Азиз Зиё ҒУРБАТДАГИ ҲАЁТИМ – Jahon adabiyoti\nҲаётимдаги биринчи тонг… Ўз ҳаётидаги биринчи тонгни ким ҳам эслай оларди. Ахир, ўша куни у ҳаётга эндигина қадам қўйган бўлади-ку! У аввал ғайришуурий, сўнг эса шуурий тарзда Ер юзидаги барча одамлар каби ўзининг ҳар тонги ва ҳар оқшомини кутиб олишни, самога тикилиб юлдузларни ва айниқса, шу юлдузлар орасида ҳилол хира нур сочиб, тўлин ойга айлангунча унга термилишни бошлайди.\nЛекин мен… ҳар ҳолда, ҳаётимдаги биринчи тонгни эслайман. Мен ҳозир умримнинг анча қисмини яшаб қўйган, болалигимда кўз ўнгимдан юзлаб тонглар ўтган бўлса ҳам, биринчи тонгни ҳали-ҳануз эслайман…\nЎша тонгда, мен ҳаёт йўлимни бошлаган ўша соатда ёшим нечада бўлганини билмайман. Эрта тонгда – қуёш дераза орқали хонага киришга талпинаётган пайтда мени уйғотишди. Улар бир нималар дейишар, дарҳол кўз очишим, иссиққина ўрнимдан туришим ва тез кийинишимни талаб қилишарди. Ёнимда жажжи болакай ҳам бор эди. У ҳам нуқул туришга интилар, қаёққадир бормоқчи бўларди. Лекин ҳар сафар йиқилиб тушар ва оёқлари чалишиб кетарди. У, барибир, туришга интилар, беўхшов ҳаракатлар қилиб, бирор нарсани ушлаб олмоқчидек, ҳадеб қўлини чўзарди. Кўпинча у ҳабаш қизнинг этагидан ушлаб олар, қиз уни турғизиб қўяр, қўлидан тутиб олар ва у билан у ёқ-бу ёққа юрарди. Бола йиғлаб қичқирса, рўмолчани сутга ботириб, оғзига тутар, шу рўмолчадан кўз узмас, тиқилиб қолиб қизарса, оғзидан тортиб оларди. Фақат ўша тонгда билдимки, бу тиниб-тинчимас зумраша туғишган укам экан.\nМен ўша тонгдаги овқат ҳидини ҳануз эслайман. Бу ҳид менинг димоғимга тоабад ўрнашиб қолди. Кейинчалик бу овқатнинг “ҳиса” деб аталиши, у эзилган хурмо ва ёғли юпқа нондан тайёрланишини билдим. Ўша тонгда ҳиса пишираётган аёл онам эканини, онамни “ая” демай, “фаффам” деганим учун елкамдан пастроққа шапатилаган қари чол – онамнинг отаси, бобом эканини англадим.\nБу – хотирамда муҳрланиб қолган биринчи тонг эди. Мен ўша тонгда атрофимда бўлган одамларни яхши эслайман: булар – онам, Хадича холам, укамни тиззасига ўтқазиб олган ҳабаш қиз ва яна бир ҳабаш аёл эди. Ҳабаш аёлнинг ёши каттароқ бўлиб, у қути ва сандиқларни беркитар, уларни ва бошқа лаш-лушларни хоналарга олиб кириб, эшикларни қулфлар эди. Унинг белида қора юнг тасмага боғланган калитлар осилиб турарди. Булар ҳам ўша тонгни яхши эслаб қолган бўлишса керак, чунки у нафақат мен, балки барча учун эсда қоларли тонг эди.\nМен уйимизни қандай тарк этганимизни эслайман. Елкамдан пастроғимга шапатилаган бобом билан бирга “фаффам” деб билганим – онамни, ёш бола кўтариб олган кўҳликкина холамни, жимит оёқчаларини ҳабаш қизнинг бели атрофида силкитаётган укамни, сандиқлар ва хоналарни қулфлаб, қора юнг тасмага калитларни боғлаган ҳабаш аёлни, улар билан бирга ҳиди бурним ва димоғимга ўрнашиб қолган, токи рухсат беришмагунича бир луқма ҳам еёлмаганим “ҳиса”ни яхши эслайман.\nУйдан чиқар эканмиз, қўлимдан гоҳ онам, гоҳ холам тутиб оларди. Ҳиса солинган қозон хабаш қизнинг бошида, укам эса онамнинг елкасида эди. Бобом уйни маҳкамлаб қулфлади, ҳабаш аёл туркча нималардир деб ҳўнграб йиғлади. Сўнг қўлларини осмонга кўтарганча, бир лаҳза қотиб турди-да, бирдан ўзини остонага ташлади.\nБиз бораётган ал-Қуфл қўчаси тор бўлгани учун бир-биримизнинг ортимиздан кета бошладик. Бу Мадинадаги ас-Саҳа маҳалласининг кўчаларидан бири эди. Мен туғилган уйда онам ҳам, холам ҳам, бир неча тоғам ҳам дунёга келган эди. Онам ўн ёшида вафот этган бир тоғамнинг номини сира тилидан қўймасди.\nЎша куни биз қандайдир бир жойга борганимизни аранг эслайман. Кекса бобом, онам ва унинг елкасида ўтирган укам, ҳабаш қиздан ҳисани олган холам – ҳаммамиз бир жойга тўпландик.\nБарчанинг кўзидан ёш оқар эди. Фақатгина бобом йиғламас, у бир очиқ эшик олдида турарди. Мен бу – уйнинг эшиги бўлса керак, деб ўйладим, унга ёнма-ён бошқа қўшни уйлар ҳам бор эди. Шундай эшиги очиқ кўпгина уйлар қатор бўлиб турарди. Уларнинг шакл-шамойили ҳам, ранг-туси ҳам бир хил эди. Булар – темир ғилдираклар устидаги уйлар эди. Онам, холам ва укам билан бирга турган эдим, бирдан баланд овозда қўнғироқ чалиндики, бу – жуда қўрқинчли эди. Мен ортимга ўгирилиб, баҳайбат қора нарса келаётгани, у ортидаги бор дунёни беркитиб қўйганини кўрдим. У даҳшатли пишқирар, тепасидан бурқсиб чиқаётган қора тутун осмон ва қуёшни тўсиб қўйган эди. Бу баҳайбат нарсанинг шовқини бутун майдонни қоплаб олди.\nКейин бирдан чор атроф тинчиб қолди. Бобом қўлини ҳабаш қизга узатди, у бобомга укамни берди. Бобом укамни қўлига олиб, бир ёнига ўтқазди. Кейин онам мени кўтариб, бобомга берди – мен бобомнинг бошқа ёнига ўтирдим. Бобом яна қўлини узатиб, онам ва холамнинг тепага чиқишига ёрдамлашди, улар энди ёнимизда тикка турарди. Мен пастда қолганлар яна кўзёши тўкаётганини кўрдим. Ҳабаш қиз укамдан кўз узмас, кўзларидан эса дувва ёш оқарди. Унинг ёнида яна анча одамлар бор эди. Кейин билсам, улар бобомни кузатгани чиққан дўстлари экан.\nБиз чиққан уй ҳар хил хоналарга бўлинган, уларнинг ҳаммасида одамлар бор эди. Бу хоналар чоллар, эркаклар, йигитлар, аёллар, қизлар ва болалар билан, яна ҳар хил қоп, сумка, тугун ва сандиқлар билан, ўтинлар боғлами, саватдаги кўмир, тағин печкалар билан тўлган эди. Энг муҳими, бу ерда ҳиса солинган қозон ҳам бор эди. Унга қараш Хадича холамга юклатилган шекилли қозон, холамнинг қўлида эди. Холамга четроқдан, ойна ёнидан жой кўрсатишди. Укамни кўтариб олган онам ҳам унинг ёнига жойлашди. Укамнинг оғзида сутда ҳўлланган латта бўлмаса ҳам, негадир жим эди. Бобом мени тиззасига ўтқазиб, ўзи сумкалар қалаштирилган ўриндиққа чўкди. Хонамиз ойнасидан ташқаридаги одамларни аниқ кўрдим, улар ҳадеб бир нималар деяр, кимларгадир насиҳат қилар, кимлардандир хавотир олар эди. Мен ўшанда биздек ғилдираклар устидаги уйларни тўлдириб, жўнаб кетаётганлар ҳам, уларни пастда кузатиб қолаётганлар ҳам кўнглидан нималарни ўтказишини англамас эдим. Ўшанда мубҳам келажак олдидаги қўрқув ҳиссию дарбадарликда юрганларнинг оғир қисмати менга мутлақо ноаён эди.\nМени қанча вақт уйқу элитганини билмайман, лекин даҳшатли зилзила уйғотиб юборгани ҳануз ёдимда. Мен кўзларимни очдим-у, ҳайратдан қотиб қолдим. Ер юрарди! Дераза ортидаги яккам-дуккам дарахтлар ҳам, тоғлар ҳам, одамлар ҳам юрарди. Улар юрмасалар ҳам, тезда ортда қолиб кетарди. Мен қўрқув ичида бобомга боқдим. У узоққа термулганча, маъюс ўтирганини ва кўзидан ёш думалаб, соқолига тушганини кўрдим. У пайғамбаримизга салавот айтиб, Қуръон оятларини такрорларди. Мен бу оятлардан баъзиларини эслаб қолдим, чунки уларни шайх бобом такрор ва такрор айтар эди. “Инналлази фарада алайка ал-Қуръана ларааддука ила маад” (“Сизга ушбу Қуръонни фарз қилган зот, шак-шубҳасиз, Сизни қайтиш жойига қайтарувчидир!”).\nЎша пайтда, табиийки, уйқумни бузган зилзила сабабини билмасдим. Шунингдек, нима учун уй жойида турибди-ю, лекин дераза ортидагилар – уйлар, дарахтлар, узоқдаги тоғлар елиб бораётганини тушунмасдим. Нима учун улар ортда қолаётганини ҳам тушуна олмасдим. Чунки савқи табиий билан ҳар қандай нарса фақат олдинга қараб ҳаракатланади, дея илғардим.\nЛекин шайх бобомдан ҳеч нарса сўрамадим. Кўзидан оқиб, соқолига тушаётган ёшлар у ҳозир менга бирор нарсани тушунтириб берадиган ҳолатда эмаслигини айтиб турарди. Лаблари фақат пайғамбарга салавот айтишу Қуръон оятларини такрорлаш учун қимирларди.\nМен онам ва Хадича холам ўтирган ёққа қарадим, уларнинг ўртасида ҳиса солинган қозон турарди. Бобом уларнинг ёнига бормоқчилигимни тушуниб, мени оҳиста ерга қўйди. Уларнинг ёнига бориб, аввал укамга кўзим тушди, у онамнинг қучоғида пиш-пиш ухлар, онам укамни ҳижоби билан ўраб олган эди. Мен бу ёпинчиқда ҳам, холамнинг ҳижобида ҳам ҳўл доғларни кўрдим. Онамнинг ҳам, холамнинг ҳам қўлида дастрўмол бўлиб, улар дам-бадам ҳижоб остидан кўзёшларини артарди.\nЖуда қаттиққўл одам бўлмиш бобомни нимага йиғлатаётганини тушунмасдим. Бобом шунақаям қаттиққўл эдики, эшик олдида унинг қадам товуши эшитилса, ҳамма жим бўлиб қоларди. Уйда аёлларнинг ғала-ғовури кўтарилса, бобом дарров таёғини ишга соларди. У аёллар овозини қўшнилар эшитиб қолади, деб чўчирди. Аммо бобом уришмаётган бўлса, унда нега онам билан холам йиғлаяпти. Мен ўз мурғак ақлим билан тушуниб етдимки, буларнинг бари шу вақтда юз бераётган воқеа – қоп, сумка, тугун ва сандиқлар устида ўтирган шу одамларга қўшилиб, биз қаёққадир кетаётганимиз билан боғлиқ. Мени ҳам қўрқув қамраб олди, энди йиғлаб юборай деб тургандим, димоғимга ҳисанинг ҳиди урилди-ю, йиғидан очлик устун келди. Эрталаб уйғотиб юборишганидан бери ҳеч нарса емаган эдим-да. Лекин ҳозир катталарнинг кўнглига мен сиғармидим, деб емак талаб қилмадим. Ноилож яна бир оз чидашга қарор қилдим-да, холамнинг пинжига суқилдим. Холам мени қучоғига олиб, юмшоқ қўллари билан бошимни силади, мен ухлаб қолдим.\nКўп ухладимми ёки озми, билмайман-у, лекин мени уйғотишганида, барча дастурхон ёзиғлиқ стол атрофида ўтирар эди. Стол устида ҳиса солинган қозон, пишлоқ ва буғдой нони бор эди. Бобомнинг олдида чойнак турарди, у чой қуйиб онам ва холамга узатди, сўнг уларга бир донадан оқ қанд берди. Шунда ҳам у тинмай пайғамбарга салавот айтиб, Қуръон оятларини такрорларди. Мен оч эдим, шу сабаб тонгдан бери иштаҳамни қитиқлаган ҳиса тўла қозонни олдимга тортмоқчи бўлдим-у, афсус, шайх бобом кичикларга ўзи овқат олишига рухсат бермайди-да. Хуллас, овқат солиб беришгунча, жим кутишим керак. Хайриятки, унча узоқ кутмадим. Бобом қошиқни олиб, аввал бир косага ҳиса солди, сўнг яна бир косага, ундан сўнг яна бир косага. Кейин пишлоқдан кесди, нон синдирди-да, пиёладаги чойга оқ қанд солди.\nЎй-хаёлим ҳисада бўлиб, биз ўтирган жой парда билан тўсилганига диққат қилмабман. Шунинг учун ҳам онам ва холам юзидаги ёпинчиғини олди. Яна бари худди уйимиздагидек эди. Лекин столнинг қимирлаб туриши, пол остида нимадир тарақлаши давом этарди.\nБобом дуо ўқишдан тўхтади-да, бир ҳўплам чой ичди.\n– Мадинада яқинда ҳеч ким қолмайди. Буларнинг ҳаммаси пошонинг буйруғи билан. У султондан рухсат олгандан кейин шундай буйруқ берган экан, – деди бобом.\n– Лекин Муҳаммад Саид амаки билан хотини Фотима хола, Абдулқаюм амаки билан рафиқаси Хатун хола кетишдан бош тортишди, – деди онам. – Улар ўз уйларида қолишди-ку!\n– Пошо уларни кетишга мажбур қила олмайди. Аммо улар ўзига қаердан егулик топади? Бир ой ўтмасданоқ шаҳарда озиқ-овқат қолмайди. Ҳамма озиқ-овқат ҳарбийларга берилади.\n– Ҳай, майли, – деди онам. – Лекин биз қаерга кетяпмиз? Бу одамлар-чи?\n– Дамашққа-да, албатта. Сизларга буни айтганимга бир ойдан ошди.\nХадича холам ҳадикланиб сўради:\n– Дамашқда Абдулғанини топа олармиканмиз ишқилиб?\nБобом яна жилмайди:\n– Абдулғанини, дейсанми? Қайдам… Унинг қаердалигини билмайман! Уни топиш Зоҳидни топишдан осон бўлмас-ов. Зоҳид уч ойда қайтиб келаман, деб дом-дараксиз кетди. Мана, ўғли тўрт ёшгаям тўлди. Зоҳиддан эса ҳеч бир хабар йўқ. Сени бўлса, Абдулғанига узатдик. У – сенга амакивачча, таниям, жониям ўзимиздан, деб ўйладик. Лекин уям уйдан кетди, унданам хат-хабар йўқ.\n– Эҳтимол урушда ҳалок бўлгандир, – дея овоз чиқариб хаёлидан ўтказди онам. – Мадинага шу поездда келганлардан урушда кўп одам ҳалок бўлганини эшитдик.\n– Ҳалок бўлганмиш? Қанийди, шу гапларинг рост бўлса! Кофирларга қарши урушда шаҳид бўлган мусулмон Аллоҳ Таоло даргоҳида энг севимли бандадир. Лекин Зоҳид Ислом университети очгани россиялик мусулмонлардан пул йиғишга ўша юртга кетган. У ҳалиям Россияда, деб ўйлайман, йўлни беркитиб қўйган бу уруш тугамагунча биз уни энди кўрмаймиз.\n– Абдулғанига келсак, – бобом чойдан ҳўплаб, кўзларини пирпиратди, – унинг Хадичага уйланишига қанча эътироз билдирдим-а. Лекин, начора, тақдир экан. Худо раҳмат қилгур онангиз қаттиқ туриб олмаганида борми… Абдулғани, ахир, унга қариндош эди-да.\nБобом шу сўзларни айтгач, кўкрак чўнтагидан дастрўмол олди-да, оғзини артди:\n– Худо хоҳласа, уни Дамашқда топамиз. Қаердалигини бирор кимса айтиб қолар.\nШайх бобом сукутга чўмди. Сўнг Хадича холамга қаради. Унинг нигоҳидан холамга ҳамдард экани билан бирга унинг эрига ишонмаслиги ҳам зуҳур этиб турарди. Онам коса, чойнак-пиёлаю қошиқларни йиғиштира бошлади. Холам яна укамни қўлига олди. Бобом ўрнидан туриб, мени жойимизга олиб борди-да, бўхчалар устига ўтириб, дуо ўқий кетди. Мен деразадан саҳрога боқдим, узоқларда тўқ яшил ёки оч қизил рангда тоғлар, улар бошида эса аҳён-аҳёнда булутлар кўринарди. Баъзи қояларнинг учини мутлақо кўриб бўлмасди. Баъзилари эса дилларни абадият сари чорларди.\nПОЕЗДДА МАДИНАДАН ДАМАШҚҚА КЕЛДИК\nДамашқда осмондан шаффоф тошчалар ёққан кун эсимда қолди. Бозорда кетаётган эдик, тўсатдан ёмғир қуйиб қолса бўладими! Бобом қўлимдан тутиб, усти ёпиқ бозорга бошлаб кетди. Оломон дегани худди шу ёққа қараб чопарди. Ёмғир дастлаб томчилаб ёғди, кейин жалага айланди, сўнгра ўша шаффоф ва муздек тошчалар ёғди. Мен уйга қайтиб келганимдан сўнг бу тошчалар “дўл” деб аталишини билдим. Бобом онам ва холамга бу – ёмон белги эканини, бу – Аллоҳ қаҳри эканини айтди. Бобом аввал кўкдан муз ёққанини ҳеч кўрмаган экан. Онам ва холам жуда қўрқиб кетишди-да, “Аллоҳнинг биз бандаларига раҳми келсин!” дея дуо қилишди. Сўнг бобом жойнамоз устида намоз ўқий бошлади. Онам ва холам уйда жимлик сақлаб турди. Бири укамни хонадан олиб чиқиб кетди, иккинчиси тушлик овқат тайёрлашга уннади.\nДастурхон атрофида тушлик овқатга тўпланганимизда, мен шайх бобомнинг икки кундан кейин Ҳамага жўнаб кетишимиз ҳақидаги гапини эшитдим. Бу сафар ҳам поездда йўлга чиқар эканмиз. Мен жуда хурсанд бўлдим, чунки Мадинадан поездда сафар қилганимизни ҳали унутмаган эдим, ҳеч қачон унутмасам ҳам керак. Энг унутилмас таассуротим поездда болалар кўп бўлгани ва менга улар билан ўйнашга рухсат беришгани эди. Айниқса, поезд бирор станцияга кириб келаётгани, бу станцияда узоқроқ тўхтаб туриши эълон қилинганда роса мазза бўларди. Катталар ўз ишлари билан кетишар, биз эса сандиқ, сумка ва саватлар орасида роса югурардик. Агар катталар рухсат беришса, тўғрироғи, тушиб-чиқишимизга ёрдамлашса, пастда – кўчада қум ва шағал устида ҳам ўйнардик. Мен учун болалар билан ўйнашдан ҳам кўра ёқимлироқ машғулот ҳиса эди. Поезддан тушганимиздан буён ҳисани сира кўрмадим, ҳатто ҳозир шу дастурхонда ҳам ҳиса йўқ эди. Мен икки кундан кейин яна поездга чиқсак, ҳиса ҳам бўлади, деб қаттиқ ишонардим.\nБобом тушлик пайти холамга Дамашқда Абдулғанини топа олмаганини айтди. Лекин бир одам унинг бу ерда бўлганию икки ҳафта олдин Ҳалабга жўнаганини эслабди. Отам Зоҳид ҳақида эса ҳеч кимдан ҳеч гап эшитмабди. Бобом менга юзланди-да, бошимни силаб туриб, Одессадан Истамбулга йўл ҳалиям берклигинини айтди.\nСўнг у онамга деди:\n– Фотима, анави қопни олиб кел. Сизларга уст-бош, пойафзал сотиб олувдим.\nОнам ўрнидан туриб, хона бурчагига борди, у ердан қопни олиб, бобомнинг олдига қўйди. Қопдан бобом харид қилган молларни олишга ёрдамлашди.\n– Хавотир олма, – деди бобом қоп ичидан мен билан укамга бошмоқ чиқмагач, – уларга эртага сотиб оламан. Биз Ҳамидия бозорига борувдик, эсимдан қандай чиқди, билмайман. Дўл дегани одамнинг хаёлини ўғирлаб қўйди-да! Тағин набирамни йўқотиб қўймай, деб роса қўрқдим, бўлмаса, у ҳам отасидек йўқолиб қолар эди!\nОнам билан холам, барибир, хурсанд бўлишди. Кийимларни ўзлари ҳам кийиб кўришди, бизга ҳам кийгизишди. Сўнг онам янги кийимларни қайта тахлаб қўйди-да, бобомнинг қўлларидан ўпди. Хадича холам ҳам бобомнинг ёнига келди. Бобом иккаловини ҳам қучди-да, худди поезддагидек, кўзларида ёш пайдо бўлди. Лекин мен улар нега йиғлаётганини тушунмасдим.\nДамашқдаги бозор Ҳамидия деб аталарди. Бобом кийим-кечак ва пойафзалларни шу ердан сотиб олган эди. Икки тараф қатор ҳар хил дўкон, одам кўплигидан орада юриб бўлмасди. Бобомга мени етаклаб юриш ноқулай эди. У бир қўли билан мени етаклаб, бошқа қўли билан оғир қопни кўтариб борарди. Қопни тўлдириш учун бобом нуқул кўчанинг у юзидан бу юзига ўтарди. Биз жала қуйгунча шу зайлда юрдик, кейин дўл ёғди. Момақалдироқ гулдираб, чақмоқ чақди. Ҳар сафар “момақалдироқ” деган сўзни эшитсам, шу манзара кўз олдимга келади.\nЁмғир ёғишдан тўхтамади, биз эса буни кутмай, кўлмаклар устидан ҳатлаганча, бозор адоғига югурдик. У ерда бобом от қўшилган арава ёллади, кейин билсам, у “файтун” деб аталар экан. Бобом ўриндиққа қопни ташлаб, мени аравага чиқарди. У ёнимга ўрнашиб ўтиргач, чўнтагидан дастрўмол чиқариб, бошим ва юзимни артди, сўнг бағрига босиб:\n– Совқотмадингми? Жуда совуқ-а? – деб сўради.\nАрава узун кўча бўйлаб кетар, ёмғир эса тинай демасди. Баъзи одамлар ким нима топса, шу билан бошини буркаб чопар, баъзилар уйлар девори ёки дўконлар айвончаси остида ёмғир тинишини кутарди. Мен бобомнинг пинжига суқилиб, жимгина борардим. Танамга иссиқ югурди, кўзим юмила бошлади. Саф тортиб кетаётган аскарларни кўрганимда, кўзларимни катта очдим. Елкалари ортидан темир таёқ чиқиб турар, кейин билсам, уни милтиқ дейишар экан. Милтиқдан ўқ отилар эмиш-да, шу ўқ бирор кишига тегса, у ўлар эмиш. Ўқ отилганда яна баланд товуш эшитилар эмиш. Одамлар уруш бўлаётганини шу овоздан билармиш. Уруш пайтида аскарлар ҳам ўлар экан, чунки уларга қарата бошқа аскарлар ўқ отар экан.\nАскарлар ўтиб бўлгач, арава ёнбош кўчага бурилди, кўприкдан ўтиб, дарё ёқалаб кетди. Дарёнинг нариги ёғида ҳам кўча бўлиб, у ерда ҳам одамлар шошиб борар, чунки ёмғир бир тиниб, бир яна қуярди.\nЎша ёқда қандайдир узун аравалар отларсиз ўзи юриб борарди. Бундай араваларнинг олд қисмида – сандиқ орқасида бир киши ўтирарди – ҳўкизлар ҳам, отлар ҳам йўқ эди! Қандай қилиб бундай бўлиши мумкин деб, бобомдан сўрамоқчи эдим, қўққис иккита от қўшилган катта аравага кўзим тушди. Уни бир солдат бошқариб борарди. Аравада одамлар жасади ётарди. Жасадлар шунақаям кўп эдики, бошлари арава четидан осилиб турарди. Мен ғалати қотиб қолган кўзларни кўрдим. Баъзиларининг оғзи ҳам очиқ бўлиб, улар атрофида пашшалар учиб юрарди. Бошлар ёнида кўкариб ёки қорайиб кетган яланғоч оёқлар ҳам осилиб турарди. Арава силкинганда, бош ва оёқлар унга қўшилиб силкинарди.\nМени нима кўпроқ қўрқитганини ўзим ҳам унча англамадим-у, лекин кўксимда шундай қўрқув пайдо бўлдики, ваҳимадан қичқириб юборай дедим. Бобом кўзларимни беркитиб, “Инна лиллаҳи ва инна илайҳи рожиъун” деди. Арава ёнимиздан ўтиб кетгач, у қўлларини юқори кўтариб, “Алҳамду лиллаҳи роббил-оламийн,” деб нидо қилди.\nТунда тўсатдан уйғониб кетдим. Ташқари ҳали қоп-қоронғи эди, лекин хира лампа хонани ёритарди – мен онамнинг юзини кўрдим. У менинг устимда энгашиб турарди. У кўчага чиққанда киядиган ҳижобда, лекин ёпинчиғи кўтарилган эди. Онамнинг қўлида бобом менга атаб бозордан олган иссиқ кийим бор эди. Онамнинг ниятини дарров англаб, тез ўрнимдан турдим. Онам уйқусираган ҳолимда кийинтирди, оёғимга янги қора ялтироқ туфли кийгизди. Ярим тунда мени қаёққа олиб кетишяпти? Холам, бобом ва укам қани? Мен шу заҳоти холамнинг йўталгани ва укамнинг йиғлаётганини эшитдим. Улар бобом билан қўшни хонада эди. Демак, ҳаммалари ярим тунда уйғонибди.\nМен онам билан ўша қўшни хонага ўтдим, ҳамма чиқишга тайёр бўлиб турган экан. Бобом уйнинг четида, жойнамоз устида Қуръон ўқиб ўтирар эди. У ҳар сафар намоздан кейин шу Китобни ўқирди. Баъзан Қуръонни онам ва холам ҳам ўқир эдилар. Бу хонада катта лампа осилиб турарди, унинг ёруғида бир нечта сумка ва саватни кўрдим. Поездга чиққанимизда шу саватдан овқатлар ва ҳиса солинган қозонни олишган эди.\nДемак, яна поездда кетамиз, деб хурсанд бўлдим. Яна поездда болаларни кўраман, у ҳар бекатда тўхтаганида, биз сумка, сават ва сандиқлар орасида ўйнаймиз. Бобом мени яна тиззасига ўтқазади, яна дераза ортидаги олис тоғларни, қўйлар подасини, туялар карвонини кўраман. Яна бекатларда ҳар хил мазали овқат, ширинлик, мева, хурмо, тухум ёки помидорлар сотаётган одамларни кўраман. Поездда кетаётганлар улардан бирор нима сотиб олади, олдинги гал бобом ҳам сотиб олганди. У ширинликни аввал менга тутган, кейин эса онам, холам ва укамга насиба берганди. Ёнимизда болалар ўйнаётган бўлса, уларни ҳам чақириб, уларга ҳам берарди. Кейин жилмайиб, боши ва юзини силаб қўярди. Дераза томонга қараб, ўзича “Ё Раб!” дер эди.\nМен поезддаги бу галги сафаримизни ҳам шундай хаёл қилардим. Бироқ унгача ҳали анча вақт бор эди.\nДамашқдаги биз яшаган уйда узун йўлак бўларди. У деворга ўрнатилган машъала билан ёритиларди. Ўша куни саҳарда, тўғрироғи, ярим кечаси бобом шу йўлак охирида туриб, нотаниш бир киши билан баланд овозда тортишди, у киши бобомни жеркиб берди. Бирдан машъала ўчди-да, ҳамма ёқ қоп-қоронғи бўлиб қолди. Энди қоронғилик қаъридан ҳалиги нотаниш кимса ва бобомнинг бақир-чақири эшитиларди. Вазият қўрқинчли, ваҳимали эди. Онамнинг қўлида укам чирқираб йиғлади. Унинг йиғиси анави одам билан бобомнинг бақир-чақирини босиб кетди. Фақат онам ва мени қўлимдан маҳкам ушлаб турган холам жим турарди. Кейин эшик қаттиқ тақиллагани эшитилди, ҳамма ёқ жим бўлиб қолди. Эшик очилиб, тонгги ёруғлиқда бир солдатни кўрдик. У бобомни сўради. Бобомни кўрсатишгач эса, у билан қўлини сиқиб сўрашди ва қандайдир пакет узатди. Солдат ҳали кетиб улгурмаган эдики, эшик олдида арава пайдо бўлди. Аравакаш ўриндиқдан сакраб тушди-ю, бобом билан сўзлаша кетди, сўнг жомадон ва саватларни аравага юклашга тутинди. Бобом ҳозиргина ўзи баҳслашиб турган кишига ўгирилди. У бўлса бобомни қаттиқ қучоқлади-да, даҳлизда қолган лаш-лушларимизни юклашга уннади.\nАравага ўтирган заҳотимиз бобомнинг кучоғига жойлашиб, шу ондёқ ухлаб қолдим. Кейин бобом мени вагонга олиб кираётганида уйғондим. Мен бошимни у ёқ-бу ёққа буриб, атрофга аланглай бошладим, бироқ Дамашққа келаётганимиздаги болалардан ҳеч бирини кўрмадим. Бунинг устига, жомадон ва саватларимиз орасида ҳиса солинган қозон йўқ эди! Аввалги сафар дераза ёнидаги ўриндиқда кетган бобом ҳам энди полдан жой эгаллаганди. У мени қучоғига ўтқазди. Бу вагонда тўсиқлар ҳам йўқ. Шунинг учун бобом ва мен онам билан холамни бошқалардан тўсиш учун олдинда ўтирдик. Аёллар юзини, одатдагидек, ҳижоб билан тўсиб олганди. Уларнинг қучоғи ёки тиззасида кичкина болалари ўтирар, бу болалар тинмай ҳиқилларди. Шу пайтгача холамнинг қўлида ухлаб келган укам ҳам энди ҳаммадан кўра баландроқ йиғларди. У нуқул онамнинг кўкраги томон қўлчаларини чўзар, онам эса ҳар гал уларни итариб ташлар, шунда укамнинг йиғиси янада авжига чиқарди.\nНиҳоят, паровознинг узоқ ҳуштаги чалинди. Мен ҳадемай поезд бир силкиниб юриб кетишини, шу тобда кимлардир станцияда кўзёш билан яқинларини кузатаётганию яна кимлардир мева ва ширинликлар сотаётганини билардим. Вагонда нафақат тўсиқ, балки дераза ҳам йўқ эди, шу боис мен кузатаётганларни кўролмадим. Шунда бу гал одамлар, гарчи ўз жойида турса ҳам, орқага қараб кетиши, дарахт ва тоғлар ҳам шу тахлит ҳаракатланишини кўра олмаслигимни англадим. Албатта, бу ҳол мени хурсанд қилмади, лекин ҳиса солинган қозон йўқлиги кўпроқ хафа этди.\nВагон эшиги ёпилгач, поезд юра бошлади. Пастда ҳамма нарса тарақлаши, тепада эса титраши билан болалар йиғиси ҳам тинди. Вагон шунақаям силкинар эдики, асти қўяверасиз. Бобом ҳар галгидек, дуо ўқиб, зикр айтарди. Мен эса ухлаб қолдим. Қанча ухлаганимни билмайман, лекин бобом тиззасидан олганда, бирдан уйғониб кетдим. Шундан сўнг бобом шошиб ўрнидан турди-ю, доим ёнида олиб юрадиган қутичасини очиб, ичидан кичкина шиша идиш олди-да, вагоннинг нариги четида одамлар тўпланиб турган жойга борди. Уларнинг баъзилари юзида савол ва хавотир аломати бўлса, баъзилари: “Аллоҳдан ўзга куч-қудрат йўқ!” деб пичирлар эди. Бошқалари: “У етиб бормасдан ўлиши мумкин” деса, яна бирлари “Агар у ўлиб қолса, борганимизда ҳаммамизни карантинга тиқишади”, дерди.\nМен бир аёл жон бераётганидан бўлак ҳеч нарсани тушунмадим. Агар бирор инсон ўлса, унинг узоқларга олиб кетишларини билардим. Лекин у жой қаердалигини билмасдим. Менга у жой “жаннат” деб аталиши, у ер жудаям яхшилиги, чиройли гул ва дарахтлар ўсиши, сувлар мўллиги ва жаннат қушлари борлигини айтишганди. Менга Ҳамида бувим вафот этганларида шундай дейишганди. Уни ҳам ўша ерга олиб кетишган эди.\nМен ўрнимдан туриб, бобом кетган ёққа қарадим. У ерда иккита эркак, бир бола ва бир аёл полда ётган хотин устида энгашиб турарди.\n– Аллоҳ қудратлидир! – деди онам холамга. – Дамашқда кўп одамлар ўлди. Айтишларича, бу касаллик бирор уйга кирса, бошқаларни ҳам олиб кетармиш.\n– Аллоҳ қудратлидир! – дея қайтарди холам.\nБобом тезда ёнимизга қайтди-ю, юзида табассум билан деди:\n– Худога шукур, қўрқинчли ҳеч гап йўқ! У аёлнинг боши айланибди, холос. Ҳомиладор экан, сафар машаққатларидан чарчаган-да…\nБир неча дақиқадан сўнг онам холамнинг қулоғига шивирлади:\n– Сен қалайсан, Хадича?\n– Худога шукур!\nХадича холам хўрсинди. Сўнг укамга қараб, пешонасидан ўпди, бағрига босиб, яна қайтарди:\nМен эса ўтирган жойимда жаннат ҳақида ўйлардим. Нега одамлар ўлган одамни ўша ерга олиб боришганда ўзлари ҳам шу жойда қолмаслиги менга тушунарсиз эди. Нега улар ўлганни ўша ерда қолдириб, ўзлари қайтиб келади? Ҳамида бувимни ҳам ўша ерга ташлаб келишган. Нега бувимнинг чилимини ҳам бирга олиб боришмаган? Бир куни чилимни ерга тушириб юборганимда, унинг чўғланиб турган ўти ерга сочилиб кетганини эсладим. Ўшанда мен ўзимни полда суюкли чилимини чекиб ўтирган бувим қучоғига отган эдим.\nДАМАШҚДАН – ҲАМАГА: Отам Зоҳид\nва холамнинг эри Абдулғанини излаб\nҲозир мен Дамашқдан Ҳамага қилган сафаримизни деярли эслаёлмайман. Фақат бизни станциядан ас-Собунийнинг уйигача олиб борган “файтун” аравани эслайман. Аравакаш турк эди ё турк тилида гапирарди. Бобом у билан қандай танишгани ё у бобомни қаердан танишини билмасдим. Бу арава ас-Собунийлар оиласига тегишли арава эканидан хабарим бор эди. Мен ўша арава уларнинг дарвозаси олдида турганини кўп марта кўргандим. Биз иккита хонага жойлашдик. Бу хоналар деразаси катта ҳовлига қараган, ҳовлида эса боғ бор эди.\nУйда яна кўпгина бошқа хоналар ҳам бўлиб, уларда жуда кўп одамлар яшарди. Вақт ўтиши билан мен бу кишиларнинг бари ас-Собунийлар оиласидан эканини билдим. Улар орасида қари чол ва ёш йигитлар, бола-бақралар, қари кампир ва ёш жувонлар бор эди. Бобом онам ва холамни менинг шўхликларимдан огоҳлантириб, биз бу ерда меҳмонлигимиз, демак, ўзимизни одобли ва камтар тутишимиз, ҳеч кимни хафа қилмаслигимиз лозимлигини таъкидларди.\nЎша уйда қанча меҳмон бўлганимизни эслаёлмайман. Лекин хотирамда Башир ҳожи исмли муҳтарам бир қария сиймоси сақланиб қолди. Башир ҳожи уйга шомга яқин қайтар, у ҳовлига кирган заҳоти ҳамма ўсмир, қиз ва болалар унга пешвоз чопар ва қўлини ўпарди. Башир ҳожи уларнинг елкасига қоқиб қўяр, болаларни қучоқлар ва уларга қўшилиб кулар эди. Кейин катта қизига ўгирилиб:\n– Шайх шу ердами? – деб сўрарди.\nУ бобомни “шайх” деб атарди. Бобом аср намозидан қайтганини эшитгач, у жойлашган хона сари шошарди. Улар узоқ суҳбатлашиб ўтирар, Аллоҳга ҳамду сано айтишар ва бир-бирига нималарнидир ҳикоя қилиб беришарди. Сўнг шом намозини жамоа бўлиб ўқишарди, Башир ҳожи имом бўлар, намозда оиладаги барча ўсмирлару ўғил болалар қатнашар эди. Шундан сўнг қоронғи тушар, уйда лампа ва машъалалар ёқилар, ўсмирлар ва ўғил болалар хонани тарк этар, оқсоқоллар яна икковлон хуфтонгача ёлғиз қоларди. Хуфтон намозидан сўнг ҳамма кечки овқатни тановул қилгани бошқа хонада йиғиларди.\nОвқатлар орасида шундайлари бор эдики, уларни эсласам, ҳали ҳам сўлагим оқади. Уларнинг “кубба” деб аталадигани бўларди, биз унинг ҳар хил туридан татиб кўрдик, яна “мағмум” ва “Довуд пошо” дегани ҳам бор эди. Нонуштага тортилажак таомлардан “шанжалиш” деб аталадиган жигарранг “зўлдирча”ларни, қаймоқ ва зайтун ёғини кўпроқ эслаб қолганман.\nМен Ҳамадаги ас-Собунийлар оиласи билан Мадинадан келган бобом ўртасида қандай алоқа борлигини билолмасдим. Ўзим гувоҳи бўлаётган воқеалар, онам ва холам, улар ва бобом ўртасидаги суҳбатлардан қулоғимга чалинган гаплар маъносини чақишга ҳали кичкина эдим. Улар менга топишмоқ бўлиб туюлар, нуқул уларни топишга уринардим. Бобом Мадинадаги “пошо”ю Истамбулдаги “султон” ҳақида, Мадинада яшаётган ва Дамашққа кўчаётган одамларнинг озиқ-овқати “пошо” буйруғи билан солдатларга берилаётгани ҳақида кўп гапирарди. Мен одамлардан “уруш” деган сўзни ва шу уруш сабаб бу ерга кўчганимизни кўп эшитардим. Лекин у ҳақда кам ўйлардим. Мендан фақат бир нарса талаб қилинарди: бобом қаерга борса, мен у билан бирга боришим керак эди. Бундан ташқари, мен онам ва холамнинг, бу уйдаги катталарнинг, улар ким бўлса ҳам, қаерда бўлса ҳам – кўчадами ёки ас-Собунийлар оиласидами – айтганини қилишим зарур, чунки улар катталар эди. Катталар айтганига қулоқ солишим кераклигини онам менга қичқириб уқтирарди. Агар бирор катта одамнинг айтганини қилмасам, онам дарҳол бақириб берарди. Бу эса менга ғалати кўринар эди.\nМени яна кўпгина ғалати нарсалар қуршаб олганди. Масалан, “пошо” ва “султон” сўзлари хотирамга қаттиқ ўрнашиб қолган. Мен “султон” сиймосини кўз олдимга аниқ келтирардимми-йўқми эслолмайман-у, лекин “пошо” сиймосини аниқ кўз олдимга келтирардим. У менинг кўз олдимда Мадинадаги мурғаклик пайтларимда ҳам, бир жойдан бошқасига дарбадар кўчиб юрганимизда ҳам, кейинроқ ўзим катта одам бўлганимда ҳам аниқ гавдаланарди. Пошо дейилса, доим катта ҳокимият эгаси бўлган олиймақом ва қудратли шахс ёдга олинарди. Чунки одамлар қачон у ҳақда гапирмасин, доим овозида унга нисбатан ҳурмат ва тавозе, ҳадик ва қўрқинч сезилиб турарди. У одамларга Мадинадан кетинг, деб буйруқ берган эди. Қора тутуни осмонни қоплаганча, темир йўл узра чопадиган, қулоқни том битказганча, чўзиқ гудок чаладиган поезд ҳам ана шу пошога тегишли эди. Шу поездга мадиналиклар чиқиб ўтиришига, аввал Дамашқ, кейин Ҳама, ундан эса яна аллақайси юрт ва шаҳарларга жўнашига буйруқ берган шу пошо эди. Шубҳасиз, у буюк ва қудратли эди, бу борада у бошқа бирор киши ёхуд Аллоҳнинг бошқа бандасига қиёслаб бўлмас жаноб эди.\nАввал ҳам айтганимдек, биз Ҳамадаги ас-Собунийлар уйида неча кун меҳмон бўлиб турганимизни эслаёлмайман. Лекин бобом ўзимизга янги уй топгани ва унга яқин орада кўчиб ўтишимизни айтган кун хотирамда яхши сақланиб қолган. У яна туркчалаб бир нималар деди, лекин мен бу гапларни тушунмадим. Бироқ онамнинг роса хурсанд бўлганини кўрдим. У холамга хушхабарни айтишга шошилди: хайрият, ўз уйимизга кўчиб ўтяпмиз!\nХадича холам ҳомиладор, ой куни яқин эди, у бир оз бетоб бўлган, заиф ва ранги оқарган эди.\n– Қачон кўчиб ўтарканмиз? – деб сўради у онамдан.\n– Яқинда, эҳтимол уч кундан кейиндир. Ҳозир отам билан бозорга бориб, кўрпа-ёстиқ, чойшаб, қозон-товоқлар сотиб оламиз.\n– Яхши. Ўзинг ўша уйни кўрдингми?\n– Йўқ ҳали кўрмадим. Бугун кўргани бораман. Отам айтдиларки, у ал-Аса дарёси яқинида эмиш, уйнинг тўртта хонаси бор экан. Битта хона катта меҳмонлар учун, яна битта хона отамнинг ўзига, қолганлари – бизга. Биласанми, Хадича, янги уйда боғча ва суви чучук қудуқ бор экан. Биз ундан худди Мадинадаги боғимизникидек сув чиқарамиз.\n– Менга Мадинани эслатма. Ҳар сафар тунда чархпалак овозини эшитганда, боғимиздаги сувғилдиракни эслайман. Ўша товушнинг худди ўзи. Эй Худо, биз қачон Мадинадаги уйимизга қайтамиз-а?\n– Аллоҳнинг раҳмати буюк! Отам айтдики, олти ой, кўпи билан етти ойда уруш тугармиш.\n– Эй Худо! Ўшанда Зоҳид билан Абдулғани ҳам қайтиб келади-а?\n– Ҳа, эсим қурсин, ҳали сенга айтмабман-ку! Отам Абдулғани ҳақида эшитибди. У ҳозир Ҳалабда эмиш.\n– Ҳалабда? Ҳалаб қаерда?\n– Буни ўзим ҳам билмайман. Лекин отам айтдики, Абдулғанига хат ёзиб юборибди. У хатни олгач, албатта жавоб ёзади, ҳол-аҳволидан хабар беради.\n– У нега Ҳалабда экан?\n– Чунки у – эркак, Хадича. У – ёш йигит. Султон эса барча эркакларни ёнига чақиряпти – насронийлар ва кофирлар устидан ғалаба қозониш учун!\n– Демак, Абдулғани султон учун жанг қиляпти экан-да?\n– Йўқ, у жанг қилаётгани йўқ. Лекин ўзинг биласан-ку, у поездни яхши тушунади. Эҳтимол, темир йўлда ишлаётгандир.\n– Мен ҳар куни Дамашқдан келадиган поезд гудогини эшитаман. Нима деб ўйлайсан, Абдулғани бизни кўргани келармикан? Биз ҳам унинг дийдорига тўярдик.\n– Эҳтимол. Лекин у бизнинг бу ерда, Ҳамада эканимизни билмайди-ку!\n– Ҳа, бу – тўғри! У Дамашқда бўлганимизни ҳам билмаса керак. Энди эса бу ерларга келиб қолдик.\n– У қаерданам билсин? Лекин отам хат ёзиб юборибди. Яқинда ҳаммаси маълум бўлади.\n– Нима деб ўйлайсан, отам унга ҳомиладорлигим ҳақида ҳам ёзганмикан?\n– Билмадим, Хадича. Лекин отамдан албатта сўраб боқаман.\nШу пайт онам суҳбатини бўлди-да, менга ўгирилиб:\n– Сен бу ерда нима қилиб ўтирибсан? Ёки гапимизга ўғринча қулоқ соляпсанми? Абдулғафур қани? – деб сўроққа тутиб қолди.\nАбдулғафур – менинг укам. Бу пайтда у атак-чечак юриб қолган эди. Сира бир жойда турмасди. Фақат онам укамни эмизганда ёки холам оёқларини узатиб, устига ёстиқ қўйиб, уни шу ёстиққа ётқизиб, чапга-ўнгга тебратганида тинчир, холамнинг алласига қулоқ тутарди. Холам “Ухлаб ором олгин кичкинтойим, туяқушнинг патларида”, деб алла айтарди. У бўлса холамнинг оёқлари устидаги “каравот”да пиш-пиш ухлаб қоларди.\nОнам менга Абдулғафур хоналарда югургани ёки ҳовлига чиққанида унга қараб туришимни тайинлаган эди. Биз унинг ташқаридаги бирор ҳовузчага тушиб кетишидан қўрқардик.\nҲозир “уйимизга” кўчиб ўтишга неча кун кетганини эслаёлмайман. Онам ва холам ўша уйни “уйимиз” деб атарди. Укамга кўпроқ Хадича холам қарар, чунки бобом янги уйимизга мебель сотиб олгани мени ўзи билан бирга олиб кетарди. Онам ҳам биз билан бирга борарди.\nУй истаралигина эди. Аса дарёси қирғоғидаги бошқа бинолардан уни мевали боғ ажратиб турарди. Бу боққа ёнбошдаги эшикдан кириш мумкин эди. Бобом бу эшикдан бегоналар кирмаслиги учун уни михлаб ташламоқчи бўлди, аммо онам уни тамба ўрнатишга зўрға кўндирди. Онам менга у ерга ёлғиз қўйиб юбормаслигини, албатта, катталардан бирортасига қўшиб жўнатишини уқтирди.\nБундан ташқари, уйимиз олдида ўз боғчамиз ҳам бор эди. Бу боғчада атиргул ва мирт деб аталувчи меваси ширин дарахтлар ўсар эди. Яна бу ерни наргиз ва бошқа ҳар хил гуллар қоплаганди – улар чор-атрофни саҳар ва оқшомда хуш бўйга тўлдирарди.\nҚудуқдан сув чиқарувчи жиҳоз бобом уни ишлатган заҳоти мени жуда қизиқтириб қўйди. Сув отилиб чиқиб, жажжи ҳовузчага тушарди. Бу – менга ёқиб қолган янги “ўйинчоқ” эди. Янги уйга кўчиб келганимизда, уни маза қилиб ўйнайман, деб орзу қила бошладим.\nАс-Собунийлар уйини тарк этган кунимизни ҳозиргача эслайман. Башир ҳожининг Асма исмла катта қизи кўзёши тўкиб, онам билан узоқ хайрлашди. У Хадича холамга “доя” ва туғуруқ ҳақида гапирди, тағин қўрқиб ўтирманг, бари яхши бўлади, дея тайинлаб, кўнглини хотиржам қилди.\nКетар чоғимиз Башир ҳожи, унинг қиз ва набиралари бизни дарвоза олдигача кузатиб қўйди. Ўша лаҳзада улар бизни қанчалик яхши кўришини ҳис қилдим. Улар бизнинг кетаётганимиздан афсусда эди. Ўшанда мен ўзимга ўзим савол бердим: нега унда бу ердан бошқа уйга кетяпмиз? Бу ерда яшаш билан янги уйимизга кўчиш ўртасида нима фарқ бор?\nАраб тилидан Муртазо Сайдумаров таржимаси


