Омонулла Мадаев. «Алпомиш»ни ўқиш - www.ziyouz.uz\nБош саҳифа Илм ва фанАдабиётОмонулла Мадаев. «Алпомиш»ни ўқиш\n«Алпомиш» достони ўзбек халқининг жаҳон халқлари маданий меросига қўшган энг муносиб жавоҳирларидан биридир. «Манас», «Калевала», «Қирқ қиз», «Рамаяна» деб аталмиш турли миллатлар оғзаки ижоди намуналари дунё бўйича инсон бадиий тафаккури кўламининг нодир асарлари сифатида баҳоланган. Ўзбек халқи бу соҳада ҳам тақдир саховатидан бебаҳра қолмаган. Чунки туркий халқларнинг ўнга яқин вакилларида «Алпомиш» билан алоқадор достон, эртак, афсона, ривоятлар бўлса, улар орасида ғоявий, бадиий жиҳатдан энг мукаммали Фозил Йўлдош ўғли ижро этган нусха деб тан олинди.\nЎзбек фолклоршунослиги тарихини ҳеч иккиланмай мазкур достонни ўрганиш билан узвий тасаввур қилиш мумкин: 1999 йили достоннинг мингйиллигини нишонлаш байрами ўтказилди, матнини ёзиб олиш бошланганига юз йилдан ошди, таҳлил қилишга бағишланган асарларни эса кўплаб диссертатсиялардан ташқари, ўнлаб рисолалар сифатида санаш мумкин. Қизиғи шундаки, ҳар бир санъат турида санъаткорнинг маҳоратини баҳолашга асос бўладиган ўлчов бор. Масалан, мусиқада «Насруллойи» куйи, хонандаликда «Чоргоҳ», «Ушшоқ», «Гиря» куйи билан айтиладиган ашулаларни шулар жумласига қўшиш мумкин.\nБулунғур, Қўрғон, Хатирчи, кейинчалик Шеробод, Қамай достончилик анъаналарида эса, шоирнинг қадрини кўпинча «Алпомиш»ни қай даражада усталик билан ижро этиши белгилайди. Яна шуни ҳам таъкидлаш лозимки, бу шоирлар маҳорати даражаси бир неча йўналишларда синовдан ўтказилади. Хусусан, аввало, у сўзга чечан, вазият ўзгариши билан достон матнига янгиликларни қўшиб кета оладиган фазилатга эга бўлиши лозим. Иккинчидан, достондан олдин чалинадиган куйларни халқ созандалиги талабларига мос ижро қилиши, достондаги шеърий мисраларга мос куй топиши, учинчидан, овози ҳам тингловчиларга маъқул келиши керак. Бундан ташқари, бахши насрий ўринларни ўқишда тингловчини жалб эта олиши, қолаверса, муомаласи, одамларнинг луқмасига жавоби, ҳатто ҳусн нури билан атрофдагиларни ром қилиши оддий талаблар мезонига киради, десак, хато бўлмайди. Хуллас, шоир юқоридаги фазилатларга эга ҳолда «Алпомиш»ни ижро этса, эл назарига тушади.\n«Алпомиш» достони фақат ижро жиҳатидан эмас, мазмун, ғаройиб тасодифий воқеалар тасвири, қаҳрамонлар саргузаштлари, ҳаётий муаммоларнинг қўйилиши билан ҳам мураккабдир. Масалан, бугунги кун илм тарихида бир аёлнинг бир неча ака-укалар билан битта оилада бўлиб турмуш қуриши — полиандрия ҳақида маълумотлар бор. Биз ҳозирги пайтда достоннинг моҳир ижрочиси Фозил Йўлдош ўғли оила турмушининг бу системаси ҳақида хабари бор- йўқлиги ҳақида бирор аниқ фикр билдира олмаймиз. Лекин устоздан ўрганилган матнга фидойилик, устознинг фикрини икки қилмаслик одати Фозил отани достон айтишда бир неча марта алп ака-ука номидан «…ё биримизга тег, ё баримизга тег», — дейишга мажбур қилган. Инсоният тарихидаги минглаб йиллар олдин ўтган полиандрия оила системаси белгиси қандай қилиб «Алпомиш»да сақланиб қолди? Яна бир муҳим томон: достонда на Бойсари(Барчиннинг отаси), на Барчин ака-ука алпларнинг гапларига ортиқча асабий муносабатда бўлишмайди. Уларнинг гапини оддий маиший ҳаётдаги ҳолат сифатида қабул қиладилар. Халқимизнинг «Бир балоси бўлмаса, шудгорда қуйруқ на қилур» деган ҳикматли сўзи бор. Хўш, «бир балоси бўлмаса», «Ё биримизга тег, ё баримизга тег», — деган гап достондан қандай қилиб ўрин олади. Ўрин олганда ҳам, бир марта эмас, бир неча марта такрорланади. Маълум бўладики, «Алпомиш» достонини ижро этиш қанчалар машаққатли меҳнат талаб қилса, уни уқиб эшитиш ҳам, достон сифатидаги матнни ўқиш ва тушуниш ҳам осон эмас экан.\nЭҳтимол, шунинг учун ҳам бундан роса олтмиш йил олдин ўзбек халқ достонлари ҳақида чуқур илмий муносабат билдирилган китоб «Ўзбек халқ қаҳрамонлик эпоси»да В.М.Жирмунский ва Ҳ.Т.Зарифов «Алпомиш»нинг сўнгги нусхада шоирлар таҳриридан ўтишини ХВ-ХВИИ асрлар билан белгиласалар-да, ундаги уруғ, қабила бўлиб яшаш ҳақидаги далилларни нисбатан аввалги давр таъсири сифатида баҳолайдилар. Асарнинг ўрта асрлардан аввалги кўринишдаги нусхалари борлигини эса қорақалпоқ, қозоқ ижодкорлари ижроларида ҳам «ўзбак» сўзининг қайта-қайта келиши билан изоҳлайдилар. Ҳатто таниқли олимларнинг таъкидлашларига кўра, «Алпомиш»да юртимиз тарихида патриархал уруғчилик муносабатларининг таназзули ва давлатнинг шаклланишидаги вазият акс этганлиги маълум бўлади. Бу фикрларни агар ҳақиқат деб қабул қилсак, достоннинг вужудга келиш тарихи янада қадимги замонларга бориб тақалади.\nДостоннинг тингловчи эътиборини ўзига жалб этувчи нуқтаси дастлабки воқеалар баёнидан бошланади. Шоир қадимги ўн олти уруғ Қўнғирот элида Добонбий, Алпинбий, Бойбўри, Бойсари бийлар ўтганини ҳикоя қилади. Демак, ака-ука Бойбўри ва Бойсаригача Бойсин-Қўнғирот элатидаги ҳаёт ўз маромида кечган. Бундан кейинги ҳаётда муайян ўзгаришлар бўлишига ака-укада фарзанд йўқлиги билан тайёргарлик кўрилмоқда. Чунки халқимизда узоқ кутилган ёки Яратгандан тилаб-тилаб олинган фарзанд ҳамиша фавқулодда янгиликлардан хабар берувчи омил сифатида баҳоланади. Халқ бу фарзанднинг дунёга келиши зарурлигини уқтириш учун жуда чиройли бадиий вазиятни ўйлаб топган. Чупрон тўйи мазкур ҳолатнинг ечимига айланади. Бойбўри ва Бойсарини тўйда ўта ҳақорат билан кутиб олишади. Уларнинг оти жиловини хизматкорлар илтифот билан олишмайди. (Қашқадарё, Сурхондарё вилоятларида тўйга отда борган меҳмоннинг оти жиловини хўжайиндан олиб махсус тайёрланган жойга боғлаш ва улов олдига беда ташлаш одати ҳозир ҳам сақланган. Бу одатга амал қилмаслик от эгасига ҳурматсизлик ҳисобланади.) Ака-укага дастурхоннинг пойгагидан жой тегади. Ошнинг ҳам кетини тортишади. Бийларнинг кўнглини хушлашмайди. Демак, бир йўсинда давом этиб келаётган муносабатда фавқулодда портлаш рўй бериши кутилмоқда. Ҳақиқатга чидай олмаган ака-укаларга энди фарзандсизлик оқибатида дашном тошлари отилади: «Бу тўй ўғиллининг ўғлидан қайтади, қизлининг қизидан қайтади, сенинг нимангдан қайтади?» — дейди чапанитоб бойвачча. Эътибор беринг, тўёна сифатида бериладиган саксон тилла тўйдаги бир лаган ошнинг тўловига ярамади. Элда юртга ош бериш қарзи фақат ош бериш билан тўланади. Бунинг учун эса асосли сабаб — ё ўғилга суннат тўйи қилиш, ё қиз узатишда юртга ош бериб, тўй хабарини эълон қилиш шарт.\nДостонда фарзанд кўриш бахти ҳар бир инсон учун тангри инъоми экани ҳам алоҳида таъкидланади. Ака-укалаларнинг маслаҳатига қулоқ солайлик: «Тортиб олиб бўлмаса, ўғирлаб олиб бўлмаса, сотиб олиб бўлмаса, Худо бизга бермаса, қаёқдан қиламиз тарадди?!».\nМана шу ўринда ислом динидаги Яратгандан астойдил фарзанд тилаш шарти намоён бўлади. Бунинг учун аввало ният, ундан сўнг назр-ниёз бериш ва қирқ кун равзада тунаш зарур. Яна эътибор берадиган ҳолат рўёбга чиқмоқда: ислом динида инсондаги руҳий, иқтисодий, жисмоний ҳаракат ҳамиша юқори баҳоланади. Ака-укалар ҳам ана шу ўлчовга бўйин сунишга мажбурлар. Шундай қилиб, Бойбўри билан Бойсари фарзанд кўриш ниятини қилишди, Шоҳимардон пир равзасига назр-ниёзни олиб, уч кун йўл юриб равзага етишди.\nШоирлар тарбия кўрган муҳитда диний эътиқоднинг чин юракдан тўла амалга оширилиши талаб этилган. Эҳтимол, шунинг учун ҳам бир кам қирқ кун деганда равзадан овоз келади: «Яратган худоларинг фарзанд бермайман, деди». Бу овозни эшитгандан сўнг ака-укалар равзадан чиқиб кетиши мумкин эди. Ёки ўттиз тўққиз кунни эсга олмай, биратўла қирқ кун чилла ўтиришлари ҳам мумкин эди. Бизнингча, айнан ниятнинг тўлиқ бажарилиши шарти шу лавҳа орқали таъкидлангандек бўлади, яъни ака-ука равзада тўла қирқ кун ўтиришга ният қилганликлари учун яна бир кун чидашга қарор қиладилар. Қирқинчи кун эса вазият бутунлай ўзгаради. Яна овоз келади: «Бойбўри, сенга худойим бир ўғил, бир қиз берди. Ёлғиз эмас, эгиз берди; Бойсари, сенга худойим бир қиз берди, эгиз эмас, ёлғиз берди». Маълум бўладики, астойдил қилинган эътиқод самарасиз якунланмайди. Худодан чин дилдан бирор мушкулни осон қилиш сўралса, руҳан иймон билан ҳаракат қилинса, албатта, ниятга етилади.\nЮқорида қайд этилган фикрларимиз «Алпомиш» достонининг яратилишида табиий файласуфлар, комил ва аллома инсонлар, ҳаёт тажрибасига эга кексалар, нияти покиза инсонлар иштирок этганини тасдиқлайди. Шоир атрофидаги ижодий муҳит қаҳрамонлик эпоси намунасида ўзининг мукаммал ифодасини топганлигига далил бўла олади. Албатта, достоннинг яратилишидаги шоиртабиат ижодкорларнинг ҳам ҳиссаси йўқ эмаслигини айтиб ўтмоқчимиз. Равзадан келган садога диққат қилсак, унда «қиз», «эгиз», «ёлғиз» сўзлари бир неча марта такрорланганига гувоҳ бўламиз. Ҳар сафар бу сўзларнинг маъно таъсири ҳам ўзгача ифодаланган. Бундай бадиий кашфиёт халқимиз орасида сонсиз, саноқсиз олий даражадаги номи маълум бўлмай қолган шоирлар яшаганидан далолат беради.\nЮқорида достондан келтирган мисолимизда яна бир ибратли вазият акс этганини ҳам айтиб ўтиш лозим деб ўйлаймиз. Бойбўри билан Бойсари юртдаги энг обрўли одамлардан эдилар. Аммо фарзандсизлик ҳақида ўз мулоҳазасини айтиш учун чапанитоб бойбаччага улардаги бу обрў қаршилик қилолмади. Яъни «Алпомиш» достонида ҳар бир инсон истаган мустақил фикрини айтиш ҳуқуқига эга экани алоҳида таъкид билан қайд этилгандек туюлади. Агар достондаги воқеалар силсиласига зеҳн билан диққат қилсак, бугунги кунда демократия деб аталмиш одамларнинг тенгҳуқуқлилиги ўз ифодасини топганига тўла амин бўламиз. Хусусан, Бойсари акаси томонидан талаб қилинган закот муносабати билан Қўнғиротдан кўчмоқчи бўлганида ўн минг уйли қариндошга мурожаат этади ва оддий фуқаролардан маслаҳат сўрайди. Бу кенгашда сўзга чиққан Яртибойга «Тўрдан жой тегмай, пиёладан чой тегмай» юрар эди.\nХудди шундай вазият Қалмоқ элидаги алплардан Барчинни хотинликка сўраб совчилар келганида ҳам рўй беради. Шунингдек, Барчин йигитлар томонидан совчилик муносабатлари билдирилганда, у шартини ҳаммага бир хил талаб қўйиб эълон қилади ва ўзидек олий мартабали қизга уйланиши учун ҳар бир мард, чавандоз, мерган, полвон йигит ҳақли эканини кўрсатади. (Яна алоҳида кўрсатиб ўтиш мумкинки, қўйилган шартларни бажаришда фақат Алпомишгина ғолиб келишига қизнинг ишончи ҳам комил эди, ундан кўнгли тўқ эди, аммо одамлар кўзига ўзини холис кўрсатишга уринарди.)\nАлпомиш достонини эътибор билан ўқир эканмиз, шоир томонидан айтилган ҳар бир маълумот тингловчига, бугунги вазиятда ўқувчига жамият ҳақида муайян хабар бераётгандек бўлади. Бир-икки мисолга мурожаат қилайлик. Ҳакимбек етти ёшга етганида Алпинбий бобосидан қолган ўн тўрт ботмон биричдан бўлган парли ёйидан ўқ узиб Асқар тоғининг чўққиларини учириб юборади. Ўзбек тили изоҳли луғатида бир ботмон юртимизда ҳар хил ўлчовга эга экани ва икки пуддан ўн бир пудгача оғирлиги кўрсатилган. Бу ҳисобдан келиб чиқсак, Ҳакимбек кўтарган ёй энг кам ҳисоб билан 224 килограммни ташкил этади. Табиийки, бундай оғир ёйни отиш даражасида инсон бандаси кўтара олмайди. Лекин гап ёйни жисмоний куч билан кўтариш ҳақида бораётгани йўқ. Шоир Ҳакимбекнинг ёйни кўтаришда маънавий ҳуқуққа эга эканини таъкидламоқчи. Алпинбий Қўнғирот элида йирик бир давлатни вужудга келтириш режаси билан яшаган. Ёй туркий халқларда ҳокимлик нишонаси ҳисобланади. Ўқ эса тобеълик белгисидир. Ҳакимбек узоқ кутиб, тилаб олинган фарзанд сифатида ота-боболари яшаётган жамиятда янги тузум — давлат бошқаришини амалга ошириш имконига эга. Бу ҳақда филология фанлари доктори, Ўзбекистонда хизмат кўрсатган мураббий, илмий фаолиятининг салмоқли даврини «Алпомиш» достонини ўрганишга бағишлаган профессор Муҳаммаднодир Саидов ҳам асосли фикрлар билдирган эдилар. Маълум бўладики, ёйга эга бўлиш, ўқ узиб Асқар тоғининг чўққиларини учириш достондаги кейинги воқеалардан келиб чиқадиган «закот»га тайёргарлик кўриш эди, холос. Ҳақиқатан ҳам достондаги закот биз бугунги кунда тушунадиган исломий тушунча эмас. Балки, давлат томонидан фуқаролар зиммасига юклатиладиган даромад солиғи маъносини беради. Бойбўри ўйлайди: «Мен ўн олти уруғ Қўнғирот элининг ҳам бойи бўлсам, ҳам шойи бўлсам, мен кимга закот бераман». Агар кўпчилик китобхонлар ўйлаганидек, «закот» сўзида исломий маъно бўлганида, Бойбўри «мен закотни кимга бераман», — деб хаёл қилмас эди. Чунки одатда закот иқтисодий қийналган одамларга берилади. Бойбўри фикр қилган закот айнан давлат томонидан белгиланишини назарда тутсак, достондаги ўлчов ҳам изоҳини топади. Чунки Бойбўри укасидан закот учун битта улоқ сўрамоқда. Ҳеч иккиланмай айтиш мумкинки, ака укасидан истаган миқдорда қўй, от ёки бошқа қимматбаҳо нарсани шунчаки сўраганида, укаси Қалмоқ юртига кўчиб кетадиган даражада хафа бўлмас эди. Бойбўри ундан айнан «закот» деб сўрагани учун «Акамиз ўғилли киши бўлиб, дарров бизнинг молимизни закот қиладиган бўлибди-да!» деб ҳисоб юритиши бежиз эмас. Профессор М.Саидов бу лавҳада давлат тузумининг пайдо бўлаётганини алоҳида таъкидлаган. Таниқли олимлар В.М.Жирмунский ва Ҳ.Т.Зарифов ўзларининг 1947 йили Москвада нашр этилган «Ўзбек халқ қаҳрамонлик эпоси»(«Узбекский народн?й героический эпос») китобида ҳам «закот» сўзидан келиб чиқиб, достонда патриархал-уруғчилик тузумининг емирилиши ва давлатчиликнинг туғилиши ҳақида фикр юритилганини қайд этишган.\nДостон матнидаги кейинги воқеалар: Бойсарининг кўчиши, Алпомишнинг Барчиннинг шартларини бажариши, кўчган элни ўз юртига қайтариши, иккинчи сафарида Қалмоқшоҳни мағлуб қилиши — ҳаммаси Қўнғирот элида давлатнинг пайдо бўлишини далиллайди. Ҳатто Ёдгорнинг Алпомишдан қолган ёйни кўтара олмай фақат судрашга кучи етгани ҳам, бизнингча, шу фикрнинг далили ҳисобланади. Етти йил зиндонда ётган Алпомиш ўз ватанига Қултой қиёфасида қайтишни маъқул кўради. Кўпчилик уни ўлган деб ҳисобларди. Унинг ўғли Ёдгор етти ёшда эди. Энди ёйни кўтариш навбати Ёдгорга келади. Аммо шоир Ёдгорнинг ёйни ердан тўлиқ кўтариб олганини, устига устак, ундан ўқ ўзганини тасвирламайди. Кўп ўринда «тортиб» сўзи қўлланади. Лавҳа охирида эса:\nЎн тўрт ботмон парли ёйни судираб,\nКелиб қолди Қўнғирот дарвозасига, — дейилади.\nХўш, нега Ҳакимбек етти ёшида ўн тўрт ботмон ёйни кўтариб, ундан ўқ узиб тоғ чўққиларини учириб юборди-ю, Ёдгор бу ишни қила олмади. Чунки Ёдгор, ўз навбатида, Ҳакимбекнинг меросхўри бўлса-да, ҳали Ҳакимбек тирик эди. Унинг давлатни бошқариш ҳуқуқи тўла тасдиқланмаган эди. Шунинг учун ҳам Ёдгор ёйдан мутлоқ фойдалана олиши мумкин бўлмади. Шу ўринда яна бир савол туғилади. Нима учун етти йил зиндонда ётган Алпомиш юртига қайтганида Қултойнинг олдига келиб ўзини танитади, аммо ўз уйига Қултой қиёфасида боришга қарор қилади? Гап шундаки, ҳар бир раҳбар, юртнинг иссиқ-совуғига масъул одам қарамоғидаги одамларнинг ўзига бўлган муносабатини иккинчи шахсдан билиши турли чалкашликларга, ноаниқ маълумотларга сабаб бўлади. Алпомиш ўзи чиқиб кетган Қўнғирот аҳволини бевосита ўзи билишга аҳд қилади. Айнан шундагина у дўст ва душманни аниқ ажратиш имконига эга бўлади.\n«Алпомиш» достонидаги ҳар бир маълумотни алоҳида эътибор билан қабул қилишга ўрганишимиз керак. Фозил Йўлдош ўғлидан ёзиб олинган матнда ечимини топиши лозим бўлган лавҳалар етарли. Жумладан, ҳар бир замонда ҳаётда рўй бераётган воқеаларга, ўзгаришларга кекса авлод ва ёш авлод ўз ўлчови билан ёндашади. Кўпинча оталарга келажак авлоддаги кўп хусусиятлар маъқул бўлавермайди. Бу анъана юзлаб йиллар давомида жамият тараққиётида аниқ кузатилмоқда. Буни қарангки, «Алпомиш» достонида ҳам худди шунга ўхшаган ҳолатга гувоҳ бўламиз. Ўзингиз фикр юритиб кўринг: Ҳакимбек билан Бойбўри қатнашган суҳбатда закот муаммоси пайдо бўлади. Бойбўри билан Бойсари ўртасидаги низо закотдан бошланади. Агар Бойбўри закотнинг бу қадар ечими оғир муаммо эканини дастлаб билганида, тинчгина ҳаётни лойқалатишга журъат этмасди. Аслини олганда, Алпомиш ёруғ дунёга мана шу закотни ўйлаб топиш учун келган. Бойсари эса, кексалар вакили сифатида закотни маъқул кўрмайди: у ука бўлса ҳам ўзини Бойбўрига тенг деб билади. Закот бу ҳуқуқдан уни айирмоқчи. Нафсонияти топталган деб ҳисоблаган Бойсари Қалмоқ юртига кўчмоқчи. Қизиғи шундаки, ўн минг уйли қариндошдан биронта одам Бойсарига эътироз билдирмайди. Фақат Барчин онасига:\nХўжа келса чиқар мурид назири,\nХотин бўлмасмикан эрнинг вазири?!\nЭр деганнинг ақлин олмас бўлурми,\nАлдаб-алдаб йўлга солмас бўлурми,\nБий отамман бий бобома на бўлди, —\nдеб ҳижратга қарши чиқади. Шундай қилиб, Барчин ўзининг Алпомиш тарафида эканини кўрсатади. Бу вазият достоннинг бошланишида қайд этилгани билан шоирнинг эсидан чиқиб кетмайди. Барчин ўзга юртдан Ҳакимбекдан ўзини қалмоқлардан қутқаришни сўраб хат ёзганида Бойбўри энди оталар авлодидан эканини тан олади. У хатни сандиққа яширади ва хат олиб келган карвонга бу ҳақда ҳеч кимга оғиз очмасликни тайинлайди. Аммо тақдир ўз ҳукмини бу ерда ҳам ўтказади: хатни сандиқдан Қалдирғоч топиб олади ва акасини сафарга отлантиради. Достонни ўқир эканмиз, яна ўзига хос бадиий кашфиёт гувоҳига айланамиз. Энди Ҳакимбекнинг ўзи ҳам Барчиной олдига бутун вужуди билан ошиқмаётгандек кўринади бизга. Бадиий кашфиётнинг моҳияти ҳам шундаки, бу баҳона билан достондаги ҳаракат суръатини Қалдирғоч тезлатади. У акасига йўл-йўриқлар кўрсатиб Барчинойни олиб келишга ундайди. Ҳатто Ҳакимбекнинг ор-номусини, йигитлик ғурурини ҳам ўртага қўяди. Натижада биз «закот» тушунчаси билан бирлашган уч ёшни янгилик тарафдорлари сифатида баҳолаш учун асосга эга бўламиз: Ҳакимбек закотни ўйлаб топди; Барчиной отасининг закот учун ўзга юртга кўчишини маъқул кўрмади; Қалдирғоч эса, акасини Барчиной ҳузурига боришга даъват этди. Яъни акаси Барчинойга уйланса, кўчган элни ҳам юртига қайтаради ва у элдан закот олишни ҳам асослайди.\n«Алпомиш» достонида олимларни ҳам ўйлантирадиган, асосли илмий изоҳларни талаб қиладиган яна бир муаммо Қалмоқ элидаги юртни бошқариш системаси ҳисобланади. Аввало, қўнғиротликлар қалмоқлар эккан буғдойни ўт ҳисоблаб чорвани дон унаётган далага ўтлагани қўйиб юборадилар. Ер эгалари келгинди кўчманчилар дастидан шикоят қилиб Тойчихон олдига борадилар. Воқеани тўла ўрганиб чиққан Тойчи ер эгаларини пайҳон бўлган ерлари ҳисобига йиллик солиқдан озод қилади. Демак, Қалмоқ юртида закот бор экан-да. Ундан ташқари, бу ерда қалмоқшоҳни ташқи душмандан ҳимоя қиладиган тўқсон алп ҳам хизматда эди. Бу алплар ёяндоз, мерган, темирдан совут кийган эдилар. Бойсин-Қўнғиротда эса бундай вазифани бажарувчилар ҳақида достонда маълумот берилмайди.\nЯна бир қизиқ маълумот. Қалмоқшоҳнинг қизи Товка Янгибозор деб аталган бозорда раислик вазифасини бажаради: қирқта канизи билан бозор расталарини назорат қилади. Баззозликни тергайди, қалами, яъни газмол сотиладиган растага келиб қаламини ўлчаб кўради, ўлчовдан қочганга ташвиш беради(жазолайди), қассобликдаги тошларни текширади, «тоши енгил чиқса, таъзир беради» ва ҳоказолар.\nВаҳоланки, бу ғаройиб тартиблар Алпомиш юртида кўзга ташланмайди. Ана энди ҳақиқий маънода чигал вазиятга дуч келамиз. Чунки қалмоқлар яшайдиган юртда ижтимоий ҳаёт Бойсин-Қўнғиротдагидан достонда юқори ҳолатда ифодаланади. «Алпомиш» достони юзасидан илмий кузатиш ишларини олиб борган тадқиқотчилар бу ҳақда аниқ бир хулосага келмаганлар.\nХуллас, «Алпомиш» достони халқ қаҳрамонлик эпосининг ёрқин намунаси бўлиб, ўзида ўзбек халқининг авваллари туркий қавмлар қаторида шаклланганини, кейинчалик алоҳида халқ сифатида ривож топганини ифодалаши билан қимматлидир. Ҳеч иккиланмай айтиш мумкинки, достонда ўзбекнинг тарихи ҳақиқий маънода ўзининг бадиий аксини топган. Адабиёт ўқитувчиси достон юзасидан ўқувчиларга маълумот беришда достоннинг бу хислатини назарда тутиб дарс ўтиши ўқувчилар эътиборини достонга жалб этишда муҳим аҳамиятга эга.\n← Аввалги Аввалги Шифокорлар қасамёди ҳали ҳам амалдами?\nКейинги → Кейинги: “Учбурчак иншоотлар”: инсоният маҳсулими ёки…


