Ксолар – medu.uz – Дорилар ҳақида маълумотлар ўзбек тилида\nHome Йўриқномалар Ксолар\nПрепаратнинг савдо номи: Ксолар\nТаъсир этувчи модда (ХПН): омализумаб (omalizumab;)\nфаол модда: 75 мг ёки 150 мг омализумаб – одам рекомбинант, моноклонал антителаларини сақлайди; эритилган Ксолар 125 мг/мл омализумаб (0,6 мл да 75 мг ёки 1,2 мл да 150 мг);\nёрдамчи моддалар: L-гистидин гидрохлориди моногидрати, L-гистидин, сахароза, полисорбат 20.\nТаърифи: оқ ёки деярли оқ рангли лиофилизатланган кукун, эритилганидан сўнг – тиниқ, бироз тобланадиган, рангсиз ёки оч жигарранг рангдан сариқ ранггача бўлган эритма ҳосил бўлади.\nЭритувчи: тиниқ, рангсиз, ҳидсиз ва таъмсиз суюқлик.\nФармакотерапевтик гуруҳи: нафас йўлларининг обструктив касалликларида тизимли қўлланадиган восита.\nАТХ коди: R03DX05.\nОмализумаб одамнинг иммуноглобулин Е (IgE) билан селектив боғланадиган рекомбинант ДНК дан олинган одамнинг моноклонал антителаси ҳисобланади. IgG1-каппа антитела IgE билан боғланадиган, сичқоннинг дастлабки антителасининг соҳаси билан комплементарликни белгилайдиган одамнинг структур асосини сақлайди. Омализумаб IgE билан боғланади ва IgE га жуда ўхшаш бўлган FCeRI – рецептори билан боғланишини олдини олади ва шу йўл орқали аллергик занжирни ишга соладиган эркин IgE нинг миқдорини пасайтиради.\nАтопик касалликлари бўлган пациентларни омализумаб билан даволаш базофилларнинг FCeRI – рецепторига аҳамиятли супрессив таъсир қилишига олиб келган. Бундан ташқари, Ксолар препарати қўлланган пациентлардан олинган базофиллар аллерген билан рағбатлантирилгандан сўнг In vitro шароитларида гистаминни ажралиб чиқиши даволашдан олдин олинган қийматларга нисбатан тахминан 90% га кам бўлган.\nКлиник тадқиқотлар вақтида препаратнинг биринчи дозаси юборилганидан сўнг бир соат давомида қон зардобида эркин IgE нинг даражасини дозага боғлиқ пасайиши кузатилган, навбатдаги дозаларини юборишлар ўртасидаги вақт оралиғида сақланиб турган. Ксолар препарати билан даволаш тўхтатилганидан сўнг бир йил ўтгач IgE нинг даражаси даволанишни бошидаги кўрсаткичларга қайтган, бунда дори препарати организмдан чиқарилгандан сўнг IgE нинг даражасига нисбатан қайтар реакцияси кузатилмаган.\nКатталар ва 12 ёшдан ошган ўсмирлар\nДаволаш самарадорлигини шифокор томонидан умумий баҳолаш\nДаволаш самарадорлигини умумий баҳолаш шифокор томонидан бронхиал астмани назорат қилишнинг асосий ўлчами сифатида бешта тадқиқотларда ўтказилган. Шифокор МНЧТ (максимал нафас чиқариш тезлиги), кундузги ва тунги вақтдаги симптоматикаси, биринчи ёрдам препаратларни қўллаш, спирометрия маълумотлари ва зўрайишини ҳисобга олиш имконига эга бўлган. Барча бешта тадқиқотларда Ксолар препарати қўлланган пациентларнинг статистик аҳамиятли катта қисми плацебо гуруҳидаги пациентларга нисбатан астмани аҳамиятли даражада яхшиланиши ёки тўлиқ назорат қилишга эришилган.\n6 ёшдан 12 ёшгача бўлган болалар\n6 ёшдан 12 ёшгача бўлган болаларда Ксолар препаратининг ҳавфсизлиги ва самарадорлигини тасдиқлаш битта рандомизацияланган, икки томонлама яширин, плацебо назоратли, кўп марказли тадқиқотда олинган (7 тадқиқот).\nКлиник тадқиқотларда зардобда эркин IgE нинг даражаси биринчи инъекциядан сўнг биринчи соатданоқ дозага пропорционал равишда пасайган ва навбатдаги дозаларни юборишлар ўртасидаги даврда доимий даражада бўлган. Тавсия этилган дозаси қўлланганида зардобда эркин IgE нинг даражасини ўртача 96% дан ортиқ қийматни ташкил этган. Зардобда умумий IgE (яъни боғланган ва боғланмаган) нинг даражаси биринчи дозаси юборилганидан сўнг эркин IgE га нисбатан элиминация тезлиги секин бўлган омализумаб – IgE комплексини ҳосил бўлиши туфайли ошган. Биринчи дозаси юборилганидан сўнг 16-ҳафтага келиб, зардобдаги умумий IgE нинг ўртача даражаси даволашдан олдин қайд этилган даражасига нисбатан 5 марта юқори бўлган. Ксолар препаратини юбориш тўхтатилганидан сўнг унинг таъсири билан боғлиқ бўлган умумий IgE нинг даражасини ошиши ва эркин IgE нинг даражасини пасайиши қайтар бўлган. Умумий IgE нинг даражаси Ксолар препарати билан даволаш тўхтатилганидан сўнг бир йилгача вақт давомида юқори даражада қолган.\nОмализумабнинг таъсири аллергик астмаси бўлган катталарда ва ўсмирларда ўрганилган.\nТери остига юборилганидан сўнг омализумаб 62% тенг бўлган ўртача мутлоқ биокираолишлиги билан сўрилади. Астма билан хасталанган катталар ва ўсмирларга бир марталик дозаси тери остига юборилганидан сўнг омализумаб секин сўрилиб, ўртача 7-8 кундан кейин қон зардобида максимал концентрациясига эришган. Омализумабнинг фармакокинетикаси 0,5 мг/кг дан юқори дозаларда пропорционал ҳисобланади. Омализумаб кўп марта юборилганидан сўнг мувозанатли ҳолатда “зардобдаги концентрация–вақт” эгри чизиғи остидаги майдон 0 кундан 14 кунгача биринчи дозаси юборилгандан кейинги қийматларга нисбатан 6 марта юқори бўлган.\nIn vitro шароитларида омализумаб IgE билан чекланган ўлчамга эга бўлган комплексларни ҳосил қилади. Преципитация бўладиган комплекслар, ва молекуляр массаси 1 миллион дальтондан юқори бўлган комплекслар in vitro ва in vivo шароитларида аниқланмаган. Тери остига юборилганидан сўнг тахминий тақсимланиш ҳажми 78±32 мл/кг ни ташкил этади.\nОмализумабнинг клиренси IgE нинг лиганди – нишон IgE билан махсус боғланиши ва комплексларни ҳосил қилиши орқали чиқарилиши каби, IgG клиренси жараёнларига жалб қилинган. IgG ни жигар элиминацияси ретикулоэндотелиал тизимида ва эндотелий ҳужайраларида парчаланишидан иборат. Ўзгармаган IgG шунингдек сафро билан ҳам чиқарилади. Астма билан хасталанган пациентларда омализумабнинг қон зардобидан ярим чиқарилиш даври кунига ўртача 2,4±1,1 мл/кг умумий клиренсида ўртача 26 кунни ташкил этган. Бундан ташқари, тана вазни 2 марта ошганида тахминий клиренси тахминан 2 марта ошган.\nПациентлар популяцияларида характеристикаси\nЁши, ирқий/этник мансублиги, жинси, тана вазни индекси\nКсолар препаратининг фармакокинетикаси популяцияда демографик ҳусусиятларига таъсирини баҳолаш мақсадида таҳлил қилинган. Ушбу чекланган маълумотларни таҳлил қилиш ёши (6-76 ёш), ирқий/этник мансублиги, жинси ёки тана вазни индексига қараб, дозасига тузатиш киритиш талаб этилмаслигидан далолат беради.\nЖигар ва буйрак фаолиятини бузилиши\nБуйрак ёки жигар етишмовчилиги бўлган пациентларда препаратнинг фармакокинетикаси ва фармакодинамикаси юзасидан маълумотлар йўқ.\nКсолар in vitro шароитларида ҳавода доимо мавжуд бўлган аллергенга нисбатан реактивликка мусбат тери синамаси аниқланган, ўпка фаолияти суст бўлган (жадаллаштирилган нафас чиқариш ҳажми (ЖНЧҲ) <80%), шунингдек ингаляцион кортикостероидларнинг юқори суткалик дозаларини узоқ вақт таъсир қилувчи ингаляцион бета2-агонистларга қўшиб қўллашга қарамасдан, астманинг оғир даражадаги зўрайишларини кўп марталик ҳужжатли тасдиғига эга бўлган кундузги симптомлари тез-тез кузатиладиган ёки тунда уйғонадиган ўртача ва оғир даражадаги вақти-вақти билан авж олувчи атопик астма билан хасталанган пациентларда астмани жуда яхши назорат қилишга эришиш учун қўшимча даволаш сифатида кўрсатилган.\nКсолар in vitro шароитларида ҳавода доимо мавжуд бўлган аллергенга нисбатан реактивликка мусбат тери синамаси аниқланган, шунингдек ингаляцион кортикостероидларнинг юқори суткалик дозаларини узоқ вақт таъсир қилувчи ингаляцион бета2-агонистларга қўшиб қўллашга қарамасдан, астманинг оғир даражадаги зўрайишларини асоратлари кўп марталик ҳужжатли тасдиғига эга бўлган кундузги симптомлари тез-тез кузатиладиган ёки тунда уйғонадиган ўртача ва оғир даражадаги вақти-вақти билан авж олувчи атопик астма билан хасталанган пациентларда астмани жуда яхши назорат қилишга эришиш учун қўшимча даволаш сифатида кўрсатилган.\nКсолар препаратини қўллаш мумкинлиги фақат иммуноглобулин Е (IgE) ни тасдиқланган концентрацияси билан ифодаланган бронхиал астма билан хасталанган пациентлар учун кўриб чиқилиши керак.\nКсоларни оғир даражадаги вақти-вақти билан авж олувчи астмани олдини олиш ва даволаш тажрибасига эга бўлган шифокор буюриши керак. Ксоларнинг керакли дозаси ва қабул қилиш тез-тезлиги, даволашни бошлашдан олдин аниқланадиган, Халқаро Бирликлар (ХБ) / мл ўлчанадиган иммуноглобулин IgE нинг концентрацияси, шунингдек пациентнинг тана вазнига (кг) қараб аниқланади. Препаратни қабул қилишни бошлашдан олдин, дозани буюриш мақсадида, пациентда ҳар қандай тижорат зардобини ишлатиш ёрдамида умумий IgE миқдорини таҳлил қилиш орқали аниқланган IgE даражаси бўйича маълумотлар бўлиши керак. Кўрсаткичларга қараб, Ксоларнинг тавсия этилган дозаси 75-600 мг ни ташкил этади. Ушбу дозани 1-4 марта юборишга бўлиш мумкин. IgE нинг даражаси 76 ХБ/мл дан паст бўлган пациентларда ижобий самара кўрсатиш эҳтимоли камроқ бўлган. Даволашни бошлашдан олдин шифокор, катта ёшдаги пациентларда ва ўсмирларда IgE нинг даражаси 76 ХБ/мл дан паст ва болаларда (6 дан 12 ёшгача бўлган болалар) IgE нинг даражаси 200 ХБ/мл дан паст бўлиши in vitro шароитларда доимо мавжуд бўлган аллергенга нисбатан шубҳа туғилмаган реактивлик (радиоаллергосорбент синама [RAST]) кузатилганига ишонч ҳосил қилиши керак.\nҚайта ҳисоблаш схемаси 1-жадвалда, катталар ва болалар (6 ёшдан катта) учун дозани аниқлаш схемаси 2- ва 3-жадвалларда келтирилган.\nКсолар препаратини IgE нинг даражаси ва тана вазни дозалаш бўйича жадвалда кўрсатилган даражадан юқори бўлган пациентларга буюриш мумкин эмас. Тавсия этилган максимал дозаси 600 мг омализумабни ташкил этади ва ҳар икки ҳафтада юборилади.\n1-жадвал. Дозани флаконларнинг миқдори, инъекциянинг миқдори ва ҳар бир юборишга мўлжалланган инъекциянинг умумий ҳажмига нисбатан қайта ҳисоблаш\nДозаси (мг) Флаконлар сони Инъекциянинг миқдори Инъекциянинг умумий ҳажми (мл)\n525 1c 4 4 4,2\na 0,6 = бир флакондан (Ксолар 75 мг) тортиб олинган максимал ҳажми.\nb 1,2 = бир флакондан (Ксолар 150 мг) тортиб олинган максимал ҳажми.\nc ёки 150 мг флакондан 0,6 мл олинади.\n2-жадвал. ҲАР 4 ҲАФТАДА ЮБОРИШ. Ҳар 4 ҳафтада тери остига инъекция қилиш йўли билан юбориладиган Ксолар препаратининг дозаси (дозага мг ларда)\nIgE ни дастлабки даражаси Тана вазни (кг)\n≥ 20-25 > 25-30 > 30-40 > 40-50 > 50-60 > 60-70 > 70-80 > 80-90 > 90-125 > 125-150\n> 400-500 225 300 ҲАР 2 ҲАФТАДА ЮБОРИШ\n> 600-700 300\n3-жадвал. ҲАР 2 ҲАФТАДА ЮБОРИШ. Ҳар 2 ҳафтада тери остига инъекция йўли билан юбориладиган Ксолар препаратининг дозаси (дозага мг ларда).\n> 100-200 ҲАР 4 ҲАФТАДА ЮБОРИШ 225 300\n> 200-300 2-жадвалга қаранг 225 225 225 300 375\n> 300-400 225 225 225 300 300 450 525\n> 400-500 225 225 300 300 375 375 525 600\n> 500-600 225 300 300 375 450 450 600\n> 600-700 225 225 300 375 450 450 525\n> 1000-1100 225 300 375 450 600 ЮБОРИЛМАСИН – дозаларни тавсияси бўйича маълумотлар йўқ.\nФақат тери остига юбориш учун мўлжалланган. Вена ичига ёки мушак ичига юборилмасин. Инъекция тери остига елканинг дельтасимон мушаги соҳасига амалга оширилади. Дельтасимон мушак соҳасига юборишга тўсқинлик қилувчи маълум сабаблар бўлса, препаратни сон соҳасига юбориш мумкин.\nКсолар препаратини мустақил юбориш тажрибаси чекланган. Шу сабабли препаратни тиббий ходим юбориши керак.\nДаволаш давомийлиги, дозани назорат қилиш ва дозага тузатиш киритиш\nКсолар препарати билан даволашни тўхтатиш кўпчилик ҳолларда эркин IgE нинг даражасини қайтадан ошишига ва мувофиқ симптомларни ривожланишига олиб келади. Клиник тадқиқотлар камида 12-16 ҳафта давомида қўлланган Ксолар препарати билан даволашнинг самарадорлигини тасдиқлади. Ксолар препарати билан даволаш бошлангандан сўнг 16-ҳафтага келиб, навбатдаги инъекцияни юборишдан олдин ўтказилган даволашнинг самарадорлигини аниқлаш мақсадида пациентнинг ҳолатини баҳолаш керак. Ксолар препарати билан даволашни давом эттириш ҳақидаги масала бронхиал астмани умумий назорат қилишга нисбатан, аҳамиятли ўзгаришларга эришилганлиги ҳақидаги хулосаларга асосланган бўлиши керак.\nУмумий IgE нинг даражаси даволаш давомида юқори бўлади ва даволаш тугаганидан сўнг бир йил давомида юқори даражада қолади. Шундай қилиб, Ксолар препарати билан даволаниш вақтида препаратнинг керакли дозасини аниқлаш учун IgE нинг даражасини такроран аниқлаш ўтказилмаслиги мумкин. Танаффусдан сўнг камида бир йил давом этадиган даволашга дозасини аниқлаш дозаси биринчи марта аниқланганида олинган IgE нинг даражасидан келиб чиққан ҳолда амалга оширилиши керак. Агар Ксолар препарати билан даволаш бир йил аввал тўхтатилган бўлса, дозани танлаш мақсадида зардобдаги умумий IgE нинг даражасини такроран аниқлаш керак.\nТана вазнини аҳамиятли ўзгаришларида дозага тузатиш киритиш талаб этилади.\nКексалар (65 ёш ва ундан катта)\n65 ёшдан ошган пациентларда Ксолар препаратини қўллаш бўйича чекланган маълумотлар мавжуд, бироқ кекса ёшдаги пациентлар учун кичикроқ ёшдаги пациентларга нисбатан препаратнинг дозалаш бўйича бошқача ёндошилади деб ҳисоблашга асос йўқ.\nКсолар препаратининг фармакокинетикасига буйрак ёки жигар фаолиятини бузилишини таъсири юзасидан тадқиқотлар ўтказилмаган. Клиник дозаларда омализумабнинг клиренси асосан ретикуло-эндотелиал тизими (РЭТ) иштирокида амалга ошганлиги сабабли, уни буйрак ёки жигар фаолиятини бузилиши билан боғлиқ бўлган ўзгариш эҳтимоли кам. Гарчи препаратнинг дозасига тузатиш киритиш юзасидан махсус тавсиялар бўлмаса-да, Ксолар препаратини бундай пациентларда эҳтиёткорлик билан қўллаш керак.\nҚўллаш бўйича махсус кўрсатмалар\nКсолар бир марталик флаконларда тақдим этилади ва таркибида антибактериал консервантлар сақламайди. Тайёр бўлган маҳсулотнинг кимёвий ва физикавий барқарорлиги 2оС дан 8оС гача бўлган ҳароратда 8 соат давомида ва 30оС ҳароратда 4 соат давомида намойиш этилган. Микробиологик нуқтаи назаридан, препарат тайёрланган заҳоти ишлатилиши керак. Агар маҳсулот тайёрланган заҳоти ишлатилмаса, у ҳолда қўллаш вақтидаги сақлаш муддати ва қўллашдан олдинги сақлаш муддати пациент ёки тиббий ходимнинг жавобгарлигида қолади ва агар препаратни тайёрлаш назоратли ва текширилган асептик шароитларда бажарилмаган бўлса, сақлаш муддати 2оС дан 8оС гача бўлган ҳароратда 8 соатдан ошмаслиги керак.\nЛиофилизатланган маҳсулот 15-20 минут давомида эритилади, айрим ҳолларда бу жараён давомлироқ бўлиши мумкин. Бутунлай эриган препарат тиниқ ёки бироз хира бўлади ва флаконнинг деворида бир қанча майда пуфакчалар ёки кўпик бўлиши мумкин. Эритманинг консистенцияси қовушқоқ бўлганлиги сабабли, ҳажми 1,2 мл ни ташкил этган тайёр эритмани бутунлай тортиб олиш учун синчковлик зарурдир.\nЭритмани тайёрлаш ва юбориш қоидаси\nКсолар 75 мг флакони учун ампуладан шприцга 0,9 мл инъекция учун сув тортиб олинади. Ксолар 150 мг флакон учун ампуладан шприцга 1,4 мл инъекция учун сув тортиб олинади. Шприцнинг игнасини тешиги кенг (№18) бўлиши керак.\nФлакон бир текис юзага вертикал ҳолатда қўйилади, игна билан қопқоқчаси тешилади ва инъекция учун сув лиофилизатланган кукун бўлган флаконга, стандарт асептика қоидаларига риоя қилган ҳолда, бевосита кукунга қаратиб юборилади.\nФлаконни вертикал ҳолатда ушлаб, кукун бир текис намланиши учун, тахминан 1 минут давомида куч билан (чайқатмасдан) айлантирилади.\nКукун яхшилаб эришига ёрдам бериш учун, 3 босқич тугаганидан сўнг қолган барча қаттиқ заррачалар эриши учун флакон тахминан ҳар 5 минутда 5-10 секунд давомида айлантирилади.\nТаъкидлаш керакки баъзи ҳолларда кукун тўлиқ эриши учун 20 минутдан ортиқ вақт талаб этилиши мумкин. Бундай ҳолатда эритмада кўзга кўринадиган желега ўхшаш заррчалар йўқолмагунича, 4-чи босқични такрорлаш керак.\nПрепарат бутунлай эриганида эритма кўзга кўринадиган желесимон заррчаларни сақламаслиги керак. Одатда флаконнинг четларида майда пуфакчалар ёки кўпик бўлиши мумкин. Тайёрланган эритма тиниқ ёки бироз хира бўлиши керак. Қаттиқ заррачалар бўлганида эритмани ишлатиш мумкин эмас.\nЭритма флаконнинг тиқинига томон оқиб боришига имкон бериш учун, флаконни камида 15 секундга айлантириш керак. Канали кенг №18 бўлган, игна билан таъминланган 3 мл сиғимли шприцдан фойдаланиб, игна тўнтарилган флаконга киритилади. Флаконни тўнтарилган ҳолатда ушлаб (игнанинг охири эритмали флаконнинг тахминан қопқоғида бўлиши керак), эритма шприцга тортиб олинади. Игнани флакондан тортиб олишдан олдин, тўнтарилган флакондан барча эритмани тортиб олиш учун шприцнинг поршени шприцнинг бутун узунлиги бўйлаб орқага тортилади.\n№18 ўлчамли игна, тери остига инъекция қилиш учун №25 ўлчамли игнага ўзгартирилади.\nКеракли дозага (0,6 ёки 1,2 мл) эришиш учун ҳаво, йирик пуфакчалар ва ортиқча эритма шприцдан йўқотилади. Шприцда эритманинг юзасида майда пуфакчаларнинг юпқа қавати қолиши мумкин. Эритма бироз қовушқоқ бўлганлиги сабабли, эритмани тери остига юбориш учун 5-10 секунд талаб этилиши мумкин.\nФлаконда 0,6 мл (75 мг) ёки 1,2 мл (150 мг) Ксолар препарати сақланади.\nИнъекция елканинг делтасимон мушаги соҳасига ёки сонга тери остига юборилади.\nУтилизация қилишда махсус эҳтиёткорлик чоралари\nҲар қандай ишлатилмаган препарат ёки чиқиндилар маҳаллий талабларга мувофиқ утилизация қилиниши керак.\n4-жадвалда умумий популяцияда препаратнинг ҳавфсизлигини ўрганиш юзасидан ўтказилган клиник тадқиқотлар вақтида қайд этилган, ножўя реакциялар, аъзолар тизимини таснифи ва учраш тез-тезлиги бўйича ножўя реакциялар кўрсатилган. Ножўя реакцияларни учраш тез-тезлиги бўйича ҳар бир гуруҳларда ножўя реакцияларнинг жиддийлигини камайиши тартибида келтирилган. Учраш тез-тезлиги қуйидагича аниқланган: жуда тез-тез (≥ 1/10), тез-тез (≥ 1/100 – < 1/10), тез-тез эмас (≥ 1/1000 – < 1/100) ва кам ҳолларда (< 1/1000). Постмаркетинг кузатишлар даврида олинган хабарлар юзасидан ножўя кўринишларни учраш тез-тезлиги номаълум сифатида кўрсатилган (мавжуд бўлган маълумотлар асосида аниқлаш мумкин эмас).\n4-жадвал. Ножўя реакциялар\nТери ва лимфа тизими томонидан\nТез-тезлиги номаълум Оғир даражадаги тромбоцитопения\nТез-тез Бош оғриғи *\nТез-тез эмас Синкопе, парестезия, уйқучанлик, бош айланиши\nТез-тез эмас Аллергик бронхоспазм, йўтал\nКам ҳолларда Хиқилдоқни шиши,\nТез-тезлиги номаълум Аллергик гранулематоз васкулит (Черга-Штраус синдроми)\nТез-тез Қориннинг юқори қисмларида оғриқ **\nКам ҳолларда Диспепсияни белгилари ёки симптомлари, диарея, кўнгил айниши\nТез-тез эмас Ёруғликка сезувчанлик, эшакеми, тошма, қичишиш\nКам ҳолларда Ангионевротик шиш\nТез-тезлиги номаълум Алопеция\nСкелет-мушак тизими ва бириктирувчи тўқима томонидан\nТез-тезлиги номаълум Артралгия, миалгия, бўғимларни шиши\nТез-тез эмас Фарингит\nКам ҳолларда Паразитар инвазиялар\nҚон-томирлар тизими томонидан\nТез-тез эмас Постурал гипотензия, қизиб кетиш ҳисси\nУмумий бузилишлар ва препаратни қўллаш усули билан боғлиқ бўлган ҳолатлар\nЖуда тез-тез Пирексия **\nТез-тез Инъекция қилинган жойда, шиш, эритема, оғриқ, қичишиш каби реакциялар\nТез-тез эмас Гриппсимон касалликлар, қўлларни шиши, тана вазнини ошиши, толиқиш\nКам ҳолларда Аллергик реакциялар, бошқа жиддий аллергик ҳолатлар; даволашнинг самарадорлигини пасайтирувчи антителаларни ишлаб чиқарилиши\nТез-тезлиги номаълум Иситма ва лимфаденопатиядан иборат бўлган зардоб касаллиги\n*: 6 ёшдан 12 ёшгача бўлган болаларда жуда кўп кузатилади\n**: 6 ёшдан 12 ёшгача бўлган болаларда кузатилади\nПост-маркетинг ҳисоботларда, Ксолар препарати қўлланганида пациентларда анафилаксияни учраш тез-тезлиги 500000 дан ортиқ пациентларда препаратнинг таъсири баҳоланганида кузатилган анафилактик реакцияларнинг умумий миқдоридан 0,2% ни ташкил этган.\nАнамнезида омализумабни қўллаш билан боғлиқ бўлмаган анафилаксия ҳоллари Ксолар препарати қўлланганида анафилаксияни ҳавф омили бўлиши мумкин.\nКсолар препаратини ўрганиш бўйича ўтказилган биринчи клиник тадқиқотлар вақтида катталарда ва 12 ёш ва ундан катта болаларда, шунингдек кекса ёшдаги пациентларда ҳавфли ўсмаларни умумий кузатилган тез-тезлиги назорат гуруҳи учун хабар берилган тез-тезлиги билан бир хил бўлган. Фаол гуруҳда ҳам ва назорат гуруҳида ҳам ривожланиш тез-тезлиги кам (< 1/100) бўлган. Кейинчалик 5 йил давомида ўтказилган назоратли тадқиқотда Ксолар препарати билан даволанган 5007 пациентлар ва Ксолар препарати билан даволанмаган 2829 пациентлар солиштирилганда, йилига 1000 пациентга бирламчи ўсмаларни ривожланиш тез-тезлиги мувофиқ равишда 16,01 (йилига 295/18426 пациент) ва 19,07 (йилига 190/9963 пациент) ни ташкил этган, бу малигнизациянинг юқори ҳавфини намойиш этмайди (кўрсаткичларини нисбати 0,84, 95% ишончли интервал, 0,62-1,13). Ксолар препаратини қабул қилган 4254 пациентлар ва плацебо қабул қилган 3178 пациентдан иборат бўлган рандомизацияланган, икки томонлама яширин, плацебо-назоратли клиник тадқиқотлар таҳлил қилинганида Ксолар препарати билан даволаш йилига 1000 пациентга ривожланиш тез-тезлиги асосида малигнизацияни ривожланиш ҳавфини ошиши билан боғлиқ бўлмаган, бу Ксолар препарати билан даволанган пациентлар учун 4,14 (йилига 14/3382 пациент) ва плацебо қабул қилган пациентлар учун 4,45 (йилига 11/2474 пациент) ни ташкил этган (кўрсаткичлар нисбати 0,93, 95% ишончли интервал 0,39-2,27). Ксолар препаратини қўллаш билан ўтказилган клиник тадқиқотлар дастурида малигнизацияни умумий ривожланиш частотаси умумий популяция билан бир хил бўлган.\n6 ёшдан 12 ёшгача бўлган болалар иштирокида ўтказилган клиник тадқиқотлар вақтида ҳавфли ўсмаларни ривожланиш ҳоллари омализумаб гуруҳида кузатилмаган: назорат гуруҳида ҳавфли ўсманинг ягона ҳолати кузатилган.\nАртериал тромбоэмболия (АТЭ)\nНазоратли клиник тадқиқотларда ва узоқ вақт давом этган тадқиқотларга асосланиб, АТЭ ҳолларини миқдорий дисбаланси кузатилади. АТЭ инсульт, транзитор ишемик ҳуружлар, миокард инфракти, ностабил стенокардия ва юрак қон-томир касалликлари оқибатидаги ўлим (шу жумладан, маълум сабабларга кўра ўлим ҳолати) дан иборат бўлган. Назоратли тадқиқотларнинг якуний таҳлилида йилига 1000 пациентга АТЭ ривожланиш даражаси Ксолар препарати билан даволанган гуруҳдаги пациентлар учун 7,52 (йилига 115/15286 пациент) ва назорат гуруҳида пациентлар учун 5,12 (йилига 51/9963 пациент) ни ташкил этган. Мавжуд бўлган дастлабки кардиоваскуляр ҳавф омилларини назорат қилиш бўйича мультивариант таҳлилда ҳавф коэффициенти 1,32 (95% ишончли интервал 0,91-1,91) ни ташкил этган. Бирлашган клиник тадқиқотлар, шу жумладан давомийлиги 8 ҳафта ва ундан ортиқ бўлган барча рандомизацияланган, икки томонлама яширин, плацебо назоратли клиник тадқиқотларнинг янги таҳлилларида йилига 1000 пациентга АТЭ даражаси Ксолар гуруҳидаги учун 2,69 (йилига 5/1856 пациент) ва плацебо гуруҳидаги пациентлар учун 2,38 (4/1680) ни ташкил этган (нисбий кўрсаткич 1,13, 95% ишонч интервали 0,24-5,71).\nКлиник тадқиқотлар вақтида бир қанча пациентларда тромбоцитлар сонини лаборатор кўрсаткичларнинг нормал диапазонини пастки чегарасидан пастлиги аниқланган. Ҳеч бир ҳолатда ушбу ўзгариш қон кетиш ҳуружларига ва гемоглобиннинг миқдорини пасайишига олиб келмаган. Гарчи постмаркетинг кузатишлар вақтида идиопатик тромбоцитопения ҳолатлари юзасидан айрим хабарлар олинган бўлсада, қуйи приматларда кузатиладиган бундай вақти-вақти билан авж олиб борувчи тромбоцитопения ҳоллари одамларда (6 ёшдан катта пациентлар) кузатилмаган.\nПлацебо назоратли тадқиқотларда гельминтлар инвазиясини ҳавфи доимо юқори бўлган пациентларда омализумабни қабул қилиш фонида касалликнинг даражасини аҳамиятсиз даражада миқдорий жиҳатдан ошиши аниқланган, бу статистик жиҳатдан аҳамиятли бўлмаган. Инвазияни кечиши, оғирлиги ва даволашга жавоби ўзгармаган.\nПрепаратнинг таъсир этувчи моддасига ёки ҳар қандай бошқа компонентига юқори сезувчанликда қўллаш мумкин эмас.\nОмализумабнинг клиренсида цитохром Р450, эфлюкс насос ва оқсиллар билан боғланиш механизми иштирок этмайди, шу боисдан, бошқа препаратлар билан ўзаро таъсир қилиш эҳтимоли аҳамиятсиз ҳисобланади. Ксолар препаратини дори воситалари ва вакциналар билан ўзаро таъсир қилишини ўрганиш бўйича тадқиқотлар ўтказилмаган. Одатда бронхиал астмани даволаш учун қўлланадиган дори воситаларни омализумаб билан ўзаро таъсир қилишини тахмин қилишга фармакологик асосланган сабаблар мавжуд эмас.\nКлиник тадқиқотлар вақтида Ксолар одатда ингаляцион ва перорал кортикостероидлар, қисқа ва узоқ вақт таъсир этувчи ингаляцион бета-адренорецепторлар, лейотриенларнинг модификаторлари, теофиллин ва перорал антигистамин препаратлар билан бирга қўлланган. Бронхиал астмани даволаш учун шундай кенг қўлланадиган препаратларнинг таъсири остида Ксоларни қўллаш ҳавфсизлигини ўзгариш белгилари аниқланмаган. Ксолар препаратини махсус иммунотерапия (гипосенсибилизация қилувчи терапия) билан бирга қўллаш юзасидан чекланган маълумотлар бор.\nКсолар гельминт ёки бошқа паразитар инвазияларни даволаш учун қўлланадиган дори воситаларнинг самарадорлигини билвосита пасайтириши мумкин.\nКсолар препаратини фақат инъекция учун сув билан аралаштириш мумкин.\nКсолар ўткир астма ҳуружлари, ўткир бронхоспазм ёки астматик статусни даволаш учун кўрсатилмаган.\nIgE миқдорини юқори синдроми ёки аллергик бронх-ўпка аспергиллёзи бўлган пациентларда, шунингдек анафилактик реакцияларни, жумладан овқат аллергияси оқибатида ривожланган реакцияларни олдини олиш мақсадида Ксолар препаратини қўллаш орқали тадқиқотлар ўтказилмаган. Ксолар бундай ҳолатларни даволаш учун қўлланилмайди.\nАутоиммун касалликлари, иммун комплекслари оқибатида ривожланган ҳолатлар, ёки буйрак ёки жигарни аллақачон мавжуд бўлган бузилишлари бўлган пациентларда Ксолар препаратини қўллаш орқали тадқиқотлар ўтказилмаган. Бундай пациентларга Ксоларни эҳтиёткорлик билан буюриш керак.\nКсолар препарати билан даволаш бошланганидан сўнг тизимли ёки ингаляцион кортикостероидларни бирдан тўхтатиш тавсия этилмайди. Кортикостероидларнинг дозасини бевосита шифокорнинг назорати остида пасайтириш ва зарурат бўлганида аста-секин пасайтириш керак.\nҚандли диабет билан хасталанган, глюкоза-галактоза мальабсорбцияси синдроми, фруктозани ўзлаштиролмаслик ёки сахароза-изомальтаза синдроми бўлган пациентларни Ксолар 150 мг препаратининг таркибида 108 мг қанд борлиги юзасидан огоҳлантириш керак.\n*I турдаги аллергик реакциялар\nОмализумабни қабул қилиш фонида I турдаги тизимли аллергик реациялар, шу жумладан анафилаксия ва анафилактик шок кузатилиши мумкин; улар ҳатто узоқ муддат даволангандан кейин ҳам пайдо бўлиши мумкин. Бу реакцияларнинг кўпчилиги Ксолар препаратининг биринчи ва навбатдаги инъекцияларидан сўнг 2 соат давомида ривожланади, аммо баъзида 2 соатдан кейин, баъзи ҳолларда инъекция қилингандан сўнг 24 соатдан кейин ҳам ривожланади. Шунинг учун Ксолар препарати юборилганидан сўнг анафилактик реакцияларни даволаш учун қўлланадиган препаратлар зудлик билан қўллаш учун доимо бўлиши керак. Бундай реакциялар ривожланиши мумкинлиги ва аллергик реакция ривожланганида зудлик билан шификорга мурожаат қилиш кераклиги юзасидан пациентларни огоҳлантириш керак.\nКлиник тадқиқотлар вақтида анафилактик реакциялар кам ривожланган.\nРекомбинант ДНК технологияси ёрдамида олинган одамнинг барча моноклонал антителалари каби, айрим ҳолларда пациентларда омализумабга антителалар шаклланиши мумкин.\nЗардоб касаллиги ва зардоб касаллигига ўхшаш реакциялар (III турдаги секин аллергик реакциялар) одамнинг моноклонал антителалари, шу жумладан омализумаб қабул қилаётган пациентларда кам кузатилади. Тахминий патофизиологик механизми омализумабга қарши антителаларни ишлаб чиқарилиши сабабли, иммун комплексларни шаклланиши ва тўпланишидан иборатдир. Аниқ бошланиш вақти бўлиб биринчи ва навбатдаги инъекциялар юборилгандан сўнг, шунингдек узоқ муддат даволангандан сўнг 1-5 куни ҳисобланади. Зардоб касаллигини кўрсатувчи симптомлар артрат / артралгия, тошмалар (эшакеми ёки бошқа шакллари), иситма ва лимфоаденопатия ҳисобланади. Ушбу бузилишларни олдини олиш ва даволаш учун антигистамин препаратлар ва кортикостероидлар қўлланилади, пациентлар эса ҳар қандай шубҳа туғдирадиган симптомлар ҳақида шифокорга хабар бериши керак.\n*Черга-Штраус синдроми ва гиперэозонофилия синдроми\nОғир даражадаги астма билан хасталанган пациентларда кам ҳолларда тизимли гиперэозинофилия ёки аллергик гранулематоз васкулит (Черга-Штраус синдроми) кузатилиши мумкин; ҳар иккала ҳолат одатда тизимли кортикостроидлар ёрдамида даволанади.\nАйрим ҳолларда астмага қарши препаратлар, шу жумладан омализумабни қабул қилаётган пациентларда тизимли эозинофилия ёки васкулит намоён бўлиши ёки ривожланиши мумкин. Ушбу кўринишлар одатда қўлланаётган перорал кортикостероид препаратларнинг дозаларини пасайтириш билан боғлиқ. Бундай пациентларни даволашда шифокор яққол эозинофилия, васкулитга ўхшаш тошмалар ривожланиши, ўпка симптомларини ёмонлашиши, параназал синусларни патологияси, юрак асоратлари ва/ёки нейропатиялар ривожланиши мумкинлигини ёдда тутиш керак. Юқорида кўрсатилган иммун бузилишларнинг барча оғир ҳолатларида омализумабни қўллашни тўхтатиш хақидаги масалани кўриб чиқиш керак.\nПаразитар (гельминт) инвазиялар\nIgE баъзи гельминт инвазиялари чақирган иммун жавобида иштирок этиши мумкин. Гельминт инвазияларининг ҳавфи доимо юқори бўлган пациентлар иштирокида ўтказилган тадқиқотларда омализумабни қабул қилиш фонида инвазиялар тез-тезлигини аҳамиятсиз даражада ўсишини кўрсатди, лекин инвазиянинг характери, оғирлиги ва даволашга нисбатан жавоб реакцияси ўзгармасдан қолган. Шундай инвазияларни аниқлаш учун махсус ишлаб чиқарилган умумий клиник дастурда гельминт инвазиялари билан касалланиш даражаси 1000 пациентга 1 ва ундан кам ҳолат бўлган. Бироқ гельминт инфекцияларини ҳавфи юқори бўлган пациентлар, айниқса гельминт инфекциялари эндемик ҳисобланган жойларда саёҳат қилганида эҳтиёткорликка риоя қилиш керак. Агар пациент тавсия этилган антигельминт даволашга жавоб реакцияси кузатилмаса, Ксолар препаратини бекор қилиш ҳақидаги масалани кўриб чиқиш керак.\nҲомиладор аёлларда омализумабни қўллаш юзасидан тегишли маълумотлар йўқ. Ҳайвонларда ўтказилган тадқиқотларда ҳомиладорлик, эмбрионал / фетал ривожланиш, туғруқлар ва постнатал ривожланишга нисбатан бевосита ва билвосита зарарли таъсири аниқланмаган. Омализумаб йўлдош тўсиғи орқали ўтади, унинг ҳомила учун потенциал зарари маълум эмас. Жуда зарур бўлмаса, Ксолар препаратини ҳомиладорлик вақтида қўлламаслик керак.\nОмализумабни кўкрак сути билан ажралиб чиқиши маълум эмас. Ксолар препарати билан даволаниш вақтида аёллар эмизмасликлари керак.\nРепродуктив фаолиятга таъсири\nОдамнинг репродуктив фаолиятига омализумабнинг таъсири юзасидан маълумотлар йўқ.\nКсолар препаратини қўллаш ҳавфсизлиги ва самарадорлиги юзасидан маълумотлар етарли бўлмаганлиги сабабли, 6 ёшгача бўлган болаларга қўллаш тавсия этилмайди.\nАвтотранспорт ва бошқа механизмларни бошқаришда реакция тезлигига таъсир қилиш ҳусусияти\nКсоларни қабул қилаётган пациентларга, уларда бош айланиши, толиқиш, хушни йўқотиш ҳолати ёки уйқучанлик ривожланганида автотранспортни бошқариш ёки механизмлар билан ишлашдан сақланиш кераклиги хақида маълумот бериш керак.\nДозани ошириб юборилиши юзасидан хабарлар бўлмаган. Ксоларнинг максимал ўзлаштира олинадиган дозаси аниқланмаган. Пациентларга 4000 мг гача бўлган бир марталик дозаси юборилиши дозани чеклайдиган токсикликни намоён қилмаган. Пациентга юборилган энг юқори кумулятив доза 20-ҳафталик давр давомида 44000 мг ни ташкил этган, бунда ҳеч қандай оғир ножўя самараларни чақирмаган.\nЗангори (150 мг) ёки кулранг (75 мг) рангли пластик қопқоқлар ёпилган тиниқ рангсиз шиша флаконлар №1.\nИнъекция учун сув 2 мл дан тиниқ, рангсиз шиша ампулаларда, №1.\n2оС дан 8оС гача бўлган ҳароратда сақлансин.\nЭритилганидан сўнг эритма 2оС-8оС ҳароратда 8 соат давомида ёки хона ҳароратида\n4 соат давомида барқарор бўлади. Ёруғликдан ҳимояланган оригинал ўрамида сақлансин.\nОлдингисиРАНИСАН 150 мг28.05.2018


