Ёш шахматчилар сектор раҳбари кубоги учун беллашди - zarnews.uz\nКаттақўрғон шаҳар Ингичка шаҳарчасида Президентимиз илгари сурган 5 та муҳим ташаббусни ҳаётга тадбиқ этиш, ёшларни жисмоний чиниқтириш, уларнинг спорт соҳасидаги қобилиятини намоён қилишларига имкон яратиш мақсадида шахмат “Сектор раҳбари кубоги” мусобақаси бўлиб ўтди.\nШаҳар ИИБ раҳбарлигидаги 3-сектор томонидан ташкил қилинган мусобақада Ингичка шаҳарчасидаги мактабларнинг 7-дан 11-синфгача бўлган ўқувчилар иштирок этди.\nМусобақада ғолибликни қўлган киритган Улуғбек Нарзуллаев,\nАбдуғаффор Абдуғаниев, Машҳура Бобоназарова, Шоҳжаҳон Холмўминов, Маъруф Эшмаматов,\nРуслан Мамасолиевларга сектор раҳбарининг диплом ва эсдалик совғалари топширилди.\nСамарқанд туманида 7 ёшдан 17 ёшгача бўлган болалар ва ўсмирлар ўртасида муай-тай бўйича вилоят очиқ чемпионати ўтказилди.\nУнда 200 нафарга яқин вилоятимиз ва хоразмлик спортчилар ўзаро баҳс олиб борди. Беллашув якунига кўра, умумжамоа ҳисобида вилоятимизнинг “Шаҳриёр” спорт клуби жамоаси биринчи ўринни қўлга киритди. Иккинчи ўринни “Чархин-1” жамоаси эгаллаган бўлса, учинчи ўрин пайариқликларга насиб этди.\nМамлакат бўйлаб "Спортни сев, спорт билан яша!" шиори остидаги оммавий спорт фестивали доирасида ҳамда “Январь - шахмат-шашка ойлиги” муносабати билан жойларда мусобақалар ўтказилмоқда.\nШундай мусобақалар Каттақўрғон, Нарпай, Қўшработ, Булунғур туманларида ҳаваскорлар ўртасида бўлиб ўтди. Мусобақада умумтаълим мактаблари ўқувчилари ҳамда аҳоли вакиллари, маҳалла фаоллари ақл баҳсида беллашди. Ақл беллашувида 300 нафарга яқин иштирокчи орасидан энг иқтидорлилари аниқланиб, тақдирланди.


Аллома Тафтазоний роҳматуллоҳи алайҳи – oliymahad.uz\nАллома Тафтазоний роҳматуллоҳи алайҳи\nМотуридий мазҳабида: «Ҳукмлар шариат ила собит бўлади. Фақатгина, Аллоҳнинг маърифати, вожиблиги очиқ-ойдин бўлгани учун, ақл билан собит бўлади», дейилган.\nМотуридий ақидавий мазҳабининг диёримиздан етишиб чиққан кўзга кўринган олимларидан бири бу Саъдуддин Масъуд ибн Умар роҳматуллоҳи алайҳидир (722-792/1322-1390)\n«Тафтазоний» тахаллуси билан машҳур бўлган улкан аллома наҳв, сарф, мантиқ, риторика, илми калом, фиқҳ, тафсир ва бошқа илм соҳалари бўйича замонанинг пешқадами эди. Юқорида қайд қилинган фан соҳаларига тааллуқли бўлган асарлари жамоатчилик томонидан кенг қабул қилинди. Бу асарлар узоқ вақт давомида диний ўқув юртларида асосий қўлланма бўлиб хизмат қилди.\nАллома Тафтазоний мусулмон уламолари орасида шу қадар кенг шуҳрат қозондики, унгача яшаб ўтган олимлар «мутақаддимин», ундан кейингилари эса «мутааххирин» деб атала бошланди. Бу ҳол Аллома Тафтазонийнинг мусулмон оламида тутган мавқеъи нақадар юксак эканини тасдиқлайди.\nАлломадан мерос бўлиб қолган асарларнинг айримларини қайд қиламиз:\n1. «Таҳзиб ал-мантиқ вал калом». Бу жуда ҳам пишиқ матн бўлиб, ўз соҳасида тенги йўқ китоб деб билинган. Ушбу китоб ўз вақтида ҳамма тарафда шуҳрат қозонган ва ҳамма тарафидан эҳтимом билан ўрганилган. Муҳаққиқ уламолар мазкур китобни ўқиб-ўрганибгина қолмай, унга кўплаб шарҳлар ҳам ёзганлар.\n2. «Иршодул Ҳодий» китоби наҳв илмига бағишланган ва кўп нарсани ўзига жамлаган машҳур матн бўлган. Уламолар унга бир қанча шарҳлар ёзганлар.\n3. «Шарҳи Талҳис» номли иккита китоб Аллома Тафтазонийникидир. Иккиси ҳам машҳур. Каттаси «Мутаввал» деб, кичиги «Мухтасар» деб номланади. Бу икки китоб «Талҳис» нинг энг машҳур шарҳлари ҳисобланади. Иккиси ҳам серфойда бўлгани учун кўплаб уламоларнинг эътиборини ўзига тортган. «Мутаввал»га кўпгина ҳошиялар ёзилган бўлиб, уларнинг ичида Журжоний ва Муфнорийнинг ҳошиялари машҳур бўлган.\n4. «Мақосидут-толибин фий илмил калом» китобини ёзиб бўлганидан кейин, аллома Тафтазоний унга катта шарҳ ҳам ёзган. Бу китоб ўзида жуда кўп фойдаларни жамлаган улуғ китобга айланган. Уламолар унга ҳошиялар ёзган.\n5. «Шарҳу ақоид ан-Насафийя» да Аллома Тафтазоний тартибга катта эътибор берган ва қўшимчалар киритган.\n6. Убайдуллоҳ ибн Масъуд Маҳбубий Бухорийнинг «Танқиҳ ал-усул» китобига аллома Тафтазоний томонидан ёзилган шарҳ «Ат-талвиҳ фий кашфи ҳақоиқ ат-танқиҳ» деб номланган. Бу китоб толиби илм ва уламоларнинг катта эътиборини қозонган машҳур китобдир.\n7. «Китоб ал-арбаъин» ҳадис бўйича китобдир.\n8. «Китоб ал-фатаво ал-Ҳанафийя». Аллома Тафтазоний роҳматуллоҳи алайҳи Ҳиротда ўзи чиқарган фатволарни жамлаб, китоб шаклига келтирган.\n9. «Шарҳ ал-Ғаззий» сарф илмига оид Иззуддин Занжонийнинг китобига ёзилган шарҳ бўлиб, Аллома Тафтазоний унда матнга кўпгина фойдали маълумотларни қўшган. Бу китоб Тафтазонийнинг биринчи китоби бўлиб, уни ҳижрий 737 йилнинг Шаъбон ойида тугатган. Имом Суютий ва Ибн Ҳилол мазкур китобга ҳошия ёзганлар.\n10. «Кашф ал-асрор ва уддатул аброр» форс тилидаги тафсир бўлган.\n11. «Шарҳ ал-мифтоҳ лис-Саккокий» китобини аллома Тафтазоний ҳижрий 789 йилда ёзиб битирган.\n12. «Шарҳу мунтаҳас-суали вал амали фий илмай ал усули вал жадали».\n13. «Ат-таркиб ал-жамил».\n14. «Таркиби ғариб ва тартиб ажиб».\n15. «Баҳс ал-муштарак».\n16. Шарҳ ал-Кашшоф”.\n17. «Шарҳу Шамсиятил китоби фил мантиқ».\n18. «Шарҳу Навобиғул Калим» ва бошқа бир қанча китоб ва рисолалар.\nАллома Тафтазоний раҳматуллоҳи алайҳининг бизгача етиб келган ва ҳозиргача кўпчилик томонидан катта эътибор билан ўрганиб келинаётган китобларидан бири «Шарҳу ақоид ан-Насафий» номли асаридир. Бу китоб бошқа бир улуғ ватандошимиз томонидан ёзилган матннинг шарҳидир.\nБу матннинг соҳиби Нажмиддин Абу Ҳафс Самарқандий Насафий роҳматуллоҳи алайҳидир (460-537/1068-1142).\nНажмиддин Абу Ҳафс Насафий ўз замонаси ва келажак даврларнинг ҳам улуғ фақиҳи, табиатшуноси, тилшунос ва муаррихи эди. Алломанинг тўлиқ исми – Умар ибн Муҳаммад ибн Луқмон ан-Насафий ал-Мотуридий ас-Самарқандий.\nБизнинг замонамизга алломанинг «Манзилат ан-Насафийя фил Хилофийят», «Ақоид ан-Насафий», «Ал-Явоқит фил мавоқит», «Зиллат ал-Қори» асарлари етиб келган.\nАбу Ҳафс Насафийнинг «Ақоид ан-Насафий» асари уламолар орасида катта шуҳрат қозонди. 768 йилда улуғ олим Тафтазоний у китобга шарҳ битди. Бу шарҳ «Шарҳи ақоид ан-Насафий» номи билан маълумдир.\nАллома Тафтазоний роҳматуллоҳи алайҳининг бу китоби ўз давридаги ақида илмига оид илмий баҳсларнинг самарасини акс эттирган китобдир. Ақоидга оид китобларга ҳар бир китобнинг ёзилаётган давридаги ҳукм сураётган эътиқодий масалалар ва тортишувлар акс этиши одат тусига кирган нарса.\nАллома Тафтазоний роҳматуллоҳи алайҳи ўз китобининг аввалида ақида илми тарихи ва унга одамларнинг ҳожати тушганлиги ҳақида қисқача тушунтириш беради:\n“Аввалда ўтган саҳоба ва тобеъин розияллоҳу анҳум ақидалари мусаффо бўлгани ва Набий алайҳиссалом суҳбатларининг баракаси, у зот соллаллоҳу алайҳи васалламнинг замонларига яқинлик, ҳодиса ва ихтилофларнинг озлиги ҳамда ишончли зотлардан сўраш имконлари бўлгани туфайли, ақида ва фиқҳ илмларини тадвин қилишга, фаслу бобларга солишга ҳамда фуруъ ва усулларнинг мақсадларини айтишга ҳожатлари тушмаган.\nАммо, мусулмонлар орасида фитналар, дин имомларига қарши тажовузлар, фикрларда ихтилоф ва бидъатларга мойилллик зоҳир бўлиб, фатволар кўпайди; уламоларга мурожаат кўпайгандан кейин улар назар солишга, далил топишга, ижтиҳод қилишга, ҳукм ахтаришга, қоидалар ва асослар ишлаб чиқишга, боб ва фаслларни тартибга солишга ўтишга мажбур бўлдилар”.\nАллома Тафтазоний роҳматуллоҳи алайҳи ўз шарҳининг бошида, Мотуридий ақидавий мазҳабидаги бошқа олимлар каби маърифат ҳосил қилиш воситаларини баён қилиш жараёнида ақлнинг тутган ўрни ва аҳамиятини тушунтиради.\n«Шарҳу ақоид ан-Насафий» китобининг дастлабки мавзулари жуда ҳам қийин тил ва усубда келган. Бу ҳам ўша замон илмий муҳитининг таъсиридир. Муаллиф мазкур вақтнинг услуби ва тили ҳамда истеълоҳларини ишлатишга мажбур бўлган. Айниқса, Аллоҳ таолонинг борлиги ва зоту сифотини,оламнинг қадим эмаслигини баён қилиш жараёни кўпроқ файласуфларнинг иборалари ва услуби ила бўлган. Бу бобларда оят ва ҳадислар деярли келтирилмаган.\nАммо, кейинроққа келиб услуб ҳам, гап-сўзлари ҳам осонлашиб боради. Оят ва ҳадислардан ҳужжат-далиллар келтириш ҳам кўпайиб броган.\nАллома Тафтазоний роҳматуллоҳи алайҳи аввал фақат ақлий далиллар келтирган бўлса ҳам, кейинроқ оят ва ҳадисдан келтирган далилларини қувватлаш учунгина ақлий далиллар келтирган.\nАллома Тафтазоний роҳматулоҳи алайҳи файласуфлар, мўтазилийлар, жабарийлар ва қадарийлар каби турли фирқа ва гуруҳларнинг фикрларини келтириб, уларга аҳли сунна вал жамоанинг раддияларини бериб борган.\nКитобда бошқа масалалар қатори Аллоҳ таолони кўриш масаласи ҳам бор. Шу масалага оид матнни шарҳ қилар экан, аллома Тафтазоний роҳматуллоҳи алайҳи қуйидагиларни ёзади:\n«Батаҳқиқ, Аҳли ҳақ кўришнинг мумкинлигига икки йўл – ақл ва нақлдан далил келтирган. Биринчининг тақрири қуйидагича: Биз аъён (жисм) ва аъраз (сифат)ларни кўриш зарурат эканига қатъий ишонамиз. Биз кўриш ила, жисм билан жисм ва сифат билан сифат орасини ажратамиз. Бас, муштарак ҳукмга муштарак иллат лозим. Ўша иллат – мавжудлик, пайдо бўлиш ёки мумкинликдир. Тўртинчиси бўлиши мумкин эмас. Пайдо бўлиш ҳам йўқликдан сўнгги мавжудликдан иборатдир. Мумкинлик эса мавжудлик ва йўқликнинг зарурати йўқлигидан иборатдир. Иллат бўлишга йўқликнинг дахли йўқ. Бас, шундай бўлганидан кейин, фақат вужуд қолиши аён бўлди. У эса Яратувчи ва ундан бошқанинг орасида муштаракдир. Шунинг учун тўғри иллат мавжудлик бўлганидан кейин, унинг кўриниши ҳам саҳиҳ бўлади».\nМуаллиф юқорида зикр қилинганга ўхшаш бир неча ақлий далилларни келтиргандан кейин, нақлий далилга ўтиб қуйидагиларни айтади:\n“Мўминлар Аллоҳ таолони охиратда кўришлари вожиблигига нақлий далиллар ворид бўлган:\n1. Китобдан: Аллоҳ таолонинг: «У кунда бор чиройли юзлар. Роббига назар солувчилар», деган қавли.\n2. Суннатдан: Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг:\n«Албатта, сизлар ҳудди тўлин ой кечасида ойни кўргандек кўрасизлар», деган қавллари. Бу ҳадис машҳур бўлиб, уни катта саҳобалар (розияллоҳу анҳум)дан йигирма бир киши ривоят қилган.\n3, Ижмога келсак, умматнинг барчаси охиратда кўришнинг воқеъ бўлишига жам бўлишган эди…”.\nАллома Тафтазоний роҳматуллоҳи алайҳи қиёматда амалларни тарозида тортиш ҳақидаги масала бўйича мўтазилийлар билан тортишув олиб боради.\n“Вазн ҳақдир. Чунки У зоти таоло «У кунда вазн ҳақдир», деган. «Мезон» амалларнинг миқдорларини билиш учун ишлатиладиган нарсадан иборатдир. Унинг кайфиятини идрок қилишга ақл қосирлик қилади. Мўтазилийлар уни инкор қилган. Чунки уларнинг фикрича, амаллар аърозлардир. Уларни қайтариш имкони бўлса ҳам, вазнини ўлчаш мумкин эмас. Чунки улар Аллоҳ таолога маълумдир. Бас, уларни тортиш беҳуда иш бўлади. Бунга жавоб қуйидагича: “Ҳадисда амалларнинг китоби ҳақида сўз юритилган. Бас, шундай экан ишкал қолмайди”.\nАллома Тафтазоний роҳматуллоҳи алайҳининг «Шарҳу ақоид ан-Насафий» китоби мотуридий ақидавий мазҳабида ёзилган китоблар ичида энг машҳурларидан бири ҳисобланади. У кўпгина юртларда дарслик қилиб олинган. Бизга етиб келган асарлар ичида кўп учрайдигани ҳам айни шу китобдир. Ҳозирда бу китобни дарслик сифатида ўрганиш деярли тўхтаб қолган эди, аммо энди бизнинг диёрлардаги ислом билим юртларида яна секин-аста дарсликлар қаторига киритилмоқда.\nАллома Тафтазоний роҳматуллоҳи алайҳи томонидан ёзилган шарҳи шу даражада машҳур бўлган китобнинг матни борасида кейинроқ сўз юритамиз, худо хоҳласа. Аллоҳ у зотдан рози бўлсин!\n848700cookie-checkАллома Тафтазоний роҳматуллоҳи алайҳиno\nОлдингиИмом Абу Ҳанифа роҳматуллоҳи алайҳининг ақидалариКейингиИслом иқтисодиётида иқтисодий жараёнга аралашиш


Қаршида иқтисодий-молиявий ва юридик маслаҳатлар бериш клиникаси очилди\n21:22 / 12.11.2020\nҚарши шаҳрида Корхоналарни соғломлаштириш ва хусусийлаштириш клиникаси очилди. Президент Шавкат Мирзиёев 12 ноябрь куни ушбу муассасани бориб кўрди.\nИқтисодиётда давлат иштирокини қисқартириш ва рақобатни ривожлантириш – сифат, унумдорлик ва тараққиётнинг муҳим омили. Ўзбекистон Республикаси Президентининг жорий йил 27 октябр куни қабул қилинган «Давлат иштирокидаги корхоналарни ислоҳ қилишни жадаллаштириш ҳамда давлат активларини хусусийлаштиришга оид чора-тадбирлар тўғрисида»ги фармони шу мақсадга қаратилган.\nУшбу масала бўйича 28 октябр куни ўтказилган видеоселектор йиғилишида давлатимиз раҳбари бу борада аҳолига батафсил маълумот берадиган маслаҳат клиникалари ҳамда колл-марказ ташкил этиш зарурлигини таъкидлаган эди. Шунга мувофиқ, Қорақалпоғистон Республикаси, Тошкент шаҳри ва барча вилоятларда Корхоналарни соғломлаштириш ва хусусийлаштириш клиникалари очилди. Шунингдек, куну тун ишлайдиган 1082 рақамли колл-марказ йўлга қўйилди.\n- Хусусийлаштириш - қўшимча қиймат ва ишчи жойлар яратадиган муҳим масала. Ҳар бир объектнинг эгасини топиб, ишни йўлга қўйиб юбориш керак. Бу эса тадбиркорга имконият, маҳаллий бюджетга тушум, - деди давлат раҳбари.


