Узумчилик Узумчилик тарихи\nЎЗБЕКИСТОНДА УЗУМЧИЛИК ТАРИХИ\nЎзбекистон Ўрта Осиё ҳудудининг марказий қисмида, 37010/ - 45035/ шимолий кенглик ва 56000/ - 73010/ шарқий кенгликда, ёки Европанинг Италия давлати билан бир хил географик кенгликда жойлашган.\nУмумий майдоннинг 70 фоизини текисликлар, шарқда эса баланд ғарбий Тянь-шань ва Помир-Олой тоғ тизмалари эгаллаган.\nРеспубликамиз иқлими кескин континентал температуранинг юқори тебранишига асосланган ёзда жудда иссиқ, қишда совуқ.\nМамлакатимизнинг географик жойлашуви, иқлим шароити, қуёшнинг фаол ҳарорат йиғиндиси 4000-5000 градусни ташкил қилганлиги, ҳосилдор суғориладиган ерлари ва шуни алоҳида айтиш керак, ўзига хос тоғ ва тоғолди ҳудудлари саноат миқёсидаги узумчиликни ривожлантиришга замин яратган.\nШу ерда қисқача тарихга эътибор берадиган бўлсак, геопалентологик ва ампелографик тадқиқотлар шуни кўрсатмоқдаки, узумчилик билан бизнинг ҳудудимизда 6 минг йиллардан аввал шуғулланишни бошлашган.\nИсломгача бўлган зороасатризм давридаги муқаддас “Авесто” китобида ҳам Марказий Осиёда яшовчи ҳалқлар узумчилик билан шуғулланганликлари ёзиб қолдирилган. Бошқа юртлардан келган элчилар, саёҳатчилар бизнинг қадим юртимизда узумчилик билан шуғулланганликларимизни тарихда қолдиришганлар.\nЎрта асрларда яшаган, венециялик зодагон, саёҳатчи Марко Поло ўзининг кундаликларида “Самарқанд, Бухоро ва бошқа машҳур шаҳарлар атрофлари боғлар ва токзорлар билан ўралган. Бу ерларда маҳаллий ҳалқлар томонидан тайёрланган майларни ичиб кўрдим. Бу майларнинг тайёрланганлигига ўн йиллар бўлган, уларнинг сифати мени лол қолдирди. Бундай майларни мен олдин хеч қаерда ичмаганман” деб ёзиб қолдирган экан.\nХозирги кунда Ресапубликамиз ҳудудларида экиш учун тавсия этилган қишлоқ хўжалик экинлари давлат реестрида 45 та узум навлари мавжуд. Мана шу навлар ичида қадимдан от-боболаримиз томонидан экилган, маҳаллий ҳалқимиз томонидан яратилган автохтон навлардан Қора жанжал, Андижон қора узуми, Буаки нор, Буаки тош, Бишти, Қора ва Оқ кишмиш, Паркент ва бошқа навлар ҳали ҳам ўз ўрнини йўқотмаган.\nСобиқ Иттифоқ даврида Ўзбекистондаги токзорлар майдони Ўрта Осиё республикаларидаги узумзорларнинг жами майдонининг қарийиб 60 фоизини ташкил қилган. Узумчилик маҳсулотлари ишлаб чиқариш бўйича Арманистон, Грузия, Молдавия республикалари қатори юқори ўринларда турган. Собиқ Иттифоқда тайёрланган кишмиш ва майизнинг 85-90 фоизи бизнинг Республикамизда тайёрланган. Биз бемалол, хеч қандай муболағасиз фахрланиб айтишимиз мумкинки, бизнинг ҳудудда етиштирилаётган хўраки ва кишмишбоп узумлар дунёнинг бошқа минтақаларида йўқ. Кейинги йилларда Республикамизнинг соҳамизга таалуқли илмий тадқиқот муассасалари томонидан маҳаллий шароитларимизга мос, ҳосилдор, юқори сифатли маҳсулот етиштириш имконини берувчи Гўзал қора, Ризамат, Кишмиш ВИРа, Кишимиш Сўғдиёна, Кишмиш Хишрау, Тарнау ва бошқа хўраки-кишмишбоп навлар, Магарачский, Мускат Узбекистанский, Ташкентский, Рангдор, Олтиндай навли техник узум навлари яратилди. Бу навлар ҳозирги кунда соҳибкорларимиз томонидан катта майдонларда экилмоқда.\nРеспубликамизда маҳаллий навлардан ташқари Франция, Италия, Германия, Грузия ва бошқа давлатлардан интродукция қилинган Каберне Совиньон, Моратель, Хиндогни, Ркацители, Рислинг, Мускат Розовый, Мускат Венгерский, Алеатико каби юқори сифатли вино, вино материаллар ва шампан винолари тайёрлаш имконини берувчи узум навлари экилмоқда.\nХозирги кунда Қишлоқ хўжалик корхоналари тасарруфида жами 75 минг гектар узум бўладиган бўлса, шунинг 87 фоизини хўраки ва кишмишбоп узумлар майдони ташкил қилади. Саноатбоп узумлар майдони 11-12 минг гектарни, ёки токзорлар умумий майдонининг 13 фоизини, шундан қимматбаҳо узум навлари 4-5 фоизни ташкил қилади.\nКейинги йилларда саноат узумчилигини ривожлантириш борасида қабул қилинган дастурларнинг ижобий натижасида 2018 йил якуни билан қарийб икки минг гектар майдонда саноатбоп навли, 2019 йилнинг баҳор мавсумида 1300 гектар майдонда токзорлар барпо қилинди.\nСифатли узум ҳом-ашёсини етказиб бериш, дунёга машхур узум навларини кўпайтириш ва экспортга тайёр “Ўзбек бренди” остида виночилик маҳсулотларини етказиб берилишини йўлга қўйиш мақсадида 2019-2021 йилларда жами 23400 гектар майдонда саноатбоп навли токзорлар барпо қилиниши режалаштирилган. Шундан 2019 йилда 8290 гектар, 2020 йилда 8840 гектар ҳамда 2021 йилда 6270 гектар майдонда янги токзорлар барпо қилишнинг манзилли дастури ишлаб чиқилди.\nТокзорларимиздан юқори ҳосил етиштиришда замонавий суғориш технологияларни, яъни томчилатиб суғориш тизимини жорий этишга катта эътибор берилмоқда. Жумладан, томчилатиб суғориш тизимини токзорларда жорий қилган хўжаликларга пахтачиликдаги каби гектарига 8 миллион сўмдан имтиёзли кредитлар ажратиш йўлга қўйилмоқда.\nМазкур майдонларга кафолатланган сифатли ток кўчатларини таъминлаб бериш мақсадида, Республикамизда давлат-хусусий ҳамкорлик шартлари асосида замонавий европа усулидаги кўчатчилик агрокомплексларини ташкил этиш мўлжалланмоқда.\nЖумладан, 2022 йилда 100,5 минг тонна, 2023 йилдан 162,4 минг тонна маҳсулоти етиштирилиши кўзда тутилган бўлса, 2024 йилга келиб 206,3 минг тонна сифатли узум маҳсулоти етиштирилиб, қайта ишлаш корхоналарининг тўла қувват билан ишлашига эришилади.\nАмалга ошириладиган ишларнинг пировард натижасида соҳа корхоналари томонидан сифатли, винобоп узум хом ашёси етиштирилиши йўлга қўйилади.\nУЗУМ – УЗОҚ УМР КЎРИШ ГАРОВИ, ТАБИАТ ИНЪОМ ЭТГАН ТУҲФА\nТок қимматбаҳо субтропик ўсимлик ҳисобланади. Унинг меваси ўзи-нинг пархезлик ва озиқалиги жиҳатидан инсон организми учун энг зарур маҳсулот ҳисобланади. Пишиб етилган узум таркибида, айниқса кишмиш навларида 28-30% гача организм томонидан тез ўзлаштириладиган қандлар-глюкоза, фруктоза ва сахароза бор. Шунингдек, янги узилган узум таркибида инсон саломатлиги учун зарур бўлган олма, вино, лимон, қаҳрабо, шавел, чумоли ва бошқа бир қанча органик кислоталар, калий, кальций, фосфор, натрий каби минерал тузлар, мева пўсти таркибида ранг берувчи моддалар (пигментлар), ошловчи (дубил) моддалар бор.\nУзум меваси А, С, Р, РР, В1, В2, В6, В12, каби витаминларга бой. В гуруҳ витаминлар, аминокислоталарнинг қандай миқдорда сақланиши узум навининг пишиш муддатига, ғужумларнинг уруғли ёки уруғсизлигига, ток тупининг ўсиш кучига, об-ҳаво шароитига ҳамда парвариш усулларига боғлиқ. Олимларнинг кузатишига қараганда, В гуруҳига мансуб витаминлар, аминокислоталар ва микроэлементлар кечпишар узум навларида кўпроқ тўпланар экан.\nУзумнинг шифобахш хусусияти қадимдан маълум бўлиб, табобатда турли касалликлар (сил, камқонлик, кам қувватлик, ошқозон-ичак, сийдик йўли, юрак хасталиги ва ҳ.к.)ни даволашда кенг қўлланилган.\nУзум шарбати, айниқса ёш болалар ва кексалар учун бебаҳо озиқа. У организмда моддалар алмашинувини яхшилаш, қон томирларини кенгайтириш, жигар фаолиятини яхшилаш, юрак мускулларини озиқлантириш, қонни тозалаш ва кўпайтиришдек хусусиятларга эга.\nК.В.Смирнов ва бошқа олимларнинг маълумотларига қараганда 1 л янги узум шарбатининг қуввати таққосланганда 1,7 л, сигир сутига, 650 г, мол гўштига, 1 кг, балиққа, 300 г, брынзага, 500 г, нонга, 3-5 дона тухумга, 1,2 кг картошкага, 3,5 кг, помидорга, 1,5 кг, олма, нок ёки шафтолига тенг келар экан.\nУзумдан тайёрланадиган маҳсулотлар ишлатилиши ва тайёрланиш технологияси бўйича виночилик маҳсулотлари (вино, коньяк, шампан ва ҳ.к.); шарбат маҳсулотлари (табиий ва ярим фабрикат ҳолидаги шарбатлар ва ҳ.к.); концентратлар (узум асали, вакуум-сусло, бекмес ва ҳ.к.); консервалар (компот, маринада, мураббо, жем, узум пастаси ва ҳ.к.) ҳамда узумни дастлабки ишлашдан ҳосил бўлган чиқиндилардан иборат иккиламчи маҳсулотларга бўлинади. Масалан, узум турпидан озиқа уни, пўстидан вино кислотаси, бўёқлар, уруғидан танин, мой, шунингдек, узум дрожжаларидан спирт, озиқа дрожжалари, озиқ-овқат ва кондитер маҳсулотларини тайёрлаш учун фойдаланилади.\nТокнинг бошқа мевали ўсимликларга нисбатан афзаллиги яна шундаки, уни кўпайтириш қулай, кўчати ўтқазилгач, 2-3- йили ҳосилга киради ва қулай шароитда яхши парвариш қилинса 100, ҳатто ундан кўп йил яшаб ҳосил бериши мумкин. Ток илдиз тизими бақувват бўлгани учун, у қурғоқчиликка анча чидамли. Ундан тоғ ва тоғ олди ерларини ўзлаштириш, қумли ерлар ва жар ёқаларини мустаҳкамлашда ҳам фойдаланиш мумкин. Уни бошқа мевали дарахтлар ўсишианча қийин бўлган шўрланган, тошлоқ, ер ости суви яқин (1-1,5 м) ерларда ҳам ўстириб ҳосил етиштириш мумкин.\nУзумчилик аслида сердаромад соҳа. Районлаштирилган узум навлари жойнинг тупроқ-иқлими шароитларига тўғри танланиб жойлаштирилса, тупроққа ишлов бериш ва ўсимликнинг парвариши билан боғлиқ барча агротехника ишлари ўз вақтида ва сифатли бажарилса узумчилик ўсимликшуносликнинг юқори рентабелли, иқтисодий кўрсаткичлари юксак тармоғига айланади.


Товар ёки молия бозорида устун мавқени эгаллаб турган хўжалик юритувчи субъектларнинг давлат реестри янгиланди - Антимонопольный комитет Республики Узбекистан\nТовар ёки молия бозорида устун…\n«Қувасойцемент» АЖ Товар ёки молия бозорида устун мавқени эгаллаб турган хўжалик юритувчи субъектларнинг давлат реестридан чиқиб кетди.\nАввалги йилларда, 1932 йилда ташкил топган «Қувасойцемент» АЖ, цемент ишлаб чиқариш бўйича Республикамизнинг етакчи корхоналаридан бири бўлган. Бугунги кунда мазкур маҳсулотга бўлган талаб ва имкониятлардан келиб чиқиб вилоятда йирик цемент ишлаб чиқарувчилар сафига Бешариқ туманидаги «Farg’ona Yasin Qurilish Mollari» МЧЖ ҳамда Ўзбекистон туманидаги «Turon Eco Cement Group» МЧЖлар ва «Great Silk Road Servis» МЧЖлар қўшилган.\nТаъкидлаш жоиз, Фарғона вилояти ўзида бугунги кунда 8 та корхона томонидан цемент маҳсулотлари ишлаб чиқарилади ва яқин орада 4 та янги корхоналар ишга туширилиши режалаштирилган.\nЦемент ишлаб чиқарувчи корхоналар Қўмита томонидан таҳлил қилинганда «Қувасойцемент» АЖга етарли рақобатчи корхоналар мавжудлиги, цемент ишлаб чиқарувчиларнинг ишлаб чиқариш қувватлари ва бозордаги улушлари инобатга олинган. Монополияга қарши курашиш қўмитасининг буйруғига асосан корхона давлат реестидан чиқарилди.\nДавлат реестрдаги яна бир ўзгариш: «Uzbekistan Airways Technics» МЧЖ самолётларни техник кўрикдан ўтказиш ва таъмирлаш хизматлари бўйича рўйхатга киритилди.\nМонополияга қарши курашиш хизмати Матбуот хизмати\n“ВАТАНИМГА ТАЯНЧМАН” мавзусида маънавий-маърифий тадбир бўлиб ўтди.\nЯНА ЧИГИТ МОЖАРОСИ\nҚўмита фаолиятига бағишланган журнал нашрдан чиқарилди\nКоммунал хизматларнинг оммавий шартномалари муҳокамалар марказида\n“Яшил макон” умуммиллий лойиҳа


