"Тож Маҳал" айбдорлик ҳисси билан қурилган "муҳаббат қасри"ми? - BBC O'zbek\nПо Гита Пандей BBC News, Деҳли\nДунёнинг мўъжизаларидан бири, 17- асрда оқ мармардан қурилган бетакрор Тож Маҳал бобурий Шоҳ Жаҳон томонидан унинг суюкли хотини, 14- фарзандини туғаётиб вафот этган Мумтоз Маҳалга атаб қурилган қаср экани айтилади.\nБироқ, Ҳиндистонда яқинда намойиш қилинган спектакл тарихий воқеага бутунлай бошқача драматик ва кутилмаган қарашни тақдим этади. Шоҳ Жаҳон ва Мумтоз тарихига бағишланган асарда севишганлар орасида ҳаммаси рисоладагидек бўлмагани ва Тож биноси қурилишининг орқасида бошқа саволлар тургани мумкинлигига ишора қилади.\nҲамма уни севги, муҳаббат қасри сифатида билади. Лекин у айбдорлик ҳисси туфайли бунёд қилинган эмасмикан?\nСпектакл аввалига 1970 йилда Тож ҳақида эртак сифатида Лондонда яшовчи драматург ва халқаро масалалар бўйича таҳлилчи Дилип Ҳиро томонидан инглиз тилида ёзилган.\n"Қарама-қаршиликлар менинг асаримда ҳаракатлантирувчи куч саналади", дейди жаноб Ҳиро Би-би-сига. "Бу ўзаро севишган жуфтлик ўртасида пайдо бўлган муаммолар"ни тадқиқ қилади.\n"Қўпол қилиб айтганда, бу гўзалликни ва бошқаларни мадҳ қилган маиший драма эмас, балки олий ҳокимиятга- тожу тахтга эришиш ҳақидаги ўйиндир".\nСпектакл бошида урду тилида, Шоҳ Жаҳон ҳукмронлик қилган даврида одамлар кенг ишлатган ва ҳозир ҳам кўп ҳиндлар гапирадиган ва тушунадиган тилда намойиш қилинган.\nГўзал- итоаткор хотин эмас?\nМумтоз Шоҳ Жаҳоннинг учинчи ва суюкли рафиқаси бўлган ва уларнинг севги тарихи ҳақида афсоналар тарқалган.\nУмуман олганда, у гўзал ва оқила, итоаткор аёл бўлган, деб ишонилади. Севимли эридан кўп фарзанд кўришдан мамнун аёл 14- боласини туғиш пайти ҳаётдан кўз юмади.\n"Бироқ тарихнинг ҳаммага маълум бўлмаган бошқа томони ҳам бор. Унинг гўзал ва итоаткор бўлгани шубҳа остига олинади. Мумтоз жуда яхши шахматчи бўлган, ҳатто айтиш мумкинки, эри Шоҳ Жаҳондан яхши ўйнаган. Ва у ўта интилувчан ва шафқатсиз бўлган", дейди Деҳли театри қошидаги Пьеро труппаси директори Саид Аълам.\nТарихчилар бобурийлар ҳукмронлиги даврида маликаларнинг сиёсий ҳокимиятда таъсирлари сезиларли бўлган, деган фикрдалар.\nТож Маҳални Ҳиндистонда "Буюк Мўғуллар" номи билан машҳур бобурийлардан Шоҳ Жаҳон севимли хотини Мумтоз Маҳал учун қурдирган.\n"Кўпгина тарихий ҳужжатлар Мумтознинг қўлида сиёсий ҳокимият ва таъсир бўлгани, унинг маъмурий масалалар ва давлат буюртмаларида иштирокини тасдиқлайди", дейди Деҳли университети профессори Фарҳат Ҳасан.\nСпектакл 17 асрдаги Деҳлини жонлантиради, кўплаб сиёсий найранглар, ҳокимият учун шафқатсиз, қинғир ва қонли курашлар кечган даврни гавдалантиради.\nСаҳнадаги ҳаракат подшоҳлик тожи учун Шоҳ Жаҳон ва унинг укаси шаҳзода Парвез ўртасидаги қарама-қаршиликдан бошланади. Бу ерда Мумтоз севимли эрининг ғалабаси учун ҳал қилувчи рол ўйнайди.\nВоқеалар давомида Мумтоз шахсининг турли қирралари олдинги планга чиқади - итоаткор хотиндан, эрининг маслаҳатчиси, унга гапини ўтказа олган сиёсатчи сифатида кўринади.\n"У узоқни кўрадиган сиёсий арбоб, нозик стратегик ва айёр, шу билан бирга эри олдида аёл эди", дейди жаноб Аълам.\nImage caption Шоҳ Жаҳон қўлида хотинининг жон бериши\nПьесанинг марказида бир куни кечқурун эри билан шахмат ўйнаб ўтирган Мумтознинг эрини мот қилиш саҳнаси туради. Ўртага тахтни қўйган Шоҳ Жаҳон ютқизганида Мумтоз тахтга кўтарилади ва ўз амбициялари ва шафқатсизлигига эрк беради.\nВақти келиб, шоҳ ўзининг суюкли маликасини тўхтатиш кераклигини тушунади. Подшоҳлик муҳри учун кураш маликанинг тахтнинг ағдарилиши билан якун топади ва тез орада Мумтоз туғруқ вақтида жон беради.\nБу оддий тасодиф эдими ёки у бунга атайин олиб борилдими?\nСпектакл очиқ- унда Мумтоз ўлдирилганлиги ҳақида кўп сўз йўқ. Лекин бу ерда муаллиф томошабинни шубҳа билан қолдиради, балки шоҳнинг малика ўлимида роли бўлгандир.\nҚабул қилинган тарихий фактдан чиқиш, томошабин учун муаммо уйғотмади- томошабинлар спектакл тугагач, ўринларидан туриб олқишлашди ва бундай ёндашишга ўз фикрларини билдиришди.\n"Саҳна ошиқ Шоҳ Жаҳоннинг севгисига эмас, балки Мумтознинг сиёсатига қаратилади", дейди ҳинд драматурги. Таҳлилчилар янгича ёндашишни олқишлашди, уларга кўра, "хотирада муҳрланган деталлар қайтадан назардан ўтказилди ва томошабинларни содир бўлган воқеага аёл кўзи билан қараб кўриш имкони берилди".\nХуллас, бир қанча танқидчилар айтганидек, Тож Маҳал ҳақиқатдан "қотиллик ёдгорлиги" бўлиши мумкинми?\nАслини олганда, бу бадиий асар ва Мумтознинг ўлдирилган бўлиши мумкинлиги тахмини тарих олдига қўйилмайди. Жаноб Ҳиро айтишича, бу шунчаки бадиий тўқима, қаердаки, қизиқарли фожеа яратиш учун хаёлий фактлар билан ажойиб уйғунлаша олади.


Зўравон қўлга олинган.\nИжтимоий тармоқларда эркак кишининг Ўзбекистон тумани тиббиёт бирлашмасининг туғуруқхона бўлими акушер-гинекологининг сочидан тортиб судрагани акс этган лавҳа ортидан Фарғона вилояти ИИБ томонидан расмий муносабат билдирилди.\nБилдирилишича, Ўзбекистон тумани тиббиёт бирлашмасининг туғуруқ бўлимида келини М.С. дунёга келтирган ўғил чақалоқнинг 27-август куни вафот этганлигидан хабар топган қайнота С.С. туғуруқ бўлимида ишловчи акушер-гинеколог Ю.А.нинг сочидан тортиб, уриб-дўппослаб, ходимга тан жароҳати етказган.\nҲолат юзасидан ўтказилган терговга қадар текширув натижасига кўра, С.С.га нисбатан Ўзбекистон тумани ИИБ ҳузуридаги тергов бўлими томонидан Ўзбекистон Республикаси ЖКнинг 277-моддаси 3-қисми “г” банди билан жиноят иши қўзғатилиб, гумонланувчи процессуал тартибда ушланган.\nМазкур жиноят иши бўйича ҳозирда Фарғона вилояти ИИБ ҳузуридаги тергов бошқармаси томонидан тергов ҳаракатлари олиб борилмоқда.\nАввалроқ Соғлиқни сақлаш вазирлиги зўравоннинг собиқ ички ишлар ходими эканини маълум қилганди.\nҚорақалпоғистонда тирик чақалоқни ёриб, ўлимига сабаб бўлган шифокорларга суд ҳукми ўқилди


ТАЪЗИЯ — Zamaxshariy.uz\n28 апреля, 2018 admin Без рубрики\nҚуръони каримга муҳаббат қўйган хоразмлик мўмин мусулмонлар бошига оғир мусибат тушди\nАллоҳ таоло Қуръони Каримда «Ҳар бир жон ўлимни тотувчидир» деб марҳамат қилган. Дарҳақиқат, ҳар бир тирик жонзот ўлади. Ҳеч ким бу дунёга устун бўлмайди. Бу борада ҳамма қари ҳам, ёш ҳам баробар, тенг.\nАллоҳ таолонинг қазою қадарига бўйсуниб, ҳаёт синовларини сабру бардош билан қарши олган ҳар бир мўмин-мусулмон мусибат келганда «Албатта, биз Аллоҳникимиз ва албатта, биз Унга қайтувчимиз» деб истиржоъ айтади.\nХоразм воҳасида истиқомат қиладиган Аллоҳнинг каломи Қуръони каримга муҳаббатли бўлган мўмин-мусулмонларнинг бошларига оғир мусибат тушди.\nХоразм вилоятида 26-40 ёшлар ўртасида бўлиб ўтган Қуръон мусабоқасининг «Хифз» йўналиши бўйича вилоят босқичида биринчи ўринни эгаллаб, Республика босқичида иштирок қилган Хоразм вилоятининг Боғот туманида истиқомат қилувчи Шамсиддин қори Ғопуров фоний дунёдан боқий дунёга риҳлат қилдилар.\nАллоҳ таоло бу аҳли Қуръон, қори биродаримизнинг барча хайрли ишларини, солиҳ амалларини ҳусни қабул айлаб, у дунёга ўзларига ҳамроҳ қилсин, Ўз мағфиратига олиб, охиратини обод қилсин!\nМарҳумнинг ота-оналарига, қариндош-уруғлари ва барча яқинларига сабру салвон ато қилиб, ажру мукофотларини кўпайтириб берсин!\nҚори биродаримиз жорий йил муборак Рамазон ойида Боғот туманидаги энг катта жамоатга эга бўлган «Одина эшон бобо» масжидида «Хатми Қуръон»га ўтиши ҳам режалаштирилган эди.\nИннаа лиллааҳи ва иннаа илайҳи рожиъун\nPrevious Post:КИТОБ ЯРМАРКАСИ ДАВОТ ЭТМОҚДА\nNext Post:Огоҳ ва хушёр яшаш давр талаби


Ғарб давлатлари экстремистларга хайрихоҳлик кўрсатишда айбланди\n27 феврал 2021, Тошкент вақти: 21:33\nШайбон 17 июнь куни Тошкентда Шанхай ҳамкорлик ташкилотига аъзо давлатлар раҳбарларининг саммити бўлиб ўтди. Саммитда Мўғулистон ШҲТга кузатувчи сифатида расман қабул қилинди.\nЎзбекистон Президенти Ислом Каримов раислигида ўтган саммит ишида Россия Президенти Владимир Путин, Қозоғистон Президенти Нурсултон Назарбоев, Қирғизистон Президенти Асқар Акаев, Тожикистон Президенти Имомали Раҳмонов, ХХР Раиси Ху Цзинтао иштирок этди. Шунингдек, унда Афғонистон муваққат маъмурияти раҳбари Ҳомид Карзай ва Мўғулистон Президентининг махсус вакили Лувсангийн Эрдэнэчулуун меҳмон сифатида қатнашди.\nЙиғилишда асосий эътибор минтақадаги хавфсизлик масаласига қаратилди. Хусусан, ШҲТга аъзо давлатлар раҳбарлари халқаро террорчилик, диний экстремизм ва айирмачилик ҳамда гиёҳванд моддалар контрабандасига қарши биргаликда курашиш йўлларини муҳокама қилди. Саммит иштирокчиларининг матбуот анжуманида таъкидлашича, бу курашда 17 июнь куни расмий очилиш маросими ўтказилган Минтақавий аксилтерор марказ фаолияти алоҳида ўрин тутади.\nИ.Каримовнинг сўзларига қараганда, қашшоқлик, мамлакатларнинг иқтисодий қолоқлиги ҳамда қониқарсиз ижтимоий ҳолатлар, шубҳасиз, террорчиликнинг озуқаси ҳисобланади. Унинг айтишича, Ғарбда ошкора фаолият юритувчи ва гўёки инсонпарварлик ёрдами билан шуғулланувчи айрим марказларнинг илдизини қуритиш лозим.\nСаммитда Ўзбекистон Президенти Хитой ва Россия кўмагида ШҲТ доирасида Марказий Осиёда ягона бозор яратиш масаласини кўтарди. Унинг фикрича, бу борадаги режалар амалга оширилса, минтақада ягона тартиб ва қоидаларга асосланиб ишлайдиган йирик бозорнинг пайдо бўлишига замин яратилади.\nИслом Каримовнинг таъкидлашича, ҳозирча ШҲТ сафини кенгайтиришга шошилмаслик тўғрисида фикрлар мавжуд. Чунки, аввало, ташкилот ўзини аниқ намоён этиши ва мустаҳкам оёққа туриб олиши лозим. Шунга қарамай, ҳозир ШҲТга аъзо бўлиш истагида бўлган бир неча давлат мавжуд.\nВ.Путиннинг билдиришича, ШҲТ эндигина ташкилот сифатида ўз шакл-шамойилига эга бўлди. У айни пайтда илк қадамларини ташламоқда. Ташкилотнинг истиқболда қандай нуфузга эга бўлиши ўзаро ҳамкорликнинг асосий йўналишлари борасидаги ҳаракатнинг нечоғли самарали бўлишига боғлиқ.\nАсосий йўналишлардан бири сифатида В.Путин иқтисодий ҳамкорликка эътибор қаратди. Бундан ташқари, Россия Президенти хавфсизлик, террорчиликка қарши кураш ва гиёҳванд моддалар контрабандасининг олдини олишни ҳам ҳамкорликнинг асосий йўналишлари эканини таъкидлади. Унинг фикрича, мазкур муаммоларни фақат бирлашиб ечиш мумкин. Агар бу муаммолар самарали ҳал этилса, ташкилотнинг жаҳон ҳамжамияти олдидаги нуфузи ҳам ошиб боради.\nМатбуот анжуманида Ғарб мамлакатларининг экстремистик ва сепаратистик ташкилотларга хайрихоҳлик кўрсатаётгани айтиб ўтилди. Ўзбекистон телевидениеси мухбири мазкур ташкилотлар фаолиятини тақиқлаш йўлида Ғарб мамлакатлари билан бўладиган мулоқот юзасидан савол берди. Унинг саволига Н.Назарбоев жавоб қайтарди.\n“Йўқ жойдан нимадир пайдо бўлиб қолиши мумкин эмас. Яқинда “катта саккизлик” давлат ва ҳукумат раҳбарлари йиғилишида бу масала кун тартибига қўйилган. Бу ҳақда ташкилот аъзоларига Россия Президенти Владимир Путин маълумот берди. Кўпчилик мамлакатларда пул айланиши назоратсиз қолаётгани ана шундай гуруҳларнинг пайдо бўлишига сабаб бўлмоқда. Агар террорчиларни ҳеч ким ўқитмаганида, уларга молиявий кўмак бермаганида, қурол билан таъминламаганида бундай гуруҳлар пайдо бўлмас эди”, - деди Н.Назарбоев.\nҚозоғистон Президентининг айтишича, ҳозирча ташкилот бу борада ҳеч қайси давлат билан мулоқотга киришмаган. Аммо ШҲТ аъзолари экстремистик гуруҳларнинг ўз мамлакатлари ҳудудига кириб келишига йўл қўймаслик ҳақида келишиб олган.