ЯНГИ ЙИЛИНГИЗ МУБОРАК БӮЛСИН! – Birdamlik.info\nЯНГИ ЙИЛИНГИЗ МУБОРАК БӮЛСИН!\nҲурматли юртдошлар! Қадрли сафдошлар!\nМана, 2018 йил ҳам тарихга айланмоқда. Саноқли дақиқалардан кейин сайёрамизга 2019 йил кириб келади.\nӮтаётган йилимизни сарҳисоб қиларканмиз, бу йилда ӯзбекистонликлар бир-биридан қизиқ воқеа, ҳодисаларга гувоҳ бӯлди. Тан олиш керакки, поёнига етаётган йил юртдошларимиз учун ӯтган йиллардагидан кӯра анча оғир кечди. Ӯзбек халқи ӯтган йиллардагидек иқтисодий аҳвол яхшиланишини, сиёсий муҳит ойдинлашишини, ҳаётимизни фаровонлик забт этишини, ижтимоий, маънавий-маърифий, маиший муаммолар қисман бӯлса-да ҳал этилишини орзу қилиб, умидлар оғушида яшади.\nӮтаётган йилда бир-биридан ташвишли, бир-биридан хатарли қонунлар қабул қилинди, амалиётга тадбиқ этилди, қимматчилик авж нуқтага чиқди ва бу омил давом этмоқда.\nОрқада қолаётган йил мухолифатдаги Ӯзбекистон «Бирдамлик» Халқ демократик ҳаракати учун ҳам осон йил бӯлмади. Амалдаги Ӯзбекистон ҳукумати «Бирдамлик» ХДҲ фаолиятини чеклаш билан астойдил шуғулланди, Ҳаракатимизнинг эмин-эркин ишлашига, сиёсий майдонда ӯз ӯрнига эга бӯлишига ҳар хил усуллар орқали қаршилик қилиб келди.\n2018 йилда «Бирдамлик» фаоллари ва аъзолари кучли босим ва таъқибларга дуч келди. Лекин шундай қийинчиликларга, адолатсизликларга қарамасдан, биз «Бирдамлик» ХДҲни ӯз олдимизга қӯйган мақсадимизга кӯра Партияга айлантириш ташаббусимиздан орқага чекинмадик. Бизга ӯтказилган ҳар хил босим ва таъқиблар сиёсий фаолиятимизга раҳна сола олмади ва ишонамизки, бундан кейин ҳам раҳна сола олмайди.\n«Бирдамлик» ХДҲ мамлакатимиздаги сиёсий муҳит ниҳоятда қийинлигига, ҳукуматнинг мухолифатга тоқатсизлигига қарамасдан 15-16 ноябрь кунлари қӯшни Қозоғистон Республикасининг Чимкент шаҳрида ӯзининг Иккинчи қурултойини ӯтказишга журъат эта олди, бел боғлай олди. Гарчи Қурултойнинг ӯтказилишига Ӯзбекистон ва Қозоғистон давлат ҳукуматлари жиддий тӯсқинлик қилган бӯлса-да, «Бирдамлик» ӯз олдига қӯйган мақсадларига эришди. Ӯзбекистон ҳукуматининг биз билан ҳисоблашиши бизга ғалаба келтирди, биз ғалаба қозондик! 15-16 ноябрь кунлари мухолифатдаги «Бирдамлик» ХДҲ Партияга айланди. Иккинчи Қурултой муваффақиятли ӯтди. Қурултойда янги ташкил топган партиянинг Низом ва Дастурлари тасдиқланди, келгуси режалар муҳокама қилинди. Шу боисдан 2018 йилни «Бирдамлик» сиёсий ташкилоти учун омадли йил бӯлди, дея айта оламиз. Шу билан бирга, поёнига етаётган йилда «Бирдамлик» ХДПга ихтиёрий равишда аъзо бӯлувчилар сони аввалгидан янада кӯпайганини ҳам ютуғимиз деб қабул қилсак бӯлади.\nҚадрли ватандошлар, азиз сафдошлар!\nКириб келаётган 2019 йилда биз «Бирдамлик» ХДП бундан ҳам улкан ютуқларга эришамиз, деган ниятдамиз. Мана шундай эзгу ниятларимизни рӯёбга чиқариш учун биз бир тану бир жон бӯлиб курашишимиз тақозо этилади. Ӯзбекистонимизни ҳақиқий демократик, қонунлар устувор бӯлган, иқтисодий ва сиёсий жиҳатдан бақувват давлатга айлантириш йӯлида «Бирдамлик» атрофидаги жипсдорлигимиз янада мустаҳкамланишига тилакдошман. Бу йӯлда Сиз азизларга сабр-тоқат, бардошлик, матонатлилик тилайман.\n2019 йил барчамизнинг хонадонимизга қувонч ва шодлик, зафар ва муваффақият, бахт ва омад олиб кирсин! Ҳаммангизга соғлик-саломатлик, узоқ умр ёр бӯлсин. Юртимиз тинч, хонадонларимиз обод бӯлсин!\n«Бирдамлик» ХДП етакчиси ва асосчиси


