Китобни унутган авлодга китоб ёзиш изтироби – Jurnalist\nКитобни унутган авлодга китоб ёзиш изтироби\nR S2020-06-25T09:10:42+05:0025 Iyun, 2020|Умумий янгиликлар|\nАдабиётга ҳар биримиз ўзимиз ета олган, чиқа олганимиз баландликдан қарашга одатланганмиз. Асарни ўқиш асносида ёзувчининг нигоҳи билан дунёга қараб, қаҳрамон кечинмаларига ўз қалбимизда қайта ишлов берамиз. Ёзувчи бизни денгизнинг гоҳ тубига улоқтиради, гоҳ тоғу тошларга отади, гоҳ юракнинг боши берк кўчаларига олиб кириб қўяди. Шундай бўлса-да бу каби ботиний гирдобдан бемисл қудрат, руҳий қувват туямиз. Қалбимизнинг ҳали ёзувчи қалами етмаган нуқталарида адабий ташналигимиз Хизр суви ичган мисол қайта “тирилаверади”.\nНазар Эшонқул ўзбек китобхонига ўзининг “Уруш одамлари” қиссаси (1989), “Уфқ ортидаги қуёш”, “Маймун етаклаган одам” (2004), “Шамолни тутиб бўлмайди” (2005), “Момоқўшиқ” (1991), “Ялпиз ҳиди” (1996), “Шафтоли гули” (2011), “Гўр ўғли”(2018) каби китоблари билан яхши танилган. Ёзувчи билан қилган бугунги суҳбатимиз Адабиётнинг ўз “сиёсат”и, ёзувчининг бу майдондаги мавқеи ҳақида бўлди. Марҳамат, Сизни ёзувчи билан юзма-юз қолдирамиз.\n— Назар ака, суҳбат учун олдиндан раҳмат. Сиз ўзбекнинг катта ёзувчисисиз. Бугун ёзувчиларимиз халқимиз муаммоларига, депсинишларига, орзу армонларига малҳам бўладиган сўзни айта оляптими? Ахир ўз вақтида Қодирий, Чўлпон, Фитрат ҳам асарларидагина эмас, публицистик мақолаларида ҳам миллатнинг, халқнинг оғриқли муаммоларини кўтариб чиқишган. Бугун халқимиз дардига Адабиёт, ёзувчи, шоирнинг шериклиги қайдаражада сезилаяпти?\n— Саволингизга “Сезилмаяпти” деб жавоб беришим қанчалик тўғри бўлса, шунингдек, “Дардига малҳам бўлаяпти” деган жавоб ҳам шунчалик ўринли бўлади. Ҳар икки жавобда мен ҳам қайсидир маънода ўз асосларимга эгаман. Ижодкорнинг “миллат виждони бўлиши керак!” деган бироз баландпарвоз унвони бор. Баландпарвоз бўлса-да бу бор гап. Азалдан ва ҳозир ҳам ўзини миллий адабиётга дахлдор деб биладиганлар(бу гапнинг тижорий адабиётга алаоқаси йўқ) адиб ва шоирларга миллат виждони сифатида қараш ва керак бўлса талаб қилиш керак ҳам. Миллатга виждон бўлиш ўта шарафли ва ўта масъулиятли мақом. Сиз айтган Қодирий ва Фитратлар ўзларини шу мақомда деб ҳисоблашган ва бу вазифани шараф билан уддалашган. Аммо “виждони бўлиш” сиз айтган “публицистик”адан, яъни бугунги ҳар бир ўткинчи масалаларга муносабат билдириш кўринишида бўлса, мен “Йўқ, биз халқ дардига шерик бўлолмаяпмиз!” деб жавоб берган бўлардим. Чунки бугунги шоир ва ёзувчиларимиз халқимиз дуч келаётган, уни қийнаётган кундалик муаммоларга Абдулла Қодирий ёки Фитрат каби муросасиз ва фаол эмас. Яъни у ҳокимларнинг, амалдорларнинг ўзбошимчалигидан тортиб, жамиятда умуман, адолатнинг ҳар қандай кўринишда топталишига қарши фаол муносабат билдирмаяпти, бугунги блогерлар каби уларнинг “дардлари”, “оғриқлари”ни шу куннинг ўзида кўтариб чиқмаяпти, яъни адабиёт халқнинг кундалик “орзу-умиди”, “дарди ва оғриқлари”дан узилиб қолгани, бу муаммоларга ё бефарқ бўлаётгани ёки адабиёт кийимини ва ниқобини тақиб олиб, атрофда юз бераётган ҳақсизлик ва ёлғонни хаспўшлаётгани, ҳатто манфаат учун ўша ёлғоннинг бир қисмига айланиб олаётгани ҳам бор гап. Бундан кўз юмиб бўлмайди. Аммо мен табиатимдан келиб чиқиб, кундалик муаммолар ва орзу умидларга, кундалик адолатсизлик ва ҳақсизликларга нисбатан “фаол муносабат бўлиш”ни унчалик ҳам адабиётнинг иши деб билмайман.\n— Бунинг Адабиётга даҳли бор, ёки буниси бегона дейиш қайдаражада ўринли?\n— Адабиёт кундалик, йўл-йўлакай юз бераётган ҳақсизликни, баъзида ҳақсизлик бўлиб кўринаётган ҳали ойдинлашмаган масалани эмас, умуман, умумиллиятга дахлдор ёлғоннинг моҳиятини, асосини кўрсатиш билан шуғулланиш керак деб биламан. Кундалик ёлғонни ҳамма кўриб турибди, аммо бу ёлғоннинг моҳиятини фақат соф ижодкор, соф ақл, яъни ўша “хос истеъдод” кўра олади. Мен учун адабиёт ана шу “хос истеъдод” воситасида халқнинг кундалик оғриқ, ўткинчи муаммолари ортида бекиниб ётган умумиллий оғриқ ва изтиробни, армонни, дардни кўради ва кўтариб чиқади, бу муаммони ижтимоий фикрга айлантиради. Кундалик муаммоларни матбуот ҳам кўтара олади. Аммо миллатни, жамиятни қийнаётган том маънодаги дард ва изтиробни фақат истеъдод кўради ва ўртага ташлай олади. Адабиётни журналистикадан фарқлаш керак.\n— Адабиёт журналистикадан фарқланмаганидан эмас, асарларда ижтимоий юкнинг йўқлигидан, асарлар елимланган дардга тўлиб кетаётганидан шу саволни бераяпман.\n— Эътибор берсангиз, Сиз айтган Қодирий ёки Фитратга азоб берган изтироб ва дардлар уларнинг публилцистикасидан кўра бадиий асарларида кенгроқ, чуқурроқ, асослироқ кўрсатиб берилган. Бу билан мен шоир-ёзувчиларнинг бугунги муаммоларга лоқайдлиги ва бефарқлигини оқламоқчи эмасман. Адабиётнинг бугун бўлмаса эртага ҳал бўладиган, ечимини топадиган, умуман, журналистика шуғулланадиган муаммоларга ўралашиб қолмаслиги тарафдориман. Агар бугунги оғриқ ва дардларимизни билмоқчи, моҳиятига етмоқчи бўлсак, том маънодаги адабий асарларни таҳлил қилиб кўрайлик.Уларда умуммилий дард ва изтиробларимиз ётибди. Оддий бир мисол. Мен аввал ҳам бир-икки чиқишда айтгандим. Бизнинг кўплаб бугунги миллий дардимиз, изтиробимиз, оғриғимиз, умуман қандай яшаётганимиз, маънавий қиёфамиз, бугун бизни асли нима қийнаётгани, Аҳмад Аъзамнинг “Ғулистонга сафар…” асарида ўз аксини топган.\nМайли, узоққа бормай, сўз жангида суяги қотганларни аралаштирмсдан, энди адабиётга кириб келган Жонтемир, Тиллонисо, М. Норчаева каби ёшларнинг битикларини ўқисангиз ҳам ҳақиқий бадиий миллий дард ва миллий изтиробларга дуч келасиз. Аслида ҳақиқий дард ва изтироб адабиётдагина ўзининг бутун кўлами билан намоён бўлади. Бу хил асарлардаги изтироб ва дард моҳиятини тушунмасдан, таҳлил қилмасдан туриб, худди Кафканинг Замзаси, Ч. Айтматовнинг “манқурт”и каби бугунги бадиий асарларда ўзимизни кўрмагунча, уни ўзимизнинг сабоғимиз ва фикримизга айлантурмагунча, “адабиёт бефарқ” деб айб қўйишга, шахсан менинг ҳаққим йўқ.\nБугунги инсоннинг дард ва изтиробларини акс эттирган, бу дард ва изтиробларни келтириб чиқарган асосга, илдизга, муҳитга муросасиз бўлган асарлар бугун ҳам ёзилаяпти. Аммо биз ҳали уларни ўзимизникига айлантирганимиз йўқ. Тўғрироғи, ўқиётганимиз, таҳлил қилаётганимиз йўқ, бу асарлар бугуннинг дард ва изтироблари эканини англай олганимиз йўқ. Биз агар бугунги ёзилган том маънодаги бадиий асарлардаги оғриқларни, дардларни ҳис қилганимизда, уни ўзимизникига айлантирганимизда, улардаги рамзий-тимсолий имларни(кодларни) англай олганимизда боқшачароқ яшаётган, бугунги кўплаб муаммоларни аллақачон ҳал қилиб қўйган бўлардик… Бадиий асар ўқиш бугун жуда ноёб фазилатга айланиб бораяпти. Дидимиз сиз айтмоқчи информацион технология воситаларининг, блогерларнинг, бир пайтлар “сариқ матбуот” деб аталган жамият ҳаёти кўпигининг маромига, дидига, йўсинига мослашиб қолгани бор гап. Энг қизиғи, бу ҳолат китоб ўқиш давлат сиёсатига айланган пайтда юз бераяпти. Ҳамма нарса ўзимизга боғлиқ бўлиб қолган паллада. Ҳамма нарса ички эҳтиёжимизга, шахсий интилишимизга боғлиқ паллада… Биз бугун сўзда адабиётга қанчалик яқинлашган бўлсак, амалда ундан шунча узоқлашиб бораяпмиз. Бугунги ҳақиқий шоир ва ёзувчилар чекига китоб ўқимайдиганлар, китобдан узоқ, китобни унутганлар учун китоб ёзиш маҳкумлиги тушган. Бугунги том маънодаги адабиёт, том маънодаги бадиият мана шу маҳкумликда яшаяпти.\nБугунги электрон асрни мен айнан шундай баҳолайман. Аслида бу китоблар ёқилган, топталган, қабристонларга кўмиб қўйилган даврлардан ҳам аянчлироқдир.\n— Нима деб ўйлайсиз, халқни китобга қайтариш учун нималар қилиш керак?Тадбир ва танловлар билан китобхон авлодни тарбиялаб бўладими?\n— Бутун халқнинг орзусини елкамга олмайман, лекин менинг энг катта орзум – миллатимизнинг том маънодаги миллат бўлиши. Кўпгина фазилату иллатларимизга қараб туриб, биз ҳали ҳақиқий миллат бўлолмадик, ҳали ҳам ўрта асрларга хос тарзда, муносабатда, фикр тарзида яшаяпмиз деб ўйлайман. Шундай. Миллий тафаккуримиз, яшаш тарзимиз, атрофга, дунёга, оламга, жамиятга муносабатларимиздан келиб чиқсак, биз ҳали ҳам ўрта асрларда яшаяпмиз. Биз ўрта асрчиликдан қутулганимиз йўқ.\n— “Биз” деганингиз асрни англатаяптими, эллик йиликними ёки ўн йилликни? Бир аср ёки ярим асрлик жараён ҳақида бўлса, булар ҳақида вақт ўзининг сўзини айтиб бўлган. Агар кейинги ўн,ўн беш йил ҳақида гап кетаётган бўлса, бу саволга ҳам вақт жавоб беради. Менинг вақтга ҳакамлик қилиш ниятим йўқ. Қанчалик хомтама бўлмайлик, вақт ўз сўзини айтади. Лекин барибир шу йилларда ёзилган маълум бир асарларга ҳам келажак муҳри аллақачон босилганига ишонаман. Тўғрисини тан олайлик, аслида ўткинчи ва азалий бадиий сўз асли нималигини ҳис қилган, англаган, диди ва бадиий виждони тоза, ҳар бир одам бу саволга жавоб топиб бўлган.\n— Умуман адабиётда авлод тушунчасига қандай қарайсиз? Авлодлар ҳақиқий маънода авлод бўлиб шакллана оляптими, улар нари борса маҳаллийчилик, гуруҳбозлик мақомида қолиб кетмаяптими? 60-70 йиллардан кейин адабиётда авлодлар пайдо бўлдими?\n— Авлод ҳақида менинг қарашларим ўта жузъий. Адабиётшунослар нуқтаи назари билан қарасак, ўта нисбий дейиш ҳам мумкин. Мен учун дидни ва ифода усулини, адабий қарашларни янгилаган, Сўзнинг кўламини янги босқичга олиб чиққанларгина авлод дейилишга муносиб. Шу маънода Ҳамза, Қодирий, Чўлпон, Абдулла Қаҳҳор 40-50 йилларда ижод қилганларини бир авлод деб биламан. 60-70-80 йиллар адабиётга кириб келганлар ҳам мен учун бир авлод. Бири бошлаган, иккинчиси охирига етказган. 90 йиллар ва янги аср бошида адабиётга кириб келганлар ўзларининг қарашларини энди маромига етказаяпти. Кейинги ўн йилликда адабиётга кириб келаётганлар, айниқса, шеъриятда, катта умид уйғотаяпти. Мен адабиётшуносларнинг диққатини мен юқори деб санаган каби ўнлаб ёшларнинг ижодини, Сўзларидаги ўзига хосликларни, ютуқ ва нуқсонларини кенгроқ таҳлил қилишга, шу орқали уларнинг дардини, адабий кўламини ҳис қилишга қаратишлирани сўраган бўлардим. Бу ёшлар сўзнинг нафақат образлилигини, балки унинг шижоати ва интеллектуал жиҳатини ҳам кўтаришга уринишмоқда. — Бугунги ўқувчи sms-хабарларни ўқиш ритмида шаклланяпти? Қисқаликка кўникаётган ёшларда “Телба”, “Улисс”, “Унинг исми Роза”, “Хазар луғати” каби семиз-семиз, шунинг баробарида бадиий пишиқ китобларни ўқийдиган ва ёзадиган авлод шаклланадими?\n– Эсимда йўқ, кимдир алам билан айтганди: “Бугунги авлод ўзининг паспортини ҳам охиригача ўқимаган” деб. Шу маънода сиз ҳақсиз. Аммо масала шундаки, замон юкини, интеллектини, савиясини “смс” билан шаклланган омма ёки оломон эмас, дунёда ўқилиши шарт бўлган китобларни ўқиган саноқли кишилар ҳал қилади. Агар бугунги авлод давр жиловини ўз қўлига олмоқчи бўлса, қалин ёки юпқалигидан қатъий назар, ўзигача яратилган, ўқилиши шарт бўлган башарият онги ва тафаккури маҳсули бўлган китобларни ўқиши шарт. Йўқса, инсон ҳақидаги билимлари кемтик бўлиб қолаверади. Кемтиклик билан эса дунёни ўзгартириб бўлмайди, уни фақат таназзулга етаклаш мумкин. Қайси йўлни танлаш авлоднинг ўз қўлида…\n— Комил инсон, аъло одам тушунчалари мавжуд. Сизнингча ёзувчи ё шоир ёзганлари билан бирлашиб комил инсон даражасига ета оладими?\n— Комил инсон – барча динларнинг, барча фалсафаларнинг, Бадиий сўзнинг орзуси. Аслида адабиёт комиллик орзуси ва соғинчидан пайдо бўлган. Башарият ҳали тўлақонли эмас экан, у ҳамма учун, жумладан, ёзувчи учун ҳам орзулигича қолгани маъқул.\n— Роман йигирма йиллар столимда ётди. Иккита нашриёт олиб, қайтариб берди. Юмшоқ қилиб айтганда, қарашларимиз тўғри келмади. 2016 йил шоира Ойдиннисо чоп этиш таклифи билан чиқди. Ўзи олиб кетди. Нашриётдагилар қўллади. Шу. Китоб ҳолида чиққач кўпларда роман ҳақида тўлақонли тасаввур пайдо бўлди. Ўқиганларда мени танқид қилиш ёки хайрхоҳлик билдириш имкони туғилди. Кеч бўлса ҳам Ойдиннисога, нашрётдагиларга ўз миннатдорчилигимни билдираман.\n— Ижод лабороториянгиз билан таништирсангиз… Асарларингиз устида қандай ишлайсиз?\n– Жараён ҳар хил кечади. Баъзилари бирдан ҳаммаси туғилади. Фақат сайқаллаш қолади. Узоқ ўйлаб юриб, ёзиш кераклигини ҳис қилганимдан сўнг ёзаман. Бирданига бир неча машқларни бошлаб, ташлаб қўйиб, қайси бирига айни руҳиятим тушса, ўшанга қайтиб, хуллас, гоҳида нодон, гоҳида даҳо ҳис қилиб, шайтон ва раҳмон курашини танамда ҳис қилиб, ўзимнинг ёзувчилимга минг бир марта шубҳа қилиб, бир иложини қилиб охирига етказаман.\nЭталон кўнгилнинг тубига чўкиб ёзиш. Кўнгил тубига чўкиб ёзилганларини қайси даҳо ўқимоқчи бўлса ўқийверсин. Хулоса уники. Мен ҳеч бир ёзганимни “фалон ёзувчи ўқиса” деб илинж қилмаганман.Умуман, мен асаримни даҳо бўладими ёки оддий одамми, тушиниб, англаб ўқиса бўлди. Ўқувчиларни мақомларга, даражаларга, унвонлиларга ажратиб тасаввур қилиб кўрмаганман. Мен учун ўқувчи иккига бўлинади: ўқиган ва ўқимаганлар. Лекин барибир агар шундай қилишнинг имкони бўлса, Кафка, Борхес, Фолькнер билан ижодий лабароториялари ҳақида суҳбат қилган бўлардим.\n— Адабий харитамми? Ўзимни ўзбек адабиётиданман деб ўйлайман. Яна адабиётшунослар билгувчидир. Наср шаҳрида кўпроқ яшайман. Баъзан тирикчилик ёки дилчилик қилиб, сценарий, драматургия қўрғонларига ҳам бориб қоламан. Бир пайтлар назм кўчасида ҳам яшаб кўрганман. Руҳиятим тушмагани учун ташлаб кетганман. Дунёнинг баланд чўққилари бўлмиш Кафка, Камю, Фолькнер, Онетти, Достоевский каби тоғларга боргим келади. Ғарб, Америка, Япония, умуман дунёнинг адабий саёҳат қилса бўладиган, дилтортар барча бурчакларига сайёҳат қилиб тураман. Буюкларга ихлос қилиб, “Терс ота” деган бадиий макон яратгим келади. Орзуга айб йўқ, нимаики ёзсам, ўзбек адабиёти фуқароси бўлса дейман.