КОПЕГУС® – medu.uz – Дорилар ҳақида маълумотлар ўзбек тилида\nHome Йўриқномалар КОПЕГУС®\nДори препаратининг терапевтик/фармакологик синфи\nБевосита таъсир қилувчи вирусларга қарши препарат\nКопегус. Овал шаклли, плёнка қобиқ билан қопланган ичга қабул қилиш учун таблеткалар кўринишида чиқарилади.\nСтериллик/радиофаолликка нисбатан кўрсатма\nФаол ингредиенти: Ҳар бир таблетка 200 мг рибавирин сақлайди.\nТЎЛИҚ КЛИНИК МАЪЛУМОТЛАР\nКопегус сурункали С гепатитини (СНС) бошқа дори воситалари билан мажмуада даволаш учун кўрсатилган. Бунга жигар циррози бўлган ва бўлмаган беморлар, даволанмаган пациентларни даволаш, аввалги даволаш самарасиз бўлган беморлар ва ОИТВни клиник турғун кечиши билан ОИТВ ко-инфекцияси бўлган беморлар киради.\nС гепатити вирусини (HCV) махсус даволаш юзасидан маълумотлар олиш учун 2.2 Дозалаш ва қўллаш усули бўлимига мурожаат этинг.\nКопегус пегинтерферон альфа-2а билан мажмуада даволанмаган болалар ва жигарнинг компенсацияланган касаллиги бўлган 5 ёш ва ундан катта болаларда сурункали С гепатитини даволаш учун кўрсатилган.\nИлтимос, Копегус билан мажмуада қўлланадиган дори воситалари бўйича тўлиқ маълумотларга мурожаат этинг.\nПегасис (пегинтерферон альфа-2а) билан мажмуада\nПегасис билан мажмуада Копегуснинг суткалик дозаси ва қўллаш давомийлиги С гепатити вирусининг генотипи ва тана вазнига қараб шахсий равишда аниқланиши лозим (1-жадвалга қаранг). Копегуснинг суткалик дозаси ҳар куни икки марта эрталаб ва кечқурун овқат билан ичга қабул қилинади.\nКатта пациентлардаги сурункали С гепатити\nСурункали С гепатитини даволаш учун рибавирин билан мажмуавий даволаш давомийлиги вируснинг генотипига боғлиқ. Вирусли юкламадан қатъий назар РНК HCV 4-чи ҳафтада аниқланадиган вирусли С гепатитининг 1 генотипи билан инфекцияланган беморлар 48 ҳафта давомида даволанишлари керак. 1 генотипи бўлган пациентларни дастлабки вирусли юклама паст бўлганда (ПВЮ) (≤800,000 ХБ/мл) ёки 4 генотипи бўлган пациентларни 4-чи ҳафтада вирус РНК си аниқланмаганда ва даволашнинг 24-чи ҳафтасида аниқланмайдиган даражада сақланадиган пациентларда 24-ҳафталик даволашни ўтказиш мумкин. Лекин 24-ҳафта давом этувчи даволаш 48-ҳафта давом этувчи даволашга қараганда қайталанишнинг юқори хавфи билан боғлиқ бўлиши мумкин. Бундай пациентларда даволаш давомийлиги хал этилаётган вақтда мажмуавий даволашни ўзлаштираолишлик, шунингдек жигар фиброзининг даражаси каби омилларни эътиборга олиш керак. 1 генотипи бўлган ва вирус РНК си 4-чи ҳафтадаёқ аниқланмайдиган ва 24 ҳафтада аниқланмайдиган даражада сақланадиган, дастлабки вирусли юкламаси юқори (>800000 ХБ/мл) бўлган пациентларда даволаш курсини қисқартиришни жуда эҳтиёткорлик билан амалга ошириш керак, чунки тадқиқотларнинг маълумотлари ЮВЮ ни турғун вирусологик жавобга салбий таъсир кўрсатишини инкор этиш имконини бермайди (1-жадвал ва 3.1.2 бўлимига қаранг).\nС гепатитининг 2 ва 3 генотиплари бўлган, дастлабки вирусли юкламадан қатъий назар вирус РНК си 4-чи ҳафтада аниқланадиган беморлар 24-ҳафталик даволаш курси билан чекланишлари мумкин. Даволашнинг 4-чи ҳафтасида вирус РНК си аниқланмайдиган, дастлабки вирусли юкламаси паст бўлган, 2 ёки 3 генотипи бўлган пациентларда давомийлиги 16 ҳафта бўлган даволашни ўтказиш мумкин. 16-ҳафталик даволаш курсида 24-ҳафталик даволаш курсига қараганда қайталанишнинг хавфи юқори. Ушбу гуруҳ пациентларида даволаш давомийлиги масаласи ҳақида қарор қабул қилишда мажмуавий даволашни ўзлаштираолишлик ва жигар фиброзининг даражасини эътиборга олиш керак. 4-чи ҳафтада вирус РНК си аниқланмайдиган, дастлабки вирусли юкламаси юқори бўлган, 2 ёки 3 генотипи бўлган пациентларда даволаш давомийлигини қисқартиришни жуда эҳтиёткорлик билан амалга ошириш керак, чунки ЮВЮ ни турғун вирусологик жавобга салбий таъсир кўрсатиши инкор этилмайди (3.1.2 бўлимига қаранг).\n5 ёки 6 генотиплари бўлган пациентлар ҳақидаги маълумотлар чекланган, шунинг учун улар учун 1000-1200 мг дозада рибавирин билан мажмуада 48-ҳафталик даволаш курси тавсия этилади.\n1-жадвал HCV ли пациентларда Копегус ва пегинтерферон альфа-2а билан мажмуавий даволашда дозалаш бўйича тавсиялар\nГенотип Суткада Копегус дозаси Даволаш давомийлиги 200 мг дан таблеткалар сони\nГенотип 1 ПВЮ билан ТВЖ* <75 кг = 1000 мг\n³75 кг = 1200 мг 24 ҳафта ёки\n48 ҳафта 5 (2 эрталаб; 3 кечқурун)\n6 (3 эрталаб; 3 кечқурун)\nГенотип 1 ЮВЮ билан ТВЖ* <75 кг = 1000 мг\n³75 кг = 1200 мг 48 ҳафта 5 (2 эрталаб; 3 кечқурун)\nГенотип 4 билан ТВЖ* <75 кг = 1000 мг\nГенотип 1 ёки 4 ТВЖ сиз <75 кг = 1000 мг\n³75 кг = 1200 мг 48 ҳафта\n5 (2 эрталаб; 3 кечқурун)\nГенотип 2 ёки 3\nПВЮ билан ТВЮ** 800 мг (тана вазнидан қатъий назар) 16 ҳафтаёки 24 ҳафта 4 (2 эрталаб; 2 кечқурун)\nГенотип 2 ёки 3 ЮВЮ билан ТВЮ** 800 мг (тана вазнидан қатъий назар) 24 ҳафта 4 (2 эрталаб; 2 кечқурун)\nГенотип 2, 3 ТВЮ сиз** 800 мг (тана вазнидан қатъий назар) 24 ҳафта 4 (2 эрталаб; 2 кечқурун)\n* ТВЖ = 4-чи ҳафтада тез вирусологик жавоб (вирус РНК си аниқланмайди) ва вирус РНК си 24-ҳафтада аниқланмайди;\n** ТВЖ = 4-чи ҳафтада тез вирусологик жавоб (вирус РНК си аниқланмайди)\nПВЮ=≤800,000 ХБ/мл; ЮВЮ=>800,000 ХБ/мл\nБолалардаги сурункали С гепатити\nРибавиринни Пегасис билан мажмуада буюриш керак. 2 ёки 3 генотипи бўлган пациентлар учун даволаш давомийлиги 24 ҳафтани, бошқа генотиплар учун эса – 48 ҳафтани ташкил қилади. Рибавириннинг тавсия этиладиган дозаси 2-жадвалда келтирилган. Даволаш 18 ёшгача тўлгунча бошланган пациентларда даволаш тугагунигача болалар учун дозалашга риоя қилиш керак.\n2-жадвал. Болалар учун рибавиринни дозалаш бўйича тавсиялар\nТана вазни кг (фунтлар) Рибавириннинг суткалик дозаси* Рибаварин таблеткаларининг сони\n23–33 (51-74) Кунига 400 мг 1 таблетка x 200 мг эрталаб\n1 таблетка x 200 мг кечқурун\n34–46 (75-102) Кунига 600 мг 1 таблетка x 200 мг эрталаб\n2 таблетка x 200 мг кечқурун\n47–59 (103-131) Кунига 800 мг 2 таблетка x 200 мг эрталаб\n60–74 (132-164) Кунига 1000 мг 2 таблетка x 200 мг эрталаб\n3 таблетка x 200 мг кечқурун\n≥75 (>165) Кунига 1200 мг 3 таблетка x 200 мг эрталаб\n* тахминан кунига 15 мг/кг\nСурункали С гепатити аввалги даволаш самарасизлигида\nПегинтерферон альфа-2а (ҳафтасига 180 мкг) билан мажмуада Копегуснинг тавсия этилган дозаси генотипдан қатъий назар тана вазни 75 кг дан кам бўлган беморлар учун суткада 1000 мг ва тана вазни 75 кг ва ундан юқори бўлган беморлар учун 1200 мг ни ташкил этади. Копегусни овқатланиш вақтида қабул қилинади. 1 ёки 4 генотип учун даволашнинг тавсия этилган давомийлиги 72 ҳафтани ва 2 ёки 3 генотиплар учун 48 ҳафтани ташкил этади.\nОИТВ-С гепатити мажмуавий инфекцияси\nҲафтасига 180 мкг ни ташкил этувчи пегинтерферон альфа-2А билан мажмуадаги Копегуснинг тавсия этилган дозаси С гепатити вирусининг генотипидан қатъий назар 48 ҳафта давомида кунига 800 мг ни ташкил қилади. Давомийлиги 48 ҳафтадан камроқ ва\n800 мг дан юқори дозадаги Копегус билан мажмуавий даволашнинг самарадорлиги ва хавфсизлиги ўрганилмаган.\nАввал даволанмаган пациентларда жавобни олдиндан билиш (предиктивлиги) ва даволашдан самарани йўқлиги\nВирус РНК си (HCV RNA) вирус юкламасини дастлабкидан 2 log дан кўпроққа камайиши ёки вирус юкламасининг аниқланмайдиган даражаси каби 12 ҳафтада эрта вирусологик жавоб даволашга турғун вирусологик жавобнинг предиктори ҳисобланади (3-жадвалга қаранг).\n3-жадвал. С гепатити бўлган беморларда Копегус ва Пегасис билан мажмуавий даволашнинг тавсия этилган дозалаш тартибида даволашнинг 12 ҳафтасида даволашга вирусологик жавобни олдиндан билиш\nГенотип Салбий натижа Ижобий натижа\n12 ҳафтада жавобни йўқлиги Барқарор жавобни йўқлиги Олдиндан билиш 12 ҳафтада жавоб Барқарор жавоб Олдиндан билиш\n(N=569) 102 97 95% (97/102) 467 271 58% (271/467)\nГенотип 2 ва 3 (N=96) 3 3 100% (3/3) 93 81 87% (81/93)\nБундай салбий предиктив натижа ОИТВ-С гепатити мажмуавий инфекцияси беморларни пегинтерферон альфа-2а билан монотерапияда ёки Копегус билан мажмуавий даволаганда кузатилган (мувофиқ равишда 100% (130 дан 130) ва 98% (85 дан 83)). Ижобий предиктив натижа 45% (110 дан 50) ва 70% (84 дан 59) 1 генотипи бўлган беморлар ва мажмуавий даволанган ОИТВ-инфекцияси билан бирга 2 ва 3 генотипи бўлган беморлар гуруҳида кузатилган.\nАввал даволаш самарасиз бўлган пациентларда жавобни олдиндан билиш (предиктивлиги) ва даволашдан самарани йўқлиги\n72 ҳафта давомида аввалги даволаш самарасиз бўлган беморларда даволашнинг энг яхши предиктори бўлиб даволашнинг 12 ҳафтасида вирус супрессияси (С гепатити вирус РНК даражасини аниқланмаслиги ёки 50 ХБ/мл дан камлиги) ҳисобланади. Даволашнинг 12 ҳафтасида вирус супрессиясининг салбий предиктив натижаси 96% (339 дан 324) ва ижобий предиктив натижа – 57 % (100 дан 57) ни ташкил қилади.\nРоферон-А (интерферон альфа-2а) билан мажмуада қўллаш\nИнъекция учун эритма кўринишида интерферон альфа-2а билан мажмуада қўлланилганда Копегуснинг тавсия этиладиган дозалари беморнинг тана вазнига боғлиқ (4-жадвалга қаранг).\nКопегусни интерферон альфа-2а билан мажмуада даволаш ўтказилганда даволаш давомийлиги камида 6 ойни ташкил қилади. Вируснинг 1 генотипи бўлган беморлар мажмуавий даволашни 48 ҳафта давомида олишлари керак. Вируснинг бошқа генотиплари бўлган пациентлар учун даволашни 48 ҳафтагача узайтириш масаласи ҳақидаги қарор бошқа прогностик омилларга (дастлабки вирусли юклама, эркак жинси, 40 ёшдан ошганлар ва жигарнинг кўприксимон фиброзини мавжудлиги каби) асосланиши керак.\n4-жадвал. С гепатити бўлган беморларни Интерферон альфа-2а билан мажмуавий даволаганда Копегусни дозалаш бўйича тавсиялар\nПациентнинг тана вазни (кг) Суткада Копегус дозаси Даволаш давомийлиги 200 мг дан таблеткалар сони\n<75 1000 мг 24 ёки 48 ҳафта 5(2 эрталаб, 3 кечқурун)\n≥75 1200 мг 24 ёки 48 ҳафта 6(3 эрталаб, 3 кечқурун)\nНожўя самаралар пайдо бўлганда дозани ўзгартириш\nПегинтерферон альфа-2а ёки интерферон альфа-2а билан мажмуада Копегус билан даволаш жараёнида ножўя самаралар пайдо бўлганда ёки лаборатор кўрсаткичлар ўзгарганда, ножўя реакциялар бартараф этилмагунча барча препаратларнинг дозасини ўзгартириш керак. Копегуснинг дозасини ўзгартиргандан кейин бу кўринишлар сақланиб қолганда, даволашни бекор қилиш керак.\nКлиник тадқиқотларнинг натижалари бўйича даволаш чақирган анемия ривожланган ҳолларда дозани ўзгартириш бўйича йўриқнома ишлаб чиқилган (5-жадвалга қаранг).\n5-жадвал. Даволаш оқибатида пайдо бўлган анемияни бартараф этиш учун Копегуснинг дозасини ўзгартириш бўйича йўриқнома\nЛаборатор кўрсаткичлар Дозани суткада 600 мг га камайтириш керак, агар*: Препаратни қабул қилишни тўхтатиш керак, агар**:\nЮрак касалликлари бўлган пациентларда\n<10 г/дл <8.5 г/дл\nГемоглобин: барқарор юрак касалликлари бўлган пациентларда Даволаш жараёнида ҳар қандай 4 ҳафта давомида 20 г/дл дан кўпроққа камайтириш (дозани доимий камайтириш) <120 г/л доза камайтирилгандан 4 ҳафтадан кейин\n* Копегуснинг дозаси суткада 600 мг камайтирилган беморлар 200 мг ли бир таблеткадан эрталаб ва икки таблетка кечқурун қабул қиладилар\n** кўрсаткичлар нормаллашганда Копегус билан даволашни суткада 600 мг дозада такроран бошлаш мумкин, Копегуснинг суткада 800 мг гача дозасини кейинги ошириш – шифокор кўрсатмаси бўйича амалга оширилади. Лекин, Копегуснинг юқорироқ дозаларига қайтиш тавсия этилмайди.\nРибавириннинг стандарт дозалаш тартиби (75 кг тана вазнига мувофиқлаштирилган) буйрак фаолиятини нормал бўлган беморларга нисбатан буйрак фаолиятини бузилиши бўлган беморларда қон плазмасида рибавириннинг концентрациясини сезиларли даражада ошишига олиб келади, бунинг натижасида анемия холатларини пайдо бўлиши ва тез-тез дозани камайириш юз беради. Шундай қилиб, Копегуснинг умумий суткалик дозаси 6-жадвалда кўрсатилганидек креатинин клиренси минутига 50 мл дан кам ёки тенг бўлган сурункали С гепатити бўлган пациентлар учун камайтирилиши керак.