1991 йил. Ўзбекистон президенти Ислом Каримов кимдан “микрофонни юлиб олган” эди?.. - Фарғона.Ру ахборот агентлиги\n1991 йил. Ўзбекистон президенти Ислом Каримов кимдан “микрофонни юлиб олган” эди?..\n19.02.2017 17:20 msk\nМустақил Ўзбекистоннинг биринчи президенти мамлакатга шунчалик узоқ вақт раҳбарлик қилдики, унинг даврида мамлакатда бутун бир янги авлод туғилиб, улғайди. Бугунги ёшларнинг кўпчилиги 90-йиллар бошида бўлиб ўтган воқеалар ҳақида ҳеч нарсани билмайди, мамлакат тарихини фақат дарсликлар ва тарғибот фильмлари орқали билишади.\nЎзбекистон телевидениесида 2017 йилнинг 29 январида был намойиш этилган Ислом Каримов ҳақидаги фильмда бир кадр бор (52-дақиқа), унда Каримов русчалаб: “И тогда я вырвал микрофон...” деб гапиради. Кейин ўзбекча-русча аралаштириб, 1991 йил 21 декабр воқеалари ҳақидаги ўз версиясини сўзлаб беради. Ўшанда Каримов Намангандаги оммавий митингга келган эди. Ўзбекистон раҳбари “микрофонни юлиб олган” одам ўша пайтдаги исломийлар етакчиси Тоҳир Йўлдошев эди.\nАслида Ислом Каримов ҳеч кимдан микрофонни юлиб олмаган эди. У мухолифатчининг узоқ давом этган гапини тавозе билан, камситилган ҳолатда эшитиб ўтирган, кейин уни “ҳурматли ёш укамиз” деб атаган эди. Кейин митингдан сўнг яна бир неча соат давомида исломийларнинг етакчилари билан алоҳида гаплашиб ўтиришга мажбур бўлганди. Бу воқеалар ҳақидаги иккита видео сақланиб қолган ва интернетга жойланган (мақоланинг қуйи қисмида берилади).\nИлгарироқ биз 2005 йилда Лондонда чоп этилган “Ўлимга йўл ўлимнинг ўзидан ҳам улканроқ” романидан парчалар эълон қилган эдик. Бу китобнинг бир қисмида Ўзбекистон президенти Ислом Каримовнинг Ўзбекистон Ислом Ҳаракатининг (ЎИҲ) бўлажак раҳбари Тоҳир Йўлдошев билан ўтказган ўша музокараларнинг матни келтирилган. Шу қисмни муштарийларимиз эътиборига ҳавола этамиз.\n“Дорога к смерти больше, чем смерть” китобининг учинчи бобидан парча, Мир Калигулаев, Нашр.: Қора квадрат (Black Quadrat), Wolvehampton, 2005, 25-30 бетлар.\n...Ўзбекистон Ислом Ҳаракати нима сабабдан, қачон ва қандай қилиб вужудга келди? Бу масалага бағишлаб бир талай илмий-социологик китоблар ёзилган, аммо мен ёзувчиман, мени инсон тақдири қизиқтиради. Мен учун инсон тақдири, ўзаро муносабатлар ва вазиятлардан бошқа нарсалар содир бўлмайди. Айнан шу сабабли (бу китобда ўша даврга оид ҳужжжатлар кўплаб келтирилган бўлса-да), бу ҳужжатларни мен ёзувчилик интуициямга таяниб танлаганман. Инсонлар ўртасидаги муносабатлар тугунларини текшириш орқали мен бу саволга жавоб беришга ҳаракат қиламан. Мени кўпроқ айтилмай қолган воқеалар қизиқтиради. Булар газеталарда чиқмаган, аммо ўша ўн-ўн беш йил муддатга баландпарвоз ва тушунарсиз сарлавҳалардан кўра кўпроқ таъсир қилган. Шундай воқеалардан бири 1991 йилнинг декабрида Наманганда юз берди. Демак,\n21.12.1991, Наманган шаҳри\nЎзбекистон Президенти Ислом Каримов бир кун олдин Наманганда бир нечта сайловолди учрашув ўтказиб, Тошкентга кетган эди. Аммо ўша куни шаҳарнинг марказий майдонида минглаб мусулмонлар намойишга чиққани сабабли Наманганга қайтиб келишга мажбур бўлди. Бир неча кундан сўнг президент сайловлари бўлиши керак эди, ҳали жойига мустаҳкам ўрнашиб олмаган президент учун бундай воқеалар яхши эмас эди.\nБир ойгина олдин у сарой ичидаги тўнтаришни бошидан кечирган эди, ўшанда Парламент унга қарши чиқувди, энди бўлса халқ майдонда турибди. Митинг тўлалигича тасмага муҳрланиб қолган, унда Президент Каримов деярли гаровга олинган одамдек чиқиш қилиб, ўзбек тилида қуйидаги нутқни ирод қилган эди. Бу нутқнинг матни ҳеч қачон, ҳеч қаерда нашр этилмаган.\nПрезидент Каримов: “Биринчидан, кеча Наманганга келишимдан олдин бир нечта одамни бу ерга жўнатдим, улар одамлар билан учрашиб, менга ажратилган икки-уч кун ичида ким билан учрашишим кераклигини келишиб олишлари керак эди. Кимда қанақа фикр бор, кимда қанақа кўнгилсизлик, шунинг учун мен ўзимнинг ишимни енгиллатиш учун аввал қаерга боришим кераклигини айтишларини сўрадим. Сизлардан илтимос, яна бир бор илтимос (одамларни тинчлантиради)... Шунинг учун, шуларнинг айтганига қараб, бу ерда, шу жойда, ўзимизнинг Наманган вилоятида, ким билан учрашиш ҳақида... агар биз ноҳақ бўлган бўлсак, бу менинг хатоим, шуни билишингиз керак, аммо мен айтмоқчиманки, биринчи бўлиб мачитга боришни буюрдим. Муллалар билан учрашинглар, уларни одамлар ҳурмат қилади, одамлар тўпланаётган жойда биринчи навбатда мусулмонлар билан учрашинг, ўртоқ Президент. Уларнинг гапига қулоқ солинг, кейин бошқа жойларга боришингиз мумкин, деб мендан сўрашди. Мен аэропортга келганимда нима қилдим? Биринчи навбатда янги мачитга бордим. Янги мачитга кириб... Таҳорат қилдим, чунки менам таҳорат қилишни биламан... мен ҳам мачитга таҳоратсиз киролмайман, мен мачитга кирдим (оломон: “Оллоҳу акбар”), мачитга кириб, уламолар билан учрашиб, оқсоқоллар билан, ҳурматли ноиблар билан учрашиб, уларнинг талабига қулоқ солишга розилик билдирдим, доимий алоқада бўлишни, шунинг учун мен биринчидан шу жойга бордим. Мандан ўтган экан, кечирим сўрайман ҳаммангиздан (оломон: “Оллоҳу акбар”). Ман бу Наманганда яна бир-иккита мачит бор экан, агарки ман билсам, биринчи навбатда шу мачитларга ҳам борардим. Агар ман шу, билмасдан шу ишни қилган эканман, яна бир марта тиз чўкиб илтимос қиламан. Кейинги марта кеганда биринчи навбатда сизлар билан учрашаман (оломон: “Оллоҳу акбар”). Айбим бор экан, шунга ман ҳаммангизнинг олдингизда юзингизга, кўзингизга қараб, айбимга иқрор бўляпман, кечиринглар мани. Иншооллоҳ тамом бўлса агар, мана шу одамлар билан учрашиб, шуларни фикриниям эшитиб, жой-жойига қўйишга, кимки бўлмасин, жой-жойига қўйиб, талабларингизни бажаришга ман илтижо қилиб, илтимос қилиб, ваъда бераман. Вақт-соат беринглар агар ишонсангиз, яна бир, бир йил керак, бир ярим йил керак. Ҳаммаси мусулмонларни талаби, жойи, албатта, бажо бўлади деб, сизларни ишонтириб келаман.\nЭнди жиддий муаммолар бўйича, мен сизларга юрагимдаги гапларни очиқ айтаман. Дўстлар, биродарлар, ота-оналар айтмоқда, мана мен бир ярим йилдан бери президент лавозимидаман. Менинг қайси буйруғим, қарорим ёки фармойишим бирорта одамга қарши қаратилган? Менинг қайси қарорим одамларга қарши мўлжалланган деб ким ўрнидан туриб айта олади? Бундай эмаслигини айтадиганлар борми? (Оломондан “Бор!” деган овозлар чиқади).\nБу дарвозаси бўсаям анави томонга, бу дарвоза бўсаям биринчи навбатда Афғонистон, Покистон, Эрон, Туркия билан дўст бўлиб, улар билан, кўмак улардан олиб, ёрдам олиб, бир бутун мусулмон давлати қилсак, яхши бўлмасмиди? Шунга қараб ҳаракат қиляпмиз. Шу нуқтаи назаридан мен декабрда Туркияга бораман, кейин Покистонга... яқинда Покистоннинг катта бир министри келди ва Покистонга ташриф буюришимни сўради, кейин жаноб Велаяти исмли Эроннинг ташқи ишлар вазири келди, Ўзбекистон билан дўстлашайлик деди. Мана январь ойида агарки сизларнинг рухсатингиз билан агар мани олиб ташламасангиз, агар мани томиримга болта урмасангиз агар, насиб қилса мана ман январь ойида учта мусулмон давлатига бормоқчиман. Шулар билан биргалашиб, Ўзбекистонни ҳимоя қилиш, мусулмонларни ҳимоя қилиш, фақат Ўзбекистон эмас, бутун Ўрта Осиёда яшаётган мусулмонлар, Ўрта Осиё мусулмонларини бирлаштиришга ҳаракат қиламан. (оломон: “Оллоҳу акбар!” Тоҳир Йўлдош микрофонни олади, Каримов дейди: “Сиз ҳам жим туринг, гапимни гапирай. Сиз гапирганингизда бир эшитиб турдик, энди бизга ҳам гапиришга рухсат беринг”).\nТоҳир Йўлдошев Наманганда туғилган, ҳарбий хизматни Совет қўшинлари сафида Афғонистонда ўтаган. Радикал ислом ғояларига эргашиб кетган, СССР тарқалиб кетганидан сўнг Наманганда параллел ҳокимият структураларини яратган, унинг таркибида шариат бўйича қози функцияларини бажарган. Наманган вилоятининг Уйчи туманида жиноятчилар ва Т. Йўлдошев ўрнатган режимга қаршиларни сақлайдиган қамоқхона бўлган. 1993 йилда Афғонистонга қочиб ўтган. Жума Намангоний билан биргаликда 1996 йилда Ўзбекистон Ислом ҳаракатини ташкил қилган. 2009 йил августида Покистонда ўлдирилган.\nЭнди ёш укамиз (Тоҳирни кўрсатади) айтди, нега гўшт ҳақида гапирмайсиз, қорамол ҳақида. Сиз ўйлаб кўринг, мана Россия, мана Белоруссия, мана Украина, ҳаммамиз боғланганмиз. Болаларимиз киядиган кийимларнинг 60-65 % ўша ердан олиб келинади. Бу 74 йил давом этган мустамлака йўли. Мана, агар бу давом этса, Украина, масалан, мустақил бўлди, ўзини валютасига ўтяпти, эски Совет пулини сиқариб ташлаб, ўзиникини киритяпти. Бунинг Ўзбекистон учун оқибати қандай бўлади? Хўш, ҳурматли қариялар, айтингларчи, агар эртага Елцин нархларни кўтарса... биз 10 млн тонна нефт оламиз, у нархини ўн бараварга оширмоқчи. Жанубдаги мусулмон қўшнимиз, Туркманистондаги дўстим Ниёзов нефт нархини ўн бараварга оширди. Шу томондан Ўзбекистон ўзини ҳимоя қилиши керакми ёки йўқми? Албатта керак. Биз нима қилдик? Мен ўзимга қарши бордим, мени ҳокимиятим йўқолса ҳам, одамлар қийналмаслиги керак, мен айтдимки: “Эртага Россиядан қопда, дипломатда, сумкаларда пуллар келади, ҳамма нарсани сотиб олишади, кейин айтдим: Бугун сизларда 1000 рубл бор, эртага бир тийин бўлиб қолиши мумкин, шунинг учун халққа айтдимки, ҳамма тўплаган пулларингни олиб, сарфлаб юборинглар, бўлмасам эртага бу пуллар инфляция бўлади. Вўконлардаги ҳамма нарсаларни сотиб олинглар, дедим. Агар улар эртага келиб, ҳамма нарсаларни олиб кетса, ким айбдор бўлади? Мен айбдор бўламан... Республикада бўлаётган ҳамма нотўғри нарсаларга биринчи навбатда мен айбдор бўламан.