб бўлди\nТошкентнинг “Бунёдкор” жамоаси учун 2017 йилги футбол мавсуми расман якунланди.\nМавсумнинг сўнгги учрашувида “қалдирғочлар” мамлакат кубоги финалида “Локомотив” билан куч синашишди. Қизиқарли ва муросасиз кечган баҳсда “темирйўлчилар” кичик ҳисобда ғолиб чиқишди. Ўйин тақдирини ҳал қилган ягона гол учрашувнинг 7-дақиқасида Марат Бикмаев томонидан киритилди.\nШу тариқа, “Бунёдкор” 2018 йилги Осиё Чемпионлар лигаси баҳсларига бериладиган йўлланмадан қуруқ қолди.\nЎзбекистон кубоги–2017. Финал\n“БУНЁДКОР” – “ЛОКОМОТИВ” 0:1 (0:1)\nГол: Марат Бикмаев (7)\nОгоҳлантиришлар: Отабек Шукуров (90) – Жалолиддин Машарипов (24), Марат Бикмаев (80), Сардор Мирзаев (89), Игнатий Нестеров (90+3)\n“Бунёдкор”: Муроджон Зуҳуров, Рустам Ашурматов, Акрам Комилов, Анвар Ғофуров, Жовлон Иброҳимов, Достонбек Ҳамдамов, Дилшодбек Аҳмадалиев, Шоҳрух Гадоев (Воҳид Шодиев, 76), Отабек Шукуров, Миржамол Қосимов (Шаҳзодбек Нурматов, 63), Шоҳруз Норхонов (Вадим Чемиртан, 57)\nЗахира: Суҳробжон Султонов, Исломжон Қобилов, Давронбек Умиров, Хуршид Ғиёсов\n“Локомотив”: Игнатий Нестеров, Кахи Махарадзе, Икром Алибоев, Марат Бикмаев (Муҳаммад Коне, 87), Садриддин Абдуллаев, Сардор Мирзаев, Тимур Кападзе (Санжар Шоаҳмедов, 59), Ислом Тўхтахўжаев, Шуҳрат Муҳаммадиев, Олег Зотеев, Жалолиддин Машарипов (Диёр Туропов, 75)\nЗахира: Маъмур Икромов, Салим Мустафоев, Шерзод Файзиев, Мурод Бобожонов\nБош ҳакам: Муҳаммад Абдулла Ҳасан (БАА)\nЁрдамчи ҳакамлар: Муҳаммад Ҳасан Абдулла ал-Маҳри, Муҳаммад Аҳмад Юсуф Абдулла ал-Ҳаммади (БАА)\n4 декабрь, душанба\nТошкент, “Бунёдкор” стадиони


Мамадали Маҳмуд (Эврил Турон): “Қўрқоқнинг ватани ҳам, миллати ҳам бўлмайди” (якуний қисм) « Ўзбекистон Халқ Ҳаракати\nМамадали Маҳмуд (Эврил Турон): “Қўрқоқнинг ватани ҳам, миллати ҳам бўлмайди” (якуний қисм)\n16 February 2015 - 2:12\nТемир панжаралар ортида 16 йилу 7 ой тутқинликда ўтирган истеъдодли ёзувчи, миллатпарвар Мамадали Маҳмудов (Эврил Турон) билан суҳбатнинг охири.\nЮрт идораларида нафси ўпқон каслар илдиз отган дейишади.\nЮрт идораларида ўз тилини билмайдиган, севмайдиган каслар илдиз отган дейишади.\nЮрт идораларида миллатининг тайини йўқ каслар илдиз отган дейишади.\n“Уларнинг сони қанча?”, деб сўрайман.\nБаъзан кўзларини ёғ босган бу қалбсиз, дардсиз, тўмтоқ башараларни “очун кўзгуси”да ҳам кўриб қоламан. Уларнинг ҳамдга қотилган, чайналган, қуруқ, сохта, тузсиз гаплари энсамни қотиради. “Фақат менга шундай туюладими?”, деб ўйлардим. Янглишибман. Кўп оқил кишилар ҳам шундай фикрда эканлар.\nАйни шу маддоҳлар Ўзбекистон ўсувига тўсиқ бўлмаяптими?\nАйни шу олчоқлар юртни ғарот этмаяптими?\nАйни шу мунофиқлар юқори ва қуйи оралиғида жар ҳосил қилмадими?\nАйни шу туллаклар эл силласини қуритмаяптими?\nБунинг оқибатида элда:\nЎзини-ўзи ўлдириш ҳоллари юзага келмаяптими?\nРауф Парфи, Чўлпон Эргаш, Маъруф Жалилларни очдан ўлган дейишади.\nБалки, бу ёлғондир?\nБалки, буни ёзарлар ўзича тўқигандир?\nОллоҳ билгувчи. Оллоҳдан буюк қудрат йўқ.\nХалқ қонини ичиб, силласини қуритаётган муттаҳамларни туб-томирлари билан қўпориб ташлаш, улардаги беқиёс мол-мулкларни (бу – эл мол-мулклари) қонун йўли билан олиб, жабрдийда эл аҳволини яхшилаш ва юрт истиқболи йўлида ишлатиш лозим. Эшитишимча, ҳозир юқорида шунга уриниш бор…\n“Қирол” Бахтига қайтаман. Ўрта бўйли, ихчам жуссали, кўзи одамга қадалиб боқувчи, жиддий қиёфали бу йигитга бўйнидаги йўғон олтин занжир, бармоғидаги гавҳар кўзли қалин, катта тилла узук ярашиб турарди. Мен уни қўноқ (меҳмонхона), шифохона ва ёки промка(саноат шаҳарчаси)га ёлғиз борганини кўрмаганман. Доим ёнида 10-15 нафар бақувват, келишган ўғлонлар бўларди.