ФИНАЛ. 10 июль. соат 23:59\n' Ўйин бошида Роналду аламдан кўзёш тўккан бўлса, ҳозир у қувончдан йиғламоқда!\n120+3' Ўйин якунланди! Португалия - Европа чемпиони!!!\n120+3' Руи Патрисиу сариқ карточка олди. Вақтни чўзгани учун\n120+2' Вууууҳ! Погба жарима майдончаси ичида зарба берди. Тўп ҳимоячининг оёғидан майдонни тарк этди\n120' Қўшимча бўлимга 2 дақиқа қўшилди\n119' Санья бирга бир вазиятга чиқаётган Жоао Мариунинг оёғи остидан тўпни тепиб юборишга улгурди\n118' Португалиялик футболчига тиббий ёрдам кўрсатилди\n115' Марсиал чап қанотда ҳимоячини алдаб, жарима майдончасига киришга уринди, аммо бу ишни эплай олмади\n115' Поль Погба сариқ карточка олди\n113' Гризманн бурчак тўпини ўйинга киритди. Португаллар тўпни эгаллаб, қарши ҳужумга ўтиб кетишди, аммо имкониятдан фойдана олишмади\n112' Эвра чап қанотдан жарима майдончасига кирди ва дарвозабон майдончасига узатма берди. Ҳимоячилар хавфни бартараф этишди\n110' Ён чизиқдан тўп улоқтириб берилди. Жиньяк жарима майдончаси ичида тўпни қабул қила олмади\n109' ГООООООООЛ! Эдееееееер, 1:0! Португалиялик футболчи жарима майдончаси ташқарисида тўпни қабул қилди ва кучли зарба билан дарвозани ишғол қилди! Льорис бурчакка кираётган тўпни қайтара олмади!\n108' ВУУУУУУУҲ! Рафаэль Гуэрейро!!! Унинг жаримадан йўллаган зарбасидан сўнг тўп тўсинга тегиб ерга тушди!!!\n107' Лоран Косьелни сариқ карточка олди. У тўпни қўли билан ўйнади. Дарвозагача 24 метрлар бор\n106' Матюиди оёғини баланд кўтариб, Рафаэлга нисбатан хавфли ўйин кўрсатди\n106' Қўшимча бўлимларнинг иккинчиси бошланди\n105' Қўшимча бўлимларнинг биринчиси якунланди. Жамоалар дарвозаларни алмашишади\n104' ВУУУУУҲ! Бурчакдан етказилган узатмага Эдер бош билан зарба берди. Льорис зарбани бир амаллаб қайтарди. Сўнгра французлар тўпни вазиятдан узоқлаштиришди\n102' Саньянинг узатмасидан кейин Жиньяк жарима майдончаси ичида тўпни ўзига бўйсундира олмади\n101' Гризманн бурчак тўпини ўйинга киритишни қойиллатмади\n100' Франциянинг бурчак тўпи эмас, ундан кейин ташкил этган ҳужуми хафли бўлди. Яна бурчак тўпи\n98' Уильям Карвалью огоҳлантирилди. Қарши ҳужумга ўтаётган Команни ортдан чалди\n97' Матюиди сариқ карточка олди.\n96' Рафаэль Гуэрейро огоҳлантириш олди\n95' Вууууҳ! Куаржема жарима тўпини етказиб берди. Пепе бош билан берган зарбадан кейин тўп устун ёнидан ўтиб кетди! Аммо португалиялик ҳимоячи офсайдда қолган экан\n90+3' Ўйиннинг асосий вақти якунига етди. Кичиқ танаффус ва қўшимча бўлимлар бошланади\n90+2' Вууууууҳ! Жиньяк жарима майдончаси ичида тўпни қабул қилди ва Пепени чалғитиб зарба берди. Тўп яқин устунга тегиб қайтди! Гризманн ёнидан ўтиб кетаётган тўпни бўш дарвозага буриб қўйишга улгурмади...\n90' Санья ўнг қанотдан хавфли узатма берди. Жиньяк тўпга бироз ета олмади. Руи тўпни эгаллади.\n87' Сиссоко майдон марказида рақиб футболчиларидан ўтди ва Гризманн томон узатма берди. Узатма тезроқ чиқди, тўпни Патрисиу эгаллади\n85' Жиньяк чап қанотдан жарима майдончасининг ярим айланаси томон сурилди ва зарба берди. Тўп ҳимоячилардан ўтмади\n84' ВУУУУУУҲ! Муссса Сиссоко! 22 метрлардан кучли зарба берди. Бурчакка бораётган зарбани Патрисиу қайтарди. Шубҳасиз, ҳозирча икки жамоа таркибида энг яхши футболчилар мана шу иккаласи\n83' Тўпга эгалик қилиш бўйича кичик устунлик французларда 47% - 53%\n82' Нани олис масофадан зарба йўллади. Ноаниқ\n80' Вууууууҳ! Нани ўнг қанотдан берган узатмани дарвозабон учун хавфли зарба бўлиб чиқди. Льорис тўсин остидан тўпни қайтарди. Куарежма чалқанча услубда зарба берди. Уго бу сафар тўпни эгаллаб олди\n79' Португалияда ҳам ўзгариш бўлди: Саншеш ўрнига Эдер тушди\n78' Францияда ўзгариш: Оливье Жиру ўрнига Андре-Пьер Жиньяк тушди\n77' Рафаэль Гуэрейро чап қанотдан дарвозабон майдончаси яқинига узатма берди. Косьелни узатмани қайтарди\n75' Вуууууҳ! Франция терма жамоаси аъзолари жарима майдончаси ичидаги Жируни тўп билан таъминлашди. Оливьенинг ўткир бурчак остида берган зарбасини Патрисиу қайтарди!\n72' Бурчак тўпи хавфли бўлди, аммо зарба беришга улгуришмади французлар\n72' Вууууҳ! Жирунинг узатмасидан кейин Коман тўпни эгаллади ва жарима майдончасига кирди, аммо тўп ён томонга кетиб қолди. У тўпни дарвозабон майдончасига қайтарди, аммо ҳимоячилар тўпни эгаллашди\n70' Гризманн ўнг қанотда белгиланган жарима тўпини ўйинга киритди. Иш зарбагача етиб бормади\n67' Коман олис масофадан зарба йўллашга ҳаракат қилди. Ноаниқ\n66' Португалияда ўзгариш: Адриен Силва ўрнига Жоао Моутиньо тушди\n66' Вууууууҳ! Гризманн! Коман жарима майдончаси бурчагидан узатма берди. Антуан дарвозабон майдончаси чизиғи устидан бош билан зарба берди. Тўп шундоққина тўсин устидан ўтиб кетди\n65' Санья ўнг қанотдан яхши узатма берди. Ҳимоячилар тўпни қайтаришди\n63' Франция ижросидаги бурчак тўплари хавфли бўлмаяпти\n62' Жоао Мариу сариқ карточка олди. Қарши ҳужумга ўтаётган Жируни ортдан чалди\n61' Иккинич бўлимда жамоалар эҳтиёткорликни янада оширишди\n59' Вууҳ! Погбанинг узатмасидан кейин Гризманн чап қанотдан жарима майдончасига кирди ва ўткир бурчак остида зарба берди. Патрисиу тўпни осонгина эгаллади\n58' Францияда ўзгариш: Димитри Пайет ўрнига Кингсли Коман тушди\n56' Жоао Мариу чап қанотдан дарвоза яқинига узатма берди. Умтити бош билан тўпни майдон ташқарисига чиқариб юборди\n54' Пайет чап қанотдан узатма берди. Ҳимоячи бош билан тўпни қайтарди. Погбанинг 22 метрлардан зарбасига аниқлик етишмади\n53' Бурчакдан етказилган узатмани Патрисиу иккинчи уринишда эгаллаб олди\n52' Вууҳ! Сиссоко бу сафар ўнг томондан жарима майдончасига кирди ва дарвоза олдига узатма берди. Ҳимоячи тўпни майдон ташқарисига чиқариб юборди\n49' Португалиянинг ҳужумидан кейин тўп Льорисга етиб борди\n46' Иккинчи бўлим бошланди! Давом этамиз\n' Португалия - Франция. Биринчи бўлим статистикаси: тўп назорати — 45 – 55%, зарбалар — 4 - 7, Аниқ зарбалар — 0 - 3, Бурчак тўплари — 2 - 3, офсайдлар 0 - 0.\n45+2' Биринчи бўлим якунланди. Ҳозирча Португалия - Франция - 0:0. Танаффус.\n45' Французларнинг навбатдаги ҳужуми самарасиз чиқди\n41' Пайет жарима майдончаси ичида Гризманндан узатма қабул қилди ва зарба беришга ҳаракат қилди. Тўп ҳимоячининг оёғидан ён томонга кетди. Сиссоко тўпни эгаллади ва жарима майдончасига узатма берди. Марказий ҳимоячилар ишончли ўйнамоқда\n39' Куарежма бурчак тўпини ўйинга киритди. Льорис тўпни эгаллади. Французларнинг жавоб ҳужуми пайтида тўп Патрисиуга насиб этди\n38' Португалия яхши ҳужум ташкил қилди, аммо иш зарбагача етиб бормади\n34' Седрик Соареш сариқ карточка олди\n34' ВУУУУУУУҲ! Сиссоко! Погбадан узатма қабул қилди, рақиб жарима майдончаси ичида бир ҳимоячи чалғитди ва 12 метрдан кучли зарба берди. Патрисиудан даҳшатли сэйв!\n30' Мусса Сиссоко ўта фаол ўйнамоқда! У 3 ҳимоячи орасидан ўтиб, катта тезликда жарима майдончасига кирди ва дарвоза яқинига узатма берди. Тўп португалиялик футболчи оёғидан майдонни тарк этди\n29' Пайет чап қанотдан узатма берди. Ҳимоячилар тўпни қайтаришди\n27' Жоао Мариу бош билан зарба берди. Льорис тўпни эгаллади\n25' Куарежма майдонга тушди. Криштиану эса кўзда ёш билан майдонни тарк этди. Аламли... Уни трибуна остига олиб кириб кетишди\n24' Йўқ, Роналду ўйинни давом эттира олмади. У сардорлик боғичини Нанининг билагига тақди. Уни замбилда олиб чиқиб кетишади. Майдонга тушиш учун Куарежма тайёргарлик кўрмоқда\n23' Бурчакдан етказилган узатмани Патрисиу эгаллади\n22' Вуууууҳ! Сиссоко майдон марказидан юриш қилди, бир неча нафар футболчилардан ўтиб, жарима майдончаси ташқарисидан зарба берди. БУрчак тўпи\n20' Криштиану майдонга қайтди\n18' Португалия тиббиёт штаби Роналдуни майдонга қайтариш, ундаги оғриққни йўққа чиқариш учун қўлдан келган барча ишни қилади...\n17' Криштиану Роналду ўйинни давом эттира олмайдиган кўринади. У тиззасидан олган жароҳат туфайли ҳаракатланишга қийналаётганди. У майдонга ўтириб олди. Шифокорлар майдоннинг ўзида унинг оёғини текширувдан ўтказишмоқда\n13' Португалия Франциянинг шаштини пасайтиришга ҳаракат қилмоқда\n10' Вуууҳ! Бурчакдан етказилган узатмага Жиру бош билан аниқ зарба берди! Патрисиу тўпни эгаллади!\n10' ВУУУУУУУҲ! Гризмаааааан, Патрисиу!!! Пайетнинг узатмасидан кейин Антуан бош билан тўпга "парашют" услубида зарба берди. Тўп дарвозабоннинг устидан ошиб ўтиб, "тўққизлик"ка кираётганида Руи Патрисиу тўпни қайтаришга муваффақ бўлди!!!\n8' Роналду ва Эвра тизза билан тўқнашиб кетишди. Криштиануга тиббий ёрдам кўрсатилди\n7' Оҳо! Франциянинг шашти баланд! Сиссоко тўпни эгаллаб, олдинга қараб юрди ва Пайетга пас берди. Димитри Жируни кўзлаб ҳаводан узатма берди. Ҳимоячи тўпни қайтарди. Тўп яна Португалия жарима майдончасига қайтарилди. Гризманн ўткир бурчак остида зарба берди. Ноаниқ\n6' Оҳо! Чап қанотдан Португалия жарима майдончасига етказилган узатмани ҳимоячи бош билан қайтарди. Сиссоко ярим айлана ичида тўпни ерга туширмасдан зарба берди. Ноаниқ\n4' Вууууҳ! Нани! Майдон марказидан етказилган узатмани Лиуш рақиб жарима майдончаси ташқарисидаги кўкраги билан қайтарди ҳамда ичкраига кириб, 12 метрлардан зарба берди. Тўп дарвоза устидан ўтиб кетди!\n2' Францияда яхши имконият. Ўнг қанотдан етказилган узатмани Пафет жарима майдончасининг чап томонида эгаллади ва дарвозабон майдончасига юқоридан узатма берди. Португалияликлар тўпни қайтаришди\n2' Французлар илк дақиқалардан кучли пресиснг уюштиришмоқда\n' Тўпни ўйинга португаллар киритиб берадиган бўлишди\n' Энди эса навбат Франция давлат мадҳиясига!\n' Португалия давлат мадҳияси жонли ижро этилмоқда...\n' Диққат! Марк Клаттенбург бошчилигидаги ҳакамлар ортидан Португалия ва Франция терма жамоалари майдонга чиқиб келишмоқда! Кутиб оламиз!\n' "Стад де Франс" стадионининг марказига Кубокнинг улкан ҳажмдаги нусхаси ҳам ўрнатилган.\n23:45' Ўйин бошлшанишига 15 дақиқа қолди. Ғолиб жамоага топшириладиган КУБОК стадионга олиб чиқилди!\n' Ўйин бошланиш олдидан "Стад де Франс"ни майда капалаклар босиб кетди... Улар футболчиларга халал бермоқда\n23:30' Ўйин бошланишига роппа-роса 30 дақиқа қолди...\n' Футболчилар кийиниш хонасига йўл олишганидан кейин стадионда финал баҳсига бағишланган дастур намойиш этилади\n' Футболчилар "Стад де Франс" стадионига чиқиб, ўйин олдидан чигалёзди машғулотларни олиб боришмоқда\n' Мусобақанинг барча терма жамоаларига 8 млн. евродан берилади. Турнирдаги иштирокка қараб, бу сумма ошиб боради. Жумладан, турнир чемпиони яна қўшимча 8 млн. еврога, финалчи эса 5 млн. еврога эга бўлади.\n' Тарихда илк марта қитъа чемпионатида 24та жамоа иштирок этди. Бу кимгадир ёқди, кимгадир ёқмади. Шуниси аниқки, айнан 24та жамоа туфайли плей-оффдан бошлаб сетканинг бир томонига кучли терма жамоалар тушиб қолишди. Бу томонлама Португалияга омад кулиб боқди. Португаллар финалга қадар Хорватия, Польша ва Уэльсни мағлуб этишди.\n' Бир ойдан бери давом этаётган навбатдаги Евро билан бугун хайрлашамиз.\n' Ассалому алайкум, қадрли футбол мухлислари! Европа чемпионатининг финал баҳсига етиб келдик. Португалия ва мезбон Франция терма жамоалари чемпионлик учун баҳс олиб боришади. Ўйин Тошкент вақти билан 00:00да бошланади.