\n6-жадвал. Буйрак фаолиятини бузилиши бўлганда дозани ўзгартириш\nКреатинин клиренси Копегус дозаси (суткалик)\nМинутига 30 – 50 мл Муқобил дозалар, 200 мг ва 400 мг ҳар куни навбатма-навбат\nМинутига 30 мл дан кам Суткада 200 мг\nГемодиализ Суткада 200 мг\nБуйрак фаолиятини бузилиши бўлган беморлар учун Копегуснинг дозаси кейинчалик ўзгартирилмаслиги керак. Жиддий ножўя самаралар ёки лаборатор таҳлилларда ўзгаришлар пайдо бўлганда, ножўя самаралар бартараф этилгунча ёки уларнинг жиддийлик даражаси пасаймагунча Копегусни қабул қилишни тўхтатиш керак. Агар Копегусни қўллашни такроран бошлагандан кейин ўзлаштираолмаслик яна кузатилса ёки ёмонлашиш кузатилса, даволашни тўхтатиш керак. Буйрак фаолиятини бузилиши бўлган кекса одамлар учун Копегусни қўллашнинг хавфсизлиги ва самарадорлиги бўйича маълумотлар хозирги вақтда етарли эмас.\nСурункали С гепатити бўлган болалар учун рибавирин дозасини ўзгартириш\nРибавирин билан даволаш билан боғлиқ токсик самаралар тўлиқ дозани камайириш йўли орқали бартараф этилади.\n7-жадвал. Рибавириннинг дозасини камайтириш схемаси\nТўлиқ доза Дозани бир марталик ўзгариш Рибаварин таблеткаларинг сони\nКунига 400 мг Кунига 200 мг 1 таблетка x 200 мг эрталаб\nКунига 600 мг Кунига 400 мг 1 таблетка x 200 мг эрталаб\nКунига 800 мг Кунига 400 мг 1 таблетка x 200 мг эрталаб\nКунига 1000 мг Кунига 600 мг 1 таблетка x 200 мг эрталаб\nКунига 1200 мг Кунига 600 мг 1 таблетка x 200 мг эрталаб\nБолалар дозаси учун махсус кўрсатмалар\nАгар рибавирин ва/ёки Пегасисни қабул қилиш билан боғлиқ токсиклик пайдо бўлса, битта ёки иккала дори воситасининг дозасини камайтириш мумкин. Бундан ташқари, рибавирин ёки рибавирин плюс Пегасис билан мажмуавий даволашни тўхтатиш мумкин. Рибавиринни монотерапияда ҳеч қачон буюриш мумкин эмаслигини эътиборга олиш керак (юқоридаги маълумотга ва Пегасис (пегинтерферон альфа-2а) учун маъқулланган маълумотга қаранг).\nРибавирин ва препаратнинг бошқа компонентларига юқори сезувчанлиги бўлган пациентларда Копегусни қўллаш мумкин эмас.\nҲомиладор аёллар ёки шериклари ҳомиладор бўлган эркаклар Копегусни қабул қилмасликлари керак.\nГемоглобинопатиялари (масалан, талассемия, ўроқсимон-хужайрали анемия) бўлган беморларда Копегусни қўллаш мумкин эмас.\nЖигар декомпенсацияси бўлган беморларни Пегасис ва Копегус билан мажмуавий даволаш мумкин эмас.\nАтазанавир ва индинавир каби дори препаратлари чақирган билвосита гипербилирубинемия оқибатидан ташқари цирроз билан ОИТВ-С гепатити ва Чайлд-Пью шкаласи бўйича ≥6 балл жигар етишмовчилиги бўлган беморларда Пегасисни қўллаш мумкин эмас (Илтимос Чайлд-Пью шкаласи бўйича баҳолаш маълумотларини олиш учун Пегасис учун CDS га мурожаат этинг).\nКлиник тадқиқотлар натижалари асосида рибавиринни монотерапия кўринишида қўллаш самарасиз ҳисобланади ва фақат Копегусни буюриш мумкин эмас.\nКопегусни мажмуавий даволашда малакали шифокор назорати остида қабул қилиш керак, чунки даволаш жараёнида кузатилиши мумкин бўлган ножўя реакциялар дозани камайтириш, дозани вақтинича қабул қилишни тўхтатиш ёки кейинги даволашни тўхтатишни талаб этиши мумкин.\nТератоген хавф: Копегусни қабул қилишни бошлашдан олдин шифокор пациентни рибавириннинг тератоген хавфи, самарали ва давомли контрацепция зарурати, самарасиз контрацепция оқибатида рибавирин билан даволаш фонида ҳомиладорлик юз берганда ҳомила учун оқибатлари ҳақида тўлиқ огоҳлантириши керак (2.5.1 бўлимига қаранг).\nЎта юқори сезувчанликнинг ўткир реакцияси: ўта юқори сезувчанлик реакциялари (эшакеми, шиш, бронхларни обструкцияси, анафилаксия) ривожланганда Копегусни қабул қилишни дарҳол тўхтатиш ва тегишли тиббий даволашни буюриш керак. Тез ўтиб кетувчан тошмада даволашни тўхтатиш зарурати йўқ.\nГемолиз ва юрак-қон томир тизими: қонда гемоглобин даражаси ўзгарганда Копегуснинг дозасини камайтириш ёки даволашни бекор қилиш керак (2.2.2 бўлим, 1-жадвалга қаранг). Гарчи рибавирин юрак-қон томир тизимига бевосита таъсирга эга бўлмасада, Копегусни қўллаш фонида пайдо бўлувчи анемия юрак фаолиятини бузилишига ва/ёки мавжуд юрак ишемик касаллигини кечишини ёмонлашишига олиб келиши мумкин. Шунинг учун яққол ёки ностабил ЮИК зўрайиши бўлган пациентларга Копегусни алоҳида эҳтиёткорлик билан буюриш керак. Бундай беморларнинг юрак-қон томир статуси даволашдан олдин ва даволаш давомида тегишли равишда назорат қилиниши керак. Агар юрак-қон томир статусини ёмонлашиши кузатилса, рибавирин билан даволашни тўхтатиш керак (2.2 бўлим, 4-жадвалга қаранг). Юрак-қон томир тизими касалликлари бўлган беморларга даволашдан электрокардиографик текширувдан ўтишлари ва даволаш вақтида текширувни такрорлашлари тавсия этилади.\nАввалги даволаш самарасизлиги ва гематологик ножўя самаралар туфайли даволашни тўхтатган сурункали С гепатити бўлган беморларни даволашда Копегусни пегинтерферон альфа-2а билан мажмуада қўллаш ўрганилмаган. Шифокор бундай пациентларни даволашни бошлашдан олдин хавф ва фойдани баҳолаши керак.\nРибавирин ва азатиопринни бир вақтда буюргандан кейин 3 ойдан 7 ойгача муддатда панцитопения (эритроцитлар, нейтрофиллар ва тромбоцитлар сонини камайиши) ва суяк кўмигини сусайиши адабиётларда таърифланган. Рибавирин ва азатиоприн билан даволаш тўхтатилгандан кейин 4-6 ҳафта давомида бундай миелотоксиклик қайтувчан ҳисобланади ва бу препаратларни алоҳида буюрилганда кўпроқ кузатилмайди (2.4.5 бўлимига қаранг).\nАъзолар кўчириб ўтказилган беморлар: жигар ёки бошқа аъзолари кўчириб ўтказилган пациентларда Копегусни пегинтерферон альфа-2а билан мажмуада қўллаш аниқланмаган. Бошқа альфа-интерферонларни буюргандаги каби, бундай пациентларга пегинтерферон альфа-2а ни Копегусбилан мажмуада ёки усиз қўлланилганида трансплантатни кўчиши ривожланганлиги ҳақида хабар берилган.\nЖигар фаолиятини бузилиши: даволаш даврида жигар фаолиятини декомпенсацияси ривожланган беморларда Копегусни пегинтерферон альфа-2а ёки интерферон альфа-2а билан мажмуасини бекор қилиш керак.\nБуйрак фаолиятини бузилиши: Бундай пациентларда тахминий клиренсни пасайиши оқибатида буйрак дисфункцияси бўлган беморларда рибавириннинг фармакокинетикаси ўзгаради (2.5.6 ва 3.2.5 бўлимларига қаранг). Копегусни қўллашдан олдин барча пациентларда буйрак фаолиятини баҳолаш тавсия этилади. Фармакокинетик моделлаш ва имитация асосида буйрак фаолиятини аҳамиятли бузилишлари бўлган беморларда дозага тузатиш киритиш тавсия этилади (2.2.1 бўлимига қаранг).\nКопегус қабул қилаётган креатинин клиренси минутига 50 мл дан ёки тенг бўлган беморлар синчковлик билан кузатув остида бўлишлари керак.\nДаволашдан олдин пациентларда стандарт гематологик тестлар ва биокимёвий таҳлиллар (қоннинг умумий таҳлили, тромбоцитлар сони ва электролитлар, креатинин даражаси, жигар синамалари, сийдик таҳлили) ўтказилиши керак. Даволаш бошланганидан кейин 2 ва 4 ҳафтада қон таҳлилини ўтказиш, сўнгра клиник ҳолатга қараб вақти-вақти билан ўтказиш керак. Қуйидаги кўрсаткичлар Копегус ва пегинтерферон альфа-2а ёки интерферон альфа-2а билан мажмуавий даволашни бошлаш учун мақбул ҳисобланади:\nГемоглобин ≥12 г/дл (аёллар); ≥13 г/дл (эркаклар)\nОИТВ-С гепатитини мажмуавий инфекцияси бўлган беморлар учун: CD4+ 200/мкл дан кам эмас ёки CD4+ 200/мкл дан кам, лекин 100/мкл дан кам эмас ва Amplicor HIV-1 Monitor test, v 1.5 аппаратида аниқланганда HIV-1 RNA 1 мл да 5000 нусхадан кам.\nДаволашни бошлашдан олдин аёллар ҳомиладорликка тест ўтишлари керак, даволаш вақтида ва даволаш тугаганидан кейин 6 ой давомида аёллар ҳомиладорликка тестдан ўтишлари керак.\nЎсиш ва ривожланиш (болалар):\n48 ҳафта давомида давом этадиган Пегасис ва рибавирин билан даволаш давомида 5-17 ёшдаги беморларда тана вазнини йўқотилиши ва ўсишни тормозланиши умумий бўлган (2.6.1 бўлимига қаранг).\n2 йил даволагандан кейин 15% пациент-болалар тана вазнининг дастлабки эгри чизиғидан 15 процентилга пастроқ, 11% эса ўсишнинг дастлабки эгри чизиғидан 15 процентилга пастроқ бўлган.\n5-6 йил даволангандан кейин 2 йил даволангандан кейин аниқланган ўсишнинг дастлабки эгри чизиғидан 15 процентилга пастроқ бўлган болалар ўсишнинг дастлабки процентилига қайтганлар ёки даволашга боғлиқ бўлмаган сабаб омили аниқланган. Узоқ вақт давомида олинган маълумотлар Пегасис ва рибавирин билан мажмуавий даволаш болаларда ўсишни барақарор тормозланишига алоқасини эҳтимоли пастлигини тахмин қилиш имконини беради. Ҳар бир ҳолатга боғлиқ равишда клиник тадқиқотларда болалар ва ўсмирлар учун олинган хавфсизлик бўйича маълумотларга қарши даволашнинг кутилаётган фойдасини синчковлик билан баҳолаш керак (2.6.1 бўлимига қаранг).\nДаволаш вақтида мажмуавий даволаш ўсишни тормозланишини чақириши мумкинлиги эҳтимолини кўриб чиқиш керак.\nКасалликни ривожланиши (айниқса фироз), ёндош касалликлар каби боланинг касалликларининг хусусиятларига нисбатан бу хавфни солиштириш керак, улар боланинг ривожланишга, шунингдек жавобнинг прогностик омиллари (С гепатити генотипи ва вирусли юклама) га салбий таъсир этиши мумкин.\nДори препаратини нотўғри ишлатиш ва унга қарам бўлиш\nКопегус транспорт воситалари бошқариш ёки механизмлар билан ишлаш қобиятига таъсир қилмайди ёки деярли таъсир қилмайди. Лекин интерферон альфа-2а ва пегинтерферон альфа-2а билан мажмуада қўлланилганида бундай таъсир қилиши мумкин. Шунинг учун даволаш давомида юқори толиқиш, уйқучанлик ёки онгни чалкашиши пайдо бўладиган пациентлар транспорт воситаларини бошқариш ва механизмлар билан ишлашдан сақланишлари керак.\nИлтимос 2.4.1 бўлимига (Огоҳлантиришлар ва эҳтиёткорлик чоралари, умумий) мурожаат этинг.\nБошқа дори препаратлари билан ўзаро таъсири ва ўзаро таъсирнинг бошқа турлари\nРибавиринни пегинтерферон альфа-2а, интерферон альфа-2а мажмуаси ва антацидлар билан ўзаро таъсирини текширишлари ўтказилган. Монотерапияда ва пегинтерферон альфа-2а ёки интерферон альфа-2а препаратлари билан мажмуада рибавириннинг концентрацияси бир хил.\nУзоқ муддатли ярим парчаланиш даври туфайли, Копегусни қабул қилиш тўхтатилгандан кейин икки ойгача (рибавириннинг 5 ярим парчаланиш даври) дориларнинг ўзаро таъсири эҳтимоли сақланиб қолиши мумкин.\nОдам ва каламушлар жигар микросомаларида ўтказилган in vitro шароитдаги тадқиқотлар цитохром Р450 ферментига боғлиқ рибавириннинг метаболизмини кўрсатмади. Рибавирин цитохром Р450 ферментларини ингибиция қилмайди. Токсикликнинг тадқиқотлари асосида рибавирин жигар ферментларини индукция қилишининг исботлари йўқ. Шунинг учун цитохром Р450 ферментлари асосида ўзаро таъсир учун минимал потенциал мавжуд.\nАнтацидлар: магний, алюминий ва метикон сақловчи антацидларни бир вақтда қабул қилганда 600 мг рибавириннинг биокираолишлиги пасаяди: AUCtf(йиғинди концентрация (эгри чизиқ остидаги майдон)) 14% га пасаяди. Эҳтимол, бу тадқиқотдаги биокираолишликни пасайиши рибавиринни секин ўтиши ёки рН кўрсаткичини ўзгариши оқибатида кузатилган. Бу ўзаро таъсир клиник аҳамиятга эга.\nНуклеозид аналоглари: Рибавирин зидовудин ва ставудиннинг фосфорланишини сусайтиради. Бу натижаларнинг клиник аҳамияти номаълум, лекин Копегусни зидовудин ёки ставудин билан бир вақтда қабул қилиш қон плазмасида ОИТВ концентрациясини ошишига олиб келиши мумкин деб тахмин қилиш мумкин. Шунинг учун Копепусни юқорида кўрсатилган препаратлар билан бир вақтда қабул қилаётган пациентларда ОИТВ РНК даражасини назорат қилиш тавсия этилади. Агар ОИТВ РНК даражаси ошса, Копепусни нуклеозид транскриптазанинг тескари ингибиторлари препаратлари билан бирга қўллашни қайта кўриб чиқиш керак.