СП АО «Uzbek Leasing International A.O.» — «Самарқанд автомобиль заводи» МЧЖ ҚК маҳсулотларини имтиёзли шартлардаги лизингга бериш\n«Самарқанд автомобиль заводи» МЧЖ ҚК маҳсулотларини…\n«Самарқанд автомобиль заводи» МЧЖ ҚК маҳсулотларини имтиёзли шартлардаги лизингга бериш\n«Uzbek Leasing International A.О.» АЖ ҚК «Самарқанд автомобил заводи» МЧЖ ҚК заводи билан биргаликда завод маҳсулотлари - юк машиналари ва автобусларни сотиб олиш ва лизингга бериш бўйича қўшма дастур ишлаб чиқди.\nУшбу дастур Ўзбекистондаги тадбиркорларга қуйидаги имкониятларни тақдим этади: - «Uzbek Leasing International A.О.» томонидан лизингга бериш учун сотиб олинган завод маҳсулоти бўйича кечиктирилган тўловларни қўллаш; мазкур лойиҳаларни пасайтирилган фоиз ставкаси бўйича молиялаштириш. Лизинг олувчининг улуши лизинг объекти қийматининг камида 30% миқдорида бўлиши лизингнинг асосий шартларидан бири ҳисобланади.\nЛизинг масалалари бўйича маълумотларни Сиз «Uzbek Leasing International A.О.» компанияси офисига (+99878) 120-02-02 рақами орқали қўнғироқ қилиб ёки бизнинг минтақавий вакилларимизга мурожаат қилиш орқали олишингиз мумкин