Бундан кейин пенсиялар тўғри тўланаётганлиги қатъий текширувдан ўтказилади, бир томондан, фуқаролар муайян миқдорда пенсия тўловларини тўлиқ ололмаяптилар, бошқа томондан эса Пенсия жамғармасида қопланишининг имкони бўлмайдиган харажатлар кўпайиб кетяпти.\nШу тариқа, пенсионерлар қўшимча тўловлар мавжудлиги юзасидан, «шимолий» қўшимча тўловларни олувчилар эса яшаш жойи бўйича текширувдан ўтказилади.\nБундан ташқари, Россияда пенсия олиб, ўзлари бошқа мамлакатда яшайдиганлар текширилади.\nЭкспертнинг айтишича, қўшимча даромадлар мавжудлиги юзасидан текширув Федерал солиқ хизмати, РПЖ ёки ижтимоий ҳимоя органлари томонидан ўтказилиши мумкин. Мазкур ҳолатда пенсионер қаергадир бориши талаб этилмайди, сабаби ушбу органлар томонидан зарур текширувлар мустақил равишда амалга оширилади.\nЯшаш жойини текшириш шимолий минтақаларда оширилган пенсия оладиган ёки ишончнома бўйича бошқа шахслар орқали пенсия тўловларини оладиган пенсионерларга дахл қилади. Мазкур ҳолатда пенсионер маълумотларни тасдиқлаш учун РПЖга мустақил тарзда мурожаат қилиши керак бўлади.\nБошқа мамлакатларда яшайдиган пенсионерлар бир йилда бир марта ўзларининг ҳаёт эканликларини тасдиқлаш учун Россия консуллигига мурожаат қилишлари лозим.\nТекширувлар натижасида, шубҳасиз, қўшимча маблағга эҳтиёжи бўлган шахслар ҳамда ноқонуний равишда олинган пулларни жамғармага қайтаришига тўғри келадиганлар аниқланади, бироқ бундан кейин пенсия тўловлари бўйича даъволар ва мурожаатлар сони камаяди.


Россияда яна бир автозавод ўз фаолиятини тўхтатди\nРоссиянинг Калуга шаҳрида Peugeot, Citroen, Mitsubishi автомашиналарини ишлаб чиқарувчи завод 27 мартдан бошлаб ишлаб чиқаришни вақтинча тўхтатди.\nЗавод расмийларининг билдиришича, бундай қарор Россия автомобил бозорида юзага келган мураккаб вазият билан боғлиқ. Айни пайтда Россия автомобил бозорида машиналарга бўлган талаб кескин озайган ва бу жараён яна номаълум муддатга чўзилиши мумкин.\nИшлаб чиқаришнинг тўхталиши ортидан завод 31 мартдан бошлаб ўз ишичларининг 40 фоизини, яъни камида 800 кишини ишдан бўшатади.\nРоссия автозаводлари ишлаб чиқаришни кескин қисқартиришга мажбур бўлмоқда. Европа бизнеси ассоциациясининг маълум қилишича, Россияда жорий йилнинг февралида автомашиналар савдоси 2014 йил февралига нисбатан 38 фоизга камайган.\n18 март куни General Motors Россиядаги заводини ёпган эди. Жанубий Кореянинг SsangYong Motor ширкати эса Россияга автомобил экспорт қилишни тўхтатган. Бундан ташқари Volkswagen ва Nissan ширкатлари ҳам Россиядаги заводларида ишлаб чиқаришни камайтиришга тайёрлданмоқда.


«Астана Опера» театри «Оппоғойим ва етти гном» балети премьерасини тақдим этилади - Номадлар,Турклар,Қозоқ одатлари ва анъаналари,Қозоғистон табиати | QazaqTV\n«Астана Опера» театри «Оппоғойим ва етти гном» балети премьерасини тақдим этилади\n#Астана Балет #спектакль #Қозоғистон #Мусиқа #рақс #роль\nБераҳм ўгай она, қувноқ гном ва соҳибжамол малика. Ака-ука Гриммларнинг машҳур ва севимли эртаги биринчи марта пойтахт томошабинлари балет санъати тилида тақдим этилади. «Астана Опера» театри «Оппоғойим ва етти гном» спектакли премьерасига тайёрланяпти. Венгриялик муаллифлар – бастакор Тибор Кочак хореограф Дюлой Харангозо билан ҳаммуаллифликда ёзган бу асар жаҳон бўйича шуҳрат қозонди. Спектакль 120 Венгрия давлат операсида, «Эркель» театрида, Сегеде очиқ осмон остидаги фестивалида 120 мартадан зиёд намойиш этилди. Сеҳрли балет премьерасини пойтахт аҳли ва меҳмонлари 19-20 ноябрда баҳоланади. Постановка муаллифларининг таъкидлашича, спектаклда асосий эътибор театр яккахонлари маҳоратига қаратилган.\nДюла Харангозо, постановкачи хореограф:\n– Труппа жуда яхши ишлаяпти. Бу асарда улар кўникмаган нарсалар кам эмас. Шунинг учун жуда кўп ишлаяпмиз. Классик қисмида умуман муаммо йўқ. Жуда саводли, жойиб рақс тушишяпти. Лекин мен Станиславкий талаб қиланидек ўйнашларини истамайман. Ўзларини эркин тутишсин. Кўчадаги каби бемалол ўйнашсин. Мен воқеаларни ҳикоя қилишни истайман. Бу мен учун муҳим. Албатта, қаддини профессионал каби тутиши, оёқлар ҳаракати, тиззалар тик туриши муҳим. Буни назорат қиламан. Бироқ энг муҳими уларнинг асардаги қувончни тақдим этиб бера олиши.\nСултанбек Гумар, «Астана Опера» театри яккахони:\n- Ушбу спектакль постановкасида режиссёр мусқага мос ҳааркатланиш, қувноқликни талаб қилади. Лекин бунинг техник ва хореографик жиҳатдан мураккабликлари бор. Мусиқани актёрлик маҳорати ҳамда рақслар билан уйғунлаштирган ҳолда биз режиссёр ғоясини олиб чиқамиз. Шунинг учун бугунги кунда жуда кўп ишлаяпмиз. Келгуси премьера томошабинларга ёқади, деб ўйлайман.\nҚозоғистонда хорижликлар учун сайёҳлик бадали тасдиқланди\nASTANA HUB стартап мактаби очди


ЎзА - Фермер замонавий иссиқхона қурди\nФермер замонавий иссиқхона қурди\n22.02.2018 13:30 Чоп этиш версияси\nФарғона вилоятида илғор ва инновацион технологиялар асосида кўплаб иссиқхоналар фаолият юритиб, уларда етиштирилаётган қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари қиш ва баҳор мавсумида аҳоли дастурхонига тортиқ қилинмоқда. Эътиборлиси, кўп тармоқли фермер хўжаликлари томонидан мазкур йўналишда истиқболли лойиҳалар амалга оширилмоқда.\nФарғона туманидаги “Растислава” фермер хўжалигида ташкил этилган замонавий иссиқхона шулардан бири. Салкам 1 гектар майдондаги иссиқхонада етиштирилаётган бодринг ва помидор ҳосилини кўриб, кўзингиз қувнайди.\n– Биз бу иссиқхонани ташкил қилишда илғор ва инновацион технологияларга асосландик, – дейди фермер хўжалиги раҳбари Юлия Ғаниева. – Голландиядан серҳосил помидор ва бодринг навлари келтирдик. Айни кунларда бу маҳсулотлар гидропоника усулида, яъни кокос пўстлоғида етиштирилмоқда. Бу ердаги барча жараён тўлиқ автоматлаштирилган.\nМутахассисларнинг таъкидлашича, оддий усулда етиштирилаётган помидор кўчатларидан 2,5-3 килограмм ҳосил олинса, гидропоника усулида ҳосилдорлик 10-12 килограммгача етади. Экинларнинг пишиб етилиши 20-30 кунга қисқариб, ҳосил олиш даври 50-60 кунга узаяди.\nИссиқхона Исроил, Ҳиндистон каби давлатлардан келтирилган замонавий жиҳозлар асосида бунёд этилган. Иссиқхонадаги ҳарорат, ўсимликнинг сув ва озуқага талаби чуқур таҳлил орқали аниқланиб, жамланган хулосалар асосида миқдор ҳамда меъёр тажрибали агроном томонидан белгиланади. Турли минераллар билан бойитилган сув томчилатиш усулида ўсимлик илдизига етказилади.\nАйни кунларда бу ерда етиштирилган бодринг ва помидор бозорга пешма-пеш чиқарилмоқда. Иссиқхонада 15 кишининг доимий бандлиги таъминланган. Шунингдек, фермер хўжалиги 3,5 гектар майдонда интенсив боғ ташкил қилган.\nБугунги кунда вилоятнинг бошқа ҳудудларида ҳам тадбиркорлиги билан бозорларимиз тўкинлигини таъминлашга ҳисса қўшаётган миришкорлар сафи тобора кенгаймоқда. Буларнинг барчаси мамлакатимизда ташаббускор инсонларни қўллаб-қувватлашга қаратилаётган эътибор самарасидир.


Ерёнғоқ етиштириш | AGRO-OLAM.UZ\nБош саҳифа Янгиликлар Ерёнғоқ етиштириш\nЕрёнғоқ уруғлари таркибида 20-36% оқсил ва 40-57% қуримайдиган мой мавжуд. Унинг мойи озиқ–овқат саноатида консервалар ва упа-эликлар ҳамда сифатли маргаринлар ва турли ширинликлар тайёрлашда фойдаланилади. Ерёнғоқ уруғининг\nмағзидан ҳолва, конфет, торт ва бошқа қандолатлар тайёрланади, бундан ташқари қовуриб истеъмол қилинади. Меваси дуккак, дуккаклари 1-2 уруғли, 2-3 уруғли ва 4-7 уруғли бўлади. 1000 дона дуккагининг оғирлиги 500 г дан 1900 г гача. 1000 дона уруғининг массаси 200 г дан 1200 г гача бўлади. Ерёнғоқ ўстирилган ерда унинг\nилдизидаги тугунак бактериялари ёрдамида 1 мавсумда 50 кг соф азот тўпланади.\nНавлари. Бошоқли дон экинларидан кейин такрорий экиш учун “Саломат” нави тавсия этилади. Бу нав эртапишар. Ўсув даври 110-115 кун. Республикамиз бўйича суғориладиган ерларда экишга тавсия этилган. Бу нав ўртача баландликда. Биринчи шохда ўртача 8-9 та новда бор. Барги кенг, эллипсимон шаклда. Гули оч сариқ рангли.\nДуккаклари ихчам жойлашган. Ўртача битта ўсимликда 45 та дуккак бўлади. Дуккакларининг ранги оч сариқ кулранг. Уруғи қизил овалсимон, 1000 та донининг массаси ўртача 600 г. Ўртача ҳосилдорлиги гектаридан 22 ц/га ни ташкил этади. Ҳосилини комбайнда йиғиштиришга яроқли. Нав касалликлар ва ҳашаротларига\nбардошли. Донда ёғ миқдори 48,5 %, оқсил миқдори 21,0 % ни ташкил этади.\nАлмашлаб экишдаги ўрни. Ерёнғоқ ўтмишдош ўсимликларга талабчан. Такрорий экин сифатида экиладиган ерёнғоқ учун бошоқли дон экинлари, эртаги картошка ва сабзавот экинлари энг яхши ўтмишдош бўла олади.\nТупроқни ишлаш. Ер бошоқли дон экинлари сомонидан тозаланади. Гектарига 10-15 тонна чириган гўнг солинади ва ер 22-25 см чуқурликда ишланади. Текислаш учун мола тортилади. Лозим бўлса эгат тортилиб суғорилади. Сўнг чизелланиб изидан мола\nбосилади. Ерни экишга тайёрлаш билан бир қаторда бир йиллик бошоқли бегона ўтларга қарши Трефлан, 48% (2,0-2,5 кг/га) ва Трифлюрекс 24% (4,0-10 кг/га) сепилиб тупроққа аралаштирилади.\nЎғитлаш: Минерал ўғитлар меъёри: соф ҳолда азот 90 кг/га, фосфор 50 кг/га, калий 50 кг/га. Экиш олдидан ёки экиш билан бирга азот 40 кг, фосфор 30 кг, калий 50 кг қўлланилади. Гуллаш фазаси бошланишида қатор ораларини ишлаш билан бир вақтда азот 40 кг ва фосфор 20 кг меъёрда озиқлантирилади.\nУруққа ишлов бериш. Маҳалллий шароитимизда уруғ дуккаклардан ажратилиб экилади. Такрорий экин сифатида дуккакдан ажратилиб экилган уруғларнинг (тупроқ ва ҳаво ҳарорати иссиқ бўлгани учун) униши 3-4 кунга тезлашади. Республикамиз шароитида уруғларни шу тариқа ёки битта битта экиш мақсадга мувофиқ.\nЕрёнғоқ уруғлари бактериал ўғит (Нитрагин) билан ишлов берилиб кейин экилса, ҳосилдорлик гектарига 6-7 центнер ошади, бундан ташқари атмосферадан соф азотни тўплашда ерёнғоқнинг илдизидаги туганак бактерияларнинг фаоллиги ошади. Унинг таъсирида ерёнғоқ ўстирилган 1 гектар ерда 50 кг гача соф азот тўпланади.\nЭкиш муддати. Сурхондарё ва Қашқадарё вилоятларида май ойининг 3 ўн кунлигидан, июн ойининг 1-ўн кунлигигача экиш тавсия этилади. Бошқа барча вилоятларида 15 май – 15 июн муддатига экиш мумкин.\nЭкиш меъёри. Экиш меъёри экин навига, уруғининг йириклигига боғлиқ ҳолда 60-80 кг/га. Сабзавот, ғўза, маккажўхори ва лавлаги сеялкалари билан экилади.\nЭкиш усули, чуқурлиги, кўчат қалинлиги. Кенг қаторлаб (қатор ораси 60, 70, 90 см) экилади. Навларга ва қатор орасининг кенглигига боғлиқ ҳолда, бир чизиқли метрда 6, 7, 9 дона уруғ экилади. Кўчат қалинлиги гектарига 100-120 минг туп бўлиши мақсадга мувофиқ. Экиш чуқурлиги 5-6 см, тупроқ қуруқ бўлса 7-8 см.\nПарваришлаш. Майсалар униб чиққанидан сўнг қатор оралари 1 марта 6-8 см, 2 марта 8-10 см ва 3 марта 10-12 см чуқурликда ишланади. Гуллаш фазасида 3 – култивация ўтказиш билан бирга азот 40 кг ва фосфор 20 кг меъёрда озиқлантирилади. Гуллаш фазаси бошланганидан сўнг, ўсимлик туплари тагига тупроқ яхшилаб тортилади. Ерёнғоқ гинофорлари тупроққа кириб мева ҳосил қилиш учун ер ғовак, юмшоқ, нам бўлиши лозим. Ўсув даврида ерёнғоқ майдонлари яхшилаб намланиб суғорилади. Дуккакли экинлар орасида ерёнғоқ намга ўта талабчан. Ўсимлик 2 ривожланиш даврини: 1) туплар шаклланиши ва 2) ҳосил тўплаш даврларини ўз\nичига олади. Такрорий экилган ерёнғоқнинг биринчи даври табиий-иқлим шароитларига қараб 55-60 кун, ҳосил тўплаш даври эса 60-55 кунга чўзилади. Ривожланишнинг иккинчи даврида тупроқ намлиги 75 % дан кам бўлмаслиги керак. Ҳосил йиғиштирилишини кечиктирмаслик лозим, Ҳосил йиғиштирилиш кечикса, тупроқдаги гинофорлар чириб, узилиб кетади. Дуккаклари яхши тўлишган даврда\nйиғила бошланади. Ўсимлик туплари ерёнғоқ йиғадиган 2 қаторли “АП–70” машина билан ковлаб олинади. У ерёнғоқ илдизларини кесиб, тупроқдан олиб, бир жойдан тўплайди. Улар шундан сўнг хирмонга келтирилиб 3-4 кун қуритилади, кейин махсус “МА-1,5”мосламаси билан Кейс комбайнида янчилади.\nСуғориш. Ерёнғоқ намликка талабчан бўлиб, гуллаш давригача сувсизликка бардош бера олади. Оммавий гуллаш даврида эса тупроқни 20 см чуқурликкача, тупроқ намлигини 70% атрофида ушлаб туриш талаб этилади. Биринчи суғориш гуллаш даврида кейинги 15-20 кун оралиғида амалга оширилади. Ўсув даврида 5-6\nмарта суғорилади, ҳар галги суғориш меъёри 700-900 м3/га.Дуккаклар пишиши кузатилиш билан суғориш тўхтатилади.\nЕрёнғоқ ўргимчаккана, кана, баргхўрлар, ўтлоқ парвонаси ва шира каби зараркунандалар билан зарарланиши кузатилган.\nҲосилни йиғиштириш. Дуккаклари илдизидан енгил ажралиши ҳамда уруғлари дуккак қобиғидан ажралиши пишиб етилганидан далолат беради. Дуккаклардаги намлиги 8-9% бўлиши керак.


