Ражаб – ҳаром ой » Тавҳид\nРажаб – ҳаром ой\n951 марта ўқилган\nҲаром ойлар ўзига хос ўринга эга. Бу ражабга ҳам тегишли, чунки у ўша ҳаром ойлардан биридир. Аллоҳ айтади: «Эй мўминлар, Аллоҳ буюрган удумларни бузишни, уруш ҳаром қилинган ойда жанг қилишни, Аллоҳ йўлида ҳадя этилган ҳайвонларни ўлдиришни ва уларга осиб қўйилган ҳадялик белгиларини узиб ташлашни ҳамда Парвардигорларидан фазлу марҳамат ва ризолик тилаб Байтул-ҳаромни (Каъбани) мақсад қилиб кетаётган кишиларга қарши (жанг қилишни) ҳалол қилиб олмангиз!» (Моида: 2). Бундан мурод: Аллоҳ улуғлашга буюрган ва бузишни ҳаром қилган нарсаларни муқаддаслигини бузманг. Негаки бу ҳаром, бузуқ амал ва эътиқодни ўз ичига олади.\nАллоҳ айтади: «Бас, у ойларда ўзларингизга зулм қилмангиз!» (Тавба: 36). Бундан мурод: ўша муқаддас ойларда. «Фи-ҳинна» («уларда» деб таржима қилинади) сўзи ўша тўрт ҳаром ойга тегишлидир. Бунга муфассирларнинг имоми Ибн Жарир ат-Тобарий раҳимаҳуллоҳ ишора қилган.\nШундай қилиб, биз ушбу тўрт ойга уларнинг ҳаромлигига эътибор берган ҳолда муносабатда бўлишимиз керак. Чунки Аллоҳ уларни ўзига хос ҳолати сабабидан ажратди ва уларнинг ҳаромлигига бўлган ҳурмат сабабидан гуноҳ қилишни таъқиқлади. Негаки Аллоҳ ҳаром қилган вақтнинг муқаддаслиги натижасида бу вақт мобайнида қилинган гуноҳ янада оғирроқ бўлади. Шунинг учун ҳам юқорида келтирилган оятда Аллоҳ ўзимизга нисбатан зулм қилишни ҳаром қилди. Гарчи гуноҳ қилишни ўз ичига олган ўзига зулм қилишлик йилнинг бошқа ойлари мобайнида ҳам ҳаромдир.\nҲаром ойларда уруш қилиш\nАллоҳ айтади: «Сиздан «шаҳри ҳаром» — уруш ҳаром бўлган ойда жанг қилиш ҳақида сўрайдилар. Айтинг: «У ойда жанг қилиш катта гуноҳдир»» (Бақара: 217).\nЖумҳур Ислом уламолари ҳаром ойлар мобайнида уруш қилишнинг ҳаром қилиниши қуйидаги оят орқали: «Бас, қачон уруш ҳаром қилинган ойлар чиқса, мушрикларни топган жойингизда ўлдирингиз» (Тавба: 5), шунингдек, умумий маънога эга ва улар билан жанг қилишга бўлган буйруқни ўз ичига олган бошқа оят ва ҳадислар орқали мансуҳ қилинган деб эътироф этишади.\nБошқа (уламо)лар эса ҳаром ойларда биринчи бўлиб жангни бошлаш мумкин эмас, бироқ бошқа вақтда бошланган бўлса жангни давом эттириши ва якунлаши мумкин дейишади. Пайғамбар алайҳиссолату вассаломнинг Тоиф қабиласига қарши қилган жанглари шундай изоҳланади. Чунки ҳарбий ҳаракатлар Ҳунайнда, шаввол ойида бошланган эди.\nЮқорида келтирилган ҳолат ҳимояланиш мақсадида қилинган ҳарбий ҳаракатларга тегишли эмас. Агар душман мусулмон ўлкага ҳужум қилиб қолса, ҳаром ой бўладими йўқми, (ўша ўлкада) яшовчи аҳоли ўзларини ҳимоя қилишлари шарт.\nАътиро (ражаб ойида қилинадиган қурбонлик)\nЖоҳилият даврида араблар ражаб ойида ўзларининг бутларига ибодат қилиш учун жонлиқлар қурбонлик қилардилар.\nИслом келганида қурбонликни фақатгина Аллоҳга қилиш кераклиги буюрилди ва жоҳилият давридаги ушбу амал бекор қилинди. Фақиҳ уламолар ражаб ойида қурбонлик қилиш тўғрисида ихтилоф қилдилар. Ҳанафий, моликий ва ҳанбалий мазҳабининг жумҳур уламолари «аътиро» қурбонлиги мансуҳ қилинганини эътироф этишди. Далил сифатида улар Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинган ҳадисни келтиришди. Унда Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам дедилар: «Фароъ (туянинг дастлабки боласини бутга атаб сўйиш) ҳамда аътиро (ражаб ойининг биринчи ўн кунлигида жонлиқ қурбонлик қилиш) йўқдир» (Бухорий ва Муслим ривояти).\nШофиий мазҳаби вакилларининг айтишича, аътиро мансуҳ қилинмаган ва улар бу амални мустаҳаб ҳисоблаганлар. Шунингдек Ибн Сирин ҳам шу фикрда бўлган.\nИбн Ҳажар деди: «Ушбу (фикрни) Нубайшийнинг ҳадиси қувватлайди. Уни Абу Довуд, Насоий ва Ибн Можа ривоят қилишган. Унинг саҳиҳлигини Ҳоким ва Ибн Мунзир тасдиқлашган: «Бир киши Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламга мурожаат қилди: «Биз жоҳилият даврида «аътиро» қурбонлигини қилар эдик. Бизга нима қилишни буюрасиз?» У зот жавоб бердилар: «Қурбонликни қайси ой бўлишидан қатъий назар адо этинглар …»».\nИбн Ҳажар деди: «Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам уни моҳият жиҳатдан бекор қилмадилар. Бироқ у зот айни атайин ражаб ойида қурбонлик қилиш фикрини бекор қилдилар».\nИлмий тадқиқотлар ва фатво бериш доимий қўмитаси фатволарида айтилади: «Ражаб ойида атайин рўза тутишга келсак, бизга бу амал Шариатда бирор-бир асосга эга эканлигини билмаймиз».\n/ Кутубхона / Турли мавзулар / Ражаб – ҳаром ой


Mustahkamlik va umrboqiylik – faoliyatimiz mezoni - «O‘zsanoatqurilishmateriallari» uyushmasi\nMustahkamlik va umrboqiylik – faoliyatimiz mezoni\nMaqola 17.01.2019 yilda chop etilgan.\nАсрлар давомида маданий ва маънавий турмуш тарзи ҳамда анъаналар асосида шаклланиб, сайқал топиб келаётган миллий қадриятларимиз халқимиздаги ўзига хос хусусият – бунёдкорлик фазилатининг сабабчиси десак муболаға бўлмайди. Чунки азал-азалдан ўзбек халқи ўзи яшаб турган ҳудуд ва маҳаллаларни обод этиш, эл-юрт фаровонлиги учун бино ва иншоотлар барпо этиш, фарзандлари келажаги йўлида яхши ниятлар билан уй-жой қуриш каби хайрли ишларга бош қўшиб, дуо олган. Бугун республикамиз ҳудудларида бир неча асрлар ўтсада, завол топмай қад ростлаб турган тарихий асори атиқаларимиз, қадимий обидаларимиз ота-боболаримизнинг нақадар юксак маданият соҳиби бўлганларидан дарак беради. Санъат асарлари даражасидаги ушбу тарихий обидаларга боқиб ҳайратга тушади киши. Журналимизнинг ушбу сонини ўқувчиларимизни замонавий усталар – қурилиш материаллари, унда ишлатиладиган буюм ва конструкциялар ишлаб чиқариш бўйича мутахассислар фаолияти ҳамда мазкур тармоқнинг бош ташкилоти бўлмиш «Ўзқурилишматериаллари» акциядорлик жамиятининг асосий мақсад-вазифалари билан яқиндан таништириш мақсадида қурилиш материаллари тармоғи ривожи мавзусига бағишладик. Шу мақсадда «Ўзбекистон иқтисодий ахборотномаси» журнали бош муҳаррири «Ўзқурилишматериаллари» Акциядорлик жамияти бошқаруви раиси Ботир Комилович ЗАРИПОВ билан суҳбатлашди. Қуйида ушбу суҳбатни эътиборингизга ҳавола этамиз.\n– Ҳурматли Ботир Комилович! Сиз билан суҳбатимиз жараёнида нафақат соҳадаги иқтисодий кўрсаткичлар, балки қурилиш материаллари саноати ривожининг истиқболлари, корпоратив бошқарув тамойиллари тўғрисида ҳам фикрлашишни ҳоҳлардик. Чунки бугун мамлакатимизда Давлатимиз раҳбари ташаббуслари билан инсон манфаатларини таъминлаш, халқимиз турмуш фаровонлигини ошириш йўлида олиб борилаётган кенг кўламдаги бунёдкорлик ишлари қурилиш материалларини етказиб беришда муҳим ўрин тутувчи «Ўзқурилишматериаллари» АЖ зиммасига ҳам катта масъулият юклайди.\n– Бугунги кунда жонажон Ўзбекистонимизнинг ҳар бир фуқароси республикамизнинг барча ҳудудларида баробар олиб борилаётган кенг кўламли бунёдкорлик ишларининг гувоҳи бўлибгина қолмай, мазкур хайрли ишларнинг иштирокчисига ҳам айланмоқда, десак муболаға бўлмайди. Зеро, ҳар бир инсон бевосита бино ва иншоотлар қурилишида иштирок этмасада, мамлакатимиз ободлиги учун ўзининг муносиб ҳиссасини қўшиш иштиёқи билан яшамоқда. Чунки қаерда бўлмайлик ҳар бир соҳа ва тармоқда ишларнинг қизғин тус олганини, бунёдкорлик ишларининг туну-кун давом этаётганини кўриб турибмиз. Қаердадир замонавий турар-жой массивлари, ижтимоий соҳа объектлари барпо этилаётган бўлса, бошқа жойда мураккаб лойиҳа-архитектура конфигурациялари ҳамда конструкцияларидан таркиб топган иншоотлар, яна бир бошқа ерда мавжуд биноларни реконструкция қилиш ва капитал таъмирлаш ишлари жадал олиб борилмоқда. Хусусан, пойтахтимизда Марказий Осиё минтақасида такрори йўқ бўлган Tashkent City марказини барпо этиш, Тошкент метрополитенининг ер усти ва ерости линиялари ҳамда янги станцияларини, янги кўприк ва йўл чорраҳаларини қуриш ишлари жадал суръатларда олиб борилмоқда. Бу каби тизимли бунёдкорлик ишлари натижасида сўзсиз, юқори сифатли қурилиш материалларига бўлган эҳтиёж ҳам кун сайин ортиб бормоқда.\n«Ўзқурилишматериаллари» акциядорлик жамияти ҳамда унинг таркибига кирувчи корхона ва ташкилотлар, шунингдек, уларда меҳнат қилаётган минглаб ишчи-ходимлар мазкур талабни қондириш мақсадида қурилиш материалларини ишлаб чиқариш тармоғи ривожига ўзларининг фидокорона меҳнатлари билан муносиб ҳисса қўшмоқдалар. Худди шу мақсадларда халқимиз турмуш фаровонлигини ошириш, оддий одамларга муносиб яшаш шароитларини яратиш каби эзгу ишларда иштирок этар эканмиз, қурилиш материалларининг янги турларини ишлаб чиқариш борасида салмоқли натижаларни қўлга киритиш бош мақсадимизга айланган.