Манзилингиз:Муслимаат»Илм ва амал»Илм»Пайғамбар табобати\nBy Muslimaat on\t Avgust 6, 2015 Илм\nТиб илми моҳиятига кўра дунёвий илмлар қаторига қўшилса ҳам, аслида инсонларга чинакам фойдали табобатнинг илк куртаклари Қуръони Карим ва Пайғамбар алайҳиссаломнинг ҳадиси шарифларида тилга олинган. Замонавий тиб илми қанча ривож топиб, сўнгги кашфиётлар туфайли қанча янгиликлар киритилмасин, Китоб ва Суннатда бундан ўн беш асрча муқаддам инсониятга тақдим этилган тиббий тавсиялар ҳамиша долзарб ва фойдали бўлиб қолаверади.\n«Пайғамбар табобати» («Тибб ун-набавийя») китобида келтирилган жуда кўп муолажалар ва касалликлар давосига оид тавсиялар ҳозирги пайтда тиб илмининг асоси сифатида тан олиб келиняпти. Масалан, «Шифо учта нарсададир: асал ичиш, қон олиш ва куйдиришда, аммо мен умматимни куйдиришдан қайтараман», деган ҳадис тавсиясида тиббий муолажанинг асос омиллари зикр этилган.\nКитобда турли касалликларга таъриф берилади, уларни даволаш йўллари келтирилади, руҳ ва бадан табобатининг фарқлари кўрсатилади. Унда ёзилишича, касаллик икки хилдир: қалб касаллиги ва бадан касаллиги. Қалб касаллиги ҳам ўз навбатида икки хил: шубҳа ва гумон хасталиги ҳамда шаҳват ва залолат касаллиги. Бадан табобатининг қоидалари учтадир: соғлик муҳофазаси, зарардан ҳимоя, фасодли моддалардан фориғ бўлиш.\nҚамалиб-тиқилиб қолиб, зарар етказадиган нарсалар ўнтадир: кўпирган қон, қўзғалган маний (шаҳват уруғи), бавл (сийдик), катта ҳожат, қориндаги дам, қусқи, акса, уйқу, очлик, ташналик. Мана шу ўн нарсанинг ҳар бири ушланиб-тутилиб қолса, албатта? бир дард-касалликни келтириб чиқаради.\nБаданлар табобати икки турли бўлади: очлик, ташналик, совуқ, чарчаш ва уларга зид ҳолатлар муолажасига ўхшаш биринчи турини Аллоҳ тилли ва тилсиз махлуқида яратиб қўйган, бунда табибнинг муолажасига эҳтиёж йўқ. Иккинчи тури эса фикр ва ҳаракатга муҳтождир. Мижозда пайдо бўлган ва уни мўътадилликдан чиқарадиган касалликларни даф қилишга ўхшаш. Зотан, мижоз иссиқ ёки совуқ, қуруқ ёки ҳўл бўлиши мумкин.\nПайғамбар табобатида мижозий касалликлар икки хил бўлиши айтилган: модда сабабидан ва моддасиз сабаб билан. Моддали хили иссиқ, совуқ, ҳўл ёки қуруқ бўлади. Мана шу тўрт кайфиятдан иккитаси: иссиқ ва совуқ таъсир этувчи кайфиятга, ҳўл ва қуруқ эса таъсирланиш кайфиятига эга. Абу Абдуллоҳ ал-Мозарий айтишича,«Касаллик келиб чиқишига кўра тўрт турли бўлади: қондан, сафродан, балғамдан ва савдодан. Агар у қондан бўлса, унинг шифоси қонни зулук, қортиқ қўйиш, ништар уриш каби усуллар ёрдамида чиқариб ташлаш билан бўлади. Агар қолган уч қисмдан бўлса, уларнинг шифоси ҳар бир мижозга лойиқ сурги билан амалга оширилади. Пайғамбаримиз асал ҳам сурги эканини айтганлар».\nМижозий касалликларнинг асли таркиб кайфиятларининг кучлисига, яъни иссиқлик ва совуқликка тобедир. Агар касал иссиқдан бўлса, венадан қон олиш, зулук ёки ништар, қортиқ ёрдамида қон чиқариб ташланиб, муолажа қилинади. Чунки бунда модда бўшанади, мижоз совийди. Агар у совуқдан бўлса, у қиздириш йўли билан даволанади, бу асалда мавжуддир. Агар совуқ моддадан бўшанишга эҳтиёж бўлса, бу ҳолда ҳам асал кор келади.\nЛекин замонавий шифокорлар даволаш чоғида аксари ҳолларда беморнинг мижози билан мутлақо қизиқишмайди, касалликнинг ботиний сабаблари ҳақида сўраб-суриштиришмайди, ташқи кўринишларга қараб хулоса чиқаришади ва ташхис қўйишади. Натижада кўп ҳолларда беморнинг тузалиши кечикиб кетади, баъзан эса муолажалар ҳатто оғир оқибатларга олиб келиши ҳам мумкин.\nПайғамбар алайҳиссалом ҳадисларида мусулмонлар ҳаётининг барча жабҳалари қатори улар саломатлигини муҳофаза қилиш, касалликларни даволаш каби муҳим масалалар ҳам қамраб олинган. У Зот таълим берган муолажа усуллари, содда дорилар, шифобахш таомлар, овқат истеъмол қилиш ва ичимлик ичиш қоидалари асрлар мобайнида инсониятга хизмат қилиб келмоқда.\nАбу Баракотнинг ёзишича, «Бир касал чиққан жойда бўлсангиз, бошқа бирор ёққа чиқманг, бир ерда касаллик тарқаса, у ерга саёҳат қилманг», деб буюриб, карантин усулини ҳам илк марта Расулуллоҳ алайҳиссалом тавсия этганлар. Яна у зот барча касалликларда парҳез буюриб, «Ҳамма даволарнинг боши шудир», деганлар.\nАбу Ҳайяннинг «Ал-холис» китобида кўз касалликлари ва томоқ оғриқларига оид ҳазрати Пайғамбарнинг ушбу тавсиялари келтирилган: «Замбуруғларни олинг, намли қоронғи ерда уч кун сақланг, улар моғорлаб қолади. Сихга илиб қиздиринг. Совугач, кўзга худди сурма сургандай уч марта шу моғордан суртинг, томоққа босиб ўранг».\nКўзи оғриганларга доимо асал, хурмо ейишни тавсия этганларки, бунинг пенитсиллин экани кейинчалик аниқланди. Заҳарланганда дарҳол ошқозонни бўшатиш учун қайт қилдирар ва елкаларининг уч жойидан қон олдирар эдилар. Сил, йўталга чалинганларни ва балғам ташлаганларни чўпонлар ёнига қўйиб келардилар ва сут ичишни тавсия этардилар.\nДоимо тоза ва покиза таомларни енг.\nЖуда иссиқ ёки жуда совуқ овқатларни истеъмол қилманг, уларда барака ҳам, шифо ҳам бўлмайди.\nТаомни узоқ чайнаб, секин енг.\nОвқатдан олдин ва кейин қўлларингизни ювинг.\nОвқатни фақат иштаҳа келганида тановул қилинг, кўп еманг. Овқатланиш пайтида кўп сув ичманг.\nҚишда кўпроқ ёғли, кучли таомларни, ёзда эса енгилроқ овқатлар ва сабзавот-кўкатларни енг.\nДастурхонингиздан хурмо аримасин.\nУзум, хурмо ва зайтун Аллоҳга шукр этмоқ учун сизга сиҳат ва қувват беради.\nЧарчаган вақтингизда ширинликлардан тановул қилинг.\nСиниқ косада овқат еманг, сув ҳам ичманг.\nОвқатланаётганда яхши кайфиятда бўлинг, ёлғиз овқатланманг.\nСувни бирдан симирмай, ҳўплаб-ҳўплаб ичинг, акс ҳолда жигар хасталигини келтириб чиқаради.\nАгар сут ичсангиз, сув билан оғзингизни чайинг, чунки унда ёғ бор.\nНонни эъзозланг, чунки у ер ва осмон баракотидандир. Ким дастурхонга тўкилган ушоқни еса, Аллоҳ унинг гуноҳини кечиради.\nБеҳи ейиш юрак хасталигини кетказади.\nУкроп истеъмол қилиш қуланж (йўғон ичак касаллиги)нинг олдини олади.\nСигирнинг сути шифо, ёғи даво, гўшти эса касаллиқдир.\nАллоҳ таоло ҳар бир дарднинг давосини ҳам яратиб қўйган.\nСигир сутини кўпроқ истеъмол қилинглар, чунки у турли доривор гиёҳларни териб ейди.\nИстеъмолда сут маҳсулотлари билан балиқни аралаштирманг, Пайғамбаримиз «Сут ичиб туриб, балиқ ема», деганлар, чунки улар қўшилса, қонни бузиши мумкин.\nАсал еб туринг, чунки у минг дардга даводир.\nҲар ойда бир кун рўза тутингки, токи вужудингиз дам олсин.\nОвқатдан сўнг дуо ўқиб, Аллоҳга шукр қилинг.\n«Пайғамбар табобати»да Рамазон ойида дастурхонимиз кўрки бўлувчи хурмонинг кўпгина хислатлари келтирилади: «Хурмо жуда тўйимли, қувват бўлувчи мева, ози шифо ва кўпи таом ҳисобланади, танани қувватлантиради, ошқозонни тозалайди, буйрак ва жигарга куч беради, ичак йўлларини равон қилади, ҳомиладор аёлларга, айниқса, фойдали: ҳомила ривожига ижобий таъсир кўрсатади ва туғишни осонлаштиради, эмизикли аёлларнинг сутини кўпайтиради, шамоллашдан пайдо бўладиган ва бўғим касалликларига даво, терининг рангини чиройли қилади». Айни пайтда уни ҳар куни мунтазам ёки уйқу олдидан емаслик, кўп истеъмол қилмаслик, кўзи оғриганларнинг ундан тийилишлари тавсия этилади.\nПайғамбар алайҳиссаломнинг кунига бир неча марта мисвок қилишга буюришларининг ҳикматини олимлар яқиндагина кашф этишди. Оғиз-тишларни тозалаш учун ишлатиб келинган арок дарахти шохидан тайёрланадиган мисвок таркибидаги шифобахш моддалар поклаш-тозалаш билан бир қаторда йигирма тўрт хил турли хасталикларга даво ҳам экан. Олимлар эътирофича, мисвок оғиздаги нохуш ҳидларни йўқотиб, уни хушбўй қилади, тиш чириши (кариес) олдини олади, милкни мустаҳкамлайди, бўғизга қувват беради, оғиз сувини юмшатади, зеҳнни очиб, ёд олиш қобилиятини оширади, овқат ҳазмини яхшилайди, юрак, меъда, кўз хасталикларига даво, кўз оғриғини йўқотади, кўзни равшан, назарни ўткир қилади, овозни чиройли қилади, юзни гўзаллаштиради, заковатни кучайтиради, қаришни секинлаштиради, хулласи, ўлимдан бошқа кўплаб касалликларга шифодир.\nҚуръони Каримнинг ҳеч бир ҳукми замонавий илмга зид бўлмагани каби, инсониятнинг етук табиблари Пайғамбаримиз алайҳиссаломнинг ана шу тавсиялари олдида бўйин эгаверадилар.\n«Унутилган табобат» китобидан


Экология қўмитаси Судочьеда деярли уч кун давом этган ёнғин ҳақида расмий маълумот берди\n09 март 2021, Тошкент вақти: 13:02\nМўйноқ туманидаги Судочье кўли. Экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш давлат қўмитаси сайтидан олинган сурат.\nЭкология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш давлат қўмитаси Қорақалпоғистонинг Мўйноқ туманидаги Судочье кўлида юз берган ёнғин қушлар ва ҳайвонот дунёсига зарар келтирмагани ҳақида маълум қилди.\n9 июлда тарқатилган расмий хабарда билдирилишича, 4 июль куни тушдан кейин чиққан ва 6 июль куни ярим тунда ўчиришга муваффақ бўлинган ёнғин оқибатида 278 гектар қамишзор ёнган.\nЁнғин чақмоқ натижасида бошлангани айтилмоқда. Шамол бу ёнғинни кўл бўйлаб тарқата бошлаган.\nХабарда “ёввойи ҳолда яшовчи ондатра, ўрдак, ғоз, оққуш, бирқозон, қоравой, фламинго ва бошқа ҳайвонот дунёсига зарар етказилган ҳолат учрамади”, деб таъкидланган.\nЁнғин оқибатида табиатга етказилган зарар 225 миллион 400 минг сўмга баҳоланди.


Саудия Арабистони подшоҳининг шахсий тансоқчиси отиб ташланди » Ўзбекистон янгиликлари – Zamin.uz\n29 сентябрь 2019, 15:10\nСаудия Арабистони подшоҳи Салмон бин Абдулазиз Ол Сауднинг шахсий тансоқчиси, бригада генерали Абдулазиз ал-Фаҳм ўқотар жароҳат оқибатида ҳалок бўлди. Бу ҳақда Al Arabiya телеканалига таяниб Kun.uz хабар берди.\nПолицияда таъкидланишича, генерал 28 сентябрь кечки вақт ўз дўсти уйида отиб ташланган. Маълумотларга кўра, подшоҳ қўриқчиси дўсти Турки бин Абдулазиз ас-Собтийни кўргани Жиддага борган. У ерда генерал ва дўстининг яна бир меҳмони Мамдуҳ бин Машъал Ал Али ўртасида можаро чиққан. Можародан кейин Мамдуҳ уйдан чиқиб, у ерга қурол билан қайтган ва уйдаги барчани бетартиб ўққа тутган.\nПодшоҳ тансоқчиси оғир жароҳат олиб, шифохонада жон берган. Можаро вақтида яна икки киши, жумладан уйнинг эгаси ва филиппинлик ишчи жароҳат олган. Воқеа жойига етиб келган полициячилар ва уларга таслим бўлишни истамаган жиноятчи ўртасида отишма юз берган. Отишма вақтида 5 полициячи яраланган, жиноятчи эса отиб ўлдирилган.\nГенерал ал-Фаҳм кўплаб саудиялик подшоҳлар билан ишлаган, марҳум подшоҳ Абдуллоҳнинг шахсий тансоқчиси бўлган, кейинроқ подшоҳ Салмонни қўриқлаган ва дунёда ўз ишининг энг моҳирларидан бири ҳисобланган.\nЯнгиликлар » Дунё » Саудия Арабистони подшоҳининг шахсий тансоқчиси отиб ташланди\n14:55 АҚШдаги отишмада жиноятчи ўз синглисини отиб қўйди\n10:51 АҚШда қариялар уйида отишма содир этилиши оқибатида 4 киши ҳалок бўлди


Шомуродов менга қўнғироқ қилиб, раҳмат айтди — Россия бош мураббийи | Qalampir.uz\nШомуродов менга қўнғироқ қилиб, раҳмат айтди — Россия бош мураббийи\nСпорт\t13 Август 09:12 9320\nРоссия терма жамоаси бош мураббийи Валерий Карпин бир неча мавсум аввал “Ростов” клубида фаолият олиб борганидан хабарингиз бор. Мураббий ўша даврдаги молиявий муаммолар туфайли баъзи футболчиларни сотишга мажбур бўлгани, шу сабабли клубдан ҳам кетгани ҳақида гапирди. Бу ҳақда Россиянинг машҳур “Sports.ru” нашри хабар берди\n“Бу биргаликдаги қарор эди. “Ростов”даги вазият қандай эканини билардим. Клуб ўйичиларни сотиш орқали банкрот ҳолатидан чиқиб кетди. Футболчилар трансферидан пул ишлаш — ҳар қандай совриндан қиммат туради.\nЭлдорни ҳам ўша пайти сотиб юборган эдик. Бироқ, Шомуродовнинг “Рома”га ўтгани мен учун ҳар қандай совриндан қимматлироқ. Ўша куни Шомуродов менга қўнғироқ қилди ва миннатдорлик билдирди. “Рома” сафида машғулотларни бошлаганидан кейин эса у бошқа қўнғироқ қилмади, лекин интернетдан хабар ёзди: “Менга берган ёрдамингиз учун катта раҳмат. Меҳнатларингиз фойда бермоқда. Мен энди тушуниб етдим. Раҳмат сизга”, деди у.\nАйнан шу нарса мен учун энг муҳим фактор, бу ҳар қандай нарсадан устун. Футболчилар сафимизда ўтказган вақт учун мураббийлар штабидан миннатдор. Ишонинг бундан ортиқ фахрни ҳис эма олмайсиз”, дейди Карпин.\nЭслатиб ўтамиз, Элдор Шомуродов Италиянинг “Женоа” клубидан Римнинг “Рома” клуби сафига келиб қўшилди. Шунингдек, у “Женоа”дан аввал Россиянинг “Ростов” клуби сафида тўп сурган.\nРома Элдор Шомуродов Ростов Женоа Валерий Карпин\n25 Сентябрь 20:55 40557\n25 Сентябрь 16:47 28725\n26 Сентябрь 18:14 28586\n27 Сентябрь 14:01 27382


15:24, 04.05.2021 // 21675\nЎзбекистон товар-хом ашё биржасида шакар ва бензин нархлари кўтарилди\nЎзбекистон товар-хом ашё биржасида 26 апрель – 2 май кунлари 1,817 триллион сўмлик товарлар сотилган бўлиб, бу аввалги ҳафтага нисбатан 10,7 фоизга кўп ҳисобланади. Мазкур даврда кичик бизнес ва хусусий тадбиркорлик субъектлари иштирокида тузилган битимларнинг умумий ҳажми 770,5 миллиард сўмни ташкил қилди. Бу ҳақда биржа матбуот хизмати хабар берди.\nМаълум қилинишича, ўтган ҳафтада биржа савдоларига 8047 тонна пахта ёғи қўйилган бўлиб, шундан 6902 тоннаси, яъни 85,8 фоиз ҳажмдаги пахта ёғи сотилган. Электрон савдоларда иштирок этган харидорларнинг ўртача кунлик сони 130 кишини ташкил этган.\nКўриб чиқилаётган даврда барча навли пахта ёғининг кунлик ўртача нархлари маҳсулотнинг бир тоннаси учун 15,004 миллион сўмдан 17,228 миллион сўмгача, яъни 14,8 фоизга кўтарилган. Ҳафта якунларига кўра 1-навли пахта ёғининг ҳафталик котировкаси маҳсулотни бир тоннаси учун 16,310 миллион сўмни ташкил этди.\nШунингдек, ўтган ҳафтада сотувчи корхоналар автомобиль бензинининг биржадаги бошланғич нархларини оширган. Биржа савдоларига 38 599 тонна Аи-80 маркали автомобиль бензини қўйилган ва унинг 12 292 тоннаси, яъни 31,8 фоизи сотилган. Ўтказилган савдоларда ҳар куни ўртача 34 харидор иштирок этган.\nКўриб чиқилаётган даврда сотувчи корхоналар Аи-80 маркали автомобиль бензинининг ўртача бошланғич нархини маҳсулотнинг бир тоннаси учун 6,361 миллион сўмдан 6,474 миллион сўмгача ёки 1,8 фоизга кўтарилди. Шу муносабат билан, Аи-80 маркали автомобиль бензиннинг ўртача кунлик нархи ҳам мос тарзда 6,362 миллион сўмдан 6,475 миллион сўмгача, яъни 1,8 фоизга, яъни сотувчиларнинг бошланғич нархларини кўтариши ҳисобига ўсган.\nКўриб чиқилаётган даврда Аи-80 русумли автомобиль бензиннинг ўртача ҳафталик котировкаси 6,468 миллион сўмни, Аи-91 — 7,723 миллион сўмни ташкил этди.\nЭслатиб ўтамиз, «Ички истеъмол бозорини асосий турдаги озиқ-овқат маҳсулотлари билан кафолатли таъминлашга доир қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида»ги ҳукумат қарорида 2021 йилда меъёр бўйича икки ойлик эҳтиёж доирасида Ўзбекистонга 64 минг тонна шакар импорт асосида келтирилиши назарда тутилган.\nЎзбекистон расмийлари импорт бензинни сифатсиз деб атаганди. Энди уларнинг фикри ўзгарди — бензин сифатли, муаммо уни сотаётган маҳаллий тадбиркорларда\n«Таннархи ошган бўлса-да, ушбу маҳсулотлар танқислиги кузатилмаяпти». Шакар ва ўсимлик ёғи нархлари нима сабабдан ошаётганига изоҳ берилди\n03:11 Бугун // 96629\n22:37 Кеча // 71485\n23:41, 18.06.2021 // 62885\n08:02 Кеча // 61212\n23:26, 18.06.2021 // 56110