АРАЛ БОЙЫ АБАТ БОЛАДЫ... — Депутат минбери — Қарақалпақстан Республикасы Жоқарғы Кеңеси\nАРАЛ БОЙЫ АБАТ БОЛАДЫ...\nБирлескен Миллетлер Шөлкеминиң Бас хаткери, мырза Антониу Гутерриш және Бирлескен Миллетлер Шөлкеми институтынан, шерик мәмлекетлерден миннетдармыз»...\nПрезидентимиздиң Олий Мажлиске Мүрәжатында келтирилген бул қатарларды оқыр екенмен, өтмишти еслеймен: «Эҳ-ҳей, Аралды қутқарыў бойынша қаншадан-қанша гәп-сөзлер болған, бирақ, көпшилиги қағазларда қалып кеткен еди-аў...». Бирақ, бүгинги күни экологиялық апат жүз берген аймақтың қақ ортасында, яғный, Мойнақ районында басланған ислерди көрип, өз қолымыз бенен исленген ислеримиз ғана бизди дөнип киятырған қәўиптен қутқаражағын тән аламыз. Цифрлар менен фактлер сөзимизге дәлил болады: «Биз Арал теңизиниң суўсыз қалған аймағында жасыл тоғайлар жаратыўға айрықша итибар бермектемиз.\nКөрип турғанымыздай, экологиялық апатшылықты сапластырыў өз қолымызда екен. Бүгин кең көлемли ислерди әмелге асырыўға Өзбекстанның қурбы жетеди. Мойнақ районында орынланып атырған дөретиўшилик ислер адамлардың кеўлинде ертеңги күнге, келешекке деген үлкен исеним оятады. Жақын бир-еки жыл ишинде орынланыўы көзде тутылған 504 миллиард сумнан зыятырақ көлемдеги бир қатар жойбарлар, сондай-ақ, 1 триллион сумлық инвестициялар нәтийжесинде районның келбети танып болмас дәрежеде өзгереди. Заманагөй инфраструктураға ийе болған Мойнақ қалашасы жақын ўақытлар ишинде экотуризм орайына айланса әжеп емес. Өзбекстан Президенти Қарақалпақстанды, әсиресе, Мойнақ районын санааты, экономикасы раўажланған абат мәканға айландырыў бойынша ҳәрдайым ғамқорлық етип келмекте. 2017-жылдың 28-февралында Мойнақ районын экономикалық раўажландырыў ҳәм халықты жумыс пенен тәмийинлеў бойынша қарар қабыл етилген еди. Бүгинги күнге дейин исленген ислердиң өзи адамлардың кеўиллеринде қуўаныш оятпақта. 20 гектардан зыятырақ майданда, атап айтсақ, бурынғы балық консерва заводы аймағында шөлкемлестирилген «Мойнақ» киши санаат зонасы, әсиресе, жасларды өз қушағына шақырмақта. Иске асырылған бир жойбар көлеминде 100 жигит-қыздың жумыс пенен тәмийинлениўи - бул келешектеги исленетуғын көлемли ислердиң басламасы.\nЎақытлар өтеди... Халқымыздың атақлы перзенти, шайыр Ибрайым Юсуповтың көрегенлик пенен болжап кеткениндей: Аралбойы «еле зор болады». Сонда мойнақлылар гөззал Ўатанның бир бөлеги болған, Президентимиздиң дыққат-итибары ҳәм азаматларымыздың пидәкерлик мийнети арқасында абадан аймаққа айланған Мойнақта жасап атырғанлығын мақтаныш етеди. Иншалла ол күнлер алыс емес.


Аниқланишича, фуқаро Н.Мадраҳимов ва унинг жиноий шериклари Х.Матрасулов, Ж.Отаниязов. Я.Абдуллаев, Ф.Жуманиязов ва вояга етмаган Т.Бекназаровлар (мақоладаги барча исм-шарифлар ўзгартирилган) олдиндан жиноий тил бириктириб, уюшган ҳолда жуда кўп кийматдаги ўзбек сўмини қалбакилаштириб ясаш ва ўтказиш билан шуғулланиб келишган.\nЎтказилган тезкор тадбир жараёнида Н.Мадраҳимовга тегишли бўлган "Дамас" русумли автомашина холислар иштирокила кўздан кечирилганида, унда бир хил серия ва рақамли 592 дона 1000 сўмлик қалбаки купюралар, ҳар бирининг орқа ва олдига 4 донадан купюралар тасвири туширилган, аммо қирқишга улгурилмаган 25 дона А-4 форматдаги қоғозлар, 1000 сўмлик купюраларни ўрашга мўлжалланган 992 дона белбоғлар ва 10 дона пакетчалар борлигини аниқланди.\nТергов жараёнида жиноий гуруҳ жами қалбаки 1,1 млн. сўмлик купюраларни ясашган ва бир қисмини муомалага киргизишган.\nМазкур жиноят иши юзасидан 2015 йил 25 декабрь куни Жиноят ишлари бўйича Хоразм вилояти Хонқа туманини судида ҳукм ўқилди ва жиноий гуруҳ аъзолари Ўзбекистон Республикаси Жиноят Кодексининг тегишли моддалари бўйича жазога тортилди.


Брейвикка нисбатан ҳукм 24 августда ўқилади\nНорвегиялик террорчи Андрес Брейвикка нисбатан бир неча ойдан бери давом этаётган суд жараёни август ойида якунланади. Мазкур ишни кўраётган судя Элизабет Арнтцен Брейвикка ҳукм 24 август куни ўқилишини маълум қилди.\nДавлат айбловчиси суддан Брейвикни “руҳий касал” деб тан олишни илтимос қилмоқда. Адвокатлар эса Брейвик ҳоҳиши билан “ўз ҳимоясидаги одамни руҳий соғлом деб тан олиш, унга нисбатан энг оғир жазони белгилаш ёки энг оғир жазо белгиланмаса, Брейвикни озод этиш”ни талаб қилмоқда.\nАндрес Брейвик ўтган йилнинг июл ойида Утоя оролида ва Ослода 77 одамни ўлдирганини тан толган. Брейвикка кўра, у бу ишни Европани “мултикултуриализм” ва “исломийлаши”дан сақлаш мақсадида амалга оширган.


Ифтихоримиз эди - Ўзбекистон Янгиликлари\n«Қонли жанг майдонларида мардлик кўрсатган, фронт ортида меҳнат қилган муҳтарам фахрийларимиз олдида барчамиз бош эгиб таъзим қиламиз».\nГарчи урушдан кейин туғилиб, унинг даҳшатларини кўрмаган эсам-да, инсониятнинг бу фожеаси ҳақида болалик чоғларимданоқ кўп нарса билардим. Хизмат тақозоси ила меҳнат жамоаларида, ёшлар, партия, давлат, фан ташкилотларида буюк ғалаба учун жанг майдонларида қаҳрамонлик кўрсатган кўпгина уруш қатнашчилари билан бирга ишлаш бахтига муяссар бўлганман.\nМана шундай одамларнинг ёрқин намояндаларидан бири – менинг тоғам Абдуҳаким Ҳайдарович Усмонхўжаев.\nТоғамнинг тақдири ҳайратланарли. У оғир болаликни бошидан кечирган, уруш майдонларида қаҳрамонона жанг қилган эди. Урушдан кейинги даврнинг юз минглаб одамлари мисоли, фидокорона меҳнати ила республиканинг кўпгина вилоятларида халқ хўжалигини ривожлантиришга катта ҳисса қўшган. Кейинроқ уларни ғолиблар авлоди деб аташди. Лекин уларнинг ҳар бири, шу жумладан тоғам ҳам ўзининг ёрқин тарихига эга. Мен у тўғрида китоб яралишини, у катта наслимиз учун ҳаёт қўлланмаси бўлиб қолишини, унинг хаёлидан нималар кечганию қандай яшаганини яққол тасаввур этишимиз ҳақида ҳамиша орзу қилганман. Севимли тоғам Абдукарим Ҳайдарович Усмонхўжаев менга Абдуҳаким Ҳайдарович Усмонхўжаев таваллудининг 105 йиллигига бағишланган китоб ҳозирланаётгани ҳақида айтганда, беҳад қувондим. Фикримча, бу китоб ҳақиқий қаҳрамон, очиқ кўнгил, ҳимматли, сахий, ҳаммага меҳрибон ажойиб инсон ҳақида ҳикоягина эмас. Авваламбор бу хотира китобидир – унинг фарзандларию набираларига, кўп сонли қариндош-уруғлари учун бебаҳо совға ҳамда унга нисбатан чуқур эҳтиромдир.\nРаҳматли падари бузрукворим Тўра Тўлаганов уруш даврида фронтни жанговар учоқлар билан таъминлаган авиация заводида ишлаган эди. Туғишган Карим акам эса ёш жангчи бўлиб фронтга жўнагану шу асно Польшанинг аллақаерида кечган оғир жангларда бедарак йўқолган. Афсуски, у дафн қилинган ерни топиш насиб этмади. Мен эски Шайхонтоҳур туманида туғилганман, Горький кўчасида, Шайх Хованди Тоҳур мақбараси яқинида турганман. Ёдимда, маҳалламизда кўксини жанговар ордену медаллар тўлдириб турган қўл-оёқсиз ногиронлар бисёр эди. Ота-онам менга: «Кўрдингми, ўғлим, улар Ватан учун жанг қилиб, ғалаба йўлида ўзларини аяшмаган», деб қўйишарди. Маҳалламизда турли миллатлар: рус, яҳудий, татар, қозоқлар, шунингдек, қонли урушдан озми-кўпми жафо чеккан бошқа оилалар истиқомат қилишарди. Турган гапки, ота-онам – мактаб ўқитувчилари ва фахрийлар бизга бу уруш ҳақида кўп сўйлашарди. Шунингдек, ёшларни ватанпарварлик ва садоқат руҳида тарбиялашга ёрдам берган китоблару фильмлар ҳам сероб эди. Биз айниқса «Сен етим эмассан», «Икки жангчи», «Ёш гвардия», «Аскар ҳақида баллада», «Ҳур қизлар» каби фильмларни севиб томоша қилардик. Шунинг баробарида, биз ватандошларимиз – Совет Иттифоқи Қаҳрамонлари генерал Собир Раҳимов, Самиғ Абдуллаев, Владимир Карпов, Мамадали Топиволдиев, Елена Степновская ва бошқаларнинг жасоратлари ҳақида кўп эшитгандик. Шундай қаҳрамонлардан бири Боис Ҳамидуллаевич Воисов билан Ўзбекистон Компартияси марказқўмида бирга ишлаш бахтига муяссар бўлганман.\nБобом Ҳайдархўжа боғбон бўлиб, бувим Тожихон ая билан беш қизу уч ўғилни: Муҳайё, Хонпошшахон, Шарифахон, Мупарраххон ва Сурайёхон, Абдуҳаким, Абдухалим, Абдукаримни вояга етказган эдилар.\nОғир замонлар эди. Боз устига, 1937 йилда бувимнинг укаси, машҳур ёзувчи ва мухбир Санжар Сиддиқ қатағон қурбони бўлган эди. Бу ҳол унинг оиласи ва қон-қариндошлари тақдирида салбий акс этди. Шунга қарамай, унинг жияни – тоғам Абдуҳаким Ҳайдарович Усмонхўжаев Совет Армияси сафига чақирилган эди. У фин урушида иштирок этди. Улуғ Ватан урушини майор, Седлецкий Қизил байроқ 10-гвардия миномётчи полкининг штаб бошлиғи унвонида якунлади. У Рейхстаг устунларининг бирида: «Бизга душманлар келмаслиги учун, Тошкентдан Берлинга келдим», деб ёзиб қўйган.\nКейинроқ билишимизча, у ракета зарбалари устаси сифатида донг қозонган экан – уруш бошланган пайтдаёқ «Катюша» ларни қўллаган одамлардан бири бўлган. У 2-Ленинград артиллерия билим юртини тамомлагач, қирқ биринчи йил августида Синявин тепаликларида биринчи марта жангга кирган эди. Ёшгина лейтенант реактив қурилма ўтини бошқариб, Нева бўйидаги шаҳарга интилаётган душман бўлинмаси позицияларини ер билан яксон қилди. Тўпчилар таъбири билан айтганда, нишонни «юз фоиз» урди. Бу жанг учун Қизил Юлдуз ордени билан тақдирланди. Шундан кейин Сталинград остонаси ва Курск ёйидаги жангларда қатнашди, Белоруссия ва Польшани озод этди, талай жанговар орден-медалларга сазовор бўлди. Қирқ учинчи йил ёзида Курск остонасидаги жанг учун офицерларга бериладиган 3-даражали Кутузов ордени билан тақдирланди. Мукофот тақдимномасида «Қўққис ва дадил ҳужум натижасида душманга йирик талафот етказганлиги учун», деган сўзлар ёзилган. Олдиндан артиллерия тайёргарлиги вақтида, жанг бошланиши арафасида, эндиликда капитан унвонидаги тоғам ўз бўлинмасининг эрэсларини, яъни реактив снарядларини (жами 12 қурилма) фашист танкларининг жанговар сафлари устига дўлдек ёғдирди. Катюшаларнинг қақшатқич зарбасидан мақталган «Тигр» ларнинг миноралари учиб кетар, жаҳаннамий ҳароратдан зирҳлари эриб тушар, жанггоҳда абжағи чиққан танклар тутаб ётарди.\nАлбатта, бобом ва бувим тоғам ҳақида қаттиқ куйиниб, бу дўзахдан соғ-омон қайтсин-да, деб дуо қилардилар. Онам ҳикоя қилишича, тоғамдан хабар олиш ниятида бувим билан Сапёрная кўчасида жойлашган военкоматга тез-тез қатнаган эканлар. Дарвоқе, у ерда ҳар замон-ҳар замонда пиёз ва бошқа озиқ-овқат маҳсулотларидан иборат паёк олиб туришарди.\nАфсуски, тоғам ўзи ҳақида ҳикоя қилишни хушламас, кўпроқ сафдошлари кўрсатган жасоратлар ҳақида сўзларди.\nУруш тугагач, тоғам Хоразм ва Самарқанд вилоятларининг ҳарбий комиссари этиб тайинланди. Ҳозиргидек хотиримда – у ҳар сафар бизни йўқлаб келганда уйимизда байрам бўларди. Эгнида ҳарбий либос, хушсурат, бўйдор, қомати расо, доимо ҳар биримизга совға олиб келарди. Айниқса ёдимда қолгани, у киссасидан бир даста совет пулларини чиқариб, ҳар биримизга бели букилмаган сўм берарди. Биз болакайлар қувончдан теримизга сиғмасдик. У ўз атрофига биз болаларни йиғиб, жамиятга ва оилага фойда келтирмоқ учун одобли ва интизомли бўлиш, муҳими, яхши ўқиш лозимлигини уқтирарди. Тоғамиз билан жудаям фахрланардик.\nТуғишган Шоира опам айтишича, зилзиладан кейин қайнонаси Муҳайя холапошшанинг анчайин тоби қочиб, шошилинч операция ўтказиладиган бўпти. Юзага келган вазиятни инобатга олиб, уни опам билан бирга Самарқандга жўнатишипти. У ерда ўша вақтларда Муҳайё холапошшанинг укаси Абдуҳаким тоғам вилоят ҳарбий комиссари эди. Тоғам ва унинг рафиқаси Тоғонпошша кеннойи уларни хурсандлик билан кутиб олишипти. Тоғам ўз опасини касалхонага жойлаштиргач, шифокорлар билан шахсан гаплашиб, бу масалани назоратдан қочирмасди. Ҳартугул, тоғамизнинг саъй-ҳаракатлари билан операция муваффақиятли ўтди.\nАйтиш керакки, ота-оналаримиз жуда иноқ бўлиб, тез-тез бизнинг уйга меҳмонга келиб туришарди. Муҳайё холам билан Зиёвиддинхон қори поччам, Шарифа опам билан Ғафур поччам, Мупаррах опам билан Жўра поччам, Сурайё опам билан Мурод поччам, отам Тўра ака бир жойда тўпланишар, улар билан кўпинча онамнинг тоғаси Мухсит ака ва Абдуҳаким, Абдуҳалим ва Абдукарим тоғаларим бўлишарди. Биз болалар учун бу чексиз қувонч эди ва бутун оила бўлиб меҳмонларни кутишга ҳозирлик кўрардик. Мен қўлимда қумғон билан сув қуярдим, улар қўлларини ювишар, уларга сочиқ тутардим. Аёллар онам бошчилигида ошхонада куймаланишар, дастурхон ёзиб, мазали овқатлар тортишарди. Эркаклар турфа таомлардан тотиб кўришар, ҳинд чойи ичишар, янгиликлар билан ўртоқлашишар, ҳазил-ҳузул қилиб, чақчақлашиб ўтиришарди.\nМеҳмонларни кутиш учун ҳаммамиз роса ҳаракат қилардик! Назаримда, бундай дамларда ҳовлимиз яна ҳам гўзаллашиб кетарди! Мевали дарахтлару атиргуллар, гулбеорлару райҳонларнинг ифори тараларди. Ҳовлимизда катта шотут билан нок ўсарди. Абдуворис ака билан дарахтга чиқиб, меҳмонлар келишига мева териб қўярдик. Қўни-қўшнилар эса шотутни дори деб териб кетишарди. Ҳовлимиздан ариқ ўтарди. У вақтларда ариқлар суви биллурдек тиниқ ва тоза бўлар, ҳаттоки эрталаб туриб юз-қўлимизни ювардик. Ҳанузгача бу ҳовлимизга келган меҳмонлар тушимга кириб туради…\nЎз навбатида, биз болалар тоғамникига меҳмонга боришни хуш ёқтирардик. Ўша вақтда у ўз оиласи ва укаси академик Ҳалим Ҳайдарович Усмонхўжаев билан бирга Чақичмон маҳалласи Пахта кўчасидаги бир уйда истиқомат қиларди. Бу уй менга жуда ёқарди, чунки у ерда бир вақтлар бобом билан бувим туришган-да. Тоғаваччаларим Амирсаид ака, Ҳамид ва бошқа болалар эртадан кечгача ўйнаб, қувнардик. Шунингдек, улар ҳам бизникига тез-тез келиб туришар ва биз Амирсаид ака, Абдуворис ака, Ҳамид, холаваччаларим Ҳамза, Патхиддин, Шуҳрат билан чанг-чунг кўчаларда кун-уззукун футбол ўйнаб, Анҳорга бориб чўмилардик. Болаликнинг шодон ва беғубор йиллари шундай ўтган.\nҲар замон-ҳар замонда қариндош-уруғлар жамулжам бўлиб, Абдуҳаким тоғамдан уруш ҳақида гапириб беришни сўрардик. Ўша вақтларда «уруш-уруш» болаларнинг севимли ўйини эди-да ахир. Тоғам бизга ўз ҳаёти, ёшлиги, уруш ҳақида қизиқ воқеаларни сўзлаб берар, ҳаммамиз, айниқса болалар уни нафасимизни ичимизга ютганча тинглардик. Тоғам меҳрибон, одил ва беназир инсон эди. У ажойиб фарзандларни вояга етказди, олий маълумотли қилди. Иродаси бақувват ва шу билан бирга, кўнгли юмшоқ одам эдилар.\nМен у билан кўп мулоқот қилиб, ўз ҳаёти ҳақидаги ҳикояларини тинглаганман. Фикримча, менда ўчмас таассурот қолдирган бу учрашувлар дунёқарашимга ва келгуси тақдиримга ижобий таъсир ўтказди. Бунинг учун, шунингдек, кўрсатган ёрдамию доно маслаҳатлари учун ундан чексиз миннатдорман.\nМен тоғам билан фахрланаман!\nШ. Т. Тўлаганов,\nфалсафа фанлар номзоди.