Ўзбекистон президенти Шавкат Мирзиёев 21 ноябрь куни аҳолини ижтимоий муҳофаза қилиш соҳасидаги устувор вазифалар муҳокамасига бағишланган йиғилиш ўтказди, дея хабар берди давлат раҳбари матбуот хизмати.\nБатафсил ПРЕЗИДЕНТ: ИЖТИМОИЙ ҲИМОЯ — ФАҚАТ НАФАҚА ТЎЛАШ ДЕГАНИ ЭМАС\nХАЛҚ ДЕПУТАТЛАРИ КАТТАҚЎРҒОН ШАҲАР КЕНГАШИ ДЕПУТАТЛИГИГА НОМЗОДЛАР РЎЙХАТИ ЭЪЛОН ҚИЛИНДИ\nКЕНГАШИГА САЙЛОВ ЎТКАЗУВЧИ ШАҲАР САЙЛОВ КОМИССИЯСИ ҚАРОРИ\nБатафсил ХАЛҚ ДЕПУТАТЛАРИ КАТТАҚЎРҒОН ШАҲАР КЕНГАШИ ДЕПУТАТЛИГИГА НОМЗОДЛАР РЎЙХАТИ ЭЪЛОН ҚИЛИНДИ\nПрезидент «Бизнес юритиш» рейтингидаги мамлакат ўрнини яхшилаш бўйича навбатдаги «Йўл харитаси»ни тасдиқлади. Давлат тасарруфидан чиқариш ва хусусийлаштириш натижаларини қайта кўриб чиқиш тақиқланди.\nЎзбекистон президенти Шавкат Мирзиёев 20 ноябрь куни мамлакатда бизнес муҳитини янада яхшилаш ва тадбиркорликни қўллаб-қувватлашга қаратилган навбатдаги қарорни имзолади. Ҳужжат билан «Бизнес юритиш» йиллик ҳисоботида Ўзбекистон Республикасининг ўрнини яхшилашга доир «Йўл харитаси» тасдиқланди.\nБатафсил ПРЕЗИДЕНТ ХУСУСИЙЛАШТИРИШ НАТИЖАЛАРИНИ ҚАЙТА КЎРИБ ЧИҚИШНИ ТАҚИҚЛАДИ\nКАТТАҚЎРҒОН ШАҲАР ҲОКИМИНИНГ ТАДБИРКОРЛАРГА МУРОЖААТИ\nБатафсил КАТТАҚЎРҒОН ШАҲАР ҲОКИМИНИНГ ТАДБИРКОРЛАРГА МУРОЖААТИ