\nШунинг учун... ёш укамиз (Тоҳир Йўлдошни кўрсатади) бу масалани кўтарди. Хўп, гўшт қиммат, аммо шуни билингларки, биз деҳқонларга берган имкониятлар туфайли бир ярим йилда қорамол сони икки баравар кўпайди. Биз ўзимизни ҳимоялашимиз керак, бу менинг бурчим. Майли, эртага президент бўлмасам ҳам, истайсизларми, йўқми, умримни охиригача сизларга хизмат қиламан!\nБозорда нархлар кўтарилиб кетяпти, аммо мен энг муҳтож одамлар учун бюджетдан 1,5 кг гўшт, озгина буғдой, шакар учун пул беришни буюрдим. Биламан, бу етарли эмас, аммо эртага керак бўлса, олтинимизни Швейцарияга олиб бораман, уларни пулга алмаштириб, кредит ва заём оламан, мен бу ишни охирига етказишим керак. Ўшандан кейин нархларни тартибга солишга ҳаракат қиламан. Шунинг учун мен телевидениеда айтган гапларим учун ўзимни айбдор ҳис қилмайман, одамлар билан гаплашиб, ҳақиқатни айтиш керак, шунинг учун сизлардан илтимос, мени нотўғри тушунманглар. Агар огоҳлантирмасдан туриб эртага ёмон хабарни айтганимда, фақат Наманганда эмас, бутун Ўзбекистонда ҳеч нарсани тўхтатиб бўлмасди. Мени нотўғри тушунманглар, бу вақтинчалик, бир ҳафта, бир ярим ҳафта, икки ҳафта, мен ҳозир Қозоғистондан буғдой олиш ҳақида келишяпман, ҳаммангизга жавобим шу.\nИккинчи масала. Ман кеча мусулмон аҳли билан, дин пешволари билан учрашганда айтдим, қасам ичаётганда Қуръони каримни олдимга қўяман, қўлимни шундай қўйиб, ман мусулмонман, қасам ичаман деб, ҳамманинг олдида агар президент бўлсам қасам ичаман. Мен ҳеч қачон мусулмонлигимдан воз кечмайман, мусулмонлигимдан афсус қилмайман, мен мусулмонман, бундан ҳеч қачон уялмайман. Ҳар қандай одам ўзининг динидан воз кечмаслиги керак, мен доим такрорлайман. Биз шу йўлдан борсак, ҳеч нарса содир бўлмайди.\nЭнди сиз билишингиз керак, учта славян – улар эски сўзларни қайтаришяпти – учта славян республика: Россия, Белоруссия ва Украина Белоруссияда учрашмоқчи. Мусулмонлар, ўзбеклар бу ҳақда билмайди, аммо менинг фикрим шундай: агар керак бўлса... гаплашдим бешта Ўрта Осиё республикалари раҳбарлари билан, яқинда учрашамиз. Ўзимизнинг Ўрта Осиё, мусулмончилик тили билан гаплашиб, мусулмон мана шу бешта мамлакатни ҳимоя қилишга ҳаракат қиламан. (Тоҳир Йўлдош уни мавзуга қайтармоқчи бўлади).\nНима демоқчиман? Агар ҳозиргига ўхшаб вазият ёмонлашиб борса, билишингиз керак, Ўзбекистон учун СССРдан воз кечишдан бошқа йўл йўқ. Шунинг учун кўзларингизга қараб айтмоқчиман, агар эртага шимолдан ҳужум бўлса, биз нима қилишимиз керак? Ўзимизни ҳимоя қилишимиз керак. Шу нуқтаи-назардан менда яна битта илтимос бор: ҳал бўлмайдиган муаммо йўқ, менга вақт беринг, иккинчидан, сабр қилинг, ҳаммасини бирга амалга оширамиз, керак бўлса ҳаётимни шунга тикаман!\nДавлатни ислом давлати деб эълон қилинглар деган асосий сизларнинг талабингиз. Шу нуқтаи-назардан ман ўз фикримни билдирмоқчиман. Бу катта анжуманда очиқ айтиш керак, сизларни алдаб бўлмайди. Бу масалани, ваъда бераман, парламентимизда, Олий Кенгашда ўзим қўяман (оломон: Оллоҳу акбар!). Агарда парламентимиз бир тан-у бир жон бўлиб, сизларни Наманганлик депутатларингиз бор, ноибларингиз бор, гаплашинглар улар билан, борсин бир жойда тўпланиб, шу масалани ечиш учун қўл кўтариб, майли ислом давлати номини олсак, оламиз.\nБошқа муаммо бор, қулоқ солинглар... ҳозир, (оломонда норозилик товушлари)... президент сайловларини кейинга қолдириш талаби бўляпти. Мен айтишим керак... СССРда президент сайламаган нечта республика қолди? Кеча охиргиси, Молдова сайлади. Бу нима дегани? Агар мен президент бўлмоқчи бўлсам, ёки Солиҳ, ёки бошқа кимдир бўлмоқчи бўлса, бу сизга ҳокимиятни беради. Мен Туркияга боришим керак, бошқа Ислом давлатларига боришим керак, улар мендан сиз кимсиз? деб сўрайди. Мени халқ сайлаганми ёки 500 та депутатми? Бунақа савол бўлиши турган гап. Биз буни уч ой олдин ўтказишимиз керак эди. Мени нотўғри тушунманг, бизда очарчилик бошланиши мумкин, бунга қарши курашишим керак, мен ҳамма чорани кўришим керак. Битта мисол. СССР 43 миллиард рубл қарзи бор экан. Буни тўлашингиз керак дейишяпти. Ўзбекистон ҳам шулар орасида. Учта жойда олтин ишлаб чиқарилади, жумладан Ўзбекистонда (Россия ва Қозоғистон). Шунинг учун биз қарзларни тўлашимиз керак экан. Мен шунга қарши курашяпман. Мен Озарбайжонга ўхшаб бунга қўл қўймоқчи эмасман. Аммо мени қўллаб-қувватлашингиз керакми? Агар бу масалада бошқа фикрларинг бўлса, майли, аммо менинг илтимосим, ким президент бўлса ҳам, у иложи борича тезроқ халқнинг ваколатини олиши керак ва уларнинг номидан ишлаши керак, бўлмаса бизни синдиришади. Охирги муаммо. (Оломондан одам чиқиб: Милиция президентни кўришга келган одамларни тўсиб қўйди, дейди, уларни киргизишни сўрайди). (Шовқин-сурон)\nКаримов: Ҳал қиламиз... Киргизинглар, милицияга айтинглар, бу мени буйруғим, биз очиқ гапиряпмиз, нимадан қўрқишим керак? Ҳурматли дўстлар, охирги масала. Исломни давлат дини деб эълон қилиш. Агар кўпчилик шуни хоҳласа, шунга овоз берса, мен қарши эмасман, агар ҳамма шунга овоз берса, мен бунга қарши чиқишим керакми? Кейинги масала – Парламентни тарқатиб юбориш. Парламентнинг еттинчи сессиясида – сиз буни кўрдингиз - 30 октябрда бўлди, (Тоҳир Йўлдошга мурожаат қилади) менга айтингчи, ёш укамиз, менинг ҳурматли ёш укам айтдики, у ерда менинг тарафдорларим бор экан, умуман йўқ! Агар сессияни кўрган бўлсангиз, Парламентда менинг кўплаб тарафдорларим умуман йўқ. Менга қандай ҳужум қилишганини кўрдингиз, менга қарши қандай фитна тайёрлашганини, тўнтариш ҳаракатини кўрдингиз. Тарихдан бизнинг мамлакатимиз ўрин талашиши туфайли барбод бўлган. Катта одамлар лавозим талашади, жабрини ким тортади? Бечора оддий одам жабр кўради. Шунинг учун сиздан илтимос, агар мустақилликни қўлга киритмоқчи бўлсак, биз бирлашишимиз керак. Масалан, Покистонда мустақиллик учун курашганларида ҳамма партиялар бирлашган, мустақилликка эришгач, кейин ўринлар ва лавозимларни тақсимлашган. (Шу жойда митинг узилади, чунки одамлар ичидан биттаси микрофон олдига келиб, кейин савол-жавоб бўлиши керак эди, аммо музокаралардан кейин шунга қарор қилиндики, митинг вакиллари президент Каримов билан бинода шу заҳоти юзма-юз кўришишади, кейин нимага келишилгани ҳақида одамларга айтишади).\nШундай қилиб, бу митингдан кейин Президент Каримов яна бир неча соат давомида Наманганнинг мусулмон жамоати билан музокара ўтказишга мажбур бўлган. Ўша пайтдаги “Ислом лашкарлари” норасмий ташкилотининг раҳбари Тоҳир Йўлдош билан ёнма-ён ўтирган.\nКаримовнинг ҳурмати учун шуни айтиш керакки, у сиёсатчи сифатида дастлабки хўрланиш ва қўрқувни тезда енгди ва аста-секин ташаббусни ўз қўлига олди, митинг қатнашчиларининг ҳамма талабларини битта-битта йўққа чиқарди. Аммо амбицияси юқори, ҳокимиятдаги одам сифатида, кек сақлайдиган ва қасос олмай қўймайдиган одам сифатида, бундай очиқдан-очиқ хўрланишни, бундай халқ олдидаги қўрқитишни ҳеч қачон кечира олмасди. Куч тўплаб олиш учун бироз вақт керак эди холос... (...)»\n“Ўлимга йўл ўлимнинг ўзидан ҳам улканроқ (Дорога к смерти больше, чем смерть)” китобининг тўлиқ PDF версияси Интернетда ҳамда ушбу сайтда чоп қилинган.


Бухоро шаҳридаги мактабнинг барча битирувчилари талаба бўлди - Darakchi\nЖАМИЯТ 26.09.2020, 22:00\nБухоро шаҳридаги 38-умумтаълим мактабини 2019-2020 ўқув йилида 101 нафар ўқувчи тамомлаган. Битирувчиларнинг барчаси ОТМда ўқиш учун ҳужжат топширган. Бухоро вилоят халқ таълими бошқармаси Ахборот хизмати хабар беришича, 101 битирувчининг бари талаба бўлган.\n"Бу ютуқларнинг тагзамирида аввало, мактаб ўқитувчиларининг машаққатли меҳнатлари мужассам. Назира Рўзиева, Гулнора Мустақова, Дилноза Ҳамроева, Зебинисо Ҳасанова, Наргиза Рахимова, Сабоҳат Бозорова, Олия Саидова сингари илғор тажрибага эга фидойи, жонкуяр устозлар ёш авлод авлод қалбида илму фан сирларини ўрганишга юксак иштиёқ уйғотиб, уларнинг жамиятда ўз ўринларини топишларида муносиб улуш қўшиб келишмоқда.\nЎқувчиларимизнинг бу каби ютуқлари, биз устозлар учун ифтихор, улкан бахт! Айниқса, битирувчиларимизнинг 100 фоизлик натижага эришгани кўксимизни тоғдек юксалтирди. Уларнинг 3 нафари: Фирдавс Фаттоев, Давлатбек Давлатов ва Шахзод Рахимовлар муддатидан илгари жаҳоннинг 20 дан ортиқ энг нуфузли олийгоҳларига талабаликка қабул қилинган эди. Қувонарли яна бир жиҳати шундаки, талабалик бахтига мушарраф бўлган битирувчиларимизнинг аксарияти юқори балл тўплашга муваффақ бўлишган", - дейилади хабарда.\nШунингдек, 2019-2020 ўқув йилида Қоракўл туман Халқаро математика мактабини битирган 48 нафар ўқувчиларнинг барчаси (100%) бугунги кунда талабалик сафига қабул қилинган.