\n– 2016 йил охирида Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг Қарорига мувофиқ Сиз «Ўзқурилишматериаллари» акциядорлик жамияти раҳбари лавозимига тайинландингиз. Мазкур масъулиятли ишга киришар экансиз жамият фаолиятида қандай асосий муаммоларга дуч келдингиз ва бугунги кунда улар қай тарзда ҳал этилмоқда?\n– Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Республика қурилиш материаллари саноатини бошқаришни ташкил этишни янада такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги Қарорига мувофиқ қурилиш материаллари саноати тизимини янада ривожлантириш ва маҳсулот турларини кўпайтириш (диверсификациялаштириш), соҳада замон талабларига мос равишда такомиллаштириш, тармоқ корхоналарини технологик жиҳатдан янгилаш ва қайта жиҳозлаш ҳамда унинг экспорт салоҳиятини ошириш, корпоратив бошқарувнинг замонавий халқаро усулларини татбиқ этиш мақсадида «Ўзқурилишматериаллари» акциядорлик компанияси «Ўзқурилишматериаллари» акциядорлик жамияти сифатида қайта ташкил этилди. Бизнинг олдимизга мамлакатимизда қизғин кечаётган қурилиш объектларини тегишли қурилиш материаллари билан таъминлаш учун зудлик билан амалга оширилиши зарур бўлган янги вазифа ва йўналишлар қўйилган. Хусусан, энг аввало:\n● маҳаллий хомашёни чуқурлаштирилган қайта ишловдан ўтказиш, рақобатбардош ва экспортга йўналтирилган қурилиш маҳсулотлари ишлаб чиқариш кўламини кенгайтириш ва ассортиментни кўпайтириш, шунингдек, сифатли қурилиш материалларининг янги турларига бўлган ички талабни қондириш бўйича комплекс чора-тадбирлар амалга оширилишини таъминлаш;\n● тармоқни модернизациялаш, техник ва технологик қайта жиҳозлаш, кенг турлардаги юқори сифатли замонавий қурилиш материаллари чиқариш бўйича етакчи бўлган турдош хорижий компаниялар билан ҳамкорликдаги корхоналар ҳамда ишлаб чиқариш тизимини ташкил этиш учун инвестициялар, биринчи навбатда, тўғридан-тўғри хорижий инвестицияларни кенг жалб этиш.\nМазкур жамиятга раҳбар бўлган вақтимда тармоқда дуч келинган энг асосий муаммолардан бири – қурилиш материаллари ишлаб чиқаришни ташкил этиш бўйича инвестициявий дастурларни амалга оширишда давлат бошқарувининг маҳаллий органлари (ҳокимликлар), тижорат банклари ҳамда бошқа идора ва ташкилотлар билан яқин ҳамкорликнинг йўлга қўйилмагани бўлди. Шунингдек, «Ўзқурилишматериаллари» АЖ тизимида лойиҳалаш ҳужжатларини ишлаб чиқиш, тадқиқот ишларини олиб бориш, қурилиш материаллари ва буюмлари ишлаб чиқариш соҳасида янги технологияларни жорий этиш бўйича лойиҳалашга ихтисослаштирилган илмий-тадқиқот институти ҳам мавжуд эмасди. Бугунги кунда мазкур муаммоларнинг зудлик билан бартараф этилишига эришдик.\n– Маълумки, молиячилар маблағлар ҳисоб-китоби бобида бошқалардан кўра устунликларга эга бўлганликлари боис яхши бошқарувчилар деб ҳам юритиладилар. Авваллари Сиз «Агробанк» акционерлик тижорат банки раҳбарининг биринчи ўринбосари лавозимида фаолият кўрсатгансиз. Айтингчи, банк бошқаруви соҳасидаги билим ва кўникмаларингиз Сизга қурилиш материаллари тармоғини ривожлантириш борасида ҳам асқотмоқдами?\n– Аввало шуни айтмоқчи эдимки, банк соҳасида ишлаш осон эмас. Бу соҳада нафақат пул билан, балки инсонлар билан, яъни банк ходимлари билан бир қаторда мижозлар билан ишлай олиш қобилияти зарур. Табиийки, ҳар қандай йирик ташкилот, айниқса, банк бошқарувида мажбуриятлар ва ваколатлар доираси кенгайиб бораверади, демак, инвестициявий, молия-кредит оқимлари, шу жумладан, хорижий ва банк-мижоз ўртасидаги ўзаро алоқаларни тартибга солишнинг турли масалалари бўйича стратегик қарор қабул қилиш борасидаги мажбурият ҳам ортади. Бунда имкониятлар ва вазифаларга мос равишда ҳаракатларни режалаштириш ва истиқболни белгилашни ҳам билиш зарур. Шу боис соҳадаги барча янгиликлар бўйича ахборот йиғиш ва уни тизимлаш, хатога йўл қўймаслик, шу билан бирга ўз билим ва кўникмаларингизни бойитиб, тажрибани муттасил ошириб бориш талаб этилади. Юқорида айтиб ўтилган масалаларда орттирган тажрибаларимнинг барчаси менга «Ўзқурилишматериаллари» АЖдаги фаолиятимда асқотмоқда. Чунки қурилиш материаллари ишлаб чиқаришни ташкил этиш бўйича ҳар бир лойиҳани молиялаштириш банк ва хорижий кредитлар билан чамбарчас боғлиқ. Банк соҳасидаги билим ва кўникмалар лойиҳаларни молиялаштириш билан боғлиқ муаммоларни зудлик билан ҳал этиш имкониятини кенгайтирмоқда.\n– Бугунги кунда ижтимоий турар жойлар қурилиши ҳажмининг ортиб бораётганини ҳисобга олган ҳолда шаҳарларда кўпхонадонли уйлар қурилиши билан бирга, қишлоқ жойларида янги уйлар барпо этиш ҳажми ҳам кўпайиб бормоқда. Шунингдек, туризм инфраструктурасини такомиллаштириш соҳасида ҳам қурилиш ишлари кўлами кенгайиб бормоқда. Бу юкламаларни мамлакатимиз қурилиш ташкилотлари қай тарзда уддаламоқдалар? Янги қурилишларнинг бу каби кўламини таъминлаш учун қурилиш материаллари етарлими? Бунёдкорлик ишларини амалга ошириш жараёнида қайси қурилиш материаллари ва хомашё ресурслари бугунги кунда энг харидоргир ҳисобланади ва буюртмачилар томонидан катта талабгорлик билан ишлатилмоқда. Ва албатта, ушбу қурилиш материалларини узлуксиз равишда етказиб беришда қандай муаммолар мавжуд?\n– Барчамизга маълумки, қурилиш ишлари ҳажми ҳар йили 1,5–2 баробарга ўсиб бормоқда ва уларни юқори сифатли ҳамда мақбул қурилиш материаллари билан таъминлаш жуда муҳим.\nЎзбекистон Республикаси Президентининг 2017 йил 14 ноябрдаги қарорига мувофиқ 2018 йилнинг 1 январидан бошлаб корхоналар томонидан ички бозорда нефть маҳсулотлари, цемент, қора металлар ижараси, мис, пахта толаси ва бошқа юқори ликвидли маҳсулот турлари, хомашё ва материалларни бозор принциплари асосида биржа савдолари орқали сотиш тартибини босқичма-босқич жорий этишга киришилди.\nҚурилиш ташкилотлари ва аҳолининг цемент каби муҳим ва зарур маҳсулотга бўлган талабини тезкорлик билан қондириш мақсадида 2018 йилдан бошлаб «Қишлоққурилишинвест», «Ўзшаҳарқурилишинвест» инжиниринг компаниялари сингари ташкилотлар билан цемент етказиб бериш бўйича тўғридан-тўғри шартномалар тузилмоқда. Натижада стратегик муҳим объектлар қурилиши учун ажратиладиган цемент нархи пасайиб, бир тоннаси, ҚҚСни ҳисобга олган ҳолда 367 минг сўмни ташкил этмоқда.\nБугунги кунда керамик плитка, сантехкерамика маҳсулотлари, қурилиш ойнаси, цемент, гипсокартон каби қурилиш материалларига талаб катта. Биз 3D керамик плиткалари, сантехкерамика, керамогранит, сэндвич панеллар, юмшоқ том усти қопламалари, композит арматура, базальт асосидаги маҳсулотлар, суюқ гулқоғозлар, шиша кристаллити, аралаштиргичлар, иссиқлик ўтказмайдиган материаллар каби импортнинг ўрнини босувчи бинокорлик ашёларининг 15 дан ортиқ турини ишлаб чиқаришни ўзлаштирдик.\n2018 йилда қўлга киритилган ижобий натижаларимиздан яна бири – бу ички бозорда қурилиш материаллари нархи кескин ошишига йўл қўймаслик ва уларни арзонлаштириш бўйича кўрилган чора-тадбирлар самарадорлигидир. Хусусан, 2018 йил 20 декабрь ҳолатига маҳаллий ишлаб чиқарувчилар томонидан чиқарилган 1 тонна цементнинг ўртача биржа нархи жорий йилнинг январь ойи (568,4 минг сўм) билан солиштирилганда 432,1 минг сўмни ташкил этиб, 26,2 фоизга, 1 кв.м қурилиш ойнасининг нархи (34,4 минг сўм) 20,1 минг сўмни ташкил этгани ҳолда 41,4 фоизга, 1 дона шифер нархи эса (34,4 минг сўм) 32,0 минг сўмни ташкил этгани ҳолда 6,9 фоизга пасайди.\n– Бугунги кунда бутун Ўзбекистон ҳудуди том маънодаги бунёдкорлик майдонига айланди, чунки, қурилиш индустрияси тизими олдига 2017-2021 йилларда Ўзбекистон Республикасини ривожлантиришнинг бешта устувор йўналиши бўйича Ҳаракатлар стратегияси ва 2029 йилгача қурилиш тармоғини ривожлантириш Стратегияси доирасида масъулиятли вазифалар қўйилган. «Ўзқурилишматериаллари» акциядорлик жамиятининг барча тизимлари ушбу вазифаларнинг фаол иштирокчиси ва масъул ижрочисига айланган. Кўзланган мақсадларга эришилгач ва режалаштирилган объектлар қурилиши якунлангач, Сиз қурилиш соҳасининг истиқболларини нималарда кўрасиз?