"Аҳолининг милицияга бўлган ишончсизлиги нафратга айланмоқда" - BBC O'zbek\n"Аҳолининг милицияга бўлган ишончсизлиги нафратга айланмоқда"\nImage caption Наталья Таубинага бутун Россия бўйлаб милиция зўравонлигидан жабр чеккан фуқаролар мурожаат этишади\nРоссиянинг Узоқ Шарқида милицияга ҳужумлар уюштирган Приморье партизанларига оддий халқ ўртасида кўрсатилган дастак россияликлар ҳуқуқ-тартибот органларига бўлган ишончни йўқотганидан ишора беради.\nМилиция зўравонлигидан жабр чеккан фуқаролар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш билан шуғулланувчи Оммавий Вердикт ташкилоти ана шундай фикрда.\nТашкилот раҳбари Наталья Таубинага кўра, бугунда Россияда 70 фоиздан ошиқ одамлар милиция билан юзма-юз келганларида ўзларини хавфсиз сезишмайди; улар яқинлари, дўстлари ва қўшниларининг милиция зўравонлигидан азоб чекаётганига гувоҳ бўлишар экан, ишончсизлик нафратга айланмоқда.\nОммавий Вердикт ҳисоботига кўра, жиноятлар оддий автомобиль назорати зобитларидан тортиб юқори мартабали милиция раҳбарлари томонидан содир этилмоқда.\nИбрат Сафо Наталья Таубина билан Москвада учрашиб, аввало зўравонлик ҳоллари ҳақида сўраган.\nТаубина: Мени бу ҳолатларнинг бари ларзага солади, чунки милиция раҳбарияти ёки оддий милиция ҳодими ҳам фуқарони ҳимоя қилиш мажбуриятини ола туриб, зўравонлик йўлида амал қилишларини тушуниш қийин. Оддий бир мисол келтирадиган бўлсам, яқинда асли озарбайжонлик фуқаро Москва милицияси томонидан кўчада тўхтатилган, сўнгра милиция идорасига олиб борилиб, дўппосланган. Уни бейсбол таёғи билан дўппослаганлар. Милиция ундан бўм-бўш протоколга имзо чекишни талаб қилган. аммо у ҳеч қандай жиноят содир этмаган.\nМилиция унга қандай изоҳ берган? У нимада айбланган?\nТаубина: Ҳеч нимада. Унга ҳеч қандай айблов ўқиб эшиттирилмаган. Бу аслида милиция тизимида мавжуд бўлган статистика учун зарур бўлган. Милиция муайян муддат ичида маълум сондаги жиноятчиларни ҳибсга олиши керак. Бу маъмурий жиноятлар ҳам бўлиши мумкин. Агар улар бу квотани тўлдирмасалар, раҳбарият уларни жазолайди. Шундай экан, бу вазиятда мақсад уни қўрқитиб, имзо чектириб олиш бўлган. Бироқ у ҳеч кўнмагач уни озод қилишган. У сўнгра мия чайқалиши билан касалхонада бир неча ҳафта даволанган. Уни шунчалар қаттиқ дўппослашганки, ҳатто бўш протоколга ҳам қон сачраган. Аёл милиция ходими эса "нимага яна қон тўкдинглар протоколга" деб ҳамкасбларини уришиб қўйган. "Эрталаб вино тўккандинглар, энди эса қон" деб норози бўлган.\nImage caption Россияда милициянинг зўравонлигига қарши норозилик намойишлари кўпаймоқда\nБу ходим қон тўкилганини кўра туриб, уни тўхтатишга ҳам уринмаганми?\nТаубина: У ҳеч қандай амал қилмаган, у ҳам шу фитнанинг бир қисми бўлган. Лекин бу аёл ҳам ҳозирда маҳкамага тортилди. Мазкур иш биз учун энг муваффақиятлиларидан бўлди. Чунки қурбон касалхонадан чиққач бизга мурожаат қилди ва биз прокуратура, ҳамда ички ишлар вазирлигининг ички хавфсизлик хизматига шикоят қилиб, уни дўппослаган милиционерни маҳкамага тортишга муваффақ бўлдик. У беш йиллик қамоқ жазосига ҳукм этилди. Аммо маҳкама иши давом этмоқда - унга ёрдам берган ҳамкасблари ва аёл милиционер ҳам жазо олиши учун курашмоқдамиз.\nОдатда милиция зўравонлигидан жабр чеккан инсон шикоят қилишни истаса, нима бўлади?\nТаубина: Одатда уларга жиноят содир этган одамни топиш қийин бўлиши айтилади. Тергов ўтказиш, зўравон милиционерни жазога тортиш мушкул экани кўп айтилади. Баъзи ҳолларда милиция таҳдид солишни бошлайди. Милиция ўзи ёки бировлар орқали шикоят қилган фуқарога босим ўтказиб, аризасини қайтариб олишга мажбурлайди. Мен юқорида келтирган мисолда ҳам жабрланган шаҳсга жуда кўп таҳдидлар ва босимлар бўлган милиция томонидан. Унга мактабдаги фарзандига, ё ўзи ишлайдиган ишхонада муаммолар бўлиши айтилган.\nМен билишимча, ҳозирда милиционерлар шикоят қилган фуқарога қарши шикоят топшириб, жазосиз қолаётган ҳоллар кўп экан.\nТаубина: Бу янгича йўналиш. Масалан бир жабрланган фуқаро прокуратура ёки ички ишлар вазирлигидаги ички хавфсизлик хизматига шикоят ёзса, милиционер ҳам зудлик билан бу фуқарога қарши шикоят ёзади ва "у фуқаро ҳибсга олиш даврида куч билан қаршилик кўрсатди" дея жиноий иш очишга уринади. Иккала шикоят ҳам қонунга биноан прокуратурада кўриб чиқилади, аммо аксар ҳолларда прокуратура милиционернинг фойдасига ишни ҳал қилади. Бу йўналиш оммавийшлашмоқда ва у прокуратура ва милиция бир-бирини қандай қўллаб-қувватлашидан дарак беради. Фуқаро шикояти тушиши биланоқ прокуратура милиционерни хабардор қилади, ўша куннинг ўзидаёқ.\nImage caption Таубина хонимга кўра, Чеченистонда хизмат қилган милиционерлар зўравон усулларни кўп қўллашади\nНима учун милиция шу йўсинда иш олиб боради деб ўйлайсиз? Нима учун гумондорларга қарши шунча зўравонлик қўлланади?\nТаубина: Бу фақат гумондорларга қарши эмас. Зўравонлик кўчада ҳеч қандай сабабсиз тўхтатилган оддий одамга ҳам қарши ишлатилади, улар милиция идорасига олиб бориб дўппосланади. Бу усуллар давом этишининг сабаблари кўп... Энг асосий сабабларидан бири шуки, бизнинг ҳуқуқ-тартибот соҳамиз шўро давридан бери ислоҳ қилинмади. Биз ҳали ҳам Совет Иттифоқидаги дунёқараш билан ишлаяпмиз, эскича қарашга биноан, милиция бу жазолайдиган идора. Аслида у жазолайдиган эмас, оддий фуқарога хизмат қиладиган ва унинг хавфсизлигини таъминлайдиган идора бўлиши керак.\nЯна қандай сабаблар бор деб биласиз?\nТаубина: Ўтган қарийб 20 йил ичида милиция ходимларининг профессионал даражаси таназзулга юз тутиб келди. Олий маълумотли ходимлар маош оз бўлгани учун милициядан бўшаб кетишди ва хусусий ширкатлар ёки прокуратура каби пуллироқ жойлардан иш топишди. Милиция ходимларининг илм даражаси ўта паст ва пасайиб бормоқда, уларни тарбиялаш ва ўқитиш соҳаси шўролар давридан бери ислоҳ қилинмади. Жиноятлар фақат сон ва кўрсаткичларга қараб баҳоланади, оддий қилиб айтганда, бу ой 20 кишини ҳибсга олдингми, келгуси ой 21тасини ҳибсга олишинг шарт.\nЧеченистондаги уруш Россия Ички Ишлар Вазирлига ва унинг ходимларига қандайдир узоқ муддатли таъсир кўрсатдими?\nТаубина: Ҳа, албатта. Ички Ишлар Вазирлигининг кўп ходимлари Шимолий Қофқозга бир неча ойга жойлаштирилганлар. Улар мазкур минтақада қонли ва зўравон тажрибаларга кўп дуч келганлар ва жалб қилинганлар. Бу ходимлар Чеченистон ва бошқа нотинч ҳудудлардан қайтишгач, уларга дам олиш учун икки ҳафтагина вақт берилади. Сўнг улар яна оддий милиция ходими сифатида ишлай бошлайдилар. Аммо, уларни шунча зўравонликдан сўнг руҳий муолажа билан таъминлайдиган дастур йўлга қўйилмаган. Улар Чеченистондаги вазиятга ўргангани учун, зўравонлик усулларини қўллай бошлашади. Биз шуғулланган бир неча шикоятларда Шимолий Қофқоз ё Чеченистонда хизматни ўтаган милиционерлар айбдор бўлиб чиқишди. Улар бир ё икки марта эмас, мунтазам равишда гумондорлар ва оддий фуқароларни дўппослашган ва қийноққа солишган.


Даврон Файзиев: "Акмалов шу ҳафтанинг ўзида машғулотларга киришиши ва расмий ўйинларда иштирок этиши мумкин" - Penalti.uz | Футбол янгиликлари олами!\n12:04 Ким олади шугинани... 12 0 Янгиликлар\n11:00 Журналист: "Пирло,сиз истеъфога тайёрмисиз?" 44 0 Янгиликлар\n10:30 Роналду «Ювентус» ва «Милан» ўйинининг уч антиқаҳрамонидан бири! 57 0 Янгиликлар\n09:30 Реалда Рамос эраси тугадими? 45 0 Янгиликлар\n13:58 Элдорни тушир, Баллардини 137 0 Янгиликлар\n12:30 Испан грандлари қизиқаётган футболчини «ПСЖ» илиб кетиши мумкин 3 0 Янгиликлар\n10:00 Карикатура. Германиянинг кўп йиллик ҳукмрони - «Бавария»! 31 0 Янгиликлар\n08:44 А Серия. «Ювентус» – «Милан» 0:3 (видеошарҳ) 30 0 Видеолавҳалар\n08:42 Ла Лига. «Реал Мадрид» – «Севилья» 2:2 (видеошарҳ) 30 0 Видеолавҳалар\n08:39 АПЛ. "Астон Вилла" – "Манчестер Юнайтед" 1:3 (видеошарҳ) 25 0 Видеолавҳалар\n08:37 Ла Лига. «Барселона» – «Атлетико» 0:0 (видеошарҳ) 27 0 Янгиликлар\n08:34 А Серия. "Женоа" – "Сассуоло" 1:2 (видеошарҳ) 41 0 Видеолавҳалар\n08:30 Sport TV телеканалининг 10 май кунги кўрсатувлар дастури 17 0 Янгиликлар\n16:20 Хави Қатар клубини тарк этиши мумкинлиги ҳақидаги гапларга изоҳ берди 81 0 Янгиликлар\n14:30 Чемпионлар лигаси финали Истанбулда ўтказилмаслиги мумкин 129 0 Янгиликлар\n14:00 «Арсенал» антидопинг қоидларини бузган посбонни сотиб олмоқчи 58 0 Янгиликлар\n13:30 «Эвертон» афсонавий футболчининг фарзандини ўз сафига қўшиб олмоқчи 88 0 Янгиликлар\n13:00 Моуриньо нинг навбатдаги трансфер мақсади маълум 134 0 Янгиликлар\n12:00 «Барселона» Депай ўрнига бошқа футболчини сотиб олиши мумкин 93 0 Янгиликлар\n11:00 Салоҳ Лондон клубига ўтиши мумкин 139 0 Янгиликлар\n10:30 «Интер» Санчес билан хайрлашмоқчи 86 0 Янгиликлар\n10:00 90min футбол тарихидаги омадсиз трансферлар рўйхатини тузди 331 0 Янгиликлар\n09:00 Бўлди! Неймар «ПСЖ» билан янги шартнома имзолади 156 0 Янгиликлар\n08:29 «Барселона» УЕФАдан норози! 252 0 Янгиликлар\n08:22 Zezo Cartoons карикатураси. Роналду «Реал»да ва «Ювентус»да! 225 0 Янгиликлар\n08:20 Sport TV телеканалининг 8 май кунги кўрсатувлар дастури 83 0 Янгиликлар\n08:17 Futbol TV телеканалининг 8 май кунги кўрсатувлар дастури 129 0 Янгиликлар\n13:30 Моуриньо эффекти! «Рома» АПЛдан посбон олиб келмоқчи 140 0 Янгиликлар\n12:30 «Ливерпуль» Вейналдум учун навбатдаги ўринбосарни «Рома»дан топди! 101 0 Янгиликлар\n12:00 Шахсан Анчелотти «Барса» футболчисини Эвертонда кўришни истайди 116 0 Янгиликлар\n11:00 Мартинес: "Мен бу масалани Месси билан муҳокама қилдим" 183 0 Янгиликлар\n10:30 Бир ҳолатдагина Рюдигер «Челси»да қолади 85 0 Янгиликлар\n10:04 Момани карикатураси. ЕЧЛнинг инглизча финали яқин! 91 0 Янгиликлар\n09:52 Кристиан Эриксен Миланда қолмоқчи 170 0 Янгиликлар\n09:43 Гринвуд «МЮ»даги юбилей ўйинини ўтказди 121 0 Янгиликлар\n09:35 Карикатура. Қайси жамоа ЕЧЛда ғолиб бўлади? 173 0 Янгиликлар\n09:27 ЕЛ. "Рома" – "Манчестер Юнайтед" 3:2 (видеошарҳ) 78 0 Видеолавҳалар\n09:21 ЕЛ. «Арсенал» – «Вильярреал» 0:0 (видеошарҳ) 57 0 Видеолавҳалар\n09:20 Sport TV телеканалининг 7 май кунги кўрсатувлар дастури 99 0 Янгиликлар\n09:17 Futbol TV телеканалининг 7 май кунги кўрсатувлар дастури 126 0 Янгиликлар\nДаврон Файзиев: "Акмалов шу ҳафтанинг ўзида машғулотларга киришиши ва расмий ўйинларда иштирок этиши мумкин"\nБаҳорги ТВ трансфер ойнасида FUTBOLTV шарҳловчилар жамоасига яна бир ижодкор келиб қўшилди. Ҳамкасбимиз Бобур Акмалов шарҳловчилик фаолиятида пауза юзага келгани сабабли UZREPORTTV билан эркин агент сифатида шартнома тузди.\nХабарингиз бор жамоамиз Евро турнирлар ва Пролигадан ташқари, ОФК чемпионлар лигасига тайёргарлик кўрмоқда. Табиийки параллель мусобақалар учун таркиб кучайтирилиши, айниқса Осиё футболида катта тажрибага эга мутахассис позициясига номзод керак эди.\nКелишув номуайян муддатга тузилди. Акмалов шу ҳафтанинг ўзида машғулотларга киришиши ва расмий ўйинларда иштирок этиши мумкин. Welcome :)\nМанба: Даврон Файзиев телеграм канали\nБобур Акмалов, Даврон Файзиев\n12.04.2021, 13:53 202 0\nДаврон Файзиевдан анонс: "Дунё икки бўлинадиган кун"\nДаврон Файзиев: "Элдорни олдинда катта меҳнат, кураш ва рақобат кутмоқда"\n«Майдонда нима қилишни билмай қолганимизда, тўпни Зиданга берардик ва томоша қилиб туришни яхши кўрардик». (ЛИЛИАН ТЮРАМ)\nМоуриньо янги иш топди\nМесси "Барселона"га шарт қўйди\n"Ман Сити" "Янги Месси"ни сотиб олди\nДиёр Имомхўжаев: "Тухель "Челси"ни қанчалик ўзгартирган бўлмасин,..."