Бухорода "Ёш фермер – 2017" кўрик-танловининг вилоят босқичи ўтказилдиHaqida.net\nHome Mahalliy Бухорода “Ёш фермер – 2017” кўрик-танловининг вилоят босқичи ўтказилди\nБухорода “Ёш фермер – 2017” кўрик-танловининг вилоят босқичи ўтказилди\nТадбиркорлар ва ишбилармонлар ҳаракати – Ўзбекистон Либерал-демократик партияси Бухоро вилояти кенгаши, вилоят фермер, деҳқон хўжаликлари ва томорқа ер эгалари кенгаши ҳамкорлигида ташкил этилган танловда 18 ёшдан 35 ёшгача бўлган 11 нафар ёш фермер қатнашди.\nТанловда ёш фермерларнинг мамлакатимизда озиқ-овқат хавфсизлигини таъминлаш йўлидаги изланиши, қишлоқ хўжалиги экинларидан мўл ҳосил олиш, кўп тармоқли фермер хўжаликлари ташкил этган ҳолда соҳага илғор инновацион технологияларни жалб этиш борасидаги ва бошқа ютуқларига эътибор қаратилди.\nИштирокчилар ўз хўжаликларида етиштирган пахта, ғалла, чорвачилик маҳсулотлари кўргазмасини намойиш қилди. Савол-жавоблар орқали уларнинг фермерлик бошқаруви, ҳуқуқий, ижтимоий-иқтисодий ва сиёсий билими баҳоланди.\nШофиркон туманидаги “Олимжон оқ олтини” фермер хўжалиги раҳбари Олим Салимов биринчи ўринни эгаллади.\n– Деҳқончиликда ишнинг кўзини билиш, ҳисоб-китобни тўғри юритиш жуда муҳим, – дейди О.Салимов. – Бу борада катта тажрибага эга отам билан бамаслаҳат иш тутишда катта ҳикмат бор экан. Бу йил 16,6 гектар ерда ғўза парваришини оби-тобида бажариб, 66 тоннадан зиёд пахта етиштирдик. 10 гектарда экилган ғалладан ҳам баракали хирмон уйдик. Хўжалигимиз кўп тармоқли. 86 бош наслли қорамолнинг 35 боши соғин сигирлардир. Ҳар биридан кунига ўртача 17 литрдан сут соғиб олинади. Икки гектар интенсив боғимиз келгуси йил ҳосилга киради. Балиқчиликни ҳам йўлга қўйдик. Ҳадемай, бир марталик пластмасса идиш ишлаб чиқарадиган цехимиз фаолият бошлайди.\nКогон туманидаги “Оққош Бўрон замини” фермер хўжалиги раҳбари Нозигул Жўраева иккинчи, Ғиждувон туманидаги “Адолат замини ёғдуси” фермер хўжалиги раҳбари Ҳусниддин Сайфиев учинчи ўринни эгаллади.\nНаманган вилоятидан ҳаж ва умра зиёратига борганлар сони 30 мингдан ошди\nУч рецидивист қочиб кетган руҳий касалхона раҳбарияти жазоланади


Алишер Усмонов Россия футболига 1 млрд рубль ёрдамида беғараз ёрдам кўрсатди\n18:09 / 04.08.2015 4338\nРоссиялик таниқли миллиардер, тадбиркор ва жамоат арбоби Алишер Усмонов Россия футбол иттифоқи томонидан мураббий Фабио Капелло билан шартноманинг бекор қилиши муносабати билан мутахассисга тўланадиган товон пулининг бир қисмини ўз зиммасига олди. Бу ҳақда 2 август куни ТАСС агентлиги хабар берди.\n“Давлатимиз ва Россия жамоат ташкилотлари ўзларининг зиммасидаги мажбуриятларини бажараши муҳим деб ҳисоблайман, айниқса таклиф қилинган хорижлик мутахассислар билан ишлаганда”, – таъкидлади тадбиркор.\nФабио Капелло билан шартнома июль ойида бекор қилинди. Усмонов ушбу шартнома бўйича тўловларнинг биринчи траншини амалга оширди. Буни 1 август куни спорт вазири Виталий Мутко ҳам “Россия 2” телеканали эфирида тасдиқлади.\n“Алишер Усмоновга у қийин вақтда қарзимизни ёпишга берган ёрдами учун миннатдорчилик билдираман”, – деди у.\nБунга қадар Усмонов Капеллонинг маоши бўйича қарздорликни ўташда ёрдам кўрсатиб келаётган эди. Бунинг учун у футбол иттифоқига февралда 400 млн, июнда эса 300 млн рубль тақдим этди.


Кобул: Тожикистонда яширинган 2300 афғон аскари мамлакатга қайтиб келди\nАфғонистон Миллий хавфсизлик кенгашининг хабар беришича, Тожикистонда бошпана топган 2300 афғон аскари мамлакатга қайтарилган.\nТожикистон расмийлари ҳозирча ушбу маълумотга изоҳ беришмади. Аммо 6 июль куни ОАВда ушбу аскарларнинг бир қисми Кобулга жўнатиш учун Кўлоб аэропортига олиб кетилгани ҳақида хабар берилган эди.\nАфғонистон қўшинларининг қайтиши ҳақида журналистларга сешанба куни Афғонистон миллий хавфсизлик бўйича маслаҳатчиси Ҳамдуллоҳ Муҳиб хабар қилди. Унинг сўзларига кўра, қўшинлар зудлик билан Бадахшон вилояти маркази Файзободда хавфсизлик ва мудофаани таъминлаш учун жойлаштирилган.\nАфғонистон миллий хавфсизлик бўйича маслаҳатчиси Афғонистон қўшинлари қачон ва қандай қилиб Тожикистондан олиб чиқилганлиги ҳақида батафсил маълумот бермади.\nЧегара ҳудудларида Тожикистонга чекинган афғон қўшинларининг қайтиши бошқа манбалар томонидан тасдиқланган. Шикай Дарвоз туманидаги собиқ ҳукумат амалдорининг таҳририятимизга айтишича, Тожикистонга қочган баъзи зобитлар Кобулдан улар билан 7 июль куни эрталаб боғланишган.\nТаҳририятимиз манбаларининг хабар беришича, афғонистонлик ҳарбий хизматчиларни Тожикистондан Афғонистонга қайтариш масаласи 4 июль куни Имомали Раҳмон ва Афғонистон президенти Ашраф Ғани ўртасидаги суҳбат чоғида муҳокама қилинган.\nТожикистон ҳукумати бундан олдин тожик-афғон чегарасини Тожикистонга ўтаётган юзлаб афғон аскарлари ҳақида хабар берган эди. Афғонистон хавфсизлик кучларининг Тожикистонга учиши Тожикистон ва Афғонистон чегарасидаги энг муҳим назорат пунктларидан бири бўлган Шерхон Бандар қулаши билан бошланди. Кейин, 22 июнь куни Толибон ҳужумидан сўнг 134 афғон ҳарбий хизматчиси Тожикистон ҳудудига ўтиб кетди.\nЮзлаб бошқа ҳарбийлар Амударё орқали Тожикистон ҳудудига, шу жумладан Хатлон вилояти ва ҒБАВ билан чегарадош Қундуз, Балх ва Бадахшон вилоятларидан чекинишди. Тожикистон расмийларига кўра уларнинг умумий сони 1700 дан ошган. Аммо афғон расмийлари ҳозирда 2300 кишининг Тожикистондан Афғонистонга қайтиши ҳақида музокаралар ўтказмоқда.\nСўнгги кунларда Толибон Афғонистон шимолидаги Тожикистон билан чегарадош ўнлаб туманлар устидан назорат ўрнатилишини эълон қилди. Ҳозирда толиблар, вазиятга қараб, Бадахшоннинг Афғонистон ва Тожикистон билан чегарадош барча ҳудудларини назорат қилмоқда. Афғонистон расмийларининг айтишича, улар вилоятни ҳукумат хавфсизлик кучларига қайтариш учун ҳарбий операция ўтказмоқчи.\nАфғонистондаги вазият Тожикистонни жиддий ташвишга солмоқда. 5 июль куни Тожикистон президенти Имомали Раҳмон Россия, Қозоғистон ва Ўзбекистон раҳбарлари билан Афғонистондаги вазиятни муҳокама қилди. Шу куни Хавфсизлик Кенгаши йиғилишида Имомали Раҳмон 20 минг захирадаги аскарни чегарага жўнатишга буйруқ берди.\nТожикистонда йирик ҳарбий базага эга бўлган Россия, агар керак бўлса, Афғонистон билан чегарадаги вазиятни барқарорлаштириш учун Тожикистон билан ҳамкорлик қилишга тайёрлигини билдирди.\nТожикистон ҳукумати аввалроқ толиблар тожик-афғон чегарасининг 1400 километридан 900 километрини назорат қилишини айтган эди.