Илмдан бошқа нажот йўқ ва бўлмагай! — ЎЗБЕКИСТОН МУСУЛМОНЛАРИ ИДОРАСИ СИРДАРЁ ВИЛОЯТИ ВАКИЛЛИГИ\nИсломдан олдинги пайтни эсга олайлик. Одамлар жаҳолат ботқоғига тамоман ботган эди. Аллоҳ таоло уларнинг бу ҳолатини Қуръони каримда шундай баён қилган: “Дўзах чоғи ёқасида турганингизда, сизларни ундан қутқарди”. Оли Имрон сураси, 103-оят.\nРивоятларда келишича, бир киши бир улуғ зотнинг ҳузурига келиб: “Ҳазрат, менинг бир ўғлим ва бир қизим бор. Улардан ҳар иккисини ўқиштишга қурбим етмайди, фақатгина биттасини ўқитишга имконим бор, қайси бирини ўқитай?”, — деб сўрабди. Шунда у улуғ зот: “Қизингни ўқит, чунки у келажакда фарзанд тарбия қилади. Агар ўғлингни ўқитсанг, бир кишини ўқитган бўласан, аммо қизингни ўқитсанг, бутун бир жамиятни ўқитган бўласан”, — деб жавоб берган экан. Қанчадан-қанча алломаларни оналари тарбиялагани ҳеч биримизга сир эмасдир.\nВАҚТ − УМРИМИЗ МЕЗБОНИДИР


МИРЗАЧЎЛДА МЕДИА-ТУР ЎТКАЗИЛДИ » Мирзачўл тумани ҳокимлиги расмий сайти\nМирзачўл тумани ҳокимлиги » Янгиликлар » МИРЗАЧЎЛДА МЕДИА-ТУР ЎТКАЗИЛДИ\nМИРЗАЧЎЛДА МЕДИА-ТУР ЎТКАЗИЛДИ\nМирзачўл туманида янгидан ишга туширилган ун ишлаб чиқариш заводида амалга оширилаётган ишлар борасида уюштирилган медиа-тур давомида ОАВ вакиллари ушбу корхоналарда ишлаб чиқарилаётган сифатли ун тайёрлаш жараёнини кўздан кечириш билан бирга, уларнинг бошқа корхоналар билан самарали ҳамкорлигига ҳам гувоҳ бўлдилар. Медиа-тур аввалида туман инвестициялар ва ташқи савдо бўлими мутахассиси йиғилганларга жорий йилда туманда амалга оширилаётган инвестиция лойиҳалари тўғрисида маълумот бериб ўтди. Шундан сўнг, Ғалаба МФЙ ҳудудида жойлашган "SANGZOR BIZNES PARRANDA DON DUNYOSI" МЧЖнинг Ун ишлаб чиқариш заводи фаолияти билан яқиндан танишиш учун ташриф буюрилди.\n- Туманимиз учун муҳим аҳамиятга молик бўлган бу лойиха 2021 йил 14 декабр куни ишга туширилган бўлиб, замонавий дастгоҳлар ўрнатилиб, 10 нафар янги иш ўринлари яратилди, -дейди туман Инвестициялар ва ташқи савдо бўлим бошлиғи Элёр Кулиев. Ушбу лойиҳанинг жами қиймати 20 млрд. 104 млн.сўм. бўлиб, шундан ўз маблағи 14 млрд. 414 млн.сўм 6 млрд 104 млн.сўм Агро банк кредити ҳисобига ишга туширилди.\nКелгусидаги устивор режалар билан танишилди, Афғонистон Республикаси билан шартномалар имзоланиб экспорт амалга оширмоқчи эканлиги завод мутасаддилари томонидан таъкидлаб ўтилди. Медиа-тур давомида лойиҳалар тўғрисида маълумот ва берилган саволларга лойиҳа ташаббускорлари ва туман Инвестициялар ва ташқи савдо бўлими томонидан атрофлича жавоблар бериб борилди.\nМирзачўл туман ҳокими Ш.Ахмедовнинг йил якунлари ва истиқболдаги режалар бўйича мурожаати тингланди