Саудия Арабистонидаги ватандош: “Хориждаги Ўзбекистон фуқароларини қўллаб-қувватлашга қаратилган сиёсат бизга ғурур бағишламоқда”\nАР-РИЁД, 4 сентябрь. /«Дунё» АА/. Мамлакатимизнинг Саудия Арабистонидаги элчихонаси томонидан мустақиллигимизнинг 29 йиллигига бағишланган байрам тадбири ўтказилди, деб хабар бермоқда «Дунё» АА мухбири.\nТадбирда ушбу минтақада яшаётган ва вақтинча меҳнат фаолиятини олиб бораётган Ўзбекистон фуқаролари ва улар оила аъзолари, шунингдек, маҳаллий журналист, блогер, сайёҳлик компаниялари вакиллари, Саудия Арабистонидан фаоллар иштирок этди.\nЎзбекистоннинг Саудия Арабистонидаги элчиси Улуғбек Мақсудов тадбир иштирокчиларини миллий байрам билан табриклаб, Президентимиз Шавкат Мирзиёев раҳбарлигида барча соҳаларда кенг кўламли ислоҳотлар, янги лойиҳалар амалга оширилаётгани ҳақида сўзлаб берди. Ушбу саъй-ҳаракатлар ягона, улуғ бир мақсад –меҳнаткаш, олийжаноб халқимизни рози қилиш, ҳаётнинг барча синовларини матонат билан енгиб яшаётган ватандошларимизнинг ишончини оқлаш, оғирини енгил қилишга қаратилганини қайд этди.\nШу билан бирга, Президентимиз Шавкат Мирзиёев раҳнамолигида мамлакатимизда инсон манфаатларини таъминлаш бўйича изчил ислоҳотлар қаторида, бугунги кунда хорижда меҳнат қилаётган ва таҳсил олаётган юртдошларимизни ижтимоий, ҳуқуқий, моддий ва маданий қўллаб-қувватлаш масалаларига алоҳида эътибор қаратилаётганига урғу берилди.\nСаудия Арабистонида доимий яшаб, меҳнат қилаётган, таълим олаётган ҳамюртларимиз ҳам ватанимиз равнақи йўлида ўз ҳиссаларини қўшаётганликлари таҳсинга сазоворлиги айтиб ўтилди.\nБайрамона тадбирга меҳмон сифатида ташриф буюрган саудиялик адиб ва этнограф Муҳаммад ал-Дарозий мустақиллик шодиёнаси билан табриклаб, Ўзбекистонга сафари таассуротлари ҳақида «Буюк ипак йўли бўйлаб: Ўзбекистон» деб номланган китобни нашр этганини маълум қилди.\nТадбирда мазкур китоб тақдимоти ҳам ўтказилди. Ушбу китоб араб тилида сўзлашувчи халқлар учун ўзбекона урф-одат, халқимиз маданияти ва тарихи ҳақида батафсил маълумот тақдим этиши билан аҳамиятлидир. Шу боис китобнинг тақдимоти нафақат ўзбек диаспораси вакиллари, балки Саудия Арабистони фуқаролари томонидан катта қизиқиш билан қарши олинди.\n— Мамлакатимиздаги сўнги ўзгаришлар ва ислоҳотлар ҳақида фақат илиқ фикрлар билдириш мумкин, — деди Саудия Арабистони Шарқия вилоятидаги ўзбек диаспораси фаоли Наргиза Икматова. —Шунингдек, Ўзбекистон ҳукуматининг хориждаги ўзбек фуқароларини қўллаб-қувватлашга қаратилган сиёсати бизга ғурур бағишламоқда. Мамлакатимизнинг Саудия Арабистонидаги элчихонасига ўзбек диаспораси вакилларига яқиндан кўрсатаётган ёрдам ва бугунги байрам тадбири учун ўз миннатдорлигимизни билдирамиз.\nВатандошлар иштирокидаги тадбир давомида уларни қизиқтирган саволларга жавоб қайтарилди, ватандошлар дуч келаётган муаммоларни бартараф этиш юзасидан фикр алмашилди ва консуллик маслаҳатлари берилди.\nҚозоғистондан навбатдаги байрам табрикл...\nУшбу мазмундаги қутловлар Олмаота шаҳридаги Халқаро алоқалар ва жаҳон тиллари университети...\nСанжай Пандей: Шавкат Мирзиёев бошчилиги...\nСанжай Пандей: Шавкат Мирзиёев бошчилигида ўтган 4 йил мустақил Ўзбекистоннинг янги ривожл...


УЙ-ЖОЙ-КОММУНАЛ ХИЗМАТЛАР - Ўзбекистон овози газетаси\nзамонавий, арзон ва янада сифатли бўлиши зарур!\n«Уй-жой-коммунал хизмат кўрсатишни такомиллаштириш, бунинг учун зарур бўлган муҳандислик ва ижтимоий инфратузилмани жадал тараққий топтириш зарур».\nЎзбекистон Халқ демократик партияси Сайловолди дастуридан\nҲаётимизнинг фаровонлик даражаси, турмушимиз сифатини кўрсатадиган муҳим омиллардан бири, шубҳасиз, уй-жой масаласи, коммунал хизматларнинг барча учун мақбуллигидир. Коммунал хизмат кўрсатишнинг ривожлангани нафақат жамият маданияти, маиший турмуш тарзи даражасини ифода этади, балки иқтисодий салоҳият ўсиши ва инвестициялар жалб қилиш учун ҳам муҳим шарт-шароитлар яратишга хизмат қилади.\nАйнан шунинг учун ҳам уй-жой ва коммунал хўжалиги соҳасидаги ислоҳотлар республикада амалга оширилаётган ижтимоий-иқтисодий ўзгаришларнинг узвий таркибий қисми ҳисобланади.\nШуларнинг барчасини ҳисобга олиб, Ўзбекистон Халқ демократик партияси уй-жой-коммунал соҳага тегишли масалалар билан фаол шуғулланиб келмоқда. Партиямизнинг дастурий ҳужжатларида бунга алоҳида эътибор қаратилган ва Олий Мажлис Қонунчилик палатасидаги ЎзХДП фракцияси, халқ депутатлари маҳаллий Кенгашларидаги партиямиз гуруҳлари бу соҳадаги муаммоларни бартараф этиш билан боғлиқ аниқ ташаббусларни илгари сураяпти.\nЎзбекистон Халқ демократик партиясининг Жамоатчилик қабулхоналарига ўтган беш йил давомида 45 мингга яқин фуқаро мурожаат қилган бўлса, уларнинг 18,2 фоизи уй-жой-коммунал хизматлари билан бевосита боғлиқ бўлган. Кўтарилган муаммоларнинг аксариятини жойларнинг ўзида ҳал этишга ёрдам берилган, албатта. Аммо партия ташкилотлари, фаолларимиз ва экспертларимиз, ҳокимият вакиллик органларига сайланган депутатларимиз томонидан ўтказилган таҳлиллар бу соҳадаги ислоҳотларни янада чуқурлаштириш, уй-жой-коммунал соҳасини ривожлантиришни янги босқичга кўтариш зарурлигини кўрсатмоқда. Шунга асосланиб, Ўзбекистон Халқ демократик партиясининг Сайловолди дастурида бу масалалар муҳим йўналишлардан бири сифатида белгиланди. Коммунал соҳада рақобат муҳитини яратиш, кўрсатилаётган хизматлар сифатини яхшилаш билан боғлиқ бир қатор долзарб масалалар акс эттирилди.\nШундай қилиб, партиямиз сайловолди дастурида товар ва хизматларнинг ижтимоий мақбуллиги ғояси илгари сурилмоқда. Албатта, мамлакатимизда изчил амалга оширилаётган манзилли ижтимоий сиёсатнинг устувор йўналишларидан бири аҳоли, шу жумладан, унинг кам даромадли қатламларининг бирламчи эҳтиёжи учун зарур бўлган товар ва хизматларнинг ижтимоий мақбуллигини таъминлашдан иборатдир. Партиямиз бу масалада мустақил тараққиёт йилларида эришилган натижаларни юқори баҳолайди ва ижтимоий аҳамиятга молик товар ҳамда хизматларга нархларнинг шаклланиши устидан давлат назорати самарадорлигини янада ошириш тарафдоридир. Коммунал хизматларнинг нархлари, тарифлари ўсиши эса ойлик маош, пенсия, стипендиялар ҳамда ижтимоий нафақаларни ошириш кўрсаткичларидан юқори бўлмаслиги зарур, деб ҳисоблайди.\nШу мақсадда ижтимоий аҳамиятга молик товар ва хизматлар бозорида устун мавқега эга бўлган субъектларнинг монополистик фаолиятини чеклашга йўналтирилган сиёсат самарадорлигини ошириш зарур. Монопол корхоналар томонидан ишлаб чиқарилаётган маҳсулотлар ва кўрсатилаётган хизматларга нарх ва тарифлар белгилашда очиқликни, уларнинг кам даромадли аҳоли қатламлари учун мақбуллигини таъминлаш бўйича давлат бошқарувини кучайтириш керак, деб ҳисоблаймиз. Шунингдек, уй-жой ва коммунал хизматлар, ижтимоий инфратузилма объектлари аҳолининг ижтимоий ҳимояга эҳтиёжманд, кам даромадли қатламлари учун мақбул бўлиши зарур.\nКейинги йилларда амалга оширилаётган қишлоқ аҳоли пунктларида замонавий лойиҳалар асосида уй-жойлар қуришга қаратилган кенг кўламли дастурлар аҳоли турмуши ва яшаш тарзига катта ижобий таъсир кўрсатмоқда. Бу ишларни изчил давом эттириш билан бирга, уй-жой-коммунал хизмат кўрсатишни такомиллаштириш, бунинг учун зарур бўлган муҳандислик ва ижтимоий инфратузилмани жадал тараққий эттириш зарур. Бу эса аҳолининг ижтимоий жиҳатдан эҳтиёжманд, кам даромадли қатламларининг ҳам сифатли уй-жой шароитлари, ижтимоий инфратузилма билан таъминланганлик даражасини оширишга хизмат қилади.\nКоммунал хизматлар ва кўп қаватли уйларда турар жойдан фойдаланиш харажатларининг ижтимоий мақбуллигини таъминлаш бугунги кунда долзарб аҳамиятга эгадир. Шу муносабат билан партиямиз тармоқ муҳандислик инфратузилмаси билан боғлиқ бўлмаган коммунал хизматларни кўрсатишнинг арзон ва муқобил турларини ривожлантириш ғоясини илгари сурмоқда. Шунингдек, табиий монополия субъектлари бўлган корхоналарнинг хизматлари, жумладан, электр ва иссиқлик қуввати, газ таъминоти, ичимлик суви ва канализация хизматларига нарх ва тарифларни ўрнатишнинг иқтисодий асосланган аниқ мезонларини ишлаб чиқиш талаб этилмоқда.\nМамлакатимизда уй-жой-коммунал соҳаси билан боғлиқ муносабатларни тартибга солиш, бу борадаги ҳуқуқий асосларни яратиш мақсадида тегишли қонунлар, Президентимиз фармон ва қарорлари, ҳукуматнинг қатор қарорлари қабул қилинган ҳамда тегишли дастурлар амалга оширилмоқда.\nЖумладан, Фуқаролик, Уй-жой, Шаҳарсозлик кодекслари, «Хусусий уй-жой мулкдорларининг ширкатлари тўғрисида», «Истеъмолчиларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш тўғрисида», «Ижара тўғрисида», «Ипотека тўғрисида», «Электр энергияси тўғрисида», «Сув ва сувдан фойдаланиш тўғрисида», «Чиқиндилар тўғрисида»ги қонунлар шулар жумласидандир.\nАммо коммунал хизмат кўрсатиш соҳасининг тоза ичимлик суви, иссиқлик, газ таъминоти, оқова сувлар ва ободончилик каби соҳалари алоҳида қонун билан тартибга солинмаган. Бу соҳаларда фаолият асосан Вазирлар Маҳкамаси қарорлари ва қонуности ҳужжатлардан иборат бўлган 50 дан ортиқ қонун ҳужжати билан тартибга солинган.\nМамлакатимизда демократик ислоҳотларни янада чуқурлаштириш ва фуқаролик жамиятини ривожлантириш концепциясида эса мавжуд қонунларимизнинг кўпчилигини уларни қўллаш амалиёти ва мамлакатимизда бозор муносабатлари ривожланишининг ҳозирги даврдаги янги реал ҳолатидан келиб чиқиб, жиддий қайта кўриб чиқиш зарурлиги таъкидланган. Демак, уй-жой-коммунал соҳасидаги қонунчиликни ривожлантириш бизнинг асосий вазифаларимиздан бўлиб қолмоқда.\nБу соҳада ишлаб чиқиладиган янги қонун ҳужжатлари юқоридаги муаммолар билан бирга, коммунал соҳага замонавий технологияларни киритишни янада жадаллаштириш, коммунал хўжалиги хизматларини ташкил этишда, коммунал хизматлар нархларининг ўзгариши, хизматлар учун тўловларни ўз вақтида ундирилиши каби муаммоларни самарали ҳал этишга ҳам хизмат қилиши керак.\nШу билан бир қаторда, соҳадаги айрим корхоналар томонидан кўрсатилаётган коммунал хизматлар учун тўловлар билан боғлиқ баъзи муаммолар учраб тургани ҳам сир эмас. Соҳага замонавий ахборот коммуникация технологияларини кенг жалб қилиш орқали уларга самарали ечим топиш имкониятлари жуда катта. Тобора шиддат билан тараққий этиб бораётган бугунги куннинг ўзи коммунал хизмат ходимларининг иш жараёнларига ахборот тизимларини қўллаш ва уларнинг масъулиятли ишини автоматлаштириш заруратини келтириб чиқарди. Автоматлаштирилган ахборот тизимларининг қўлланилиши эса коммунал тўлов ҳисоб-китобларига кетадиган харажатларни камайтириш ва тўловларнинг ўз вақтида амалга оширилишини таъминлашга хизмат қилади. Бу эса коммунал хизмат кўрсатиш корхоналари учун ҳам, аҳоли учун ҳам катта қулайликлар туғдиради.\nХулоса қилиб айтганда, мамлакатимизда уй-жой-коммунал хўжалиги муносабатларини тартибга солишга қаратилган қонунчиликни Ўзбекистонда амалга оширилаётган бозор ислоҳотларининг суръати ва мантиқий талабларидан келиб чиққан ҳолда янада такомиллаштириш зарур. Буларнинг барчаси уй-жой-коммунал хизматлар кўрсатиш тизимини янада замонавийлаштириш, уларнинг арзон ва сифатли бўлишини таъминлашга хизмат қилиши билан муҳим аҳамиятга эгадир.\nОлий Мажлис Қонунчилик палатаси депутати, ЎзХДП фракцияси аъзоси, 75-Сариосиё сайлов округи бўйича Олий Мажлис Қонунчилик палатаси депутатлигига номзод.


Ўзбекистон Республикаси Халқ таълими вазирлиги, Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги Касб-ҳунар таълими марказининг “Умумий ўрта таълим мактабларининг 10-11-синф ўқувчиларига ўқув-ишлаб чиқариш мажмуаларида бериладиган касблар бўйича малака талабларига қўшимчалар киритиш тўғрисида”ги қарорига асосан замонавий янги касблар бўйича билим бериш йўлга қўйилмоқда. Мазкур касбларнинг малака талаблари тайёрланиб умумхалқ муҳокамасига қўйилди.\nБугунги кунда ўқув-ишлаб чиқариш мажмуаларида 51 та касб-ҳунар ўргатилиб келинмоқда. 2019-2020 ўқув йилидан бошлаб ўқувчиларнинг қизиқишларини инобатга олган ҳолда янги касбларни ўргатиш моддий-техника базасига ва педагогик кадрлар салоҳиятига эга бўлган ўқув-ишлаб чиқариш мажмуаларида ташкил этилиши кўзда тутилмоқда.\nЯнги касблар 10-11–синф ўқувчиларига ривожланиб бораётган меҳнат бозорида ўз ўрнини топишига кўмак беради. Жумладан, мазкур қўшимчалар билан ўқувчиларга аниматор, алюминь ва пластик профилли ром ясовчи уста, график дизайнер, веб-дизайнер, ландшафт дизайнери, мозаикачи, музлатгич тузатувчи, реклама стенди устаси каби янги 26 та касб турларини ўргатиш назарда тутилган.\nУшбу касблар рўйхати Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари, вазирликлар, идоралар, йирик иш берувчи корхона ва ташкилотларнинг таклифлари асосида меҳнат бозори эҳтиёжларидан келиб чиққан ҳолда шакллантирилган.