Bugatti суперседан ишлаб чиқариш ғоясини муҳокама этмоқда\n11:07 / 30.08.2016 8571\nBugatti компанияси раҳбарияти серияли Galibier суперседани ишлаб чиқариш лойиҳасини муҳокама этишни бошлади. Бу ҳақда, Франция автомобилсозлик компанияси раҳбари Вольфганг Дюрхаймерга асосланган ҳолда Autocar хабар қилмоқда.\n«Мен ҳамон ушбу автомобилга бефарқ эмасман. Чунки унда қатор инқилобий ечимлар мужассамлашган бўлиб, уларни шу пайтгача ҳеч ким серияли моделларида қўлламаган», — деган Дюрхаймер.\nХабарларга кўра, Bugatti Galibier «Фольксваген»нинг такомиллаштирилган MSB шассиси асосида ишлаб чиқарилади. Бунгача мазкур платформа негизида янги авлод Porsche Panamera барпо қилинган эди. Бундан ташқари, Bentley фирмасининг янги моделлари ҳам ана шу шассига қурилади. Bugatti Galibier эса, 2018-йилда пайдо бўладиган янги авлод Rolls-Royce Phantom билан рақобат қилиши мумкинлиги айтилмоқда.\nЭслатиб ўтамиз, Bugatti Galibier прототипи 2009-йилда намойиш этилганди. Икки йиллардан сўнг, компания раҳбарияти савдо белгисини ишлаб чиқиш лойиҳасига ҳам рухсат берди. Бироқ, 2013-йили фирма ўз режаларидан воз кечишга қарор қилиб, эътиборини Veyron гиперкарининг вориси — Chiron купесига қаратишга аҳд қилди.\nЭндиликда, Дюрхаймернинг баёнот беришича, серияли Galibier «компаниянинг 4та стратегик маҳсулотидан бири ҳисобланади».\nНорасмий маълумотларга кўра, Bugatti автомобиллари қатори Type 41 Royale классик моделининг ғоявий давомчиси бўладиган йирик электр йўлтанламаси билан бойиши мумкин. У Rolls-Royce компаниясининг Project Cullinan деб аталаётган лойиҳаси маҳсули бўлувчи йўлтанламасига рақобат уйғотиши керак бўлади. Бундан ташқари, Bugatti Chiron купесидан пастроқ поғонада жойлашадиган «кичик» суперкар ҳам пайдо бўлиши эҳтимол.\nДунёдаги энг қимматбаҳо зирҳланган Rolls-Royce тақдим қилинди\nBugattiֹ’нинг 5 млн долларлик янги моделдаги машиналари бир зумда сотиб юборилди


АҚШ расмийлари Эронга нисбатан санкцияларнинг бир қисми январь ойидаёқ бекор қилиниши мумкинлигини айтмоқда\nҚўшма Штатлар Эронга қарши қатор санкцияларни бекор қилиш йўлида яна бир қадам олға силжиди. АҚШ Давлат котиби Жон Керри Сенатнинг хорижий ишлар бўйича қўмитасига ёзган хатида Теҳрон ўз мажбуриятларини “шаффоф ва текшириш мумкин бўлган йўсинда” бажараётганини қайд этди.\nҚўмита аъзоларидан бири, сенатор Бен Кардин, агар Эрон талабларга риоя қилса, ўзига нисбатан санкцияларнинг бир қисми январь ойидаёқ олиб ташланишига умид қилса бўлишини билдирди. Аввалроқ президент Барак Обама маъмурияти санкцияларни олиб ташлаш бўйича жараён баҳордан эрта бошланмаслигини тахмин қилганди.\nЖорий йил июлида Эрон ва жаҳондаги олти етакчи давлат Теҳрон ядровий дастурини жиловлаш бўйича келишувга эришганди. Ядровий дастури тинч мақсадларни кўзлашини таъкидлаган Эрон ўзига нисбатан киритилмиш санкцияларни қадам-бақадам олиб ташланиши эвазига бу дастурни чеклашга рози бўлган.\nСанкциялар олиб ташланса, Эрон аввал музлатилган миллиардлаб долларлик маблағидан истеъфода этиш ва жаҳон бозорида бемалол нефть сотиш имкониятини қўлга киритади.


Олтин-валюта захиралари ва суверен бойлик фондлари: уларни бошқариш ва макроиқтисодий барқарорлик — Review.uz\nИқтисодий тадқиқотлар ва ислоҳотлар маркази экспертлари Халилуллоҳ Ҳамидов ва Ферузбек Давлетов томонидан коронавирус инқирози даврида Ўзбекистон олтин-валюта захираларидаги ўзгаришлар, уларнинг етарлилиги даражаси чуқур таҳлил этилди. Таҳлилларга кўра, коронавирус инқирози туфайли айрим ривожланаётган мамлакатлар халқаро захиралари ҳажми камайиб бораётган бир пайтда Ўзбекистонда олтин-валюта захиралари ҳажми сезиларли даражада ошди.\nИқтисодий тадқиқотлар ва ислоҳотлар маркази томонидан коронавирус пандемияси туфайли юзага келган инқироз даврида олтин-валюта захиралари ва уларнинг макроиқтисодий барқарорликни таъминлашдаги аҳамияти, олтин-валюта захираларини бошқариш, шу жумладан, суверен бойлик фондларидан самарали фойдаланиш бўйича таҳлилий тадқиқот ўтказилди. Олтин-валюта захираларини бошқариш бўйича халқаро амалиёт ҳамда халқаро захиралар етарлилиги ўлчовчи мезонлар ўрганилди. Коронавирус инқирози даврида Ўзбекистон олтин-валюта захираларидаги ўзгаришлар, уларнинг етарлилиги даражаси чуқур таҳлил этилди. Шу билан бирга, халқаро тажрибада суверен бойлик фондларининг (Sovereign Wealth Funds) ўрни, ушбу фондларни самарали бошқариш ҳамда Ўзбекистон Тикланиш ва тараққиёт жамғармасини бошқариш амалиётига алоҳида тўхталиб ўтилди.\nМамлакатларнинг халқаро захира активларини сақлаб туриш даражасини бошқа макроиқтисодий омиллар билан бир қаторда мамлакатнинг ташқи хатарларга чидамлилиги ва макроиқтисодий барқарорлигини белгилаб беради (Халқаро валюта жамғармаси, 2015; Obstfeld вa Shambaugh, 2010). Шунинг учун, марказий банклар инқироз даврида ички ва ташқи шоклар иқтисодиётга зарба берган пайтда макроиқтисодий барқарорликни таъминлаш мақсадида етарли миқдорда “хавфсизлик ёстиқчаси”ни яратиш учун мақбул даражада халқаро захира активларини ушлаб туриши лозим (Abdul-Rahaman ва Yao, 2019).\nОдатда, халқаро захираларни ушлаб туриш марказий банкларга миллий валюталари барқарорлигини таъминлашга имкон беради. Валюта курси ўзгарувчанлигини камайтириш учун етарли олтин-валюта захираларини сақлаб туриш муҳим аҳамиятга эга ҳисобланади (Caramazza, Ricci ва Salgado, 2004). Халқаро захираларнинг тўпланиши пул-кредит сиёсати мустақиллиги ва молиявий очиқлик ўртасидаги мувозанатга мувофиқ валюта курси барқарорлигини оширишга имкон беради (Aizenman ва Ito, 2014). Халқаро захиралар марказий банкка молиявий инқироз даврида инфляцияни пасайтиришга маълум даражада ёрдам беради (Pina, 2015).\nБир қатор эмпирик тадқиқотлар шуни кўрсатмоқдаки, халқаро захираларни юқори даражада сақлаб туришнинг асосий фойдаси халқаро кредиторлар кредит линиясини кўриб чиқишни рад этган ёки имконияти чекланган пайтда валюта инқирози ёки капитал оқимининг “тўсатдан тўхташ” эҳтимолини камайтириш ҳисобланади. Catao ва Milesi-Ferretti (2014) томонидан олиб борилган эмпирик тадқиқот натижалари халқаро захираларнинг юқори даражада ушлаб турилиши 1970-2011 йиллар давомида 72 та давлатда молиявий инқирозлар келиб чиқиши эҳтимолини камайтирганини тасдиқлаган.\nКоронавирус инқирози даврида олтин-валюта захираси ва макроиқтисодий барқарорлик\nКоронавирус инфекцияси (COVID-19) бутун дунё бўйлаб тарқалиши жиддий иқтисодий ва молиявий оқибатларга олиб келди. Хусусан, COVID-19 инқирози ривожланаётган мамлакатлар валюта алмашув курслари барқарорлигига салбий таъсир кўрсатди ҳамда глобал капитал оқими учун катта узилишларни келтириб чиқарди. Айниқса, нефть нархи кескин пасайган бир шароитда коронавирус инқирозининг бошланиши энергия ресурсларини экспорт қилувчи давлатлар миллий валюталарининг тез суръатларда қадрсизланишига олиб келди.\nРивожланаётган бозор иқтисодиётли давлатлар валюта курслари, хусусан Бразилия реали (BRL), Мексика песоси (MXN), Россия рубли (RUB), Жанубий Африка рандаси (ZAR), Индонезия рупияси (IDR) ва турк лираси (TRY) сезиларли даражада қадрсизланди (1-расм). 2020 йил февраль ойининг охири ва март ойининг ўрталари/охиригача бўлган даврда валюталарнинг қадрсизланиш суръатлари жадаллашди.\n1-расм. Ривожланаётган бозор иқтисодиётларида валюта курслари\n(2020 йил январь-май ойлари)\nИзоҳ: Номинал самарали алмашув курси (кенг маънодаги индекс), 2020 йил 15 январь базавий давр (100 га тенг). Кўтарилиш иқтисодиёт валютасининг кенг валюталар саватига нисбатан қадрини ошишини кўрсатади.\nМанба: Иқтисодий ҳамкорлик ва ривожланиш ташкилоти (OECD)\nНатижада, ушбу мамлакатларнинг биринчи галдаги ҳаракати валюта бозорига аралашув бўлди. Бундай шароитда, мазкур мамлакатлар миллий валюталари барқарорлигини сақлаб қолиш ва ички валюта бозорида валюта ликвидлигини таъминлаш мақсадида олтин-валюта захираларидан фойдаланишди.\nThe Wall Street Journal (WSJ) маълумотларига кўра, йирик ривожланаётган 12 та давлат, шу жумладан Бразилия ва Россиянинг халқаро захиралари ҳажми март ойининг ўзида 143,5 млрд. АҚШ долларига камайган. Масалан, Россия Марказий банки 2020 йил 10 мартдан 28 мартгача бўлган даврда бюджет қоидаларига мувофиқ 9,7 млрд. АҚШ доллари миқдорида валюта интервенцияларини амалга оширди. Бразилия жорий йил февраль ойи ўрталаридан бошлаб миллий валютасининг 15 фоизгача қадрсизланиши сабабли 23 млрд. АҚШ доллари миқдорида валюта захираларини сотишга мажбур бўлди. Чили марказий банки 2019 йил ноябрь ойида бошланган 20 млрд. АҚШ доллари миқдоридаги валюта бозорига аралашув дастурини кенгайтирди ва дастур муддатини 2021 йилгача узайтирди (OECD, 2020). Шунингдек, март ойининг ўзида Саудия Арабистони халқаро захиралари 27 млрд. АҚШ долларига камайди.\nКоронавирус инқирози ривожланган давлатларнинг валюта алмашув курслари ва макроиқтисодий барқарорлигига ҳам катта таъсир кўрсатмоқда. Иқтисодий ривожланишида нефть экспорти муҳим ҳисобланган Норвегияда Марказий банк нефть нархининг кескин тушиб кетиши ва пандемия оқибатлари туфайли 20 йил ичида биринчи марта Норвегия кронаси барқарорлигини сақлаб қолиш мақсадида валюта бозорига аралашишга тайёрлигини маълум қилди. Швейцария Миллий банки эса ўз франки қадрини янада ошиб кетишини чеклаш мақсадида тескари йўналишда (доллар/евро сотиб олиш орқали) валюта бозорига аралашди.\nМарказий банклар томонидан миллий валюталари барқарорлигини таъминлаш мақсадида валюта бозорига бундай аралашувлар олтин-валюта захиралари ҳажми ва валюта таркибида сезиларли ўзгаришларга сабаб бўлди. Халқаро валюта фондининг Расмий валюта захиралари валюта таркиби (COFER) маълумотларига кўра, 2020 йил 1-чорагида дунё расмий валюта захиралари ҳажми 92,8 млрд. АҚШ долларига камайди (2-расм).\nШу ўринда, таъкидлаб ўтиш керакки, дунёнинг 149 та мамлакатлари расмий валюта захиралари таркибида АҚШ долларининг улуши юқорилигича сақланиб қолмоқда. Хусусан, 2020 йил 1-чорак якунлари бўйича мазкур мамлакатлар расмий валюта захиралари таркибида АҚШ доллари улуши 62 фоизни ташкил этди.\n2-расм. Дунё мамлакатлари расмий валюта захиралари ва валюта таркиби ўзгариши\nИзоҳ: Тақсимланмаган захиралар – IFSдаги жами валюта захиралари ва COFERдаги жами тақсимланган захиралар ўртасидаги фарқ. Тақсимланмаган захиралар таркибига ҳозирда IFS учун захира активлари тўғрисида ҳисобот берадиган, аммо COFERга ҳисобот бермайдиган мамлакатларнинг валюта захиралари киради.\nМанба: Халқаро валюта фонди (COFER) маълумотлари асосида ҳисоб-китоблар\nОлтин-валюта захираларини бошқариш амалиёти\nОлтин-валюта захираларини бошқариш мақсади активларнинг хавфсизлиги, ликвидлилиги ва рентабеллиги ўртасида энг мақбул мувозанатни таъминлаш ҳисобланади.\nЗахираларни бошқаришда марказий банклар кредит риски, валюта курслари риски, фоиз ставкаси риски ҳамда ликвидлилик риски каби бир қатор молиявий хатарларга дуч келадилар. Шунинг учун халқаро захира активлари билан операциялар амалга оширилаётганда рискларни бошқариш жараёнлари муҳим аҳамиятга эга ҳисобланади.\nОдатда марказий банклар бошқарув кенгашлари халқаро захираларни бошқаришнинг стратегик мақсадлари, захираларни инвестицияга йўналтириш бўйича қарорлар қабул қилишга жавобгар бўлади.\nУшбу омилларни назарда тутган ҳолда, айрим мамлакатларнинг халқаро захираларни бошқариш амалиётини кўриб чиқиш мақсадга мувофиқ бўлади.\nРоссия тажрибаси. 2020 йил 1 август ҳолатига Россия халқаро захиралари ҳажми 592 млрд. АҚШ долларини ташкил этди. Шундан, 436 млрд. АҚШ доллари (74 фоизи) хорижий валютадаги активлар бўлса, 144 млрд. АҚШ доллари (24 фоизи) монетар олтин ҳисобланади (3-расм). Россия банки олтин активларини валюта захираларидан алоҳида бошқаради.\nБундай катта миқдордаги халқаро захираларни бошқаришда Россия банки Директорлар кенгаши захира активларини бошқариш мақсадлари, муносиб инвестиция воситаларининг рўйхати ҳамда валюта курслари хавфини қабул қилишнинг мақсадли даражасини белгилайди. Инвестиция стратегияси учун масъул ва Директорлар кенгашига ҳисобдор бўлган Россия банки коллектив органи фоиз ставкаси ва кредит хатарлари даражасини белгилайди ҳамда мувофиқ келадиган контрагентлар ва эмитентларнинг рўйхатини тасдиқлайди.\nВалюта захираларини бошқаришда Россия банкининг хорижий валютадаги мажбуриятлари (мижозларининг хорижий валютадаги ҳисоб варақларидаги қолдиқлар, асосан Миллий бойлик жамғармаси маблағлари) ҳамда Федерал ғазначилик активлари ҳисобга олинади.\nВалюта захираларини самарали бошқариш мақсадида валюта активлари ягона валюта портфелларига гуруҳланади. Ҳар бир валюта портфелини бошқариш самарадорлигини баҳолаш учун уларнинг даромадлилиги бенчмарк портфель даромадлилиги билан таққосланади (Россия банки, 2020).\nКредит рискини бошқаришда турли хил чекловлар ҳамда контрагентлар ва эмитентларнинг кредит сифатига талаблар қўйилган. Масалан, контрагентлар ва эмитентлар Fitch Ratings ва S&P Global Ratings агентликлари таснифлари бўйича камида А кредит рейтингига, Moody's Investors Service таснифи бўйича камида А2 рейтингига эга бўлиши лозим.\nШунингдек, Россия банки соф халқаро активлар валюта таркиби ва миқдори, валюта курслари тебраниш чегараларини белгилаш орқали валюта хавфи даражасини чеклайди. Ликвидлилик хавфини пасайтириш мақсадида ҳар бир валютадаги ликвид активлар ҳажми худди шу валютадаги мажбуриятлар миқдоридан юқори бўлган даражада сақланади.\nКоронавирус инқирози даврида Ўзбекистонда олтин-валюта захирасидаги ўзгаришлар ва макроиқтисодий барқарорлик\nЎзбекистон олтин-валюта захираси ўзгариши. Ўзбекистонда олтин-валюта захиралари Ўзбекистон Республикаси Ҳукумати (Ўзбекистон Тикланиш ва тараққиёт жамғармаси) ва Марказий банкнинг тегишли активларидан иборат. Олтин-валюта захиралари монетар олтин, чет эл валюталари, Халқаро валюта жамғармасидаги махсус ҳуқуқлар ва захира позицияси, чет эл ҳукуматлари ва халқаро молия ташкилотлари томонидан чиқарилган ёки кафолатланган қимматли қоғозлар ҳамда халқаро стандартларга мувофиқ халқаро захиралар таркибига киритиладиган бошқа активларни ўз ичига олади.\nКоронавирус инқирози туфайли айрим ривожланаётган мамлакатлар халқаро захиралари ҳажми камайиб бораётган бир пайтда Ўзбекистонда олтин-валюта захиралари ҳажми сезиларли даражада ошди. 2020 йил 1 август ҳолатига, Ўзбекистоннинг расмий олтин-валюта захиралари ҳажми йил бошига нисбатан 19,2 фоизга (5,6 млрд. АҚШ долл.) кўпайиб, 34,8 млрд. АҚШ долларини ташкил этди. Бунда, хорижий валютадаги захира активлари 13,7 млрд. АҚШ доллари, СДР ҳажми 373 млн. АҚШ доллари эквивалентини ташкил этган бўлса, олтин миқдори 20,7 млрд. АҚШ долларига етди.\n2020 йил 1 январь ҳолатига олтин-валюта захиралари таркибида хорижий валюта улуши 43 фоиз, соф олтин улуши 56 фоизни ташкил этган бўлса, биринчи ярим йиллик якунлари бўйича ушбу кўрсаткичлар мос равишда 39 фоиз ва 60 фоизга ўзгарди (3-расм).\nМазкур даврда олтин захиралари соф ҳажми йил бошига нисбатан 170 минг трой унцияга камайиб, хорижий валютадаги захира активлари ҳажми қарийб 1,2 млрд. АҚШ доллари миқдорига ошган бир пайтда, олтин улушининг 4 фоиз бандга (56 фоиздан 60 фоизга) кўпайиши жаҳон бозорида олтин нархининг сезиларли даражада кўтарилиши натижасида соф олтин захиралари қолдиғини қайта баҳолашлар билан изоҳланади.\n3-расм. Ўзбекистон олтин-валюта захираси\n2020 йил 31 июль ҳолатига Лондон олтин бозорида (Лондон вақти билан соат 15:00 да) 1 трой унция олтин нархи йил бошига (1515 АҚШ долл.) нисбатан 29,7 фоизга ошиб, 1965 АҚШ долларини ташкил этди (4-расм).\n4-расм. Лондон олтин бозорида олтин нархи (Лондон вақти билан соат 15:00 ҳолатига, АҚШ долл.)\nМанба: ICE Benchmark Administration Limited (IBA)\nМазкур маълумотлардан келиб чиқиб хулоса қилиш мумкинки, 2020 йил 1 август ҳолатига олтин-валюта захиралари ҳажмининг 5,6 млрд. АҚШ долларига кўпайишининг 86 фоизи (4,8 млрд. АҚШ доллари) олтин нархининг (йил бошига нисбатан 30 фоизга ёки 450 АҚШ долларига) ошиши натижасида соф олтин миқдорини қайта баҳолашлар ҳиссасига тўғри келди (5-расм). Бунда, энг катта ўзгариш июль ойида рўй берди. Мазкур ойда олтин нархининг сезиларли даражада кўтарилиши олтин-валюта захираларининг (қайта баҳолашлар ҳисобига) 1,99 млрд. АҚШ долларига ошишига сабаб бўлди. Шунингдек, таъкидлаш лозимки, 2020 йил январь-июль ойларида олтин захираси соф ҳажмининг камайиши олтин-валюта захиралари умумий ҳажмига 386,6 млн. АҚШ доллари миқдорида камайтирувчи таъсир кўрсатди. Мазкур даврда 3,2 млрд. АҚШ долларлик (2019 йил мос даврига нисбатан 95,3 фоиз кўпроқ) олтин экспорт қилинди.\nУшбу рақамлар шундан далолат берадики, 2020 йил январь-июль ойларида олтин-валюта захираларининг ошиши асосан жаҳон бозорида олтин нархининг сезиларли даражада кўтарилиши ҳисобига рўй берди.\n5-расм. Ўзбекистон олтин-валюта захираси ўзгариши\nШу ўринда айтиб ўтиш жоизки, Марказий банк ўз ваколатлари доирасида қимматбаҳо металлардаги активларни тўлдириш учун давлатнинг аффинланган олтин сотиб олишга бўлган устувор ҳуқуқини амалга ошириб келади. Табиийки, олтин ишлаб чиқарувчилардан монетар олтинни сотиб олиниши натижасида банк тизимида ортиқча ликвидлилик вужудга келади. Шунинг учун, Марказий банк пул-кредит сиёсатини амалга ошириш ва инфляцияни жиловлаш мақсадларидан келиб чиқиб, ортиқча ликвидлиликни стерилизация қилиб боради. Бунинг учун Марказий банк томонидан ички валюта бозорига интервенция операциялари амалга оширилади.\n2020 йил I ярим йиллигида Марказий банк томонидан ички валюта бозорига 2,2 млрд. АҚШ доллари миқдорида интервенция амалга оширилди (Марказий банк, 2020). Мазкур даврда интервенция операциялари маҳаллий ишлаб чиқарувчилардан сотиб олинган монетар олтинни сотиб олиш натижасида банк тизимида ҳосил бўлган ликвидлиликни стерилизация қилиш билан бирга миллий валюта алмашув курси барқарорлигини таъминлашга ҳам ёрдам берди.\n“Ўзбекистон Республикасининг Марказий банки тўғрисида”ги Қонунга мувофиқ, Марказий банкка Ўзбекистонолтин-валюта захираларини бошқариш вазифаси юклатилган. Ушбу вазифани амалда оширишда Марказий банк халқаро захиралар таркибида олтин улушини мақбуллаштириш, захиралар таркибини диверсификация қилиш, захиралар етарлилигини таъминлаш ҳамда ликвидлик, риск ва даромадлилик даражаларига алоҳида эътибор қаратиб келади.\nМарказий банк маълумотларига кўра, 2019 йил якунлари бўйича халқаро захиралар таркибидаги хорижий валюта активларининг 50 фоизи “АА” рейтингли ва 44 фоизи “А” рейтингли чет эл банкларига жойлаштирилган.\nШунингдек, олтин-валюта захиралари етарлилиги бўйича юқори кўрсаткичлар сақланиб келинмоқда. 2020 йил 1 январь ҳолатига Ўзбекистон олтин-валюта захираларининг кенг маънодаги пул массасига нисбати 284 фоизни (минимал талаб – 20 фоиз), импортни қоплаш даражаси 13 ой (минимал талаб – 3 ой), қисқа муддатли ташқи қарзларни тўлиқ қоплаш кўрсаткичи 1 288 фоиз (минимал талаб – 100 фоиз) ҳамда ХВЖинг ARA мезон бўйича кўрсаткич 544 фоизни (минимал талаб – 100-150 фоиз) ташкил этди.\nДавоми: 08.09.2020 йилда Review.uz сайтида ёритилади