\n– Ҳар бир объект қурилиш ишларининг ниҳоясига етиши ва фойдаланишга топширилиши биланоқ, янги мақсад ва режалар юзага келади. Чунки қурилиш, яъни бунёдкорлик ишлари – бу тўхтовсиз янгиланиб борувчи жараён ҳисобланади. Мен келажакда қурилиш соҳаси, айниқса, Давлатимиз раҳбари томонидан алоҳида эътибор қаратилаётган ижтимоий объектлар қурилиши фақатгина илдамлаб, кенгайиб, ривож топиб бораверади деб ҳисоблайман. Менинг бу фикрларим оғзаки гаплар эмас, балки реал фактлар ҳамда истиқболдаги имкониятлар билан асосланган, қурилиш материалларини ишлаб чиқариш учун республикамизнинг барча ҳудудларида бой хомашё захиралари мавжуд эканлиги ҳисобга олинган тўла асосли истиқболдир.\nМазкур йўналишларда олиб борилган таҳлиллар шуни кўрсатадики, мамлакатимизда қурилиш материаллари ишлаб чиқариш учун хомашё заҳираларига эга бўлган 924 та кон топилган, бугунги кунда уларнинг 392 тасидан (42,4 %) фойдаланилмоқда. Шу боис мазкур йўналишлардаги ишларни оптималлаштириш мақсадида «Ўзқурилишматериаллари» акциядорлик жамияти томонидан Давлат геология қўмитаси билан ҳамкорликда фаол иш олиб борилмоқда. Хусусан, 2017 йилнинг 11 ойи давомида Давлат геология қўмитаси томонидан норуда фойдали қазилмаларига эга бўлган ер ости бойликлари майдонларидан фойдаланиш ҳуқуқини берувчи 208 та лицензия берилган бўлса, 2018 йил давомида худди шу турдаги 570 та лицензия тақдим этилган. Кўриб турганингиздек, берилган лицензиялар сони ўтган йилнинг тааллуқли даврига нисбатан 2,7 баробарга ошган.\n– Маълумки, Европа ва Осиёдаги ривожланган давлатлар бунёдкорлик ва қурилиш материаллари ишлаб чиқариш соҳасида ҳам энг янги технологияларни ва «ноу-хау»ларни қўллаш борасида етакчилик қилмоқда. Мазкур йўналишда биз ҳам муваффақият қозона оламизми? Республикамизда қурилиш маҳсулотларининг нафақат хорижий маҳсулотлардан қолишмайдиган, балки такрори йўқ ноёб турларини ишлаб чиқарувчи корхоналар мавжудми?\n– Бугунги кунда қурилиш материаллари бозорида кўплаб янги инновацион технологиялар ва маҳсулотлар пайдо бўлди. Улар орасида энг аввало, 2017 йилда ишлаб чиқаришни йўлга қўйиб, қисқа муддат ичида композит материаллар, шиша композит (АСК) ва шишапластик (АСП, АКП) арматуралар, йўл плиталари ва йўлни арматуралаш учун шишапластик ва шишакомпозит тўрлар ишлаб чиқариш бўйича етакчи корхонага айланиб улгурган «Universal FRP Systems» МЧЖни алоҳида таъкидлаш зарур.\n«Mega Invest Industrial» МЧЖ қўшма корхонаси томонидан Жиззах вилоятининг Фориш туманида базальтдан узлуксиз тола олиш учун базальт тошини чуқур қайта ишлаш ва базальт композит арматура ишлаб чиқариш мажмуасини барпо этиш лойиҳаси амалга оширилмоқда. Базальт арматурасининг ўзига хослиги шундан иборатки, ушбу ўта мустаҳкам нометалл композит арматура сув ва тузларнинг емирувчи таъсирига дош берувчи базальт толаларидан иборат. Албатта, у бир қатор камчиликлардан ҳам холи эмас, аммо уларни базальт қўлланилишининг барча турлари бўйича қўшимча ҳисоб-китобларда тўла баратараф этиш имконияти мавжуд. Хорижда бу турдаги арматура бир неча ўн йиллардан бери муваффақиятли ишлатиб келинаётган бўлса-да, мазкур композит арматуранинг барча турлари Ўзбекистон қурилиш бозорида янги материал ҳисобланади. Унинг қўлланилиши келажакда катта имкониятлар яратади. Бугунги кунда уни кам қаватли бинолар қурилиши, турли фундаментларда, йўл плиталари ва шу каби конструкцияларда бемалол қўллаш мумкин. Бироқ ундан кўп қаватли бинолар, кўприк конструкциялари каби қурилишларда фойдаланилганда базальтнинг физик-кимёвий хусусиятларини тайёргарлик ва лойиҳалаш жараёнларидаёқ ҳисобга олиш талаб этилади. Аммо биз, қурилиш соҳасида катта истиқболга эга бўлган ушбу материалнинг сифат хусусиятларини янада яхшилаш мақсадида мазкур йўналишдаги тадқиқот ва синов ишларини давом эттирамиз.\nБундан ташқари биз «Олмалиқ кон-металлургия комбинати» акциядорлик жамияти ташаббуси билан Сурхондарё вилоятида 212,8 млн. АҚШ доллари миқдоридаги ҳар йили 1,5 млн. тонна цемент тайёрлаш қувватига эга бўлган Шеробод цемент заводи қурилиши ниҳоясига етгани, Тошкентда «Пергамент кволити эксклюзив» МЧЖ томонидан 9,5 млн. АҚШ доллари миқдоридаги инвестициялар ўзлаштирилиши натижасида бир йилда 2,5 млн. рулон гулқоғоз ишлаб чиқариш йўлга қўйилганини фахр билан айтиш мумкин.\nЭндиликда юртимизда маҳаллий хомашёлар – қамиш ва ғўзапоядан ДСП тайёрлаш бўйича ҳам талай лойиҳалар амалиётга татбиқ этилмоқда. Хусусан, Сурхондарё вилоятида йилига 30 минг куб метр ДСП ишлаб чиқариш бўйича лойиҳа ишга туширилди. 2018–2019 йилларда тўла маҳаллий хомашёдан ДСП ишлаб чиқариш бўйича Навоий вилоятида йиллик қуввати 50 минг куб. м бўлган, Сурхондарё вилоятида йиллик қуввати 150 минг куб. м бўлган, Қорақалпоғистон Республикасида умумий йиллик қуввати 50 минг куб. м бўлган лойиҳаларни амалга киритиш кўзда тутилган.\nБугунги кунда мавжуд маҳаллий хом-ашёлардан газ-бетон блоклар, яъни, энергосамарадор девор қурилиш материаллари ишлаб чиқаришни ташкил этиш бўйича лойиҳалар амалга оширилмоқда. Аҳамиятли томони шундаки, ушбу маҳсулотлардан йирик объектлар қурилишида фойдаланиш жуда қулай. Хусусан, Бухоро, Жиззах, Самарқанд, Хоразм ва Тошкент вилоятларида умумий йиллик қуввати 1 млн. куб. метр бўлган газ-бетон блоклари ишлаб чиқарилиши йўлга қўйилади. Газ-бетон блокларнинг устунлик жиҳатлари шундаки, бу турдаги қурилиш материали ғиштга нисбатан сезиларли даражада енгил ва энергосамарадор ҳисобланади. Қолаверса, газ-бетон ишлаб чиқаришда табиий газ сарфи пишиқ ғишт ишлаб чиқаришга нисбатан 5–8 баробарга камаяди. Энг муҳими, бу маҳсулотни ишлаб чиқариш жараёнида қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари етиштириш учун яроқли ерларнинг ҳосилдор қатламига путур етказилмайди.\nШу билан бирга «Ўзқурилишматериаллари» АЖ қурилиш материаллари ишлаб чиқаришни ривожлантириш ҳудудий дастурлари лойиҳаларини тайёрлаш ва амалга оширишда ҳам бевосита иштирок этмоқда. Хусусан, 2017 йилда республика бўйича бизнинг иштирокимизда умумий қиймати 2,4 трлн. сўм бўлган 2150 та лойиҳа амалга оширилди ва 25,8 мингдан ортиқ янги иш ўринлари яратилди. Қурилиш материаллари ишлаб чиқаришни ташкил этиш бўйича ҳудудий инвестиция дастурлари доирасида 2018 йилда умумий қиймати 6,3 трлн. сўм бўлган 664 та лойиҳанинг амалга оширилиши таъминланди ва 13,5 минг янги иш ўринлари яратилди.\n«Ўзқурилишматериаллари» АЖ ҳудудларда қурилиш индустриясини ривожлантириш доирасида замонавий илғор технологияларни татбиқ этиш ва ишлаб чиқаришни ташкил этиш, шу жумладан, қурилиш материалларининг янги турлари ишлаб чиқарилишини йўлга қўйиш йўналишларида ҳам иш олиб бормоқда. Шунингдек, ишлаб чиқаришга инвестицияларни жалб этиш йўналиши бўйича ҳудудий лойиҳалар ҳамда экспортга йўналтирилган қурилиш материаллари ишлаб чиқиш ташаббускорларига амалий ёрдам кўрсатилмоқда.\n– «Ўзқурилишматериаллари» АЖ хорижий шериклар билан алоқаларни мустаҳкамлаш йўналишида ҳам тизимли ишларни амалга оширмоқда. Бугун қурилиш материаллари ишлаб чиқаришни режалаштириш, ташкил этиш ва маҳсулот чиқаришда айнан қайси мамлакатлар тажрибасидан фойдаланилмоқда? Сиз қайси хорижий компаниялар билан ҳамкорликни афзал, деб биласиз ва қурилиш ишлари, қурилиш материаллари ишлаб чиқариш, шунингдек, қурилиш технологияларининг янги турларини ишлаб чиқишда уларнинг ёрдами қанчалик самара беради?\n– Муҳтарам Президентимизнинг Россия Федерацияси, ХХР, Корея Республикаси, Туркия, Ҳиндистон ва Франция давлатларига юқори даражадаги ташрифлари доирасида 2017–2021 йиллар давомида импортнинг ўрнини босувчи замонавий қурилиш материаллари ишлаб чиқаришга хорижий инвестицияларни жалб этиш мақсадида умумий қиймати 2330,3 млн. АҚШ долларига тенг бўлган 43 та лойиҳани амалга ошириш, бу орқали 4 мингдан ортиқ янги иш ўринларини яратиш бўйича етакчи хорижий компаниялар билан Келишув ва Меморандумлар имзоланишига эришилди. Улардан 12 та лойиҳа 2018 йил давомида амалга оширилди, 14 лойиҳани 2019 йилда, 17 та лойиҳани эса 2020 ва ундан кейинги йилларда амалга татбиқ этиш кўзда тутилган.\n– Илмий-тадқиқот маркази фаолияти ҳақида ҳам сўзлаб берсангиз, айни кунда юқорида тилга олинган йўналишларда қандай масалалар ҳал этилмоқда? Олиб борилаётган тадқиқотлар орқали ишлаб чиқарилаётган қурилиш материаллари сифатини янги ва юқори даражага олиб чиқиш имкониятлари мавжудми?