\n“Қирол” Бахтининг даврида тутқунлар нисбатан эркин яшарди. Агарчи у диний, сиёсий маҳкумларни хушламаса ҳам, уларга ёмонлик қилмасди, секторлар очиқ эди. Полислар томонидан тазийқ, босим сезилавермасди ва уларнинг ўзлари ҳам кўзга чалинавермасди. Ҳар саҳн(сектор)да чойхона бўлиб, газ кеча-ю кундуз ўчмасди. Тутқинлар исташган пайтда чой, қахва ичишар ва турли таом ҳозирлаб ейишарди. Мабодо, мужик мужикка қўл кўтарса, ёки бири-бирини сўкса, “қирол” айбдорни аяб ўтирмасди. Эл ибораси билан айтганда, “онасини Учқўрғондан кўрсатарди”. Криса(қисматдошининг нарсасини ўғирлаган кимсани криса-каламуш дейишарди)ни эса қон қустирарди. Бирорта маҳкум “қирол” ёхуд унинг “апастол”ларини курсга қўймай, (ўзича, берухсат) штабга борса, уни уриб, эмаклатарди. Бошқа колониялардан этап бўлиб келган тутқунларни “қирол” ва унинг ёнидагилар бирма-бир текширувдан ўтказарди. Ичидан сотқин (Каза, лахмач, стукач) чиқса, уни уриб, (махсус тўқмоқ, таёқларда) синдириб ташлашарди. У ойлаб ўзига келмас ва кейин ҳам яккамахов бўлиб, чўрт(мужикларнинг энг тубани)дек хор бўлиб юрарди. Буни мен кўп марта гувоҳи бўлганман. Шу сабабларга кўра зона тинч эди. Мен буни ўзига хос тартиб-интизом шарофати, деб биламан. Бундай бошқарув ортида муассаса бошлиғи полковник Равинский (миллати яҳудий) турганини туйганман. У илимли, ишбилармон киши эди. Унинг оғзидан ножўя гап чиққанини эшитмаганман. Босимлар қуюнида … ишни бу тарзда олиб бориш – бошлиққа ҳам, “қирол”га ҳам осон кечмаган. Бу менинг нисбий фикрим.\nМалоҳат ЭШОНҚУЛОВА: ИИВга қарашли муассасаларнинг ходимлари портретларига қандай чизгилар берган бўлардингиз?\nЭврил ТУРОН: Мен бу саволингизга юқорида мисоллар билан жавоб қайтардим, деб ўйлайман. Унга қўшимча равишда яна, майли, шуларни қисқа баён этай. Ички ишлар ходимларисиз давлатни бошқариш қийин. Мумкин ҳам эмас. Шу сабабли, ҳар мамлакатнинг ўз ИИВси бор. ИИВ – халқ қўриқчиси, давлат таянчи. Лекин бор муаммо -сифатда. Бизда қонун йўли билан иш тутадиган, эл-юртига жон куйдирадиган, мустақил фикрли, тоза полислар озмас. Бироқ ўз нафси йўлида ўз лавозимини қурол қилаётган очофат, йиртқич, жоҳил миршаблар ҳам каммас. Улардан мосуво бўлмай туриб, жиноят йўлини кесиш қийин. Сифат ҳисобига тозалаш лозим. Ҳозир ҳукумат шунга сезиларли эътибор қарата бошлади.\nМен сангородда тўшакка михланиб ётганимда “ёвуз одам” сифатида “ном қозонган” бир катта зобит (Адашмасам, унинг оти Дилшод эди. Фарғоналик) шом маҳали 80 ёшдан ошган чолни уриб ( ўрнидан туриб, ҳурмат кўрсатмагани учун) қонга белади. Чол хушига келгач, қўлларини ёзиб, осмонга қараб, Дилшодни қарғади:\nИлоҳо, Яратганнинг қахрига йўлиққин!\nПалатамиздаги хасталар “Омин” дейишди.\nШу куни тонгда Дилшод муассасага киришга ошиқади. Постда турган соқчи уни тўхтатишга уринади. Яъни расман 3 марта:\n“Тўхта!”, дея огоҳлантиради. У тўхтамайди. Бунинг устига “Кўзинг кўрми, ман катта лейтенантман! Онангни с…” деб соқчини сўкади. Ўз аскарлик қасамига содиқ қолган аскар автоматдан унга ўқ узади. Ўқ зобитнинг оғзи-бурнини бузиб ўтиб, орқа миясини қўпориб ташлайди.