Маҳбусларни қамоқда қийнагани ортидан қамалган “Палач”нинг афв қилиниш эҳтимолидан фаоллар ташвишда « Ўзбекистон Халқ Ҳаракати\n31 March 2020 - 10:01\n“Озолдик” радиосининг хабар беришича, Ўзбекистон жазони ўташ тизмида “биринчи рақамли жаллод” сифатида ном чиқарган ва 2014 йили 20 йилга қамалган 60 яшар Нозим Жумаевнинг афв қилиниш эҳтимолидан фаолллар ташвишда.\nБундан ташқари Жумаев қамоқдан чиқарган видеода 2020 йил табригини йўллаб, “ҳаммаси яхши” экани ва “яқин орада” озодликка чиқиши ҳақида гапирган.\nБундай баëнотга “Марказий Осиëда инсон ҳуқуқлари ассоциацияси” раҳбари Надежда Атаева «Йўқ ,Акмал Холматович! Одамларни қийнаган Нозим Жумаев каби жиноятчи афв қилинишга лойиқ эмас!¸ дея эътироз билдирган эди.\nМаҳбуслар орасида “Палач” (Жаллод) лақаби билан номи чиққан Нозим Жумаев 2014 йилнинг декабр ойида қамоққа олиниб 2015 йилда Ўзбекистон Жиноят кодексининг 273-моддаси – гиёҳвандлик воситалари ёки психотроп моддаларини қонунга хилоф равишда тайёрлаш, олиш, сақлаш билан боғлиқ жиноятда айбланиб, 20 йилга қамалгани ҳақида Озодлик ўз вақтида мақола эълон қилган эди.\nОзодлик манбаларига кўра¸ Ўзбекистон Миллий хавфсизлик хизматининг (ҳозир Давлат хавфсизлик хизмати деб аталади) 12 нафар собиқ ходими ноқонуний тадбиркорлик, коррупция ва давлат маблағларини ўзлаштириш борасида ўз айбига иқрор бўлишига Нозим Жумаев “ҳисса қўшган”.\n– Жумаев криминал дунëда ном чиққан авторитет¸ Бухородаги “Мовий гумбазлар” ресторани эгаси¸ МХХ буюртмаларини ижро қилувчи жаллод бўлган бу кишининг ëнида ярим кило наша олиб юриши ишончсиз воқеа. Жумаев жуда катта сирларга ошно бўлгани боис ичкарига олинди. Жумаевнинг қамоққа олинишини ортида ўша вақтда МХХнинг ўзи турганига ишонаман¸ – деди манба.\n– Нозим палач Бухорода бешафқатлиги билан танилган. Бухородаги тадбиркорлар унга ўлпон тўлаган. Масалан, у эгалик қилаëтган Бухородаги ресторан ҳам унга Музаффар Файз мебель ширкати тарафидан совға қилинган. Рэкет¸ талончилик билан ўтган асрнинг 90- йилларидан бери шуғулланиб келади. Рэкет¸ талон-торож ва қотиллик айби билан уч марта судланган. Бухородаги кўп собиқ маҳкумларнинг буйрагини пачоқ қилган. Асосан Москвада юрар эди. Бухородаги бизнесини ўғли юритади ¸ – деган эди суҳбатдош.


Тошкентда автобуслар ҳаракати оралиқ интерваллари узайтирилмоқда » Muzlik.uz - O‘zbekiston yangiliklari\nТошкентда 19 мартидан бошлаб йўловчи оқими кескин камайган вақтларда атвобуслар ҳаракати оралиқ интерваллари узайтирилмоқда. Бу ҳақда «Тошшаҳартрансхизмат» компанияси матбуот хизмати хабар қилди. Бу таълим муассасаларида карантин эълон қилингани, кўплаб компания ва ташкилотлар масофадан ишлашга ўтганидан сўнг йўловчилар оқими сезиларли даражада камайгани билан боғлиқ. 10:00 дан 16:00 га қадар автобуслар ҳаракати оралиқ интерваллари узайтирилмоқда. Компаниянинг қайд этишича, жамоат транспортида йўловчи оқимининг кескин қисқариши натижасида тиғиз вақтлардан ташқари автобусларнинг йўналишларда йўловчисиз ҳаракатланиши кузатилмоқда. Бу ўз-ўзидан транспорт воситаларининг сабабсиз емирилишига, ёқилғи-мойлаш маҳсулотларининг самарасиз сарфланишига сабаб бўлмоқда.\nТошкентда жамоат транспорти янгиланмоқда\n«Тошшаҳартрансхизмат» ҳаракат таркибига яна 30 та янги автобус қўшилди\nПойтахт автобус йўналишларида йўловчилар оқими ўрганилади


Раққос амалдорлар: «қовун»лар қачон тугайди? – Bugun.uz\nЖамият, Таҳлил - 19:24 · 26.04.2022\nРаққос амалдорлар: «қовун»лар қачон тугайди?\nАндижон вилояти ҳокими Шуҳрат Абдураҳмонов раислигида ўтказилган ҳокимлик соатида «Андижон полкаси» куйи ва рақсининг юбилей ёши муносабати билан бу куйга оммавий ўйнаш бўйича аҳолига топшириқ берилди.\n«Bugun.uz» ва «Взгляд.uz» нашрларининг бирлашган таҳририяти раҳбари Бекзод Нугманов ушбу топшириқ ҳақида фикр билдириб, амалдорларнинг айрим «қовун»лари ва уларнинг матбуотда ёритилишига тўхталди.\nКеча Андижон вилояти ҳокими қарори чиқиб, «Андижон полка» юбилейи муносабати билан вилоятда «Андижон полка ойлиги» эълон қилинди. Таҳририят раҳбарининг ёзишича, бу вилоят ҳокими Шуҳрат Абдураҳмоновнинг биринчи ноодатий қарори эмас.\nМавзуга доир: Ёпиқ қозонимиз қачон очилади?\n«Илгари ҳам унинг кўз кўриб, қулоқ эшитмаган турли гаплари, қилиқлари, қарорлари ҳақида эшитганмиз, ўқиганмиз. Балки шунақа ‘ўхшаши йўқлиги’ учун Андижон халқи уни яхши кўрар…\nЛекин, жиддий айтадиган бўлсак, бизда бунақа кулгига, истеҳзога сабаб бўладиган гапларни гапирадиган, қарорлар чиқарадиган мансабдорларимиз, чиновникларимиз кам эмас. Шуҳрат Абдураҳмоновга ўхшаганларни ўзбек амалдорлари ичида жуда кўп топиш мумкин. Илгари ўта ёпиқ сиёсат туфайли улар бизга кўринмаган бўлса, бугунги даврда уларни яхшироқ танияпмиз», — деган Нугманов.\nМуаллиф, шунингдек, кўп мажлис, йиғилишларда иштирок этиши, у ерда ўтирган мансаб эгаларининг гапларини эшитиб, «қандай қилиб бу одам бунақа фикрлаши билан ҳозирги ўрнида ўтирибди», деган савол келишини айтиб ўтган.\n«Бу каби йиғилиш, тадбирларда шунчалик кўп қовун тушириладики, уларнинг аксари оммага тарқалмай қолади. 5600 сўм ёки «кўп гўшт еяпмиз» деган айрим «хитлар»нигина халқ биляпти.\nАлбатта, бу ўринда журналистларга ҳам кўп нарса боғлиқ. Шу каби тадбир-анжуманларда қатнашган, гапирган, саволларга жавоб берган чиновникларнинг «қовун»ларини ҳар доим ҳам матбуотга олиб чиқаверишмайди. Катта эҳтимолки, улар андиша қилишади. Катта мансабдор шахсларнинг ақлини худди кийими каби салобатлироқ қилиб кўрсатгиси келса керак.\nМавзуга доир: Алданиб тўймайдиган халқ: молиявий пирамида мавзуси яна кун тартибида\nҲурматли журналистлар, келинглар, барчасини борича кўрсатишга ўрганайлик. Биргина Абдураҳмонов эмас, яна ўнлаб, балки юзлаб қовун туширадиган чиновникларимизни борича, аслича, улар қандай бўлса, шундайлигича кўрсатишга ўрганайлик. Балки шундагина қандайдир хулосалар чиқарар, калласи етгани ўзгаришга ҳам ҳаракат қилар. Балки шунда «қовунлар» камаяр?» — дейилади хабарда.


Gazeta: admin Қўйилган сана: 11-09-2018, 10:45 Рукун: СИЁСАТ Кўрилди 565\nХалқ депутатлари туман Кенгашининг ўттиз учинчи сессияси бўлиб ўтди. Сессияда жорий йилнинг биринчи ярмида туманда қонунийликни мустаҳкамлаш, жиноятчиликка қарши курашиш ва унинг олдини олиш, фуқароларнинг ҳуқуқ ва эркинликлари, жамият ва давлат манфаатларини ҳимоя қилиш борасида амалга оширилаётган ишлар ҳақида туман прокурори А. Абдурахмонов ахборот берди.\nХалқ депутатлари туман Кенгашининг Қонунийлик, ҳуқуқ-тартибот ва фуқаролар хавфсизлигини таъминлаш масалалари бўйича доимий комиссияси раиси С. Бозоров 2017-2018 йилларда Ўзбекистон Республикасини ривожлантириш бешта устувор йўналиши бўйича Ҳаракатлар стратегиясини “Фаол тадбиркорлик, инновацион ғоялар ва технологияларни қўллаб-қувватлаш йили”да амалга оширишга доир Давлат дастури 2-банди ижросини таъминлаш бўйича қилинаётган ишларни қайд этиб, шунингдек Ўзбекистон Республикасининг Сайлов кодекси лойиҳаси юзасидан таклифларини баён қилди.\nСоғлом овқатланишни ташкил этиш ва аҳоли ўртасида соғлом турмуш тарзини тарғиб қилиш муҳим аҳамиятга эга масалалардан. Бу ҳақда ЎзМТДП туман Кенгаши раиси А. Шокиров ўз фикрларини билдирди.\nТўй-ҳашамлар, оилавий тантаналар, маърака ва маросимлар, марҳумларнинг хотирасига бағишланган тадбирлар ўтказилишини тартибга солиш давр талаби. Шу боисдан сессияда ушбу масалалар бўйича иш олиб борувчи комиссия тузишга қарор қилинди.\nВетеринария – халқ турмушини юксалтириш ва саломатлигини муҳофаза қилишдек масъулиятли соҳалардан. Соҳанинг асосий вазифалари нималардан иборат ва бу борада туман ветеринария бўлими қандай фаолият юритаяпти? Ана шу каби долзарб масалалар ЎзХДП туман Кенгаши раиси Б. Ражабовнинг маърузасидан жой олди.\nХалқ депутатлари туман Кенгашининг Ёшлар сиёсати ва соғлом авлод масалалари бўйича доимий комиссияси раиси З. Алиқулова аҳоли бандлигини таъминлаш учун тижорат банклари томонидан микрокредитлар ажратиш тартиби тўғрисида фикрларини билдириб, тумандаги тижорат банклари филиаллари бу масалага қандай муносабатда бўлаётганлигини кўрсатиб ўтди.\n“Ёшлар – келажагимиз” Давлат дастури асосида ёшларнинг бандлигини таъминлаш, уларни тадбиркорлик фаолиятига кенг жалб қилиш, ўз тадбиркорлик фаолиятини юритмоқчи бўлган ёшларга зарур кредитлар ажратиш бўйича туманда амалга оширилаётган ишлар туман ҳокимининг ёшлар сиёсати, маънавий-маърифий ҳамда ижтимоий масалалар бўйича ўринбосари Б. Ильчиевнинг ахборотида кўрсатиб ўтилди.


Олий Лига: Тўпурарлар орасида кураш қандай кечмоқда? – LOKOMOTIV\nХабарингиз бор, миллий терма жамоа ўйинлари сабаб эндиликда Олий Лига баҳсларида қисқа муддатли танаффус юзага келди.\nШу пайтга қадар миллий чемпионатимизда жамоалар 18 тадан учрашув ўтказишга улгуришди. Қуйида айни пайтда тўпурарлар баҳсида кимлар етакчилик қилаётгани хусусида маълумот бериб ўтамиз.\nТаъкидлаш жоизки, “Локомотив” ҳужумчиси Марат Бикмаев мавсум бошиданоқ тўпурарлар “пойгаси”да яккапешқадамликни қўлга олганди. Марат илк турларданоқ кетма-кет голлар уриб, ўз ҳисобидаги голлар сонини анчага етказиб олганди. Бироқ футболчи биринчи давра сўнггига келиб жароҳат олди ва бир нечта учрашувни ўтказиб юборишга мажбур бўлди. Шундай бўлса-да, миллий терма жамоамиз аъзоси иккинчи давранинг илк ўйинлариданоқ яна ўзининг тўпурарлик салоҳиятини намойиш эта бошлади.\nҲозирда Марат Бикмаевнинг киритган голлари сони 16 тани ташкил этмоқда. Шу ўринда қайд этиш жоизки, “Локомотив”нинг пенальтилар тепиш борасида етакчи “мутахассиси” вазифасини қойилмақом тарзда уддалаб келаётган Бикмаев 16 та голнинг 5 тасини 11 метрли жарима зарбасида киритган.\nТўпурарлар баҳсида Бикмаевнинг энг яқин таъқибчиси – “Насаф” ҳужумчиси Драган Черан саналади. У ҳозирга қадар 10 бор рақиблари дарвозасини ишғол этган. “Сўғдиёна” аъзоси Санжар Рашидов эса 9 бор муваффақият қозонган.\nШунингдек, 3 нафар футболчилар – Илҳом Юнусов, Зоҳид Абдуллаев ва Иван Нагаев 7 мартадан гол уришга эришишган.\n6 бор рақиб дарвозабонларини ҳафа қилган ижрочилар орасида “Локомотив”дан Мурод Бобожонов ҳам бор. “Темирйўлчилар”дан Жалолиддин Машарипов 5 марта тўп киритган.\nЖамоамиз сардори Темур Кападзе, Икром Алибоев ҳамда Сардор Мирзаев 3 мартадан гол уришга муваффақ бўлишган.\n“Локо” вакилларидан Ислом Тўхтахўжаев, Садриддин Абдуллаев, Диёр Туропов, Кахи Махарадзе, Саламат Қутибоев, Азиз Амонов ва Олег Зотеевлар 1 мартадан муваффақият қозонишган.\nУмумий ҳисобда “Локомотив” футболчилари 43 марта рақиблари дарвозаларини ишғол этишган. Бу борада ҳам “Локомотив” яккапешқадам бўлиб турибди. Жамоамизда тўплар нисбати +31ни ташкил этмоқда.\nДиққатга сазовор жиҳати шундан иборатки, “Локомотив”дан ташқари фақатгина “Бухоро” 30 марта гол урган. Бошқа ҳеч бир жамоа ҳозирча 30лик довондан ошгани йўқ.


Беш метр: вьетнамлик қария 80 йилдан бери сочини кестирмаган\n15:52 27.08.2020 (Янгиланган 15:55 27.08.2020)\nВьетнамлик қария 12 ёшидан бери сочини кесмаган. Сочларини парваришлашга қариянинг 62 ёшли кенжа ўғли ёрдам беради.\nТОШКЕНТ, 27 авг - Sputnik. Вьетнамлик қария Нгуен Ван Чин қарийб 80 йилдан бери сочини кестирмаган ва ҳозирда сочларининг узунлиги беш метрга етди, деб хабар бермоқда Reuters агентлиги.\nАгентлик маълумотларига кўра, эркак 12 ёшидан бери сочини кестирмаган. Ҳозирда у 92 ёшда.\nҚария туғилганидаги ҳолат бузилмай қолишлиги кераклигига ишончи комил. Қариянинг фикрига кўра, унинг узоқ умр кўриши сочларига бевосита боғлиқ.\n"Агар сочларимни олиб ташласам, мен ўламан. Мен сочларимда ҳеч нарсани ўзгартирмай ўз ҳолича қолдираман, ҳатто тарамайман ҳам", - деди Чин.\nҚария сочларини тоза тутади ва рўмол билан ўраб олган. Эркакнинг айтишича, сочларини ўстириш унинг асосий вазифаси.\nВьетнамлик қариянинг кенжа ўғли, 62 ёшли Луом, унинг сочларини парваришлашга ёрдам беради. У отасининг сочлари муқаддас ва уни кесиш мумкин эмаслигига амин.