\nРибавиринни айрим нуклеозид транскриптазанинг тескари ингибиторлари (ламивудин, зидовудин ёки ставудин) ни хужайра ичида фосфорланишига таъсири ўрганилган 12-ҳафталик фармакокинетик субтадқиқотлар 47 нафар ОИТВ-С гепатитини мажмуавий инфекцияси бўлган пациентларда дориларнинг ўзаро таъсирининг ҳеч қандай белгиларини кўрсатмаган. Қон плазмасини рибавириннинг таъсирига учраши нуклеозид транскриптазанинг тескари ингибиторларини (NRTIs)ёндош буюриш самара кўрсатмайди.\nДиданозин (ddI): Рибавирин ҳайвонларда фаол анаболит трифосфатни (ddATP)ошиши орқали in vitro шароитда диданозиннинг (ddI) антиретровирус таъсирини кучайтиради. Бу кузатув шунингдек рибавирин ва ddI ни ёндош буюриш ddI билан боғлиқ ножўя самараларни (периферик невропатия, панкреатит ва лактоцидоз билан кечувчи жигар стеатози каби) пайдо бўлиши хавфини ошириши мумкинлигидан далолат беради. Бу тадқиқот натижаларининг клиник аҳамияти номаълум бўлсада, ОИТВ бўлган беморларда рибавирин ва ddI ни ёндош қўллаш бўйича ўтказилган бир тадқиқот вирусемияни кейинчалик пасайиши ёки ножўя самараларни ошишига олиб келмаган. Рибавиринни ёндош қўллаш бўйича ўтказилган бир тадқиқотда хужайра ичидаги ddATP аниқланмаганлигига қарамасдан ddI нинг плазмадаги фармакокинетикаси сезиларли даражада ўзгармаган.\nДиданозин ва рибавиринни бирга қўллаш тавсия этилади. Диданозинни рибавирин билан бирга қўлланилганда диданозин ва унинг фаол метаболити (дидеоксиаденозин 5’-трифосфат) таъсири ошади. Рибавирин қўлланилганда оғир даражадаги жигар етишмовчилиги, периферик нейропатия, панкреатит, симптоматик гиперлактацидемия/лактоацидоз ҳолатлари қайд этилган.\nАзатиоприн: Инозинмонофосфатдегидрогеназага ингибиция қилувчи самарага эга бўлиб, 6-метилтиоинозинмонофосфат (6-MTIMP) ни тўпланишига олиб келиб азатиоприннинг метаболизмига таъсир этиши мумкин, бу ўз навбатида азатиоприн қабул қилаётган пациентларда миелотоксикликни ривожланишига олиб келади.\nРибавирин ва азатиопринни бирга қўллашдан фойда потенциал хавфдан юқори бўлган айрим ҳолларда қон кўрсаткичларини синчковлик билан назорат қилиш ва миелотоксиклик белгилари пайдо бўлганда – даволашни тўхтатиш керак (2.4.1 бўлимига қаранг).\nАҳолининг алоҳида гуруҳлари томонидан қабул қилиниши\nКопегусни ҳомиладор аёллар ва шериклари ҳомиладор бўлган эркаклар қабул қилишлари мумкин эмас.\nЭкспериментал тадқиқотлар жараёнида олинган натижалар репродуктив токсикликни кўрсатди. Тегишли тадқиқотлар ўтказилган ҳайвонларнинг барча турларида аниқланган рибавириннинг сезиларли тератоген ва/ёки эмбриоцидал потенциали одам учун тавсия этилган дозадан аҳамиятли даражада паст дозада кузатилган. Бош мия суяги, танглай, кўзлар, жағ, қўл-оёқ, скелет ва меъда-ичак йўллари ривожланиш нуқсонлари кузатилган. Тератоген самараларнинг даражаси ва жиддийлик босқичи рибавириннинг дозаси ошган сари ошиб борган. Авлодларни яшаб қолиши ва насл қолдириш пасайган.\nПациентларни ҳомиладор бўлмасликлари учун алоҳида эътибор қаратиш керак. Даволашни бевосита бошлашдан олдин ҳомиладорликка ўтказилган тест манфий натижалари олинмагунча Копегусни қабул қилишни бошлаш мумкин эмас.\nКонтрацепциянинг ҳар қандай усули панд бериши мумкин. Шунинг учун туғиш ёшидаги аёл ва уларнинг шериклари даволаш жараёнида ва даволаш тугаганидан кейин олти ой давомида контрацепциянинг 2 усули бир вақтда қўллашлари жуда муҳим; бу вақтда ҳомиладорликка тестни вақти-вақти билан ўтказиш керак. Агар даволаш жараёнида ва даволаш тугаганидан кейин олти ой давомида пациентлар ҳомиладор бўлиб қолса, у препаратнинг аҳамиятли тератоген самараси ва ҳомилани нуқсонларининг хавфи ҳақида огоҳлантирилган бўлиши керак.\nЭркак беморлар ва уларнинг аёл жинсидаги шериклари: Копегус қабул қилаётган эркак жинсига мансуб пациентларнинг шерикларида ҳомиладорикни олдини олишга алоҳида эътибор бериш керак. Рибавирин хужайра ичида тўпланади ва организмдан жуда секин чиқарилади. Экспериментал тадқиқотларда рибавирин клиник дозадан паст дозаларда спермани ўзгаришини чақирган. Спермада мавжуд бўлган рибавирин тухум хужайра уруғланганда ўзининг маълум тератоген хусусиятларини намоён этиши хавфи мавжуд. Шунинг учун рибавиринни шеригига ўтиши эҳтимолини минимумга етказиш учун эркак жинсига мансуб пациентлар презервативлардан фойдаланишлари керак. Эркак-беморлар ва уларнинг туғиш ёшидаги шериклари даволаш жараёнида ва даволаш тугаганидан кейин олти ой давомида контрацепциянинг 2 усулини бир вақтда қўллашлари керак. Даволашни бошлашдан олдин аёлларда ҳомиладорликка тест манфий бўлиши керак.\nМаълумот мавжуд эмас.\nКопегус кўкрак сути билан ажралаши номаълум. Эмизикли чақалоқларда ножўя самаралар пайдо бўлиши потенциали туфайли, ёки эмизишни тўхтатиш, ёки онани даволашни бошламаслик ҳақида қарор қабул қилиш керак.\nПрепаратни 18 ёшдан кичик пациентлар томонидан қабул қилиниши\n5 ёшдан кичик болаларда рибавиринни интерферон альфа-2а ва пегинтерферон альфа-2а билан бирга қўллашнинг самарадорлиги ва хавфсизлиги ўрганилмаган. 5 ёшдан кичик болалар ва ўсмирларни Копегусни қўллаш билан даволаш тавсия этилмайди.\nПрепаратни кекса пациентлар томонидан қабул қилиниши\nПациентларнинг ёши рибавириннинг фармакокинетикасига сезиларли самара кўрсатмайди. Лекин препаратни ёш пациентлар каби кекса пациентлар томонидан қабул қилишни бошлашдан олдин буйрак фаолиятини ҳолатини баҳолаш керак.\nКлиренси пасайиши билан кечувчи буйрак фаолиятини бузилиши бўлган беморларда рибавириннинг фармакокинетикаси ўзгаради (3.2 бўлимига қаранг). Шундай қилиб, Копегусни қабул қилишдан олдин барча беморларда буйрак фаолиятини текшириш тавсия этилади, уни креатинин клиренси бўйича баҳолаган афзал. Сурункали гемодиализ олмаган ўртача ёки оғир даражадаги (креатинин клиренси ≤50 мл/минут) буйрак фаолиятини бузилиши бўлган беморлар Рибавириннинг 600 мг ва 400 мг га тенг суткалик дозасини ўзлаштираолмаганлар, мувофиқ равишда, Копегуснинг стандарт дозасини қабул қилаётган буйрак фаолиятини нормал (креатинин клиренси >80 мл/минут) бўлган беморларга нисбатан қон плазмасидаги концентрацияни юқори эканлиги кузатилган (2.2.1 ва 3.2.2 бўлимларига қаранг).\nКўпчилиги ўсишнинг гемопоэтик омилларини қабул қилган гемодиализда бўлган буйрак етишмовчилигининг терминал босқичидаги (ESRD) пациентлар иштирок этган тадқиқотларда Копегус суткада 200 мг дозада хавфсиз буюрилган. Шу тадқиқотда препаратни суткада 200 мг дозада қабул қилаётган сурункали гемодилизда бўлган ва ўсишнинг гемопоэтик омилларини қабул қилаётган пациентларда Копегусни суткада 1000-1200 мг дозада қабул қилаётган буйрак фаолияти нормал бўлган пациентларга нисбатан шу концентрацияларни 20% га пастлиги аниқланган (2.2.1 ва 3.2.2 бўлимларига қаранг).\nРибавирин ва жигар фаолияти ўртасида ҳеч қандай фармакокинетик ўзаро таъсирлар кузатилмайди. Шунинг учун жигар фаолиятини бузилиши бўлган беморлар учун Копегуснинг дозасига тузатиш киритиш талаб этилмайди. Жигарнинг декомпенсацияланган беморларда пегинтерферон альфа-2а ёки интерферон альфа-2а ни қўллаш мумкин эмас.\nМажмуавий даволаш оқибатидаги ножўя самараларнинг типи ва тез-тезлиги\nпегинтерферон альфа-2а ёки интерферон альфа-2а ёки рибавириннинг маълум хавфсизлик профилига боғлиқ.\n1000/1200 мл дозада Копегус ва 180 мкг дозада пегинтерферон альфа-2а билан 48-ҳафталик даволашга нисбатан даволаш давомийлигини 24 ҳафтагача қисқартириш ва Копегуснинг дозасини 800 мг гача камайтириш жиддий нохуш кўринишларни (3% га қарши 11%), хавфсизлик юзасидан препаратларни муддатидан олдин бекор қилиш (5% га қарши 13%) ва Копегуснинг дозасини ўзгартиришни (19% га қарши 39%) камайишига олиб келган.\nФақат Пегасис ёки Пегасисни рибавирин билан мажмуада қабул қилаётган 114 нафар (5 ёшдан 17 ёшгача) болалар иштирок этган клиник тадқиқотда болаларнинг учдан бирига дозани ўзгартириш талаб этилган, одатда нейтропенияда ва анемияда. Умуман олганда, болаларда кузатиладиган хавфсизлик профили катталарда кузатиладиган хавфсизлик профилига ўхшаш. Рибавирин ва Пегасис билан 48-ҳафта давомийликдаги мажмуавий даволанган болалар иштирокидаги тадқиқотда энг кенг тарқалган нохуш самаралар қуйидагилар бўлган: гриппсимон симптом (91%), юқори нафас йўллари инфекциялари (60%), бош оғриғи (64%), меъда-ичак йўллари томонидан бузилишлар (56%), тери касалликлари (47%) ва инъекция жойида реакция (45%). 48 ҳафта давомида рибавирин ва Пегасис қабул қилаётган етти нафар одамда хавфсизлик юзасидан (депрессия, нормадан оғган руҳий баҳолаш, ўтувчан кўрлик, тўр пардани ажралиши, гипергликемия, 1 тип диабет ва анемия) даволаш тўхтатилган. Тадқиқотда хабар берилган нохуш самараларнинг кўпчилиги ўртача даражада бўлган. Оғир даражадаги нохуш самаралар ҳақида рибавирин ва Пегасис билан мажмуавий даволанган 2 субъектда (гипергликемия ва холецистэктомия) хабар берилган.\nБолаларда ўсишни тормозланиши кузатилган (2.4.1 бўлим Огоҳлантиришлар ва эҳтиёткорлик чораларига қаранг).\nМажмуавий даволаш жараёнида Пегасис ва рибавирин қабул қилган болаларда 48 ҳафта даволагандан кейин дастлабки кўрсаткичларга нисбатан тана вазни ва бўйини ўсишини орқада қолиши кузатилган. Ёшнинг z-кўрсаткичи, кўриб чиқилаётган тана вазни ва бўйни юзасидан норматив гуруҳнинг процентилиучун тана вазни ҳам, бўйи ҳам даволаш вақтида пасайган. Даволагандан кейин 2 йилнинг охирида кўпчилик субъектлар тана вазни (даволагандан кейин 2 йил 64-чи дастлабки процентиль, 60-чи ўртача процентиль) ва бўй (даволагандан кейин 2 йил 54-чи ўртача, 56-чи ўртача процентиль) учун нормал процентилнинг дастлабки эгри чизиғига қайтган. Даволашнинг охирида 43% (53 дан 23) субъектларда тана вазни процентилини 15 процентилдан кўпроққа камайиши, 25% (53 дан 13) эса бўйнинг норматив эгри чизиғида бўйни 15 процентилдан кўпроққа камайиши кузатилган. 2 йил даволагандан кейин 16% (38 дан 6) пациент-болалар тана вазнининг дастлабки эгри чизиғидан 15 процентилдан кўпроққа пастда, 11% (28 дан 4) эса бўйнинг дастлабки эгри чизиғидан 15 процентилдан кўпроққа пастда бўлган.\nДастлабки тадқиқотни якунлаган 55% (38 дан 21) шахслар даволагандан кейинги 6 йилгача муддатда кейинги узоқ муддатли кузатувга киритилган. Тадқиқотлар даволагандан 2 йилдан кейинги бўйни тикланиши даволагандан 6 йилдан кейин тутиб турилганлигини кўрсатди. Даволагандан 2 йилдан кейин бўйнинг дастлабки эгри чизиғидан 15 процентилдан кўпроққа пастда бўлган айрим шахслар учун даволагандан 6 йилдан кейин бўй дастлабкига ўхшаш процентилга қайтган ёки даволашга алоқаси бўлмаган сабаб омили аниқланган. Умуман олганда, узоқ вақт кузатув жараёнида олинган маълумотлар Пегасис ва рибавирин билан даволаш болаларда ўсишни барқарор тормозланиши билан боғлиқ бўлиши эҳтимоли камлигини тахмин қилиш имконини беради.\n9-жадвал. Болаларда ≥5% тез-тезликдаги ножўя самаралар\nОрганизм PEG-IFN альфа-2a 180 мкг x BSA /1.73м2\n+ рибавирин 15 мг/кг\nУмумий бузилишлар ва юбориш жойининг ҳолати\nГриппсимон симптом 91\nИнъекция жойида реакция 45\nТиббий асоратлар 20\nҚон томир тешилган жойда гематома 5\nНерв тизим томонидан бузилишлар\nБош оғриғи 64\nБош айланиши 5\nЮқори нафас йўллари инфекциялари 60\nҚулоқ инфекциялари 18\nСтрептококкли фарингит 9\nТиш абсцесси 7\nВирусли гастроэнтерит 5\nМеъда-ичак йўллари томонидан бузилишлар 56\nҚориннинг юқори қисмида оғриқ 7\nТери касалликлари 47\nСоч тўкилиши 11\nСкелет-мушак тизими, бириктирувчи тўқима ва суяк касалликлари\nСкелет-мушак оғриқлари 36\nНафас, торакал ва медиастинал бузилишлар\nБурундан қон кетиши 15\nИштаҳани пасайиши 13\nРепродуктив тизими ва кўкрак қафаси касалликлари\nХавфсизликнинг худди шундай натижалари 48 ҳафта давомида Пегасис билан монотерапияда бўлган болаларда ёки 24 ҳафта даволагандан кейин Пегасис билан монотерапияда аниқлаб бўлмайдиган вирусли жавобга эришмаган ва 48 ҳафта давомида рибавирин ва Пегасис билан мажмуавий қўшимча даволанган болаларда кузатилган.\nБуйрак фаолиятини бузилиши бўлган кекса одамлар юзасидан маълумотлар йўқ.