\nТекширилганда, бу манфур зобитнинг чўнтагидан тахлам-тахлам героин чиқади.\nЗарафшон колониясининг тезкор бўлими бошлиғи (исми эсимда йўқ. Самарқнадлик) тутқунларни одам ўрнида кўрмай, уриб, тепиб, таҳқирлаб, қутиргандан-қутириб борарди. Бир кечқурун номоз ўқиётган кекса кишини: “Пидараз!” деб сўкиб, оғзи-бурнига тепади. У хушидан айрилади. Ётоқдаги диний маҳкумлар зобитни қарғайди:\nҚон қусиб ўлгин илоё!\nШу куни тунда ўз нексияси рўлида ўтирган зобит Самарқнад йўлида катта машинанинг тагига кириб кетади.\nТекширилганда, оғзи-бурнидан гупиллаб ароқ анқийди.\nЧирчиқ (64/6) зонасининг тартибот бўлимида Илҳом отли ёш, озғин, чиройли лейтенант ишларди. Асосан, ўз нафси ўпқонига …. Бир нима ундириш илинжида тирноқ остидан кир қидириб, маҳкумларга осилиб юрарди. Айниқса, диний тутқунларнинг қонини ичарди. Яхши-яхши кийим-кечаклари(уйлардан келган)ни тортиб олиб, ўзларини ШИЗОга ёптирарди. Шўрликлар Худога соларди. Бундан бошқа қўлидан нима ҳам келарди?\nҲар томони метин девор, тиконли сим, соқчилар билан ўралган бўлса?\nШиравой(томирларига шприцда гироин урувчи бангилар)лар Илҳомни “Наркоборонча” дейишарди. Бироқ бу гап ўз исботини топмасдан у рихлатга кетди.\nИлҳом муассасанинг ташқаридаги ётоқхонасида ётиб юрган. Тунда шприцда ўз томирига героин урган.\nТушга яқин унинг ўлигини ваннадан топишган.\nБу гап яшин тезлигида зонага ёйилди.\nЎзимизнинг бола эди!… Эсиз!\nУндан зор қақшаган маҳкумлар ушбу гапни айтишди:\nҚарғиш урди. Оллоҳ ҳақ!\nМен бу мисолларни бежиз келтирмадим. Сабаб шу: Ўзбекистон зоналарида, умуман, ИИВ ходимлари ичида қонунни қалқон қилиб, қон ичадиган қонунбузарлар озмас. 6-муассасанинг ўзидан Дониёр, Элдор, Суҳроб, Қанот, Рашан, Шурик каби бир қанча зобитлар пора билан қўлга олингани сир эмас. Юқорида мен сифат ҳисобига тозалаш керак дегандим. Бу иддомнинг мағзини энди чаққандирсиз?\nИслоҳ ҳаводек лозим.\nБу – жамият кирларини тозалашга омил бўлади.\nБу – ўз Ватанига, ўз миллатига хизмат қиладиган ғайратли, илимли, тоза полислар ўрдусини вужудга келтиради.\nМалоҳат ЭШОНҚУЛОВА: Қамоқдаги энг азобли онларингиз ҳақида яна нималар деган бўлардингиз?\nЭврил ТУРОН: Буни эслашнинг ўзи оғир. Осмонни бутунлай қуршаб олган қора булутдан-да оғир. Ўтган ўтди. Уни эслаб, мажруҳ юрагимни баттар қонга ботиришни истамайман, узр. Бироқ мен учун дажжолий қийноқлардан ҳам оғир бўлган, бўлаётган мана бу нарсани ўла-ўлгунимча унутмайман. “Бўзбўри”, “Қутирган ит”, “Синиқ қалб” романларимни тортиб олишди, ўғирлаб кетишди. Яна 21 та ҳикоямни ҳам йўқ этишди.\nБу – мен учун ҳар қандай азоб ва қийноқдан оғир.\nБу – мени уч марта ўлиб, тирилишимга сабаб бўлди.\nУч марта инфаркт олдим.\nҲозир бунинг азобини чекаяпмна.\nМалоҳат ЭШОНҚУЛОВА: Ўзбекистон қамоқхоналаридаги қийноқларга барҳам бериб бўладими?\nЭврил ТУРОН: Модомики, Ўзбекитсон ўзини демократик давлат деб ҳисобларкан, Оврупа, Америка қамоқхоналаридан андоза олиши лозим. Яъни:\nРежимни ўзгартириши керак.\nКадрларни янгилаши керак.\nЮқорида қайд этилганидек, ислоҳ лозим.\nМалоҳат ЭШОНҚУЛОВА: – Мамадали ака, олдиндан қамалишингизни сезганмисиз?\nСезган бўлсангиз, ҳорижга чиқиб кетишни, бирор бир мамлактадан сиёсий бошпана олишни ўйлаганмисиз? Ўйлаган бўлсангиз ҳам чиқиб кетаолмаганмисиз?