Россия ва Белоруссия президентлари Санкт-Петербургда учрашадилар\n13 Iyul 15:02 / Published in Жаҳон\nРоссия Федерацияси Президенти Владимир Путин бугун Санкт-Петербургда Беларус Республикаси Президенти Александр Лукашенко билан учрашади.\nБу ҳақда Россия раҳбарининг матбуот котиби Дмитрий Песков маълум қилди.\n«Бугун Санкт-Петербургда ишчи учрашув бўлади», деди у.\nАввалроқ Лукашенконинг Россияга ташрифи ҳақида Белорусия раҳбарининг матбуот хизмати хабар берган эди. «Санкт-Петербургда Россия президенти Владимир Путин билан учрашув бўлиб ўтади, унда давлат раҳбарлари турли соҳалардаги ҳамкорликни ривожлантириш, халқаро масалаларни муҳокама қиладилар», дейилади хабарда.\nИкки давлат президентларининг сўнгги шахсий алоқалари май ойи охирида Сочида Бочаров Ручеи қароргоҳида бўлиб ўтди. Сўнгра Путин ва Лукашенко савдо-иқтисодий алоқалар ва пандемияга қарши курашни муҳокама қилдилар, суҳбатда Ryanair самолётидаги воқеа ҳақида ҳам сўз юритилди. Президентлар, шунингдек, қайиқда саёҳат қилдилар.\n1 июл куни Путин ва Лукашенко телефон орқали суҳбат ўтказдилар, улар Белорусияга нисбатан давом этаётган санкциялар босимининг муаммоларига эътибор қаратдилар ва Россияга кўпроқ Белавиа рейсларини очишни муҳокама қилдилар.\nTagged under: ЛУКАШЕНКО, ПУТИН, САНКТ-ПЕТЕРБУРГ, УЧРАШУВ\nРоссиялик актёр 8 йилга ҳукм қилинди


Honda Хитойда ўзининг навбатдаги заводини қуради\n15:09 / 12.12.2016\nHonda Motor компанияси Хитойда автомобиль заводи қураётганини маълум қилди. Лойиҳа ўтган йилнинг кузида иқтисодий пасайиш сабаб тўхтатиб қўйилган эди. Айни пайтда уни битказиш борасида ишлар бошлаб юборилган.\nЗавод Хубэй провинциясининг маъмурий маркази бўлмиш Ухан шаҳрида қурилади. Инвестициянинг умумий қиймати 3 млрд юанни (435 млн доллар) ташкил этмоқда. Завод илк автомобилини 2019 йилнинг биринчи ярмида чиқариши кутилмоқда.\nЗаводнинг ишлаб чиқариш қуввати йилиги 120 минг автомобиль ишлаб чиқаришга мўлжалланган. У Япониянинг Хитойдаги олтинчи, Ухандаги учинчи заводи бўлади. Бундан ташқари, завод 2000та янги иш ўрнини пайдо қилади.\nХитой Япония Honda


ИШ ҲАҚИ НЕГА КЕЧИКДИ?\nВилоят “Тоза ҳудуд” давлат унитар корхонаси томонидан ходимларга 20 миллион 611 минг сўмлик ойлик иш ҳақлари тўлаб берилмаган. Ушбу ҳолат юзасидан вилоят адлия бошқармаси инсон ҳуқуқлари бўлими томонидан тегишли тақдимнома киритилиб, ходимларнинг маоши тўлаб берилишига эришилган. Бу ҳақда адлия бошқармаси расмий сайтида хабар берилмоқда.\nТақдимномада корхонада ҳуқуқбузарликларга йўл қўймаслик, уларнинг содир этилишига кўмаклашувчи сабаблар ва шарт-шароитларни бартараф этиш лозимлиги қайд этилган. Шунга асосан даставвал корхона томонидан ходимларга 10 миллион 313 минг сўм ойлик иш ҳақлари тўланган.\nМаошнинг қолган қисми коронавирус пандемияси сабаб номуайян муддатга кечиктирилгани билдирилган эди ва айни пайтда бу масала тўла ечимини топди.\nАвтомобиль йўллари ҳудудий бошқармасига киритилган тақдимнома натижасида бошқарма ходимларига тўланмай келинаётган 1 миллион 544 минг сўм иш ҳақлари ҳам адлия аралашуви билан ўз эгалари қўлига етиб борди.\nШунингдек, Қамаши тумани Қизилтепа қишлоғида яшовчи Б.Тўлашов иш жойи томонидан ногиронлик нафақаси тўлаб берилмаётганидан норози бўлиб мурожаат қилган. Ўрганиш натижаларига кўра, “Ҳудудгаз” Қашқадарё МЧЖ томонидан Б.Тўлашовнинг 5 ойдан буён тўланмасдан келинаётган ногиронликка оид нафақаси, яъни 9 миллион 803 минг сўм унинг пластик картасига ўтказиб берилди.


Британияда “Аллоҳ ризолиги учун ҳаётни сақлаб қол” акцияси бошланди\nБританиядаги етакчи исломий ҳайрия жамғармаси мусулмонларнинг муқаддас Рамазон ойи бошланиши арафасида турли динларга эътиқод қиладиган эҳтиёжманд ва кам таъминланган одамларга эҳсон таклиф қилишда Аллоҳ номидан иш юритмоқда. Бу ҳақда "info.islom" хабар берди.\nИсломий ёрдам ҳайрия ташкилотининг 2018 йилги Рамазон ойи арафасида уюштирган тадбири “Аллоҳ ризолиги учун, ҳаётни сақлаб қол” (For the love of Allah) шиори остида ўтмоқда.\nИсломий жамғарма вакиллари айтганига таяниб Гео Нюс нашрининг хабар беришича, “Аллоҳ ризолиги учун, ҳаётни сақлаб қол” шиори ёзилган Лондон шаҳридаги машҳур икки қаватли 75та қизил автобус, 6 май якшанба кунига қадар ўз йўналишида йўловчиларни манзилига етказади.\nМанчестер шаҳрида айни шиор ён томонга ёпиштирилган 100 та автобус, Глазгоу шаҳрида эса 82та метро вагони “Аллоҳ ризолиги учун, ҳаётни сақлаб қол” шиори билан ўз йўналишида қатнайди.\nҲайрия жамғармаси вакилларига кўра, тадбирдан кўзланган асосий мақсад мусулмонлар эътиборини эҳтиёжманд ва кам таъминларган одамларга қаратиш, шунингдек, халқаро инсонпарварлик ёрдами ташкилоти фаолиятини дунёга танитишдан иборат экани қайд этилган.\nДругие материалы в этой категории: « Йирик савдо тармоғи Рамазон безакларини сотишни таклиф этди\tҚуръоннинг куфийдаги нусхаси шишали кўргазма пештахтасида »


ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ ОЛИЙ СУДИ“МУРУВВАТ” ОРТИДАГИ ТУЗОҚ from\nФирибгарлик жинояти жой ҳам, жабрланувчи ҳам танламас экан. Сабаби, товламачилик йўлини тутганларнинг нафси йўлдами-чўлдами ҳакалак отиб кетаверар, унинг йўриғида ҳаром бўлса-да осонгина даромадга эга бўлишга интилаверишар экан. Энг ёмони, улар ўзларининг бундай чиркин мақсадига эришиш учун ҳатто оғир беморларни зор қақшатишдан ҳам қайтишмас экан…\n…Баҳром телеграм ижтимоий тармоғидаги “Эҳсон” каналига уланди-ю, фикри ўзгарди-қолди. Бу каналда асосан ёрдамга муҳтожлар (ва ўзини муҳтож кўрсатувчилар ҳам) ҳожатбарорлардан маълум миқдорда моддий ёрдам сўрашар ва мабодо кимдир бунга рози бўлса, пул кўчиришлари учун пластик карта рақамларини эълон қилишар эди.\n“Қизим оғир дардга чалинган, хорижий клиникада жарроҳлик амалиёти ўтказишимизга ёрдам беринг! Акс ҳолда, 20 ёшли дилбандимдан айрилиб қоламан”. Илтимосноманинг остига пластик карта ва уяли алоқа рақамлари қолдирилган. Роксана исмли аёлнинг ушбу илтимоси Баҳромни сергак торттирди. У хаёлига келган шум фик¬рини амалга ошириш учун дарҳол аёлга хабар юборди:\n“Опажон, дилбандингиз операция¬си учун қанча маблағ етишмаяпти, қўлимдан келса ҳаммасини тўлашга ҳаракат қиламан”…\n“Албатта, 20 миллион сўм йиғилди, сиз каби яхши одамлар кўп экан, укажон”…\nҲожати равон бўлаётганидан умид¬вор Роксана “ҳожатбарор”га лаққа тушди.\n– Икки кунда ҳисобингизга пул ўтказаман, қизингиз тузалиб кетсин, – дея хайрлашди Баҳодир клик рақамини олгач…\n– Биз мол олгани водийдан келувдик. Аммо пулимиз камлик қиляпти.\nКеракли пулни у ёқдан машина орқали келишини кутсак, вақт йўқотамиз.\nАгар бизга пластик картангизни бериб турсангиз, танишларимиз ҳозироқ пул ташлайди, биз уни нақдлаштириб олиб, сизга қайтариб берамиз.\n– Майли, бўтам, мусофир экансизлар, мана олинг…\nУстомонлар клик хизмати орқали бирпасда Роксананинг пластик картасидаги маблағни қўлларидаги картага ўтказиб олишди. Сўнг дўкондорлардан бирига учрашиб, 20 миллион 300 мингни 5 фоиз эвазига нақдлаштириб беришни сўрашганди, у киши ҳам кўна қолди. Ахир, йўқ жойдан 1 миллион сўм даромад қоринни оғритадими? Дўкондор ечилган суммадан ўз ҳақини чегириб, нақ 19 миллионни Баҳодир ва Дилшоднинг қўлига тутқазди. Бўшаган пластик карта эса отахонга қайтарилди. Ярим соатда яхшигина сармояли бўлган икки фирибгар дўппини осмонга отишганча тезда уйларига – Андижонга жўнаворишди. Табиийки, “даромад” уч ҳамтовоқ ўртасида тенг тақсимланди…\nЭнди гапни Роксанадан эшитинг. У нотаниш “ҳожатбарор”га шахсий клик рақамини айтгач, кечаси билан кўнгли ғаш тортди. Ҳисобидаги пулни укасининг пластик карта рақамига кўчириб беришни сўраш учун Ангрен шаҳридаги тегишли банкка йўл олди. Аммо у молия муассасаси остонасига етар етмасдан, телефонига кетма-кет СМС¬лар кела бошлади. Хабарлар унинг ҳисобидаги пуллари ечиб олинганидан дарак берарди…\nСуд судланувчилар, жабрланувчининг қонуний вакили ва гувоҳнинг кўрсатувларини тинглаб, жиноят иши бўйича тўпланган ҳужжатларни атрофлича ўрганиб чиқди. Уларни таҳлил қилиб, судланувчи Дилшод Рустамов ва Баҳром Зиёдуллаевнинг (Баҳодир Зиёдуллаев хорижга кетиб қолгани учун унга нисбатан жиноят иши алоҳида иш юритувига ажратилган) айби ўзларининг тўлиқ иқрорлиги, пластик карточкасидаги пул ўтказиш операциялари, уяли алоқа телефонларидаги кириш-чиқиш қўнғироқлари ҳақидаги маълумотлар ва бошқа далиллар билан ўз тасдиғини тўлиқ топган деб ҳисобланди. Дилшод Рустамов ва Баҳром Зиёдуллаев содир этган жиноят Жиноят кодексининг 169-моддаси 3-қисми “б” банди билан дастлабки тергов органи томонидан тўғри малакаланган деб топилди.\nСудланувчи Дилшод Рустамовга жазо тури ва меъёрини белгилашда содир этилган жиноятнинг хусусияти ва ижтимоий хавфлилик даражаси, шунингдек, унинг ўз айбига тўлиқ иқрор бўлиб қилмишидан пушаймонлиги, оилалилиги, қарамоғида уч нафар вояга етмаган фарзанди борлиги, жабрланувчига етказилган моддий зарарни тўлиқ қоплагани, шунингдек, унинг муқаддам судланган (бир неча марта) бўлиб, бундан ўзига тегишли хулоса чиқариб олмасдан яна жиноят содир қилгани, жабрланувчининг қонуний вакили оғирроқ қонуний чора кўришни сўраганини инобатга олиб, унга ўзи айб¬ланаётган модда санкциясида назарда тутилган озодликдан маҳрум қилиш жазоси тайин¬ланди.\nБаҳром Зиёдуллаевга эса жазо тури ва меъёрини белгилашда содир этилган жиноятнинг хусусияти ва ижтимоий хавфлилик даражаси, унинг бир гуруҳ бўлиб ёрдамга муҳтож шахс¬нинг мулкини ўғирлагани, жабрланувчининг қонуний вакили қонуний чора кўришни сўрагани, муқаддам судланмагани, яшаш жойидан ижобий тавсифланиши, ўз айбига тўлиқ иқрор бўлиб, қилмишидан чин кўнгилдан пушаймонлиги, жабрланувчига етказилган моддий зарарни тўлиқ қоплагани инобатга олинди. Унга ўзи айбланаётган модда санкциясида назарда тутилган озодликдан маҳрум қилиш жазосининг энг кам қисмидан ҳам камроқ жазо тайинланди.\nСуд Дилшод Рустамовни 5 йил муддатга озодликдан маҳрум қилди. Тайинланган жазо қаттиқ тартибли колонияларда ўташи белгиланди. Баҳром Зиёдуллаев эса 3 йил муддатга озодликдан маҳрум қилиниб, жазони умумий тартибли колонияларда ўтайдиган бўлди. Зарарни қоплаш мақсадида Тошкент вилояти ИИБ ҳузуридаги тергов бошқармасининг депозит ҳисоб рақамига топширилган 20 300 000 сўм пул жабрланувчининг қонуний вакилига қайтариб берилиши ҳам суд ҳукмида қайд этилди.\nУшбу суд иши тафсилотларини эътиборингизга ҳавола этишдан асосий мақсадимиз фақат жиноятчиларнинг асл башарасини очиш эмас, айни пайтда юртдошларимизни фирибгарлик қурбони бўлиб қолишдан огоҳ этиш ҳамдир.\nАнгрен шаҳар суди раиси,\n2019 йил 14 февраль)


Бишкекдаги Қирғиз-Славян университети талабаси Бекназар Қримга талабалар қурилиш отряди сафларида ёз мавсумида ишга бориш учун камида 20 талаба ёзилганини айтди.\n-25 талабадан иборат қурилиш отряди ташкил этилиши керак экан. Ҳозир 21 талаба ёзилдик. Керч кўприги қурилишига фақат 2-курс талабаларини олишмоқда. Йўл ҳақи, Қримда яшаш ва овқатланиш бепул экан. Бизга “Қримдаги қурилишга бориш учун ёзилинглар, ҳаммаси яхши бўлади, бу қурилишга бошқа давлатлардан ҳам талабалар қурилиш отрядлари келади”, деб тарғибот қилишаяпти, -деди Бекназар.\nТалабаларни қурилиш отрядларига жалб қилиниши бўйича эълонда “Қрим Россия Федерацияси ҳудуди ҳисобланади”, деган маълумот берилган. Бундай талқинга Украинанинг Қирғизистондаги элчихонаси томонидан норозилик билдирилгач, эълоннинг интернет ва бошқа оммавий ахборот воситаларида берилиши тўхтитлди.\nБироқ Қирғизистон Ёшлар меҳнат биржаси раҳбари Азиз Идрисов талабаларни Қримга ишга жўнатиш масаласи кун тартибидан олиб ташланмаганини билдирди.\n- Бу масалада Москвадаги марказий штаб билан музокаралар давом этаяпти. Асосан Қирғиз-Рус университети талабаларидан иборат гуруҳни ташкил этиш масаласи кўриб чиқилмоқда. Ўтган йили Россиянинг турли шаҳарларидаги қурилишларга мингта талабани жўнатган эдик. Бу йил Қримга 25 талабани жўнатиш ниятимиз бор эди, -деди Азиз Идрисов.\nУкраинанинг Қирғизистондаги элчиси Николай Дорошенко: “ Мен универститет раҳбариятига Украинанинг босиб олинган ҳудудига кириш ва чиқиш тартиби бўйича қонун-қоидаларни тақдим этдим. Шунингдек, Украина қўйган талабларни бузган одамларга нисбатан кўриладиган жазо чоралари борлиги ҳақида ҳам огоҳлантирдим. Менинг эътирозларим қабул қилинди ва мен Қримга борадиган ихтиёрчилар гуруҳи ташкил этилмайди, деб умид қиламан”, -деб билдирди.\nАввалроқ Киев парламент депутатлари Ирина Карамушкина ва Марат Иманкулов Қримга Украинани четлаб, Россия ҳудуди орқали боргани учун қирғиз ҳукуматига норозилик ноатасини топширган эди.\n18 апрель куни Киев расмийлари Қримга борган олти нафар ўзбекистонликнинг Украинага кириши уч йилга тақиқлангани ҳақида ҳам хабар берган эди.\n“Вақтинча босиб олинган Қрим ҳудудидан “Чонгар” чегара ўтказиш пунктига олти нафар Ўзбекистон ватандоши пиёда келган. Чегара назорати текшируви пайтида улар Қримга фаолияти вақтинча тўхтатилган чегара пункти орқали кириб келгани аниқланди", дейилади Украина чегара хизмати расмий маълумотида.\nКиев Россия томонидан 2014 йилда аннекция қилган Қримни вақтинча босиб олинган Украина ҳудуди, деб билади. Шунинг учун ҳам Қримга Украина идоралари билан келишилмай туриб қилинган ҳар қандай сафар Киев томонидан ноқонуний ҳаракат сифатида баҳоланади.