\nАввалги даволаш самарасиз бўлган беморлардаги сурункали С гепатити\nАввалги даволаш самарасиз бўлган беморларни интерферон альфа-2b/рибавирин билан 72- ва 48-ҳафталик даволашни ўз ичига олувчи клиник тадқиқотда 72-ҳафталик даволаш курсини ўтаётган пациентлар учун ножўя самаралар ёки лаборатор кўрсаткичларни оғиши туфайли пегинтерферон альфа-2а билан даволашни бекор қилиш тез-тезлиги 12% ни ва Копегусни бекор қилиш тез-тезлиги 13% ни ташкил қилган. 48-ҳафталик даволаш курсида 6% пациентлар пегинтерферон альфа-2а ни ва 7% пациентлар Копегусни қабул қилишни тўхтатганлар. Шунингдек циррози бўлган пациентларда 48-ҳафталик даволаш курсига (6% ва 6%) нисбатан 72-ҳафталик даволаш курсида (13% ва 15%) пегинтерферон альфа-2а ва Копегус билан даволашдан воз кечиш коэффиценти юқори бўлган. Гематологик токсиклик туфайли аввалги даволашдан чиқарилган беморлар ушбу тадқиқотда иштирок этмаган.\nБошқа клиник тадқиқотда аввалги даволаш самарасиз бўлган авж олувчи фибрози ёки циррози (Ишак ҳисоби 3-6) бўлган беморлар тромбоцитларнинг дастлабки миқдори 50000/мм3 билан қайд этилган ва 48 ҳафта давомида даволанган. Ушбу тадқиқотда пациентларда цирроз/фиброз авж олувчи ҳолатини юқори даражада тарқалиши ва тромбоцитларнинг бошланғич миқдорини пастлиги туфайли, тадқиқотнинг биринчи 20 ҳафтасида гематологик бузилишларнинг лаборатор кўрсаткичлари қуйидагича бўлган: гемоглобин <10 г/дл, 26.3 %; ANC <750/мм3, 30 % ва тромбоцитлар<50,000/мм3, 13% (2.4 Огоҳлантиришлар ва эҳтиёткорлик чоралари бўлимига қаранг).\nАлоҳида ёки Копегус билан мажмуада буюрилган пегинтерферон альфа-2а юзасидан хабар берилган нохуш самаралар ОИТВ ва С гепатити билан инфекцияланган беморларда С гепатит моноинфекцияси бўлган беморларда кузатиладиган самараларга ўхшаш бўлган. CD4+ хужайралари сони 1 мкл да 200 дан камроқни ташкил этувчи мажмуавий инфекцияси бўлган беморлар учун (N=51)хавфсизлик бўйича маълумотлар чекланган. 15961 СОНЛИ тадқиқотда нохуш реакциялар, лаборатор кўрсаткичларни оғиши ёки ОИТС билан боғлиқ ҳолатлар оқибати даволашдан чиқариш жадаллиги пегинтерферон альфа-2а билан монотерапия учун 16% ва пегинтерферон альфа-2а ва 48 ҳафта давомида 800 мг дозада Копегус мажмуаси билан даволаш учун 15% ни ташкил қилган. Мувофиқ равишда 4% ёки 3% беморлар учун лаборатор кўрсаткичлар сабабли пегинтерферон альфа-2а ёки пегинтерферон альфа-2а/Копегусни қабул қилишни тўхтатиш талаб этилган. Пегинтерферон альфа-2а билан мажмуавий даволашда ОИТВ ва С гепатити билан инфекцияланган беморларда дозани ўзгартириш 39% да, Копегуснинг дозасини ўзгартириш эса 37% беморларда кузатилган. Пегинтерферон альфа-2а билан монотерапияда ёки пегинтерферон альфа-2а ва Копегус билан мажмуавий даволашда бўлган мувофиқ равишда 21% ва 17% беморларда жиддий нохуш реакциялар ҳақида хабар берилган (36).\nПегинтерферон альфа-2а ни ўз ичига олувчи даволаш CD4+ хужайраларнинг фоиз жиҳатдан миқдорини пасаймасдан CD4+ хужайраларнинг мутлоқ сонини камайиши билан боғлиқ бўлган. Даволашдан кейинги кузатув даврида CD4+ хужайраларни ҳисоблаш кўрсаткичи дастлабки кўрсаткичларга қайтган. Пегинтерферон альфа-2а билан даволаш, даволаш вақтида ёки даволашдан кейинги кузатув даврида ОИТВ вирусемияни назоратга ҳеч қандай аниқ салбий таъсир кўрсатмаган.\n9-жадвалда пегинтерферон альфа-2а билан мажмуада Копегуснинг турли даволаш тартиблари буюрилган С гепатити, шунингдек ОИТВ ва С гепатити билан инфекцияланган ≥10% беморларда кузатилган ножўя самаралар кўрсатилган (1, 2, 17). Альфа-интерферон билан рибавиринни мажмуада қабул қилаётган беморлардаги нохуш реакциялар (1) Копегусни пегинтерферон альфа-2а билан мажмуаси юзасидан хабар берилган реакцияларга ўхшашлиги ҳақида хабар берилган.\n9-жадвал Ножўя самаралар (тез-тезлиги ≥10%)\nОИТВ– С гепатити С гепатити\nАввалги даволаш самарасизлигида пегинтерферон альфа-2B\n1000 ёки 1200 мг\nОрганизм % % % %\nМетаболизм ва озиқланишни бузилишлари\nТана вазнини пасайиши 2% 7% 16% 9%\nУйқусизлик 30% 32% 19% 29%\nТаъсирчанлик 28% 24% 15% 17%\nДиққатни жамлашни ёмонлашиши 8% 10% 2% 5%\nБош оғриғи 48% 47% 35% 32%\nБош айланиши 13% 15% 7% 10%\nҲансираш 11% 13% 7% 11%\nЙўтал 8% 13% 3% 17%\nКўнгил айниши 29% 28% 24% 24%\nДиарея 15% 14% 16% 13%\nҚоринда оғриқ 9% 10% 7% 9%\nСоч тўкилиши 25% 24% 10% 18%\nҚичишиш 25% 21% 5% 22%\nТерини қуриши 13% 12% 4% 17%\nУмумий бузилишлар ва юбориш жойидаги ҳолат\nТолиқиш 45% 49% 40% 36%\nҚалтираш 30% 25% 16% 12%\nОғриқ 9% 10% 6% 6%\nПегасис/Копегус мажмуаси ёки фақат Пегасис қабул қилаётган С гепатити ва ОИТВ-С гепатити бўлган ≥10%, лекин <10% беморлар юзасидан қуйидаги ножўя самаралар аниқланган.\nИнфекциялар ва инвазиялар: оддий герпес, ўткир респиратор касалликлар, бронхит, оғиз кандидози.\nҚон ва лифатик тизим билан боғлиқ бузилишлар: лимфаденопатия, анемия, тромбоцитопения.\nЭндокрин бузилишлар: гипотиреоз, гипертиреоз.\nПсихоневрологик бузилишлар: хотирани ёмонлашиши, таъм билишни бузилиши, парестезия, гипестезия, тремор, ҳолсизлик, эмоционал бузилишлар, кайфиятни ўзгаришлари, асабийлик, тажавузкорлик, либидони пасайиши, мигрень, уйқучанлик, гиперестезия, тунги даҳшатлар, ҳушдан кетиш, безовталик.\nКўз томонидан бузилишлар: кўришни ноаниқлиги, ксерофтальмия, кўзларни яллиғланиши, кўзларда оғриқ.\nҚулоқ ва ички қулоқ томонидан бузилишлар: бош айланиши, оталгия.\nЮрак томонидан бузилишлар: юрак уриб кетиши, периферик шишлар, тахикардия\nҚон томирлар томонидан бузилишлар: қуйилишлар.\nНафас, торакал ва медиастинал бузилишлар: ангина, ринит, ринофарингит, бурун ёндош бўшлиқларида димланиш, ҳансираш, бурундан қон кетиши.\nМеъда-ичак йўллари томонидан бузилишлар: қусиш, диспепсия, метеоризим, ксеростомия, оғиз бўшлиғида яра пайдо бўлиши, милкларни қонаши, стоматит, дисфагия, глоссит.\nТери ва тери ости тўқималари касалликлари: тери касалликлари, тошмалар, экзема, псориаз, эшакеми, ёруғликка сезувчанлик, кўп терлаш, тунда терлаш.\nСкелет-мушак тизими, бириктирувчи тўқима ва суяк касалликлари: суякларда оғриқ, белда оғриқ, бўйин соҳасида оғриқ, мушак спазмлари, мушак кучсизлиги, скелет-мушак оғриқлари, артрит.\nРепродуктив тизими ва сут безлари томонидан бузилишлар: импотенция.\nУмумий бузилишлар ва юбориш жойининг ҳолати: гриппсимон симптом, лоҳаслик, летаргия, қизиб кетиш ҳисси, кўкракда оғриқ, чанқоқлик.\nПегасис/Копегус мажмуасини ёки фақат Пегасис қабул қилаётган С гепатити ва ОИТВ-С гепатити бўлган ≥10%, лекин <10% беморлар юзасидан бошқа ножўя самаралар қуйидагиларни ўз ичига олган: сут кислотаси даражасини ошиши/лактоцидоз, грипп, пневмония, функционал ҳаракатчанликка таъсири, апатия, қулоқларда шовқин, ҳалқум-ҳиқилдоқда оғриқ, хейлит, орттирилган липодистрофия ва хроматурия.\nБошқа альфа-интерферонлар билан даволашдаги каби клиник тадқиқотлар вақтида Пегасис/Копегус мажмуасини ёки фақат Пегасис қабул қилаётган беморларда одатдаги бўлмаган ва кам ҳолатларда учрайдиган қуйидаги жиддий нохуш реакциялар ҳақида хабар берилган: қуйи нафас йўллари инфекциялари, тери инфекциялари, ташқи отит, эндокардит, ўз жонига қасд қилиш кайфияти, дозани ошириб юборилиши, жигар дисфункцияси, жигарни семириши, холангит, жигарнинг хавфли ўсмаси, меъда ва ўн икки бармоқ ичак яра касаллиги, меъда-ичак йўлларидан қон кетиши, панкреатит, аритмия, юрак бўлмачалари фибрилляцияси, перикардит, аутоиммун феноменлар (масалан, ITP, тиреоидит, псориаз, ревматоид артрит, SLE), миозит, периферик невропатия, саркоидоз, фатал натижа билан тўқималар ичи пневмонити, ўпка эмболияси, шох парда яраси, кома ва бош мия ички қон қуйилиши, ЕЕЗ, психотик бузилишлар ва галлюцинациялар.\nАлоҳида ёки рибавирин билан буюриладиган альфа-интерферон, шу жумладан Пегасис жуда кам ҳолларда панцитопения, шу жумладан апластик анемия билан боғлиқ бўлиши мумкин.\nЛаборатор кўрсаткичлар: Копегусни пегинтерферон альфа-2а ёки интерферон альфа-2а билан мажмуадаги клиник тадқиқотларда патологик лаборатор кўрсаткичларнинг кўпгина ҳолатлари дозани ўзгартириш билан бошқаришган (2.2.1 Дозалаш бўйича махсус тавсиялар бўлимига қаранг).\nГемолиз рибавирин билан даволаш токсиклигининг специфик кўриниши ҳисобланади. 48 ҳафта давомида 1000/1200 мг Копегус ва пегинтерферон альфа-2а билан мажмуавий даволанган 15% беморларда ва Копегус ва интерферон альфа-2а билан мажмуавий даволанган 19% беморларда беморларда гемоглобин даражасини <10 г/л пасайиши кузатилган. 24 ҳафта давомида 800 мг Копегус ва пегинтерферон альфа-2а билан мажмуавий қўлланилганида 3% беморларда гемоглобин <10 г/дл гача пасайган. Фақат гемоглобин даражаси пасайгани оқибатида пациентлар даволашни тўхтатишлари керак деб тахмин қилинмайди. Кўпгина ҳолатларда гемоглобин даражасини пасайиши даволашнинг эрта босқичида кузатилади ва ретикулоцитларни компенсацион ошиши билан бир вақтда барқарорлашади.\nОИТВ-гепатит С билан зарарланган беморлар учун лаборатор кўрсатмалар\nОИТВ ва С гепатити билан инфекцияланган беморларда нейтропения, тромбоцитопения ва анемияда гематологик токсиклик кўпроқ кузатилганлигига қарамасдан кўпгина ҳолатларда дозани ўзгартириш ва ўсиш омилини қўллаш орқали соғайиш кузатилган, кам ҳолатларда даволашни муддатидан олдин тўхтатиш талаб этилган. Пегинтерферон альфа-2а ни монотерапия ва мажмуавий кўринишда қабул қилган пациентларда мувофиқ равишда 13% ва 11% да ANC даражасини 500 хужайра/мм3 дан пасайиши кузатилган. Пегинтерферон альфа-2а ни монотерапия ва мажмуавий кўринишда қабул қилган пациентларда мувофиқ равишда 7% ва 14% да анемия (гемоглобин <10 г/дл) ҳақида хабар берилган.\nЛаборатор кўрсаткичларни оғиши\nБолалар: гемоглобин, нейтрофиллар ва тромбоцитлар даражаси пасайганида дозани камайтириш ёки даволашни доимий тўхтатиш талаб этилиши мумкин. Клиник тадқиқот вақтида аниқланган лаборатор кўрсаткичларини оғишларининг кўпчилиги даволаш тўхтатилгандан кейин яқин орада дастлабки даражаларга қайтган.\nПостмаркетинг даври вақтида Пегасис ва рибавирин билан мажмуавий даволаш вақтида кўп шаклли эритема, Стивенс-Джонсон синдроми, токсик эпидермал некролиз, ҳақиқий эритроцитар аплазия (PRCA)ва ўз жонига қасд қилиш кайфияти ҳақида жуда кам ҳолларда хабар берилган.\nКопегус ва альфа-интерферон билан мажмуавий даволаш вақтида кам ҳолларда сувсизланиш ҳақида хабар берилган.\nБошқа альфа-интерферонлар каби Пегасис ва Копегус билан мажмуавий даволаш вақтида кўз тўп пардасини жиддий кўчиши ҳақида хабар берилган.\nБошқа альфа-интерферонлар ҳолларидаги каби алоҳида ёки Копегус билан мажмуада буюриладиган Пегасис юзасидан жигар ва буйрак трансплантантларини кўчиши ҳақида хабар берилган.\nКлиник тадқиқотлар жараёнида дозани ошириб юборилиши ҳақида хабар берилмаган. Максимал тавсия этилган дозадан тўрт марта юқори дозада рибавирин қабул қилган шахсларда гипокальциемия ва гипомагниемия таърифланган. Рибавирин гемодиализда чиқарилмайди.\n3 ФАРМАКОЛОГИК ХУСУСИЯТЛАРИ ВА САМАРАЛАРИ\n3.1 Фармакодинамик хусусиятлари\n3.1.1 Таъсир механизми\nРибавирин – in vitro шароитда вирусларнинг РНК ва ДНК сига қарши фаолликни намоён қилган синтетик нуклеоизид аналогидир. Интерферон альфа ёки пегинтерферон альфа билан бирга рибавириннинг С гепатитига қарши таъсир механизми номаълум.\nРибавирин билан монотерапия учун перорал шакллари сурункали С гепатитини даволаш учун бир неча клиник тадқиқотларда ўрганилган. Бу тадқиқотларнинг натижалари рибавирин билан монотерапия 6-12 ойлик курс тугаганида ва даволаш тўхтатилгандан 6 ойдан кейин гепатит вирусини (вирус РНК си) бартараф этишга ёки жигар гистологиясини яхшиланишига ҳеч қандай таъсир кўрсатмаслигини намойиш қилган.\n3.1.2 Копегусни пегинтерферон альфа-2а билан мажмуадаги клиник тадқиқотлари/самарадорликни текширишлари\nСурункали С гепатити\nАввал даволанмаган пациентлардаги тадқиқотлар натижалари\nКопегус ва пегинтерферон альфа-2а мажмуасининг самарадорлиги ва хавфсизлиги умумий 2405 беморларни ўз ичига олувчи иккита базис тадқиқотларда (NV15801 + NV15942) аниқланган. Текширилаётган беморлар интерферон қабул қилмаган, СНС, С гепатитининг РНК си зардобда аниқланадиган даражалари тасдиқланган, ALT даражаси ошган ва сурункали С гепатити инфекциясига хос жигар биопсияси бўлган пациентлардан иборат бўлган.