РОБИЯ ФРАНЦИЯГА БОРАДИ » Паст Дарғом ҳақиқати\nБош сахифа » ЯНГИЛИКЛАР » РОБИЯ ФРАНЦИЯГА БОРАДИ\nРОБИЯ ФРАНЦИЯГА БОРАДИ\n| 19-01-2019, 14:33 |\n"Муваффақиятлар сири - тинимсиз интилиш ва изланишда". Бу спортнинг таэквандо йўналишида кўплаб мусобақаларда намунали иштирок этиб, ғолибликни қўлга киритиб келаётган спортчи қиз Робия Ортиқованинг ҳаёт шиори. Айниқса, ўтган 2018 йил Робия учун муваффақиятларга бой бўлди. Жумладан, унинг "Обод қишлоқ" давлат дастури доирасида Нуробод туманида бўлиб ўтган "Азиз ва ягонамсан, жонажон Ўзбекистоним!" шиори остида ташкил этилган веломарафонда вилоят ҳокимлигининг биринчи даражали дипломи билан тақдирланди. Янги йил остонасида 15-17 ёшлилар ўртасида таэквандо бўйича Тошкент шаҳрида ўтказилган очиқ чемпионати, сўнг Ўзбекистон кубоги мусобақаларида ғолиблар шоҳсупасидан жой олди.\nСамарқанд шаҳрида ИТФ бўйича ўтказилган "Олимпия ҳаракати"да икки нчи, вилоятда ташкил этилган очиқ чемпио¬натда фахрли биринчи ўринни эгаллади. - Робия ўзига ишонувчан, курашувчан, эпчил, ўз олдига аниқ мақсадлар қўя оладиган спортчилардан бири, - дейди унинг устози, тажрибали спорт устаси Баҳодир Холбеков. - 10 йилдан буён таэквандо бўйича шуғулланиб, ўз тажриба, билим ва кўникмаларини ошириб келаяпти. Қизиқиш ва интилиши боис, 1 марта Осиё, 9 марта Ўзбекистон чемпиони бўлди. Айни пайтда педагогика ва спорт коллежи "Жисмоний тарбия ва спорт" йўналиши иккинчи босқичида таълим олиш билан бирга, келгусида бўладиган мусобақаларга қизғин ҳозирлик кўраяпти.\n- Ғолиблик спортчи зиммасига янада улкан масъулият юклар экан, - дейди ёш спортчи. - Яқинда Самарқанд шаҳрида саралаш мусобақалари ўтказилиб, ғолиблар Франция ҳамда Қозоғистоннинг Остона шаҳрида ўтказиладиган мусобақаларга йўлланма олади. Мен ҳам бу синовлардан муваффақиятли ўтиш учун машғулотларимни янада кўпайтирдим. Ушбу йилда ҳам янги зафар ва омад қучишни ниятлаб, режалар тузиб олдим.\nКалит сўз спорт Паст Дарғом