Истеъмолчилар ҳуқуқларини бузган 466 нафар банк ходимидан 829 млн сўмлик жарима ундирилди – Kommers.uz\nМолия\t16:50 | 21.2.22\nИстеъмолчилар ҳуқуқларини бузган 466 нафар банк ходимидан 829 млн сўмлик жарима ундирилди\nҚоидабузарликларга йўл қўйган 269 нафар ходимларига нисбатан интизомий жазо чоралари қўлланилган.\nЎзбекистонда 2021 йил истеъмолчилар ҳуқуқларини бузган 466 нафар банк ходимидан 829 млн сўмлик жарима ундирилди. Бу ҳақда Марказий банк департамент директори Акмал Назаров АОКАда ўтказилган брифингда хабар берди.\nМаълум қилинишича, ўтказилган ўрганишлар ва назорат тадбирлари натижасида хизмат кўрсатишда истеъмолчиларининг ҳуқуқлари бузилишига йўл қўйган 16 та тижорат банки ва 8 та микрокредит ташкилотидан жами 1 миллиард 177 миллион сўм миқдорида жарималар ундирилган.\nБанкларга нисбатан кўрилган чоралар таъсирчанлигини ошириш мақсадида ундирилган жарималарнинг 829 миллион сўми ёки 70 фоизи қоидабузарликлар йўл қўйилишига сабабчи бўлган банкларнинг 466 нафар масъул ходимлари ҳисобидан қопланган.\nШу билан бирга, тижорат банклари томонидан қоидабузарликларга йўл қўйган 269 нафар ходимларига нисбатан интизомий жазо чоралари қўлланилган.\nАввалроқ Ўзбекистонда нақд пулсиз ҳисоб-китоб қилган истеъмолчилар рағбатлантирилиши мумкинлиги ҳақида хабар берилди. Шунингдек, Ўзбекистонда солиқ ҳуқуқбузарликлари ҳақида хабар берган 15 нафар фуқарога 9 миллион сўм мукофот берилгани хабар қилинди.


Қорақалпоғистон Республикаси прокуратураси ЙПХ ходими аёлни калтаклагани юзасидан расмий ахборот берди- Kruz.uz\n12:52, 16.09.2019 5407 0 Шуҳрат Саидаҳмадов блоги\nБлогимизнинг телеграм каналида ЙПХ ходими аёлни калтаклагани акс этган видео чиққан эди. Қорақалпоғистон Республикаси прокуратураси ушбу ҳолат юзасидан расмий маълумот берди.\nМаълум бўлишича, Қорақалпоғистон ИИВ Йўл ҳаракати хавфсизлиги бошқармаси ЙПХ инспекторлари К.Р. ва Б.З. пиёдага йўл бермаган Нехиа машинасини тўхтатган. Нехиа ҳайдовчиси А.Б. инспектор Б.З.га маъмурий ҳуқуқбузарлик содир қилмаганлигини айтиб, инспекторга ҳужжатларини тақдим этмасдан, воқеа жойидан кетмоқчи бўлиб, машинани ҳаракатга келтирган.\nШундан сўнг ЙПХ инспекторлари қўшимча ёрдамчи кучларни чақириб, Нехиа воқеа жойидан кетиб қолмаслиги учун зарур чораларни кўрган вақтда машина ичида бўлган икки аёл — Н.Х. ва Ш.Х. тушиб келиб, Нехиаъ��нинг қочиб кетиши учун шароит яратиб бериш мақсадида ЙПХ инспекторларига фаол қаршилик кўрсатган.\n«Натижада инспектор К.Р. тан жароҳати олгани аниқланган», — дейилади Бош прокуратура ахборотида. Идора ахборотида қайд этилишича, шундан «кейин фуқаро Ш.Х. уни ЙПХ инспекторлари уриб тан жароҳати етказганини маълум қилиб, тез ёрдам машинасида шошилинч тиббий ёрдам илмий марказига келган».\nҚайд этишларича, фуқаро Ш.Х.нинг мурожаати бўйича воқеа жойига Нукус шаҳар тезкор тергов гуруҳи аъзолари чиққан, ҳодиса жойи кўздан кечирилиб, ЙПХ инспекторлари ва фуқаролар наркология диспансеридан тиббий текширувдан ўтказилган. Ҳолат юзасидан Нукус прокуратураси томонидан текшириш харакатлари ўтказилиб, ЙПХ инспекторларига нисбатан хизмат текшируви тайинланган.\n«Фуқаро Ш.Х.нинг ҳамда ЙПХ инспектори К.Р.нинг тан жароҳати олганлиги ва бошқа ҳолатларга ойдинлик киритиш мақсадида суд тиббий экспертизаси тайинланган. Текшириш давом этмоқда», — дейилади Қорақалпоғистон Республикаси прокуратураси матбуот хизмати ахборотида.\n13:16, 31.05.2020 259\nдавлат чегараси Шоҳруҳхон Виртуал қабулхонаси Миромон аерхологик топилма Дастан Бектурсинов озод этилди ОАВ ходимлари қоровул маҳсулот