Ўзбекистондан мактуб: "Қайнотанг бақувват бўлса…" - BBC News O'zbek\nЎзбекистондан мактуб: "Қайнотанг бақувват бўлса…"\nФото муаллифлик ҳуқуқи sarvar azimov\nЯнги ўқишга кириш мавсуми ҳам яқинлашмоқда. Ота-оналарнинг пайтавасига қурт тушиб, оёғи куйган товуқдек югурадиган палла арафасида каминанинг ҳам фарзанди коллежни битирмоқда.\nШунга куни-кеча менга махсус бланкдаги бир нарсага қўл қўйдириб олишди. Хуллас, мазмуни шунақа: "... агар фарзандим ўқишга киролмаса, иш-жойни таъминлашга, уни бекор юрмаслигига ўзим маъсулман".\nБу ишдан кейин ўғлимнинг ўқишга кириш эҳтимоли қанча эканини тахминан чамалаб кўрдим. Ўтган йили ўқишга кириш квотаси 65 минг талаба атрофида экан, битирувчилар эса тахминан 550 минг экан. Демак, бир ўринга тахминан 10 киши.\nЎқишга ҳужжат топшириш мавсумида янгиликларни томоша қилсанг, ҳар бир олий ўқув юртининг вакили шундай дейди: "Бизнинг таълим маскани ўта нуфузли бўгани учун, 1 жойга 9-10 киши тўгри келяпти".\nБу "нуфуз" эмас, балки жойларнинг етишмаслигидан дарак бермайдими?! Бундан ҳафсалам пир бўлиб, "тадқиқотларимнинг" кейинги босқичига ўтдим.\nБунда ўзимнинг соҳамдаги тест саволларига жавоб бериб натижани билмоқчи бўлдим. Ўзимча соҳамнинг пири бўлиб кетганман, деб юрган эканман, "тестдан" қуладим.\nСабаби, саволлар атайин иккиламчи жавобли экан. Мисол учун, баъзи ерда "А" жавоб аниқ тўғри эканини билиб боссанг ҳам, нотўғри чиқади, чунки компютер фақат "А" ва "Д" тўгри деган вариантини тан олади.\nХуллас, ўғлим менинг наздимда қанчалар вундеркинд бўлмасин, ўқишга кириш имконияти жуда-жуда паст эканига амин бўлиб, хомуш ўтирган бир пайтим: "Дада, агар киролмасам, Россияга кетаманми?" деб сўраб қолди.\n"Болам, Россияга "дангасалар" боради. Сени йўлинг бошқа, сен "Комолат" га аъзо бўласан", дедим.\nУ ҳайрон: "Камолатчи бўлсам, нима манфаат кўраман?" деди.\nШунда унга: "Сен ёшлар фақат манфаат излайсанлар ҳар нарсадан, "Камолот" сенга нима беришини эмас, балки сен "Камолот"га қандай ҳисса қўшишингни ўйласангчи, галварс", дедим.\n"Ҳа", деб ўйланиб қолди. Бироздан кейин: "Дада, барибир тирикчилик деган нарсалар ҳам бор-ку…" деди.\n"Сен шу ёшларнинг ижтимоий ташкилотига чин дилдан аъзо бўлиб, мажлис-пажлислардан фаол иштирок этиб, сардорлик ҳусусиятларингни намоён этсанг, албатта, сенга у-бу нуфузли инсоннинг назари тушиб қолади, ўзига шогирд қилади… Қарабсан-ки, ишинг беш", дедим.\n"Агар ундай бўлмаса-чи?" деб яна саволга тутди.\n"Унда, дадангда "Куёв" режаси бор, шуни ишга соласан", дедим.\nЎғлим ҳайрон, қанақа экан у режа, деб.\n"Режага кўра, ҳалиги мажлисларда бекорга иштирок этмай, у-бу кўзга кўринган одамнинг қизи билан танишсанг бўлгани. У ёғини дадангга қўйиб бер, зора, сенинг кетингдан дадангни ҳам иши юришиб кетса", дедим.\nКим ҳам, фарзанди орқасидан орзу-ҳавас кўришни хоҳламайди дейсиз. Илм билан эришиш имкони бўлмаса, ўзбегимнинг "пешонасига берсин" дегани шу бўлса керак-да, а?!


'15.000$ қалинни ким беради, қалинни қонунан белгилаб қўйинг' - BBC Uzbek - Dunyo\nСўнгги янгиланиш 23 январ 2013 - 12:41 GMT\nКуёв келинга беражак қалин миқдори ўн беш минг АҚШ долларига чиқиб кетаркан, Афғонистонда қалин миқдорини расман белгилаб бериши мумкин бўлган қонуннинг қабул қилиниши кутилмоқда.\nДунёдаги энг қашшоқ давлатлардан бири эканига қарамай, дейлик, Афғонистоннинг Ўзбекистонга қўшни шимолий минтақаларида, агар ўртача оила назарда тутилса, тўй харажатлари бугун 20-25 минг АҚШ долларига етиб қолибди.\nДейлик, камида икки минг меҳмон чақириш шарт кўрилган биргина ҳашаматли тўй базмининг ўзи чўнтаги бақувватроқ афғон оиласига ҳозир 5.000 АҚШ долларига тушаётган экан.\nШимолий Фарёб вилоятидан бўлган мухбиримиз Шафийбек ўғлининг айтишича, келинга берилажак тилла тақинчоқлару, сарпо-суруғнинг ўзига яна икки-икки ярим минг АҚШ доллари миқдорида пул кетаркан.\nТўйхоналар ижара ҳаққининг ўзи 500 АҚШ долларига бориб қолган\nМухбиримиз ўзи яшайдиган вилоятда ҳам сўнгги йилларда никоҳ тўйларини ҳашаматли тўйхоналарда ўтказиш урф бўлиб бораётгани, тўйхоналар ижара ҳаққининг ўзи 500 АҚШ долларига бориб қолганини айтади.\nУнга кўра, шунда ҳам, никоҳ тўйларига кетажак жаъми сарф-харажатлар афғон оилаларининг бой ва камбағал эканига қараб фарқланади.\nАммо эл-юрт гап қилади, мен сендан қоламанми, деб кимўзарга тўй қилаётган камбағал оилалар ҳам кўп ва улардан аксарияти битта тўй деб, бошдан-оёқ қарзга ботиб кетган, дейди мухбиримиз.\nУнинг сўзларига қаралса, биргина ўзи истиқомат қилувчи Фарёб вилоятининг ўзида бундай оилаларнинг сони минглабдир.\nДейлик, йилига ўртача 350 АҚШ доллари даромад қилувчи афғон мардикорининг тўй харажатлари ҳам бугунги шароитда 2.000 АҚШ долларидан ошиб кетаркан.\nЎзи ёки фарзандининг никоҳ тўйига кетажак сарф-харажатларни топиш учун Эрон каби қўшни мамлакатларга ишлаш учун кетаётган одамларнинг сони эса, ниҳоятда кўп, дейди мухбиримиз.\n"Битта тўйга етадиган пулни топиш учун 10 йилгача ўзга юртларда қолиб кетаётган одамлар ҳам бор. Улар қўшни давлатларда ҳар қандай қора юмушга ҳам рози бўлиб, шунча маблағни топишга ҳаракат қилишади", дейди у.\nПойтахт Кобулдаги дўконлардан бирида намойишга қўйилган келинлик либослари\nЧанг босган кўчалару пахса уйдан тикланган уйлар орасида ўнлаб чироқлари нур сочиб турган саройсимон тўйхоналарнинг ўзи эса, биргина пойтахт Кобулда юздан ортиқ экан.\nТўй сарф-харажатларининг қанчалик кўплиги аҳолининг норозиликларига сабаб бўларкан, Фарёб вилояти Уламолар кенгаши, Маданий жамият идораси ва маҳаллий кенгаши махсус баёнот билан ҳам чиқибди.\nУлар қалин ва бошқа тўй харажатларини кескин қисқартиришни талаб этишаркан, икки-уч минг АҚШ доллари миқдоридаги қалин пулига рози бўлмаган хонадоннинг тўйига бормасликларини айтишган. Вилоят ҳокими эса, камтарона тўйлар ўтказиш борасида, ҳатто, ўзи намуна бўлишга ҳам ваъда берибди.\nТашаббускорлар куёвлари аллақачон олти фарзандли бўлган қизларининг сарпо-суруғини тўлиқ бермаганидан шикоят этаётган оналарни назарда тутиб, ислоҳотларни ҳамма ўзидан бошлаши лозимлигини таъкидлашган.\nБироқ уларнинг қалин пулию, тўй сарф-харажатларини камайтириш талаблари афғон эркакларининг хотин устига хотин олишларига йўл очади, деган хавотирларни ҳам пайдо қилмай қолмабди.\n'2.000$ пора бериб, менга тегсанг, эрингдан ажратиб қўяман'


Туркия билан таълим соҳасидаги ҳамкорлик муҳокама қилинди\nЎтган йили 3 нафар туркиялик профессор-ўқитувчи университет ўқув машғулотларига жалб этилганди.\n9 октябрь куни Тошкент давлат шарқшунослик университети ҳалқаро ҳамкорлик бўйича проректори Элёр Маҳмудов Туркиянинг Ўзбекистондаги Фавқулодда ва мухтор элчиси Меҳмет Сурайя Эр билан онлайн мулоқот ўтказди.\nУнда университетнинг Туркия Республикаси олий таълим муассасалари билан ҳамкорлиги ва келгуси режалари муҳокама қилинди.\nЖорий ўқув йилида Туркиядан 10 нафар профессор-ўқитувчи Тошкент давлат шарқшунослик университети ўқув жараёнига жалб этилган бўлиб, улардан 3 нафари доимий, 3 нафари ҳамкор университетлар томонидан масофавий таълим асосида ҳамда бошқа университетларда фаолият олиб бораётган 4 нафар ватандош ўқитувчи талабаларга дарс бермоқда.\nЎтган йили 3 нафар туркиялик профессор-ўқитувчи университет ўқув машғулотларига жалб этилганди. Мулоқот чоғида жорий ўқув йилида бу кўрсаткич ошгани ижобий баҳоланиб, хорижлик ўқитувчилар туркшунослик соҳаси ривожига катта ҳисса қўшиши эътироф этилди.\nСуҳбат чоғида Туркия элчиси ушбу мамлакатдан яна 2 нафар ўқитувчи Тошкент давлат шарқшунослик университетида доимий педагогик фаолият олиб боришни режалаштираётганини таъкидлади. Томонлар 2021-2022 ўқув йилидан бошлаб Анқара Ҳожи Байрам Вали университети билан турк тили лингвистикаси ва туризм магистратура мутахассисликлари бўйича қўшма таълим дастурлари ташкил этилиши юзасидан фикр алмашди.\nМулоқот сўнггида элчи жаноблари туркшунослик соҳаси ривожига берилаётган эътибор учун университет раҳбарияти ва шахсан ректор Гулчеҳра Рихсиевага ўз миннатдорлигини билдирди. Ўз навбатида, ТДШУ раҳбарияти элчи Меҳмет Сурайя Эр томонидан университетга кўрсатилаётган эътибор ва кўмак учун чексиз ҳурматини изҳор этди.\nТошкент давлат шарқшунослик университети 2019 йилдан бошлаб Туркиянинг Истанбул, Мармара, Анқара, Анқара Ҳожи Байрам Вали, Гази университетлари билан ҳамкорлик ўрнатган бўлиб, унинг доирасида профессор-ўқитувчилар ва талабалар алмашинуви, онлайн маърузалар ҳамда қўшма ўқув, илмий тадбирлар амалга оширилмоқда. Жорий йилнинг август ойида университетда Марказий Осиёда ягона туркшунослик факультети очилган эди.