ПРЕЗИДЕНТ КУБОГИ ТУРНИРИ - «ХАЛҚ ОВОЗИ» - Тожикистон Республикаси Ҳукуматининг ӯзбек тилидаги расмий нашрияси\nПРЕЗИДЕНТ КУБОГИ ТУРНИРИ\nЧоп этилган 01 Октябр 2015\tКӯришлар: 984\nЖорий йилнинг 5 октябрида мамлакатимиз пойтахти Душанбе шаҳрида курашнинг дзюдо тури бўйича Тожикистон Республикаси Президенти кубоги халқаро турнири бўлиб ўтади.\nТожикистон дзюдо федерациясидан маълум қилишларича, бу мусобақаларда дунёнинг Россия Федерацияси, Монголия, Куба, Покистон, Италия, Эрон, Миср, Белорус, Тожикистон каби 14дан ортиқ давлатидан 40 нафардан ортиқ курашчиларнинг иштирок этиши кутилмоқда.\nГрузия ва Греция давлатлари намояндалари ҳам турнирда қатнашишларини тасдиқлашган.\n«Тожикистон темир йўллари» давлат унитар корхонаси спорт мажмуасида ўтказилиши кўзда тутилган бу мусобақанинг соврин фонди 15 минг Америка долларини ташкил қилади.\n«ИСТИҚЛОЛ» ФИНАЛ БОСҚИЧИДА\nФутбол бўйича Тожикистон кубоги турнирининг дастлабки финалчи жамоаси аниқ бўлди.\nКўлоб шаҳрида «Равшан»-«Истиқлол» жамоалари ўртасида бўлиб ўтган ярим финал босқичининг такрорий учрашуви 0:3 ҳисобида пойтахтлик футболчилар фойдасига ҳал бўлди.\nЯрим финалнинг биринчи ўйинида эса, «Истиқлол»чилар йирик-7:0 ҳисобида ғалаба қозонишган эди.\nИккинчи финалчи клубни Турсунзода шаҳридаги «Металлург» стадионида бўлиб ўтадиган «Регар-ТадАЗ» ва ЦСКА»Памир» жамоалари ўртасидаги беллашув аниқлаб беради.\nИккинчи жуфтликнинг биринчи ўйини 0:0 ҳисобидаги дуранг кўриниш билан якун топганди.\n«ХЎЖАНД» АЪЗОСИ «АЛ-АҲЛИ»ДА\nХўжанд шаҳрининг «Хўжанд» клуби ва Тожикистон миллий терма жамоасининг ярим ҳимоячиси Манучеҳр Аҳмедов ўз фаолиятини Баҳрайннинг «Ал-Аҳли» клуби таркибида давом эттирадиган бўлди.\nЯрим ҳимоячини кўрикдан ўтказган «Ал-Аҳли» жамоаси маъмурияти Манучеҳр Аҳмедов хизматидан фойдаланишга қарор қилди ва бир йиллик муҳлатга шартнома имзолади.\nТожик ярим ҳимоячиси Баҳрайн клуби таркибида 22-рақам остида тўп суради.\n«Ал-Аҳли» жамоаси жорий йилда Баҳрайн чемпионати биринчи лигасида ғолиб чиқиб, олий дивизионда қатнашиш ҳуқуқини қўлга киритган.\nОлий лига клублари ўртасида Баҳрайн биринчилиги мусобақалари октябр ойида бошланади.\nЧЕМПИОННИНГ НАВБАТДАГИ ҒАЛАБАСИ\nМосква шаҳрида касбий бокснинг IBO ( Халқаро бокс ташкилоти) йўналиши бўйича биринчи оғир вазнли спортчилар ўртасида жаҳон чемпиони, россиялик Раҳим Чахкиев ўзининг навбатдаги жангини ўтказди.\nУ бразилиялик чарм қўлқоп устаси Хэмилтон Вентуруга қарши рингга чиқди.\nТўлиқ 12 раунд давом этган жанг натижаларини ҳисоб-китоб қилган ён ҳакамлар бир овоздан ғалабани Раҳим Чахкиевга беришди.\nЭнди жаҳон чемпиони келгуси жангини 2015 йилнинг 4 октябри куни Қозон шаҳрида буюк британиялик Олой Афалабига қарши ўтказади.\nАйни пайтгача 32 ёшли Раҳим Чахкиев 25та жанг ўтказган бўлиб, унинг 24тасида (18таси нокаутли) ғалаба қозонган. Битта муштлашувда эса, имкониятни бой берган.\n«ЕВРОБАСКЕТ-2015» НИҲОЯСИГА ЕТДИ\nФранциянинг Лилл шаҳрида баскетбол бўйича «Евробаскет-2015» турнири ниҳоясига етди.\nТурнир ғолибини аниқлаб берувчи финал босқичи ўйинида Испания ва Литва терма жамоалари майдонга тушишди.\nШиддатли курашлар асосида кечган беллашув испаниялик баскетболчилар ғалабаси билан тугади.\nШундай қилиб испанияликлар биринчи, литваликлар иккинчи ва майдон эгалари французлар учинчи ўринларни ишғол қилишди.\nБу турнирда плей-офф босқичигача етиб боролмаган Россия терма жамоаси совринсиз қолди.\nМутахассисларнинг фикрича, бундай ҳолат Россия баскетболининг ислоҳотларга муҳтож бўлиб турганидан далолат беради.\nҚИЗҒИН БОСҚИЧГА СТАРТ\nОзарбайжон Республикаси пойтахти Боку шаҳрида шаҳмат бўйича жаҳон кубоги мусобақаларининг финал босқичига старт берилди.\nҚарийб бир ой - жорий йилнинг 10 сентябридан 5 октябригача давом этадиган турнир 128 нафар гроссмейстернинг иштироки билан бошланган эди. Бугунга келиб келиб, икки нафар энг иқтидорли шаҳматчи ғолиблик учун дона суради. Финал босқичи беллашувлари 1-5 октябр кунлари бўлиб ўтади.\nЖаҳон кубогининг соврин фонди 1,6 миллион Америка долларига тенг бўлиб, у қуйидагича тақсимланади: ғолиб 96 минг, финалчи 64 минг, ярим финалчи 40 минг, чорак финалчи 28 минг доллар билан тақдирланади.\nҲайит дастурхони – мусобақа майдони эмас\nҚурбонлик қилмоқ бу Ислом шиорларидан биридир ва муҳим ибодатдир. У Одам алайҳиссалом замонларидан бошланиб, Пайғамбаримиз Муҳаммад (с.а.в.) даврларигача давом этиб келган. Қуръони Карим Одам фарзандлари Ҳобил ва Қобил қурбонликлари ҳақида баён қилади: «Улар қурбонлик қилдилар. Бириники қабул, бошқасиники қабул бўлмади». Яъни Ҳобилнинг қурбонлиги қабул, Қобилники қабул бўлмади». У замонларда қурбонлик қабул бўлиши аломати осмондан бир олов пайдо бўлиб, қурбонликни куйдиришида эди.\nБугун: 21-09-2020 05:21:27


"Оила" илмий-амалий маркази фаолияти\nMon, 27/08/2018 - 10:25\nЯқинда марказнинг туманимиздаги бўлими иш бошлади. Хўш, "Оила" марказининг асосий фаолият йўналиши нималарга қаратилган, уни хотин-қизлар қўмитаси, маҳалла жамоатчилиги тармоғида ўрни қандай бўлади? Шу каби саволлар билан "Оила" илмий-амалий маркази туман бўлими раҳбари Зарифа ЮСУПОВАга мурожаат қилдик.\nБатафсил "Оила" илмий-амалий маркази фаолияти\n1-сектор рахбари У.Назаров жойларда сайёр қабуллар ўтказмоқда\nMon, 27/08/2018 - 09:23\nБиринчи сектор раҳбари, туман ҳокими У.Назаровнинг жойларда сайёр қабули ўтказилмоқда. Наймантепа маҳалласидаги учрашувда соғлиқни сақлаш, уй-жой қурилиши ва коммунал соҳада тўпланиб қолган муаммолар мутасаддиларга маълум қилинди.\nМашҳура Шарипованинг сўзларига кўра, у автоҳалокат сабабли кўриш қобилиятини йўқотган. Қайта даволаниши зарур. Хасталик, етишмовчилик ва оилавий низолар барҳам топмаяпти. Икки ўртада вояга етмаган болалари қаровсиз, тарбияси назоратсиз қолиши мумкин.\nБатафсил 1-сектор рахбари У.Назаров жойларда сайёр қабуллар ўтказмоқда\nSat, 25/08/2018 - 22:10\nБугун марказий ўйингоҳда байрам тадбири ўтказилди.\nТуман маданият бўлими хонандалари томонидан куйланган “Ўзбекистон” қўшиғи юракларга илиқлик, ҳарорат олиб кирди. Ўзбекистон халқ артисти Гулсанам Мамазоитова, хизмат кўрсатган артистлар Равшан Комилов ҳамда Нилуфар Саидова ижросидаги дилтортар тароналар тадбирга янада файз киритди.\nДастур давомида туманимизда сўнгги йилларда эришилган ютуқлар, улкан бунёдкорлик ишлари акс этган видеоролик намойиш этилди.\nБатафсил Азиз ва ягонамсан, жонажон Ўзбекистоним!\nФуқаролар ва юридик шахслар диққатига!\nСайтдаги охирги маълумот киритилган сана: 23.07.2019


Туронга йўлми? « Ўзбекистон Халқ Ҳаракати\n05 April 2016 - 21:25\n2-апрел куни Қорабоғда келиб чиққан кескинликка баҳо беришга ҳаракат қиламиз ва агар вазиятни нисбатан кераклича баҳолай олсак, бир неча долзарб масалалар сифатида қаралган муаммолар ечимининг қай йўсинда бўлиши мумкинлигини ойдинлаштирамиз.\nҚайси тарафнинг ўт очишни биринчи бошлагани ва аслида ким қарши ҳужумга ўтишга мажбур бўлганини аниқлашнинг иложи йўқ, ва бунинг кераги ҳам йўқ, унчалик. Чунки, қон тўкилиб бўлди. Икки томон ҳам бир томонлама айбдор, албатта. Яхшиси, Озарбайжон ва Арманистон воситасида сиёсий-иқтисодий, этник-диний манфаатлари тўқнашувчи томонларнинг ҳаракатига ёки ҳаракатсизлигига урғу берсак.\n1. Туркия Озарбайжон билан этник, диний бирликка эга давлат. Шу икки унсур, бу икки турк давлатининг ҳар қандай бошқа манфаатларидан устун туриши бор гап. Сўнгги Яқин Шарқ воқеалари сабабли, Туркия ва Россия ўртасида кучайган зиддиятлар ортидан, Россиянинг яқини бўлган давлатга қарши турган Озарбайжонни қўллаб-қувватлаш орқали, Туркия ўз таъсирини янада кенгроқ амалга оширади.\n2. Россия собиқ Иттифоқ меросхўри ўлароқ, минтақадаги жараёнларга кескин ва чуқур аралашади. Турк давлатларига совуқ муносабатда бўлган Москва ҳукумати, Туркия билан сўнгги қийин вақтлардаги – Оврўпа Бирлигининг иқтисодий чекловлари, нефт нархининг пасайиши каби омиллар пайдо қилган иқлимда бўғилиб, тоза ҳаво етишмай қолган кезлардаги иқтисодий яқинлашув ҳам узоққа чўзилмади. Чунки, қанчалик зарур бўлмасин, азалий душманлик ҳиссида бўлган икки буюк давлат бир бири билан узоқ дўстона муносабат ўрната олмай, яна эски яраларини қашлай бошлади. Энди ўша яралардан оқаётган қон учун, бир бирини сабабчи ҳисоблашмоқдалар. Бу жараён ўзини баланд санаётган Москва ҳукумати учун ёқимсиз бўлсада, чидашга мажбур. Чунки, ўзидан кучсизроқ рақибининг, нисбатан кучсизроқ бўлган кўплаб яқинлари бор. Шунга қарамай, “вой жоним” дея ўз эмоциясини кўрсатиш билан чекланишни истамаган руслар, укасининг қўли билан, эски яралари учун рақибининг юзига тарсаки тортиб қўйишни ҳам истамоқда. Акс ҳолда, оғаликка даъводан воз кечиши керак деган гаплар ҳақлиги кўриниб қолиши мумкин.\n2-апрелдаги тўқнашувларда Озарбайжон 12 черик билан биргаликда 1 тадан тикучар ва танк йўқотди. Арманистон эса 100 зиёд чериги ва 6 та танк, 15 дан зиёд ҳарбий техникасини йўқотди. Арманистон шуниндек кўплаб ярадорларга ҳам эга.\nОзарбайжон юриши ортидан бир қанча ҳудудларни ва стратегик нуқталарни эгаллаган.\nТўқнашувлар давом этмоқда.\nВоқеаларга муносабат билдирганлар ва билдирмаганлар орасидаги энг аҳамиятли бўлган давлатлар ҳақида икки оғиз тўхталиб ўтсак.\n1) Туркманистон биринчи бўлиб воқеаларга муносабат билдирди. Бир неча кун олдин қўшинлар машғулотларига қўмондонлик қилиб, машғулотларни шахсан кузатиб бошқариб борган ва ҳарбий техникалар қаторида тик учарни ҳам бошқаргани телевидения орқали намойиш этилган Туркманистон президенти Гурбангули Бердимуҳамедов, 2-апрел воқеалари борасида “Агар Озарбайжон истаса ёрдамга тайёрмиз” деган. Бердимуҳамедовнинг бундай йўл тутиши недан? Ўзининг жиддий қарори билан, кечагина тикучар бошқариши, шунчаки сайр эмаслигини билдириб қўймоқчи бўлдимикин? Балки ён қўшниси, Туркистон диктаторлиги рамзи бўлган Ислом Каримовга бўлган салбий муносабатини, унингдек писиб ўтиришдек йўлни тутмаслиги орқали, ўзининг ундан бошқачароқ диктатор эканлигини билдириб қўймоқчи бўлгандир. Ёки, ўзи қатори ўғуз турки бўлган қардошларига нисбатан қон томирларида қандайдир мойиллик пайдо бўлдимикин, буниси бизга қоронғу. Нима бўлганда ҳам, Туркманистон ҳар тарафлама алоқадор бўлган Озарбайжонга яқинлигини кўрсатар экан, кўп томонлама таъсири бўлган Россияга қарашларига қарши илк жиддий қадамини қўяди.\n2) Қозоқистон икки тарафни ҳам тинчликни сақлашга чақирди. Бу унинг вазиятга енгил қарашиданми ёки ҳаммадан кўра чуқурроқ ёндашганиданми? Қозоқистон воқеалар яна аввалгидек кўринишга қайтишини кутиб, ва бетарафлик орқали ўзининг манфаатларини аввалгидек сақлаб қолишни ўйлагандир, балки. Аммо вазият аввалги ҳолга қайтмаслиги аниқ. Қозоқистон, минтақада Россия билан деярли сув ва ҳавога муҳтожлик каби боғланган. Бундан воз кечиш учун эса, минтақадаги бошқа давлатлар билан алоқаларини мустаҳкамлаши ва кенгайтириши, кейингина Россия билан ришталарни узиши мумкин. Чунки, вазият шуни тақозо қиладики, бу ип узилса, жуда узоқ вақт боғланмаслиги аниқ… Қозоқистон мана шу жиҳатларни иинобатга олиб, 2 апрел воқеаларига 3 апрелда тинчликка чорлаш билан муносабат билдирди.\n3) Ўзбекистоннинг муносабати аввалдан кутилгандек бўлди. Яъни Каримов ҳукумати турк давлатларига хайрихоҳ эмас эканлигини, уларнинг аҳволи билан иши бўлишини истамаслигини яна бир бор кўрсатиб қўйди.\nЎзбекистон ҳукумати муносабатидан фарқли ўлароқ, мухолифатнинг воқеаларга муносабати кўпчиликка қизиқ. Чунки, бошқа турк давлатлари мухолифатларига қараганда Ўзбекистон мухолифати ўзининг демократлиги, сиёсий аҳлоққа таянганлиги ва турк дунёси учун хайрихоҳлиги билан биргаликда, келгусида бугунги Ўзбекистон ҳукуматидан сўнг ҳокимиятга келиб, Туркистоннинг сиёсий, ижтимоий-иқтисодий ва географик маркази бўлган давлатни қай йўлдан етаклаши, бугун билан бир қаторда эртага ҳам катта аҳамиятли бўлади. Шунинг учун унинг ҳар бир қадамини, синчиклаб кузатиш ўринли. Аммо, сўнгги воқеалардан икки кун ўтдики, мухолифатдан “миқ” этган сас чиққани йўқ. Бу билан, мухолифат юқоридаги фикрларимизни шубҳа остига қўяди. Балки, мухолифат ҳам воқеаларни чуқур идрок қилиш билан банддир. Аммо мухолифатга шунча муддат етарли эмасми? Ёки мухолифат Турон бирлигини ёқлаб чиққан даволарини унутиб қўйдими? Шу ўринда, “балки мухолифат ўзининг истиқболига ишонмас”, деган мудҳиш гумонлар ҳам келади, ҳаёлга… Аммо, умид қиламизки ундай эмас. Ва Ўзбекистон Халқ Ҳаракати ҳам ўз сўзини айтади.\n4) Покистон давлати мусулмон умматдошлари Озарбайжонга ёрдамга ҳозилиги ҳақида билдирги берди. Бу вазият жиддийлашганининг яна бир далили. Чунки Покистон ҳам ядро қуролига эга. Қорабоғ ҳудудига ўзининг оғир ҳарбий техникаларини жойлаштирган Россия ҳам ярдо қуролига эга ҳарбий иттифоқдошлардан, албатта қарши томонда. Шунингдек Россия кўнгилли фуқароларни ҳам йиғишни бошлаган. Кўнгиллилар Луганск ва Донецк Халқ Республикалари каби Украинанинг руспараст айирмачи ҳудудлари билан бир қаторда Осетия каби Россия ҳудудидан, Арманистонга боришга тайёрлиги ҳақида маълумотлар ёйилди.\n5) Беларуссия ҳам Озарбайжонни ҳарбий томонлама қўллашини эътироф этди.