АНГРЕН-ПОП ЭЛЕКТРЛАШТИРИЛГАН ТЕМИР ЙЎЛИ – СТРАТЕГИК ҲАМКОРЛИКНИНГ ЮКСАК САМАРАСИ - Ўзбекистон овози газетаси\nАНГРЕН-ПОП ЭЛЕКТРЛАШТИРИЛГАН ТЕМИР ЙЎЛИ – СТРАТЕГИК ҲАМКОРЛИКНИНГ ЮКСАК САМАРАСИ\nПойтахтимиздаги «Ўзэкспомарказ»да 22 июнь куни Ўзбекистон ва Хитой ҳамкорлигининг йирик ва истиқболли лойиҳаси ижроси – Ангрен-Поп электрлаштирилган темир йўли ҳамда Қамчиқ туннелининг расмий очилиш маросими бўлиб ўтди. Унда Ўзбекистон Республикаси Президенти Ислом Каримов ва Хитой Халқ Республикаси Раиси Си Цзиньпин иштирок этди.\nЎзбекистон Республикаси Президенти Ислом Каримов ва Хитой Халқ Республикаси Раиси Си Цзиньпин Ангрен-Поп электрлаштирилган темир йўл тизимида ҳаракатланадиган «Ўзбекистон» йўловчи поездининг Қамчиқ туннелидан ўтишига рухсат берувчи семафорни ёқиш учун махсус тугмани босдилар...\nВатанимиз мустақиллигининг дастлабки йилларидан дунё бозорига янги йўллар очиш, мамлакатимизни бошқа минтақалар билан боғлайдиган замонавий транспорт коммуникациялари барпо этиш долзарб масала сифатида кун тартибига қўйилди. Асосий эътибор янги темир йўллар қуриш, мамлакатимизнинг ягона ва яхлит темир йўл тизимини барпо этишга қаратилди.\nАмударё узра автомобиль ва темир йўл қатнови учун мўлжалланган замонавий кўприкни ўз ичига олган Навоий-Учқудуқ-Султон Увайстоғ-Нукус темир йўлининг барпо этилиши бу борадаги дастлабки қадам бўлди.\nКейинроқ «аср мўъжизаси» дея ном олган ноёб иншоот – Тошгузар-Бойсун-Қумқўрғон темир йўл линияси ишга туширилди. Ушбу бунёдкорлик иншооти мамлакатимизда ягона миллий темир йўл тизимини яратишнинг навбатдаги муҳим босқичи бўлди.\n«Ўзбекистон темир йўллари» акциядорлик жамияти ташкил этилган даврдан буён юк ташишлар 1,5 баробар, йўловчи ташиш 1,3 баробар ўсди. Умуман, 2015 йилда темир йўллар орқали қарийб 82 миллион тонна юк ташилгани ва 20,1 миллион йўловчи ўз манзилига етказилгани юртимизда мазкур тармоқнинг салоҳияти ва имкониятлари тобора кенгайиб бораётганидан далолатдир. Бугунги кунда мамлакатимизда юкларнинг 60 фоиздан зиёди, йўловчиларнинг 75 фоиздан ортиғи темир йўл транспорти орқали ташилмоқда.\nЎзбекистон темир йўллари трансминтақавий транспорт коридорларининг энг муҳим бўғини сифатида халқаро темир йўллар ташуви тизимида муносиб ўрин эгалламоқда. Зеро, мамлакатимиз магистрал темир йўл тармоқлари орқали Шарқ ва Ғарб, Жануб ва Шимолни бирлаштирадиган катта транспорт-коммуникация ва транзит салоҳиятига эга.\nЎзбекистон ва Хитой ўртасида барча соҳалар қатори транспорт коммуникациялари соҳасидаги ҳамкорлик ҳам юксак суръатлар билан ривожланмоқда. Хитойда ишлаб чиқарилган энг юқори техник хусусиятлар ва қатор афзалликларга эга, замонавий ва юксак самарали электровоз ва тепловозларнинг мамлакатимизга етказиб берилгани ўзаро манфаатли ҳамкорликка ёрқин мисол бўла олади.\nЎзбекистон билан Хитой ўртасида энг қисқа темир йўл тармоғини барпо этиш ўзаро иқтисодий ва транспорт соҳасидаги ҳамкорликнинг долзарб стратегик йўналишларидандир. Бу Хитойнинг Марказий Осиё мамлакатларига, ундан кейин Жанубий Осиёга чиқишини таъминлайди. Ангрен-Поп электрлаштирилган темир йўлининг барпо этилиши бу борада «кўприк» вазифасини ўтайди. «Ўзбекистон темир йўллари» акциядорлик жамияти ва Хитойнинг «China Railway Tunnel Group» компанияси ҳамкорлигида бунёд этилган туннель қурилишига умумий қиймати 455 миллион долларлик маблағ йўналтирилди.\nБунёдкорлик ишларида «China Railway Tunnel Group» компаниясининг мингдан зиёд ишчи-мутахассислари, уч мингдан зиёд темирйўлчиларимиз, уч юздан ортиқ электрмонтажчи иштирок этди. Моҳир қурувчилар 32 ой мобайнида мураккаб табиий шароитларда – ёз жазирамасида ҳам, қишнинг қаҳратонида ҳам ишни бир меъёрда олиб борди. Бу ўз самарасини берди.\n– Темир йўл қурилиши соҳасида узоқ йиллардан бери ишлаб келаётганим боис Ўзбекистоннинг бу борадаги салоҳияти ҳақида кўп эшитганман, – дейди «China Railway Tunnel Group» қурилиш компанияси масъул ходими Ху Зенг Пинг. – Қурилиши ниҳоясига етган мазкур темир йўл Ўзбекистон иқтисодиёти учун нечоғли аҳамиятли эканини таърифлаш қийин. Темир йўл борган жойда ўсиш, ривожланиш бўлади. Ўзбекистон танлаган тараққиёт йўли нақадар тўғри экани ҳаётда ўз исботини топмоқда.\n– Бундан 25-30 йил илгари бу ерлардан темир йўл ўтади, деса биров ишонмасди. Боиси, Қамчиқ довонининг улкан қоялари, чуқур жарликлари, пасту баланд адирлари узра поезд қатновини йўлга қўйиш ақлга сиғмас иш эди-да, – дейди Тошкент вилояти Паркент туманида истиқомат қилувчи 79 ёшли меҳнат фахрийси Солиддин Салоҳиддинов. – Бунёдкор халқимизнинг азму шижоати, Президентимизнинг узоқни кўзлаб амалга ошираётган оқил сиёсати ва ташаббуси билан бундай хаёллар ҳақиқатга айланди. Мустақиллик даври кишиларининг ўткир зеҳни, собит қадами, қатъий хоҳиш-иродаси ва меҳнатсеварлиги эвазига халқимизнинг яна бир орзуси ушалди.\n– Мазкур йўл иқтисодий тараққиётнинг белгиси бўлмиш қурилиш ва саноат, транспорт ва алоқа, хизмат соҳаларини ривожлантиришга, соғлиқни сақлаш, таълим-тарбия, умуман, янги-янги маданий ўчоқлар очилишига, ҳаётни жонлантиришга, унинг суръатларини тезлаштиришга мустаҳкам замин яратади, – дейди Ангрен-Поп электрлаштирилган темир йўли қурилишини топшириш гуруҳи раҳбари Наврўз Эркинов. – Ўзбекистоннинг чет давлатларга чиқиш ва экспорт имкониятини, шу билан бирга, юртимизнинг транзит ролини кенгайтириш борасидаги салоҳиятини кескин оширади.\n...Дастлабки поезд Қамчиқ туннелини – Сардаладан бошланиб Чодак қишлоғигача бўлган масофани 16 дақиқада босиб ўтди.\n«Ўзэкспомарказ» билан Қамчиқ туннели ўртасида тўғридан-тўғри видеоалоқа ўрнатилди.\n«China Railway Tunnel Group» компанияси раиси Юй Баоулин ва «Ўзбекистон темир йўллари» акциядорлик жамияти бошқаруви раиси Очилбой Раматов Ангрен-Поп электрлаштирилган темир йўли ва Қамчиқ туннелининг ишга туширилишга тайёр эканини маълум қилди.\n– Биласиз, 2013 йилнинг апрель ойида Президентимиз халқ депутатлари Андижон вилояти Кенгашининг навбатдан ташқари сессиясида иштирок этиб, нутқ сўзлаган, – дейди Андижон вилояти Хўжаобод тумани «Бирлашган» қишлоқ фуқаролар йиғини раиси, Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенати аъзоси, «Эл-юрт ҳурмати», «Дўстлик» орденлари соҳиби Тожибархон Йўлдошева. – Сессияда мен ҳам қатнашганман. Ўшанда давлатимиз раҳбари бир янгиликка эътиборимизни қаратди: Ангрен-Поп йўналишида электрлаштирилган темир йўл қуришни мўлжалламоқдамиз. Фарғона водийсини Ўзбекистоннинг бошқа ҳудудлари билан темир йўл орқали боғлаш масаласини эътибордан четда қолдиришга ҳаққимиз йўқ. Насиб этса, 2016 йилда ана шу темир йўл қуриб битказилиши билан водийга, жумладан, Андижонга поезд билан бемалол қатнаш имконига эга бўламиз, деди Президентимиз қатъий ишонч билан. Ўшанда давлатимиз раҳбарининг бу гапи наинки Андижон, бутун водий аҳлининг юксак олқишига сазовор бўлганди. Бугун ана шу гапларнинг амалдаги исботи, тарихий воқеанинг гувоҳи бўлаётганимиздан беҳад бахтиёрмиз.\nМаросимда Хитой Халқ Республикаси Раиси Си Цзиньпин мазкур лойиҳанинг амалга оширилиши Хитой ва Ўзбекистон ҳамкорлигининг улкан самараси, халқларимиз ўртасидаги яқин дўстликнинг яна бир ёрқин намунаси эканини таъкидлади.\nАнгрен-Поп электрлаштирилган темир йўли қурилишидек улкан ва ғоят муҳим лойиҳанинг амалга оширилиши мамлакатимиз иқтисодий қудратини мустаҳкамлаш, транзит ва сайёҳлик салоҳиятини юксалтириш ва темир йўл тармоғини янада ривожлантиришга ҳамда Ўзбекистон билан Хитой ўртасидаги серқирра, стратегик муносабатларни тобора юқори босқичга кўтаришга ва муттасил ривожлантиришга хизмат қилади.


Канчельскис: Жалолиддинов “Локомотив”да? У тезкор, ақлли лекин Россияда қийналади\n15 июнь, 2020, 22:35\nТеглар:Андрей Канчельскис | Навбаҳор | ФК Локомотив\nКанчельскис футболчининг янада кучайиши тарафдори\n“Навбаҳор” бош мураббийи Андрей Канчельскис “Бунёдкор”нинг 18 ёшли футболчиси Жасур Жалолиддинов Москванинг “Локомотив” клубига ўтаётгани ҳақидаги хабарларга ўз муносабатини билдирди.\nТаниқли мураббийнинг фикрларини Россия спорт нашрлари мухлислар эътиборига ҳавола қилмоқда.\n- Бу футболчини бизга ҳам тавсия қилишганди. Биз 18 ёшли футболчи учун катта маблағ тўлолмаймиз. 300 минг евро катта пул. У ҳали Ўзбекистон чемпионати савиясидан ўсиб кетганича йўқ. У жисмонан кучайиши керак. Ҳозир Россия чемпионатига кўникиши қийин кечади. Унинг бўйи баланд эмас. Лекин қўл-оёғи чаққон, ақлли футбол кўрсатади. Қанотлардан ҳужумга ўтади, жамоасининг асосий таркибида ўйнамоқда. Яхши ўйнайди. Бу ерда озгина тажриба орттириши керак, - деди Канчельскис.\nШунингдек, тажрибали мураббий “Локомотив” ҳам ривожланиш йўлида янги йўналиш олаётгани, Жасурнинг Италияга бориб келгани, агар москваликларга бу ўйинчи керак бўлса, албатта у учун маблағ ҳам топилишини таъкидлади.


21 декабрь куни ҳаво ҳарорати яна пасаяди\n21 декабрь куни ҳаво ҳарорати яна...\n20.12.2018 18:50 0 203\nРеспублика Гидрометеорология марказининг хабар беришича, 21 декабрь куни Тошкентда ҳаво ўзгариб туради, ёғингарчилик бўлмайди. Кечаси ва эрталаб туман тушиши мумкин. Шарқдан секундига 3-8 метр тезликда шамол эсади. Кечаси 5-7 даража совуқ, кундузи 0-2 даража илиқ бўлади.\nБухоро ва Навоий вилоятларида ҳаво ўзгариб туради, ёғингарчилик бўлмайди. Айрим жойларда туман тушиши мумкин. Шарқдан секундига 7-12 метр тезликда шамол эсади. Кечаси 3-8 даража совуқ, кундузи 3-8 даража илиқ, чўл ҳудудларида кечаси 8-13, кундузи 1-6 даража совуқ бўлади.\nТошкент, Самарқанд, Жиззах ва Сирдарё вилоятларида ҳаво ўзгариб туради, ёғингарчилик бўлмайди. Баъзи жойларда туман тушиши мумкин. Шарқдан секундига 7-12 метр тезликда шамол эсади. Кечаси 0-5, айрим жойларда 8 даражагача совуқ, кундузи 0-5 даража илиқ бўлади.\nАндижон, Наманган ва Фарғона вилоятларида ҳаво ўзгариб туради, ёғингарчилик бўлмайди. Баъзи жойларда туман тушиши мумкин. Шарқдан секундига 7-12 метр тезликда шамол эсади. Кечаси 0-5 даража совуқ, кундузи 3 даража совуқ, 2 даража илиқ бўлади.\nРеспубликамизнинг тоғли ҳудудларида ҳаво ўзгариб туради, ёғингарчилик бўлмайди. Туман тушиши мумкин. Тошкент вилоятининг 1800 метрдан баланд ҳудудларида қор кўчиши хавфи бор. Шарқдан секундига 7-12 метр тезликда шамол эсади. Кечаси 7-12, кундузи 0-5 даража совуқ бўлади.\nЎзбекистон об-ҳаво қор совуқ


Си Цзиньпин: Хитой Африка билан ҳамкорлик лойиҳаларини молиялаштириш учун 60 млрд доллар ажратади\n20:16 / 04.12.2015\nХитой ҳукумати Хитой ва Африка давлатлари билан 10 та ҳамкорлик дастурини молиялаштириш учун 60 млрд доллар тақдим қилади.\nБу ҳақда Хитой раиси Си Цзиньпин Йоханнесбургда Хитой-Африка ҳамкорлиги саммитидаги нутқида айтиб ўтди.\n“Хитой ҳамкорлик бўйича 10 та лойиҳани муваффақиятли амалга оширилишини таъминлаш учун уларни молиялаштиришга 60 млрд доллар ажратади”, деб айтди Си Цзиньпин.\nСи Цзиньпин ўзининг нутқида яқин уч йилда Хитой ва Африка давлатлари ўртасидаги ҳамкорликни мустақкамлаш учун қаратилган 10 та дастурни амалга оширишни таклиф қилди. Бу дастурлар саноатни ривожлантириш, қишлоқ хўжалигини модернизациялаш, инфратузилмалар қуриш, молиявий хизматлар соҳасини такомиллаштириш, савдо ва инвестициялар учун шароитларни енгиллаштириш, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш, камбағаллик билан кураш ва аҳоли турмуш тарзи, соғлиқни сақлаш тизимини яхшилаш, гуманитар алмашувлар, тинчлик ва хавфсизликни таъминлаш бўйича қўшма лойиҳаларни амалга оширишни назарда тутади.\nСи Цзиньпиннинг айтишича, 35 млрд доллар имтиёзли қарз ва Хитой маҳсулотларини сотиб олиш учун экспорт кредити сифатида тақдим қилинади. 5 млрд доллар Африка давлатларига фоизсиз кредитлар ёки беғараз ёрдам сифатида, яна 5 млрд доллар Хитой-Африка тараққиёт жамғармаси ва Африканинг кичик ва ўрта корхоналарининг ривожланишини кредитлаш бўйича махсус дастурига қўшимча сармоя сифатида киритилади. Яна 10 млрд доллар таъсис этилаётган Хитой-Африка ишлаб чиқариш кооперацияси жамғармасига киритилади.\nБугун, 4 декабрда Хитой-Африка ҳамкорлик форумининг икки кунлик саммити очилди. Унда Африканинг 50 та давлати етакчилари, Африка иттифоқи ва минтақадаги бошқа ташкилотлар вакиллари иштирок этмоқда.