Рей Бредбери. Шамол (ҳикоя) | www.ziyouz.uz\nБош саҳифа Жаҳон насри онлайн антологиясиРей Бредбери (1920-2012; АҚШ)Рей Бредбери. Шамол (ҳикоя)\nРей Бредбери. Шамол (ҳикоя)\nЎша куни кечқурун соат беш яримларда телефон жиринглади. Декабр оқшомларидан бири эди. Томпсон гўшакни кўтарди:\n– Алло, Герб!\n– Ҳа, бу сенмисан, Аллин?\n– Хотининг уйдами, Герб?\n– Ҳа. Нима эди?\n– Ҳеч нима, ўзим, шундай…\nГерб Томпсон гўшакни хотиржам тутиб турарди.\n– Нима бўлди, ўзи? Товушинг ғалати эшитилаяпти?\n– Бугун кечқурун меникига келсанг бўларди.\n– Биз меҳмон кутаяпмиз.\n– Меникига келиб турсанг бўларди-да. Хотининг қачон кетади?\n– Кейинги ҳафтада. – Огайода тўққиз кун бўлади. Онаси касал экан. Ўшанда мен ҳам сеникига борсам ярашади.\n– Бугун келганингда яхши бўларди-да.\n– Қани энди, иложи бўлсайди… меҳмондорчилик. Ўзингдан қолар гап йўқ. Хотиним нақ ўлдиради-я!\n– Ўтиниб сўрайман.\n– Нима бўлди? Яна шамолми?\n– Йўқ… Йўқ, йўқ!\n– Айтаверсанг-чи, шамолми? – қайта сўради Томпсон.\nГўшакдаги овоз гап тополмай, тутилиб қолди.\n– Ҳа, – деди ниҳоят. – Ҳа, шамол.\n– Ахир, ҳаво очиқ, шамол борми, йўқдек-ку!\n– Бориям кифоя. Ана, эсяпти, дераза пардани ҳилпиратиб ўтди… Мен тушунишим учун етарли.\n– Менга қара, ўзинг бизникига кела қолмайсанми? Шу ерда тунардинг, – деди Герб Томпсон даҳлизга қараб қўяркан.\n– Йўғ-э, кеч бўлди. У мени йўлдаёқ тутиб олиши мумкин. Таклифинг учун раҳмат. Ўзимни хатарга қўйолмайман, йўл узоқ, озмас-кўпмас ўттиз мил келади-я! Раҳмат…\n– Бўлмаса, уйқу дори ич.\n– Бир соат ташқарида турдим, Герб. Ғарбда, уфқда булутлар тўпланди, кейин биттаси парча-парча бўлиб кетганини ўз кўзим билан кўрдим. Бўрон бўлиши аниқ.\n– Майли, уйқу дори эсингдан чиқмасин. Хоҳлаган вақтингда яна қўнғироқ қил, керак бўлса, бугуноқ.\n– Қачон бўлса ҳамми?\n– Хўп, қўнғироқ қиламан. Бироқ, ўзинг келганингда яхши бўларди-да. Йўқ, керакмас, сенгаям бирор кори ҳол бўлмасин, тағин. Сен энг яхши дўстимсан, хатардан нарироқ бўлганинг дуруст. Мен бир ўзим ёзиғимни қарши олганим яхшироқ. Кечир, безовта қилдим.\n– Биз бекорга дўст бўлибмизми? Қани, айтчи, бугун нима иш қилаётувдинг? У-буни ёзсанг бўлармиди? – деди Герб Томпсон оғирлигини бир оёғидан иккинчисига тушириб. – Овунардинг, унутардинг ўша Ҳимолайингни, Шамоллар водийсию ҳамма пўртана, довулларни. Баҳонада йўл таассуротларингдан яна бир боб ёзиб қўярдинг.\n– Уриниб кўраман. Билмадим, балки чиқиб қолар. Яна, билмадим… Сени безовта қилишимга рухсат берганинг учун раҳмат.\n– Қўйсангчи! Арзимайди. Ҳўп, бўпти! Ана, хотиним овқатга чақираяпти.\nГерб Томпсон гўшакни илиб қўйди-да, стол ёнига бориб, хотини рўпарасига ўтирди.\n– Аллин қўнғироқ қилдими? – сўради аёли. Герб бош ирғади.\n– Жонингга тегмадими? Дўстингнинг шамоли кўп, гоҳ эсади, гоҳ тинади ё бўлмасам, бир ёндириб ўтади, бир совитиб, – давом этди у, овқат сузилган талинкани узатаркан.\n– У бечора, уруш вақтида Ҳимолайда кўп азоб чеккан, – деди Герб Томпсон.\n– Наҳотки, ўша водийлар ҳақидаги уйдирмаларига ишонсанг?\n– Гаплари жуда ишончли.\n– Қаёққадир тирмашган, ўрмалаган,… Нега шу, эркаклар тоғма-тоғ ўрмалайверади, ўзига хавф-хатар орттириб?\n– Қор ёққан эди, – деди Герб Томпсон.\n– Ёмғир ҳам уриб турган… Дўл, шамол, ҳаммаси бараварига келган. Ўша водийда. Аллин менга кўп марта айтиб берган. Жуда қизиқ ҳикоя қилади… Энг теппага кўтарилибди, ҳаммаёқ булутмуш… бутун водий гувиллармуш.\n– Шунақа бўлади-да, – деб қўйди хотини.\n– Товушларга қараганда, битта эмас, минглаб шамоллар эсган. Бутун дунёнинг шамоли. – У санчқини оғзига олиб борди. – Аллин шунақа дерди.\n– Нима қиларди, ўша ёқларга бориб? – деди хотини. – Ҳамма ёққа тумшуғини тиқиб тентирайверади-да, кейин гап тўқиб юради: шамоллар ундан ғазабланганмуш, пайига тушганмуш…\n– Бас қил, у менинг энг яқин дўстим! – Герб Томпсоннинг жаҳли чиқди.\n– Ахир, бу гапларнинг ҳаммаси уйдирма-ку!\n– Уйдирмами, йўқми, у неча марта фалокатга йўлиқди! Бомбейда пўртана, икки ой ўтиб Янги Гвинея соҳилларида тўфон. Корнуоллдаги воқеа-чи?\n– Унақа эркакларга ачинмайман. Бир қарасанг пўртанада қолиб кетади, бир қарасанг – довулда! Шундан, уни кимдир қувиб юргандек туюлаверади.\nХудди шу пайт телефон жиринглаб қолди.\n– Ола кўрма! – деди хотини.\n– Ўзимизга тегишли гап бўлса-чи?\n– Бу – ўша, Аллиннинг.\nТелефон тўққиз марта жиринглади, бироқ улар жойларидан қўзғолишмади. Қўнғироқ тинди. Улар овқатни еб бўлишди. Ошхонадаги дарчадан эсаётган енгил шамол пардаларни сал ҳилпиратиб турарди.\nТелефон яна жиринглади.\n– Қараб туролмайман. – деди Герб Томпсон ва гўшакни кўтарди. – Эшитаман, Аллин!\n– Герб! У шу ерда! Етиб келди!\n– Гўшакка ёпишиб гапирма, сал узоқроқ тут.\n– Эшикни очиб, уни кузатиб тургандим. Катта йўлдан шиддат билан, йўлида учраган дарахтларни синдириб кела бошлади, кейин шундоқ уйнинг олдидаги дарахтнинг танаси ғирчиллаб кетди. Тепа-дан пастга, мен турган эшикка ўзини урди, бироқ мен нақ тумшуғи остида эшикни ёпиб қолдим!\nТомпсон нима дейишни билмасдан индаймай турарди, хотини эса даҳлиз эшигида турганча ундан кўзини узмасди.\n– Жуда қизиғ-у, – дея олди у ниҳоят.\n– У бутун уйни ўраб олди, Герб. Ташқарига чиқолмайман, ҳеч қандай чора ҳам кўролмайман. Лекин мен уни роса бопладим: ўзимни гўлликка солиб туравердим, у пастга, мен томонга шўнғиганида эшикни шарақлатиб ёпиб олдим! Ғафлатда қолармидим, неча ҳафтадан буён сергак турибману!\n– Жуда яхши қилибсан-да, қария. Қани энди, менга бир бошдан гапириб берчи, – мулойимгина деди Герб Томпсон. Хотини тикилиб қарайверганидан у бўйнигача терлаб кетди.\n– Бу олти ҳафта илгари бошланганди…\n– Хўш? У ёғи-чи?\n– Уни алдаб кетдим, деб ўйлагандим. Мендан ўч олиш ниятидан қайтган, деб юрардим. Билсам, у шунчаки қулай фурсат пойлаб юрган экан. Олти ҳафта бурун уйимнинг ёнида шивирлаганини, кулганини эшитдим. Узоқ эмас, бор-йўғи бир соатча, секингина. Кейин, учиб кетди.\nТомпсон гўшакка қараб бош ирғаб қўйди:\n– Яхши, ундан нари бўлсин.\nХотини бўлса, ҳалиям қараб турарди.\n– Эртаси кечқурун яна қайтиб келди… Эшик, дераза тавақаларини тарақлатиб, мўркондан олов учқунларини сўриб тортди. Беш кеча узлуксиз келди, ҳар гал аввалгидан кўра кучлироқ бўлиб қайтади. Ташқари эшикни очишим билан уй ичига буралиб кирволади-да, мени тортиб чиқармоқчи бўлади, лекин кучи камлик қиларди. Энди роса куч тўплаб келибди…\n– Қутулиб қолганингдан хурсандман, – деди Томпсон.\n– Нималар деяпсан? Ҳозир аҳволим чатоқ. Хотининг яна эшитиб туриптими?\n– Тушунарли. Биламан, гапларим тетакнамо туюлади.\n– Ҳечам ундаймас. Гапиравер.\nТомпсоннинг хотини ошхонага кириб кетди. У енгил уф тортиб, телефон олдидаги кичкина стулчага ўтирди.\n– Гапиравер, Аллин, кўнглингдагини айтиб олсанг, тезроқ ухлайсан.\n– У уйни буткул ўраб олган, худди баҳайбат чангюткич каби туйнукларда гувиллаяпти. Дарахтларни букиб ташлаяпти.\n– Қизиқ, Аллин, бу ерда ҳеч қанақа шамол йўқ-ку!\n– Шамол сенинг олдингда нима қилсин, унга мен керакман!\n– Тўғри, шундай бўлиши ҳам мумкин…\n– Бу қотил шамол, Герб, ўлжасини қидириб чиққан энг қадимги ва энг беаёв улкан қотил. Баҳайбат искович сингари ортимдан югуриб юрипти, ҳидлаб, пишқириб, мени қидираяпти. Совуқ тумшуғини остонамга тиркаб, уйнинг ҳавосини сўриб олаяпти. Ана, меҳмонхонадалигимни сезиб қолди, киришга уннаяти. Ошхонага ўтсам у ҳам орқамдан эргашади. Деразадан ўтмоқчийдим, бўлмади, тавақаларни алмаштириб, мустаҳкамлаб қўйганман, эшикларнинг ошиқ-мошиғию илгакларигача ўзгартирганман. Уйим мустаҳкам. Илгарилари пишиқ қуришарди. Атайлаб, ҳамма хонада чироқларни ёқиб қўйдим. Бир хонадан иккинчисига ўтганимни шамол кузатиб турибди, чироқларни ёққанимни деразадан мўралаб кўраяпти. Ўҳ-ҳў!\n– Ташқаридаги темир панжарани узиб ташлади!\n– Бизникига келсанг бўларди, Аллин.\n– Уйдан чиқолмайман! Иложим йўқ. Мен бу шамолни биламан. Ҳозиргина чекмоқчи бўлувдим, гугуртни ўчириб қўйди. Шунақа у, калака, масхара қилишни яхши кўради. Шошмайдиям, олдинда бутун тун бор-да. Ана! Кутубхонамда, стол устида ётган китобни… Ўз кўзинг билан кўрганингда эди! Девордан кичкинагина тешик топиб олиб, пуфлаяпти, китобни бетма-бет титкилаяпти. Эсингдами, Герб, Тибет ҳақидаги китобга ёзилган муқаддима?\n– “Бу китоб стихия кучлари билан яккама-якка бўлган жангнинг қурбонларига бағишланади. Уни бир мўъжиза билан омон қолган мағлублардан бири ёзган.”\n– Эсимда, эсимда.\n– Чироқ ўчди!\nГўшакда нимадир чирсиллади.\n– Энди симларни узиб ташлади. Эшитяпсанми, Герб?\n– Ҳа, ҳа, эшитяпман.