Дунë, 27 апрел 2011\n27 январ 2020, Тошкент вақти: 02:49\nчоршанба 27 апрел 2011\nСурия ҳукумати ҳаракатлари қораланмоқда\nЗўравонликлар ҳукуматга қарши намойишлар кучайишига сабаб бўлаётган бир пайтда БМТ раҳбари Дамашқни қоралади.\nСурияда юзлаб норозилар ҳибсга олинди\nИнсон ҳуқуқлари гуруҳлари Сурияда юзлаб демократия тарафдорлари ҳибсга олинганини айтмоқда. Айни пайтда халқаро ҳамжамият Сурия ҳукуматининг тинч намойишчиларга нисбатан зўравонлик қўллаётганини қораламоқда.\nГермания Термиздаги ҳарбий база ҳақини оширди\nБундесвернинг бу қарорини немис матбуоти "дикататор учун миллион" қабилидаги танқидлар билан қаршилади.\nЎзбек чернобилчилари: хотира ва бугунги ҳаёт\nИнсоният тарихида энг мудҳиш атом фожиаси, дея аталган Чернобил ҳалокатига бугун 25 йил тўлди.\nОқ Уй Яманда ҳокимият ўзгаришини олқишлади\nАҚШ Президенти Барак Обама Яман Президенти Али Абдуллоҳ Солиҳ ҳокимиятни тарк этишга рози бўлганини олқишлади. Ямани 32 йилдан бери бошқариб келган Солиҳ ўзига даҳлсизлик берилиши шарти билан бир неча ҳафта ичида истеъфо беришга кўнди. Бир неча ойдан бери давом этаётган халқ норозилиги кучайиб бораётгани боис президент Солиҳ 23 апрел куни қўшни давлатлар воситачилигида ишлаб чиқилган ҳокимиятни топшириш режасини қабул қилишга розилик берди.\nҚуръон нусхасини ёққан америкалик пасторга АҚШнинг Мичиган штати суди ана шундай ҳукм чиқарди.\nСурияда намойишчилар орасида қурбонлар сони 220 кишидан ошди\nЖума кунги намойиш қурбонлари дафн маросимини снайперлар ўққа тутди.\nХитой Ўзбекистонни Жаҳон савдо ташкилотига таклиф қилмоқда\nЛекин Ўзбекистоннинг ўзи ЖСТга қўшилишга ошиқаётгани аломатлари кўринмаяпти, дейди таҳлилчилар.\nЛивияда ғарблик икки журналист ҳалок бўлди\nМисратада ҳалок бўлган журналистлар британиялик киноижодкор Тим Ҳетерингтон ва фотограф Крис Ҳондросдир.\nЛукашенка йиллик мурожаат билан чиқиш қилди\nБеларус Президенти Александр Лукашенка мамлакат парламентида қилган йиллик мурожаатида мамлакатдаги иқтисодий қийинчиликлар ва сиёсий диссидентларга қарши репрессиялардан тортиб яқинда Минск метросида рўй берган портлашлар ҳақида гапирди. Беларус юз тутаётган муаммолар ортида ташқи кучлар айбдордир, деди Лукашенка.\nЎзбекистон президентининг Хитойга сафари тугади\nКаримовнинг давлат ташрифи давомида икки мамлакат ўртасида қатор ҳужжатлар имзоланди.\nАфғонистонда ЎИҲ қўмондони йўқ қилинди\nМулла Абдул Фаттоҳ Ҳаққонийни Халқаро кучлар Бағлон вилоятида уюштирган ҳаво ҳужумида ҳалок бўлди.


ЯНГИ ДУНЁ » Тадқиқот\n“Аҳмад Аъзам асарларида одатдагидай боши ва охири бор воқеалар, сабаб ва оқибат доирасида ҳаракатланадиган қаҳрамонлар тасвирланмайди. Бир қарашда ижтимоий салмоқдан маҳрум майда тафсилотларнинг адоқсиз силсиласи акс этгандай туюлгувчи бу асарларни тушуниш осон кечмайди. Чунки бу тафсилотлар замиридаги маънони ўқирманнинг ўзи топиши керак бўлади.”\n”Бундай яратиқлар адабиётни янгилабгина қолмай, китобхонлар дидининг ўсишига ижобий таъсир кўрсатиши билан ҳам аҳамиятлидир. Аҳмад Аъзам асарларининг ички механизми қандайлигини, уларнинг бадииятини таъминлаган омиллар нималардан иборатлигини аниқлашга уриниш ўқирманга ҳаётнинг кўзга ташланавермайдиган майда ҳодисалари замиридаги улкан маъноларни англаш имконини беради.” Read the rest of this entry »\nKommentarer inaktiverade för Ўзбек адиби ва адабиётшуноси Аҳмад Аъзам ижодига чизгилар


Петербургда миллатчиликка қарши чиққан 8 намойишчи ҳибсга олинди\n13 май 2021, Тошкент вақти: 02:22\nПетербургда "Рус консерватизми халқаро форуми" ўтказилишига қарши чиққан норозилардан 8 нафари полиция томонидан ҳибсга олинди.\nБу форумда Европанинг бир қатор давлатидан борган ўнг қанот миллатчи партиялар вакиллари иштирок этмоқда.\nШаҳарнинг Holiday Inn меҳмонхонасида ўтаётган форумга қарши чиққан норозиларнинг умумий сони 40 нафарга яқин бўлди. Шунингдек, шаҳарнинг бошқа нуқталарида ҳам оз сонли фаоллар иштирокида пикетлар бўлди.\nФорумга йиғилганларнинг асосий мақсади, унга бош-қош бўлган "Родина" миллий-консерватив партияси расмий сайтида берилишича, Россия ва Европадаги миллатчи кучларнинг ҳаракат режаси ҳамда умумий мувофиқлаштирувчи қўмитасини тузишдир.\nНорозилар эса бу форум ташкилотчиларини кишиларни миллати, ирқи ва жинсий мансублигига кўра ажратувчилардир, дея қораламоқда.


Nilufar Usmonova - 15 Января 2010 - HAQIQIY QAYSARLAR SAYTI\nГлавная » 2010 » Yanvar » 15 » Nilufar Usmonova\nБугунги меҳмонимиз санъат йўлида катта орзу-умидлар билан кадам қўяётган хонанда Нилуфар Усмонова. -Кейинги пайтларда қўшиқчиликни бир ёққа суриб қўйиб, фильмларда ҳам рол ўйнаяпсиз? -Нима қилибди рол ўйнасам. Санъаткор бўлгандан кейин нима иш қўлидан келса ўшани қилади-да. Биз фильмларда ўйнамасак, бошқа соҳа мутахассислари келиб ўйнамайди-ку!\nРежиссёр Зебо Наврўзова суратга олаётган фильмларга таклиф қилганди, рози бўлдим. Бунинг ҳеч қандай ёмон жойи йўқ. Бу шунчаки реклама холос.\n-Шон-шуҳрат сиз учун нима? Сиз унга интилганмисиз?\n-Йўқ. Мен ҳеч қачон шон-шуҳратга интилмаганман. Мен учун у ҳеч нарса эмас. Менинг энг катта ниятим, орзуим санъатда машхурликка, шон-шуҳратга эга бўлиш эмас, балки ўз қўшиқларим билан тингловчиларга маънавий озуқа бериш, улар қалбидан ўрин эгаллаш. Ўз қўшиқларим, ижодим билан уларни яхшиликка чорлаш. Айнан шу мақсадлар учун ҳаракат қиламан, интиламан.\n-Айни кунда ижод қилаётган тенгдошларингиздан, яъни ҳамкасбларингиздан кимларнинг ижодини кузатиб борасиз?\n-Ҳаммасининг ижодини имкон қадар кузатиб боришга ҳаракат қиламан. Ҳар бир хонанданинг ўз ижод йўли, ўз қўшиғи, ўз мухлиси бор. Тўғри, баъзи бир қўшиқ куйлашни ният қилган ихлосмандлар фавворадек отилиб чиқишади-ю, ўз-ўзидан ғойиб бўлишади. Агар улар ҳаракат қилиб кўпроқ меҳнат қилса, ўз йўлини топиб олади. Қўшиқ куйлаётган хонанданинг овози билан биргаликда юраги, қалби ҳам куйлаши керак. Ана шундагина хонанда ҳам, ижро этган қўшиғи ҳам қаршисида турган тўсиқларни енгиб тингловчи қалбига кириб боради. Ақлни ишлатиб юрак амрига, қалб кўзгусига қулоқ тутган хонанда мақсадига албатта эришади.\n-Ўзингиз қўшиқ куйлаш борасида нималарга аҳамият берасиз?\n-Энг аввало, шеърнинг матнига, сўзларнинг кучига, оҳангдорлигига эътибор бераман. Менинг кўшиқларимни тинглаган мухлисларим эрига бағишлаб айтяпти деб ўйлайди. Ваҳоланки, уларнинг бу хулосаси нотўғри. Турмуши бузилган аёл «Ёр», «Бир кунинг бахш эт» ёхуд «Таслим бўлдим» деб куйласа турмуш ўртоғига атаб куйлаган бўлмайди-ку. Тўғри, тан оламан биттагина «Хайр бевафо» номли қўшиғим унга аталган. Бошқа қўшиқларимнинг ўз тарихи ва ўз эгаси бор.\n-Ҳаётда турмуши бузилиб, турмуш қурмай юрган аёлларга муносабатингиз қандай?\n-(ўйланиб.) Биласизми, оиласи бузилган аёл ёки эркак учун ҳаёт тўхтаб қолмайди, у яшайди. Мен оиласи бузилган аёлларни қораламайман. Уларнинг тақдири, пешонаси шунақа бўлса нимаям қиларди. Баъзи бировлар инсон тақдирини ўз қўли билан яратади, дейди. Лекин, инсоннинг пешонасидаги, тақдиридаги ёзиқларни Яратган Эгамдан бошқа ҳеч ким билмайди ва ўзгартиролмайди. Инсон тақдирини ўзгартириш учун эмас, бахтли бўлиш, севган инсони билан бирга бўлиш, яхши кўрган касби билан шуғулланиш учун ҳаракат қилиши, курашиши керак. Нима кераги бор турмушим бузилди, энди мен яшашни истамайман, ўламан деб айюҳаннос солишнинг. Фарзанди йўқлар фарзандни, турмуши бузилганлар бахтини Яратгандан сўраса албатта эришади.\n-Сиз-чи, сиз нимани сўрайсиз?\n-Мен авваламбор тинч-фаровон яшаётган юртимизга кўз тегмаслигини, ҳамма бахтли яшашини сўрайман. Ундан кейин ўзим ҳам мўмин-қобил йигитга турмушга чиқиб кўпгина фарзандли бўлишни, уларни камолини кўриб бахтли бўлишни.\n-Ўғлингиз ҳам катта бўлиб қолгандир…\n-Албатта. Ҳамма нарсани тушунадиган ақлли бола бўлиб қолган. Ҳар куни эрталаб (фақат якшанбадан ташқари) туриб нонушта қилади-ю, «ойижон, боғчага борамизми», деб кийиниб тайёр туради. Кейин биргаликда боғчага борамиз. Сизга айтсам, ўғлим билан ўзаро сирлашиб ҳам турамиз.\n-Ўғлингиз улғайиб санъаткор бўламан деб қолса қаршилик қилмайсизми?\n-Йўқ. У қайси соҳани танласа ҳам қўллаб-қувватлайман. Ким бўлиши, қайси соҳани танлаши унинг ўзига ҳавола. Мен унга қайси соҳани танлаши кераклигини белгилаб бермайман. Аммо санъат соҳасини танламайди. У ҳеч қачон санъаткор бўлмайди.\n-Энг қувончли кунингиз ҳақида гапириб беринг?\n-Менинг энг қувончли куним бу фарзандимни биринчи бор кўрганим. Уни қўлимга олиб, бағримга босганим. Унинг илк бор қадам қўйиши-ю, «ойижон», деб ёнимга атак-чечак қилиб юриб келиши.\n-Қандай воқеа сабабли ҳаётингиз ўзгариб кетган?\n-Бу нарсага унчалик аҳамият бермаган эканман. Оддий нарса бўлиб ҳам бир маромда кетаётган ҳаётингиз ўзгариб кетиши мумкин. Бундай воқеалар жуда кўп бўлади. Масалан, ҳозир сиз кетиб қолсангиз, суҳбатимиз охирига етмайди, чала қолади. Шу сабаб бўлиб сизни ишдан ҳайдашади. Ана шу дақиқадан бошлаб ҳаётингиз ўзгаради. Ваҳоланки, бу сиз учун катта ёки кичкинагина йўқотиш бўлади. Ўзингизни қўлга олиб асабийлашмасангиз ҳаммаси яхши бўлади. Натижада бошқа иш топасиз. Менда ҳам турли хил воқеалар бўлиб ҳаётим ўзгаришига сабаб бўлган. Бироқ мен уларга катта аҳамият бермайман.\n-Вақт топиб китоблар ҳам ўқиб турасизми?\n-(кулиб.) Айтсам, сиз ҳам бошқа журналистлар сингари Нилуфар китоб ёзяпти деб ёзиб қўймайсизми?! Албатта, китоб ўқиб тураман. Бўш вақтларимда турли хил мавзудаги китобларни ўқиб ўзимга керакли хулосаларни чиқариб оламан. Бироқ газета ўқиёлмайман. Сабаби, кўчадан газета дўконларини тополмай қоламан.\n-Айни кунда мухлисларингиз учун янги бўлган қандай ижодий ишлар билан бандсиз?\n-Бекор ўтирганим йўқ. Янги қўшиқлар ёзяпман. Ҳозир кайфиятим жуда яхши. Сиз келишингиздан сал олдинроқ ҳам қўшиқ ёзаётгандик. Бу таронамнинг шеърини Гавҳар Матчонова ёзиб бердилар. Қўшиқнинг номига келадиган бўлсак «Дейман-дейман». ўйлайманки, мазкур таронам мухлисларимга ёқади. Бугун кайфиятим жуда яхши, сабаби, сиз келишингиздан бирмунча вақт олдин янги таронамни ёзиб тугатдим. Бундан ташқари яқин кунларда мухлисларим учун навбатдаги альбомни тақдим этмоқчиман. Иккинчи альбом учун тинимсиз ижод қиляпмиз. Насиб қилса бу альбомим аввалгисидан бутунлай фарқ қилади.\n-Сўнгги савол. Мухлисларингиз учун ёзиб берадиган дастхатингиздан қандай сўзлар ўрин олади?\n-Сизларни ҳеч қачон омад, бахт ва қувонч тарк этмасин. Сизларга яхшиликни соғиниб қолувчи Нилуфар!..\nТўлиқ исм-шарифи: Ҳакимова Нилуфар Ибрагимхановна\nТуғилган санаси: 6 апрел\nБўйи: 163 см.\nКўзларининг ранги: оч жигарранг\nСевимли ичимлиги: кўк чой.\nСевимли гули: атиргул\nСевимли таоми: Ош, шўрва.\nСевимли актрисаси: Анжелина Жоли\nСевимли фильмлари: «Титаник», «Девдас», «Маҳаллада дув-дув гап»\nМактабда энг яхши кўрган фани: француз тили ва математика\nСевимли спорт тури: От спорти\nДобавил: Mehmon | Дата: 28.09.2021 | Просмотров: 1929