"Биз ваъда берганмиз, Суперлигага чиқишимиз керак" - "Нурафшон"ни қўлга олган мураббий қўрқмаяпти, унинг шашти баланд\n11 октябрь, 2021, 22:29\nТеглар:ФК Нурафшон | Про-лига\nМураббий ўзига билдирилган ишончни оқламоқчи.\nОлдин хабар берганимиздек, “Нурафшон” клубида Усмон Тошевнинг ўрнини маҳаллий мураббий Мирислом Ҳасанов эгаллади.\nЭнди у бухороликларга бош мураббийлик қилади. У бу лавозимда биринчи бор ишламаяпти. Яқинда ҳам Ҳасанов “Нурафшон”нинг бир нечта учрашувларида вақтинча бош мураббийлик қилганини яхши биламиз. Ўшанда натижалар чакки бўлмаган.\nХуллас, бухороликлар мавсумни Мирислом Ҳасанов билан тугатиб қўядиган бўлдилар. Жамоа Суперлигадан ҳали умид узгани йўқ. Вақтинча бош мураббий этиб тайинланган Ҳасанов “Нурафшон”ни элитага олиб чиқмоқчи. Бу ҳақда у Sports.uz мухбири билан суҳбатда айтиб ўтди.\n- Футболчилар профессионал. Бугун улар билан гаплашиб олдик, - дея гап бошлади Ҳасанов. - Ҳозирги мақсадимиз учинчи ўринни эгаллаб плей-оффда қатнашиш. Биз Суперлигага чиқамиз деб ваъда берганмиз. Буни бажаришимиз керак. Шундай вазиятлар бўлдики, жамоанинг ўйини чиқмади, мураббийлар алмаштирилди. Буни ўйинчиларга ҳам таъсири бўлади. Кеча Усмон ака Тошев йиғилиш ўтказиб, мени жамоани бошқаришимни айтди. Бугун машғулот ўтказдик. Энди йўлга чиқамиз ва эртага “Олимпик”ка қарши ўйин олдидан яна машғулот ўтказамиз. Бу жамоа учинчи ўрин учун курашда бизнинг асосий рақобатчимиз. Охиригача ҳаракат қиламиз. Ўйинчиларимизга ишонамиз.\n- Муваффақиятсиз ўйинлардан сўнг, футболчиларнинг кайфияти ва жамоадаги муҳит қандай?\n- Муҳит қандай? Исталган мағлубиятдан кейин муҳит яхши бўлмайди. Лекин биз барчасини яхшилашга ҳаракат қиламиз. Ҳозир “Олимпик” билан учрашувга бор эътиборни қаратганмиз, ютиб олсак, кейин чемпионатда танаффус бўлади. Ўша пайтда 25 кун вақтга эга бўламиз. Аммо бир-иккита машғулот билан ҳам муҳитни яхшилашга уриняпмиз.\n- Нима деб ўйлайсиз, “Нурафшон”нинг тўғридан-тўғри Суперлигага чиқиш имконияти қолмадими?\n- “Нефтчи” чиқиб бўлди ва “Динамо” ҳам 90 фоиз Суперлигада. Тўртта ўйинимиз қолган. Максимал курашамиз. Ўйинлар ҳам осон эмас. Масалан, “Динамо” яхши ўйин кўрсатяпти. Уларда имконият яхшироқ, бизга қараганда. Биз эса “Олимпик” билан учинчи ўринга курашамиз. Бўлажак рақибимиз ҳам яхши жамоа.\n- Мавсум аввалида “Нефтчи” билан “Нурафшон”нинг Суперлигага чиқиши тахмин қилинганди. Аммо бухороликлар ўрнига “Динамо” бу ишни уддалаяпти. Сиз “Нурафшон”да кўп йиллардан бери ишлаяпсиз ва ҳаммасини ичидан биласиз. Клубда қайси тизим нотўғри йўлга қўйилган?\n- Асосий мақсад Суперлигага чиқиш эди. Бошида Даврон ака Файзиевга ишонч билдирилдими, имконият бериш керак эди. Мана, Ҳаким Фузайлов “Динамо”га келди. Улар ҳам очколар йўқотди, аммо раҳбарият мураббийга имконият беришда давом этди. Ҳар бир мураббийга ишониш керак-да. Қолаверса, бизни ўз стадионимиз йўқ. Икки йилдан бери майдонимиз йўқлигидан азоб чекяпмиз.\n- Шуни ҳам сўрамоқчи эдим. Нима сабабдан марказий стадион ҳалигача фойдаланишга топширилмаяпти?\n- Майдонни тайёрлашганди, аммо иссиқ ҳавода, қуёшда майса куйиб кетди. Энди бошқа мутахассислар келган ва бошқатдан тайёрлашяпти. Аслида бу йил иккинчи даврадан ўз майдонимизда ўйнашимиз керак эди. Яна шуни ҳам айтмоқчиман, қийин вазиятларда жамоани менга берадилар. Шу клубда ишлар эканман, ҳар доим ёрдам беришга тайёрман.\n- Бунгача ҳам жорий мавсум аввалида маълум вақт жамоани бошқардингиз ва натижалар чакки бўлмаганди. Ўшанда раҳбарият яна ишонч билдиришларини сўрамаганмисиз?\n- Бу ерга Усмон Тошев келиши керак эди. Чунки раҳбарият бу мураббий билан гаплашиб қўйганди. Анвар Бердиев бош мураббий бўлиб ишлаётганди ва жамоа самарқандликларга ютқазганидан кейин Усмон Тошев менга алоқага чиқиб, клубни бошқариб туришимни айтиб ишонч билдирган. Кейин ўзи келиб, ишни давом эттирди.\n- Тошевнинг кетиб қолишини жамоа қандай қабул қилди? У тўғри қилдими ёки нотўғрими?\n- У бизнинг устозимиз. Бу саволга бирор нима деб жавоб бера олмайман. “Нефтчи” билан ўйинга бир кун қолганида Усмон ака мени Тошкентга чақиришяпти, кетишим керак деди. Биз ўша ўйин куни Тошевнинг ЎФАда иш бошлаганини эшитдик. Биз ҳам ҳайрон бўлиб қолдик.\n- Мураббийлар штабида кимлар ёрдам беради?\n- Ҳозирча Суҳроб Қобилов бор ва тожикистонлик мураббийлар ҳам ҳали жамоада. Усмон Тошев келганида уларни ўзи билан олиб келганди.\n- Вазиятга реал қараганда, “Нурафшон”ни Суперлигага қайтаришга неча фоизга ишоняпсиз?\n- Тўғрисини айтаман, агар учинчи ўринни олсак, кейин битта ўйин қолади ва биз боримизни берамиз. Бу учрашув ўз майдонимизда ўтади. Плей-оффда ким билан ўйнасак ҳам Суперлиганинг бирор клубидан қўрқадиган жойимиз йўқ. Плей-оффда ютиб Суперлигага чиқишимизга ишонаман. Ваъда берганмиз.\n- Тожикистонлик ҳужумчи Тоҳир Маладустов жамоадами? Нега у ўзини кўрсата олмаяпти?\n- У шу ерда. Бу футболчида ўйин амалиёти етарли даражада эмас. Самарқандликлар билан ўйинда унга имконият бердик. Аммо у ҳали чемпионатимизда ўйнашга тайёр эмас. Про-лига бўлса ҳам бизда яхши савия бор. Лекин у тортолмаяпти.\nАслиба Бухоро жамоасини Суперлигага аллақачон олиб чиқиш керак эди. Бу Усмон Тошев "Бухоро футболи проффецори" вилот футболи хўжайини, келиб ҳамма ёқни аттисини чиқариб, жамоа номини ўзгартириб, Бирор ишни қойиллатмай, қийин вазиятда, нефчи билан ўйиндан олдин ЎФА га Шу чоққача еғган Соққаларидан бир қисмини ташлаб, МТЖлар маркази раҳбари бўлиб, Нурафшонни қийин ахвалда ташлаб суривордилар.\nЭнди шу ёш мураббийга Раҳбарят ишонч билдирсин ва у жамоани Суперлигага олиб чиқсин. Бухоро албатта элитада бўлиши керак. Ўз вақтида вилотдан 2 тагача жамоалар иштирок этарди. Яқин 3-4 йил олдингача Бухоро Спорт Мажмуаси муҳлисларни йиғиш бўйича Республикада 1-ўринларда юрарди. Эсимда Насаф билан ўйинда 5000 лаб муҳлислар кира олмай стадион тўлиб кўчада қолиб кетишганди. Қани ўша дамлар. Файз кетди, барака кетди, футболга қизиқадиган ҳоким кетдими???\nНима бўлди билмадигу, лекин биз муҳлислар бундан жабр кўрдик, азият чекдик, изтиробдамиз!!! Қайғудамиз...\nБухорога футболни тезроқ қайтаринглар яҳшилар, чунки Бухоро ҳалқи ФУТБОЛНИ СЕВАДИ...


Туркистон “зангори олов” билан тўлиқ таъминланади\nБуни вилоят ҳокими Ў. Шўкеев девон мажлисида маълум қилди. Ҳозир шаҳарнинг тенг ярмига газ қувурлари ўтказилган. Мутасадди идора ходимларига аҳолига кўмирдан кўра газдан фойдаланиш ҳам экологик, ҳам молиявий жиҳатдан фойдали эканлиги яна бир карра уқтирилиб, бу масалани тезроқ ҳал қилиш вазифаси топширилди.\n– Шаҳарни мавзеларга бўлиб, иситиш мавсумига тайёргарликни кучайтириш лозим. Туркистон шаҳрини газ билан таъминлаш, ободонлаштириш ва экологияни яхшилаш ишларига ижобий таъсир кўрсатади. Арис тажрибасини қўллаб, сифатга бўлган талабни ҳам шу тарзда давом эттириш керак, – деди ҳоким.\nМажлисда Арисдаги қурилиш ишларига оид сўнгги маълумотлар ҳам айтилди. Ноябрь ойининг бошида ҳужжатлаштириш юмушлари ва уйлар ичини пардозлаш ишлари тўлиқ ниҳоясига етказилади, дейилди.\nСўнгра шаҳарнинг экологик аҳволи муҳокама қилинди. Минтақа раҳбари шаҳарни ахлатдан тозалаб, ободонлаштириб туриш маҳаллий раҳбарларнинг доимий назоратида бўлишини айтди. Шунингдек, вилоятдаги ўрмончилик ва овчилик хўжалигига оид масалалар ҳам тилга олинди. Мутахассисларни саксовул дарахтининг камайиб бораётгани хавотирга солмоқда экан. Яқин келажакда бу масалага оид аниқ чоралар кўриладиган бўлди.\nВилоят ҳокимининг матбуот хизмати., 2019-10-22, 05:34 71\nТуркистонда яна шанбалик... 33\nФақат ...шиқлар ўқисин! 99


Жаҳон чемпиони ўз туйидан бўлажак рафиқасини ҳайдаб юборди - EFFECT.UZ\nЖаҳон чемпиони ўз туйидан бўлажак рафиқасини ҳайдаб юборди\n. 10:11 | 21.08.2020\nЭркин кураш бўйича жаҳон чемпиони Заурбек Сидаков ўзининг тўйида рафиқасини ҳайдаб юборди. Бу ҳақда РИА Новости хабар бермоқда.\nТўйнинг қизиган палласида, спортчи ва бир нечта меҳмонларнинг телефонига Сидаковнинг рафиқаси тушган уятсиз расмлар жўнатилган. Ушбу хабарни жўнатган шахс келин бундан олдин эскорт хизмати соҳасида ишлагани ҳақида маълум қилган.\nШундан сўнг, Заурбек рафиқасини сочидан ушлаб ресторандан хайдаб юборган. Маълум бўлишича, ушбу “шоу”ни келиннинг собиқ севгилиси уюштирган.\nЎзбекистоннинг 5 ҳудудида коронавирусга чалинганлар аниқланди