Департамент валютафурушларни кандай «фош» этади? – КУН УЗ\nГлавная / Сиёсат / Департамент валютафурушларни кандай «фош» этади?\n03.07.2019\tСиёсат Comments Off on Департамент валютафурушларни кандай «фош» этади? 63 Показы\nРасмий манбалар оркали валютафурушларга карши жиддий кураш олиб борилаётгани хакида куп бора айтилмокда. Валютанинг ноконуний олди-бердиси билан шугуллангани айтилаётган бу кимсалар, аслида, хаммаси хам валютафурушларми? Сарвар Отабоев ана шу иддаоларни инкор этади. Унинг айтишича, номаълум киз билан танишиб колганлиги салбий окибатларга сабаб булган.\n«Соат 23лар чамаси «Одноклассники» сайтида танишиб, 3-4 кун гаплашиб юрдик. Телефондаги сухбатларимиз оркали анча якин булиб колганимиздан сунг, бир куни у Тошкентга келганини айтди. Опаси Феруза исмли аёлнинг Тошкентдан 50 минг доллар атрофидаги нархда уй сотиб олиши туфайли мендан 87 миллион сум пулини 10 минг доллар килиб беришимни илтимос килди», — дея вокеаларни хикоя килиб берди Сарвар.\nУнинг таъкидлашича, шахсий ёзишмалар оркали анча якин булиб колган киз билан муносабатлари чукурлашган сари, унинг валюта буйича илтимосини хам бажо келтирмокчи булган. Сарвар банкка мурожаат килиш таклифини билдирган, киз эса накд хорижий валюта зарурлигини айтади.\n«Уйда дадамнинг машина учун туплаган пуллари борлигини билардим. Кейин у кизга телефон килиб, пул борлигини айтдим», — дейди йигит.\nОтабоевнинг таъкидлашича, киз пулни бирдан олмай, турли важлар билан учрашувни колдираверган, сунгра улар Нурафшон шахрида куришишга келишиб олишади.\nИжтимоий тармокка юкланган суратларидан фаркли аёлга дуч келганини айтган Сарвар пулни бериш чогида прокуратура хузуридаги департамент ходимлари томонидан уюштирилган тадбир нишони булганини англаган.\n«Пулнинг эгасини сурашганда «меники», деб жавоб берсам, «Сен камаласан, тамом», деб тахдид килишди», — дейди у.\nАдвокат Абдумалик Абдуллаев мана шу масаланинг хукукий томонларига эътибор каратиш лозимлигини айтади. Унга кура, прокуратура ходимларидан айрим холларда хисобот талаб килиш салбий натижаларга хам сабаб булиши мумкин.\n«Жиноят кодексининг 177 моддасида валюта кимматликларини конунга хилоф равишда олиш ва утказиш билан боглик холат назарда тутилган. Бу турдаги жиноятларни фош этиш, асосан, Бош Прокуратура хузуридаги департамент органлари томонидан амалга ошириб келинмокда. Гарчи бу турдаги жиноятларни фош этиш олкишланса-да, аммо фош этиш амалиёти жараёнида салбий холатлар учраб турибди», — дейди адвокат.\nАбдуллаевнинг айтишича, ушбу масаладаги салбий холатлар шундан иборатки, фукаро конунга хилоф равишда валюта захираларини олиш ва утказиш билан боглик холатлар ёки унга тайёргарлик куриш жараёни билан боглик холатлар юзасидан мурожаат килади. Амалдаги конунлар буйича, фукаронинг уз бурчини неча марта бажариши мумкинлиги юзасидан аник такик куйилмаган.\n«Лекин баъзи холларда куришимиз мумкинки, бир фукаро бир неча марта фукаролик бурчини бажариб, гуёки департамент ходимлари билан хамкорлик урнатиб олган. Буни тугри кабул килиш керак, у уз бурчи юзасидан мурожаат киляпти. Бирок айрим холларда уйлантирадиган жихати шундаки, битта шахс уз бурчини бир-икки марта бажарди, бирок бу давомийлик шубха остида коляпти. Бундан манфаат нима булиши мумкин?», — дея Абдуллаев Сарвар билан алокага киришган киз каби шахсларнинг харакатларини шубхага олади.\n«Уйлайманки, бу борада органларнинг манфаати канча жиноят аниклангани хисоби билан боглик булса, фукарода хам кандайдир манфаат бор. Шунинг учун хам, фикримча, бу турдаги жиноятларни содир этишга далолат килган шахсларнинг хам масаласини куриб чикиш керак. Чунки бундай фукаролар иш содир булишига сабабчи- ундовчи ролини уйнаяпти», — дея таъкидлаган хукукшунос.\nСарварнинг отаси Kun.uz билан сухбатда жиноятнинг келиб чикиш сабаблари урганилмай колаётганини иддао килди.\n«Масалан, угрилик, котиллик. Бу вазиятда узим суриштирсам, булар департамент бошчилигида шунака аёлларни ишга солиб, углимга ухшаган ёш, успирин тажрибасиз ёшларни телефон оркали топиб, хаммаси уюштириларкан. Валютафуруш билан айнан шугулланаётганларнинг айнан узларини нега ушлашмаётгани хакида сурасам, уларни ушлаб булмайди, деб жавоб беришди. Кучадаги, бозорлардаги валютафурушларни ёнидан чикса, бор-йуги 200-300 доллар чикиши мумкин экан.\nБиринчидан, бу нарса жиноий жавобгарликка тортмайди. Иккинчидан, улар тонади. Танишим, кариндошим каби турли бахоналар билан кутулиб кетишлари мумкин экан», — дейди Сарварнинг отаси Толиб Отабоев.\nОтабоев сухбат давомида фукаровий бурч тушунчасини узича ифодалаб утди.\n«Менинг тушунчамда жиноятнинг олдини олиш, агар кучада бирор ноконуний харакат содир булаётган булса, уни куриб хабар берса ёки бирор мансабдор шахс ишимни тугрилаб бериш учун пора сураса, мен бунинг олдини олиш бурчим, деб уйлаб, тегишли жойга хабар килсам, вазифамни адо этган буламан.\nБирок булар узлари успирин болаларни турли аёллар ёрдамида ишонтириб, ишни бунака ахволга олиб келишлари адолатданми? Мени кийнаётган нарса шу», — дея савол билан юзланади у.\nАдвокат Хуршед Рустамов тайёргарлик курилаётган ёки содир этилаётган жиноят хакида уз ихтиёри билан арз килган одамнинг хам кимлигига эътибор каратиш кераклиги билдирди.\n«У ижтимоий жихатдан фойдали мехнат билан шугулланадими ёки маълум орган ходими билан биргаликда тил бириктириб кимнидир жиноятга етаклаётган шахсми, аниклаштириш керак.\nАриза ёзиб кимнидир жиноятга ундашни касб килиб олмаганми билиш керак. Агар биринчи марта булса, майли. Бирок амалиётда3-4 марталаб валюта алмаштириш иши буйича аризачи булганлар учраб турибди. Уларнинг аризадан максади жиноятнинг олдини олишми ёки бу йул билан жамиятда яна бир жиноятчини купайтиришми?\nТугридан тугри савол куйиш керак: агар аризачи валюта алмаштириш буйича гумондор, айбланувчи ёки судланувчига «Валюта топиб бер» деб мурожаат килмаганда эди, бу шахс уз-узидан шунга харакат килармиди? Яна бир тарафи таклиф кимдан чикканига хам эътибор бериш керак. агар аризачи узи валюта сураб илтимос килган булса, бунда у холда бу одам жиноятнинг олдини олган эмас, жиноятга етаклаган шахс булиб колади. Бунда аризачининг узини хам жавобгарликка тортиш масаласини куриб чикиш керак булади», — дейди у.\nАдвокат Рустамовнинг айтишича, жиноятга жазони кучайтириш билан унинг содир булиш хавфини камайтириб булмайди.\n«2019 йилнинг бошида валюта алмаштириш билан боглик жиноятларга жазо тартиби кучайтирилди. Хозирги кундаги холатда 4-кисм буйича 5 йилдан 7 йилгача озодликдан махрум килиш билан жавобгарликка тортиладиган булди. Оддий килиб айтсак, жавобгарлик жиноятнинг классификациясига караганда 2 баробар кучайтирилди, бир боскичга кутарилди. Олдин ижтимоий хавфи пастрок жиноятлар сирасига киритилган булса, хозир огир жиноятлар туркумига киритилди.\nФикримча, ундан кура жиноятга етаклайдиган асоратлар йукотилса, тугрирок булар эди. Асосийси, фукароларга тугри тушунтириш керак.\nОхирги 2-3 йил ичида чет эл валютасини тугридан тугри банкда алмаштириш имконига эришилди. Лекин валюта сотиб олиш учун аввал пластик карточкага суммани тушир, ундан кейин ечтириш керак каби оддий халк тушунмайдиган холатлар бор. Агар сумни хорижий валютага алмаштириш тизимини хам оддий килиб куйса, бу жиноятлар уз-узидан йук булиб кетади.\nЁки масаланинг иккинчи томони валютафурушларга конуний рухсат бериб, давлатга солик тулашга имкон бериш керак Ушанда хам агар улар конунни бузса, кейин санкцияни кучайтирса булади. Агар Тошкент шахрида хозир 200 нафар валютафуруш булса, уларга маълум жойларда тадбиркор сифатида регистрациядан утиб ишлаши учун маълум талаблар куйиш мумкин. Уша талаб бузилса, у холда жавобгарлик белгиланса, менимча, фойдалирок буларди, солик тушумлари хам ошарди», — дейди Хуршед Рустамов.\nСухбатдошлар таъкидлаганидек, хисобот учун бажарилаётган, ташкил этилаётган жиноятлар ва уларни «фош этиш» тадбирлари одатий холга айланса, конун ижодкорлари, назорат органлари кандай муносабат билдиради? Биз мавзуга яна кайтамиз.\nПред. Марказий Осиё энергетика бозорларига бизнес жалб этилади\nСледующая Тошкентда янги курилаётган уй ертуласидаги пенопласт булаклари ёниб кетди\nФото: KUN.UZ Узбекистон Республикаси Бош прокуратурасида булиб утаётган йигилишда лавозим тайинловлари амалга оширилди. Бу хакдаги …


Ёнғин хавфсизлиги мақсадида Лондондаги 5 та бинодан одамлар эвакуация қилинади\n09:44 / 24.06.2017\nЛондоннинг Камден тумани раҳбарияти ёнғин хавфсизлиги мақсадида Chalcots Estate микротуманидаги 5 та кўп қаватли бинода яшовчи одамларни вақтинчалик бошқа жойга кўчиришга қарор қилди. Гап шундаки, ушбу бинолар ҳам ёниб кетган Grenfell Tower биноси каби ташқи қоплаш материаллари билан қоплаб чиқилган.\nБу ҳақда Камден округи кенгаши раҳбари Жоржия Гулд Sky News телеканали эфирида маълум қилди.\n"Grenfell’даги ёнғин барчасини ўзгартирди – биз одамларни фалокатдан сақлаш учун барча ишни қилишимиз лозим", деб айтди Гулд ва шаҳар аҳолиси хавфсизлиги муниципал ҳокимиятнинг асосий вазифаси эканлигини таъкидлаб ўтди.\nУмумий ҳисобда бу бинолардан 800 га яқин оила кўчирилади. Ҳозирча улар яқин орадаги спорт-кўнгилочар мажмуасига кўчириладилар. Сўнгра дўстлари ва яқинлариникида вақтинчалик яшашга имкони бўлмаганлар меҳмонхоналарга жойлаштириладилар.\nГулднинг айтишича, уйларнинг қопламасини ёнғинга бардошлисига алмаштириш бўйича ишлар 3-4 ҳафта давом этади.\n14 июнда Grenfell Tower’да содир бўлган ёнғин туфайли 79 киши ҳалок бўлганди.\nЛондон эвакуация ёнғин хавфсизлиги Камден


10:18 24.11.2021 82\nСоғлом булай десангиз фаол бўлинг! Ана шунда ҳеч қанақа дард сизни безовта қилмайди\nЯқинда интернет нашридаги бир хабарга кўзим тушиб қолди. Унда ёзилиши-ча, “Лондон университетининг икки олими пиёда юришнинг организмга таъсирини ўрганиш учун 1970 йилдан 2007 йилгача бўлган давр оралиғида тадқиқотлар мета-таҳлилини ўтказган”. Бунда уларга 500 минг кишини, 12 йил давомида кузатувга олгани ёрдам берган. Кузатувлар якунини таҳлил қилиб кўришгач, ҳайратдан қотиб қолишган.\nЧунки фаол инсонларга нисбатан нофаол инсонлар орасида касалликлар сони кескин кўпайган, умр кўриш давомийлиги фаол инсонларга қараганда анча камлигини аниқлашган. Бунинг устига бунга юқумли бўлмаган касалликлар, нофаол ҳаёт тарзи сабаб бўлган. Лекин жисмоний фаол, соғлом турмуш тарзига амал қилган инсонларда бу турдаги касалликлар учрамаган.\nШундан сўнг улар бир хулосага келишган. Фаол инсон асаб тизими, нофаол инсон инсон асаб тизимига қараганда соғлом бўлиб, унга жисмоний фаоллик катта ёрдам берган. Жисмоний фаоллик, инсон асаб тизимини кислород билан бойитиб қолмай, ҳаракат координациясини яхшилаган. Уйқуни меъёрида бўлишига замин ҳозирлаб, депрессия хавфини 30 фоизга, альцгеймер касаллигини 40 фоизга камайтирган.\nҚолаверса, жисмоний фаоллик юрак қон томирлар тизими – вегетатив асаб тизимининг ҳолатига таъсири орқали қон босимини камайтириб, юрак фаолиятини яхшилаган. Юриш пайтида оёқ мушакларининг ритмик қисқариши ва бўшашиши қон ва лимфа оқимини фаоллашишга сабаб бўлган.\nНафас олиш тизимида ҳам ижобий ўзгариш кузатилган. Ўпка вентиляциясини яхши ишлашига, ўпканинг кислород алмашунувини 30 фоизга ошишига олиб келган.\nОвқат ҳазм қилиш тизими – ўт пуфаги бошқа органларда салбий ўзгаришлар кузатилмаган. Эндокрин тизими яхши ривожланиб, истеъмол қилган таомларни ва ёғларнинг оксидланиши ва углеводларнинг парчаланиши ҳисобига семириш, ортиқча вазн деган муаммолар уларни безовта қилмаган.\nДемак, улар бу кўрсаткичлардан сўнг бир қарорга келишганку, камҳаракат ва нофаол бўлган инсонга қараганда, фаол, ҳаракатчан инсон умри узун, соғлиғида муаммо бўлмайди деган қарорга келишган.\nХулоса ўрнида шуни таъкидлаш керакки, бу борада Сирдарёда ҳам муҳим қадамлар ташланган. Вилоят аҳолисининг саломатлик кўрсаткичлари ҳисобланиб, таҳлил этиб борилмоқда. Қолаверса вилоятдаги 236 та маҳалла фуқаролар йиғинларининг 104 тасида “Соғлом ҳаёт” дастури доирасида “Нуронийлар” клуби, “Эъзозли аёллар клуби”, Чиройли қомат”лар клублари ташкил этилиб, унга аҳоли вакиллари жалб этилди.\nШу билан биргаликда маҳаллага бириктирилган спорт мураббийлари, профилактик инспекторлари кўмагида эрталабки ва кечки сайрлар ташкил этилмоқда.\nБу эса аҳолини соғлом, тетик бўлишига ўз ҳиссасини қўшмоқда. Лекин, энг ачинарли томони юқумли бўлмаган касалликлар юқорида қайд этилганидек, спорт тадбирларида фаол иштирок этаётган фаол аҳоли вакиллари орасида эмас, нофаол аҳоли вакилларига таҳдид солаётган ҳудудларда ўтказган учрашув, давра суҳбатлари, ўтказган тиббий сўровларимиз натижасида маълум бўлмоқда.\nБундай сўровларни ўтказишдан мақсад нима, деган савол туғилиши шубҳасиз. Фаол ва нофаол аҳоли вакилини аниқлаб, уларга ёрдам кўрсатиш, соғлиғини тиклашга кўмаклашиш. Агар инсон, шу зайилда ўз соғлиғи учун қайғурмас экан, юқумсиз бўлган касалликлар қурбонига айланаверади. Натижада уни йиллар давомида юрак, юрак қон томир, ишемия инсульт, эндокрин тизими билан боғлиқ кўпгина касалликлар тарк этмайди.\nМаҳалла фуқаролар йиғинлари ҳудудида, корхона ва ташкилот хуллас қайси жойда бўлмасн аҳоли вакиллари билан ўтказган учрашувларимизда бу борада айтяпмиз, шифокор ва ҳамшираларимиз томонидан зарур маслаҳат ҳам бериляпти. Зора, нофаол аҳоли вакиллари бу ҳақиқатни англаб, ўз соғлиқлари тўғрисида қайғуриб, нофаол эмас, фаол инсонлар қаторига қўшилса. Ана шунда тани-жони соғ, рўзғорида барака, босган қадамидан ўт чақнайдиган соғлом фуқароларга айланарди.\nСирдарё вилоят соғлиқни сақлаш бошқармаси, Аҳоли соғлом турмуш тарзини қўллаб қувватлаш ва жисмоний фаоллигини ошириш маркази ҳудудий бўлими бошлиғи\n18:20 01.Dec.2021 61\nСирдарёда 1 декабрь "Бутун жаҳон ОИТСга қарши кураш куни" муносабати билан "ОИТСни йўқ қилиш, пандемияни тугатиш" шиори остида тарғибот тадбири ўтказилди\n18:02 01.Dec.2021 75\n15:34 01.Dec.2021 557\n+18 | Ўзбекистонликлар ОИТСни асосан қайси йўл билан юқтириб олаётгани айтилди