16:05 / 24.09.2018 1926 pdf Ўқиш режими + -\nАввал хабар берганимиздек, жорий йилнинг 23 сентябрь куни етук муҳаддис олим шайх Муҳаммад Аввома юртимиздаги зиёратларининг бешинчи кунини Қарши шаҳридан бошладилар.\nШайх Муҳаммад Аввома бошчилигидаги зиёратчилар гуруҳи Қашқадарё вилояти Қарши туманидаги Қовчин қишлоғидаги Абу Муин Насафий қабрини зиёрат қилдилар. Дуои фотиҳалардан сўнг, шайх ҳазрат барча қатнашчиларга дилтор суҳбат қилиб бердилар. Даставвал Қарши (Насаф)дан етишиб чиққан улуғ алломалар, сўнгра Абу Муин Насафийнинг ҳаёти, фаолияти ва илмий ижоди ҳақида тўхталдилар.\n– Абул Муин Насафий асарларининг кўпи калом илмининг турли масалаларига бағишланган, – дедилар шайх ҳазратлари. – Олимнинг муаллифлик қилган энг катта манба бу – “Табсиратул адилла” китобидир. У калом илмида энг муҳим манба, кенг ҳажмли, илму калом олимлари орасида машҳур бўлган кучли китобдир. Табсиратул адилла – Имом Насафийнинг эътиқодий масалаларда ҳужжатлари энг аниқ келтирилган китобдир. Далиллар ўта дақиқ. Ғоятда фойдали китоб.\nСуҳбат якунида узундан-узун ва хайрли дуолар қилинганидан сўнг, зиёратчилар Сурхондарё вилояти Шеробод туманида жойлашган Абу Исо Термизий мақбараси томон йўл олдилар.\nШеробод туманининг шарқий томонидан 6 км масофада катта қабристон ёнида жойлашган мақбара XI–XII аср меъморий ёдгорликларидан ҳисобланади. Буюк муҳаддис Абу Исо Муҳаммад Термизий шу мақбарага дафн этилган.\nАввал шайх Муҳаммад Аввома ва улар бошчилигидаги зиёратчилар гуруҳи Абу Исо Муҳаммад Термизий қабрлари олдида дуои фотиҳага қўл очдилар. Сўнгра шайх мақбара ёнида жойлашган масжидда ўзига хос суҳбат ўтказдилар. Масжид тингловчилар, толиби илм ва илм аҳли билан тўла эди.\nСуҳбат давомида шайх ҳазрат улуғ алломанинг «Ал-Жомиъ-ас-саҳиҳ» (Ишонарли тўплам, яъни «Сунани Термизий»); «Аш-шамоил» («Шамоили Муҳаммадия») асарларига алоҳида тўхталиб ўтдилар. Улардан баъзи бир ҳадисларни келтириб, тингловчиларга рисоладагидек шарҳлаб ҳам бердилар. Суҳбат ғоятда қизиқарли тусда якун топди.\nКуннинг иккинчи ярмида зиёратчилар Сурхондарё вилоятининг Термиз шаҳрига ташриф буюрдилар. Меҳмонлар ал-Ҳаким ат-Термизий мажмуасини зиёрат қилдилар, улуғ алломанинг қабри устида дуои фотиҳалар қилинди. Устоз Саййид Раҳматуллоҳ Термизий шом намозини ўқиб бердилар.\nШайх Муҳаммад Аввома ҳазратлари ал-Ҳаким ат-Термизийнинг ёзган «Наводир ул-усул фи маърифат ахбор ар-расул» («Расулуллоҳ хабарлари ҳақидаги нодир усуллар») китобларидан бир қанча ҳадисларни ровийлари билан ўқиб бердилар. Қувонарлиси шундаки, тингловчиларга шу ҳадислардан ижоза бердилар ва дуои хайрлар қилдилар.\nШу аснода Шайх Муҳаммад Аввома ҳазратлари ва улар бошчилигидаги зиёратчилар гуруҳи ўз ташрифларига якун ясаб, Термиз аэропортидан Тошкентга қараб йўл олдилар.\nСафар билан боғлиқ янгиликларни интернет ижтимоий тармоқларидаги расмий саҳифаларимизда кузатиб боринг.\n09:53 / 24.09.2018 2479\n05:45 / 25.09.2018 2676\nЮртимизда Қурбон Ҳайити 11 август якшанба куни нишонланади. .Тошшаҳартрансхизмат, компанияси маълум қилишича, .Ийд Қурбон ҳайити, байрамини кўтаринки руҳда давоми...\n491 11:30 / 08.08.2019\n840 07:30 / 07.03.2019\n603 13:00 / 04.06.2020