\n– Уйимда ҳамма чироқлар ёниб туриши шамолга ёқмади, симларни узиб ташлади. Телефонга ҳам навбат келса керак? Худди ҳаво жангига ўхшайди! Тўхта-чи…\nЖимжитлик. Герб гўшакни қулоғига босди. Ошхонадан хотини мўралаб қаради. Герб Томпсон кутиб турарди:\n– Мен шу ердаман, – деди товуш. – Елвизак бошланувди, эшик остидаги тирқишни беркитишга тўғри келди, бўлмаса, шамол оёғимни уриб кетадиган. Биласанми, Герб, меникига келмаганинг яхши бўлди, йўқса, сенам балога қолардинг. Ўҳ-ҳў! Ана, қўшни хонадаги ойналардан бирини кўчириб ташлади. Энди у ерда нақ бўрон ўйнаяпти, деворга осиғлиқ нарсалар полга шарақлаб тушаяпти! Эшитяпсанми?\nГерб Томпсон қулоқ тутди. Гўшакдан увиллаган, чийиллаган, тарақлаган овозлар келди. Эшитилсин учун Аллин ҳам қаттиқ бақириб гапирди:\nГерб Томпсон, томоғига бир нима тиқилгандек, ютинди.\n– Ҳа, эшитяпман.\n– Мен унга тириклай керакман. У жуда маккор, бир ҳамлада уйни яксон қилса, мен ўлиб кетишимни билади. Мени қийма-қийма қилиб, сукма-суяк титкилаб чиқиши учун тириклай керакман. Унга менинг руҳим, онгим керак, менинг ҳаётий, руҳий кучим, “Мен”им керак.\n– Аллин, мени хотиним чақираяпти, идиш-товоққа қарашгин, деяпти.\n– Уйимнинг тепасида баҳайбат булут, бутун дунёнинг шамоллари! Ўша, бир йил аввал Целебессни қуритиб кетган бўрон, Аргентинада қанчадан-қанча одамларнинг ҳаётини олиб кетган памперо, Гавай оролларини қақшатиб кетган тўфон, шу йилнинг бошларида Африка қирғоқларига ёпирилган довул. Бир вақтлар мен чап бериб қолган пўртаналарнинг қолган-қутгани. У Ҳомолайдаги инидан мени қидириб чиқди, топди. Шамоллар водийсидаги, бузғунчилик ниятларини пишитиб, беркиниб ётган инини биламан, ана шу унга тинчлик бермайди. У қачонлардир, қандайдир қилиб дунёга келиб қолган… Қаерда туғилишини, қаердан мадад олишини ва қаерда куни битишини мен биламан. Шунинг учун мениям ва у билан қандай курашиш лозимлигини кўрсатиб берадиган китобларимниям кўрарга кўзи йўқ. Оғзимни ёпиб қўймоқчи, ўзининг баҳайбат жисмига сингдириб, билимларимни ўзлаштириб олмоқчи. Нияти – мени ўз томонига оғдриб олиш.\n– Аллин, гўшакни қўйяпман, хотиним…\n– Нима? – Сукунат. Гўшакдан, узоқда гувиллаётган шамолнинг овози эшитилди. – Нима дединг?\n– Менга яна бир соатдан кейин қўнғироқ қилгин, Аллин!\nУ гўшакни илиб қўйди-да, хотинига қарашгани кетди. Талинкаларни артаркан, хотини тикилиб қараб қўярди, у бўлса, талинкага тикилганча, қуригунча сочиқ билан ишқаларди.\n– Кўчада қандайикин? – сўради хотинидан.\n– Роҳатижон! Иссиқ! Юлдузлар, – деди хотини. – Нимайди?\n– Ўзим, шундай…\nКейинги бир соат ичида телефон уч марта жиринглади. Соат саккизда меҳмонлар – Стоддард хотини билан келди. Саккиз яримгача у ёқ бу ёқдан гаплашиб ўтиришди, кейин қарта ўйнайдиган столни ўртага суриб, “қопқонга тушириш” ўйинини бошлашди. Герб Томпсон қартани узоқ, ўйчан аралаштирди, шитирлаши худди чий парданинг очилишига ўхшайди, сўнг тарқатди. Қарталар бирин-кетин шипиллаб, ўйинчилар рўпарасига тушаверди. Суҳбат ўз маромида. У сигара тутатди, учида юпқа кул пайдо бўлгунича тортди-да, ўз қарталарини олиб, қараб чиқди. Бирдан бошини кўтариб, қулоқ солди. Ташқаридан ҳеч қандай товуш келмаётганди. Хотини разм солганини кўриб, у дарров ўйинга қайтди ва валет топпондан бошлаб юрди.\nГерб шошмасдан, сигарасини тутатиб ўтираверди, бошқалар унда-мунда қисқагина шарақлашиб, суҳбатни давом эттиришарди. Ниҳоят, даҳлиздаги соат ўнга бонг урди.\n– Биз бу ерда суҳбатлашиб ўтирибмизу, – гап бошлади Герб Томпсон ва оғзидан сигарани олиб, унга ўйчан қараб қолди, – ҳаёт бўлса… Ҳа, ҳаёт қизиқ нарса.\n– Нима? – деди мистер Стоддард.\n– Йўқ. Ҳеч нима. Биз бу ерда суҳбатлашиб ўтирибмиз, ҳаётимиз ўтаяпти, курраи заминнинг бошқа томонларида ҳам миллардлаб одам яшаяпти.\n– Янгилик бўлди-ку.\n– Яшаяпмиз… – У сигарасини яна тишларига қисди. – Яккаю ёлғиз яшаяпмиз. Ҳатто ўз уйимизда ҳам. Гоҳида шундай бўлади-ки, яқин одаминг сени бағрига босади, сен бўлсанг, гўё миллион мил наридасан.\n– Кузатишларинг зўр-ку, – луқма ташлади хотини.\n– Сен мени бошқача тушундинг, – деди у хотиржамлик билан. У бўйнида ҳеч қандай гуноҳи бўлмаганидан, ҳозир ҳам қизиққонлик қилмади. – Айтмоқчиманки, ҳар биримизнинг ўз эътиқодимиз, кичкинагина ҳаётимиз бор. Бутунлай бошқача яшайдиган одамлар ҳам бор. Мана, биз шу хонада тинчгина, роҳатланиб суҳбатлашиб ўтирибмиз. Лекин шу дақиқаларда, қаёқлардадир минглаб одам ўлиб кетаяпти. Кимдир ракдан, кимдир шамоллашдан, яна кимлардир – силдан. Шу лаҳзанинг ўзидаёқ, АҚШда кимлардир автомобил фалокатидан ўлаётганига имоним комил.\n– Қаёқдаги совуқ гапларни топасан-а, – деб қўйди хотини.\n– Ўзимиз яшаймизу, бошқа одамлар қандай фикр юритади, қандай яшаб, қандай ўлади, мана булар ҳақида ўйламаймиз. Ўзимизга қачон ўлим келишини кутиб юрамиз. Демоқчиманки, биз мана шу ерда оромкурсиларга қапишиб ўтирибмизу, қандайдир ўттиз мил нарида, катта кўҳна бир уйни зулмат қоплаб, жинлар ўйинга тушаяпти, дунёдаги энг яхши одамлардан бири…\n– У сигарасини чертиб, кулини туширди, оғзига тутиб ямланди-да, ҳеч нарсани кўрмаса ҳам қартасига тикилди.\n– Кечирасизлар. – У кўзларини юмиб қўйди, сигара думини тишлаб узди. – Юриш менданми?\n– Ҳа, сендан.\nЎйин яна жонланди, қарталарнинг шипиллаши, шивир-шивири давом этди… Герб Томпсон бемор одамдек оромкурсига чўкиб ўтирарди.\nТелефон жиринглади. Томпсон сакраб туриб кетди, аппарат томон отилиб, гўшакни шошиб қўлга олди.\n– Герб! Қачондан бери қўнғироқ қиламан! Нима гап у ёқда?\n– Нимани айтаяпсан?\n– Меҳмонлар кетишдими?\n– Қаёқда, ўтиришибди…\n– Валақлашиб, кулишиб,… Қарта ўйнаб ўтиргандурсизлар?\n– Ҳа, лекин бунинг нима алоқаси…\n– Сен бўлсанг, ўша, ўн центли сигарангни чекаяпсан-а?\n– Ҳа, нима бўпти, аммо лекин…\n– Зўр! – деди гўшакдаги овоз. – Худо ҳаққи зўр! Қани энди, мен ҳам сизлар билан бирга бўлсам! Қаёқдан ҳам ўша касофатларни била қолган эканман-а? Қани энди,… ҳай, қўйиб берсанг, нималарни хоҳламайсан, киши!\n– Ишларинг қалай?\n– Ҳозирча тирикман. Ошхонада ўтирибман. Шамол даворнинг ярмини бузиб туширди. Шуни олдиндан билиб, беркинишга жой тайёрлаб қўйгандим. Ошхона эшиги бузилса, ертўлага тушаман. Омадим келса, ўша ерда тонггача ўтириб чиқаман. Шамол мени қидириб топиши учун бу лаънати уйнинг ҳаммасини яксон қилиши керак. Ертўланинг усти эса, жуда мустаҳкам ишланган. Қўлимда белкурак ҳам бор, керак бўлса, чуқурча қазиб, яна узоқроққа беркинаман…\nГўшакдан катта бир хорнинг овози келаётганга ўхшарди.\n– Бу қанақа овоз? – деди Герб Томпсон, эти сесканиб.\n– Буми? – қайта сўради телефондаги товуш. – Бу, тўфон ўлдириб кетган ўн икки минг, довул олиб кетган етти минг, бўрон яксон қилиб кетган уч минг одамнинг товуши. Гапларимдан зерикмаяпсанми? Биласанми, шамолнинг жисми – ҳалок бўлганларнинг тўдаси, унинг моҳияти ҳам шу! Шамол уларни ўлдириб, ақлини ўзлаштириб олган, товушларини аралаштириб, битта қилиб юборган. Кейинги ўн минг йил ичида ўлдирилганлар, азобланаётганлар, қитъадан қитъага қувғин қилинаётганлар, муссон ва қуюнлар ютиб кетган миллионларнинг товуши. Эҳ-ҳе, достон қилиш мумкин, буни!\nТелефондан қичқирган, увиллаган овозлар келди.\n– Герб, қаёққа кетдинг? – чақирди хотини қарта ўйнаб ўтирган жойидан.\n– Шамол ҳам йилдан-йилга ақлли бўлиб кетяпти, жасадма-жасад, ҳаётма-ҳаёт, ўлим кетидан ўлим, ҳаммасини ўзлаштириб олаяпти.\n– Герб, сенга қараб қолдик! – бақирди хотини.\n– Ўчир-э! – сал бўлмаса овози борича бақириб юборай деди. – бир минут сабр қилолмайсизларми? – Кейин телефонга қарата деди. – Аллин, хоҳласанг, ҳозироқ ёнингга боришга тайёрман! Асли, илгарироқ…\n– Бундай қила кўрма! Кураш аёвсиз, бунинг устига сени аралаштириш каммиди? Гўшакни илмасам бўлмайдиганга ўхшайди, ошхона эшиги ғирчиллаяпти, ағанамасидан ертўлага қочиб қолай.\n– Яна қўнғироқ қиласанми?\n– Иложи бўлса, қиларман. Ким билади, яна? Неча марта қочиб қутулиб қолганман, энди у мени бурчакка қисиб қўйди, чамамда. Ишқилиб, сенга халал бермадимми, Герб?\n– Сен ҳеч кимга халал берганинг йўқ! Тушундингми? Қўнғироқ қилавер.\nГерб Томпсон қарта ўйинига қайтди, хотини унга тикилиб қараб қўйди.\n– Қалай экан, дўстинг? Анови Аллин! – сўради у. – Хуши жойидамикин, ишқилиб?\n– У умрида бир томчи ҳам спиртли ичимлик ичмаган, – деди Томпсон ҳўмрайиб ўтираркан. Мен бояроқ унинг олдига боришим лозим эди.\n– Ахир, мана олти ҳафтаки, ҳар оқшом қўнғироқ қилади. Ўн мартадур, унинг ёнида тунаб қолдинг, ҳеч нима бўлмади-ку!\n– Унга ёрдам бериш керак, бўлмаса, ўзини бир нарса қилиб қўйиши мумкин.\n– Яқингинада, икки кун аввал унинг олдида эдинг, нима, кетидан югураверасанми?