АҚШда Россияга қарши санкциялар бўйича қонун тез орада қабул қилиниши мумкин\n12:06 / 19.07.2017\nАҚШ сенатига Россия, Эрон ва КХДРга қарши санкциялар тўғрисидаги қонун лойиҳаси август ойидаги таътиллардан аввал овоз бериш учун қайтарилиши мумкин. Бу ҳақда Politico сенатнинг халқаро ишлар бўйича қўмитаси раиси Боб Коркерга асосан хабар бермоқда.\nНашрнинг билдиришича, «лойиҳа АҚШ президенти Дональд Трамп кабинетига ўша ойда киритилишига Россияга қарши санкциялар бўйича икки партия ўртасида ўзига хос келишув учун вақт юзага келиши мумкин».\nТаъкидланишича, Россияга қарши санкциялар бўйича лойиҳа «тўхтаб қолган», сабаби демократлар, ўзлари томонидан Трампнинг Россияга қарши санкцияларга тегишли хатти-ҳаракатига таъсир ўтказиш бўйича ҳолатларни ўзгартиришга қарши чиқмоқда.\nАҚШ КХДРга қарши санкциялар доирасида янги ишга бел боғлади


Обама низоли ҳудудлар бўйича махсус вакилларини тайинлади\n30 ноябр 2020, Тошкент вақти: 22:27\nАмерикалик сенатор ва моҳир халқаро воситачи Жорж Митчел АҚШнинг Яқин Шарқ бўйича махсус вакили этиб тайинланди.\n75 яшар Митчел 1998 йилда Шимолий Ирландиядаги низога чек қўйган Белфаст шартномасининг имзоланишида муҳим рол ўйнаган.\nОбама маъмурияти моҳир дипломатни Яқин Шарққа вакил этиб, Исроил ва Ҳамас ўртасида 22 кун давом этган қуролли тўқнашувлар ортидан бу минтақада тинчлик ўрнатишга жиддий бел боғлаганини билдирмоқда.\n- Бу менинг маъмуриятим сиёсати бўлади. Исроил ва Фаластин ўртасида, шунингдек, Исроил ва унинг араб қўшнилари ўртасида мустаҳкам тинчлик ўрнатилишига тезроқ эришиш менинг маъмуриятим сиёсати бўлади, деди АҚШ президенти Барак Обама.\nШунингдек, президент Барак Обама малакали америкалик дипломат Ричард Холбрукни ўзининг Афғонистон ва Покистон бўйича вакили лавозимига тайинлади. АҚШнинг БМТдаги собиқ вакили 67 яшар Холбрук Босниядаги урушга чек қўйган Дейтон шартномаси муаллифларидан биридир.\nОбама маъмурияти Афғонистон Покистон оралиғидаги минтақадан келаётган хавф дунё хавфсизлигига таҳдид солаётганини билдирган.


Федерация. Маргарин маҳсулоти истеъмолга яроқсиз бўлса, унда қандай йўл тутиш керак? – istemol.uz\nФедерация. Маргарин маҳсулоти истеъмолга яроқсиз бўлса, унда қандай йўл тутиш керак?\n14.09.2016 Azizjon Янгиликлар\n“Ўзбекистон” телеканалининг “Ассалом, Ўзбекистон!” маърифий кўрсатувлар дастурида маргарин маҳсулоти ҳақида барча учун фойдали ва қизиқарли лавҳа берилди. Мазкур лавҳада харидор ушбу маҳсулотни сотиб олаётганда нималарга алоҳида эътибор қаратиши лозимлиги тўғрисидаги маълумотга эга бўлди .\nЎзбекистон истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш жамиятлари Федерацияси мутахассислари томонидан харидор биринчи навбатда унинг қадоғидаги маълумотлар билан танишиши шартлиги ҳамда яроқлилик муддатига эътибор бериши муҳимлиги тўғрисида айтиб ўтишди.\nМабодо сотиб олинган маргарин маҳсулоти яроқлилик муддати ўтиб эскириб қолган бўлса, нохуш хидга эга бўлиб, таъми бузилган бўлса бир сутка давомида дўконга олиб бориб, назорат касса чеки билан уни сифатлисига алмаштириб олиши ёки пулини қайтариб олиш ҳуқуқига эга эканлиги ҳақидаги тартиб-қотдалар билан таништириб ўтилди. Шу билагн бир қаторда дастурда соғлиқни сақлаш соҳаси мутахассисларининг бу борадаги фикр-мулоҳазаларини билдирилди.\nҲар бир истеъмолчи аввало озиқ-овқат маҳсулотларини танлашда уларнинг савдо шохобчаларида қандай меъёрда сақланаётганига эътибор қаратиши керак. Шу билан бир қаторда ишлаб чиқарувчи корхона томонидан маҳсулот қадоғида берилган қуйидаги маълумотлар билан танишиши керак:\n2.Ишлаб чиқарувчи корхона номи, юридик манзили, телефон рақамлари;\nИшлаб чиқарилган сана;\nЎзбекистон Республикаси “Истеъмолчиларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш тўғрисида”ги қонунда биноан ҳар бир истеъмолчи ўзи харид қилаётган маҳсулоти ҳақида тўлиқ маълуот олиш мақсадида унинг мувофиқлик сертификати билан танишишга ҳақлиги белгилаб берилган. Шу билан бир қаторда сифатсиз маргарин маҳсулотларини харид қилганда уни назорат касса чеки билан 24 соат давомида сифатлисига алмаштириши мумкин.\nNext Post:Қорақалпоғистон Республикаси. 465 минг 120 сўм истеъмолчи фойдасига ҳал этилди