Жамият 1 соат олдин 0710\nЖамият 2 соат олдин 0227\nИқтисодиёт 3 соат олдин 0374\nХориж 3 соат олдин 0541\nСпорт бугун, 16:42 02629\nРоссиялик аралаш яккакураш устаси, UFC бўйича жаҳон чемпиони Ҳабиб Нурмагомедов фахрий меҳмон сифатида 20 ноябрь куни Тошкентга етиб келганди.\nХориж бугун, 16:21 0299\nХарадинай: «Албания ва Косово бирлашиши муқаррар»\n«Сербия бизнинг мавжудлигимизни инкор этяпти, бироқ одамлар ва товарларнинг эркин ҳаракатланишини талаб қилади. Бизга «мини-Шенген» эмас, «Шенген» керак. Биз НАТО, АҚШ ва Европа иттифоқига юзланмоқчимиз», — деди сиёсатчи.\nСпорт бугун, 15:42 0286\nЎзбекистон таэквондо Миллий Ассоциацияси раиси Лазиз Ҳасановни Бутунжаҳон якка курашлар ва жанг санъати WASCO федерациясининг биринчи вице-президенти этиб сайланди.\nТаълим бугун, 15:25 01229\nТошкент давлат иқтисодиёт университети душанба, 25 ноябрдан бошлаб беш кунлик таълим тизимига ўтади.\nХориж бугун, 15:24 0602\nКокаинни ўрмонга яшириб қўйган италиялик гиёҳвандфурушларнинг режасини ёввойи қобонлар чиппакка чиқарди.\nХориж бугун, 15:06 0480


Бухорода коррупцияга қурши кураш кунига бағишланган тадбир бўлиб ўтди\nБухорода коррупцияга қурши кураш ...\n9 декабрь - Халқаро коррупцияга қарши кураш куни муносабати билан Бухоро вилояти божхона бошқармасида ҳам йиғин ташкил этилди. Унда нафақат божхона органлари ходимлари шу билан биргаликда Фуқаролик жамияти шаклланишини мониторинг қилиш мустақил институти мутахассислари иштирок этишди.\nТадбирда, коррупциявий омиллар, уларнинг келиб чиқиш сабаблари, инсон психологиясида порахўрликка бўлган мойиллик ва унга қарши кураш усуллари ҳақида маърузалар амалга оширилди.\nШунингдек, йиғинда коррупцияга қарши жаҳон мамлакатларида қўлланилган усуллар, уларнинг самараси борасида ҳам маълумотлар тақдим этиб борилди.\nМаълумот ўрнида айтадиган бўлсак, Ўзбекистон порахўрлик иллатини бартараф этишда халқаро тажрибаларга таянган ҳолда иш олиб бормоқда. Айни пайтда мазкур иллатга қарши курашиш бўйича махсус давлат дастури ишлаб чиқилган бўлиб, унга кўра барча даражадаги амалдорларнинг фаолияти тўлиқ шаффоф бўлиши таъминланмоқда.\nКоррупцион алоқалар илдиз отмаслиги учун мажбурий ротация тартиби жорий этилди. Барча даражадаги амалдорларнинг фуқаролар билан муносабатларида тизимли назорат ўрнатилди ва турли бюрократик тўсиқлар олиб ташланиши учун бу муносабатлар механизми такомиллаштирилди. Бундан ташқари, барча мансабдорларнинг маошлари сезиларли даражада оширилди, суд тизими мустақиллиги таъминланди, пора олганлик ва берганлик учун жазо кескинлаштирилди. Шу билан бир вақтда коррупциянинг ҳар қандай кўриниши ҳақида жамоатчиликни хабардор қилиб турувчи мустақил ОАВ шакллантирилди.\nБир сўз билан айтадиган бўлсак, йиғинда нафақат ходимларга, мазкур жиноятга қўл урилган тақдирда қонунда қўлланиладиган жазо чоралари ҳақида шу билан биргаликда, порахўрликнинг жамият тараққиётига салбий таъсир этиш даражаси борасида тушунтиришлар берилди.


Если не сегодня - то когда? Компания «Grand Pharm Trade» помогает в Андижанской области\nРепортаж: Андижон вилоятида кунига 500га яқин оилага ҳомийлик ёрдамлари етказилмоқда\nРеспублика махсус комиссиясининг 30 мартдаги қарори билан, Маҳалла ва оилани қўллаб-қувватлаш вазирлиги ҳузурида Хайрияларни мувофиқлаштириш маркази ташкил этилган эди.\nПрезидент Шавкат Мирзиёев 3 апрель кунги видеоселекторда вилоятлар марказларида ҳам ана шундай марказларни ташкил этиш бўйича топшириқ берди.\nАндижон вилоят Маҳалла ва оилани қўллаб-қувватлаш бошқармаси Ҳомийлик хайрияларини мувофиқлаштириш марказига, 15 апрель ҳолатига кўра, 6 мингга яқин мурожаат тушган.\nЁшлар иттифоқининг кўнгилли ёшлари иш олиб бораётган колл-марказ кунига 600-800дан зиёд мурожаатларни қабул қилиб оляпти.\n«Колл-марказ эрталаб соат 9дан, кеч соат 6гача ишлаяпти, – дейди Ёшлар иттифоқи вилоят кенгаши раиси, колл-марказ етакчиси Ойбек Юлдашев. – Аҳоли вакилларидан 1197 қисқа рақами орқали қабул қилинаётган мурожаатлар мазмуни асосан озиқ-овқат, дори-дармон ва кунлик эҳтиёжга керакли маҳсулотлар бўйича бўляпти.\nКунлик мурожаатлар сони 500-800тани ташкил этмоқда. Бу мурожаатларни кун якунида жадвал асосида омборга тақдим этамиз. Омборда ҳар бир маҳсулот белгиланган тартиб асосида жамланиб, туман бўлинмаларига жўнатилади.\nАҳоли вакилларининг эътирозига келсак, 1197 рақами банд бўлишининг асосий сабаби – фуқаролар билан гаплашаётган вақтда савол-жавоблар чўзилиб кетаётганида. Бу оралиқда қўнғироқ қилган фуқаро 3-5 мартадан «кутиш» режимига тўғри келяпти.\nГувоҳи бўлганингиздек, фуқароларимиз савол-жавоби қанча чўзилса, шунча кўп кутиб қолиш ҳолатлари пайдо бўлмоқда. Баъзи фуқаролар манзилини тўғри тушунтира олмаса, кўп мурожаатчилар камчиликни тушунтиргач, мулоқот сўнгида исми-фамилиясини айтгиси келмай қолади».\nҲомийлардан келиб тушган озиқ-овқат маҳсулотларини қадоқлаш, тақсимлаш ва жойларга жўнатиш ишлари махсус омборда олиб борилмоқда. Махсус кийимдаги кўнгилли ёшлар эҳтиёжманд оилаларга етказиб берилиши кўзда тутилган аҳоли эҳтиёжи учун зарур бирламчи озиқ-овқат маҳсулотлари (ун, гуруч, картошка, ёғ, пиёз, макарон, шакар)ни бир хил меъёрда турли идишларга тақсимлаш билан банд.\n«Кун давомида ҳомийлар томонидан олиб келинган маҳсулотларни пакетларга солиб қадоқлаяпмиз. Кеча 250 кг шакарни қадоқладик. Оғир кунларда халқимизга фойдамиз тегаётганидан хурсандмиз», дейди кўнгиллилардан ака-ука Ҳасан ва Ҳусан Мамадалиевлар.\nБиргина Андижон шаҳридан мурожаатлар сони шу кунгача 1850тани ташкил этган бўлса, шундан мингта хонадон озиқ-овқат маҳсулотлари билан таъминланган.\nВилоят миқёсида эса кунига 500га яқин хонадонга ҳомийлик ёрдамлари етказиб берилмоқда.\n«Айни пайтда GRANDPHARM компанияси томонидан Андижон вилоятидаги 1000та хонадонга озиқ-овқат маҳсулотлари ва пул маблағлари етказиб бериляпти. Бундан ташқари, «Уз-Карам Ко» корхонаси 26 миллион сўм миқдорида 3 тоннадан ортиқ гуручни ҳомийлик хайрия омборига олиб келишди. Бу маҳсулотларни ҳам туманлардаги колл-марказ орқали мурожаат қилган хонадонларга ва муҳтож оилаларга етказиб беришда давом этяпмиз», – дейди Андижон шаҳар маҳалла ва оилани қўллаб-қувватлаш бўлими бошлиғининг биринчи ўринбосари Моҳинур Қосимова.\nУ вилоят бўйича ташкил этилган тизим ҳақида ҳам тўхталди.\n«Омборга ҳомийлар томонидан келтирилган 11 турдаги маҳсулотлар меъёр бўйича қадоқланиб, келиб тушган мурожаатлар бўйича шаҳар ва туманлардаги омборларга жўнатилади. Мутасаддилар бу маҳсулотларни эҳтиёжманд оилаларга етказиб беради», – деди Моҳинур Қосимова.\nМарказда икки кун давомида GRANDPHARM фармацевтика корхонаси ўзининг «Минг оилага хайрия» ҳомийлик хайрия акциясини ташкил қилган. Корхона марказ орқали минг оилага 11 турдаги озиқ-овқат маҳсулотлари, тиббий ниқоблар ва 250 минг сўмдан пул тарқатмоқда.\n«Халқимизни карантин даврида қўллаб-қувватлаш ва эҳтиёжманд оилаларга маҳсулотлар етказиб бериш учун GRANDPHARM корхонаси хайрия ташкил қилди. Андижон вилояти учун 1000та хонадонга озиқ-овқат маҳсулотлари ва дори-дармон учун маблағ ажратдик. Бу хайрия акциясини Тошкент вилоятидан бошлаган эдик. Айни пайтда Андижонда давом этяпти», – дейди «GRAND PHARM TRADE» МЧЖ водий ҳудудий раҳбари Қаҳрамонжон Отахонов.\nУнинг сўзларига кўра, компания хайрия акциясини 16 апрелдан Наманган вилоятида давом эттиради, учта вилоятда мингтадан 3 мингта оилага ҳомийлик ёрдами кўрсатилади.\n«Айни пайтда Андижондаги ҳомийлик маҳсулотларини қадоқлаш ишлари якунланди. Кечадан тарқатишни бошладик. Тўпламда 11 турдаги озиқ-овқат маҳсулотлари бор, уларнинг ҳар бири 5 кг.дан қилиб қадоқланган.\nБундан ташқари, ҳар бир хонадон учун тиббиёт ниқоблари ва дори-дармон учун 250 минг сўм миқдорида пул маблағлари ҳам ажратдик», – дейди «GRAND PHARM TRADE» МЧЖ вакили.\nМарказда тарқатиш учун тайёр ҳолга келган маҳсулотлар LABO автомашиналарида туман ва шаҳарларга йўл олмоқда.\nБиз Андижон шаҳридаги оилаларга хайрия маҳсулотларини тарқатиш жараёнида қатнашдик. Шундан сўнг вилоятнинг Олтинкўл тумани маҳалла ва оилани қўллаб-қувватлаш бўлимининг ҳомийлик хайрияларини мувофиқлаштириш марказида ҳам бўлдик. Батафсил юқоридаги видеорепортаж томоша қилишингиз мумкин.\nЭлмурод Эрматов, Kun.uz мухбири.\nТасвирчи – Аҳрорбек Ёқубжонов.\nМаълумот KUN.UZ сайтидан олинган\nПрофессионализм залог успеха!\nКомпания «GRAND PHARM TRADE» Победитель в номинации «Дистрибьютор года» Eurasian Pharma Awards\nКомпания Grand Pharm Trade завоевала "Золото" на SAP Value Award 2020