Жамол Камол: “Тил – халқнинг номуси, тарих – унинг қомуси” (1989) — www.ziyouz.uz\nБош саҳифа МатбуотҚайта қуриш даври матбуотиЖамол Камол: “Тил – халқнинг номуси, тарих – унинг қомуси” (1989)\nЧоп этилган 18.10.2014 21.01.2021 МуаллифZiyouz.uz\nДунёдаги энг машъум қуллик — тафаккур қуллиги, энг аянчли қашшоқлик — фикр қашшоқлиги, деган экан бир донишманд. Зеро, халқнинг қудрати ёлғиз унинг сони билан эмас, сифати билан ҳам ўлчанади. Халқнинг сифати эса унинг маданий савияси, фикрлай олиш иқтидорига боғлиқ. Қайта қуриш фикрлаш жараёнини бўғовлардан озод қилди. Биз фикрлашимиз, фикрлашимиз, фикрлашимиз керак… Фикрлашдан тўхтаган халқ — ҳалокатга маҳкум. Фикрларни умумлаштира олиш, улардан лўнда, аниқ хулосалар ясаш ҳам — санъат.\nФикр хулосага, хулоса қарорга, қарор ҳаракат ва амалиётга етаклаши даркор. Шунда тараққиёт бўлади, ижтимоий-маданий равнаққа йўл очилади…\nТаниқли шоир, таржимон ва адабиётшунос олим Жамол Камол билан суҳбат ҳаётимиз ва тараққиётимизнинг ана шундай долзарб масалалари хусусида борди.\n— Жамол ака, XIX Бутуниттифоқ партия конференциясида 70 йиллик тарихимизнинг аччиқ сабоқлари рўй-рост айтилди. Сиёсий системани ислоҳ қилиш, демократик эркинликларни кенгайтириш зарурлиги алоҳида таъкидланди. Бу борада дастлабки ишлар қилинмоқда. Ҳокимият жойларда маҳаллий советлар ихтиёрига ўтяпти…\n— Олдин ўтсин-чи, кейин кўрамиз… Мен маҳаллий советларнинг формал ҳокимиятини эмас, ҳақиқий ҳокимиятини кўзда тутяпман. Қоғозда уларга берилган ёки берилаётган ваколатлар анча-мунча. Лекин, амалда-чи? Жойлардаги маҳаллий советлар нари турсин, республика олий ҳокимият органларининг ҳам қўли қисқа, сўзи инобатга ўтмаяпти… Мисол ахтариб узоққа бормайлик. Бўстонлиқда завод қурилишининг тўхтатилгани ҳақида юксак минбардан туриб айтилди. Лекин, афсуски, ундан ҳам каттароқ ва ундан ҳам хавфлироқ бошқа бир завод қурилиши бошлаб юборилди. Шуниси қизиқки, бир завод қурилишининг тўхтатилгани ва иккинчи завод қурилишннинг бошлангани ҳақидаги материаллар «Ёш ленинчи» газетасида бир кунда босилиб чиқди. Мана аҳвол… Хуллас, гап кўп, ўзгариш оз. Депсиниб турибмиз. «Ўртоқлар, гап-сўзни камайтириб, кўпроқ амалий ишга ўтайлик!» қабилидаги чақириқлар сувга отилган тошдек чўкиб кетяпти. Самарасиз. Нега? Халқ етмиш йил давомида баландпарвоз шиорларга ишониб, ишлади. Энди шиорларга ишонмайди. Реал ҳақиқатга ишонади.\n— Қайта қуришнинг етарли даражада олға босмаётганига ўзимиз ҳам бир қадар айбдор эмасми?\n— Айбдормиз. Ўзбекистонда умумий маданий савиянинг пастлиги қайта қуришнинг олға босишига халал беряпти. Халқимиз меҳнатда чақилиб кетди. Меҳнат қилиб, роҳат кўрмасликка ўрганиб қолди. Тирикчилик қозиғига боғланди: бир куни ўтса, бас, ҳамма нарсага бефарқ, бепарво, теварак-дунё билан иши йўқ… Ўзи нари турсин, болаларини ҳам аямайди. Устига устак, заҳар ютавериб, соғлигидан ажралди… Мен қишлоқларимизни оралаб, бир нарсага амин бўлдим: халқимиз хунуклашиб кетган, қизларимиз қаримсиқ, йигитларимиз йигитга ўхшамайди… Нега? Негаки, маишат ёмон. Ҳусн ҳам оғиздан киради, деган гап бор. Болтиқбўйида йилида киши бошига 90 кг гўшт, 27 кг балиқ тўғри келади, Москвада — 120 кг, бизда — 8 кг. Россияда бир йилда киши бошига 90 кг мева-чева тўғри келади, меванинг кони бўлмиш Ўзбекистонда — 40 кг. Кўриб турибсизки, тафовут — ер билан осмонча. Бунга ким айбдор? Боғ-роғлари, ўтлоқларини бузиб, то эшигига қадар пахта эккан халқми? Давлат бир килограмм пахтага ўртача 60 тийин тўлаб, кейин ундан 60 сўм фойда олишини, ҳар килограммига ўртача 6 сўмдан тўланадиган пилла жаҳон бозорида 136 сўм туришини халқ қаёқдан билсин. Бир тонна карамга ҳам, бир тонна пахтага ҳам нега бир хилда — 500 сўм тўланишини халқ ўйлаб ҳам ўтирмайди. Чунки у ўйламасликка одатланиб қолган. Бу — даҳшатли ҳодиса… Биласиз, етмиш йиллик қайқириқ-чақириқларга қарамай, бизда миллий ишчилар синфи шаклланмади. Бир томондан, халқимиз пахтага маҳкам боғлаб қўйилди; иккинчи ёқдан, фабрика-заводларга ишчилар четдан оммавий равишда кўчириб келтирилди. Хуллас, биз ўзбеклар боши бир умр меҳнат — машаққатдан чиқмаган деҳқонлару чаласавод интеллигенциядан иборат бўлиб қолдик. Ҳар йили пахта теришни қўяверинг, ўн йиллаб қишлоқ ўқитувчилари қўлига кетмон бериб, тонна-тонналаб янтоқ чоптиришди. Врачларнинг қўлига белкурак бериб, чақирим-чақирим ариқ қаздиришди. Китоб ўқиш қаёқда! Физкультура, спортга вақт қани? Театр ёки кинога тушишни гапирмаса ҳам бўлади. Халқ пулини совуриб, «улуғлар» учун оромгоҳ-хилватгоҳлар қуришди, қишлоқларда халқ учун ҳаммом қуришни эса хаёлларига ҳам келтиришмади… Отига яраша тушови, деганларидек, маданий савиямиз ҳам шунга яраша бўлди. Аҳмад Дониш таъбири билан айтганда: авомидан уламоси, уламосидан авоми баттар бўлган халққа айланиб қолмадикми?.. Минбарларга чиқсак, гапимизни эшитиб, бошқалар ҳолимизга кулади. Негаки, баъзан оддий мантиққа ҳам риоя қилмаймиз ёки риоя қилолмаймиз. Мисол керакми? Марҳамат. Оддий саводхон киши ҳам биладики, пахта монокультураси — пахта ҳукмронлиги, деган сўз. Пахта ҳукмронлигини тан олиш эса — пахтага қулликни тан олиш дегани бўлади. Бу иккаласи — бир варақнинг икки саҳифаси. Бирига иқрор бўлиб, иккинчисини инкор этиб бўлмайди. Ҳукмронлик бўлган жойда қуллик-қарамлик, қуллик-қарамлик бўлган жойда ҳукмронлик бўлиши муқаррар… Улар бири иккинчисиз яшай олмайди. Бу — оддий мантиқ.\n«Правда Востока» газетаси С. Турсунов деган кимсанинг мақоласини эълон қилди. Унда қай бир бекатнинг номини фақат ўзбекча эълон қилган троллейбус ҳайдовчиси миллатчидан олиб, миллатчига солинади ва ҳаттоки унга турманинг эшиги ҳам кўрсатиб қўйилади. Ҳа-да, троллейбусда ўзбек тилини тушунмайдиганлар, пойтахтимиз меҳмонлари бўлиши мумкин, уларни ҳурмат қилиш керак!.. Газетанинг даъвоси мана шундай… Мен кўплаб қардош республикалар ва хорижий мамлакатларда бўлганман. Аммо ўзимни Ўзбекистонда эмас, Грузия, Арманистон, Озарбойжон, Украина, Эстония, Россия, Польша ёки Грецияда эканлигимни ҳеч қачон унутганим йўқ. Тушунмаган сўзларимни маҳаллий халқ вакилларидан сўраганман, тушунтириб беришган. Тузини еган тузлигини аяйди. Бу — инсонлар учун азалий одат. Буни ҳамма жойда табиий деб билишади, яъни, қўрқинчли жойи йўқ. Бизда эса аксинча: бекатни ўзбек тилида эълон қилган ҳайдовчи (эҳтимолки ўзбекчалаб «эски Жува» дегандир) миллатчига чиқарилади ва ҳаттоки унга қамоқ билан таҳдид этилади. Бу учига чиққан маданиятсизлик эмасми?.. Бутун республика Орол денгизи тақдири учун ёниб, уни ҳаёт-мамот масаласи деб турганда «Правда Востока»да яна бир мақола босилди. Унда қуриётган денгиз ўрнида ўрмон ўстириш таклиф этилади. Бу жон талашаётган кишини шоша-пиша кафанга солишни эслатмайдими? Бу халқ туйғусини менсимаслик, унинг ярасига туз сепиш, унинг шаънини ҳақоратлаш эмасми? Биз ўзининг шаънини ерга урганни маданиятсиз, деймиз, лекин ўзгалар шаънини менсимаслик ҳам маданиятсизликка киради… Бултур «Правда» газетасининг 21 ноябрь сонида Отахон Латифийнинг «Тўғон» деган мақоласи босилди. Унда шундай сатрлар бор: «Қуриб бораётган Оролга зилзила туфайли денгиз сатҳидан 3300 метр баландликда пайдо бўлиб, Ўрта Осиё бошида қасос қиличидек муаллақ турган Сарез кўлини оқизиш айни муддао бўлур эди. Кўлда 17 миллиард кубометрдан зиёд сув йиғилган. Агар шундай қилинса, бир йўла икки муаммо ҳал этиларди: катта хавф-хатарнинг олди олинар ва Орол денгизи анча-мунча сувга тўларди». Биз Оролга Сибирдан сув кутамиз ёки боягидек унга ўлим ҳукмини ўқишга ошиқамиз, сув эса шундай ёнбошимизда, балки бошимиз устида турибди. 17 миллиард кубометр! Бу конкрет таклифга республикамиз матбуотида бирор садо бўлмади. Мутахассисларимиз гўё қулоқларига пахта тиқиб олишган… Хуллас, ўзимизга ҳам, ўзгаларга ҳам бепарволигимиз, маданий савиямизнинг пастлиги оёғимизга уриб турибди.\n— Кейинги пайтда тил ва халқимиз тарихи муаммолари кун тартибига кескинроқ қилиб қўйилмоқда. Бу албатта бежиз эмас. Йиллар давомида бу муаммолардаи кўз юмиб келдик. Камчиликларимизии хаспўшладик. Ана шу лоқайдлик ҳам маданий савиямизга бир кўзгу эмасми?\n— Тўғри. Тил — халқнинг номуси, тарих — унинг қомуси, деб бекорга айтишмаган. Узоқ йиллар давомида ҳамма халқлар қўшилиб, битта халққа айланади, барча тиллар бирикиб, битта умумий тил пайдо бўлади, деган сохта доктрина ҳукм сурди. Ҳолбуки дунёнинг чексизлиги — унинг чексиз ранг-баранглигидадир. Ранг-баранглик — ҳаёт аломати, якранглик — завол белгиси. Табиат қонунларига зид бориб, ҳаммамизни бир қолипга тиқиштирмоқчи бўлишди. Нега? Чунки бюрократия учун миллат, миллий маданият, тил ва шахс деган тушунчаларнинг қиймати йўқ. Унинг учун буйруққа шай бўлиб турган миллион-миллион омма ва ўша омма устидан ҳукмронлик қилиш гашти бор… Шундоқ экан, ҳамманинг қўшилиб-қоришиб кетгани яхши — ҳукм юритиш осонроқ бўлади…\nМашъум сталинизм ҳукмронлиги йилларида барча халқлар жабру жафо чекди. Бундан заҳматкаш ўзбек халқи ҳам бенасиб қолмади. Биз бир минг уч юз йиллик алифбомиздан айрилдик (Уни сизники эмас, арабники дейишди. Мантиқни қаранг: бизга ўн уч аср хизмат қилди-ю, бизники бўлмай, фақат арабники бўладими?) Боболаримиз қўли билан битилган минглаб, ўнг минглаб китобларимиз оловга отилди, ерга кўмилди. Юзлаб тарихий обидаларимиз бузиб ташланди. Буюк тарих, қадимий маданият яратган халқни тўқсон саккиз фоиз бесавод эди, деб эълон қилишди. Агар шу гап рост бўлса, шаҳарларимиздаги юзлаб мадрасаларда кимлар ўқиган? Биргина Шарқшунослик институтида сақланаётган юз мингга яқин қўлёзма ва китобларни кимлар ёзиб, кимлар мутолаа этган? Лекин биз уялмасдан, ашула қилиб айтиб юравердик:\nКим эдик тарихда бизлар — номи йўқ, қашшоқ, гадо…\nҲа-да, номи йўқ, қашшоқ, гадода тарих ва маданият не қилсин!.. Бизга шундай деб уқдирилди ва шунга ишонтирмоқчи бўлишди, эътироз этганларнинг ҳолига маймунлар йиғлади. Юртимизнинг севимли ёзувчи ва шоирлари, атоқли давлат ва жамоат арбоблари қамалди, отилди, сургунга ҳайдалди. Турғунлик йиллари сиёсати бу жароҳатларни даволамади, баттар чуқурлаштирди. Ана шу маҳрумиятлар орасида халқимизнинг юрагига тош бўлиб чўккан нарса — тилимизнинг доимий камситилиши бўлди. Юқорида айтилган сохта доктрина таъсири остида ўзбек тилининг ҳаракат доираси чеклаб қўйилди, ҳукумат идоралари, бошқарув органларидан сиқиб чиқарилди, мактабларда ўзбек тили дарс соатлари кескин қисқартирилди, олий ўқув юртларида, филология факультетларини ҳисобга олмаганда, назардан четда қолдирилди. Тилга эътибор — элга эътибор, дейди халқимиз. Тил камситилган жойда тарих ҳам таҳқирланади, дейди Карл Маркс.\nОдамзод ўз умри давомида касб этган, инсон ҳуқуқлари декларацияси томонидан қайд қилиниб, жаҳон халқлари томонидан эътироф этилган умумбашарий ҳуқуқлар, қадриятлар бор. Улардан энг муҳими — дунёдаги ҳар бир халқнинг ўз ерига суверенлиги, ҳар бир тилнинг ўз тарихий территориясида эътибор ва нуфузга моликлиги, қонунийлиги ҳуқуқидир. Бу ҳуқуқлар СССР Конституциясида ҳам қисман акс этган. Шунга кўра, Арманистонда — арман тилининг, Грузияда — грузин тилининг, Озарбойжонда — озарбойжон тилининг, Эстонияда — эстон тилининг, Латвияда — латиш, Литвада — литва тилининг давлат тили, деб эълон этилиши мутлақо табиий ва қонунийдир. Биз буни чин юракдан олқишлаймиз ва қўллаб-қувватлаймиз., Шунингдек, Россияда — рус тили, Украинада — украин, Белоруссияда — белорус ва бошқа республикаларда ҳам миллий тилларнинг давлат тили деб эълон этилишига астойдил тарафдормиз. Зеро, тенг ҳуқуқли республикалар иттифоқи аввало тенг ҳуқуқли тиллар статусига суянмоғи даркор. Шундагина ҳақиқий интернационализм, миллий сиёсат принциплари сўзда эмас, амалда қарор топади, адолат тантана қилади. Мен ана шу нуқтаи назардан ўзбек тилининг Ўзбекистон ССРнинг давлат тили, деб эълон этилишини мутлақо зарур, деб ҳисоблайман. Бу тарихий адолатнинг тикланиши, республикада қайта қуришнинг жиддий ғалабаси ўлароқ, жамиятнинг обрўсига обрў қўшган бўлур эди.\nЎзбекистонда ўзбек тилининг давлат тили деб эълон этилиши рус тилининг нуфузини пасайтирмайди. Рус тили Грузия, Арманистон, Молдавия, Озарбойжон, Латвия, Литва, Эстонияда бўлгани каби бизда ҳам миллатлар аро тил бўлиб қолаверади. Баъзилар рус тилининг ҳам Ўзбекистон ССРнинг давлат тили деб эълон этилишини таклиф қилмоқдалар. Бу чуқур ўйланмаган, бир ёқлама фикр. Бутун дунё бизни кузатиб турибди. Ҳали Россиянинг ўзида давлат тили деб эълон этилмаган рус тили Ўзбекистонда давлат тили деб эълон этилса, устимиздан кулишмайдими? Кейин, мазкур масалада аллақачон қарор қабул қилиб бўлган арманлар, грузинлар, озарбойжонлар, молдаванлар, латишлар, литваликлар, эстонларни анойи санаб, ўзимизни оқил ҳисоблашимиз инсофдан эмас.\nРеспубликамизда яшаётган ҳалол ва оқкўнгил, маданий савияси юксак рус кишилари буни тушунади ва қўллаб-қувватлайди, деб умид қиламан. Бир халқ иккинчи халқни камситар экан, бу билан аввало ўз қадр-қимматини ерга уришини улар яхши билишади. Мақсадимиз — тенглик ва бирлик. Тенглик бўлмаган жойда бирлик бўлмайди, бирлик бўлмаган жойда инсонлар ҳам, халқлар ҳам бахтли бўлолмайдилар, бахтсизлик ва фалокат рўй беради. Тилни яратган табиат, халқни яратган холиқ уларни тенг қилиб яратган. Ана шу олий ҳақиқатга бўйсунайлик. Ҳар бир тил ўз ери, ўз қўрғонида мағрур жарангласин.\n— Халқимиз кўп асрли тарихга, бой маданий меросга эга. У бизнинг илдизимиз; бугунимиз ва эртамиз ундан озиқ олади. Афсуски, гоҳ билиб, гоҳ билмай ана шу илдизни кесиб қўймоқдамиз. Тарихий воқеаларни объектив ёритиш ўрнига, бугунги кун қолипи билан ўлчаймиз, сиғмаганини эса қирқиб ташлаймиз. Тарих мавзуида битилган асарлар кам, борлари ҳам атиги бир неча минг нусхада босилмоқда. Бу ҳақда Сиз қандай фикрдасиз?\n— Биз тарихимизни билмаймиз. Мактаблар ва олий ўқув юртларида ўқитилаётган «СССР тарихи» — СССР халқлари тарихи эмас, асосан, Россия тарихи. Бизда ўз халқи тарихини чуқур билувчи тарихчилар оз. Тарихий, маданий меросимиз эса буюк, беқиёс. Гўё бобосидан улкан мерос олиб, ўша мерос қаршисида нафаси ичига тушиб, довдираб қолган шўрлик меросхўрга ўхшаймиз. Улкан меросни бир салмоқлаб кўришга бизда на куч бору на иқтидор. Мутахассисларнинг айтишича, қарийб миллион нусхага яқин қўлёзмаларимиз жаҳон кутубхоналари бўйлаб сочилиб ётибди. Уларни қачон ўрганамиз? Ўзимизнинг, Шарқшунослик институтида сақланаётган қўлёзмаларни қачон ўрганамиз? Насавий, Шарафуддин Али Яздий, Мирхонд, Хондамир, Аҳмад Дониш асарларини халққа қачон етказамиз? Бир неча йил олдин Девин Девис деган америкалик ёш олим билан учрашиб қолдим. XV асрда яшаган Камол Ҳусайн Хоразмийнинг «Кашфи худо» фалсафий асарини ўзбек тилидан инглиз тилига таржима қилаётган экан. Унинг айтишича, қўлёзма ягона нусхада Ғарбий Германияда сақланмоқда. Ҳа, демак, мазкур асарни бутун дунё инглиз тилида ўқийди. Қадимий тилимизда битилган ўша китобни биз қачон ўқиймиз? Минг йиллик алифбомизни ўрганмасак, нодир қўлёзмаларимизни аслида ўқий олмасак, тарих бизни кечирмайди, келажак лаънат айтади. Америкалик олим Эдвард Олворс ўзбек халқ оғзаки ижодини тўплаб, нашр эттирса, икки юз томдан ошишини эшитиб, ҳанг-манг бўлиб қолганини ўзим кўрганман. Шундай катта юк Ўзбекистон Фанлар академияси Тил ва адабиёт институтининг ёлғиз бир бўлими елкасига юкланган. Республикада махсус фольклор ва этнография институти очиш фурсати етмадимикин?\nЯқинда Бухорога йўлим тушди. Қадимий обидаларни зиёрат қилдим. Улар аянчли аҳволда, тутдек тўкилиб ётибди. Машҳур «Чор бакр»ни кўриб, кўзларимга ишонмадим: улуғ иморатлар улуғ вайронага айланибди… Суриштирсам, таъмир ишларига ажратилган пул жуда оз, етишмаяпти, дейишди… Бухоро зиёратига ҳар йили ўн минглаб хорижий туристлар келади. Улардан тушаётган маблағ Москвада умумий қозонга солиниб, кейин Совет Иттифоқининг катта-кичик барча шаҳарларига баравар тақсимланади. Ундан Камчатка ёки Куриль оролларидаги шаҳар ёки шаҳарчалар ҳам бенасиб қолмайди. Бухорога тегадиган улуш — зиғирча… Бу машъум «уравниловка» — бараварлаштириш сиёсатининг типик намунаси эмасми? Бундан қачон қутуламиз? Бухоронинг гази, тиллоси, қоракўли, пахтаси, пилласидан маблағ ортмаётган экан, лоақал Бухоро деб келаётганларнинг пулини ёлчитиб Бухорога сарфлаш жоиз эмасми? Инсофсизликнинг ҳам чегараси бор, ахир!..\nТарихни, маданий меросни ўрганишнинг бир чеккаси тил ўрганишга бориб тақалади. Бир неча тилларни билиш — бизга боболаримиздан қолган азиз мерос. Улар туркий тилдан ташқари, араб ва форс тилларини ҳам яхши билишган. Ҳар бир тил — дунёга очилган алоҳида бир эшик. Ҳадеб битта эшикдан кириб-чиқавериш энди ярашмайди. Бугун биргина ўзбек ёки биргина рус тилини билишнинг ўзи кифоя қилмайди. Ўзбек зиёлиси етакчи шарқ тилларидан бирини ва яна етакчи ғарб тилларидан бирини билиши шарт. Лекин аввал-асос — Она тил… Баъзан таниқли раҳбарларимиз, атоқли олимларимизнинг ўзбекча нутқларини эшитиб, хижолатдан ерга киргудек бўласан киши. Бу ёшларимиз учун аччиқ сабоқ бўлмоғи даркор. Бизнинг тилимиз — араб тилининг салобатию форсий тилнинг фасоҳатини ўзининг туркий шиддатига омухта қилиб олган тилдир. Фақат меҳр ва парваришга муҳтож.\n— Сизни Ғарб ва Шарқ адабиётинииг билимдони сифатида яхши биламиз. Сиз Шекспирнинг бир қатор асарларини бевосита инглиз тилидан таржима қилдингиз. Китобхонларни Шарқ адабиётининг буюк сиймоларидан бири — Жалолиддин Румий билан таништиришда жонбозлик кўрсатдингиз. Шу йўналишдаги ижодий ишларни давом эттиряпсизми?\n— Бир гал суҳбатда марҳум Олим Хўжаев сўз ўйини қилиб: «Шекспир — ҳаммамизга буюк пир» деганлари ёдимда. Дарҳақиқат, Шекспир ижоди — башариятнинг буюк дарсхонаси. Ақлимни танибманки, Шекспирни ўқийман. Бир неча йил чет эллар адабиётидан, Шекспир ижодидан институт талабаларига дарс бердим. Кейин таржима қилишга киришдим. Шекспир сайланмасининг беш томлигини нашрга тайёрладим. Шекспир туфайли инглиз тилини ўргандим. Унинг «Ҳамлет», «Отелло», «Макбет», «Антоннй ва Клеопатра», «Афиналик Тимон» асарларини инглизчадан таржима килдим. Мазкур таржималар «Жаҳон адабиёти дурдоналари» сериясида нашр этилмоқда… Энди бошқа бир буюк сиймо ҳақида сўзламоқчиман. Бу — Мавлоно Жалолиддин Румий. Гегель, мен диалектика ҳақидаги таълимотимни Жалолиддин Румийга суяниб яратдим, деб ёзган экан. Шундан ҳам тасаввур қилаверинг… Радий Фишнинг «Жалолиддин Румий» тарихий романи менинг таржимамда босилиб чиқди. Муболага йўқ, ана шу китоб туфайли менга «Жалолиддин Румий» деган янги дунё очилди… Шу кунларда шоирнинг машҳур «Маснавийи маънавий» асари таржимаси билан машғулман…\n— Жамол ака, Румийнинг мухлиси сифатида бу улкан ишда Сизга омад тилайман. Янги илмий ва бадиий асарларингизни кутамиз.\nСуҳбатни Н. Муҳаммадиев олиб борди.\n«Ёшлик» журнали, 1989 йил, 4-сон\n← Аввалги Аввалги Саидмурод Мамашокиров. Ваҳимами ёки ҳақиқат? (1988)\nКейинги → Кейинги: Николай Гоголь. Дилижон (ҳикоя)