..:: ISLOM.UZ ::.. - Сеҳр ҳақида\nАвваллари, моддапарастлик авж олган даврда, сеҳр кишининг соғлигига зарар етишга сабаб бўлиши ҳақида гапирилса, кулгу-масхарага сабаб бўлиши мумкин эди. Энди эса аксинча, кўпчилик, ҳамма дардлар ортида сеҳр ва унга ўхшаш нарсалар турганига ишонадиган бўлиб кетишига сал қолди.\nИсломда эса ҳамма нарса ўз воқеълигига қараб мўътадиллик ила баҳоланади. Асосан хасталиклар маълум ва маъруф сабаблар сабабидан ориз бўладилар. Уларни тиб йўли билан муолажа қилинади. Шу билан бирга баъзи ҳолларда хасталикнинг ориз бўлишига сеҳр сабаб бўлиши ҳам мумкин. Ундоқ ҳолатда беморни даволаш учун аксилсеҳр воситалар ишга солинади.\nАллоҳ таоло: «Сеҳргар қаерда бўлса ҳам, зафар топмас», деган.\nУшбу жумла Тоҳо сурасидаги ояти кариманинг бир бўлагидир. Ул ояти карима Мусо алайҳиссалом ва Фираъвннинг сеҳргарлари орасида бўлиб ўтган муборазани васф қилувчи ояти карималар сиёқида келган бир оят бўлиб тўлиғи қуйидагичадир:\n«Қўлингдаги нарсани ташлагин, уларнинг қилган ҳунарини ютиб юборур. Уларнинг қилган ҳунари сеҳргарнинг ҳийласи, холос. Сеҳргар қаерда бўлса ҳам, зафар топмас», дедик».\nЎша пайт Аллоҳ Мусо алайҳиссаломни қўллади. Аллоҳ таоло Мусо алайҳиссаломга нима қилиш кераклигини ўргатди.\n«Қўлингдаги нарсани ташлагин, уларнинг қилган ҳунарини ютиб юборур».\nҚўлингдаги асони ерга ташлагин, сеҳргарлар кўрсатаётган сеҳрни ютиб юборади, деди.\n«Уларнинг қилган ҳунари сеҳргарнинг ҳийласи, холос».\nУндан бошқа нарса эмас. Уларнинг ишлари фақат ҳийла-найранг, холос. Қўрқишнинг ҳожати йўқ.\n«Сеҳргар қаерда бўлса ҳам, зафар топмас».\nҲийла-найранг ҳеч қачон зафар топмаган. Бу сафар ҳам зафар топмас. Фиръавнлар ва уларнинг гумашта сеҳргарлари доимо ҳийла-найранглар ила халқнинг кўзини бўяб келганлар. Уларнинг ботили ҳақ кўринмаган пайтда ўтади, холос. Ҳақ келганида, ботил йўқ бўлади. Сен Роббингдан ҳақ келтирдинг, энди уларнинг ботили йўқолади.\nСеҳрнинг Қуръони Каримдаги маъносини яхшироқ билиб олиш учун «Бақара» сурасидаги қуйидаги ояти каримани ҳам ўрганиб олайлик:\n«Ва Сулаймон подшолигида шайтонлар тиловат қилган нарсага эргашдилар. Сулаймон куфр келтиргани йўқ. Лекин шайтонлар одамларга сеҳрни ўргатиб, кофир бўлдилар. Ва Бобилда Ҳорут ва Морут номли икки фариштага тушган нарсага эргашдилар. Икковлари ҳатто: «Биз фитна-синов учунмиз, кофир бўлмагин», демасдан олдин ҳеч кимга ўргатмасдилар. Бас, икковларидан эр-хотиннинг ўртасини бузадиган нарсани ўрганишар эди. Ва улар у илаАллоҳнинг изнисиз бирор кишига зарар етказувчи эмасдилар. Ва улар зарар келтирадиган, фойда келтирмайдиган нарсани ўрганурлар. Ва, батаҳқиқ, биладиларки, уни сотиб олган кишига охиратда насиба йўқ. Агар билсалар, ўзларини сотган нарса қандоқ ҳам ёмон!» (102-оят).\nЯъни, яҳудийлар Аллоҳнинг китобини худди билмагандек ортларига ирғитиб юбориб, Сулаймон алайҳиссалом подшоликлари ҳақида шайтонлар айтиб юрадиган нарсага эргашиб кетдилар.\nМаълумки, Аллоҳ таоло Сулаймон алайҳиссаломга ҳам Пайғамбарлик, ҳам подшоликни берган эди. Шу билан бирга, у кишига бутун ҳайвонларнинг тилини ўргатиб, жинларни хизматларида ҳозиру нозир қилиб қўйган эди. Бу илоҳий мўъжизалар у кишининг Пайғамбар эканликларини тасдиқлаш учун берилган эди.\nАллоҳ Сулаймон алайҳиссаломга берган мазкур мўъжизаларни кўриб, одамлардан баъзилари иймонга келди ва иймонлиларнинг иймонлари мустаҳкамланди. Аммо кофирлар, душманлар ва шайтонлар: «Сулаймон сеҳргар, у ўз сеҳрининг кучи билан турли ҳайвонлар ила муносабатда бўлмоқда, жинларни ишлатмоқда», деган гапларни тарқатишди. Бундай миш-мишни тарқатишда яҳудийлар қавми, айниқса, жонбозлик кўрсатди.\nШунда Аллоҳ таоло Пайғамбарларга берган мўъжизалар билан сеҳрнинг фарқини амалий суратда кўрсатиш учун Бобилга Ҳорут ва Морутни юборди. Улар хоҳлаганларга сеҳр ўргатиш билан вазифаланган эдилар. Аммо сеҳр ўргангани келганларга аввал:\n«Биз фитна-синов учунмиз, кофир бўлмагин», демасдан олдин ҳеч кимга ўргатмасдилар».\nЯъни, «Биз фитна учун, одамларни синаш учун юборилганмиз, сеҳрни ўрганган кофир бўлади, сен ҳам уни ўрганиб кофир бўлма», деган маънода огоҳлантиришар эди. Келган одам бу гаплардан кейин қайтиб кетса кетди, кетмаса, кофир бўлишини билиб туриб ҳам, ўрганавераман, деса, ўргатишар эди. Мана шунинг ўзидан Пайғамбарлик мўъжизаси билан сеҳр ўртасидаги энг катта фарқ намоён бўлади. Пайғамбарлик мўъжизаси илоҳий неъмат бўлиб, фақат Аллоҳ томонидан берилади. Сеҳр эса, ўргатувчидан ўрганса бўладиган, ёмонликка ишлатиладиган бир нарсадир. Шундай қилиб, мўъжиза нимаю сеҳр нима–кишиларга амалда кўрсатилган экан. Ушбу ояти карима мазкур масалани муолажа қиларкан, Сулаймон сеҳргар бўлган, деган даъвога,\n«Сулаймон куфр келтиргани йўқ», деган жавоб келмоқда. Шундан англашиладики, сеҳр куфрга тенглаштирилмоқда. Бу маънони,\nБу ишлар Бобил номли юртда бўлгани ҳам айтилмоқда. Ҳамда Ҳорут ва Морут исмлари ҳам зикр қилинмоқда:\n«Ва Бобилда Ҳорут ва Морут номли икки фариштага тушган нарсага эргашдилар».\nКофирликни ҳам бўйнига олиб сеҳрни ўрганганлар нимага ишлатишади бу сеҳрларини?\nДемак, улар сеҳрни яхшилик учун ўрганишмас эканлар. Улар сеҳрни ёмон нарсага ишлатишар эканлар. Аммо:\n«улар у ила Аллоҳнинг изнисиз бирор кишига зарар етказувчи эмасдилар».\nУшбу жумлада дунёдаги ишларнинг бориши ҳақидаги исломий тасаввур ўз аксини топган. Яъни, дунёда нима иш содир бўлса, барчаси Аллоҳнинг изни билан содир бўлади. Тўғри, Аллоҳ ҳар бир ишнинг юзага чиқиши учун сабаблар нинг вужудга келишини шарт қилган. Аммо ўша сабаблар ҳам Аллоҳнинг изни билан таъсир қилади. Илми калом уламолари, бу маънони тушунтириш учун, оловни мисол қилишади. Оловни пахтага тутсанг, пахта куяди. У оловдаги куйдириш хусусияти туфайли куядими ёки ўзидаги куйишга бўлган қобилият туфайли куядими? Чунки оловда куймайдиган нарсалар ҳам бор-ку.\nХулласи калом, ҳаммаси Аллоҳнинг изни билан бўлади. Агар Аллоҳ таоло хоҳласа оловдан куйдириш хусусиятини олиб қўяди. У зот куйдиришга изн бермаса, олов ҳеч нарсани куйдира олмайди. Мисол учун, Иброҳим алайҳиссаломни мушриклар катта гулханга ташлаганларида, Аллоҳ таолонинг амри ила у олов Иброҳим Пайғамбарни куйдирмаган.\n«Ва улар зарар келтирадиган, фойда келтирмайдиган нарсани ўрганурлар», жумласи сеҳр фақат зарарли нарса эканини тасдиқлайди. Бу эса, яҳудийларнинг сеҳрни мақтаб айтадиган гапларига раддиядир. Шу билан бирга, сеҳрни ўрганган, уни ёмонликка ишлатганларга охиратда ҳеч қандай насиба қолмайди.\n«Ва, батаҳқиқ, биладиларки, уни сотиб олган кишига охиратда насиба йўқ».\nШунингдек, одамларнинг хаста қилиш мақсадида уларга қарши сеҳр ишлатган сеҳргарлар ҳам охир оқибат зафар топмаслар. Худди шу маънони таъкидлаш учун «Тиб ва дам китоби»да «сеҳр» номи остида бир сарлавҳа очиб унга оид ҳадиси шарифлар келтирилмоқда.\nСеҳр тўғрисидаги ушбу ояти карима ва бошқа унга тегишли матнлар асосида уламолар узоқ тортишганлар. Ҳатто алоҳида китоб ёзганлар ҳам бор.\nБу тортишувлар: «Сеҳр нима? Унинг ҳақиқати ҳақида нима деймиз? Сеҳрда нарсаларнинг табиати ўзгарадими ёки одамларнинг кўзига кўриниш ўзгариб, ўзи асл ҳолида қоладими?» каби масалалар устида бўлган. Аммо сеҳр ёмон нарса эканлиги, уни ўрганиш мусулмон одам учун мумкин эмаслиги ҳақида ихтилоф йўқ.\nТажриба шуни кўрсатадики, баъзи одамларда ғайриоддий хусусиятлар бўлади. Айниқса, ҳозирги кунда телепатия, магнит уйқуси, экстрасенс ва бошқа хусусиятлар ҳақида шов-шувлар кўпайган. Аммо илмий асосдаги аниқ хулоса йўқ. Баъзи шахсларда бошқа кишиларга таъсир ўтказиш хусусияти борлиги аниқ. Сеҳр ҳам ўша нарсаларга ўхшаш бир ҳолат бўлиши мумкин. Ўша хусусият билан таъсир ўтказиб, эр билан хотинни ажратиб юбориш ёки кишилар соғлигига таъсир қилиш мумкиндир. Лекин бунақа ишларнинг барчаси Аллоҳнинг изни билан бўлишини унутмаслик керак.\nОиша розиялоҳу анҳодан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламни Бани Зурайқ яҳудийларидан Лубайд ибн ал-Аъсам деб номланадиган бир яҳудий сеҳрлади. Ҳаттоки, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам бир нарсани қилганликни хаёл қилар эдилар, аммо қилмасдилар. Ниҳоят бир куни ёки бир кечаси Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам дуо қилдилар. Сўнгра яна дуо қилдилар. Сўнгра яна дуо қилдилар. Кейин:\n«Эй, Оиша, сездингми? Аллоҳ мен У зотдан фатво сўраган нарсам ҳақида фатво берди. Ҳузуримга икки киши келди. Улардан бири бош тарафимга, бошқаси икки оёғим тарафида ўтирди. Бас, бошим тарафдаги икки оёғим тарафдагига ёки икки оёғим тарафдаги бошим тарафдагига:\n«Бу кишининг дарди нима?» деди. Униси:\n«Лубайд ибн ал-Аъсам», деди.\n«Тароққа, тараганда тушган сочга ва эркак хурмодан қилинган идишга», деди.\n«Ул нарса қаердадир?» деди.\n«Зу Арвон қудуғидадир» деди.\nБас, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам ўз саҳобаларидан бир гуруҳ одамлар ила ўша ерга бордилар. Кейин (қайтиб келиб):\n«Эй, Оиша, Аллоҳга қасамки у(қудуқ)нинг суви ҳиннонинг ивитилганига ўхшаб кетибди. У ердаги хурмолар худди шайтонларнинг бошларига ўхшайди», дедилар.\n«Эй, Аллоҳнинг Расули, уни куйдириб юборганинигизда эди», дедим.\n«Йўқ. Аммо менга Аллоҳ офият берди. Одамларга бирор ёмонлик қўзимасин дедим. Амр қилдим уни кўмилди», дедилар. Икки Шайх ривоят қилишган.\nШарҳ: Бу ҳодиса ҳақида шунга ўхшаш бошқа ривоятлар ҳам бор. Уларда бу ерда зикр қилинмаган бошқа тафсилотлар ҳам зикр қилинган. Шунингдек, бу ривоят ва унда зикр қилинган ҳодиса ҳақида турли ихтилофлар ҳам бор.\nЛекин муҳаққиқ уламоларимиз бу ҳақда қуйидаги хулосани айтганлар. Саҳиҳ ҳадисларда собит бўлган насрани инкор қилинмайди. Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламга нисбатан сеҳр қилинганлиги маълум ва машҳур. Лекин у зотга қилинган сеҳр пайғамбарликларига футур етказмаганлиги ҳам собит.\nУшбу ривоятни бу ерда келтириш ила беморлик инсонга сеҳр орқали, унинг сабабидан ҳам етиши мумкинлигига ишора қилинмоқда.\nСеҳр сўзи луғатда ҳар бир чиқиб келган жойи дақиқ ва латиф, сабаби махфий бўлган нарсага ишлатилади.\nИмом Бухорий Ибн Умар розияллоҳу анҳудан ривоят қилган ҳадисда Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Албатта, баёнда ҳам сеҳр бор», деганлар.\nФалончни сеҳрлаб қўйди деган иборада, алдади маъноси бўлади.\nАслида сеҳр бир нарсани ҳақиқатидан бошқа тарафга буришдир. Бунда сеҳргар ботил нарсани ҳақиқат қилиб кўрсатиши кўзда тутилган.\nЛисонул араб китобида айтилишича, араблар сеҳрни сеҳо деб аташи соғликни беморликка буриши ва яхши кўришни ёмон кўришга буриши учундир.\nСеҳрнинг таърифида уламолар турли фикрларни айтган.\nБайзовий: «Сеҳрдан мурод ҳосил бўлиши учун шайтонга яқинлашиладиган, инсон ўзи қила олайдиган нарсадир. Бу нарса ёмонликда ва нафсининг ифлослигида иблисга муносиб бўлган шахсларгагина ҳосил бўлади.\nАммо ҳийла, турли асбоб ва даволар воситасида одамларни ажаблантирадиган нарсаларни қилиш, қўлини чаққон ҳаракатлантириб ҳунар кўрсатиш мазаммат қилинмайди. Бундоқ ишларни сеҳр дейиш унинг дақиқлигидан холос. Сеҳр аслида сабаби махфий нарсадир», деган.\nАт-Таҳонавий ўзининг «Кашшофу истилоҳотил фунун» номли китобида сеҳр ҳақида қуйидаги таърифни келтиради: «Сеҳр илмнинг бир нави бўлиб уни жавҳарларнинг хусусиятларини ва юлдузларнинг буржларини билишдан истифода қилинади. Ана ўша нарсадан сеҳр қилинган шахсга ҳайкал олинади ва унинг учун бурждаги махсус вақтни кутилади. Сўнгра шариатга хилоф куфр ва фаҳш сўзларни талаффуз қилинади. Унга шайтонларнинг ёрдами ила эришилади. Уларнинг ҳаммасининг жамланишидан сеҳр қилинган шахсда ғароиб ҳолатлар юзага келади».\nАл-Қалюбий сеҳрни қуйидагича таърифлайди:\n«Сеҳр шариатда ифлос руҳларни махсус сўз ва амаллар орқали ишлатиб одатдан ташқари ҳолатларни келтириб чиқаришдир».\nҲанбалийлар сеҳрни қуйидагича таърифлайди: «Сеҳр тугунлар, сўзлар, дам солиш ёки бир нарсаларни ёзиш ёхуд қилиш орқали кишининг бадани, қалби ёки ақлига бевосита тасир қилишдир».\nМазкур таърифларни жамлаб ўргансак, уларнинг ҳар бирида сеҳрнинг ўзига хос хуссиятлари ҳақида сўз бораётганини кўрамиз. Демак, ушбу таърифларнинг йиғиндисидан сеҳрни тўлароқ англаб оламиз.\nСеҳрга алоқаси бор нарсалар.\nБу нарсани бизда бахшилик деб айтишимиз ҳам мумкин. Бу аслида қўли енгилликдан иборат бўлиб чаққон ҳаракатлар билан бироз ҳийла ишлатиб бирор нарсани бошқача қилиб кўрсатилади. Ўзининг бирор ерига беркитиб олган нарсани беморнинг ичидан олган қилиб кўрсатади.\nБу дам солишнинг бир тури бўлиб унда жин теккан деб гумон қилинаётган одамни муолажа қилинади. Бошқача қилиб айтганда беморни ўраб олган дардни нашр қилинади, яъни, ёзиб юборилади деган даъво қилинади. Бу иш ҳам сеҳр ҳисобланади.\nБу сўз азийматдан олинган бўлиб қасам ичиш маъносини билдиради. Унда азоимхон маълум исмлар ила қасам ичиб жин текканларга шифо сўрайди. Уларнинг даъвосича мазкур исмлар Сулаймон алайҳиссалом жинларнинг қабилаларига муваккал қилиб қўйган фаришталарнинг исмлари эмиш. Агар ўшалардан бирининг исми ила қасам ичса у ўзига тобеъ жинни ишга солар эмиш.\nЮулдузларга боғлиқ деб гумон қилинган исмлардир. Улар баъзи бир маъдан ёки бошқа нарсаларда бўлиб ўшалар билан кишиларни даволаш даъвоси қилинади.\nБунда турли рақамларни ҳандасий шаклларнинг ичига махсус услубда чизилади. Ким ўша шакллар солинган қоғозни ўзи билан олиб юрилса, туғишни осонлаштиради, бир лашкарни бошқаси устидан ғалабасини таъминлайди, маҳбусни қамоқдан чиқаради деган даъволар қилинади.\nБу сўз луғатда юлдузга назар солишни англатади. Аммо истилоҳда фалакдаги шакллардан ердаги ҳодисаларни билб олишни даъво қилишдан иборатдир.\nБаъзи тоифа ва шахслар сеҳрни тамомила инкор қилиб унинг ҳақиқати ва тасири йўқ, қуруқ хаёлдан бошқа нарса эмас деган бўлсалар ҳам аҳли сунна мазҳаби жумҳури сеҳрни иккига бўлганлар.\nБиринчиси ҳийла, чаққонлик, устамонлик каби ишлар билан ажабланарлик ишларни кўрсатиш. Бироз ўйлаган одам уни оддий иш эканини тушуниб олади. Бу турни ажнабий тилда фокус дейилади.\nИккинчиси ҳақиқати, таъсири бўлиб у кишининг баданида, руҳий ҳолатида, ақлида ўзини кўрсатади. Бу хилдаги сеҳрни ҳанафийлар, шофеъийлар ва ҳанбалийлар тўлалигича собит нарса деб тан олганлар. Улар ўзларининг бу гапларига юқорида зикр қилинган оят ва ҳадисларни далил қилиб келтирганлар.\nСеҳр қилиш ҳаром ва гуноҳи кабирадир.\nСеҳрни ҳалол деб эътиқод қилган шахс кофир бўлишига ҳамма фуқаҳолар иттифоқ қилишган.\nҲанафий, моликий ва ҳанбалий фуқаҳолар сеҳрни ўрганиш ҳаром ва куфрдир деганлар.\nБаъзи ҳанафийлар душманнинг сеҳрини қайтариш ва эр – хотиннинг орасини яхшилаш учун сеҳрни ўрганса бўлади, деганлар.\nҲанафийлар сеҳргарнинг сеҳри куфрдан иборат бўлса ёки сеҳрини одамларга зарар етказишга ишлатган бўлса, уни қатл қилинади, деганлар.\nСеҳр қилгани учун ҳақ олиш жоиз эмас.\nАллоҳ таолонинг бу дунёда жорий қилиб қўйган қонун – қоидаларини тааммул билан ўйлаб кўрган киши турли бало офатлар ва беморликларнинг ориз бўлиши ҳам борлиқдаги муқаддар қонун – қоидалардан бири эканини англаб етади. Буларнинг ҳаммаси Аллоҳ томонидан бўладиган синовдир.\nКим аҳли солиҳ бандалар бало ва мусибатлардан узоқда бўлади деб ўйласа хато қилади. Аҳли солиҳ кишига бало офат ва мусибатларни етиб туриши Аллоҳнинг унга бўлган муҳаббатининг аломатидир. Аҳли солиҳ кишига бало офат ва мусибатларни, жумладан беморликларни етиб туриши Аллоҳ таолонинг унга яхшиликни ирода қилгани аломатидир. Бундай кишилар учун бало офат ва беморликлар гуноҳларининг каффоротидир.\nҲа, агар мусибатга учраган банда аҳли солиҳ бўлса, мазкур мусибат унинг учун гуноҳларга каффорот ёки даражотларининг кўтарилишидир. Агар мусабатга дучор бўлган банда осий бўлса, мазкур мусибат унинг учун ёмонликларини ювиш ва бу дунё бевафолигини эслатишдир.\nГоҳида бандага сеҳр ва кўз тегиши орқали ҳам мусибат етади. Шунинг учун мусулмон одам мазкур икки нарсадан сақланиш йўлларини яхши билиб олиши керак. Сақланиш муолажа қилишдан кўра осонроқдир.\nСеҳр ва кўз тегишдан сақланиш бир неча услублар ила амалга ошади\n2. Борлиқдага барча нарсанинг тасарруфини фақатгина Аллоҳ таолонинг Ўзи қилишига иймон келтириш.\n6. Мазкур дуо ва зикрлар ҳақ экани ва уларнинг фойидаси борлигига иймон келтириш. Мазкур иймон қанча кучли бўлса, тасир ҳам шунча кучли бўлади.\n9. Оятул Курсий, «Бақара» сурасининг охирги икки ояти, «Ихлос» сураси ҳамда «Фалақ» ва «Нас» суралари сеҳр ва кўз тегишидан сақланиш учун ўқиладиган нарсалардандир. Бошқа дуолар ва зикрлар ушбу китобнинг тегишли жойида келган.\n10. Сеҳрланиб қолганлик ва кўз текканлик аломатлари қуйидагича. Кишининг аъзолари соғ бўла туриб бошининг у ер бу ери оғриса, юзи сарғайса, кўп терласа ва сийса, иштаҳаси йўқолса, юраги бежо бўлса, белининг ва икки курагининг пастида оғриқ бўлса, узрсиз хафалик ва юрак сиқилиши бўлса, унга сеҳр ёки кўз теккан бўлади.\nШунингдек, бекордан бекорга хавфсирайверса, аччиғи чиқаверса, одамларга қўшилгиса келмай қолса, дангаса бўлиб қолса, уйқуси келаверса қўйингки тиббиётга оид бўлмаган ҳолатларга учраса, унга сеҳр ёки кўз теккан бўлади.\nСеҳр қилинган одамни икки хил услуб билан муолажа қилинади.\nБиринчиси сеҳрнинг жойи аниқ бўлса, уни олиб «Фалақ» ва «Нас» сураларини ўқиб туриб тугунлари ечилади. Сўнгра куйдириб юборилади.\nИккинчиси сеҳрни ўзига ўхшаш сеҳр билан муолажа қилиш. Бу ҳаромдир.\nУчинчиси шаръий дам солиш йўли билан муолажа қилинади. Бунда «Фотиҳа», «Фалақ» ва «Нас» сураларини ёки Пайғабаримиз алайҳиссаломдан ривоят қилинган дуоларни ўқилади.\nИмом Абдурраззоқ ўзининг «Мусаннаф» номли китобида сеҳрнинг муолажаси ҳақида қуйидаги маъонни келтирган: «Сидрнинг баргидан еттита олинади. Уларни икки тошнинг орасига олиб туйилади. Унга «Кофирун», «Ихлос», «Фалақ» ва «Нас» суралари уч марта ўқилади. Сўнгра сувга солиб ичилади ва ғусл қилинади. Аллоҳ шифо бергунча такрор қилинади».\nТўртинчиси сеҳр қилинган нарса қоринда бўлса ич суриш, бошқа жойда бўлса қон олиш билан бўшаш.\n11. Дам солишнинг шартларидан бири Аллоҳнинг исмлари ва сифотлари ҳамда ривоят қилинган дуолар билан бўлишидир.\n13. Дам солиш ўзича тасир қилмаслиги, шифони фақат Аллоҳнинг Ўзигина бериши эътиқод қилмоқ шарт.\n14. Дам солувчи тақводор, аҳли солиҳ мусулмон бўлиши керак. У қанчалар тақводир бўлса, тасири шунча кучли бўлади.\n15. Дам солиш жараёнида сидқи дилдан Аллоҳга юзланиш ва ёлбориш лоозим.\n16. Киши ўзига ўзи дам солгани афзал.\n17. Дам солдирувчи киши аҳли солиҳ мўмин бўлиши керак.


Тожикистонлик чегарачилар Афғонистондан чегаранинг бузиб ўтилишига уринишларнинг олдини олишди\n20:29 / 18.06.2016\nТожикистонлик чегарачилар Афғонистондан чегаранинг қуролли бузиб ўтишга уринишларнинг олдини олишди. Улар икки нафар қоидабузарни яралаб, улардан 54 кг дан кўпроқ гиёҳванд модда мусодара қилишди. Бу ҳақда Тожикистон чегара қўшинлари матбуот хизмати бошлиғи Муҳаммад Улуғхўжаев РИА “Новости” ахборот агентлигига маълум қилди.\n"18 июнга ўтар кечаси ҳар бирида 4 нафардан одам бўлган қуролланган наркоконтрабандачилар гуруҳлари Панж ва Шўрообод чегара отрядлари чизиқларида давлат чегарасини деярли бир вақтда ўтаётганда чегара нарядлари билан тўқнаш келган ва тўхташ талабига бўйсунмаган, оқибатда отишма бошланган", деб маълум қилди Улуғхўжаев.\nЖанговор тўқнашувлар оқибатида чегаранинг ҳар бир қисмида биттадан қоидабузар яраланган, қолган контрабандачилар қаршилик кўрсата олмай, қоронғудан фойдаланиб, Афғонистонда яширинишга муваффақ бўлган.\nВоқеа жойи кўздан кечирилганда 14 кг дан кўпроқ гашиш, 40 кг наша, иккита АКС 74 автомати ўқдонлари билан ва 50 дан ортиқ патрон аниқланган.


