Здание Национального банка Таджикистана в г. Душанбе\nТожикистон Миллий банки чоршанба куни баёнот бериб, фуқоролар ўз пулларини фақат "Юнистрим" ва Contact пул ўтказмалари тизими орқалигина юборишлари мумкинлигини маълум қилди. Бундан аввал пул ўтказмаларининг, асосан меҳнат мигрантлари пулларининг 80 фоизидан кўпроғи «Золотая корона» орқали келиши маълум қилинган эди.\nКуни кеча юзлаб Тожикистон фуқоролари Россиядан юборилган пул ўтказмаларини ололмадилар. Маҳаллий аҳолининг сўзларига қараганда, пуллар “Золотая корона”, “Близко”, MoneyGram ва Western Union тўлов тизимлари орқали юборилган эди.\nТожикистон Миллий банки матбуот хизматининг 4 декабрь куни маълум қилишича, айни дамда фақат иккита - "Юнистрим" ва Contact пул ўтказиш тизими мамлакатда расман ишлашга рухсат олган. Тез орада уларнинг сафига Western Union ҳам қўшилади, дея ишонтирди Миллий банк. Эслатиб ўтамиз, сешанба куни Western Union вакиллари баёнот бериб Тожикистонга “бу мамлакат расмийларига боғлиқ” сабабларга кўра пул юборилишини тўхтатганликларини маълум қилди.\nМиллий банк мамлакат банкларига «Золотая корона» тизими орқали хориждан келадиган пул ўтказмаларини беришни тақиқлади, дейилади ТМБ хабарида.\nТожикистон Миллий банкининг таъкидлашича, «Золотая корона» процессинг марказига уланган ҳолдагина Тожикистонда ишлаши мумкин. Бундан аввал «Золотой корона»нинг баёнот беришича, янги тўлов тизими жорий этилиши муносабати билан Тожикистон қўяётган талаблар Россия қонунларининг бир нечта ҳолатларига зиддир ва шу сабабли тўлов тизимининг талабларини бажариб бўлмайди.\nТожикистонда муаммолар 3 декабрдан бошланди. Ўша куни мамлакатда Миллий банк қошида пул маблағларини ўтказиш бўйича Миллий процессинг маркази (МПМ) ишлай бошлади. Бу дегани барча трансчегаравий, жумладан Россиядан пул ўтказмалари фақат МПМ орқали амалга оширилишини ва ТМБ уни назорат қилишини англатади. Миллий банкнинг изоҳ беришича, шу тариқа расмийлар маҳаллий банклар ва аҳолини тўлов тизимлари орқали берилган пулларни қайтарилмаслигидан ҳимоя қилмоқчи. Шу билан бирга айрим иқтисодчиларнинг фикрича, шу тариқа Тожикистон Миллий банки пул ўтказмалари бозорида монополия яратмоқчи.\n2019 йилнинг тўққиз ойида Тожикистонга меҳнат мигрантларидан $2 млрд 490 млн.дан кўпроқ пул келган.


Анор танлаймиз: мева пўстлоғи нега ёрилиб кетади?\nLifestyle 14:40 / 19.10.2017 29154\nКуз мавсуми ўзи билан ажойиб кайфият, табиатнинг рангоранг жилваси ҳамда мўл ҳосилни олиб келиши ҳеч кимга сир эмас. Ўзбек халқи учун севимли бўлган куз меваларидан бири - анор ҳақида нималар биласиз? Нега унинг меваси пўстлоғидан ёрилиб кетади? Уни сотиб олишда нималарга эътибор қаратиш лозим?\nАнор танлашда оддий қоидага амал қилинг\nШуни ишонч билан айтиш мумкинки, дўконда ушлаб кўрган анорингиз, пўстлоғи юпқа эканлиги ҳолида вазни кўринишидан кўра оғирроқ бўлса, уни ҳеч иккиланмай сотиб олавериш мумкин. Шунингдек, сирти заха емаган бўлишини ҳам назардан қочирманг. Халқ тилида «Анорнинг ичида нечта донаси бўлса, у шунча дардга даводир» деган ибора юради. Бу бежиз айтилмаган. Анор меваси таркибида 80 фоиз сув, 12-15 фоиз қанд, 19 фоиз аскорбин кислота, соф ҳолда органик кислоталар – олма, лимон, шовил кислотаси мавжуд.\nЯна шуни билиб олингки, қип-қизил анор шип-ширин анор дегани эмас. Бу меванинг ранги турларига кўра турлича бўлади. Кўпчилик анорни сотиб олавермаслигига ёки умуман ёқтирмаслигига сабаб, уни тозалаб ейиш мураккаб туюлгани учун бўлса керак. Чунки уни, олмани тишлаган каби тишлаб, еб кетаверилмайдида. Лекин, асл нарсага эришиш осон бўлмаслиги ҳам ўз-ўзидан тушунарли.\nМеванинг дарахтида пишиб етилиши билан ёрилиб кетишига боғбонлар нима дейди?\nFacebook ижтимоий тармоғидаги Боғдорчилик илми гуруҳи аъзоларининг айтишича, анор пўсти ёрилиб кетишига бир нечта сабаблар мавжуд: пўстлоқнинг юпқалиги, бир туп дарахтда ҳосилнинг меъёрдан кўпайиб кетиши, баъзи микроэлементларнинг етишмаслиги, об-ҳавонинг кескин ўзгариши шулар сирасидан.\nЭнг асосийси эса дарахт илдизидан сув босими келиб мевани ёриб юбориши, яъни пишиб турган анорни кўп суғориб юборишдир. Бунинг учун боғбонлар мева сиртини намлаб туришни тавсия этади.\nАнорни қандай истеъмол қилиш қулай?\nАнорни тозалаганда, пичоқни эҳтиёткорлик билан ишлатиш зарур, йўқса, унинг ичидаги доналарнинг аксари увол бўлиб кетиши мумкин. Пичоқ билан анорнинг уч қисмидан, доналари йўқ жойидан кесиб олинади ва пичоқнинг учи билан тепадан пастга қараб бир неча чизиқлар тортилади (асло кўндалангига эмас). Кейин эса, ўша кесик чизиқлар қўл билан очилади.\nЭнди эса марҳамат, ундан мевали салатлар тайёрлайсизми, ош устидан доналарини сепасизми ёки пиёлада эзиб, сувини симирасизми, ихтиёрингиз, у ҳар қандай шаклда ҳам фақат ва фақат фойдалидир!


Qalampir.uz - Голливуд юлдузлари қайси спорт билан шуғулланишларини биласизми?\nГолливуд юлдузлари қайси спорт билан шуғулланишларини биласизми?\n21:00, 06.12.2017 Бу қизиқ\nГолливуд актрисалари кинодаги фаолиятларидан ташқари, ҳаттоки спорт билан ҳам профессионал тарзда машғул бўлишади.\nШоу-бизнес вакиллари орасида спортнинг турли йуналишларига қизиқиш анча оммалашганлиги ҳеч кимга сир эмас. Улар орасида чиройли ташқи кўринишни сақлаш учун ёки соғликлари учун фойдали бўлиши учун ҳам спортнинг бирор-бир тури билан машғул бўлишади. Қўйидаги эса сиз машҳур юлдузларнинг қайси спорт тури билан шуғулланишлари билан танишишингиз мумкин.\nКим Кардашян тренажёр залида шуғулланиш ёки шахсий мураббийи билан тоза ҳавода сайр қилишни маъқул деб билади У фарзанд дунёга келтиргач, кучли иродаси туфайли сезиларли даражада вазн ташлашга ҳам эришган.\nМадоннанинг жуда кўп спорт турларига қизиқишини барча мухлислари яхши билишади. У кўп вақтини бокс ,йога ва шу билан бирга спорт залида шуғулланиш билан ўтказади. У биринчи бор 1996 йил қизи Лордес дунёга келгандан сўнг, йога билан шуғулланишни бошлаган. Шу кунгача у йога машғулотлари ва медитация туфайли чиройли ташқи кўринишда бўлишга эришиб келаяпти.\nЖеннифер Лопес ортиқча вазндан қутулиш учун триатлон спорт тури билан шуғулланиб келмокда. Қўшиқчининг сўзларига кўра, у телевизор томоша қилиб туриб триатлон мусобақасига кўзи тушади, бир неча дақиқадан сўнг у худди шундай мусобақада қатнашишга қарор қилади.\nДизайнер Виктория Бекхэм эса ҳар куни 3 километрга яқин масофага югуради. Шунингдек, шахсий мураббийи билан спорт залида шуғулланишни яхши кўради. Машҳур англиялик футболчи\nДэвид Бекхемнинг рафиқаси, тўрт фарзанднинг онаси бўлган Викториянинг гўзал ташқи кўринишидан ҳам унинг спортга бўлган меҳрини билиб олиш қийин эмас.\nАжойиб ва очиқкўнгил актриса Камерон Диас, кинодаги фаолиятидан ташқари сёрфинг спорт тури билан профессионал даражада шуғулланади. У ҳаётини денгиз ва тўлқинларсиз таасаввур қила олмайди. Актриса бир неча бор бурнини синдириб олган бўлишига қарамай, севимли машғулотидан асло воз кечмаяпти.\nТеглар:Голливуд актрисалари Спорт\n11:01, 18.10.2018 1 756\n09:17, 18.10.2018 1 742\n20:16, 15.10.2018 528\n14:14, 11.10.2018 4 416\nЎзингдан чиққан балога… AIBA вице-президенти ташкилотни судга берди\n12:00, 10.10.2018 9 795


19 ноябр куни қандай об-ҳаво кутилмоқда?\nҚашқадарё ва Сурхондарё вилоятлари. Ҳаво ўзгариб туради, ёғингарчилик кутилмайди. Баъзи жойларга туман тушиши мумкин. Шамол шимоли-шарқдан 7-12 м/с тезликда эсади, баъзи жойларда 15-20 м/с гача кучайиши мумкин. Ҳарорат кечаси 5-10 даража, кундузи 3 даража совуқ - 2 даража илиқ бўлади.


Университетнинг янги номи\nҚозоғистон муҳандислик-педагогика Халқлар дўстлиги университети номининг ўзгартирилиши муносабати билан олий ўқув юртида тадбир ўтди. Энди бу олий ўқув юрти – “Академик А. Қуатбеков номидаги Халқлар дўстлиги университети” деб аталади.\nКарамат ҚУАТБЕКОВА, университет муассиси:\n– Университет номини ўзгартириш – бу тасодиф эмас, муҳим ва керакли қарордир. Ушбу ўқув юртининг пойдеворини қўйган Нью-Йорк Таълим академиясининг академиги, кимё фанлари доктори, профессор, П. Капица номидаги халқаро мукофот лауреати Абдимуса Муратули Қуатбековдир. Унинг меҳнатсеварлиги, касбий маҳорати туфайли ушбу университет ташкил топди. Ҳозирги кунда бу ерда 6818 нафар талаба таҳсил олмоқда.\nЖорий йилнинг кузида академик А. Қуатбеков номидаги Халқлар дўстлиги университети ўзининг 20 йиллигини нишонлайди. Шу йиллар ичида у Хитой Халқ Республикаси, Россия Федерацияси, Ўзбекистон, Италия, Япония, Швеция ва бошқа давлатлардаги кўплаб халқаро ташкилотлар билан ҳамкорлик қилиб, юқори натижаларга эришиб келмоқда.\nБитирувчиларнинг сифатли билим олиши учун барча шароитлар яратилган. Шунингдек, салоҳиятли иш берувчилар билан ҳамкорлик яхши йўлга қўйилган. Чунончи, 2018 йили вилоят ва шаҳардаги қатор ташкилотлар билан тузилган шартнома туфайли ОЎЮнинг 300га битирувчиси ишга жойлаштирилди.\nМ. ЭЛТОЕВА, С. ИСАМАТОВ сурати, 2019-04-25, 13:30 141


«Лестер» Англияда узун паслардан энг кўп фойдаланадиган жамоа экани маълум бўлди\n21:33 / 18.04.2016\nCIES Football Observatory агентлиги кучли бешликдаги жамоаларнинг узун паслардан фойдаланиш кўрсаткичлари бўйича тадқиқот ўтказди.\nАПЛда етакчилик қилаётган «Лестер» бу борада Англиядаги энг юқори кўрсаткични қайд этган: жамоанинг жами узатмаларининг 6,9 фоизи узун паслардан иборат.\n«Лестер» Европа миқёсида бу борада фақат бундеслига вакиллари – «Дармштадт» (10,7 фоиз) ва «Ингольштадт» (7,8 фоиз) жамоаларидан ортда қолган. Бу жамоалар айни вақтда Германия чемпионатининг 9 ва 10-ўринларини банд этиб турибди.\nИспанияда бу борадаги етакчилик «Эйбар»га тегишли (6,6 фоиз), Италияда эса «Фрозиноне» жамоаси энг кўп миқдорда узун паслардан фойдаланади (6,3 фоиз), Францияда «Бастия» (6,2 фоиз).\nЎз чемпионатларида узун паслардан энг кам миқдорда фойдаланадиган жамоалар «ПСЖ» ва «Бавария» (1,1 фоиздан), «Барселона» (1,4 фоиз), «Ювентус» (1,6 фоиз) ҳамда «Манчестер Сити» (2,4 фоиз) бўлиб чиққан.


Рамазон: эзгу тилаклар, хайрли ниятлар ойи — Марғилон ҳақиқати\nРамазон: эзгу тилаклар, хайрли ниятлар ойи\nАзалдан дини-эътиқоди, илми-амали, покдомон ниятида собитқадам бўлган халқимиз интиқиб, орзиқиб кутган моҳи Рамазон бошланди. Мусулмончилик аҳкомларига, диний ақидаларга қатъий риоя қилган ҳолда асрлардан-асрларга, даврлардан-даврларга ўтиб келаётган хайрли анъанага биноан бу муборак ойни нафақат мусулмончиликнинг бешта суннатларидан бири сифатидагина эмас балки байрамлар, тантаналар ойи, кам таъминланган, боқувчисини йўқотган, етим-есирлар, қариялар, ногиронлар, бева-бечоралар холидан хабар оладиган, кўмак берадиган эзгу тилаклар, хайрли ниятлар ойи сифатида ҳам кенг нишонланади.\nБу қоидалар Муҳтарам Президентимиз Шавкат Мирзиёевнинг шу йил 11 май куни қабул қилган “Муборак Рамазон ойини муносиб тарзда ўтказиш тўғрисида”ги қарорида ҳам чуқур ўз ифодасини топган. Қарор “Халқимиз учун эзгулик, саховат, меҳр-шавқат рамзи ҳисобланган муборак Рамазон ойининг ижтимоий ҳаётимизда ўзаро аҳиллик ва ҳамжихатлик муҳитини янада мустаҳкамлаш борасидаги алоҳида ўрни ва аҳамиятини инобатга олган ҳолда ҳамда муқаддас ислом динининг инсонпарварлик моҳиятини, унинг тинчлик, бағрикенглик, шукроналик каби олижаноб ғояларини кенг тарғиб этиш, диний-маърифий қадриятларимизни асраб-авайлаш ва улуғлаш мақсадида” қабул қилинганлиги алоҳида таъкидлаб ўтилган.\nМустақиллик нафақат эркинлигимизни, озодлигимизни қатъий мустаҳкамлабгина қолмай, балки динимизнинг муқаддас арконларини эъзозлаш, хусусан Рамазон ойининг мазмун-моҳиятида мужассам бўлган эзгу ғояларни ҳаётимизга, эътиқодимизга қайтариб берди.\nУзоққа бормайлик яқин ўтмишимизда ҳам рўза тутган, Рамазон намозини ўқиган мўмин мусулмонлар таъқиб қилинди, партиядан чиқарилиб, ишдан олинди. Эътиқодида собит оталаримиз, боболаримиз эса тароби намозларини яширинча қабристонларда, ташландиқ тегирмонларда, овлоқ жойларда ўқишга мажбур бўлишди. Бугунчи бундай ўтмишлар қоронғи кечмиш бўлиб қолди. Юракларга ширин туйғу бағишловчи биргина мисол: Мамлакатимиз бўйлаб 2055 та масжидда тароби намозлари ўқишга чорлаб озон айтилмоқда. 8.5 мингдан зиёд буюк алломалар, азиз-авлиёларнинг зиёратгоҳлари, қабристонлар, дам олиш масканлари, хиёбонлар моҳи Рамазон туфайли ободонлаштирилди.\nВилоятимиз, шаҳримизда ҳам бу саодатли кунларга алоҳида тайёргарлик кўрилди. Бундан атига чорак аср муқаддам вилоят бўйича тўртта расмий масжидда хайит ва тароби намозлари ўқишга рухсат берилган бўлса, бугунги кунда вилоятимизда 197 та масжидда тароби ва хатми қуръон намозлари ўқилмоқда. Намозларни диний қоидалар арконларига қатъий риоя қилган ҳолда ўқилишини таъминлаш учун диний идоралар томонидан 381 та қорилар қайта тайёрланди. Шаҳримизда ҳам бу муқаддас ойга ҳартомонлама, пухта ҳозирлик кўрилди. Эътиқодли мўмин мусулмонларни рамазон амалларини бекаму-кўст бажаришларини таъминлаш мақсадида барча шарт-шароитлар ҳозирланди. Тароби намозларини адо этиш учун 20 та масжид эшиклари очиб қўйилди.\nОта-боболаримиз бу муқаддас ойни сабр бардошни синайдиган, нафсни жиловлайдиган ой сифатида ҳам эъзозлашган. Улуғларимизнинг нақл қилишларича сабр жаннатга йўл очиб беради. Энг муҳими Рамазон диний қадриятларимизга эҳтиром туйғусини шакллантирувчи муҳим омил ҳам ҳисобланади.\nБарчангизга моҳи Рамазон муборак бўлсин!