Самарқанд иқтисодиёт ва сервис институтида тижоратлаштиришга тайёр ишланмалари\nСамарқанд иқтисодиёт ва сервис институтида тижоратлаштиришга тайёр ишланмалар\nҲудудда аниқланган муаммолар\nМуаллифнинг фамилияси, исми, шарифи\nЛавозими телефон рақами\nТомчилатиб сўғориш БСПО-01 (тупроқ остидан намлаб сўғориш) қўрилмасини Самарқанд вилояти Нуробод туманида боғдорчилик, писта, тут, бодом, узум, олма, зорларни ўстириш ва ташкил қилишда қўллаш.\nСамарқанд вилоятида Нуробод туманининг лалмикор ва дашт худудларида писта, тут, бодом, узум плантацияларини БСПО-01 қўрилмасидан фойдаланиб янги фойдаланилмай ётган туманнинг захирадаги ерларида тутзорлар, пистазорлар, бодомзорлар ташкил қилиш.\nСамарқанд вилояти Нуробод туманида янги турдаги тут дарахтларини чўл ва дашт ҳудудларида инновацион тутзорлар яратиш.\nЧўл ва дашт ҳудудларида ер остидан намлаб суғориш қурилмаси ёрдамида тут плантацияларини барпо этиш;\nВилоятдаги лалмикор ерларда боғдорчиликни ташкил қилиш;\nЯнги ҳосилдор тут, писта, бодом, узум, олма кўчатларини кўпайтириш;\nНуробод туманининг дашт ҳудудларида ер остидан намлаб суғориш қурилмаси орқали писта ва бодомзорлар ташкил қилиш.\nОлинган натижаларни синовдан ўтказиш ва жорий қилиш: Фермерларни қишлоқ хўжалиги соҳасидаги инновацион технологиялар билан таништиришга мўлжалланган маслаҳат пунктларини ўз ичига олган инновацион тутзорлар, писта ва бодомзорлар ташкил этиш ва йил давомида пилладан камида 3 марта ҳосил олишга эришиш.\nЯнги иш ўринлари ташкил этиш имкониятини яратади. БСПО-01 қўрилмасини ишлаб чиқарувчи цех ташкил қилиш имконияти яратилади.\nТехнология учун 2020\_21 йиллар учун 500 миллиондан жами 1,0 млрд сўм талаб этилади ва ўз навбатида кунлик 1000-1500 донадан БСПО-01 қўрилмасини ишлаб чиқариш мумкин. Маҳсулот ишлаб чиқариш ҳисобига харажатлар 1 йилда тўлиқ қопланади.\nҚаландаров Улуғбек Хусанович\n“Математика” кафедраси асистенти,\nМамлакатимизда фаолият кўрсатаётган ва баҳолаш орқали бошқарув қарорлари самарадорлигини оширишнинг илмий асосларини ишлаб чиқиш.\nТадқиқот шакли: Мамлакатимизда фаолият кўрсатаётган корхоналар самарадорлигини таҳлил этиш ва баҳолаш орқали бошқарув қарорлари самарадорлигини ошириш бўйича тавсиялар ишлаб чиқиш.\nИлмий-тадқиқот натижалари: - Корхоналар фаолияти самарадолигини таҳлил этиш ва баҳолашнинг илмий-услубий асосларини ишлаб чиқиш, корхоналар таҳлилининг ижтимоий-иқтисодий хусусиятларини аниқлаш;\nкорхоналарда инвестицион ресурслар ва объектларнинг маълумотлар базаси шакллантириш ва таҳлилини ўтказиш;\nхориж тажрибаси асосида корхоналар фаолияти самарадорлигини таҳлил этиш ва объектив баҳолаш усули таклиф қилинади ва тегишли механизмлар орқали мавжуд муаммоларни ҳал қилиш усулларини аниқлаш;\nкорхоналар самарадорлигини таҳлил этиш ва баҳолаш орқали инвестицион фаолият йўналишлари бўйича самарадорлигини аниқлаш методика ишлаб чиқиш;\nкорхоналар самарадорлигини таҳлил этиш ва баҳолашдаинновацион лойиҳаларнинг самарадорлигини аниқлашда анъанавий усулларга нисбатан ишончли натижалар берадиган интеграл ёндашувни қўллашнинг илмий асослари ишлаб чиқиш.\nОлинган натижаларни синовдан ўтказиш ва жорий қилиш: Ўзбекистонда корхоналар фаолиятини инновацион ривожлантириш орқали корхоналар иқтисодий самарадорлигини ошириш нинг илмий асосларини ишлаб чиқиш бўйича таклифлар берилади ва хулосалар олинади. Амалга оширилган илмий ишланмалар молиялаштириш кўзда тутилган.\nОлинган илмий натижаларни чоп этиш: Тадқиқот натижалари дарслик, монография, Ўзбекистон Республикаси Олий Аттестация комиссияси ва Web of Science ва Scopus маълумотлар базасида индексацияланадиган журналларда чоп этилади.\nМолиялаштириш ҳажми: 200 млн. сўм\nХолиқулов Анвар Неъматович\n“Иқтисодий таҳлил ва статистика” кафедра мудири, и.ф.н. доцент\nСамарқанд вилояти мисолида, Ўзбекистон ҳудудида “Кунлик ёлланма ишчилар” меҳнат бозорида “Иш марказини” яратиш ва тартибга солиш.\nТадқиқот шакли: Ўзбекистон Республикасида аҳоли бандлигини оширишга қаратилган илмий ишланма. Кунлик ёлланма ишчилар “Иш марказ”ларини ташкил этиш ва меҳнат бозорини тартибга солиш механизмини жорий қилиш.\nИлмий - тадқиқот натижалар: Ўзбекистон Республикасида “Кунлик ёлланма ишчилар” меҳнат бозорини тартибга солишни жорий этиш;\nКунлик ёлланма ишчилар меҳнат бозори тартибга солинади;\nКунлик ёлланма ишчиларни ёлловчи “Иш маркази” ташкил этилади;\nКунлик ёлланма ишчилар меҳнат муҳофазаси яратилади ва суғурталанади;\nИш ҳақи даромад олиш тизими тартибга солиниши орқали аҳолининг доимий иш ўрни яратилади ва шу орқали иш стажига эга бўлади;\n“Иш маркази”ни юритиш махсус электрон сайт яратилиб шу орқали ҳам ишга ёлланиш имконияти яратилади.\nОлинган натижаларни синовдан ўтказиш ва жорий қилиш:\nРеспубликанинг барча ҳудудларида махсус иш марказлари ташкил этиш орқали кунлик ёлланма ишчиларни иш билан таъминлаш. Иш марказларида махсус кунлик ишга ёлловчи агентликлар орқали уни ташкил этишни амалга ошириш.\nИнновацион лойиҳани ҳудудлар бўйича илмий ишланмаларни молиялаштириш.\nОлинган илмий ишланмаларни чоп этиш:\nТадқиқот натижалри Ўзбекистон Республикаси Олий аттестация комиссияси рўйҳати ва Web of Science ҳамда Scopus маълумотлар базасида индексацияланган журналларда чоп этилади.\nМолиялаштириш ҳажми: 1,5 млрд. сўм\nМустафоев Ғолиб Султонмуродович\n“Тармоқлар иқтисодиёти” кафедраси ассистенти,\n“Ўқув жараёнига инновацияларни жорий этиш механизмини такомиллаштиришда IABТ (интеграллашган автоматлаштирилган банк тизими) дастури”\nТадқиқот шакли. Банк соҳаси учун кадрлар тайёрлашда ўқув жараёнига IABT (интеграллашган автоматлаштирилган банк тизими) дастурини жорий қилиш.\nиқтисодий таълим йўналишларида, айниқса, “Банк иши, “Молия”, “Бухгалтерия ҳисоби”, “Иқтисодиёт” таълим йўналишларининг ўқув режаларига IABТ (интеграллашган автоматлаштирилган банк тизими) дастури асосида ўргатиладиган фанларни жорий этиш;\nIABТ дастури бўйича ўқув курсда ёшларга банкларнинг автоматлаштирилган дастурларида ишлаш кўникмаларини шакллантириш мақсадида ўқитиш;\nтижорат банкларининг ходимларини буюртма асосида IABТ дастури бўйича малакаларини ошириш, негаки бу инновациянинг амалга жорий этилиши банк муассасаларида иш самарадорлиги кўрсаткичининг оширилишига кўмаклашади.\nОлинган натижаларни синовдан ўтказиш ва жорий қилиш. IABТ дастури бўйича ўқув курсини жорий этиш ва малакали кадрларни тайёрлаш.\nОлинган илмий натижаларни чоп этиш. Тадқиқот натижалари Ўзбекистон Республикаси Олий аттестация комиссияси рўйхатидаги илмий журналларда чоп этилади.\nМолиялаштириш ҳажми: 200 млн.сўм\nМаликова Дилрабо Мўминовна\n“Банк иши” кафедраси ассистент,\nЎзбекистонда туризм соҳасини инновацион ривожлантириш орқали соҳага жалб этилган инвестицион ресурслар иқтисодий самарадорлигини оширишнинг илмий асосларини ишлаб чиқиш\nТадқиқот шакли: туризм соҳасини инновацион ривожлантириш орқали соҳага жалб этилган инвестицион ресурслар иқтисодий самарадорлигини оширишнинг илмий ва методологик асослаш\nтуризмда инновацион-инвестицион фаолиятнинг илмий-услубий асосларини макро ва микроиқтисодиёт даражасида ишлаб чиқиш, туризмда инвестицион ресурсларнинг ижтимоий-иқтисодий хусусиятларини аниқлаш;\nтуризмда инвестицион ресурсларни жалб этишни объектив зарурлигини асослаш орқали уларни туризм соҳа корхоналарини иқтисодий фаолиятидаги ўрнини кўрсатиб бериш;\nхорижий тажрибаларни ўрганиш асосида туризмда инвестицион ресурслардан самарали фойдаланишни объектив баҳолаш орқали молиявий барқарорлик имкониятига эга бўлган кичик туристик корхоналар фаолиятини уйғунлаштириш асосида такомиллаштириш;\nкўп омилли кореляцион усулдан фойдаланган ҳолда инвестицион ресурсларни баҳолаш самарадорлигини сифатли молиявий кўрсаткичларини интеграллаш асосида такомиллаштириш;\nтуризм соҳасида инновацион лойиҳаларнинг самарадорлигини аниқлашда анъанавий усулларга нисбатан ишончли натижалар берадиган интеграл ёндашувни қўллашнинг илмий асослари ишлаб чиқиш.\nОлинган натижаларни синовдан ўтказиш ва жорий қилиш: Ўзбекистонда туризм соҳасини инновацион ривожлантириш орқали соҳага жалб этилган инвестицион ресурслар иқтисодий самарадорлигини ошириш нинг илмий асосларини ишлаб чиқиш бўйича таклифлар берилади ва хулосалар олинади. Амалга оширилган илмий ишланмалар молиялаштириш кўзда тутилган.\nАхроров Зариф Орипович\n“Молия ва кредит” кафедраси ассистент,\nЎзбекистон ҳудудида хизмат кўрсатиш соҳаси субъектларида (туризм ва меҳмонхона, алоқа,автодиллерлик, реалторлик, консалтинг, агросервис, пуллик тиббий хизматлар, коммунал хизматлар ва бошқа хизмат турлари) бухгалтерия ҳисоби ва аудитининг яхлит методологик тартиблари яратилмаган.\nТадқиқот шакли: Ўзбекистон Республикасини янада ривожлантириш бўйича ҳаракатлар стратегияси тўғрисида (ПФ-4947-сон) ҳамда сервис соҳасини ривожлантириш Давлат дастурида белгиланган вазифаларни бажаришда бухгалтерия ҳисоби ва аудитининг назарий ва методологик асосларини такомиллаштириш.\nХизмат кўрсатиш ва сервис соҳаси субъектларида алоҳида турдаги хизматлардан олинадиган даромадларни тан олиш ҳамда уларни баҳолаш, ҳисоб-китоб қилиш ҳамда жорий ҳисоб ва молиявий ҳисоботда акс эттириш тартиблари ишлаб чиқилади;\nХизмат кўрсатиш ва сервиснинг алоҳида турлари бўйича ҳаражатларни таснифлаш, таркибини аниқлаш, тақсимлаш, уларни тизимли ҳисобини юритиш ҳамда таннархини аниқлаш (калькуляция қилиш) тартиблари ишлаб чиқилидаи;\nХизмат кўрсатиш ва сервис соҳаси субъектлари фаолияти аудитининг ташкилий ва методологик асослари такомиллаштирилади;\nХизмат кўрсатиш ва сервис соҳаси субъектлари молиявий ҳисоботини ҳалқаро стандартларга трансформация қилиш тартиблари ишлаб чиқилади ҳамда уларни аудитининг ҳалқаро стандартлари асосида аудиторлик текширувидан ўтказиш тартиблари ишлаб чиқилади;\nХизмат кўрсатиш ва сервис соҳаси субъектларини модернизациялаш жараёнлари ва улар самарадорлигини ифодаловчи кўрсаткичлар тизими уларни таснифлаш, баҳолаш ва аниқлаш алгоритмлари ишлаб чиқилади.\nЎзбекистон Республикаси Молия Вазирлиги, Ўзбекистон почтаси АЖ, Узтелеком АЖ, Мулк қўмитаси, Уй-жой коммунал хизматлар кўрсатиш Вазирлиги\nДокторлик диссертациялари, илмий мақолалар, дарсликлар, ўқув ва бошқа қўлланмалар, илмий-услубий кўрсатмалар ва тавсиялар чоп этилади. Тадқиқотлар натижалари Ўзбекистон Республикаси Олий аттестация комиссияси рўйхати ва Web of Scienсe ҳамда Scopus маълумотлар базасида индексацияланган журналларда чоп этилади.\nМолиялаштириш ҳажми: 350 млн. сўм\nУразов Комил Бахрамович\nНеъматов Ойбек Исматович\nПашаходжаева Дидора Даббархоновна\n“Бухгалтерия ҳисоби ва аудит” кафедраси мудири, и.ф.д., проф.\nШу кафедра ўқитувчиси\nШу кафедра катта ўқитувчиси\nҚишлоқларда хизмат кўрсатиш соҳаси тармоқларини жадал ривожлантириш асосида аҳоли бандлигини ошириш бўйича илмий амалий тавсиялар ишлаб чиқиш\nТадқиқот шакли: Қишлоқ жойларида хизмат кўрсатиш соҳасининг АКТ, молия хизматлари, консалтинг хизматлари, маиший хизматлар, савдо хизматлари, туризм хизматлари, тиббий хизматлар каби тармоқларини устун ривожлантириш ва хизматлар сифатини ошириш асосида кўплаб янги иш ўринларини яратиш ва аҳоли даромадларини кўпайтириш.\nИлмий тадқиқот натижалари:\nмустақиллик йилларида вилоятлар кесимида қишлоқ ва шаҳар жойларида хизмат кўрсатиш соҳасини ўсиш суръатлари, уларнинг ЯИМдаги улуши, аҳоли бандлигини таъминлашдаги улуши қиёсий таҳлил қилинади, хизмат кўрсатиш соҳасида содир бўлаётган ўзгаришларда таъсир қилувчи омиллар аниқланади ва илмий хулосалар чиқарилади;\nхорижда қишлоқ жойларда ушбу соҳанинг аҳоли бандлигини таъминлашдаги ролини ўрганиш ва унинг ижобий жиҳатларидан фойдаланиш имкониятлари баҳоланади;\nқишлоқ жойларда хизмат кўрсатиш соҳасининг консальтинг, маркетинг, туризм каби турларини жадал ривожлантириш бўйича илмий-амалий ва услубий тавсиялар ишлаб чиқилади;\nқишлоқларда хизмат кўрсатиш соҳасини кенгайтириш, хизматлар сифатини ошириш, уларнинг янги турларини ташкил қилишда, кўплаб янги иш ўринларини вужудга келтириш ва аҳоли бандлиги муаммоларини ҳал этишда кичик ва хусусий тадбиркорларнинг имкониятларидан фойдаланиш истиқболлари ва йўллари асослаб берилади.(Қишлоқ жойларда хизмат кўрсатиш соҳасида янги иш ўринларини вужудга келтиришни рағбатлантириш усуллари) номли илмий-амалий тавсиялар ишлаб чиқилади;\nагросервис хизматларини кўрсатаётган фермер хўжаликларига имтиёзли солиқ ставкаларини ўрнатиш ва банк кредитларидан унумли фойдаланиши бўйича илмий таклифлар ишлаб чиқилади;\nқишлоқ жойларида ишлаб чиқариш ва хизмат кўрсатиш инфратузилмани давлат хусусий шерикчилигини ривожлантириш механизми такомиллаштирилади;\n“Қишлоқ жойларда хизматлар соҳасидаги субъектларни молиявий қўллаб-қувватлаш, туман ҳокимликлари молия ва банк муассасаларига мўлжалланган” илмий ва услубий тавсиялар ишлаб чиқилади”.\nОлинган натижаларни синовдан ўтказиш ва жорий қилиш: Қишлоқ жойларда хизмат кўрсатиш соҳасини ривожлантириш асосида аҳолини иш билан таъминлаш концепцияси ишлаб чиқилади.\nОлинган илмий натижаларни чоп этиш: Тадқиқот натижалари Ўзбекистон Республикаси Олий аттестация комиссияси рўйхати ва Web of Science ҳамда Scopus маълумотлар базасида индексацияланган журналларда чоп этилади. “Хизматлар соҳаси ва қишлоқ аҳолиси бандлиги: муаммолар ва ечимлар” мавзуида 20,0 б.т. ҳажмида монография чоп этилади.\nМолиялаштириш ҳажми: 480 млн.сўм\nМухамедов Мурод Мухаммедович\n“Иқтисодиёт назарияси” кафедраси и.ф.д. профессор\nАгрокластерларда логистик сервиснинг Just in time технологиясини ишлаб чиқиш ва жорий этиш.\nТадқиқот шакли: Агрокластерларда логистик сервиснинг Just in time технологиясини ишлаб чиқиш ва жорий этиш.\nИлмий тадқиқот натижалари: JIT технологияси бўйича техник-иқтисодий топшириқ лойиҳаси тайёрланади ва у техник-иқтисодий жиҳатдан асосланади. Агрокластерда қишлоқ хўжалиги маҳсулотларини етиштириш, уларни бир нечта босқичларда чуқур қайта ишлаш натижасида тайёр маҳсулотга айлантириш жараёнидаги моддий ресурслар ҳаракати буюртмаларни самарали бошқариш асосида амалга оширилади. Моддий ресурсларни етказиб бериш учун бериладиган буюртмалар-буюртма ҳажми, буюртмани бериш вақти ва уни бажариш вақти мезонлари бўйича оптималлаштирилади. Ушбу технологияни агрокластернинг амалий фаолиятига жорий қилиш натижасида, унинг ҳар бир бўғинидаги ишлаб чиқариш ҳажми камаймаган ҳолда, товар-моддий бойликлар заҳираси(қолдиғи) минималлашади (энг кам миқдорга келтирилади).\nОлинган натижаларни синовдан ўтказиш ва жорий қилиш: Заҳираларни минималлаштриш усулларининг тўғрилиги бир неча марта тест синовидан ўтказилади ва Самарқанд вилоятидаги агрокластерлар фаолиятига жорий қилинади.\nОлинган илмий натижаларни чоп этиш: Тадқиқот натижалари Ўзбекистон Республикаси Олий аттестация комиссияси рўйхати ва Web of Science ҳамда Scopus маълумотлар базасида индексацияланган журналларда 3 та мақола кўринишида чоп этилади.\nБобоев Насим Диёрович\n“Маркетинг” кафедраси катта ўқитувчиси\nЯнги туристик маршрутларни ишлаб чиқиш\nТадқиқот шакли: Геоахбороттизимларидан фойдаланган ҳолда янги туристик маршрутларни ишлаб чиқиш\nтуристик маршрутлар ишлаб чиқиш бўйича илмий ва ўқув манбаларини танлаб олиш;\nҳудудларнинг туристик имкониятлари ва истиқболларини тадқиқ қилиш;\nтуристик маршрутлар тайёрлашнинг услубий асосларини тайёрлаш;\nҳудудлар бўйича маркетинг тадқиқотларини олиб бориш;\nянги йўналишлардаги туристик маршрутларни тайёрлаш;\nяанги маршрутларнинг технологик хариталари ва сафар трасса паспортларини тайёрлаш.\nОлинган натижаларни синовдан ўтказиш ва жорий қилиш: ишлаб чиқилган туристик маршрутлар туристик фирмаларга тақдим этилади ва туристик корхоналар веб-сайтларига жойлаштирилади. Туристик маршрутларни ишлаб чиқиш тамойиллари Ўзбекистон Республикасининг интеллектуал мулк Агентлигида расмий қайд қилиш учун тегишли хужжатлар тўплами тайёрланади.\nОлинган илмий натижаларни чоп этиш: Тадқиқот натижалари Ўзбекистон Республикаси Олий аттестация комиссияси рўйхати ва Web of Science ҳамда Scopus маълумотлар базасида индексацияланган журналларда чоп этилади. “Туризм маршрутларини ишлаб чиқиш” номли ўқув қўлланма тайёрланади ва чоп этилади.\nМолиялаштириш ҳажми: 720 млн.сўм\nАмриддинова Райхона Садриддиновна\n“Туризм” кафедраси катта ўқитувчи\nДарё ва тоғга яқин ҳудудларда қишлоқ туризми турмаршрутларини ташкил этиш ва жойлаштириш ҳамда аҳоли бандлигини ошириш (Самарқанд вилояти мисолида\nТадқиқот шакли: Дарё ва тоғга яқин ҳудудларда қишлоқ туризмини ривожлантиришнинг ўзига хос хусусиятларини аниқлаган ҳолда, янги турмаршрутларни ишлаб чиқиш.\nСамарқанд вилояти ҳудудида қишлоқ туризмини ривожлантириш борасида илмий-амалий тавсиялар ишлаб чиқиш;\nМамлакатимизнинг қишлоқ жойларидаги туристик-рекрацион салохиятидан самарали фойдаланиш, туристик хизматлар турларини кўпайтириш, сифати ва ҳизматлар экспорт ҳажмини ошириш бўйича таклифлар ишлаб чиқиш;\nСамарқанд минтақасининг қишлоқ жойларида бетакрор туристик ресурсларидан самарали фойдаланиш ҳамда ички ва халқаро туризмини изчил ривожлантириш асосида қишлоқ туризмини кластерини шакллантиришнинг ташкилий-иқтисодий механизмлари ишлаб чиқиш;\nқишлоқ туризмини кадастрлаш асосида туристик ресурсларни паспортизация қилиш лозимлигини асослаш;\nСамарқанд вилоятида қишлоқ туризмини ривожлантиришнинг асосий йўналишларини очиб бериш ва минтақада туризмни ривожлантириш бўйича амалий тавсиялар ишлаб чиқиш.\n- Ҳудудда қишлоқ туризми турмаршрутларини жойлашув объектларининг “йўл харитасини” яратиш;\nҚишлоқ туризмини ривожлантириш ва унинг мультипликатор самарадорлиги борасида тавсиялар бериш;\nОлинган натижаларни синовдан ўтказиш ва жорий қилиш\nҚишлоқ туризми йўналишида сайёҳлик мажмуалари барпо қилиш яъни Ургут тумани Равотхўжа қўрғонида ҳамда ҳудудга яқин дарё атрофида замонавий дам олиш масканлари ва санаториялар қуриш ва ишга тушириш шунингдек Ургут тумани тоғларининг сўлим жойларида ҳам туристлар учун замонавий дам олиш масканлари ва санаториялар қуриш ва ишга тушириш,Ургут туманидаги Равотхўжа ва Ғавсул Аъзам ёдгорлиги, Пахтачи, Пайариқ ва Нуробод туманларидаги “Добусия” шаҳристони, “Кўктепа” ёдгорлиги, “Ҳазрати Довуд” зиёратгоҳи атрофларини ободонлаштириш, маданий мерос объектларини консервация ва реставрация қилиш, Ургут туманида хунармандчилик марказини тиклаш,Ургут,Жомбой,Нуробод туманларининг қишлоқ жойларида ”Кўпкари”,”Миллий кураш”каби қадимий анъана ва маросимларни ўзида мужассамламлаштирган спорт турларини миллий тўй одатлари доирасида қишлоқ туризми билан боғлиқ жиҳатларини сайёҳларга кўрсатиш ва айнан қишлоқ жойлар майдонида театрлаштирилган томошаларни ташкил қилишни ўз ичига олди.\nОлинган илмий натижаларни чоп этиш:\nТадқиқот натижалари Ўзбекистон Республикаси Олий Аттестация комиссияси рўйхати ва Web of Sciens ҳамда Scopus маълумотлар базасида индексациялашган журналларда чоп этилади.\nМолиялаштириш ҳажми: 1,4 млрд. сўм\nОстонов Ўткир Янгибоевич\n“Тилларни ўқитиш” кафедраси катта ўқитувчи\nЎзбекистонда туризм хизматлари соҳасини ривожлантириш асосида аҳоли турмуш даражаси ва сифатини юксалтириш истиқболлари\nТадқиқот шакли: Турар ва нотурар жойларни расмийлаштириш механизмини такомиллаштириш асосида туризм соҳасида мехмонхоналар сонини кўпайтириш имкониятларини яратиш.\nДавлат-хусусий шерикчилигини ривожлантириш асосида туристик корхоналарда таълим сифатини ошириш (Илмий-услубий тавислар) йўллари ишлаб чиқилади;\nТуристик корхонада иш ҳақи сарф-харажатларидан фойдаланиш самарадорлигини ошириш йўллар (услубий тавсиялар) асосланади;\nТуризм хизматлари соҳасининг ижтимоий йўналтирилган бозор иқтисодиётини шакллантиришда ва аҳоли турмуш даражасини оширишда тутган ўрни асосланади;\n«туризм хизмати», «аҳоли турмуш даражаси» тушунчаларининг хизматларни ҳамда соҳа ходимларининг турмуш даражасини ўзида акс эттирувчи янги тахрирдаги такомиллашган таърифи ва таснифи таклиф қилинади;\nтуризм хизматларининг аҳоли турмуш даражасига таъсирини ифодаловчи кўрсаткичларни аниқлаш ва уларни таҳлил этиш орқали соҳанинг ҳолати ҳамда ривожланиш тенденциялари баҳоланади;\nтуризм хизматларининг ялпи ички маҳсулотдаги улуши, соҳада банд аҳолининг ўртача меҳнат унумдорлиги индекси ва ўртача иш ҳақи индексини қўллаш орқали аҳоли даромадларининг иқтисодий ва ижтимоий самарадорлигини ҳисоблаш кўрсаткичлари ишлаб чиқилади;\nтуризм хизматлари соҳаси ривожланишининг аҳоли турмуш даражасига таъсирини баҳолаш асосида соҳада банд бўлган ходимларнинг ўртача иш ҳақнинг 2020-2025 йилларга мўлжалланшан прогноз кўрсаткичлари ҳисоблаб чиқилади.\nОлинган натижаларни синовдан ўтказиш ва жорий қилиш: Ўзбекистонда туризм хизматларини кенгайтириш, хизматлар сифатини ошириш, уларнинг янги турларини ташкил қилиш, аҳоли турмуш даражасини оширишдаги истиқболлари ва йўлларини асослаб берилади.\nОлинган илмий натижаларни чоп этиш: Тадқиқот натижалари Ўзбекистон Республикаси Олий аттестация комиссияси рўйхати ва Web of Science ҳамда Scopus маълумотлар базасида индексацияланган журналларда чоп этилади. ”Инновацион иқтисодиётни ривожлантиришда туризм хизматларининг ўрни” мавзуида 20,0 б.т. ҳажмида монография чоп этилади.\nМолиялаштириш ҳажми: 230 млн.сўм\nЎрунбаева Юлдуз Пирназаровна\n“Иқтисодиёт назарияси ” кафедраси катта ўқитувчиси