Ўзбекистон Республикаси президенти Шавкат Мирзиёев 2018 йил 8 январь куни «Маъмурий тартиб-таомиллар тўғрисида»ги қонунни имзолади. Қонун Қонунчилик палатаси томонидан 2017 йил 14 декабрда қабул қилинган, Сенат томонидан 2017 йил 20 декабрда маъқулланган. Расмий эълон қилинган кундан эътиборан ўн икки ой ўтгач кучга кирувчи қонуннинг мақсади маъмурий тартиб-таомилларни амалга ошириш соҳасидаги муносабатларни тартибга солишдан иборат. Ушбу Қонуннинг асосий вазифалари маъмурий органлар билан муносабатларда қонун устуворлигини, жисмоний ва юридик шахсларнинг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини таъминлашдан иборатдир.\nҚонун маъмурий органларнинг манфаатдор шахсларга нисбатан маъмурий-ҳуқуқий фаолиятига, шу жумладан лицензия, рухсат бериш, рўйхатдан ўтказиш тартиб-таомилларига, давлат хизматларини кўрсатиш билан боғлиқ бошқа тартиб-таомилларга, шунингдек қонун ҳужжатларига мувофиқ бошқа маъмурий-ҳуқуқий фаолиятга нисбатан татбиқ этилади.\nМаъмурий тартиб-таомилларнинг асосий принциплари қуйидагилардан иборат: қонунийлик; мутаносиблик; ишончлилик; тингланиш имкониятининг мавжудлиги; маъмурий тартиб-таомилларнинг очиқлиги, шаффофлиги ва тушунарлилиги; манфаатдор шахслар ҳуқуқларининг устунлиги; бюрократик расмиятчиликка йўл қўйилмаслиги; мазмунан қамраб олиш; маъмурий иш юритишнинг «бир дарча» орқали амалга оширилиши; тенг ҳуқуқлилик; ишончнинг ҳимоя қилиниши; маъмурий ихтиёрийликнинг (дискрецион ваколатнинг) қонунийлиги; текшириш.\nҚонунийлик принципи - маъмурий тартиб-таомиллар Ўзбекистон Республикаси Конституциясига, ушбу Қонун ва бошқа қонун ҳужжатларига мувофиқ амалга оширилиши керак.\nМутаносиблик принципи - маъмурий иш юритиш жараёнида жисмоний ва юридик шахсларга кўрсатиладиган таъсир чоралари маъмурий орган томонидан кўзланган қонуний мақсадга эришиш учун мос ва етарли бўлиши ҳамда манфаатдор шахсларга имкон қадар қийинчилик туғдирмаслиги керак.\nИшончлилик принципи - маъмурий иш юритиш давомида манфаатдор шахслар томонидан тақдим этилган ҳақиқий ҳолатлар тўғрисидаги ҳужжатлар ва маълумотлар акси исботланмагунига қадар ишончли ҳисобланади. Манфаатдор шахслар томонидан тақдим этилган ҳужжатлар ва маълумотларнинг ҳақиқийлигига шубҳа пайдо бўлган тақдирда, маъмурий орган уларнинг ишончлилигини мустақил равишда ва ўз ҳисобидан текшириш учун чоралар кўради. Маъмурий иш юритиш давомида манфаатдор шахслардан улар тақдим этган ҳужжатларнинг ёки маълумотларнинг ишончлилигини тасдиқловчи қўшимча материаллар талаб қилиш, агар қонунда бундай талаб белгиланмаган бўлса, тақиқланади.\nТингланиш имкониятининг мавжудлиги принципи - маъмурий орган манфаатдор шахсга маъмурий ҳужжатни қабул қилиш учун аҳамиятга эга бўлган барча ҳолатлар юзасидан ўз фикрини билдириш имкониятини бериши шарт.\nМаъмурий тартиб-таомилларнинг очиқлиги, шаффофлиги ва тушунарлилиги принципи - маъмурий тартиб-таомиллар очиқ, шаффоф ва манфаатдор шахслар учун тушунарли бўлиши лозим. Маъмурий органлар маъмурий тартиб-таомиллар ҳақидаги ахборотдан давлат ҳокимияти ва бошқаруви органлари фаолиятининг очиқлиги тўғрисидаги қонун ҳужжатларида белгиланган усуллар орқали эркин фойдаланилишини таъминлаши шарт.\nМанфаатдор шахслар ҳуқуқларининг устунлиги принципи - маъмурий иш юритиш давомида юзага келадиган, қонун ҳужжатларининг бартараф этиб бўлмайдиган барча қарама-қаршиликлари ва ноаниқликлари манфаатдор шахслар ўртасида келишмовчиликлар мавжуд бўлмаган тақдирда, ушбу манфаатдор шахслар фойдасига талқин қилинади.\nБюрократик расмиятчиликка йўл қўйилмаслиги принципи билан манфаатдор шахсларга мажбуриятлар орқали қийинчилик туғдириш, фақат расмий қоидалар ва талабларга риоя этилиши мақсадидагина уларга ҳуқуқлар беришни рад этиш ёки уларнинг ҳуқуқларини бошқача тарзда чеклаш маъмурий органларга тақиқланади. Агар манфаатдор шахс виждонан ҳаракат қилган, ўз мажбуриятларини мазмунан бажарган бўлса ҳамда расмий қоидалар ва талабларнинг йўл қўйилган бузилишлари маъмурий ишни мазмунан тўғри ҳал қилишга тўсқинлик қилмаса, манфаатдор шахс томонидан расмий қоидалар ва талабларга риоя этилмаганлиги номувофиқ маъмурий ҳужжатни қабул қилиш учун асос бўлиб хизмат қила олмайди.\nМазмунан қамраб олиш принципи - маъмурий органлар манфаатдор шахсларга илгари ушбу шахслар томонидан бошқа ҳаракатлар доирасида бажарилган талабларни қўйишга ҳақли эмас. Агар маъмурий органга тақдим этилган ҳужжатлар ва маълумотлар маъносига кўра бошқа зарур ҳужжатлар мазмунини ўз ичига олса, ушбу ҳужжатлар қўшимча ёки алоҳида тарзда талаб қилиниши мумкин эмас. Агар амалга оширилган маъмурий тартиб-таомил маъносига кўра бошқа маъмурий тартиб-таомилларни ўз ичига олса, қонун ҳужжатларида назарда тутилган ҳолларда улар ҳам амалга оширилган деб ҳисобланади.\nМаъмурий иш юритишнинг «бир дарча» орқали амалга оширилиши принципи - маъмурий органга маъмурий тартиб-таомилни амалга ошириш учун бошқа маъмурий органлардан ҳамда ўзга органлардан ҳужжатлар ва маълумотлар олиш талаб этилган ҳолларда, маъмурий иш юритиш «бир дарча» принципи бўйича амалга оширилиб, бунда маъмурий орган зарур ҳужжатлар ва маълумотларни мустақил равишда, манфаатдор шахсларнинг иштирокисиз, идоралараро ўзаро ҳамкорлик воситасида олади, бундан қонун ҳужжатларида назарда тутилган ҳоллар мустасно.\nТенг ҳуқуқлилик принципи - маъмурий органларга бир хилдаги ҳақиқий ҳолатларга эга маъмурий ишларни ҳал этишда тенг бўлмаган ёндашувни намоён этиш тақиқланади. Ҳақиқий ҳолатлари бўйича жиддий фарқланадиган маъмурий ишларни бир хил тарзда ҳал этишга йўл қўйилмайди. Маъмурий орган маъмурий ихтиёрийликни (дискрецион ваколатни) бир хил усулда амалга ошириши шарт. Ушбу қоида маъмурий ихтиёрийликни (дискрецион ваколатни) амалга ошириш билан боғлиқ бўлган, шаклланган маъмурий амалиёт ўзгартирилишини истисно этмайди.\nИшончнинг ҳимоя қилиниши принципи - виждонан ҳаракат қилувчи манфаатдор шахсларнинг маъмурий ҳужжатга бўлган ишончи қонун билан қўриқланади. Маъмурий органлар манфаатдор шахсларнинг юзага келган маъмурий амалиёт билан боғлиқ қонуний кутилган натижаларини ҳурмат қилиши шарт. Юзага келган маъмурий амалиётнинг ўзгартирилиши жамоат манфаатлари билан оқланган бўлиши, умумий хусусиятга эга ва барқарор бўлиши керак.\nМаъмурий ихтиёрийликнинг (дискрецион ваколатнинг) қонунийлиги принципи - маъмурий орган маъмурий ихтиёрийликни (дискрецион ваколатни) қонун ҳужжатларида белгиланган доирада амалга ошириши шарт. Маъмурий ихтиёрийлик (дискрецион ваколат) асосида қабул қилинган маъмурий ҳужжатлар ва амалга оширилган маъмурий ҳаракатлар ушбу ваколатнинг мақсадига мос келиши керак.\nТекшириш принципи - маъмурий орган маъмурий ишни тўғри ҳал қилиш учун аҳамиятга эга бўлган барча ҳақиқий ҳолатларни ҳар томонлама, тўлиқ ва холисона текшириши шарт. Зарурат бўлганда, маъмурий орган манфаатдор шахслар томонидан тақдим этилган далиллар билан чекланмасдан қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда ўз ташаббуси билан қўшимча далиллар йиғишга ҳақли.\nМаъмурий иш юритиш муддатлари. Агар қонун ҳужжатларида бошқача қоида назарда тутилмаган бўлса, маъмурий орган мумкин қадар қисқа муддатларда, аммо ариза маъмурий органда рўйхатга олинган кундан эътиборан, маъмурий ҳужжат маъмурий орган ташаббуси билан қабул қилинадиган тақдирда эса, адресат маъмурий иш юритиш бошланганлиги тўғрисида тегишли тарзда хабардор қилинган кундан эътиборан ўттиз иш кунидан кечиктирмай маъмурий ишни кўриб чиқади ва маъмурий ҳужжатни қабул қилади.\nМаъмурий иш юритишни бошлаш учун асослар. Манфаатдор шахснинг аризаси (шикояти) ёки маъмурий органнинг ташаббуси маъмурий ишни бошлаш учун асос бўлади. Маъмурий иш юритиш ариза маъмурий органда рўйхатдан ўтказилган пайтдан эътиборан бошланган ҳисобланади. Агар маъмурий ишни бошлаш учун маъмурий органнинг ташаббуси асос бўлса, маъмурий иш юритиш адресат тегишли тарзда хабардор қилинган пайтдан эътиборан бошланган ҳисобланади.\nМанфаатдор шахснинг аризасини тааллуқлилиги бўйича ваколатли маъмурий органга юбориш. Талаб қилинаётган маъмурий ҳужжатни қабул қилиш ўз ваколатига кирмайдиган маъмурий органга келиб тушган ариза қонун ҳужжатларига мувофиқ маъмурий ишларни кўриб чиқишга ваколатли бўлган маъмурий органга кўпи билан беш кунлик муддатда юборилади ва бу ҳақда аризачига хабар берилади.\nМаъмурий ҳужжат бекор қилинган тақдирда ҳужжатлар, буюмлар ва пул маблағларини қайтариш. Маъмурий ҳужжат бекор қилинган тақдирда унинг асосида берилган ҳужжатлар, буюмлар ва пул маблағлари, агар қонунда бошқача қоида назарда тутилмаган бўлса, уларга эгалик қилаётган шахслар томонидан қайтариб берилиши лозим.\nМаъмурий шикоятни кўриб чиқиш муддати. Агар қонунда бошқача қоида назарда тутилмаган бўлса, юқори турувчи маъмурий орган ёки бошқа ваколатли орган маъмурий шикоят бўйича ўттиз иш куни ичида қарор қабул қилиши шарт. Маъмурий шикоят бўйича белгиланган муддатда қарор қабул қилинмаган тақдирда, манфаатдор шахс маъмурий ҳужжат, процессуал ҳужжат ёки маъмурий ҳаракат устидан суд тартибида шикоят қилишга ҳақли.\nЭндиликда манфаатдор шахс виждонан ҳаракат қилган ўз мажбуриятларини мазмунан бажарган бўлса давлат органлари томонидан расмий қоидалар бажарилмади деган важ билан (масалан ариза белгиланган тартибда тўлдирилмаган ва х. к.) уларга ҳуқуқлар беришни рад этиш ёки чеклаш тақиқланади.\nҲужжатнинг тўлиқ матни «Халқ сўзи» нашрида эълон қилинган.


ЎзА - Мардлик ва ватанпарварликка бағишланди\n15.01.2015 12:38 Ватан ҳимояси – муқаддас бурч\nМардлик ва ватанпарварликка бағишланди\nНукусдаги 18-умумтаълим мактабида “Ватан – улуғ, бурчим муқаддас!” шиори остида тадбир бўлиб ўтди.\nМардлик ва жасорат дарсида она юрт ҳимояси муқаддас эканлиги, аждодларимиз кўрсатган мардлик ва жасорат, Ўзбекистон Қуролли Кучлари тизимида амалга оширилаётган ислоҳотлар ҳақида батафсил маълумот берилди. Дарсларда ҳарбийлар ҳам иштирок этди.\n– Мактабимизда 1 минг 511 нафар ўқувчи таҳсил олмоқда, – дейди мактаб директори Мақсетбой Халқназаров. – Уларга 163 нафар малакали ўқитувчи таълим-тарбия бераётир. Ватан ҳимоячилари кунига бағишлаб ўтказилган мазкур тадбир ўқувчиларимизни Ватанга муҳаббат, миллий қадриятларимизга садоқат ҳамда ватанпарварлик руҳида тарбиялашга хизмат қилиши билан аҳамиятлидир.\nМактабнинг ёш ҳаваскорлар тўгараги аъзолари томонидан тайёрланган “Ватаним тақдири – менинг тақдирим” мавзуидаги концерт дастури тадбирга янада кўтаринкилик бағишлади. “Мен ҳам аскар бўламан” деб номланган спорт мусобақасида ўқувчилар жисмоний тайёргарлиги, эпчиллик ва чаққонлигини намойиш этди.


Ўзбекистон электрон тижорат соҳасида истиқболли таклифларни амалга оширишда ҳамкорликка тайёр – Шавкат Мирзиёев\nЎзбекистон Республикаси президенти Шавкат Мирзиёев Хитой Халқ Республикаси раиси Си Цзинпиннинг таклифига биноан 4 ноябрь куни Шанхай шаҳрида «CIIE-2020» Импорт маҳсулотлари учинчи Хитой халқаро кўргазмасининг очилиш маросими иштирокчиларига видеоалоқа орқали мурожаат йўллади.\nПрезидент матбуот хизмати Шавкат Мирзиёевнинг ушбу тадбирдаги нутқи матнини келтирди.\n«Ҳозирги вақтда Ўзбекистон ўзининг индустриал тараққиётини жадаллаштирмоқда. Биз хомашё экспортини қисқартириш, юқори қўшилган қийматга эга маҳсулотлар ишлаб чиқаришни диверсификация қилиш ва кўпайтириш сиёсатини амалга оширяпмиз.\nШу мақсадда саноат кооперацияси бўйича қўшма дастур қабул қилишни ҳамда қўшма инвестиция фондлари, сармояларни кафолатлаш ва суғурталаш каби воситалар ёрдамида икки мамлакат бизнес вакилларини аниқ лойиҳаларни амалга оширишга рағбатлантиришни таклиф этамиз», деган Шавкат Мирзиёев.\nДавлат раҳбари пандемия муносабати билан иқтисодиётни рақамлаштириш жараёнларини тезлаштириш алоҳида долзарб аҳамият касб этганини таъкидлаб ўтган.\n«Халқаро савдо, божхона расмийлаштируви, транспорт, таълим соҳаларига ахборот технологияларини кенг жорий этиш бўйича қўшма чора-тадбирларни ишлаб чиқишни таклиф этамиз.\nЎзбекистон электрон тижорат соҳасида истиқболли таклифларни амалга оширишда ҳамкорликка тайёр», деган президент.\nШунингдек, COVID-19 пандемияси билан боғлиқ вазият глобал кун тартибининг асосий масаласи бўлиб қолаётгани, ушбу инқироз узоқ давом этиши эҳтимолдан холи эмаслиги қайд этиб ўтилган.\n«Ўз-ўзидан равшанки, ишлаб чиқариш суръатларининг пасайиши, тиббий товарларга эҳтиёжларнинг ортиши, молиявий беқарорлик ва глобал етказиб бериш занжирларининг бузилиши шароитида ҳеч бир мамлакат якка ҳолда пандемиянинг салбий оқибатларини енгиб ўта олмайди.\nШу муносабат билан тиббиёт соҳасидаги ҳамкорликни, пандемия ва трансчегаравий тусдаги эпидемиологик таҳдидларга қарши курашишда тажриба алмашишни кучайтиришни таклиф этамиз», деган Шавкат Мирзиёев.


“Геном бўйича давлат рўйхатига олиш тўғрисида”ги Қонун юзасидан саволларга муҳим жавоблар — Teletype\n“Геном бўйича давлат рўйхатига олиш тўғрисида”ги Қонун юзасидан саволларга муҳим жавоблар\n1. Ушбу Қонуннинг аҳамияти нимада?\n– Авваллари юртимизда геном ахборотини олиш, тўплаш ҳамда ундан фойдаланиш соҳасида қонунчиликда бўшлиқ бор эди. Мақсад ушбу бўшлиқни тўлдириш. Шу билан бирга Қонунда геном ахбороти маълумотлар базаси ёрдамида жиноятларни фош этишда соҳага замонавий усул ва технологияларни жорий этиш масаласи қамраб олинди. Бу эса жиноятчиликка қарши курашишда самарали усул ҳисобланади.\n2. Бундай Қонун хорижий амалиётда ҳам мавжудми?\n– Норвегия, Озарбайжон, Корея, Малайзия, Швейцария, Канада, Россия Федерацияси, Қозоғистон Республикаси тажрибасида геном бўйича давлат рўйхатига олишга оид махсус қонунлар қабул қилинган.\n3. Қонуннинг мақсади нимадан иборат?\n– Мақсад геном бўйича давлат рўйхатига олиш соҳасидаги муносабатларни ҳуқуқий тартибга солиш.\n4. Геном бўйича давлат рўйхатига олиш тушунчаси ўзи нимани англатади?\n– Геном бўйича давлат рўйхатига олиш дейилганда ваколатли органлар ва муассасалар томонидан биологик материални ва геномга оид ахборотни йиғиш, ҳисобга олиш, тизимлаштириш, сақлаш, ўзгартириш, тўлдириш, ундан фойдаланиш ҳамда уни йўқ қилиш ва муҳофаза қилиш бўйича амалга ошириладиган фаолият тушунилади.\nЯъни, ушбу фаолият ягона маълумотлар базасидаги геномга оид ахборотдан фойдаланиш орқали одамнинг шахсини, таниб олинмаган мурдани идентификация қилиш ва биологик қариндошликни аниқлаш мақсадида амалга оширилади.\n5. Фаолият қандай амалга оширилади?\n– Ихтиёрий ёки мажбурий равишда.\n6. Ихтиёрий равишда кимлар давлат рўйхатига олинади?\nЎзбекистонда яшаётган ёки вақтинча яшаб турган чет эл фуқаролари;\nИхтиёрий равишда давлат рўйхатига олиш мазкур шахсларнинг ёзма аризасига асосан пулли асосда амалга оширилади.\nИхтиёрий равишда давлат рўйхатига олинишни исталган босқичда рад этиш мумкин.\nБедарак йўқолган шахсларни қидиришга кўмаклашиш мақсадида уларнинг биологик қариндошлари бепул асосда геном бўйича ихтиёрий равишда давлат рўйхатига олишдан ўтиши мумкин.\n7. Кимлар геном бўйича мажбурий равишда давлат рўйхатига олинади?\nоғир, ўта оғир жиноятларни содир этганлик, жинсий эркинликка қарши жиноятлар, 16 ёшга тўлмаган шахс билан жинсий алоқа қилиш ва 16 ёшга тўлмаган шахсга нисбатан уятсиз-бузуқ ҳаракатлар қилиш билан боғлиқ жиноятларни содир этганлик учун ҳукм қилинган шахслар;\n8. Геномга оид ахборотдан қандай мақсадларда фойдаланилади?\nБундай турдаги ахборотдан қуйидаги мақсадларда фойдаланилади:\nжиноятларнинг олдини олиш, уларни очиш ва тергов қилиш, шунингдек уларни содир этган шахсларни фош этиш ва аниқлаш;\nбиологик қариндошликни аниқлаш.\n9. Қонун қачондан бошлаб амалга киритилади?\n– Мазкур Қонун 2023 йилдан бошлаб кучга киради.