Эътиқод дурдоналари: АЛЛОҲ БЕТИМСОЛ ЗОТДИР\n١2 - وَرَبُّ الْعَرْشِ فَوْقَ الْعَرْشِ لَكِنْ بِلاَ وَصْفِ التَّمَكُّنِ وَالتِّصَالِ\nАршнинг Роббиси Аршдан юқори, лекин макон олиш ва бирлашиш васфисиздир.\nАрш Роббиси Аршдан юқори, бироқ\nЖой олиш, ўрнашиш васфидан йироқ.\nرَبُّ – луғавий ва истилоҳий маънолари юқорида ўтди.\nالْعَرْشِ – Арш луғатда “подшоҳнинг тахти” маъносига тўғри келади. Робга изофа қилиб келтириш Аршнинг улуғ нарса эканига далолат қилади.\nفَوْقَ – “юқорисида” маъносини англатувчи зарф.\nلَكِنْ – “истидрок” (тўғрилаб қўйиш) ҳарфи.\nبِ – таъкидни ифодалаб келган зоида жор ҳарфи.\nلاَ – маътуфун алайҳга собит бўлган ҳукмни маътуфдан инкор қиладиган атф ҳарфи.\nالتَّمَكُّنِ – бу масдардан макон олувчи нарсанинг бирор маконда бўлиши маъноси тушунилади. Макон деганда жисм унда жойлашиб турадиган нарса назарда тутилади.\nالتِّصَالِ – луғатда бир жисмнинг бошқа бир жисмга бирлашиши ва унга туташиши маъноларини англатади.\nАқоид уламолари: “Арш барча жисмларни иҳота қилиб турадиган нурдан бўлган улкан жисмдир”, – деганлар.\nҚуръони каримда Арш икки хил васф билан баён қилинган:\n﴿ٱلَّذِينَ يَحۡمِلُونَ ٱلۡعَرۡشَ وَمَنۡ حَوۡلَهُۥ ﴾\n“Аршни кўтариб турганлар ва унинг атрофидагилар”.\n﴿ وَهُوَ رَبُّ ٱلۡعَرۡشِ ٱلۡعَظِيمِ١٢٩﴾\n“У улуғ Аршнинг Роббисидир”.\nУламолар кўтариш билан қайдлаб зикр қилинган Арш ҳақида: “Фаришталар кўтариб ўраб турадиган тахтдир”, – деганлар.\nМутлақ зикр қилинган Арш ҳақида эса “ундан мулк ирода қилинган бўлиши ҳам мумкин”, – деганлар.\nМотуридия мазҳаби уламолари: "Қуръон ва суннатда келган, лекин амалиётга тааллуқли жойи бўлмаган нарсаларни таъвил қилишга уриниш шарт эмас. Балки унинг собитлигига ва ундан ирода қилинган нарсанинг ҳақиқати нима бўлса, ўшанга иймон келтирдим, деган эътиқодда бўлиш лозимдир", – деганлар.\nАршнинг Аллоҳ таолога изофа қилиниши Арш мавжудотларнинг энг улуғи ва етти осмондан ҳам кенг бўлгани учундир. Аршнинг ана шундай улкан қилиб яратилиши яратувчисининг буюклигига далолат қилади.\nЎший раҳматуллоҳи алайҳнинг “Аршнинг Роббиси” деган сўзларидан Аршнинг яратувчиси ва эгаси деган маъно тушунилади.\nҚуръони каримда Аллоҳ таолонинг Аршга “истиво” қилгани ҳақидаги оятлар бўлиб, улардаги “истиво”нинг маъноси ҳақида кўплаб баҳс-мунозаралар бўлиб ўтган. Ушбу маънодаги оятлардан бирида қуйидагича хабар берилган:\n﴿إِنَّ رَبَّكُمُ ٱللَّهُ ٱلَّذِي خَلَقَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَ فِي سِتَّةِ أَيَّامٖ ثُمَّ ٱسۡتَوَىٰ عَلَى ٱلۡعَرۡشِۖ يُغۡشِي ٱلَّيۡلَ ٱلنَّهَارَ ﴾\n“Албатта, осмонлару ерни олти кунда яратган, сўнгра Аршга “истиво” қилган Роббингиз кечани кундузга қоплайди”.\nУшбу ояти каримани шайх Муҳаммад Али Собуний “Софватут Тафосир” асарида қуйидагича тафсир қилган: “Сўнгра Аршга “истиво” қилган” яъни, ўзининг улуғлигига муносиб, бирор ўхшашсиз, бирор тимсолсиз, истиво қилган. Шундай тушуниш олдинги ўтган уламоларимизнинг тутган йўлидир. Имом Молик: “Истиво маълум (яъни луғавий маъноси), қандайлиги номаълум, унга иймон келтириш вожиб, у ҳақида сўраш бидъатдир”, – деган. Имом Аҳмад: “Сифатларнинг хабарлари қандай келган бўлса, шундайлигича бирор нарсага ўхшатмасдан ва инкор қилмасдан гапирилади. Қандай, нима учун, дейилмайди. Биз бирор васф қилувчи васф қилолмайдиган ва бирор ифодаловчи ифода қилиб бера олмайдиган даражада унинг Ўзи қандай хоҳлаган бўлса, ўша хоҳлаганидек Аршга "истиво" қилганига иймон келтирамиз. Оят ва хабарни ўқиймиз ҳамда улардаги нарсаларга аниқ ишонамиз. Сифатларнинг қандай эканини Аллоҳ таолонинг илмига топширамиз”, – деган”.\nМулла Али Қори мазкур мавзуни шарҳлаб, шундай деган: “Кейинги уламоларимиз ояти карималарда келган “истава” сўзини “иставла”, яъни “эгаллади” сўзига таъвил қилишни жоиз санашган. Олдинги уламоларимиз эса, қандай нозил қилинган бўлса, худди ўшандай таъвилсиз эътиқод қилишни ихтиёр этганлар. Бундай эътиқод қилиш бандадаги убудиятнинг комиллигига далолат қилади. Муташобиҳ хабарларнинг тафсирига киришиш ва уларни мусаффо эътиқод тушунчасига кўра таъвил қилиш банданинг ибодати ҳисобланади.\n“Убудият” тушунчаси “ибодат” тушунчасидан устун туради. Чунки убудият Аллоҳ таолонинг ишларига розилик бўлса, ибодат Аллоҳ рози бўладиган амалларни қилишдир. Ризо эса амалдан устундир. Амални тарк қилиш фосиқлик, рози бўлмаслик эса куфр бўлади. Ибодат охиратда соқит бўлади, убудият эса дунёда ҳам охиратда ҳам соқит бўлмайди. Шулардан маълум бўладики, олдинги уламоларимизнинг тутган йўллари саломатроқ ва ёрқинроқдир, кейинги уламоларимизнинг тутган йўллари эса шароит тақозосига кўра иш тутиб, оммани адашиб кетишдан сақловчироқдир”.\nМуташобиҳ оятларни тафвийз ва таъвийл қилиш деганда қуйидагилар тушунилади:\nТафвийз (ирода қилинган маънони Аллоҳга) ҳавола қилиш;\nТаъвийл (муҳкам оятларга мувофиқ маъно бериш).\nТафвийз қилувчилар деганда аҳли сунна вал жамоа уламоларининг жумҳури тушунилади. Таъвил қилувчилар деганда эса зарурат тақозосига кўра таъвил қилишга рухсат берган озчилик уламолар тушунилади.\nСаҳобалар ва тобеъинларнинг даврларида тафвийз қилингани маълум бўлади. Бу зотларнинг даврларида муташобиҳ хабарлар Қуръон ва суннатда келганидан ортиқча баҳс қилинмаган, баҳс қилишга уринмоқчи бўлганлар ҳам, бу ишдан қаттиқ қайтариб ташланган. Бунга асосан қуйидаги машҳур ривоят мисол қилиб келтирилади: “Абдуллоҳ ибн Ваҳбдан ривоят қилинади: “Биз Молик ибн Анаснинг ҳузурларида эдик, бир киши кириб келиб, “Ар-Роҳман аршга истиво қилди” маъносидаги оятни ўқиди ва: “Эй Абу Абдуллоҳ, истиво қандай бўлган”, – деб сўради. Имом Молик ерга қаради, шу туришда у зот терга ботиб кетди сўнг бошини кўтариб: “Ар-Роҳман Ўзи васф қилганидек Аршга истиво қилган, у “қандай бўлган” дейилмайди, “қандай бўлиш” ундан олиб ташлангандир, сен бидъатчи ёмон кишисан, чиқариб юборинглар буни”, – деди. У чиқариб юборилди”.\nҲа, сўралган масала бандадан ниҳоятда эҳтиёткор бўлиб сўзлашни тақозо қиладиган ўта нозик масала эди. Бу масала мўмин банданинг муташобиҳ оятларда баён қилинган Роббисининг сифатлари тўғрисида қандай эътиқод қилиши ҳақида эди. Шунинг учун ҳам имом Молик раҳматуллоҳи алайҳ бу масалага рўбарў бўлганида терга ботиб кетган ва энг эҳтиёткор йўл бўлган саҳобалар ва тобеинларнинг йўлларини, яъни тафвийзни маҳкам ушлаган.\nМана шу йўл мотуридия мазҳабининг йўлидир.\n١3 - وَمَا التَّشْبِيهُ لِلرَّحْمَنِ وَجْهًا فَصُنْ عَنْ ذَاكَ أَصْنَافَ الأَهَالِ\nАр-Роҳманга ўхшатиш рози бўлинган йўл эмас, шундай экан аҳоли синфларини ундан сақлагин.\nАр-Роҳманга қиёслаш мумкинмас билгин,\nАҳоли синфларин ундан сақлагин.\nمَا – нафий ҳарфи, бу ўринда لَيْسَ нинг амалини қилади.\n– التَّشْبِيهُ луғатда “бирор нарсага ўхшатиш” маъносини англатади. مَا нинг исми бўлгани учун раф бўлиб турибди.\n– لِ жор ҳарфи اِلَى маъносида келган.\n– الرَّحْمَنِ калимаси اَلْ билан фақат Аллоҳга нисбатан ишлатилади.\n– وَجْهًا луғатда “рози бўлинган йўл” маъносида келган. مَا нинг хабари эканига кўра насб бўлиб турибди.\n– فَ “сабабия” маъносида келган.\n– صُنْ “сақлагин”, “ҳимоя қилгин” маъноларидаги амр феъли.\nعَنْ – жор ҳарфи مِنْ маъносида келган.\nذَاكَ – исми ишора ذَا ва хитоб ҳарфи бўлган كَ дан таркиб топган калима. Жор мажрур صُنْ га мутааллиқ.\nأَصْنَافَ – луғатда “навлар” маъносини англатади. صُنْ феълига мафъул бўлгани учун насб бўлиб турибди.\nالأَهَالِ – музофун илайҳ. Луғатда “оила аъзолар, қавму қариндошлар” маъносини англатади. Аммо бу ерда Аҳли сунна вал-жамоанинг барча вакиллари кўзда тутилган.\nМатнда келган مَا ҳарфи لَيْسَ нинг амалини қилувчи нафий ҳарфидир. Ушбу байт Аллоҳ таолога бирор нарсани ўхшатиш мумкин эмас, ушбу ҳақиқатни Аҳли сунна вал-жамоа вакилларига етказиб, уларни адашган фирқаларнинг фитналаридан сақлашга ҳаракат қилинг, маъносини англатади.\nҲар бир мўмин банда Аллоҳ таолонинг бирор нарсага ўхшамайдиган бетимсол зот эканига қатъи иймон келтириши шартдир. Бу ҳақида Қуръони каримда шундай хабар берилган:\n﴿ لَيۡسَ كَمِثۡلِهِۦ شَيۡءٞۖ وَهُوَ ٱلسَّمِيعُ ٱلۡبَصِيرُ١١﴾\n“Софватут тафосир” китобида ушбу ояти карима қуйидагича тафсир қилинган: “Аллоҳ таолонинг зотида ҳам, сифатларида ҳам, амалларида ҳам Унга ўхшаш ва тенг келадиган йўқ. У яккаю ягона, бемисл Сомад зотдир. Бу ерда кўзланган асосий мақсад, Аллоҳ таолонинг махлуқларга ўхшашдан пок эканини билдиришдир. Ояти каримадагиك ҳарфи рад этишни таъкидлаш учун келган... Баъзи муҳаққиқлар сўзига кўра, тавҳид зотни бошқа зотларга ўхшатишсиз ва сифатларни ажратмасдан исбот қилишдир. Воситий раҳматуллоҳи алайҳ бунга қўшимча қилиб: “Унинг зотидек зот йўқ, Унинг исмидек исм йўқ, Унинг амалидек амал йўқ, бу аҳли ҳақнинг – Аҳли сунна вал-жамоанинг мазҳабидир”, –деган”.\nИмом Аҳмад ибн Ҳанбал раҳматуллоҳи алайҳ: “Аллоҳ таоло Ўзи ёки Расули васф қилганидан бошқача васф қилинмайди, Қуръон ва ҳадисдан ташқарига чиқилмайди”, – деган.\nИмом Бухорийнинг устози Нуъайм ибн Ҳаммод: “Ким Аллоҳни Унинг яратган нарсасига ўхшатса, кофир бўлибди. Ким Аллоҳ ёки Унинг Расули васф қилган нарсани инкор қилса, кофир бўлибди. Аллоҳ ва Расули васф қилган нарсада ўхшаш ҳам, тенг ҳам йўқдир”, – деган.\nАллоҳ таолонинг сифатлари ҳақидаги\nАллоҳ таолонинг сифатлари баён қилинган муташобиҳ оятлардан нима ирода қилингани ҳақида жуда кўплаб баҳс-мунозаралар қилинган. Бундай муташобиҳ оятларни учга тақсимлаш мумкин:\nЗоҳири Аллоҳ таолога тараф нисбатини беришни ваҳмга келтирувчи муташобиҳ оятлар. Масалан,\n﴿يَخَافُونَ رَبَّهُم مِّن فَوۡقِهِمۡ ﴾\n“Улар устиларидаги Роббиларидан қўрқурлар”.\nУшбу оятнинг зоҳирий маъноси Аллоҳ таолога уст тараф нисбатини беришни ваҳмга келтиради.\nЗоҳири Аллоҳ таолога жисм нисбатини беришни ваҳмга келтирувчи муташобиҳ оятлар. Масалан,\n﴿وَجَآءَ رَبُّكَ وَٱلۡمَلَكُ صَفّٗا صَفّٗا٢٢﴾\n“Ва Роббинг келса”.\nОятнинг зоҳирий маъноси Аллоҳга жисмлар каби бир жойдан иккинчи жойга кўчиш нисбатини беришни ваҳмга келтиради.\nЗоҳири Аллоҳ таолога аъзо нисбатини беришни ваҳмга келтирувчи муташобиҳ оятлар. Масалан,\n﴿ يَدُ ٱللَّهِ فَوۡقَ أَيۡدِيهِمۡۚ ﴾\n“Аллоҳнинг қўли уларнинг қўллари устидадир”.\nУшбу оятнинг зоҳирий маъноси Аллоҳ таолога тана аъзосини нисбат беришни ваҳмга келтиради.\nУшбу оятларнинг зоҳирий маънолари Аллоҳ таолонинг сифатларини баён қилган муҳкам оятларнинг маъноларига зид бўлиб қолган. Аллоҳ таолонинг зоти ва сифатлари ҳақидаги эътиқод эса Қуръоннинг асли бўлган муҳкам оятлар билан собит бўлган. Шунинг учун ушбу муташобиҳ оятларни қандай тушуниш лозимлигида жуда кўплаб баҳс мунозаралар қилинган.\nУламолар Аллоҳ таолонинг сифатлари баён қилинган муташобиҳ оятлар ҳақидаги Аҳли сунна вал-жамоа ичидаги эътиқодий қарашларни умумий тўрт турга ажратганлар:\nТафвийз. Яъни муташобиҳ оятларнинг зоҳирий маъноларидан Аллоҳ таолони холи деб билиб, улардан нима ирода қилинганини Аллоҳ таолога ҳавола қилиш. (Бу мотуридия мазҳабининг тутган йўли);\nТаъвийл. Яъни муташобиҳ оятларга зоҳирий маъноларидан бошқа маъно беришни жоиз деб билиш. (Бу ашъария мазҳабидаги баъзи уламоларнинг тутган йўли);\nАсли маълум, кайфияти номаълум деб билиш. Яъни муташобиҳ оятларда баён қилинган сифатлардан уларнинг ҳақиқати ирода қилинган. Мазкур сифатлар Аллоҳ таолонинг сифати бўлиб, бандаларнинг сифатларига ўхшамайди ва уларнинг қандайлиги номаълумдир деб билиш. (Ҳофиз Заҳабий каби бир қанча уламоларнинг тутган йўли);\nТаъвийл ва тафвийз орасидаги ўрта йўлни тутиш. Яъни таъвийл қилувчининг берган маъноси муҳкам оятга мос ва араб тили тақозосига яқин бўлса, инкор қилинмайди. Аммо узоқ бўлса ундан сақланилади. Агар одатда ҳамма фақат ўшанигина тушунадиган араб тили истеъмолидаги ёрқин маъноси бўлса ўша маъно берилади деб билиш. (Аллома Ибн Дақиқ Ийднинг қараши. Бу қарашни ҳам кўпчилик уламолар маъқуллаган).\nХулоса шуки мазкур қарашларнинг барчасида асосий мақсад иккитадир:\nАллоҳ таолони махлуқотларига ўхшатиб қўйишдан сақланиш;\nАллоҳ таолонинг сифатларидан бирортасини инкор қилиб қўйишдан сақланиш.\nЯХШИГА МУКОФОТ ЁМОНГА ЖАЗО БЕРУВЧИ\n Тавба сураси, 129-оят.\n Аъроф сураси, 54-оят.\n Муҳаммад Али Собуний. Софватут-тафосир1-жилд. – Байрут-Лубнан: “Мактабатул Асрия”, 2009. – Б. 383-бет.\n Аллоҳ тақдир қилган нарсаларга рози бўлиш – убудият дейилади.\n Аллоҳ рози бўладиган нарсаларни қилиш – ибодат дейилади.\n Мулла Али Қори. Зовъул маолий. – Истанбул: “Дор Саодат”, 1962. – Б. 33.\n “Нафий ҳарфлари бўлган اِنْ , مَا , لَا ва لاَتَ лар мубтадо ва хабарга кирган пайтда қуйидаги шарт билан لَيْسَ нинг амалини қиладилар, яъни мубтадони роф ва хабарни насб қиладилар. У шарт لَيْسَ нинг амалини қилувчи нафий ҳарфнинг исми хабаридан олдин келиши ва اِلَّا билан синмаслиги керак. Масалан, مَا الْحُصُونُ مَنيعَةً “Қўрғонлар мустаҳкам эмас...” Қаранг: Фуад Нуъма. Мулаххос қоваъиди луғатил арабия. – Миср: “Макткабатул илмия ли таълиф ва таржима”. – Б. 63.\n Муҳаммад Али Собуний. Софватут-тафосир1-жилд. – Байрут-Лубнан: “Мактабатул Асрия”, 2009. – Б. 1116.\n Бир-бирига зид икки хил маънонинг эҳтимоли бўлгани учун сўзловчининг ирода қилган нарсаси эшитувчига ноаниқ бўлиб қолган сўзлар муташобиҳ дейилади.\n Аҳмад ибн Муҳаммад Моликий Совий. Китаб шарҳу Совий ала жавҳаротит тавҳид. – Дамашқ Байрут: “Дору Ибн Касир”, 1999. – Б. 217.\n Наҳл сураси, 50-оят.\n Фажр сураси, 22-оят.\n Фатҳ сураси, 10-оят.\n Ирода қилинган маъноси қатъий равишда очиқ-ойдин бўлиб, фақат битта маънонинг эҳтимоли бўлган оятлар – муҳкам дейилади. Қаранг: Аҳмад ибн Аби Саид Мулла Жийван. Нурул анвор . – Покистон. Ҳофиз Санауллоҳ Зоҳидий таҳқиқ ва таълиқи. 2-жилд, – Б. 224.\n«Умар ибн Хаттоб Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг минбарларида туриб: «Албатта, Аллоҳ Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васалламни ҳақ ила юборди ва у зотга Китобни нозил қилди. У зотга нозил қилинган нарсалар ичида ражм (тошбўрон) ояти ҳам бор эди. Биз уни қироат қилдик, ўзимизга сингдирдик ва англадик. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам тошбўрон қилдилар ва биз ҳам у кишидан сўнг тошбўрон қилдик. Мен замон ўтиши билан баъзи одамларнинг, Аллоҳнинг Китобида ражмни кўрмаяпмиз, деб Аллоҳ нозил қилган фарз амални тарк этиб, залолатга кетишларидан қўрқаман. Эркак ва аёлларнинг оила кўрганларидан зино қилганларига ҳужжат ва далил қоим бўлса, қомила бўлса ёки эътироф қилса, тошбўрон қилиш Аллоҳнинг Китобидаги ҳақдир», деди».