\n– Президентимиз фармонида қурилиш тармоғида яқин йилларда ҳал этилиши лозим бўлган асосий вазифалар қатъий белгилаб берилган. Бунинг учун уй-жой ва саноат қурилиши умуммиллий дастурлари амалга оширилишини ҳисобга олган ҳолда мамлакат бозорида уларга бўлган талабни қондириш учун ишлаб чиқаришни кенгайтириш, янги ассортиментлар, замонавий материал ва буюмлар турларини кўпайтириш борасида тизимли ишлар олиб борилиши зарур.\nБугун бутун мамлакат бўйлаб нафақат турар-жой, маъмурий ва туристик объектлар, балки янги саноат объектлари қуриш бўйича ҳам катта кўламдаги ишларнинг гувоҳи бўлиб турибмиз. Республикамиз қурилиш комплекси фаолиятининг самарадорлиги қурилиш объектларининг юқори сифатли қурилиш материаллари, конструкциялари ва буюмлари билан ўз вақтида ва узлуксиз равишда таъминланишига ҳар жиҳатдан чамбарчас боғлиқдир. Шу боис мамлакатимиз Ҳукумати томонидан қурилиш материаллари танқислигини бартараф этиш ва уларнинг сифатини ошириш бўйича тизимли чора-тадбирлар амалга оширилмоқда. Шуни ҳам таъкидлаб ўтиш жоизки, ушбу мақсадга эришишда охирги йилларда ривожланиб бораётган тамойил – нафақат қурилиш ва қурилиш материаллари ишлаб чиқаришга инвестицияларни киритиш, балки илмий-тадқиқот ва тажриба-конструкторлик ишланмалари, шунингдек, хомашё ва тайёр қурилиш материаллари ҳамда маҳсулотларининг техник хусусиятлари ва сифат характеристикаларини яхшилаш бўйича синов ишларини амалга оширишга ҳам эътборни кучайтириш ва инвестицияларни жалб этиш масаласи муҳим аҳамият касб этади.\nЎзбекистон Республикаси Президентининг 2016 йил 25 октябрдаги Қарорига мувофиқ «Ўзқурилишматериаллари» АЖ қошида «КурилишматериаллариЛИТИ» масъулияти чекланган жамият шаклидаги ихтисослаштирилган лойиҳалаш илмий-тадқиқот институти ташкил этилган. Биз томонимиздан республикадаги табиий қаттиқ фойдали қазилмалар заҳиралари тўғрисидаги маълумотларга мувофиқ қурилиш материалларига техник-иқтисодий (ТЭО) асослар ишлаб чиқилган. Ҳорижий инвесторларни жалб этиш ва ишлаб чиқаришни ташкил этиш бўйича лойиҳаларни амалга ошириш мақсадида махсус лойиҳалар тақдимотлари ўтказилганини ҳам таъкидлаш зарур. Шунингдек, энерготежамкор технологиялар ва инновацион-техник ишланмаларга эга бўлган, ишлаб чиқарилаётган қурилиш маҳсулотлари таннархини пасайтиришни таъминлашга имкон берувчи янги заводлар ҳамда саноат ишлаб чиқариш лойиҳалари ишлаб чиқилди.\n– 2018 йилнинг 29 августида Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев томонидан КНАУФ корхоналар гуруҳи иштирокчилари Кенгаши аъзоси жаноб Николаус Вильгельм Кнауфни «Дўстлик» ордени билан тақдирлаш тўғрисидаги Фармон имзоланди. Айтингчи, мазкур компаниянинг мамлакатимиз иқтисодиётига қўшган ҳиссаси қандай ва ватанимизни бунданда гуллатиб-яшнатиш йўлидаги келгусидаги ҳамкорлик истиқболларини нималарда кўрасиз?\n– КНАУФ оилавий фирма бўлиши билан бир қаторда, 45 та мамлакатда 28 минг нафардан ортиқ ходимга эга 150 тадан ортиқ корхонани бирлаштирувчи халқаро саноат гуруҳи саналади. Мазкур компания биноларнинг ички ва ташқи пардози учун зарур қурилиш материаллари, иссиқлик ва шовқин ўтказмайдиган ашёлар ишлаб чиқарувчи жаҳондаги энг йирик компаниялардан биридир.\nКНАУФ компанияси 15 йилдан ортиқ вақт мобайнида Ўзбекистон қурилиш индустриясининг энг йирик хорижий инвесторларидан бири ҳисобланади. Унинг Ўзбекистондаги илк йирик инвестицион лойиҳаси «Бухорогипс» ОАЖ қўшма корхонасида қуруқ гипс қурилиш аралашмаларини ишлаб чиқаришни ташкил этиш бўлган.\n2005 йилда жамият акциялари давлат (назорат) пакети эгасига айланган КНАУФ компанияси ишни ушбу корхонани молиявий соғломлаштиришдан бошлади. Бу эса банкротликдан қутулиб қолиш, гипс тоши қазиб олишни ва гипс ишлаб чиқаришни қайта тиклаш имконини берди. Инвестициялар миқдори ўша вақтда 6,3 млн. АҚШ долларини ташкил этди.\n2009 йил октябрь ойи бошида юқори сифатли КНАУФ қуруқ қурилиш аралашмалари тайёрлаш йўлга қўйилгани компаниянинг Ўзбекистондаги инвестиция фаолиятининг навбатдаги босқичига айланди. Орадан икки ой ўтар-ўтмас, йилига 25 млн. квадрат метр гипсокартон КНАУФ-тахталар ишлаб чиқариш қувватига эга янги завод қурилиши бошланди. 2011 йилнинг сентябрь ойида эса, энг замонавий, юқори технологияли асбоб-ускуналар билан жиҳозланган «КНАУФ Гипс Бухоро» МЧЖ ХКнинг расмий очилиш маросими бўлиб ўтди. Инвестицияларнинг умумий миқдори 51,5 млн. долларни ташкил этди. Бугунги кунда турли номларда чиқарилаётган гапсокартон тахталарига Ўзбекистон ички бозорида талаб юқори бўлиши билан бирга, қўшни республикаларга ҳам экспорт қилинмоқда. КНАУФнинг Ўзбекистондаги корхоналарида 235 та иш ўрни яратилган бўлиб, махсус тайёргарликдан ўтган малакали мутахассислар фаолият кўрсатмоқда.\n«КНАУФ Гипс Бухоро» МЧЖ ХК корхонаси негизида КНАУФ ўқув маркази муваффақиятли фаолият олиб бормоқда. Мазкур ўқув марказида ёшлар КНАУФ корхоналари тизимида ишлаш учун зарур бўлган мутахассисликлар бўйича ўқитилмоқда.\nБугунги кунда компаниянинг 2 та ўқув, 2 та маслаҳат ва 1 та ресурс маркази фаолият кўрсатмоқда. КНАУФнинг комплект тизимини монтаж қилиш технологияларига ўқитиш Ўзбекистоннинг турли ҳудудларидаги 15 та қурилиш касб-ҳунар коллежлари дастурларига киритилган.\nКНАУФ-тахталарнинг ички бозорда бўлгани каби ташқи бозорда ҳам ўз ўрнини топиши КНАУФ раҳбариятига гипсокартон линиясининг йиллик ишлаб чиқариш қувватини йилига 32 млн. квадрат метргача ошириш учун инвестициялар киритиш тўғрисида қарор қабул қилишига имкон берди. Шунингдек, Ўзбекистонда бунёдкорлик ишлари жадаллашуви муносабати билан қурилиш материаллари бозорида КНАУФ маҳсулотларига эҳтиёжнинг ортиб бораётгани ҳам муҳим роль ўйнади.\nБиргина 2018 йилда КНАУФ компанияси «DEG-Deutsche Investitions-und Entwicklungsgesellschaft mbH» инвестициялар ва ривожланиш бўйича Германия ҳукумат ташкилоти билан ҳамкорликда гипсокартон ишлаб чиқаришни кўпайтириш ва гипс тошини қазиб олишга йўналтирилган 19,5 млн. АҚШ доллари қийматидаги қўшимча инвестицияларни амалга оширди. Унинг Ўзбекистондаги инвестициявий фаолияти мобайнида Бухоро вилоятидаги корхоналарга киритган инвестициялар ҳажми 75 млн. АҚШ долларидан ортиқни ташкил этди.\n– Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Республика қурилиш материаллари саноатини бошқаришни ташкил этишни янада такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги Қарори ижроси доирасида охирги 2 йилда қандай ишлар амалга оширилди ва Сизнингча тармоқда қандай салмоқли натижаларга эришилди?\n– Акциядорлик жамиятимиз аввало, маҳаллий ҳокимликлар ва бошқа ваколатли органлар, қатор ташкилотлар билан ҳамкорликда айни йўналиш бўйича аниқ мақсад ва вазифаларни белгилаб олди.\nБугунги кунда юқори ижтимоий соҳа объектлари қурилиши, турар жой ва нотураржой бинолари ҳамда иншоотлари реконструкцияси учун юқори сифатли, арзон ва замонавий қурилиш материалларига жуда катта талаб юзага келган. Тармоқни ривожлантириш қурилиш ишлари умумий қийматининг 55–60 фоизини қурилиш материаллари ташкил этгани, замонавий архитектура юқори сифатли, арзон, осон ўзлаштириладиган, зилзилабардош инновацион қурилиш материалларининг янги турларига муҳтож эканлиги боис ҳам ўта муҳимдир.\n2017 йилгача тармоқ бўйича 7 минг 995 корхона фаолият кўрсатган бўлса, бугунги кунда мамлакат миқёсида қурилиш материалларини ишлаб чиқарувчи 10 минг 552 та корхона ишлаб чиқарувчи мавжуд. Агар авваллари 120 турдаги қурилиш материаллари ишлаб чиқарилган бўлса, бугунги кунда уларнинг сони 180 номдан ортиқни ташкил этмоқда. Мамлакат ишлаб чиқаришининг керамик плитка, сантехкерамика буюмлари, керамогранит, сэндвич-панел, юмшоқ том ёпгич материаллари, базальт арматураси, суюқ гулқоғозлар, иссиқлик ўтказмайдиган материаллар каби авваллари фақат импорт қилинадиган, баъзилари эса қурилиш индустрияси учун янгилик бўлган қурилиш материаллари ишлаб чиқаришни ўзлаштиришга муваффақ бўлгани тармоғимизнинг энг юқори муваффақиятларидан бири десак, муболаға бўлмайди.\nТармоқнинг яна бир муваффақиятли кўрсаткичи – жамият таркибига кирган корхоналар томонидан ишлаб чиқарилган маҳсулотларга бўлган талаб ва эҳтиёжнинг тўхтовсиз ортиб бориш тенденциясининг юзага келгани ҳисобланади. Агар Жамият бўйича экспорт ҳажми 2016 йилда 12,9 млн. АҚШ долларини ташкил этган бўлса, 2017 йилда 23,7 млн. АҚШ долларини, 2018 йилнинг 9 ойи давомида эса 40 млн. АҚШ долларилик маҳсулот экспортини ташкил этди. Бунинг натижасида мазкур йўналишда белгиланган вазифалар 100,4 фоизга уддаланди.