Ғофурова Сарвиноз – .:: Xadicha.uz\nTag Archives: Ғофурова Сарвиноз\nҲадис илмининг ривожида олтин давр ҳисобланган IХ асрда ҳадисшуносликда катта муваффақиятлар қўлга киритилган. Чунончи, бутун ислом дунёсидаги энг нуфузли манбалар деб тан олинган олтита ишончли ҳадислар тўпламининг (ас-сиҳоҳ ас-ситта) муаллифлари яшаб ижод қилганлар. Улар орасида “Ҳадис илмида амир ал-мўминин” деган шарафли номга сазовор бўлган Имом Бухорий алоҳида эътиборга молик буюк олимдир. Унинг тўлиқ исми Абу Абдуллоҳ Муҳаммад ибн Исмоил ибн ...\nЁшлар тарбияси – миллат келажаги пойдевори\nNovember 22, 2019\tLeave a comment 389 Views\nИнсоният пайдо бўлибдики, энг долзарб, энг машаққатли ва энг қийин вазифа – ёшлар тарбияси масаласи бўлиб келган. Барча аллома, мутафаккирлар, миллатнинг зиёлилари жамият ривожи, мамлакат фаровонлиги, тинчлиг-у хотиржамлигини ёшлар тарбияси билан боғлаганлар. Бу бежиз эмас. Қаерда тарбия масаласини таълим билан, миллий қадрият, анъаналар, менталитет билан узвий боғлиқликда ҳал этишга ҳаракат қилинган бўлса, ўша жойда ривожланиш, тараққиёт бўлган. Ёшлар таълим тарбиясига ...


Соловьев: «Барчаси раҳбариятга боғлиқ» » Lochinlar.UZ\nLochinlar.UZ » Интервью » Соловьев: «Барчаси раҳбариятга боғлиқ»\nСоловьев: «Барчаси раҳбариятга боғлиқ»\nЎтган ҳафта якунида "Бунёдкор" билан бўлиб ўтган (1:2) учрашувидан сўнг Иван Соловьёв билан боғланиб ўзимизни қизиқтирган баъзи саволларга жавоб олдик.\n– Сизга берадиган биринчи саволим кўпчиликни қизиқтираётгани бор гап. Бизга маълум бўлишича "Навбаҳор" билан шартномангиз 1+1 кўринишида эди. Хўш, келгуси мавсумни ҳам яна "лочинлар" сафида ўтказасизми?\n– Йўқ, нотўғри эшитибсиз, шартномам шу йилнинг ўзида тугайди. Яъни "Қўқон-1912" билан ўтадиган Суперлиганинг сўннги тур учрашувидан сўнг амалдаги шартномам якунланади. Аввалига шартномани узайтиришни исташганди. Кейинчалик нимагадир бу нарса тўхтаб қолди. Шахсан ўзимдан сўрасангиз "Навбаҳор"да қолишни хоҳлардим. Лекин, бу нарса фақат менинг ўзимгагина боғлиқ эмас.\n– Демак яна шартнома таклиф қилишса "Навбаҳор"да қоласиз?\n– Ҳозиргина айтиб ўтганимдек, агар клуб раҳбарияти шартнома таклиф қилса, нафақат келгуси йилда балки, 3, 4 йилгача Наманганда қолиб "Навбаҳор" шарафини ҳимоя қилишим мумкин. Яна қайтараман, фақат бу нарса менинг ўзимга боғлиқ эмас. Буни раҳбарлар ҳал қилишади.\n– Умуман олганда "Навбаҳор" билан шартномангиз қачонгача?\n– Шартномани бир йиллик тузганмиз. Сиз ўйлагандек 1+1 кўришида эмас.\n– Бошқа клублардан қандайдир таклифлар борми?\n– Ҳа бор, фақат бу нарса сир бўлақолсин.\n– Таклифлар қаердан? Улар орасида Ўзбекистон клублари ҳам борми?\n– Ҳозир айтганимдек бу сирлигича қолгани маъқул.\n– Сиз учун қайси бири яхшироқ? "Навбаҳор"да қолишми ёки бошқа жамоага кетишми?\n– Албатта, мен учун "Навбаҳор"да қолганим маъқулроқ. Афсуски буни ўзим ҳал қилмайман. Клуб раҳбарияти бор, улар ҳал қилишади.\n– Ўзбек футболи ҳақида таассуротларингиз қандай?\n– Ўзбекистонда футбол ривожланган. Чемпионатда яхши жамоалар тўп суришади. "Пахтакор", "Локомотив", "Бунёдкор" каби жамоалар шулар жумласидандир. "Навбаҳор" ҳам шу жамоалар каби яхши шаклланган жамоа. Ўз клубимни биринчилардан бўлиб тилга олган бўлардим. Чемпионат яхши лекин, битта салбий томони бор. Бир ўйин ўтказсангиз 20 кун, 1 ойлаб танаффуслар кўп юзага келади. Шуниси менга ёқмади. Бу каби ҳолларда ҳар қандай футболчи формасидан чиқиб кетиши мумкин.\n– Ўзбек ҳакамлари ҳақида нима дея оласиз?\n– Тўғрисини айтсам, ҳакамлар ҳақида гапиришни хоҳламайман. Бироқ, ўтган ҳафтадаги "Бунёдкор" билан ўйинни кўрган бўлсангиз, рақиб жамоа футболчилари ўз жарима майдонлари ичида футбол эмас волейбол ўйнашди. Буни хатто трибунада ўтирган мухлислар ҳам кўришди. Қанот ҳаками байроқчасини кўтариб бош ҳакамга кўрсатишга уринмасин, рефери бунга эътибор қаратишни хоҳламади. Бундай ўйинларга бу каби савияси пастроқ ҳакамларни қўйиш ноўрин деб ўйлайман.\n– Бу мавсумда "Навбаҳор" олдига қандай мақсад қўйилганди? Сизнинг ўйлашингизча жамоани олдига қўйилган мақсад бажарилдими?\n– Шахсий фикримча олдимизга қўйилган вазифани уддалай олмадик. Нима сабабдан бундай бўлди, нега ўйланган режаларимиз амалга ошмади, буни мухлисларимизнинг ўзлари ҳам кўриб билиб туришибди. Мақсад бажарилмади ва шунинг учун ҳам ишқибозларимиздан узр сўрайман.\n– "Навбаҳор" мухлислари етакчилардан саналишади?\n– Ҳа тўғри. Наманганлик мухлислар жуда талабчан. Улар ўз жамоаларини севишади. Футболчиларни хоҳ уйда бўлсин, хоҳ сафарда бўлсин бир зум ёлғизлатиб қўйишмайди. Минглаб мухлислар стадионни тўлдириб ўтиришади. Мен наманганлик ишқибозлар олдида шляпамни ечаман. Уларга бу мавсумдаги мухлислик учун катта раҳмат айтмоқчиман.\n– "Навбаҳор" мухлисларига тилакларингиз?\n–Улардан битта нарсани илтимос қилган бўлардим. Ҳар қандай ҳолатда ҳам, ғалаба ёки мағлубиятли кунларда ҳам "Навбаҳор"ни қўллаб-қувватлашда давом этишса. Бизга уларнинг қўллаб-қувватлаши жуда ҳам зарур. Яна қайтараман. Мен улардан миннатдорман! Деярли ҳар бир ўйинда мени исмимни айтиб, олдиларига чақириб, "Сен зўр ўйнадинг, сен яхши ўйинчисан" деб қўллашади. Фақатгина мени эмас, балки бутун жамоани мана шундай рухлантиришади. Улар ҳақиқий ишқибозлар! Уларга тилакларим ҳамиша саломатликда бўлишсин, "Навбаҳор"ни қўллаб-қувватлашдан чарчашмасин!\n– Интервью учун раҳмат Иван. Умид қиламизки, келаси мавсумда ҳам сизни "Навбаҳор"да кўрамиз.\n@Navbahor_Muxlislari_FANSскачать dle 10.4фильмы бесплатно\nHoshimjon1199 28 ноябр 2019 20:04\nMaydoonni zor korarkan uzb chempionatida Salovyovdakasi yugakan malades shu bolaga nich pul oylik olsayam halolab olitti shu bola\nNIMASINI HALOLLITTI UZI FUTBOLLI TUSHUNASIMI OLDAYMAN DEYDIYU NATIJA YOQ YAQIN URTADA QACHON GOL URDI SIZDAKA MUHLISLAGA SHU UYINCHILA YOQSA BIZ HECHQACHON CHEMPION BULMAYMIZ 9 CHI URINDA YURAVERAMIZ YOQOLSIN SALOVYOV URNIGA AZIZ GANIEV KKERAK USHA PUL KERA\nHoshimjon1199 28 ноябр 2019 19:58\nSALOVYOV TI BOLLIMENNIY FUTBALIS TI NI NUJNI KAMANDAI DASVIDANA SPASIBA\nHoshimjon1199 28 ноябр 2019 19:32\nUznamcity 28 ноябр 2019 09:40\nXurshid1979 28 ноябр 2019 09:26\nТугри жон куйдириб уйнадиган асосий уйинчилардан.\nKomron95 28 ноябр 2019 09:22\nKasyani yoqatib salovyov olib qolish kerag\nНорин олга бос 28 ноябр 2019 08:23\nСаловёвни олиб колиш керак келаси йилга максадимиз чемпионлик экан биринчи уринда жамоага Саловёвдай уйинчилар сув ва хаводай зарур


АҚШнинг Ўзбекистондаги фавқулодда ва мухтор элчиси Дэниел Розенблюмнинг Қўшма Штатларда ирқий камситиш ва полиция зўравонлигига қарши давом этаётган намойишларга муносабат билдирди.\n«Жорж Флойднинг ўлими катта фожиа бўлди, биз унинг оиласи ва жамоаси учун қайғудамиз. Бир полиция ходими қотилликда, яна уч нафари қотиллик содир этишга ёрдам бергани ва шунга ундагани учун айбланди, энди уларнинг иши судда кўриб чиқилади.\nБу ачинарли ҳол, аммо ҳақиқат шуки, бундай фожиали қотиллик бизнинг мамлакатимизда биринчи марта содир бўлаётгани йўқ. Гарчи АҚШ қонунлари ирқий камситишга қарши ҳимоя билан таъминласа-да, қуллик мероси тарихимизнинг аянчли бир бўлагидир. Жорж Флойд ўлими кўплаб жамоаларимизда ҳуқуқни муҳофаза қилиш органлари ва кенг жамоатчилик ўртасидаги муносабатларда чуқур илдиз отган муаммоларга ниҳоятда катта эътиборни жалб қилди.\nЎтган икки ҳафта ичида биз кўрган кенг оммавий намойишлар бу воқеа Қўшма Штатлар ва дунёдаги бошқа мамлакатлардаги одамларга қанчалик чуқур таъсир қилганидан дарак беради. Тинч норозилик намойишлари фуқароларга адолатсизликка қарши чиқиш, раҳбарлардан жавобгарликни талаб қилиш ҳамда зарур сиёсий ва стратегик ўзгаришлар учун восита саналган сўз ва йиғилиш эркинлиги нақадар муҳим эканини кўрсатади.\nАмерика тарихи, 1950 ва 60-йиллардаги фуқаролик ҳаракатидаги ҳолат каби, норозилик намойишлари ва ижтимоий ҳаракатлар жамиятда муҳим силжишларга сабаб бўлганига оид мисоллар билан тўладир. Келиб чиқиши турлича бўлган америкаликлар бу ҳам бизнинг мамлакатимизга унинг асосчилари орзу қилганидек «янада мукаммал иттифоқ» тузишга эришиш имконини берадиган ҳамда «эркинлик ва адолат барча учундир» деган олий мақсадимизга янада яқинлаштирувчи бир фурсат эканига умид қилади.\nСўзимнинг якунида, бир неча элчи ҳамкасбларим, жумладан, мендан аввалги муҳтарам элчимиз Памела Спратлен ҳам имзолаган қуйидаги баёнотни сизлар билан бўлишмоқчиман», – дея Розенблюмнинг сўзларини келтирди АҚШнинг Тошкентдаги элчихонаси.\nЭлчи ўз муносабати сўнгида эслаб ўтган қўшма баёнотга АҚШнинг 60 нафар собиқ қора танли элчилари имзо чеккан бўлиб, улар Қўшма Штатларда давом этаётган ирқий адолатсизликни қоралаб чиқишган.


