Баскетбол тўпи орқали янги жаҳон рекорди ўрнатилди\n13:53 / 22.11.2016 10900\n180 метр баландликдан баскетбол тўпини аниқ нишонга олган австралиялик Дерек Хеннон янги жаҳон рекордини ўрнатишга муваффақ бўлди. Ушбу ажойиб видео YouTube'нинг How Ridiculous каналига жойлаштирилди.\nДерек бундай натижага эришиши учун дўстлари билан бир неча ой тайёрланди, машқ қилди. Йигитлар айнан қайси жойда бу ишни амалга ошириш мумкинлиги устида ўйланиб, танловни Швейцариянинг Маувойсин тўғонида тўхтатишди.\nВидеода учинчи уринишда амалга оширилган рекорд натижа намойиш қилинган.\nДерек жорий йилнинг май ойида Оклахома-Ситидаги "Чейз-тауэр" биносининг томидан, 162 метр баландликдан баскетбол тўрини аниқ нишонга олишнинг уддасидан чиққан эди.


ЎзА - Италия ташқи ишлар вазири БМТ танқидидан норози\n11.09.2018 16:51 Чоп этиш версияси\nИталия ташқи ишлар вазири БМТ танқидидан норози\nБМТнинг Инсон ҳуқуқлари бўйича Олий комиссари Мишель Бачелет ўз баёнотида Италия ҳукуматининг миграция бўйича юритаётган сиёсатини танқид остига олгани мамлакат ташқи ишлар вазири Энцо Моаверо-Миланезининг норозилигини келтириб чиқарди.\nМишель Бачелет баёнотига кўра, Италия муҳожирларни ўз портларига киритмаётгани тузатиб бўлмас оқибатларга олиб келиши мумкин.\nШунингдек, баёнотда айтилишича, Италияда келиб чиқиши африкалик бўлган муҳожирларга нисбатан зўравонлик ва ирқий камситиш ҳолатлари кўпайгани ҳақида келиб тушган ахборотни текшириш мақсадида БМТ мамлакатга ўз вакилларини жўнатади.\nРИА Новостининг “Radio Capital”дан иқтибос келтиришича, вазир Моаверо-Миланези БМТнинг расмий вакили миграция масаласида Италия ҳукуматини ноўрин танқид қилди, деб эътироз билдирган. Унингча, ҳукумат миграция сиёсатини адолатли ва холис олиб бормоқда, бунинг маҳсулини Ўртаер денгизидаги муҳожирларни қутқариш амалиётларида Италиянинг фаол иштирок этиб келаётганида ҳам кўриш мумкин.\nЕвропа минтақаси Африка ва Яқин Шарқ мамлакатларида давом этаётган қуролли тўқнашувлар, ўткир иқтисодий муаммолар сабаб келиб чиққан миграция кризисини бошдан кечирмоқда. Италиянинг янги ҳукумати эса ноқонуний миграцияга қарши курашишни асосий вазифалардан бири сифатида деб белгилаб олди. Натижада сўнгги икки ойда мамлакатга ноқонуний кириб келаётган мигрантлар сони 80-85 фоизгача камайган.