\nNV15801 тадқиқоти (даволанган 1121 беморлар) жараёнида пегинтерферон альфа-2а (180 мкг ҳафтада бир марта) ва Копегус (суткада 1000/1200 мг) ёки пегинтерферон альфа-2а билан монотерапия ёки интерферон альфа-2а ва рибавирин билан мажмуавий 48 ҳафталик даволашни қиёслаш ўтказилган. Пегинтерферон альфа-2а ва Копегус мажмуаси интерферон альфа-2а ва рибавирин мажмуасидан аҳамиятли даражада самарали бўлган (10-жадвалга қаранг) (1).\nNV15942 тадқиқотида (даволанган 1284 беморлар) даволашнинг иккита давомийлиги (24 ҳафта ва 48 ҳафта) ва Копегуснинг иккита дозаларининг (800 мг ва 1000/1200 мг) самарадорлигини қиёслаш ўтказилган (2).\n1 генотип билан инфекцияланган беморларда 24 ҳафта даволашга нисбатан 48 ҳафта (р=0,001) даволагандан ва Копегуснинг юқорироқ дозасида (р=0,005) вирусологик жавоб юқорироқ бўлган. Лекин 2/3 генотип билан инфекцияланган пациентлар юзасидан 48- ва 24-ҳафталик даволашлар ва Копегуснинг паст ва юқори дозалари орасида статистик аҳамиятли ҳеч қандай фарқлар бўлмаган (11-жадвалга қаранг). Бу жавоб намуналарига вирусли юклама ёки циррозни мавжудлиги/йўқлиги таъсир қилмаган, шунинг учун даволаш учун кўрсатмалар бу асосий характеристикаларга боғлиқ эмас (2). Вирусологик жавоб С гепатитига Cobas Amplicor™, версия 2.0 (50 Ҳалқаро Бирликлар/мл га эквивалент 100 нусха/мл аниқлаш чегараси) тести ёрдамида ўлчанган С гепатитининг аниқлаб бўлмайдиган РНК каби аниқланган ва даволаш тўхтатилгандан тахминан 6 ойдан кейин салбий намуналардан бири сифатида барқарор жавоб аниқланган.\n10-жадвал Барча беморлардаги (шу жумладан циррози бўлган ва циррози бўлмаган беморлар) вирусологик жавоб\nNV15942 тадқиқоти NV15801 тадқиқоти\n48 ҳафта (N=453)\n48 ҳафта (N=444)\nДаволаш охиридаги жавоб 68% 69% 52%\nУмумий барқарор жавоб 63% 54%* 45%*\n*95% CI фарққа: p-кўрсаткич 3% – 16% (Кочрана-Мантеля-Хензеля стратифицирланган жавоб) = 0.003\n11-жадвал Копегус ва Пегасис билан мажмуавий даволашдан кейин генотип ва вирусли юклама асосидаги барқарор вирусологик жавоб\n24 ҳафта Копегус\n48 ҳафта Копегус\n48 ҳафта Рибавирин\nПаст вирусли юклама\nЮқори вирусли юклама 29% (29/101)\n16% (8/50) 42% (49/118) †\n36% (69/190) 52% (142/271) *†\n40% (73/182) 36% (103/285)\nЮқори вирусли юклама 84% (81/96)\n4 Генотип 0% (0/5) 67% (8/12) 63% (5/8) 82% (9/11) 77% (10/13) 45% (5/11)\n* 1000/1200 мг Копегус + 180 мкг пегинтерферон альфа-2a, 48 ҳафта, 800 мг Копегус + 180 мкг пегинтерферон альфа-2a, 48 ҳафтага қарши: Эҳтимоллик коэффициенти (95% CI) = 1.52 (1.07 – 2.17) p-кўрсаткич (Кочрана-Мантеля-Хензеля стратифицирланган тести) = 0.020\n† 1000/1200 мг Копегус + 180 мкг пегинтерферон альфа-2a, 48 ҳафта, 1000/1200 мг Копегус + 180 мкг пегинтерферон альфа-2a, 24 ҳафтага қарши: Эҳтимоллик коэффициенти (95% CI) = 2.12 (1.30 – 3.46) p-кўрсаткич (Кочрана-Мантеля-Хензеля стратифицирланган тести) = 0.002\nNV15942 тадқиқотининг 4-чи ҳафтасида тез вирусологик жавобга эга пациентларда кузатиладиган барқарор тез вирусологик жавоб асосида 1 ва 4 генотипларги бўлган беморларда даволашни 24 ҳафтагача қисқартириш имконияти кўриб чиқилган (12-жадвалга қаранг).\n12-жадвал. Пегасис ва Рибавирин билан мажмуавий даволагандан кейин 1 ва 4 генотипли С гепатити бўлган беморларда 4-чи ҳафтадаги тез вирусологик жавоб асосида барқарор вирусологик жавоб\n24 ҳафта Пегасис\n1 Генотип ТВЖ\nЮқори вирусли юклама 90% (28/31)\n1 Генотип ТВЖ сиз\nЮқори вирусли юклама 24% (21/87)\n4 Генотип ТВЖ (5/6) (5/5)\n4 Генотип ТВЖ сиз (3/6) (4/6)\nПаст вирусли юклама = ≤ 800,000 ХБ/мл; Юқори вирусли юклама =>800,000 ХБ/мл\nТВЖ = 4-чи ҳафтада тез вирусли жавоб (вирус РНК си аниқланмайди) ва вирус РНК си 24-чи ҳафтада аниқланмайди.\nNV17317 тадқиқотининг 4-чи ҳафтасида тез вирусологик жавобга эга пациентларда кузатиладиган барқарор тез вирусологик жавоб асосида 2 ва 3 генотипларги бўлган беморларда даволашни 16 ҳафтагача қисқартириш имконияти кўриб чиқилган (13-жадвалга қаранг) (52).\n2 ёки 3 генотиплари билан инфекцияланган беморлар иштирокидаги NV17317 тадқиқотида барча беморлар 180 мкг дозада пегинтерферон альфа-2а ва 800 мг дозада Копегус қабул қилганлар. Беморлар кутилмаган кетма-кетликда 16-ҳафталик ёки 24-ҳафталик даволаш курсига бўлинган. 16 ҳафта давом этган барча даволаш 24 ҳафта давомийликдаги даволашга эквивалент бўлмаган (12-жадвалга қаранг). 16-ҳафталик даволаш 24-ҳафталик даволашга (76%) нисбатан пастроқ вирусологик жавобга (65%) олиб келган. Лекин 4-чи ҳафтада вирус РНК си аниқланмаган ва дастлабки вирусли юкламаси паст бўлган беморларни ретроспектив таҳлили 16-ҳафталик даволашда эришилган барқарор вирусологик жавоб 24-ҳафталик даволашда эришилган жавобга ўхшаш (мувофиқ равишда 89% ва 94%) (13-жадвалга қаранг).\n13-жадвал. Пегасис ва Рибавирин билан мажмуавий даволагандан кейин 2 ва 3 генотипли С гепатити бўлган беморларда 4-чи ҳафтадаги тез вирусологик жавоб асосида барқарор вирусологик жавоб\nПегасис 180 мкг ва\nРибавирин 800 мг\n16 ҳафта Пегасис 180 мкг ва\n2 ёки 3 генотип 65% (443/679) 76% (478/630)\n2 или 3 генотип ТВЖ\nЮқори вирусли юклама 82% (378/461)\n2 ёки 3 генотип ТВЖ сиз\nЮқори вирусли юклама 30% (65/218)\n26% (43/168) 49% (108/220)\nТВЖ = 4-чи ҳафтада тез вирусли жавоб (вирус РНК си аниқланмайди) аниқланмайди.\nКомпенсацияланган С гепатити ва С гепатити РНК си аниқланадиган аввал даволанмаган 5 ёшдан 17 ёшгача (55% <12 ёш) бўлган болалар ва ўсмирлар кунига 15 мг/кг рибавирин ва ҳафтада тана юзасига 180 мкг/м2 дозада Пегасис билан 48 ҳафта давомида даволанган. Барча субъектлар даволаш тўхтатилганидан кейин 24 ҳафта давомида кузатилган. Умуман олганда 55 нафар беморлар рибавирин ва Пегасис билан мажмуавий бошланғич даво олганлар. Беморлар орасида қуйидагилар бўлган: 51% аёллар, 82% европеоид ирқ ва 82% С гепатитининг 1 генотипи билан инфекцияланган. SVR натижалари 14-жадвалда келтирилган.\n14-жадвал. Барқарор вирусологик жавоб (NV17424)\n180 мкг/1.73 м² x BSA + КОПЕГУС 15 мг/кг (N=55)* ПЕГАСИС\n180 мкг/1.73 м² x BSA + плацебо (N=59)*\nС гепатитининг барча генотиплари** 29 (53%) 12 (20%)\nС гепатитининг 1генотипи 21/45 (47%) 8/47 (17%)\nС гепатитининг 1генотипи эмас 1*** 8/10 (80%) 4/12 (33%)\n* натижалар 24 ҳафта даволагандан кейин С гепатити РНК си 50 ХБ/мл дан паст ва v2 AMPLICOR HCVтестини қўллаш ёрдамида С гепатитининг РНК сини аниқлаб бўлмаслигини кўрсатади.\n** генотипдан қатъий назар даволашнинг режалаштирилган давомийлиги 48 ҳафтани ташкил этиган.\n*** С гепатитининг 2,3 генотиплари ва бошқалар киритилади.\nАввалги даволаш самарасиз бўлган сурункали С гепатити бўлган беморлар\nMV17150 тадқиқотида интерферон альфа-2b ва рибавирин билан мувофиқлаштирилган аввалги даволаш самарасиз бўлган беморлар тўртта турли даволаш гуруҳларига рандомизация қилинган: 12 ҳафта давомида ҳафтада 360 мкг дозада пегинтерферон альфа-2а, кейинчалик яна 60 ҳафта давомида ҳафтада 180 мкг қабул қилиш; 12 ҳафта давомида ҳафтада 360 мкг дозада пегинтерферон альфа-2а, кейинчалик яна 12 ҳафта давомида ҳафтада 180 мкг қабул қилиш; 72 ҳафта давомида ҳафтада 180 мкг дозада пегинтерферон альфа-2а қабул қилиш; 48 ҳафта давомида ҳафтада 180 мкг дозада пегинтерферон альфа-2а қабул қилиш. Барча беморлар рибавиринни (кунига 1000 ёки 1200 мг) пегинтерферон альфа-2а билан мажмуада қабул қилганлар. Даволаш давомийлиги ёки пегинтерферон альфа-2а ни дозалашни қиёсловчи умумлаштирилган таҳлилда кузатилган барқарор вирусологик жавоб 15-жадвалда келтирилган.\n15-жадвал. PEG-IFN альфа-2b/Рибавирин С билан даволаш ёрдамида мувофиқлаштирилган аввалги даволаш самарасиз бўлган беморларнинг барқарор вирусологик жавоби: Умумий даволашни қиёслаш\n72 ҳафта давомийлигидаги даволаш гуруҳи\nN = 473 48 ҳафта давомийлигидаги даволаш гуруҳи\nN = 469 360 мкг дозадаги гуруҳ\nN = 473 180 мкг дозадаги гуруҳ\n* 95% Ишонч интервали (CI)1,40 дан 3,52 гача) ва р-кўрсаткич 0,00061\n72-ҳафталик даволашдан кейин барқарор вирусологик жавобнинг жадаллиги 48 ҳафталик даволашдагидан юқори бўлган.\nMV17150 тадқиқотида аниқланган даволаш давомийлиги ва демография асосидаги барқарор вирусологик жавоб фарқлари 16-жадвалда келтирилган.\n16-жадвал. Копегус ва пегинтерферон альфа-2а билан мажмуавий даволанган Пегинтерферон альфа-2b/рибавирин билан аввалги даволаш самарасиз бўлган беморлардаги барқарор вирусологик жавоб\nПегинтерферон альфа 2b/рибавирин\n48 ҳафта давомида такроран даволанганлар сони\n% (N) Пегинтерферон альфа 2b/рибавирин\n72 ҳафта давомида такроран даволанганлар сони\nУмумий сони 8% (38/469) 16% (74/473)\n1/4 генотип 7% (33/450) 15% (68/457)\n2/3 генотип 25% (4/16) 33% (5/15)\nУмумий вирусли юклама\nЮВЮ (800,000 ХБ/мл дан юқори) 7% (25/363) 12% (46/372)\nПВЮ (800,000 ХБ/мл дан паст ёки тенг) 13% (11/84) 31% (27/86)\nHALT-C тадқиқотида алоҳида ёки рибавирин билан мажмуада буюриладиган интерферон альфа ёки пегинтерферон альфа билан аввалги даволаш самарасиз бўлган сурункали С гепатити ва авж олувчи фибрози ёки циррози бўлган беморлар ҳафтада 180 мкг дозада пегинтерферон альфа-2а ва суткада 1000/1200 мг дозада Копегус қабул қилганлар. 20 ҳафта даволагандан кейин С гепатитининг РНК си аниқланмайдиган даражага эришилган беморлар умумий 48 ҳафта пегинтерферон альфа-2а ва Копегус билан мажмуавий даволашда қолганлар ва кейинчалик даволаш тўхтатилгандан кейин 24 ҳафта давомида кузатилганлар. Барқарор вирусологик жавоб аввалги даволаш тартибига қараб ўзгарган. Пегинтерферонни рибавирин билан мажмуада аввалги даволаш самарасиз бўлган беморларда натижалар энг қониқарсиз бўлган. Аввалги даволаш самарасиз бўлган беморлар популяциясини даволаш энг қийин бўлган. Бу MV17150 тадқиқотидаги 48 ҳафта давомийликдаги даволаш курсида кузатиладиган барқарор вирусологик жавоб билан бир хил бўлган. Интерферон ёки пегинтерферон билан монотерапия билан аввалги даволаш самарасиз бўлган беморларда юқори барқарор жавобга қарамасдан даволаш учун қийин бўлмаган аввалги даволаш самарасиз бўлган беморларда самарадорлик аввал даволанмаган беморларни даволаш жараёнида эришилган самарага нисбатан сезиларли даражада пастлигича қолмоқда (17-жадвалга қаранг).\n17-жадвал. Аввалги даволаш самарасиз бўлган беморларда даволаш давомийлиги бўйича барқарор вирусологик жавоб даражаси\nДаволаш давомийлиги Интерферон\nПегилирлан-ган Интерферон Интерферон плюс Рибавирин Пегилирланган интерферон\n48 ҳафта 27% (70/255)* 34% (13/38)* 13% (90/692)* 11% (7/61)* 8% (38/469)**\n72 ҳафта – – – – 16% (74/473)**\n*HALT-C тадқиқотида олинган маълумотлар\n**MV17150 тадқиқотидаолинган маълумотлар.\nАввал даволанган беморларда С сурункали гепатитни қайталаниши\nПегинтерферон альфа-2а плюс рибавирин билан 48 ҳафта мажмуавий даволагандан кейин қайталаниш кузатилган асосан С гепатитининг 1 генотипи бўлган беморлар иштирокидаги тадқиқотда беморлар 72 ҳафта давомида ҳафтада 180 мкг дозада пегинтерферон альфа-2а плюс ҳар куни тана вазнига асосланган дозада Копегус билан ёки ҳар куни мувофиқлаштирилган интерферон (9 мкг) плюс ҳар куни тана вазнига асосланган доза Копегус билан мажмуавий даволанганлар. 72 ҳафта давомида мажмуавий даволаш кўринишида пегинтерферон альфа-2а ва рибавирин қабул қилган беморлар учун барқарор вирусологик жавоб 42% ни ташкил қилган.\nПегинтерферон альфа-2а ва Копегусни мажмуавий даволаш сифатида 24 ҳафта даволагандан кейин қайталаниш кузатилган 2 ва 3 генотипдаги сурункали С гепатити бўлган беморлар иштирокидаги очиқ маркировка қилинган тадқиқотда беморлар 48 ҳафта давомида ҳафтада 180 мкг дозада пегинтерферон альфа-2а ва суткада 1000 ёки 1200 мг (тана вазни бўйича) Копегус билан мажмуавий даволаш сифатида қабул қилганлар, кейинчалик даволаш тўхтатилгандан кейин 24 ҳафта давомида кузатилганлар. Барқарор вирусологик жавоб 64% ни ташкил қилган.