\nТаъкидлаш зарурки, бугунги кунда Россия, Украина, Қозоғистон, Қирғизистон ва Туркманистон бозорларида бизнинг керамик плитка, сантехкерамика буюмлари, қуруқ қурилиш аралашмалари, пишиқ ғишт, табиий тошдан қоплама материаллар, оҳак, полипропилен қувурлар, фитинглар каби яна кўплаб турдаги қурилиш материалларимизга талаб катта. Яқиндан бошлаб ушбу мамлакатлар қаторига Тожикистон ва Афғонистон ҳам қўшилди, яъни 2017 йилдан бошлаб ушбу мамлакатларга сантехкерамика буюмлари, асбест маҳсулотлари, керамик плитка, қурилиш ойнаси ва цемент каби материалларимиз экспорт қилина бошланди.\nУшбу қисқа суҳбат давомида барча нарсаларни сўзлаб бериш имкони мавжуд эмас. Жамиятимиз эришилган натижаларга маҳлиё бўлишдан йироқ эканлигини таъкидлаган ҳолда қурилиш материаллари экспорти салоҳиятини янада ошириш бўйича зарур чора-тадбирларни амалга ошириш учун барча имкониятларни ишга солишимизни таъкидлашни хоҳлардим. Шу мақсадда экспорт қилинадиган маҳсулотлар ассортиментини кўпайтириш ва улар экспорт қилинувчи мамлакатлар географиясини кенгайтириш бўйича аниқ мақсад ва вазифалар белгилаб олиниб, амалга оширилмоқда.\n– Фаолиятда илгарилашнинг муҳим жиҳатларидан бири – қурилиш материаллари сифатини, шу билан бирга қурилиш ишлари самарадорлигини ошириш билан бир қаторда қурилиш материаллари таннархини тушириш имконини берувчи ресурсларни ҳамда энергияни тежовчи технология ва инновацион-техник ишланмаларни жорий этиш улардан самарали фойдаланишдир. Мазкур йўналишда қандай ишлар олиб борилмоқда ва қайси мутахассислар, илмий ходимлар ҳамда лабораториялар билан ҳамкорлик қилинмоқда?\n– Ушбу мақсадда «ҚурилишматериаллариЛИТИ» ва Жанубий Кореянинг «КIСТ» компанияси билан имзоланган Меморандумларга мувофиқ чиқарилаётган қурилиш материаллари сифатини аниқлаш учун энг янги юқори технологияга эга бўлган замонавий лабораторияни ташкил этиш бўйича мунозаралар олиб борилмоқда.\nАйни кунда биз томонимиздан Ўзбекистон Республикасининг «Энергиядан оқилона фойдаланиш тўғрисида»ги Қонунига мувофиқ «Оҳак ва пишиқ ғишт ишлаб чиқаришда кўмирнинг солиштирма сарфи меъёрини ҳисоблаш Методикаси» ишлаб чиқилди.\nШунингдек, Ўзбекистон Республикаси Фанлар Академиясининг Ноорганик кимё институти қошидаги «СТРОМ» илмий-тадқиқот синов маркази билан ҳамкорликда қурилиш материаллари соҳасида илмий изланиш ишлари олиб борилмоқда.\nХалқимиз турмуш фаровонлигининг замонавий ва жўшқин тарзда ошиб бораётгани, жамият ривожланишида шаҳарлар ролининг ортиб бораётгани, шу билан бир қаторда қишлоқлардаги шароитни шаҳардагига тенглаштириш ишлари жадал олиб борилаётгани мамлакат қурилиш саноати зиммасига ҳам ўта масъулиятли вазифаларни юкламоқда. Зеро, олиб борилаётган бунёдкорлик ишларининг замирида энг аввало, инсон манфаатларини таъминлаш, халқимиз турмуш даражасини оширишдек эзгу мақсадлар мужассам. Ўз навбатида, ушбу тизимли ишларда сифат, қурилиш хомашё ресурсларидан оқилона фойдаланиш ҳам муҳим ўрин тутади.\nШу боис биз ҳам барча қурилиш ишларининг юқори сифат билан бажарилиши йўлида изланишдан тўхтамаймиз.\nНа русском: Наш приоритет – прочность и долговечность\nIn english: Our priority is strength and durability.


Axborot resurs markazi | tiiame.uz\nДиректори Ишматов Алишер Наркабилович, ф.-м.ф.н., доцент\nЭлектрон почта: a.ishmatov@e-tiiame.uz,\nАРМнинг асосий вазифалари:\nИнститут фаолияти йўналишлари ва китобхонларнинг ахборотга бўлган талабларига мувофиқ холда кутубхона фондини шакллантириш. Маълумот-ахборот хизматини ташкиллаштириш ва юритиш.\nАРМ заҳираларидан фойдаланиш қоидаларига мувофиқ ҳолда иҳтиёрий фонддан талаба, докторант, илмий ходимлар, ўқитувчи ва бошқа китобхонларга ахборотга бўлган талабларига биноан кутубхона ва ахборот-библиографик хизматини кўрсатиш.\nИнститутда олиб борилаётган илмий изланишлар, ўқув жараёни, институт бўлинмаларининг маъмурий-бошқарув вазифаларини бажаришига кўмаклашиш.\nФойдаланувчиларни ахборот маданиятини тарбиялаш: китобхонларни маълумот-тахлилий материаллар билан ишлашга, шу жумладан автоматлаштирилган тартибда тайёрлаш. Фойдаланувчиларни кутубхона-библиография билимларини асосларига ўқитиш, янги анъанавий бўлмаган маълумот ташувчиларда янги ҳужжатлар билан ишлашни ўқитиш тизимини ташкиллаштириш.\nТашкилий масалаларни ҳал қилишда янгича йўлларини излаш, замонавий ҳисоблаш техникаси воситалари ва бошқа замонавий техник воситаларни қўллашга асосланган замонавий ахборот технологияларини татбиқ этиш ва буларнинг асосида АРМ томонидан китобхонларга хизмат кўрсатиш доирасини (рўйхатини) кенгайтириш ва уларнинг сифатини ошириш.\nКутубхона ва ахборот хизмати саволлари бўйича услубий ишлар олиб бориш.\nФойдаланувчиларни маълумот ва адабиётлар бўйича талабларини янада тўлиқ қаноатлантириш мақсадида институтнинг таркибий бўлинма ва жамоат ташкилотлари билан ўзаро ҳамкорлик, бошқа кутубхоналар, илмий-техник маълумот идоралари, муассаса ва ташкилотлари билан фаолиятни мувофиқлаштириш ва бирлаштириш.\nОлий таълим муассасларига кутубхона хизмати масалалари бўйича маълумот-ахборот ва услубий ёрдам кўрсатиш.\nАРМнинг асосий функциялари:\nАРМ вазифалари асосан, институт таълим дастурлари, ўқув режалари ва илмий изланишлар мавзулари бўйича фондни бутлашни таъминлайди. Ҳар хил кўринишдаги ва турдаги ҳужжатларни (шу жумладан электрон кўринишда) сотиб олишни ташкиллаштиради: ўқув, илмий, маълумот ва хабар нашриётлар, даврий нашриётларни, бадиий адабиётларни.\nФондларни бутлаш учун манбабларни аниқлаштиради. Зарурат пайдо бўлганда бошқа кутубхона, муассаса ва ташкилотлар билан китоб алмашинувини амалга оширади.\nФондларни оптималлаштириш ва шакллантириш мақсадида фондларнинг таркиби ва ишлатилишини доимий тахлил қилади.\nВақти-вақти билан фондларни текширади ва уларнинг таркибини кутубхона электрон ва анъанавий каталоглар ёрдамида очиб қўяди. АРМнинг фондларини ошкор қиладиган ва реклама қиладиган тематик библиографик кўрсатгичлар ва ахборот рўйхатларини, АРМнинг фаолитяини акс эттирадиган бошқа нашриётларни чиқаради.\nДоимий асосда АРМ фондларини бутлигини, уларни ўз вақтида ҳисобга олиш, сақлаш ва назорат қилишни рационал ташкил қилиш, саниятирия-гигиена чораларини амалага ошириш, консервация қилиш, институт фаолияти доирасига оид нашриётларни рақамли сканерлаш ва электрон каталогга қўшиш, ўзгартириш йўли билан таъминлайди.\nФойдаланувчиларга кутубхона ва ахборот-библиографик хизмат кўрсатишни амалга оширади:\n6.1. Ўкув залларида, ўқув, илмий адабиётларни бериш абонементларида ва ягона китобхон билети асосида адабиёт бериш жойларида фойдаланувчиларга табақалаштирилган хизмат кўрсатишни ташкиллаштиради. Ўрнатилган тартибда фойдаланувчиларга кутубхона фондига очиқ кириш ҳуқуқини ташкиллаштиради.\n6.2. Фойдаланувчиларга асосий кутубхона хизматларини бепул таъминлайди:\nкутубхона фонди ҳақидаги тўлиқ маълумотни каталоглар тизими, картотекалар ва кутубхона ахборотининг бошқа шакллари ёрдамида тақдим этади;\nчоп этилган асарлар ва бошқа ҳужжатларни излаш ва танлашда консультатив ёрдам кўрсатади;\nкутубхона фондидан чоп этилган асарлар ва бошқа ҳужжатларни вақтинчалик фойдаланишга беради;\nэлектрон каталог ва нашриётларга кириш ҳуқуқини таъминлайди;\nинститутнинг илмий ва ўқув ишларига ёрдам сифатида библиографик кўрсатгичлар, адабиётлар рўйхатини тузади, библиографик маълумотлар, библиографик шарҳлар тузади, мавзули китоб кўргазмаларини ташкил қилади;\n6.3. Доимо фойдаланувчиларнинг ахборотга бўлган талабини ўрганади.\nИнститут буйруғи билан тасдиқланган рўйхат асосида фойдаланувчиларга уларнинг талабларига биноан қўшимга хазматлар кўрсатади. Асосий фаолиятга зарар етказмаган ҳолда, фойдаланувчиларга тақдим этиладиган хизматларни кенгайтириш ва кутубхонанинг ижтимоий-маданий ривожлантириш бўйича фаолиятини кенгайтиради.\nТалабалар ва фойдаланувчиларнинг бошқа тоифалари учун кутубхона-библиографик билимлар асослари бўйича машғулотлар ташкиллаштиради.\nАмалдаги меъёрий ва ҳуқуқий расмий ҳужжатларга асосан кутубхона фондидан ҳужжатларни муомаладан чиқаради. Иш йўналишига тааллуқли бўлмаган ва ортиқачатакрорланган адабиётларни қайта тақсимлашни бажаради.\nКутубхона-библиоргафия ва ахборот фаолиятига тегишли саволлар бўйича мустақил равишда ёки институтнинг бошқа бўлинмалари, кутубхона ёки ташкилотлар билан илмий ва услубий конференциялар ташкил қилади ва ўтказади.