Газета Норма маслахатчи / 2015 год / № 14 / Сизнинг ҳуқуқингиз\nМол-мулкни бошқага бериш масаласи кўп фуқароларни қизиқтиради. Ҳозирги вақтда, эгаси вафотидан кейин мулк меросхўри бўлиш мумкинлиги билан бир қаторда, уни беришнинг бошқа усуллари ҳам мавжуд. Уларнинг ҳар бири афзалликларга ҳам, камчиликларга ҳам эга.\nМол-мулкни бериш усулларидан бири васиятнома ҳисобланади. Уни тузаётганда фуқаро ўз меросхўрлари доирасини белгилайди. Улар нафақат мерос қолдирувчининг қариндошлари, балки у васиятномада кўрсатган исталган шахслар: фуқаролар, юридик шахслар, давлат ҳам бўлиши мумкин.\nМулкдор вафот этган тақдирда мол-мулкни тасарруф этишнинг мазкур усули меросхўрлар учун муайян хатар улушига эга. Васиятномада айтилган мол-мулк мерос қолдирувчининг мулкида қолади ва у васиятнома тузилганидан кейин уни истаган пайтда бекор қилиш ва ўзгартириш борасида эркин бўлиб, бунда ўз қарорининг сабабларини кўрсатишга мажбур эмас (Фуқаролик кодексининг 1120-моддаси, бундан кейин – ФК).\nБундан ташқари, васиятномада кўрсатилмаган қариндошлар уни низолашишга, ҳақиқий эмас деб топишга уринишлари мумкин. Васиятноманинг ҳақиқий эмас деб топилишидан мулкий оқибатларга эга бўладиган шахснинг даъвоси бўйича васиятнома уни тузиш, имзолаш ва тасдиқлаш тартиби бузилиши натижасида ҳақиқий эмас деб топилиши мумкин (ФКнинг 1130-моддаси иккинчи қисми). Шу сабабли ушбу ҳужжатни тузиш тартиби ва шаклига риоя этиш муҳимдир. ФКнинг 1124-моддасига кўра васиятнома ёзма шаклда тузилиши, васият қилувчининг ўз қўли билан имзоланиши ва нотариал тасдиқланган бўлиши лозим.\nФКнинг 1142-моддасига кўра мерос қолдирувчининг вояга етмаган ёки меҳнатга қобилиятсиз болалари, шунингдек меҳнатга қобилиятсиз эри (хотини) ва ота-онаси, васиятноманинг мазмунидан қатъи назар, қонун бўйича ворис бўлганларида улардан ҳар бирига тегиши лозим бўлган улушнинг камида ярмини мерос қилиб оладилар.\nХатарнинг муайян улуши шундан иборатки, мерос очиш пайтида, васиятномада кўрсатилган меросхўрлардан ташқари, уни бошқа шахслар қабул қила оладилар.\nСиз қараётган аёлнинг розилиги билан у билан умрбод рента шартномаси ёки умрбод қараш шарти билан уй-жой ёхуд квартирани бошқа шахсга ўтказиш шартномасини тузиш мумкин. Уни тузгач, сиз турар жой майдонининг мулкдорига айланасиз.\nРента шартномасига мувофиқ бир тараф (рента олувчи) кўчмас ёки кўчар мол-мулкни бошқа тарафга (рента тўловчига) мулк қилиб беради, рента тўловчи эса олинган мол-мулк ўрнига рента олувчига вақти-вақти билан белгиланган пул суммаси ёки уни таъминлаш учун бошқа шаклда маблағ бериш тарзида рента тўлаш мажбуриятини олади (ФКнинг 512-моддаси).\nҲозирги вақтда бундай шартномаларнинг 2 тури мавжуд:\n1) доимий рента шартномаси (ФКнинг 518–524-моддалари), унга кўра рента тўлашнинг давомийлиги муайян муддат билан чекланмаган, бироқ уни тўловчи уни сотиб олиш йўли билан бундан буён рента тўлашдан бош тортишга ҳақли;\n2) умрбод рента олувчилар шартномаси (ФКнинг 525–529-моддалари), бунда рента тўлаш муддати уни олувчи ҳаёт бўлган муддат билан чекланган. Умрбод рента фуқарони ўз қарамоғига олган ҳолда умрбод таъминлаш шарти билан белгиланиши мумкин.\nСиз учун умрбод рента мақбул бўлиши мумкин. Уни олувчи, энди у квартира мулкдори деб ҳисобланмаслигидан қатъи назар, квартирада умрининг охиригача яшаш ҳуқуқига эгадир. Эвазига рента тўловчи рента олувчини умрининг охиригача ўз маблағлари ҳисобидан таъминлаш мажбуриятини олади. Таъминлаш пул маблағлари билан ҳам, натура кўринишида: озиқ-овқат маҳсулотлари, овқатланиш, дорилар, кийимлар ва кекса кишига зарур бўлган бошқа ашёлар, шу жумладан парвариш қилиш билан ҳам амалга оширилиши мумкин. Бундан ташқари, рента тўловчи зиммасига турар жойга доир турли харажатлар – коммунал хизматлар ҳақини тўлаш, жорий таъмирлаш, солиқларни тўлаш ва бошқалар бўйича жавобгарлик ҳам юкланиши мумкин. Таъминлаш ва қараб туришнинг барча шартлари шартномада батафсил баён этилиши керак.\nРента олувчи мол-мулкни рента тўловчига ҳақ эвазига ёки бепул бериш мумкин.\nУмрбод рента шартномада рента олувчи ҳаёт бўлган даврда унга вақти-вақти билан тўланадиган пул суммаси сифатида белгиланади. Унинг бир ойлик миқдори энг кам иш ҳақидан оз бўлмаслиги керак (ФКнинг 526-моддаси). Пул мажбурияти бўйича бевосита фуқаронинг таъминоти учун тўланадиган сумма меҳнатга тўланадиган ҳақнинг қонун томонидан белгилаб қўйилган энг кам миқдори оширилишига мутаносиб равишда кўпайтириб борилади (ФКнинг 247-моддаси).\nОдатда умрбод рента ҳар бир календарь ой тугаши билан тўланади. Бироқ шартномада бошқа муддатлар ҳам, масалан, чоракда бир марта, назарда тутилиши мумкин.\nРента тўловчи шартномани жиддий бузган ҳолларда рента олувчи ундан рентани сотиб олишни ёки шартномани бекор қилиш ва зарарни қоплашни талаб қилиш ҳуқуқига эга (ФКнинг 528-моддаси). Бироқ шуни ҳисобга олиш лозимки, шартномани бекор қилиш осон эмас, чунки рента тўловчи ўз мажбуриятларини лозим даражада бажармаганлигига қўшилмаслиги мумкин. Ушбу ҳолда низони судда ҳал этишга тўғри келади.\nУмрбод рента тўлаш шарти билан топширилган мол-мулкнинг тасодифан нобуд бўлиши ёки тасодифан бузилиши (масалан, ёниб кетиши) рента тўловчини рентани шартномада назарда тутилган шартларда тўлаш мажбуриятидан озод қилмайди (ФКнинг 529-моддаси).\nКвартирани бошқа шахсга беришни назарда тутадиган рента шартномаси нотариал тасдиқланиши ҳамда ер тузиш ва кўчмас мулк кадастри органларида рўйхатдан ўтказилиши лозим.\nУМРБОД ТАЪМИНЛАШ ШАРТИ БИЛАН УЙ-ЖОЙНИ БОШҚА ШАХСГА БЕРИШ\nУмрбод таъминлаш шарти билан уй-жой ёки квартирани бошқа шахсга бериш шартномасига мувофиқ, бир тараф (олувчи) ёши ёки соғлиғи туфайли меҳнатга лаёқатсиз бўлган бошқа тараф (бошқа шахсга берувчи)ни натура ҳолида (уй-жой бериш, овқатлантириш, парваришлаш ва зарур ёрдам кўрсатиш тарзида) умрбод моддий таъминлаш мажбуриятини олади, бошқа шахсга берувчи эса олувчига уй-жойни мулк қилиб бериш мажбуриятини олади (ФКнинг 530-моддаси).\nРентадан бошқа шахсга беришнинг фарқи шундаки:\n1) рента шартномаси бўйича ҳар қандай мулк (кўчар ҳамда кўчмас), умрбод таъминлаш шарти билан квартирани бошқа шахсга бериш шартномаси бўйича эса фақат уй-жой берилиши мумкин;\n2) рента олувчи исталган шахс бўлиши мумкин, бошқа шахсга берувчи бўлиб эса ёши ёки соғлиғининг ҳолатига кўра меҳнатга қобилиятсиз шахс ҳисобланади.\nБошқа шахсга бериш шартномасида моддий таъминотнинг аниқ турлари, уларнинг пул билан ифодаланган бир ойлик баҳоси ва квартиранинг қиймати кўрсатилиши лозим (ФКнинг 531-моддаси биринчи қисми). У ёзма шаклда тузилиши ва нотариал тасдиқланиши лозим (ФКнинг 531-моддаси учинчи қисми).\nБериладиган уй-жой ва моддий таъминот қиймати тарафлар келишуви билан белгиланади (ФКнинг 531-моддаси иккинчи қисми). Бунда тўловларнинг энг кам миқдори, масалан, рента шартномасидагидек, белгиланмайди.\nУй-жойнинг, рента чоғидаги каби, тасодифан нобуд бўлиши олувчини шартнома бўйича ўз зиммасига олган мажбуриятлардан озод қилмайди (ФКнинг 532-моддаси иккинчи қисми). Агар у шартнома бўйича ўз мажбуриятларини бажармаса ёки тегишли даражада бажармаса, бошқа шахсга берувчи таъминотни вақти-вақти билан ҳақ тарзида тўлаб туришга алмаштиришни ёки шартномани бекор қилишни талаб қилиши мумкин (ФКнинг 533-моддаси биринчи қисми), бунда уй қайтарилиши лозим (ФКнинг 533-моддаси учинчи қисми).\nОлувчи вафот этган тақдирда шартнома бўйича мажбуриятлар унинг ворисларига ўтади. Олувчининг ворислари бўлмаганида ёки улар шартномани бажаришдан воз кечганларида олувчига берилган уй-жой уни бошқа шахсга берувчига қайтарилади (ФКнинг 534-моддаси).\nРента шартномаларини тасдиқлаш ва умрбод таъминлаш шарти билан бошқаларга бериш учун давлат божи ставкалари*\nМулкдорнинг хотинига (эрига), унинг ва хотинининг (эрининг) ота-оналарига, болаларига, набираларига, бувиларига, буваларига, туғишган ака-укалари ва опа-сингилларига\n1 кв.м майдон учун ЭКИҲнинг 0,5%и миқдорида\nБошқа жисмоний ва юридик шахсларга\n1 кв.м майдон учун ЭКИҲнинг 1%и миқдорида\n*Давлат божи ставкалари 4-бандининг «б» кичик банди (ВМнинг 3.11.1994 йилдаги 533-сон Қарори билан тасдиқланган).


26 июнь куни қандай об-ҳаво кутилмоқда?\n11:55 / 25.06.2020\nТошкент шаҳри. Ҳаво бироз булутли бўлади, вақти-вақти билан ўзгариб туради, ёғингарчилик кутилмайди. Шамол шарқдан 8-13 м/с тезликда эсади. Ҳарорат кечаси 20-22 даража, кундузи 35-37 даража иссиқ бўлади.\nҚорақалпоғистон Республикаси, Хоразм вилояти. Ҳаво ўзгариб туради, ёғингарчилик кутилмайди. Шарқий шамол йўналишини ўзгартириб, ғарбдан 7-12 м/с тезликда эсади, баъзи жойларда 15-20 м/с гача кучаяди, баъзида 23-28 м/с гача кучайиши мумкин. Ҳарорат кечаси 19-24 даража, кундузи 30-35 даража иссиқ бўлади.\nБухоро ва Навоий вилояти. Ҳаво бироз булутли бўлади, баъзи жойларда ўзгариб туради, ёғингарчилик кутилмайди. Шамол шарқдан 7-12 м/с тезликда эсади, баъзи жойларда 15-20 м/с гача кучаяди. Ҳарорат кечаси 19-24 даража, кундузи 35-40 даража иссиқ бўлади.\nТошкент, Самарқанд, Жиззах, Сирдарё вилоятлари. Ҳаво бироз булутли бўлади, баъзи жойларда ўзгариб туради, ёғингарчилик кутилмайди. Шамол шарқдан 7-12 м/с тезликда эсади, баъзи жойларда 15-20 м/с гача кучаяди, баъзида 23-28 м/с гача кучайиши мумкин. Ҳарорат кечаси 19-24 даража, кундузи 35-40 даража иссиқ бўлади.\nҚашқадарё, Сурхондарё вилоятлари. Ҳаво бироз булутли бўлади, баъзи жойларда ўзгариб туради, ёғингарчилик кутилмайди. Шамол шарқдан 7-12 м/с тезликда эсади, баъзи жойларда 15-20 м/с гача кучаяди. Ҳарорат кечаси 19-24 даража, кундузи 35-40 даража иссиқ бўлади.\nАндижон, Наманган, Фарғона вилоятлари. Ҳаво бироз булутли бўлади, баъзи жойларда ўзгариб туради, баъзи жойларда бироз қисқа муддатли ёмғир ёғиши, момақалдироқ бўлиши мумкин. Шамол шарқдан 5-10 м/с тезликда эсади, баъзи жойларда 12-17 м/с гача кучаяди. Ҳарорат кечаси 19-24 даража, кундузи 33-38 даража иссиқ бўлади.\nРеспубликанинг тоғли ҳудудлари. Ҳаво ўзгариб туради, баъзи жойларда бироз қисқа муддатли ёмғир ёғиши, момақалдироқ бўлиши мумкин. Шамол шарқдан 7-12 м/с тезликда эсади, баъзи жойларда 12-17 м/с гача кучаяди. Ҳарорат кечаси 12-17 даража илиқ, кундузи 23-28 даража иссиқ бўлади.


ҚЎРИҚЛАШ ХИЗМАТИГА - Ўзбекистон овози газетаси\nЎзбекистон Республикаси ИИВ Қўриқлаш бош бошқармаси томонидан матбуот анжумани ўтказилди.\n— Бугунги кунда бошқармамиз фуқаролар ва объектлар хавфсизлигини таъминлаш, соҳага илғор замонавий технологияларни жорий этишга алоҳида эътибор қаратиб келмоқда, — дейдиИИВ Қўриқлаш бош бошқармаси бошлиғи Тоҳриддин Нажимов. — Ҳозирда бошқармамиз таркибида фаолият кўрсатаётган 180 техник қўриқлаш пункти томонидан ўн уч мингдан ортиқ объект, 9 мингдан ортиқ фуқаро хонадонлари қўриқланади. Жорий йилнинг ўтган 4 ойи давомида 1500 дан ортиқ объект ва 1400 га яқин хонадон янгидан техник қўриқлаш пунктлари муҳофазасига олинган. Соҳа хизматини такомиллаштириш мақсадида интеграллашган маълумотни узатувчи «Приток-А» қурилмаси хизматга жорий этилмоқда. Мазкур тизим қўриқланаётган объектлар ва хонадонлар қўриғини ягона тармоққа бирлаштириб, улардан тушаётган ахборотларни марказлаштирган ҳолда йиғиш, кузатиш ва тезкор чоралар кўриш, қўриқлашнинг ишончлилик даражасини ошириш имконини беради. Қурилма интернет тармоғи, рақамли, модемли телефон тармоқлари, GSM уяли алоқа каналлари ҳамда ультра-қисқа тўлқинли радио тармоқларида ишлайди.\nТадбирда қўриқлаш хизматининг ҳаммабоплигини таъминлаш мақсадида хизмат ҳақини камайтириш чоралари кўрилаётгани маълум қилинди. Қўриқлашга олинадиган объектлар ва уларда сақланаётган моддий бойликларни ижтимоий аҳамиятидан келиб чиққан ҳолда, тоифаларга бўлиш ва тарифларни 40 фоизгача чегирмалар ажратиш режалаштирилмоқда.\nШунингдек, матбуот анжуманида автотранспорт воситаларига UzGPS миллий мониторинг тизими трекерлари ўрнатилгани ҳамда улар марказлаштирилган техник қўриқлаш кузатув пункти томонидан назорат қилинаётгани ҳақида ҳам ахборот берилди.


Эски Тошкент авиация заводи ва бугунги Технопаркни солиштирамиз (фото) - Darakchi\nЭски Тошкент авиация заводи ва бугунги Технопаркни солиштирамиз (фото)\nЖАМИЯТ 21.11.2020, 20:06\nКеча Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев Тошкент шаҳридаги бунёдкорлик ишлари, саноат корхоналари фаолияти билан танишганлиги ҳақида хабар берилган эди. Биз ҳам ташриф доирасида эски ТАПОиЧ ҳудудида бунёд этилган Яшнобод туманидаги Технопаркда бўлиб, фаолияти янгидан йўлга қўйилган корхоналар билан яхшироқ танишдик. Бунда бизга “Технопарк” МЧЖ директори Сарвар Аҳадов ҳамроҳлик қилиб, журналистларни қизиқтирган саволларга жавоб берди. Ўйлаймизки, бераётган маълумотларимиз сиз учун ҳам қизиқ бўлади.\n“Бугун давлатимиз раҳбари 4 та янги ишга тушган лойиҳаларимиз билан танишди. Улар: лифт ишлаб чиқариш, қолиплар ишлаб чиқариш корхонаси, маиший насослар ишлаб чиқариш, саноат кондиционерлари ва музлатгич системалари ишлаб чиқариш корхоналари, - дея гап бошлади Сарвар Аҳадов, - Жами технопарк ҳудудида 17 та инвестицион лойиҳа ишга туширилиши режалаштирилган бўлса, бугунга келиб уларнинг 6 таси тўлиқ қувватда ишга тушди. Ишчиларимиз асосан ўрта-махсус маълумотига эга ёшларни ташкил этиб, жами 3000 га яқин иш ўрни яратилган. Кейинги лойиҳаларимиз – шу йилнинг охирида 2 та: Samsung бренди остида миллион дона кир ювиш машиналари ва металл консрукциялар ишлаб чиқариш бўлса, жами 17 та лойиҳамиз кейинги 2021 йилнинг июнь ойигача тўлиқ қувватда ишга тушади.\nИШЧИЛАР УЧУН ЯРАТИЛГАН ШАРОИТЛАР ҲАҚИДА АЙТИБ БЕРСАНГИЗ...\n— Ишчиларимиз овқат, униформалар билан таъминланади. Бундан ташқари, Тошкент ва Сирдарё вилоятидан келадиган ходимларимиз учун уйдан Технопарркача элтиб қўядиган транспорт харажатларини ҳам ўз бўйнимизга олганмиз. Яна “ижтимоий пакет” деган бир лойиҳамиз бор. Шу лойиҳа асосида биз оддий бир ишчимизга тахминан 500 минг сўм эквиваленти миқдорида биринчи эҳтиёж озиқ-овқат маҳсулотлари билан таъминлаймиз. Шуни ҳам айтиб ўтишимиз керакки, бу ерга ишга келган оддий ишчи ўз малакаси ва билимига кўра ишдан поғоналаб технолог, мастер, сифат назоратчиси даражасигача ўсиш имкониятига ҳам эга.\nОЙЛИК МАОШЛАР ҚАНДАЙ МИҚДОРЛАРДА БЕЛГИЛАНГАН?\n— Ойлик маошлар оддий ўрта-махсус маълумотига эга ходимлар учун 1,3 млн. сўмдан бошланиб, олий маълумотли техниклар, дастурчиларчи ва бошқа ходимларимиз 5-8 млн. сўм атрофида белгиланган.\nПРЕЗИДЕНТ ТОМОНИДАН ҚАНДАЙ ТОПШИРИҚЛАР БЎЛДИ?\n— Президентимиз замонавий ишлаб чиқариш ва кадрлар масаласига урғу бердилар. Шунингдек, олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги билан биз ва биз каби корхоналар ўртасида ўқувчи ва талабаларга ўқув-амалиётлари ўтказиш юзасидан топшириқлар берилди. Лифт хўжалиги йўналишида ҳам топшириқ бўлди. Яъни кўпчилигимиз биламиз, бугунги кунда республикамиз кўп кақатли уйларидаги лифтларнинг аксарият қисми яроқсиз ҳолга келган. 25 йил ва ундан ҳам кўп йиллар давомида лифтлар носоз ёки тез-тез бузилиш ҳолатига келиб қолган. Шинингдек, улар электр токидан оладиган юқори кучланиш билан ишлайди. Бизнинг технологиялар эса энергия тежовчи технологияларга дастурлаштирилган.\nЎРТА ОСИЁДА ЯГОНА\n— Ушбу лойиҳанинг яна бир мақтовга лойиқ жихати шундан иборатки, лойиханинг хавфсизлик ва сифат кўрсаткичларига тўлиқ жавоб беришини таъминлаш мақсадида жамият ҳудудида баландлиги 60 метр бўлган синов минораси ташкил қилинганлигидир. Ушбу турдаги ишлаб чиқариш мажмуаларининг ажралмас бўлаги ҳисобланган бундай синов минораси Ўрта Осиёда ягона ҳисобланади.\nСОЛИШТИРИШ ВА МАЪЛУМОТ УЧУН\nТошкент авиация заводи ишлаб турган 2010 йилда 50 миллион долларлик маҳсулот ишлаб чиқарилиб, 30 миллион долларлик экспорт қилинган бўлса, Технопаркдаги барча лойиҳалар натижасида 2021 йилда 520 миллион долларлик маҳсулот тайёрланади ва 105 миллион долларлик экспорт қилинади.Шунингдек, илгари 3 мингдан зиёд иш жойлари бўлган, Технопаркда 6 минг 700 га яқин бўлади. Яъни, маҳсулот ишлаб чиқариш 10 баробар, экспорт 3,5 баробар, иш жойлари 1,7 баробар кўпаяди.\n“Тошшаҳартрансхизмат” АЖ қизиқ ва ноодатий статистикани тақдим этди