Инсонлар қадимдан фарзандлари кўплиги, уларнинг ёрдамлари ва оғирларини енгил қилишлари билан фахрланиб келганлар.\nФарзандларнинг атрофидаги инсонлар уйда бўлсин, хоҳ кўчада хоҳ мактабда унга намуна вазифасини бажарадилар.\nОта-она боланинг вақтини тўла қамраб оладиган зарур ва манфаатли машғулотларни тайёрлаши керак ва ана ўша машғулотлар боланинг онгини ривожлантирувчи бўлиши шарт.\nБоланинг тарбиясида жамият насиҳат қилувчи, тўғри йўл кўрсатувчи ва тараққий эттирувчи вазифасини эгаллаб келган.\nБугун ким билан ўтириб гаплашсангиз дарров фарзандига бузғунчи ғояларни таъсир этишидан шикоят қилади. Аксар хонадонларда эса фарзанд глобал муаммога айланган.\nИнтернет орқали ёшларга қилинаётган ҳужумлардан сақланиш ва эҳтиёт чоралари изланмоқда. Лекин билдирилаётган аксар чоралар фақат назарий, амалда қўллаб бўлмайдиган кўрсатмалардан иборат. Шунинг учун фарзанд тарбияси бугун кўпгина хонадонларда долзарб муаммога айланган.\nЖумладан қуйидагилар бугун кўпчилик қайтарадиган иборалардир;\n-- Фарзандим мени тушунмайди...\n-- Фарзандим менга исён қилади...\n-- Менга итоат қилмайди...\n-- Фарзандим тўғри йўлда эмас, безориларга қўшилиб қолган. Менга итоат қилмайди...\n-- Бир иш буюрсам қилмайди, дарсларига эътибор бермайди...\n-- Бекорчи нарсаларга боғланиб қолган...\n-- Намозни менсимайди, насиҳатимга қулоғ солмайди...\n-- Чиройли, охирги “мода”даги либосларни кийишни ва қизлар билан юришни яхши кўради...\n-- Машинада изғиб юришни яхши кўради..\n-- Кундузи ухлаб тунда бемаъни кинолар кўриб чиқади...\n-- Ака укаларига нисбатан қўпол, тез жаҳли чиқади...\n-- Оиладагилар билан бирга ўтирмайди, меҳмонга хизмат қилмайди...\n-- Кўп ёлғон гапиради, ўзини уйда бегона ҳис қилади...\n-- Уйда ўтирмайди, ўзининг истакларини Ота-онасига нисбатан мажбурият деб билади...\n-- Хоҳиш истакларини, ичидаги дардини ошкор айтмайди, ҳаётда мақсадсиз яшайди...\n-- Ўзига, куч қувватига ишончи йўқ...\n-- Бирданига шон шуҳратга эришишни орзу қилади...\nШунча муаммонинг кўриниши бўлгандан кейин шубҳасиз унинг ечими ҳам бор. Қуйида уларнинг баъзиларини санаб ўтамиз.\nТАЪСИР ҚИЛУВЧИ САБАБЛАР:\nКўп Ота-оналар бирламчи сабаб ва ечим билан қаноатланишга одатланиб қолганлар. Аммо масаланинг моҳиятини излашни, уни пайдо қилаётган сабабини ўрганиб уни бартараф этиш йўлларини бир марта бўлса ҳам ўйлаб кўрмаганлар. Ушбу муаммо сабаблари қуйидагиларга бўлинади:\nИчки асосий сабаблар:\nУйни бошқаришда муайян ва очиқ мақсаднинг йўқлиги ёки умуман оила бундан маҳрум эканлиги. Уламоларимиз айтганларидек: кўпинча фарзандлар Ота-оналари сабабидан бузиладилар.\n2. Аллоҳдан ҳақиқий ёрдам сўрашда камчиликка йўл қўйиш ёки умуман сўрамаслик.\n3. Боланинг илк даврида тарбиялаш усулларининг йўқлиги ёки уни билмаслик.\n4. Моддий таъминотни ҳаддан ошириб юборишлик, ёки умуман таъминламаслик.\n5. Боланинг таълим олишдан мақсади йўқлиги, ёки дарсларни ўзлаштира олмаслиги. Боланинг мактабга ота-онаси мажбурлаши билан бориб, нимага бораётганини фарқига бормаслиги.\n6. Ота-онасидан қониқмаслиги.\n7. Эҳтиёжлар меъёрсиз қондирилиши.\n8. Мураббийдан қўрқиш.\n9. Ота-онадан меҳр кўрмай бошқалардан ширин ва илиқ сўзлар эшитиши.\n10. Ота-она фарзанди олдида жанжаллашиши.\n11. Фарзандлардан биринигина мақташ.\n12. Бирор иш ё эҳтиёжларни фақат чаққон болага юклаб бошқаларига эътибор бермаслик.\n13. Боланинг хотиржамлиги ва роҳатини йўқотувчи тинчликни йўқлиги ва ғазаб, можаро ва бақир-чақирни авжига чиқиши.\n14. Ота узоқ вақт уйда бўлмаслиги ва хатарли вақтда бўлмаслиги.\n15. Кичик ё арзимас хатони бўртириш.\nУйда кўраётган нарса билан талаб қилинаётган нарсанинг бир бирига зидлиги. (фарзанддан ҳаёни талаб қилиб сўнг уни очиқ, яланғочларни томоша қилишига изн бериш.)\n16. Оилада аниқ ва равшан қонун қоидаларни йўқлиги.\n17. Боланинг хатосини унинг ёшига, савиясига, туйғусига, фикрлашига қараб ўзидек қабул қилмаслик. Ота фарзандини атрофдаги тенгдошларига ёки қўшни болаларга солиштириш тарбиядаги хато ҳисобланади чунки ҳар бир бола ўз шахсиятига ва табиатига эгадир.\n1. Устоз ўзи ўргатаётган фаннинг мақсад моҳиятини билмаслиги. Билимни фақат имтиҳон ёки шунчаки етказиш мақсадида бериши натижасида таълим даргоҳлари устоз Яҳё ибн Иброҳим айтганидек: бир бирининг устидан куладиган фалажларнинг тўпланадиган масканига айланиб қолиши.\n2. Кўча кўйда ва масжидларда ўрнак бўладиган шахснинг йўқлиги.\n3. Ижтимоий алоқалар тарбия усулларига тескари равишда бўлиши.\n4. Шаҳватни қўзғатувчи омилларни кўплиги.\n5. Шаҳватнинг ўрин ва майдонларини кенгайиб бориши.\n6. Алоқа воситалари ривожланиб кетиши туфайли ёмон дўстларнинг кўплиги.\n7. Салбий таъсирларнинг кўплиги.. Масалан: телерадиолардаги ҳийла ва инсонларни ҳиссиётини эгаллаб олган бузғунчиликлар. Ташқи таъсирлар савдо-сотиқ орқали ҳам бўлади натижада инсон олган нарсасини нега олганини ва уни қандай қўлланишини ҳам билмай қолади.\n8. Таълим ва тарбияни жонли ва замон талабларига мос эмаслиги.\n9. Таълим ва тарбия муассасаларида тарбияга берилган вақтнинг озлиги.\nКелтириб ўтилганидек ички ва ташқи таъсирлар сабаблари жуда кўп, худди шундай бартараф қилувчи чоралар ҳам кўп қуйида уларнинг баъзи нотўғри кўринишларини санаб ўтамиз.\n1. Тенгдошларидан ташқи кўриниши билан ажралиб туриши.\n2. У билан доим қўпол, қаттиқ қўллик ва калтаклаш билан муомала қилиш. Бу сабабли боланинг хулқи бузилиши.\nОтани болага нисбатан қўпол муомалада бўлишлигига ундовчи сабаблар:\n- ота ўзининг ҳукмронлиги ва қувватидан фойдаланиши.\n- Ота-онанинг бола ҳақида бебош ва қолоқ деган хато тушунчада бўлиши ва шу сабабли болаларини фақат қаттиқ қўллик билан тарбиялаш зарур деб тушунишлари.\n- ота ёшлигида қаттиқ қўллик билан тарбияланган бўлиб, фарзандини ҳам шундай тарбиялашни хоҳлаши.\nота ёшлигида эрка бўлиб тарбияланган бўлиши, ўзи тушган хатога фарзандини тушишини хоҳламаганидан қаттиқ қўллик қилиши.\n- Болаларнинг тарбиясида онанинг мулойимлиги ва эътиборсизлиги эвазига ҳиссиётидан келиб чиқиб ота қаттиқ қўллик қилиши.\n3. Ўзига танқид қилиш эркини бериб қўйиш.\n4. Кўп танбеҳ бериш.\n6. Хатога яраша жазоламаслик.\n7. Қилаётган ишларида кузатилаётганини сездириш.\n8. Қилаётган ишидан ёки ўйнаётган ўйинидан тўхтатиш.\n9. Фарзандларни биридан- бирини ортиқ кўриш.\n10. Енгил ва дабдабали ҳаётга шўнғиш.\n11. Ижтимоий ва шахсий фарқларга қарамасдан кимнингдир усулини қўллаш.\n12. Болаларга таълим тарбия жараёнида уларнинг куч қобилиятларига кўра ҳамда уларнинг ёшларини ҳисобга олмасдан турли оғир мисолларни келтириш.\n13. Тарбия соҳасида қўйган ҳар бир қадами учун унинг меваси ва натижасини зудлик билан кутиш.\n14. Эътиборни фақат салбий сифатларга қаратиш.\n15. Жоҳилларнинг: “Унга эътибор берма, вақт уни тарбиялайди.”, деган сўзга эргашиш.\n16. Баъзи оталар: (чучварани хом санаб) ”Албатта, фарзандлар оталар хоҳишига , тоқати ва кучига қолаверса орзуларига қараб ўсадилар”, деб эътиқод қилиши. 17. Болаларга йўналтирилган жадвалларни “Уларни куч тоқатлари бир хилдир” деган тушунча билан тузиш.\n18. Бола билан ажабланишда ё мақташда ҳаддан ортиқ чуқур кетиб муболағалаш.\n19. Болани ўз тенгдошларига, қўшни ва қариндош болаларга қиёслаб уни ҳисобдан чиқариш ёки маҳрум қилиш.\n20. Отани кеч ақли кириши, ҳатто болалари ҳузурида баъзи бемаъни ишларни амалга ошириши.\n21. Ота-онанинг ёлғон гапириши бола тасаввурини остин устун қилиб уни ўзгартириб юборади.\nДаъво: Бугун биз бошимизни тупроққа тиқиб олмаслигимиз ва кўзимизни чалкаш маълумотлар билан тўла бўлган воқеаликдан юмиб олмаслигимиз даркор. Ва албатта яшаб турган жамиятимиздаги масжид, мадраса, кўча, уй булар барчаси ягона йўллантирувчи тарбия омиллари бўлганлигини, аммо ҳозирда эса фарзандингиз бутун дунё томондан ва ҳар бир юзланган тарафидан йўналтирилишини фарқига бормоғимиз даркор.\nМуолажа ўз хусусиятларига кўра зотий (уй ичи) ва ҳамда таовуний (ўзаро ёрдам) ларга бўлинади.\nИчки зотий даво:\n1. Ота-она салоҳияти; Аллоҳ Таоло шундай марҳамат қилади: “Улар( икки етим бола) оталари солиҳ киши эди“ Каҳф 82.\nАллоҳ Таоло айтади: “(Бировнинг ўлимига ҳозир бўлган) кишиларнинг ўзлари ожиз-нотавон фарзандларини қолдириб вафот қилиб кетсалар, улардан хавотир олганлари каби (ўзгаларнинг етимлари ҳақидан ҳам) қўрқсинлар. Бас, Аллоҳдан қўрқиб (ўлим олдидаги кишига) ҳақ сўзни айтсинлар!” Нисо 9.\n2. Иброҳим алайҳиссалом ва Имронни хотини каби Қуръонда келганидек ўз зурриётлари ҳаққига дуо қилиш.\n3. Биз ўзимиз ҳамиша гўзал ахлоқда бўлишимиз, бизни раҳнамо бўлишимизга кифоя қилади. Ҳеч қачон сўзимиз амалимизга зид бўлиб қолмасин. (ваъдаларга хилоф қилмаслик, бошқаларни ҳурмат қилиш, яқинларни зиёрат қилиш, ҳодисалар, шахслар, ҳолатларни тўғри баҳолай олишимиз, сахийлик қилишимиз ва бошқаларни ўзимиздан устун қўя олишимиз, камситиш ,таъна қилиш, кўнглини оғритишлардан узоқ бўлишимиз.)\nТовус думин ёзибон юрмиш минг жиловла,\nБунда эргашмиш полапонлари анга бехатову канда\nАлардан нечук сиз кибр айлагайсиз сўраб эрмиш\nАлбат от изин босар тойлар суолин жавоби дермиш\nЖажжи ниҳол улғайгай ул баҳори бўстон ёшинда\nҲар нимарса ки бергай ул боғбон падар бошинда\n4. Умар бин Абдул Азиз розияллоҳу анҳунинг қиссалари: Умар бин АбдулАзиз розияллоҳу анҳу волий бўлганларидан кейин жуда ҳам тақводорликда адолат билан иш олиб борганлар. Шу жумладан инсонлар ҳақида ҳам жуда эҳтиёткорлик билан иш қилардилар. Кунлардан бирида одамларга олма тарқатаётган бир пайтларида ёнларида бирга бўлган жажжи ўғилчалари ҳам олмадан бирини олиб оғзига солган ҳамон оғзидан суғуриб олдилар бола қаттиқ ранжиб онаси олдига йиғлаб боради. Она болани бошқа олма сотиб олиб бериб кўндиради. Кечқурун уйга қайтганларида хотинлари нима бўлганини сўрайди шунда аслини олса мен гўё уни қўлидан олмани тортиб олганимда юрагимни суғуриб олгандей бўлдим. Аммо мен битта олма сабабли одамларга нисбатан кўнглим ғаш киришини истамайман дедилар.Шубҳа йўқки Аллоҳ Таоло гўзал амал қилганларни савобини зое қилмас.\n5. Биров билан бўладиган таъсирли суҳбат жараёни (ўзаро бир бирлари билан ҳамсуҳбат бўлган) да ўзини қандай тутиш фанини дарс ва тадқиқотини ўргатиш.\n6. Болани ижобий тарафларига кўпроқ аҳамият қаратиб уни ошкор қилиб ривожлантириш ҳамда ўстириш. (Ибн Сайид)\n7. Фарзандлар билан биргаликда бўладиган очиқ ва ошкора суҳбатларни ташкил этиш.\n8. Худди Абдуллоҳ бин Зубайр розияллоҳу анҳуни оталари байъат беришга жўнатганда кўчада Умар розияллоҳу анҳуни кўриб ўртоқлари каби қочмагандек болаларда ўзига ишониш руҳини ўстириш.\n9. Уйда хонадон аъзолари орасида (фарзандларда Ота-оналарига нисбатан) муҳаббатни пайдо қилиш. Бунинг учун фарзандлар билан бирга ўтиришга кўпроқ вақт ажратиб, уларга қалбни кенг тутиш лозим. Савол: Нима учун фарзанд дўстларини отасидан ҳам ортиқ кўриб уларга кўп талпинади?\n10. Фарзанди ўтқизаётган (даврни) босқични билмоқлик.\nМасалан; 2 дан 5 ёшгача кашфиёт, тадқиқот ёши.\nКейинги ўсиш даври эса; қўзғалиш, қўрқитмоқ, ҳаяжон, ғазаб, қарама қаршилик, аноният ёшидир.\n11. Воқеалик (меъёри ,тарозуси) билан эҳтиёж орасида таносиб мавжуд бўлиши.\n12. Кескинлик ва тангликларни бартараф қилишни қўйиб, болага солиҳ дўстларни топишига ёрдам бериш ва керак бўлса бунинг учун молларни сарфлаш.\n13. Ҳазрати Алий розияллоҳу анҳуни айтган сўзларини ўзига лозим тутиш. “Фарзанд билан 7 ёшгача ўйнаб унга фикрини қабул қилинганини ёки устун эканини билдириб қўйиш услубида ижобий самаралар кўпдир, жумладан: орадаги парда тўсиқларни йўқ қилади ва оталар билан фарзандлар орасидаги узилишни боғлайди, уларни ёмон дўст билан дўстлашишдан ва улардан ёмон маълумотларни олишдан ва шунга ўхшаш ҳалокат йўлларидан сақлаб узоқлаштиради.\nОта-она билан фарзандни орасидаги дўстлик болада панду насиҳатни қабул қилиш қобилиятини ҳамда психологик истеъдодини оширади.\nОта билан фарзанд орасидаги дўстлашиш отага болани нечоғлик ақлий ҳамда руҳий ўсиш даражасини қолаверса боладаги ҳаққоний куч қудратни очиқ намоён қилиб беради.\n14. Фарзанд ўзини оиласига қанчалик нисбат бериши муҳимдир.Фарзанд ўз оиласига нечоғлик мансуб эканлигини ва ана ўша оиланинг фарди эканлигини бошқарадиган ҳиссиётга муҳтождир. Мана шу ҳиссиёт билан фарзанд ўзида ижтимоий шаклланишни ҳосил қилади ва бола келажакда оилани саодатига айланади.\nҚуйидагилар бунинг омилларидир:\nУй ишлари ва уй ишларини идоралашда болани оиласи билан шерик бўлиши.\nОилани жипслиги ҳамда оилавий муаммоларни яшириш.\nБолани гапиртиришга шижоатлантириш билан бирга уларга йиғилиб қулоқ солиш.\nУларга масъулият юклаш ва баъзи фарзандларга оилани баъзи юмушларини буюриш.\n15. Уловларни хосламасдан ҳамманики деб эътибор қилиш ҳамда ўзига хос машина ажратмаслик. Бу билан ўзини отасига нисбатан ғариб санаши ҳамда машинага ёмон нарсаларни қўйиши ва ё сигарет чекишини олди олинади.\n16. Машиналар тури ҳам дўстларнинг турига ўхшайди. Улардан баъзиси (вазмин оғир) босиқ бўлса, баъзиси тез шошқалоқ бўлади.\n17. Унга мактабда, оилада чуқурлардан эҳтиёт бўл демайсиз, балки одамларга тўғри йўлни кўрсатиб бер дейсиз.\n18. Тарбияни қисса айтиб бериш, сўзлаш, бир нарсадан маҳрум қилиш, қайтариш, ўз ҳолига ташлаб қўйиш йўллари билан олиб боради.\n19. Буюрадиган ишларини унинг эътиборига, вақтига, кайфиятига мослаб буюради.\n20. Ортиқча иш буюрмайди, чунки у (агар бор бўлса) мавжуд ҳиссий захираларини тугатиб битказади.\n21. Болада ёшлигидан китобхонлик истеъдодини ривожлантириш.\n22. Сайрга, дам олишларга чиққанда йўлда бирор бир юмушни унга буюриш.\n23. Фарзандлар орасидаги фарқларга эътибор қилиш: жумладан болада ёшини, кичкиналигини, оқилли бўлиб қолганини, ўсиш даврига етганини, балоғатга етганини эътибор қилиш.\nПсихологик яъни, руҳий жиҳатдан эса қуйидагиларга риоя қилади: касаллиги соғлиги, зийраклиги анқовлиги, тез қабул қилувчилиги қайсарлиги, устамон (олғир) лиги, тез таъсирланадиган бўлиши ҳамда дунёқарашига риоя қилади.\n24. Кўпчилик бўлиб биргаликда оилани мақсад ва муҳиммотини тузадилар ва уни уйни пештоқига осиб қўйиш.\n25. Ёшлигидан бир бирига қалбида гина адоват ташимаслиги учун фарзандлар орасида тенгдош ва қариндошлари орасида гиж-гижламаслик ҳамда уларни орасида низо чиқишига йўл қўймаслик.\nШоир айтган экан:\nОлий мартабалар сари қадам қўйиш эрса ул эр\nАсло қолдирмас қалбида адоватга пешвойи мардон ер\nГар киши бўлса топилган суйи хулқ ғазабла\nАсло етолмас ул мардонлар мақомига талабла\nМен нечук ул кўмилғон адоватни кўтарғаймен\nПешволарға ётдур кўтармоғ демишлар билғаймен\nФарзандингиз юриш –туришини қандай тўғриламоқчисиз.\nҲар бир айтган сўзингда фарзандларингни сен билан доимий тортишиб оталик вазифангни жаҳаннамга айлантирмасликлари ва барча ота-оналар бошларидан уларни хунук жавоблари, қўполликлари кунини ўтказмасликлари учун бизга доктор Мориян Фиғерт болаларни қайсарликларига ва қўпол характерларига қандай муомалада бўлишликни баъзи тавсияларини кўрсатади.\n- Уларга мумкин бўлган ва мумкин бўлмаган нарсаларда кескин ва очиқ бўлгин. Чунки агар қайтарилган ёмон нарса нимага қайтарилганлиги хусусида сенда кескин таҳдид бўлмаганда ҳам болани рағбатини у билан ҳиссиётини бирлашиб кетишини олдини олиш анча осон бўлади. Шуни билгин ки мақсад болангни катталардан фарқ қиладиган даражада табиати гўзал олий бир инсонга айлантириш эмас, балки сени қилишинг керак бўлган нарса бу нафсни соғлом ва саломат шаклда қўполлик билан бошқани ихтиром қилмаслик ўртасидаги фарқни таъбир қилмоғлигингдир. Бу ерда сени мисол учун кўкатларни ёқтирмайман дейишинг билан оғзингни юмгин мана бу матоҳни кўзимдан гумдон қил дейишингни осмону ер қадар фарқи бордир.\n- Улар учун сен гўзал намуна бўлгин;\nАлбатта болалар ўзларини аксар ахлоқларини катталардан бир маънода сендан ва ўзларига яқин бўлган кишиларни кузатиш билан ўрганадилар.\nФарзандлар ўсиб улғайиб гапириш ёшига етганда уларга қуйидаги (раҳмат) (Илтимос), (кечирасиз) га ўхшаш сўзларни кўп эшиттириш, ҳеч қачон улар бошқаларни устидан кулимсираб, ёки менсимай гапирилган гапни асло эшитмасинлар.\n- Фарзанд ҳаддан ошган замон унга бериладиган имтиёзлар тўхтатилади. Агар кичкинтой бирор иш учун одобсиз гаплашса тўхтатиб, унга шундай деб айтилади: “Мен, ҳаммани олдига мен билан бундай муомала қиладиган киши билан чиқишни истамайман, кечирим сўрайсанми?” Агар у: “Йўқ”, деса, инжиқлигида давом этаверса машинани тўхтатиб, орқага қайтилади.\nОта-оналарнинг тарбия қилишдаги хатолари\n- Ота ва онани эй лапашанг деб айтиши: бола хато қилганда эй аҳмоқ, эй эшкак, эй одобсиз, сен эшаксан дейиши нотўғри ҳисобланади. Ваҳоланки фарзанднинг ўзи хато эмас балки унинг қилган иши хатодир.\n- Уриш билан тарбиялаш: бола хато қилганда танбеҳ бериш ва тергаш учун бир қанча жазо турлари бўла туриб болани уриш билан тарбиялаш хато ҳисобланади.\nУришдан олдин танбеҳ беришга лойиқ бўлган муҳим омиллар:\n- Севган нарсаларидан махрум қилиш;\n- У билан алоқани кесиш;\n- Танбеҳ бериш;\n- Ташлаб қўйиб, қовоқ солиш;\n- Ота-оналар 10 ёшга етмаган фарзандларини қилган баъзи бир амалларига улар яхши кўрадиган ҳолва ва шунга ўхшаш нарсаларни бериб, қизиқтириб бориш ўрнига жаннатда оласан дейишлари.\n- Болаларни бир бирига рақиб рухида ўстириш. Вахоланки дунёда биронта бир бирига ўхшаш инсон йўқ. Инсоннинг шахсиятидаги ўхшаш бўлмаган омилларни болалар билан муомала қилишда кўз олдимизда тутишимиз лозим. Шундан келиб чиқиб айта оламизки, Ота-оналар болаларни зеҳнлари ҳар хил эканига қобилиятлари ҳам турлийлигига қарамасдан болаларни тенг кўришлари уларнинг хатоларидир. Фарзандларни бир бири билан солиштириш охир оқибатда кичикларни бошқаларга нисбатан ҳасад ва кўролмасликка олиб боради.\n- Уларни дуоибад қилиш: оналарнинг шошиладиган нарсаси уларни дуоибад қилиши.\n- Ваъдага вафо қилмаслик: Ота-оналар фарзандларига ваъда бериб, кел урмайман дейди. Бола келгач уради. Уларга шундай насиҳат қилардим, ваъдамиз қанчалик катта ва ё кичик бўлмасин унга бевафолик қилишимиз бу, исломий одобга ва тарбиявий одоб ахлоққа тўғри келмайди.\n- Ёмон манзараларни кўрсатиш: унинг шаънини, ботирлигин уйғотиш ўрнига ёмон, уни таҳқирлайдиган манзараларни кўрсатиш.\n- Ёқтирмаган нарсасини совға қилиш: аслида ота яхши кўрган нарсани эмас, балки бола яхши кўрган нарсани бериш тўғри ишдир.\n- Унга ёлғон гапириш: ёлғон одатларининг ичидаги энг ёмони ва жазога лойиғидир. Бола улардан ўрнак оладиган кишилар унга ёлғон гапиришлари уни ҳам ёлғон гапиришига сабаб бўлади. Бора-бора бола ёлғон гапиришга одатланади.\n- Гапимга қулоқ сол жаннатга кирасан: Болалар 10 ёшгача ҳиссий нарсаларни идрок қила олмайдилар, балки уларнинг идроки, кўргани ва ушлаганидир. Бир парча ҳолва унга жаннатдан тотлироқдир.\nБу унинг табиатига жаннатга бўлган муҳаббатни экиш керак эмас дегани эмас, балки ёшига нисбатан бир босқич бўлиб, уни ўзига яраша қоида ва талаблари мавжуддир. Ўн ёшдан кейин эса уларга жаннат ва дўзах ҳақида гапириш мумкин бўлади.\n- Ўқувчидир инсон эмас: Ота-оналар фарзанди мактабга бориши биланоқ унга ўқувчи маъносида муомала қилиб, ҳаётда ўқишдан бошқа мақсади йўқ деган фикрда бўладилар. Кўпинча биз гўшт ва суякдан иборат бўлган инсон билан муомала қилаётганимизда, сезиб, ҳис қиладиган ва ақли ҳам ўша ҳиссиётининг бир бўлаги бўлган инсон, яхши ўсиши учун иймоний, жисмоний ва ижтимоийи эътиборга муҳтож эканлигини, қолаверса ўйин кулги қилиши, хафа бўлиб хурсанд бўлиши, дўст ортириши кераклигини эсдан чиқариб қўямиз.\n- Фақат ҳиссиёт: баъзи Ота-оналар фарзандлар билан муомала қилаётганда ҳиссиётга айниқса кўз ҳиссиётига диққат қиладилар. Ваҳоланки болаларда қобилият ҳар хил бўлади. Баъзилари кўргани ва ушлаганидан кўра эшитганини яхши тушунади. Баъзиларини эса қўлидан ушлаб, бағринга боссанг қувониб, маълумотни тезроқ англайди.\n- Ўпиб, бағрига босмаслик: бола Ота-онаси эркалаб, ўпиб бағрига босгандаги ҳиссиётларга муҳтождир ва ўзининг зарурий ички туйғуларини у билан тўлдиради. Бу эса бола Ота-онаси бағрига босгандаги нақадар ўзини бахтли ҳис қилганида кўринади.\n- Фарзандларга таҳорат ва намозларни жуда эрта ўргатиш: етти ёшга тўлмаган болаларни суннат ва фарзлари билан бирга таҳорат олишга буюриш мумкин эмас. Ёш бола отаси билан намоз ўқимоқчи бўлганда, таҳоратинг йўқ, деб ҳайдаш мумкин эмас. Бола намозга буйруқсиз ва қайтариқсиз ўзи ўргана бошлайди, хоҳласа ўқийди хоҳласа ўқимайди. Таҳоратни “мен таҳорат қиламан” деган пайтда муҳаббат ва сабр билан ўргатилади.\n- Тарбия емоқ, киймоқ ва ўрганиш: кўпчилик оталар тарбия деб фарзандларини едириш, мактабларда ўқитиш ва уларга энг яхши кийим олиб бериш деб хато қиладилар. Ҳақиқатда эса фарзандларга гўзал одоб ахлоқ ўргатиш ва уларни шуурларида қадриятларни экиш ва доим айтган ва қилаётган ишларини кузатишдир.\n- Эрта ҳалок қилиш: бола расм чизишни яхши кўради, лекин ота бу нима аҳмоқлик, бу жуда хунук, вақтингни бекорчи нарсага сарфлаяпсан, дейди. Нарсаларни бузиб ясашни яхши кўрадиган болаларни “уста бузармон” дейишлари болани қизиқишини эрта ҳалок қилишдир. Аслида болага ўйинчоқ олиб бергандан кўра устабузарманлиги боладаги қобилиятларни ўрганиш учун энг осон йўлдир. Бу қобилиятларни кашф ва инфоқ йўли билан ўстириб шижоатлантириш лозим.\n- Калтак билан Қуръон ёдлатиш: болани жаҳл билан уриб Қуръон ёдлашга ундасак, у калтак зарбидаги аламни Қуръонга боғлайди. Натижада Қуръонни севмайди. Уларни Қуръон ёдлаш учун ўйиндан тўссак, бундай қилиш кўнглини безишига, зеҳнини пасайишига, унинг учун ҳаёт ғамгин бўлишига сабаб бўлади, ва бундан қутилиш учун ҳийла ишлатишгача боради. (Имом Ғаззолий)\n- Сабабларни айтмасдан жазолаш: фарзандларни жазолаб: сен бу ва буни қилганинг учун сени урдим дейди, ёки жазолаб, бола хатони тушунди деб, сабабини тушунтирмайдилар. Бу ахлоққа тўғри келмайдиган ишдир. Аслида эса фарзандларга жазолашдан олдин хатони тушунтириш керак, тушунтиргач жазолаш ўғри бўлади ва мана шунда жазо болани хатосидан кейин чиққан ғазабининг интиқоми эмас, балки тарбиявий омил бўлади. Жазо ҳам хатога яраша бўлишини таъминлайди.\n- Отам ҳам шундай эдилар: Умар розияллоҳу анҳу шундай дедилар: “Фарзандларингизни замонингиз билан эмас ўз замонлари билан тарбияланглар.” Ўзлари калтакланиб тарбияланганларидек, фарзандларини ҳам калтаклаб тарбиялаётган оталар буни билишлари лозим. Бугунги кунга келиб, замонавий тарбия илмлари бир қанча янги тарбия усулларини ихтиро қилган булардан бир шиддат билан уриш оқибатлари боланинг руҳида ёмон таъсурот қолдирганлиги исботланган.\n- “Олабужи, бўбў ва ялмоғиз кампир” ёмон таъсуротли ҳикояларни айтишни тарк қилинг. Ёмон эртаклар боланинг руҳига ёмон таъсир қилади. Ҳатто қоронғу уйда бирон кишисиз ўтира олмайдиган, қўрқоқ бўлиб қолади. Шунинг учун боланинг ғурурли қиладиган ва чиройли ахлоқлар ўргатадиган ҳикоялар айтиб бериш лозим. Укол қиламан, ке бўбў буни еб қўй, ва шунга ўхшаш болани қўрқитадиган сўзлар унинг руҳиятига ёмон таъсир қилади. Оқибатда даволаб бўлмайдиган ҳолатлар юзага чиқади.\n- Асабийлаштирадиган тарбия: онани отага, отани муаллимга шикоят қилиб, ҳамма болани зиёнига ҳаракат этишлари болада асабийлашишни пайдо қилади ва натижада муаллим сабаблий таълимни ёмон кўради. Баъзи ишлар борки буни ота муаллимга билдирмасдан бартараф қилиш керак, баъзилари эса отага билдирмасдан бартараф қилиниши лозим. Агар вазият уй билан мактабни боғланишини тақозо қилса, муаллим отага болага кузатилаётганини билдирмасдан кўрсатма бериши лозим.\n- болани нотўғри танқид қилиш: болани танқид қилишдан мақсад албатта тарбия ва тўғри йўл кўрсатиш бўлиши лозим. Агар бола хато қиладиган бўлса унга сен бундай қилиш ўрнига мана бундай қилишинг керак эди ўйлайман сен қасддан қилмагансан дейиш керак. Мана шундай бола ўргатилади ва бола хулқини ўзгартиради.\n- У билан ўйин ўйнамаслик: баъзи оталар болалари билан ўйнашни обрўларига путр етказувчи вақтларини кеткизувчи деб биладилар. Пайғамбар алайҳиссалом эса Ҳасан ва Ҳусайн набираларини устларига чиқариб олиб эмаклаб ҳам юриб ўйнатардилар. Ота бундай қилиши билан болаларини хурсанд ва бахтли қилади қолаверса тарк қилиши билан танбеҳ ва тарбия бериш учун уришни ўрнига омил бўлади.\n- Ўқув йилида уларни ўйнашдан ман қилиш: Ота-оналарни яна хатоларидан бири фарзандларини уқув йили мобайнида ўйнашдан ва кўнгил ёзишдан қайтариб уларни бутунлай дарсларга боғлаб қўйишлари. Бу эса ўйин билан ўсадиган болалар табиатига зид бўлган бир ишдир. Шунинг учун болаларимиздан кўпчилигини дарс ва машғулотлардан, руҳан сиқилгани ва ўз табиатида бор бўлган лаззатидан маҳрум қилингани учун безиб қочганини кўрамиз.\n- Эҳтиром учун эмас: (марҳамат қилсангиз илтимос буюринг жаноб саййидим) ушбу сўзларни Ота-оналар фарзандларига ишлатмайдилар ваҳоланки бу Ота-она ва фарзанди орасида самимий эҳтиромни пайдо қиладиган зарурий гаплардандир. Мана шунда фарзанд бошқаларни айниқса ўзидан катталарни ҳурмат қилишни ўрганади.\n- Тўйдириб ташлайдиган ютуғ: яна хатолардан бири бу отанинг боласига тўғри жавоб бергандаги мукофотини ҳаддан ошириб юборишидир. Аслида эса тўғри тарбиялаш қоидасига кўра ҳар бир ишда ўрта ҳоллик маъқулдир.\n- Қиз болаларни ошхонадан чиқариб юбориш: баъзи оналар борки қизларини ошхонадан, овқат қилишни ўрганишдан қайтарадилар. Бунда улар қизларини турмушга бергандагина биладиган катта хатога йўл қўядилар. Ана шунинг учун оналар қизларига турмуш ҳаётида керак бўладиган таълимотларни ҳозирдан ҳафтада бир кун бўлса ҳам бериб борсинлар.\n- Ғазаб...ғазаб: Ҳамиша Ота-оналарга насиҳатим шуки болалар хатосига нисбатан кўксиларини кенг тутсинлар ва уларга нисбатан психологик руҳда муомалада бўлсинлар. Болаларимиз бизни ҳеч қачон жаҳлимиз чиқишига ва уларга қараб бақиришимизга сабаб бўлмасинлар!\n- Эру хотин уришиши: Ота-онани болалар олдида жанжаллашиши онайизори хўрланишини, отажониси ҳурматсизланишини кўраётган кичкинтойлар учун ҳақиқий қурбон бўлишдир. Бу эса болаларнинг руҳиятига жуда ҳам салбий тасир қилади. Кошки Ота-оналар ўзаро тушунмовчиликларини ўз хоналарида паст овозлар билан ҳал қилсалар эди яхши бўларди қолаверса ана ўша жажжиларга раҳм шафқат қилган бўлар эдилар.\n- Мен чарчаганман: болажонлар бирга ўйнашлари, бир нарсалар ўрганишлари ва гаплашишлари учун оталарини ишдан қайтишини мароқ билан кутадилар. Аммо ота ишдан чарчаб келгани ёки асаби торлиги сабабидан уйга кириб ҳеч ким ҳеч нарса гапирмаслигини сўрайди. Мана шундай ҳолатлар болаларни тушкинликга тушишларига ҳамда уларни ноумид бўлишларига сабаб бўлади. Натижада ота улар ишонган ва суянган ўртоқ бўлолмайди.\n- Мактабдаги ҳолатидан хабардор бўлиб турмаслик: икки томонлама олиб бориладиган тарбия жараёни бир хил равишда давом этиши ва тўла тўкис тамомланиши учун албатта оталар боланинг устозлари билан боғланган бўлиши керак.\n- Бировларни ҳақоратлаш: Баъзи Ота-оналарнинг фарзандлари билан биргаликда бўладиган ўтиришлари раҳбарлар, устозлар, қўни қўшнилар ва шунга ўхшаш ҳар хил тоифадаги кишиларни танқид қилиш билан ўтади. Буни болалар эшитиб оладида бошқаларни ҳақорат қилишда, ғийбат қилишда ва ким бўлишидан қатъий назар менсималикда Ота-оналарига эргашиб натижада ҳеч кимсани ҳурмат қилмай қўядилар.\n- Назоратни йўқлиги: телевизирдан нима кўряптилар, қачон кўряптилар ва қанчалик фойдаланияптилар, қайси бўлимларга киряптилар, қанақа газеталар уқишяпти? Фойдалийми ёки бекорчими? буларни билиб туриш учун Ота-оналарда болаларига нисбатан зўравонликдан иборат бўлмаган назорат бўлиши шарт. Мана шуларни барчасини гумон ва шак пайдо қилмасдан олиб бориш хатоларни тўғрилашда ҳамда тўғри йўналтиришда жуда катта ҳисса қўшади.\n- Ҳаммага баробар назар ташламаслик: ҳаммага баробар эътиборлий назар ташламоқ ҳам бола тарбиясида муҳим рол касб этади. Гоҳо буни Ота-оналар ҳам мураббийлар ҳам эътиборга олмайдилар. Ваҳоланки бу болада жуда ҳам ажабланарли даражада таъсир қилади ҳатто бола бошқаларга қарагандек менга қарамаяпти тушунчасида гапирилаётган гапга ҳам қулоқ солмаслиги мумкин.\n- Узр йўқ: отани ўртоғига, ўғлига ё хотинига узр айтиши боланинг руҳида инсонларга нисбатан тавозулий бўлишни ва ҳақ эгаларини эътироф қилишни уруғини экади. Аммо узр айтишни ҳужжат биланми ҳужжатсизми тарк қилиш болани хатосини тан олмаслигига охир оқибат эса мутакаббир бўлишига олиб боради.\n- Юзга уриш: болани юзига қўлни кўтариб уриш бу унинг шанини хўрлаш демакдир. Бундан дийнимиз қайтаргандир чунки бунда Аллоҳнинг азизлаган ва чиройли суратда ясаб қўйганини хорлаш бордир. Бу фақатгина дангаса тарбиячиларнинггина одатидир.\n- Ўринбосарлик: тарбиядаги хатоларимиздан бири болаларимиз ўрнига жавоб беришимиз ва уларнинг тилидан гаплашишимиздир. Бу эса боланинг шахсиятини заифлантирадиган омиллардандир. Масалан оила азолари бир муноқаша дастурхонида утирганда болага ҳам оилада ўз ўрни борлигини, ҳамда унинг ўрнига ҳеч ким ўринбосар бўлолмаслигини билдириб қўйиш учун унга ҳам болам айтчи бу масалада сени фикринг қандай деб сўрамоғи лозимдир.\n- Болани олдида қўрққанини билдириш: бола атрофидагилардан яхшигина тасирланади масалан онасини ҳашаротдан қўрқиб бақирганини кўрса ва ё отасини кучукдан қўрққанини билса бу ҳам албатта ҳашаротни кўрса бақиради кучукни кўрса титрайди.\n- Моддий жазо: тарбиявий жиҳатдан фақатгина моддий рағбатлантириш ёки маълум нарсаларни ҳадя қилиш унчалик яхши баҳоланган эмас. Чунки тарбиявий омиллар ичида болани эътиборини қозонадиган бундан ташқари ўнлаб омиллар мавжуддир. Масалан рағбатлантириш,чиройлий сўзлар, мақташ, бирга сайр қилиш ва ҳоказолар.\n- Оиланг билан бирга утиргин: пайғамбар алайҳиссалом кўпинча Ибни Аббосни олдиларида олиб ўтирардилар, ўнг томонларида бўлганлиги учун мажлисдаги ёши катталардан ҳам олдин у кишига ичимликни узатардилар. Шунинг учун ҳам у киши умматнинг олими, қуръоннинг таржумонига айланганлар. Демак биздан талаб қилинадиган тарбия болаларни катталар билан утиришга шижоатлантиришимиздир.\n- Ҳали отанга айтиб бераман: онанинг шахсияти кучсиз ва боласини тарбиялашдан ожиз бўлса, боласига яхшиликни раво кўрмаса унда у боласини тўғри тарбиялаб хатоларини тўғрилашда дангасалик қилади. Шунинг учун доим; отанг қайтганда сени айтиб бераман, деб уни отасидан қўрқитади ва отани уйдаги чақмоқ марказига айлантиради. Аммо ўзи эса қўлидан ҳеч нарса келмайди ҳатто шахсияти заифлиги ва унинг ёшлигидан тўғри йўллантирмагани учун боласи катта бўлганда онаси молини ўғирлайди ҳатто уради.\n- Катталар ҳам қиладиган хато: катталар ҳам унинг кўз олдида хато иш қилиб кейин эса унга жазолантирилмай худди шу хатога болани жазолантирилиши жуда ҳам катта бир ноҳақсизлик кўринишидир. Масалан бола бир пиёлани синдириб қўйганига уни даромадидан олиб қўйиб кейин худди шу хатони боладан кўра ёши катта ақли ҳам расо онаси қилиб қўйса ҳеч нарса жазолантирилмаслиги зулмдир.\n- Хўрлаш: Баъзи Ота-оналар болаларини хўрлаш билан қаттиқ маломат қилишга одатланганлар бу эса уйлаган мақсадни акси ўлароқ натижа беради. Агар бола хато қилса масалан унга сен яхшилаб қайтармагансан, сен муваффақиятсизсан дейилади. Уни ўрнига кел янгитдан бошлаймиз ўтган хатолардан дарс оламиз дейилса болани руҳиятида жуда ҳам катта таъсурот қолдирган бўлади.\n- Қулоғинг кетти: қулоғингни кесаман, у ёғингни бу ёғингни синдираман ва ҳоказо шунга ўхшаш ибораларимизнинг барчаси бола билиб турадиган ёлғондан айтиладиган жиддий бўлмаган сўзлардир. Шунинг учун ҳар доим сўзларимизда вазни ва исботи бўмоғи керак.\n- Тушунтиришсиз тергаш: энг яхшиси ота ва она боласига мен неча маротаба сенга телевизирни ўчир дедим ёки уйқу вақти келди сен ҳали дарсларингни тайёрламагансан дегани тўғридан тўғри бақириб кетишидан афзалдир.\n- Хоналарига кирмаслик: шайтонга ибодат қилувчи қизлардан бирини суриштирилганда у ота-онасини ҳали бир ярим йилдан бери хонасига кирмаганини айтади. Демак ота-она фарзандлаларини бепарволик билан ташлаб қўймасдан, хона деворларида қандай нарса ва суратлар осганликларига ва у ерда қандай китобларни сақлаётганларига эътибор қаратишлари лозимдир. Бу билан биз бутунлай уларни устидан назорат ўрнатиш ва уларни кузатиб текшираётганимизни билдириб қўйиш керак демоқчимасмиз.\n- Бошқаларни олдида изза қилиш: болани ўртоғлари, тенгдошлари ва қўшнилар олдида ноқулай вазиятга тушириш болани хўрлайдиган, руҳан синдирадиган ишдир. Ҳатто бу иш мурғак болани асабиятига қаттиқ таъсир қилади ва ҳеч қачон ҳеч қандай бола ривожланишига фойда бермайди.\n- Бир тўшакда ётиш: Пайғамбар алайҳиссалом шундай деганлар; (“болаларингизни етти ёшидан намозга буюринг, ўн ёшга етганда (уқимаса) уринг, ётоқларида уларни (орасини) ажратинг”).\n- Сен эркаксан йиғлама: йиғлаш қалбдаги туйғу ва ҳиссиётни юмшатади, кўз ёш кўзни равшан қилади, баъзида эса бошдан ўтаётган хурсандчилик ва хафалик сабабли ичдан келади. Демак бу жиҳатдан йиғлаш фойдалийдир фақат аёлларга хос эмас эркаклик уни манъ қилмайди. Пайғамбар алайҳиссалом ўғиллари Иброҳим вафот қилганда йиғлаганлар. Шунинг учун болаларни; эркаклар йиғламайдилар деб йиғлаган заҳотиёқ тўхташга буюриб уларни йиғлашдан қайтаришимиз нотўғридир.\n- Кичкинтаккина алдоқчи: бола беш ёшгача хаёлий кечинмаларни гапириб бериши мумкин. Воқеаликда ундан асар ҳам бўлмайди буни хаёлий ёлғон деб аталади бундан болани ёлғончи деб номлашимизга нисбатан ҳеч қандай қўрқадиган ва ё безовталанадиган жойи йўқ. Балки табиий ўсиш даврига хос бўлган ҳолат бўлиб тезда, чиройли ўтиб кетади.\n- Сўрамасдан бажар: болани хоҳ уйда хоҳ мактабда буюрилаётган ишга ва олиб борилаётган сиёсатга қаноатлантириш жуда ҳам муҳимдир. Болага нисбатан диктатурликни қўллаш оқибати ёмондир балки уни ўрнига ҳар бир буюраётган ва қайтараётган ишларимизни моҳиятини тушунтиришимиз фойдалидир у билан бўлаётган муомалаларимиз фақатгина қилиши зарур бўлган буйруқлардан иборат бўлмасин.\n- Баданий жазо: юз ўгириш, аразлашиш, бирор нарсадан маҳрум қилишга ўхшаш маънавий жазолар мавжуд бўла туриб болани ўзига нисбатан хўрлаш, менсимаслик туйғуларини уйғотадиган калтаклашга чегараланиш охир оқибатда уни душманга айлантиради. Шунинг учун Ота-оналар болаларни жазолантириш зарурати бўлганда энг аввало барча маънавий жазоларни қўллашлари зарур.\n- Махсус мактаб: болани имконияти тўғри келмайдиган хос мактабга берилиши уни бирга ўқийдиган ўртоқларига моддий жиҳатдан тенглашиб олиш мақсадида ўғриликга рўбарў қилади, худди шундай ана ўша тенгдошлари бунинг учун ҳасад қилиш ўчоғига айланадилар. Натижада келажакда ёмон оқибатларга сабаб бўлади.\n- Ёлғондан ўзини виқорлий (жиддий) кўрсатиш: баъзи оталар болаларга нисбатан виқорли бўлишни қовоқ солиш ва ҳўмрайиш деб биладилар бу эса айни хатодир. Пайғамбар алайҳиссалом биз учун ўрнак, намуна эдилар. У зот доим табассумли эдилар, болаларга ҳурмат қилсинлар деб ҳеч қачон қовоқ солмасдилар балки, улар билан кулушар ва уларга илм ўргатардилар. Шунинг учун, улар ҳам у кишини яхши кўриб итоат қилардилар.\n- Тарбиядаги келишмовчилик: болани бир иш ё бир сўзга мукофотлаб, худди шу ишни акаси бажарганда жазолантириш тарбиядаги хатолардан биридир. Худди шундай бир иш ёки бир сўзга отаси жазолаганда отаси йўқлигида онаси уни мукофотлаши ёки ота ё она тарфидан мақтаб мукофотлантираётган бир пайтда иккинчи томон бошқа бир хатоси учун уришиб жазолаши. Тарбияда аксини бажариш катта хато ҳисобланиб бола табиатидаги қатиятлийликни сўндиради.\n- Муомалада адолатсизлик: болалар орасида адолат билан муомала қилишга динимиз қаттиқ буюрган Пайғамбар алайҳиссалом “болаларингиз орасида адолатлий бўлинглар, болаларингиз орасида адолатли бўлинглар”, деб марҳамат қилганлар. Адолат барча нарсада бўлиши керак масалан эркалашда, қучоғига олишда, ўпишда ва ҳоказо ишларда. Айниқса оналар иккинчи боласи келганда биринчисини бепарво қолдирмасинлар токи укасига қарши нафрати ва ҳасади кучайиб оқибатда укасига зарар беришгача олиб бормасин.\n- Дуойи бад қилиш: оналарни болалар бақиртирганда нақадар улар дуойи бад қилишга шошиладилар. Пайғамбар алайҳиссалом “болаларингизни ёмон дуо қилманглар”, деб буюрганлар. Бундай оналар ўзларини жаҳлда дуо қилганларини ўйлайдилар аммо бу иш яна бир бор онага мурожаат қилишни тақозо қилади.\nИмоми Муҳаммад Мунаввар таржимаси