“Иброҳим алайҳис-саломнинг жияни бўлмиш Лут алайҳис-саломнинг қавми бошига тушган бало” - Favvora | билим чашмасидан отилган фаввора\n2016-11-10 2023 Ko'rilgan Саодатдан маҳрум бўлганлар\nМуфассирларнинг ёзишича, Иброҳим алайҳис-салом фаришталардан Лут қавмининг ҳалок қилиш ҳақида эшитганда, уларга: “Агар у жойда кофирлар орасида элликта мусулмон ҳам бўлса барибир ҳалок қилаверасизларми?” – деган экан. Улар: “Йўқ”, - деб жавоб қилишгач, “Агар қирқта мусулмон бўлсачи?” – деб сўрайди. Улар: “Йўқ, ҳалок қилмаймиз” дейишади. Ниҳоят, Иброҳим: “Агар у жойда битта мусулмон бўлсачи?” – деганида, улар яна: “Йўқ, у кофирлар орасида битта мусулмон бўлса ҳам уларни ҳалок этмаймиз” деб жавоб беришгач, Иброҳим: “Ахир у ерда Лут борку?” – дейди. Шунда фаришталар Лут ва унга иймон келтирган кишиларга Аллоҳ Таъоло нажот беришини айтадилар. “(Фаришталар айтдилар): “Эй Иброҳим, бу бахсни қўй. Чунки Парвардигорингнинг фармони келиб бўлган. Албатта, уларга қайтариб бўлмас азоб келгувчидир”. Қачонки элчиларимиз Лутнинг олдига келганларида, у бундан ёмон ҳолга тушди ва уларнинг келишларидан юраги сиқилиб, деди: “Бу кун оғир кундир”. (Ҳуд; 76-77 оятлар мазмуни)\nБу оятлар тафсирида, фаришталар келганига Лутнинг сиқилишига сабаб, улар ёш ва ҳушрўй йигитлар суратида келишган эди. Лут қавмидаги кофир кимсалар эса баччабозлик дардига мубтало эдилар. Шунинг учун Лут пайғамбар улар бу йигитларнинг келганини пайқаб қолишиб, бемаънилик қилишларидан хавотирланиб, юқоридаги сўзларни айтди.\n“(Дарҳақиқат, Лут пайғамбарнинг ҳузурига йигитлар келганини эшитишгач) қавми унинг олдига чопиб келишди. Улар илгаридан ёмон ишлар – баччабозлик қилар эдилар. У айтди: “Эй қавмим, анави қизларим (яъни шаҳримиздаги қизлар) сизлар учун покроқ-ку (яъни ўшаларга уйланаверсангизлар бўлмайдими)?! Бас, Аллоҳдан қўрқинглар ва меҳмонларим олдида мени шарманда қилманглар. Оранггизда бирон тўғри йўлга юргувчи киши йўқми?!”. Улар дедилар: “Сен қизларингга муҳтож эмаслигимизни аниқ биласан. Шунингдек, биз нимани исташимизни ҳам жуда яхши биласан”. (Лут) деди: “Қани эди, сизларга кучим етса ёки кучли бир суянчиғим бўлса”. (Шунда фаришталар) айтдилар: “Эй Лут, биз Парвардигорингнинг элчиларимиз. Улар сенга ҳаргиз тега олмаслар. Бас, сен кечанинг (қолган) қисмида аҳли оилангни олиб чиқиб кетгин ва сизларнинг ичингиздан хотинингдан бошқа ҳеч ким атрофга алангламасин! Зотан унга (хотинингга) ҳам уларга етган бало етгувчидир. Уларга ваъда қилинган вақт субҳ (тонг)дир. Субҳ яқин эмасми? Энди қачонки Бизнинг фармонимиз (яъни азобимиз) келганида, у жойларни остин-устин қилиб юбордик ва уларнинг (кофирларнинг) устига Парвардигорингиз даргоҳида белгилаб қўйилган сопол тошларни пайдар-пай ёғдирдик. (Эй Мухаммад), у жойлар бу золимлардан (яъни Макка мушрикларидан) йироқ эмасдир, (яъни, ўша кофирларнинг оқибати нима бўлганини кўриб ибрат олсалар бўлмайдими?!)\n(Ҳуд; 78-83 оятлар мазмуни)\nЛут қавми энг нобакор қавмлардан бўлиб, унинг зикри рисоламиз бошида келган ва унинг аёлининг оқибати ҳам баён этилган эди. Улар тонг палласида ҳалокатга юз тутишди. Устларига сопол тошлар ёғдирилиб, дунё хорлигига дуч бўлишди. Пайғамбарга, хақ йўлга қарши туриш ва осийлик оқибати ана шундай хотимага элтди. Буни сўнгги пайғамбар Мухаммад алайҳис-саломга ҳам қаршилик қилиб, у кишига озор бераётган Макка мушрикларига эслатилмоқдаки, бу эслатма Қиёматга қадар исённи касб қилмоқчи бўлган ҳар-бир кимсага ҳам тааллуқлидир.\nФахш ва фужур ишлар-бугунги куннинг кенг кўламли жинояти бўлиб тургани кўпчиликка сир эмас. Аллоҳнинг қудратига далолат бўлувчи сўлим масканлар, дарё ва денгиз соҳиллари кўплаб фисқу-фужур, фахш ишлар содир бўладиган ишратхоналарга айланиб кетган. Инсонларнинг покизалигига хизмат қилиши лозим бўлган қирғоқ-соҳиллар, хаммомлар маиший бузуқликлар манзилига айланиб қолган. Баъзи инсонлар эса тирикчилик важҳи билан ўшандай ифлос ишларга воситачилик қилиб пул топиш йўлларини ҳам кашф қилишган. Уйлар, дала ҳовлилар, машина-саййоралар ана ўшандай жирканч ишлар учун банд ва тахт қилинган. Аммо бу разилликларнинг якуни нима билан адоғига етишини эса аввалги ўтган ўзларининг “ҳамкасб-ҳаммаслак”ларининг бошига тушган оқибатлардан билиб олишса, ўзларига ва жамиятга наф бўлган, бўлар эди.


Оммавий жанжалларда қатнашган муҳожирлар Россиядан чиқариб юборилади | Qalampir.uz\nОммавий жанжалларда қатнашган муҳожирлар Россиядан чиқариб юборилади\nЖамият\t29 Июль 12:30 2981\nОммавий жанжалларда қатнашган чет элликлар Россия ҳудудидан чиқариб юборилади. Уларга қайта мамлакатга кириш тақиқлаб қўйилди. Бу ҳақда Россия Ички ишлар вазирлиги матбуот хизмати хабар берган.\nРоссияда сўнгги пайтларда муҳожирлар иштирокидаги можаролар оммавий жанжалларга айланиб кетмоқда ва бу жанжаллар оқибатида ҳатто амалдорларга ҳам куч ишлатилиб, давлат идораларининг нормал фаолиятига тўсқинлик қилиш ҳолатлари ҳам кузатилган.\nМаълум бўлишича, чет эл фуқаролари Aмур, Москва, Свердловск вилоятлари ва Доғистон Республикаси, Москва ҳамда Санкт-Петербургда тўқнашувлар уюштирган ва жамоат тартибини бузганларга 15 кунлик маъмурий қамоқ жазоси белгиланди. Шунингдек, маъмурий суд Россия Федерациясига киришни тақиқловчи буйруқ чиқарган.\n“Қилинган хатти-ҳаракатлари учун ушбу хориж фуқароларининг Россияга киришига йўл қўймаслик тўғрисида қарор қабул қилинди. Aгар улар Россия Федерацияси ҳудудидан ўзлари чиқиб кетмаса, депортация қилиш чоралари кўрилади”, дейилади Ички ишлар вазирлигининг расмий сайтида.\nМаълумот ўрнида, Марказий Осиё мамлакатларидан келган 200 га яқин муҳожир иштирокидаги сўнгги йирик жанг 13 июлга ўтар кечаси Москванинг Кузминки метроси ёнида бўлиб ўтди. Уларнинг юздан ортиғи полиция томонидан ҳибсга олинган. Ҳуқуқни муҳофаза қилиш идоралари маълумотларига кўра, можаро маиший асосда қирғиз ва тожик диаспоралари вакиллари ўртасида келиб чиққан, аммо бунга бошқа Марказий Осиёлик мигрантлар ҳам аралашган.\n25 Сентябрь 20:55 39802\n25 Сентябрь 09:33 29837\n25 Сентябрь 16:47 28258\n26 Сентябрь 18:14 27706\n25 Сентябрь 22:43 26192


"Нефтчи" пенальтидан гол ура олмаса ютолмайди, Қосимов учун орқага йўл йўқ" ёхуд мутахассис Суперлигада кутилаётган шиддатли ўйинлар ҳақида\n24 апрель, 14:27\nЎзбекистон Coca-Cola Кубоги гуруҳ босқич ўйинлари ниҳоясига етгач, энди навбат яна Суперлига баҳсларига қаратилади. Шу сабабли бор эътибор чемпионатга қаратилиши шубҳасиз.\n25 апрелдан чемпионатимизнинг 5-тур ўйинларига старт берилади ва апрелнинг 27-санасигача давом эттирилади. Шу вақт оралиғида бешта беллашув бўлиб ўтади.\nАйни пайтда “Пахтакор” билан “Насаф” Осиё Чемпионлар лигасида иштирок этаётгани сабабли уларнинг иштирокидаги беллашувлар қолдирилган. Шунга қарамасдан олдинда турган бешта жуфтликдаги қарама-қаршиликлар ҳам ғоят муросасиз тарзда ўтишига ишонамиз.\nТажрибали мутахассислардан бири Дилшод Нуралиев 5-тур арафасида жамоаларнинг имкониятлари ҳақида гапирди.\n25 апрель (душанба)\n“Нефтчи” – “Бунёдкор”\n- Жуда қаттиқ ўйин бўлади. Иккаласини ҳам бир хил даражадаги жамоалар, деб биламан. Менинг назаримда, ушбу учрашувда дуранг қайд этилади. Чунки жамоаларнинг даражаси бир хил, деб бежизга айтмадим. Фақат “Нефтчи” пенальтидан гол урмаса, кучлар тенг келиши мумкин ва дуранг бўлади, деб ўйлайман.\n“Динамо” – “Локомотив”\n- “Динамо”нинг ҳам, “Локомотив”нинг ҳам орқага йўли йўқ. Майдонда жуда муросасиз ўйин бўлади. Ўйлашимча, ушбу баҳсда ҳам ғолиб номи аниқланмаса керак. Иккала жамоа кўпроқ ҳимояга эътибор қилади ва хато қилмаслик асосий ўринда туради. Менимча, битта гол ўйин тақдирини ҳал қилади.\n26 апрель (сешанба)\n- Таркиб ва ўйин услуби бўйича қарайдиган бўлсак, фикримча, “Навбаҳор” уч очкони қўлга киритади. 70 га 30 фоиз деса ҳам бўлади. “Навбаҳор” жамоасининг ўйини жуда ёқяпти, дея олмасам-да, аммо уларнинг ўйинида қандайдир маъно бор. Наманганликларнинг ўйини турдан-турга яхши шаклланиб боряпти. Бунинг устига “Навбаҳор” ўз майдонида ашаддий мухлислари қаршисида ўйнайди. Ишқибозларининг қўллаб-қувватлаши ва жамоанинг тайёргарлиги ҳам муҳим роль ўйнайди. Албатта, “Сўғдиёна” ёмон жамоа эмас. Ўзига яраша курашувчан, характери бор жамоа. Барибир бу жуфтликда “Навбаҳор” ютади, деб ўйлаяпман.\n“Олимпик” – “Қизилқум”\n- “Олимпик”да ёш ва иқтидорли жамоа шаклланган. Ўз уйида ўйнайди. “Олимпик”ни “Пахтакор” билан ўтказилган учрашувини кўрдик. Лекин менинг фикримча, бу сафарги ўйинда тажриба ўз сўзини айтади. Чунки “Қизилқум” таркибида жуда тажрибали футболчилар йиғилган. Улар ёшлар билан қандай ўйнаш кераклигини кўпроқ тушунишади. Аммо ўйин босим остида ўтса керак. Назаримда, “Олимпик” – “Қизилқум” баҳсида ё дуранг бўлади, ё навоийликлар ютади.\n27 апрель (чоршанба)\n- Миржалол Қосимовни орқага қўядиган қадами қолмади. Ўйлашимча, бу ўйинда АГМК клуби ғалаба қозонади. Уларнинг сафидаги бетоб бўлган ва жароҳатланган футболчилар соғайиб боряпти. Қосимовни ютқазишга ҳаққи йўқ. АГМК ўз майдонида мухлисларининг қўллаб-қувватлаши остида ўйнайди. Менимча, тажриба ўз сўзини айтиб, ўйинчиларнинг маҳорати ўйин тақдирини ҳал қилади. Шу боис менимча, “Қўқон-1912”нинг имконияти бироз пастроқ.


ЎзА - Ёшлар тадбиркорлиги: амалиёт ва самара\nЁшлар тадбиркорлиги: амалиёт ва самара\n04.01.2017 16:43 Чоп этиш версияси\nМамлакатимизда амалга оширилаётган ёшларга оид давлат сиёсати навқирон авлодни миллий ва умуминсоний қадриятлар руҳида тарбиялаш, уларнинг интилиш ва ташаббусларини қўллаб-қувватлаш, истеъдод ва салоҳиятини кенг намоён этиши учун шароит ва имкониятлар яратишга хизмат қилмоқда.\nЎзбекистон Республикасининг “Ёшларга оид давлат сиёсати тўғрисида”ги қонуни бу борадаги ишлар кўламини янада кенгайтиришда муҳим дастуриламал бўлаётир.\n– Мазкур қонун давлат томонидан ёшларнинг иқтисодий мустақиллигини ва ёшлар тадбиркорлигини қўллаб-қувватлаш, имтиёзли кредитлар ажратиш, уларни тадбиркорлик фаолияти асослари бўйича ўқитиш каби муҳим вазифаларнинг ҳуқуқий асосларини янада мустаҳкамлади, – дейди “Камолот” ёшлар ижтимоий ҳаракати Сурхондарё вилояти кенгаши масъул ходими У.Қулмаматов.– Қонун ижроси доирасида давлат ва жамоат ташкилотлари билан ижтимоий шерикликда амалга оширилаётган йирик лойиҳалар сифати ва самарадорлигига алоҳида аҳамият қаратилмоқда. Ёшларнинг фаоллигини юксалтириш, ҳуқуқ ва манфаатларини ҳимоя қилиш, уларда тадбиркорлик кўникмасини мустаҳкамлаш "Камолот" ёшлар ижтимоий ҳаракатининг муҳим вазифаларидан биридир.\nҲаракатнинг вилоят кенгаши томонидан Термиз шаҳри ва туманлардаги 14 ўрта махсус, касб-ҳунар коллежида бизнес клублар ташкил этилган. Бу ерда тадбиркорлик билан шуғулланиш истагида бўлган ёшлар учун ўқув-семинарлар ўтказилиб, истиқболли бизнес лойиҳалар тайёрлашга кўмаклашилмоқда. Имтиёзли кредит олишига ёрдам берилмоқда. 2016 йилнинг 11 ойида тижорат банклари томонидан ўрта махсус, касб-ҳунар таълими муассасаларини тамомлаб, тадбиркорликни бошлаган битирувчиларга 17 миллиард сўмдан ортиқ имтиёзли кредит ажратилди. Ҳаракатнинг “Ёш тадбиркор – юртга мададкор”, “Менинг бизнес ғоям” лойиҳалари ёшларни кичик бизнес ва хусусий тадбиркорликка кенг жалб этишда яхши самара бермоқда. 2016 йилда ўтказилган “Менинг бизнес ғоям” лойиҳасида иштирок этган кўплаб ёшлар ўз бизнесини йўлга қўйиш учун имтиёзли кредит олиш ҳуқуқига эга бўлгани бунга яққол мисолдир.\nТермиз шаҳридаги 1-академик лицейни 2016 йил тамомлаган Ш.Оролова ана шундай ёшлардан бири. “Менинг бизнес ғоям” лойиҳасида ўз бизнес режаси билан иштирок этиб, тижорат банкининг 35 миллион сўмлик имтиёзли кредит маблағини олишга муяссар бўлган.\n– Бу маблағдан фойдаланиб, ўз бизнесимни йўлга қўйдим. Зарур хомашёни харид қилдим, – дейди Шаҳризода. – Ҳозир ўнга яқин қизга миллий ҳунармандлик ва сунъий атиргул тайёрлаш сирларини ўргатмоқдаман. Биз тайёрлаётган ранг-баранг сунъий атиргулларга таълим муассасалари, хизмат кўрсатиш шохобчалари ва бошқа хўжалик юритувчи субъектлар катта қизиқиш билдирмоқда.\nБўлғуси ишбилармонларнинг ўз бизнесини йўлга қўйишида тижорат банклари ва жамоат ташкилотлари фаол иштирок этмоқда. Термиз давлат университети, Ўзбекистон Савдо-саноат палатаси вилоят ҳудудий бошқармаси, “Камолот” ёшлар ижтимоий ҳаракати вилоят кенгаши ҳамкорлигида ўтказилаётган "Таълим ва мутахассислик” кўргазмаси ҳам битирувчи ёшларнинг ўқишни давом эттириши, уларни касбга йўналтириш, тадбиркорликка қизиқишини ошириш ва иш билан таъминланишида муҳим аҳамият касб этаётир. Ижтимоий шериклик асосида ташкил этилаётган ўқув-семинар, кўрик-танлов ва бошқа тадбирлар ёш тадбиркорлар сафини кенгайтириб, юртимизда ишлаб чиқариш ва хизмат кўрсатиш кўламини юксалтиришга хизмат қилмоқда.\nВилоят хотин-қизлар қўмитаси ҳамда бир қатор давлат ва жамоат ташкилотлари ҳамкорлигида ўтказилган “Тадбиркор қизнинг энг яхши лойиҳаси – 2016” кўрик-танлови касб-ҳунар коллежларини битириб, тадбиркорлик билан шуғулланиш истагини билдирган қизларнинг ташаббусларини муносиб рағбатлантирди. Танловнинг туман ва шаҳар босқичларида ўз бизнес лойиҳаси билан иштирок этган 400 га яқин қизнинг 42 нафари вилоят босқичида ўз лойиҳаси учун имтиёзли кредит олиш ҳуқуқини берувчи сертификатга эга бўлди.\nКасб-ҳунар коллежларида устахоналар ва ишлаб чиқариш амалиётини ўташ учун замонавий жиҳозланган ихчам корхоналар барпо этилгани ўқув амалиёти сифатини ошириш билан бирга, ёшларнинг соҳага қизиқишини янада мустаҳкамламоқда. Олтинсой саноат касб-ҳунар коллежида 1 минг 127 йигит-қиз 8 йўналишда таълим олмоқда. Қишлоқ хўжалиги маҳсулотларини қайта ишлаш ва қандолатчилик йўналишида таьлим олаётган ёшлар замонавий цехларда ўз билим ва кўникмасини амалиёт билан боғлаётгани яхши самара бермоқда.\n– Болаликдан турли қандолат маҳсулотлари ишлаб чиқарадиган хусусий корхонам бўлишини орзу қиламан, – дейди коллежнинг қандолатчилик йўналиши битирувчиси С.Намозова. – Бу қизиқишимни руёбга чиқариш учун коллежимизда барча шароит мавжуд. Назарий билимларимизни коллеж қошидаги мўъжаз корхонада амалий машғулотлар билан бойитиб, бир-биридан ширин, ҳар хил мазали маҳсулотлар ишлаб чиқариш сирини пухта эгаллаяпмиз. Коллежни тамомлагач, албатта, болаликдаги орзуимни руёбга чиқариб, маҳалламизда қандолатчилик корхонаси ташкил этаман. Тенгқурларимни иш билан таъминлайман. Бу истагимни руёбга чиқариш биз, ёшларнинг ҳуқуқ ва интилишларимизни кафолатлаган “Ёшларга оид давлат сиёсати тўғрисида”ги қонунда ҳам ўз ифодасини топган.