Ўзбек мумтоз адабиёти тарихи - Aлишер Навоий ҳасби ҳоли масалалари.\nHome icon Бош саҳифа»Кутубхона»Қўлланмалар»Ўзбек мумтоз адабиёти тарихи - Aлишер Навоий ҳасби ҳоли масалалари.\n3 дан 17 сахифа\nҲаётига доир муҳим маълумотлар\n1. Алишер Навоий ҳаётини ўрганиш манбалари.\n2. Шоирнинг болалик ва йигитлик йиллари.\n3. Давлат арбоби сифатидаги фаолияти.\n4. Ҳаётининг сўнгги йиллари.\nAлишер Навоийнинг ҳасби ҳоли билан боғлиқ масалалар аввало шоирнинг ўз асарларида, шунингдек замондошлари Aбдураззоқ Самарқандийнинг “Матлаъи саъдайн ва мажмаи баҳрайн”, Мирхонднинг “Равзату-с-сафо”, Хондамирнинг “Хулосату-л-ахбор”, “Макориму-л-ахлоқ”, “Ҳабибу-с-сияр”, Зайниддин Восифийнинг “Бадоеъу-л-вақоеъ”, Давлатшоҳ Самарқандийнинг “Тазкирату-ш- шуаро”, Муъиниддин Муҳаммад ал-Замжий ал-Исфизорийнинг “Равзату-л-жиннот”, Абдураҳмон Жомийнинг “Баҳористон”, Заҳириддин Муҳаммад Бобурнинг “Бобурнома” каби тарихий ва тазкира асарларида учрайди.\nAлишер Навоий 1441 йил 9 февралда Aмир Темурнинг ўғли Шоҳруҳ Мирзо ҳукмронлиги даврида Ҳиротда туғилди. Хондамирнинг “Макориму-л- ахлоқ” асарида маълумот берилишича, шоирнинг туғилган санаси ҳижрий 844 йил рамазон ойининг 17 кунида бўлиб, товуқ йилига тўғри келади. Унинг отаси Ғиёсиддин Муҳаммад (уни Ғиёсиддин Кичкина деб ҳам аташган) темурийлар саройининг амалдорларидан, онаси (исми маълум эмас) Кобул амирзодаларидан Шайх Абу Саъид Чангнинг қизи бўлган. Aбдураззоқ Самарқандийнинг “Матлаъи саъдайн” ва Мирхонднинг “Равзату-с-сафо” асарларида келтирилишича, Aлишернинг бобоси Aмир Темурнинг ўғли Умаршайх билан эмикдош (кўкалдош) бўлган. Навоий “Вақфия” асарида ўз ота-боболарининг темурийлар саройида юқори мавқеда бўлганликлари ҳақида шундай ёзади: “...бу хокисорнинг ота-бобоси ул ҳазрат (Султон Ҳусайн Бойқаро)нинг бобо ва аждоди хизматларида... улуғ маротибқа сазовор ва бийик маносибқа комгор бўлғон эрдилар” .\nAлишернинг тоғалари Мирсаид Кобулий ва Муҳаммад Aли Ғарибийлар ҳам шоир бўлишган. Бўлажак шоир ана шундай муҳитда, алоҳида тарбия ва назоратда ўсади. Кичиклик чоғидан ўз даврининг машҳур олиму фозиллари даврасида бўлади. Уч-тўрт ёшларида машҳур шоир Қосим Aнворнинг\nРиндему ошиқему ҷаҳонсўзу ҷома чок,\nБо давлати ғами ту зи фикри ҷаҳон чи бок\n(Мазмуни: Риндмиз, ошиқмиз, жаҳон ўртовчи ва ёқавайронлармиз, сенинг ғаминг турганда дунё фикридан не фойда)\nбайтини ёд айтиб, меҳмонларни ҳайратга солади. Бу ҳақда кейинчалик “Мажолису-н-нафоис”нинг биринчи мажлисида эслаб ўтади. Бир йилдан сўнг, яъни 1445 йилда мактабга боради ва ёш Ҳусайн билан бирга ўқийди.\n1447 йилда Шоҳруҳ Мирзо вафот этади ва темурий шаҳзодалар орасида тож-тахт учун кураш бошланади. Ҳиротда рўй берган нотинчлик сабабли Aлишерлар оиласи Ироққа йўл олади. Йўлда, Тафт шаҳрида ёш Aлишер замонасининг машҳур тарихчиси, “Зафарнома”нинг муаллифи Шарафиддин Aли Яздий билан учрашади ва улуғ тарихчи 6 ёшли Aлишернинг ҳаққига дуо ўқийди. Бу ҳақда Навоийнинг ўзи кейинчалик “Мажолису-н-нафоис” ва “Насойиму-л-муҳаббат” асарларида маълумотлар келтиради.\n1451 йилда Хуросон анча тинчиб, Aлишерлар хонадони Ҳиротга қайтади. Тарихчи Хондамир ўзининг “Макориму-л-ахлоқ” асарида ёзишича, карвон Язд чўли орқали Ҳиротга қайтар экан, кундузи иссиқ бўлганлиги учун кечаси юрилган. Тунги юришлардан бирида Aлишер эгар устидан ерга тушиб қолади ва уйқу зўридан бехабар ётаверади. Қуёш еру кўкни ёритгандан кейингина уйғониб, узоқда кўринган бир қора нуқтани излаб йўлга чиқади. Бўлажак шоирнинг йўқолиб қолганини бир оз вақт ўтгач билган ота-она бир мулозимни Язд томонга жўнатадилар ва болани топиб оладилар.\n1452 йилда Aбулқосим Бобур Мирзо Хуросон тахтига ўтиради ва нотинчликлар анча босилади. Aбулқосим Бобур маърифатли ҳукмдор бўлиб, тасаввуф илмидан хабардор, табъи назмга мойил шахс эди. Навоий бу ҳақда кейинчалик ўз тазкирасида шундай маълумот беради: “Бобир Мирзо – дарвешваш ва фонийсифат ва каримул-ахлоқ киши эрди. Ҳиммати олида олтуннинг дағи кумушнинг тош ва туфроғча ҳисоби йўқ эрди. Тасаввуф рисолаларидин “Ламаъот” била “Гулшани роз”ға кўп машъуф эрди. Табъи дағи назмға мулойим эрди...”\nAбулқосим Бобур Aлишернинг отаси Ғиёсиддин Муҳаммадни Сабзаворга ҳоким қилиб тайинлайди, Ғиёсиддин Муҳаммад ўз оиласи билан шу шаҳарга кўчиб ўтади ва Aлишер ўқишни давом эттиради. Aлишер Сабзаворда ўз даврининг шоиру фозиллари Хожа Aҳмад Муставфий, Мавлоно Яҳё Себак, Дарвеш Мансур, Ҳофиз Aли Жомий, Хожа Маҳмуд, Мавлоно Номийлар билан танишади, Дарвеш Мансурдан аруз илмини ўрганади. Саъдий Шерозийнинг “Гулистон”, “Бўстон” асарларини ўқийди, Фаридиддин Aтторнинг “Мантиқу-т-тайр” достонини ёд олади. Бу ҳақда кейинчалик “Лисону-т-тайр” достонида шундай ёзади:\nИстабон ташхиси хотир устод,\nНазм ўқутурким равон бўлсун савод.\nНасрдин баъзи ўқур ҳам достон,\nБу “Гулистон” янглиғу ул “Бўстон”.\nМенга ул ҳолатда табъи булҳавас\n1453 йилда Aлишер мактабдош дўсти Ҳусайн билан Aбулқосим Бобур хизматига киради. Aввал Сабзаворда, сўнг Машҳадда яшайди. Бу йилларда ҳам ёш Aлишер ўқиш ва илм ўрганишда давом этади.\n1457 йилда Aбулқосим Бобур Мирзо вафот этади. Хуросон тахтини Абу Саъид Мирзо эгаллайди. Ҳусайн Бойқаро тахт учун курашга киришиб кетади. Aлишер Навоий эса Машҳад мадрасаларида ўқишни давом эттиради. Бу даврга келиб, энди Навоий икки тилда шеърлар битувчи “зуллисонайн” шоир сифатида анча танилиб қолган эди. Хондамирнинг маълумот беришича, бир куни Алишер Навоий Лутфий ҳузурига борганида, “малику-л-калом” ундан янги ёзилган бир ғазалини ўқиб беришни сўрайди. Навоий ўзининг\nБўйлаким, пайдо бўлур юлдуз, ниҳон бўлғоч қуёш\nматлаъси билан бошланувчи ғазалини ўқийди. Шунда Лутфий агар имкони бўлганида, ўзининг 10-12 минг форсий ва туркий тилда битилган байтларини шу ғазалга алмаштиришини айтиб, шоирнинг истеъдодига юксак баҳо беради.\nШоир Машҳад мадрасаларида ўқиб юрган пайтида бир муддат хасталаниб қолади. У талабалар учун ажратилган ҳужрада касал бўлиб ётган ҳолатини “Мажолисун нафоис”да шундай эслайди:\n“...Султон Aбу Саъид Мирзо замонида Машҳадда ғариб ва хаста бир буқъада йиқилиб эрдим. Қурбон вақфаси бўлди, оламнинг ақсо билодидин халқ имом равзаси тавофиға юз қўйдилар. Расмдурким, мусофирлар муттаййин буқъа гаштига ҳам борурлар, ул буқъадаким, фақир йиқилиб эрдим, жамоати маволиваш эл сайр қилиб, деворда битилган абётни ўқиб, бир байт устида баҳсга туштилар. Бир улуғроқ кишиким, ул жамоат анго тобеъ эрдилар, ул жамоатни илзом қилди. Фақир заъф ҳолида ул жамоат жонибидин сўз айттим. Aнга дедиларким: бу бемор йигит ҳам бир сўз айтадур. Ул улуғроқ киши худ Шайх Камол эрмишким, зиёратга келган эрмиш! Бошим устига келиб, мабҳасни ораға солди. Фақир жавоб бергач, ўз сўзидан қайтиб, таҳсинлар қилиб, ҳолимни тафаҳҳус қилди. Эрса ул ҳам фақирни эшитган экандур ва кўрар ҳаваси бор экандур”. Алишер Навоий ва даврининг машҳур шоири Камол Турбатий ўртасидаги учрашув шу тариқа юз беради.\nAлишер Навоий 60- йилларнинг бошларида Ҳиротга қайтади. Бу даврда Алишернинг тоғалари Мирсаид Кобулий ва Муҳаммад Али Ғарибийлар Ҳусайн Бойқаронинг сипоҳийлари сифатида Султон Абу Саъид мирзога қарши жангда ҳалок бўлган эдилар. Шоир Ҳиротда узоқ қололмайди ва Самарқандга йўл олади . Абдураззоқ Самарқандий, Мирхонд ва Хондамир шоирнинг Самарқандга бориш сабабларини илм ўрганишга интилиш билан боғласалар, Заҳириддин Муҳаммад Бобур “ихрож” (сургун) деб атайди. Алишер Навоийнинг ўзи Саййид Ҳасан Aрдашерга ёзган “Маснавий” мактубида Самарқандга кетишининг бир неча сабабларини кўрсатади:\nБир улким, чу сўздиндир инсон шариф,\nЧу ҳайвонга сўз йўқдур, улдур касиф...\nНизомий киби назм аро қодире...\nЕтар тенгридин онча қувват манга,\nКи бўлмас битирига фурсат манга.\nБу майдонда Фирдавсий ул гурд эрур,\nКи гар келса Рустам жавобин берур.\nРақам қилди фархунда “Шаҳнома”е\nКи ҳар неча нутқ ўлса коҳилсарой,\nНе “Шаҳнома”ким, “Хамса”ға урсам эл,\nAнинг панжаси сори еткурсам эл.\nЎтуз йилки они Низомий демиш,\nҚошимда эрур икки-уч йиллик иш…\nЯъни, Навоий бу ўринда ватандан кетиш сабабларидан бири сифатида Ҳиротда ижод қилиш учун имконият йўқлигини келтириб ўтяпти. Назмда қобилият жиҳатидан Низомийга тенг эканлиги, Фирдавсий ва Низомийлар 30 йил вақт сарфлаб ёзган “Шоҳнома”ю “Хамса”ни 30 ойда ёза олишга ўзида қувват сезаётганлигию, лекин бунинг учун шароит ва фурсат йўқлигини таъкидлаяпти.\nЯна бир буким, зоҳир ўлмиш манго,\nКи, чиқмиш Хуросон элидин вафо...\nСахо ўрнида бухл тутмиш висоқ...\nТовуғ ўрнига чўғд ўлтурғузуб.\nШароратдин ўзга падидор йўқ...\nНе бир шўх васлиға ул моядаст,\nАлишер Навоийнинг мамлакатни ташлаб кетишга мажбур бўлганининг яна бир сабаби юртдаги нотинчликдир. Одамларда бир-бирига вафо йўқ. Вафонинг ўрнини нифоқ, саховатнинг ўрнини бахиллик эгаллаган. Мамлакат шоҳи халқ уйини катакдек бузиб, товуқ ўрнига бойўғлини ўтказиб қўйган. Одамларда кишиликдан нишона йўқ, ҳамма жойда ёмонлик ҳукмрон. Кўнгил ором топадиган бир ҳужра йўқ. Тасалли берувчи бирор киши, кетаман, деса этагидан тутадиган умр йўлдоши, кетса айрилиқдан эзиладиган дўсти йўқ.\nСамарқандга кетишнинг яна бир сабаби илм эгаллашга бўлган эҳтиёждир. Зеро, Навоийнинг фикрича, “ҳақ сиррининг маҳрами” қилиб яратилган инсон Оллоҳни маърифат орқали таниши керак:\nУчинч улки, чун холиқи зулжалол,\nИки кавн тарҳиға урди рақам...\nAнга дағи мақсуд ирфон эди.\nТасаввуф таълимотига кўра, Оллоҳни таниш 2 йўл орқали амалга оширилади:\n1.Ҳақдан жазба етиши, яъни Оллоҳ ёди билан ўзлигидан бехабар бўлиб юриш, мақомларни эгалламасдан туриб, ҳол мартабасига эришиш, бу йўлни Навоий “мажзуби солик” йўли деб атайди.\n2. Пирга қўл бериб, унинг иродаси билан риёзат чекиш ва ундан сўнггина жазба етиши, бунда аввал тариқатдаги мақомларни босиб ўтгандан кейингина ҳол мартабасига эришилади, бу йўлни Навоий “солики мажзуб” деб атайди. Навоий биринчи йўлга эришиш муяссар бўлмагач, пири комил топиб, ўзини унга топширишга қарор қилади:\nAни топқач ўзин анга топшуруб...\nЧу аввалғи иш бўлмади дастгир\nШу тариқа Алишер Навоий 1465-69 йилларда Самарқандда яшайди. Шоир Самарқандда дастлаб моддий қийинчиликда ҳаёт кечиради. Кейинроқ, унга шаҳар ҳокими Aҳмад Ҳожибек ҳомийлик кўрсатади. Аҳмад Ҳожибек фозил ва шоиртаъб ҳукмдор бўлиб, “Вафоий” тахаллуси билан шеърлар битган. Навоий “Мажолису-н-нафоис”нинг 6-мажлисини айнан шу ижодкор-ҳукмдор таърифидан бошлайди: “Сурати хуш ва сийрати дилкаш, ахлоқи ҳамида ва атвори писандида йигитдур. Хуросонда тарбият топти. Ҳирот дор ус-салтанатида ўн йилға яқин ҳукумат қилди. Самарқанд маҳфузасида ҳам муддате ҳоким эрди... Ва табъи бағоят хуб воқеъ бўлубтур ва назмға кўп илтифот қилур”.\nАлишер Навоий Самарқандда машҳур олим Хожа Фазлуллоҳ Aбуллайс ҳузурида фиқҳ илмидан сабоқ олади. Бу ҳақда кейинчалик “Мажолису-н-нафоис”да шундай ёзади: “Фақир икки йил аларнинг қошида сабақ ўқуб эрдим, анча илтифотлари бор эрдиким, “фарзанд” дер эрдилар”.\nАлишер Навоий Самарқандда Мавлоно Улойи Шоший, Хожа Хурд, Мавлоно Муҳаммад Олим, Мавлоно Сойилий, Дарвеш Aҳмад Самарқандий, Мирзобек, Юсуфшоҳ Сафоий каби олим ва шоирлар билан танишади. Шеърият ва адабиётшуносликка доир кўплаб асарларни ўқиб чиқади, салафлар ва замондошларининг байтларини ёд олади. “Муҳокамату-л-луғатайн”да бу ҳақда шундай маълумот берилади: “Йигитлигим замони ва шабоб айёми авонида кўпроқ шеърда сеҳрсоз ва назмда фусунпардоз шуаронинг ширин ашъори ва рангин абётидин эллик мингдин ортуқ ёд тутубмен ва алар завқ ва хушҳоллигидин ўзумни овутупмен”.\nАлишер Навоий шу йиллари шоир сифатида катта шуҳрат қозонади. 1465-1466 йилларда мухлислари унинг шеърларини тўплаб, Машҳадда “Девон” тузадилар ва уни оққа кўчиришни машҳур хаттот Султонали Машҳадийга топширадилар. Бу девон бугун фанда “Илк девон” номи билан машҳурдир.\nАлишер Навоий шеърларининг довруғи Шерозу Табризга ҳам ёйилади. “Илк девон” тузилишидан сўнг орадан 5 йил ўтгач, 1471 йилда Оққуюнлилар салтанатида ҳам Алишер Навоий шеърларидан таркиб топган яна бир девон тузилади. Мазкур девон Оққуюнлилар саройида фаолият юритган машҳур хаттот ва шоир Aбдураҳим ибн Aбдураҳмон Хоразмий (тахаллуси Aнисий) томонидан кўчирилади. Демак, шоирнинг ўзи ҳали расмий девон тартиб беришга улгурмай, унинг шеърлари киритилган икки девон: бири Машҳадда, бири Шерозда кўчирилиб, Навоий ихлосмандларининг эҳтиёжини қондиришга хизмат қилади.\n1468 йил Хуросон ҳукмдори Абу Саъид Мирзо Эрон учун бўлган жангда ҳалок бўлади ва 1469 йилнинг бошида Ҳусайн Бойқаро тахтни эгаллайди. У Самарқандга мактуб йўллаб, Навоийни ўз ёнига чақиради ва Навоий Ҳиротга қайтади. Шу йилнинг апрелида рамазон ҳайити кунларида шоир унга бағишлаб “Ҳилолия” қасидасини ёзади. У Ҳусайн Бойқаронинг тахтга чиқишини янги ой – ҳилолга қиёс қилади:\nЯнги ойу ийд ики қуллуғчинг ўлсун, айлаган\nҲусайн Бойқаро Навоийни давлат ишларига жалб қилади. Шоир дастлаб 1469-1472 йилларда муҳрдор лавозимида, 1472-1476 йилларда эса амир (вазир) давозимида хизмат қилади. Тарихчи Мирхонд унинг бу даврдаги фаолияти ҳақида “Равзату-с-сафо” асарида шундай ёзади: “...амир бир неча вақт муҳрдорлик лавозимида қойим туриб, хизматкорлик поясини юқори осмондан ҳам ўтказди. Бир неча вақтдан кейин, бу мансабни тарк этиш бобида илтимос қилиб, бу лавозимга амир Aҳмад Суҳайлийни тайин қилишни илтимос қилди. Хоқони Мансур унинг бу илтимосини қабул қилди, лекин ҳижрий 876 йили шаъбон ойида (1472 йил январь) банданавоз подшоҳ ул вожиб ул-атоб амирни аморат мансаби билан сарафроз қилмоқчи бўлди... хоқони Мансурнинг покиза кўнгли шу эдики, амир Aлишер вожиб ул-изъон фармонга кўра бошқа амирлардан юқори муҳр босса, лекин ул жанобнинг қўлига маълум соатда муҳр боссин учун нишон берганларида, нафси синиқ бўлганидан ва бағоят улуғ тавозуълилигидан, нишоннинг шундай жойига муҳр босдиким, ундан тубанроққа муҳр босишга жой қолмади...”\nAлишер Навоий вазир лавозимида ишлаб юрган пайтларида ўзининг бутун куч-қувватини мамлакат ободончилиги, эл фаровонлиги учун сарф қилади:\nЙўқ эди бош қошиғали фурсатим\nМамлакатда зулм ва ҳақсизликка чек қўяди, илм ва санъат аҳлига раҳнамолик қилади, бунёдкорлик ва ободончилик ишларига кенг эътибор қаратади. “Aмири кабир” ва “амиру-л-муқарраб” унвонларига сазовор бўлади.\nАлишер Навоийнинг мамлакатдаги катта ҳуқуқлари ва эл орасидаги юксак эътибори сарой амалдорлари, айниқса, Мажидиддин ва унинг тарафдорларининг кескин норозилигига сабаб бўлади ва саройда фисқ-фасод кучая боради. 1476 йилда Навоий вазирлик лавозимидан истеъфо беради ва бадиий ижод билан шуғулланади.\nАлишер Навоий вазирлик лавозимидан кетгандан сўнг ҳам Султон Ҳусайн саройида энг нуфузли сиёсий арбоб бўлиб қолаверади. Ҳусайн Бойқаро уни ўзига ғоят яқин тутар, ҳар бир нарсада у билан маслаҳатлашар ва шоирнинг фикрини ниҳоятда қадрлар эди. Бу ҳолат улуғ шоир ва сарой амалдорлари орасидаги низонинг ошишига олиб келади. Ҳусайн Бойқаро Навоийни Aстрободга ҳоким қилиб юбориш билан саройдаги низоларга чек қўймоқчи бўлади.\nАлишер Навоий 1487-1488 йилларда Aстрободда ҳокимлик қилади. Мирхонднинг ёзишича, “Aстробод гулшани адолат хислатлик амирнинг келиши билан Эрам гулистонининг ғайратини келтирадиган бўлиб, Журжоннинг саййидлари, уламоси, эътиборли кишилари, фозиллари ул мақтовга муносиб сифатли амирнинг лутфу марҳаматлари билан фахр ва қувонч топдилар. Яна раъияти унинг адолату инсофининг баракоти билан зулму бедодлик зулматидан нажот топиб, тинчлик ва омонлик, фароғат ва осудаликка эришдилар”.\n1489 йилда Алишер Навоий Ҳиротга қайтгач, ўрнига Aстробод ҳокими қилиб шаҳзода Бадиуззамон тайинланган эди. Бу орада Балхда Дарвешали қўзғолони бошланади. Ҳусайн Бойқаро Навоийни олиб, Балхга жўнайди. Дарвешали билан сулҳ тузилади, лекин Ҳисорда Абу Саъиднинг ўғли Султон Маҳмуд Ҳусайн Бойқарога қарши кураш бошлайди. Шоҳ Навоийни Балхда қолдириб, ўғли Бадиуззамонни олиб, Ҳисорга отланади. У билан ҳам муросага келишиб, орқага қайтади ва Балхни Бадиуззамон тасарруфига беради. Бадиуззамон ўн уч ёшли ўғли Мўмин Мирзони Aстрободда қолдириб, Балхга келади. Ҳусайн Бойқаронинг суюкли аёли Хадичабегим билан Мажидиддиннинг ўрнига вазир қилиб тайинланган Низомулмулк Aстрободга Музаффар Мирзони ҳоким қилиб тайинлашга эришадилар. Хадичабегим шоҳнинг мастлик чоғида Мўмин Мирзони ўлдириш ҳақидаги фармонга имзо қўйдириб, унинг зудлик билан ижро қилинишига эришади. Ҳусайн Бойқаро ҳушига келиб, янги фармон жўнатади. Лекин вақт ўтиб бўлган эди.\nБу ҳодиса Алишер Навоийга қаттиқ таъсир кўрсатади ва кўпдан буён орзу қилгани ҳаж сафарига тайёргарлик кўра бошлайди. Шоҳдан ижозат олиб, йўлга отланади. 1499 йилда Марвда Ҳусайн Бойқаронинг яна бир ўғли Aбулмуҳсин отасига қарши бош кўтаради. Шоҳ исённи бартараф қилиш учун қўшин билан Марвга отланади. Мирхонднинг хабар беришича, “Марв қамали уч-тўрт ойга чўзилиб, фатҳу зафар шоҳиди мурод кўзгусида кўринмагани учун хоқони Мансур сулҳга майл қилди. Aбулмуҳсин мирзо ҳам қалъадорликнинг чўзилиб кетганидан ғам чекиб, отаси қошига чопар юборди ва амир Aлишерни талаб қилдиким, то ул жанобнинг воситачилиги билан сулҳ иши воқе бўлсин”. Шоҳ Машҳад остоналарига етиб қолган Алишер Навоийга тез чопар юборади. Aлишер Навоий Машҳад улуғлари ва ҳамроҳлари билан маслаҳатлашади. Улар мамлакатнинг тинчлиги ҳар нарсадан устун эканлигини айтиб, ҳажга боришни кечиктиришни маслаҳат берадилар. Aлишер Навоий ортга қайтади ва ота-ўғил орасида сулҳ имзоланади.\n1500 йил декабрининг охирларида Ҳусайн Бойқаро Aстробод юришидан қайтади. Aнъанага кўра, саройнинг барча эътиборли кишилари шоҳни кутиб олишга йўлга чиқадилар. Улар орасида ҳазрат Навоий ҳам бор эди. Соғлиғи жуда ёмонлашганига қарамай, шоир сафардан қайтган султон ҳузурига етиб келади ва ҳамроҳлари ёрдамида унинг кўксига бош қўйиб, ҳушидан кетади. Бу ҳолат “Макориму-л-ахлоқ”да шундай тасвирланади: “Бир фарсахга яқин юрганда соҳибқироннинг дабдабали ва кўркам муҳафаси кўринди. Шу вақт Худонинг инояти билан ул зотнинг муборак боши айланиб қолди. Олижаноб амир Хожа Шиҳобуддин Aбдуллани ҳузурига чақириб: “Мени эҳтиёт қилишдан ғофил бўлманг, аҳволим ўзгариб қолди”, деди. Шу пайт аъло ҳазратнинг қўлини ўпишга етишмоқ учун отдан тушди. Тўсатдан етишган касалликнинг оғирлиги сўнгги ҳаддига бориб қолгани ва юришга мадори қолмаганидан, мазкур амир ва Мавлоно Жалолуддин Қосим унинг қўлтиқларига кириб, улуғ Aмир бошини баланд мартабали подшоҳнинг қучоғига қўя олди. Aъло ҳазрат ул буюклик ва ва дабдаба доираси марказининг аҳволида ўзгариш кўриб, ғоятда қайғуга ботди, ғамгин бўлди”. Шоирни оғир аҳволда уйга олиб келадилар. Уч кун ҳушсиз ётган Aлишер Навоий 1501 йилнинг 3 январида сакта касаллиги туфайли вафот этади.\n1. Алишер Навоийнинг болалик йиллари ҳақида сўзлаб беринг.\n2. Алишер Навоий ҳаёти ва фаолиятига доир маълумотлар берувчи қандай асарларни биласиз?\n3. Самарқандга кетар чоғида Алишер Навоий Саййид Ҳасан Ардашерга ёзган маснавийсида “Хамса”ни ўттиз ойда ёза олишини айтади. Бу ҳолатни қандай баҳолаган бўлардингиз? Навоий бундай даъво қилишга ҳақли эдими?\n4. Саййид Ҳасан Ардашерга ёзилган маснавий матнига таяниб, Алишер Навоийнинг Самарқандга кетиш сабабларини айтиб беринг.\n5. Алишер Навоийнинг давлат арбоби сифатида амалга оширган ишлари ҳақида тўхталинг.\n6. Ҳазрат Навоийнинг ҳаж сафаридан қолишига қайси воқеалар сабаб бўлади?\n1. Навоий замондошлари хотирасида. – Т.: Адабиёт ва санъат, 1985.\n2. Сирожиддинов Ш. Навоий замондошлари эътирофида. – Самарқанд: Зарафшон, 1996.\n3. Сирожиддинов Ш. Алишер Навоий: манбаларнинг қиёсий типологик, текстологик таҳлили. – Т.: Akademnashr, 2011.\n4. Алишер Навоий ижодий ва маънавий меросининг оламшумул аҳамияти (халқаро илмий назарий анжуман материаллари). – Т.: O‘zbekiston, 2011.\n5. Султон Иззат. Навоийнинг қалб дафтари. – Т.: Адабиёт ва санъат, 1973.\n6. Комилов Н. Тасаввуф. – Т.: Мoвarounnahr – O‘zbekiston, 2009.\n8. Ўзбек адабиёти тарихи. Беш жилдлик. 2-жилд (XV асрнинг иккинчи ярми). – Т.: Фан, 1977.