Тошкент шаҳри яшаш учун энг қулай шаҳарлар рейтингида нечанчи ўринда? | Azon.uz - Ахборот-таҳлилий портал\nТошкент шаҳри яшаш учун энг қулай шаҳарлар рейтингида нечанчи ўринда?\n18:35 13.03.2019 1051\nВена қаторасига ўнинчи бор дунёдаги яшаш учун энг қулай шаҳарлар рейтингида биринчи ўринда жойлашди. Бу ҳақда Mercer халқаро консалтинг компанияси берган маълумотларга таяниб Kun.uz хабар бермоқда.\nБу йил компания 231 шаҳарни баҳолади. Рейтингни тузишда яшаш, сиёсий ва ижтимоий шароитлар, транспорт, овқатланиш, маиший маҳсулотлар ва дам олиш, иқлим шароитлари, ижтимоий-маданий муҳит, таълим ва тиббиёт сифатида ҳисобга олинди.\nБиринчи ўринга Австрия пойтахти Вена жойлашди, иккинчи ва учинчи ўринларни Цюрих ва Ванкувер шаҳарлари эгаллади. Юқори ўнликка, шунингдек Мюнхен, Окленд, Дюссельдорф, Франкфурт, Копенгаген, Женева ва Базель шаҳарлари кирди.\nТошкент яшаш учун энг қулай шаҳарлар рейтингида 203-ўринга лойиқ кўрилди. МДҲ давлатларидаги шаҳарлар орасида Москва 167-, Киев 173-, Санкт-Петербург 174-, Минск 188-, Бишкек 206-, Ашхобод 211-, Душанбе 215-ўриндан жой олди.\nЎзбекистон Тошкент шахарлар рейтинг