Тошкент вилоятида бозорда савдо қилаётган аёллар куч билан қўлга олинди - 16.08.2019, Sputnik Ўзбекистон\nҲодиса аёл фарзандларининг кўз ўнгида юз берган. Аёллардан бири ҳушидан кетган 16.08.2019, Sputnik Ўзбекистон\nҲодиса аёл фарзандларининг кўз ўнгида юз берган. Аёллардан бири ҳушидан кетган\nТОШКЕНТ, 16 авг - Sputnik. Тошкент вилояти Оққўрғон туманидаги бозорда катта жанжал юз бериб, можаро давомида ҳуқуқни муҳофаза қилувчи ходимлар аёлларни куч билан қўлга олишга ҳаракат қилдилар, деб хабар қилмоқда UPL.\n4 Июн 2019, 21:25\nҚўлга олиш вақтида аёллардан бири ҳушидан кетган ва ерга йиқилган. Фарзандлари онасини ҳушига келтиришга уринишган.\nВидеода шунингдек, аёл фарзандлари қай тарзда ўз онасини ҳуқуқни муҳофаза қилиш органларидан ҳимоя қилишга уринганликлари акс этган.\nИжтимоий тармоқда бу ҳолат катта шов-шувларга сабаб бўлди ва қизғин муҳокама қилинмоқда, фойдаланувчиларнинг аксарияти бу оила ҳеч кимдан ёрдам сўрамай, пул топишга ҳаракат қилишлари ҳақида ёзганлар.\nЭслатиб ўтамиз, бугун Ўзбекистонда аёлларни зўравонликдан ҳимоя қилиш тўғрисидаги қонун қабул қилиниши ҳақида хабар берилган эди.\n2018 йил давомида Ўзбекистонда аёлларга қарши 5 664та зўравонлик ҳолатлари юз берган, улар орасида 932 нафари содир этилган жиноятлар натижасида жабрланган.\nЯнги қонун бу каби муаммоларга барҳам бериш, аёлларни оилада, иш жойларида, таълим муассасалари ва бошқа жойларда турли қийноқ ва зўравонликлардан ҳимоя қилишга қаратилган.


Ҳашаматга ўч миллат... | Azon.uz - Ахборот-таҳлилий портал\n2556 08:00 05.07.2020\nҲашамат деганда кўз олдингизга Султон Сулаймоннинг саройи келмасин. Уйингиздаги исталган нарсага қаранг, масалан, деразага илинган элита пардага. Нега “ЭЛИТA?!” Оддийроғи бўлса, дераза устимизга қулайдими?! Ёки тўйхоналаримизга бир назар солайлик: ўша Султон Сулаймоннинг саройи минг хижолат эмасми?\nБиз шунчалик ҳашамга, дабдабага ўчмизми? Биз учун ташқи чирой шунчалик муҳимми? У кетворган кўйлакнинг ичида чиройли қалб бўлиши нечинчи даражада? Брошлар қадалган рўмол тагидаги бошнинг калла эмаслиги ким учун қизиқ? Майли сиз бу саволларни ўйлаб туринг, унгача мен ўзим гувоҳ бўлган воқеаларни айтиб бераман:\nЛицейда ўқиганимизда мистер Бакли (Mr. Buckly) деган америкалик ўқитувчимиз бўларди, жуда содда, меҳрибон эди. Қачон қарасак, оёқ кийими бир қарич чанг бўлиб юрарди. У тинимсиз пиёда юрарди; автобусга ҳам, таксиларга ҳам чиқмасди. Қаерга бўлса пиёда кетаверарди, ўз оёғидан миннатдор эди, шекилли. Энди Бухоронинг чанг-тўзон шароитида бунча пиёда юргандан кейин оёқ кийимнинг аҳволини тасаввур қилаверинг. Биз шуни эрмак қилиб кулган пайтларимиз ҳам бўлган. ЛЕКИН ботинкасининг чанги бизга илм беришига тўсқинлик қилмаган, атрофдагиларга меҳр улашишига тўсиқ бўлмаган, бир етим қизни асраб олишига монелик қилмаган…\nБуям оёқ кийими билан боғлиқ экан…\nТошкентдан учган самолёт Франкфурт аэропортига қўнди. Самолётдан аэропортга ўтдик. Юкларимизни кутяпмиз, атрофни кузатиб турибман. Ҳамма одмигина кийинган. Бирор одамнинг устида “йилт” этган зарли кийим йўқ; тошли, безакли либос, аксессуар кўринмайди. Ҳаммани кузатиб келиб, кўзим оёқ кийимимга тушди: оббооо, тошли экан бизники (узоқ учамиз, оёқлар шишиб кетади деб энг қулайини кийиб олгандим). Худди ҳамма мени оёғимга қараётгандай туюлди (аслида ҳеч кимни биров билан иши йўқ), меҳмонхонага боргач, ечиб сумкага солиб қўйдим, шу билан Тошкентга қайтгунимча киймадим.\nБир мамлакат одамлари кўзга шу даражада ғалати кўринадики, кўпинча юзига, эгни-бошига қарашни хоҳламай қоласиз, ерга қараб юришга тўғри келади. Ерга қараб юрганда қизиқ нарсага дуч келдим: улар оёғига қўша-қўша узуклар тақишар экан, эркаги ҳам, аёли ҳам. Кейин эътибор бериб кузатсам, уларнинг тақинчоқ тақмайдигани йўқ экан. Уйи йиқилиб кетаётганининг ҳам билагида бир шода билакузук, жиддий амакининг ҳам бурнида, оёғида, қўлида, йўқ деганда, қулоғида битта зирак…\nНегадир ривожланган давлатларда ҳашаматсиз ҳаёт урф эканлигини сездим. Ҳеч ким уйини баланд қилиб қуришга, машинасини керакли-кераксиз жиҳозлар билан тўлдириб ташлашга ўч эмас. Ҳатто Парижда ҳам ўзига жуда қараб, макияжларни жой-жойига жойлаб қўйган аёлларни де-яр-ли учратмадим. Лекин, аксинча, қолоқ юртларда одамлар ўзини тақир-туқирлар билан алдашини кўрдим (балки мен адашаётгандирман, 10-15 кунда халққа тўлиқ баҳо бериб бўлмас).\nТашқи безаклар эшакни отга айлантирмайди, бахтсизни бахтли қилиб бермайди, ақлимизга ақл қўшмайди! Уйингизни қанча безатманг, мусибат келганида улар тўсиқ бўлолмайди. Коинотда тўй қилсангиз ҳам, ёшларнинг тақдирини чиройли қилиб бермайди. Тилла бозордаги ҳамма тақинчоқларни тақсангиз ҳам, миянгизга бир грамм ақл қўшмайди.\nЛекин бу асло қоп кийиб юринг, чайлада яшанг дегани эмас!\nAдаштириб юборманг: қулайлик бошқа, ҳашамат бошқа. Уйингиз, машинангиз, ошхона, ишхона, кабинетингизда барча қулайликни яратинг. Бундан фақат ва фақат фойда бор. Лекин ортиқча безакка кетадиган пулни бирор фойдали жойга сарфласак мақсадга мувофиқ, деб ўйлайман. Хайрлиси ҳам шу бўлса керак...\nAёлларнинг кийиниши масаласида ҳам шундай фикрлайман: аёл киши ўзи ярашган кийимда гўзал, энг қимматида эмас. Меёрда, ўзига ярашган кийим кийган, озода, ораста аёллар ҳар доим чиройли.\nЯна бахтли инсонлар ҳеч қандай безаксиз ҳам чиройли! Кимнидир чирой очиб юришини истасангиз, унга бахт беринг!


Тадбирлар / 2021.06.19\n"Ёш китобхон" танловининг вилоят босқичида 10-14 ёш оралиғидаги бўлиб ўтган икки босқичли саралашидан муваффақиятли ўтиб, фахрли 1 ўрин ғолиблигини Термиз шаҳридаги 18-умумтаълим мактаби ўқувчиси Хушмуродова Зухрахон Ўктамовна қўлга киритди.\nЁш китобхонлар сафи кенгаймоқда!\nБугун Термиз шаҳар Маҳалла ва оилани қўллаб-қувватлаш бўлими ҳамда ҳамкор ташкилотлар иштирокида "Касаба уюшмалари лауреати", "Энг намунали аёл иш берувчи" ҳамда "Энг яхши маҳалла раиси" танловлари ўтказилди.\nТадбирлар / 2021.06.18\nТермиз шаҳрида муносиблар тақдирланди\nТермиз шаҳрида “Янги Ўзбекистон ёшлари, бирлашайлик!” шоири остида 15-17 июнь кунлари ўтказилган Ёшлар фестивали минглаб ўғил-қизларни айни эзгу мақсад сари бирлаштирди.\nСурхондарё ёшларини эзгу мақсад сари бирлаштирган фестиваль\nМинглаб йигит-қизлар, корхона,ташкилот ва муассасалар ходимлари Термиз шаҳридаги "ICEBERG" кўнгилочар маркази биноси олдидан фестивал бўлиб ўтаётган жой - муҳташам Санъат саройи жойлашган сўлим боғ томон ҳаракатланишмоқда.\nТадбирлар / 2021.06.17\nСурхондарёда “Янги Ўзбекистон ёшлари, бирлашайлик!” шиори остида ўтказилаётган Ёшлар фестивали айни дақиқаларда оммавий байрамона юриш марафони билан давом этди.\nМамлакатимизнинг, хусусан, қадим Сурхон воҳасининг шонли тарихи ёшларимизни мард ва шижоатли бўлишга, илму фан чўққиларини забт этиб, қийинчилик ва синовлар олдида бош эгмай, маррани доимо баланд олиб яшашга ундайди.\nТадбирлар / 2021.06.16\nЎз тарихини билган, ундан руҳий қувват олган инсон ғурурли, ифтихорли бўлади.\nСурхондарёда “Янги Ўзбекистон ёшлари, бирлашайлик!” шиори остида ўтказилаётган Ёшлар фестивали доирасида бугун адиб Собир Термизий номидаги вилоят ахборот-кутубхона марказида “Ёш китобхон” танлови ўтказилди.\nЁшлар фестивали доирасида “Ёш китобхон” танлови ўтказилди\nМинглаб йигит-қизлар Термиз шаҳридаги “Ёшлар маркази” биноси олдидан “Болажон” боғи бўйлаб "ICEBERG" кўнгилочар маркази биноси ёнигача ҳаракатланди.\nКеча Сурхондарёда “Янги Ўзбекистон ёшлари, бирлашайлик!” шиори остида старт олган Ёшлар фестивали бугун эрта тонгдан оммавий югуриш ва байрамона юриш марафони билан давом этди.\nТермиз шаҳрида "Янги Ўзбекистон ёшлари, бирлашайлик!" шиори остида ўтказилаётган фестивалнинг очилиш маросими ана шундай кўтаринки руҳда бўлиб ўтди.\nБугун Сурхондарёда “Янги Ўзбекистон ёшлари, бирлашайлик!” шиори остида бошланган фестивал доирасида секторлар раҳбарлари – вилоят прокурори Садриддин Турдиев Имом Термизий халқаро илмий-тадқиқот марказида, ички ишлар бошқармаси бошлиғи Абдувоҳид Исмоилов “Ёшлар маркази”да, давлат солиқ бошқармаси бошлиғи Сирожиддин Эшматов “Матбуот уйи”да йигит-қизлар билан очиқ мулоқот ўтказди.\nЁшлар фестивалида вилоят бўйича 325 та турли тадбир ўтказилади


Ўзбекистон чегарачилари катта миқдордаги героинни қўлга туширди\n16 январ 2021, Тошкент вақти: 16:43\nЎзбекистон чегарачилари Самарқанд вилоятининг Ургут туманида ўтказган махсус амалиёт давомида контрабандачилардан 29 килограмм героинни қўлга туширди.\nЎзбекистон Миллий Хавфсизлик Хизматининг Давлат чегараларини қўриқлаш қўмитаси маълумотига кўра, Тожикистоннинг Сўғд вилоятига чегарадош ҳудуддаги воқеа юзасидан тергов-суриштирув ишлари олиб бориляпти.\nҚўмита маълумотига кўра, 2011 йилда Ўзбекистон-Тожикистон чегарасида 222 килограмм героин қўлга туширилган. Бу 2010 йилда мусодара қилинган 84 килограмм героиндан анча кўп.\n2012 йил январ ойида Ўзбекистон Миллий хавфсизлик хизмати ходимлари 5.5 килограмм гиёҳвандлик моддасини Тожикистондан Ўзбекистонга олиб ўтишга уринган сурхондарёлик Обид Куруглиев исмли шахсни қўлга олган эди.\nТожикистон ва Ўзбекистон Афғонистонда етиштириладиган гиёҳвандлик моддаларини Россия ва Европага ноқонуний олиб ўтишда бангфурушлар учун асосий транзит йўл ҳисобланади.


'Афғонистонда бирорта ҳам хориж аскари қолмаслиги мумкин'ми? - BBC News O'zbek\n'Афғонистонда бирорта ҳам хориж аскари қолмаслиги мумкин'ми?\nАфғонистон Президенти Ашраф Ғанининг айтишича, агар шароит имкон берса, қолган хорижий иттифоқ қўшинлари 2016 йил охиригача афғон тупроғида ушлаб турилмаслиги мумкин.\nЎзбекистон дохил минтақа давлатлари эса, хорижий кучларнинг Афғонистонни буткул тарк этишидан хавотирда.\nПрезидент Ғани бу ҳақда Американинг CBS телевизион каналига берган суҳбати чоғида билдирган.\nАйнан афғон раҳбари ва расмий Вашингтон ўртасида ўтган йил охирида имзоланган муҳим хавфсизлик битими эса, 13.000 га яқин хорижий иттифоқ қўшинлари ва улар қатор ҳарбий базаларининг Афғонистонда 2016 йилнинг сўнггига қадар қолишларини кўзда тутади.\nАфғонистон собиқ президенти Ҳомид Карзай ушбу келишувни имзолашни қарийб бир йилча ортга сурган, мазкур ҳолат икки давлат орасидаги муносабатларга жиддий нифоқ солганди.\nАҚШ раҳбарияти эса, расмий Кобул сўзларига қулоқ тутмаса, шу йил бошига қадар Афғонистонда бирор бир ҳарбийлари қолмаслиги билан таҳдид ҳам қилганди.\nШу боис ҳам, ўтган йил сентябр ойида Афғонистонда иқтидорга келиши ортиданоқ мазкур битимни имзолаши янги афғон президентининг катта ютуғи сифатида баҳоланганди.\nАфғон тупроғида қолиши режаланган қўшиннинг аксариятини эса, АҚШ ҳарбийлари ташкил этишади.\nҒарб бошчилигидаги иттифоқ қўшинларининг 2014 йилги оммавий сафарбарлиги ва ярим йиллик сайлов бўҳрони сабаб, бутун Афғонистон бўйлаб Толибон ва унинг иттифоқчилари қайта фаоллашишга муваффақ бўлишаркан, ҳар икки томон ҳам чет эллик ҳарбийларнинг афғон тупроғида камида икки йил қолишлари муҳимлигини урғулашганди.\nОрада АҚШ Президенти Барак Обама Афғонистонда қолажак хорижлик ҳарбийларнинг ваколатларини ҳам кенгайтирган, ўзларига хавф солган тақдирида, толибларга қарши жанг олиб боришларига ҳам изн берганди.\nБугунга келиб, президент Ғанининг ўз телевизион суҳбатида айтишича, ана шу хавфсизлик битимида кўзда тутилган муддат "қайта кўриб чиқилиши" мумкин.\nАфғонистон раҳбарига кўра, "якуний муҳлат, дегани - қотиб қолган нарса бўлмаслиги керак".\nШундай экан, президент Ашраф Ғанининг бугунги мавқеи нимани англатади? - Туркиядан сиёсий таҳлилчи, собиқ афғон дипломати Абдулсалом Осим бу ва бошқа саволларга мана бундай жавоб беради:\nЎтган йилги оммавий сафарбарликка Толибон АҚШ бошчилигидаги иттифоқ қўшинларининг мағлубияти сифатида баҳо берган.\nЎз навбатида, "қолган ишғолчи кучларни ҳам сиқиб чиқариб, Афғонистонда соф исломий давлат барпо этишга" ваъда қилган.\n"Агар, ҳар икки томон ва ёки қатор иттифоқчиларимиз ўз олдларига қўйган мақсадларини уддалашса ва бу ҳақиқатан ҳам самара берса, битимда кўзланган муддатни қайта кўриб чиқишга борилиши мумкин", - деб айтган жаноб Ғани.\nБарак Обаманинг бундан қанчалик огоҳ экани ҳақида сўралганда эса, Афғонистон раҳбари: "Президент Обама мени билади. Буни бир-биримизга айтиб ўтиришимизнинг ҳожати йўқ", - деб жавоб берган.\nСўнгги йилларда Афғонистон масаласига тез-тез эътибор қаратаётган Ўзбекистон Президенти Ислом Каримов ҳам яқинда қилган чиқишида оммавий сафарбарлик ортидан ҳам, хорижий иттифоқ қўшинларининг афғон тупроғида қолишлари муҳимлигини урғулаганди.\nЎзбекистон раҳбари қўшни Афғонистондаги воқеаларнинг ривожи буни тақазо этишини баён қилганди.\nҲаракат яқинда ҳозир дунёдаги "энг бойи ва қудратлиси", деб кўрилувчи Ироқ ва Суриядаги "Исломий Давлат" гуруҳини дастаклашини ҳам расман баён қилган.\nПрезидент Каримов эса, сўнгги чиқишларида Афғонистондаги вазият Ироқдагиси каби тус олиб кетишидан ҳам жиддий хавотир билдира бошлаган.\nАфғонистонда қолган хорижий иттифоқ қўшинлари Бош қўмондони генерал Жон Кэмпбелл эса, президент Ғани билан баробарига қилган чиқишида афғон хавфсизлик кучларига ишонишини айтган.\nАфғонистон Сурия ва Ироқдагисига ўхшаб, жангари гуруҳларнинг қўлларига ўтиб қолмаслигига ишончи комиллигини билдирган.\nАммо Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг янги ҳисоботида айтилишича, айнан хорижий иттифоқ қўшинлари сафарбарлиги билан кечган 2014 йил Афғонистон учун энг қонлиси бўлган.\nТолибон дохил турли исёнчи гуруҳларга қарши курашда 5 мингга яқин афғон ҳарбийси ҳаётдан кўз юмган.\n'Ҳарбий танлов иш бермайди'\nРасмий Тошкент, йилларки, афғон можаросининг ечимида ҳарбий танлов иш бермаслиги ва фақат тинчлик музокаралари якуний йўл бўлишини урғулаб келади.\nЖумладан, Ислом Каримовнинг чиқишларига таянилса, Афғонистондаги турли мухолиф гуруҳлар бир муросага боришлари ва мамлакатдаги барча йирик миллат вакилларини ўз ичига олган ҳукумат тузилиши лозим.\nШартсиз музокараларга эса, ҳаракат шу пайтгача бирор бир рўйхушлик кўрсатмаган.\nСафлари тарқоқ экани айтилишига қарамай, Афғонистон Толибон ҳаракати раҳбари Мулла Муҳаммад Умар афғон тупроғида бирор бир хорижий аскар қолар экан, умуман музокараларга бормаслигини айтиб келади.\nЎзбекистон президенти ўтган йилги чиқишларида Афғонистондаги сўнгги президентлик сайловлари жарбдийда афғон халқига тинч ҳаёт эшигини очишига ҳам умид билдирганди.\nЖаноб Каримов ҳар гал Афғонистон борасида ўз ақллари билан сиёсат юритишлари ва ўзларига манфаат берадиган ишларни қилишларини алоҳида таъкидлаб келади.