Коронавирусни тилга қараб аниқлаш мумкин - Zamin.uz\n08:40 / 01.02.2021\nКоронавирусни тилга қараб аниқлаш мумкин\nТилда шишларнинг пайдо бўлиши коронавирусни юқтирганликдан далолат бериши мумкин. Олимларнинг тадқиқот натижалари «The British Journal of Dermatology» журналида чоп этилди.\nКоронавирусга чалинганда баъзан тилда шишлар пайдо бўлади. COVID-19га дучор бўлган беморларнинг тўртдан бир қисмида бу аломат қайд этилмоқда. Бироқ сўнгги пайтларда тилида шишларни пайқаётган беморлар сони кўпаймоқда. Шунингдек, шишлар билан бирга маҳаллий яллиғланиш ҳам кузатилмоқда.\nОлимлар ушбу аломат пайдо бўлишини организмда вирусларни акс эттирувчи рецепторлар — ангиотензинга ўзгарувчи фермент борлиги билан изоҳлашмоқда. Ушбу рецепторларнинг аксар қисми тилда жойлашган бўлиб, оғиз бўшлиғидаги яллиғланиш билан изоҳланади.\nБундан ташқари, тадқиқот чоғида коронавирус инфекциясининг тез-тез учрайдиган бошқа аломатларини ҳам аниқлашга муваффақ бўлинди. Улар орасида таъм билмай қолиш баъзида коронавирусга тест таҳлили манфий чиққандан кейин ҳам сақланиб қолади. Шунингдек, улар бруксизм — тишларни беихтиёр ғичирлатишни ҳам ўз ичига олади: бу тишларнинг ёрилиши ва бўлакларга бўлинишига олиб келади. COVID-19 нинг бошқа аломатлари орасида вируснинг сўлак безларига таъсир қилиши натижасида оғизнинг қуриши ва қон кетиш ҳам бор. “Замин” янгиликларини “Youtube”да кузатиб боринг\nЯнгиликлар » Дунё » Коронавирусни тилга қараб аниқлаш мумкин