\n– Эртадан қолдирмай уни касалхонага олиб бораман. Унга раҳмим келади, ақлли одам…\nСоат ўн яримда кофе тортилди. Герб Томпсон шошмасдан ичар, телефонга қараб қўйиб, ўзича ўйга толиб ўтирарди: “Ертўлага тушиб олгнмикин?”\nГерб Томпсон телефон олдига бориб, шаҳарлараро станцияни чақирди, керакли рақамни айтди.\n– Афсуски, – деди унга станция ходимаси, – сиз айтган район билан алоқа узилган. Тузалди дегунча улаб берамиз.\n– Демак, алоқа узилган! – хитоб қилиб юборди Томпсон. У гўшакни илиб шартта ўгирилди, шкаф эшигини шарақлатиб очиб, пальтосига ёпишди.\n– Герб! – бақириб юборди хотини.\n– Мен боришим керак! – деди у пальтони кия туриб.\nТашқи эшикка нимадир енгилгина, эҳтиёткорлик билан урилди. Ҳамма сесканиб тушди, сергак тортди.\n– Ким у? – деди Гербнинг хотини.\nЯна нимадир юмшоқина урилди. Томпсон шошиб даҳлизни кесиб ўтди-да, бирдан тўхтаб қолди. Ташқаридан билинар-билинмас кулги эшитилди.\n– Гаров ўйнашим мумкин! – деди Герб. У бирданига енгил тортди, чеҳраси очилиб, эшик тутқичига ёпишди.\n– Бу кулгини, қаёқда бўлмасин, танийман! Аллин, бу! Алоҳа кепти-я! Ўзи кепти! Тонггача кутолмаган. Менга эртагини айтиб беришга сабри чидамаган! – Томпсон жилмайиб қўйди. – Улфатларини ҳам бошлаб келган, чоғи, ташқарида кўпчилик турганга ўхшайди…\nУ ташқи эшикни очиб юборди. Зинада ҳеч ким йўқ! Бироқ Томпсон шошмади, юзида шўх, айёрона ифода пайдо бўлиб, кулиб юборди.\n– Аллин! Қўйсанг-чи, ҳазилингни! Қаёқдасан? – У ташқи чироқни ёқди, чапга, ўнгга қаради. – Аллин! Қаёқда бўлсанг ҳам чиқ бу ёққа!\nУнинг юзига шамол урилди. Томпсон шу аҳволда бир дақиқа турди, бирдан, бадани музлаб кетгандек бўлди. Зинага чиқиб, ҳаяжон ва синчковлик билан атрофга қаради. Шамол кучайиб, унинг пальтоси этагини тортқилади, сочларини тўзғитди. Шунда, назарида, кимдир яна кулгандек бўлди. Шамол уйни бир айланиб чиқди, қўққисдан ҳавонинг босими чидаб бўлмас даражада ошиб кетди, бироқ, таҳдид бор-йўғи бир сония кечдию шамол шу заҳоти узоқларга эсиб кетди. Баланд дарахтлар учини шипирлатиб учиб кетди, денгизга, Целебессга, Фил суяги қирғоғига, Суматрага, Оловлар бурнига, Корнуолл ва Филиппин томонларга шошиб кетди. Кетган сари теварак-атроф сокинлашаверди…\nТомпсон анқайганча жойида туриб қолди. Кейин уйга кириб, эшикни ёпди, қимирламай, кўзларини юмганча, эшикка суянди. Хотини: “Нима бўлди?” деганча қолди.\n← Аввалги Аввалги Шамси Табризий ҳикматлари\nКейинги → Кейинги: Рей Бредбери. Пуштиранг дарча (ҳикоя)


МУҲАММАДДИЁР ИСЛОМОВ: "БАРЧА ЁМОН ВОҚЕАЛАР БЕКОРЧИЛИКДАН" ЁХУД 4 ТА ТИЛДА СЎЗЛАША ОЛАДИГАН ФИЛИППИНДАГИ ЎЗБЕКИСТОНЛИК ЭНГ ЁШ РАҲБАР - Darakchi\nМАДАНИЯТ 16.12.2017, 11:00\n"Бугун бошқалар истамайдиган ишни қил. Шунда эртага бошқаларнинг орзусидаги ҳаётда яшайсан", деган эди америкалик рок мусиқачи ва актёр Жаред Лето. Бежиз бу фикрни ёдга олмадим. Галдаги қаҳрамонимиз Муҳаммаддиёр Исломов айни шу йўлдан бориб, бугун Халқаро сайёҳлик тармоқлари компаниясининг Филиппин давлатидаги филиалида иш бошқарувчи лавозимида меҳнат қиляпти...\n— Муҳаммаддиёр, айнан Рига давлат техника университетига ҳужжат топшириб, хорижда таҳсил олиш истагига нима туртки бўлган?\n— Мактаб пайтларимданоқ ҳар бир янгиликка қизиқиш билан қараганман ва бу қизиқишларим кўп нарсаларни ўқиб-ўрганишга мажбур қилган. Ҳар доим атрофдагиларга яхши томонлама таъсир ўтказиш менга завқ бағишлаган. 10 ёшлар чамаси эдим, менежер бўлишга қизиқиш уйғонган. Истакларимга эришмагунимча ҳеч қачон ортга чекинмас ва ҳар қанча қийинчилик бўлса енгишга тайёр эдим. 9-синфни тамомлаганимда инглиз тилида бемалол гаплаша олардим. Шунингдек, халқаро даражада иш юритишим учун кўп тилларни билишим зарурлигини англардим. Хонобод шаҳридаги 5-ўрта умумтаълим мактабни тамомлаб, 2008 йил Андижон Давлат университети қошидаги академик лицейга ўқишга кирдим. Ўқишдан бўш вақтимда инглиз тилини янада чуқурроқ ўрганиш мақсадида Андижон вилоятидаги “Edelweiss Progress Center” номли мактабдан ташқари икки йиллик курсда ўқидим. Лицейни тамомлагач, Рига техника университети (РТУ)нинг “Entrepreneurship and Management BCs” факультетига ҳужжат топширдим. Ўзбекистондаги олий ўқув юртларига сира ҳужжат топширмаганман. Боиси дунё даражасида билим олиш вақти келганини англадим ва дунё кўриб, ўз дунёқарашимни кенгайтириб, билимга бўлган чанқоғимни тўлдириш мақсадида 2011 йил Латвия давлатининг Рига шаҳрига жўнаб кетдим.\n— Яқинларингиз хорижда таҳсил олиб, ишлашингизга қандай қарашган?\n— Ёлғиз ўғил бўлганим боис оила-аъзоларим чет элга чиқишимга қаршилик қилган. Ҳеч бир ишни ярим йўлда қолдирмаганим боис уйдагиларни бир амаллаб кўндирдим.\n— Мусофирчилик осон эмас, сизда бу жараён қандай кечди?\n— Мусофирчилик қийин бўлади, дейишганди. Лекин бу қадар мушкул бўлиши хаёлимга келмаганди. 18 ёшли талаба яқинларидан йироқда кундузи ўқиш, кечки пайт иш ва бундан ҳам бўш вақтида кутубхона ва спорт залига доимий қатнар эди. Балки шулар “стресс”ни енгишга ёрдам бергандир?\n— Бўш вақт тушунчаси сизга қанчалик яқин ё бегона?\n— Дунёда бўлаётган барча ёмон воқеалар — бўш вақт натижаси! Болалигимда онам бир соат ҳам бўш қўймасди. Ҳар хил тўгаракларга борардим ёки онамнинг ўзи эринмай мен билан шуғулланарди. Бўш вақтни қандай ўтказиш, бу — келажакда қандай одам бўлиб етишишни англатади. Ҳатто ҳозир бўш вақтим бўлганида кўпроқ китоб ўқиган бўлардим. Янги нарса ўрганиш учун энг яхши вақт, бу — 20 йил олдин эди. Навбатдаги энг яхши пайт, бу — ҲОЗИР!\n— Халқаро сайёҳлик тармоқлари компанияси тарихидаги энг ёш раҳбар — иш бошқарувчилик даражасига кўтарилгунингизгача бўлган “йўл”даги “ўнқир-чўнқир”ларда қоқилган, йиқилган ва яна қаддингизни ростлаган бўлишингиз табиий...\n— Албатта, бу манзилга етиб келишнинг ўзи бўлмайди. Юқори марраларни забт этиш учун тинимсиз меҳнат қилиш ва барча эришмоқчи бўлган ниятларингизга алоҳида эътибор керак. Баъзи фанларнинг имтиҳонидан ўтиш учун камида 5-10 тагача китобни ўқиб чиқиш талаб этиларди. Ҳаммасидан қутилиш учун шунчаки воз кечиш кифоя эди. Бироқ бу мен учун бегона бўлган. Ўша онда ўзимга режаларим ҳақида эслатиб, ўзимни шу қийинчиликларсиз эриша олмаслигимга ишонтирардим.\nРТУда ҳам ўз ўрнимни топиб олдим. Дарсларда фаол қатнашиш билан бир қаторда ҳар хил ташкилотларда ҳам жудаям фаол бўлишга ҳаракат қилганман. “International Evening” номли йиллик дастурда ҳар бир талаба ўз юрти ҳақида янгилик ва маълумотлар билан тақдимот ўтказарди. Шу дастурда қатнашиб, кетма-кет 2 йил фахрли 1-ўринни олдим. Бегона юртда яқинларидан узоқда бўлиш жуда қийин. Лекин шу билан бир қаторда бу жигарларингизни кўпроқ қадрлашга ўргатар экан. Латвия жуда чиройли давлат. Лекин “Ўз уйинг — ўлан тўшагинг”, деганларидек, ўндан ортиқ давлатларни кўрган бўлсам-да, ҳеч бири ўз ватанимдан афзал бўлолмайди.\n— Дадам тадбиркор, онам рус тили ўқитувчиси. Ўзига тўқ оиламиз. Лекин бу — дангасалик ҳиссини сингдирмаслиги учун доим ҳаракат қилганман. Шу боис 18 ёшда мустақил бўлиб, хорижда ўқидим ва Американинг Латвиядаги филиали бўлган “International Travel Network” номли авиакомпаниясининг “Sales” бўлимига ишга қабул қилиндим. У ерда 4 йил ўқиш билан бир қаторда “Sales floor travel agent” сифатида жуда яхши кўрсаткичлар билан ишладим ва ўқишни тугатгач, “Sales floor supervisor” лавозимига ишга таклиф қилишди. Бу жуда масъулиятли иш эди. Вазифам компания фойдасини ошириш билан бир қаторда “Sales” агентларга тренинглар ўтказишим бўлган. Энг ёш раҳбар бўлишимга қарамасдан, 2016 йилда раҳбарият томонидан “Энг яхши иш бошқарувчи” деб топилганман. 2017 йилнинг март ойида компаниянинг яна бир янги очилган филиалини бошқаришга таклиф қилиндим. Мен учун бутунлай янги давлат — Филиппинга жўнаб кетдим. Филиппинда иш бошлаганимга 9 ой бўлди.\n— Сизга ҳавас кўзи билан қарайдиган ёшларга шахсий муваффақият сирларингиз билан бўлишсангиз...\n— Унутманг, мақсадга эришиш қийин бўляптими, демак, ўз режаларингизга яна бир қадам яқинлашяпсиз. Агар бари шу қадар осон бўлганида ҳамма хоҳлаган нарсасига эришган бўларди. Қийинчилик билан эришилгани эса доим қадрли бўлади.\n— Хориждаги фаолиятингиз қачонгача давом этади? Наҳот Ўзбекистонга қайтиб, ўз йўналишингиздаги соҳа ривожига ҳисса қўшишни истамасангиз?\n— Насиб бўлса, баҳордан бошлаб, шу пайтга қадар олган билим ва тажрибамни Ўзбекистонни ривожлантиришга қаратаман. Ўзбекистонда айнан сайёҳлик ва ҳаво йўлларини ривожлантириш учун электрон чипта савдосини қайта ишлаб чиқиб, янги иш ўринлари яратмоқчиман.