Халифа халифаликка яроқли бўлиши ва унинг халифалигига инъиқод байъати берилиши учун унда албатта еттита шарт топилиши лозим. Ушбу етти шарт инъиқод шартлари бўлиб, агар улардан битта шарт етишмаса ҳам халифалик битими тузилмай қолади.\nИнъиқод шартлари ушбулар:\nБиринчи: Мусулмон бўлиши шарт. Чунки кофирнинг халифа бўлиши мутлақо жоиз эмас ва кофирга итоат қилиш вожиб бўлмайди. Чунки Аллоҳ Таоло шундай дейди:\nБошқарув эса, ҳокимнинг фуқаро устидан ҳукм юритишининг энг кучли йўлидир. Оятдаги «ҳаргиз» сўзи абадийликни ифодаловчи ибора бўлиб – Халифалик бўладими ё бошқами, ҳеч фарқсиз – кофирларнинг мусулмонлар устидан ҳар қандай бошқарувга эга бўлишдан қатъий қайтарилаётганига қарина (далил) бўлади. Модомики, Аллоҳ мўминлар устидан кофирларга йўл бўлишини ҳаром қилган экан, демак, мусулмонларга ўзлари устидан кофирларни ҳоким қилиб олишлари ҳаром бўлади.\nБунинг устига, халифа иш бошқарувчи бўлиб, Аллоҳ Субҳонаҳу мусулмонлар ишини бошқарувчи киши мусулмон бўлишини шарт қилган. Аллоҳ Таоло шундай деди:\n– “Эй мўминлар, Аллоҳга итоат қилингиз ва Пайғамбарга ҳамда ўзларингиздан бўлган (мусулмон) ҳокимларга бўйинсунингиз!” (Нисо:59)\nوَإِذَا جَاءَهُمْ أَمْرٌ مِنَ الْأَمْنِ أَوِ الْخَوْفِ أَذَاعُوا بِهِ وَلَوْ رَدُّوهُ إِلَى الرَّسُولِ وَإِلَى أُوْلِي الْأَمْرِ مِنْهُمْ\n– “Қачон уларга (жангга кетган мусулмон аскарлар ҳақида) тинчлик ёки хавф-хатар (яъни ғалаба ёки мағлубият) хабари келса, уни ёйиб юборадилар. Агар (улар ўзларига келган хабарни ҳар кимга ёйиб юбормасдан) Пайғамбарга ва ўзларидан бўлган иш эгаларигагина етказганларида эди…”. (Нисо:83)\nҚуръони Каримда «иш эгалари» деган сўз қаерда келган бўлса, албатта улар мусулмонлардан бўлишлари керак, деган ибора билан келган бўлиб, бу нарса «иш эгаси» мусулмон киши бўлиши шарт қилинганига далолат қилади. Демак, халифа иш эгаси бўлиб, иш эгалари бўлган муовин, волий ва омилларни ҳам у тайин қилар экан, демак, унинг мусулмон бўлиши шарт бўлади.\nИккинчи: Эркак киши бўлиши шарт. Аёл киши халифа бўлиши жоиз эмас. Бу ҳақда Бухорий Абу Бакрдан ривоят қилган: Расулуллоҳ ﷺга Форс аҳолиси ўзларига Кисронинг қизини подшо қилиб олганликларининг хабари етгач, у зот:\n»لَنْ يُفْلِحَ قَوْمٌ وَلَّوا أَمْرَهُمْ امْرَأَةً«\n«Ўз ишларига аёл кишини бошлиқ қилиб олган қавм асло нажот топмайди», дедилар. Расулуллоҳ ﷺнинг ўз ишларига аёл кишини бошлиқ қилган кишиларнинг нажот топмаслиги ҳақидаги хабари аёл кишини бошлиқ қилишдан тақиқлашдир. Чунки бу талаб буйруқ сийғасида бўлиб, Расулуллоҳ ﷺнинг бу ҳадиси ишларига аёл кишини бошлиқ қилган кимсаларнинг нажот топмаслиги билан мазаммат қилиш хабаридан иборат эканлиги тақиқнинг қатъийлигига далил бўлади. Демак, бу ерда аёл кишини бошлиқ қилишни тақиқлаш, тарк қилишни қатъий талаб қилишга далолат қилаётган қарина билан ёнма-ён келганлигидан аёл кишини бошлиқ қилиш ҳаромлиги келиб чиқади. Аёл кишини бошлиқ қилиш, деган сўздан мурод бошқарув, яъни халифалик ва бошқарув, деб эътибор қилинадиган бошқа мансаблардир. Негаки ҳадис мавзуси Кисронинг қизи маълум бир подшоликка бошлиқ бўлишидан иборат бўлиб, бу айни шу ҳадисда келаётган бошқарув мавзусига хос мавзудир. Фақат Кисро қизининг бошлиқ бўлиш воқесига хос эмас. Шунингдек, бу ҳадиснинг мавзуси умумий эмас. У бошқарув мавзусидан ўзга мавзуни ўз ичига олмайди. Яъни қозилик, шўро мажлиси, муҳосаба ва ҳоким сайлашни ўз ичига олмайди, балки буларнинг барчасида аёл кишининг қатнашиши мумкин. Кейинроқ бу нарса қўшимча равишда баён қилинади.\nУчинчи: Балоғатга етган бўлиши шарт. Халифа гўдак бола бўлиши мумкин эмас. Бу ҳақда Абу Довуд Али ибн Абу Толибдан ривоят қилишича, Расулуллоҳ ﷺ дедилар:\n»رُفِعَ الْقَلَمُ عَنْ ثَلاَثَةٍ: عَنِ الصَّبِيِّ حَتَّى يَبْلُغَ، وَعَنِ النَّائِمِ حَتَّى يَسْتَيْقِظَ، وَعَنِ الْمَعْتُوهِ حَتَّى يَبْرَأَ«\n«Уч кишидан (амалларни ёзувчи) қалам кўтарилди: Гўдак то балоғатга етгунча, ухлаётган одам то уйғонгунича ва ақли ожиз одам то соғайгунича». Абу Довуднинг бошқа лафздаги мана бу ривояти ҳам бор:\n»رُفِعَ الْقَلَمُ عَنْ ثَلاَثَةٍ: عَنِ الْمَجْنُونِ الْمَغْلُوبِ عَلَى عَقْلِهِ حَتَّى يَفِيقَ، وَعَنِ النَّائِمِ حَتَّى يَسْتَيْقِظَ، وَعَنِ الصَّبِيِّ حَتَّى يَحْتَلِمَ«\n«Уч кишидан қалам кўтарилди: Ақлдан озган мажнун одам то ақл-ҳуши жойига келгунича, ухлаётган одам то уйғонгунича ва гўдак бола то ихтилом бўлгунича». Кимдан қалам кўтарилган бўлиб, ўз ишларини тасарруф қилолмаса ва шаръан жавобгар киши бўлмаса, унинг халифа ёки халифаликдан ўзга бирор бошқарув ишида бўлиши мумкин эмас. Чунки у ишларни тасарруф қила олмайди. Халифа гўдак бола бўлиши жоиз эмаслигига яна бир далил Бухорийнинг мана бу ривоятидир:\n»عَنْ أَبِى عَقِيلٍ زُهْرَةُ بْنُ مَعْبَدٍ عَنْ جَدِّهِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ هِشَامٍ وَكَانَ قَدْ أَدْرَكَ النَّبِيَّ r وَذَهَبَتْ بِهِ زَيْنَبُ بِنْتُ حَمِيْدٍ إِلَى رَسُولِ r فَقَالَتْ: يَا رَسُولَ اللَّهِ، بَايِعْهُ، فَقَالَ النَّبِيُّ r: هُوَ صَغِيرٌ. فَمَسَحَ رَأْسَهُ وَدَعَا لَهُ…«\n«Абу Уқайл Зуҳра ибн Маҳбад бобоси Абдуллоҳ ибн Ҳишомдан ривоят қилади, Абу Уқайл Пайғамбар ﷺни кўришга муяссар бўлган, уни Расулуллоҳ ﷺнинг олдиларига онаси Зайнаб бинти Ҳамид олиб борган. Онаси: «Ё Расулуллоҳ, ўғлим билан Байъат қилинг», деди. Шунда Пайғамбар ﷺ: «Бу ҳали ёш бола экан», дедилар ва боланинг бошини силаб, уни дуо қилдилар…».\nМодомики, гўдак боланинг байъати эътиборсиз ҳисобланиб, бошқага халифа сифатида байъат бериши зиммасида эмас экан, демак, унинг халифа бўлиши аллақачон жоиз эмас.\nТўртинчи: Ақли расо бўлиши шарт. Расулуллоҳ ﷺнинг:\n…»رُفِعَ الْقَلَمُ عَنِ ثَلاَثَةٍ…«\n«Уч кишидан қалам кўтарилди…», деган ва шу ҳадисда:\n…»الْمَجْنُونِ الْمَغْلُوبِ عَلَى عَقْلِهِ حَتَّى يَفِيقَ…«\n«… ақлдан озган мажнун одам то ақл-ҳуши жойига келгунча…», деб зикр қилинган сўзларига биноан халифа ақлдан озган одам бўлиши жоиз эмас. Кимдан қалам кўтарилган бўлса, у мукаллаф киши ҳисобланмайди. Чунки ақл мукаллаф бўлишнинг манбаи ва ишларни тўғри тасарруф қилишнинг шартидир. Халифа эса, бошқарув ишларини тасарруф қилиш, шаръий таклифларни ижро қилиш билан шуғулланади. Шунинг учун у мажнун бўлиши жоиз эмас. Негаки мажнун ўз шахсий ишларини тасарруф қила олмас экан, бошқа инсонларнинг ишларини тасарруф қилиши аллақачон жоиз эмас.\nБешинчи: Одил бўлиши шарт. Халифа фосиқ бўлиши жоиз эмас. Адолат халифаликка байъат берилиши ва бардавом бўлиши учун зарурий шарт ҳисобланади. Аллоҳ Таоло шундай деди:\nДемак, энг катта гувоҳ халифа экан, унинг одил бўлиши яна ҳам зарурдир. Чунки гувоҳга адолат шарт қилинган бўлса, шу адолатнинг халифага шарт қилиниши айниқса зарурдир.\nОлтинчи: Ҳур (озод) бўлиши шарт. Чунки қул ҳожасининг мулки бўлиб, ўзи мустақил тасарруф юрита олмайди. Демак, ўзидан бошқани тасарруф қила олмас экан, бошқа инсонларни аниқ бошқара олмайди.\nЕттинчи: Лаёқатли бўлиши шарт. Халифа халифалик юкини кўтаришга лаёқатли инсонлардан бўлиши лозим. Чунки бу байъат тақозо қиладиган ишлардан ҳисобланади. Зеро, ожиз одам фуқаро ишларини Қуръон ва суннатга мувофиқ олиб бориш ҳақида берилган байъатни бажара олмайди. Халифада бўлмаслиги лозим бўлган «ожизлик турлари»ни маҳкаматул мазолим белгилайди.


"Обидхон қори оиласига сабр"\nТаниқли диссидент уламонинг онаси 3 апрел куни тупроққа қўйилди.\nЎзбекистонлик таниқли имом Обидхон қори Назаров отиб келтилганидан кўп ўтмай волидасининг вафот этганини эшитган муридлар бу оилага ҳамдардлик билдирмоқда.\nХайрулла Ҳамидовнинг ҳолатини тўғри тушуниш керак\n"Хайруллани таззаруга зўрлашган", дейди ўз исмини айтмаган ўзбекистонликлардан бири.\n- У кишини ëмонлашга ҳеч кимнинг ҳаққи йўқ. Нима бўлганда ҳам у кишининг ҳолатини тўғри тушуниш керак.\n- Хайрулла Ҳамидовни айтишдики, бировлар зўрлашганми уни ëзишга, мен айтмоқчиманки, нима ҳолатда бўлишидан қатъий назар¸ у кишига Оллоҳдан сабр тилаймиз. Раҳмат демоқчиман у кишига. Оила аъзоларидан, ота-оналаридан Оллоҳ рози бўлсин. Тақдирда бор нарса, ҳеч ким қочиб қутулмайди.\nОзодлик: Нима учун Ўзбекистон шундай кўзга кўринган воизни, журналистни қамаб юборди?\n- Хайрулла Ҳамидовнинг соҳасини яхши биласиз. Спорт соҳаси. Спорт шарҳловчиси бўлган. У киши ҳам маддоҳлик қилиб юрса бўлаверарди. У кишига Оллоҳ шундай илмни берган, Оллоҳ хоҳлаган одамга илм беради. Ҳар ким ҳам олавермайдида у илмни. Шуни Оллоҳ берган экан, шу киши қўлдан келганча етказишди. Ҳар бир нарсанинг жавоби бўладию. Бу дунëда асли синовга яралганмиз. У кишига синов бўлаяпти холос. Ҳақ гапни гапирган кимга ëқади, дейди ўз исмини айтмаган ўзбекистонликлардан бири.\nКаримов ҳам намоз ўқисин энди\nЎшлик Рустамжон Ўзбекистон раҳбари охиратини ўйлаб намоз ўқиса, мамлакатда ахвол яхшиланиб қолармиди, деб таъкидлайди.\n- Президент Каримов намоз ўқиб, охиратини ўйлаб, ëши ҳам охирлаб қолди. Ўшанда давлат ҳам яхшиланиб кетади деб ўйлаймизда. Терроризм, коррупция деган нарсалар йўқолиб кетса керак деб ўйлаймиз намоз ўқиб нима қилса.\nОзодлик: Намоз ўқисинми?\n- Энди ëши охирлаб қолди. Худо деяпти, Оллоҳ деяпти.\nОзодлик: Балки намоз ўқир.\n- Намоз ўқиган одамнинг қўлидан бунақа ишлар, билмадим энди, Оллоҳ билади.\nОзодлик: Қанақа иш?\n- Хайрулла Ҳамидовни, диндор одамларни кўрадида. Маъруза қилиб одамларга яхши яшашни ўргатган одамларни, билмадим энди Оллоҳ билади.\nОзодлик: Намоз ўқиш одамнинг шахсий ишику. Диний эркинлик бор, эътиқод эркинлиги бор, хоҳласа ўқийди, хоҳламаса ўқимайди. Ҳеч ким мажбурламайдию.\n- Одамнинг юраги мусулмон одамда намоз ўқигандан кейин тушунарканда. Билмадим энди, ҳар кимнинг шахсий нимасию. Кўпроқ намоз ўқиган одамдан бунақа нарса чиқмайдида, дейди ўшлик Рустамжон.\nОбид Қори оиласига сабр\nМадина шаҳридан қўнғироқ қилган Абдулҳамид Обид қори Назаровнинг волидаси оламдан ўтгани муносабати билан унинг оиласига таъзия изҳор этди.\n- Намангандан хабар келди Обидхон қори аканинг оналари Муҳаррам ая оламдан ўтганлари ҳақида. Авваламбор у кишининг оилаларига ва яқинларига ўзимнинг таъзиямни билдирмоқчиман. Муҳаррам ая исломга кўп хизмат қилган олима, даъватчи, жуда ҳам тақволи аëл деб эшитган эдик.\nОзодлик: Бу оилани сиз танирмидингиз?\n- Обид қори аканинг оилаларини кўпчилик биладику, танийди. Биз ҳам эшитганмизда. Бу кишининг тўртта ўғиллари ҳам ташқарида қувғинда. Биттаси Обид қори ака бўлса, яна учтаси бор. Энг каттаси Обид қори ака. Тўртта ўғиллари ҳам Ўзбекистон ҳукуматининг таъқибига учраб ташқарида қувғинда юришибди. Олдиларида фарзандлари ҳам йўқ экан. Мана шу ҳолатлар ҳам у кишига таъсир қилган бўлса керак.\nОзодлик: Мадинада нима иш қиласиз?\n- Мадинада ўқиймиз, шофëрлик қиламиз. Ҳажда, Рамазонда майда-чуйда ишлар қиламиз.\nОзодлик: Ўзбекистондан бутунлай кетганмисиз?\n- Ҳа, таъқиб орқасидан чиқиб кетганмизда, дейди Мадинадан қўнғироқ қилган Абдулҳамид.


Мексикадаги йирик автоҳалокатда 10 киши ҳалок бўлди, 29 киши жароҳатланди\n07:28 / 25.06.2016\nМексиканинг Чиуауа штатида 24 июнда йўловчи автобуси трейлерга бориб урилиши оқибатида камида 10 киши ҳалок бўлди, яна 29 киши жароҳат олди. Бу ҳақда маҳаллий ҳокимиятга иқтибос келтирган ҳолда El Sol de Mexico нашри хабар бермоқда.\nЙўл-транспорт ҳодисаси Сьюдад-Хуарес шаҳри яқинида содир бўлган. Воқеа жойида полиция ходимлари, шифокорлар ва қутқарувчилар иш олиб борган. Жароҳатланган шифохоналарга етказилган.\nҲалок бўлганлар шахслари ўрнатилмоқда.\nВоқеа жойидан олинган лавҳаларга кўра, автобус йўлнинг тўғри қисмида трейлерга урилган. Полициянинг тахминича, автобус ҳайдовчиси ухлаб қолган бўлиши мумкин, бироқ автоҳалокатнинг аниқ сабабларини бир қатор экспертизалардан кейин айтиш мумкин бўлади.


Дўстматов билан. Astana Arlans жамоасига қарши рўйхат маълум бўлди » Ўзбекистон янгиликлари – Zamin.uz\nДўстматов билан. Astana Arlans жамоасига қарши рўйхат маълум бўлди\n27 март 2017, 19:08\nБутунжаҳон бокс серияси (WSB)нинг VII мавсум «C» гуруҳи 5-турида Ўзбекистоннинг Uzbek Tigers жамоаси Тошкентда Қозоғистоннинг Astana Arlans жамоаси боксчиларига қарши жавоб учрашувини ўтказади, деб ёзади Кун.уз нашри.\nТошкентдаги «Ўзбекистон» спорт мажмуасида 1 апрель куни ўтказиладиган учрашувда Uzbek Tigers ва Astana Arlans жамоалари қандай таркибда иштирок этишини маълум қилинди. Ўзбекистонлик боксчилар таркиби қуйидагича:\nЯнгиликлар » Спорт » Дўстматов билан. Astana Arlans жамоасига қарши рўйхат маълум бўлди\n11:07 Uzbek Tigers Россияга янги номлар билан йўл олди\n13:42 Uzbek Tigers бош мураббийи WSB финалида ҳам Astana Arlans билан жанг қилмоқчи\n12:29 Uzbek Tigers рақиби Astana Arlans Амир Темур ҳайкали фонида расмга тушди\n13:31 Бокс. Uzbek Tigers Қозоғистонда Astana Arlansга мағлуб бўлди


12:38 / 02.08.2017\n«Оила ва жамият» газетасида бозорларда пиёз нархининг кўтарилиб кетишига бағишланган мақола нашр этилди. Нигора Раҳмонова муаллифлигидаги мақола матни Facebook’даги «Халқ билан мулоқот» гуруҳига жойлаштирилган.\n«Бугун одамлар дам картошканинг, дам сабзининг нархи ошиб кетаётганидан нолишяпти. Гўштнинг баҳосинику тушуниш мумкиндир, пиёзга нима бўлди, пиёзга? Ҳозир айни ёз, пишиқчилик пайти бўлса, нега полиз маҳсулотлари бунча қиммат?», — дея савол билан юзланади мухбир.\nУ «Қўйлиқ», «Чорсу», «Олой» бозорлари сотувчи ҳамда харидорларининг фикр-мулоҳазалари билан қизиққан.\n«Бир неча йилдан бери «Олой» бозорида пиёз сотиб, тирикчилик қиламан, — дейди сотувчи Шарифжон Шарофов. — Пиёзнинг «испанский» ва «қарсилдоқ» навларининг 1 килограммини 4500 сўмдан сотяпмиз. «Қарсилдоқ» кўпроқ Ғазалкентда етиштирилади. Бу йил картошка кам бўлгани сабабли қишда Покистон, Эрон, Беларусдан сотиб олинди. Эшитишимча, энди бизнинг деҳқонларимиз етиштирган пиёзлар Эрон ҳамда Покистонга экспорт қилинаётганмиш. Шу сабаб нарх-наво кўтарилиб кетди».\n«Бир неча йиллардан буён «Қўйлиқ» деҳқон бозорида пиёз сотаман, — дейди Ҳамида Арслонова. — Улгуржи бозордан 3300 сўмдан олиб чиқиб, 3500 сўмдан сотяпмиз. Айни кунларда «Қоратол» навига эҳтиёж кўп. «Қоратол» юпқа пўчоқ, сувли бўлади. Жиззах ва Оҳангарондан келтирилади. Сентябрь ойидан бошлаб бозорларимизда «халцедон» навини сотишни бошлаймиз. Қизил пўчоқли, совуққа чидамли. Деҳқонлар уни август охири — сентябрь бошларида мезон шамолини едирганидан кейин ковлаб олади. Мезон шамолини еган пиёз чиримайди. Айрим деҳқонлар бу йил пиёз қиммат бўлишини башоратлаб, ҳосилни музлаткичларга солиб қўйишяпти».\nҚишлоқ ва сув хўжалиги вазирлиги мева-сабзавотчиликни ривожлантириш бошқармаси етакчи мутахассиси Акмал Мирзаев бунга қуйидагича изоҳ беради: «2017 йил 15 май ҳолатига кўра республика бўйича жами 43785 гектар майдонга пиёз экилган. Бу 963 минг тонна ҳосил дегани. Бир гектар ердан 22 тонна ва ундан юқори ҳосил олинади. Бугун бозор расталарида сотилаётган пиёзлар январь–февраль ойларида плёнка остига сепилган. Плёнка остига экиш катта харажат. Ундан ташқари меҳнати ҳам кўп. Кун исиши, совишига қараб плёнка очиб, ёпиб турилади. Табиийки, иш ҳақи ҳам шунга яраша бўлади. Баҳорги пиёз кузгисига қараганда ҳосилни кам беради. Шу боис бозорларимиздаги нарх-наво вақтинчалик қиммат. Насиб бўлса, яқинда кузги пиёзлар ковлаб олиниб, бозор расталарига чиқади».\n«Сотувчи-ю мутахассислар ҳатто ерга уруғ қадаган деҳқонларнинг фикрларини ҳам эшитдик. Аммо пиёз нега қиммат, деган саволга ҳеч кимдан аниқ жавоб ололмадик. Дарвоқе, пиёз нега қиммат?», — дея хулоса қилган муаллиф.\nОлой бозори пиёз нархи\nТошкентдаги бозорларда банкоматлар ўрнатилмоқда\nВидео: Йўлда қолдирилган Malibu ўт ўчирувчиларга халақит қилди\nОлой бозори яқинидаги ёнғин бўйича расмий маълумот берилди