Қутлуғ кунлардаги халқаро анжуман: мунозаралар, мушоҳадалар, кашфиётлар... - Darakchi\nҚутлуғ кунлардаги халқаро анжуман: мунозаралар, мушоҳадалар, кашфиётлар...\nЖАМИЯТ 20.06.2018, 15:11\n6-8 июнь кунлари Россиянинг Санкт-Петербург шаҳрида “Ўзбекистон маданий мероси – халқлар ва мамлакатлар ўртасида мулоқотга йўл” Иккинчи Халқаро конгресси бўлиб ўтди.\nХалқимизнинг бой ва бетакрор меросини янада кенгроқ тарғиб этиш ва чуқур ўрганишга бағишланган ушбу нуфузли анжуман Ўзбекистон Электрон оммавий ахборот воситалари Миллий ассоциацияси (ЎзЭОВМА), Маданият вазирлиги, Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Ўзбекистонга оид хориждаги маданий бойликларни тадқиқ этиш маркази ва Ислом цивилизацияси маркази, “Eriell Group” халқаро нефть соҳасида хизмат кўрсатувчи компанияси, “Zamon press info” нашриёт уйи ҳамкорлигидаўтказилди.\nУнда дунёнинг қирққа яқин давлатидан 200 дан ортиқ олимлар, мутахассислар, машҳур музейлар вакиллари, ОАВ ходимлари иштирок этди. Анжуман таассуротлари хусусида “Ўзбекистон маданий мероси – дунё тўпламларида” лойиҳаси раҳбари, ЎзЭОВМА раиси Фирдавс Абдухолиқов билан суҳбатлашдик.\nМуборак кунлардаги мунавваранжуман\n— Қутлуғ Рамазон ойининг сўнгги ўн кунлигида ўтган Конгрессиштирокчилар томонидан Ўзбекистон маданий меросини ўрганиш, асраш ва тарғиб қилиш бўйича Бутунжаҳон жамияти таъсис этилди. Сизни ушбу жамиятраиси этиб сайланганингиз билан муборакбод этамиз.\n— Албатта, билдирилган юксак ишонч учун конгресс иштирокчиларига миннатдорлик билдираман. Зиммамдаги шарафли ва масъулиятли вазифаларни сидқидилдан адо этишга ҳаракат қиламан. Таъкидлаш керакки, шу пайтга қадар дунё бўйича бундай тузилма бўлмаган. Бундан кейин ҳам ижодий гуруҳимиз, хориждаги ҳамкорларимиз билан бирга маданиятимиз, аждодларимиз меросини кенг миқёсдаги ўрганиш ва тарғиб этишда давом этамиз.\nАйтиш лозимки, бу конгресс мамлакатимизда халқимиз маданий меросини асраб авайлаш ва кенг тарғиб этишга қаратилаётган юксак эътибор самараси бўлди. Конгресс барча мусулмонлар учун қутлуғ кунларда, Рамазон ойининг сўнгги ўн кунлигида ўтказилди. Халқимизнинг маданий мероси ҳам Ислом дини билан чамбарчас боғлиқ.\nМуҳтарам Президентимиз Шавкат Мирзиёев ҳам БМТнинг юксак минбаридан туриб, бутун дунё жамоатчилигига ислом динининг асл инсонпарварлик моҳиятини етказиш, маърифий ислом ғояларини кенг тарғиб этишэнг муҳим вазифамиз эканини таъкидлаганлар.\n— Демак, мазкур конгресснинг асосий мақсадларидан бири ҳам айнан маърифий ислом ва унинг инсонпарварлик ғояларини акс эттириш экан-да?\n— Тўғри. Конгресс давомида юртимиздаги Ислом цивилизацияси, динимизнинг инсонпварлик ғояларига бағишланган маърузалар тингланди. Ана шу йўналишдаги фильмлар, китоблар тақдимоти ўтказилди, қатор кўргазмалар ташкил этилди.\nУшбу конгресс юртимиз маданий ҳаётида ҳам, иштирокчи олимлар, мутахассислар, биз билан ҳамкорлик қилган музейлар ва илмий муассасалар учун ҳам жуда фойдали бўлди. Халқимиз маданияти ва тарихини тадқиқ қилаётган олимлар янгидан-янги маълумотларга эга бўлишди, ҳамкасблари билан ўзарофикр алмашишди.\nКонгресс кунлари Санкт-Петербургда очилган кўргазмалар Россияда ўтадиган футбол бўйича Жаҳон чемпионати кунлари ҳам ўз ишини давом эттиради. Демак, минглаб футбол мухлислари шаҳар музейларига саёҳат асносида халқимизнинг бой ва бетакрор маданияти, шунингдек, Ислом маданияти ва маърифатибилан яқиндан танишиш имконига эга бўладилар.\n“Музей омборидаги дурдоналар”\n— Конгресс доирасида Санкт-Петербургдаги олтита музейда Ўзбекистонга оид кўргазмалар ташкил этилди. Улар орасида Давлат дин тарихи музейидаги кўргазма ўзига хос тарзда ўтди. Очиғи, у ерда Ўзбекистондаги ислом маданиятига оид экспонатлар борлиги ҳайратланарли.\n— Дин тарихи давлат музейи – ўта ихтисослашган музей. Қизиғи, музейходимлари унингфондида сақланаётган “ўзбекона” экспонатларидан бехабар экан. Биз икки йил илгари уларга Ўзбекистон маданий меросига оид экспонатларни кўрсатишни сўраганимизда, елка қисишди: “Нима учун бизда шундай экспонатлар бор деб ўйлаяпсиз?”. “Сиз нима учун йўқ деб ўйлаяпсиз? Хориждаги бошқа музейларда ҳам шу масалада мурожаат қилганимизда ҳам шунақа дейишганди. Музейларнингзаҳира фондларини ўрганганимизда кўплабқимматли ашёларни топганмиз, сизам яхшилаб қараб кўринг”, дедик. Улар рози бўлишди.\n— Натижа қандай бўлди?\n— Музей фондидан бирин-кетин жуда антиқа буюмлар топила бошлади. Ходимлар ҳар бир топилма ҳақида бизга маълумот бериб туришди. Улар ҳатто Бухоро амирининг зардўзи чопонини ҳам топишди. Миноралар, гумбазлар, ҳужраларнин меъморий чизмаларини айтмайсизми? Энг қизиғи, музей фондларидан ўрта осиёлик дарвишларга оид кўплаббуюмлар, ўтган асрларга оид суратларни ҳам топдик.\nМазкур музейдан нафақат ислом, балки Ўзбекистон ҳудудидан топилган зардўштийлик, буддавийлик, яҳудийлик динларига оид экспонатлар ҳам ўрин олган. Бу эса, азал-азалдан Ватанимизда диний бағрикенглик анъаналари мавжуд бўлганини кўрсатади.\nБебаҳо мерос – шоҳона туҳфа\n— Ўзбекистондан келган кўплаб олимлар конгресс доирасида Ислом оламидаги энг табаррук қўлёзмалардан бири, Россия фанлар академияси Шарқ қўлёзмалари институтида сақланаётган “Катта Лангар Қуръони”нинг асл нусхаси билан ҳам танишишди. Ушбу нодир дурдона ҳақида ҳам тўхталиб ўтсак.\n— Бугун дунёнинг турли ҳудудларидаҚуръони каримнинг беш дона энг қадимий мўътабар нусхалари сақланмоқда. Шундан иккитаси бевосита Ўзбекистонга тегишли. Биринчиси Ҳазрати Имом мажмуасида сақланаётган “Усмон мусҳафи” бўлса, иккинчиси мана шу, “Катта Лангар Қуръони” ҳисобланади.\nМазкур қўлёзма, пергаментда, Кўфий-ҳижозий хат турида, ўн уч аср илгарибитилган. Дастхатдаги фарқларга қараганда, бу қўлёзма иккита котиб томонидан кўчирилган.\n— Қўлёзманинг қадимий экани қандай исботланган?\n— 2000 йилнинг май ойида Голландиянинг Гронинген университети Изотоп тадқиқотлари марказида мазкур қўлёзма намуналари замонавий техникалар ёрдамида радиокарбон таҳлилидан ўтказилди. Текширув натижаларига кўра, қўлёзма VIII асрнинг сўнгги чорагига тегишли, деган тўхтамга келишган.\nТахминларга кўра, қўлёзманинг умумий ҳажми 206 саҳифани ташкил этган. Бугунги кунгача уларнинг 97 саҳифаси етиб келган. Қўлёзманинг 81 саҳифаси бугунги кунда Россия Фанлар академиясининг Санкт-Петербургдаги Шарқ қўлёзмалари институтида сақланади. Машҳур шарқшунос, академик И.Ю.Крачковскийнинг ёзишича, бу қўлёзма 1936 йилда институт томонидан нотаниш кекса аёлдан сотиб олинган.\nҚўлёзманинг Санкт-Петербургда сақланаётган қисмида Қуръони Каримнинг 44 та сураси оятлари ўрин олган. Биз тайёрлаган факсимиле нусхасига манбанинг айнан Шарқ қўлёзмалари институтида сақланаётган қисми асос қилиб олинган.\nЎзбекистонда мазкур қўлёзманинг жами 16 саҳифаси мавжуд бўлиб, шундан биттаси Абу Райҳон Беруний номидаги Шарқ қўлёзмалари марказида, биттаси Ўзбекистон Мусулмонлари идорасида, иккитаси Бухоро вилоят кутубхонасида, 12 варағиКатта Лангар қишлоғида сақланади.\n— Қўлёзманинг қолган қисми қаерда бўлиши мумкин?\n— Бу ҳозир олдимиздаги энг катта жумбоқлардан бири бўлиб турибди. Маълумотларга кўра, саҳифалар узоқ вақт Қашқадарё вилояти Катта Лангар қишлоғида сақланган. Қўлёзманинг бир қисми ўтган аср бошларида Ўзбекистондан ноаниқ сабабларга кўра олиб чиқиб кетилган. Ўтган асрнинг саксонинчи йиллари бошида Ўзбекистонда диний ва миллий қадриятларга қарши кураш бошлангач, тегишли идораларнинг кўрсатмасига биноан Катта Лангар зиёратгоҳидаги тарихий буюмлар, қадимий қўлёзмалар ҳам мусодара қилинган. Ўша йилларда қишлоқ оқсоқолларидан бири қўлёзманинг 12 саҳифасини асраб қолишга муваффақ бўлади. Мустақиллик йилларида ушбу муборак саҳифалар яна Катта Лангар зиёратгоҳига қайтарилди.\nЕфим Резван айтганидек, “Катта Лангар Қуръонининг қолган қисмлари Ўзбекистонда, кимларнингдир хонадонида шахсий коллекцияларда сақланаётган бўлиши мумкин”.\nҲозирга қадар қўлёзманинг яна 109 саҳифаси йўқолган деб қараларди. Анжуман давомида яна бир янгиликка дуч келдик. Конгрессда иштирок этган Ўзбекистон тарихи давлат музейи директори Жаннат Исмоилова худди шу китобнинг бир саҳифаси Давлат Божхона қўмитаси томонидан музейга топширилганини айтиб қолди. Бу саҳифани мамлакатимиз ҳудудидан олиб чиқиб кетишмоқчи бўлган пайтда тўхтатиб қолишган.\nБироқ, божхона ходимлари миллий меросимизни асрашга янада кўпроқ ёрдам беришлари, маданий ёдгорликларимизнинг ҳеч бирини ташқарига олиб чиқилишига йўл бермасликлари лозим.\n— Конгресс доирасида ушбу қўлёзманинг факсимиле нусхалари Санкт-Петербургдаги қатор маданий-маърифий муассасаларга совға қилинди. Факсимиле ўзи нима дегани?\n— “Факсимиле” сўзи лотин тилидан сўзма-сўз таржима қилинганда, “ўхшашини яса” деган маънони беради. Нодир қўлёзмалар, суратлар, ҳужжатлардан худди аслидагидек кўринишда кўчирилган нусхалар факсимиле деб аталади. Бугунги кунда турли давлатларда ана шундай нусха кўчириш билан шуғулланувчи корхоналар фаолият кўрсатади.\nБиз “Ўзбекистон маданий мероси – дунё тўпламларида” лойиҳаси доирасида бир қатор нодир қўлёзмаларнинг факсимиле нусхаларини энг сўнгги технологиялар ёрдамида тайёрлаб, мамлакатимиздаги нуфузли даргоҳларга ҳадя қилдик. Бунда бизга Австриядаги Mueller & Schindler нашриёти яқиндан ёрдам берди.\n“Катта Лангар Қуръони” нусхаси ҳам ана шу нашриётда тайёрланган. Нашриёт уйи вице-президенти Александр Вильгельм билан бу нодир нусха устида узоқ вақт иш олиб бордик. Шарқ қўлёзмалари институтида сақанаётган асл нусхадаги ҳар битта чизги, ҳар битта доғни аслидагидек чиқариш учун жаноб Вильгельм Санкт-Петербургга уч марта келиб кетди. Натижада биз ўн уч аср муқаддам яратилган қўлёзмага жуда яқин кўринишдаги нусхаларга эга бўлдик. Бунинг учун нашриёт уйи ходимлари энг замонавий технологиялар, махсус қоғоз ва бўёқлар, қўл меҳнатининг нозик усулларидан фойдаланишган.\n— Адашмасам, Қуръони карим қадимий қўлёзмаларининг факсимиле нусхалари ноёб дипломатик совға сифатида қадрланаркан.\n— Бугунги кунда асл нусхаси Тошкентдаги “Ҳазрати имом” мажмуасида сақланаётган “Усмон Қуръони” ҳам бир пайтлар Чор Россияси генерали Абрамов томонидан Россияга юборилган, 1905 йилда ундан 50 та нусха кўчиртирилиб, турли мамлакатлар раҳбарларига ҳадя сифатида жўнатилган. Бу анъана ҳозир ҳам сақланиб қолган.\nЕфим Резваннингайтишича, ушбу китобнингбиргина саҳифаси факсимилесиВладимирПутин томонидан Эрон Ислом Республикаси Олий раҳбарига, олтин билан зийнатланган яна бир кўчирма саҳифаси Саудия Арабистониқиролига туҳфа сифатида жўнатилган.Шу мисолларнинг ўзи бу қўлёзманинг қанчалик бебаҳо эканини кўрсатиб турибди.\nШу ўринда яна бир янгиликни эслатиб ўтмоқчи эдим. Биз Кунсткамера музейи директори ўринбосари, профессор ефим Резван билан ҳамкорликда юртимизга тегишли бўлган, айни пайтда дунёнинг турли музейларидаги сақланаётган 114 нодир Қуръони карим нусхалари ҳақида махсус альбом каталог устида иш бошлаганмиз.\n“Ўзбекистон обидаларидаги битиклар” – эътибор марказида\n— Конгресс доирасида “Ўзбекистон обидаларидаги битиклар” туркумидаги чоп этилган китоб альбомлар Россиядаги бир қатор музейлар, илмий муассасаларга топширилди. Аввало тўпламнинг яратилиш тарихи ҳақида тўхталиб ўтсак.\n— Мазкур тўплам асносида кўплаболимлар, фотограф, муҳаррир ва таржимонлардан иборат ижодий гуруҳнинг бир неча йиллик машаққатли меҳнати натижасида юзага келди. Тўпламни яратиш асносида мамлакатимизнинг турли ҳудудларидаги обидалар битиклари ўрганилди, таржима қилинди ва кенг жамоатчиликка тақдим этилди. Ҳали бундай кенг иш дунёнинг бирор давлатида амалга оширилмаган.\nБевосита бу тўпламнинг яратилишга тўхталадиган бўлсак, Самарқандда туғилиб, ўсганим учунми, қадимий ёдгорликлардаги сирли битикларни тадқиқ этиш бўйича кенг қамровли лойиҳага қўл уриш истаги узоқ йилларданбери менга тинчлик бермай келган.\n— Бу орзуни амалга оширишга қачондан киришилди?\n— 2007 йилда бир тадбир арафасида Регистон ансамблини таъмирлаш ва ундан фойдаланиш мустақил дирекцияси раҳбари Беҳруз Маъруфий ушбу мажмуадаги битикларни таржима қилдиргани ва китоб ҳолида чоп этмоқчи бўлиб юрганини айтиб қолди. Ўша пайтларда Хаттотлик санъати тарихи ҳақидаги китоб устидабир гуруҳ мутахассислар ҳамкорлигида иш бошлагандик. Шу тариқа ана шу улуғвор ва хайрли ғоя дунёга келди. Даставвал Регистондаги битикларга бағишланган китобни чиқардик.\nКейинчалик бу лойиҳанинг қамрови кенгайиб, сафимизга Шайх Абдулазиз Мансур, Бахтиёр Бобожонов, Баҳром Абдуҳалимов, Комилжон Раҳимов сингари малакали мутахассислар қўшилди. Бирин-кетин бошқа вилоятларга бағишланган китоб-альбомлар ҳам чоп этила бошланди. Айни пайтга қадар ушбу китобнинг 13 жилди ўқувчилар қўлига етиб борди. Ҳали бу борадаги ишларимиз, изланишларимиз яна давом этяпти. Бу туркумдаги китобларнинг 3000 нусхага яқини жаҳоннинг ўнлаб музейлари ва илмий муассасаларига беғараз тарқатилган.\n—Ушбу китоб россиялик мутахассислар эътиборини қай даражада торта олди?\n— Конгресс доирасида мазкур тўпламларшаҳардаги бир қатор музейларга, институтларга, Санкт-Петербург жоме масжидига ҳам ҳадя қилинди. Сизга биргина мисолни айтишим мумкин. Россиялик исломшунос олим, профессор Ефим Резван ҳам“ҳар қандай илмий китобда муаллифнинг, тадқиқотчининг ҳиссиётлари акс этади. Аммо, бу тўплам ҳиссиётлар, шахсий ёндашувлардан холи, илмий-оммабоп, кенг қамровли, мукаммал китоб бўлибди” деганди. Жаҳонга машҳур Давлат Эрмитажи директори Михаил Пиотровскийга конгресс пайтида бу китоб-альбомнинг бир тўпламини топширганимизда, уўз муовинига “китобларни музей кутубхонасига эмас, менинг кабинетимга, столим устига қўйинглар, буларни ҳар биттасини ўқиб чиқишим керак” деганини эшитдим.\nТемурийлар даври нодир дурдонаси – факсимиле нусхаларда\n— Конгресс доирасида Шарққўлёзмалари институтида Ҳусайн Бойқаро девони факсимилеси ҳам топширилди. Шу қўлёзма ҳақида ҳам тўхталиб ўтсангиз.\n— Бу қўлёзма Темурийлар даврининг энг нодир дурдоналаридан бири саналади. Мутахассислар фикрича, қўлёзма Ҳирот хаттотлик мактабининг етук вакили Султон Али Машҳадий томонидан кўчирилган. Ундаги миниатюраларни “Шарқ Рафаэли” номини олган буюк мусаввир Камолиддин Беҳзод чизган. Девоннинг ўзи бевосита Ҳазрат Навоийнинг маслаҳатлари билан тузилганига шубҳа йўқ. Бу нодир қўлёзмага Навоий бобомизнинг муборак назарлари тушган, қўллари теккан. Кўряпсизми, бу қўлёзма тўрт буюк аждодимизнинг меҳнати, қалб қўри, кўз нури эвазига дунёга келган.\nЭҳтимол, бу Темурийлар даври маданиятининг энг сўнгги шоҳ асаридир? Чунки, бу китоб Ҳусайн Бойқаро ҳаётининг сўнгги йилларида яратилган. Унинг ўлимидан сўнг Темурийлар салтанати тамомила таназзулга учраган. Мовароуннаҳр ва Хуросон шайбонийлар қўлига ўтган. Тўғри, шайбонийлар ҳам маданиятни ривожлантиришга бирмунча эътибор қаратишган. Аммо, маданий ҳаёт, жумладан китобат санъати у қадар тараққий этмагани тарихдан яхши маълум.\n— Ҳусайн Бойқаро шахсиятига алоҳида эътибор қаратилганининг сабаби нима?\n— Сиз Ҳусайн Бойқарони ким деб биласиз? Совет даврида уни золим,калтабин, ишратпараст ҳукмдор сифатида жонлантиришган. Кўпчилик уни Алишер Навоийни саройдан ҳайдаган ҳукмдор деб билади. Ўша даврда яратилган экран ва саҳна асарларида Навоийнинг бошига тушган мусибатларда Бойқарони сабабчи қилиб кўрсатишган. ШҚИ архивларидан топилган дурдоналар бунинг аксини исботлади. Худди ўша Девоннинг ўзи ҳам бевосита Ҳазрат Навоийнинг кўрсатмалари, масалаҳатлари билан битилган. Ундаги кўплаб ғазалларда Навоийга хос оҳанглар яққол сезилади.\nБиз юқорида тилга олган қўлёзмадаги мана бу байтни қаранг:\nГар Ҳусайнийға бир ўтлуқ юз ғами ўт солмаса,\nБас нечук оламни куйдурди Навоийвор ўти?\nЯъни, агар Ҳусайний кўнглига бир олов юзлининг (бу ўринда илоҳий ишқ, Яратганнинг жамоли назарда тутилаётгани аниқ – Ф.А.) ғами ўт солмаганида, унинг юрагидаги оташ худди Навоийникидек оламни куйдирмаган бўларди.\nДарҳақиқат, Ҳусайн Бойқаро Навоийнинг яқин дўсти ва маслакдоши эди. Навоийнинг камолотида Бойқаронинг ҳиссаси катта.\nҲусайн Бойқаро ҳам ота, ҳам она томонидан Соҳибқирон авлодидан эди. У ҳам истеъдодли саркарда, ҳам фан ва маданият ҳомийси бўлган.\nҲазрат Навоий туркий тилда бетакрор асарлар битган бўлса, Ҳусайн Бойқаро туркий тилда ижод қилишни рағбатлантиришга оид фармон чиқарган. Унинг ўзи ҳам барча шеърларини Ҳусайни тахаллуси билан туркийда ёзган.Бу ҳам ҳар икки бу юк зотнинг бир хил фикрлашидан дарак бермайдими? Шарқ қўлёзмалари институтида Ҳазрат Навоийнинг ўта даражада мукаммал тарзда ишланган, шоҳона безаклар билан зийнатланган қўлёзмалари мавжуд. Буларнинг барчаси шоирнинг султон Ҳусайнга яқин, унга ҳаммаслак, елкадош бўлганини кўрсатади.\n— Мазкур қўлёзманинг аҳамияти ҳақида ҳам тўхталиб ўтсангиз?\n— Бу қўлёзма Темурийлар даврининг энг нодир дурдоналаридан бири саналади. Мутахассислар фикрича, қўлёзма Ҳирот хаттотлик мактабининг етук вакили Султон Али Машҳадий томонидан кўчирилган. Ундаги миниатюраларни Камолиддин Беҳзод чизган. Девоннинг ўзи бевосита Ҳазрат Навоийнинг маслаҳатлари билан тузилганига шубҳа йўқ. Бу нодир қўлёзмага Навоий бобомизнинг муборак назарлари тушган, қўллари теккан. Кўряпсизми, бу қўлёзма тўрт буюк аждодимизнинг меҳнати, қалб қўри, кўз нури эвазига дунёга келган. Эҳтимол, бу Темурийлар даври маданиятининг шоҳ асаридир? Чунки, бу китоб Ҳусайн Бойқаро ҳаётининг сўнгги йилларида яратилган. Унинг ўлимидан сўнг Темурийлар салтанати тамомила таназзулга учраган. Мовароуннаҳр ва Хуросон Шайбонийлар қўлига ўтган. Тўғри, шайбонийлар ҳам маданиятни ривожлантиришга бирмунча эътибор қаратишган. Аммо, маданий ҳаёт, жумладан китобат санъати у қадар тараққий этмагани тарихдан яхши маълум.\n— Эрон-Россия урушини тўхтатган қўлёзма энди рақамли форматда\n— Россия Миллий кутубхонасида Навоийнинг “Илк девон”ига кўзимиз тушди. Бу қўлёзманинг ҳам антиқа тарихи бор экан...\n— Бу кутубхонада Ҳазрат Навоий қаламига мансуб 25 нодир қўлёзма сақланади. Уларнинг аксарияти шоирнинг ҳаётлигида кўчирилган. Улардан бири 1460 йилларда Навоийнинг мухлислари томонидан тузилган“Илк девон”дир. Маълумотларга кўра, бирмуддат бу қўлёзма Эрондаги Қожорлар сулоласи кутубхонасида сақланган. 1828 йил февраль ойида Теҳронда Россия элчиси, ёзувчи Александр Грибоедов ўлдирилгач, мамлакатлар ўртасидаги сиёсий вазият ўта кескинлашади. Улар ўртасидаги аввалги урушлар Эрон учун жуда катта талафотларга сабаб бўлган, навбатдаги уруш ўта оғир оқибатларга олиб келиши мумкин эди. Эрон шоҳи Фатҳалишоҳ элчининг хуни эвазига кўплаб қимматбаҳо совғалар қатори бир қанча нодир китобларни ҳам жўнатади. Улар орасида энг қимматлиси, шубҳасизНавоийнинг “Илк девон”и эди. Шундан сўнг, Николай Биринчи Эронга қарши уруш очиш ниятидан қайтган, дарё-дарё қонлар тўкилишига сабаб бўлувчи муқаррарурушнинг олди олинган экан.\n— Грибоедовнинг Эронда фитна сабабли ўлдирилгани, Эрон шоҳи хун баҳоси сифатида Россия императорига қимматбаҳо совғалар ҳаттоки қимматбаҳо “Шоҳ” олмосини юборганини кўпчилик эшитган.\n— Албатта, Россия-Эрон муносабатлари тарихи ҳақида маълумотлар етарли бўлса-да,Эрон шоҳи Россияга юборган ҳадялар ичида буюк бобомизнинг мўътабар китоби борлигини деярли ҳеч ким билмасди. Ҳазрат Навоийни ҳар иккала ҳукмдор яхши танигани, унга ҳурмат билан қарагани аниқ. Қолаверса, Алишер Навоий ўз асарларида ҳамиша тинчликни, дўстликни, ҳамжиҳатликни улуғлаганлар.\nОлам аҳли, билингизким иш эмас, душманлиғ,\nЁр ўлунг бир-бирингизға ки, эрур ёрлиғ иш.\nҲазратнинг ушбу мисраларида ҳам адоват эмас, дўстлик эътиборга молик иш экани айтилади. Бинобарин, мамлакатлар ўртасидаги урушнинг тўхташига, минглаб инсонларнинг ҳаёти сақлаб қолинишга ушбу китобнинг аҳамияти катта бўлган.Бу фактайнан Россия Миллий кутубхонаси ходимлари билан ҳамкорликда олиб борилган изланишлар туфайли юзага чиқди.\nКонгресс иштирокчиларини йиғлатган воқеа\n— Дарвоқе, Конгрессда Давлат Эрмитажи раҳбари Михаил Пиотровский ҳам иштирок этиб, илиқ фикрларни билдирди.\n— Албатта. У конгрессда маъруза қилганидаёқ мен буни тушундим. У нафақат ўзбекистонлик мутахассислар Эрмитажга келиши, ҳатто Эрмитажнинг ўзи Тошкентга бориши мумкинлигини айтди. Яъни пойтахтимизда Эрмитаждаги нодир экспонатларнинг кўргазмаси очилиши мумкин.\nУ яна бир таъсирли воқеани ҳикоя қилиб бердики, кўпчиликнинг кўзидан ёш чиқиб кетди.Тасаввур қилинг. Иккинчи Жаҳон урушийиллари. Ленинград қамалда қолган. Болалар, аёллар, қариялар очликдан тутдек тўкилаётган пайт. Ана шундай даҳшатли дамларда шаҳарда Алишер Навоийнинг 500 йиллик юбилейи ўтказилади. Навоийнинг шеърларини ўқишади. Ахир бу тадбир қаердан ўтган? Уни ўтказиш кимнинг хаёлига келган? Ўлим билан олишаётган бир пайтда Навоийни эсга олган бу одамлар ким эди?\nБугун ана шулар ҳақида гаплашишимиз керак. Биз тез орада Эрмитаж ходимлари билан ҳамкорликда, юртимизда ўша машъум пайти қамалда қолган Ленинградда ўтказилган Навоийхонлик кечасини қайта жонлантирмоқчимиз. Ҳаммаси, худди ўша қамал пайтидагидек бўлади. Ўша пайтдаги муҳит, очарчилик, ертўлада, шамлар ёруғида ўтган анжуман... Халқимиз ҳар қандай пайтда ҳам Навоийни севиши, уни ўқиши, ундан мадад олиши лозимлигини биз кўрсатиб беришимиз керак.\nСоҳибқиронни англашга йўл\n— Конгрес давомида иштирокчилар Шарафиддин Али Яздийнинг машҳур “Зафарнома”си энг қадимий нусхаларидан бирини кўришга муяссар бўлишди.\n— Дарҳақиқат, бу жуда нодир қўлёзма. Буюк саркарда, Соҳибқирон Амир Темурнинг ёнида юрган, унинг ғалабалари, бунёдкорлик ишлари, яхши ёмон-кунларига шоҳид бўлган тарихчи томонидан битилган шоҳ асар. “Зафарнома” Амир Темур даври тарихи, маданиятини ўрганишдаги энг ишончли ва мўътабар манбалардан саналади. Биз мана шу тарихий асарнинг ҳам факсимиле нусхасини яратишга киришдик. Насиб этса, бу бебаҳо асарнинг аслиятдагидан қолишмайдиган нусхаларини Ватанимиздаги илмий тадқиқот муассасаларига, шунингдек дунёнинг энг машҳур илм-фан масканларига тарқатишни ният қилганмиз. Шунингдек, биз бундай нодир қўлёзмаларнинг рақамли электрон нусхаларини ҳам яратиш устида иш олиб боряпмиз. Бу тадқиқотчиларимиз мустақил равишда бу манбалар билан бемалол ишлай олишлари учун имкон беради.\nПитер бағридаги бир парча ватан\n— Санкт-Петербург жоме-масжидига ташриф Конгресс кун тартибидан ўрин олган муҳим тадбирлардан бири бўлди...\n— Дарҳақиқат, шаҳарнинг қоқ марказида, Кронверк проспектида, Нева дарёси бўйида жойлашган бу масжид мовий гумбазлари ва миноралари билан Самарқанду Бухородаги тарихий обидаларни ёдга солади. Дунёнинг энг шимолий нуқтасидаги жоме масжидининг юртимиз билан боғлиқ жиҳатларини кўпчилик билмасди.\nБиз олдинги ижодий сафарларимиз давомида ушбу масжиднинг тарихини атрофлича ўргандик. У ҳақда зарур фактрлар ва маълумотларни тўпладик. Алоҳида ҳужжатли фильм суратга олдик.\nАниқланишича, Петербург билан яхши муносабатлар ўрнатган Бухоро амири Абдулаҳадхонунингқурилишига муносиб улушини қўшган. Бугун масжид биноси жойлашган ер ҳудуди Бухоро амирлиги хазинаси ҳисобидан сотиб олинган. 1910 йил 3 февралда шахсан Амир Абдулаҳадхон иштирокида унингбиринчи ғишти қўйилган. Аммо, афсуски, амир масжиднинг очилишида иштирок этолмай,ўша йили дунёдан ўтган.\n— Ўша пайтларда Россия ҳукумати пойтахтда масжид қурилишига қандай муносабатда бўлган?\n— Албатта, у пайтлар Россияда ҳам ҳозиргидек диний бағрикенглик муҳити мавжуд эмасди. Қолаверса, Чор Россиясининг мусулмон мамлакатлари билан муносабатлари ҳам яхши бўлмаган. Шу сабабли кўплаб мулозимлар, жамоатчилик вакиллари масжид қурилишига қарши чиқишган. Ана шундай вазиятдаБухоро амиринингПетербургда масжид қурилишига бош-қош бўлиши катта жасорат эди.\nМасжиднинг миноралари, гумбазлари, қурилиш тарихи, шакл-шамойилидан унинг қурилишида ўзбек меъморлари, уста ва наққошлари қатнашганинианглаш мумкин.\nЎз даврида ушбу масжид архитектураси кўплаб петербургликлар, ҳатто подшо хонадони вакилларини ҳам лол қолдиргани аниқ. Акс ҳолда, Нева дарёсининг нариги соҳилида, шундоққина масжид рўпарасидақад ростлаган Буюк Князь Владимир саройидаги бир хонани князнинг рафиқаси Мария Павловна шарқона услубда жиҳозламаган бўларди.\nБиз муборак рамазон кунларида аждодларимиз қадами етган, халқимиз маблағи эвазига сотиб олинган ҳудуддаги қадамжони зиёрат қилганимиз хайрли ишлардан бири бўлди. Имом-хатиб Равил ҳазрат Панчеевнинг айтишича, масжид жамоатининг катта қисмини ўзбеклар ташкил қиларкан. Бизнинг сафаримизасносида масжид тарихидан хабар топган намозхон ҳамюртларимизнинг кўзларида қувонч ва ифтихор аксини кўрдик. “Катта Лангар Қуръони” факсимиле нусхаси ҳамда “Ўзбекистон обидаларидаги битиклар” туркумидаги китоб-альбомлар жамланмаси ҳам масжидга ҳадя қилинди.\nҲамкорларимиз сафи кенгаяверса...\n— Албатта, бундай улуғ ишларни амалга ошириш, жуда катта олимлар жамоасини жамлаш, мамлакатимизда ва хорижда йирик анжуманлар ташкил этишнинг ўзи бўлмайди. Бунинг учун энг аввало жуда катта маблағ керак бўлади.\n— Бугунги кунда мамлакатимиз раҳбари Шавкат Мирзиёев томонидан миллий меросимизни чуқур ўрганиш, аждодларимиз яратиб қолдирган маънавий меросни чуқур тадқиқ этиш, халқимиз, айниқса ёшларнинг китобхонлик маданиятини ошириш сингари масалаларга катта эътибор қаратиляпти. Ана шу мақсадда бир қанча қарор ва фармонлар қабул қилинди. Йирик илмий-маърифий марказлар тузилди.\nСанкт-Петеребургда ўтган анжуман ниҳоясида ҳам дунёдан 30 дан ортиқ мамлакатидан келган юзлаб олимлар Президентимизга мурожаатнома йўллаб, илм-фан, маданиятга қаратаётган улкан эътибори учун ташаккур айтишди. Бизнинг бу йирик лойиҳаларимиз ҳам айнан шу мақсадларни кўзда тутади.\nБироқ, маданий меросимизни ўрганиш, илм-фанни ривожлантириш сингари масалаларни фақат давлат муассасалари зиммасига юклаб, қараб ўтириш тўғри эмас. Бунда жамоат ташкилотлар, хусусий сектор, тадбиркорларимиз ҳам ўз ҳиссасини қўшиши керак.\n“Ўзбекистон маданий мероси – дунё тўпламларида” лойиҳасини амалга оширишда тегишли вазирлик ва идорлара қаторида нефть қазиб чиқариш билан шуғулланувчи “Эриелл груп” компанияси жуда катта моддий ёрдам кўрсатмоқда. “Даракчи информ сервис” МЧЖ ҳам ҳомийларимиздан бири саналади. Умуман олганда, бу каби ижтимоий масъулиятли бизнесвакиллари маънавиятни ошириш, маданиятни бойитиш сингари савобли ишларга ҳисса қўшишса, ҳомийларимиз сафи кенгайса, биз янада кўпроқ натижаларга эришган бўлардик.\nҲали дунёнинг ўнлаб мамлакатларида Ўзбекистон маданий меросининг минг-минглаб намуналари сочилиб кетган. Улар ўз тадқиқотчиларини кутиб ётибди. Хориждаги меросимизни тадқиқэтиш учун ёш тадқиқотчиларни жўнатиш керак. Бунинг учун эса, маблағ керак бўлади. Ана шу ишларга бошқа, йирик ишлаб чиқариш корхоналари, саховатпеша ҳамюртларимиз ҳам ўз ҳиссаларини қўшишса, нур устига аъло нур бўларди.\nРустам Жабборов суҳбатлашди\n27 млн. сўм алимент тўлаган шахс жавобгарликдан озод қилинди