Уйингизда тинтув ўтказишмоқчи. Нима қилиш керак? — Minbar\nУйингизда тинтув ўтказишмоқчи. Нима қилиш керак?\n9 та карточка 9 мар 17:14 9 дақиқада ўқийсиз\n1. Уйимни тинтув қилишмоқчи. Нима қилай?\n2. Тинтув бошланди, энди нима қилай?\n3. Адвокат келгунча, вақтни чўзишга ҳаракат қилинг...\n4. Лекин терговчиларга асло қаршилик қилманг!\n5. Тинтув бошланди. Нима қилай?\n6. Ўзингизга жабр қилманг\n7. Уйда нималарни сақламаган маъқул?\n8. Тинтувдан кейин нима қилай?\n9. Ҳибсга олинишингиз мумкин, бунга ҳам тайёр туринг\nКерак бўлса, "столба ҳам қамалиб кетиши" мумкин бўлган бир пайтларда яшадик. У даврлар қайтмаслигига ишонсак ҳам, инсон ҳамма нарсага тайёр туриши керак. Minbar жамиятимизда ҳуқуқий саводхонлик ва онгни шакллантириш мақсадида туркум мақолаларни чоп этишга киришди. Шуларнинг биринчисида ички ишлар ходимлари ҳужжатларни текшириш учун кўчада тўхтатганда, бу вазиятдан тезроқ ва иложи борича талафотларсиз чиқиб кетиш йўллари ҳақида ёзганмиз.\nБу мақола тинтув ҳақида эслатмадир. Тинтув қилиш учун ҳар кимникига ташриф буюришлари мумкин. Бунинг учун шахс бирор жиноий ишда айбдор ёки гувоҳ бўлиши шарт эмас. Тинтув ўтказиш жараёнида сизга ёрдам бериши мумкин бўлган қисқача маслаҳатларни келтириб ўтамиз.\n1Уйимни тинтув қилишмоқчи. Нима қилай?\nТинтув қонун асосида ўтказилаётганига амин бўлинг. Терговчи бирор жойда (уй, офис ва ҳ.) ёки бирор шахсда иш учун аҳамиятли бўлган нарса ёки ҳужжатлар бор деб ўйлаш учун етарли маълумотга эга бўлган тақдирда тинтув ўтказишга ҳақлидир.\nОдатда тинтув терговчи ёки унинг илтимосига кўра тезкор ходим томонидан прокурор санкциясига асосан ўтказилади. Бироқ терговчи тинтувни шошилинч ўтказиш зарур деб ҳисобласа, у қарорни мустақил тайёрлаши ва уйингизга прокурор санкциясисиз келиши мумкин. Бундай ҳолатларда терговчи тинтув ўтказилгандан сўнг 24 соат ичида унинг ҳаракати қонунийлигини текшириши учун прокурорга хабар қилиши шарт.\nОдатда, ҳуқуқ тартибот ходимлари тинтув ўтказиш учун тонг саҳарда келишади. Баъзан терговчилар ўзини шикоят қилиб чиққан қўшни, “коммунал хизматлар ёки маҳалла ходими” сифатида таништириб эшикни очтиришга ҳаракат қилишади.\n2Тинтув бошланди, энди нима қилай?\nТинтувни бошлашдан аввал терговчи ўзини таништириши, текширув ишлари қандай жиноий иш билан боғлиқлигини айтиши ва тинтув ўтказиш ҳақидаги қарорни кўрсатиб, сизнинг ҳуқуқларингизни тушунтириши шарт.\nтинтув жараёнида иштирок этиш;\nтинтув ўтказаётган ходимлар ҳаракатини кузатиб бориш;\nтерговчига компьютер ва мобил қурилмалар паролини айтмаслик;\nтинтув вақтида ошкор бўлган шахсий ва оилавий ҳаётингиз, шахсиятингиз ҳақидаги маълумотларни оммага ошкор этмасликни талаб қилиш;\nолиб қўйилаётган жиҳозларни кўрсатишни талаб қилиш;\nбаённомага қўшимча тушунтириш ва мулоҳазаларингизни илова қилиш;\nтинтув баённомасидан нусха талаб қилиш.\n3Адвокат келгунча, вақтни чўзишга ҳаракат қилинг...\nУйингизда тинтув ўтказилиши ҳақида керакли одамларга хабар беринг.\nАгар тинтувга келишганини тушунган бўлсангиз, терговчига эшикни очишга шошилманг. Терговчи билан сан-манга бормасдан, у билан ҳамкорлик қилишга тайёрлигингизни ҳамда тинтув ишларига кўмаклашишингизни айтинг.\nВақтингиз оз, тинчланинг ва тезда адвокат билан боғланинг. Шу билан бирга, тинтув бошлангунга қадар яқинларингизни (дўстларингиз, қариндошларингиз, ҳуқуқ ҳимоячилари, журналистлар) бўлаётган ҳодиса ҳақида огоҳлантиришни маслаҳат берамиз: кейин сизда бу имконият бўлмаслиги мумкин. Терговчи сиздан тинтув вақтида бошқалар билан мулоқот қилмасликни талаб этиш ҳуқуқига эга. Сиз фақатгина юридик кўмак олиш ҳуқуқига эга бўласиз, бироқ телефонларни олиб қўйишса бу ёрдамдан фойдалана олмай қолишингиз мумкин.\nАдвокатдан воқеа жойига зудлик билан етиб келишини сўранг. Тергов гуруҳини уйингизга фақат адвокат етиб келгандан сўнг киргизишингиз мумкинлигини айтиб вақтни чўзишга ҳаракат қилинг.\n4Лекин терговчиларга асло қаршилик қилманг!\nЁдда тутинг: агар сиз эшикни умуман очишдан бош тортсангиз, тергов гуруҳи эшикни бузиб кириши мумкин. Тергов гуруҳи хонадонингизга кирганда уларга қаршилик қилманг, куч ишлатманг. Акс ҳолда сизга нисбатан жиноят иши очилади.\nТерговчи гувоҳномаси ва тинтув ўтказиш қароридан нусха кўчиринг, суратга олинг ёки ҳеч бўлмаганда ҳужжат маълумотларини ёзиб олинг. Баъзан маълумотни теришда хато ёки манзилда адашиш сабабли тинтув режалаштирилганидан бошқа жойларда олиб борилган ҳолатлар ҳам бўлади.\nАдвокат билан алоқада бўлинг.\nТерговчи тинтув ўтказилаётган хонадонга адвокатни киритмаслиги мумкин. Шунга қарамай, ҳеч бўлмаса унинг атрофингизда эканлиги жуда муҳим. Адвокат келгани ва унга киришга рухсат беришмагани ҳақида тинтувнинг барча иштирокчиларини хабардор қилиш зарур.\nАгар адвокат тезда етиб келса-ю, терговчи унга тинтувда иштирок этишга рухсат берса, адвокатнинг тавсияларига амал қилинг.\nАгар таниш адвокатингиз бўлмаса, нормал адвокат топиш сизнинг энг бирламчи вазифангиз. Аввалдан ўзингизга адвокат топиб қўйганингиз маъқул.\n5Тинтув бошланди. Нима қилай?\nТерговчининг барча ҳаракатини қайд этиб боринг.\nАгар уйда ёлғиз бўлсангиз, тергов гуруҳи хоналарни навбати билан текширгани маъқул. Акс ҳолда сиз турли хоналардаги барча орган ходимларининг ҳаракатини кузата олмайсиз ва манипуляцияларга имкон берасиз. Шундай бўлса-да, агар уйингизга нимадир ташлаб қўйиш керак бўлса, бунинг имкони ҳар доим топилади.\nТинтув жараёнида терговчиларнинг ҳамма ҳаракатларини қайд этиб боришга тайёрланинг. Энг идеал вариант – видеога олиш. Бироқ терговчи буни тақиқлаши мумкин. Ҳеч бўлмаганда тинтув давомида барча мулоҳазаларни ўша заҳоти ёзма қайд этишни бошланг: доимо ён дафтарча тайёр турсин. Кейинроқ бу баённомани тўлдиришда асқотади.\nТинтувда икки гувоҳ иштирок этиши шарт, уларнинг вазифаси тергов гуруҳи ҳаракатларини кузатишдан иборат. Кўп ҳолларда гувоҳ сифатида қўшнилар танланади.\n6Ўзингизга жабр қилманг\nТинтув бошланишидан олдин терговчи сизга жиноий ишга тааллуқли ёки ман этилган нарсаларни ўз хоҳишингиз билан беришни таклиф этиши шарт. Бироқ ихтиёрий топширган тақдирингизда ҳам бу сиз учун ҳеч қандай енгиллик бермайди.\nАгар терговчи уйингизда тақиқланган (ташлаб қўйилган ёки ҳақиқатан ҳам сизга тааллуқли) ниманидир топса, адвокат билан маслаҳатлашмагунча ҳеч қандай изоҳ берманг.\nҚонунан терговчи билан муомала қилишга, унинг саволларига жавоб беришга ва унга ёрдам кўрсатишга мажбур эмассиз.\n7Уйда нималарни сақламаган маъқул?\nУйда нималарни сақламаслик керак:\nўқ отадиган қурол, жумладан ўқ-дори ва қурол эҳтиёт қисмлари, агарда қурол сақлаш учун рухсатнома бўлмаса. Патрон учун қамалиб кетганлар ҳам бор.\nрухсатсиз ва қонун билан белгиланган жойдан ташқарида сақланган совуқ қуроллар;\n“махфий” грифли ҳужжатлар – бундай ҳужжатларни уйда сақлаш махфий маълумотларни ошкор қилиш ёки давлат сирларини ноқонуний олганликда айблашга асос бўлади;\nнаркотик моддалар, жумладан, тиббиётда қўлланадиган медикаментлар, агар рецепти бўлмаса.\nШахсий маълумотларингизни олдинроқ ҳимоялаб қўйинг.\nКомпьютерингизни шифр ва ишончли парол билан ҳимоя қилинг. Тинтув мақсадида келишлари билан компьютерни ўчиринг, шунда терговчи қаттиқ дискдаги маълумотларни дарҳол кўриб чиқа олмайди. Ҳеч ким сизни терговчига ёрдам беришга мажбур эта олмайди: масалан, компьютер паролини унга айтишга мажбур эмассиз.\nТерговчи ишга алоқадор деб уйдан деярли ҳамма нарсани олиб кетиши мумкин. Одатда, ахборот сақланадиган ташувчилар: компьютер, планшет, телефон ва ҳоказолар олиб қўйилади. Сиз улардаги ахборотларни кўчириб олишни талаб қилиш ҳуқуқига эгасиз. Кўп ҳолларда терговчилар бу талабни рад этишади. Бу қонунбузарлик бўлиб, баённомага шуни ҳам ёзиб қўйишингиз мумкин.\n8Тинтувдан кейин нима қилай?\nТинтув баённомаси – вазиятга таъсир кўрсатишингиз мумкин бўлган ягона имкониятингиз. Тинтув натижалари бўйича терговчи баённома тузади ва унга ўзи, сиз, гувоҳлар ва қолган барча иштирокчилар имзо чекишади. Баённома қўлда ёзилгани каби компьютерда ҳам терилган бўлиши мумкин – бунинг ҳеч қандай фарқи ва аҳамияти йўқ.\nСизда вазиятга таъсир кўрсатадиган деярли ҳеч қандай бошқа восита бўлмаганлиги сабабли баённома билан жиддий танишиб чиқинг.\nЭнг аввало қуйидагиларга эътибор қаратинг:\nҳужжатда сана ва вақт (тинтув бошланган ва тугаган вақт), иштирок этган барча шахсларнинг исм-фамилияси кўрсатилиши, тинтув жараёни батафсил тасвирланиши ва олиб қўйилган мулк рўйхати берилиши шарт.\nГувоҳлардан баённомада кўрсатилган манзил (пропискаси) ва аслида яшаш жойлари тўғри эканлигини сўраб олинг: кейинчалик судда гувоҳлик беришлари учун уларни топиш осонлашади. Баённоманинг бўш жойлари ҳеч нарса ёзилмаслиги учун чизилган бўлиши шарт. Баённомага чекланмаган миқдорда мулоҳаза ва фикрларни ёзиш мумкин.\nМулоҳаза ва фикрларингиз ёзилган қоғоз баённомага илова қилиниши шарт. Илова борлигини баённомадаги “мулоҳазалар” қисмига киритиш керак. Баённомада "эътирозлар йўқ" деган ёзув бўлмаслиги лозим.\nСиз тинтув давомида нотўғри деб ҳисоблаган ҳамма нарсани баённомада ёзинг. Бу, масалан, адвокат киришига рухсат берилмагани, орган ходимларининг қўполлиги, мулкингизга нисбатан бўлган эҳтиётсизлик ва албатта тинтув давомида кутилмаган "топилмалар" бўлиши мумкин. Қанча кўп йўл қўйилган қонунбузарликларни кўрсатсангиз, суд даъвонгизни эшитишига шунча кўп шанс бўлади. Баённомага ўз қўшимчаларингизни киритишда шошилманг, бафуржа ёзинг.\nАлбатта баённоманинг нусхасини талаб қилинг. Агарда уни беришдан бош тортишса ёки тўлиқ бўлмаган ва имзо чекилмаган баённомани тақдим этишса, бу ҳолатниям эътирозларингизда қайд этинг. Баённоманинг асл нусхасини суратга олишга ёки кўчиришга ҳаракат қилинг. Бу билан уни қалбакилаштириш эҳтимолининг олдини олган бўласиз.\nАгар баённомада сана, исм-фамилия, гувоҳларнинг яшаш манзили каби хатоларни сезсангиз, буни терговчига айтишга шошилманг, бу сизга кейинчалик тинтувда олинган ашёвий далилларнинг ҳақиқий эмаслигини тан олишда асос бўлади.\n9Ҳибсга олинишингиз мумкин, бунга ҳам тайёр туринг\nСизни ҳибсга олишларига тайёр бўлинг.\nАгар тинтув вақтида хонадонингизда тақиқланган ашёни аниқлашса ёки “топишса”, сизни ҳибсга олишлари мумкин. Руҳан бунга тайёр бўлинг ва имкон борича камерада керак бўладиган буюмларни йиғинг: иссиқ кийим, ич кийим, шахсий гигиена маҳсулотларини.\nАгар шу вақтга қадар сизда адвокат бўлмаса ёки у етиб келолмаган бўлса, қариндош ёки танишларингизга уни топишни ва қаерда эканлигингизни хабар беришни айтинг: ёдда тутинг, давлат томонидан белгиланадиган ҳимоячи сизни кутилган даражада ҳимоя қилолмайди.\nТинтувдан кейин сизни ҳибсга олишмаган бўлсалар-да, барибир адвокат билан маслаҳатлашинг.\n19:00 1 дақиқада ўқийсиз