21 январ 2021, Тошкент вақти: 17:32\nБунинг оқибатида камида бир одам нобуд бўлди. Лондондаги “Уруш ва тинчликни ёритиш институти” мухбири Галима Бухарбаева Андижон воқеаларни ўша жойнинг ўзида кузатиб боряпти. Унинг Озодлик радиосига айтишича, милиция Андижон шаҳри марказидаги вилоят ҳокимлиги биносини эгаллаб олган норозилик намойишичиларига қарата ўт очган\n“Соат маҳаллий вақт билан беш яримларда одамлар БТРлар – Бронетранспортёрлар келаётганини кўришди. Шунда, ҳамма бақириб қоча бошлади. Биз ҳам қочдик ” - деди Галима Бухарбаева.\nУндан олдин Ўзбекистон ҳукумати расмийлари ва нарозилик намойиши вакиллари ўртасида музокара олиб борилаётгани ҳақида хабарлар олинган эди.\nНамойиши қатнашчилари акрамийликда айбланиб судланаётганлар устидан адолатли ҳукм чиқарилиши, яъни, уларнинг озодликка чиқарилишини талаб қилди.\nАндижон вилоят ҳокимлигини эгаллаб олганлардан бири Шарипжон Шокиров Озодлик радиосига норозилар ҳукуматга фақат бир талаб қўяётганини айтди.\n“Бизнинг фақат биттагина талабимиз бор. Шу боллаларни чиқариб юборишсин. Ана шу тухмат билан қамалган болаларни ва кейин Акрамжонни (Йўлдошевни)”.\nШокировга кўра, ҳукумат расмийлари норозилар талабини бажаришни рад этган ва ўрнига Ички ишлар вазири Зокир Алматов уларга қўшни Қирғизистоннинг Ўш вилоятига чиқиб кетишларига имконият берилишини айтган.\nНамойишчиларга кўра, улар бир неча милиция ходимини гаровда ушлаб турибди.\n“УзА” ахборот агентлиги хабарига кўра, тартибсизлик жумага ўтар кечаси бир қанча қуролланган жиноятчи Андижондаги ҳарбий қисмга ҳужум уюштирганидан кейин бошланган. Расмий маълумотларга кўра, отишмада тўққиз одам нобуд бўлган 34 одам яраланган.\nЎнлаб ўқотар қуролга эга бўлган бу шахслар жазони ўташ колониясига ҳужум қилган. Қамоқхона нозирлари билан ҳужумчилар ўртасида отишма юз берган. Шунда сўнг ҳужумчилар бир гуруҳ маҳбусни қамоқдан чиқариб юборган.\nБу Тошкент вақти билан соат 20:30гача олинган маълумотлар эди.


ӯқ отиш - Parstoday\nАлбанияда полиция томонидан ёш бола ўлдирилганидан кейинги эътирозлар (фотожамланма)\nдекабр 15, 2020 11:22\nАлбания ички ишлар вазири коронавирус чекловлари пайтида полиция томонидан отиб ўлдирилган ёш бола сабабли истеъфога чиқди. Албания полицияси коронавирус тарқалиши олдини олиш учун комендантлик соат пайтида отиб ўлдирилган 25 ёшли йигит ўлдирилишига қарши норозилик намойишларни тарқатиш учун кўздан ёш оққузувчи газдан фойдаланмоқда .\nТрамп тарафдорлари ва мухолифларининг намойишлари жараёнида отишма ва пичоқлаш ҳолатлари юз берди\nдекабр 13, 2020 14:51\nВашингтон штатида АҚШ президентининг тарафдорлари ва мухолифлари ўртасидаги тўқнашувлар жараёнида томонлар совуқ қуролдан бир бирига ташлаганидан ташқари бир бирини ҳатто ўққа тутишдилар.\nРоссиядаги авиабазада юз берган отишмада 3 аскар ҳалок бўлди\nноябр 09, 2020 16:23\nРоссия федерациясининг ғарбий қисмидаги авиабазада содир бўлган отишмада 3 аскар қурбон бўлган.\nАҚШ полицияси ходими қўлларини кўрсатмаган фуқарони отиб ўлдирди (видео)\nоктябр 20, 2020 11:10\nАҚШ полицияси ходими қўлларини кўрсатишни рад этган кишига бир неча марта ўқ узди. Ёш репортерлар клуби филми ва аудио гуруҳига кўра, Калифорнияда полиция ходими қўлларини полицияга кўрсатишни рад этган ҳайдовчига ўқ узган. Бу ҳодиса маст ҳолатда бўлган ҳайдовчининг касалхонага боришига сабаб бўлди. Текширувлар натижасида воқеа содир бўлган пайтда эркак ёнида ҳеч қандай қурол бўлмаган ва у охир-оқибат вафот этган.\nАҚШ полицияси ходими 30 ёшли аёлни отиб ўлдирди (видео)\nсентябр 19, 2020 11:08\nАҚШ-нинг Техас штатида полиция ходими бир аёлни отиб ўлдирди. Бу ҳодиса одамларнинг соғлиғи ва фаровонлигини текшириш бўйича топшириқни бажариш пайтида содир бўлди ва аёлнинг ити полиция ходимига ҳужум қилганида, аёлга қарата ўқ узган ва уч фарзанднинг онаси бўлган 30 ёшли аёлни касалхонага олиб кетишган.\nНамойишчиларга ўқ отган жуфтлик жумҳурийчилар миллий қуролтойида нутқ сўзлади (видео)\nавгуст 26, 2020 15:42\nНамойишчиларга қарши ўқ отган Сент-Луис жуфтлиги жумҳурийчилар миллий қуролтойида нутқ сўзлашди. Яқинда америкалик бе эр-хотин Миссури штатининг Сент-Луис шаҳрида намойишчиларига қарата ўқ отган эдилар.\nАҚШ полицияси икки ходими қора танли шахсни отиб ўлдиришди (видео)\nавгуст 24, 2020 11:08\nВисконсин штатида АҚШ-нинг икки полиция ходими қора танли кишини отиб ўлдиришди.


Буйрак ва сийдик йўллар касалликлари гломерулонефрит - DAVOLASH\nАвтор Davo На чтение 12 мин Просмотров 120 Опубликовано 08.02.2022\nБуйрак ва сийдик йўллар касалликлари даволаш учун\nГломерулонефрит инфекцион аллергик касаллик бўлиб, бунда буйрак икки ёқлама шамоллаган бўлади. Айниқса калавалар\nкасалланади (гломерул), у кўпинча бактерия кириши, асосан стрептококкдан ривожланади.\nСтептококк юқиши (ангина, скарлатина, фарингит, сурункали тонзиллит ва ҳоказо) ўткир гломерулонефрит келтириб чиқариши мумкин, бу буйракнинг бир карралик шамоллаши билан изоҳланади.\nИммун тизимининг наслий нуқсони мавжуд бўлса, сурункали гломерулонефрит ривожланиши мумкин, бунда буйрак калава аппаратининг узлуксиз ўзгариб бориши кузатилади, касалланган гломеруллалар жойида бириктирувчи тўқималар ўсиб кетади ва буйрак етишмовчилиги ривожланади. Аломатлари\n• Стрептококк юққандан (ангина, фарингит ва ҳоказо) кейин 1-4 ҳафта ўтгач аломатлар пайдо бўлади.\n• Бемор ўзини беҳол сезади, кўнгил айнийди, бел оғриғи, ўқтин-ўқтин иситма тутади, иштаҳаси пасаяди, юзи оқариб қовоқлари шиша бошланайди.\n• Пешоб текширилганда унда эритрацитлар (гематурия) ва оқсил (протеинурия) борлиги аниқланади.\n• Юз, оёқ, баданда шишлар пайдо бўлади, пешоб ажраб чиқиши миқдори камаяди.\n• Артериал гипертензия сабабли бош оғриғи безовта қилади. Ҳозирги замон муолажасида беморларнинг 90 %и соғайиб кетмоқда. Колганида касалликнинг сурункали тус олиши мумкин экан.\n• Анча узоқ вақтгача аломатсиз кечади, пешобдаги ўзгаришларга қараб ташхис қўйилади.\n• Ремиссия даврида эрталаблари хиёл шишлар бўлиши кузатилади, вақти-вақти билан пешоб ранги ўзгаради (лойқа, қизғиш), пешоб оз-оздан келади (олигурия).\n• Касаллик кучайиб ёки ўткирлашиб боргудек бўлса, аломатлар ортиб бораверади, жумладан, пешобда оқсил, эритроцитлар кўплаб ажралиб чиқади, қонда азот чиқиндилари тўпланади, артериал босим ошади, оқсил-ёғ ва сув маъдан алмашинуви бузилади, пешоб ажралиб чиқиши камайиб боради. Гломерулонефритнинг энг хавфли асоратлари қуйидагилар:\n•артериал гипертензия; • бош мияга (инсульт) ёки кўз пардасига қон қуйилиши; • юрак нуқсонлари; • буйрак нуқсонлари, бунда гемодиализ ёки буйракни алмаштириш амали талаб қилинади.\nКасаллик аломатлари ривожланганда (сийдикда оқсил борлиги аниқланганда, унинг ранги ўзгариши ва ҳоказо ҳоларда) текшириш ва муқобил муолажа тайинлаш учун албатта шифокорга мурожаат қилиш керак.\nУмумий шифокор кўриги ва ташхис қўйиш учун одатдаги таҳлилларни тайинлашдан ташқари буйракнинг фаолияти ва тузилиш ҳолатини чуқурроқ ўрганиб чиқиш зарур. Шу мақсадда шифокор текшириш учун куйидаги кўшимча усулларни тайинлади:\n• Конда креатинин, сийдикнинг, калий, оқсиллар таркибини аниқлаш;\n• Конда антистрептококк антителолар, иммуноглобулинларни аниқлаш;\n• амалий буйрак тестлари (кунлик диурез, калаваларнинг фильтрлаш тезлиги);\n• буйракни ультратовушли текширув;\n• радиоизотопли текширув (реография, сцитиграфия);\n• буйракнинг ингичка игнали биопсияси ва ундан кейин қилинадиган гистологик текшириш ва ҳоказолар.\nЎткир глометрулонефрит ривожланганда ва сурункалиси кескинлашганда, бемор тезлик билан касалхонага ётқизилиши, тўшакка михланиши, парҳезга риоя қилиши керак. Касалхона шароитларида шифокорлар глюкокортикоид гормонлар (Преднизолон) ва иммун таъсирни ўлдирувчи бошқа воситалар иммунодепрессантларни (Сандиммун, Циклоспорин, Экорал); антикоагулянтлар (Гепарин) гипотензин, пешоб ҳайдовчи воситаталарни қўллайдилар.\nСурункали гломерулонефрит ремиссиясида муолажа уй шароитида (амбулатория) ўтказилади. Шифокорлар кўрсаткичлар бўйича қонда пешоб таркибини камайтирувчи гормонал, гипотензив, пешоб ҳайдовчи дорилар ва воситалар билар дорили муолажани қўллаб-қувватловчи махсус парҳезларни тайинлайдилар.\nМазкур дориларни танлаш қатьиян индивидуал ва назорат таҳлиллари (қон ва пешобнинг умумий таҳлили, қонда креатинин ва пешоб даражаси ва ҳоказо) натижаларига боғлиқ. Сурункали буйрак нуқсонлари ҳодисаси ортиб бораверса, сурункали гемодиализ («сунъий буйрак» аппарати)ни қўллайдилар.\nПарҳез. Ўткир гломерулонефрит бошланишининг дастлабки икки кунида ош тузисиз енгиллаштирувчи углеводли парҳез тавсия этилади: • қандли (кунда бир стакандан беш маҳал чой, қанд 30 гр);\n• олмали (1,5 кг хом ёки тоблаб пиширилган олма ва 5080 гр қанд);\n• тарвузли (1,5-2 кг);\n• картошкали (1,5 кг арчилмай қайнатилгани ёки ўтда тоблаб пиширилгани);\n• қатиқли (1,2-1,5 л) ва ҳоказо.\nКейин тўшакда ётган барча вақтда қуввати аста-секин пасайтириб борилган хилма-хил овқатлар (2000 ккал атрофида) дан фойдаланилади, ўсимлик сут маҳсулотлари кўпайтирилиб, гўштли маҳсулотлар камайтирилади.\nТўла соғайиб кетиш учун овқатда қуйидагиларга амал қилиниши зарур:\n• Натрийни чеклаш (ош тузи): овқат тузсиз пиширилади, барча тузли нарсалар истисно этилади, артериал босим ва шиш лар бўлмаса, овқатга таъм киритиш учун 2-3 гр ош тузи солса бўлади. А Б баланд ва шиш бўлса, ош тузи касаллик бошланишидан ўртача 1-2 ҳафтагача тўла истисно этилади;\n• суюқлик ичиш тартибиға риоя қилинганда суюқлик истеъмол қилиш олдинги кунларда ажралиб чиққан пешоб миқдоридан 400-500 мл га ортади.