2- савол: Қори ака, сизга Аллоҳдан соғлик ва мустаҳкам иймон тилайман. Саволим қуйидагича: Ўзбекистон ичидаги ва чет элдаги ўзбек мусулмон ёшларига насиҳатингиз қандай? Нималар қилса дин, ватан ва халқимиз учун фойдалироқ бўлади? Интернетда дарслар уюштириш ниятингиз борми? Жавобингиз учун Аллоҳ рози бўлсин.\n(Adham Ismatov, Britaniya)\n3- Азиз устоз! Камина сизни ва Абдували қори домланинг дарсларини эшитиб, динга қизиқиб, ниҳоят суннатга амал қилишга ўтдим, Аллоҳ давомли қилсин. Аммо хорижда юриш ва ватандан узоқлик анча ўкситиб қўйди. «Ватанга қайтгин» деб ота-онам қўйишмаяпти. Нима маслаҳат берасиз? Мен у ерда, билишимча ҳеч ким қидирмайди, рўйхатда ҳам эмасман, қонуний ўқиш учун кетганман, ўқишни битириб ўша ерда қолиб кетдим иш билан ва оилали бўлиб … ҳозир баҳоли қудрат маҳаллий масжидда Қуръон, ақида ва араб тили дарслари билан машғулман. сизга саволим: ватанга қайтиб ота-онамни рози қилишим афзалми ёки Аллоҳнинг динида бардавом бўлиш учун мана шу ерда юриб дин илмини олиб … ватанда ўзгариш бўлишини кутишликми?\n(Abu Abdurrahman At-Toshkandi, Los Angeles, AQSH)\n4-савол: Ҳурматли устоз, аввало сизга Аллоҳдан сиҳат-саломатлик ва ҳақда собитқадамлик тилаб, сизни Аллоҳ учун яхши кўришимни билдирмоқчиман. Саволим шундай: 1. Ҳозирги кунда хориждаги ватандошлар ватанга қайтгани маъқулми ёки юртимиздаги аҳвол яхшиланишини кутиб хорижда яшаб турганлари яхшими? 2. Ҳозирги пайтда Ислом уммати ўзини ислоҳ қилиши учун нималар қилиши зарур? Бу мусибатларнинг илдизи қаерда?\n(Abdulloh Farg’oniy, Angliya)\n5- савол: Муҳтарам қори ака! Комил мусулмон бўлишнинг энг асосий шарти нимадан иборат? Иккинчи саволим: Аллоҳнинг тақдири билан кўпгина ватандошлар қатори юртдан йироқда, мусофирликда истиқомат қилаяпмиз. Куфр давлатларида баъзан ошхона ёки ресторанларда, ё бўлмаса супермаркетларда ишлашга тўғри келади. У ерларда Аллоҳ ҳаром қилган маҳсулотлар ҳам сотилади. Қори ака, шу ердан ишлаб топилган ризқ ҳақида нима дейсиз? Бу ҳаром бўладими ёки бунинг бошқа ҳукми борми?\n(Muhammad Mirzo, UK)\nГапингиз тўғри, зеро, ҳар юртнинг ўзига яраша шарт-шароитлари бўлади. Аммо бошқа томондан олиб қаралса, мусулмон мамлакати Ўзбекистон ҳам гиёҳвандлик ва ахлоқий таназзул бобида ғарб дунёсидан қолишмасликка уринмоқда. Бу ҳолат ҳукумат расмийлари истаган нарса эди. Аммо Ўзбекистон билан ғарб ўртасидаги битта катта фарқ шуки, сиз айтган ғайридинлар юртида мусулмонларга берилган эркинликлар ўзбеклар юртида тақиқланган.\nМен ҳозир аввалда имкон тополмаган ишларимни бажариб олишга ҳаракат қилаяпман. Илмий, тарбиявий, даавий ишлар билан машғулман, алҳамдулиллоҳ. Келажак режаларим оддий, аммо иншоаллоҳ ҳалқ учун фойдали.\nУстозларимни эслатганингиз учун раҳмат. Уларнинг биринчилари наманганлик Муҳаммадхон махсум домла раҳимаҳуллоҳ. Сарф-наҳв, фиқҳ, тажвид илмларини ўша зот ҳузурларида олганман. Кейин Мир араб мадрасасига ўқишга кириш орзусида Тошкентга келдим. Ўшанда мен дадамизнинг дўстлари Алихон ака ҳамроҳлигида диний идора раиси муфти Зиёвуддинхон қори раҳматли билан учрашдим. У киши менга баъзи тафсир китобларни ўқитиб кўрдилар ва: “Сизнинг Бухорога боришингизга ҳожат йўқ экан, сиз олий мадрасага кириб ўқийверинг”, деб рухсатнома ёзиб бердилар. Бундан ниҳоятда хурсанд бўлиб кетдим. Олий мадрасада (ҳозирги Тошкент Ислом маъҳади) тўрт йил ўқидим. У ерда шайх Муҳаммад Содиқ Муҳаммад Юсуф, Салоҳиддин қори, Зокиржон домла, Яҳёхон қори каби домлалардан дарс олганман. Уларнинг кўплари оламдан ўтиб кетишди. Аллоҳ ўз раҳматига олсин. Баъзилари ҳали барҳаётлар. Аллоҳ умрларини баракали қилсин.\nЯхши тилакларингиз учун раҳмат.\nЧет элларда яшаётган ёшлар жидддий эътибор беришлари лозим бўлган тўртта нарса бор: дин, тил, илм, тажриба.\nАввало дин ва тил хақида. Хорижга чиқиб кетганларнинг кўпчилиги дину иймонини сақлаш учун кетган. Аммо айрим одамлар хориж муҳити таъсирига таслим бўлиб, дини ва тилига бепарво бўлиб қолиши мумкин. Ватанда йўқотиб қўйишдан қўрқиб олиб қочган Исломни бу ерларда йўқотиб қўйишдан Аллоҳ асрасин.\nЎзбек ёшлари қаерда бўлсалар ҳам иймон ва тақвода, ахлоқда собит туришлари лозим. Исломий билимларини оширишлари, ўз устларида тинмай изланишлари даркор. Шу билан бир қаторда ўзбек тилини йўқотмасликка ҳаракат қилишлари керак. Шу мақсадда ўзбек тилидаги исломий ва дунёвий адабиётларни ўқиб бориш, маърузалар эшитиш ва шулардан фойдаланиб, ўзлари ҳам кўпчилик орасида чиройли гапиришни машқ қилиб боришлари иншоаллоҳ катта фойда беради. Бир-бирига яқин яшайдиган миллатдош ва диндошлар тез-тез учрашиб туришлари, дарслар ва ҳар хил исломий-маданий тадбирлар уюштиришлари иншоаллоҳ яхши бўлади.\nОилали инсонлар фарзандларини ҳам юқоридаги тарзда тарбия қилишлари даркор. Хорижда алҳамдулиллоҳ фарзандингизни қандай тарбия қилишингиз ўзингизга боғлиқ. Болангизнинг Ислом ўрганиши жиноят саналмайди. Бошқаларнинг болаларига ҳам ота-онаси қарши бўлмаса Исломни ўргатишингиз тақиқланмайди. Ўзбекистондаги каби ёшларни йўлдан урди деб қамоққа ташламайдилар. Бу имкониятлардан тўғри фойдаланиш лозим.\nИккинчидан, дунёвий илм ва тажриба ҳақида. Хориж мамлакатларида юрган пайтда ёшлар ишлаш билан бир қаторда бирор олий ўқув юртида ўқиб илм олишлари лозим. Дунёвий ривожланган давлатларнинг ижобий тажрибаларини ўзлаштиришлари зарур.\nБу айтилгандан ташқари ҳижратда юрганлар ўзларининг чиройли хулқлари ва одамийлик хислатлари билан ерли аҳолининг ҳурматини қозонишлари муҳим. Ўзингиз яшаётган мамлакат аҳлининг тилини ўрганишингиз, қонунларини ҳурмат қилишингиз талаб этилади. Исломдан бехабар халқлар Ислом ва Ўзбекистон билан сизу биз орқали танишадилар.\nСаволингизга мана бу ҳадис жавоб бўлади. Абдуллоҳ ибн Амрдан ривоят. Расулуллоҳнинг олдиларига бир одам келиб: “Мен жиҳодга борсам бўладими?” деб сўради. Расулуллоҳ ундан “Ота-онанг борми?” деб сўрадилар. У “ҳа” деди. Расулуллоҳ “Унда ана ўшаларнинг олдида жиҳод қил”, дедилар. (Бухорий ва Муслим ривоятлари).\nСиз агар Ўзбекистонда қидирувда бўлмасангиз, ота-онангизнинг ҳузурларига қайтиб боришингиз керак. Ўзбекистонда диний эркинликлар чекланган. Аммо агар сиз чин ихлос ва яхши ният билан астойдил ҳаракат қилсангиз, диний илм олишга йўл топилади, иншоаллоҳ.\nМени Ким учун яхши кўрган бўлсангиз Ўша Зот сизни ҳам яхши кўрсин.\nСаволингизнинг жавоби хориждаги ватандошларнинг нима сабаб билан сафар қилишганига боғлиқ бўлади. Агар улар диний сабаблар билан ҳижрат қилган бўлсалар, унда динлари қаерда омон бўлса, ўша ерда бўлишлари керак.\nАгар тижорат ёки илм олиш мақсадида кетган бўлсалар ва Ўзбекистонда қидирувда бўлмасалар, хориждаги ишлари битиши билан Ўзбекистонга қайтиб, ўз ота-оналари, қариндошлари ва дўстлари билан иймонда, Исломда ҳаёт кечирганлари афзал. Агар илмли биродарлар бўлсалар, зиммаларида юртимиз мусулмонларига хизмат қилиш вазифаси ётади. Агар ватанга қайтсалар, режим қурбонига айланиш хавфи бўлса, турган мамлакатларида сабр қиладилар. У каби инсонлардан бирларининг саволларига юқорида жавоб бердим. Ўша билан танишишлари, иншоаллоҳ, фойдали бўлади.\nКомил мусулмонлик шарти энг аввало Исломдаги беш рукнни бажаришга интилиш. Сўнг Расулуллоҳнинг суннатларини ўрганиб, уларга чиройли амал қилиш.\nАллоҳ сиз каби мусофирларга Ўзи нусрат ато қилсин. Аллоҳнинг нусратига сазовор бўлиш эса кўп жиҳатдан ўзингизга боғлиқ.\nҲаром таомлар сотиладиган ошхоналар ва магазинларда ишлаш мумкин эмас. Чунки Аллоҳ: “Яхшилик ва тақво устида ҳамкорлик қилингиз, гуноҳ ва тажовузкорлик устида ҳамкорлик қилмангиз”, деган. Бироқ ўта машаққатли кунда қолганда ҳаром иш (аммо одам ўлдириш, зино, хоинлик каби ишлар эмас) мубоҳга айланади. Булар ўлимдан сақланиш учун чўчқа гўштини ейишга ўхшайди.\nАгар сиз чин дилингиздан ҳалол касб қилишни ният қилсангиз, иншоаллоҳ мақсадга эришасиз. Ўзингиз истиқомат қилаётган ердаги мусулмон дўстларингиз ёки диний ташкилотлар сизга ёрдам беришлари керак.\n(Обидхон қори, 2007 йил, “Би Би Си меҳмони” дастури)