\nУшбу ҳадиси шариф турли шаръий илмлар уламолари орасида кўплаб баҳс ва тортишувларга сабаб бўлгандир. Бу ҳадисга нафақат муҳаддис ва фақихдар, балки усули фиқҳ ва улуми Қуръон мутахассислари ҳам қайта-қайта мурожаат қилганлар.\n«Тошбўрон ояти» деб айтилаётган нарсада қари чол ва қари кампир ҳақида сўз кетмоқда, шариат ҳукмига биноан эса ойла кўрган зинокорларнинг ҳаммаси – ёшу қариси тошбўрон қилинади. Шунинг учун ҳазрати Умар розияллоҳу анҳунинг ушбу гапларини ўша замоннинг истилоҳлари ва тасаввурларидан келиб чиқиб тушунмоқ керак.\nЖумҳур мусулмонлар оила кўрган зинокорларни тошбўрон қилиш Қуръон билан эмас, Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламнинг суннатлари билан собит бўлган ҳукм эканига қадимдан иттифоқ қилиб келаётганлари маълум ва машҳур. Шу билан бирга, баъзи вақтларда Аллоҳнинг Китоби деганда, Қуръонга қўшиб, «руннат – ҳадис ҳам тушунилиши ҳаммага маълум. Чунки оят ҳам, суннат ҳам ваҳийдир.\nУшбу ҳадисда ҳам, мардикор йигит ҳақидаги машҳур ҳадисда ҳам бунга мисол бор. Уша ҳадисда мардикор йигит билан зино қилган хотиннинг эри ҳам, йигитнинг отаси ҳам Набий соллаллоҳу алайҳи васалламга: «Эй Аллоҳнинг Расули, бизнинг орамизда Аллоҳнинг Китоби ила ҳукм қилинг», дедилар. Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам ҳам уларга: «Албатта, ўртангизда Аллоҳнинг Китоби ила ҳукм қиламан, деб туриб «Ўғлингга юз дарра ва бир йил сургун. Эй Унайс, манавининг хотинининг олдига бор. Агар эътироф этса, уни тошбўрон қилгин», дедилар.\nБунда Аллоҳ таоло Қуръони Каримда бир оятни нозил қилиб, маълум шаръий ҳукмни жорий қилади. Унга мусулмонлар бир муддат амал қиладилар. Кейин ўша оятнинг ҳукмига амал қилиш тўхтатилади. Аммо оятнинг ўзи Қуръони Каримда тураверади. Мусулмонлар уларнинг ҳукмига амал қилмасалар ҳам тиловат қилаверадилар. Мазкур оятнинг тиловати ибодат ҳисобланаверади.\nБу ran Абу Муслим Асфиҳонийнинг сўзи бўлиб, унинг айтишича, насх ақлий жиҳатдан жоиз бўлса ҳам, шариатда йўқ дир. Бу мазҳаб асоссиз ва муросасиз бўлгани учун унга ҳеч ким эътибор қилмаган. Абу Муслим Асфиҳоний яҳудийларга ўхшаб насхни инкор қилгани учун, уламолар уни танқид қилганлар ва унинг гапларига кучли раддияларни берганлар.\nИмом Абдурраҳмон ибн Алий ибн Жавзий – 274 та оятни мансух деган.\nИмом Абулқосим Ҳиббатуллоҳ ибн Салома – 235 та оятни мансух деган.\nИмом Муҳаммад ибн Баракот ибн Ҳилол – 220 та оятни мансух деган.\nИмом Маръий ибн Юсуф Мақдисий – 218 та оятни мансух деган.\nМуҳаммад ибн Ҳазм Зоҳирий – 214 та оятни мансух деган.\nИмом Абдуллоҳ ибн Атийя Ажҳурий – 213 та оятни мансух деган.\nИмом Ибн Хузайма Форсий – 202 та оятни мансух деган.\nИмом Абу Жаъфар Наҳҳос – 138 та оятни мансух деган.\nИмом Абдулқоҳир Бағдодий – 66 та оятни мансух деган.\nИмом Абдурраҳмон Суютий – 20 та оятни мансух деган.\nУларнинг ўтган даврларда «насх» сўзи ва унинг турланган шакллари хослаш ва шунга ўхшаш маъноларда ҳам кўп ишлатилганлигига эътибор бермасликлари.\nБирор сабабга кўра шариатга киритилиб, сабаби йўқолганидан кейин амалдан қолган нарсаларни ҳам насх деб санаш.\nИсломнинг жоҳилият одатларини ботилга чиқаришини ҳам насх деб ўйлаш насх бўлган оятлар сонининг нотўғри равишда кўпайиб кетишига сабаб бўлган.\nИстисно қилишни ҳам насх деб ҳисоблаш насх қилинган оятлар сонининг кўпайиб кетишига омил бўлган.\nОлдин ўтган кишиларда истиснони ҳам «насх» дейиш одати бўлган. Мисол учун, Абдуллоҳ ибн Аббос розияллоҳу анҳунинг истисно қилинган нарсани ҳам «мансух» – «насх қилинган», дейиш одатлари бўлган. Ўша вақтда Абдуллоҳ ибн Аббос розияллоҳу анҳунинг ўзлари ҳам, у кишининг бу каби сўзларини эшитганлар ҳам гап нимада эканини яхши билганлар. Бу сўзлар мажоз учун ишлатилаёттанини, ҳақиқат эмаслигини англаганлар. Аммо замон ўтиши билан баъзи кишилар мажозни ҳақиқат деб тушуниб қолганлар ва насхнинг ададини кўпайтириб юборганлар.\nБаъзи оятларнинг маъносини жамлаш имкони бўлса-да,\nуларни бир-бирига қарама-қарши деб гумон қилиш ҳам насх\nқилинган оятлар сонининг кўпайиб кетишига сабаб бўлган.\nБунга ёрқин мисол ўлароқ, ихтиёрий инфоқ қилиш ҳақидаги оятлар билан закот бериш ҳақидаги оятларни келтириш мумкин.\nيَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ أَنفِقُواْ مِمَّا رَزَقۡنَٰكُم مِّن قَبۡلِ أَن يَأۡتِيَ يَوۡمٞ لَّا بَيۡعٞ فِيهِ وَلَا خُلَّةٞ وَلَا شَفَٰعَةٞۗ\n«Эй иймон келтирганлар! Сизга ризқ қилиб берган нарсаларимиздан на олди-сотди, на ошна-оғайничилик ва на шафоатчилик йўқ Кун келмасидан олдин нафақа қилинг» (254-оят).\nНасх қилинган оятларнинг сонини кўпайтирувчилар ушбу вашунга ўхшаш оятлар закотнинг фарзлигини ифода қилган оятлар ила насх қилинган, дейдилар. Аслида эса ундай эмас. Нафақа ҳам, закот ҳам алоҳида шаръий ҳукмлардир.\nУшбу зикр қилинган бешта сабаб ва яна зикр қилинмаган бошқа сабабларга кўра, насх қилинган оятларни кўпайтириш ишқибозлари ўз фаолиятларини жуда ҳам кенгайтириб юборганлар.\nУчинчи йўл – насх масаласида мўътадил бўлган уламоларнинг йўли.\nУлар насхнинг маъносини тўғри тушунган, нозик жойларигача англаб етган ва мустаҳкам асосга эга бўлган режа ила иш тутган уламолардир. Ушбу улуғ уламолар ўзларининг илм денгизларини ишга солиб, шариат ҳукмлари тарихига назар солиб, шариатнинг қоидаларини ўрнига қўйиб иш юритганлар. Улар насх – шаръий ҳукмни бекор қилиш эканини чуқур англаб етганлар. Собит бўлган шаръий ҳукм-лар фақатгина собит далил билан насх бўлишини яхши билганлар. Шунингдек, улар мутавотир хабар оҳод хабар билан насх бўлиши мумкин эмаслигига иттифоқ қилганлар.\nБирор оятнинг насх қилинганини билиш учун Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламдан ёки саҳобийдан нақл қилинган очиқ-ойдин «Фалон оятни фалон оят насх қилган» деган саҳиҳ хабар бўлиши керак. Насхни аниқлашда муфассирларнинг гапи ёки мужтаҳидларнинг ижтиҳоди ҳужжат бўла олмайди. Бу борадаги барча қоидаларга асосланиб иш юритган муҳаққиқ уламоларимиз насх қилувчи ва насх қилинган оятларнинг сони еттитадан ошмаслигини алоҳида таъкидлаганлар.\nНасх қилинган ва насх қилувчи оятлар куйидагилардан иборат:\n«Бирортангизга ўлим келганда, агар у яхшилик (бойлик) қолдираётган бўлса, ота-она ва қариндошларга маъруф ила васият қилиш тақводорлариинг бурчи ўлароқ сизларга фарз қилинди» (180-оят).\nУшбу ояти карима нозил бўлганидан кейин ўлаётган одам мол-мулк қолдирадиган бўлса, ўша молнинг қанчаси кимга берилишини васият қилмоғи лозим бўлган. Ўша васият асо сида мерос тақсимланган. Бу ояти каримага бир муддат амал қилинганидан кейин, Нисо сурасидаги «мерос оятлари» деб аталадиган иккита оят нозил қилиниб, унга амал қилиш бошланиши билан юқоридаги оят насх бўлган. Шу билан бирга, аввалги оят Қуръони Каримда қолган. Унинг ҳукмига амал бекор қилинган бўлса ҳам, тиловати бардавом бўлган.\nУшбу насхни таъкидловчи ривоят ҳам келган.\n«Ибн Аббос розияллоҳу анҳумо:\n«Мол-мулк болага қолар эди. Ота-онага васият қилинар эди. Аллоҳ бундан Узи истаганини насх қилди. Эркакка икки аёлнинг ҳиссасини қилди. Ота-онанинг ҳар бирига олтидан бирни қилди. Хотинга саккиздан бир ёки чоракни, эрга яримни ёки чоракни қилди», деди».\nАбдуллоҳ ибн Аббос розияллоҳу анҳу ўзларининг ушбу хабарлари ила мерос масаласи Исломнинг илк даврида қандай эди-ю, кейин қандай ҳолга келгани ҳақида қисман баён қилмоқдалар.\n«Мол болага қолар эди».\nЯъни бир одам ўлса, унинг моли боласига мерос бўлиб қолар эди.\n«Ота-онага васият қилинар эди».\nЯъни мерос қолдирувчи «Мендан қолган молдан ота-онамга беринглар», деб васият қилмаса, уларга берилмас эди. Аллоҳ таоло бу ҳакда Қуръони Каримда «Қачон бирингизга ўлим ҳозир бўлса-ю, у мол қолдирадиган бўлса, ота-онаси ва яқинлари учун васият қилсин», деган маънодаги оятни нозил қилган эди. Кейинроқ эса У Зот мерос оятларини нозил қилиб, буларни насх қилди ва ҳар бир меросхўрнинг насибасини аниқ айтиб берди.\n«Эркакка икки аёлнинг ҳиссасини қилди».\nМеросхўр эркак меросхўр аёлга нисбатан икки баробар улуш оладиган бўлди.\n«Ота-онанинг ҳар бирига олтидан бирни қилди».\nАгар мерос қолдирувчининг боласи бўлса,\n«Хотинга саккиздан бир ёки чоракни».\nУлган эрнинг боласи бўлса, унинг хотинига меросдан саккиздан бир, боласи бўлмаса, чорак берилади.\n«Эрга яримни ёки чоракни қилди».\nУлган хотиннинг боласи бўлмаса, ярим, боласи бўлса, чорак меросни унинг эри олади.\nРўза илк жорий қилинганда, ушбу оятнинг ҳукмига биноан, мусулмонлар икки ишдан бирини танлаш имконига эга бўлганлар. Хоҳласин, рўза тутсин, хоҳласин, рўза тутмай, бир мискинни тўйдирсин. Демак, бир мискинни тўй-дириш ҳам рўза тутганнинг ўрнига ўтган.\nУшбу ривоятдарўза тутиш дастлаб жорий қилинганда ҳикмат соҳиби бўлмиш Аллоҳ таоло томонидан кишиларни бу ибодатга аста-секин тортиш учун қўлланган баъзи чоралардан бири ҳақида сўз кетмоқда.\nРўза илк жорий қилинганда, мусулмонлар икки ишдан бирини танлаш имконига эга бўлган эканлар. Хоҳласин, рўза тутсин. Хоҳласин рўза тутмай, бир мискинни тўйдирсин. Демак, бир мискинни тўйдириш ҳам рўза тутганнинг ўрнига ўтган. Маълум вақт ўтиб, одамлар анча ўрганиб қолганларидан кейин бу ихтиёрийлик бекор қилиниб, ҳар бир қодир кимса рўза тутишга мажбур экани ҳақида оят нозил бўлган. Фақат ўта қариб қолгани ва тузалишидан умид йўқ, сурункали беморликка мубтало бўлгани сабабли рўза тута олмайдиган кишиларгагина фидя беришга рухсат этилган.\nوَٱلَّذِينَ يُتَوَفَّوۡنَ مِنكُمۡ وَيَذَرُونَ أَزۡوَٰجٗا وَصِيَّةٗ لِّأَزۡوَٰجِهِم مَّتَٰعًا إِلَى ٱلۡحَوۡلِ غَيۡرَ إِخۡرَاجٖۚ\n«Сизлардан вафот этиб, жуфтларини қолдирганлар аёлларининг бир йилгача чиқарилмасдан, бахраманд бўлишини васият қилсинлар...» (240-оят)\nУшбу оятнинг ҳукмига биноан, Исломнинг дастлабки боеқичида эри ўлган аёлнинг иддаси бир йил бўлган. Бу ҳукмга бир муддат амал қилинган. Кейин Аллоҳ таоло Бақара сурасидаги қуйидаги оятни нозил қилиб, юқоридаги оятни насх қилган ва янги оятнинг ҳукмини жорий қилган.\n«Сизлардан вафот этиб, жуфтларини қолдирганлар аёлларининг бир йилгача чиқарилмасдан, бахраманд бўлишини васият қилсинлар...»ни «Сизлардан вафот этиб, жуфтларини қолдирганларнинг аёллари ўзларича тўрт ою ўн кун кутарлар...» насх қилган.\nНасаий ривоятп қилган.\nإِن يَكُن مِّنكُمۡ عِشۡرُونَ صَٰبِرُونَ يَغۡلِبُواْ مِاْئَتَيۡنِۚ وَإِن يَكُن مِّنكُم مِّاْئَةٞ يَغۡلِبُوٓاْ أَلۡفٗا مِّنَ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ\n«Агар сиздан йигирмата сабрли бўлса, икки юзтани енгади. Агар сиздан юзта бўлса, куфр келтирганлардан мингтасини енгади...» (65-оят)\nٱلۡـَٰٔنَ خَفَّفَ ٱللَّهُ عَنكُمۡ وَعَلِمَ أَنَّ فِيكُمۡ ضَعۡفٗاۚ فَإِن يَكُن مِّنكُم مِّاْئَةٞ صَابِرَةٞ يَغۡلِبُواْ مِاْئَتَيۡنِۚ وَإِن يَكُن مِّنكُمۡ أَلۡفٞ يَغۡلِبُوٓاْ أَلۡفَيۡنِ بِإِذۡنِ ٱللَّهِۗ وَٱللَّهُ مَعَ ٱلصَّٰبِرِينَ٦٦\nАллоҳ таоло Мужодала сурасида марҳамат қилади:\nيَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ إِذَا نَٰجَيۡتُمُ ٱلرَّسُولَ فَقَدِّمُواْ بَيۡنَ يَدَيۡ نَجۡوَىٰكُمۡ صَدَقَةٗۚ ذَٰلِكَ خَيۡرٞ لَّكُمۡ وَأَطۡهَرُۚ\n«Эй иймон келтирганлар! Агар Расул билан махфий суҳбат қилмоқчи бўлсангиз, мажфий суҳбатингиздан аввал садақа беринг. Бу ўзингиз учун яхшироқ ва покрокдир...» (12-оят)\n«Аллоҳнинг Китобида бир оят бор, унга мендан аввал ҳеч ким амал қилмаган ва мендан кейин ҳам ҳеч ким амал қилмайди. Мазкур оят тушганида бир динорим бор эди. Уни ўн дирҳамга майдалаб, Набий алай ҳиссаломнинг ҳузурларига ўн марта кириб, ўнта саволимга жавоб олиб чиққанман. Ҳар киришимдан аввал камбағалларга бир дирҳам садақа қилдим. Сўнгра оят насх этилди, яъни унга амал қилиш бекор бўлди».\nءَأَشۡفَقۡتُمۡ أَن تُقَدِّمُواْ بَيۡنَ يَدَيۡ نَجۡوَىٰكُمۡ صَدَقَٰتٖۚ فَإِذۡ لَمۡ تَفۡعَلُواْ وَتَابَ ٱللَّهُ عَلَيۡكُمۡ فَأَقِيمُواْ ٱلصَّلَوٰةَ وَءَاتُواْ ٱلزَّكَوٰةَ وَأَطِيعُواْ ٱللَّهَ وَرَسُولَهُۥۚ وَٱللَّهُ خَبِيرُۢ بِمَا تَعۡمَلُونَ١٣\nАллоҳ таоло Муззаммил сурасида марҳамат қилади:\nيَٰٓأَيُّهَا ٱلۡمُزَّمِّلُ١ قُمِ ٱلَّيۡلَ إِلَّا قَلِيلٗا٢ نِّصۡفَهُۥٓ أَوِ ٱنقُصۡ مِنۡهُ قَلِيلًا٣ أَوۡ زِدۡ عَلَيۡهِ وَرَتِّلِ ٱلۡقُرۡءَانَ تَرۡتِيلًا٤\n«...Эй мўминларнинг онаси, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг кечалари қоим бўлишлари ҳақида сўзлаб беринг, (дедим). У киши: «Йаа айюҳал муззаммил» сурасини ўқиганмисан?» дедилар. Мен: «Ўқиганман», дедим. У киши: «Албатта, Аллоҳ таоло ушбу суранинг аввалида кечалари қоим бўлишни фарз қилди. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам ва саҳобалари бир йил кечалари қоим бўлдилар. Ҳатто оёқлари шишиб кетди. Аллоҳ таоло суранинг ожирини туширмай, ўн икки ой ушлаб турди. Сўнгра бу суранинг охирида енгиллик тушди...» деди».\nУша енгиллик бўлиб тушган, кечалари бедор бўлишнинг ҳукмини насх қилган оят Муззаммил сурасининг охирги оятидир:\n«Албатта, Роббинг кечанинг учдан биридан озроғини, ё ярмини, ё учдан бирини қоим бўлиб ўтказаётга нингни ва сен билан бирга бўлганлардан ҳам бир тоифа (шундай қилаётганларини) биладир. Ва Аллоҳ кечаю кундузни Ўзи ўлчайдир. У сизларнинг буни ҳеч уддалай олмаслигингизни билиб, сизларга (енгилликни) қайтарди. Энди Қуръондан муяссар бўлганича қироат қилинглар. Сизлардан келажакда касаллар бўлишини, бошқалари ер юзида кезиб, Аллоҳнинг фазлини исташини, яна бошқалар эса Аллоҳнинг йўлида жиҳод қилишларини ҳам билди. Энди ундан муяссар бўлганича қироат қилинглар. Ва намозни қоим қилинглар, закот беринглар ва Аллоҳга «қарзи ҳасан» беринглар. Ўзингиз учун нима яхшилик тақдим қилган бўлсангиз, Аллоҳнинг ҳузурида унданда яхшироқ ва улканроқ ажрни топасиз. Ва Аллохдан мағфират сўранг. Албатта, Аллоҳ ўта мағфиратлидир, ўта раҳмлидир» (20-оят).\nАллоҳ таоло Hyp сурасида марҳамат қилади:\nٱلزَّانِي لَا يَنكِحُ إِلَّا زَانِيَةً أَوۡ مُشۡرِكَةٗ وَٱلزَّانِيَةُ لَا يَنكِحُهَآ إِلَّا زَانٍ أَوۡ مُشۡرِكٞۚ وَحُرِّمَ ذَٰلِكَ عَلَى ٱلۡمُؤۡمِنِينَ٣\n«Зинокор эркак фақат зинокор ёки мушрика аёлга никоҳланур. Зинокор аёлга фақат зинокор ёки мушрик эркак никоҳланур. Бу мўминларга даром қилинмишдир» (3-оят).\nوَأَنكِحُواْ ٱلۡأَيَٰمَىٰ مِنكُمۡ وَٱلصَّٰلِحِينَ مِنۡ عِبَادِكُمۡ وَإِمَآئِكُمۡۚ إِن يَكُونُواْ فُقَرَآءَ يُغۡنِهِمُ ٱللَّهُ مِن فَضۡلِهِۦۗ وَٱللَّهُ وَٰسِعٌ عَلِيمٞ٣٢\n«Ораларингиздаги никохсизларни ва қулу чўриларингиздан солиҳларини никохдаб қўйинг. Агар фақир бўлсалар, Аллоҳ уларни Ўз фазлидан бой қилур. Аллоҳ қамрови кенгдир, ўта билувчидир» (32-оят).\n«Бу насх қилинган. Уни «Ораларингиздаги никоҳсизларни... еикоҳлаб қўйинг» насх қилган. Бинобарин, улар мусулмонларнинг никоҳсизларидир».\nҚУРЪОНИ КАРИМДА МУҲКАМ ВА МУТАШОБИҲ:\n“МУҲКАМ” ВА “МУТАШОБИҲ” УЛАМОЛА ИСТИЛОҲИДА;