Forbes: Миллер – Россиянинг энг қимматбаҳо топ-менежери\n11:04 / 19.11.2015\n“Газпром” бошқаруви раиси Алексей Миллер Россиянинг энг қимматбаҳо топ-менежерлари рўйхатида Forbes журнали версияси бўйича биринчи ўринни эгаллади. Унинг 2014 йилдаги меҳнат ҳақи 27 млн долларни ташкил қилди, дейилади нашрнинг русча сайтида.\n“Компаниянинг даромади рубль ифодасида 7 баробарга, доллар ифодасида 9 баробарга тушиб кетган бўлишига қарамай, “Газпром” бошқаруви раиси Алексей Миллернинг мукофоти, Forbes ҳисоб-китобига кўра, 25 млн доллардан 27 млн долларгача ўсди”, - дейилади мақолада.\nИккинчи ўринда ўтган йилга рўйхатнинг етакчиси – ВТБ раҳбари Андрей Костин турибди. Унинг мукофоти 21 млн долларни ташкил қилди. Учинчи поғона эса 17.5 млн долларга эга бўлган “Роснефть” раҳбари Игорь Сечинга насиб қилди.


Энг шижоатли ким? | Azon.uz - Ахборот-таҳлилий портал\nБир куни Али ибн Абу Толиб розияллоҳу анҳу ёнидагиларлардан:\n- Энг шижоатли ким? - деб сўради.\n- Сиз, - дейишди улар.\n- Албатта, - деди у киши. - Мен ким билан урушда юзма-юз келган бўлсам, уни мағлуб этганман. Лекин энг жасур киши Абу Бакр (розияллоҳу анҳу)дир.\nОллоҳга қасамки, уларга Абу Бакрдан бошқа ҳеч ким яқинлаша олмади. Абу Бакр эса, етиб боргунча бирини уриб, бирини эзиб, бирини силтаб борди. Ажратиб олар экан: "Бир одамни "Раббим Оллоҳ" дегани учун ҳам ўлдирасизми?!" деди.\nКейин Али розияллоҳу анҳу эгнидаги тўнининг барини кўтариб (юзига босиб) қаттиқ йиғлади, ҳатто соқоли ҳўл бўлиб кетди. Кейин деди:\n- Худо ҳаққи, айтинглар: Фиръавн аҳли мўмини афзалми ёки Абу Бакр афзалми?\nОдамлар сукут сақладилар.\nАли ибн Абу Толиб сўзини давом эттириб шундай деди:\n- Жавоб бермайсизми? Оллоҳга қасамки, Абу Бакр умрининг бир соати Фиръавн мўминининг бутун умридан афзал. У иймонини яшириб юрган эди, бу иймонини эълон қилди.\n(Баззор, ал Муснад, 1/14).\nҚуръони каримда иймони мақтаб келтирилган, яширин ҳолда келиб Мусо алайҳиссаломга ёрдам берган мўминга ишора. Қуръонда "Фиръавн аҳлидан бўлган иймонини яшириб юрган мўмин" деб таъриф этилган.\nАбу Бакр Сиддиқ розияллоҳу анҳу Али ибн Абу Толиб Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам қурайш Махсус Тарих шижоат\n2218 03:00 17.05.2020\n2526 07:30 21.02.2020


UzDaily.uz: “NEC” вакиллари IUT га ташриф буюришди \n“NEC” вакиллари IUT га ташриф буюришди\n2017-й. 27-январь 17:42\nТошкент, Ўзбекистон (UzDaily.uz) -- NEC (Япония) компаниясининг Ўзбекистондаги ваколатхонаси раҳбари Кожи Накамура Тошкент шаҳридаги Инҳа университети (IUT)га ташриф буюрди.\nIUT га ташрифи доирасида Кожи Накамурага Япония компаниясининг бошқа вакиллари ҳамроҳлик қилишди. Қайд этамиз, Япония компанияси Ўзбекистондаги ахборот технологиялари соҳасидаги бир қанча лойиҳаларда иштирок этмоқда.\nТошкент шаҳридаги Инҳа университети ректори Сарвар Бабаходжаев “NEC” делегациясини қутлади ҳамда университетнинг ташкил этилиш тарихи ҳамда АКТ соҳасида юқори малакали кадрларни тайёрлаш фаолияти тўғрисида батафсил маълумот берди.\nМузокаралар давомида томонлар IUT ва “NEC” ўртасида ҳамкорлик ўрнатиш масалаларини муҳокама қилишди. Жумладан, Япония компанияси вакиллари “NEC” технологиялари асосида университетдаги айрим жараёнларни бошқариш бўйича ечимларни татбиқ этиш таклифи билан чиқишди.


Тадбиркорлар билан эркин мулоқот\nЖанубий Қозоғистон вилояти ҳокими Жансейит Туймебаев вилоят тадбиркорлар палатаси ташаббуси билан ўтказилган норасмий, галстукларсиз, эркин мулоқотда иштирок этди.\nТадбирни ЖҚВ тадбиркорлар палатаси директори Асқар Абубакиров олиб борди.\nУнда вилоят ҳокими ўринбосарлари, минтақа тадбиркорлари ҳамда банк директорлари, НҲТ раҳбарлари, тараққиёт институтлари етакчилари ҳамда ОАВ вакиллари иштирок этишди.\nУчрашувда Элбошининг “Келажакка йўлланма: маънавий янгиланиш” мақоласидан келиб чиққан мақсад ва вазифалар сараланиб, минтақани ривожлантириш концепцияси муҳокама қилинди. Бизнеснинг ривожланишида давлат томонидан кўрсатилаётган ёрдам ҳамда тадбиркорларни молиялаштириш тизимининг янги тартиблари муҳокама қилинди.\nТуғилган заминни яшнатиш – барчанинг бурчи эканлигини таъкидлаган Ж. Туймебаев тадбиркорларни она юртни гуллатишга, элимизга меҳр-муҳаббат, жонкуярлик фазилатларининг чинакам намунасини кўрсатишга чақирди.\n– Бугунги кунда давлат томонидан бизнесни ривожлантиришга барча шароитлар яратилмоқда. Шунинг натижасида сўнгги уч йилда вилоятимизда “Оңтүстік” минтақавий маркази орқали умумий қиймати 23,4 млрд. тенгени ташкил этадиган 5,7 мингга яқин лойиҳа молиялаштирилди. Бу жуда яхши кўрсаткич. Бироқ, олдимизда амалга ошириладиган ишлар жуда кўп. Бу борада бизнеснинг ижтимоий масъулияти ҳамда минтақа иқтисодини ривожлантиришда хусусий тадбиркорларнинг улуши муҳим эканлигини айтгим келади, – деди Жансейит Қансейитули.\nШунингдек, ҳоким тадбиркорларга савдо марказлари ва ҳордиқ мажмуалари қурилишини тўхтатиб, аҳолига зарур уй-жой ва талабаларга мўлжалланган ётоқхоналар қуришни ҳамда минтақа иқтисодиётига фойда келтирадиган сайёҳлик лойиҳаларини амалга оширишни таклиф қилди.\nУчрашувда вилоят ҳокимининг ўринбосарлари ўз соҳалари бўйича давлат-хусусий ҳамкорлиги доирасида амалга оширилиши лозим лойиҳаларни таништириб, ушбу йўналишда давлат томонидан кўрсатиладиган қўлловларни айтиб ўтишди.\nВилоят ҳокимининг биринчи ўринбосари Дархан Сатибалди давлат-хусусий ҳамкорлиги доирасида 35та лойиҳа тавсия этилганини таъкидлади. Яна бир ҳоким ўринбосари Бауиржан Жамалов Туркистон шаҳри ва Сариоғоч, Чордара, Тўлебий туманларида амалга ошириладиган сайёҳлик лойиҳалари ҳамда бошқа туманларда амалга ошириш мумкин бўлган қишлоқ хўжалиги, ишлаб чиқариш йўналишидаги лойиҳалар билан таништирди.\nЮздан ортиқ тадбиркорлар учрашган йиғинда ишбилармонлар бизнеснинг ижтимоий масъулияти доирасидаги ғояларни амалга ошириш ҳамда бизнесга тўсиқ бўлаётган асосий масалалар ҳақида фикр алмашиб, вилоятни ривожлантириш борасидаги таклифларини баён қилишди.\nМухтабар УСМОНОВА, 2017-06-20, 11:45 179


HTC 10 ва Samsung Galaxy S7: қай бири чидамли? » Ўзбекистон янгиликлари – Zamin.uz\n23-05-2016 | 12:10\nZAMIN.UZ / Технология / 23 Май 2016 года782\nHTC 10 ва Samsung Galaxy S7: қай бири чидамли?\nШу ойнинг бошида НТC 10 смартфонининг чидамлилиги синовдан ўтказилган эди. Синов натижасида бу аппаратни қўлда деярли букишнинг иложи йўқлиги аниқланди. Эндиликда PhoneBuff ресурси HTC ва Samsung флагманлари устида дроп-тест ўтказишга қарор қилди, дейилади "Кун" нашрида. Махсус қурилма ёрдамида HTC 10 ва Galaxy S7’ни тўрт марта бетон плита устига ташлашди: орқа томони, пастки учи, ён қисми ва экранини пастга қаратган ҳолда. Биринчи тестдаёқ Galaxy S7’нинг орқа шиша қопқоғи синиб кетди, HTC 10 қурилмасининг металли қопқоғи эса бироз тирналди. Пастки ва ён томонлама қулашда эса иккала смартфон ҳам вазифани яхши бажара олди ва бир неча сезилмас зарбларга учради. Экран билан пастга улоқтирилганда эса ҳар икки смартфоннинг ҳам ойнаси синиб кетди. Бу ҳолатда Galaxy S7 экрани ишдан чиқиб, кейин қурилмадан фойдаланишнинг иложи бўлмади. HTC 10 ёриқлардан ҳосил бўлган «ўргимчак тўри»га қарамай, одатдагидек ишлашда давом этди. Қизиғи шундаки, HTC 10’нинг экрани ишлашдан тўхтамаганига қадар 32 марта отиб юборилган эди. PhoneBuff ресурси HTC 10 қурилмасини ўзининг рейтингидаги энг мустаҳкам смартфон дея эълон қилди. Иккинчи ўринда HTC One M9, учинчида эса - Apple iPhone 6 жой эгаллади.\nЎқишни тавсия қиламиз Samsung Galaxy S6 Edge+ смартфони Тошкентда 3,9 млн сўмдан сотила бошлади\n12:21 / 15-09-2015\n15:57 / 28-04-2015