ЭЛ ИШОНЧИНИ ОҚЛАШГА КИРИШМОҚДА | QISHLOQ HAYOTI\nКитоб туманида фуқаролар йиғинлари ва уларнинг маслаҳатчилари сайлови муваффақиятли якунланди. Тумандаги мавжуд 38 та қишлоқ ва маҳалла фуқаролар йиғинлари раислари ҳамда уларнинг 303 нафар маслаҳатчилари сайлаб олинди.\nСайлов жараёнларини самарали ташкил этиш мақсадида белгиланган чора-тадбирлар дастури асосида кўмаклашувчи комиссия ҳамда жойлардаги сайловни ташкил этувчи ишчи гуруҳлари аъзолари ҳамкорликда иш олиб боришди. Улар томонидан амалий семинарлар ўтказилиб, сайловга оид қонунлар ҳақида атрофлича тушунтиришлар берилди.\n– Ҳаммаси қонунда кўзда тутилганидек, очиқ-ошкоралик, муқобиллик асосида ўтказилди, – дейди “Маҳалла” хайрия жамоат фонди Китоб тумани бўлинмаси раиси Жаббор Раҳмонов. – Қишлоқлар ва кўчалардаги йиғилишларда эл ичида ҳурмати бор, маҳалланинг эртанги кунига бефарқ бўлмаган вакиллар сайлаб олинишига эришилди. Кўмаклашувчи комиссия аъзолари ишчи гуруҳлари фаолиятини мувофиқлаштириб, кўмаклашиб турдилар. Рўйхатга олинган номзодлар таржимаи ҳоллари, меҳнат фаолияти ҳақидаги маълумотлар сайлов ўтадиган жойларга илиб қўйилди.\nСайловларда раисларнинг 23 нафари, маслаҳатчиларнинг 194 нафари биринчи маротаба сайланди. Қолган раис ва маслаҳатчиларга эл ишонч билдириб, қайта сайлади.


Эрондан иссиқ ҳаво кириб келяпти\n3 Июн 2020 Коронавирус дунё бўйлаб қандай кечяпти\n3 Июн 2020 Чет эл фуқароси уйидан фойдаланса бўлади\n3 Июн 2020 Халқаро рейтинг ва индекслардаги ўрнимиз муҳим\nРеспубликамиз ҳудудида дам олиш кунлари ҳавонинг илиқ ва қуруқ бўлиши кутиляпти.\nБугун Эрон ҳудудидан Ўзбекистоннинг шимолий ва жанубий ҳудудларига қуруқ ва илиқ ҳаво оқими кириб келади. Республика бўйича ҳавонинг очиқ бўлиши кутилмоқда. Термометр устунчаси кундуз куни 28-31 даражагача кўтарилади. Республиканинг шимолий, чўл зоналари ва жанубида ҳарорат бундан ҳам иссиқ, яъни 33-35 даражани ташкил этади.\nРеспубликанинг шимоли ва чўл зоналарида шамолнинг тезлиги секундига 17-22 гача кучаяди, деб хабар беради Ўзбекистон гидрометеорология маркази.\nКоронавирус дунё бўйлаб қандай кечяпти\nБир жойда касаллик давомийлиги 15 кундан 11 кунга қисқарди, яна қаердадир халқа…\nЧет эл фуқароси уйидан фойдаланса бўлади\nРоссияда уй-жойга эга бўлган чет эл фуқароси бошқа хорижий фуқарони рўйхатдан ў…\nХалқаро рейтинг ва индекслардаги ўрнимиз муҳим\nХалқаро рейтинг ва индекслар билан ишлаш бўйича республика кенгаши ташкил этилд…\n4 Мая 2020 3674\n4 Мая 2020 3376\n12 Мая 2020 3246\n6 Мая 2020 3144\n5 Мая 2020 2807\n13 Мая 2020 2525\n14 Мая 2020 2376\n15 Мая 2020 2303\n6 Мая 2020 2058\n6 Мая 2020 1938\n6 Мая 2020 1794\n8 Мая 2020 1773\n18 Мая 2020 1755\n5 Мая 2020 1747\n19 Мая 2020 1747\n12 Мая 2020 1733\n16 Мая 2020 1674\n7 Мая 2020 1551\n4 Мая 2020 1461


Саид Муллаи атайин ютқазган эдими?\n13 сентябрь, 2019, 03:13 1383\nТеглар:Дзюдо | Жаҳон чемпионати\nМуллаи энди Эрон терма жамоасида татамига чиқмайди.\nЭронлик Саид Муллаи яқиндагина Токиода бўлиб ўтган Жаҳон Чемпионатидан сўнг, Эрон терма жамоаси сафида бошқа татамига чиқмаслигини маълум қилди.\nБунга сабаб қилиб, Токиодаги мундиал давомида унга Эрон ҳукуматидан жиддий қаршилик бўлганлигини айтмоқда. Чунки, у яримфиналда ғалаба қозонса, исроиллик Саги Муки билан финалда беллашиш керак бўларди. Эрон ҳукумати эса, спортчилардан исроилликлар билан жанг қилмасликларини сўрар экан. Айнан, Токиода бўлиб ўтган жаҳон чемпионатида ҳам унга жиддий босим қилганликларини, яъни ярим финалда ютқазиш кераклигини айтишган. Саид рози бўлмагандан сўнг, қариндошларига ўтишади. Япониядаги Эрон дипломатлари ҳам унга ушбу иш юзасидан алоқага чиқишган. Хуллас, ярим финал ҳамда бронза учун курашда имкониятни бой берганлигини ушбу тазйиқлар оқибати билан изоҳлайди.\nЭнди эса, ҳозирда истиқомат қилаётган Германиядан бошпана сўраб, Халқаро Олимпия қўмитаси байроғи остида мусобақаларда иштирок этиш истагини ҳам билдирган.\nХалқаро дзюдо федерацияси президенти Мариус Визер спортчига барча имкониятларни яратиб беришга ҳаракат қилишларини таъкидлаб ўтган. Исроиллик Муллаининг вазн тоифасидаги етакчилардан бири Саги Муки ҳам уни қўллаб –қувватлаб, у билан гиламда тўқнаш келса, курашдан сўнг уни бағрига босишини айтади.\nШунингдек, Эрон дзюдо федерацисига нисбатан тергов ишлари бошланиши баробарида санкциялар қўлланиши мумкин.


Сиёсий зийраклик бугунги ўзбекларда деярли йўқ даражада… « Ўзбекистон Халқ Ҳаракати\nСиёсий зийраклик бугунги ўзбекларда деярли йўқ даражада…\n17 January 2015 - 10:42\nБугун мусулмон жамияти бепарволик ва ҳар қандай шароитга жон деб мослашиш жабрини чекмоқда деб бундан олтмиш йил бурун ўзининг мазкур китобида ёзган муаллиф, ўшанда бир кун келиб коммунизмдан ҳам хавфлироқ миракизм балосининг қай йўсинда пайдо бўлишини билмаса-да, мусулмонларнинг бошига тушажак бу офату балолар хусусида умумий қилиб ўз асарида каромат қилган эди. Бугун миракизм фуқароларни ҳар тарафдан хавф-хатарлар гирдобига тортиб кетаётган эса-да, улар пинагини бузмайдилар. Улар оқимга қараб сузадилар, аммо қаёққа сузаётганларини ўзлари ҳам билмайдилар.\nБундай хотиржамликка чек қўйиш зарур. Уларни ўз манфаатларини қўйиб, кўпроқ бир-бирлари келажаги ҳақида ўйлаш лозимлигига ишонтирмоқ керак. Улар бир-бирларининг келажагини таъминлай олмай туриб, ўзларига ёрқин келажак ярата олмасликларини тушунадиган вақт келганига йигирма йил ўтиб бормоқда.\nПайғамбар (а.с.) айтган эдиким: “Мусулмонни бир индан чиққан газанда бир марта чақади…” Бугун аҳвол тамом тескари. Мусулмонни газанда бир эмас, икки эмас, юз марта чақади. Буни миракизмчиларнинг ўпқонига тушган ўзбеклар тимсолида бутун дунё кўриб, томоша қилиб турипди. Аммо ўзбек бармоғини ўша инга тўрт юз йилдан буён тўрт юз минг марта суқса-да, “вой” бармоғим дея бир марта ҳам товушини чиқармайди. Президент буни тантиликка йўйгани билан, “вой” дейишга ҳам халқнинг юраги бетламаслигини яхши билади. Сиёсий зийраклик бугунги ўзбекларда деярли йўқ даражада. Улар хорижийларга ҳам, миракизмчиларга ҳам, марҳамат, бизни истаганча эзиб, қонимизни ичаверинг, дегандек, иқтисодий талончи ва фирибгарларга эшикларни ланг очиб қўйишади.\nҒарб миллатлари, аксинча, барча ахлоқий ва маънавий қусурларига қарамай, сиёсий зеҳну идроклари билан ажралиб туришади. Гап хусусий манфаатлар устида бораркан, ҳеч ким уларни алдаб, лақиллатиб кетолмайди. Улар ўз раҳбарларини синчковлик, қунт ва эътибор билан сайлашади. Раҳбар қанчалар машҳур бўлмасин, муддати битди дегунча, ҳеч иккиланмай унинг ўрнига янгисини қўйишади. Каримов каби безбети чиқадиган бўлса, таъзирини ейди. Бузғунчини ҳеч қачон юзу хотир қилишмайди. Мана шу туфайли ҳам проффессионал сиёсатчилар, товламачи раҳбарлар ҳийла-найранг ишлатиб, уларга зиён етказолмайди. Маърифатли жамоатчилик назари уларни кузатиб турганини раҳбарлар яхши билишади. Мусулмон дунёси эса халқнинг сиёсий онгини ўстириш, фуқароларнинг масъулиятини ошириш устида бош қотирмайди.\nТаълим-тарбия жамиятнинг онглилик даражасини белгиловчи омил эканлигини гапирмаса ҳам бўлади. Бу соҳада чуқур ўйланган, режали чора-тадбирларни амалга ошириш даркор. Мусулмон раҳбарлар билишлари лозимки, мустақил фикрга эга бўлмаган инсонлардан халқ дегудек халқ пайдо бўлмайди. Уларнинг фикри ҳам, туйғуси ҳам беқарор бўлади. Улар қичиқ, қочириқ гап-сўзларнинг адоси бўлишади. Улар мияси билан эмас, ҳокимият бошида турганларга ўхшаб, майл ва кайфияти билан фикр юритади. Истаган шиор ёхуд қўшиқчи уларни жалб этиши, истаган найрангбоз уларни ахмоқ қилиб кетиши мумкин. Улар Севара Турсунованнинг президент фоалиятига бағишланган “Буюк ва енгилмас раҳбар” ҳақидаги ёлғон-яшриқлардан иборат телекўрсатувларига йигирма йиллаб маҳлиё бўлиб юраверадилар. Хайрулла Нурғиддин амақининг кўнгилни айнитадиган йўқ террористлар ва ваҳоббийчиларни мағзавага ботирадиган чўпчакларини эшитиб, бир-бирларининг кўзларига илонлар ва чаёнларга ўхшаб кўрина бошлайдилар. Турсин Қоратой билан Қобилбек Каримбековларни шўро сиёсий ҳаётининг кўзгусидаги сарқит сифатида ҳурмат қилсалар, Комилжон Шамсиддинов билан Наврўз Ризаевни миракизмнинг безбет ва бетамз маддоҳи сифатида ҳар кун иложсизликдан тинглайдилар.\nИслом худошунослик дини ўлароқ, асос эътибори ила Илоҳий кашфиёт ва пайғамбарликка суяниб, шундай онг турини шакллантирдики, у бугун биз англагандан кўра анча кенг, теран ва мустаҳкам эди. У инсонларда тарбиялаган ақлу идрок ва тафаккур тарзи мажусийликка зид бўлиб, ўзининг асл доирасига мос келмайдиган ақида ва тасаввурларни қабул қилолмасди.\nМасалан, шундай воқеани олиб қарайлик. Пайғамбар (а.с.) таълимоти туфайли унинг издошлари шуурига шундай фикр сингдирилган эдики, адолатсизлик – ёмон, ҳар қандай шароитда ҳам унга йўл қўйиб бўлмайди… Улар ўзларининг эски оилавий, қабилавий қарашларидан воз кечишган, зеро, энди ислом доирасида уларга ўрин йўқ эди. Бир гал улар Пайғамбар алайҳиссаломнинг “Биродаринг гуноҳкор бўлса ҳам, унга кўмаклаш” деган сўзини эшитиб қолишади. Агар уларнинг янги тафаккур тарзида озгина заиф жиҳат мавжуд бўлганда, бу насиҳатни бажони дил айни маъносида қабул қилишар, чунки бу нарса, биринчидан, уларнинг қабилавий анъаналарига мос бўлиб, иккинчидан, Пайғамбар сўзи, уларнинг чуқур эътиқодига кўра, Тангрининг каломи эди… Шундоқ бўлса ҳам, улар ўзларини тийиб туришолмайди. “Ё Расулуллоҳ, дейишади улар, – жабрдийдага албатта ёрдам бериш керак, аммо гуноҳкорга ёрдамлашиш нечун?”\nПайғамбар алайҳиссалом тушунтирадики, гуноҳкорга ёрдамлашиш – уни янги гуноҳлардан сақлаб қолиш учундир… Бу нарса мусулмонларга янгича тушунча ва маърифат бағишлайди… Токи теран маъносига тушуниб етмагунларича, Пайғамбарга чексиз ишонч ва садоқатларига қарамай, улар ушбу насиҳатни қабул қилишга мойил эмас эдилар. Шундай қилиб, ислом уларни фикр юритиш, тафаккур қилишга ўргатди. Бугунда аксариятимиз пайғамбарнинг умматлари бўла туриб, миракизмчиларнинг ҳар қандай беъмани буйруқларини сўзсиз қабул қилаверамиз. Миллатнинг донишмандлари бўлмиш оқсоқолларга ҳокимият томонидан икки қадоқ гуруч дамлаб, ош берилса, миракизмчиларга ёқмаган кимсаларни хоин ва ватанфурушга чиқариб берадилар. Қариндош уруғларимизнинг ҳақ-ноҳақлиги бизларни унчалик ҳам қизиқтиравермайди. Уларнинг ёнини олиб, бир бегуноҳни туҳматга ботиришдан, ўлимга маҳкум қилишдан ҳам тоймаймиз. Орқасидан Тангрига тоат-ибодат қиламиз, Пайғамбар ҳадисларидан мисоллар келтириб, ўзгаларни адолатга, инсофга чақирамиз…\nУмар уни тинчитиб, ўз ўғлини чақиради: “Ё Абдуллоҳ ибн Умар!” Иккинчи бор чақирганда ўғли ўрнидан туради. “Қани, айт-чи, – дейди Умар, – менинг устимдаги кийим кимники?” “Меники, – дейди Абдуллоҳ, – уни вақтинчалик сизга бериб қўйганман”. Бу жавобни эшитган Салмон: “Ё амирал мўминин, сўзингни давом этдир, эшитамиз” дейди таскин топиб. Ана шундай теран ҳушёрлик умавийларнинг бетайин даъволарига қарши ишончли қалқон эди. Фақат Пайғамбар алайҳиссалом қўл остида тарбия топган авлод бирин-кетин вафот этиб, дунёдан ўтгач, умавийлар эркин нафас олишади. Бугун-чи? Миракизмчиларнинг куппа-кундуз куни халқнинг чўнтагидан ўғирлаётган милярдлаган маблағларни суриштириб кўринг-чи! Ўша одамни қариндош-уруғи билан қўшиб, асфаласофилинга равона қиладилар.\nМашҳур “Минг бир кеча” эртаклар китоби шундай замонлар ҳақида ҳикоя қиладики, унда давлат ёки салтанат якка шахс – халифа ёки президент Каримовга ўхшаган бир нокас соясида бўлиб, у улкан дарахтга ўхшаб, бутун жамият устида бутоқларини ёзиб туради ва унинг остида майда ўсимликлар қуёш нуридан, ҳаводан маҳрум бўлиб яшайдилар. Миллий ҳаёт ғилдираги фақат уни деб айланади, деҳқонлар уни деб экин экишади, савдогарлар уни деб савдо қилишади, ҳунармандлар уни деб тер тўкишади, шоирлар уни деб шеър ёзишади, аскарлар уни деб жанг қилишади, оналар уни деб бола туғишади, конлардан уни деб олтин қазишади, денгизлардан уни деб марварид олишади. Биздачи? Биздаги аҳвол бундан нимаси билан фарқ қилади? Ҳеч нимаси билан! Президентни деб уйғонамиз, уни деб ўрнимиздан турамиз, унинг қизларини деб телевизир кўрамиз, уларни деб ишга отланамиз, уларни деб ҳаёт кўчаларида сарсон-саргардонмиз, уларни деб умримизни беҳуда еларга совурамиз…\nБу нарса Бағдоддами, Қоҳирадами, Тошкентдами, қайда бўлмасин, мусулмон жамияти тизимига катта таъсир ўтказган. “Минг бир кеча” эртаклари, “Ағоний китоблари” деб аталган адабий асарлар ана шу таъсир кучининг ёрқин далилидир. Унинг руҳи ислом тамаддуни руҳига тамом тескари. Ислом ана шу тамаддун тизимини тамом йўқотиш, бартараф этиш учун майдонга чиққан. Расулиллоҳ уни “Жоҳилият даври” деб атаган ва барча якка ҳукмдорлар ҳалокатини башорат этган.