Сўнгги 8 ойда экспортнинг 50 фоизини олтин ташкил қилди\nБиргина август ойида Ўзбекистон 2,5 миллиард доллардан кўпроқ олтин экспорт қилган.\nЖорий йилнинг саккиз ойида Ўзбекистон экспортининг 50 фоизини олтин ташкил қилди. Бу ҳақда Давлат статистика қўмитасининг навбатдаги ҳисоботида маълум қилинди.\nТаъкидланишича, январь-август ойлари якуни бўйича Ўзбекистон ташқи савдо айланмаси 24,537 миллиард долларни ташкил қилган. Бу 2019 йилнинг мос даврига нисбатан 3,554 ммиллиард долларга ёки 12,7 фоизга оздир.\nСаккиз ойда экспорт ҳажми 11,6 млрд долларни, импорт ҳажми эса 12,9 млрд долларни ташкил қилди. Экспорт таркибида олтин улуши 50 фоизни ташкил этди.\nСентябрь ойининг охирларида Статистика қўмитаси Ўзбекистон жорий йилнинг январь-август ойлари оралиғида 5 миллиард 800 миллион долларлик олтин экспорт қилгани ҳақида билдирган эди.\nҲисоботда таъкидланишича, Ўзбекистон 160 дан ортиқ давлат билан савдо алоқаларини ўрнатган. Улар орасида ташқи савдо айланмасининг йирик улуши Хитой (16,4%), Россия (14,6%), Қозоғистон (7,2%), Корея Республикаси (5,9%), Туркия (5,0%), Қирғизистон (2,3%) ва Германия (2,0%) ҳиссасига тўғри келади.