Зиаген таблеткалар – Meducate.uz – Дорилар ҳақида маълумотлар ўзбек тилида\nHome Йўриқномалар Зиаген таблеткалар\nПрепаратнинг савдо номи: Зиаген\nТаъсир қилувчи модда (ХПН): абакавир\nФаол модда: абакавир сульфати 351 мг (300 мг абакавирга эквивалент);\nЁрдамчи моддалар: микрокристаллик целлюлоза, натрий крахмал гликоляти, магний стеарати, сувсиз коллоид кремний;\nТаблетканинг қобиғи: сариқ опадрай YS-1-12789-A (метилгидроксипропил-целлюлоза, титан диоксиди (Е 171), триацерин, темир (II) оксиди (Е 172), полисорбат 80).\nТаърифи: икки томонлама қавариқ, сариқ рангли, капсула кўринишидаги, қобиқ билан қопланган, ҳар бир томонида “GX 625” гравировкаси ва риска чизиғи бўлган таблеткалар.\nФармакотерапевтик гуруҳи: вирусларга (ОИТВ) қарши восита.\nАТХ коди: J05AF06.\nАбакавир – ОИТВ қайтувчан транскриптазани ингибирловчи ва ОИТВ-1 ва ОИТВ-2, жумладан зидовудин, ламивудин, залцитабин, диданозин ва непинавирга чидамли бўлган ОИТВ-1 ни репликациясини селектив сусайтирувчи нуклеозид аналогидир. Абакавир ҳужайра ичида метаболизмга учраб, фаол шакли карбовир-5-трифосфат (ТФ) га айланади. In vitro шароитларда ўтказилган тадқиқотларнинг маълумотларига кўра, препаратнинг вирусларга қарши таъсири ОИТВ қайтувчан транскриптазани ингибирланиши билан боғлиқ бўлиб, бу вирус РНК сининг матрицасида ДНК синтезини узилишига ва ОИТВ репликациясини тўхташига олиб келади. In vitro шароитларда абакавир непинавир ва зидовудин билан синергик таъсир қилади ва диданозин, залцитабин, ламивудин ва ставудин билан аддитив таъсир намоён этади.\nIn vitro шароитларда олинган абакавирга чидамли ОИТВ штаммларида қайтувчан транскриптаза (ҚТ) генининг бир неча кодонларида – M184V, K65R, L74V ва Y115F мутация аниқланган. In vitro ва in vivo шароитларда ОИТВ ни абакавирга чидамлилиги секин шаклланади. Ингибирловчи концентрациясини клиник жиҳатдан аҳамиятли ошиши учун 50% ҳолларда (IC50) (IC50 ни “ёввойи” вирус штаммига нисбатан 8 марта ошиши) вирус геномининг кўпгина мутациялари талаб этилади.\nАбакавирга чидамли штаммлари ламивудин, залцитабин ва диданозинга нисбатан паст сезгирликка эга бўлиши мумкин, бироқ зидовудин ва ставудинга нисбатан тўлиқ сезгирликка сақлаб қолади. Абакавирга ва ОИТВ протеаза ингибиторларига ёки қайтувчан транскриптазанинг нуклеозид бўлмаган ингибиторларига кесишган чидамлиликни бўлиш эҳтимоли кам. Абакавир, ламивудин ва зидовудинни ўз ичига олган биринчи қатор даволаш тартибининг самарасизлиги, асосан M184V – ягона мутацияси билан боғлиқ бўлиб, бу иккинчи қатор даволаш тартибини танлаш имконини беради.\nАбакавир орқа мия суюқлигига (ОМС) ўтади ва у ерда ОИТВ-1 даги РНК миқдорини камайтиради. Бошқа антиретровирус препаратлари билан бирга у ОИТВ-инфекциясининг неврологик асоратларини ривожланишига тўсқинлик қилиши ва МНТ га нисбатан чидамли штаммларини пайдо бўлишини секинлаштириши мумкин.\nАбакавирни ичга қабул қилинганида тез ва яхши сўрилади. Ичга қабул қилинганида абакавирнинг мутлоқ биокираолишлиги катталарда тахминан 83% ни ташкил этади. Абакавирни таблетка ҳолида ичга қабул қилинганида максимал концентрациясига эришиш вақти (tmax) тахминан 1,5 соатни ташкил этади.\nАбакавирнинг таблетка шакли учун “концентрация-вақт” эгри чизиғи остидаги майдон (AUC) кўрсаткичи ичга қабул қилиш учун эритма ҳолидаги абакавирнинг худди шундай кўрсаткичидан фарқланмайди. Абакавирни ичга 300 мг дан суткада 2 марта қабул қилинганида мувозанатли ҳолатга эришилганида Cmax (максимал концентрация) ўртача\n3 мкг/мл ни ташкил этади, AUC эса препаратнинг дозасини қабул қилишлар орасидаги 12 соатлик даври давомида – ўртача 6,02 мкг·соат·мл–1 (сутка давомида – 12 мкг·соат·мл–1) ни ташкил этади. Абакавир таблеткаси 600 мг дозада бир марта қабул қилинганидан сўнг Cmax ўртача тахминан 4,26 мкг/мл, AUC эса – ўртача 11,95 мкг·соат·мл – 1 ни ташкил этади.\nАбакавир препаратини 300 мг дозада суткада 2 марта қабул қилган ва таҳлил учун синамаларни йиғишда 24-соатлик вақтдан олдин фақат бир дозасини (300 мг) қабул қилган ОИТВ билан инфекцияланган 20 та пациентда ўтказилган тадқиқотларнинг маълумотларига кўра, мувозанат ҳолатида ҳужайра ичидаги карбовир-ТФ ни ўртача геометрик якуний ярим чиқарилиш даври (Т1/2) 20,6 соат (зардобдаги абакавирнинг концентрацияси учун ўхшаш кўрсаткич – 2,6 соат) ни ташкил этади. ОИТВ билан инфекцияланган 27 пациентда ўтказилган кесишган клиник тадқиқотларда абакавирни\n600 мг дан кунига 1 марта қабул қилинганида мувозанатли фармакокинетик кўрсаткичлар абакавирни 300 мг дан кунига икки марта қабул қилингандаги кўрсаткичлар билан бир хил бўлган. Абакавирни 600 мг дан кунига 1 марта қўлланганида, мононуклеар периферик қонда карбовир-ТФ нинг ҳужайра ичидаги миқдори абакавирни 300 мг дан кунига икки марта қабул қилингандагига нисбатан юқори бўлган (24 соат давомида мувозанатли ҳолатда “концентрация-вақт” эгри чизиғи остидаги майдон (AUC24,ss) 32% га мувозанат ҳолатида максимал суткалик концентрацияси (Cmax24,ss) 99% га ошиши кузатилган), бу ОИТВ билан инфекцияланган пациентларга препаратни шундай қабул қилиш тартиби мумкинлигидан далолат беради. Зиаген препаратининг суткалик дозасини бир марта қабул қилинганидаги самарадорлиги ва ҳавфсизлиги клиник тадқиқотларда (CNA30021) кўрсатилган.\nОвқат истеъмол қилиш абакавирни сўрилишини секинлаштиради ва Cmax ни камайтиради, бироқ AUC га таъсир қилмайди. Шунинг учун абакавирни овқат билан ҳам, ўзингиз ҳам қабул қилиш мумкин.\nМайдаланган таблеткаларни оз миқдордаги ярим қаттиқ овқат ёки суюқлик билан бирга қабул қилиш, препаратнинг фармакокинетикасига таъсир қилмайди, ва демак клиник самарадорлигига ҳам таъсир қилмайди. Бундай хулоса, пациент бутун таблеткани майдалаши, овқат ва суюқликка қўшиши ва дарҳол қабул қилишини тахмин қилиниб, фаол модданинг физиокимёвий ва фармакокинетик кўрсаткичларига ва сувда эрувчанлигига асосланган.\nТақсимланиши ва плазма оқсиллари билан боғланиши\nВена ичига юборилганида абакавирнинг тақсимланиш ҳажми тахминан 0,8 л/кг ни ташкил этади, бу препаратни тўқималардан осон ўтиш хусусиятидан далолат беради.\nОИТВ билан инфекцияланган пациентларда ўтказилган тадқиқотлар, абакавирни орқа мия суюқлиги (ОМС) га яхши ўтиши, бунда орқа мия суюқлигидаги абакавирнинг AUC ни плазмадаги абакавирнинг AUC га нисбати 30-44% ни ташкил этишини кўрсатди. Фармакокинетик тадқиқотларнинг I фазасида, абакавирни 300 мг дан суткада 2 марта қабул қилинганидан сўнг 1,5 соат ўтгач, унинг ОМС даги концентрацияси 0,14 мкг/мл ни ташкил этиши аниқланган. Абакавирни 600 мг дан суткада 2 марта қўлланганида ОМС даги препаратнинг концентрацияси, абакавирни қабул қилинганидан сўнг 0,5-1 соатдан кейин ўлчанганида 0,13 мкг/мл дан, 3-4 соатдан кейин ўлчанганида 0,74 мкг/мл гача ошган. Шундай қилиб, ҳатто агар абакавирни 600 мг дан суткада 2 марта қабул қилинганидан сўнг 4 соатдан кейин ОМС да аниқланадиган абакавирнинг концентрацияси бундай даволаш тартибида максимал даражага эришилган деб ҳисобланмаса, у аллақачон IC50 дан (0,08 мкг/мл ёки 0,26 мкмоль/л) 9 марта юқори бўлади.\nIn vitro шароитларда ўтказилган тадқиқотларда, терапевтик дозаларда абакавир одам қонидаги плазма оқсиллари билан ўртача (тахминан 49%) боғланиши аниқланган. Бу, абакавир бошқа препаратларни плазма оқсиллари билан боғланган жойидан сиқиб чиқариши орқали ўзаро таъсир қилиш эҳтимоли камлигидан далолат беради.\nАбакавир асосан жигарда метаболизмга учрайди, ва препаратнинг қабул қилинган дозасини 2% дан камроқ қисми сийдик билан ўзгармаган ҳолда чиқарилади. Одам организмида абакавир асосан алкогольдегидрогеназа таъсирида метаболизмга учраб, 5-карбон кислотасини ҳосил қилади ва глюкурон кислотаси билан конъюгацияланиши орқали препаратнинг умумий юборилган дозасини тахминан 66% ни ташкил этувчи 5-глюкуронидни ҳосил қилади. Бу метаболитлар сийдик билан чиқарилади.\nАбакавирнинг ярим чиқарилиш даври ўртача тахминан 1,5 соатни ташкил этади. Абакавирни ичга 300 мг дан суткада 2 марта узоқ муддат давомида қабул қилиш препаратни аҳамиятли даражада тўпланишига олиб келади. Абакавирни чиқарилиши жигарда метаболизмга учраши оқибатида амалга ошади, кейинчалик метаболитлари асосан сийдик билан чиқарилади. Юборилган дозасининг тахминан 83% буйраклар орқали метаболитлар ҳолида ва ўзгармаган абакавир кўринишида, қолган қисми эса – ахлат билан чиқарилади.\n65 ёшдан ошган пациентларда абакавирнинг фармакокинетикаси ўрганилмаган. Кекса ёшдаги пациентларни даволашда жигар, буйрак ва юрак фаолиятини бузилишлари кўпроқ кузатилишини, шунингдек ёндош касалликларни ва қабул қилаётган дори препаратларини ҳисобга олиш керак.\nАбакавир асосан жигарда метаболизмга учрайди; унинг 2% дан камроқ қисми буйраклар орқали ўзгармаган ҳолда чиқарилади. Буйрак етишмовчилигининг терминал босқичида абакавирнинг фармакокинетикаси буйрак фаолияти нормал бўлгандаги билан тахминан бир хил. Шунинг учун буйрак фаолиятини бузилишида дозани тўғрилаш талаб этилмайди.\nАбакавир асосан жигарда метаболизмга учрайди. Жигар фаолиятини енгил даражада бузилишлари (Чайлд-Пью шкаласи бўйича 5-6 балл) бўлган пациентларда абакавирнинг фармакокинетикасини ўрганиш бўйича ўтказилган тадқиқотларнинг натижалари AUC ни ўртача 1,89 марта ва ярим чиқарилиш даврини 1,58 мартага ошишидан далолат беради. Жигар фаолиятини бузилиши абакавирнинг метаболитларини AUC кўрсаткичига таъсир қилмайди, бироқ бунда уларни ҳосил бўлиш ва чиқарилиш тезлиги пасаяди.\nЖигар фаолиятини енгил даражада бузилиши бўлган пациентлар даволаниш мақсадида абакавирни 200 мг дан суткада 2 марта қабул қилишлари мумкин.\nЖигар фаолиятини ўртача ва оғир даражадаги бузилишлари бўлган пациентларда абакавирнинг фармакокинетикаси ўрганилмаган, шунинг учун бу пациентлар гуруҳида абакавирни қўллаш мумкин эмас.\nОИТВ билан инфекцияланган, илгари антиретровирус воситалар билан даволанмаган олмаган катта ёшдаги пациентлар 48 ҳафта давомида Зиаген препаратини ламивудин ва зидовудин билан, шунингдек индинавир препаратини ламивудин ва зидовудин билан мажмуада қабул қилган, рандомизацияланган, икки томонлама яширин, қиёсий тадқиқоднинг натижаларини таҳлил қилиш қиёсий препаратлар мажмуасининг вирусологик самарадорлиги бир хил эканлигини кўрсатди. Бироқ зардобда ОИТВ-1 РНК нинг дастлабки концентрацияси 100 000 копия/мл дан ортиқ бўлган пациентларнинг кичик гуруҳида индинавир қўшилган даволаш тартиби самаралироқ бўлган. Вирус РНК сининг дастлабки концентрацияси 100 000 копия/мл дан кам бўлганида ҳар иккала даволаш тартибининг самарадорлиги бир хил бўлган.\nОИТВ билан инфекцияланган, илгари антиретровирус препаратларни қабул қилмаган, 770 пациент иштирок этган кўп марказли, икки томонлама яширин, назоратли тадқиқодларда (CNA30021) Зиагенни бир марта ва икки марталик қабул қилиш тартиблари қиёсланган. Пациентлар икки гуруҳга рандомизацияланган. Биринчи гуруҳдаги пациентларга Зиаген 600 мг дан суткада 1 марта, иккинчи гуруҳга – 300 мг дан суткада 2 марта буюрилган; Зиаген билан бир вақтда ҳар икки гуруҳдаги пациентлар 300 мг дан суткада 1 марта ламивудин ва 600 мг дан сутада 1 марта эфавиренз қабул қилишган. Қон зардобида вирус РНК сининг дастлабки концентрациясига қараб, пациентлар 2 та кичик гуруҳга бўлинган – 1 мл қон зардобида ОИТВ-1 РНК нинг концентрацияси 100 000 копиядан кам ва ОИТВ-1 РНК нинг концентрацияси 100 000 копиядан ортиқ бўлган кичик гуруҳларга бўлинган. Даволаш давомийлиги камида 48 ҳафтани ташкил этган. Тадқиқод натижалари қуйидаги жадвалда келтирилган.\nДаволаш бошланганидан сўнг 48 ҳафтадан кейин 1 мл қон зардобидаги ОИТВ-1 РНК нинг концентрацияси 50 нусҳадан паст бўлган пациентлар (ITT-таҳлил*)\nВирус РНК сининг дастлабки концентрацияси турлича бўлган пациентларнинг кичик гуруҳи Зиаген (суткада 1 марта) + ламивудин + эфавиренз\n(N = 384) Зиаген (суткада 2 марта) + ламивудин + эфавиренз\n1 мл да 100 000 копиядан кам 141/217 (65%) 145/217 (67%)\n1 мл да 100 000 копиядан кўп 112/167 (67%) 116/169 (69%)\nПациентларнинг умумий миқдори 253/384 (66%) 261/386 (68%)\n*ITT-таҳлил (Intent To Treat) – текширилаётган препаратнинг хеч бўлмаганида бир дозасини қабул қилган пациентлардан олинган маълумотларининг таҳлили.\nШундай қилиб, Зиаген препаратининг дозалаш тартибини ўзгартириш на умумий пациентлар популяциясини, на вирусларнинг дастлабки даражаси турлича бўлган пациентларнинг кичик гуруҳини даволаш самарадорлигига таъсир қилмаслигини кўрсатди. Ножўя реакцияларнинг частотаси Зиаген препаратини 600 мг дан суткада 1 марта ёки 300 мг дан суткада 2 марта қабул қилган ҳар иккала пациентлар гуруҳида бир хил бўлган.\nДаволаш вирусологик жиҳатдан самарасиз (даволашни 48 ҳафтасига келиб, 1 мл қон зардобида ОИТВ РНК концентрацияси 50 копиядан ортиқ) бўлган пациентларда ажратиб олинган вирус изолятларини генотипик таҳлили ўтказилган. Вирусологик самарасизлик даражаси юқори бўлмаган – Зиагенни 600 мг дан суткада 1 ва 2 марта қабул қилган гуруҳдаги пациентларнинг мувофиқ 10% ва 8% да юқори бўлмаган. Қайтар транскриптазанинг нуклеозид ингибиторларига чидамлилик асосан 184-кодонидаги (M184V ёки M184I) мутациялари билан боғлиқ бўлган. Учраш тез-тезлиги бўйича иккинчи даражада L74V нинг мутацияси бўлган. Энг кам мутациялар Y115Fва K65R да кузатилган.\nБолалар қайтар транскриптазанинг нуклеозид ингибиторларини учта мажмуасини (абакавирни ламивудин билан бирга, абакавирни зидовудин билан бирга ёки ламивудинни зидовудин билан бирга) нелфинавир ёки плацебо билан бирга қабул қилинган қиёсий тадқиқодлар, абакавирдан иборат бўлган даволаш тартиби самарадорлик бўйича ламивудинни зидовудин билан мажмуасидан ишонарли устун эканлигини кўрсатди. 24 ҳафта давомида даволашдан кейин 1 мл қон зардобида ОИТВ-1 РНК концентрациясини 400 копиядан пасайиши, абакавирни ламивудин билан бирга қабул қилган болалар гуруҳининг 73% да, абакавирни зидовудин билан бирга қабул қилган болаларнинг 70% да, ламивудинни зидовудин билан бирга қабул қилган болаларнинг фақатгина 44% да кузатилган. Илгари юқори фаол антиретровирус даволашни (ЮФАРД) турли тартибларини олган болаларда абакавирни ламивудин ва зидовудин билан мажмуада қўлланиши ўртача, бироқ вирусларга қарши барқарор самара кўрсатиши билан характерланган.