20 октабря, 2021, 11:20\nТеги:Манчестер Юнайтед | Уле-Гуннар Сульшер\nУ ҳеч қачон АПЛ ёки ЕЧЛни юта олмайди.\n"Ливерпуль"нинг собиқ сардори Жейми Каррагер "Манчестер Юнайтед"нинг ҳозирги муваффақиятсизликлари бош мураббий Уле Гуннар Сульшер билан боғлиқ деб ҳисоблайди.\n“Сульшернинг услубини ким таърифлай олади? У нима иш қилади? Оле доимо ўтмишдаги МЮ ҳақида гапиради, лекин бу кўпроқ тарих дарсига ўхшайди. Сульшер бу ҳикоянинг бир қисми эди - бу ажойиб эди, лекин у ҳозир нима қиляпти? Унинг фикри нима? Бу қандай режа?\nСульшер "Юнайтед" билан АПЛ ёки Чемпионлар лигасини юта олмайди. Бу Клопп, Тухель ёки Гвардиола даражасидаги мураббий эмас, улар кўп йиллик тажрибага ва кўп совринларга эга. Агар Оле кубокни олса, у ўз ишини сақлаб қолиши керак деган фикрни эшитдим. "Манчестер Юнайтед" фақат Англия кубоги ёки Европа лигасини ютади - ва бу содир бўлган тақдирда ҳам, улар янги мураббийга муҳтож бўлади.\nБу Сульшерни танқид қилиш эмас, лекин бундай жамоага бошқа юқори савияли мураббий керак”, - деди Каррагер.


СЕНАТОР ТАДБИРКОР АЁЛЛАРГА 18 МЛН. СЎМ МИҚДОРИДА КРЕДИТ ОЛИБ БЕРДИ\nЎзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенати аъзоси, Халқ депутатлари Навоий вилоят Кенгашидаги O`zLiDeP депутатлик гуруҳи аъзоси Ж.Ходжаев “Истиқлол” маҳалласи аҳолиси билан учрашди. Бу ҳақда партия вилоят кенгаши матбуот хизмати хабар берди.\nСайёр қабулда Навоий вилоят ва шаҳридаги корхона, муассаса ва ташкилот раҳбарлари, “Истиқлол”, “Ҳаёт” ва “Гулистон” маҳалласи аҳли иштирок этди.\nДастлаб депутат жорий йилда амалга оширган депутатлик фаолияти ҳақида сайловчиларга ҳисобот берди.\nҲисоботда таъкидланганидек, жорий йилнинг ўтган даври мобайнида депутат ташаббуси билан “Гулистон” маҳалласидаги канализацияни таъмирлаш ишлари 2019 йилги Давлат дастурига киритилди, 2 км ички йўллар таъмирланди, 12 нафар фуқаро доимий иш билан таъминланди. Энг муҳими, Ж.Ходжаев ташаббуси билан “Ёшлар келажагимиз” Давлат дастури доирасида 3 нафар ёш тадбиркорга 98 млн сўмга яқин имтиёзли кредит ажратилди.\nУчрашув давомида депутат ҳудуд аҳолисини қийнаётган қатор муаммоларни ўрганди. Жумладан, “Истиқлол” МФЙда яшовчи К.Нурқадамова ва “Ҳаёт” МФЙ фуқароси С.Йўлдошевалар ўз бизнесини давом эттириш учун имтиёзли кредит олишда кўмак сўради. Депутат аралашгач, тадбиркор аёлларга шу куннинг ўзида “Халқ банк”и Навоий вилоят филиали томонидан 18 млн сўм кредит ажратилди.\nИш жойлашиш масаласида мурожаат қилган Нодира Ҳайитовага шу йил 1 декабрдан бошлаб ҳақ тўланадиган жамоатчилик ишига жалб этилиши бўйича ҳужжатлар тақдим этилди.


Машинанинг техник ҳолатини текширмаслик 2 кишининг ўлимига сабаб бўлди - UzNews.uz\nФуқаро автомобилининг носозлиги туфайли бошқарувни йўқотиб, йўлнинг чап томонидаги ариққа ағдарилиб кетган.\nИИВ ҳузуридаги Тергов департаменти берган хабарга кўра, 2020 йил 10 август куни соат тахминан 15:30 ларда фуқаро У.Б. ишончнома асосида бошқарувида бўлган «Москвич» русумли автомашинани Ғиждувон туман “Соҳибиён” МФЙ ҳудудидан ўтувчи ички йўл яъни Соҳибиён қишлоғидан Шўрча қишлоғи томонга бошқариб кетаётганида, автомашинанинг олд томон ғилдираги чиқиб кетиши оқибатида, бошқарувни йўқотиб, ҳаракат йўналиши бўйича йўлнинг чап томонидаги ариққа ағдарилиб кетган.\nОқибатда, автомашинада бўлган йўловчилар – 50 ёшли А.И. ва 44 ёшли Ғ.Р.,лар ҳодиса содир бўлган жойда вафот этган.\nҲозирда мазкур ҳолат юзасидан Ғиждувон тумани ИИО ФМБ ҳузуридаги Тергов бўлими томонидан терговга қадар текширув ҳаракатлари олиб борилаётгани маълум қилинган.\n“Ҳурматли ҳайдовчилар юқоридаги каби нохуш ҳолатларнинг олдини олиш мақсадида, ҳар куни транспорт воситангизнинг техник ҳолати, эҳтиёт қисмларининг созлигини текшириш ёдингиздан чиқмасин”, дейилади хабарда.


Ўзбекистонда наша: Анъана. Бизнес. Жиноят - Фарғона.Ру ахборот агентлиги\n05:56 msk, 7 Июль 2020\n12.02.2013 18:02 msk\nСўнгги пайтларда Ўзбекистон матбуотида Конституция куни (8 декабрь) муносабати билан эълон қилинган амнистия сийқаси чиққан воқеа сифатида ёритиладиган бўлиб қолди. Маҳаллий оммавий ахборот воситалари фармон матнини чоп этиш билан чекланиб қолаяптилар, жаҳон ОАВ эса кўплаб мухолифатчилар ва мустақил журналистларнинг панжара ортида қолиб кетаётганларини албатта эслаб ўтадилар. Турмада ўтирган маҳбусларнинг қариндошлари учун бу албатта қувончли хушхабар, аммо маҳкумга нисбатан амнистия актини қўллаш учун унинг оиласи колония маъмуриятининг кўплаб мутасаддиларига “пора” беришларига тўғри келади. Маҳаллий ва халқаро матбуоти амнистия ҳақида унутаёзай деган бир паллада, январнинг ўрталарига келиб жазони ўтаб бўлганлар уйларига қайтишни бошлайдилар.\nМана, мен яшайдиган Тошкент маҳаллаларидан бирида ҳам наркотикларни истеъмол қилгани ва сақлагани учун қамалган қўшним – ёш йигит турмадан қайтиб келди. Маҳалладагиларнинг ҳаммаси Азизнинг (ҳозир уни шундай атаб турайлик) бангфурушлик билан шуғулланганини биларди, қамалишидан олдин унинг номига бойваччани қўшиб айтадиган бўлиб қолгандилар.\nЎша куни кечқурун Азиз атрофига бир неча қўшниларини тўплаб зонадаги ҳаёт ҳақида сўзлай берди. Атрофга эса нашанинг болаликдан таниш ифори тарқала бошлади.\nТоморқадаги наша кўчати\nЎзбекистонликларнинг деярли ҳаммаси, айниқса маҳаллада ўсиб катта бўлганлар нашанинг ҳидини ҳам, таъмини ҳам яхши биладилар. Кўпчилик наша чекишнинг на Худо ва на милициянинг олдида айбли ери йўқ, деб ҳисоблайди. Азизми, нима бўпти? Бир оз омади келмади йигитнинг, бундан кейин сал эҳтиёткор бўлиш керак энди. Наша сотган, чекишни ўргатган ёмон дейишади-ю, ўзбекчилик қилиб юз-хотир қилишади. Ҳар ҳолда, наша – героин эмас.\nТуркистонда азалдан бангихоналар бўлган, кимдир наша чеккан бўлса, бошқаси кўкнори эзиб ичган. Айтгандек, халқ орасида кўкнор ҳозир ҳам кўкйўталга, ичкетарга яхши дори сифатида истеъмол қилиб келинади.\nШўролар даврида ҳам қишлоқ жойларида томорқанинг пана ерларида дори учун кўкнори, наша етиштириб келишган ва буни аҳоли жиноят санамаган. Баъзида истеъмол учун оз миқдорда ҳам банг моддаларини сотиб олганлар мажбуран даволаниш учун наркология диспансерларига ётқизилган, аммо бундай ишлар асосан шаҳарларда содир бўларди.\nБугунги кунга келиб қишлоқ жойларида аҳвол деярли ўзгармаган. Фарқи шундаки, наша экадиганлар камайган, аммо экиладиган кўчатларнинг сони аввалгига қараганда кўпайган. Яъни, ўзи учун ва сўраб келадиганлар учун экиладиган бўлди.\nБангфурушлик илгари қандай даромад келтирган бўлса, бугун ҳам шундай. Бугунги кунда битта гугурт қутисидаги 5 грамм нашанинг чакана нархи 50 долларгача етмоқда. Ўзини нашафурушликка ураётган ёшларнинг сони кундан-кунга кўпаймоқда. Чакана савдо 100 дан 300 фоизгача соф фойда келтирар экан, билакдаги кучни ёки мияни ишлатишга на ҳожат? Ёшлар иложи борича қисқа муддат ичида катта пул ишлаб олишга қизиқадилар, шунинг учун уларни бу хатарли ишга ёллаш осон кечаяпти. Бу бангфурушлар қўлга тушиб қамалганларида эса, “мен ҳеч кимни сотганим йўқ”, дея ғурурланадилар ҳам.\nАммо эркинликда ҳаёт ўз маромида ўтиб бораверади, ҳеч ким сафдан чиқиб кетган “жанггари”ни эслаб ўтирмайди. Зонага келган ёш йигитча эса бу ердаги маҳкумларнинг деярли ЯРМИ айнан наркотиклар учун қамалганини кўради. Камдан-кам одамлар наркотик сотгани учун қўлга тушади, асосан сақлаш ва истеъмол қилиш учун қамаляптилар. Наркотикларнинг сотуви айби билан 25 йилга қамалиш мумкин, сақлаш ва истеъмол қилиш учун муддат катта эмас. Ҳар йили эълон қилинаётган амнистиялар тўхтамаса, 10 йилга озодликдан маҳрум этилганлар 3 йилдан сўнг уйига қайтиши мумкин. Аммо судья ҳукм ўқиганида, ишлаб топилган пуллар ва кайф-сафо унутилади, олдинда эса бир неча йил давом этадиган панжара ортидаги ҳаёт. Кўпчилик бу ерда танланган йўлнинг тўғрилигига шубҳа билан қарай бошлашлари эҳтимол.\nКайф қилишнинг янги усулини татиб кўришга қасд қилган ёш йигитлар бунақа бангфурушларга мижоз бўлиб қолганларидан сўнг қай аҳволга тушиб қолаяптилар? Эркак жинсига мансуб бўлган республика аҳолисининг ярмидан кўпи наша чекишини ҳисобга оладиган бўлсак (бу каби статистик маълумотни чўпчак деб ҳисоблайман.- таржимон изоҳи), уни қаердан топиш жуда ҳам катта муаммо эмас. Вақти-вақти билан кимдир наша сотиб олаётган пайтда милициянинг қўлига тушиб туради, аммо масалани жойида ҳал этиш қийин иш эмас. Ҳамма гап чўнтакдаги пулнинг миқдорига, бақувват қариндош-уруғ ва таниш-билишларга ҳамда наркотикларга қарши кураш бўлимининг ходимлари билан аввалги учрашувлардан ортирилган бой тажрибага бориб тақалади.\nМуаммони жойида ҳал қилишнинг баҳоси 500 доллар атрофида. Лекин бу баҳо бир неча минг долларгача кўтарилиб кетиши ёки аксинча, 200 долларгача камайиши ҳам мумкин. Вазият турлича бўлиши мумкин, кўпинча бангфурушлар погонли ҳомийларининг назорати остида ишлайдилар.\nБаъзан наркотикларга қарши кураш бўлимида иш кўрсаткичларини кўтариш зарурияти туғилади: бошлиқлар ходимларини эзишга бошлайдилар, улар эса дўппининг ўрнига каллаларни кесиб келишга ҳам тайёр. Натижада... бир вақтнинг ўзида нашаванд йигитлардан бир нечаси қўлга тушади. Улар билан ўтадиган “мулоқот” ёки “музокара” дея аталувчи жараён чоғида кимнинг қанча пул эвазига уйга қайтиши-ю, кимнинг иши судга оширилиши маълум бўлади. Бахтимизга, бунақа ҳолатлар 1990-йилларга нисбатан анча камайган бўлса ҳам, етарлигидан ошиқча.\nНаша чекадиганларнинг сони нега кўпайиб бораяпти? Нашанинг кайфи алкогол ичимликлардан олинадиган кайфдан анча фарқ қилади. Алкогол ичган одамдан бадбўй ҳид таралади, атрофдагилар сезади. Алкоголдан кайф бўлган балоғатга етмаган болалар дарҳол кўзга ташланадилар. Наша чеккани юзига қараб билиш осон эмас. Ҳамма ота-она ҳам ўспиринда наша чекканнинг аломатини сезавермайди. Ота-оналар боласининг банги бўлиб қолганини йиллар давомида сезмай қолиши мумкин.\nЎспирин дўстлари билан нашани чекиб оладида, ўзича катталарни алдадим деб ўйлай бошлайди. Ароқ ичганлар машина минадиган бўлсалар, тез ҳайдаш иштиёқида ёнадилар, жанжал қўзғашга уринадилар. Пиёнисталарнинг жанжаллари ҳеч кимни ажаблантирмайди. Наша чекиб олган кимса эса 60 километр тезликдан ҳам қўрқиб қолади: унга машина ҳудди соатига 200 километр тезликда кетаётгандек туюлади. Нашани чекиб олиб машина ҳайдаш мумкин, иш жойида ўтириш мумкин, ҳеч сезмайди ҳам.\nАфсуски, Ўзбекистонда ҳайдовчилар учун наркотикларни аниқлаш бўйича экспресс-тестлар йўқ. Агар бу тест қўлланганида, ҳайдовчилар орасида гиёҳвандларнинг сони кескин пасайган бўларди. Ҳайдовчилик гувоҳномасидан маҳрум бўлиш, катта жарималар тўлашдан ҳайиқишлар ўз ишини қилди: сўнгги пайтларда маст ҳолда машина бошқариш ҳолатлари деярли қолмади.\nШу нарсани нашага нисбатан қўлланганида ҳам яхши самара берган бўларди. Нашавандлар сони кундан-кунга кўтарилмоқда, неша чекадиганларнинг ёши эса пасаймоқда. Атрофингдагилар чекаётганда бу иллатдан қутилиш осон иш эмас.\nБунга қарши курашнинг ягона самарали йўли – жаримага тортиш. Агар балоғатга етмаган наркоман учун ота-она катта миқдорда жарима тўласа, уйда бола устидан назорат мутлақо бошқача бўларди. Балки ёшларнинг ўзлари ҳам наркотикларга бошқача назар билан қараган бўлармидилар.\nНаша чеккаётганларга панжа ортидан қараш (ахир ота-боболаримиз ҳам чекканку), пировардида ёмон оқибатларга олиб келаяпти. Наша чекадиганларнинг бир қисми оғирроқ наркотикларга, мисол учун, кейинги пайтда ўзбек жамиятида кенг тарқала бошлаётган героинга ўта бошлаяпти. Мамлакатнинг келажагини ўйлаши керак бўлган жамият ушбу муаммони ҳал қилиш учун кескин чораларни кўриши, бу офатга қарши барча жабҳаларда кураш олиб бориши лозим.\nАмериканинг баъзи штатларида марихуанани истеъмол қилишга қонун билан рухсат берилган. Америка расмийлари аҳоли учун малол келмайдиган миқдорда жарима жорий қилиб, бюджетга пул тушира бошладилар. Кўринишидан, ушбу турдаги ҳуқуқбузарликларни таҳлил этиб, давлат наша кашандаларига қарши натижа бермаётган курашга полициянинг вақтини сарфламай, бу ишдан пул ишлаб олган афзал, дея қарор қилганга ўхшайди. Аммо бу Америка ва у ерда ҳар бир ишга ёндашув Ўзбекистондан анча фарқ қилади...