Қандай қилиб мижозни компаниянинг мухлисига айлантириш мумкин? | Futura – ҳаммаси ахборот технологиялари, маркетинг ва стартаплар ҳақида Қандай қилиб мижозни компаниянинг мухлисига айлантириш мумкин? – Futura – ҳаммаси ахборот технологиялари, маркетинг ва стартаплар ҳақида\n5 yanvar 20:30\nАгар компаниянгизда сотиш ёки бизнесни ривожлантириш учун масъул бўлсангиз, унда сиз ушбу мақоладан ўрганган методикани компанияни бошқа даражага кўтариш ва режалаштирилган ишларни амалга оширишнинг энг қисқа усули ҳисобланади. Ушбу стратегиялар кичик ва ўрта бизнес учун мос келади. Улар сиздан катта инвестицияларни талаб қилмайди ва баъзилари одатда бепул, лекин улар жуда самарали.\nТакрорий савдосиз илож йўқ\nҲар куни рақобат кучаймоқда, технологиялар ривожланмоқда. Буларнинг ҳаммаси мижозни жалб қилишни қимматроққа айлантирмоқда. Агар такрор савдо қилмасангиз, даромад минимал ёки ҳатто нолга тенг бўлади. Агар сиз компаниянгизда ҳолатни ўзгартиришни истасангиз, эҳтимол сиз нима қилишингиз мумкинлиги ва қаердан бошлаш кераклигини ўйлайсиз. Қуйида такрорий сотувлар сонини кўпайтиришга қаратилган бир қанча ёндашувларни кўрасиз, ана шунда мижозлар сизнинг содиқ мухлисларингиз бўлади.\nСифатли ва мижозлар муаммоларини ҳал қиладиган маҳсулот ёки хизматни яратинг\nМаҳсулотлар ассортиментини яратинг\nЭҳтимол, сизнинг маҳсулотингиз ёки хизматингиз озиқ-овқат ёки гигиена воситалари каби тугаб қолиб, қайта-қайта сотиб олиниши керакдир. Аммо бундай бўлмаса, унда маҳсулотлар ассортиментисиз такрорий сотишга эриша олмайсиз. Ассортиментингиз ўз ичига турли хил тоифадаги мижозлар, эркаклар ва аёллар учун: арзон, ўрта ва қимматбаҳо маҳсулотлар / хизматларни олиши керак.\nМулоқот қилинг ва очиқ мулоқотни рағбатлантиринг\nСиз доимо мижозлар билан алоқа қилиш орқали уларнинг муаммоларини ҳал қилишда ёрдам беришингиз мумкин. Дастлабки сўров ўтказинг ва тингловчиларингизнинг эҳтиёжларини аниқланг.\nМижозга маҳсулот ёки хизматингиздан фойдаланишида ёрдам беринг\nМасалан, маиший техника бўлса, у ҳолда мижозга ўрнатиш ва ундан фойдаланиш бўйича қисқача қўлланма керак. Мижозларга телефон орқали мурожаат қилинг, керак бўлса, улар олдига ташриф буюринг. Электрон почта ёки телефон орқали веб-сайтингизга келиб тушган мижозлар муаммосини тезлик билан ҳал қилинг.\nХаридорга ғамхўрлик қилинг\nҚиймат яратиш ёндашуви ва мижозга энг яхши тарзда хизмат қилиш истаги доимо узоқ муддатда қопланади. Одамлар одатда уларга яхши муомалада бўлишганида қолаверса, уларнинг кутганлари рўёбга чиқса, унутишмайди. Самимий ғамхўрлигингизни сезган мижоз сизга пул тўлашга тайёр бўлади.\nМижозингизга дўст бўлинг\nЗамонамизнинг энг таниқли маркетологларидан бири бўлган Жей Абраҳам мижозларингиз учун яхши дўст бўлиш муҳимлигини айтади. Бу оддий маслаҳат каби кўринади, лекин жуда чуқур маънога эга! Мижозингиз билан жуда илиқ муносабатларни қуриш муҳим, ана шунда у сизнинг рақибингизга ҳеч қачон бормайди.\nМижозларингиз кутганиданда кўпроғини беринг ва ажаблантиринг\nАгар мижозларингиз сиздан кутгандан кўра кўпроқ тақдим этсангиз, сизни икки сабабга кўра тарк этишмайди: улар кўпроқ қабул қилишаётгани учун қадрлашади ва сиз уларнинг қизиқишини қондирасиз. Улар «бу сафар у менга нимани тайёрлади экан?» деб ўйлашади. Мижозларингиз қанчалик кўп қувонган бўлса, улар сизга кўпроқ боғланишади, қарабсизки бизнесингизга кўпроқ даромад келтиришади. Мижозларни ҳайратга солганингизда, дўстларингизга ўзингиз ҳақингизда айтиб бериш ва янги мижозларни жалб қилиш учун қўшимча сабаб яратасиз. Эълон қилинмаган бонусни таклиф қилинг. Харидор сиздан бирон нарса харид қилганда кичик сувенирни қўшинг. Мижоз кутилмаган совға олганидан хурсанд бўлади.\n2019 йилнинг энг кутилаётган смартфонлари


СБХ / 2019 йил / № 09 / ҚҚС ҳақида\n«А» корхонаси (МЧЖ, ҚҚС тўловчи) «Б» корхонасига (МЧЖ, ҚҚС тўламайди) товарларни устав фондига ҳисса сифатида бермоқчи.\n«А» ва «Б» корхоналарида қандай солиқ оқибатлари юзага келиши мумкин?\nҚҚС бўйича мажбуриятлар\nЮридик шахснинг бошқа юридик шахс устав фондига мулкий ҳиссаси ҚҚС солинадиган (Солиқ кодексининг 200-моддаси) реализация қилиш обороти ҳисобланади (Солиқ кодексининг 199-моддаси). Шу сабабли сизнинг ҳолатда «А» корхонасида ҚҚС тўлаш мажбурияти юзага келади.\nУстав фондига қўшиладиган мулкий ҳиссаларнинг пул баҳоси «Б» корхонаси иштирокчилари умумий йиғилишининг барча иштирокчилар томонидан бир овоздан қабул қилинадиган қарори билан тасдиқланади («Масъулияти чекланган ҳамда қўшимча масъулиятли жамиятлар тўғрисида»ги Қонуннинг 15-моддаси). Муассислар баҳолаган қиймат реализация қилиш (бериш) қиймати бўлади. ҚҚС бўйича солиқ солинадиган база берилган қиймати ёки товарнинг таннархи асосида, қайси бири кўплигига қараб белгиланади (Солиқ кодексининг 204-моддаси).\nТоварлар чиқиб кетганда уларнинг таннархи товарлар ҳисобдан чиқарилган ҳисобот даври мобайнида харажат сифатида ҳисобга олиниши лозим (АВ томонидан 17.07.2006 йилда 1595-сон билан рўйхатдан ўтказилган 4-сон БҲМС). Мол-мулк чиқиб кетишидан даромад ёки зарар «Молиявий натижалар тўғрисида ҳисобот» молиявий ҳисоботини (2-сон шакл, АВ томонидан 24.01.2003 йилда 1209-сон билан рўйхатдан ўтказилган; ВМнинг 5.02.1999 йилдаги 54-сон қарори билан тасдиқланган Низом) шакллантиришда ҳисобга олинади.\nМИСОЛ. Корхона (6%лик ставкада ҚҚС тўлайди) қиймати 1 000 минг сўмлик товарни (ҚҚСсиз) сотиб олди. Транспорт харажатлари 100 минг сўмни ташкил этди, шу жумладан ҚҚС 20%.\nКорхона товарни бошқа ташкилотнинг устав капиталига ҳисса сифатида киритди. Киритилган ҳиссанинг баҳоланган қиймати 1 166 минг сўмга тенг (ҚҚС билан).\nТоварнинг таннархи 1 100 минг сўмни ташкил этади.\nТоварларни бошқа корхона устав капиталига бериш бўйича ҚҚС суммаси 66 минг сўмни (1 166 х 6 / 106) ташкил этади.\nТоварларнинг устав капиталига ҳисса сифатида чиқиб кетиши акс эттирилди\n0630-«Қарам хўжалик жамиятларига инвестициялар»\n6%лик ставкада ҚҚС ҳисобланди\nТоварлар таннархи ҳисобдан чиқарилди\nСолиқ солинадиган фойда 0 сўмни (1 100 – 1 100) ташкил этади. Берилаётган товарни баҳолаш қиймати ўзгаришига қараб даромад ёки зарар юзага келиши мумкин.\nТоварни бериш реализация қилиш ҳисобланади, таннархидан паст нархда реализация қилинганда эса солиқ солиш мақсадида товарларни реализация қилишдан олинган тушум уларнинг таннархидан келиб чиқиб аниқланади (Солиқ кодексининг 130-моддаси). Таннархдан паст нархда реализация қилишдан кўрилган зарарлар фойда солиғини ҳисоблашда солиқ солинадиган базага киритилади.\nМазкур вазиятда «Б» корхонасида солиқ оқибатлари юзага келмайди.


Қордайин оппоқ соч-соқоли ўзига ярашган, тўй-тўйчиқ, иссиқ-совуқ маъракаларда доимо элга бош-қош Содир ота ва унинг кампири — бир гапириб, ўн куладиган, узоқ йиллар дастурхончилик қилиб, маҳалладошлари хизматида бўлган Роҳила хола ўғилларининг қилмишларидан хабар топгач, бошлари хам бўлди.\nҚаддилари букилиб қўни-қўшни, маҳалла-кўйга ҳам аралашолмай қолишди. Қолаверса бирваракайига нобакор икки фарзанд доғи уларни адои-тамом қилди. Яшашдан умидлари сўнди…\nУлар ҳаёт деб аталмиш бу ҳилқатнинг турли ташвишу-қувончларини бошларидан ўтказиб, икки фарзанд — Қобилжон ва Содиржонларни оқ ювиб, оқ тараб вояга етказдилар. Ўғилларининг қорнини тўқ, устини бут қилишиб, муҳтожликнинг “шарпаси”ни яқин йўлатмадилар. Икки ўғил, икки суянчиқлари ўрта мактабни битиришгач, бирор касб билан шуғулланиш йўлини танлашди.\nЁшлигидан Содиржоннинг қўлида гулдай ҳунари бор – дурадгорчилик қилиб эшик, ром, дераза ясайди. Қишлоқдаги бири-биридан гўзал бино ва иморатларнинг кўпида унинг меҳнати сингган. Барча уни “уста” деб ҳурматини жойига қўйишарди.\nҚобилжон ҳам ишбилармон, моҳир усталардан бири бўлиб, автомобилларни таъмирларди. Мижозларини адоғи йўқ эди. Хуллас, уларнинг ҳар иккиси ҳам ҳунарни этагидан тутиб, “беш-тўрт” сўм пул топадиган бўлишди. Ўғилларининг топармон-тутармон, уйим-жойим дея ҳаракат қилаётганидан хурсанд бўлган Роҳила хола бир кун ўғилларига “Бўйларингдан ўргилай, болаларим. Мана, иккалангиз ҳам меҳнат қилиб, пул топиб, рўзғоримизни бут, оиламизни обод қиляпсизлар, минг шукур. Энди улғайиб қолдингиз. Тенг-тўшларинг аста-секин уйланиб, оила қуришяпти. Кўзимиз очиғида тўйларингни қилиб, агар насиб қилса набиралар кўрсак, уларни қўлимизга олиб, эркалаб, опичласак. Шунинг учун кўз остиларингга олган қизлар бўлса, отангиз билан маслаҳатлашиб, совчиликка борайлик, тўй ҳаракатига тушсакми, дегандик…” деди.\nСуҳбатдан сўнг ака-ука тўй “режасини” туза бошлашди. “Қишлоқда ҳеч кимникига ўхшамаган қўшалоқ тўй қиламиз. Энг зўр тўйхонада юзлаб одамларга ош берамиз. Тошкентлик машҳур хонандалар хизматда бўлишади…”\nЛекин тўйга анчагина сармоя кетишини бўлгач, ака-уканинг боши қотди. Шунча пулни қаердан топиш мумкин? Улар маслаҳатни пишитиб, кекса ота-оналарининг “қўй-қўй”ига ҳам қарамай, “хориж”даги бир “таниши”нинг алдовига учиб, ишлаш учун узоқ юртга йўл олишди.\nАввалига ака-укалар ота-оналарига соғ-саломат юришгани, лекин дурустроқ иш қидиришаётгани ҳақида қўнғироқ қилиб, хабар бериб туришди. Лекин мана, ярим йилдан ошибдики на Содиржондан ва на Қобилжондан дарак йўқ. Муштипар ота-она эса фарзандларининг бир оғиз овозини эшитишга зор-интизор.\nШундай кунларнинг бирида Содир ота ва Роҳила холани маҳалла идорасига шошилинч мажлисга чақиришди. Чол-кампир “маҳаллада бирор муаммо чиқиб қолибди шекилли. Майли, бориб маслаҳатимизни бериб, маҳалладошларимиз билан бир гурунглашиб келамиз-да”, деб Содир ота эшик орқасида турган ҳассасини қўлига олди.\nМаҳалла идорасига тумонат одам йиғилганидан отахон масала чиндан-да жиддий эканлигини англади. Ҳамма йиғилгач, маҳалла раиси гапни узоқдан бошлади. Огоҳлик, тинчлик-хотиржамлик, меҳр-оқибат, юрт фаровонлиги, фарзандлар тарбияси ва унда ота-онанинг масъулияти ва ҳоказолар ҳақида куйиниб гапирди. Шу пайт маҳалла оқсоқоли тўсатдан Содир отани минбар ёнига чақирди-да, уни саволга тута бошлади:\n-Содир ота, ўғилларингиз қаерда?\n-Россияда, ишлагани кетишган.\n-Ҳозир қаерда ва қандай иш билан шуғулланишаётганидан хабарингиз борми?\n— Йўқ. Анча бўлди, қўнғироқ қилмай қўйишди.\n-Отахон, менга бу гапларни айтиш жуда оғир. Лекин атиги иккитагина фарзандингизга қандай тарбия бергансиз ўзи? Ўғилларингиз бугун Россияда эмас. Сурияда — террорчи қонхўрлардан таркиб топган ИШИДга аъзо бўлиб, у ердаги мақсадсиз жангу-жадалларда экан-у. Тасвирларни қўйинглар!\nКатта экранда қирғинбарот уруш, ур-тўполон, портлашлар, чинқириқлар, вайрона бинолар ва … ерда тупроққа беланиб ётган жасадлар. Улар орасида дайди итдек ўлиб ётган Содир отанинг икки ўғли ҳам бор эди…\nСодир ота бу ёғини эслай олмади. Ўзига келганида касалхонада ётган, ёнида юм-юм йиғлаётган кампири ўтирар эди.\nШу кўйи бир вақтнинг ўзида икки жигарбандидан жудо бўлган Роҳила хола ҳам тўшакка михланиб қолди. Нима қилсин бечора? Она – барибир она экан-да!\nСодир ота эса қон ютиб, эзилиб, қадди камон бўлиб, бошини сарак-сарак қилиб, ўзи билан ўзи гаплашадиган бўлиб қолди: “Қаерда хато қилдим? Ўғилларимга пул топиб, тирикчилик қилиш ҳақида насиҳат қилаверибман-у, аммо киндик қони тўкилган шу азиз Ватанни эъзозлаш, қадрлаш ва унга хизмат қилиш ҳақида умуман сўз очмабман-а. Юртга хиёнат ҳеч қачон кечирилмайди, бу гуноҳи азим. Рост, болалар тарбиясида бирор марта ҳам бу сўзларни тилга олганимни эслолмайман. Агар гўдаклигидаёқ шу сўзларни уларнинг қалбига сингдирганимда эди бундай балоларга учрамаган, умрлари бевақт хазон бўлмасмиди. Аттанг, минг аттанг…”\n« Ўтмиш оҳангларидан таралган садо\nФирибгардан эҳтиёт бўлинг! »\nБош саҳифа - 348 034 та