\nСурункали гломерулонефритда овқатланиш касаллик шакли ва босқичларига боғлиқ бўлади. Агар касаллик белгисиз кечса, ўткирлашмаса одатдаги соғломлаштирувчи овқатлардан истеъмол қилинади, фақат туз озроқ солинади (кунига кўпи билан 7-8 гр), оқсил ҳам чекланади, рисоладаги тана вазнининг 1 кг га 0,8 0,85 гр суюқликларни бемалол истеъмол қилавериши мумкин.\nСурункали гломерулонефрит ўткирлашғанда юқорида айтиб ўтилган ўткир гломерулонефрит учун кўрсатилган овқатларга ўтилади.\nБуйрак етишмовчилиги ривожланиши пархезда оқсил миқдори ва сифати ўзгаришларини талаб этади. Буйрак етишмовчири лиги даражасига боғлиқ равишда овқатдаги оқсил таркибини тана вазнининг 1 кг ига 0,6 гр гача, кейин 0,4 гр гача ва ундан озга камайтириб борилади.\nЭнг паст оқсилли парҳезда қолиш узоқлиги (кунига 20 гр оқсил) бемор ҳолатининг яхшиланишига боғлиқ. Муолажа фойдали бўлаётган бўлса, кунига 40 гр оқсилли парҳезга ўтиш мумкин, бунинг орқасида вақти-вақти билан (ҳафтасига 1-3 мартадан) «илонизи» кўринишида оқсили 20 гр бўлган парҳез қўлланади. У ҳам оқсилли парҳез туфайли оқсил етишмовчили ривожланишидан огоҳлантириш учун овқатлар сирасига ўзгартириб бўлмас аминокислота препаратларини қўшиш мумкин.\n• Қонда пешоб таркибини камайтирувчи дорилар: Артишок экстракти • Канефрон • Леспенефрил • Хофитол.\n• Пешоб ҳайдовчи дорилар: Гидрохлоротиазид • Диакарб\n• Спиронолактон • Триампур • Фуросемид.\n• Алмаштириб бўлмайдиган аминокислот препаратлари: «Аминес-Н • Кетостерил.\nЖарроҳлик муолажаси. Ҳозирги вақтда буйракни алмаштириш қатьий кўрсаткичлар бўйича буйрак етишмовчилигининг терминал босқичларида ўтказилмоқда. Жарроҳлик амалидан\nкейин кўчириб қўйилган зонинг битиб кетмаслиги олдини олиш учун барча беморларга иммун таъсирни босувчи препаратлар берилади (Азатиоприн, Имуран, Преднизолон, Циклоспорин, Экорал ва ҳоказо).\n2 та ўртача катталикдаги нўш пиёз майда қилиб тўғралади, шакар сепилади ва эрталабгача қўйиб қўйилади. Ажралиб чиққан пиёз сувини 1 ошқошиқдан кунда 2 маҳал 1 ой давомида ичилади.\nЕртут япроғи 10 гр, қичитқиўт гиёҳи 10 гр, қайин япроғи 20 гр, луб уруғи 50 гр аралаштирилади. Тўплам кукунидан 2 ошқошиғини термосдаги 0,5 л қайнатилган сувга солиб, 1 соат тиндирилади ва илиқ ҳолда бир стакандан овқатдан 20 дақиқа олдин ичилади. Муолажа муддати 3-4 ой, ҳар ой оралиғида 5-7 кундан танаффус қилинади.\nПиелонефрит буйракнинг ўткир ёки сурункали инфекцион шамоллаш касаллиги бўлиб, буйрак тўқимасининг ўзи ва буйрак жоми тизимининг касалланишидир.\nКўзғатувчилар энтерококелар, протей, энтофилококклар, стафилакокклар, ичак таёқчаси ва бошқа патоген микроорганизмлар бўлиб, улар буйракка қон, лимфа, қуйи пешоб йўлларидан келиб қолади. Касалликнинг ривожланиши биринчи навбатда организмнинг умумий ҳолати ва юқумли касалликларга қаршилик кўрсатабилиши (иммунитет)га боғлиқ. Пиелонефрит ривожланишига энг кўп ва тез-тез мойиллик кўрсатадиган омиллар қуйидагилардир.\n• қовуқ ва пешоб чиқариш йўлининг шамолланиш касаллиги;\n• буйрак тоши касаллиги;\n• жинсий йўл билан ўтадиган юқумли касаллик; умумий совуқ қотиш ва ҳоказо.\nбелгилари Ўткир пиелонефрит\n• Белда оғриқ ва (ёки белга туртганда оғриқ хуруши;\n• Баланд харорат;\n• Тез-тез, қийналиб пешоб чиқариш;\n• Пешоб таҳлили чоғида катта миқдордаги лейкоцитлар, бактериялар, оқсиллар борлиги аниқланади. Муқобил муолажа бўлмаганида йирингли септик асоратларининг ривожланиши хавфи бор:\n•буйрак йиринглаши (абсцесс); буйрак чипқони; буйрак атрофи (паранефрал) абсцесси. Сурункали пиелонефрит\n• Ўткирлашмасдан олдин эрталаблари юз шишади, артерия босими ортади, анемия ҳодисаси юз беради.\n• Сурункали пиелонефритнинг ўткирлашуви ўткир пиелонефритга ўхшаш аломатлар билан кечади.\n• Сурункали пиелонефрит узоқ вақт давомида ривожланади, вақти-вақти билан хуружлар ва қайтишлар бўлиб туради. Гемодиализ ёки бошқа буйрак кўчиришни талаб этувчи буйрак етишмовчилигининг ривожланиши сурункали пилеонефритнинг энг ёмон асорати ҳисобаланди.\nКасаллик аломатлари ривожланганда текшириш ва муқобил муолажа ўтказиш учун шифокорга мурожаат қилиш керак.\nУмумий шифокор кўриги ва ташхис қўйиш учун одатдаги таҳлиллар тайинлашдан ташқари буйраклар ҳолатини чуқур тадқиқ қилиш зарур бўлади. Шу мақасадда шифокор текширувнинг қўшимча усулларини тайинлаши мумкин.\n•пешобни бактериологик текшириш;\n• антибиотикларга таъсирчанликни аниқлаштирувчи тестлар (касаллик сабаби аниқлангандан сўнг);\n•рентгенологик тадқиқот (вена ичи урографияси);\n•буйракни ультратовушли текшириш;\n• амалий буйрак тестлари (кунлик диурез, тугун фильтрацияси тезлиги) ва ҳоказолар.\nЎткир ва сурункали пиелонефритнинг енгил хиллари муолажаси амбулатория тартибида ўтказилиши мумкин. Шифокорлар тўшакдан турмасликни, парҳезга риоя қилишни, суюқликни кўп ичишни тавсия қиладилар, бактерияларга қарши воситалар, спазмолитиклар, фитопрепаратлар тайинлайдилар Пиелонефрит оғир кечса, ёки асоратлари ривожланиб кетса, беморни касалхонага ётқизиш зарур.\nПархез. Ўткир ва сурункали пиелонефрит хуруж қилганда касалликнинг дастлабки икки кунида пишган мевалар, полиз экинлари (тарвуз, қовун, қовоқ), димланган олма, сабзи, лавлаги, карам пюреси истеъмол қилиш мақсадга мувофиқдир. Эътибор қилинг! Касалликнинг биринчи куниданоқ суюқликни иложи борича кўпроқ (2 ва ундан кўпроқ литр) истеъмол қилиш энг муҳим тадбир ҳисобланади. Суюқликлар қуйи дагилардир: клюква ва брусника шарбати, кўк ва қора чой (суюқроқ қилинг), лимонли ё сутли чой, мева шарбатлари қўшилган чой, томат соки, наъматак ва туршак қайнатмалари, суюқ кисель, ишқорли маъдан суви.\nАгар артерия босими жойида бўлса, ош тузини чекламаслик керак!\nКасаллик ўткир даврида енгил ҳазм бўладиган маҳсулот ва таомлар тавсия этилади, ичак фаолиятини яхшилаш учун эса сабзавотлар, ҳўл мевалар, қуруқ мевалар ва қатиқли ичимликлар, С, А витаминлари, В гуруҳи витаминларига бой маҳсулотлар ва сервитамин препаратлар истеъмол қилиши бериш мумкин.\nДуккаклилар, бош карам, янги нон, ёғи ажратилмаган сут чекланади. Овқатнинг асосий қисмини ҳарорат тушганда истеъмол қилинади.\nСурункали пиелонефритда касаллик ўткирлашмаса ва мураккаблашмаса, ҳеч қанақа махсус парҳез талаб этилмайди. Шишлар юзага келгудек бўлса, суюқликлар миқдори, ош тузи истеъмоли бироз камайтирилади (агар беморда артериал босим қайд этилган бўлса).\n• Антибактериал воситалар (уроантисептиклар): Амоксициллин (Амосин) • Ко-тримоксазол (Бисептол) • Налидикс кислотаси (Неграм) • Нитроксолин (5-НOК) • Нифуртел (Макмирор) • Пефлоксацин (Абактал) • Пипемид кислотаси (Палин, Пимидель) • Фосфомицин (Монурал) • Цефтибутен (Цедекс).\n• Спазмолитиклар: Дротаверин (Беспа, Но-шпа, Спазоверин, Спаковин) • Красавка препаратлари (Бускопан, Красавка экстракти) • Папаверин • Спазмоцистенал • Цистенал. • Фитопрепаратлар: Дала артишоки (Хофитол) • Канефрон Н\n• Қичитқиўт япроқлари • Кирқбўғим дала ўти • Цистон. Жарроҳлик муолажаси. Ўткир пиелонефрит йирингли-септик асоратлари(обсцесс, буйрак чипқони) ривожланганда мажбурий жарроҳлик амаллари қўлланади. Одатда, жарроҳлик амалида пешоб оқиб чиқиш йўлидаги тўсиқлар олиб ташланади (масалан, пешоб чиқиш йўлидаги тошни олиб ташлаш), буйрак жоми тизимини йирингдан тозалаш (пиело нефростомия) ва ҳоказо.\nЎткир пиелонефритда ва сурункали пиелонефрит хуруж қилганда Брусника барглари, бўтакўз гули, қичитқиўт гиёҳи, луб дони, туятовон япроғи, ертут япроғи, итбинафша гиёҳи тенг миқдорда олинади. Туйилган гиёҳлардан 10 гр ни 0,5 л қайнатилган сувга солиб, термосда 8 соат дамланади, сузилади. Илиқ ҳолда ярим, чорак стакандан кунда 4 маҳал овқатдан кейин ичилади. Муолажа муддати бир ой, 4 муолажадан кейин 1 ой танаффус қилиб, яна такрорланади.\nКушторон гиёҳи, арча ғуддаси қизилмия илдизпояси, арчагул япроғи, дасторбош гиёҳи, маврак япроғи, оқ ламиум бутаси, сули похоли тенг миқдорда олинади. Тўпламнинг туйилганидан 8 гр ни 250 мл сувда 4 соат дамланади, қайнатилади, қайнаган заҳоти олиб, сувли идишда 10 дақиқа буғлантирилади, иссиқ жойда 1 соат тиндирилади, сузилади. Илиқ ҳолда бир стакандан кунда 4 маҳал овқатдан кейин 20 дақиқа ўтгач ичилади.\nҚайин япроғи, қушторон гиёҳи, лабазник гиёҳи, очанбити гиёҳи -тенг миқдорда 10 гр кукуни 400 мл қайнатилган сувга солинади 5 дақиқа қайнатилади, 1 соат тиндирилиб, докада сузилади. Илиқ ҳолда бир стакандан кунда 4 маҳал овқатдан 30 дақиқа олдин ичилади. Муддати 11,5 ой. Брусника япроғи, нашвати япроғи, ғозпанжа гиёҳи, петрушка илдизи тенг миқдорда олиниб, 10 гр кукуни 0,5 л қайнатилган сувга солинади, термосда 8 соат тиндирилади, сузилади. Фақат илиқ ҳолда ярим стакандан кунда 4 маҳал овқатдан кейин 1,5 ой мобайнида Қайин япроғи 2 чойқошиғи 1 л қайнатилган сувга солинади, сув ҳамомида 10 дақиқа қайнатилади, сузилади.\nИлиқ ҳолда кунда 3 маҳал 1 стакандан овқатдан 30 дақиқа олдин ичилади. Брусника япроғидан ҳам худди шундай қайнатма қилиб ичса бўлади. Пиелонефрит хуруж қилганда фито муолажани касаллик бутунлай йўқолиб кетмагунча бажариб бориш лозим. Шамоллаш белгилари бутунлай ғойиб бўлганда гиёҳлар билан даволаш муддатлари 1 1,5 ойдан бўлиб, худди шундай муддат танаффус қилинади.