Устувор вазифалар ўз вақтида бажарилмоқда\nУстувор вазифалар ўз вақтида ...\nБарчамизга маълумки, мамлакатимизда коронавирус пандемиясига қарши курашдек масъулиятли бир даврда ҳар бир соҳа вакиллари янада фидокорлик билан иш олиб бормоқдалар. Бу офат билан курашишга божхона ходимлари ҳам ўзларининг муносиб ҳиссаларини қўшиб келмоқдалар.\nЎзбекистон Республикаси Президентининг 2020 йил 19 мартдаги “Коронавирус пандемияси ва глобал инқироз ҳолатларининг иқтисодиёт тармоқларига салбий таъсирини юмшатиш бўйича биринчи навбатдаги чора-тадбирлар тўғрисида”ги ПФ-5969-сон Фармони ижросини таъминлаш мақсадида, юкларни божхона постлари орқали тезкорлик билан ўтказиш, уларнинг узлуксиз божхона расмийлаштирувини, шунингдек экспорт ва импорт қилинаётган товарларга рухсат берувчи ҳужжатларнинг берилишини тезлаштириш юзасидан Сирдарё вилояти божхона бошқармасида куну-тун ишлар изчил олиб борилиши давом этмоқда.\nМавжуд эпидемиологик вазиятда ташқи савдо юкларини белгиланган санитария қоидаларига риоя этган ҳолда, қисқа муддатларда божхона назорати ва расмийлаштирувидан ўтказиб, давлат бюджетига божхона тўловларини ўз вақтида ва тўлиқ ундирилиши таъминланмоқда.\nБожхона постларида хизмат олиб бораётган ходимлар шахсий гигиена қоидаларига қатъий риоя қилиб, нафас олиш йўллари ҳимоя ниқоблари, қўлқоплар, кўзойнак, этик ва махсус ҳимоя кийимларини кийган ҳолда хизматни олиб бормоқдалар.\nБундан ташқари, “Сирдарё” чегара божхона постини автотранспорт воситаларининг кириш жойларида осма дизенфекция қилаётган ускунаси ўрнатилган бўлиб ҳар бир автотранспорт воситаси дизенфекция қилингандан сўнг божхона назорати ва расмийлаштирувидан ўтказилмоқда.\nОсма дизенфекция ускунасидан ўтказилгангандан сўнг ҳар бир автотранспорт воситаси вилоят Санитария эпидемологик осойишталик маркази ходимлари томонидан дезинфекция қилинмоқда.\nШунингдек божхона постининг кириш ва чиқиш жойларида дизенфекция йўлакчалари ташкил этилган.\nЭнг асосийси шуки, карантин даврида аҳолининг озиқ-овқат маҳсулотларига бўлган эҳтиёжини қондириш, барча ҳудудлардаги озиқ-овқат дўконларини кундалик зарурий маҳсулотлар билан таъминлаш, нархларнинг ошиб кетишини олдини олиш борасида қатор ишлар амалга оширилмоқда.\n2020 йил 15 майга қадар Сирдарё вилояти божхона бошқармасининг «Гулистон», «Сайхун» ва «Ховос» ташқи иқтисодий фаолият божхона постлари томонидан 4651 та божхона юк декларациялари расмийлаштирилган.\nИмпорт божхона режимига расмийлаштирилган товарлар ҳажми 132,6 млн. АҚШ долларини ҳамда экспорт божхона режимига расмийлаштирилган товарлар ҳажми 35,9 млн. АҚШ долларини ташкил этди.\nЭкспорт товарларининг асосий қисми мева ва сабзавотлар, пахта толаси, озиқ-овқат маҳсулотлари, тўкимачилик маҳсулотлари, жун, мўйна, тери ва улардан ясалган буюмлар, калава ип, фармацевтика маҳсулотлари, ҳайвонлар учун озуқалар ва керамика буюмларидан иборат.\nВилоятдан жами 21 та хорижий давлатларга экспорт қилинган бўлиб, товарларнинг катта улуши Қозоғистон, Афғонистон, Бангладеш, Россия, Хитой ва Туркия давлатлари ҳиссасига тўғри келади.\nБошқарма томонидан 2020 йилнинг 15 май кунига қадар 61,3 млрд. божхона тўловлари ундирилган ва импорт қилинган товарларга қонунчиликда белгиланган ставкалар асосида жами 242,2 млрд. сўм миқдорида божхона тўловларидан имтиёзлар қўлланилган.\nХулоса ўрнида шуни таъкидлаб ўтиш жоизки, бугунги карантин ҳолатига қарамасдан божхона органлари томонидан тадбиркорларга амалий ёрдам кўрсатилиб, экспорт-импорт операциялари изчил давом эттирилмоқда.


“Ожиза аёлнинг номусига тегди”: Сурхондарё вилояти ИИБ видео юзасидан маълумот берди - 24.05.2021, Sputnik Ўзбекистон\n“Ожиза аёлнинг номусига тегди”: Сурхондарё вилояти ИИБ видео юзасидан маълумот берди\nСурхондарё вилояти ИИБ ижтимоий тармоқларда “Ожиза аёлнинг номусига тегди” сарлавҳаси остида тарқалган видеомурожаат юзасидан расмий муносабат берди. 24.05.2021, Sputnik Ўзбекистон\nТОШКЕНТ, 24 май — Sputnik. Сурхондарё вилояти ИИБнинг масъул ходимлари томонидан ушбу видеомурожаат юзасидан ўрганиш ишлари олиб борилганида қуйидагилар маълум бўлди.2021 йил 9 май куни фуқаро П.Г. исмли аёлнинг Олтинсой туман ИИБга ариза билан мурожаат қилиб, унда 2021 йил 8 май куни соат 23-00 ларда “Ипок” маҳалласида яшовчи фуқаро Ш.О. “Нексия” русумли автомашинада Олтинсой дарёси бўйига олиб бориб, номусига тегмоқчи бўлганлигини, П.Г. исмли аёл рози бўлмагандан сўнг уни “Ипок” маҳалласида жойлашган “Шох нур файз” МЧЖ биносининг хонасига олиб бориб, жинсий алоқа қилганлигини, жинсий алоқадан сўнг хонадан ташқарига чиқариб юборганлигини, хонада унга тегишли бўлган нарса-буюмлар қолганлигини ҳамда нарсаларини қайтарилишида ва фуқаро Ш.О.га нисбатан қонуний чора кўрилишида амалий ёрдам сўраган. Фуқаро П.Г. исмли аёлнинг аризаси шу куни туман ИИБ навбатчилик қисмининг китобида қайд қилиниб, терговга қадар текширув ҳаракатларини ўтказиш тергов гуруҳига юклатилган. 2021 йил 9 май кунида фуқаро П.Г. исмли аёлнинг ва Ш.О.ларнинг танасида тан жароҳатлари ва уларнинг излари мавжудлигини аниқлаш мақсадида суд-тиббиёт экспертизаси тайинланган. Суд-тиббиёт экспертизасининг 2021 йил 9 май кунидаги хулосасига кўра фуқаро П.Г. исмли аёлнинг ўнг елка ўрта учлиги икки томондан қонталаш аниқланган, оғирлик даражасига кўра “енгил” тан жароҳати тоифасига кириши кўрсатилган, П.Г. исмли аёлнинг танасининг бошқа жойларида тан жароҳатлари аниқланмаган.Суд-тиббиёт экспертизасининг 2021 йил 9 май кунидаги хулосасига кўра фуқаро О.Ш.нинг танасида бирон-бир тан жароҳатлари ва уларнинг излари аниқланмаган.2021 йил 9 май кунида фуқаро П.Г. исмли аёлнинг кўрсатувларига асосан Олтинсой дарёсини олди ва “Ипок” маҳалласида жойлашган “Шох нур файз” МЧЖга тегишли бўлган бинонинг хонаси ЖПК талабларига асосан тергов-тезкор гуруҳи томонидан кўздан кечирилган. Ҳодиса жойини кўздан кечириш жараёнида олинган нарса-буюмларда ишга алокадорлиги ва холатга ойдинлик киритиш максадида бир катор тегишли экспертизалар тайинланган.Ҳозирда Олтинсой туман ИИБ ҳузуридаги тергов гуруҳи томонидан терговга қадар текширув ҳаракатлари олиб борилмоқда. Sputnik Ўзбекистон Telegram канали – обуна бўлинг, ўқинг, изоҳ қолдиринг!>>\nсурхондарё вилояти, ўзбекистон\n14:16 24.05.2021 (янгиланди: 14:36 24.05.2021)\nСурхондарё вилояти ИИБ ижтимоий тармоқларда “Ожиза аёлнинг номусига тегди” сарлавҳаси остида тарқалган видеомурожаат юзасидан расмий муносабат берди.\nТОШКЕНТ, 24 май — Sputnik. Сурхондарё вилояти ИИБнинг масъул ходимлари томонидан ушбу видеомурожаат юзасидан ўрганиш ишлари олиб борилганида қуйидагилар маълум бўлди.\n2021 йил 9 май куни фуқаро П.Г. исмли аёлнинг Олтинсой туман ИИБга ариза билан мурожаат қилиб, унда 2021 йил 8 май куни соат 23-00 ларда “Ипок” маҳалласида яшовчи фуқаро Ш.О. “Нексия” русумли автомашинада Олтинсой дарёси бўйига олиб бориб, номусига тегмоқчи бўлганлигини, П.Г. исмли аёл рози бўлмагандан сўнг уни “Ипок” маҳалласида жойлашган “Шох нур файз” МЧЖ биносининг хонасига олиб бориб, жинсий алоқа қилганлигини, жинсий алоқадан сўнг хонадан ташқарига чиқариб юборганлигини, хонада унга тегишли бўлган нарса-буюмлар қолганлигини ҳамда нарсаларини қайтарилишида ва фуқаро Ш.О.га нисбатан қонуний чора кўрилишида амалий ёрдам сўраган.\nФуқаро П.Г. исмли аёлнинг аризаси шу куни туман ИИБ навбатчилик қисмининг китобида қайд қилиниб, терговга қадар текширув ҳаракатларини ўтказиш тергов гуруҳига юклатилган.\n2021 йил 9 май кунида фуқаро П.Г. исмли аёлнинг ва Ш.О.ларнинг танасида тан жароҳатлари ва уларнинг излари мавжудлигини аниқлаш мақсадида суд-тиббиёт экспертизаси тайинланган.\nСуд-тиббиёт экспертизасининг 2021 йил 9 май кунидаги хулосасига кўра фуқаро П.Г. исмли аёлнинг ўнг елка ўрта учлиги икки томондан қонталаш аниқланган, оғирлик даражасига кўра “енгил” тан жароҳати тоифасига кириши кўрсатилган, П.Г. исмли аёлнинг танасининг бошқа жойларида тан жароҳатлари аниқланмаган.\nСуд-тиббиёт экспертизасининг 2021 йил 9 май кунидаги хулосасига кўра фуқаро О.Ш.нинг танасида бирон-бир тан жароҳатлари ва уларнинг излари аниқланмаган.\n2021 йил 9 май кунида фуқаро П.Г. исмли аёлнинг кўрсатувларига асосан Олтинсой дарёсини олди ва “Ипок” маҳалласида жойлашган “Шох нур файз” МЧЖга тегишли бўлган бинонинг хонаси ЖПК талабларига асосан тергов-тезкор гуруҳи томонидан кўздан кечирилган. Ҳодиса жойини кўздан кечириш жараёнида олинган нарса-буюмларда ишга алокадорлиги ва холатга ойдинлик киритиш максадида бир катор тегишли экспертизалар тайинланган.\nҲозирда Олтинсой туман ИИБ ҳузуридаги тергов гуруҳи томонидан терговга қадар текширув ҳаракатлари олиб борилмоқда.