\nNR15961 тадқиқотида ОИТВ ва С гепатити билан инфекцияланган 860 нафар беморлар рандомизация қилинган ва ҳафтада 180 мкг дозада пегинтерферон альфа-2а ва плацебо, ҳафтада 180 мкг дозада пегинтерферон альфа-2а ва кунига 800 мг дозада рибавирин ёки кунига уч марта 3 MIUпегинтерферон альфа-2а ва кунига 800 мг дозада рибавирин билан 48 ҳафта давомида даволанганлар, кейинчалик даволаш тўхтатилгандан кейин 24 ҳафта давомида кузатилганлар. Даволашнинг уччала гуруҳлари учун барқарор вирусологик жавоб барча беморлар учун ва генотип бўйича 18-жадвалда келтирилган.\n18-жадвал. ОИТВ ва С гепатити билан инфекцияланган беморлардаги барқарор вирусологик жавоб\nПЕГАСИС 180мкг + Плацебо\n48 ҳафта ПЕГАСИС 180мкг + КОПЕГУС 800 мг\n48 ҳафта Интерферон альфа-2a 3MIU + КОПЕГУС 800 мг\nБарча беморлар 20% (58/286)* 40% (116/289)* 12% (33/285)*\n1 генотип 14% (24/175) 29% (51/176) 7% (12/171)\n2/3 генотип 36% (32/90) 62% (59/95) 20% (18/89)\n* 180 мкг дозадаги Пегасис, 800 мг дозада Копегусга қарши 3MIU интерферон альфа-2а, 800 мг дозада Копегус: Эҳтимоллик коэффиценти (95% CI) = 5,4 (3,42-8,54), р-кўрсаткич (Кочран-Мантел-Хензел стратифицирланган тести)=<0,0001\n* 180 мкг дозадаги Пегасис, 800 мг дозада Копегусга қарши 180 мкг дозада Пегасис: Эҳтимоллик коэффиценти (95% CI) =2,89 (1,93-4,32), р-кўрсаткич (Кочран-Мантел-Хензел стратифицирланган тести)=<0,0001.\nРибавирин интерферон альфа-2а билан мажмуада\nАлоҳида ва перорал қўллаш учун рибавирин билан мажмуада буюриладиган интерферон альфа-2а нинг терапевтик самарадорлиги сурункали С гепатити вирусологик, биокимёвий ва гистологик жиҳатдан тасдиқланган даволанганмаган (аввал соғайиб кетмаган) ва қайталаниши бўлган беморларда қиёсланган. Даволаш якунлангандан олти ойдан кейин барқарор биокимёвий ва вирусологик жавоб, шунингдек гистологик кўрсаткичларни яхшиланиши баҳоланган.\nҚайталаниши бўлган (M23136; N=99) беморларда кузатилган барқарор вирусологик ва биокимёвий жавобни 10-марта статистик аҳамиятли (4 % дан 43 % гача; p <0.01) ошиши кузатилган. Мажмуавий даволашнинг ижобий профили шунингдек С гепатити генотипи ёки дастлабки вирусли юкламага нисбатан жавоб кўрсаткичларида ҳам акс этган. Интерферон билан мажмуавий ва монотерапия тартибида С гепатитининг 1-генотипи бўлган беморларда барқарор жавоб кўрсаткичлари мувофиқ равишда 0% га қарши 28% ни ташкил қилган, 1 бўлмаган генотипда 8% га қарши 58% ни ташкил қилган. Бундан ташқари, гистологик кўрсаткичларни яхшиланиши мажмуавий даволашнинг фойдасидан далолат беради. Интерферон альфа-2а (3 MIU ҳафтада 3 марта) рибавирин билан ишлатилган аввал пациентларда (о N=40)катта бўлмаган чоп этилган тадқиқотда ижобий натижаларни тасдишлаш (монотерапия мажмуавий даволашга қарши: 48% га қарши 6%, р<0,04) ҳақида хабар берилган.\n3.2 Фармакологик хусусиятлари\nКопегуснинг бир марталик дозаси қабул қилингандан кейин рибавирин енгил ва деярли тўлиқ сўрилади (Тмакс медианаси = 1-2 соат). Копегуснинг бир марталик дозасидан кейин рибавириннинг ярим парчаланиш даврининг терминал фазаси ўртача 140 соатдан 160 соатгачани ташкил қилади. Ажралмаларни радиоизотоп текширувлари маълумотлари бўйича сўрилиш тахминан 10% ни ташкил қилади. Мутлоқ биокираолишлиги тахминан 45-65% ни ташкил қилади, бу бирламчи метаболизмда кузатилади. Бу доза ва 200-1200 мг рибавириннинг бир марталик дозаси қабул қилингандан кейинги AUCtfорасидаги тўғри пропорционалликдир. 600 мг доза ичга қабул қилингандан кейин рибавирин клиренсининг ўртача кўрсаткичи соатига 22-29 л чегарасида бўлади. Копегус қабул қилингандан кейин тақсимланиш хажми ўртача 4500 л ни ташкил қилади. Рибавирин қон плазмасидаги оқсиллар билан боғланмайди.\nКўп миқдорда ёғ сақловчи овқат қабул қилингандан кейин Копегуснинг 600 мг бир марталик дозасининг биокираолишлиги ошади. Копегусни ва препаратни оч қоринга қабул қилганга нисбатан кўп миқдорда ёғ сақловчи нонушта билан қабул қилганда препаратнинг AUC(0-192 соат) ва Cmax кўрсаткичлари мувофиқ равишда 42% ва 66% га ошади. Бир марталик дозанинг бу текширишларининг клиник аҳамияти номаълум. Пегинтерферон альфа-2а ва Копегус ва интерферон альфа-2b ва рибавирин қабул қилаётган беморларда рибавириннинг кўп марталик дозаларини овқат билан қабул қилиш текширилган. Плазмада рибавириннинг оптимал концентрациясига эришиш мақсадида препаратни овқат билан қабул қилиш тавсия этилади.\nРибавирин биринчи ўтишда жадал метаболизми ва қон оқимига ва ундан ташқарига тушиши оқибатида пайдо бўлувчи Копегуснинг бир марталик дозаси перорал қабул қилингандан кейин интер- ва интра – боғланган фармакокинетик ўзгарувчанликни намоён қилади (интра- боғланган ўзгарувчанлик AUC учун ҳам Cmaxучун ҳам ≤ 25%% ).\nҚон плазмаси бўлмаган жойларга рибавиринни ташилиши эритроцитларда ўрганилган ва асосан мувозанатлаштирувчи еs-типидаги нуклеозид сифатида идентификация қилинган. Ташувчининг бу тури деярли барча типдаги хужайраларда мавжуд бўлади ва рибавириннинг катта тақсимланиш хажмини белгиловчи омил бўлиши мумкин. Қондаги рибавириннинг концентрациясини плазмадаги концентрациясига нисбати тахминан 60:1, бу рибавиринни эритроцитларда тўпланишини тушунтиради.\nРибавириннинг метаболизми икки йўл билан амалга оширилади: 1) қайтувчан фосфорланиш йўли, 2) дерибозилизация ва триазолнинг карбон кислотаси метаболитини ҳосил қилиб амид гидролизини ўз ичига олувчи метаболизм йўли. Рибавирин ва унинг метаболитлари – триазолкарбоксамид ва триазолкарбон кислотаси – организмдан сийдик билан чиқарилади.\nБир марталик дозасига кўп дозанинголти марталик нисбатда кўп марта юборилгандан кейин рибавирин плазмада жадал тўпланади. 600 мг перорал доза қабул қилингандан кейин тахминан 2200 нг/мл га тенг қон плазмасидаги ўртача барқарор концентрацияси билан тахминан 4-чи ҳафтада барқарор ҳолатга эришади.\nҚабул қилиш тўхтатилгандан кейин ярим чиқарилиш даври тахминан 300 соатни ташкил қилган, бу эҳтимол, қон плазмаси сақламайдиган жойлардан секин чиқарилишини акс эттиради.\n3.2.5 Аҳолининг махсус гуруҳларидаги фармакокинеткаси\nБуйрак фаолиятини бузилиши бўлган беморлар:\nРибавириннинг аниқ клиренси креатинин клиренси ≤50 мл/минут бўлган беморларда, шунингдек сурункали диализдаги ESRD бўлган беморларда буйрак фаолияти нормал (креатинин клиренси >80 мл/минут) бўлган беморларда аниқланган кўрсаткичнинг тахминан 30% ни кўрсатиб, пасаяди (61). Сурункали диализда бўлмаган, буйрак фаолиятини ўртача ёки оғир бузилишлари (креатинин клиренси ≤50 мл/минут) бўлган, 600 мг ва 400 мг га тенг Копегуснинг суткалик дозасини қабул қилувчи, мувофиқ равишда дозани тез-тез камайтириш талаб этилган беморларда ёмон ўзлаштираолишлик кузатилган. Бу беморларда Копегуснинг дозасини камайтиришга қарамасдан, Копегуснинг стандарт дозасини қабул қилаётган буйрак фаолиятини нормал бўлган беморга нисбатан рибавиринни плазмада пайдо бўлиши (AUC) мувофиқ равишда 36% ва 25% га юқори бўлган. Препаратга нохуш реакциялар, асосан, анемияни пайдо бўлиш даражасини ошиши ушбу тадқиқотда баҳоланган дозаларни қабул қилувчи буйрак фаолиятини ўртача ёки оғир бузилишлари бўлган беморларда кузатилган. Сурункали диализда бўлган ESRD беморлар 200 мг га тенг Копегуснинг суткалик дозасини ўзлаштираолганлар ва буйрак фаолияти нормал бўлган беморларда аниқланган рибавиринни пайдо бўлиши (AUC) тахминан 80% га тенг кўрсаткични кўрсатади (2.2.1 бўлимига қаранг). Рибавирин қон плазмасидан тахминан 50% га тенг клиренс билан гемодиализ орқали чиқарилади.\nФармакокинетик моделлаш ва имитация асосида буйрак касалликлари мавжуд бўлган беморлар учун дозага тузатиш киритиш тавсия этилади (2.2.1 бўлимига қаранг). Бу тузатиш киритилган дозалар эҳтимол Копегуснинг стандарт дозасини қабул қилаётган буйрак фаолияти нормал бўлган беморларда кузатиладиган рибавиринни қон плазмасида пайдо бўлишига ўхшаб пайдо бўлишини таъминлайди. 200 мг га тенг суткалик дозадан ташқари ESRD бўлган беморларда клиник тадқиқотларда бу тавсия этилаётган дозалар текширилмаган.\nЖигар фаолиятини бузилиши бўлган пациентлар: жигар фаолиятининг ўртача ёки яққол бузилишлари бўлган пациентларда рибавириннинг бир дозасининг фармакокинетикаси оддий пациентлардаги препаратнинг фармакокинетикасидан фарқ қилмайди.\nКекса (65 ёшдан ошган пациентлар): кекса ёшдаги шахсларда махсус тадқиқотлар ўтказилмаган. Гарчи барча популяцияда фармакокинетикани ўрганишда ёш рибавириннинг кинетикасида муҳим омил бўлмаган бўлсада, буйрак фаолияти муҳим омил ҳисобланади.\nБолалар: 5 ёшдан кичик болаларда махсус тадқиқотлар ўтказилмаган. Копегус пегинтерферон альфа-2а ёки интерферон альфа-2а билан мажмуада фақат 5 ёш ва ундан катта беморларда сурункали С гепатитини даволаш учун кўрсатилган.\nИрқий мансублик: 42 нафар субъектлар иштирокидаги фармакокинетик тадқиқотлар негроид ирқ (n=14), лотин америкаликлар (n=13) ва европеоид ирқ (n=15) вакилларида рибавириннинг фармакокинетикасида клиник аҳамиятли фарқни кўрсатмаган.\n3.3 Клиника олди хавфсизлиги\nР53 (+/-) сичқонларда ўтказилган канцерогенлик бўйича тадқиқотларда ва каламушларда ўтказилган 2-йиллик тадқиқотларда мувофиқ равишда кунига 100 мг/кг ва кунига 60 мг/кг га тенг максимал ўзлаштириладиган дозаларда рибавирин канцерогенликни намойиш қилмаган. Тана юзасининг майдони асосида бу дозалар одам учун рибавириннинг максимал тавсия этилган 24-соатлик дозасининг тахминан 0,5 ва 0,6 мартасини ташкил этади.\n3.3.3 Фертилликни бузилишлари\nРибавирин чақирган уруғ суюқлиги ва спермага самараларни ўтганиш бўйича ўтказилган сичқонлар қўллаш билан дозаларни такроран тадқиқотларида ҳайвонларда спермасидаги ўзгаришлар терапевтик дозалардан аҳамиятли даражада паст дозаларда кузатилган. Даволаш тўхтатилгандан кейин рибавирин чақирган тестикуляр токсикликдан кейин тўлиқ тикланиш бир ёки икки сперматоген цикллардан кейин сезиларли даражада кузатилган.\nЭритроцитлар – ҳайвонларда ўтказилган рибавириннинг токсиклигининг асосий нишонидир. Доза юборилгандан кейин яқин орада анемия кузатилади, лекин даволаш тўхтатилгандан кейин тез ортга қайтади.\nГенотоксиклик бўйича ўтказилган тадқиқотлар рибавирин айрим генотоксикликни намоён қилишини кўрсатди. Трансформация таҳлилида рибавирин in vivo шароитда генотоксик фаолликни намоён қилган. Каламушларда доминант летал таҳлили, агар каламушларда мутациялар кузатилса улар эркак гаметалари орқали ўтмаганлигини кўрсатиб, салбий бўлган. Одам учун потенциал канцероген хавфини инкор этиб бўлмайди.\nРибавирин ва пегинтерферон альфа-2а мажмуасини қўллаш маймунларда кутилмаган токсикликкка олиб келмаган. Даволаш билан боғлиқ бўлган асосий ўзгаришлар ўртача даражадаги қайтувчан анемия бўлган, унинг жиддийлик даражаси ҳар қандай фаол модданинг ўзи чақирган жиддийликдан юқори бўлган.\n4 ФАРМАЦЕВТИК ХУСУСИЯТЛАРИ\nКопегус болалар томонидан очиб бўлмайдиган бураладиган полипропилен қопқоқли юқори зичликдаги полиэтилен (HDPE) бутилкаларда чиқарилади. Банкада 28, 42, 112 ёки 168 таблетка бўлиши мумкин. Ўрамнинг барча ўлчамлари сотувга чиқарилмаслиги мумкин.\nПлёнка қобиқ билан қопланган таблеткалар, 200 мг дан: 4 йил.\n4.2 Ишлатиш, муомала қилиш ва ташлаб юбориш бўйича махсус йўриқномалар\nЯроқлилик муддати ўтган ишлатилмаган дори воситалари/препаратларни ташлаб юбориш\nДори воситаларини атроф муҳитга ташлаб юборишни минимумга етказиш керак. Дори воситаларини оқава сувларга ва маиший чиқиндиларга ташлаш мумкин эмас. Агар Сизнинг мамлакатда бўлса “тўплаш тизимлари” ни ишлатинг.\n5 ЧИҚАРИЛИШ ШАКЛИ\nПлёнка қобиқ билан қопланган таблеткалар 42, 168\nДори препарати: болалар ололмайдиган жойда сақлансин.