\nКутубхонанинг фаолиятини ҳамма йўналишларини такомиллаштириш бўйича илмий-услубий ва тадқиқот ишларини ташкиллаштиради ва ўтказади.\nКутубхона жараёнларини автоматлаштириш билан шуғулланади, илғор кутубхона технологияларини татбиқ этади. Фойдаланувчиларни қизиқишларини ўрганиш мақсадида турли тадқиқотларни олиб боради.\nИнститутнинг ходимлари, илмий жамиятлари ва жамоа ташкилотлари билан олиб бориладиган ишларни ўзаро мувофиқлаштиради.\nАРМ кутубхоналар ва бошқа муассаса ва ташкилотлар билан кутубхона-библиоргафик ва ахборот фаолияти саволлари бўйича биргаликда иш олиб боради.\nАРМ фаолияти бўйича услубий қўлланма, технологик ва иш тартиби ҳужжатларини ишлаб чиқади.\n2017 йилнинг 1 октябр холатига фондда 620 699 дона чоп этилган нашрлардан ташкил топган, АРМнинг маълумотлар базаларида 98 000та библиографик ёзувлар (дарсликлар, ўқув қўлланмалар, луғатлар, энциклопедиялар, илмий адабиётлар, журналлар, рузномалар,мақоллар ва бадиий адабиётлар) бундан ташқари 30 000дан ортиқ тулиқ матинли электрон дарсликлар, ўқув қўлланмалар, луғатлар, энциклопедиялар, илмий адабиётлар, журналлар, бадиий адабиётлар ва мақолалардан бор.\nАРМда ўртача бир йилда:\n— 5850 фойдаланувчи рўйхатдан ўтқазилади;\n— 302.458 ташриф амалга оширилади;\n— 350.632 адабиётлар фойдаланувчиларга берилади;\n— 97,0 адабиётлар АРМ фондига келиб тушади.\nАРМда замонавий ахборот-коммуникация технологияларини жорий қилиш орқали профессор-ўқитувчиларга ва талабаларга ахборот-кутубхона хизматини кўрсатиш, уларнинг интеллектуал салоҳиятини, билимини, маънавий-аҳлоқий ва маданий эҳтиёжларини тўлиқ қондириш учун қулай шарт-шароитлар яратилган. Бу йўналишда АРМда ИРБИС тизимида қуйидаги маълумот базалари (МБ) фойдаланувчилар учун яратилган:\nТИҚХММИ электрон каталоги МБсида 54036 дона дарсликлар, ўқув қўлланмалар, луғатлар, энциклопедиялар, илмий ва бадиий адабиётнинг электрон каталоги (библиографик ёзуви) мавжуд;\nТИҚХММИ электрон кутубхонаси МБсида 15000 дона дарсликлар, ўқув қўлланмалар, луғатлар, энциклопедиялар, илмий адабиётлар, бадиий адабиётлар ва мақолаларнинг электрон каталоги ва уларнинг тўлиқ матнлари жойлаштирилган;\nАвторефератлар электрон каталоги МБсида 12769 дона авторефератларнинг электрон каталоги ва уларнинг 2500 тасининг тўлиқ матни мавжуд;\nРўзнома ва журналларнинг электрон МБсига 120 та даврий нашрларнинг ва мақолларнинг 15911 дона электрон каталоги, 4270 дона даврий нашрларнинг номерлари шулардан 2922 тасининг “мундарижа”си киритилган ва 11 295 та мақолаларга электрон каталог ҳамда мақолларнинг тўлиқ матни жойлаштирилган;\nТИҚХММИ модулларининг электрон каталоги МБсида 406 дона модулларнинг электрон каталоги билан тўлиқ матни киритилган.\nУшбу вазифалар юзасидан бугунги кунда АРМда талайгина ишлар амалга оширилган. АРМнинг фондининг салмоқли қисмини электрон кутубхона ва даврий нашрлар ташкил этади. Булар дарсликлар, ўқув қўлланмалар, луғатлар, энциклопедиялар, илмий адабиётлар, бадиий адабиётлар илмий-оммабоп журналлар, турли хил давлат ва нодавлат газеталари, илмий ахборотномалар ҳамда рефератив журналлар каби нашрлардир.\nБу маълумотлар базасидан фойдаланиш учун махсус услубий қўлланма ишлаб чиқилган ва 3-серверда “Хar xil xujjatlar” папкасидаги “Ахборот ресурс маркази” папкасига жойлаштирилган. Компьютерга электрон кутубхона ўрнатилмаган бўлса, у холда 3-серверда “Хar xil xujjatlar” папкасидаги “Ахборот ресурс маркази” папкасидан “Электрон кутубхона” ёрлиғини компьютернинг иш столига кўчириб ўтказилса электрон кутубхонадан фойдаланиш имконияти мавжуд бўлади. Электрон кутубхонага тармоққа уланган ҳамма компьютерлар орқали кириш мумкин.\nМанзил: Тошкент ш., Қ.Ниёзий, 39\nБино/офис: Ректорат биноси\n“АХБОРОТ-КУТУБХОНА РЕСУРСЛАРИ БИЛАН ХИЗМАТ КЎРСАТИШ” БЎЛИМИ\nМустаяпова Нурилнисо Тулебаевна “Ахборот-кутубхона ресурслари билан хизмат кўрсатиш” бўлими бошлиғи.\nДушанба-жума 830 дан 1630гача,\nШанба 830 дан 1330 гача.\nПРОФЕССОР-ЎҚИТУВЧИЛАР ЎҚУВ ЗАЛИ – илмий иш билан шуғулланаётган ўқитувчиларга хизмат кўрсатади. Залда фойдаланувчилар учун 32 иш жойи мавжуд бўлиб, шундан 14 таси компьютерлар билан жиҳозланган. Шунингдек, фойдаланувчилар шахсий компьютерларидан фойдаланишлари учун қўшимча иш жойлари ҳам ажратилган. Фойдаланувчилар АРМ компьютерлари ёки шахсий компьютерлари орқали Интернет тармоғига уланиши мумкин. Профессор—ўқитувчилар ўқув залида АРМда мавжуд автореферат ва диссертацияларнинг электрон нусхалари жамланган. Шунингдек, ўзбек ва рус тилларида электрон дарсликлар ва ўқув-қўлланмалар ҳам фойдаланувчига тақдим қилинади.\nкомпьютердан фойдаланиш (дастурларда ишлаш — Word, Excel, elektron katalog, Internet, ZiyoNet ва бошқалар.);\nuz қонун ҳужжатлари миллий базасидан фойдаланиш;\nДушанба-жума 830 дан 1800гача,\nШанба 830 дан 1500 гача.\nкомпютердан фойдаланиш (дастурларда ишлаш — Word, Excel, elektron katalog, Internet, ZiyoNet ва бошқалар.);\nДушанба-жума 830 дан 1630 гача,\nДушанба-жума 1800 дан 2130 гача,\nШанба 1500 дан 1730 гача.\n“ЭЛЕКТРОН АХБОРОТ РЕСУРСЛАР” БЎЛИМИ\nИргашев Джума Джавлиевич “Электрон ахборот ресурслар” бўлими бошлиғи\nэл. почта: i_juma53@umail.uz\nавтоматлаштирилган ахборот-кутубхона тизими дастурига талабалар, профессор-ўқитувчилар ва фойдаланувчилар учун адабиётларнинг тўлиқ матни ва электрон карточкалар сақланадиган маълумотлар базасини керакли адабиётлар билан тўлдириб боради;\nталабалар, профессор-ўқитувчилар ва фойдаланувчилар учун зарур бўлган адабиётларни АРМ электрон каталогидан тез ва осон қидириш усулларини ўргатади;\nталабалар, профессор-ўқитувчилар ва фойдаланувчилар топширган электрон адабиётларнинг электрон карточкасини яратиб, тўлиқ матни билан маълумотлар базасига жойлаштиради;\nталабалар, профессор-ўқитувчилар ва фойдаланувчиларга автоматлаштирилган ахборот-кутубхона тизими дастури бўйича консультатция беради;\n“ИЛМИЙ-УСЛУБИЙ АХБОРОТ-МАЪЛУМОТ (ДАВРИЙ НАШРЛАР)” БЎЛИМИ\nТиллашайхова Шахноза Эркиновна “Илмий-услубий ахборот-маълумот (даврий нашрлар)” бўлими мудири\nЎзбекистон Республикаси қонунчилига оид Қарор, Фармон, Қонунларни библиографик тавсифини яратиб, электрон каталогини шакллантиради;\nТИҚХММИ тўғрисида чоп этилган мақолалар билан электрон маълумотлар базасини шакллантириб боради;\nпрофессор-ўқитувчилар, магистрлар эҳтиёжи бўйича турли мавзулардаги библиографик сўроқлар бўйича мавзуга доир оғзаки ва ёзма маълумотлар беради;\nфойдаланувчиларга тақдим қилинадиган библиографик ахборот сифатини ошириб боради;\nаниқ мавзулар бўйича адабиётлар йиғиб бериш ва фойдаланувчилар талабларига кўра адабиётларнинг библиографик рўйхатини тузиб беради;\nмаҳаллий даврий нашрлардан ўзбек ва рус тилларидаги 21 номдаги газета ва 35 номдаги журналларни қабул қилиб, уларга техник ишлов беради;\nэлектрон карточкадаги журнал мундарижаси тўлдирилиб, сканер орқали журналларни тўлиқ матни яратилади ва базага ҳужжатларни улайди.\nАХБОРОТ-КУТУБХОНА РЕСУРСЛАРИНИ БУТЛАШ, КАТАЛОГЛАШТИРИШ ВА ТУЗИШ” БЎЛИМИ\nТухтаева Феруза Тулкуновна “Ахборот-кутубхона ресурсларини бутлаш, каталоглаштириш ва тузиш” бўлими бошлиғи.\nХизматнинг асосий вазифаси АРМнинг ахборот-кутубхона фондларини тизимли тўлдириш йўли орқали шакллантириб боради. “Ахборот-кутубхона муассасаларда ахборот-кутутбхона ресурсларини ҳисобга олиш тартиби тўғрисида” (Адлия вазирлиги томонидан рўйхатдан ўтказилган № 2567) йўриқнома асосида ҳисобга олиш ва рўйхатдан чиқариш ишларини олиб боради. АРМни ахборот-кутубхона ресурслари билан таъминлашда китоб сотувчи фирмалар, нашриётлар билан ҳамкорлик қилади. Бундан ташқари туркумлаштириш, таҳлил ва фонднинг ҳолатини ўрганиш ишини олиб боради.\nКомплектлаш, каталоглаштириш ва тузиш манбаалари:\nнашриётлар ва китоб дўконлари, фирмалари орқали;\nбосмахоналар, бошқа корхоналар ва хусусий фирмалар;\nобуна йўли билан;\nкитобхонлардан, китобнинг муаллифлари томонидан ва ташриф буюрувчилар томонидан совға тариқасида фондни тўлдириш;\nахборот-кутубхона ресурсларига техник ишлов бериш, адабиётларни соҳаси бўйича классификация қилиш ва библиографик тавсифини тузиш, АРМ электрон каталогини ташкил қилиш ва шу орқали АРМ фондини замонавий илмий-амалий талабларга жавоб берадиган қилиб очиб бериш.