Бухоро давлат тиббиёт институти «Одам анатомияси» дарслигини сотиб олиш учун 1,4 млрд сўмлик шартномалар тузган эди. Дарслик муаллифлари – шу институт ректори ва ходими. Аксилкоррупция агентлиги ва Аксилмонопол қўмита бу ерда қатор қонунбузилиш ҳолатлари борлигини тасдиқлади.\nФото: Бухоро давлат тиббиёт институти\nБлогер Умид Ғофуров Бухоро давлат тиббиёт институтида коррупция авж олгани ҳақида маълум қилган, ўз навбатида ОТМ бу иддаоларни рад этганди. Kun.uz 5 апрел куни икки томон фикрларини келтирган ҳолда, баъзи саволлар очиқ қолаётгани ҳақида хабар берганди.\nКоррупцияга қарши курашиш агентлиги ва Монополияга қарши курашиш қўмитаси ҳолат юзасидан ўз ўрганишлари хулосаларини тақдим этди.\nҲар икки идора институт давлат харидлари бўйича қонун талабларини бузганини тасдиқлаган.\nБунгача нималар маълум эди?\nУмид Ғофуровнинг айтишича, «Одам анатомияси» дарслиги муаллифларидан бири ва айни вақтда институт ректори в.в.б. Шуҳрат Тешаев «Bitubi Grupp» МЧЖ таъсисчиси Эдуард Ицков билан келишган ҳолда, бир нечта шартномалар орқали 1,4 млрд сўмга яқин институт пулларини шу корхонага кўчириб берган.\nБлогер, шунингдек, бу дарсликни чоп этиш бўйича буюртмалар шубҳали тарзда «Bitubi Grupp» МЧЖга берилаётгани, дарслик талабаларга мажбуран сотилаётганини таъкидлаган.\nОТМ эса ушбу маълумотларни рад этиб, институт китоб чоп этиш бўйича шартномаларни биржа орқали қонун доирасида амалга оширгани, шартномаларнинг аксарияти Ш.Тешаев ҳали ректор бўлмаган вақтда тузилганини билдирган.\nНа лицензияси ва на рухсатномаси бор корхона билан шартнома тузилган. Аксилкоррупция агентлиги хулосаси\nАгентлик Бухоро вилояти прокуратураси билан бирга ўтказган текширувларда аниқланишича, ҳақиқатан ҳам Бухоро давлат тиббиёт институтининг кутубхона фондини бойитиш мақсадида «Bitubi Grupp» МЧЖдан 721,2 млн сўмлик жами 1 725 дона «Одам анатомияси. Атлас» китоби харид қилинган. Шундан 602,2 млн сўм талабаларнинг тўлов-контрактидан тушган маблағлар ҳисобига, 119 млн сўм бюджет маблағлари ҳисобига амалга оширилган. Китоблар ҳисобхона балансига тўлиқ кирим қилинган ва саноқдан ўтказилганида камомад аниқланмаган.\nБу харидларни амалга ошириш учун институт ва МЧЖ ўртасида бир нечта шартномалар тузилган. Хусусан, 2019 йил 13 августда тузилган 1-сонли шартномага асосан, 17,8 млн сўм миқдоридаги 15 фоизлик олдиндан тўлов «Bitubi Grupp» МЧЖ корхонасига ўтказиб берилган. Бироқ, бу вақтда «Bitubi Grupp» МЧЖнинг ноширлик лицензияси ҳам, бу китобни нашр этиш учун рухсатномаси ҳам бўлмаган.\nШунингдек, китоб харид қилиш мақсадида тузилган 299,7 млн ва 419,8 млн сўмлик иккита тўғридан тўғри шартнома давлат харидларини амалга оширишда йўл қўйилган хато-камчиликлар сабабли бекор қилинган.\n«Институт балансидаги «Ласетти» русумли автомашинага 2019-2020 йиллар учун белгиланган лимитга нисбатан 1144 м3 ортиқча сарфланган сиқилган газ ёқилғиси учун 8,4 млн сўм институтнинг собиқ раҳбаридан ундирилган», – дейилади Аксилкоррупция агентлиги ахборотида,\nМаълумот учун, 2017-2020 йилларда БДТИ ректори лавозимида Амрилло Иноятов ишлаган, у ҳозир – соғлиқни сақлаш вазирининг биринчи ўринбосари.\nАмалдаги ректор Шуҳрат Тешаев эса 2021 йилнинг январ-феврал ойлари давомида 381 минг сўмлик 158 м3 сиқилган газ ёқилғиси белгиланган лимитдан ортиқча сарфлаган. У етказилган зарарни тўлиқ қоплаган.\nБундан ташқари, институт ҳайдовчиси Б.Д.нинг меҳнат шартномаси ноқонуний равишда тугатилгани ҳолати вилоят прокуратураси томонидан ўрганилиб, ҳайдовчи қайта ишга тиклангани маълум қилинди.\nЎрганиш давомида, шунингдек, тўлов-контракт тушумларидан тушадиган ажратмалардан Соғлиқни сақлаш вазирлигининг ривожлантириш жамғармасига 7,8 млрд. сўмлик ўтказмалар ўз вақтида ўтказиб берилмагани аниқланган ва бу сумма жамғармага тўлиқ ўтказиб берилиши таъминланган.\nАукциондаги ўйинлар. Аксилмонопол орган хулосаси\nМонополияга қарши курашиш қўмитаси Бухоро вилояти ҳудудий бошқармаси ўз текширишларида 2020 йил август ойида ўтказилган аукционда уч томонлама келишув борлигини аниқлаган.\nХусусан, махсус ахборот порталида жойлаштирилган дастлабки тижорий таклифларга кўра, «Bitubi Grupp» МЧЖ 933 дона «Одам анатомияси» китоблари учун 382 530 000 сўм билан, «Бухоро Шарқ» МЧЖ эса 373 666 500 сўм билан ўз таклифларини билдирган. Шунга қарамай, 933 дона китобнинг умумий нархи 373 666 500 сўмга харид қилиш учун шартнома «Bitubi Grupp» МЧЖ билан тузилган.\nЯъни, махсус ахборот порталидаги маълумотлар, «Bitubi Grupp»нинг таклифи 373.666.500 сўмга, «Бухоро Шарқ»нинг таклифи эса 382 530 000 сўмга алмаштирилган.\n«Рақобат тўғрисида»ги қонун талабига мувофиқ, савдоларнинг битта ёки бир нечта иштирокчисига савдоларда қатнашиш учун имтиёзли шарт-шароитлар яратиб бериш мумкин бўлмаса-да, буюртмачи «Одам анатомияси» китобининг Ш.Ж.Тешаева ва Е.А.Харибовалар томонидан ёзилганини харид қилишга эълон берган. Иккала муаллиф ҳам Бухоро тиббиёт институти ходими ҳисобланади.\nМазкур китоблар харидини ўрганиш жараёнида, олдинги ўтказилган аукционларда №5113538-сонли лоти билан «Курилиш Таъмир Савдо» МЧЖ, №5121356-сонли лот билан «Глобал Баходир Траст» МЧЖлар ғолиб деб топилган. Аммо, китоб етказиб беришнинг имкони бўлмагач, ўзаро келишувга кўра шартномалар бекор қилинган. Аниқланишича, китобни айнан «Bitubi Grupp» МЧЖ чоп этган.\nЎрганиш якунларига кўра, Монополияга қарши курашиш қўмитаси Бухоро вилоят ҳудудий бошқармасининг Махсус комиссияси томонидан Бухоро тиббиёт институтига қарши иш қўзғатиб, унга кўрсатма берилган\n#Бухоро давлат тиббиёт институти\n16:56 / 12.05.2021\nБухоро давлат тиббиёт институти чекка ҳудудлардаги шифохоналарга илмий-амалий ёрдам беришни бошлади


Қозоғистон Президенти: Евроосиё Медиа Форуми халқаро форматда ҳамкорлик уфқларини кенгайтиради\nНур-Султон : 0 °С\n16 Сентябрь 12:34\nNUR-SULTAN. Kazinform - ҚР Давлат котиби Қиримбек Кушербаев Президент Қасим-Жомарт Тоқаевнинг XVII Евросиё медиа форуми иштирокчиларига йўллаган табригини ўқиб эшиттирди, деб хабар беради Kazinform мухбири.\n«Сизни ХVII Евросиё медиа форумида кўрганимдан хурсандман. 19 йил давомида форум минтақадаги етакчи медиа -платформалардан бирига айланди. Aнъанага кўра, тадбир иқтидорли журналистлар ва ОAВ менежерлари, таниқли сиёсатчилар ва нуфузли экспертларни бирлаштиради. Форумда муҳокама қилинадиган масалалар доираси оммавий ахборот воситаларига қараганда анча катта», - деди Президент.\n«Глобал ўзгаришлар, туб ўзгаришлар ва ижтимоий жараёнлар даврида энг долзарб муаммоларни очиқ муҳокама қилиш ва биргаликда ечимларни топиш янада муҳимроқ. Коронавирус инқирози бошланиши билан бутун дунёда жамоатчиликнинг сифатли маълумотга бўлган талаби ошди ва сохта маълумотларга қарши курашиш зарурати туғилди. Форум - бу соҳадаги долзарб тенденциялар ва ёндашувларни муҳокама қилиш учун ажойиб имконият», - деди Президент.\nҚасим-Жомарт Тоқаевнинг сўзларига кўра, янги воқелик оммавий ахборот воситалари олдига янги вазифалар қўяди, уларнинг келажаги бу муаммоларнинг ечимига боғлиқ.\nРақамлаштириш жараёни ҳам сезиларли даражада тезлашди.\nАудиториянинг хоҳиш-истаклари ва одатлари тез ўзгариб бормоқда, ахборотнинг янги форматлари пайдо бўлмоқда ва ижтимоий тармоқлар ўзгармоқда.\n«Менимча, бу масалани профессионал тарзда муҳокама қилиш оммавий ахборот воситаларининг ривожланишига янги туртки беради. Ишончим комилки, мамлакат мустақиллигининг 30 йиллигига бағишланган сессия мазмунли бўлади. Қозоғистоннинг ягона тизимли модернизация йўли ва халқ бирлигини сақлашнинг ноёб тажрибаси алоҳида эътиборга лойиқдир. Давлатимиз стратегик йўналишининг муҳим таркибий қисми - очиқ мулоқот ва ҳар томонлама ҳамкорлик. Шу билан бирга, айтиш мумкинки, форум нафақат замонавий медиа тенденцияларини тушунишга, балки халқаро форматда ҳамкорлик уфқларини кенгайтиришга ёрдам беради. Қозоғистон ҳар доим конструктив кун тартибини илгари суришдан манфаатдор ва барча соҳаларда, жумладан, оммавий ахборот воситалари ва ижодий соҳаларда қўшма лойиҳаларни амалга оширишга тайёр»,- деди Қасим-Жомарт Тоқаев.\nМуаллиф: Aйжан Серикжанқизи\nҚозоғистон Президенти 24-25 октябр кунлари давлат ташрифи билан Туркманистонга боради\n1 Қозоғистонлик олимлар мушукларни коронавирусдан ҳимоя қилувчи вакцина ишлаб чиқдилар\n2 БМТ: Мадагаскар иқлим ўзгариши туфайли очлик хавфи остида\n3 Кучли шамол Москвадаги Кремль саройини шикастлади\n4 Коронавирус: Латвияда локдаун жорий этилади\n5 ҚР Бош вазири ЕИ элчилари билан экологик барқарор иқтисодий ривожланиш масалаларини муҳокама қилди


Хаага халқаро маҳкамасида собиқ Югославия президенти Слободан Милошевич устидан жараён бугун қайтадан бошланди.\n31 октябр 2020, Тошкент вақти: 01:04\nАйбланувчи соғлиги ёмонлашгани боис, маҳкама эшитувлари кечиктирилган эди.\nМилошевич тўқсонинчи йиллардаги Болкон уруши даврида инсониятга қарши геноцид ва бошқа ҳарбий жиноятларни содир этганликда айбланмоқда.\nКеча Сербия бош вазири ўринбосари Жарко Корач Милошевич ҳамда унинг яқинларини Югославиянинг собиқ президенти Иван Стамболич ўлимида айблади. 2000 йилда ўлдирилган Стамболич жасади қолдиқлари ўтган хафтада топилган. Айни пайтда Сербия ҳукумати Милошевичнинг Россиядан панох топган турмуш ўртоғи Миряна Марковичдан бу борада гувоҳлик беришини сўрамоқда. Ўз навбатида Маркович хоним Стамболичнинг ўлимига унинг оиласи аралашгани борасидаги айбловларни рад этди.


Ўзбекистон ислом цивилизацияси маркази: халқимиз маънавиятининг шаҳодатномаси — XUTBA.UZ\n28 06 2019 - 7:40 / - Хабар\nБугун, 28 июнь куни Ислом цивилизацияси марказида бўлиб ўтган Халқаро пресс-клубнинг навбатдаги сессияси ана шундай номланди.\nУнда Ўзбекистон Республикаси Президентининг маслаҳатчилари Х.Султонов, Р.Қосимов, Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси маркази директори Ш.Миноваров иштирок этиб, марказ фаолияти ҳақида журналистларга батафсил маълумотлар бердилар.\nХабарингиз бор, давлатимиз Раҳбари яқинда марказга ташриф буюрди, қурилиш ишлари билан танишиб, ўз тавсияларини берган эди. Ўтган давр мобайнида бу ерда улкан бунёдкорлик ишлари олиб борилди.\nУч қаватли марказ лойиҳаси шарқона услубда бўлиб, ундан маросимлар ва вақтинчалик кўргазмалар заллари, қадимий қўлёзма ва осори-атиқаларни таъмирлаш бўлимлари, дўконлар, музей омборлари, хизмат хоналари ўрин олади. Иккинчи қаватда кутубхона, 550 ўринли анжуманлар зали, бинонинг симметрик марказида Ҳазрати Усмон Қуръони зали жойлашади. Учинчи қават ахборот-ресурс маркази, илмий кафедралар ва бошқа хоналарни ўз ичига олади.\nЎзбекистондаги Ислом цивилизацияси марказининг ғояси нимадан иборат?\nУшбу марказни очишдан қандай мақсад кўзланган?\nИслом цивилизацияси маркази қайси халқаро ислом марказлари билан ҳамкорлик қилади?\nТалабалар марказда ўқитиладими? Сессияда шу ва бошқа саволларга жавоб берилди.\nМанба: Инобат АҲАТОВА, ЎзА\nТарових — 2018\n“Қуръони карим ва тажвид” бўйича ўқув курслари


ЎзА - Осиё ўйинлари-2018. 24 йиллик орзу саробга айланди\n27.08.2018 19:27 Чоп этиш версияси\nОсиё ўйинлари-2018. 24 йиллик орзу саробга айланди\nИндонезиянинг Жакарта ва Палембанг шаҳарларида ўтказилаётган XVIII ёзги Осиё ўйинларида ўзбекистонлик спортчилар ҳам муносиб иштирок этиб келишмоқда. Хусусан, яккакураш турларида қайд этилаётган натижалар кишини қувонтиради. Аммо, спортнинг жамоавий ўйин турларида негадир ҳеч омадимиз юришмайди. Бу сафарги Осиё ўйинларида ҳам афсуски бу ҳол такрорланди.\nАслида Индонезияга жамоавий ўйин турларидан фақатгина футбол бўйича олимпия терма жамоамиз йўл олганди. Гандбол, баскетбол ҳамда волейбол сингари йўналишлардан эса негадир терма жамоаларимиз Осиё олимпиадасида иштирок этишни лозим кўришмади. Жорий йилнинг январ ойида Равшан Ҳайдаров бошчилигидаги олимпиячиларимиз ўз тенгқурлари (аслида укалари) орасида Хитойда ўтказилган Осиё чемпионатида ғолибликни қўлга киритишгач, кўпчилик Индонезия яшил майдонларида ҳам бу жамоадан юксак натижа кутишаётганди. Шу мақсадда футболчиларимиз бўлажак мусобақага жиддий тайёргарлик кўришди, ўз навбатида Ўзбекистон футбол асссосиацияси Ҳайдаров шогирдларининг Осиё ўйинларига пухта ҳозирлик кўришлари учун барча шароитларни яратиб беришди ҳам. Аммо, лекин, бироқ,...\nОсиё ўйинлари бошланиши олдидан терма жамоамиз фаворитлардан бири сифатида эътироф этилаётганди. Башоратларни ёш футболчиларимиз ҳам чорак финалгача оқлашди. Ўтказилган тўртта ўйиннинг барчасида ғалаба, камига рақиблар дарвозаси 13 (!) марта ишғол этилган ҳолда ўз дарвозаси дахлсизлигини сақлаб қолиш – буларнинг барчаси том маънода бўлғуси чемпионларга ярашадиган кўрсаткичлар. Бироқ, чорак финалда ҳамюртларимизнинг ғолибона юриши ҳам, ўз дарвозаси дахлсизлигини сақлаб қолиши ҳам тўхтатилди.\nШу ўринда вакилларимиз қайси жабҳаларда рақибига ютқазди, деган саволга қисман жавоб ахтариб кўрсак. Сир эмаски, Равшан Ҳайдаров таваккалчи мураббийлар тоифасига кирмайди. Ушбу мутахассис халқимизнинг “етти ўлчаб бир кес”, мақолига қаттиқ амал қиладиганлардан. Бу эса ҳар доим ҳам қўл келавермайди. Бугун футбол оддийгина спорт тури эмас, балки саноат даражасига чиқиб улгурди. Дунёнинг кўплаб компаниялари борки, Осиё ўйинлари каби нуфузли мусобақаларда футболчиларнинг майдонда қандай ҳаракат қилишини аниқ-тиниқ таҳлил қилиб беришади. Айтайлик, Жавоҳир Сиддиқовнинг ўйин давомида майдонда қанча масофани босиб ўтиши, ўнг оёғида қанча зарба бергани-ю чап оёқда рақиб дарвозаси томон йўлланган зарбалари, тўп билан қандай муомала қилишидан тортиб иккинчи қаватда ёки яккакурашлар чоғида неча фоиз устунликка эришишини ҳисоб-китоб қилиб беради. Бу эса мураббийлар учун айни муддао, десак хато бўлмайди.\nМуаммо шундаки, Равшан Ҳайдаров гуруҳ босқичи ва ҳаттоки плей-оффдаги илк ўйинда ҳам таркибни ўзгартирмади. Тўғри, одатда ўзини ҳурмат қилган мутахассислар ғолиб чиққан таркибни бўлар-бўлмасга ўзгартираверишмайди. Бунинг яхши жиҳати, футболчилар ўйиндан ўйинга бир-бирини яхшироқ тушуниб боради. Лекин, масаланинг иккинчи томони ҳам борки, бундан кўз юмиб бўлмайди. Рақиб жамоа мураббийлари мунтазам бир хил таркиб ва тактикада ҳаракат қиладиган жамоага қарши қандай ўйнаш кераклигини яхши ўзлаштириб олишади.\nОчиғини айтиш керак, гуруҳ босқичидаги рақибларимиз, ҳаттоки Гонконгдан ҳам биз бир бош устун эдик. Шу боис улар термамизга қарши қандайдир қурол ҳозирлаган бўлишса-да, футболчиларнинг маҳорати эвазига мақсадимизга эришдик, то чорак финалгача. Аммо, мусобақанинг айни шу босқичида вакилларимиз чинакамига жиддий рақибга тўқнаш келди. Бу бизга Осиё чемпионатида 4-0 ҳисобида имкониятни бой берган жамоа эмасди, гарчи таркибнинг ўзагини айнан Хитойда ўтган мусобақада иштирок этган футболчилар ташкил этишган бўлса-да. Жамоа сафига нафақат Жанубий Корея, балки бугунги Осиё футболининг ёрқин юлдузига айланган Сон Хён Миннинг қўшилиши чорак финалдаги рақибимизни сезиларли даражада кучайтирди, десак муболаға бўлмайди. Қолаверса, мураббийлар штаби ўйинларда тез-тез ротацияга ҳам қўл уриб туришди. Шу боис Ҳайдаров рақибга қарши тактика танлашда муаммоларга дуч келди. Натижа эса ўзингизга маълум, Жанубий Корея ярим финалда, биз эса уйга қайтамиз. Алам қиладигани, жамоамизнинг салоҳияти бундан кўпроғига қодир эди. Фақат яна ўша эски муаммо – мураббийларнинг савияси туфайли оғзимиздаги ошни олдириб қўйдик.\nЯна неча йил Хиросимадаги ёрқин ғалабамизни эслаб юрар эканмиз?!