\nЭврил ТУРОН: – Бир куни менга Ўзбекитсон телеведениеси бошлиғи Абдусаид Кўчимов ўз уйида: “Муҳаммад Солиҳдан узоқ юринг, Мамадали ака!, – деди, – Бўлмаса, бошингизга бало орттирасиз.”\n– Ҳамма ўз йўлига, Абдусаид, – дедим, – Мен оғир дамда дўстим-ку дўстим, душманимни ҳам ташлаб кетмайман.\nАбдусаиднинг гапи таъсирими, шундан сўнг ён-атрофимга қараб юрадиган одат чиқардим. “Қўрққанга қўша кўринади” дейишади. Кўзимга ҳар хил шарпалар кўринадиган бўлиб қолди.\nОқибатини юқорида айтганман. Яъни менинг уйимга “Эрк” газетасини ташлаб кетишган. Аммо этаги очилиб қолган… Шунга қарамай, мени 6 сўм 30 тийин билан қамоққа олишган.\nҚочиш хаёлимга келган. Бунга имкониятим ҳам бўлган. Икки-уч марта Чимкентга борганман. Дўстларим ҳорижга кетишимни маслаҳат беришган. Киевда Муҳаммад Солиҳ ҳам шу фикрни айтган. Бироқ қочишдан ўзимни тийганман. Балки, юртим азизроқ кўрингандир? Бола-чақам тақдирини ҳам ўйлаганман, албатта.\nМалоҳат ЭШОНҚЛОВА: Ҳориждан бошпана олмаганингиз учун ҳам 16 йил 7 ойни қамоқда ўтказганингизга ачинасизми?\nЭврил ТЎРОН: Албатта куйинаман, қаттиқ куюнаман. Аммо тақдирдан қочиб қутилиб бўладими, Малоҳат? Чет элга кетмаганим ҳақида ҳам ўйлайман. Балки, кетмай тўғри қилгандирман? Бу ҳам бир қисматда, синглим. Бироқ ҳозир: “Ҳорижда бирор муддат даволансам, соғайиб кетарман?” деган фикр кўнглимда йўқ эмас.\nМалоҳат ЭШОНҚУЛОВА: Умрининг 16 йил 7 ойини тиконли симлар ортида ўтказган иқтидорли ёзувчи Мамадали Маҳмудовнинг юртига кўпроқ нафи тегдими, ёки ўз вақтида сиёсий бошпана олганда унинг ўз халқига кўроқ фойдаси теккан бўлармиди? Умрингизни беҳуда бой бериб, ютқазиб қўмадингизми?\nЭврил ТУРОН: 16 йил 7 ой умримни елга совурдим. Соғлиғимдан айрилдим. Умрим ҳам поёнига етиб қолди. Афсус!… Агар қамалмаганимда, албатта, элимга, юртимга арзигулик ишлар қилардим деб ўйлайман. Умрни орқага қайтариб бўлмаслигидан ўкинаман.\nМалоҳат ЭШОНҚУЛОВА: Қамоқхоналарда умрларини азоб-уқибатда ўтказаётган қисматдошларингизга истагингиз борми?\nЭврил ТУРОН: Яратган Эгам уларга сабр берсин, чидам берсин. Пушкиннинг ушбу тўртлиги фикримни тўлдиради:\nАгар сени алдаса ҳаёт,\nСен умидсиз бўлма ҳеч қачон.\nҒамгин кунга чидагин фақат,\nЁруғ онинг келар бегумон.\nМалоҳат ЭШОНҚУЛОВА: Қайси бир асарингизда “Қўрқоқнинг Ватани ҳам, миллати ҳам бўлмайди” деб ёзгансиз. Шунга изоҳ берсангиз.\nЭврил ТУРОН: Қўрқоқнинг Ватани ҳам, миллати ҳам – қорни.\nЕб тўймас қорни. Эл-юрт бойлигини таг-туги билан еса ҳам тўймас қорни.\nБундай кас ўз нафси ўпқони учун ҳар қандай замонга буқаламундек мослашади. Доим “думини ликиллатган” ҳолда оёқ ялашга мойил туради. Замон ўзгариши билан ўзи сажда қилиб келган саждагоҳини сотади.\nБуни СССР замонида кўрдингиз.\nМустақилликка эришганимизда эса, “бир юмалаб” миллий қиёфага кириб олди. Инсон қиёфасидаги бу шайтонлар замон ўзгариши билан ўзгараверади. Улар учун муқаддас нарса – қорни.\nМалоҳат ЭШОНҚУЛОВА: Мазмунли суҳбатингиз учун раҳмат, Мамадали ака. Ҳамиша соғ-омон бўлинг. Сиздан ўлмас асарлар кутиб қоламиз.\nЭврил ТУРОН: Раҳмат, синглим.\nМалоҳат ЭШОНҚУЛОВА: Қадирли ўқувчи, ўзбек халқининг миллий қахрамони, миллий ёзувчиси Мамадали Маҳмудов билан кечган суҳбатдан ўзингизга керакли нарса олишингизга шубҳа қилмайман. Зеро мен буни келажак авлодга ҳам бир тирик тарих сифатида етиб боришига ишонаман.\nТангри сизу, биздан, элимиздан ўз меҳри-муҳаббатини аямасин, омин.