Трамп касалхонага ётқизилди. Уни қандай препарат билан даволашаётгани маълум – O'zbekiston Milliy paralimpiya qo'mitasi\nАгентликнинг Оқ уйга таяниб хабар беришича, Трамп касалхонада у учун тайёрлаб қўйилган махсус люкс хонадан презизидентлик фаолиятини давом эттиради. Reuters’га кўра, Трамп касалхонага ётишни хоҳламаган, лекин унинг шифокорлари президент керакли тиббий хизматни олиши учун касалхонага ётишига кўндиришган.\nAP’нинг ёзишича, 74 ёшли Трамп коронавирус қийин ўтадиган одамлар сирасига киради. Аввало унинг ёши катта, шунингдек, бўйи 190 см бўлган Трампнинг оғирлиги 110 кг ва бу нормал ҳолат ҳисобланмайди: «Трамп жисмоний тарбия билан шуғалланмайди ва парҳез қилмайди», деб ёзган Reuters.


11-ойлик | Суғдиёна биринчи аёллар электрон журнали\nҲайвонларнинг овозига тақлид қилади; «Бер», «ол», «қўй» каби бўйруқ ва илтимосларни бажаради ва катталардан мақтов кутади;Бошини чайқаганча «ҳа» ёки «йўқ», дейди, саломлашиш, ташаккур билдириш ёки хайрлашишни билади;Қошиқни тутиб, ўзи овқат ейишга ҳаракат қилади; Мустақил юриш ҳаракатини ҳам бошлаб юборади. Кун тартиби ўзгаради, у энди кун давомида бир маҳал – тушликдан сўнгра ухлагани ётади.\nTags:бола ривожланиш жадвалиболанинг уйқусибўйи ўсишинима қиладиривожланишитақвимўн бир ойлик болаПохожие статьи 3-ҳафта 4-ойлик 6-ойликTwitter НравитсяSocButtons v1.5


Швейцария соатларига Регистон тасвири туширилди\nPiaget Швейцария компанияси циферблатида Улуғбек ва Шердор мадрасаларининг безаклари батафсил чизилган соатлар ишлаб чиқаришни бошлади.\nРегистон майдонини соатларга ишлов бериш бўйича жаҳоннинг энг яхши мутахассисларидан бири – Аните Порше тасвирлади. У Улуғбек ва Шердор мадрасалари ҳамда улар узра парвоз қилаётган лочин суратларини моҳирона чизишга муваффақ бўлди, деб хабар беради “Vogue”.\nРегистон майдони тасвирланган соатлар Буюк Ипак йўли тарихи ва меросига бағишланган “Secrets & Lights – A Mythical Journey by Piaget” (“Синоат ва олов – Piaget билан афсонавий саёҳат”) тўпламига киритилди.\nУшбу коллекциядан Венеция тасвири туширилган соатлар ҳам жой олди.\nПремиум-синфидаги соатлар ишлаб чиқарувчи “Piaget” Швейцария компаниясига 1874 йили асос солинган. 1957 йилдан буён компания ўз маҳсулотларида фақатгина қимматбаҳо тошлардан фойдаланади.


Қаршида талаба қиз ўзини техникум ётоқхонасидан ташлаб юборди – Газета.uz\nҚаршидаги медтехникумда таҳсил олувчи талаба қиз ўзини ётоқхонанинг 4-қаватидан ташлаб, вафот этди. Унинг ўлими сабаблари ва ишга алоқадор бўлган бошқа ҳолатларга аниқлик киритиш мақсадида суд-тиббий экспертизаси тайинланди.\nLotinchada 2 декабр 2021, 10:17 Жамият\nИжтимоий тармоқларда Қарши шаҳридаги медтехникумда таҳсил олувчи талаба қиз ўзини 5 қаватли ётоқхона деразасидан ташлаб, вафот этганлиги ҳақида хабар тарқалди.\nБош прокуратура матбуот котиби берган маълумотларга кўра, ушбу воқеа 30 ноябрь куни 19:00да содир бўлган.\nАниқланишича, 2001 йилда туғилган қиз Қарши шаҳрида жойлашган «Абу Али ибн Сино» номидаги жамоат саломатлиги техникумининг 2-босқичида ўқиган. 30 ноябрь куни у мазкур техникум ётоқхонасининг 4-қаватидан сакраб, ўз жонига қасд қилган. Бироқ, бунга нима сабаб бўлгани ҳали маълум қилинмаган.\nҲозирда ҳолат бўйича Қарши шаҳар прокуратураси томонидан терговга қадар текширув ҳаракатлари олиб борилаётгани айтилмоқда.\nШунингдек, марҳуманинг ўлим сабаблари ва ишга алоқадор бўлган бошқа ҳолатларга аниқлик киритиш мақсадида суд-тиббий экспертизаси тайинланган. Ишга алоқадор бўлган шахслардан тушунтириш хатлари олинмоқда, дейилади Бош прокуратура хабарида.


Туркманистонда инсулин тақчиллиги юзага келди\nАшхабоддаги аптекалардан бири.\nОзодлик радиоси туркман хизматининг маълум қилишича, Туркманистонда қанд касалига чалинганлар учун ҳаётий зарур дори воситаси бўлган инсулин тақчиллиги юзага келди.\nХабарда айтилишича, инсулинни хусусий аптекаларда сотиш тақиқланган, давлат аптекаларида эса инсулинни сотиб олиш учун одамлар тонг саҳардан навбатларга туришга мажбур бўлмоқда.\nТуркманистондаги мухбирларнинг билдиришларича, инсулин тақчиллиги йил бошидан бери кузатилмоқда, аммо бугунги кунга келиб бу тақчиллик ўта кучайиб кетди.\n«Мамлакат аҳолиси бир йилдан кўпроқ вақтдан бери дори-дармон тақчиллигини бошдан кечирмоқда. Дориларнинг камёблиги ва қимматлигига қарамай, ҳукумат аҳолига хориждан дори-дармон олиб киришига тўсқинлик қилмоқда», дейилади хабарда.


Олий таълим тизимида 9 ойда қарийб 14 млрд сўмлик молиявий камчилик аниқланди - Bugun.uz\n16:07 | 20-10-2021\nАОКАда 20 октябрь, чоршанба куни бўлиб ўтган матбуот анжуманида 2021 йилнинг 9 ойида Олий ва ўрта махсус таълим вазирлигининг ички аудит хизмати текшируви орқали тизимда 13,6 миллиард сўмлик молиявий камчилик ва хатолар аниқлангани маълум қилинди. Бу ҳақда «Bugun.uz» мухбири хабар берди.\nМаълум қилинишича, ўтказилган молиявий назорат ва профилактика тадбирлари натижасида 245 та таълим муассасасида жами 13 миллиард 605 миллион 300 минг сўмлик молиявий хато ва камчиликларга йўл қўйилгани аниқланган. Қайд этилишича, молиявий хато ва камчиликларнинг:\n8 миллиард 35,5 миллион сўм ёки 59,1 фоизи иш ҳақи ва унга тенглаштирилган тўлов ҳамда стипендия бўйича;\n1 миллиард 111,7 миллион сўм ёки 8,2 фоизи товар-моддий қийматликларининг камомади ва ноўрин ҳисобдан чиқарилиши бўйича;\n128 миллион сўм ёки 0,9 фоизи таъмирлаш ишлари учун ортиқча қилинган харажат бўйича;\n267,1 миллион сўм ёки 2 фоизи ижара ва бюджетга ўтказилиши лозим бўлган тўловлар бўйича;\n4 миллиард 62,9 миллион сўми ёки 29,9 фоизи эса бошқа турдаги харажат турлари ҳиссасига тўғри келади.\nМолиявий камчиликка йўл қўйган раҳбар ва масъул ходимларнинг 33 нафарига нисбатан интизомий жазо қўлланилиб, 21 нафари лавозимидан озод этилгани айтилди.\nТаъкидланишича, хато-камчиликларнинг келиб чиқиш сабаби таҳлил қилинганда, улар:\nиш ҳақи, стипендияларни ҳисоблашда, турли таъминотчи (товар, иш, хизматларни етказиб берувчи) ташкилотлар билан боғлиқ ҳисоб-китобларда, шунингдек, товар-моддий қийматликларни балансга кирим қилишда, ҳисобдан чиқаришда тегишли маълумотларни УзАСБО (Махсус бухгалтерия ҳисоблаш дастури) дастурига нотўғри киритилиши;\nштатлар жадвали ва харажатлар сметасини режалаштиришдан олдин муассасанинг йил бошидаги тегишли кўрсаткич ва маълумотларни инвентаризация қилмасдан эски маълумотлардан фойдаланиш, шунингдек, масъул молиявий-хўжалик бўлинмалар бошлиқларининг масъулиятсизлиги;\nайрим таълим муассасаларининг бош ҳисобчилари, бош аудитор, ҳисобчи, иқтисодчилари етарли даражада билим ва малакага эга эмаслиги;\nамалдаги норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар асосида ишлашни билмаслик ёки белгиланган тартиб ва қоидаларга риоя қилмаслик;\nбиринчи имзо қўйиш ҳуқуқи ташкилот раҳбарида бўлса-да, молиявий ҳужжатларни тушунмасдан имзолаш ёки молиявий масалалардан ўзини четга олиш ҳолатлари;\nташкилотлардаги товар-моддий қийматликларни қайта саноқдан ўтказиш ҳамда ҳисобдан чиқариш комиссиясининг ўз ишига совуққонлик билан ёндашиши натижасида камомадга йўл қўйилиши каби ҳолатлар сабаб бўлган.\nАввалроқ Мактабгача таълим тизимида қанча талон-торожликнинг олди олингани маълум бўлганди. Шунингдек, Олий таълим вазирлигининг ОТМ битирувчиларини иш билан таъминлаш борасида режалари айтилганди.


Тошкентда Абдураҳмон Позилжоновнинг янги Qanotchi кафеси очилди\n10:54 / 18.08.2017\n17 август куни янги Qanotchi кафесининг очилиш маросими бўлиб ўтди. Шу муносабат билан 10 кун давомида барча меҳмонларни кафе асосчиси Абдураҳмон Позилжоновдан ажойиб “совғалар” кутмоқда.\nВақт ўзгармоқда, бироқ гўштли ва товуқли таомларга бўлган муносабат ҳар доим қолади. Асосийси – гўштнинг нархи ва сифати ўзини оқлайдиган жойни топишдир. Ҳозирда ҳеч кимни одатий стейклар билан ҳайрон қолдириб бўлмайди. Qanotchi кафеси асосчиси Абдураҳмон Позилжонов продюссерлик соҳасида муваффақиятли тажрибага эга бўлгани ҳолда, Тошкентдаги ресторан бизнеси соҳасига янги ниманидир киритишга қарор қилди ҳамда кўпроқ эътиборни товуқ қанотчалари ва гўштга қаратди.\nQanotchi’да гўшт ўзига хос такрорланмас усул билан тайёрланади. У жуда юмшоқ, эриб кетадиган даражада бўлиб, сизга ҳаттоки тиш тозалагич ҳам керак бўлмайди. Муассасанинг энг ўзига хос жиҳатлари – бу мол гўштидан тайёрланган Qanotchi гамбургери, ҳамда, албатта, товуқ қанотчалари. Qanotchi кафесининг яна бир ўзига хос томони бор – бу табиий маҳаллий гўшт маҳсулоти. У муассаса билан бир ҳудудда жойлашган Bizning Donar заводидан етказилади, шунинг учун гўштнинг нархи аксарият фуқаролар учун ҳамёнбопдир.\nQanotchi – бу нафақат дўстлар ва яқинлар билан вақтни яхши ўтказиш мумкин бўлган жой, балки гўшт ҳамда товуқ қанотчаларидан лаззатланиш имконияти яратилган ердир. Порциялар бир киши учун ҳам, 3-4 кишилик жамоага ҳам мўлжалланган. Интерьерга келадиган бўлсак, бу ердаги услуб бош мақсад – ҳақиқий гўштдан лаззатланишдан четга чиқмайди. Ҳеч қандай пафос, фақатгина мазали таом.\nАбдураҳмон Позилжонов барчани Qanotchi’га таклиф этмоқда, бу ҳодиса шарафига 10 кун давомида меҳмонлар учун мазали бепул “хушомад” тайёрлаб қўйилган.\nЖойларга буюртма қилиш: +99871 203 0110.\nFacebook’даги расмий саҳифа: facebook.com/Qanotchi\nМанзил: Яккасарой тумани, Қушбеги ва Муқимий кўчалари кесишмаси, 1-боши берк кўча.\nМўлжал: GrandCinema кинотеатри.\nТошкент ресторан кафе