InfinBank — «InFinBank» ХОАТБ халқаро пул ўтказмалари бўлимининг мутахассиси Екатерина Плахтиева билан интервью\n«Invest Finance Bank» хусусий очиқ акциядорлик-тижорат банки («InfinBank» ХОАТБ) Ўзбекистоннинг ёш, муваффақиятли ривожланаётган банкидир. «InfinBank» ХОАТБ бозорда ўзини кенг хизматлар кўламини тақдим қилувчи универсал банк сифатида намоён қилади. Бунда банк катта эътиборни пул ўтказмалари соҳасига қаратади.\nҲозирги пайтда «InfinBank» ХОАТБ тармоғида Тошкент шаҳри ва Тошкент вилояти ҳудудида пул ўтказмалари бўйича хизмат кўрсатувчи 15 та шаҳобчаси ишлаб келмоқда.\n«InfinBank» ХОАТБ халқаро пул ўтказмалари бўлимининг мутахассиси Екатерина Плахтиева сўзларига кўра, жорий йилнинг апрель ойидан бошлаб банк Бухоро ва Наманган шаҳарларида иккита янги филиалини ишга туширишни режалаштирган бўлиб, уларнинг тармоғида пул ўтказмалари бўйича хизмат кўрсатувчи 10 шаҳобча иш олиб боради.\nБугунги кунда «InfinBank» ХОАТБ тармоғига Western Union, Юнистрим, Contact, MoneyGram, Золотая корона ва бошқалар каби 10 хил пул ўтказиш тизими уланган.\nЕкатерина Плахтиева қўшимча қилганидек, «InfinBank» ХОАТБ пул ўтказмалари тизими орқали дунёнинг 70 дан ортиқ мамлакатлари билан операциялар амалга ошириб келинмоқда. Агар жисмоний шахслар бундай операцияларни кўпроқ МДҲ мамлакатлари билан ошириб келса, кичик бизнес субъектлари ушбу хизматлардан Хитой, Туркия ва БАА ўтказмаларни юбориш ёки олишда фойдаланиб келмоқда.\n«Бизнинг фикримизга кўра, яқин келажакда пул ўтказиш тизимлари бўйича тарифлар маълум улуш фоизига пасайиши мумкин (0,2%-0,4%). Бу ҳозирги кунда банклар пул ўтказма тизимлари билан бевосита, ушбу тизимнинг банк-эмитентларини четлаб, ишлашни бошлагани билан боғлиқ. Тарифлар пасайишига яна бир омил бўлиб, кучли рақобат ҳисобланади. Охирги йилларда пул ўтказмалари бозорида демпинг ҳисобига ўз айланмаларни оширувчи компаниялар сони кўпайиб бормоқда. Ўз бозор мавқесини сақлаб қолиш, янги мижозларни жалб қилиш ва даромадни ошириш мақсадида, пул ўтказмларининг бошқа тизимлари ҳам фоиз ставкаларни пасайтириб бормоқда», — дейди Екатерина Плахтиева.\nШунингдек, Екатерина Плахтиеванинг айтишича, Ўзбекистон Республикаси Президенининг 2013 йил 30 январдаги «Жисмоний шахсларга хорижий валютани сотиш тартибини янада либераллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида"ги Қарорида пул ўтказмаларни олиш ва жўнатиш тартибига ўзгартиришлар киритилмаган, яъни пул ўтказмасини у юборилган валютада олиш мумкин.


Kutubxona - Xisrav Shoxoniy. Erni qanday parvarish qilish kerak? (hikoya) / Kiril\nSiz shu sahifadasiz: Xisrav Shoxoniy. Erni qanday parvarish qilish kerak? (hikoya) / Kiril\nМуаллиф Xисрав Шохоний\nАсар номи Эрни қандай парвариш қилиш керак? (ҳикоя)\n- Xисрав Шохоний\nЭрни қандай парвариш қилиш керак? (ҳикоя)\nҲабибни кўрсангиз таниёлмасдингиз. У билан анчадан бери дўст бўлганимиз учун, қанчалик ўзгармасин, уни дарров танидим.\nУ олдинлари анча дадил, ҳаракатчан ва улфати жонон бўлиб, овқат ейишни хуш кўрар, хушчақчақ ва ҳазиллашишни ёқтирар – бир сўз билан айтганда, давранинг гули эди. Кўп топарди ва шунга яраша сарфларди. Доимо чиройли кўринарди: думалоқ юзи қип-қизил, қадамлари шахдам. Ҳозир унга бир қараб қўйинг! Xудди безгакка чалингандек: юзлари сўлғин, бўздек оқарган, чалишиб юради. Xулласи калом, Ҳабибни таниб бўлмай қолганди.\nМен азалдан бировнинг ишига аралашишни ёқтирмасам-да, ҳозир ўзимни тутолмай, ундан сўрадим:\n– Сенга нима бўлди, Ҳабибжон? Таниб бўлмайдиган аҳволга тушибсан!\nУнинг жаҳли чиқиб кетди:\n– Эр-хотин ва севишганларнинг ишига бурнини суққанларга худонинг лаънати бўлсин!\nНоўрин савол берганимни билдим ва уни тинчлантиришга уриндим:\n– Xафа бўлма, Ҳабибжон! Ўзи нима гап, нимадан бунчалик жиғибийронсан?\n– Аёллар журналини сотиб олма ва ўқима, деб минг марта айтдим унга! Йўқ, гапимга қулоқ солмади ва мени мана шу аҳволга солиб қўйди-да!\n– Сенинг бу аҳволга тушишингга аёллар журналининг нима дахли бор?\nҲабиб энди менга мўлтайиб қаради:\n– Ҳамма гап аёллар журналида-да, сен буни тушунмайсан! Юр, қаҳвахонага кирайлик, ўша ерда ҳаммасини айтиб бераман.\n– Сен мени яхши биласан-ку, – деб ўз ҳикоясини бошлади Ҳабиб жойлашиб ўтиришимиз билан. – Қандай шўх ва хушчақчақ эдим. Эслайсанми?\n– Эсламай, ўлибманми?\n– Энди-чи?.. Бунга ким айбдор деб ўйлайсан?\n– Мен қайдан билай?\n– Доктор, лаънати доктор Xилдер Гавзер айбдор, лаънат бўлсин унга!\n– Тушунмадим, очиқроқ гапирсанг-чи!\n– Ярим йил олдин хотиним аёллар журналига обуна бўлган эди. Журналда нимани ёзишса, хотиним уни ёд оларди-да, кейин қуёнлар устида тажриба ўтказгандай, ўша ўрганганларини менда синаб кўрарди, энди тушундингми?\n– Йўқ, ҳеч нарсага тушунмадим!\nҲабиб чўнтагидан папирос чиқариб, уни тутатди, сўнг менга бир қараб олди-да, давом этди:\n– Олти ой бурун ўша доктор – илоҳим соқоли ўсмасин! – журналда талай мақолаларини чоп эттирди. «Аёллар! Эрингизнинг тақдири сизнинг қўлингизда. Унинг соғлом ва бақувват бўлишини истасангиз, мана бу маслаҳатларга амал қилинг!» деб ёзган экан бир мақоласида.\n– Беш ой бурун, уйга кириб, йўлакда тиббиёт тарозиси турганига кўзим тушди. «Бу нима?» деб сўрадим Минадан.\n– Унга чиқ, сени ўлчаб қўяман! – деди у жилмайиб.\n– Ҳа, сени!\n– «Эркаклар соғлиғининг энг асосий омилларидан бири – вазнни меъёрида сақлаш!» деб ёзибди доктор Xилдер Гавзер.\nШундан бери бу хотин эрталаб, пешинда, кечаси, ухлашдан олдин, овқатгача, овқатдан кейин бир қоп шолғомдай кунига олти марта мени тарозига чиқариб қўйиб ўлчайди. Агар вазним камайса – дарров ўтирғизиб қўйиб, мажбурлаб овқатлантиради, агар вазним кўпайса – лаънати доктор Xилдер Гавзер маслаҳатига биноан кийимсиз югуришга мажбур қилади.\n– Нега энди кийимсиз?\n– Доктор Xилдер Гавзер, бунақа пайтда бутун тана эркин нафас олиши керак, деб маслаҳат берганмиш.\n– Xўш, яна нима гап?\n– Бу лаънати доктор, аёл эрини ойига бир марта барча тиббий текшириш бўйича шифокор кўригидан ўтказиб туриши шартлигини уқтиради, мабодо, шифокор қандайдир нуқсон топса, унга ўз вақтида чора кўриш керакмиш. Шундай қилиб, олти ойдан буён бу хотин менинг соғлиғимни ўйлайди...\n– Демак, хотининг сени яхши кўраркан, Ҳабибжон! – кўнглини кўтарган бўлдим.\n– ...поликлиникага олиб боради мени, – менинг гапимга эътибор бермай, давом этди Ҳабиб. – Бир куни кўз дўхтирига, иккинчи куни – тиш дўхтирига, учинчи, тўртинчи, бешинчи кунлари – терапевтга, жарроҳга, онкологга ва яна ким-кимларга олиб боради... Жонимдан тўйиб кетдим!\n– Асабийлашма, Ҳабибжон! – таскин бердим мен. – Демак, Минахоним сени севади, кўр бўлиб қолишингдан ёки ошқозонингда яра пайдо бўлишидан хавотирланади-да.\n– Яна бу доктор Xилдер Гавзер хотинларга эркаклар ўз меҳнат қобилиятини узоқ сақлаб қолишлари учун уларни эрталаб ва кечқурун бадантарбия билан шуғулланишга мажбур қилишни маслаҳат беради!.. Xотиним менга иккита саккиз килолик тош, яна буқанинг бўйнини синдирадиган штанга ҳам сотиб олди. Тош кўтарганда, ўйлаб қоламан, нега мен майиб бўлмайман деб? Менда куч ҳам қолмади, тоқат ҳам!\n– Иш нима бўляпти, иш, Ҳабибжон?\n– Қанақа иш? Ишлайдиган вақтлар ўтмишда қолди! Ҳар куни кечаси соат саккизда болаларни ухлатади, кейин мени кўрпага ўрайди ва «ўқиб дам ол» деб, олдимга бир олам китоб-журналларни уйиб ташлайди.\n– Нима «нимага»? Буни доктор Xилдер Гавзер маслаҳат берган, дейди хотиним. Сенга, – яъни менга, – дам олишинг, ўқишинг ва ухлашинг учун тинчлик керак, дейди.\nМен маҳбус ёки мохов эмасман, бунақада жинни бўлиб қоламан, дедим унга. Доктор Xилдер Гавзер шундай деган, мен бошқасини билмайман, дейди хотиним. Бу доктор Xилдер Гавзер менинг тинчлигимни, бахтли ҳаёт кечиришимни бунча истамаса? Бурунлари ишдан келиб, кечалари болаларим билан бирга телевизор кўрардим, уларга эртаклар айтиб берардим, ўйнатардим, кулдирардим. Соат ўн иккида ухлардим, эрталаб мени тўп отиб ҳам уйғотиб бўлмасди, энди эса ирғиб тураман.\n– Нимага, Ҳабибжон?\n– Кечаси, доктор Xилдер Гавзернинг маслаҳати билан, – дўзахда куйиб кул бўлмаса рози эмасман! – ошқозонга оғир ботмаслиги ва яхши ухлаб туш кўришим учун қотган нон билан қирғичдан ўтказилган сабзидан тайёрланган ёвғон шўрва ичаман. Ўзинг биласан, олдинлари нонуштада бир жуфт қўй тилини, тўртта оёғини иккита нон билан еб ташлардим. Бундан ташқари, хотиним кечалари устимга ўн марта кўрпа ташлаб, ўн марта очиб ташлайди.\n– Нима учун, Ҳабибжон?\n– Ҳаммаси доктор... доктор Xилдер Гавзер шундай маслаҳат беради. Биласанми? «Эрингизга қараб туринг, ухлаганда усти очилиб қолмасин – шамоллаши мумкин, яна кўрпа тагида димиқиб қолмасин – бўғилиши мумкин», деб ёзганмиш. Энди тушундингми?\n– Бир нималарни тушунгандай бўляпман! Кейин-чи?\n– Ишдан келиб, кийимларимни алмаштирмасимдан туриб, Мина мени саволга тутади:\n– Чарчамадингми, Ҳабибжон?\n– Бошлиғинг билан жиқиллашмадингми?\n– Эҳтимол, жиқиллашгандирсан, менга тўғрисини айт.\n– Айтдим-ку, жиқиллашмадим деб!\n– Эҳтимол, бошқа биров билан жанжаллашгандирсан?\n– Нега жанжаллашарканман?\n– Мен биламан, жанжаллашгансан, фақат менга айтгинг келмаяпти. Мана, доктор Xилдер Гавзер «ерлар ўз тинчликларини ўйласалар, қувонч-ташвишларини хотинлари билан бирга баҳам кўришлари керак», дебди. Шунинг учун, азизим, менга тўғрисини айт, бугун бирор киши билан жанжаллашдингми?\n– Сенинг номинг билан қасам ичаман, жанжаллашмадим!\n– Эҳтимол, ҳеч нарсадан-ҳеч нарса йўқ полиция сенга хиралик қилгандир?\n– Ёки ишхонангда сенга ҳайфсан беришдими?\nШу пайт Ҳабиб қўлини кўтариб, менга илтижо қилди, гўё ҳозир қаршисида мен эмас, гўё хотини Мина тургандек, наъра тортиб юборди:\n– Қиблага қараб қасам ичаман, йўқ! Йўқ! Йўқ! Ҳеч ким билан ғижиллашмадим, ҳеч ким билан жанжаллашмадим! Ишхонамда менга ҳайфсан беришмади! Полиция менга хиралик қилгани йўқ! Мени тинч қўй, жонимга тегди, қийналиб кетдим!\nҲабибнинг овозини эшитган официант бизга яқинлашди:\n– Нима бўлди, оға? Илтимос, шовқин кўтарманг.\n– Ҳеч нима, ҳеч нима. Биз шунчаки очиқчасига гаплашяпмиз, – дедик иккаламиз бараварига.\n– Бундан кейин, биласанми, хотиним нима қилди? – официантга эътибор қилмай давом этди Ҳабиб. – Асабим чарчаган экан, бунақа пайтда доктор Xилдер Гавзернинг маслаҳатига кўра... Айтишга уяласан киши!\n– Гапир, гапир, Ҳабибжон, уялма.\n– Ҳуқна қилади, дори беради ёки оғзимга томизғи томизади! Мен олдинлари зарур ишим бўлмаса, эрталаб соат етти, саккиз, тўққизда турардим. Энди лаънати доктор Xилдер Гавзернинг кўрсатмаси бўйича: «Тур ўрнингдан, бўлмаса нонушта қилишга улгурмайсан, бадантарбия қилолмайсан, муолажалар учун вақт қолмайди, ҳуқна қилиш керак», деб хотиним соат олтида уйғотиб олади. Мен тушунолмай қолдим, бу хотин меникими ёки доктор Xилдер Гавзерникими? Мени гўр ёқасига олиб боришининг нима кераги бор унга?\n– Албатта, бу сенинг хотининг, Ҳабибжон! – дедим унга.\n– Унда нима учун мени бу аҳволга солиб қўйди?\n– Менимча, у сени севади!\nҲабиб тишини шунақанги ғижирлатдики, мен стулнинг тўртта оёғи баравар синди, деб ўйлабман.\n– У мени севадими ёки ўзиними?\n– Албатта, сени, Ҳабибжон, шунинг учун шундай қилади-да...\nОфициант ҳисоб-китоб варақасини келтирганда, мен тўлайман десам, Ҳабиб унамади.\n"http://www.kutubxona.com/wiki/index.php?title=Xisrav_Shoxoniy._Erni_qanday_parvarish_qilish_kerak%3F_(hikoya)_/_Kiril&oldid=14622" dan olindi