Ер юзидаги илк сунъий ақлга эга ҳарбий дрон Австралия армиясида пайдо бўлди | Qalampir.uz\nОлам\t05 Май 08:07 4006\nBoeing авиакомпаниясининг Австралиядаги бўлинмаси мамлакатнинг ҳаво кучларига мўлжалланган биринчи сунъий разведка учувчисиз жанговар дронининг прототипини тақдим этди. Бу ҳақда бугун, 5 май куни компания сайтида хабар берилди.\nLoyal Wingman деб номланган янги моделнинг ўзига хос хусусияти шундаки, у ярим автоном режимда ишлайди ва ёнғинли қшллаб-қувватловчи самолёт сифатида ишлатилади. Тахминларга кўра, Loyal Wingman бошқа қирувчи самолёт учувчисининг буйруқларини мустақил равишда бажаради.\n“Авиация платформаларининг имкониятларини кенгайтириш учун сунъий ақлдан фойдаланадиган самолёт Австралияда 50 йилдан ошиқ вақт ичида ишлаб чиқилган биринчи самолёт бўлди”, дейилади Boeing хабарида.\nКомпаниянинг таъкидлашича, жами учта прототип ишлаб чиқарилади. Улардан биринчисининг синовлари яқин келажакда бошланади ва йил охирига қадар парвозларга ўтиш режалаштирилган. Loyal Wingman дрони асосида Boeing Airpower Teaming System (ATS) дастури глобал мудофаа бозори учун ишлаб чиқилади.\nАвстралия ҳукумати 2019 йил февраль ойида Американинг Boeing авиация корпорацияси билан ҳамкорликда принципиал янги дронлар турини яратиш дастури бошланганини эълон қилди. Loyal Wingman дастурига жами 40 миллион доллар сарфланиши режалаштирилган.\n23 Май 10:39 40244\n23 Май 00:56 36108\n23 Май 10:17 29960\n25 Май 16:12 20949\n23 Май 18:21 20569


Ўзбекистон ЖСТга кириш учун биринчи марта 1994 йилда ариза берган, аммо 2005 йилдан музокаралар тўхтатилганди.\nПетер Сийярто/Фото: Президент матбуот хизмати\nВенгрия Ўзбекистоннинг Жаҳон савдо ташкилотига (ЖСТ) киришини қўллаб-қувватлайди, деди сешанба куни Венгрия ташқи иқтисодий алоқалар ва ташқи ишлар вазири Петер Сийярто.\n"Венгрия ЖСТга аъзо бўлишингизни қўллаб-қувватлайди", - деди у Тошкентда бўлиб ўтган Ўзбекистон-Венгрия ҳукуматлараро комиссиясида. - Бундан ташқари, биз GSP+ мақоми берилишини ҳамда ЕИ билан кенгайтирилган битим имзоланишини ҳам қўллаб-қувватлаймиз".\nЭслатиб ўтамиз, Ўзбекистон ҳозирда базавий имтиёзлар бош тизимидан (GSP) фойдаланади, унга кўра ЕИга 3 мингта маҳсулотни божхона тўловисиз ва 3200та маҳсулотни пасайтирилган ставкаларда экспорт қилиш мумкин. Агар мамлакат плюс имтиёзлар бош тизими (GSP+) бўйича бир томонлама тариф имтиёзларини оладиган бўлса, 6 мингдан ортиқ турдаги маҳсулотни бож тўловисиз олиб кириши мумкин бўлади.\n"Доимий вакилларимиз шу ҳафтада Женева ва Брюсселда вакилларингиз билан алоқа ўрнатади. Биз бу борада муваффақиятга эришиш учун зарур бўлган ҳаракатларни келишиб оламиз”, - деди Сийярто.\nЎзбекистон ЖСТга кириш учун биринчи марта 1994 йилда ариза берган, аммо 2005 йилдан музокаралар тўхтатилганди. Айни пайтда Ўзбекистон томони ушбу жараённи тикламоқда.\nАввалроқ, Олий Мажлис Сенати раисининг биринчи ўринбосари Содиқ Сафоев Ўзбекистон ва Европа Иттифоқи ўртасида ҳамкорликни кенгайтириш тўғрисидаги келишув 2020 йил бошида имзоланиши кутилаётганини айтганди.\nЎзбекистон ва Евроиттифоқ ўртасидаги амалдаги ҳамкорлик келишуви 1999 йил 1 июлда имзоланган бўлиб, янги шартнома ушбу битимнинг ўрнига амал қила бошлаши кутиляпти.


Энг арзон ромсиз Meizu M6T расман намойиш қилинди - Terabayt.Uz\nЭнг арзон ромсиз Meizu M6T расман намойиш қилинди\nКутилганидек, Хитойнинг Meizu компанияси куни кеча ўзининг арзон Meizu M6T смартфонини намойиш этди. У жуда бежирим ва ҳозирда ёшлар орасида жуда урф бўлган ромсиз иккита асосий камерали қурилма.\nСмартфон 5,7 дюймли HD+ (720 x 1440 пикселли) форматдаги дисплейга эга. Шунингдек, бармоқ излари сканери, қўш камераси 13+2 Мп ва олдкамераси 8 Мп’дан иборат бўлади. Такт частотаси 1,5 ГГц ли саккизядроли MediaTek MT6750 процессори аппаратнинг “юраги” ҳисобланади. Тезкор хотираси 3 ёки 4 ГБ ҳамда ички хотираси 32 ёки 64 ГБ. Унга флеш-хотираси ҳажми 128 ГБ’ли microSD форматдаги карта ҳам ўрнатилган\nЎҚИНГ: Meizu M8C смартфонини тақдим этди\nҚурилманинг аккумулятори 3300 мАч сиғимига эга. Иккита SIM-карта, 4G VoLTE, Wi-Fi (802.11 a/b/g/n), Bluetooth 4.1, GPS+ГЛОНАСС билан қўллаб-қувватланган. Смартфон Flyme OS 6.2 қобиқли Android 7.0 Nougat’да ишлайди.\nMeizu M6T дўконларга қора, қизил ҳамда тилларангда чиқарилиши кутилмоқда. Унинг 3+32 ГБ’лисига 124 доллар, 4+32 ГБ’лисига 155 доллар ҳамда 4+64 ГБ’лисига 171 долларлик нарх белгиланган. Эрта-индин, аниқроғи июнь ойидан бошлаб савдога чиқарилади, дейишмоқда компания вакиллари.\n#Meizu #смартфонлар #Meizu M6T


hidoyat.uz – “Мовароуннаҳр” нашриётининг сайти - Ибн Ақил\nТўлиқ исми: Баҳоуддин Абдуллоҳ ибн Абдурраҳмон ибн Абдуллоҳ ибн Ақил. Асли ҳамадонлик. Машҳур наҳв уламоларидан.\nСалоҳиддин Сафдий айтади: “Ибн Ақил ҳижрий олти юз тўқсон саккизинчи йили муҳаррам ойида, жума куни Қоҳирада туғилган”. Бўлғуси олим ёшлигиданоқ илмга чанқоқ бўлиб, бир нечта мутафаккирлардан илм олди. Устози Абу Ҳайён шогирдининг араб тилини мукаммал ўзлаштиргани ҳақида: “Ер юзида наҳв илми бўйича Ибн Ақилдан кўра кучлироқ олим йўқ”, дея эътироф этган. Шунингдек, у Тақийюс Соиғдан етти хил қироатни, Зайнул Қаттонийдан фиқҳ илмини ўрганади. Аъло Қунавийдан фиқҳ, усул, хилоф илми, араб тили, балоғат, тафсир ва аруз илмларини ўрганади. Кейинчалик Жалол Қазвиний, Ҳасан ибн Умар ибн Умар Курдий, Муҳиб ибн Соъид, Умар ибн Шаҳна, Ҳажжор, Шараф ибн Собуний, Абулҳасан ибн Умар Воний ва бошқалардан илм олади.\nИбн Ақил шайхулислом Сирожиддин Балқинийдан ҳам дарс олиб, унинг қизига уйланади. Жалолиддин ва Бадриддин исмли фарзандлар кўради.\nИбн Ақил Ҳусайнияда Ҳаким Қазвинийга, Қоҳирада эса Иззуддин ибн Жамоага ҳукмлар чиқаришда ноиблик қилади. Сўнгра у Қутайбия, Ҳашшобия, Носирия шаҳарларидаги жомеларда дарс беради. Устози Абу Ҳайёндан кейин Тулуния жомеида тафсирдан дарс беради.\nИбн Ақил бир неча асарлар ёзган. Улардан: “Шарҳ ибн Ақил ъала алфийяти Ибн Молик”; “Мухтасар шарҳул кабир”; “Жомеъун-нафис фил фиқҳ”; “Ал-Мусаъид фи шарҳит тасҳил”; “Тайсирул истиъдад лирутбатил-ижтиҳад”; “Жомеъ лил хилаф вал-авҳамил-вақиъати лин-Нававий ва ибн Рифъа ва ғойриҳима”; “Таълиқул важизу ъалал китабил азиз” шулар жумласига киради.\nИбн Ақил ҳижратнинг етти юз олтмиш тўққизинчи йили робиул аввалнинг ўн учинчи, пайшанба куни Қоҳира шаҳрида вафот этди. Муҳаммад ибн Идрис Шофиъийнинг қабри ёнига дафн қилинган.\nИбн Ҳажар Асқалоний ва Суютий асарларидан Лола МАҲМУДОВА тайёрлади.