Ўзбекистоннинг бағрикенглик сиёсати кўпгина мамлакатлар учун ўрнак - zarnews.uz\nЎзбекистоннинг бағрикенглик сиёсати кўпгина мамлакатлар учун ўрнак\nЖорий йилнинг 2-3 ноябрь кунлари Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Имом Бухорий халқаро илмий-тадқиқот марказида С5+1 мулоқоти доирасида АҚШ Тинчлик институти билан ҳамкорликда “Диний бағрикенглик, зўравон экстремизм ва радикаллашувнинг олдини олишда Марказий Осиё давлатлари ҳамкорлигини кучайтириш” мавзусида халқаро конференция бўлиб ўтди.\nУнда АҚШ, Ўзбекистон, Қозоғистон, Қирғизистон, Тожикистон Туркманистон ва Афғонистондан 50 нафарга яқин халқаро эксперт ва илмий доиралар вакиллари иштирок этди.\nКонференцияда асосан алдов йўли билан терроризм ва зўравон экастремизм йўлига кириб қолганлар, уларнинг турмуш ўртоқлари ва фарзандларини реаблитация қилиш масалалари муҳокама қилинди.\nТадбир доирасида меҳмонлар Имом Бухорий ёдгорлик мажмуасини зиёрат қилиб, халқаро илмий-тадқиқот маркази фаолияти билан танишди.\nАнжуман иштирокчилари Ўзбекистонда диний-маърифий соҳада амалга оширилаётган ислоҳотлар, бу йўналишда давлатимиз раҳбари томонидан илгари сурилаётган ташаббуслар ҳақида фикр-мулоҳазалар билдиришди.\nНэнси ЛИНДБОРГ, АҚШ Тинчлик институти президенти:\n- С5+1 доирасида бўлиб ўтаётган семинар АҚШ Тинчлик институти ва Имом Бухорий халқаро илмий-тадқиқот маркази билан ҳамкорликда ташкил қилинганидан мамнунмиз. Анжуманда Марказий Осиё давлатлари илмий доиралари вакиллари, адашиб нотўғри йўлга кириб қолганларни соғлом ҳаётга қайтариш соҳасининг етук экспертлари қатнашмоқда. Уларни бу ерда тўплашда Марказ платформа вазифасини бажарди.\nСеминардан кўзланган асосий мақсад террористик ва экстремистик ташкилотларга алдов йўли билан кириб қолганларни тўғри йўлга бошлаш, нотинч ўлкаларга кетганларни юртига қайтариб, реаблитация қилишга кўмаклашиш масалаларини муҳокама қилиш, фикр ва тажриба алмашишдан иборат.\nБу ишларни амалга оширишда С5+1 мамлакатлари билан ҳамкорликни тобора кенгайтиряпмиз. Ҳукумат органлари ва фуқаролик жамияти институтлари мутасаддилари билан учрашувлар ўтказиб, шу масалаларни муҳокама қилдик.\nЎзбекистон раҳбариятининг ташаббуси билан бир гуруҳ аёл ва болалар юртга қайтарилгани жасоратли иш. Бу эзгу тадбир бошқа давлатлар учун ўрнак бўлиб, Марказий Осиёнинг бошқа мамлакатларида ҳам ўхшаш ҳаракатлар бошланишига туртки берди.\nМарказ тўғрисидаги таассуротларим бир олам. У миллий ва замонавий меъморлик анъаналари асосида барпо этилган. Барча қулайликларга эга бу техник жиҳозланиш ривожланган давлатлар вакилларида ҳам ҳавас уйғотди. Айниқса, бу ердаги илмий муҳит алоҳида ажралиб туради. Тадқиқотчилар билан учрашиб билдимки, бу ерда ўз соҳасининг етук мутахассислари ишлайди ва тадқиқотлар олиб боради.\nКенешбек САЙНАЗАРОВ, “Муштарак манфаатларни аниқлаш” Марказий Осиё дастурлари директори (Қирғизистон Республикаси):\n- Имом Бухорий халқаро илмий-тадқиқот маркази ўта ноёб муассасалардан бўлиб, бутун Марказий Осиё халқларининг илмий ва маданий мулки саналади.\nМарказ билан жорий йилнинг май ойидан буён ҳамкорлик қилиб келяпмиз. Бугунги анжуманда Марказий Осиёдаги барча мамлакатлардан, жумладан, Туркманистондан вакиллар қатнашаётгани қувонарли.\nИшончим комилки, Имом Бухорий халқаро илмий-тадқиқот маркази бутун минтақа мамлакатлари диний-маърифий муассасалари, маърифатпарварлар учун Имом Бухорий, Имом Термизий, Имом Мотуридий ва Моварауннаҳрдан етишиб чиққан бошқа буюк аллломаларнинг йўлини давом эттиришга хизмат қиладиган мулоқот майдонига, шериклик марказига айланади.\nМарказ раҳбарияти билан суҳбатда Марказий Осиёнинг ҳар бир давлатидан 3-4 нафардан ёш толиби илмни бу ерга тўплаш, ўқиши ва тадқиқот олиб боришини ташкил қилиш масаласини ҳам муҳокама қилдик.\nИмом Бухорий яшаган даврдан ҳозирги кунгача битилган қўлёзмаларнинг қозоқ, қирғиз, туркман ва тожик тилларига таржима қилиниши буюк алломаларнинг бой меросини тарғиб қилиш йўлида муҳим дастуриламал бўлиш баробарида, диний ақидапарастлик ва экстремизм каби иллатларга қарши маърифат билан курашишнинг кучли механизми бўлади.\nкоронавирус тест синовлари сайлов портлаш чартер рейс Ҳиндистон Булунғур Хитой Тожикистон фирибгарлик Беларусь машина ўғирлаш


Мақолалар мазкур саъна бўйича сараланган: Вторник, 30 Декабрь 2014\nВторник, 30 Декабрь 2014 10:42\nМеҳр ва эътибордан баҳраманд авлод\nФарзанд тарбияси юрт тараққиёти, жамият равнақида муҳим аҳамиятга эга. Шу боис ҳам мамлакатимизда истиқлолнинг илк йиллариданоқ ҳар томонлама соғлом авлодни тарбиялаш масаласига давлат сиёсати даражасида эътибор қаратилмоқда.\nВторник, 30 Декабрь 2014 10:38\n«Янги йилни янги уйда кутамиз» дейишмоқда “Камолот” уйларига кўчиб ўтган хонадон соҳиблари\nАнгрен шаҳрилик иқтидорли ёшлардан бири Жаҳонгир Азизов ҳаётида бу йил бахт ҳам, қувонч ҳам қўшалоқ бўлди. Йилнинг хосиятини қаранг, тенгдошлари орасида ёш спортчи сифатида анча танилиб қолган Жаҳонгир таэквондонинг ITF йўналиши бўйича мамлакат чемпионига айланди.\nВторник, 30 Декабрь 2014 10:35\nБайрам оқшоми ва ҳаво ҳарорати\nХалқимиз Янги йилни паға-паға ёғаётган қор оғушида қарши олишни хуш кўради. Негаки, юртдошларимизнинг пок ниятларидек оппоқ қор ушбу байрамга ўзгача шукуҳ бахш этиб, барчага янада кўтаринки кайфият улашади.\nВторник, 30 Декабрь 2014 10:30\nКичик бизнес: Экспорт салоҳияти ошмоқда\nПрезидентимиз Ислом Каримовнинг Конституциямиз қабул қилинганининг 22 йиллигига бағишланган тантанали маросимдаги маърузаси катта қизиқиш билан ўрганилаяпти.\nВторник, 30 Декабрь 2014 10:28\nЎзимизга хос ва мос йўл\n“Ўзимизда ишлаб чиқарилган”. Бугун бозору дўконларни айланганимизда, шундай сўзларни тез-тез эшитиб қоламиз. Муҳими, бундай маҳсулотлар сифати юқорилиги, нархи бирмунча арзонлиги билан ажралиб туради.\nВторник, 30 Декабрь 2014 10:27\nИстиқболли лойиҳа шарофати\nХалқимизда “Сув келтирган элда азиз”, деган нақл бор. Шу боис ушбу бебаҳо неъматнинг ҳар томчисидан оқилона фойдаланишга интиламиз. Хонадонимизга ўнлаб, юзлаб чақирим масофадан обиҳаёт тармоқларини тортиб келган бунёдкорлар меҳнатини қадрлаймиз.\nВторник, 30 Декабрь 2014 10:26\nХориж компаниялари қизиқиш билдирмоқда\nНаманган шаҳридаги “Davron textil sanoati” масъулияти чекланган жамиятининг “Camri” савдо белгиси остидаги 50 турдан ортиқ костюм-шим, пальто ва курткалари бугун харидорларга яхши таниш.\nВторник, 30 Декабрь 2014 10:25\nСурхондарё вилоятида жорий йилнинг ўтган даврида қурилиш, пойабзал ҳамда озиқ-овқат саноатида 200 га яқин лойиҳалар рўёбга чиқарилди.\nВторник, 30 Декабрь 2014 10:24\nИмтиёз ва салмоқли улуш\nМарғилон шаҳридаги “Алоҳида гўшт маҳсулотлари” масъулияти чекланган жамияти шу йилнинг ўтган тўққиз ойида 2,8 миллиард сўмлик маҳсулот ишлаб чиқаришга эришди.\nВторник, 30 Декабрь 2014 10:22\nСмартфон ишлаб чиқаради\nЖаҳон фотосаноатида нуфузли саналган “Kodak” компанияси смартфон ишлаб чиқаришни йўлга қўймоқчи.


13 октябрь – уяли алоқа тармоғи ишга туширилган кун » Ўзбекистон янгиликлари – Zamin.uz\n13 октябрь – уяли алоқа тармоғи ишга туширилган кун\n1983 йилнинг 13 октябрь санасида АҚШнинг Чикаго шаҳрида биринчи уяли алоқа тармоғи ишга туширилади. Тармоқ AMPS (Advanced Mobile Phone System) стандартида фаолият кўрсатган. Ушбу стандартни бугунги тараққий этган барча уяли мобил тармоқларнинг чинакам “аждоди” дейиш мумкин. Муҳандислар ҳудудни ячейкаларга ажратиб, радиотўлқинлардан янада самарали фойдаланиш механизмини ишлаб чиқдилар. Бу ҳақда "Terabayt.uz" хабар берди.\nКейинчалик аналогли AMPS стандарти рақамли DAMPS вариантига ўзгаради. Бироқ ушбу тармоқ 800 МГц частотада ишлаганлиги туфайли, йиллар ўтгандан кейин кўпгина мамлакатларда ўз ўрнини рақамли телевидениега бўшатиб беради. Уяли алоқа тармоғи эса ривожланиб, янада катта тезликда ишлайдиган частота ва стандартларга ўта бошлайди.\nТеглар: аналогли кўпгина мобил DAMPS Phone ячейкаларга


Дориланган тарвуздан заҳарланганда нима қилиш керак? - 22 Июня 2017 - BEPUL MP3 KO'CHIRISH, VIDEO KLIP, FOTO SURATLAR, YANGI\nГлавная » 2017 » Июнь » 22 » Дориланган тарвуздан заҳарланганда нима қилиш керак?\nДориланган тарвуздан заҳарланганда нима қилиш керак?\nИссиқ кунда муздек тарвуз еганга нима етсин. Аммо, бу тарвузлар ошқозонимиз билан чиқиша олмаяпти-да. Қаёққа қараманг, кимдан сўраманг, тарвуздан заҳарланганини айтяпти. Ҳа, бу полиз экини кони фойда. Бироқ, айни кунларда сотувдаги тарвузлар ошқозонимизни боплаб "саваламоқда”.\nЭртапишар тарвузлар – соғлиғингни ўғирлар.\nҲа, тарвузлар эрта пишиши, қолаверса, "баҳайбат” тусга кириши учун уни боплаб дорилашади. Бу ҳеч кимга сир эмас. Бироқ, буни биз биламиз, аммо нафсимиз... Шундай бўлса-да, тарвуз харид қилаётганда эътиборли бўлиш муҳим. Сабаби, эрта пишган тарвуз кесилгач, тезда қовжираб қолади. Қолаверса, уни татиганимизда туз таъми келиши мумкин. Агар сиз ҳам буни сезган бўлсангиз, тарвузни дарров сотувчига келтиринг, шўртаккина тарвузлари ўзларига сийлов!\nШунингдек, тарвуз ичидаги сариқ томирсимон ўсимталар ҳам унинг кимёвий модда билан озиқланганидан дарак беради. У бир қанча кимёвий моддаларнинг умумлашмаси бўлиши ва организмни заҳарлаши мумкин.\nСифатли тарвузларни ёзнинг июль-август ойларида учратиш мумкин. Бунга ҳам жуда оз қолди. Бироқ, уни тановул қилишдан барибир кечиб бўлмайди. Шундай экан, тарвуздан заҳарланганда нималар қилиш кераклиги ҳақида бир нечта тавсияларга эътибор беринг.\nБиринчи ёрдам ва даволаш\n1. Ошқозонни ювиш. Бунинг учун тузли илиқ сувни кўп миқдорда ичиш ва қайт қилиш керак. Бу жараён бир ёки икки маротаба амалга оширилади.\n2. Ошқозон тозалангач, ичакни токсинлардан тозалаш учун дори воситалари қабул қилиш керак.\n3. Кўнгил айниши қолгач, лимонли ширин чой ичиш лозим.\n4. Оғриқ қолдирувчи дори воситалари қабул қилманг. Улар ошқозоннинг тўғри ҳолатини кўрсатмайди.\nКучли заҳарланиш юз берганда шифокорга мурожаат қилишни унутманг.


Доллар курси кескин тушди, евро эса кўтарилди\nДоллар курси кескин тушди, евро эса...\n11.06.2018 14:48 0 4811\nЎзбекистон Республикаси Марказий банки 12 июндан эътиборан хорижий валюталарнинг ўзбек сўмига нисбатан янги қийматини белгилади.\nДолларнинг курси ўтган ҳафтага нисбатан -34,70 сўмга тушди ва 7909,37 сўмни ташкил қилди. Евро курси қарийб +43,37 сўмга кўтарилиб, 9306,16 сўмга етган. 1 Россия рубли -1,01 сўмга арзонлаб, 126,72 сўмни ташкил этди.\nИқтисодиёт Кеча, 14:40