ОДИЛ АҲМЕДОВ: “ГОЛИМНИ ДАДАМГА БАҒИШЛАГАН ЭДИМ” - 17 Апреля 2009 - ФК "Навбахор" фан клуби сайти\nГлавная » 2009 » Апрель » 17 » ОДИЛ АҲМЕДОВ: “ГОЛИМНИ ДАДАМГА БАҒИШЛАГАН ЭДИМ”\nОДИЛ АҲМЕДОВ: “ГОЛИМНИ ДАДАМГА БАҒИШЛАГАН ЭДИМ”\nЧемпионатнинг эндигина 5 тури ортда қолди. Ҳали ҳаммаси олдинда, деб ўйлайман. Дастлабки турлардаги дуранг натижалар миллий чемпионатимизни сезиларли суръатда савияси ошаётганидан далолат беради. Жорий мавсумда ҳар бир жамоа ўз майдонида уч очкога лойиқ ўйин намойиш этаётганлиги қувонарлидир. Наманганда ғалаба қозонган бўлсак-да, ўйин осон кечмади. «Навбаҳор» футболчилари минглаб мухлислар қаршисида ҳисобни қисқартирганларидан сўнг, ҳакамнинг ўйин якунини билдирувчи ҳуштаги янграгунига қадар жиддий қаршилик кўрсатдилар.\nЁш ва иқтидорли футболчи, сардорлик боғичи остидаги дастлабки ўйиндаёқ муваффақият қозонди. Ўзбекистон миллий чемпионати доирасидаги «Навбаҳор»га қарши кечган ўйинда эса тур безагига айланган гол муаллифи бўлди.\nНавбаҳор-Пахтакор ўйини куни мени қўллаб-қувватлаш учун Намангандаги стадионга оила аъзоларим, шахсан дадам ва акаларим келишганди. Буни қарангки, улар мен гол урган дарвоза ортидаги сектордан жой олишганди. Урган голимдан қувонганимдан сўнг мен ўша сектор томон бориб, оила аъзоларим билан қувончимни баҳам кўрдим. Узоқдан югура туриб, бош бармоғим билан дадамга қарата голимни уларга бағишлаганимни билдирдим... Ишонасизми, ёшлигимдан «Навбаҳор»га ишқибозлик қиламан. Ютуқларидан қувониб, салбий натижасидан қайғурардим. Ҳозир «Пахтакор» сафида тўп тепаётган бўлсам-да, шаҳрим жамоаси ҳамиша диққат-эътиборимда туради. Чунки у ерда дўстларим тўп тепади, яқинларим эса «Навбаҳор» мухлисларидир.\nМен доимо шаҳрим мухлисларини биринчи ўринга қўйиб келганман. Терма жамоа сафида тўп тепаётган кунларим ҳам илк табриклар айнан водийдан келарди. Айрим ўйинлардан фарқли равишда, «Навбаҳор» билан баҳсда гол ураман, деб майдонга тушмайман. Аммо бу футбол, профессионал футболчи ҳар бир имкониятдан унумли фойдаланиши даркор. Буни мухлислар тўғри тушунишлари керак. Ўйин тугаганидан сўнг вилоятлик дўстларим билан суҳбатлашганимда, улар чиройли гол муаллифи бўлганлигим билан табриклаб, терма жамоа сафида ҳам шундай голлар уришимга тилак билдирдилар.\nАйни пайтда «Пахтакор» либосида тўп суряпман. Балки, йиллар ўтиб наманганликлар сафидан ўрин оларман. Ҳозир бу ҳақда гапиришга эрта бўлса-да, кейинчалик мураббий бўладиган бўлсам, албатта, Наманганда истеъдодли футболчиларни тарбиялаган бўлардим. Чунки, вилоятимиз истеъдодларга бой. Олий лигамизнинг гранд жамоаларида тўп тепаётган ҳамшаҳарларимнинг сонидан ўзингиз ҳам хулоса чиқариб олишингиз мумкин.\n- Биласизми, жамоамизда жарима зарбасини қойилмақом уддалайдиган ўйинчилар кўп. Илҳом Суюнов, Боян Миладинович ва Александр Гейнрихлар ҳар бир имкониятдан оқилона фойдаланишлари мумкин. Имкон қадар машғулотларда улардан бирон-бир услубни ўрганишга ҳаракат қиламан. Менимча, жарима зарбаси тепилаётган паллада футболчига омаддан кўра кўпроқ аниқлик зарур. Зарбанинг кучидан қатъий назар, траекторияни аниқ чамалаб, тўпга зарба берсангиз, зафар қучишингиз турган гап.\nПросмотров: 607 | Добавил: vhz13 | Рейтинг: 0.0/0


Қурбонлик қилишим тўғрими? — Зикр аҳлидан сўранг\nСаволлар › Мавзу: Турли саволлар › Қурбонлик қилишим тўғрими?\naramis сўради 8 ой аввал\n1). Пайнетдан тўлаш қулай эмас. Лекин бошқа қандай йўллар билан бўлса ҳам етказинг.\n2). Қарзларингизни адо қилинг. Мабодо қарзларингиздан ортгани нисобга етса, зиммангизга қурбонлик вожиб бўлади. Қурбонлик вожиб бўлишида ўлик моллар ҳам ҳисобга олиниб, нисобга етса бўлди. Бир йил айланган бўлиши ҳам шарт эмас. Шу ўринлардан закотнинг нисобидан фарқ қилади. Валлоҳу аълам!