"Dardimiyona" китоби, Nuriddin Ismoilov\nЁзувчи асар номини топиб қўйган: “Дардимиёна”. Бу сўз айни куннинг дардини — жаҳонда кечаётган алғов-далғов ва ур-сурларнинг инсон онги ҳамда руҳиятига таъсирини ифодалайди. Воқеалар россиялик қиз Любовь — Муҳаббатнинг ҳикояси билан бошланади. Айнан тугун ҳам, аслида, ўша қиз. Тугунки, ҳалол меҳнат қилиб, новвойлик ортидан пул топаётган ўзбек йигити — Рустам тарафидан ечилажак тугун. Муҳаббат ўз, ўз оиласига, ўз жамиятига бегона қиз. Қайсики, ғарбона иллатлар кенг қулоч ёзаётган, одамлар онгини бир юз саксон даражага ўзгартираётган, йигит-қизларни табиат қонунларига қарши ундаётган чиркин жамиятда ўзини ёт санайди у. Шундай жамият вакиласи бўлса-да, қалбан покизалик ва аёллик зийнатига содиқ қолишга уринаётган қизни бу залолат ботқоғидан оддий новвой йигит қандай қилиб қутқарганини билишни истасангиз, асарни бир лаҳза бўлса-да чалғимай ўқинг!..\nQichqiriq. Yangi hikoyalar


Ҳужжат 17.03.2004 00 санаси ҳолатига\n«Ўзбеккино» Миллий агентлигининг ташкилий тузилмаси, марказий аппарати тузилмаси ва ҳудудий бўлимларининг намунавий тузилмалари 1 — 3-иловаларга;\n2. «Ўзбеккино» Миллий агентлиги марказий аппарати ходимларининг чекланган умумий сони 41 нафар, шу жумладан бошқарув ходимлари сони 22 нафар этиб белгилансин.\n«Ўзбеккино» Миллий агентлигига соҳа акциядорлик жамиятларидаги давлат акциялари пакетларини (улар белгиланган тартибда профессионал бошқарувчи компанияларга топширилгунга қадар) бошқариш ваколати берилсин.\n«Ўзбеккино» Миллий агентлиги «Ўзтелерадио» компанияси билан ҳамкорликда 2005 йилдан бошлаб қўшимча равишда ўз даромадлари ва ҳомийлик маблағларини жалб этган ҳолда, замондошларимиз ҳаёти, ижтимоий ва маърифий соҳаларда амалга оширилаётган туб ислоҳотлар тўғрисида ҳикоя қилувчи бадиий кино ва видеофильмлар, телесериаллар ишлаб чиқариш ва намойиш қилишни йўлга қўйсин.\n«Ўзбеккино» Миллий агентлигининг марказий аппарати харажатларини республика бюджети, ҳудудий бўлимларни маблағ билан таъминлашни маҳаллий бюджетлар ҳисобидан амалга оширсин;\nБош директорнинг икки нафар ўринбосари, шу жумладан, бир нафар биринчи ўринбосари бўлади.\nБош директор ўз мақомига кўра вазирга, бош директорнинг биринчи ўринбосари ва ўринбосари тегишли равишда вазирнинг биринчи ўринбосари ва ўринбосарига тенглаштирилади.\n15. Агентликда бош директор (Ҳайъат раиси), бош директор ўринбосарлари (лавозимига кўра) ва агентликнинг бошқа раҳбар ходимлари кирадиган 7 киши таркибидаги Ҳайъат тузилади.\nҲайъатнинг шахсий таркиби бош директорнинг тавсиясига кўра Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан тасдиқланади.\nАгентлик Ҳайъати ўзининг мунтазам ўтказиладиган мажлисларида агентлик фаолиятининг асосий масалаларини кўриб чиқади, агентликнинг таркибий ва ҳудудий бўлимлари ва бошқа ўзига қарашли органлар ва муассасалар раҳбарларининг ҳисоботини тинглайди, агентлик фаолиятига доир муҳим буйруқлар ва бошқа ҳужжатлар лойиҳаларини муҳокама қилади.\nКўриб чиқилаётган масалалар бўйича қарорлар оддий кўпчилик овоз билан қабул қилинади. Овоз бериш натижалари тенг бўлган ҳолатда, бош директорнинг овози ҳал этувчи ҳисобланади.\nҲайъатда қабул қилинган ҳужжатлар Ҳайъат қарорлари билан тасдиқланади ҳамда бош директорнинг буйруқлари орқали амалга оширилади.


«Чақалоқнинг нархи 800 доллар ундан камайтиролмайман…»\nKo'rildi: 314 Qo'shildi: 26-02-17\nБарча давр ва замонларда ҳам ахлоқсизлик қаттиқ қораланган. Ота-боболаримиз номуссиз, ҳаёсиз одамларни даврага қўшмаган. Аёл шаъни эса, миллат шаънидек асралган, ҳимояланган. Аммо бу шарафга иснод келтирадиган кимсалар ҳам бўлганки, уларни ҳеч бир баҳона билан оқлаб бўлмайди…\nТўғри, ҳар бир инсон фаровон ҳаёт кечирсам, дейди. Лекин, бу истак инсонни зинҳор разилликка маҳкум қилмаслиги керак. Манфаат деб энг манфур ишлардан ҳам қайтмайдиганларда эса на ор-номус ва на виждон бўлади. Бу ҳамма замонларда ҳам исботланган…\nСамира (исмлар ўзгартирилган) дарвозадан ичкари кириб, журъатсизгина овозда уй эгасини чақирди. Бироздан сўнг уйдан чиққан аёл унга пешвоз чиқди. Самиранинг қўлидаги чақалоқни кўриб Соҳибанинг чеҳраси ёришиб кетди, сўнг:\nҚайси шамоллар учирди? Кел ўртоқ, яхшимисан?\nҲа, яхшиман, ўзинг, болаларинг яхшими?\nРаҳмат. Кир ичкарига. Боланг қизми, ўғилми? – деди Соҳиба ичкари томон йўл оларкан. Самира унга эргашаркан:\nЎғил бола, исми Жамшид, 3 ойлик, — деб жавоб берди.\nУйга киришгач, бироз ҳол-аҳвол сўрашгандан сўнг Соҳиба унинг қўлидаги чақалоққа қараб жилмайди.\nУмри билан берган бўлсин. Эрингнинг ишлари яхшими? Хориждан қайтмадими?\nЙўқ, ҳали қайтмади, — маъюс бош чайқади Самира. — Мени ҳам чақиряпти, кетмоқчиман.\nБолангчи, ҳали кичкина-ку…\nСамира аввалига айтсамми-айтмасамми, дегандек бироз тараддудланиб лабини тишлади, сўнг Соҳибанинг кўзларига тик қараб:\nАслида сенинг ёнингга шу масала бўйича келгандим, ёрдаминг керак… мен жуда қийналиб кетдим. Йўқ, демассан деган умиддаман. Менга болани сотишда ёрдаминг керак. Эримнинг ёнига кетишим учун кўпроқ пул зарур. Илтимос сендан, йўқ дема.\nСоҳиба аввалига эшитган гапларига ишонмай тош қотди. Бироздан сўнг ўзига келиб:\nЭсинг жойидами? Ахир, ўз туққан болангни пул учун сотиш инсофданми? Кейин афсусланиб қолмагин-а. Эрингнинг хабари борми бундан?\nҲа, билади. Мен ҳаммасини ўйладим, афсусланмайман. Бошқа чорам йўқ. Менга болани сотиб оладиган одам топиб бер, илтимос. Фақат менинг болам эканлигини ҳеч кимга айтма, оладиган одам аниқ бўлмагунча, хўпми.\nМайли, суриштириб кўрай. Фақат сен учун бунақа ишни қилишим мумкин. Қанчага сотмоқчисан?\nМайли, бирор янгилик бўлиши билан хабар бераман.\nРаҳмат сенга Соҳиба, иложи бўлса, тезроқ. Майли, мен энди кета қолай, яхши қолинглар. Кутаман.\nҚўлимдан келганича ҳаракат қиламан. Майли, яхши етиб олинглар. Қўнғироқ қиламан, — дея Соҳиба Самирани кузатиб уйига қайтиб кирди. Ўйлаб-ўйлаб бир танишининг гапи эсига тушиб унга қўнғироқ қилди. Бироз аввал Фарида исмли бир аёл ўз танишининг бола асраб олмоқчи эканлигини шипшиганди…\nФарида опа, сиз менга айтган масалангиз ҳал бўлдими? Улар асраб олса бўладиган бола топдими?\n— Йўқ, ҳали топишолмади. Тинчликми ўзи?\n— Бир танишим боласини сотмоқчи, ўғил бола, 3 ойлик, шуни гаплашиб кўрсангиз.\nТелефон гўшагидаги овоз аввалига бироз жим бўлиб қолди. Ўзича нималарнидир мулоҳаза қилгандек бўлдию, сўради:\n— Соҳибахон, нега сотмоқчи экан ўз боласини? Кейин даъво қилиб юрмайдими? Ишончли одамми?\n— Ҳа, менга ишонгандек ишонаверинг. Ўз синглимдек бўлиб қолган. Бу аёл билан танишганимга анча бўлди. Яхши оиладан, сиз ўйлаган хулқи бузуқ қизлардан эмас. Фақатгина бироз пулга муҳтожлиги бор экан, шунга…\n…Тавба, деди Фарида, пулга муҳтожлиги бор одам боласини сотиб бўлса ҳам пул топиши керак эканми?.. Хуллас, улар гапни бир жойга қўйиб, эртасига учрашишга келишдилар.\nЭртаси куни Соҳиба билан учрашган Фарида болани сотиб олмоқчи бўлган оила бунга кўнгани, лекин боланинг онаси билан аввал бир учрашиб, гаплашиб олиш шартини қўйганини айтди. Соҳиба шу куни Самирани яна ўз уйига чақирди. Фарида ҳам харидор-аёл билан бирга уларникига ташриф буюрди. Харидор-аёл Самира билан ёлғиз қолгач, аввалига бор гапни билиб олишга ҳаракат қилди: нега болани сотмоқчи эканликлари, ўз боласими, инсон ўз боласини бегоналар қўлига топшириш учун журъатни қандай топди?.. Самира ҳам ҳаммасини ётиғи билан тушунтиришга ҳаракат қилди. Бироқ аёл энди унга насиҳат қилишга ўтди. Бу аслида жудаям мушкул савдо эканлиги, ҳозир ўйлаётган фикридан кейинчалик қайтиш мумкинлиги, умуман, инсон ҳаётида рўй берадиган турли қарама-қаршиликлар, Самиранинг ҳали ёш эканлиги ва кўп нарсаларни ўз қаричи билан ўлчаши… Аммо бу гапларнинг ҳеч бири энди бола сотиб пул ишлашни кўнглига туккан аёлнинг кўнглини зиғирча бўлса-да, илитмади…\n— Гапларингиз тугадими? – деб сўради Самира аёлнинг кўзларига тик қараб. – Ҳа, мен боламни сотмоқчиман. Оласизми, йўқми? Сизниям тушуняпман, аслида, менга ишонмаяпсиз. Билмоқчи бўлганингиз, мен ўз қароримни бердим ва энди уни ўзгартирмайман. Болани олиб, сиз менга пулни берган дақиқадан бошлаб бу чақалоқ менга буткул бегона бўлади. Бемалол ишонишингиз мумкин. Агар сотиб олмайдиган бўлсангиз, илтимос, ортиқ мени қийнаманг. Биз барибир бошқа харидор топиб, болани сотамиз. Сиздан бошқаям болага тиқилиб ётибди бу дунёда…\nАёл афсус билан бош чайқади: "Яхшиям, шуни билар экан. Эссиз, аёл, она деган ном сенга”… Лекин бу ишни шундайлигича қолдиришни истамади ва:\n— Йўқ, болангни мен сотиб оламан, — деди ишонч билан. – Лекин менда ҳозир сен сўраётган пул йўқ. Бироз нархини келиштириб айтгин.\n— Бундан ортиқ ҳам, кам ҳам эмас, — деди Самира терс ўгирилиб.\n— Яхши, унда биз маслаҳатлашиб кўрайлик, имконимизга қараб иш тутамиз ва жавобини албатта эртага сенга етказамиз,- деди аёл ўрнидан тураркан.\nЭртаси куни Фарида Соҳибага қўнғироқ қилиб, харидорнинг етти юз доллар бериши мумкинлигини айтди. Соҳиба "она”нинг бу нархга кўнмаслигини айтиб, ҳеч бўлмаса, саккиз юзга кўндиришга ваъда берди. Кечадан бери "савдо”нинг қандай якун топиши ва тезроқ қўлига пулни киритишни ўйлаб ўтирган Самира ҳам тезгина рози бўлиб қўя қолди. Харидор аввалига 200 доллар, боланинг айрим ҳужжатларини ўзаро расмийлаштиришганидан сўнг қолганини беришга келишишди…\nШу куннинг ўзида 200 долларни тутқазиш учун белгиланган учрашувда "чақалоқфуруш”лар ҳуқуқни муҳофаза қилувчи орган ходимлари томонидан қўлга олинди. Боланинг онасига 200 долларни бериш учун келган махсус харидор-аёл эса, Самирани қандай бўлмасин, бу йўлдан қайтаришга аҳд қилганини унинг юзига айтди. Аммо бу ҳақда ўйлаб кўришга ҳозирча "она”нинг виждони уйғоқмикин?! Айбдорларнинг ҳар бири тегишли жазога тортилди.\nС. САФАРОВ, журналист


..:: ISLOM.UZ ::.. - Беморнинг «мен касалман», дейиши шикоятми\nБеморнинг «мен касалман», дейиши шикоятми\nҲишомдан, у отасидан ривоят қилинади: «Мен Абдуллоҳ ибн Зубайр билан Абдуллоҳнинг қатл қилинишидан ўн кун олдин Асмонинг олдиларига кирдим. Асмо бемор эди. Абдуллоҳ унга: «Ҳолингиз қандай?» деди.\n«Эҳтимол, менинг ўлишимини хоҳлайдирсан? Шунинг учун орзу қилаётгандирсан. Ундай қилма! Аллоҳга қасамки! Менга сенинг икки томонингдан бири келмагунча ўлишни истамайман. Ёки қатл қилинасан ва мен савоб оламан. Ёки зафар қучасану кўзим қувончга тўлади. Зинҳор ўзингга тақдим қилинган ва тўғри келмайдиган режани ўлимдан қўрқиб қабул этмагин», деди».


Россиядаги меҳнат муҳожирларида қуролли кучлар сафига қўшилиш истаги борми? - BBC News O'zbek\nРоссиядаги mir24.tv вебсаҳифасининг хабар беришича, Россия муҳожирлар федерацияси раҳбари муҳаммад Амин собиқ Иттифоқ фуқаролари мамлакат чегарларини ҳимоя қилиш мақсадида Россия қуролли кучлари сафига қўшилишга тайёрлар, дея билдирган.\nМуҳаммда Аминга кўра, муҳожирлар охирги вақтдаги ҳодисаларни шунчаки кузатиб тура олмайдилар.\nТахмин қилинишича, Россиянинг Украинадаги охирги амаллари ортидан Ғарб билан ўртада юзага келган тангликни назарда тутиб гапирган жаноб Амин, "Ғарбнинг халқаро ҳамжамиятга тажовузкорона босимига қарши туриш учун Россия ҳудудида яшовчи ҳамма халқларнинг бирлашиш вақти келган"лигини билдирган.\nБиз Украина билан боғлиқ ҳодисаларни Россиядаги Марказий Осиёлик муҳожирлар қандай кузатаётганлари ва Миграция Федерацияси раҳбари сўзларига муносабатни билан учун улардан бири билан суҳбатлашдик.\nМосквадаги сартарошхоналардан бирида ишловчи меҳнат муҳожирининг би-би-си билан суҳбатда айтишича, унинг ўзи ва кўплаб ватандошлари ҳар қандай инсонпарварлик ёрдами бериш учун тайёрлар, лекин қўлга қурол олиш ғояси улар учун ётдир.