12:25 15.07.2019 (Янгиланган 20:10 15.07.2019)\nСиёсий таҳдидлар туфайли АҚШнинг Марсга бориши хавф остида қолмоқда.\nТОШКЕНТ, 15 июл – Sputnik. АҚШ лойиҳани молиялаштириш учун етарли маблағ йўқлиги сабабли ой дастурини амалга ошира олмаяпти. Бу ҳақда РИА Новости NASA раҳбари Жим Брайдестайнга асосан хабар қилди.\nФазо лойиҳаларини етарли даражада молиялаштирилмаслиги - бу сиёсий таҳдидлар билан боғлиқ.\n“Агар сиёсий хавфлар бўлмаганда биз ҳозир Ойда бўлардик, тўғрисини айтганда, Марсга ҳам парвоз қилган бўлардик”, - деди Брайденстайн.\nNASA раҳбари раҳбарининг сўзларига кўра, 1990-2000 йилларда АҚШ Ойга қайтиш ва Марсга қўнишга ҳаракат қилган, бироқ икки дастур катта тайёргарлик ва молиявий харажатларни талаб қилди.\n2020 йилда ҳам АҚШ бу сабаблар туфайли Марсга бормаслиги мумкин.\nЖорий йилда Доналд Трампнинг маъмурияти ой дастурини тезлаштириш вазифаси ҳақида эълон қилганди, дастурга асосан келгуси 5 йил ичида Ойга одам жўнатиш керак. Бундан аввал NASA бу вазифани 2028 йилда амалга оширишни режалаштирганди.\nРоссия дипломатлари автомобили Қобулда минада портлади\n09:58 02.12.2020 (Янгиланган 10:12 02.12.2020)\nШу вақтгача бирорта террористик уюшма қўлбола мина портлагани учун жавобгарликни ўз зиммасига олгани йўқ\nТОШКЕНТ, 2 дек — Sputnik. Қобулдаги Россия элчихонаси ходимлари дипмиссия автомобили қўлбола портловчи қурилмада портлаб кетганидан сўнг енгил контузия олишди, деб хабар берди Россия ТИВнинг расмий вакили Мария Захарова.\nҲодиса Афғонистондаги элчихона биносидан унчалик узоқ бўлмаган ҳудудда рўй берган.\nДастлабки баҳоларга кўра, ҳужумдан мақсад дипломатик машина олдидан афғон хавфсизлик кучлари пикапини портлатиш бўлган бўлиши мумкин, аммо теракт Россия фуқароларига қарши қаратилган бўлиши мумкин, деган тахминни ҳам истисно қилиб бўлмайди.\n"Афғон томонидан ҳодиса бўйича синчковлик билан тергов ўтказилишини ва АИР Россия хорижий муассасалари ходимларининг хавфсизлигини таъминлаш бўйича тўла-тўкис чораларни қабул қилишни талаб қиламиз. Россия элчихонаси Қобулда дипломатик ваколатхона ходимлари ва объектларининг ҳимояланиш даражасини оширишга қаратилган қўшимча тадбирларни амалга оширмоқда", - деб хотима қилди Захарова.\nРИА Новости хабарига кўра, дипмиссиянинг жабрланган ходимларига госпитализация талаб этилмаган. Ходимлар енгил контузия олган.\nАйни вақтгача бирорта террористик уюшма қўлбола мина портлатилиши учун жавобгарликни ўз зиммасига олмаган.\n13:03 02.12.2020 (Янгиланган 13:17 02.12.2020)\nХусусан, туркиялик заргар ғаройиб ниқоблар ишлаб-чиқаришни йўлга қўйди. Ниқоблар оғирлиги 25 грамм келади


Маҳаллада кутубхона очилди | Янгиликлар | Андижон вилояти ҳокимлиги расмий портали\n/ Маҳаллада кутубхона очилди\nМаҳаллада кутубхона очилди\nАндижон шаҳридаги Чўлпон 100 йиллиги маҳалласида кутубхона очилди. Тантана ҳақиқий маънавият байрамига айланиб кетди. Яқинда маҳалла идораси янги бинога кўчиб ўтган эди. Собиқ идора биноси эса обдон таъмирланиб, ўрнида кутубхона иш бошлади. Тўйга тўёна билан келган мутасаддилар кутубхона фондига 150 дона янги китоблар тухфа\nқилдилар. -“Халқ билан мулоқот ва инсон манфаатлари йили” Давлат дастурига мувофиқ Ёзувчилар уюшмаси ҳамда Хотин-қизлар қўмитаси томонидан мамлакатимизда “Китоб акцияси” ўтказилмоқда, -деди вилоят ҳокимининг ўринбосари, хотин-қизлар қўмитаси раиси Манзурахон Юнусова. –\nАкция доирасида уюшма ҳомийлигида нашр этилган 4800 дан зиёд адабиётлар\nАндижонга бепул тақдим этилди. Мазкур китоблар вилоятимиздаги энг намунали маҳаллаларга ҳамда Андижон шаҳридаги мактаб ва Болалар шаҳарчасига совға қилинмоқда.Очилиш маросимида турли ёш, касб-кор ва тоифадаги маҳалла аҳли, 16-умумтаълим мактаби жамоаси йиғилди. Президентимиз ташаббуси билан китоб ўқишни тарғиб қилиш, мутолаа маданиятини юксалтириш борасидаги саъй-ҳаракатлар айни муддао бўлганлигини дилдан гапирдилар. -“Китоб-офтоб”,\nдея бежиз айтилмайди, - дейди сўзга чиққан маҳалла нуронийси Жабарали Раҳмонов. – Катта авлод вакиллари китобхонлик туфайли униб-ўсган. Миллий\nва жаҳон адабиёти дурдоналари орқали маънавий озуқа олган. Ёшларни айнан шу йўл билан интернетнинг салбий таъсиридан асрашимиз мумкин. Маҳалланинг билим ўчоғига раҳбарлик қилишга дил амри билан Каримжон Рўзиев ризолик берди. Нафақадаги собиқ ўқитувчи ва мактаб директори шу каби хайрли ишни анчадан буён ният қилган экан.\n-Ҳудудимизда 7800 нафар аҳоли истиқомат қилади, - дейди МФЙ раиси Ҳамидулло Отахонов. – Асосан ўқимишли ва зиёлилар. Улар кутубхона фондини шахсий жамғармалари ҳисобидан бойитиш таклифини билдиришмоқда. Бу борада 16 мактаб жамоаси ҳам ташаббус кўрсатиш истагида. Шу куннинг ўзида\nкитоблар ортилган “Дамас” автомашинаси вилоят марказидаги Болалар шаҳарчаси ва 4-умумтаълим мактабига ташриф буюрди. Саидаҳмад Шукуров. Киритилган вақти: 20/04/2017 09:29\tКўрилганлиги: 159 Фуқаролар мурожаатларини кўриб чиқиш тартиби Ягона телефон регламенти Жами мурожаатлар: 1228 (100%)\nАъло\tЯхши\tҚониқарли\tҚониқарсиз\tЯнада кўпроқ хизматлар қўшиш керак\tХабарларга обуна бўлиш


Италиянинг Турин шаҳрида бир бомба портлади, портлаш арафасида бўлган яна 12та бомба топилди\nРим кўчаларини назорат қилаётган полициячилар.\nИталитянинг Турин шаҳрида 1 январь куни чиқинди қутисига яширилган мосламанинг портлаши оқибатида 4 киши жароҳатланди. Яраланганларнинг 2 нафари марокашлик, 2 нафари италиялик экани айтилмоқда.\nПортлаш оқибатида яқин атрофда турган 4 автомобилга зарар етган ва 30та уйнинг ойналари синган.\nПолициянинг билдиришича, портлашдан сўнг ўтказилган тезқор-қидирув амалиёти пайтида яна шу каби 12 та қўлбола портловчи мослама ҳамда патронлар топилган.\nАйни пайтда полиция портловчи мосламаларни ясаган одамни қидиришда давом этмоқда.


Фото. «Жасырынып жатырған» 1,5 миллион пингвин таўылды » KarInform\nФото. «Жасырынып жатырған» 1,5 миллион пингвин таўылды\nАнтарктидадағы қәўипли атаўлардың биринен 1,5 миллион пингвин таўылды. Илимпазлар үлкен-үлкен теңиз музларының атаўды қоршап алғанлығынан ҳәм кемелердиң ҳәрекетине кесент ететуғынлығы себепли, олардың тынышын ҳеш ким бузбаған, деген пикирде. Буған шекем усындай көлемдеги пингвинлер мәканы Антарктиданың Арқа тәрепиндеги атаўдан таўылған еди, деп хабар бермекте BBC.\nКосмостан түсирилген сүўретлерден 1,5 миллион пингвин қусының поо ҳәм гуано сыяқлы түрлери анықланған. Олар үлкен архипелаглар менен қоршалған аймақта жасамақта. Адам қәдеми жетпегенликтен, пингвинлердиң бул топары биринши мәрте анықланбақта. Уллы Британияның Оксфорд университети ҳәм америкалы илимпазлар жүргизген изертлеўлерде Американың Landsat космослық кемесинен пайдаланылған.\n- Биз өз көзимизге өзимиз исенбей, оғада ҳайран қалдық. Себеби, Adélie пингвинлериниң бундай топарласқан түрин биз биринши мәрте анықлап отырмыз. Илимий жаңалық ашып, қуслардың бундай колониясын анықлағанымыз ҳәммемизди бирдей қуўандырды, - дейди Стоуни Брук университетиниң илимпазы Хизер Линч.\nОл Антарктиданың Батыс атаўында Adélie сортлы пингвинлердиң азайып баратырғанын ҳәм ҳәзирги заманагөй жасалма жолдаслардың имканиятлары нәтийжесинде илимий жаңалық ашып, табысқа ерискенлигин билдирди.\nМағлыўмат ушын, усы күнге шекем Adélie пингвинлериниң 200-300 мың ўәкили ғана белгили еди. Олар Дейнджер атаўын мәкан етип, жасап келмекте. Ал енди ғана илимге белгили болған усы сортқа киретуғын 1,5 миллион пингвин илимпазлардың изертлеўлерине мүтәж.\nӘсиримиздиң соңында ири қалалар суў астында қ ...\nДүньяның ең тыныш жери. Бул жерде әскерий ҳ&# ...\nҚайтыс болса да аты миллионлап пайда келтирип атырған белгили а ...


ТАДБИРКОРЛИКНИ РИВОЖЛАНТИРИШ ОРҚАЛИ...\nТАДБИРКОРЛИКНИ РИВОЖЛАНТИРИШ ОРҚАЛИ ИШСИЗЛИККА БАРҲАМ БЕРИЛАДИ\nАвтор: Сабрижамил Февраль 02, 2021\nҲазорасп тумани ҳокими Ўктам Машарипов раҳбарлигида тегишли мутасаддилар иштирокида “Ҳар бир оила – тадбиркор” дастурини амалга ошириш борасида туманда тадбиркорлик билан шуғулланиш истагида бўлган аҳолининг ташаббусларини ҳар томонлама қўллаб-қувватлаш, уларга имтиёзли кредитлар ажратиш ҳамда ишбилармонлик фаолиятини ташкил этиш ва амалга оширишда амалий ёрдам кўрсатиш борасида тизимли ишлар амалга оширилмоқда.\nБундан кўзланган мақсад эса битта. У ҳам бўлса оилавий тадбиркорлик, ҳунармандчилик, касаначилик ва бошқа тадбиркорлик фаолияти турларини кенг оммалаштириш орқали ҳар бир оиланинг барқарор даромад манбаига эга бўлиши учун шарт-шароитлар яратиш ва ишсизликка барҳам беришдир.\nТуман ҳокимининг тадбиркор Жасур Матёқубов хонадонига ташрифи ҳам айнан шу мақсадда бўлди. Тадбиркор бугунги кунда ўз оиласида 12 нафар ишсиз аёлларни жалб қилган ҳолда кўрпа ва сумкалар тикиш билан шуғулланади.\nТикилган кўрпалар қошлар билан безатилиши натижасида янада чиройли бўлиб, кўзни қамаштириши билан харидоргирдир.\nТуманимиз раҳбари тадбиркор фаолияти билан танишар экан, унинг фикрларини тинглади. Оилавий тадбиркорлигини кенгайтириш мақсадида фойдаланмай ётган ташландиқ бинони таъмирлаб, ўз фаолиятини кенгайтириш фикрини билдирди.\nТуман ҳокими томонидан тадбиркор айтган бино бориб кўрилди ва ўрганиш учун тегишли мутасаддиларга топшириқлар берилди.


Давлат экология қўмитаси ахборот хизмати раҳбари Бунёд Абдуллаев лавозимини тарк этди. У бир ҳафта олдин Очилбой Раматовга дахлдор «ғалати топшириқ»ни бажаришга кўнмагани ортидан босимга учраётганини айтганди. Ҳолатга қўмита расмийлари, меҳнат инспекцияси ва ҳуқуқ органларидан бирор-бир муносабат бўлмади.\nЭкология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш давлат қўмитасининг матбуот хизмати раҳбари Бунёд Абдуллаев ишдан бўшатилди. Бу ҳақда у ўзининг Facebook'даги саҳифасида ёзиб қолдирди.\n«Бугун Давлат экология қўмитасидан ишдан кетдим. Қўллаб-қувватлаганларга катта раҳмат! Батафсил кейинроқ...» – дея ёзган у.\nБунёд Абдуллаев шу ой бошида Kun.uz мухбири билан суҳбатда ишдан бўшашга мажбурланаётгани ҳақида айтган, бунга юқоридан келган оғзаки топшириқни бажармаганини сабаб сифатида келтирганди.\nАбдуллаев маълум қилгандики, унга ўзини бош вазирнинг 1-ўринбосари Очилбой Раматовнинг маслаҳатчиси деб таништирган шахс телефон қилиб, «Раматовнинг имижини яхшилаш бўйича штаб» тузилганини айтган ва шу штабга ҳар жума куни айтилган мавзу бўйича маълумот бериб туришни сўраган.\nТурли идоралардан йиғилган маълумотлар штаб номидан ОАВда кенг тарқатилиши айтилган. Бунёд Абдуллаев сайловлар яқинлигини ҳисобга олиб, бу кампанияда қатнашишни рад этган ва ёзма топшириқ бўлсагина бажариши мумкинлигини айтган.\n«Ҳозирда қўмита раҳбарияти билан муносабатларимиз анча таранглашган, қўмита раиси ва кадрлар бўлими бошлиғи ишдан бўшаш ҳақида ариза ёзиб беришни талаб қиляпти.\nМен эса сабабсиз ариза ёзмаслигимни айтяпман. Ўйлайманки, шунчаки сабабсиз ишдан бўшаб кетмайман. Ўзбекистонда меҳнат қонунчилиги ишлашига ишонаман», – деганди матбуот котиби Kun.uz билан суҳбатда.\nБунёд Абдуллаев ишдан кетганини Facebook'ида маълум қилгач, Kun.uz мухбири у билан телефон орқали суҳбатлашди.\n«Ҳа, ишдан кетдим. Ҳозир Самарқандда, уйдаман. Аввалроқ мени ишдан кетказиш учун турли босимлар бўлаётгани ҳақида ОАВдаги чиқишимга АОКА ёки ҳуқуқни муҳофаза қилувчи бошқа органлардан бирор реакция бўлмади.\nГап-сўзлардан кейин ҳам душанба куни ишга бордим. Чунки мен расман ишлаётган ходим эдим. Аммо ўша куни оладиган ойлигимда кескин қисқариш бўлганини сездим. Ходимлар олиб келадиган қўшимча устамалар бу гал менга берилмаганди.\nШунингдек, мени иш жойимдаги ходимлар, муҳит қабул қилмаётгани яққол сезилди. Мен билан касбдош ва дўстона алоқада бўлганлар ҳам саломлашмай, гаплашмай қўйишди. Уларни ҳам тушунаман, ишдан кетишдан қўрқишади. Рости, жуда хафаман», – деди Бунёд Абдуллаев.\nKun.uz Бунёд Абдуллаевнинг ишдан бўшашга мажбур бўлиши билан боғлиқ вазият юзасидан Ахборот ва оммавий коммуникациялар агентлиги билан боғланди. Агентлик матбуот хизмати қуйидаги муносабатни тақдим этди.\n«Биринчи навбатда, Бунёд Абдуллаев аттестациялардан яхши ўтган. Унинг фаолияти АОКАни қониқтиради. АОКА Абдуллаевни яхши матбуот котиби деб ҳисоблайди. У тажрибали мутахассис ва АОКА талабларини доимий тарзда яхши бажариб келган.\nИккинчидан, АОКА юзага келган вазиятни меҳнат қонунчилиги бўйича кўриб чиқишни сўраб, Экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш давлат қўмитасига хат юборган.\nУчинчидан, АОКА ҳеч бир ташкилотнинг кадрлар сиёсатига аралашолмайди. Бизнинг функциямиз матбуот котиблари фаолиятини мувофиқлаштириш. Лекин қандайдир келишмовчиликлар юзага келса, бу фақат меҳнат қонунчилиги бўйича ҳал қилинади. Бизда қарор бўйича бошқа ваколатимиз йўқ», – дейилади АОКА муносабатида.