Маҳалламизда жиноят содир бўлмаслиги керак - Фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари фаолиятини мувофиқлаштириш бўйича Республика кенгаши\nМаҳалламизда жиноят содир бўлмаслиги керак\nБаҳриддин ТОШТЕМИРОВ, "Зиё" МФЙ раиси:\n– Маҳалламиз ҳудудида Талабалар шаҳарчаси жойлашгани боис, олий таълим муассасаларида таҳсил олувчи талабалар ҳаётига ҳам алоҳида эътибор қаратамиз.\nУларнинг яшаш шароити қатъий назоратга олинган. Бироқ ёшларнинг дарсдан сўнг яхши ҳордиқ чиқариши эътибордан четда қолмоқда. Ҳудудимиз дам олиш маданият ва истироҳат боғиларига бироз узоқда жойлашган. Шунинг учун маҳалламизда шундай боғларни, дам олиш жойлари, кутубхона ташкил этишни таклиф этган бўлар эдим. Чунки ёшларимиз дарсдан бўш вақтларини бемақсад ўтказмасин. Бирор ҳунар ва билим олиш билан шуғулланса мақсадга мувофиқдир.\nЖорий йилда ҳудудимизда 5 та ҳуқуқбузарлик содир бўлди. Барчаси ички ишлар органлари ходимлари томонидан ўз вақтида бартараф этилди.\nМаълумки, ҳар бир маҳаллани жиноятчиликдан холи ҳудудга айлантириш, бу борада бефарқлик, лоқайдлик ҳолатларига барҳам бериш жамиятда тинч ва осойишта ҳаётни таъминлашнинг асосий шартларидан биридир. Бу борада ҳар бир фуқаро онгида «Менинг маҳалламда жиноят содир бўлмаслиги керак», деган туйғуни шакллантириш ғоят муҳим аҳамиятга эга. Бу борада маҳалламиз ёшлари билан мунтазам тушунтириш ишларини олиб боримиз.


Соядаги магистратура - blog.xabar.uz\n“Сизнингча магистратурага кириш имтиҳонлари адолатли ўтадими?” деб берилган саволга жавоб берган 1166 кишидан 74%и ёки 871 киши “коррупция уясику” дея жавоб қайтарди.\n10 май куни жорий йилги тест синовлари муҳокамасига бағишланган «Муносабат» ток-шоусига эксперт сифатида таклиф қилишди. Ҳали кўрсатув бошланмасидан туриб, Олий ва ўрта махсус таълим вазирлигидан келган вакил менга эътирозларини билдиришни бошлади. Ўтган йилгидай қаттиқ гапларни айтмасин, деб олдиндан “мушт” кўтарди чамамда :)\nЛекин улар учун кутилмаганда, жорий йилги тизимни тўлиқ қўллаб-қувватлашимни, янги тизимнинг биринчи йилида хато ва камчиликлар кўп учраса ҳам, лекин ишонишда давом этишимиз кераклигини айтдим. Кўрсатув сўнггида 2 хил фикр эшитдим: абитуриент ва репетиторлар “нариги томонга сотилибсизку” дейишди, ДТМ вакиллари эса “ишонч учун раҳмат, келгусида ҳам шунақа қўллаб туринг” дея миннатдорлик билдиришди.\nАслида нариги тарафга ўтиб олганимнинг сабаби оддий. Чунки фақат танқид қилиш учунгина танқид қилмайман. Мақсадим фақат ёмон кўрсатиш, кир қидириш эмас. Қачонки қўлимда аниқ фактим бўлсагина, шу масалани кўтариб чиқишим мумкин. Янги тизимда эса ҳали ҳеч нарса аниқ эмас, нимасини ёмонлашим мумкин? Ахир йиллар давомида қилган оҳу-зоримизни эшитиб, ҳукумат бутунлай ўзгача тартиб жорий қилгани, ўзгаришларни хоҳлаётганидан дарак-ку. Майли, балки бу энг оптимал вариант ҳам эмасдир, қолганини вақт кўрсатади.\nМақолага кириш анча осон бўлди, лекин магистратурага киришни бундай дея олмайман. Минг афсуски магистратура таълим тизимимизнинг энг оқсоқ нуқталаридан бири бўлиб қолмоқда.\nАслида магистратура босқичи илм ва ишлаб чиқаришни бир-бирига боғлайдиган асосий кўприкдир. Деярли барча хорижий давлатларда шундай, магистратура босқичи бу келгусида маълум соҳани янада чуқур, илмий асосланган ҳолда ўрганиш, шу тор йўналиш бўйича илмий ишлар қилиш учун пойдевор яратиш вазифасини ўтайди. Бироқ бизда сал бошқачароқ.\nБизда магистратура кўприги “қоғозлардан” қуриляпти ва илм оқимига дош беролмай ювилиб кетяпти.\nАгар юртимизда ҳар йили 60-70 минг нафар бакалавр битирса, шундан фақат ўртача 5 минг нафаригина магистратура босқичига қабул қилинади. Ва мана 5 минг нафаридан яна қанчаси илмий ишини давом эттиради, деб сўрасангиз, 3 хонали сон чиқса ҳам катта гап.\nБизда магистратура аниқ бир мақсад учун эмас, кўпроқ обрў учун ўқилади. Ёки институтда ўқитувчи бўлиб қолиш учун. Ҳа, айтганча, 2012 йилдан буён айниқса Тошкентдаги ОТМларда ўқитувчи бўлиб қолиш истагидагилар магистратурага жон-жаҳдлари билан ёпишишмоқда, чунки... Чунки шу йўл билан 11-банд бўйича доимий прописка олиш мумкин.\nАгар олий таълимдаги кириш имтиҳонлари билан боғлиқ муҳокамаларни яхшилаб қараб чиқсангиз, деярли 99 фоизи бакалаврга алоқадар эканлиги, 1 августдаги тестлар ҳар доим диққат марказида бўлганини кўриш мумкин. Магистратура сира эсланмайди, ёки кам аҳамиятлироқдек қаралади.\nБошқача қилиб айтганда, 1 август соясида магистратура «мазза қилиб дам олмоқда». Бундан фақатгина ОТМлардаги коррупционерларнинг чўнтаги қаппаймоқда. Чунки энг осон ва энг муаммосиз пул ишлаш йўлларидан бири – айнан магистратурада!\n1 августдаги тест синовлари қанча кўп муҳокама бўлаверса, магистратура орқасидан кун кўрадиганлар шунча кўп хурсанд бўлишади. Асосийси “вдруг” ислоҳотлар навбати магистратурага келиб қолмаса бўлди.\nТизимнинг қаери нўноқ?\n1 августдаги тест вақтида бутун республика оёққа турган бўлади, қаллоблар минг бир қийинчилик, минг бир схема ишлаб чиқишга мажбур бўлишади. Боз устига ОТМ ректорлари бевосита бакалаврга ўқишга қабул қилиш ваколатига эга ҳам эмас, бу тест натижаларига боғлиқ бўлади. Улар фақат тестни ташкил қилиш жараёнларига раҳбарлик қилишади холос. Магистратурадачи? Оҳ-оҳ, ректорлар учун ҳамма шароитлар бор. Имтиҳонлар тўлиқ ўз қўлида, ташқаридан ортиқча текширувчи йўқ, минглаб нигоҳлар кузатмайди, доимий назорат қилишмайди.\nНатижа керакми? Ҳаммаси оддий, шунчаки энг кенг тарқалган усулни қўллашади – яъни кириши керак бўлганларни имтиҳондан кейин алоҳида чақиришиб, саволларга жавобларни чиройли қилиб кўчиртиришади. Абитуриент ҳам хотиржам, шошмасдан, ҳошияларига қараб, тайёр жавобларни кўчириб беради, тамом. Қарабсизки, ҳеч бир муаммосиз ким бюджет, ким контракт эканлигигача бемалол тақсимлаш мумкин.\nИмтиҳонлар тўлиқлигича ОТМларнинг ўзига ташлаб қўйилган, марказлашган назорат йўқ. Текширувчи ўқитувчилардан тортиб, имтиҳон пайти назоратчиларгача бегоналар бўлмайди. Шифрни ҳам ўзлари қўйишади, гуруҳга ҳам ўзлари ўтказишади, билетдаги саволларни ҳам ўзлари тузишади, Абдуллани ҳам ўзлари уйлантиришади.\nҲеч қандай шаффофлик йўқ, замонавий ахборот технологияларидан деярли фойдаланилмайди. Масалан, ДТМ сайти орқали ОТМлар, йўналишлар кесимида квоталар ва ҳужжат топширганлар сони ҳақида маълумот олиб бўлмайди.\nЁки ҳар бир аудиторияларга камера қўйиб, интернетда трансляция қилиш каби лойиҳаларга ҳали кўп қовун пишиғи бор. Бир ҳисобдан олганда, бунақа тизимда камералар жуда кўп нарсани ҳал қилиб ҳам бермайди. Юқорида айтганимдан, одатда имтиҳон пайти ҳеч қандай қинғирлик қилинмайди, деярли барчаси имтиҳон тугагач, ёпиқ эшиклар ортида амалга оширилади.\nМагистратурага кириш имтиҳонларининг яна бир кулгили тартиби жавобларни эълон қилиш ва натижалар бўйича апелляциялар қабул қилиш жараёни билан боғлиқ.\nВазирлар Маҳкамасининг 20.06.2017 йилдаги 393-сонли қарори билан тасдиқланган низомга кўра, абитуриент синов натижасидан норози бўлган тақдирда, синов натижалари эълон қилинган вақтдан бошлаб 24 соат давомида апелляция аризаси билан мурожаат этиши мумкин. Лекин энг қизиғи жавоблар қачон ва қаерда эълон қилинишини ҳеч ким билмайди. Ўтган йили айрим ОТМлардаги баъзи йўналишларда магистратура жавоблари ҳаттоки сентябрь ойи бошлангунга қадар ҳам эълон қилинмаган эди. Бу қаттиқ сир тутилади, токи ҳаммаси “жой-жойига” тушиб олмагунгача. Чунки сўнгги сонияларда битта қўнғироқ билан вазият ўзгариб кетиши мумкин.\nАмалиётда қандай бўлади? ОТМлар магистратура натижаларини исталган жойга (балки ОТМ олд ҳовлисига, балки орқа ҳовлисига, балки ён ҳовлисига, балки бирорта қаватдаги коридорга) куннинг исталган вақтида (балки эрталаб, балки тушликда, балки шом пайти, балки ярим тунда) илиб чиқади. Лекин абитуриентлар жавоблар илинганидан ҳеч қандай хабардор бўлиш имконига эга эмаслар, на сайтда чиқади, на СМС боради. Ўз кучи билан топширган, ҳеч қандай “танка” ва “соққа” ишлатмаган абитуриентлар мабодо натижадан қаноатланмаса, 24 соат ичида апелляция беришга улгуриши учун ҳар куни 2-3 маҳалдан келиб, текшириб туришга мажбур.\nШундай вазиятларга ҳам шахсан ўзим гувоҳ бўлганманки, ОТМдагилар абитуриентнинг апелляциясини “24 соатдан кечикиб бердинг, биз фалон пайти илгандик” дея қабул қилишмаган. Ваҳоланки, жавобларни эрталаб илиб, илинганини расмга олиб, кейин олиб қўйишганди. Абитуриент исботлаб бера олмади...\nМагистратура аҳволини биттагина факт билан тасаввур қилиш мумкин. Тағин яна ўзи ўқиган ва ишлаган университетни мақтаяпти, деб ўйламанг. Мен шунчаки фактни ёзаман холос, мақташдан йироқман.\n2013 йилда Тошкент давлат юридик университет магистратурасига кириш имтиҳонлари тартиби ўзгарди. Унга кўра, магистратура учун ҳам тест синовларини ДТМ оладиган бўлди. Худди 1 августдагидек.\nВа бунга қўшимча яна бир жуда муҳим тартиб жорий қилинди: тест синовлари ва ёзма имтиҳонда исталган фандан максимал баллнинг 55 фоизи ва ундан кам балл тўплаган абитуриентлар магистратурага қабул қилинмаслиги белгиланди. Яъни абитуриентлар нафақат бир-бири билан, балки ўзлари билан курашишларига (55 фоиздан баландроқ балл олиш учун) мажбур бўлди.\nШу тартиб жорий қилингандан сўнг, натижа қандай бўлди биласизми? Кетма-кет ҳар йили квота тўлмай қолаверди. Яъни қабул квотаси бўйича 130 нафар магистр қабул қилиниши белгиланган бўлса, 100-110 нафар абитуриентгина имтиҳонлардан ўта оларди, қолган жойлар тўлмай қоларди. Энг қизиғи бу фақат биринчи йилда эмас, ўша пайтдан буён деярли ҳар йили шундай бўлмоқда.\nМенимча, ортиқча изоҳга ҳожат бўлмаса керак.\nМазкур блогпостни ёзишдан олдин, Телеграмдаги каналимда шу мавзуга оид сўровнома ўтказдим. “Сизнингча магистратурага кириш имтиҳонлари адолатли ўтадими?” дея берилган саволга 1166 киши овоз берди.\nРеспондентларнинг 74%и ёки 871 киши “коррупция уясику” дея жавоб қайтарди.\n14% ёки 169 киши “ноҳақлик кўп” деган вариантни танлади.\nАтиги 5% ёки 69 киши “адолатли ўтади” дея ишонишган (ректор ва деканлар бўлса керак).\nВа ниҳоят сўровномада қатнашганларнинг 4% и ёки 57 киши “аҳвол жуда ёмонмас” дея таъкидлашган.\nШу ўринда юртимизда энг ишончли сўровномалар ўтказиши билан маълум ва машҳур ҳамда рақамлар ортидан мўжиза яратадиган “Ижтимоий фикр” жамоатчилик фикрини ўрганиш маркази ўтказган сўровномалар билан ҳам қизиқиб кўрдим. Уларда ҳам ўртача 1000-1100 киши қатнашаркан.\nДемак, минг кишидан кўпроқ инсон овоз берган сўровнома натижасини жиддий қабул қилсак бўладими?\nТаълим тизимидаги раҳбарларимизга магистратурага кириш имтиҳонларида аҳвол ўта ачинарли даражада эканлигини англаш учун халқнинг 74 фоизи коррупция уяси эканлигини таъкидлаётгани етарли эмасми? Ёки “далил бўлмаса, ишонмаймиз, бизда ҳаммаси яхши”, дейишармикин?\nМенга энг алам қиладиган жойи токи шу масалани ҳам Президентимиз кўтариб чиқмагунгача, ўзлари бош-қош бўлиб, тизимни ўзгартириш ҳақида жон куйдирмагунгача, ҳамма кутади. Кўзи кўр, қулоғи кар бўлиб юраверади. Қачон давлат раҳбари “магистратураларга киришни ҳам тартибга солайлик” деганидан кейин бирдан ҳаммаси уйғониб, “Кўзимиз энди очилди”, “Ҳақиқатдан айб биздан ўтди”, “Ўзимиз шу чоққача рағбатлантирибмиз”, “Бизга мастер-класс кўрсатдингиз” дейишни бошлайди. Унгача жиммммм-жит, ими-жимида юраверади. Қинғирликлар урчиб кетганини билмайди дейсизми? Билади, шунақанги биладики...\nБолта тушгунча, кунда дам олади, дегани шу бўлса керак.\n4.38 / 23\n4.41 / 15\n4.55 / 16\n4.5 Авазбек Ёқубов 01/06/2018\n5 Сарварбек Саидов 01/06/2018\n4.5 Ashurov Zokir 01/06/2018\n4 Бахтияр Машарипов 01/06/2018\n5 Zarif Sobirov 01/06/2018\n5 Аброр Аҳмедов 01/06/2018\n4 Muhammad Usmonov 02/06/2018