2. Наманганда "25" акциясига старт берилди\n4. Истиқбол эгалари форуми\n5. Наманганда “Ҳеч ким меҳр ва эътибордан четда қолмасин!” шиори остида тиббий-ижтимоий акцияда ўтказилмоқда\n6. "Қизил китоб"ига киритилган жайронни сотиш мақсадида тутиб олган фуқаро жазога тортилди\n8. Мелис Абзалов оламдан ўтди\n9. "Поедем, поедим!" кўрсатувининг Ўзбекистонга бағишланган навбатдаги сони эфирга узатилди (ВИДЕО)\n10. "Навбаҳор"га икки дарвозабон келиб қўшилади\nМўминжонов қўл остидаги «Навбаҳор» жамоаси янги мавсум тайёргарлигини Наманганда давом эттирмоқда.\n11. Наманган вилояти ҳокими Хайрулло Бозоров фаол ёшлар билан учрашув ўтказди\n14. Дуо олган омондир…\nБизтенгқур авлод урушни кўрмаган. Биздан икки-уч олдинги авлод ҳам. Табиийки, биздан кейин ўсиб келаётган навқирон авлод ҳам урушни кўрмаган.\n15. "Камалак"дек беғубор дамлар старт олди!


Эркин Воҳидов. Сергей Есенин (1980) | www.ziyouz.uz\nБош саҳифа МатбуотСовет даври матбуотиЭркин Воҳидов. Сергей Есенин (1980)\nЁшликда орттирилган дўст умрнинг кўрки, қалбнинг суянчиғи бўлади. Киши шодлигини ҳам, дардини ҳам аввало у билан баҳам кўргиси келади, ҳар гал учрашганда бамисоли ёшликнинг беғубор оламига қайтгандек бўлади. Тасаввуримда Сергей Есенин шеърияти менинг шундай — ёшлик дўстим. У билан мен талабалик йиллари танишиб қадрдон бўлиб қолганман. Эсимда, иккинчи курс студенти эдим. Пахта теримига хашарга чиққан кунларимиз ишдан сўнг ётоқда, хира чироқ нурида ярим кечагача есенинхонлик қилар эдик. Ўшанда «Эрон тароналари»нинг бир қанча шеърлари ўзбек тилига таржима қилинди.\nМана, ўша кунларга ҳам ўттиз йилга яқин вақт бўлди. Бу фурсат ичида мен Есенин ижодига кўп марта қайтдим. Унинг китоблари ўзбек тилида уч бор оммавий нусҳада чоп этилди. Баъзи шеърлар ўзбекча қўшиққа айланди.\nСергей Есенинга ҳар гал мурожаат этганимда ўша талабалик йиллари, қадрдон пахтазор ёдимга тушади. Шоир сўзларини чаноқлардан тортиб олаётгандек бўламан. Димоғимга пахта ҳидига омухта рус ўрмонларининг таниш ҳиди урилгандек бўлади.\nОдатда шоир таваллуд санасини нишонлаганда «у тирик бўлганда фалон ёшга кирар эди» деган сўзларни айтишади. Мен негадир Сергей Есенинни тўқсон ёшли чол сифатида кўз олдимга келтиролмайман. У дунёга чақмоқдек келиб кетди. Лаҳзадек умрида бор нурини сочиб, бутун борлигини намоён қилди. Есенин барча мухлислари тасаввурида ўттиз ёшли ўт юрак йигит, туйғулари тизгин билмаган ёш шоир бўлиб қолади.\n← Аввалги Аввалги Алишер Навоий. Кўрунур оташин лаълинг дилафрўз (видео)\nКейинги → Кейинги: Жуманиёз Жабборов (1930-2010)


Бухорода 18 октябрь куни қандай об-ҳаво кузатилиши маълум қилинди\nРеспублика Гидрометеорология хизмати маркази 18 октябрь, якшанба куни Бухоро вилояти, шу билан бирга, мамлакатнинг бошқа вилоятларида кузатиладиган об-ҳаво маълумотларини тақдим этди.\nМаълум қилинишича, Бухорода ҳаво бир оз булутли бўлади, баъзи жойларда ўзгариб туради, ёғингарчилик кутилмайди. Шамол шарқдан 3—8 метр/секунд тезликда эсади. Ҳарорат кечаси 5—10 даражадa илиқ, кундузи 23—28 даражадa бўлади.\nНавоий вилоятида ҳаво бир оз булутли бўлади, баъзи жойларда ўзгариб туради, ёғингарчилик кутилмайди. Шамол шарқдан 3—8 метр/секунд тезликда эсади. Ҳарорат кечаси 5—10 даражадa илиқ, кундузи 23—28 даражадa бўлади.