Ўзбекистон “Жаҳон мусулмон сайёҳлик индекси”да 22-ўринни эгаллади\n06 март 2021, Тошкент вақти: 07:41\nСамарқанд вилоятидаги Имом Бухорий зиëратгоҳи Ўзбекистонга келаётган мусулмон сайёҳларни ўзига энг кўп жалб этувчи масканлардан биридир.\nЎзбекистон 2019 йили “Жаҳон мусулмон сайёҳлик индекси”да 10 поғона юқорилаб, 22-ўринни эгаллади.\nБу маълумот, Ўзбекистон Республикаси Туризмни ривожлантириш давлат қўмитаси матбуот хизматининг маълум қилишича, 29 июль куни Тошкентдаги “Citizen”меҳмонхонаси бўлиб ўтган “Мусулмон меҳмондўстлиги” рейтинги тақдимоти чоғида янграган.\nGlobal Muslim Travel Index Cингапурдаги Crescent Rating агентлиги томонидан 2015 йилдан бери ҳозирланиб келади. Рейтингда дунёнинг 130 мамлакатида мусулмон сайёҳлар учун яратилган қулайликлар 40 дан ортиқ мезонларга асосланган ҳолда баҳоланган.\nЖорий йилнинг февраль ойида Зиёрат туризми бўйича Бухорода бўлиб ўтган халқаро форум доирасида Ўзбекистон Туризмни ривожлантириш давлат қўмитаси ва Crescent Rating агентлиги ўртасида ўзаро англашув ва икки томонлама ҳамкорлик тўғрисида меморандум имзоланганди. Мазкур келишувга мувофиқ, агентлик “Туристик хизматларни сертификатлаш маркази” давлат унитар корхонаси билан ушбу йилнинг май ойида Ўзбекистоннинг сайёҳлик ташкилотларида мусулмон меҳмонхоналар хизматлари рейтингини жорий этишга доир шартномани имзолаган. Ушбу рейтинг тизими ихтиёрий бўлиб, ундан фойдаланадиган сайёҳлик ташкилотлари зиёрат туризми бўйича қатор афзалликларни қўлга киритиши айтилган.


32 яшар хоразмлик эркак 2 ойлик қизини Тошкентдаги бозор растасига ташлаб кетди | Qalampir.uz\n32 яшар хоразмлик эркак 2 ойлик қизини Тошкентдаги бозор растасига ташлаб кетди\n3-саҳифа\t30 Сентябрь 2020 18:40 18715\nХоразмлик 32 ёшар эркак икки ойлик қизчасини Тошкентдаги бозор растасида қолдириб кетди. Бу ҳақда Тошкент шаҳар Ички ишлар бош бошқармаси хабар бермоқда.\nҚайд этилишича, 32 ёшли Раджу Д. маст ҳолатда “Чилонзор” бозоридаги савдо комплексда икки ойлик қизини савдогарларнинг растасига қўйиб, ўзи номаълум йўналишда кетиб қолган. Бозор ҳудудида навбатчилик қилган ходимлар гўдакни 9-сон ИИБга етказишгач, хотин-қизлар масалалари бўйича катта инспектор лейтенант Н.Қаҳрамонова ҳолатни ўрганиш учун бозорга бориб, мазкур ҳолат гувоҳлари билан суҳбатлашган.\nТез орада чақалоқнинг отаси топилиб, ички ишлар бўлимига олиб борилган. Унинг маълум қилишича, жорий йилнинг баҳор ойида у турмуш ўртоғи Наргиза М. билан биргаликда Тошкентга иш излаб келган. Улар уй излаш муаммосига йўлиққанларида, ораларида келишмовчилик юзага келган. Навбатдаги келишмовчиликдан сўнг Наргиза М. эрига боласини қолдириб, ўзи номаълум томонга кетиб қолган. Ҳозирги вақтда Раджу турмуш ўртоғининг қаерда эканини ва у билан қандай боғланиш мумкинлигини билмайди.\nЧилонзор тумани ИИО ФМБ ходимлари аниқлашларича, паспорт столи маълумотларига кўра, боланинг онаси Сурхандарё вилоятда туғилган. Уни топиш учун, ходимлар Жарқўрғон тумани ички ишлар бўлими ходими подполковник И.Полвоновдан кўмак сўрашган. Тез орада боланинг онаси Тошкент вилоятидаги танишларининг уйида топилиб, 9-сон ички ишлар бўлимига олиб кетилган. Боласини нима учун ташлаб кетганлиги ҳақидаги саволларга аёл турмуш ўртоғи билан орасидаги муаммолар, ҳамда турар жой йўқлиги сабабли бу ишни қилганини маълум қилган. Шунингдек у Сурхандарё вилоятига қайтиб кетишда ёрдам сўраган.\nТаъкидланишича, мазкур масалада аёлга ёрдам кўрсатилган. Жарқўрғон тумани ИИО ФМБ хотин-қизлар масалалари бўйича инпсектори билан ҳамкорликда бола онаси билан уйига жўнатилган.\n04 Март 16:45 44995\n04 Март 18:40 31007\n05 Март 18:06 25193\n05 Март 14:50 23338\n06 Март 15:32 21134


ЎзА - Йўқотилган ишонч\nАдолат мезонлари барча учун баробар бўлмоғи лозим, у хоҳ оддий фуқаро бўлсин, хоҳ мансабдор шахс. Шу жумладан, ҳуқуқ ҳимоячилари – адвокатлар ҳам қонуннинг муқаддас чегараларини бузишга зинҳор ҳақли эмаслар. Лекин қонун ҳимояси учун бел боғлаган инсоннинг ўзи ҳуқуқ ҳимоячиси ниқобида қонунни поймол қилиб турса... Виждонни савдолашиб, ҳақиқатни сотиб олишга уринса... Бундан ёмони борми? Афсуски ҳаётда шундайлар ҳам учраб туради.\nТемирйўл соҳасида ишлайдиган фуқаро бир гуруҳ ҳамкасблари билан 2019 йил 8 октябрь куни Самарқанд шаҳрига сафар қилишади. Манзилга етиб келгач, улар шаҳар айланишга ошиқишади. Ҳам саёҳат, ҳам тижорат деганларидек, шаҳардаги савдо дўконларидан 62 миллион сўмга 5 қути жами 7 минг 500 дона тамаки маҳсулотларини харид қилишади.\nОлишга олиб, ўйланиб қолишади, хўш уларни керакли манзилга қандай қилиб бехавотир етказса бўлади? Бу савол ҳам уларни кўп ўйлантирмайди. Самарқанд шаҳри вокзалида ишловчи дўсти уларнинг жонига оро киради. Маҳсулотлар аввал унинг хизмат хонасига, кейин вагонларни электрга улайдиган бўлимга олиб бориб жойлаштирилади. Ҳаммаси хамирдан қил суғургандек осон битаётган бир пайтда воқеага темир йўл назоратчиси гувоҳ бўлиб қолади ва тегишли жойга мурожаат қилади.\nЭртаси куни “айбдорлар” Самарқанд вилояти ИИБ Транспортда хавфсизликни таъминлаш бошқармаси ҳузуридаги тергов бўлинмасига чақирилади. Воқеага янада ойдинлик киритилади: Қаҳрамонимиз тамаки маҳсулотлари ўзига тегишли экани, уларни Қозоғистон Республикасига сотиш ниятида бўлгани, бу ишда бошқа шериклари йўқлигини айтиб, “айб”ини тан олади.\nШунга кўра, унга нисбатан ЖКнинг 1861- моддаси 2 қисми “а, г” бандлари билан айблов эълон қилинади ва муносиб хулқ-атворда бўлиш ҳақида тилхат эҳтиёт чораси қўлланилади.\nУнинг 2019 йил 11 декабрь куни тергов бўлинмасига навбатдаги ташрифида терговчи Ш.Ҳасанов ҳолат юзасидан жиноят иши қўзғатилгани, ўзига ҳимоячи топиши кераклигини маълум қилади. Лекин қисқа вақтда Тошкентдан ҳимоячи чақиришнинг имкони йўқ эди. Шунда терговчи агар у рози бўлса, Самарқанд шаҳридан ҳимоячи чақириб беришни таклиф этади.\nУшбу суҳбатдан бироз вақт ўтиб, терговчи таклиф этган адвокат “айбдорнинг” қаршисида ҳозир бўлади. У 2019 йилдан буён Самарқанд шаҳридаги “Самарқанд қонунчилари” адвокатлар ҳайъатининг адвокати лавозимида фаолият юритиб келаётган «Ж.А.» эди.\nАдвокат жиноят иши ҳужжатлари билан танишиб чиқиб, оғир хўрсинади ва бош чайқайди:\n- Жазоси оғир бўлиши мумкин, уюшган жиноятчилик деб малакаланаяпти, “групповой” кетишларинг мумкин. Агар гуруҳ бўладиган бўлсанг, ҳар биринг энг кам ойлик иш ҳақининг 400 баробаридан 600 баробаригагача тўлайсан. Лекин ҳамма нарсани ҳал қилса бўлади, фақат... Бориб дўстларинг билан гаплаш, рози бўлса, энг кам ойлик иш ҳақининг 50 бараваригача тушириб бераман.\nШу тахлит «Ж.А.» суд томонидан тайинланадиган жазони енгиллаштира олишига “айбдорни” ишонтиради ва уни пора беришга қизиқтиради.\n- Сизга қанча беришим керак?\n- Энг кам ойлик иш ҳақининг 100 баробари миқдорида берасан, мен уни судя ва бошқаларга бераман.\n- Нима қилиб бўлса ҳам ёрдам қилинг, мен пулни топаман.\nШундай қилиб, «Ж.А.» “тамакифуруш”ларнинг ҳуқуқ ва манфаатларини ҳимоя қилиш нуқтаи назаридан 1,5 миллион сўм эвазига юридик ёрдам кўрсатиш учун шартнома тузади. Адвокат гонорарни кейинги учрашувда олишга кўнади. Негаки, унинг режаси иш бериши ортидан келадиган “даромад” олдида бу арзимаган пул эди бу.\nБош “айбдор”нинг адвокат билан “келишув”ини саёҳатчи шериклари ҳам қўллаб-қувватлайди. Фақат бир шарт билан: ашёвий далил сифатида олинган тамаки маҳсулотлари мусодара қилинмасдан ўзларига қайтиши керак. Адвокат бу масалани ҳам ЖКнинг 25-моддаси билан ҳал қилиш мумкинлигига уларни ишонтиради ва келишилган суммани ҳамда гонорарни тезроқ олиб келишга қистайди.\n“Тамакифуруш”нинг олдида икки йўл пайдо бўлади: адвокат айтган пулни топиб, қонун олдидаги жазони енгиллаштириш ёки фирибгар ҳимоячининг ҳаракатларига чек қўйилишига эришиш? Қай бир танлов афзал?\n2019 йил 17 декабрь Самарқанд шаҳри вокзалидаги навбатдаги учрашув буни белгилаб берди. Аввал иш ҳақида яна хотиржам гаплашиб олинди, кўнгил тўқ, муаммо йўқ эди. Ниҳоят, ўша келишув, ўша ваъда “бажарилди”: Аммо...\nАдвокат юридик хизмат учун 1,5 миллион сўм ва суд ишини ҳал қилиш учун 20 миллион сўм пора олаётган пайтда ДХХ ходимлари томонидан қўлга олинди.\nЖиноят ишининг барча тафсилотларига ойдинлик киритилди. «Ж.А.» Ўзбекистон Республикаси Жиноят Кодексининг 168 ва 211-моддаларда назарда тутилган жиноятни содир этганликда айбли деб топилди. Шунингдек, унинг қилмишига нисбатан ЖКнинг бир неча моддалари қўлланилди. Хусусан, уч йилу олти ой муддатга озодликни чеклаш ҳамда уч йилгача адвокатлик тузилмаларида адвокатлик фаолияти билан шуғулланиши ҳуқуқидан маҳрум қилинди. Аммо энг катта маҳрумлик, йўқотиш бу эмас. Чунки вақт ўтади – жазо тугайди, қилмиш унутилади. Вақт келади – «Ж.А.» хатосини тузатиб, йўқотган йўлини топади (эҳтимол!). Лекин ҳуқуқини ҳимоя қилишга муҳтожлар ишончини топа олармикин энди?! Шу вақт келармикин?!


Алишер Қодиров: "Ўзбекистонда ўзбекофобия бордек"\nСўнгги ҳафта жуда кескин ўтди. Мавзуларни яхши биласиз, такрорламайман.\nЛекин бир муаммо кўриниб қолаяпти - Ўзбекистонда ўзбекофобия бордек. Ижтимоий тармоқларда рус ва рус тилида ёзувчилардаги бетоқатлик, юқоридан қараш ва нафрат мени хавотирга солмоқда.\nБиз барча бошқа миллатли ватандошларимизни ҳурмат қиламиз. Қанчалар кўп миллатли бўлмайлик мамлакатимизнинг номи Ўзбекистон ва бу ерда ўзбеклар ҳам кўпчиликда (!) яшайдилар. Бошқа миллатли ватандошларнинг ҳуқуқлари Конституциядан бошлаб, алоқадор барча қонунларда ҳимоя қилинган. Лекин нега улар ўзбеклар ва ўзбек қадриятлари ҳақида гапирилса аюҳаннос соладилар? Ўзбекларни ўз юртида ривожланиши ҳақида гапиришдан табиийроқ нима бўлиши мумкин? Нега бу миллатчилик, бошқа миллатларни камситиш деб баҳоланмоқда?!\nТарихни ҳеч ким рад этмайди, этолмайди ҳам. Биз мустамлака юрт бўлганмиз. Зиёлиларимизни шу тизим қирғин қилди, оқкўнгил аждодларимизни дарбадар қилди. Ўзимизнинг пулга ўзимизни манқуртлаштирди. Лекин фақат бизми? Совет қамоқхонаси фақат ўзбеклардан иборат бўлмаган, унда юзлаб миллатлар қаторида руслар ҳам асир бўлганлар. Нега СССРга ҳурматсизлик Россияга ёки рус миллатига ҳурматсизлик деб талқин қилинмоқда? Россия Федерацияси бизни табиий ҳамкоримиз ва биз у билан ҳамкорлик қилишдан манфаатдормиз.\nОталаримизни иккинчи жаҳон урушда иштирок этганлиги тарихий факт. Биз дунё халқлари қаторида фашизмга қарши курашган халқмиз. Бу ғалабада сўзсиз бизни катта ҳиссамиз бор. Лекин ҳеч қачон фронтда жон бераётган оталаримиз кўз ўнгида Кремл ёки Сталин гавдаланмаган. Сўнгги дақиқаларида онаси, оиласи ва она Ватани бўлган Ўзбекистонни ўйлаганлигига асло шубҳа йўқ. Бу ерда сўз ўйинига ҳеч қандай ўрин йўқ. Буюк Ўзбек халқи фашизмни енгишда қаҳрамонлик кўрсатган. Биз уларни доимо улуғлаймиз.\nАлбатта мен ҳам шу давлатда яшаганман. Лекин эътиқодим, тилим, тарихим, миллатим таҳқирланиб яшаганман. Қамоқхонада ҳам овқат беришади, кийинтиришади, ўқитишади. Қул ҳам соғлом ва саводли бўлиши керак. Фарзандларимизни шундай камситилмаслиги учун, уларни эмин-эркин, ўз қадриятларига таяниб, ўз юртида яшашларини таъминлаш учун ҳамма нарсага тайёр бўлишимиз керак.\nМуаммоларни рўкач қилиб оғзимизга ураётганларга, ўша давр ва ўша давлат тарбиялаган коррупционерлар, лоқайдлар ва боқимандаларнинг ҳисобига Ўзбекистон қаддини кўтариши қийин бўлаяпди. Шунинг учун олдимиздаги энг устувор масала қуллик ва боқимандалик психологиясидан қутилган авлодни шакллантиришдан иборат бўлиши керак.\nБуни фақат биргаликда қилишимиз мумкин. Тушунганлар жараёнда иштирок этсин, тушунишни истамаётганлар ҳам тушунмасликка ҳақлилар. Лекин фикр билдиришда провокация, ҳақорат, туҳмат ва бўҳтонлардан тийилиш керак.\nМендан фашист ясаманг! Мен ўзбек ҳалқини қаддини ростлашини хоҳлайман, холос. Биронта бошқа миллатли ватандошлар ҳуқуқини бузадиган иш қилаётган бўлсам, марҳамат, кўрсатинг, муҳокамаларга доимо очиқман. Адолат ва тўғри сўз олдида бўйним сочнинг толасидек.\nНиятимиз холис, мақсадларимиз эзгу.\nЎзбекистонни қадрлайдиганлар доимо қадрлидир. Ўзбекистонга хиёнат қиладиганларнинг эса миллати қизиқмас, қонун ҳам жамият ҳам бундайларга муросасиз ва бешафқат бўлиши керак.\nМиллатимиздан қатъий назар, ҳаммамиз Ўзбекистон учун - Ўзбекистон байроғи остида бирлашишимиз керак.\n"Миллий тикланиш" демократик партияси Марказий кенгаши раиси\nКиритилди: 16:15 04.05.2021. Ўқилди: 2454 марта. Фикрлар сони: 0 та.