ШҲТ бош вазирлари учрашди\n14 октябр куни Пекинда ШҲТга аъзо давлатлар бош вазирлари учрашуви бўлиб ўтди. Унда иқтисодий бўҳрон оқибатларини бартараф этиш йўлидаги амалий, иқтисодий ҳамда маданий ҳамкорлик масалалари муҳокама этилди.\nШанхай ҳамкорлик ташкилотига аъзо давлатлар бош вазирларини қарши олган Хитой бош вазири Вен Жиабао Пекин учрашувларини аъзо давлатлар, шунингдек, бу ташкилотда кузатувчилик мақомига эга давлатларга фикр алмашиш ҳамда муҳим масалаларда қарор қабул қилиш учун берилган “уникал имконият”, деб баҳолади.\n- Ишончим комилки, барча аъзо давлатлар ўзаро қўлни қўлга бериб ишласа ва ҳамкорликни чуқурлаштирса, шубҳасиз, биз минтақа учун тинчлик ҳамда фаровонлик олиб келадиган ёрқин келажакни яратишга қодир бўламиз, деди Хитой бош вазири Вен Жиабао.\nХитой бош вазирининг бу баландпарвоз нутқи ШҲТ бош вазирларларнинг саккизинчи йиғилишида янгради ва умумий салом-аликдан сўнг алоҳида давлатлар расмийлари ёпиқ эшиклар ортида режалаштирилган кўп томонлама ва икки томонлама учрашувларни ўтказди.\nАна шундай учрашувлардан бири Пекинга борган Ўзбекистон бош вазири Шавкат Мирзиёев ҳамда Хитой бош вазири ўринбосари Ли Кекянг ўртасида бўлиб ўтди.\n“Xinhua” агентлиги хабарига қараганда, бу учрашувда томонлар ўз ҳукуматлари учун долзарб ҳисобланган доимий масалалар, жумладан, ўз давлатлари учун асосий душман деб санаган “уч куч” — сепаратизм, терроризм ва экстремизмга қарши курашда ҳамкорлик тўғрисида сўзлашганлар ва бир қатор ҳужжатларни имзолаганлар.\nЯъни, аксар таҳлилчилар фикрича, такрор равишда сепаратизмга қарши ҳамкорликни урғулаб Хитой томони, Шинжон-Уйғур минтақасидаги вазият бўйича расмий Пекин позициясининг Марказий Осиё, хусусан, Ўзбекистон ҳукумати томонидан қувватланишда давом этишига яна бир карра ишонч ҳосил қилиб қўйди.\nЎзбекистон бош вазири Мирзиёев эса, ўз навбатида, Ўзбекистон томони учун “уч куч”га қарши ҳамкорлик билан бирга ШҲТ доирасида Хитой билан иқтисодий ҳамкорликни кучайтириш мақсади муҳимлигини урғулади.\nШу каби доимий иддао ва муддаолар ҳақида гап борган икки томонлама учрашувлар Хитой бош вазири Вен Жиабао билан Қозоғистон бош вазири Карим Масимовлар ўртасида ҳам бўлиб ўтди.\nМаълумки, Марказий Осиё минтақасига иқтисодий таъсирини изчиллик билан оширишга уринаётган Хитой халқ республикаси раиси Ху Цзинтао минтақа давлатлари учун 10 миллиард доллар миқдорида кредит ажратиш ниятини билдирган эди.\nАммо, ҳозиргача олинган хабарларга кўра, бу борада бирор-бир ҳужжат имзолангани ҳақида ҳеч бир баёнот берилмади.\nШунингдек, ушбу учрашувларда ташкилотга аъзо — Хитой, Россия, Қозоғистон, Қирғизистан, Тожикистон ва Ўзбекистон бош вазирлари минтақавий хавфсизлик доирасида Афғонистондаги вазиятни ҳам муҳокама қилиши кутилган эди.\nХабарларга кўра, Пекинга борган Афғонистон вице-президенти Муҳаммад Карим Ҳалилий билан икки томонлама ва кўп томонлама музокаралар бўлиб ўтган.\nГарчи Афғонистон борасида ШҲТ расмийларининг навбатдаги учрашувида имзоланган бирор жиддий ҳужжат ҳақида ҳозирча ҳеч бир маълумот берилмаган бўлса-да, вазиятни кузатаётган таҳлилчилар томонларнинг Афғонистон масаласини ўта жиддий даражада муҳокама этганига шубҳа қилмайди.\nМарказий Осиёда хавфсизлик масалалари бўйича эксперт Ник Пратт барча аъзо давлатлар, хусусан, учрашувга мезбонлик қилаётган Хитой Афғонистонда барқарорликни тиклаш жараёнида иштирок этишдан ҳамиша манфаатдор бўлиб келган, деб ҳисоблайди.\n- Хитой Афғонистонга катта сармоя киритган ва ҳамиша ўз сармояси хавфсизлиги учун қайғуриб келади. Шубҳасиз, Хитой томони Афғонистонга толибонсиз ҳукумат раҳбарлик қилар экан, унинг сармоясига нисбатан ҳаққоний муносабат бўлади, деган ишонч билан қолиши мумкин. Аммо Толибон иқтидорга келса, аҳвол қаёққа ўзгаришини ҳеч ким билмайди, дейди Ник Пратт.\nҚизиғи, бу учрашув арафасида ўзини “Афғонистон исломий амирлиги” деб номлаган Афғонистондаги Толибон гуруҳи, кутилмаганда, ШҲТ аъзоларига мурожаат эълон қилди.\nЎз интернет сайтида чоп этган қарийб икки саҳифалик мурожаатида Толибон АҚШни мустамлакачиликда айблар экан, ШҲТ аъзоларини бу мустамлакачиликка қарши курашда ҳамкорлик ва ёрдамга чорлади.\n"ШҲТ учрашуви арафасида бундай мурожаатнинг пайдо бўлгани қизиқ" дер экан таҳлилчи Ник Пратт, жанговар хуружларини ошираётган Толибон Афғонистондаги тинчлик миссиясида иштирокини оширишга бел боғлаган ШҲТ аъзолари ва НАТО ўртасига нифоқ солишга уринмоқда, деб ҳисоблайди.\n- Менимча, улар ШҲТ га аъзо давлатлар ва Афғонистондаги миссияда иштирок этаётган давлатлар ўртасига нифоқ солишга уринмоқда. Боиси, ҳозир Россия НАТО кучларига таъминот юклари транзитини учун рухсат берди. Шунингдек, айни масалада Хитой томони билан жуда муҳим музокаралар бормоқда, дейди Ник Пратт.\nУнга кўра, Афғонистон билан чегаралари жуда заиф бўлган Марказий Осиё давлатлари ҳам бундай музокаралардан манфаатдордир.\nЗеро, сўнгги пайтларда Толибоннинг Афғонистондаги ўз жанговар хуружларини мамлакат шимолига кўчириши хавфи пайдо бўлгани боис бу ҳудудга туташ Марказий Осиё, хусусан, Ўзбекистон ва Тожикистон ҳукуматлари жиддий хавотирга тушган.\nШу боис, москвалик таҳлилчи Санобар Шерматовага кўра, бу давлатлар ҳам Афғонистондаги Толибонга қарши курашда иштирокини ошираётгани Толибонни хавотирга солмоқда.\n- Бу шунчаки иложсизлик исёни бўлиши мумкин. Зеро, Афғонистондаги уруш ҳаракатлари тобора жиддий тус олмоқда. Гарчи ҳозир америкаликлар бу уруш нима билан тугаши ва "бу урушда ғалаба қозониш мумкинми ёки йўқми?" деган савол устида бош қотираётган бўлса-да, толибларга қарши ҳарбий амалиётлар кучайтирилди. Эндиликда эса бу жараёнга ШҲТ аъзолари ҳам шаҳд билан киришмоқда ва бундай вазиятда Толибоннинг даъвоси мутлақо мантиқсиз бир ҳаракатдир, дейди Санобар Шерматова.\nПекинга борган ШҲТ бош вазирлари ва бу ташкилотдаги кузатувчи мақомига эга давлат расмийларининг эса тадбирлар ниҳоясида Хитой республикаси Ху Цзинтао билан ҳам учрашиши белгиланган.


ЎзА - 9 миллиард 618,5 миллион сўмга спорт мактаби қурилди\n9 миллиард 618,5 миллион сўмга спорт мактаби қурилди\nҚорақалпоғистон Республикаси Нукус шаҳридаги 1-болалар ва ўсмирлар спорт мактаби реконструкциядан сўнг фойдаланишга топширилди.\nЯнгиланган спорт мактабининг очилиш маросимида таъкидланганидек, мамлакатимизда жисмоний тарбия ва спортни ривожлантиришга, замонавий спорт майдончалари ва мажмуаларини барпо этишга катта аҳамият қаратилмоқда.\nМактаб қурилиши учун маҳаллий бюджетдан 9 миллиард 618,5 миллион сўм маблағ ажратилиб, “Жайҳун иншоот қурилиш” масъулияти чекланган жамияти қурувчилари томонидан сифатли битказилди. Замонавий югуриш, футбол, волейбол майдончалари, кийиниш, ювиниш хоналари тарбияланувчилар хизматида. Мураббийларга ҳам барча шароит яратилган.\n– Бу ерда 1 минг 500 дан зиёд ўғил-қиз спортнинг 16 тури билан мунтазам шуғулланиб келмоқда, – дейди ушбу муассаса директори, халқаро тоифадаги спорт устаси Рустам Казаков. – Жорий йилнинг ўтган даврида спортчиларимиз жаҳон чемпионатлари, халқаро турнирларда, Осиё, Ўзбекистон чемпионатларида жами 40 олтин, 39 кумуш ва 49 бронза медални қўлга киритишга муваффақ бўлди.\nИштирокчилар спорт мактабида тарбияланувчилар учун яратилган шарт-шароитлар билан танишди.\nТадбирда Қорақалпоғистон Республикаси Жўқорғи Кенгеси Раиси М.Ерниязов иштирок этди.\nД.АБИБУЛЛАЕВ, М.ҲАБИБУЛЛАЕВ (сурат), ЎзА


«Pfizer» коронавирусга қарши вакцинаси ҳақида шов-шувли баёнот берди - xabar.uz\n«Pfizer» коронавирусга қарши вакцинаси ҳақида шов-шувли...\n20.02.2021 13:41 0 1973\nАмериканинг «Pfizer» фармацевтика компанияси ўз твиттерида жойлаган хабарга кўра, унинг коронавирусга қарши вакцинасини Цельсий бўйича -25 ...-15 даража ҳароратда ҳам сақлаш мумкин.\nУмуман олганда, барча вакциналарни сақлаш учун стандарт ҳарорат: -46...-36°C. Фармацевтика музлатгич камераларининг кўпи бундай имкониятга эга.\n«Бугун биз ўз тадқиқотларимизни АҚШ озиқ-овқат ва дори-дармонлар бошқармаси билан муҳокама қилдик. Янги маълумотлар бизнинг Covid-19га қарши вакцинамизни -25°C дан -15°C гача ҳароратда ҳам сақлаш мумкинлигини кўрсатмоқда. Бу фармацевтика музлатгич камералари ва оддий совутгичлар учун стандарт ҳарорат», — дейилади «Pfizer» хабарида.\nҲолбуки, компания шу пайтгача «Pfizer» вакциналарини -70°C дан юқори бўлмаган ўта паст ҳароратда сақлаш кераклигини уқтириб келган. Шунинг учун ҳам АҚШда вакцинациялаш арафасида «махсус» музлатгич камералар бозорида чинакам тартибсизлик юзага келди. Барча шифохоналар ва маҳаллий ҳокимиятлар вакциналар сақланадиган музлатгичларни биринчи бўлиб қўлга киритишни истарди.\nЎта паст ҳароратни таъминловчи музлатгичнинг нархи 5 мингдан 15 минг АҚШ долларигача. Шу боисдан кўплаб штатлар раҳбарлари бюджет ҳисобидан бу харажатларни қоплашни ҳукуматдан талаб қилишди.\nБу орада «махсус» музлатгич ишлаб чиқарувчи АҚШдаги 4 компания ишлаб чиқаришни кенгайтиришга ҳам улгурди. «Pfizer»га буюртма берган мамлакатлар ҳам «махсус» ва қиммат музлатгичлардан кўпини сотиб олганди. Булар асосан Буюк Британия, Япония, ЕИнинг аксарият мамлакатлари, Канада ва Австралия.\nКоронавирус 11/04, 23:28


Қабристонда овқатланиш мумкинми? – Alhidoya.uz\nҚабристонда овқатланиш мумкинми?\n— Бир биродаримиз гўрков бўлиб ишлайди. Шу киши қабристондаги жойда овқат қилиб бизни меҳмон қилмоқчи. Биз қабристонда овқатланиш жоизмас десак, ундай эмас деяпти. Шу масалада аниқлик киритиб берсангизлар?\n— Қабристон вақф жой бўлиб у ерга охиратни, ўлимни эслаш ва марҳумларнинг ҳаққига дуо хайр қилиш учун борилади. Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи васаллам: “Ўлим насиҳат олиш учун етарли ҳодисадир”, деганлар (Имом Табароний ривояти).\nАбу Ҳурайра разияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи васаллам: “Бирингизнинг бир чўғ устига ўтириб, кийими титилиб, терисигача етиб бориши унинг учун қабрга ўтирганидан яхшидир”, дедилар. (Имом Муслим ривояти).\nҚабристондан бошқа жойларда ҳам емакхоналар кўпайган пайтда қабрстонни емакхонага айлантириб олишдан сақланиш керак. Валлоҳу аълам.\nКалит сўзлар: қабристоновқатланишсавол-жавобтаомланиш\nЗамир Ракиев Қирғизистоннинг Олий муфтийи этиб сайланди\nЎзбекистон Республикаси Президенти Матбуот ва оммавий ахборот воситалари ходимларига табрик йўллади


Мистик Emmett O’Regan (Эмметт О’Реган): «Америкага мегабўрон яқинлашиб келмоқда!!!» » Ўзбекистон янгиликлари – Zamin.uz\nМистик Emmett O’Regan (Эмметт О’Реган): «Америкага мегабўрон яқинлашиб келмоқда!!!»\nУ ўз башоратини сентябр бошида эълон қилганди. Ўшанда 23 сентябр -13 октябр оралиғида Америкага мегабўрон ёпирилиши мумкинлигини айтган ва тўлқинлар баландлиги 650 метргача етишини таъкидлаган. Бўрон Канар оролларида кучли зилзилани юзага келтириши, Кумбре-Вьеха вулқони уйғонишини ҳам башорат қилган.\nМана, 13 октябр ҳам яқинлашиб келмоқда. Англия миллий география институти олимларининг хабарига қараганда, Канар оролларида зилзила аста-секинлик билан бошланиб улгурган. Тўғри, ҳозиргача 50 дан ортиқ ер силкиниши юз берди. Уларнинг магнитуда кучи Цельсий шкаласи бўйича 3 баллдан ошмади. Аммо ороллар учун ҳам бу миқдор жуда кўп демакдир.\nХўш, зилзила нимадан дарак беради? Шубҳасиз, Кумбре-Вьеха вулқони уйғона бошлаганини шундан билиб олса бўлади. Сейсмологларнинг маслаҳати бўйича Канар ороллари раҳбарлари аҳолига фавқулодда ёрдам бериш, уларни хавфсиз жойларга кўчириш режасини ҳам тузиб қўйди.\nЭслатиб ўтамиз, Кумбре-Вьеха вулқони охирги марта 1979 йили уйғонган. Ўшанда ҳам сезиларли касофатларни келтириб чиқарган. Унинг уйғониши ўшанда ҳам кучли бўрон, океан суви тошишини таъминлаган. Сув тошқинлари эса Атлантик океанда содир бўлиб, тўлқинларнинг баландлиги 50 метргача етиши турган гап. Шимолий Америкага етгунга қадар тўлқинлар баландлиги 700 метрни ташкил этади. Бу Америка қитъаси сув остида қолиши муқаррар деганидир.\nЯнгиликлар » Дунё » Мистик Emmett O’Regan (Эмметт О’Реган): «Америкага мегабўрон яқинлашиб келмоқда!!!»\n21:40 Токио университети олимлари: «Келаси йил АҚШ учун қиёмат қойим йили бўлиши кутилади…»\n17:28 Сицилияда Этна вулқони отилиши бошланди\n09:47 Гватемалада Фуэго вулқони отила бошланди\n22:27 Италияда кун давомида 3 марта зилзила рўй берди\n15:05 Японияда 5,5 магнитудали зилзила содир бўлди


«Манчестер Юнайтед» Мхитарян билан 4 йиллик шартнома хусусида келишувга эришди\n17:56 / 27.06.2016\n«Манчестер Юнайтед» Дортмунднинг «Боруссия» жамоаси яримҳимоячиси Генрих Мхитарян билан келишувга эришган. Бу ҳақда Ruhr Nachrichten маълумот тарқатган.\nМанба маълумотига кўра, яқин вақтлар ичида арманистонлик футболчи «қизил иблислар» жамоаси билан 4 йиллик шартномага имзо чекади. Унинг янги жамоадаги йиллик маоши миқдори 12 млн еврони ташкил қилади. Манчестерликлар клуби раҳбарияти футболчилар учун дортмундликлар клубига 32-36 млн евро тўлаши айтилган.\nДортмундликлар Мхитаряннинг ўрнига янги футболчи излашни бошлаган. Бу ўринга асосий даъвогар сифатида «Вольфсбург» аъзоси Андре Шюррле номзод бўлиб турибди. Лекин «бўрилар» жамоаси Германия терма жамоасига номзод бўлган бу футболчисини қўйиб юбормоқчи эмас.\nМхитарян ўтган мавсумда бундеслиганинг 31 учрашувида майдонга тушган ва 11 гол уриб, 15 марта голли узатма муаллифи бўлган.