Дунёдаги энг тез ҳаракатланадиган 5 та электрокар (фото) - Carzone.Uz\nДунёдаги энг тез ҳаракатланадиган 5 та электрокар (фото)\nTesla компанияси электрокарлар ҳам катта тезликка эриша олишини исботлади, деб хабар беради Daryo.uz.\nИлон Маскнинг компанияси февраль ойида батарея қуввати 100 киловатт/соат бўлган, 100 километр тезликка 2,3 сонияда эриша оладиган, Porsche 911 Turbo S’дан ҳам тезроқ ҳаракатлана оладиган Model S’ни ишлаб чиқарган эди.\nБироқ Tesla электромобиль ишлаб чиқарувчи ягона компания эмас. Эътиборингизга дунёдаги энг тезюрар бешта электромобилни тақдим этамиз.\n1. Хитойнинг Nio EP9 электрокари: 100 км/соат тезликка 2,7 сонияда чиқади. Максимал тезлиги 312 километр/соатга тенг.\nNio EP9 тезлик бўйича иккита рекордни янгилаган. Май ойининг бошида у Нюрбургрингдаги Nordschleife трассасида 6 дақиқа 45,9 сония билан рекорд ўрнатган эди.\nБундан олдинги рекорд ҳам ушбу электрокарга тегишли: 7 дақиқа 5,12 сония. Nio EP9 яна бир рекордни янгилаган. У Франциядаги Paul Ricard трассасини 1 дақиқа 52,78 сонияда босиб ўтган.\nNio EP9 чекланган миқдорда ишлаб чиқарилади. Унинг қиймати 1,48 миллион долларни ташкил этади.\n2. Франциянинг Renault автомобиль ишлаб чиқарувчи компанияси Тrezor суперкари концепциясини сентябрда яратган эди. Компаниянинг сўзларига кўра, унинг қуввати 350 от кучига эга.\nRenault ушбу концепт-карнинг максимал тезлиги нечига тенг эканлигини маълум қилмади, бироқ у 100 км/соатга 4 сониядан камроқ вақт давомида чиқишини таъкидлади.\nУшбу суперкарнинг эшиги йўқ, унинг салонига ўтириш учун бутун томини очиш керак.\n3. Mercedes компанияси Vision Mercedes-Maybach 6 концепт-карини август ойида тақдим қилган эди. Ишлаб чиқарувчиларнинг сўзларига кўра, двигателининг қуввати 738 от кучига эга.\n5,6 метрли электрокар 100 км/соат тезликка 4 сониядан камроқ вақт ичида эришади. Унинг максимал тезлиги эса 249 км/соатни ташкил қилади.\nУнинг энг эътиборли жиҳати тез қувват олишида. Беш дақиқада 100 километр масофани босиб ўтишга етадиган қувват олади.\n4. Хорватиянинг Rimac автомобиль ишлаб чиқарувчи компанияси Concept_One электрокарини март ойида Женева автосалонида намойиш қилган эди. Электрокарнинг қуввати 1088 от кучига эга.\nУшбу автомобиль тезлиги бўйича Porsche Spyder 918’ни ҳам ортда қолдиради. Concept_One’нинг максимал тезлиги 355 км/соатга тенг, 100 километр тезликка эса 2,6 сонияда эришади.\nҲозирча сотувда Concept_One суперкарининг олти донасигина мавжуд.\n5. Chevrolet Corvette суперкари — мавжуд энг тезюрар суперкар бўлиб, тезлик борасида иккита жаҳон рекордини янгилаган. У чекланган миқдорда ишлаб чиқарилади. 2019 йилда етказиб бериш режалаштирилмоқда.\nУшбу электрокар ўтган йилнинг март ойида Флоридада синов вақтида тезлигини 301 км/соатгача чиқариб жаҳон рекордини янгилаган эди. Июль ойида эса тезлигини 331 км/соатгача чиқариб ўз рекордини ортда қолдирди.\nТезликни севувчи автомобиль ихлосмадлари ушбу электрокарни 750 минг долларга сотиб олишлари мумкин


Китоблар Ҳамид Исмоилов «Жинлар базми» романи ва бошқа асарлари ҳақида « Ўзбекистон Халқ Ҳаракати\n21 September 2018 - 18:51\nҲ. Исмоилов Қирғизистоннинг Тўқмоқ шаҳрида туғилиб, энди анчадан бери Буюк Британиянинг резиденти ҳисобланади. Исмоиловнинг Би-би-сида катта иш тажрибаси бор, ҳозиги пайтда у бу Би-би-си Марказий Осиё хизматини бошқаради. 2010 йилда ёзувчи BBC World Service қароргоҳида 4,5 йилга Writer-in-Residence бўлиб ҳам тайинланган. Унинг илк бор инглиз тилига таржима қилинган романи «Railway» (Темир йўл) бўлган ва у 2006 йилда нашр этилган.\nИнглиз тилига таржима қилинган бошқа романлар қаторида “A Poet and Bin-Laden,” “Underground,” “The Dead Lake,” («Шоир ва бен Ладен», «Ерости йўли», «Ўлик кўл») ва бошқалар. Инглиз тилига таржима қилинган охирги асари “The Devils’ Dance” – «Жинлар базми» романидир.\nОхирги пайтларгача Ҳамид Исмоиловнинг Ўзбекистонга келишига тақиқ бор эди, шунинг учун ҳам кенг жамоатчилик унинг ижоди ҳақида кўп билмайди. 2016 йилда бироз силжиш юз берди – Ўзбекистоннинг «Академнашр» нашриёти Ўзбекистонда Исмоиловнинг «Жинлар базми ёки катта ўйин» романини чоп этди. Афсуски, 2017 йилнинг март ойида Ҳамид Исмоиловга Би-Би-Си делегацияси таркибида Ўзбекистонга киришга рухсат беришмади. Бу ёқимсиз ҳодисага қарамасдан, Ўзбекистон раҳбарияти ўз қарорини қайта кўриб чиқиб ва келгусида ёзувчининг Ўзбекистонга бемалол ташриф буюришига тўсқинлик қилмайди, деган умид бор.