Ўтган мавсум финалчилари супер ўйинга тайёр - EFFECT.UZ\n. 23:20 | 07.04.2021\nЛевандовскининг йўқлиги ўтган мавсум финалчилари ўртасидаги бу тўқнашувда «Бавария» нинг имкониятларига зарба беради, аммо бу жамоада ҳали ҳам сифат жуда кўп. Ўйиндаги голлар билан Ханс-Дитер Флик рақибнинг ҳужумдаги таҳдидини бекор қилиш ва кейинги ҳафта Парижга сафари олдидан майдон эгаларини кучли ҳолатга келтириш учун мустаҳкам ҳимоявий ўйинни қидиради.\nЎтган мавсумдаги финал учун қасос олишни хоҳлашлари мумкин бўлганидек, Париж аввало ўз муаммоларини ҳал қилиши керак. Уларнинг «Барселона»даги ажойиб ғалабаси шанба куни «Лилль»дан мағлубиятга учраганида узоқ хотиралардек туюлди ва Марко Верраттининг йўқлиги бу жуда катта зарба. Ҳали ҳам, «Бавария»га Левандовски етишмаётган бўлса, французлар ўз имкониятларини жуда яхши кўришади – агар улар вақтида ҳимояга қайта олса, ғалабага умид қилишлари мумкин.\nХанси Флик, «Бавария» бош мураббийи: «Бу янги ўйин ва Парижда янги мураббий билан янги жамоа бор. Аммо умуман ўтган йилги финалдан буён унчалик кўп нарса ўзгармади. Париж кучли ҳимояга эга ва аниқки, уларнинг сифати олдинда. »Биз уларнинг узатмаларини тўхтата олишимиз керак. Бу шунингдек, тўп билан одамни тезроқ босимга дучор қилишни англатади. Мануэл ўтган йилги финалда ажойиб иштирок этди. Бу Париж ҳужумчиларининг бошида бўладими? Билмайман. Аммо дарвозамизда жаҳон даражасидаги посбон борлиги жамоамиз учун афзаллик.\nМаурисио Почеттино, ПСЖ устози: “Нокаут босқичларида сиз ҳеч қачон жамоани чиқариб ташлай олмайсиз. Биз Эвропа ва дунё чемпионлари билан ўйнаяпмиз. Биз уларни ҳурмат қиламиз, аммо ўз қобилиятимизга ишонамиз ва бу эрга ғалаба қозониш учун келдик. »Бавария« жуда яхши ташкил этилган, юқори ҳимоя чизиғи билан ўйнайди ва ҳужумкор ўйинчилар билан индивидуал равишда ғалаба қозонади. Тўғри мувозанатни топишимиз керак, ҳаддан ошиб кетмаслик ва хавфли жойларда тўпни йўқотиб қўймаслик учун эҳтиёт бўлишимиз керак. »\nМарқиньос: Париж сардори: «Биз буни қасос учун кураш деб билмаймиз [ўтган мавсумнинг финалига]. Контекст бошқача, бизда бошқа мураббий бор. Ўшандан бери бир нечта футболчилар кетишди. Агар ўтган мавсумда бўлганларнинг баъзилари бундан қўшимча мотивация манбаи сифатида фойдаланмоқчи бўлишса, мамнуният билан қабул қилинади».\nКилиан Мбаппе: Мен учун Чемпионлар Лигаси жуда муҳим ўрин тутади. Турли босқичларда ютқаздик, азоб чекдик. Ўйлайманки, агар мен уни ютсам, унда жуда кўп ҳис-туйғулар пайдо бўлади. Жаҳон чемпионати Муқаддас Гра бўлса ҳам, мен учун клуб даражасида Чемпионлар Лигаси энг зўр. «Бавария» ажойиб жамоа. Энди бу шунчаки Мюнхендаги биринчи ўйинга тайёргарликда хотиржам ва ишончли бўлиш ҳақида. Бу ўйинни одамлар орзиқиб кутадиган ўйин. Бу яхши ўйин бўлади, шунинг учун ҳамма телевизорлари олдида бўлиши керак, ва биз яхши кўрсатув намойиш этишга ҳаракат қиламиз ва умид қиламанки ғалаба билан чиқамиз.\nУчрашув Тошкент вақти билан 00:00 да бошланади.\nTeglar:Bavariya, PSJ, ЕЧЛ\nРепетитор абитуриентнинг етарли балл тўплай олмаганидан фойдаланиб жиноятга қўл урди


Нажиб Маҳфуз. Нобель маърузаси - www.ziyouz.uz\nБош саҳифа ҲикматномаДунёни ўзгартирган нутқларНажиб Маҳфуз. Нобель маърузаси\nАввало, Швеция академиясига ва унинг Нобель мукофоти бўйича қўмиталарига, менинг узоқ муддатли бадиий меҳнатимга шунчалик катта баҳо берганлиги учун миннатдорчилик билдираман. Кўпчилик учун нотаниш тилдаги мурожаатимни очиқкўнгиллик билан қарши оласизлар, деган умиддаман. Айнан шу тил — араб тили олий мукофотга сазовор бўлди. Сизларни унинг гўзаллиги билан таништириб ўтишни ўз бурчим деб биламан. Сизлар жонли араб тилини биринчи марта эшитяпсиз, ўйлайманки, бу — охиргиси эмас. Ҳали араб ёзувчилари кўп марта мана шу залда бошқа мамлакатларнинг улуғ ёзувчилари — бу безовта дунёда донишмандлик дурдоналарини яратувчилар билан бир қаторда туриш шарафига муяссар бўладилар.\nҚоҳирадаги чет эл газеталаридан бирининг мухбири айтишича, менга Нобель мукофоти беришга қарор қилинганда залга оғир сукунат чўккан. Нобель мукофоти қўмитасининг аксари аъзолари “Ким у, Нажиб Маҳфуз?” дейишибди. Мана энди, шахсан ўзимни оччиқкўнгиллик ва самимийлик билан таништиришга ижозат бергайсиз.\nМен, бир вақтлар бир-бири билан қўшилиб кетган икки цивилизациянинг ўғлиман. Бири етти минг йил илгари, фиръавнлар даврида, иккинчиси минг тўрт юз йил муқаддам дунёга келган мусулмон цивилизацияси. Бу залда ўтирган сиз жаноблар мансуб бўлган цивилизация ҳақида гапиришга зарурият йўқ, деб ўйлайман. Сизлар соф санъат ва илм-фан фарзандларисиз. Бизлар яхши танишиб олишимиз учун иккала цивилизациядан менинг юртимда қолган мерос ҳақида эслатиб ўтмоқчиман. Фиръавнлар даври, уларнинг юришлари, империялари ҳақида кўп тўхталмайман… Булар бари узоқ ўтмиш, ҳозирги замон одамлари хаёлини кўпам безовта қилмайди. Миср цивилизацияси дастлаб қандай қилиб оламларни яратган Аллоҳнинг одамларда иймон уйғотган таълимотига мурожаат этиб тараққиёт йўлига қадам ташлагани ҳақидаги тафсилотларга берилиш зарурати ҳам йўқ. Бу жуда кўп вақтни олади.\nСизларнинг орангизда фиръавн Эҳнатон даври ҳақида эшитмаган биронта одам йўқлигига ишончим комил. Бу цивилизация эришганлари, унинг санъати, адабиёти, ўлмас меъморчилик ёдгорликлари пирамидалар, қасрлар, Сфинкс, Қарноқ кабилар ҳақида гапириш зарурати ҳам йўқ. Сиз жаноблардан кимлардир бу улуғвор ёдгорликларни ўз кўзлари билан кўрмаган бўлсалар-да, улар ҳақида ўқиганлар, сон-саноқсиз фотосуратларда кўрганлар. Шундай бўлса ҳам фиръавнлар давридан бир манзарани эслатмоқчиман. Ўзим кўп йиллар давомида қадимги дунё тарихи мавзусида ҳикоя ва новеллалар ёзганман. Бизгача ёзма ҳолда етиб келган бир ҳикояни эшитиб кўринг.\nҚадимий папирусда ёзилишича, бир фиръавнга унинг ҳарамидаги асираларидан баъзилари сарой аъёнлари билан ишқий муносабатга киргани ҳақида хабар берадилар. Ўша давр қонунларига кўра, саройда гуноҳ қилган одам зудлик билан жаллодга топширилар эди. Фиръавн энг билимдон қонуншуносларни чақириб, воқеани синчиклаб ўрганишни, кейин одил суд қилиб, адолатни тиклашни топширади. Аминманки, фиръавннинг бу қарори улуғвор пирамидалардан ҳам, кучли салтанатлару бойликлардан ҳам ортиқроқ ҳайрат уйғотади. Салтанатлар йўқ бўлиб кетди, улар ҳақидаги хотиралар фақат ёзувларда қолди. Бир вақтлар келиб, пирамидалар ҳам кулга айланади. Бироқ, хақиқат ва адолат, одам зотида синчков ақл, безовта қалб бор эканки, сақланиб қолаверади.\nИслом цивилизацияси ҳақида, у қандай қилиб одамларни ва сайёрамиздаги ҳамма халқларни бирликка, эркинликка, тенглик ва мурувватга даъват қилгани ҳақида кўп тўхталмайман. Ислом цивилизациясининг, сизларнинг мутафаккирларингиз ҳам одамзод тарихидаги энг буюк зот деб тан олган пайғамбари ҳақида гапириб ўтирмайман. Исломнинг дунё бўйлаб ёйилиши, у барча динларни аҳилликка, Хитою Ҳиндистондан тортиб Франциягача бўлган оралиқдаги миллионлаб одамларни бир-бирига тоқатлиликка, сабрга ва яхшиликка чақиргани ҳақида ҳам тўхталмайман. Фақат ислом цивилизацияси тарихидан чиройли бир мисол келтираман.\nМусулмонлар Византия империясининг армияси билан жанг қилгандан кейин асир олинганларни қадимий юнон фалсафаси, тиббиёти, математикаси ҳақидаги китобларга алмашган эканлар. Мен буни билимга ва ҳақиқатга чанқоқ инсон руҳиятининг улуғворлиги ҳақида гувоҳлик берувчи воқеа деб биламан. Улуғ таълимотга эргашган одамлар мажусийлик цивилизацияси меваларидан тотиб кўришни лозим топибдилар.\nТақдир мени икки улуғ цивилизация юртида туғилиб, уларнинг сутидан озиқланишимни, маданий меросидан баҳраманд бўлишимни лозим кўрибди. Ана шундай заминда менинг китобларим дунёга келди. Улар ҳурматли академиянгизнинг юқори баҳосига сазовор бўлиб, адабиёт соҳасидаги Нобель мукофотига лойиқ деб топилганидан бахтиёрман. Ўз номимдан ҳам иккала цивилизациянинг мангуликка кетган ижодкорлари номидан самимий ва чуқур миннатдорчилигимни қабул қилишингизни сўрайман.\nЖаноблар! Эҳтимол сизлар “Қандай қилиб бу “учинчи дунё” одами ўз ақлининг эринчоқлигини енгиб ўтиб, бадиий асарлар ёза қолибди?” деб ўйлаётгандирсиз? Бундай савол жуда ўринли. Ахир мен, катта қарзлар ботқоғига ботган ва ўзини очликка гирифтор қилиш йўли билангина бу қарзларни узиши мумкин бўлган юртлардан келганман. Бизнинг “учинчи дунё” бу — доимо сув тошқинида қоладиган Осиё, очликдан азоб чекаётган Африка, бу — миллионлаб одамлари оддий ҳуқуқларидан ҳам маҳрум этилган ва ўзлари одам саналмайдиган Жанубий Африка. “Учинчи дунё” бу — Урдун дарёсининг ғарбий қирғоқлари, одамлари ўз ота-боболаридан қолган ерларда яшасалар-да, ўзларини тақдирнинг ўгай фарзандлари каби ҳис қиладиган Ғазо минтақаси. Бу одамлар ўзларининг оддий инсоний ҳуқуқлари учун курашга отланганлар. Энг биринчи ҳуқуқ — инсоний ҳаёт кечиришдир. Буни дунё тан олган.\nҚаҳрамонона қўзғолонларнинг минглаб иштирокчилари аёвсиз саваланадилар, отиб ташланадилар, қамоқхона ва концлагерларда азобга солинадилар, уларнинг уйи ер юзидан супуриб ташланади. Буларнинг бари сайёрамизнинг юз эллик миллион араблар яшайдиган қисмида содир бўляпти! Улар, фаластинликлар азобланаётганини ва таҳқирланаётганини кўриб, қаҳр-ғазабга тўлиб кетяптилар. Агарда умумий тинчлик ва адолатга интилаётганларнинг ақли-дониши тантана қилмас экан, ҳудуддаги аҳвол фалокатга айланиб кетиши мумкин. Инсоният цивилизацияси ўз ривожининг масъулиятли босқичини ўтаётган шу кунларда бу одамларнинг азобланишига бефарқ қараб бўлмайди, улар бизнинг виждонимизга ҳавола қиляптилар, амалий ҳамдардлик кўрсатишни талаб қиляптилар.\nМен, инсоният етарли даражада оқил, деб ҳисоблайман. Ривожланган мамлакатлар бир битимга келаётган, олимлар атроф-муҳитни, саноатнинг зарарли чиқиндиларини тозалаш учун курашаётган ҳозирги кунларда одамзоднинг ақл-заковати ўлим ва емирилишга қарши туриши зарур. Ахлоқни ва одамлар руҳиятини айнаб кетишдан сақлаб қолиш учун курашни кучайтириш зиёлиларнинг бурчидир. Биз ривожланган, улуғ давлатларнинг бошлиқларидан, соғлом фикр юргизадиган одамлардан давримизнинг юксак онги даражасига кўтарилишни талаб қилишга ҳақлимиз.\nУзоқ ўтмишда ҳар бир бошлиқ ўз мамлакати ёки миллати ҳақида қайғурган, бошқаларни эса ўзига душман деб билган ва эксплуатация қилиш объекти деб ҳисоблаган. Бундай бошлиқлар учун энг муҳими — бошқалардан устунликка эришиш, ўз улуғлигини қатъийлаштиришдан иборат бўлган. Шундай тубан мақсадлар учун ахлоқ, тамойиллар, инсоний қадриятлар топталган, бу йўлда ҳар қандай восита ўринли ҳисобланган. Шундай мақсадларни деб сон-саноқсиз одамлар қурбон қилинган, ёлғон, хиёнат, шафқатсизлик — куч ва улуғворлик белгиси деб ҳисобланган. Энди биз инсоний қадриятларга бошқача кўз билан қарашимиз, муносабатимизни ўзгартиришимиз лозим.\nҲозирги цивилизациялашган раҳбарнинг улуғворлиги, дунёқарашининг кенглиги, бутун одамзод тақдири учун кучайган масъуллиги билан баҳоланиши керак. Ривожланган давлатлар ҳам, “учинчи дунё” мамлакатлари ҳам — ҳаммаси бир оила. Бу оилада ҳар бир одам бошқа ҳар бир одам учун, илм-фаннинг ютуқларини, инсоний донишликни ва цивилизацияни сақлаб қолиш учун ўзининг масъулият улушини зиммасига олиб юриши керак. “Учинчи дунё” номидан сизларга мана бундай чақириқ билан мурожаат қилишни ўз бурчим деб биламан: бизнинг фалокатларимизни ва кулфатларимизни четдан туриб кузатувчилар бўлманг, улардан қутулишимизга ёрдам беринглар! Бу — сизларнинг улкан имкониятларингизга мос келадиган олиҳиммат ролингиздир. Сизлар тараққий этган дунё вакиллари сифатида ер юзидаги ҳаётнинг ҳар қандай кўринишларига, ундан ҳам кўпроқ, бу улкан, айни пайтда тор дунёда яшаётган ҳар бир одамнинг ҳаётига масъулсизлар. Гапириб-гапириб қўйиш етарли эмас, қароқчиларча сиёсату чангалзор қонунларини тугатиш учун амалий чора кўриш вақти келди. Биз шундай даврда яшаяпмизки, раҳбарлар одамзоднинг яшаб қолиши учун, сайёрамизнинг тақдири учун жавобгардир… Одамлар, инсоният тақдири олдидаги ўз масъулиятлари даражасини англаб етишларига ёрдам беринг! Ҳализамон одамийлик, ақл-заковат, илм-фан қонунлари бир четга улоқтириб ташланмасдан олдинроқ ёрдам беринг!\nЖаноблар! Сизларнинг илтифотли диққат-эътиборингизни суиистеъмол қилганим учун кечиринглар. “Учинчи дунё”дан ўзининг дарду ҳасратлари билан келган одамдан бошқа ниманиям кутиш мумкин? Бунақа одам ўз қайғу-ҳасратларини илм-фанга, санъатга, маънавий ва инсоний қадриятларга хизмат қилиш учун яралган сизнинг цивилизация воҳангизда тўкиб солмаса, қаерда гапиради, дейсиз? Сизнинг воҳани бунёд қилган улуғ зот тўплаган улкан бойликларини Яратганнинг олдида ўз гуноҳларини ювиш учун, яхшилик ва илм-фан йўлига сарфлаган. Биз, “учинчи дунё” фарзандлари сиздек маърифатли арбобларни ундан намуна олишга чақирамиз. У дунёни қандай кўришни истаган бўлса, шундай дунё учун курашинг!\nЖаноблар! Бугун биз яшаб турган дунё ларзаларни бошидан кечираётганига қарамай, мен барибир оптимистлигимча қоламан. Улуғ файласуф Кантнинг “яхшилик ёвузлик устидан фақат нариги дунёда ғалаба қилади”, деган гапига ҳеч қачон қўшилмайман. Йўқ, яхшилик ҳар куни ғалабаларга эришади. Ёвузлик биз ўйлагандан кўра ожиз, яхшиликка қараганда кучсиз. Бунга кўплаб мисоллар келтириш мумкин. Яхшилик ғалаба қилмаганида одам боласи ёввойи табиатга, стихияли фалокатларга, қўрқув ва худбинликка қарши туролмаган бўларди. Каттароқ мисол келтираман: яхшилик тантана қилмаганида одамзод умуман тараққий этолмаган, миллатларга бирлашиб, техниканинг янгидан-янги мўъжизаларини ихтиро қилолмаган, коинотни ўзлаштиролмаган, инсон ҳуқуқларини овоза қилолмаган бўларди. Тўғри, ёвузлик мисли тиканак, овози ўткир, одам эса хурсандчиликдан кўра ғам-ташвишлар ҳақида ўйлашга мойил. Бизнинг улуғ шоиримиз Абдулали айтганидек, ўлим қайғуси туғилиш хурсандчилигидан минг карра кучлидир.\nИлтифотли диққат-эътиборингиз учун, жаноблар, сизларга яна бир марта миннатдорчилик билдираман.\n← Аввалги Аввалги Рустам Жабборов. “Афсунгар”нинг афсонавий отаси (Жон Роберт Фаулз)\nКейинги → Кейинги: Жан-Батист Мольер. Тартюф (спектакль)