Алишер Султонов «Ўзбекнефтгаз» раҳбарлигидан кетди\nЎзбекистон 20:30 / 13.09.2018 90901\n«Ўзбекнефтгаз» АЖ бошқаруви раиси Алишер Султонов лавозимни тарк этган. Бу маълумотни компаниядаги манбалар «Kun.uz»га тасдиқлашди.\nАлишер Султонов / Халқаро пресс-клуб\n1999 йилдан «Ўзбекнефтегаз» тизимида ишлай бошлаган Алишер Султонов 2015 йилнинг августида компания раисига айланганди.\nЭндиликда, Ўзбекистоннинг Россиядаги элчиси Баҳром Ашрафхонов Султонов ўрнига «Ўзбекнефтгаз» АЖ бошқаруви раиси лавозимини эгаллаган.\nАшрафхонов 2016 йилнинг февралидан буён Ўзбекистоннинг Россиядаги элчиси сифатида фаолият кўрсатиб келаётганди.\nБаҳром Ашрафхонов / Sputnik\nБаҳром Баҳодирович Ашрафхонов 1969 йилда Тошкент шаҳрида туғилган. У 1993 йили Тошкент давлат иқтисодиёт университетини тамомлаган, 1993-1994 йилларда Кентукки университетида таҳсил олган, 1994 йилдан 2000 йилгача UzAIG суғурта компаниясида, кейинроқ Молия вазирлигида турли лавозимларда ишлаган, жумладан, 2005-2007 йилларда Молия вазирининг биринчи ўринбосари бўлган. 2007 йилдан 2016 йилгача, Акмал Камалов ўрнига Ўзбекистоннинг Россиядаги элчиси сифатида тайинлангунига қадар Молия вазирлиги Ғазначилиги бошлиғи лавозимида фаолият кўрсатганди.\nЭслатиб ўтамиз, Алишер Султонов шу йилнинг 20 августида автофалокатга учраб, шифохонага ётқизилганди.\nАввалига унинг аҳволи яхши экани ва тез орада ишга қайтиши ҳақида айтилди, кейинроқ унинг жароҳати жиддийлиги, чап сон суяги чиққани, чаноқ косачасида ёпиқ синиш, кўкрак қафасининг 7-10 қовурғалари ёпиқ сингани, бош тепа соҳаси лат егани маълум бўлди.\nАлишер Султонов Ўзбекистон Республикаси бош вазирининг ўринбосари - геология, ёқилғи-энергетика комплекси, кимё, нефть-кимё ва металлургия саноати масалалари комплекси раҳбари ҳам ҳисобланади. Айни вақтда у бу лавозимни сақлаб қолгани айтилмоқда.


Архивы БОШ САҲИФА - uzpress\nBo'lim: БОШ САҲИФА\nБу галги суҳбатдошимиз ўшлик бообрў жамоат арбоби, журналистика соҳасида оқсоқол зиёли Одилжон Обидов билан бўлди. – Аввало ҳаёт йўлиниз ҳақида қисқача суҳбатлашсак. – Мен асли ўшликман! Сабаби, бизнинг авлод-аждодларимиз асрлар давомида Ўшда яшаб келганлар. Ҳозир Ўш кўча деб аталаётган кўча, аслида бир вақтлар Гўристон кўча деб ҳам аталган. Бу кўчада бизнинг аждод-авлодларимиз туғилган. Ҳозир мен яшаётган уй 1904 йили катта…\nIyun 27, 2020 Iyun 29, 2020\nБугун, 27-июнь ҳолатига кўра Қирғизистонда яна 50 нафар бемор тожливирус инфекциясидан соғайгани маълум бўлди. Бу ҳақда соғлиқни сақлаш вазирининг ўринбосари Мадамин Қаратаев хабар қилди. Янги соғайган беморлар: Бишкек шаҳри – 26; Чуй вилояти — 5; Ўш вилояти — 7; Ўш шаҳри – 3; Жалолобод вилояти — 3; Норин вилояти — 6; Қирғизистон бўйлаб COVID-19 инфекциясини юқтириб олган жами 2212 бемор соғайди.\nЧуй вилоятининг Аламудун туманига қарашли Ленин овулининг Набережная кўчасида жойлашган қудуққа 6-май куни сигир тушиб кетган. Бу ҳақда Фавқулотда вазиятлар вазирлигининг матбуот хизмати маълум қилди. Сигирни қутқарувчилар эвакуаторнинг ёрдамида чиқаришган.


Европа қитъасида жаҳон чемпионати иштирокчиларини аниқлаш борасидаги саралаш учрашувлари якунига етди.Плей офф босқичида ўзаро кураш олиб борган тўрт жуфтликда ғолиблар номи аниқланди.\nГреция термажамоаси сафарда Руминия билан дуранг ўйнади ва ўз уйидаги 3:1 ҳисобидаги ғалаба туфайли Бразилиягайўлланмани қўлга киритди. Хорватия эса ўз уйида Исландияни 2:0 ҳисобида мағлуб этди.\nДраматик кўринишдагиучрашувлар Франция-Украина ва Швеция-Португалия учрашувларида рўй берди. Французлар сафарда 0:2 ҳисобидамағлуб бўлганларига қарамай, ўз уйларида Украинага мутлақо имконият қолдирмадилар ва 3:0 ҳисобида ғалабагаэришдилар.\nШвеция-Португалия учрашуви эса том маънода Криштиану Роналду ва ЗлатанИброҳимовичларнинг қарама қаршилигига айланиб кетди. Бу курашда эса португалиялик юлдуз ғолиб чиқди.Златаннинг дубли Роналдунинг хет триги олдида ожиз бўлиб қолди ва Португалия терма жамоаси жаҳончемпионатига йўл олди.


ИнтерФУТБОЛ :: Асрор ҒОФУРОВ: «АНДИЖОН» ОРТГА ТАШЛАНГАН ҚАДАМ ЭМАС»\nАсрор ҒОФУРОВ: «АНДИЖОН» ОРТГА ТАШЛАНГАН ҚАДАМ ЭМАС»\nЎтган мавсум якунларига кўра Суперлига йўлланмасини қўлга киритган «Андижон» клуби янги мавсум тайёргарлигининг сўнгги босқичини фаол олиб бормоқда. Йиғинни пойтахтимизда давом эттираётган жамоа «Бунёдкор»га қарши иккита назорат ўйини ўтказди. Дастлабки учрашувда ҳисоб очилмаган бўлса, иккинчи баҳсда «бургутлар»нинг қўллари баланд келди. Таъкидлаш жоизки, андижонликлар таркибида ўзгаришлар етарлича. Ўйинни кузатар экансиз, бир қатор янги футболчилар кўрикдан ўтаётганини кўриш мумкин. «Бунёдкор» билан бўлган ўйиндан сўнг маълум муддат Туркия клубларида тўп суриб, жорий йил «Андижон» таркибига қўшилган маҳоратли футболчи Асрор Ғофуровни суҳбатга тортдик.\n- Асрор ака, «Андижон» жамоасига қўшилишингиз қандай юз берди?\n- Туркияда тўп сураётган вақтимда клуб раҳбариятидан жиддий таклиф тушди. Қолаверса, ўзимда ҳам Ўзбекистон Суперлигасида кучимни синаб кўриш истаги йўқ эмасди. Шунинг учун мазкур таклифга йўқ дея олмадим. Тўғриси, миллий чемпионатимизни соғиндим.\n- Янги жамоага мослашиш жараёни қандай кечмоқда? «Андижон» ўз олдига қандай мақсадлар қўймоқда?\n- Бу клубдаги муҳитга мослашиш кутганимдан осонроқ кечяпти. Барча футболчилар аҳил, иноқ. Жамоанинг мақсади - чиройли ўйин кўрсатиб, кучли олтиликдан жой олиш. Бир оила бўлиб, мақсад сари дадил интилсак, ўйлайманки, кутилган натижага эришамиз.\n- Бунга жамоанинг кучи ва салоҳияти етадими? Ҳар ҳолда, юқори олтилик учун курашда «Локомотив», «Пахтакор» ва бошқа кучли клублар қаршилигини енгиш талаб этилади.\n- Булар фақат ташқи омиллар ҳисобланади. Аслида, майдонда икки жамоада ҳам ўн бир киши ўйнайди. Бунинг ажабланарли ери йўқ. Мураббий ва жамоадошларимга ишонаман. Биргаликда ўз ишимизни юқори даражада уддалашимизга ишончим комил.\n- Янги мавсум тараддуди қандай кечяпти?\n- Машғулотлар яхши ташкил қилинмоқда. Кунига икки маҳалдан шуғулланяпмиз. Назорат ўйинлари орқали янада чиниқмоқдамиз. Ўртоқлик учрашувлари бизга куч бағишлаб, ўзимизга бўлган ишончни орттиришга хизмат қилмоқда.\n- Чемпионатимизнинг ўтган мавсумида янги тизим ва «олтин очко» қоидаси қўлланди. Ушбу янгилик бўйича фикрингиз қандай?\n- Барча ишлар ўзбек футболи ривожи учун қилинмоқда. ПФЛнинг ҳар қандай қарори ҳурматга сазовор. Албатта, бундай изланишлар вақти келиб ўзининг ижобий натижасини беришига ишонаман.\n- «Андижон» варианти ортга ташланган қадам эмасми? Ўзингизни нисбатан кучлироқ лигаларда синаб кўришингиз мумкинмиди? Бу борада вариантларга эгамидингиз?\n- Албатта! Аммо менга «Андижон» варианти жуда маъқул келди. Болалигимдан водий жамоаларида тўп суришни орзу қилганман. Ниятимга етдим. Ҳар нарсанинг ўз вақти бор. «Андижон» ортга ташланган қадам эмас, деб ўйлайман.\n- Жамоанинг жонкуяр ишқибозлари ҳақида нима дейсиз?\n- Эшитишимча, улар чемпионат бошланишини интизорлик билан кутишмоқда. Мухлислар футболдаги ўн иккинчи ўйинчи ҳисобланишади. Уларнинг қўллаб-қувватлаши биз учун муҳим аҳамият касб этади.\n- Элдор Сакаев футболчилардан асосан нималарни талаб қиляпти?\n- Майдонда бир-биримизни қўллаб туришимизни, ҳам ҳужум, ҳам ҳимояда уюшқоқликда тўп суришимиз лозимлигини уқтирмоқда. Ўйин услуби ҳам шунга асосланган - ҳимоя ва ҳужумдаги мувозанатни сақлаш.\n- 2019 йилда Суперлига чемпионлиги учун курашда қайси жамоанинг имкониятларини юқори баҳолайсиз?\n- Менимча, пойтахт жамоалари бу борада бироз устунликка эгалар.\n- Маълум вақт Туркия чемпионатида тўп сурдингиз. У ерда қайси жиҳатларга кўпроқ эътибор берилади?\n- Туркияда «Манисаспор», «Сокеспор», «Корлуспор», «Илекспор», «Гебзеспор» каби жамоалар шарафини ҳимоя қилдим. Имкон қадар маҳаллий мухлис-у мутахассисларга манзур бўладиган ўйинни намойиш этишга интилдим. Уларда асосий эътибор жисмоний ҳолатга қаратилади. Футболчилар қанчалик бақувват бўлишса, уларнинг маҳаллий шароитга мослашишлари шунчалик осон кечаверади.\n- Легионер сифатида қандайдир муаммоларга дуч келдингизми?\n- Албатта, бегона юртда мураккабликлар кузатилиши табиий ҳол. Биринчи навбатда турк тили ва ов-қатларига кўникиш қийин бўлди. Аммо жамоадошларим ёрдамларини аяшмади. Ўйин тарафлама қийналмадим, чунки футбол терминлари ҳамма жойда бир хил қўлланилади.\n- Европа Чемпионлар Лигасида қайси клубга мухлислик қиляпсиз?\n- «Ювентус»га. Буни таркибида Криштиану Роналду ўйнаётгани учун айтмаяпман. Шунчаки, туринликларнинг ўйин услуби ва мураббийларнинг рақибдан келиб чиқиб тактика танлаши, футболчиларнинг шунга мос равишда тўп суриши кишининг ҳавасини келтиради.


ИнтерФУТБОЛ :: Вадим Абрамовнинг «Нефтчи»га қайтиши учун олти сабаб\nВадим Абрамов футболга қайтди. Кўпчиликни хурсанд қиладиган хабар. Бу мураббийни мухлислар яхши кўради. Энг аввало, Ўзбекистон терма жамоасида эришган ютуқлари, кейин эса шахсий хусусиятлари туфайли. Футбол - аслида улкан бир шоу ва у фақат мухлисларга аталиши лозим. Вадим Абрамов эса буни тушунадиган камсонли мураббийлардан бири. Агар ягона бўлмаса.\n2. «НЕФТЧИ» - «БУНЁДКОР»\n«Нефтчи» учун нафақат «Пахтакор», балки бошқа жамоаларга қарши кечадиган ўйинлар ҳам ўзгача аҳамият касб этади. Айниқса, «Бунёдкор» билан ўйинни энди мухлислар иштиёқ билан кутишса керак. Йўқ, бунга сабаб ҳар икки жамоа ўртасидаги тўқнашувлар тарихи эмас. «Қалдирғочлар» фаолиятининг энг юқори чўққисига кўтарилган вақтда «Нефт-чи»нинг ғалабали юришлари мозий қаърига ғарқ бўлиб улгурган эди. Клубни кетма-кет чемпион қилган Юрий Саркисян эса ҳозир «Бунёд-кор»да ишлаяпти. Шундай экан, «Нефтчи»-«Бунёдкор» тўқнашуви шиддати ошишида тарихнинг деярли ўрни йўқ. Гап бошқа томонда - мураббийларда.\nВадим Абрамов қисқа фурсат ичида вазиятни ўнглай оладими? Мана шу савол энди жуда қизиқарли. Мураббий ўтган ҳафта «ИнтерФутбол» учун берган интервьюсида қизиқ факт келтирди. Унинг айтишича, бир вақтлари «Трактор»ни қабул қилиб олганда ҳам клуб оғир аҳволда бўлган. Ўшанда Вадим Абрамов жамоа бошқарувида илк ўйинини «Динамо»га қарши ўтказган ва... мағлубиятга учраган. Тақдир ҳазилини қарангки, мутахассис Фарғонадаги фаолиятининг бошида ҳам илк ўйинда айнан Самарқанд жамоасига тўқнаш келяпти. Бу нимадан далолат?\nВадим Абрамовнинг «Нефтчи» бош-қарувига тайинланиши бир жиҳатдан қизиқ - мураббий «жон» сақлаш учун курашда ўзини қандай тутади? Аутсайдер клуб билан ишлашни унутиб қўймаганмикан? Бу саволнинг жавобини яқинда билиб оламиз.\nВадим Абрамов жамоа бошқарувига келгани ҳамоно, энг аввало, мухлисларни стадионга қайтаришни бош мақсад қилиб олганини таъкидлади. «Олдимга қўйган энг асосий вазифалардан бири - мухлисларни стадионга қайтариш. Фарғоналикларнинг футболга қизиқмай қўйганига сира ҳам ишонмайман. «Нефтчи» ишқибозларини яхши биламан, улар албатта, стадионга келишади. Фақат бунинг учун муносиб ўйин намойиш этиш лозим. Йил охирига қадар стадион тўлиб-тошишига умид қиламан. Менимча, клубдаги ўзгаришлар ишқибозларни қизиқтириб қўйган ва кейинги ўйинга кўпроқ томошабин келса керак. Бизнинг вазифамиз - чиройли ўйин кўрсатиб, уларнинг кейинги ташрифига замин ҳозирлаш. Фарғонага мухлислар билан тўлиб-тошган стадион ярашади»,-деди мураббий.\nВадим Карленович бу ишни қай даражада уддалай олади? Ҳозирча бу саволнинг жавобини билмаймиз. Аммо бир масалада мураббий барибир, ҳақ - клубдаги ўзгаришлардан сўнг мухлислар ташрифи сезиларли даражада жонланиши мумкин. Уларни стадионда олиб қолиш эса, Абрамов айтмоқчи, жамоанинг ўз қўлида.\nАбрамовнинг футбол мухлислар учун ўйналишини тушунадиган мутахассислар сирасига киришини айтиб ўтдик. Дарҳақиқат, Вадим Карленович ҳеч қачон матбуот билан мулоқотдан бош тортмаган ва ҳар доим ўз фикрини очиқ-ойдин баён қилади. Унинг учун кимнидир юзхотир қилиш, андиша деган тушунча йўқ. Тортинмасдан бор гапни айтиб юбораверади. Бундай мураббий биз - журналистлар учун ҳам ноёб топилма. Айниқса, матбуот анжуманларида бир хилликдан зерикканларга Абрамовнинг қайтиши қувонч келтиргани шубҳасиз. У ҳеч кимни аяб ўтирмайди. Мухлислар эса бундай гапларни яхши кўришади.\nAbramovning bilimi,salohiyati,uning taktikasi neftchiga ortiqchalalik qiladi,seni joying MTJ da\nВадим Абрамов яхши мураббий аммо тактика бўйича терма жамоамиздаги "мутахассис"га ета олмайди барбир #babayanout