«Энг муҳими, ўзларингиз соғ-саломат, болаларингиз ёнингизда экан». Президент сув чекингач уйларига қайтган одамлар билан учрашди\n19:50 / 02.05.2020\nШавкат Мирзиёев Сардоба сув омборида юз берган фавқулодда вазият сабабли Сирдарё вилоятида бўлди. Президент сув тошқинига биринчи бўлиб дуч келган Сардоба туманидаги «Навоий» маҳалласини бориб кўрди.\n«Президентимиз маҳалла бўйлаб юриб, юзага келган аҳвол билан яқиндан танишди. Ҳудудни пухта тозалаб, дезинфекция қилиш, қатъий санитар-эпидемиологик назоратни таъминлаш, муҳандислик-коммуникация тармоқларини тез фурсатларда, лекин сифатли тиклаш бўйича топшириқлар берди», дейилади президент матбуот хизмати хабарида.\n«Шундай оғир пайтда ҳаммамиз сизларнинг ёнингиздамиз. Аввало, ҳар бир маҳаллага кириб, ўт ўчириш машиналари ёрдамида сувни қочирамиз. Қурилиш, таъмирлаш ва янги уйлар барпо этиш бўйича халқ билан масалаҳатлашиб иш тутамиз. Ҳаммасини секин-секин жойига қўямиз. Фермерларнинг масаласи ҳам даласига чиққан ҳолда ҳал этилади. Энг муҳими, ўзларингиз соғ-саломат, болаларингиз ёнингизда экан. Кўнгилни тўқ қилинглар. Худога илтижо қиламизки, бизга мададкор бўлсин, охирги кўрганимиз шу бўлсин», деди президент.\nПрезидент Сардобада сув тошқинига биринчи бўлиб дуч келган маҳалла аҳли билан учрашувда: «Бир нарсага ишонинглар: ҳаммаси яхши бўлади. Кўнгилни тўқ қилинглар. Худога илтижо қиламизки, бизга мададкор бўлсин, охирги кўрганимиз шу бўлсин»\nPosted by Kun.uz on Saturday, May 2, 2020\nПрезидент Оқолтин туманидаги «Шодлик» маҳалласи ва Мирзаобод туманидаги «Ҳақиқат» маҳалласи туташ ҳудудда ҳам бўлди.


Германия ташқи ишлар вазири Путиннинг Украина ҳақидаги гапларига ишонмаяпти\nПутин шартларига кўра тинчлик бўлмайди – Германия ташқи ишлар вазири\n1 May 20:18 Жаҳон\nАнналена Бербок ГЕРМАНИЯ ПУТИН РФ ТИВ ТИНЧЛИК УКРАИНА УРУШ ШАРТНОМА\nГермания ташқи ишлар вазири Анналена Бербокнинг айтишича, Украина ва Россия ўртасида Владимир Путин шартларига кўра тинчлик келишуви фақат янги урушга даъват бўлади.\n«Ўт очишни тўхтатиш фақат биринчи қадам бўлиши мумкин. Биз тушунамизки, Россия ўз қўшинларини олиб чиқиб кетсагина санкциялар бекор қилиниши мумкин. Россия айтган шартлар асосида тинчлик ўрнатиш Украинага ҳам, Европада ҳам бизга хавфсизлик олиб келмайди. Энг ёмон ҳолатда, бу шундай кейинги урушга таклиф бўлади – бизнинг чегараларимизга янада яқинроқ «, деди у Bild am Sonntag нашрига берган интервюсида.\nБербок Путиннинг ҳеч бир ваъдасига ишонмаслигини айтади.\n«Европада биз билган тинч тартибни Путин орқага қайтариб бўлмас даражада бузиб ташлади. Қанчалик хоҳласак ҳам, 24-февралгача бўлган даврга қайтишга йўл йўқ. Биз энди ҳеч қачон фақат Путиннинг ваъдаларига таянолмаймиз», – деди вазир.\nУнинг сўзларига кўра, Украина ўз қарорларини қабул қила оладиган даражада кучли бўлишига ёрдам бериш керак.\n«Ахир, бу урушда ҳалок бўлаётган украиналиклар ва уларга Россия босқинчилиги остида зулм таҳдид солмоқда. Ҳеч кимнинг уларга буйруқ қилишга ҳаққи йўқ», – дейди Бурбок.