\nИлгари ЮФАРД олган пациентларда Зиагеннинг самарадорлик даражаси Зиагенга кесишган чидамлиликни шаклланишига олиб келиши мумкин бўлган даволаш схемаси ва давомийлигига боғлиқ.\nКатталар ва болаларда ОИТВ-инфекциясини мажмуавий антиретровирус даволаш таркибида қўлланади.\nЗиаген препаратини овқатланишдан қатъий назар қабул қилиш мумкин.\nАниқ дозалашни таъминлаш мақсадида таблеткаларни бўлмасдан қабул қилиш афзал.\nТаблеткаларни ютишда қийинчилик туғдирган пациентларга Зиаген препарати ичга қабул қилиш учун эритма ҳолида буюрилади. Бироқ, муқобил усул сифатида таблеткаларни бўлиб ва майдалаб, оз миқдордаги ярим қаттиқ овқатга ёки суюқликка қўшишга рухсат берилади. Олинган аралашманинг бутун миқдорини дарҳол ичга қабул қилиш керак.\nКатталар ва тана вазни 30 кг дан ортиқ бўлган ўсмирлар\nЗиагеннинг тавсия этилган дозаси – суткада 600 мг ни ташкил этади. Препарат 300 мг (1 таблетка) дан суткада 2 марта ёки 600 мг (2 таблетка) дан суткада 1 марта буюрилади.\nТана вазни 30 кг дан кам бўлган 3 ойлик ва ундан катта болалар:\nТана вазни 14 кг дан 21 кг гача бўлган болалар: Зиагеннинг тавсия этилган дозаси – ½ таблеткадан суткада 2 марта.\nТана вазни 21 кг дан ортиқ 30 кг дан кам бўлган болалар: Зиагеннинг тавсия этилган дозаси – ½ таблетка эрталаб ва 1 таблетка кечқурун қабул қилинади.\nТана вазни камида 30 кг бўлган болалар: Зиагенни тавсия этилган дозаси 300 мг (1 таблетка) дан суткада 2 марта ёки 600 мг (2 таблетка) суткада 1 марта қабул қилинади.\nТана вазни 14 кг дан кам бўлган болалар ёки таблеткаларни бутун ҳолда ютолмайдиган пациентлар учун Зиагенни ичга қабул қилиш учун эритма ҳолида қўллаш тавсия этилган.\n3 ойликдан кичик бўлган болаларга Зиагенни қўллаш бўйича маълумотлар чекланган.\nБуйрак фаолиятини бузилишлари бўлган пациентлар.\nБуйрак фаолиятини бузилишлари бўлган пациентларга Зиагеннинг дозасини тўғрилаш талаб этилмайди.\nАбакавир асосан жигарда метаболизмга учрайди. Жигар фаолиятини енгил даражадаги бузилиши (Чайлд-Пью шкаласи бўйича 5-6 балл) бўлган пациентлар учун Зиагеннинг тавсия этилган дозаси 200 мг (10 мл ичга қабул қилиш учун эритма) дан суткада 2 мартани ташкил этади. Жигар фаолиятини енгил даражада бузилиши бўлган беморларга Зиагенни кичик дозаларда қўллаш заруратини ҳисобга олиб, препаратнинг дозасини тўғрилаш учун у ичга қабул қилиш учун эритма ҳолида буюрилади. Жигар фаолиятини ўртача ва оғир даражада бузилишлари бўлган пациентларга Зиагенни қўллаш мумкин эмас, чунки препаратнинг фармакокинетикаси бу пациентлар популяциясида ўрганилмаган.\nHLA-B*5701 аллел генини борлигини аниқлаш юзасидан скринингни бошлашдан олдин ўтказилган клиник тадқиқодларнинг маълумотларига кўра, абакавир қабул қилган пациентларнинг тахминан 5% да ўта юқори сезувчанлик ҳолатлари, кам ҳолларда ўлим билан тугаган ҳолатлар кузатилган.\nАбакавирга ўта юқори сезувчанлик полиорган шикастланишлар билан характерланади. Ўта юқори сезувчанлиги бўлган кўпчилик пациентларда бундай реакция ривожланганида иситма ва тошма (одатда макуло-папулёз ёки уртикар) кузатилади, баъзи ҳолларда бундай кўринишлар мавжуд бўлмайди. Ўта юқори сезувчанлик реакцияларининг симптомлари абакавир билан даволаниш бошланганидан сўнг исталган вақтда пайдо бўлиши мумкин, бироқ улар асосан даволанишнинг дастлабки 6 ҳафтаси (бу реакцияни бошланиш вақтини медианаси – 1 сутка) давомида ривожланади.\nЎта юқори сезувчанлик реакцияларининг кўринишлари қуйида келтирилган. Ўта юқори сезувчанлиги бўлган, камида 10% пациентларда учрайдиган симптомлар қалин шрифт билан ажратилган.\nТери ва унинг ҳосилалари томонидан: тошма (одатда макуло-папулёз ёки уртикар).\nМеъда-ичак йўллари томонидан: кўнгил айниши, қусиш, диарея, қоринда оғриқ, оғиз шиллиқ қаватида яраларни ҳосил бўлиши.\nНафас тизими томонидан: ҳансираш, йўтал, томоқда оғриқ, катталардаги респиратор дистресс синдром, нафас етишмовчилиги.\nНерв тизими томонидан: бош оғриғи, парестезиялар.\nҚон яратиш тизими ва лимфатик тизимлари томонидан: лимфопения.\nЖигар ва меъда ости бези томонидан: жигар ферментлари фаоллигини ошиши, жигар етишмовчилиги.\nТаянч-ҳаракат тизими томонидан: миалгия, кам ҳолларда – миолиз, артралгия, креатинфосфокиназанинг фаоллигини ошиши.\nСийдик чиқариш тизими томонидан: зардобда креатинин концентрациясини ошиши, буйрак етишмовчилиги.\nБошқалар: иситма, толиқиш ҳисси, лоҳаслик, шишлар, лимфаденопатия, артериал гипотония, конъюнктивит, анафилактик реакциялар кузатилиши мумкин.\nЎта юқори сезувчанлик реакциялари бўлган беморлар дастлаб юқоридагиларни нафас аъзоларининг касалликлари (пневмония, бронхит, фарингит, респиратор вирусли инфекция), гастроэнтерит ёки бошқа препаратларни қабул қилиш билан боғлиқ бўлган нохуш реакциялар сифатида қабул қилишлари мумкин. Ўта юқори сезувчанлик реакциялари ривожланганида Зиаген препаратини қабул қилишни давом эттириш, симптомлар сусайиб борганидан сўнг препарат қабул қилишни қайтадан бошлангандаги каби оғир асоратларга, ҳатто ўлимга олиб келиши мумкин. Шунинг учун санаб ўтилган симптомлардан биронтаси пайдо бўлганида, ўта юқори сезувчанлик реакцияларини истисно қилиш учун пациентни яхшилаб текшириш керак. Агар ўта юқори сезувчанлик реакцияларини истисно қилиш мумкин бўлмаса. Зиаген ёки абакавир сақловчи бошқа препаратлар (Кивекса, Тризивир) ни такроран буюриш қатъий ман этилади.\nАгар ўта юқори сезувчанлик реакциялари ривожланганида, пациентлар Зиаген қабул қилишни давом эттирсалар, клиник кўринишлари яққолроқ намоён бўлади, Зиаген препарати бекор қилинганида эса, одатда қайтади.\nАнамнезида ўта юқори сезувчанлик реакциялари бўлган пациентлар томонидан Зиаген препаратини қабул қилишни қайтадан бошлаш бир неча соат давомида реакцияларни такроран ривожланишига олиб келади. Такрорий ўта юқори сезувчанлик реакцияси биринчисига қараганда оғирроқ кечиши ва ҳаёт учун ҳавфли артериал гипотензия билан намоён бўлиши, ҳатто ўлим билан якунланиши мумкин. Ўта юқори сезувчанлик реакциялари ривожланганида пациент HLA-B*5701 аллел генини ташиб юришидан қатъий назар, Зиаген ва абакавир сақловчи бошқа препаратлар (Кивекса, Тризивир кабилар) ни қабул қилишдан бутунлай сақланиши керак.\nБаъзида ўта юқори сезувчанлик реакциялари препарат бекор қилинганидан сўнг Зиаген препарати билан даволаш такроран бошланганида, асосий симптомлари (тошма, иситма, лоҳаслик, толиқиш, меъда-ичак йўллари ва нафас тизими томонидан бузлишлар) дан фақат биттасини пайдо бўлиши оқибатида ривожланади.\nКам ҳолларда бундай реакция препарат бекор қилинишидан олдин ҳеч қандай ўта юқори сезувчанлик реакциялари кузатилмаган пациентлар томонидан Зиаген препарати яна қабул қилинганида ривожланади.\nЗиаген қабул қилаётган пациентларда кузатиладиган бироқ ўта юқори сезувчанлик реакцияларидан фарқ қилувчи бошқа нохуш кўринишларнинг табиати ҳозиргача номаълум. Бу нохуш кўринишлар Зиагенни ёки у билан бир вақтда буюрилган бошқа препаратларни қабул қилиш оқибати эканлиги, ёки улар касалликни ўзи билан боғлиқ эканлиги ҳозирги вақтгача аниқланмаган.\nҚуйида келтирилган Зиаген препаратини қабул қилиш билан боғлиқ бўлган нохуш самараларнинг кўпчилиги (кўнгил айниши, қусиш, диарея, иситма, толиқиш, тошма) ўта юқори сезувчанлик реакциялари ривожланганида ҳам кузатилиши мумкин. Шунинг учун бу симптомларнинг исталгани пайдо бўлганида ўта юқори сезувчанлик реакцияларини тасдиқлаш ёки истисно қилиш учун беморни синчиклаб текшириш керак. Агар ўта юқори сезувчанликка тахмин қилиниши оқибатида Зиаген препарати бекор қилинганида препаратни такроран қабул қилиш тақиқланади. Юқорида санаб ўтилган симптомлар пайдо бўлганлиги туфайли танаффусдан кейин Зиаген препарати билан яна даволашни фақатгина ўта юқори сезувчанлик реакциялари истисно қилинганидан сўнг ва бевосита тиббий кузатув остида бошлаш мумкин.\nҚуйида келтирилган ножўя реакцияларнинг аксарияти Зиаген препаратини қўллашни чекламайди. Учраш тез-тезлигига қараб, уларни шартли равишда қуйидаги тоифаларга бўлиш мумкин: жуда тез-тез (тез-тезлиги 1/10 дан кўп), тез-тез (тез-тезлиги 1/100 дан 1/10 гача), тез-тез эмас (тез-тезлиги 1/1000 дан 1/100 гача), кам (тез-тезлиги 1/10000 дан 1/1000 гача) ва жуда кам (тез-тезлиги 1/10000 дан кам).\nКлиник тадқиқодлардан олинган маълумотлар\nМетаболизм ва овқатланишни бузилишлари: тез-тез – иштаҳани йўқолиши.\nНеврологик бузилишлар: тез-тез – бош оғриғи.\nМеъда-ичак йўллари томонидан бузилишлар: тез-тез – кўнгил айниши, қусиш, диарея.\nТизимли бузилишлар ва маҳаллий реакциялар: тез-тез – иситма, уйқучанлик, толиқиш.\nНазоратли клиник тадқиқодларда Зиаген препарати билан даволаниш вақтида лаборатор кўрсаткичларни ўзгариши препарат олмаётган пациентларнинг назорат гуруҳидаги каби кам кузатилиши кўрсатилди.\nПрепарат қайд этилгандан кейинги кузатишлардаги маълумотлар\nМетаболизм ва овқатланишни бузилиши: тез-тез – гиперлактатемия; кам ҳолларда – лактоацидоз, ёғ тўқимасини тўпланиши / қайта тақсимланиши. Бу нохуш реакцияларнинг тез-тезлиги кўпчилик омилларига, шу жумладан абакавир билан мажмуада ишлатиладиган антиретровирус препаратларига боғлиқ.\nМеъда-ичак йўллари томонидан бузилишлар: кам ҳолларда – панкреатит (абакавирни қўллаш билан боғлиқ бўлган сабаб – оқибати боғлиқлиги аниқланмаган).\nТери томонидан бузилишлар: тез-тез – тошма (тизимли бузилишлар мавжуд бўлмаганида); жуда кам ҳолларда – полиморф экссудатив эритема, жумладан Стивенс-Джонсон синдроми ва токсик эпидермал некролиз бўлиши мумкин.\nАбакавирга ёки препаратнинг ҳар қандай бошқа компонентига юқори сезувчанлик\nЖигар фаолиятини ўртача ва оғир даражадаги бузилишлари\nIn vitro шароитларда ўтказилган тадқиқодлар ва абакавирнинг асосий метаболизм йўлини таҳлил қилиш цитохром Р450 орқали метаболизмга учрайдиган бошқа препаратлар билан ўзаро таъсир қилиш эҳтимоли камлигини кўрсатди. Абакавир цитохром Р450 тизимининг 3А4 изоферменти иштирокидаги метаболик реакцияларни бостирмайди. In vitro шароитларда ўтказилган тадқиқодлар, абакавир CYP3A4, CYP2C9 ва CYP2D6 изоферментларнинг фаоллигини пасайтирмаслигини кўрсатди. Клиник тадқиқодларда жигарда абакавирнинг таъсири остида экзоген субстанцияларнинг метаболизмини индукцияланиши аниқланмади. Шундай қилиб, абакавирни ОИТВ протеаза ингибиторлари ва цитохром Р450 нинг асосий изоферментлари иштирокида метаболизмга учрайдиган бошқа препаратлар билан ўзаро таъсир қилиш эҳтимоли кам.\nЭтанол. Этанол абакавирнинг метаболизмини секинлаштиради, бу фармакокинетик эгри чизиғи остидаги майдон (AUC) ни 41% га ошишига олиб келади. Бироқ бу ўзгаришнинг клиник аҳамияти катта эмас. Этанолнинг метаболизмига абакавир таъсир қилмайди.\nМетадон. Фармакокинетик тадқиқодларнинг маълумотларига кўра, абакавирни 600 мг дан суткада 2 марта метадон билан мажмуада қўлланиши қон зардобида абакавирнинг максимал коцентрациясини (Сmax) 35% камайтиради, зардобда максимал концентрацияга эришиш вақтини (Тmax) 1 соатга оширади, лекин AUC ни ўзгартирмайди. Бу ўзгаришларнинг клиник аҳамияти катта эмас. Айнан шу тадқиқодда абакавир метадоннинг клиренсини 22% га ошириши аниқланган. Кўпчилик ҳолларда бу ўзгаришлар клиник жиҳатдан аҳамиятсиз ўзгаришлар сифатида баҳоланади, бироқ маълум бир ҳолатларда метадоннинг дозасини ўзгартириш талаб қилиниши мумкин.\nРетиноидлар. Ретиноидлар, масалан, изотретиноин, алкогольдегидрогеназа иштирокида элиминацияланади, шунинг учун абакавир билан ўзаро таъсир қилиши мумкин, бироқ ҳозирги вақтгача махсус тадқиқодлар ўтказилмаган.\nПрепарат ОИТВ-инфекциясини даволаш тажрибасига эга бўлган шифокор томонидан буюрилиши керак.\nHLA-B*5701 аллел генини борлигига скринингни бошлашдан олдин ўтказилган клиник тадқиқодларнинг маълумотларига кўра абакавир қабул қилаётган пациентларнинг тахминан 5% да препаратга кам ҳолларда ўлим билан якунланувчи ўта юқори сезувчанлик ривожланади.\nКлиник тадқиқодларда HLA-B*5701 аллел генини ташувчанлик абакавирга ўта юқори сезувчанлик реакцияларини ривожланиш ҳавфини аҳамиятли даражада ошириши кўрсатилган. Проспектив клиник тадқиқодларда CAN 106030 (PREDICT-1) HLA-B*5701 аллел гени мавжуд бўлган пациентларга абакавир сақловчи препаратлар буюрилмаган, бу клиник жиҳатдан тахмин қилинган ўта юқори сезувчанлик реакцияларининг ривожланиш тез-тезлигини 7,8% (847 пациентдан 66 тасида) дан 3,4% (803 пациентдан 27 тасида) га пасайтириш (р<0,0001), шунингдек тери-аппликацион синамаси ёрдамида тасдиқланган ўта юқори сезувчанлик реакциясининг ривожланиш тез-тезлигини 2,7% (842 пациентда 23 тасида) дан 0,0% (802 пациентдан ҳеч бирида) гача пасайтириш (р<0,0001) имконини берган. Шундай қилиб, ушбу тадқиқоднинг натижаларига асосланиб, HLA-B*5701 аллел генини ташувчи-пациентларнинг 48-61% да ўта юқори сезувчанлик реакциялари шундай аллел гени мавжуд бўлмаган пациентларнинг 0-4% га нисбатан ривожланиши кўрсатилган.\nШифокорларга илгари абакавир сақловчи препаратлар буюрилмаган ОИТВ билан инфекцияланган пациентларга HLA-B*5701 аллел генини ташувчиликка скрининг ўтказиш тавсия этилади. Илгари абакавир билан даволаниш яхши ўзлаштирилган HLA-B*5701-статуси маълум бўлган пациентларга абакавирни такроран буюришдан олдин скрининг ўтказиш тавсия этилади. HLA-B*5701 аллел генига эга бўлган пациентларга абакавир сақловчи препаратларни қўллаш тавсия этилмайди. Жуда кам ҳолларда потенциал фойда ҳавфдан устун бўлганида, бундай пациентларга абакавир сақловчи препаратларни буюриш муҳокама қилиниши мумкин, бунда пациент синчков тиббий кузатувда бўлиши керак.\nКлиник маълумотларга асосланиб ўта юқори сезувчанлик реакцияларини истисно қилиш мумкин бўлмаган барча холларда, жиддий нохуш самаралар ёки хатто ўлимни потенциал ривожланиш хавфини борлиги сабабли хатто HLA-B*5701 аллел гени бўлмаганида ҳам абакавир қабул қилишни бекор қилиш ва қайтадан бошламаслик керак.