Аҳмад Яссавий халқаро қозоқ - турк университети\nҚОЗОҒИСТОН РЕСПУБЛИКАСИДА ТОП 10\nУниверситетимиз миллий университетлар сифатида халқаро ва махсус мақомга ега, яъни юқори ваколатга ега. Ҳ.А.Яссавий номидаги университет, Қозоғистон Президенти К.К.Токаевнинг 2020, 15-январ қарорига асосан Махсус мақомга ега бўлди, ушбу мақом университетга бўлган молиявий йордамни 2-3 маротаба оширди. Университетимизнинг дипломи барча туркий забон мамлакатларда маҳсус нострификациясиз ҳолда тан олинади. Ёки бу процедуралар автоматик равишда амалга оширилади.\nУниверситет енг замонавий илмий-ўқув жиҳозлари, компютерлар, оргтехника билан тўлиқ таъминланган. Бу еса ўқувчиларнинг ўқиш давомида фан билан тўлиқ шуғулланишларига имкон беради. Таълимни давом еттириш учун магистратура ва докторантура дастурлари мавжуд. Илмий кадрлар тайёрлашни замонавий даражада ташкил етиш учун университетнинг ўзига хос мақоми берилди.\nИжтимоий Фанлар факултети\nДавлат бошқаруви ва Иқтисодиёт олий мактаби факултети\nГуманитар фанлар факултети\nСпорт ва санъат факултети\nАҳмад Яссавий номидаги халқаро қозоқ-турк университетида замонавий талабаларга ҳос турар жойлари мавжуд. Ётоқхона 650 ўринга ега бўлиб, еркак ва аёл бўлимларига бўлинади. Бундан ташқари, Туркистонда талабалар ётоқхоналари ҳам бор. Тайёрлов факултети талабалари ётоқхонага жойлаштирилиши шарт. Тайёрлов факултетини битиргач, талабалар хоҳласалар, хонадонларни ижарага олишлари мумкин.


ТОШКЕНТ – “Канализация суви мактабга қараб оқмоқда”\n27 ноябр 2020, Тошкент вақти: 04:57\nЗАНГИОТА. “Тошкент вилоят, Зангиота туман, Қуёшли маҳалласидан ёзмоқдаман. “Обод маҳалла” дастурига кирди деб икки қаватли уйларни бир ой аввал таъмирлаш бошланган эди. Аммо усталар ҳам, мутасаддилар ҳам кўринмай қолди.\nБунинг устига, 6 ойдан бери канализация тошиб кетмоқда. Ифлос сув ариққа қўшилиб, мактабга қараб оқяпти. Ҳозир-ку таътил, мактаб бошланса, инфекция ва бадбуй ҳид болаларимизни касал қилади. Муаммоларимизни ҳал қилиб беришсин”.\n(Бу хабар Озодликка 15 август куни келган.)


Рустам Ашурматов: “Ал-Жаиш” кучли рақиб, аммо, замонавий футболда мағлуб этиб бўлмайдиган жамоанинг ўзи йўқ\n14 декабрь, 2016, 10:10\nХабарингиз бор, кеча Малайзиянинг Куала-Лумпур шаҳрида ОФКнинг навбатдаги йиғилиши бўлиб ўтди. Унда биз учун муҳим бўлган масала 2017 йилги Осиё чемпионлар лигасига қуръа ташлаш маросими ҳам ўтказилди.\nАйиш керакки келгуси мавсумда ОЧЛда мамлакатимиз шарафини “Локомотив” тўғридан-тўғри гуруҳ босқичидан бошласа, “Бунёдкор” плей-офф учрашувидан, “Насаф” эса ўтиш баҳсларидан мусобақани бошлайди.\nКечаги қуръадан сўнг маълум бўлдики “Бунёдкор” плей-оффда Қатарнинг “Ал-Жаиш” клуби билан кураш олиб боради. Ўз навбатида Sports.uz нашри мухбири “қалдирғочлар”нинг истеъдодли ҳимоячиси Рустам Ашурматовдан бу борадаги фикрларини сўради.\n“Ал-Жаиш” кучли рақиб, аммо, замонавий футболда мағлуб этиб бўлмайдиган жамоанинг ўзи йўқ. Биз бу ўйинга ҳар доимгидан ҳам кучлироқ тайёрланишга ва ўз анъанамизга содиқ қолишга ҳаракат қиламиз.\n“Ал-Жаиш”нинг ўзига ҳос кучли ва кучсиз томонлари бор. Аниқ биламанки, уларда ҳужум чизиғи қанчалик кучли бўлса, ҳимояси шунчалик заиф. Биз эса бундан унумли фойдалансак кифоя”.


Эронда ҳам сув тошқини рўй берди. Мамлакат шимолида жойлашган Голистон вилоятида табиий офат оқибатида 42 киши нобуд бўлди.\nЯна 30 кишининг бедарак йўқолгани айтилмоқда. Маълумтларга кўра, бедарак йўқолганлар бир автобус йўловчилари бўлишган. Эронда сув тошқини оқибатида юзлаб қишлоқ аҳолиси бош-панасиз қолди. Электр линияларига жиддий шикаст етди. Сув тошқини сабаб йиқилган дарахтлар автомобил йўлларида тўсиқлар хосил қилган. Эрон расмийлари кучли сел туфайли рўй берган сув тошқини яна такрорланиши ҳақида огоҳлантирмоқда. Ўтган йили Голистон вилоятида рўй берган сув тошқини икки юздан ортиқ кишининг ўлимига сабаб бўлган эди.


Хорижий журналистлар ИИВда\n«Spiegel Online»нинг Москва шаҳридаги бюроси янгиликлар сайти мухбири Кристина Хебель ҳамда «Deutsсhlandradio» немис радиосининг Москвадаги мухбири Тилько Грис Ўзбекистон Республикаси ИИВга расмий ташриф буюрди. Меҳмонларни Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар вазирининг биринчи ўринбосари, генерал-майор Даврон Назармухамедов қабул қилди.\nМулоқот чоғида хорижий оммавий ахборот воситалари вакиллари Ўзбекистон Республикаси ИИВ тузилмаси ва фаолияти билан танишиб, республикада қонун устуворлиги, тинчлик ва осойишталикни таъминлаш бўйича бўлинмаларнинг ўзаро, шунингдек, маҳалла фаоллари, кенг жамоатчилик, ёшлар билан ҳамкорлигига оид ишлар ҳақида тасаввурга эга бўлишди. Бундан ташқари, меҳмонларга Ўзбекистонда, жумладан, ИИВ тизимида амалга оширилаётган кенг миқёсли ислоҳотлар ва янгиланишлар ҳақида маълумотлар берилди. Халқаро меъёрларга мувофиқ инсон ҳуқуқ ва эркинликларига риоя этиш, трансмиллий жиноятчиликка қарши курашиш, фуқаролар хавфсизлигини таъминлаш жабҳасидаги янги ёндашув шулар жумласидандир.\nИшчан муҳитда ўтган суҳбат давомида журналистлар барча саволларга батафсил жавоб олишди.


Buxoro yoshlari gazetasi | Страница 50\nКўча-кўйда юрганингизда кўзингиз беихтиёр “ташқи реклама маҳсулотлари” бўлган плакат, баннер ҳамда афишаларга тушади. Улардаги суратлар, ранглар мутаносиблиги, бетакрор иллюстрациялардан фойдаланилганлиги инсонни ўзига жалб этмай қўймайди. Аммо, таъбни хира қиладиган жиҳатлар ҳам йўқ эмас. Анчадан буён ўзимизни қийнаб келаётган, эътибордан четда қолиб кетаётган ана шундай ташқи рекламалардаги ҳолатларни мисолларда таҳлил қилсак. Batafsil ЭЪТИБОР ҚАНИ?! →\n“СОТКА” — ЁЛҒОН УЧУН ҚУЛАЙ ВОСИТА\nБугун ҳаётимизни электрон воситаларсиз тасаввур қилолмаймиз. Биргина уяли алоқа телефонининг ўзи тобора ҳаётимиз мазмунининг бир бўлагига айланиб бормоғда. Маълумотларга қараганда, бутун дунё бўйича қарийб, 4 миллиарддан зиёд киши мобиль телефонлардан фойдаланар экан. Бу кўрсаткичнинг12 миллион нафардан ортиқ абоненти Ўзбекистон аҳолисини ташкил этар экан. Batafsil “СОТКА” — ЁЛҒОН УЧУН ҚУЛАЙ ВОСИТА →


“Mediapark” қўриқчисида коронавирус аниқланди | Qalampir.uz\n“Mediapark” қўриқчисида коронавирус аниқланди\nЖамият\t05 Июнь 15:25 7556\nКеча, 4 июнь куни Ўзбекистонда 96 нафар кишида коронавирус аниқланган. Уларнинг 13 нафари аҳоли орасидан чиққан. Хусусан, уларнинг бири "Mediapark" савдо мажмуасида қўриқчи бўлиб ишловчи фуқаро эканлиги маълум қилинди. Бу ҳақда Республика соғлиқни сақлаш вазирлиги маълум қилди.\nҚайд этилишича, жорий йилнинг 4 июнь куни давомида коронавирус аниқланган 96 нафар бемордан 13 нафари аҳоли орасида аниқланган. Шундан 4 нафари Тошкент шаҳридан, 1 нафари Тошкент вилояти, 8 нафари эса Навоий вилоятидан.\nБундан ташқари, Юнусобод туманида яшовчи фуқарода тана ҳароратининг кўтарилиши ва томоқда оғриқ безовта қилган. Уй шароитида турли антибиотик дори воситаларни қабул қилган. Тошкент вилоятида яшовчи, пойтахтимиздаги Шайхонтоҳур туманида жойлашган "Mediapark" савдо мажмуасида қўриқчи бўлиб ишловчи фуқарода ҳам тана ҳароратини кўтарилиши, ҳолсизлик, қуруқ йўтал ва томоқда оғриқ безовта қилган. Инфекция аниқланган ушбу бемор ҳам уй шароитида турли антибиотик дори воситаларни қабул қилган.\nБу каби аҳоли орасида касалланиш ҳолатларининг учраб туриши атрофимизда касалланган, аммо белгилари сезилмай юрган фуқаролар ҳам бўлиши эҳтимоли юқори эканидан далолат. Шу боис, биринчи навбатда, карантин қоидаларига қатъий риоя қилинг. Қолаверса, касаллик белгилари сезилса, ўз билганингизча даволанишга ҳаракат қилмасдан дарҳол шифокорга мурожаат қилинг.\nСоғлиқни сақлаш вазирлиги аҳолидан ҳар қандай ҳолатда ҳам хотиржамликка берилмай, карантин ва санитария қоидаларига қатъий амал қилиш ўзингиз ва яқинларингиз хавфсизлигини таъминлашнинг асосий шарти эканини асло унутмаслигингизни сўрайди.\n18 Сентябрь 18:04 40946\n18 Сентябрь 20:50 36647\n18 Сентябрь 15:05 30839\n18 Сентябрь 23:26 25100


Афғонистоннинг Ҳирот шаҳридаги Алишер Навоий мақбараси мажмуаси кириш қисмида саккиз бурчакли масжид бунёд этилади. Президент матбуот хизматига кўра, мажмуа лойиҳаси Шавкат Мирзиёевга 31 май куни тақдим этилган.\nТуризм, шаҳар инфратузилмаси, саноат соҳаларидаги лойиҳалар билан танишган Ш. Мирзиёев кеча Ҳиротдаги Алишер Навоий мақбарасини таъмирлаш ва тиклаш, унинг атрофини ободонлаштириш лойиҳасига ҳам алоҳида эътибор қаратган.\nҚайд этилишича, мақбара мажмуасида қурилиш ва ободонлаштириш ишларини амалга ошириш имкониятларини ўрганиб чиқиш вазифаси президентнинг 2020 йил 19 октябридаги “Буюк шоир ва мутафаккир Алишер Навоий таваллудининг 580 йиллигини кенг нишонлаш тўғрисида”ги қарорида белгиланган эди.\nМазкур топшириқ ижросини таъминлаш доирасида ўзбекистонлик мутахассислар афғонистонлик ҳамкасблари билан биргаликда мақбарани жойида ўрганган. Ўрганишлар натижасида анъанавий меъморчилик, санъат ва безак элементларидан фойдаланган ҳолда мақбарани таъмирлаш ва тиклаш лойиҳаси ишлаб чиқилган.\nДушанба куни тақдим этилган лойиҳага мувофиқ, мақбаранинг кириш ва қолган йўлакларига Навоийнинг ҳикматли сўзлари битилган китоб кўринишидаги белгилар қўйилади ҳамда декоратив ўтиргичлар ўрнатилади.\nМажмуанинг кириш пештоғидан ҳовли қисмининг чап ва ўнг томонида ёпиқ услубда айвонлар барпо этилади. Мақбаранинг ташқи кўринишига безак берилади. Гумбаз, мақбара олди ва ён қисмлари майолика элементлари билан ишланади. Мажмуа ҳудуди кўкаламзорлаштирилади.


«Ўзбектелеком» уйқылап атырған гигантқа уқсайды. Өзбекстанда интернеттиң сапасы не ушын жаман? » Informaсiyalɩq portal\n«Ўзбектелеком» уйқылап атырған гигантқа уқсайды. Өзбекстанда интернеттиң сапасы не ушын жаман?\n«Ўзбектелеком» бас директоры Фарҳод Рўзиев #MITCROADMAP2018 конференциясы даўамында Өзбекстанда интернет пенен байланыслы машқалалар себеплери ҳаққында мәлим етти, деп жазады kun.uz.\n«Ўзбектелеком» уйқылап атырған гигантқа уқсайды. Егер де биз сондай жақсы болсақ, неге интернет елеге шекем жаман жағдайда?! Өзбекстанда интернеттиң жаманлығына тәсир көрсетиўши бир қанша себеплер бар.\nБириншиден, бул бизиң георграфиялық жайласыўымыз. Бизге тек ғана еки халық аралық интернет хаб жақын аралықта – Москва ҳәм Гонконг. Олар менен де арада қашықлық жүдә үлкен. Бул жағдай да интернеттиң баҳасына тәсир көрсетиўи тәбийий.\nЕкиншиден, трафик жергиликлестирилиўи ушын орынлардың (точка) жоқ екени.\nПайдаланыўшының интернеттеги мүрәжати бир жөнелис бойынша жәҳанниң басқа орынларына шығып кетип, соң және қайтып келеди. Бул қымбат, нәтийжесиз, ҳәм узақ.\nКейинги себеп – қала ҳәм районлардағы инфраструктураның оғада гөнергени.\nИнфраструктура СССР дәўиринен мийрас қалған. Көп жыллардан берли компанияларда инфраструктураны жаңалаў ямаса тез өзгертиў ушын имканиятлар жоқ.\nЖәне бири – бизиң базар ҳәм абонентлер менен ислей алмайтуғынымыз. Абонентке керекли итибар қаратпаў көп ўақытлары административлик мәселелерге итибар ҳәдден тыс қаратып жибериў менен байланыслы болған.\nБирақ ҳәммеси өзгерип атыр. Егер алдын бул машқалалар ҳаққында айта алмаған болсақ, бүгин болса Президенттиң сиясаты себепли бул ҳаққында арқайын айтылмақта.\nБүгин биз 2020-жылға шекем көлемли реформалар ҳаққында мәлим етемиз. Буның шеңберинде компанияда структуралық реформалар болады. 2020-жылға шекем ўазыйпаларымыз: Өзбекстанда биринши санлы телеком операторға айланыў; мәмлекеттеги ең жақсы ис бериўшилер топ-10 лығына кириў; мәмлекетте ең алдағы мәмлекет компаниясына айланыў.\nБиз 2018-жыл ушын «Жол картасы»нан баслаймыз. Миллий оператор алдында енди республика көлеминдеги бир қанша ўазыйпалар тур, өзгерислерди change.uztelecom.uz сайты арқалы арнаўлы есаплағыштан билип барыў мүмкин болады», - дейди Рўзиев.\nЕслетип өтемиз, алдынырақ Фарҳод Рўзиев абонентлер бир неше жылдан берли усынылып атырған хызметлер сапасынан наразы екенин мәлим еткен еди.\n22-05-2018, 14:55 |


Туркияда 50 дан ортиқ киши ҳибсга олинди | IDROK.UZ\nТуркияда 50 дан ортиқ киши ҳибсга олинди\nИстанбул полициясининг молиявий жиноятлар департаменти 20 март куни Туркиянинг 16 та вилоятида сохта экспорт фаолиятига алоқадор шахсларни аниқлаш бўйича операцияни ўтказишга рухсат берди. Операция давомида 50 дан зиёд одам ҳибсга олинган. Бу ҳақда Hurriyet назетаси хабар берди.\nҚўлга олинганлар орасида тўқимачилик компанияларининг раҳбарлари ва божхона хизматининг 5 нафар ходими бор. Улар сохта экспорт схемаси ёрдамида солиқ тўлашдан ноқонуний қочиш йўли билан давлатга 900 млн турк лираси (350 млн долларга яқин) миқдорида зиён келтирганликда гумон қилинмоқда.\nОперация давом этмоқда ва ҳибсга олинганлар сони ошиши мумкин.