Йўлдош Солижонов. Жозиба сеҳри (2010) | www.ziyouz.uz\nБош саҳифа МатбуотҲозирги давр матбуотиЙўлдош Солижонов. Жозиба сеҳри (2010)\nХассос лирик шоиримиз Ҳамид Олимжон ўз мақолаларидан бирида она табиатни ҳис этиш, уни ишонарли тасвирлаш учун ижодкор уч хил қиёфада намоён бўлишини орзу қилиб, шундай ёзган эди: “Мен хоразмликларнинг Амударёга бўлган қарашини, ўчини, гинасини, аламини сўз билан айтиб берадиган шоирни, куйлаб берадиган ашулачини, чизиб берадиган рассомни кўришни истар эдим”. Шу билан бирга бу фикр замирида инсоннинг табиатга қараши, яъни муносабатини ифодалаш масаласи ҳам ётибди. Хўш, одам боласи ўз неъматларини мўл-кўл ҳадя этаётган табиатга меҳр-муҳаббат билан қарайдими ёки ундан ўч олиш ниятида яшайдими? Ундан гина қилса, аламини олиш учун зарар етказса, оқибати нима бўлади? Булар адабиётнинг азалий муаммоси бўлиб келган ва ижод аҳли у ёки бу даражада муносабат билдирган. Лекин гап ҳозир бу ҳақда эмас.\nМен улуғ шоирнинг орзуси давримизнинг истеъдодли адибларидан бири Нормурод Норқобилов ижодида амалга ошганлигини кўриб қувонганимни журналхонлар билан баҳам кўришни истадим. У адабиётимизда юртимизнинг сирли-сеҳрли табиати манзараларини шоирона тарзда сўз орқали ифодалаб бера оладиган маҳоратли ёзувчи, наботот ва ҳайвонот оламини меҳр билан баланд пардаларда куйлай оладиган ҳофиз, қуюқ рангларда чизиб берувчи рассом қиёфасида намоён бўлмоқда. Ёзувчининг барча асарлари бунга гувоҳлик бера олади.\nАслида-ку табиат ҳақида ёзмаган, унинг манзараларидан ўз асарида фойдаланмаган ижодкор йўқ ҳисоби. У ҳолда Нормуроднинг фарқи, ўзига хослиги нимада? Менимча, Н.Норқобилов табиатни шунчаки пейзаж воситаси тарзида тасвирлабгина қолмайди. Уни аввало, жонли мавжудот сифатида қабул қилади ва образ даражасига кўтаради, ўзига хос характерини яратишга интилади. Ёзувчининг табиатдан холи биронта ҳам асари йўқ. Ҳатто аксар асарларининг номланиши ҳам табиат ҳодисаси, ҳайвонлар номи билан боғлиқ. Масалан, “Пахмоқ” (айиқ), “Қуёш тутилган кун”, “Бўрон қўпган кун”, “Даштда”, “Тоғу тошларда”, “Тоғ одами”, “Дашту далаларда” каби номлар ўқувчини табиат қўйнига етаклайди.\nЁзувчининг асарларини мутолаа қилиш жараёнида ўқувчи дашту далалар, тоғу тошларнинг жозибали сеҳрини ҳис қилади; ўт-ўланларнинг ҳидини сезади; турли жониворлар билан суҳбатлашади. Нормурод Норқобилов табиатни илмий томондан ҳам яхши ўзлаштирган. У ўз асарларидаги дарахтлар, қирлар, адирлар, ҳайвонлар образини меҳр билан тасвирлайди, ҳар бирининг зоологик, биологик, физиологик, географик хусусиятларини яхши ўрганганлигини исботлай олади. Ҳатто ит, бўри каби жониворларнинг психологик ҳолатларини ҳам чуқур таҳлил қилади. Бу образлар адибнинг деярли барча асарларида учрайди, бироқ бир-бирига ўхшамайди.\nШуниси характерлики, Нормурод Норқобилов асарларидаги ит ва бўрилар жаҳон адабиётида яратилган қариндошларидан тамомила фарқ қилади. Уларга миллий бўёқ ва руҳ сингдирилган. Бу жиҳатдан Чўнгкалла, Оқёл, Узунтумшуқ (“Овул оралаган бўри”), Бўзбўри, Қораманглай (“Дашту далаларда”) каби жондорлар, Бўйноқ (“Тоғ одами”), Ёвқур (“Ажал чорлаган кун”), Оққуйруқ (“Ададсиз азоб”) сингари ит образлари характерлидир. Улар яхши одамлар билан тил топиша оладилар ва бир-бирини тушунадилар ҳамда ҳимоя қиладилар. Масалан, “Дашту далаларда” романининг етакчи қаҳрамонларидан бири Бўзбўри (бинобарин, унинг асарда тутган ўрни, ғоявий-бадиий вазифаси асосий қаҳрамонлар Эшқул полвон ва Тўланбойлар зиммасидаги юкдан кам эмас!)ни Эшқул полвон “туғишган иним” деб билади. Бўзбўри ҳам ўзининг географик ҳудудига жойлашган “тутинган акаси”нинг подасини бошқа ҳудуд бўриларидан ҳимоя қилади, ўзи эса унга мутлақо зарар етказмайди. Шунингдек, ёмон одамлардан қочиб “жондорларни қавм тутган” Жондош (“Тоғ одами” қиссасининг қаҳрамони)ни тоғу тошлар орасида бўрилар хавфдан асрайдилар, унинг антиқа қўрасига хуруж қилмайдилар.\nАксинча, ўзларига ёмонликни раво кўрадиган кимсаларни бўрилар аяб ўтирмайди. Ҳайвонот оламининг бундай ўзига хос психофизиологик ҳолатини адиб “Овул оралаган бўри” қиссасидаги Чўнгкалла, “Ажал чорлаган кун” қиссасидаги Ёвқур, “Ададсиз азоб”даги Оққуйруқ каби жониворлар тимсоли орқали ишонарли оча олган. Қишлоқнинг мақтанчоқ овчиси Салом мерган тасодифан қопқонга илиниб қолган урғочи бўри Оқёлни уйига олиб келиб тулумлаб қўяди. Жуфтини йўқотган Чўнгкалла бир неча кун Салом мерганнинг уйига келиб (бу ерда адиб бўрининг ҳид билиш қобилиятига урғу беради) Оқёлни қидиради. Мерганни чавақлаб, жуфти-ҳалолини қутқариш ниятида учинчи марта келган Чўнгкалла Оқёлнинг оёқлари остида ётган Салом мерганни кўриб, уни жуфти томонидан “маҳв этилган деб билди”. Шунинг учун бемалол бориб Оқёлни ҳидлади, бироқ ундан аччиқ сомон ҳиди анқиди. Кейин “Эркаланиб тумшуғи билан енгил бир туртди. Оқёл бир қоп сомондай ағдарилиб тушди”. У жонсиз танага айланганди. Жуфтининг ўлимидан тамомила гангиб қолган Чўнгкалла мерганнинг уйғониб кетганини ва қўрқув остида ўқ отганини сезмай қолди. Аранг қочиб қутилган Чўнгкалла айрилиққа чидолмай, қирнинг баланд тепалигида Салом мерганнинг уйига тикилганича жон берди.\nЁзувчи Жондош, Салом мерган, Нодир чол, Сувонқул, Талъат, Назар узун, Тўланбой каби инсонларнинг характерли қирраларини бўри ва итлар воситасида очади. Яқин одамларининг, ҳатто хотинининг меҳрсизлиги, тушунмаслигидан ранжиган Жондош “Тоғ одами” бўлишни афзал билиб, ғорларда яшай бошлайди. Уни ақлли жониворлардан кўра ити Бўйноқ яхшироқ тушунади ва у билан бирга кетади. Муаллиф ўқувчи эътиборини итнинг ақлли кўзларига кўпроқ тортади. Бўйноқ ўз ёнига чорлаган эгасига “ақлли кўзларини жавдиратиб” тикилади. “Ит унинг сўзларини бош эгиб” тинглайди, “кўзлари ёшга тўла эди”. Таъқибчилардан қочиш жонига теккан Жондошнинг “назари яна итнинг ақлли нигоҳига” тушиб, қалбидаги бутун дарди-ҳасратини унга тўкиб солади. Бўйноқ эгасини жуда яхши тушунади, атрофдаги хавф-хатарлардан ўз вақтида огоҳлантиради, керак бўлса ҳимоя қилади. Чиндан ҳам Жондош одамлардан топмаган меҳр-оқибатни итидан топди. Туғишганидан ҳам афзал бўлган Бўйноқ умрининг охиригача эгаси билан ёнма-ён юрди ва унинг учун жон берди.\nНормурод Норқобиловнинг “Ажал чорлаган кун” қиссаси Ёвқур исмли итнинг тарихига бағишланган. Қисса Ёвқурнинг сўнгги кунида кўрган-кечирганлари, хотирасида уйғонган ўтмиши ҳақидаги воқеалардан иборат. Ит ўзининг қисқа умрида ҳар хил одамларни кўрди, турли воқеаларни бошидан кечирди. Баён унинг ўйлари ва нуқтаи-назари асосига қурилган. Бу итни ўқувчига янада яқинлаштиради. Ёвқур худди инсон сингари фикрлайди, одамларга баҳо беради. У дунёга келиб тўрт хил одамга хизмат қилди ва уларнинг табиатидаги яхши-ёмон хусусиятларни, кимлиги ҳамда қандайлигини ўзига нисбатан қилган муомаласидан ажратиб олди. Гарчи жонивор сифатида қафасда яшашга кўниккан, давраларда итлар билан уришишга мажбур бўлган бўлса-да, ҳар доим ўзи туғилиб ўсган кенг дала-даштни, эркинликни қўмсайди. Хўжайинлари орасида биргина чўпон Сувонқулни ўзига яқин олади ва ҳар доим унга томон интилади.\nЁзувчи итлар ва бўрилар муносабати орқали одамларни саралайди, айрим масалаларда инсониятни улардан ўрнак олишга ундайди. “Дашту далаларда” романининг қаҳрамони Эшқул полвон эҳтимол, “яшашни, темтинишни одамлардан эмас,жониворлардан ўрганиш керак деганда, мана шу ҳолатларни кўзда тутгандир”. Шу жиҳатдан Нодир чолнинг вафодор ити Оққуйруқ образи ибратлидир. Бир хум тилла хазинага эга бўлса-да, уни на ўзига, на болаларига раво кўрмай ер остига кўмиб қўйган Нодир чол меҳр-оқибатни ўғил-қизларидан, ёр-дўстларидан, қариндош-уруғидан эмас, айнан ана шу кўримсизгина ити тил-забонсиз Оққуйруқдан кўрди. Чол қўй галасини ҳайдаб қирга отланар экан, Оққуйруқ уларнинг йўлини тўсиб, “очиқ эшикдан ташқарига интилаётган сурувнинг ҳаракатига ошкора монелик” қилади. У хўжайинининг ўлимини олдиндан сезганди. Шунинг учун кун бўйи “Оққуйруқ мунг ва хавотир тўла нигоҳини ундан узмай, теварагида айланади”, думини безовта ликиллатиб, чолнинг кўзларига жонсарак тикилади. Юрак хуружи туфайли жон берган Нодир чолнинг тепасида уч кун пойлаб, увиллаганича одамларни чақиради. Итнинг овозини бўриларнинг увлашидан ажрата олган Эрали чавандознинг таклифи билан жўрасининг жасади топилади.\nУйига олиб келиб, дафн маросимига тайёргарлик кўрилаётган пайтда “Ғам ва очликдан тамомила силласи қуриган Оққуйруқ теваракдагиларга бир муддат жавдираб қараб турди-да, сўнг ўртага ётқизиб қўйилган чолнинг боши томон юрди. Тумшуғини эгасининг гарданига қўйиб, чўзилиб ётиб олди. Унинг кўзлари тўла ёш эди. Азанинг учинчи куни ит ҳам ўлди”. Ҳа, Эрали чавандоз айтганидек, “биз бандалар шу итчалик бўлолмаймиз”. Бу Нормурод Норқобилов асарларидан сизиб чиқадиган асосий ғоя бўлиб, ўқувчини ҳушёрликка чорлайди.\n← Аввалги Аввалги Йўлдош Солижонов: “Эл нетиб топгай мениким…” (2010)\nКейинги → Кейинги: Қисқа ҳикоялар қироли


ҚҚС ва фойда солиғи тўловчиси ҳисобланган воситачи воситачилик бўйича 150 000 сўмлик (шу жумладан ҚҚС – 25 000 сўм) товарни реализация қилиш учун олади. Комитент ҳам ҚҚС тўловчиси ҳисобланади. Шартнома шартларига кўра товар олинган нархидан паст нархда сотилган тақдирда, воситачи томонидан комитентга товар олинган тўлиқ қиймат (150 000 сўм) қопланади. Товар 120 000 сўмга сотилган, шу жумладан ҚҚС – 20 000 сўм. Воситачи комитентга товар қиймати – 150 000 сўмни қоплади. Воситачи воситачилик ҳақи тарзида 1 500 сўм миқдорида даромад олди, шу жумладан ҚҚС – 25 сўм. Товар олинган ва реализация қилинган нархлар ўртасидаги фарқ – 30 000 сўм (150 000 – 120 000) воситачи томонидан ўз харажатлари таркибида акс эттирилди.\nУшбу вазиятда воситачида қандай солиқ оқибатлари юзага келади? Товар олинган нархдан паст нархда реализация қилинганда ҚҚС ва фойда солиғи бўйича солиқ солинадиган база юзага келадими?\n– Комитент товар эгаси бўлганлиги сабабли воситачи унга сотилган товарлар бўйича харидорларга тақдим этилган ҳисобварақ-фактурадаги товарлар бўйича кўрсаткичларни кўрсатган ҳолда ҳисобварақ-фактурани ёзиб беради.\nКомитентга сотилган товарлар бўйича воситачи қайта тақдим этган ҳисобварақ-фактурада «Етказиб берувчи» номида қўшимча равишда «Воситачи» ҳам кўрсатилади.\nКомитент воситачи қайта тақдим этган ҳисобварақ-фактураларни Сотувлар реестрида рўйхатдан ўтказади. Ушбу ҳисобварақ-фактураларда кўрсатилган ҚҚС суммаси белгиланган тартибда комитент томонидан бюджетга тўланади.\nТовар 120 000 сўмлик қийматда (шу жумладан ҚҚС – 20 000 сўм) харидорларга сотилган, комитент товарлар таннархидан паст нархда сотилмаганлигини текшириб кўриши лозим. Товар таннархидан паст нархда сотилган бўлса, комитент фарқ суммасига ҚҚС ва фойда солиғини қўшимча ҳисоблашига тўғри келади.\nВоситачидан олинган 30 000 сўм комитент учун солиқ солинмайдиган бошқа даромад, воситачи учун эса – воситачилик шартномаси шартларини бажариш билан боғлиқ зарар ҳисобланади. Воситачи томонидан фойда солиғи ҳисобланганда ушбу харажатлар чегирилмайдиган харажатларга киритилади (Солиқ кодексининг 147-моддаси 13-банди).\nБундан ташқари, воситачи белгиланган тартибда воситачилик ҳақидан ҚҚС ва фойда солиғини тўлаши лозим.


аввал Ўзбекистон чемпиони бўлган «Пахтакор» футбол клуби Тошкент марказида замонавий стадион қуради. Бу ҳақда клуб бош директори Дмитрий Адисманга асосланиб «Aргументы недели» ... етакчи хорижий фирмаларнинг 16 та концепти тақдим этилди. «Пахтакор» стадионини қуришга келгуси йилнинг январь ойидан киришилади. ...\nОсиё чемпионлар лигаси гуруҳ босқичининг сўнгги тури старт олади. «Пахтакор» сафарда ҳал қилувчи баҳсда майдонга тушади. Шота Арвеладзе шогирдлари ... чиқмоқчи бўлишса, фақат ғалаба қозонишларига тўғри келади. Агар «Пахтакор» ғалаба қозонгудек бўлса, у ҳолда гуруҳда биринчи ўринни қўлга ...\n«Пахтакор» 20 май санасида Чемпионлар Лигасининг 6-турида майдонга тушади. Клуб Саудия Арабистонида «Ал Аҳли» жамоаси меҳмони бўлади. «Ал Садд» ... ҳал этиб бўлган. Иккинчи йўлланма учун кураш «Ал Аҳли» ва «Пахтакор» ўртасида кечади. Жиддада Шота Арвеладзе шогирдлари дурангга эришган ...\nчемпионлар лигасининг «D» гуруҳида иштирок этаётган «Пахтакор» бугун Қатарнинг «Ас-Садд» клуби меҳмони бўлиб, аламли тарзда мағлубиятга учради. Хави бу сафар ҳам ўз сўзини айтди. У баҳснинг 10-дақиқасида ... томошабин вазифасини ўтаб берди. Ўтказиб юборилган голдан кейин Пахтакорчилар ташаббусни ўз томонларига оғдириб, доҳаликлар дарвозаси томон ...\nмайдонида Саудия Арабистонининг «Ал-Иттиҳод» клубини қабул қилса, «Пахтакор» Қатарда «Ас-Садд»га қарши майдонга тушади. «Локомотив» — «Ал-Иттиҳод» ... майдонга тушади. «Локомотив» — «Ал-Иттиҳод» ўйини соат 18:00да, «Пахтакор» — «Ас-Садд» учрашуви эса Тошкент вақти билан соат 21:00да бошланади. «Локомотив» ...\nрежалаштирилган.Xabar.uz сайтига маълум бўлишича, «Сурхон» — «Пахтакор» ўйини жонли эфирда узатилади. Учрашув Тошкент вақти билан соат ...\nчемпионлар лигаси гуруҳ босқичи 3-туридан ўрин олган баҳсда «Пахтакор» клуби Қатарнинг «Ал-Садд» жамоасига қарши майдонга тушди. Ўйин 2:2 ҳисобидаги дуранг билан тугади. «Ал-Садд» таркибида Хави дубль ... билан тугади. «Ал-Садд» таркибида Хави дубль қайд этган бўлса, «Пахтакор» таркибида Ҳожиакбар Алижонов ва Драган Черан гол муаллифига айланишди. ОЧЛ, ...\n63 йиллик тарих. «Пахтакор» сафида энг кўп ўйнаган ким?\nапрель куни Пахтакор» биринчи расмий ўйинини ўтказганига 63 йил тўлади. Шу муносабат билан «Пахтакор» матбуот хизмати жамоа таркибида юқори лига ўйинларида ...\nЖавоҳир Сиддиқов яна «Пахтакор»га қайтди\nтерма жамоаси ярим ҳимоячиси Жавоҳир Сиддиқов ижара асосида «Пахтакор»га ўтди. 22 февраль куни «Қўқон-1912» жамоаси футболчилари Тошкентда ... этди, деб хабар бермоқда «Tribuna.uz». 22 ёшли ушбу футболчи «Пахтакор» клуби тарбияланувчиси ҳисобланади. У 2016 йилда ижара асосида ...\nиштирок этиш учун кураш олиб боради. Шота Арвеладзе бошчилигидаги «Пахтакор» жамоаси Бирлашган Араб Амирликларида «Ал Наср» меҳмони бўлади. ... ўтамиз, ОЧЛ саралаш босқичининг аввалги ўйинида «Пахтакор» Ироқнинг «Эйр Форс» клубини 2:1 ҳисобида, ОКМК эса Тожикистоннинг ...