\nАбакавирга ўта юқори сезувчанлик полиорган шикастланишлари билан характерланади. Энг кўп учрайдиган симптомлари – иситма ва тошма, кўпчилик пациентларда кузатилади. Абакавирга ўта юқори сезувчанликнинг бошқа симптомлари: толиқиш, лоҳаслик, меъда-ичак йўллари томонидан бузилишлар, жумладан қусиш, кўнгил айниши, диарея ва қоринда оғриқ; нафас тизими томонидан бузилишлар, жумладан ҳансираш, томоқда оғриқ, йўтал, ўпкаларни шикастланиши (асосан, кўкрак қафасини рентгенографиясида аниқланадиган маҳаллий инфильтратив ўзгаришлар кўринишида) ҳисобланади.\nЎта юқори сезувчанликнинг симптомлари абакавир билан даволаниш бошланганидан сўнг исталган вақт пайдо бўлиши мумкин, бироқ улар дастлабки олти ҳафта давомида кўпроқ ривожланади. Агар ўта юқори сезувчанлик симптомлари пайдо бўлганида абакавир билан даволашни давом эттирилса, улар янада яққолроқ бўлиши ва ҳаёт учун ҳавф туғдириши мумкин. Препарат бекор қилинганидан сўнг ўта юқори сезувчанлик реакциясининг симптомлари одатда ортга қайтади.\nАбакавирга ўта юқори сезувчанлик реакциясининг симптомлари пайдо бўлганида, HLA-B*5701 аллел генини ташиб юришидан қатъий назар, бемор зудлик билан шифокорга мурожаат қилиши керак. Абакавирга ўта юқори сезувчанлик реакцияси ташхиси қўйилганида препаратни зудлик билан бекор қилиш керак. Анамнезида ўта юқори сезувчанлик реакцияси бўлган пациентларга Зиаген препарати ёки абакавир сақловчи бошқа препаратлар (Кивекса, Тризивир кабилар) билан даволашни қайтадан бошлаш мумкин эмас, чунки препарат қабул қилинганидан сўнг бир неча соат давомида ўта юқори сезувчанлик реакцияси оғирроқ шаклда, ҳатто ҳаёт учун ҳавф туғдирувчи артериал гипотония ривожланиши ёки ўлим билан якунланиши мумкин.\nАгар абакавирга ўта юқори сезувчанликни истисно қилиш имкони бўлмаса, у ҳолда кеч диагностика қилишдан сақланиш ва ҳаёт учун ҳавф туғдирувчи ҳолатларни ривожланиш ҳавфини камайтириш учун, ҳатто агар бошқа ташхисга (масалан, нафас йўллари ва ўпка касалликлари, гриппсимон синдром, гастроэнтерит ёки бошқа препаратларнинг нохуш самаралари) тахмин қилинса ҳам, абакавир бутунлай бекор қилинади. Зиаген ёки абакавир сақловчи бошқа препарат (Кивекса, Тризивир кабилар) билан даволашни бошлашга, ҳатто агар абакавир сақловчи дори воситалар билан бирга бошқа препаратларни қайтадан қабул қилинганида, ўта юқори сезувчанлик реакциясининг симптомларини такроран ривожланиши кузатилса ҳам, бунга йўл қўйиш мумкин эмас.\nЗиаген препаратининг ўрамида пациентлар учун абакавирга ўта юқори сезувчанлик реакцияси хақида маълумот сақлаган огоҳлантирувчи карточка бўлиши керак.\nЗиаген препарати билан даволашда танаффусдан кейин даволаш бўйича махсус кўрсатмалар\nHLA-B*5701 аллел генини ташувчиликдан қатъий назар, агар Зиаген препарати бекор қилинганидан сўнг ушбу препарат билан даволаниш қайтадан бошланишига тахмин қилинса, бекор қилиш сабабини аниқлаш ва беморда ўта юқори сезувчанлик реакциялари кузатилмаганлигига ишонч ҳосил қилиш керак. Агар ўта юқори сезувчанлик реакциясини истисно қилиш имкони бўлмаса, у ҳолда Зиаген ёки абакавир сақловчи бошқа препарат (Кивекса, Тризивир кабилар) билан даволаш тақиқланади.\nЎта юқори сезувчанлик реакциясининг типик симптомларидан (тошма, иситма, лоҳаслик, толиқиш, меъда-ичак бузилишлари ва нафас тизими томонидан бузилишлар) бирини пайдо бўлиши туфайли, препарат бекор қилинганидан сўнг препарат билан даволаш қайтадан бошланганида ўта юқори сезувчанлик реакциясининг бир нечта ҳоллари таърифланган. Барча бундай ҳолларда ўта юқори сезувчанлик реакциясини истисно қилиш мумкин эмаслиги сабабли, абакавир такроран қўлланганида оғирроқ кечиши тўғрисидаги маълумотларни эътиборга олиб, бундай беморларга Зиаген ёки абакавир сақловчи бошқа препарат (Кивекса, Тризивир кабилар) билан даволашни бошлаш тавсия этилмайди. Бироқ, агар шундай ҳолларда абакавирни такроран буюриш ҳақидаги масала ижобий ҳал қилинса, у ҳолда даволаш фақат бевосита тиббий кузатув остида ўтказилади.\nИлгари ўта юқори сезувчанлик реакциясининг симптомлари кузатилмаган, ва абакавир сақловчи препаратни қабул қилингандаги танаффус бошқа сабаблар билан боғлиқ бўлган пациентларни абакавир сақловчи препарат билан даволаш қайтадан бошланганида ўта юқори сезувчанлик реакциялари, гарчи жуда кам бўлса-да, бироқ кузатилади. Бундай ҳолда препарат қабул қилишни қайтадан бошлаш мумкин, бироқ пациентга ва уни атрофидаги одамларга тез тиббий ёрдам кўрсатиш имконини яратиш талаб этилади.\nHLA-B*5701 аллел генини ташувчанликка скрининг илгари абакавирни яхши ўзлаштирган, HLA-B*5701-статуси маълум бўлган пациентларга абакавирни қайтадан буюришдан олдин ўтказиш тавсия этилади. HLA-B*5701 аллел генини ташувчи-пациентларга абакавирни қайтадан буюриш тавсия этилмаган ва фақатгина айрим ҳолларда препарат билан даволашдан кутилган потенциал фойда, мумкин бўлган барча ҳавфлардан устун бўлган ҳолда, синчков тиббий кузатув остида кўриб чиқилиши мумкин.\nПациентлар учун муҳим маълумот\nПрепаратни буюраётган шифокор пациентга ўта юқори сезувчанлик тўғрисидаги қуйидаги маълумотлар билан таништириши керак:\nпациент ҳаёт учун ҳавф туғдирувчи ўта юқори сезувчанлик реакцияларини ва ўлим ҳавфини пайдо бўлиши мумкинлиги, шунингдек HLA-B*5701 аллел генини ташувчи одамларда ўта юқори сезувчанлик реакцияларининг ҳавфи юқори эканлиги ҳақида хабардор қилинган бўлиши керак;\nҳатто HLA-B*5701 аллел гени мавжуд бўлмаганида ҳам, ўта юқори сезувчанлик реакциялари ривожланиши мумкинлиги хақида пациентни огоҳлантириш керак. Шундай қилиб, барча пациентлар ўта юқори сезувчанлик реакциялари билан ифодаланиши мумкин бўлган симптомлар пайдо бўлганида зудлик билан даволовчи шифокорга мурожаат қилишлари керак;\nабакавирга ўта юқори сезувчанлиги бўлган пациентларни HLA-B*5701-статусидан қатъий назар, Зиаген ёки абакавир сақловчи бошқа препаратлар (Кивекса, Тризивир кабилар) ни қайтадан қўллаш мумкин эмаслиги ҳақида огоҳлантириш керак;\nўта юқори сезувчанлик реакцияларини ўтказган пациентларга Зиагенни қайтадан қўллашдан сақланиш учун, уларга Зиаген таблеткалари ёки ичга қабул қилиш учун эритманинг қолган қисмини шифокорга қайтариб бериш тавсия этилади;\nЗиаген билан даволанишни бирон-бир сабабга кўра, пациентлар (айниқса, мумкин бўлган нохуш реакциялари ёки асоратлари туфайли), препарат қабул қилишни бошлашдан олдин шифокорга мурожаат қилишлари керак.\nҲар бир пациентга Зиагеннинг ўрамига жойланган огоҳлантириш-карточкаси билан танишиб чиқиш зарурати хақида эслатилади.\nЛактоацидоз, гепатомегалия ва жигарни ёғли дистрофияси\nНуклеозид аналоглари, шу жумладан ҳам алоҳида, ҳам мажмуада қўлланган абакавир, ламивудин ва зидовудин билан антиретровирус препаратлар билан даволаш оқибатида лактоацидоз, гепатомегалия ва жигарнинг ёғли дистрофиясини ривожланганлиги, шу жумладан ўлим кузатилганлиги хақида хабарлар мавжуд. Кўпчилик ҳолларда бу асоратлар аёлларда юз беради.\nЛактоацидоздан далолат берувчи симптомлар умумий ҳолсизлик, иштаҳани пасайиши, номаълум этиологияли тез озиб кетиш, меъда-ичак йўллари томонидан бузилишлар ва нафас тизими томонидан бузилишлар (ҳансираш ва тахипноэ) ни ўз ичига олади.\nЗиаген ва абакавир сақловчи бошқа препаратларни қўлланиши ҳар бир пациентда, айниқса жигарни шикастланиш ҳавф омиллари бўлса, эҳтиёткорликни талаб этади. Лактоацидоз ёки гепатотоксикликнинг клиник ёки лаборатор белгилари пайдо бўлганида (аминотрансферазанинг фаоллигини ҳатто яққол ошиши бўлмаганида ҳам гепатомегалия ва жигарни ёғли дистрофияси намоён бўлиши мумкин) Зиаген билан даволашни тўхтатиш керак.\nТери ости ёғ тўқимасини қайта тақсимланиши\nМажмуавий антиретровирус даволаш санаб ўтилган симптомлардан бир ёки бир нечтасини ривожланиши билан кечиши мумкин: семириш, тери ости ёғ қаватини уни баданга, бўйинга (“хўкиз ўркачи”) тўпланиши билан қайта тақсимланиши, қўл-оёқлар ва юзда тери ости ёғ қаватини сезиларли камайиши, гинекомастия, қон зардобида липидларнинг концентрациясини ва қонда глюкозанинг даражасини ошиши билан кечиши мумкин.\nБу барча симптомлар липодистрофиянинг кўринишларига киради. Бу симптомларнинг бир ёки бир нечтаси ОИТВ протеазанинг ҳар қандай ингибиторлари ва қайтувчан транскриптазанинг нуклеозид ингибиторлари билан даволашда ривожланиши мумкин. Бироқ бу нохуш реакцияларнинг ҳавфи қўлланилаётган препаратга боғлиқ.\nЛиподистрофия мураккаб этиологияга эга ва синергик таъсир қилиши мумкин бўлган турли омилларнинг таъсирида ривожланиши мумкин. Уни ривожланишида ОИТВ-инфекциянинг ўзи, кекса ёшли пациент ва антиретровирус даволашнинг давомийлиги муҳим роль ўйнайди.\nБеморлар клиник текширилганида тери ости ёғ қаватини қайта тақсимланишига эътибор бериш керак. Лаборатор текширув зардобдаги липидларнинг концентрациясини ва қондаги глюкозанинг даражасини аниқлашдан иборат бўлиши керак. Липидлар алмашинуви бузилганида тегишли даволаш буюрилади.\nОғир даражадаги иммунтанқислиги бўлган ОИТВ билан инфекцияланган пациентларда антиретровирус даволаш (АРД) ни бошлаш вақтида симптомсиз ёки кам симптомли кечувчи оппортунистик инфекция бўлганида, бундай даволашни ўтказиш оппортунистик инфекциянинг симптомларини кучайишига ёки бошқа оғир оқибатларга олиб келиши мумкин. Одатда бундай реакциялар АРД бошланганидан сўнг бир неча ҳафта ёки ой давомида ривожланади. Типик мисол бўлиб, цитомегаловирусли ретинит, микобактериялар билан чақирилган тарқоқ ёки ўчоқли инфекция ва Pneumocystis jiroveci (P. Carinii) келтириб чиқарган пневмония ҳисобланади. Ҳар қандай яллиғланиш симптомларини пайдо бўлиши зудлик билан текширишни ва зарурат бўлганида даволашни талаб этади.\nЗиаген ёки бошқа антиретровирус препаратларни қўлланиши оппортунистик инфекция ёки ОИТВ-инфекциянинг бошқа асоратларини ривожланиши мумкинлигини истисно қилиш мумкин эмас, шунинг учун пациентлар бу касалликларни даволаш тажрибасига эга бўлган шифокор назорати остида бўлиши керак.\nАнтиретровирус даволаш, шу жумладан Зиаген билан даволаш ОИТВ ни жинсий йўл билан ёки инфекцияланган қон билан контактда бўлганида юқиши мумкинлигини истисно қилиш мумкин эмас, шунинг учун тегишли огоҳлантириш чораларига риоя қилиш заруратини бекор қилмайди.\nМажмуавий антиретровирус даволаш олаётган пациентларда миокард инфарктини ривожланиш тезлигини ўрганиш мақсадида проспектив, кузатув, эпидемиологик текшириш натижаларида, 6 ой давомида абакавирни қабул қилиш миокард инфарктини ривожланиш ҳавфини ошиши билан боғлиқлиги аниқланган. ГлаксоСмитКляйн компанияси спонсорлик қилган клиник тадқиқодларнинг натижаларини умумий таҳлил маълумотларида миокард инфарктини ҳавфи абакавини қабул қилиш билан боғлиқ ошиши кузатилмаган. Миокард инфарктининг потенциал ҳавфини ошишини тушунтирувчи биологик механизмлар номаълум. Умуман олганда, когорт ва назоратли клиник тадқиқодларнинг натижаларидан олинган маълумотлар абакавир билан даволаш ва миокард инфрактининг ҳавфи ўртасида боғлиқликни аниқлаш имкони йўқ.\nШундай бўлса ҳам, юрак ишемик касаллигини ривожланиш ҳавфи бўлган пациентларга антиретровирус даволаш, шу жумладан абакавир сақловчи препаратлар билан даволашни эҳтиёткорлик билан буюриш керак.\nҲавф омилларини (артериал гипертония, дислипидемия, қандли диабет ва чекиш кабилар) минимал даражага етказиш учун барча чораларни кўриш керак.\nҲомиладорлик вақтида аёлларда абакавирни қўллаш ҳавфсизлиги ҳозирги вақтгача ўрганилмаган. Каламушларнинг эмбрионларини ривожланишига абакавирнинг токсик таъсири ҳақида экспериментал маълумотлар мавжуд, бироқ бу самаралар қуёнларда кузатилмаган. Ҳомиладорлик вақтида Зиагенни қўллаш зарурати туғилганида, она учун тахмин қилинган фойда ва ҳомила учун потенциал ҳавф нисбатини баҳолаш керак.\nҲомиладорлик ва туғруқ вақтида қайтувчан транскриптазанинг нуклеозид ингибиторларини қабул қилган оналардан туғилган янги туғилган чақалоқлар ва эмизикли болаларнинг зардобида сут кислотасининг концентрациясини бироз транзитор ошганлиги хақида маълумотлар мавжуд. Эҳтимол, бу митохондриал бузилишлар билан боғлиқ. Бу ўзгаришнинг клиник аҳамияти ҳозирги вақтгача аниқланмаган. Бундан ташқари, янги туғилган чақалоқларда ривожланишни кечикиши, тутқаноқ ҳуружлари ва бошқа неврологик бузилишлар хақида жуда кам маълумотлар мавжуд, аммо ҳомиладорлик ва туғруқ вақтида қайтар транскриптазанинг нуклеозид ингибиторларини қабул қилиш билан бу ўзгаришлар ўртасида сабаб-оқибат боғлиқлиги аниқланмаган. Бу маълумотлар ҳомиладорлик вақтида ОИТВ ни вертикал йўл билан юқишини олдини олиш учун антиретровирус препаратларни қўллаш бўйича мавжуд бўлган тавсияларни инкор этмайди.\nЛактация даврида каламушларда ўтказилган клиник тадқиқодлар абакавир ва унинг метаболитлари кўкрак сути билан ажралиб чиқишини кўрсатди. Гарчи бу ҳозирги вақтгача тасдиқланмаган бўлса-да, абакавир ва унинг мтеболитлари она сутига ўтишига тахмин қилинади. 3 ойликкача бўлган болаларда абакавирни қўллаш ҳавфсизлиги бўйича маълумотлар йўқ. Баъзи пациентлар ОИТВ билан инфекцияланган аёлларга ҳар қандай ҳолатларда ҳам болага ОИТВ ни юқишини олдини олиш учун, унга эмизишдан сақланишни тавсия этадилар. Шундай қилиб, абакавирни қабул қилаётган аёлларга болани эмизиш тавсия этилмайди.\nАвтотранспортни бошқариш ва механизмлар билан ишлаш қобилиятига абакавирнинг таъсири бўйича маълумотлар мавжуд эмас.\nКлиник тадқиқодларда Зиаген 1200 мг гача бир марталик ва 1800 мг гача бўлган суткалик дозаларда қўлланганида ножўя реакциялар аниқланмаган. Препаратнинг юқорироқ дозалардаги таъсири ҳозирги вақтгача ўрганилмаган.\nЗиагеннинг дозаси ошириб юборилганида заҳарланиш симптомларини аниқлаш ва ўз вақтида даволашни бошлаш учун пациентни кузатиш керак. Зарурат бўлганида, стандарт тутиб турувчи даволаш ўтказилади. Организмдан абакавирни чиқариш учун перитонеал диализ ва гемодиализнинг самарадорлиги номаълум.\n10 таблеткадан ПВХ/А1 блистерда. 6 блистердан қўллаш бўйича йўриқномаси билан бирга картон қутида.\nБарча ўрамлари ҳар бир мамлакатда бўлмаслиги мумкин.\nЎрамида кўрсатилган яроқлилик муддати тугаган сана.\nОлдинги мақолаЭгилок® Ретард24.05.2018