Швеция Олий суди мамлакат ҳукуматига қарашли TeliaSonera мобил ширкати Ўзбекистонда пора бергани билан боғлиқ ишнинг Швеция ҳуқуқ-тартибот идоралари томонидан тергов қилинишига рухсат берди. Швеция прокуратураси TeliaSonera Ўзбекистон телекоммуникация бозорига кириш учун Гулнора Каримовага юзлаб миллион АҚШ доллари миқдорида пора берганига оид иддаоларни тергов қилаётган эди, лекин жиноят мамлакат ташқарисида содир этилгани ва бу ишни Швецияда тергов қилиш билан боғлиқ юрисдикция масаласи ноаниқ қолаётган эди. Швеция Олий судининг чоршанба кунги қарори бу масалани аниқлаб берди.\nШвеция Олий суди яшил чироқ берди\nШвеция прокуратурасининг TeliaSonera ишини тергов қилиш ҳуқуқи тасдиқланди.\nСтокҳолм минтақавий суди ўтган йил ноябрида TeliaSonera содир этгани айтилаётган пора бериш ҳолати мамлакат ташқарисида рўй бергани важидан, мазкур иш мамлакат ҳуқуқ-тартибот идоралари юрисдикциясига кириш-кирмаслигини аниқлаш масаласини Олий судга оширган эди.\nШвеция бош прокуратурасининг Коррупцияга қарши кураш бўлими терговчиси Банд Барригернинг Озодликка айтишича, Олий суд қарори билан TeliaSonera пора бериш жиноятини мамлакат ташқарисида содир этган бўлса-да, Швеция юрисдикцияси доирасида тергов қилиниши қонуний деб топилган:\n- Олий суд мазкур ишнинг минтақавий судда кўриб чиқилишига рухсат берди. Яъни олий суд мазкур иш Швеция юрисдикциясига киради, дея қарор қилди, дейди Олий судда Швеция прокуратурасига вакиллик қилган прокурор Барригер.\nУнинг айтишича, суд қарорига кўра, мамлакат ҳуқуқ-тартибот идоралари Швеция ташқарисидаги шахсларни ҳам мазкур жиноят иши доирасида жавобгарликка тортиши мумкин бўлади:\n- Биз терговни давом эттиришимиз мумкин, жумладан Швеция ташқарисидаги шахсларни ҳам тергов қилишимиз мумкин бўлади. Яъни нафақат пора берганлар, балки порани олганларни ҳам жавобгарликка тортиш ваколати берилди, дейди Банд Барригер.\nШвецияда тергов қилинаётган жиноят ишида Ўзбекистоннинг уч фуқароси Гаянэ Авакян, Беҳзод Аҳмедов ва Алишер Эргашев пора олганликда гумонланаётган шахслар экани маълум. Гулнора Каримовага яқин экани айтиладиган бу шахслар Швейцарияда ҳам пул ювиш ва пора олиш жиноятларида гумонланмоқда.\nПора олган ўзбеклар ҳам жавобгарликка тортилади\nШвед прокурори мамлакат ташқарисидаги пора олганлар, деганда ким назарда тутилаётганини аниқлаштиришни истамади. Лекин Озодлик мухбирининг пора олганликда гумон қилинаётган Гаянэ Авакян, Беҳзод Аҳмедов ва Алишер Эргашев Швеция прокуратураси томонидан жиноий жавобгарликка тортилиши мумкинми, деган саволига “назарий жиҳатдан, ҳа”, деб жавоб берди:\n- Назарий жиҳатдан, ҳа уларни жавобгарликка тортиш ҳуқуқимиз бор. Лекин ҳозир бу ҳақда гапиришнинг фурсати эмас. Биз учун асосий масала TeliaSonera эканини айтишимиз лозим, дейди прокурор.\nБанд Барригер TeliaSonera ширкатидан пора олганликда гумон қилинаётган Ўзбекистон фуқароларини қидирувга бериш истиқболлари ҳақида гапиришни истамади.\nШвед прокурорлари очиқлаган имейлларга кўра TeliaSonera 2007 йилда Гулнора Каримова билан контакт ўрнатишга уринган.\nШвеция прокуратураси шу ой бошида Олий судга TeliaSonera Ўзбекистонда иш бошлашдан аввал Ўзбекистон президенти оиласи, хусусан Гулнора Каримова билан контакт ўрнатишга уринганига ишора қилувчи, ширкат ижрочи мулозимлари ўртасидаги имейл ёзишмаларни тақдим қилди.\nБу ёзишмаларга кўра, TeliaSonera билан Гулнора Каримова номидан ўша пайтда рақиб ширкат МТС бош директори бўлган Беҳзод Аҳмедов музокара қилган.\nTeliaSonera ишини яқиндан ўрганаётган швециялик журналист, ТТ агентлиги мухбири Ола Вестерберг Швеция Олий судининг чоршанба кунги қарори мамлакат ҳуқуқ-тартибот идораларига, ўзбекистонликлар томонидан пора олишда воситачи сифатида ишлатилган Takilant Ltd. фирмасига қарашли активларни ҳибсга олиш ваколатини ҳам беради, дейди. Гулнора Каримова назорат қилиши айтиладиган Takilantнинг 30 миллион АҚШ долларига тенг маблағи Швецияда аллақачон ҳибсга олинган.\n- Бу иш ва Takilant пулларини музлатиш масаласи Швецияда кўриб чиқилиши мумкин, деб топилди. Энди прокуратура Стокҳолм минтақавий судига Takilantнинг бошқа активларини, 2 миллиард швед кронасигача (тахминан 340 миллион АҚШ доллари) пулини музлатиш масаласини оширади. Шведларнинг бу пулларга қўли етса, албатта. Лекин назарий жиҳатдан улар Takilantнинг қўшни Швейцариядаги банк ҳисоб рақамларидан олиши мумкин. Бундан ташқари Takilant назоратида UCell мобил компаниясининг 6 фоиз улуши бор, ўшани ҳам швед прокуратураси ҳибсга олиши мумкин, дейди швед журналисти.\nTeliaSonerа 2007 йил июл ойида Ўзбекистондаги Coscom уяли алоқа оператори улушларининг 74 фоизини қарийб ярим миллиард АҚШ долларига сотиб олган эди. Кейинчалик Ucell дея номи ўзгартирилган ширкатнинг 26 фоизига эгалик қилган Takilant Ltd. ширкати яна 20 фоизлик улушни 2010 йилда 320 миллион АҚШ долларига сотган.\nШвеция прокуратураси очиқлаган имейл ёзишмаларига кўра, Takilant Ucell ширкатининг қолган 6 фоиз улушини ўтган йилнинг апрелида 85 миллион АҚШ долларига сотишга уринган. Лекин ўша пайтда Швецияда Ucell мобил оператори Ўзбекистон Миллий хавфсизлик хизматига ўз мижозларига оид маълумотларни бергани билан боғлиқ жанжалнинг чиқиши ортидан бу амалга ошмай қолади.


Муҳтарам азизлар! Бугун Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг 25 йиллик тантанаси кунидир. Юртимиз мустақилликка эришганидан сўнг халқимиз қўлга киритган энг катта ютуқларидан бири инсон ҳуқуқ ва эркинликларини таъминловчи ҳужжат бўлмиш Бош қомусимизнинг қабул қилиниши бўлди.\nҲар бир давлатнинг шаклланишида Конституциянинг ўрни беқиёсдир. Бош Қомусимиз миллатимиз руҳига, ҳаёт тарзи ва урф-одатларига мос бўлган имон-эътиқод, инсоф, диёнат, меҳр-оқибат, ор-номус, ҳаё каби энг эзгу фазилатларни ўз ичига олган. Конституция миллий давлатчилигимизнинг рамзи сифатида инсоннинг қадр-қимматини улуғлаш, унинг ҳуқуқий қонуний манфаатлари дахлсизлигини таъминлашга хизмат қилади. Бош қомусимизда баён этилган тамойиллар ҳар бир инсон ўзини чинакам бахтиёр хис этиши, осуда ва фаровон ҳаёт кечиришига қаратилган. Бинобарин, Аллоҳ таоло инсон наслини улуғлади, унга беҳисоб неъматлар, яхшиликлар ато этди. Бошқа махлуқотларга бермаган фазилатларни айнан одамга хослади.\nМамлакатимизда истиқомат қилувчи турли дин вакиллари, жумладан юртимиз мусулмонлари асосий Қомусимизда белгилаб қўйилган ҳуқуқ ва эркинликлардан кенг фойдаланмоқдалар. Хусусан, ушбу ҳужжатда виждон, эътиқод эркинлиги кафолатлаб берилди.\nИслом таълимотига кўра, дин инсонни ўз хоҳиши билан эътиқод қиладиган илоҳий кўрсатмалар мажмуидир. Ислом бирор инсонни динга зўрлаб киритишга, ўз эътиқодини бошқаларнинг хоҳиш-иродасига қарши ўлароқ тиқиштиришга йўл қўймайди.\nАллоҳ таоло инсониятни яратган экан, уларни эмин-эркин, ўзаро аҳил ва иноқликда ер юзини обод қилиб яшашга буюрган. Аллоҳ таоло Қуръони каримда шундай марҳамат қилади:\nЖамиятдаги инсонларнинг ўзаро бир-бирларидаги ҳақ-ҳуқуқ ва мажбуриятларини астойдил адо этиб, жорий бўлган маълум қонун-қоидаларга риоя қилиб яшашлари ижтимоий адолатнинг қарор топишида муҳим ўрин тутади. Ислом динида жамиятдаги ҳар бир кишининг ҳақ-ҳуқуқ ва мажбуриятлари унинг миллати ва эътиқодидан қатъий назар аниқ ва равшан белгилаб берилган.\nМамлакатимизда 16 та диний конфессия расмий рўйхатдан ўтиб фаолият кўрсатмоқда. 130 дан зиёд миллат ва элат вакиллари ўзаро аҳил ва тинч яшаб келмоқдалар. Турли дин ва миллат вакиллари ўртасидаги ҳамкорлик ва дўстона муносабатларни таъминлаш, уларнинг юрт тараққиёти йўлида бир ёқадан бош чиқариб ҳаракат қилишларига эришиш энг аввало Ўзбекистонда олиб борилаётган оқилона сиёсатнинг натижасидир.\nЭнг аввало, ҳар бир шахс яшаш ҳуқуқига эга эканлиги Қуръони каримнинг кўплаб оятларида баён этилган, Жумладан:\nяъни: “Аллоҳ тақиқлаган жонни ноҳақ қатл қилмангиз!” (Анъом сураси, 151-оят). Демак, ҳеч кимса бошқа кимсанинг ҳаётига тажовуз қилиши ва унинг яшаш ҳуқуқидан ноҳақ маҳрум қилиши мумкин эмас.\nДунёда содир бўлаётган воқеалар замирида турли динлар ўртасида муросасизлик, адоват ва нафратни ёйиш, шу орқали тинч юртларни беқарор маконларга айлантиришга ҳаракат қилиш мақсади ётибди. Биз эса мамлакатимизда яшайдиган барча миллат ва дин вакиллари билан бағрикенгликда ҳаёт кечирмоқлигимиз лозим бўлади.\nДарҳақиқат, Аллоҳ таоло инсониятни аввалда ҳур қилиб яратган. Кейинчалик, инсоният турли ҳил омиллар сабабли қулдорлик даврини ҳам бошидан ўтказди. Ислом дини келиб, қулларни озод қилишга кенг тарғиб этди. Аксинча, ҳур одамни қулликка солишни энг оғир гуноҳлардан санади. Қуйидаги ҳадисда шу маъно ифодаланган:\nعَن أَبِي هُرَيرَةَ رَضِيَ الله عَنهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ الله صَلَّى الله عَلَيهِ وَسَلَّمَ: "ثَلَاثَةٌ أَنَا خَصمُهُمْ يَومَ القِيَامَةِ رَجُلٌ أَعْطَى بِي ثُمَّ غَدَرَ، وَرَجُلٌ بَاعَ حُرًّا فَأَكَلَ ثَمَنَهُ، وَرَجُلٌ اسْتَأْجَرَ أَجِيرًا فَاسْتَوْفَى مِنْهُ وَلَمْ يُعْطِه أَجْرَهُ"\nяъни: Абу Ҳурайра р.а.дан ривоят қилинади, Расулуллоҳ с.а.в. дедилар: “Қиёмат куни мен уч тоифа киши билан хусуматлашаман: мен билан ваъда бериб, сўнгра хиёнат қилган, ҳур кишини сотиб пулини еган, ижарачи ёллаб ундан тўла-тўкис фойдаланиб бўлгач, ҳаққини бермаган киши” (Имом Бухорий ривояти).\nШунингдек, таълим олиш, меҳнат қилиш, даволаниш, эътиқод қилиш, мулкка эгалик ҳуқуқлари ҳам динимизда ҳамма учун бирдек кафолатлангандир. Бош қомусимизда ҳам айнан мана шу ҳуқуқлар алоҳида моддалар билан кафолатлаб қўйилган.\nМуҳтарам азизлар! Динимизда шунингдек, жамиятдаги ҳар бир кишининг зиммасида ўзи яшаб турган жамиятга нисбатан, ундаги ҳар бир шахсга нисбатан ва ватанига нисбатан бурч ва мажбуриятлари бор эканлиги ҳам баён этилган. Қуръони каримда шундай дейилган:\nяъни: “Аллоҳга ибодат қилингиз ва Унга ҳеч нарсани шерик қилмангиз! Ота-оналарга эса яхшилик қилингиз! Шунингдек, қариндошлар, етимлар, мискинлар, қариндош қўшни-ю бегона қўшни, ёнингиздаги ҳамроҳингиз, йўловчи (мусофир)га ва қўл остингиздаги (қарам)ларга ҳам (яхшилик қилинг)! Албатта, Аллоҳ кибрли ва мақтанчоқ кишиларни севмайди” (Нисо сураси, 39-оят).\nШунингдек, кишининг оиласи олдидаги мажбурияти, ўзи яшаб турган давлатининг раҳбарига итоат этиш мажбурияти, ватанини ҳимоя қилиш мажбурияти, бошқа дин ва миллат вакиллари олдидаги мажбуриятлари ҳам борки, Аллоҳ таоло динимизда буларни баён қилиб берган. Пайғамбаримиз с.а.в. ҳадисларининг бирида шундай дедилар:\nعن أبي هريرة رضي الله عنه أنّ رسول الله عليه الصلاة والسلام قال: "لا تَحَاسَدُوا، وَ لَا تَنَاجَشُوا، وَ لَا تَبَاغَضُوا، وَلَا تَدَابَرُوا، وَ لَا يَبِعْ بَعْضُكُمْ عَلَى بَيْعِ بَعْضٍ وَ كُونُوا عِبَادَ اللَّهِ أخْوَانًا، الْمُسْلِمُ أَخُو الْمُسْلِمِ، لَا يَظْلِمُهُ، وَ لَا يَخْذُلُهُ، وَ لَا يَحْقِرُهُ، التَّقْوَى هَاهُنَا، - وَ يُشِيرُ إِلَى صَدْرِهِ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ - بِحَسْبِ امْرِئٍ مِنْ الشَّرِّ، أَنْ يَحْقِرَ أَخَاهُ الْمُسْلِمَ، كُلُّ الْمُسْلِمِ عَلَى الْمُسْلِمِ حَرَامٌ؛ دَمُهُ، وَ مَالُهُ، وَ عِرْضُهُ"\nяъни: Абу Ҳурайра р.а.дан ривоят қилинади, Расулуллоҳ с.а.в. дедилар: “Бир-бирингизга ҳасад қилманглар, молнинг нархини ёлғондан кўтарманглар, бир-бирингизга буғзу-адоват қилманглар, бир-бирингиздан юзингизни бурманглар, ҳеч бирингиз бошқанинг савдоси устига савдо қилмасин, Аллоҳнинг биродар бандалари бўлинглар. Мусулмон мусулмоннинг биродаридир, унга зулм қилмайди, уни ёрдамсиз ташлаб қўймайди, уни таҳқирламайди. Тақво манабу жойдадир, деб уч марта кўкракларига ишора қилиб айтдилар. Кишининг мусулмон биродарини таҳқирлаши унинг ёмонлигига кифоя қилади. Ҳар бир мусулмонга мусулмоннинг қони, моли ва обрўйи ҳаромдир” (Имом Муслим ривояти).\nШунингдек, бошқа бир ҳадисда:\nعن أبي هريرة رضي الله عنه، قال: قال رسول الله صلي الله عليه وسلم: "مَنْ أَطَاعَنيِ فَقَدْ أَطَاعَ اللهَ وَ مَنْ عَصَانيِ فَقَدْ عَصَى اللهَ، وَ مَنْ يُطِعِ الأَمِيرَ فَقَدْ أَطَاعَنيِ وَ مَنْ يَعْصِ الأَمِيرَ فَقَدْ عَصَانيِ"\nяъни: Абу Ҳурайра р.а.дан ривоят қилинади, Расулуллоҳ с.а.в. дедилар: “Ким менга итоат этса демак, Аллоҳга итоат этибди ва ким менга осий бўлса демак, Аллоҳга осий бўлибди. Ким раҳбарига итоат этса демак, менга итоат этибди ва ким раҳбарига осий бўлса демак, менга осий бўлибди” (Имом Бухорий ривояти).\nЮқоридаги оят ва ҳадисларнинг мазмунидан маълум бўладики, кишилик жамиятида қонунларнинг аҳамияти жуда ҳам катта. Дарҳақиқат, адолатли қонунлар халқ фаровонлиги ҳамда дунё ва охират ободлигининг асосидир.\nМуҳтарам азизлар! Юртимиз мўмин-мусулмонлари учун 2017 йил мобайнида Ҳукуматимиз томонидан ислом дини таълимотларини чуқур ва илмий ўрганиш ва халқимизга айниқса ёшларга етказиш мақсадида қатор Қарор ва Фармонлар чиқарилди. Масалан:\n- 2017 йилнинг февраль ойида Ўзбекистон Республикаси Президентининг “Имом Термизий халқаро илмий-тадқиқот марказини ташкил этиш чора-тадбирлари тўғрисида”ги Қарори.\n- 27 мартдаги “Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузурида Имом Бухорий халқаро илмий-тадқиқот марказини ташкил этиш чора-тадбирлари тўғрисида”ги Қарори.\n- апрел ойида “Иккинчи жаҳон уруши қатнашчиларини рағбатлантириш тўғрисида”ги Фармони доирасида 73 нафар Иккинчи жаҳон уруши қатнашчилари Президент томонидан ажратилган маблағлар ҳисобидан Ҳаж зиёратига юборилди.\n- 2017 йил 23 июндаги “Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузурида Ўзбекистондаги Ислом маданияти марказини ташкил этиш чора-тадбирлари тўғрисида”ги Қарори;\n- июль ойида “Қадимий ёзма манбаларни сақлаш, тадқиқ ва тарғиб қилиш тизимини янада такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги Қарори;\n- Самарқандда – Имом Бухорий ҳадисшунослик мактаби, Имом Мотуридий калом илми мактаби;\n- Фарғонада вилояти Марғилонда Фиқҳ мактаби;\n- Бухорода – Баҳоуддин Нақшбанд тасаввуф мактаби;\n- Қашқадарёда – Абул Муъин ан-Насафий Ақида илми мактаблари ташкил этилгани ва бошқа бир қанча ўзгаришларни мисол қилиш мумкин.\nЮқоридаги Қарор ва Фармонлар юртимизда кафолатланган виждон ва эътиқод эркинлигининг амалий ифодаси дейиш мумкин.\nМуҳтарам имом-домла! ЎМИ томонидан чиқарилган “Ҳаж ҳақида Фатво”ни жамоатга яна бир бор ўқиб эшиттиришингиз сўралади.