НАТО Қора денгиз бўйича аниқ қарорга келди - Россия жавоби қандай бўлади? - 12.07.2021, Sputnik Ўзбекистон\nДенгиз чегараларининг бузилиши, Россияга қарши машғулотлар ва иттифоқчиларни қурол билан қўллаб-қувватлаш - Фиолент бўғозида Британиянинг "Дефендер" эсминеци... 12.07.2021, Sputnik Ўзбекистон\nТОШКЕНТ, 12 июл — Sputnik, Николай Протопопов. Денгиз чегараларининг бузилиши, Россияга қарши машғулотлар ва иттифоқчиларни қурол билан қўллаб-қувватлаш - Фиолент бўғозида Британиянинг "Дефендер" эсминеци билан содир бўлган воқеадан кейин узр ўрнига янги таҳдидлар янграй бошлади. НАТОдагиларнинг режаси аниқ: альянснинг Қора денгизни тарк этиш нияти йўқ. Боз устига, у нафақат ўз контингентини кучайтиришни, балки Россия ҳудудий сувлари яқинида фитналарни давом эттиришни режа қилган.Трибанадан янграган ваъдаларНАТО бош котибининг Жанубий Кавказ ва Марказий Осиё мамлакатлари бўйича махсус вакили Жеймс Аппатурай сўзларига кўра, Шимолий атлантика альянси иттифоқдошлар ва шерикларни қўллаб-қувватлаш учун Қора денгиз регионида қолмоқда."Кемалар ҳаракати эркинлиги, қолаверса Қрим масаласига келганда, НАТО позицияси аниқ. Қрим - бу Украина, Россия эмас. Ҳодиса вақтида ("Дефендер" эсминеци билан. — таҳр.) НАТО иттифоқдошлари ушбу тамойилларни ҳимоялаш учун қатъиятни намойиш этишди", — деди Аппатурай.Буюк Британия ташки ишлар вазири Доминик Рааб, ўз навбатида, инглиз ҳарбий кемалари "Украина ҳудудий сувларига киришни давом эттириши" ҳақида баёнот қилди. Қоидабузар-эсминец танлаган маршрутни эса Одессадан Грузиянинг Батуми шаҳрига элтувчи энг қисқа халқаро йўл, дея атади у."Халқаро нормаларга мувофиқ, Украина ҳудудий сувлари орқали ҳеч қандай тўсиқларсиз ўтишга тўлиқ ҳақлимиз. Биз бу ишни давом эттирамиз", — дейди олий лавозимли амалдор.Шуниси аниқ-ки, Россия НАТО мамлакатлари Ҳарбий денгиз кучларидан навбатдаги фитналарни кутиб қолади. Умуман олганда, Рааб сўзларига Кремль муносабати ҳам ўзини кўп куттирган эмас. Россия президенти матбуот-котиби Дмитрий Песков денгиздаги давлат чегараси келишилмаган ҳолда кесиб ўтиладиган тақдирда, Москва барча зарур чораларни кўришини қайд этди. Бу каби ҳодисаларнинг олдини олишнинг энг самарали усули - шунчаки ҳеч қандай қоидабузарликка йўл қўймаслик, дея қўшимча қилди у.Айтганча, "Дефендер" ўтган куннинг эртасига унинг "жасорати"ни голландлар ҳам такрорлашга уринди. Россия Мудофаа вазирлиги хабарига кўра, нейтрал сувларда бўлган Нидерландия денгиз флотининг Evertsen фрегати ўз йўналишини ўзгартириб, Керч бўғозига қараб ҳаракатлана бошлаган. Чегара бузилиши ҳолатининг олдини олиш учун ҲКК самолётлари кема яқинида огоҳлантирувчи парвозларни амалга оширган.Голландлар қирувчилар бир неча соат давомида "ҳужумларни имитация қилишгани", "жуда хавфли ва паст" парвозларни амалга оширганидан шикоят қилганлар. Бундан ташқари, уларнинг сўзларига кўра, самолётларда бомбалар ва "ҳаво - сатҳ" классидаги ракеталар ҳам бўлган. Улар буни ўз кўзлари билан кўришган.Ҳарбий фанлар академиясининг мухбир-аъзоси Сергей Судаковнинг сўзларига кўра, Британия ва НАТОнинг бошқа мамлакатлари учун ҳозир Россия билан зиддиятни сақлаб қолиш муҳим. Шунинг учун улар Қора денгизда провокацияларни давом эттириб, Россия ҳудудий сувларига ноқонуний киришларни мунтазам амалга оширадилар. Айтганча, чегарани бузиб ўтадиганлар битта кема эмас, балки бир нечта вымпеллардан иборат карвонлар ҳам бўлиши мумкин."Улар давлатнинг ўта заиф даврида айниқса фаол бўлишади - бу, қоидага кўра, мамлакатда юз берадиган муҳим воқеалардан тахминан 90 кун олдинги даврдир. Бизнинг ҳолатимизда, бу сентябр ойида Давлат Думасига бўлиб ўтадиган сайловлардир. Ҳозирда кенг кўламли ақлий ва ахборот гибрид уруши олиб борилмоқда ", дея тушунтиради Судаков.Содиқ дўстларАйтиш керакки, сўнгги йилларда НАТО Қора денгиз минтақасидаги мавжудлигини сезиларли даражада кучайтирди. Альянс кемалари бу ерда турли хил форматдаги машқларни ҳавас қиларли даражада мунтазам равишда ўтказадилар, ва душман сифатида, афсонага кўра, одатда Россия ўртага чиқади. НАТОнинг яқин иттифоқчилари эса аслида ўзининг тўлиқ таркибдаги ҳарбий флотига эга бўлмаган Грузия ва Украинадир.Маълумки, Грузия ҳарбий-денгиз кучлари 2008 йилги можародан кейин ўз фаолиятини тўхтатган. Фақат қирғоқ муҳофазаси шартли равишда жанговар шайликка эга бўлиб, унга флот шахсий таркибини ва бир нечта катерларни қўшиб беришган. Гувоҳларнинг сўзларига кўра, Грузияни тинчликка мажбурлаш бўйича операция давомида Россия Мудофаа вазирлигининг махсус бўлинмалари Поти портидаги ҳарбий маркировкага эга бўлган барча катер ва кемаларни портлатган.Яна бир нечта вымпелларни россиялик денгизчилар Абхазия қирғоғидаги жангларда эълон қилинган хавфсизлик зонасида йўқ қилганлар. Акваторияни Қора денгиз флотининг иккита йирик десант ва бир жуфт ракета кемалари патрул қилишган. Улар чегарани бузган ҳолда тобора яқинлашиб келаётган бир гуруҳ грузин ҳарбий катерларини аниқлаганлар. Грузиянинг иккита кичик ракета кемалари кемаларга қарши ракеталар ёрдамида чўктирилган бўлса, қолганлари қочиб қолган.Бугун НАТО — хусусан, АҚШ ҳам — грузин флотини жонлантиришга ҳаракат қилмоқда. Хусусан, Туркия Тбилисига тезюрар патрул катерини берган бўлса, америкаликлар яна иккитасини қайта тиклашга ва модернизация қилишга ёрдамлашди, шунингдек, Грузияга қуроллар сафидан чиқарилган Қирғоқни қўриқлаш кемаларидан бир жуфтини совға қилди.Бундан ташқари, Вашингтон Грузиянинг" бошқа ҳарбий воситалари таъмирига" бир неча миллион доллар ажратган.НАТО денгизчилари - Грузия портларида, таъбир жоиз бўлса хавфсизликни қўллаб-қувватлаш ва шерикликни мустаҳкамлашга қаратилган акциялар доирасида, тез-тез меҳмон бўлишади. Вақти-вақти билан қўшма машқлар ўтказилади. Хусусан, май ойида "Гамильтон" патрул кемаси ва Грузия қирғоқни қўриқлаш кемалари денгизда бир неча жанговар-машғулотларни бажаришди.Украина флоти ҳам ҳозир аянчли аҳволда. 2014 йилда шусиз ҳам камсонли бўлган ҳарбий денгиз кучлари (ҲДК) қарийб жанговар кемаларсиз қолди. Тахминларга кўра улар салоҳиятнинг тахминан 80 фоизини йўқотган.Бугунги кунда Украина ҲДКда 30га яқин кемалар мавжуд бўлса-да, аммо уларнинг ҳаракатлана оладиганлари - саноқлидир. Аксарият вымпелларнинг двигателлари, радиолокация станциялари ва қурол-аслаҳа тизимлари ишламайди.Умуман олганда, НАТО Украина ҲДКларига Грузияникига қараганда кўпроқ ёрдам беради. Америкаликлар иттифоқдошлар флотини 16 та Mark VI патрул катерлари ва бир жуфт аввал фойдаланилган Island классидаги катерлар билан кучайтириш ваъдасини берган.Инглизлар УҲДК ҳарбий хизматчилари машғулотлари учун бутун бошли дастурни ишлаб чиқишган: уларни навигация, тезкор режалаштириш, денгиз разведкаси, кемаларнинг ўқ отиш ва жон сақлаш бўйича тайёргарлигига ўргатишади.Яқинда эса Киев ва Лондон ҳарбий соҳада ҳамкорликни кучайтириш тўғрисида меморандум имзолашди, бу ҳужжат доирасида британлар Қора денгиз ва Азов денгизи қирғоқларида бир йўла иккита базани қуришни режалаштиришмоқда. Кутилишича, наточилар бу ерда Монтре конвенциясини четлаб ўтган ҳолда жанговар кемаларни жойлаштиришлари мумкин. Бундан ташқари, украиналикларга янги вымпелларни қуришда ва мавжудларини модернизация қилишда ёрдам беришади.Адекват жавобУ ёки бу тарзда минтақадаги асосий куч - бу Россия Қора денгиз флотидир. Сўнгги йилларда бирлашма тубдан ўзгарди ва энди ҲДКдаги энг замонавий ва жанговарлар сирасига киради.Бу 260 га яқин кема, катерлар, сувости қайиқлари ва таъминот кемаларидир. Сув усти жанговар вымпеллари - 70 донага яқин, авиация ташувчи гуруҳларни йўқ қилишга мўлжалланган "Москва" флагман ракета крейсери шулар жумласидан. У деярли ҳар қандай денгиз нишонини йўқ қила олади. Кема 1980-йиллардан бери эксплуатация қилиб келинади, аммо яқинда чуқур модернизациядан ўтди, бу эса уни яна бир неча ўн йиллар давомида самарали ишлатишга имкон беради.Қора денгиз флоти ҲДФда биринчи бўлиб 636.3 лойиҳасидаги дунёдаги энг янги ва энг шовқинсиз "Варшавянка" дизел сувости кемаларини ўзлаштирди. Олтита субмариналар Қора денгиздаги НАТО ҲДКнинг ҳаракатларини мунтазам равишда кузатиб боради, шунингдек, Ўртаер денгизида хизматга чиқади.Флотнинг собиқ қўмондони, адмирал Владимир Комоедовнинг сўзларига кўра, 20 йил олдин ҳамма нарса бошқача эди: бирлашма жанговар куч жиҳатидан анча орқада эди, масалан, туркларникидан деярли беш марта заиф бўлиб, агар регионга Ўртаер денгизидан НАТО гуруҳлари кириб келадиган бўлса, уларнинг афзаллиги ўн ёки ҳатто йигирма марта юқори бўларди."Мен тайинлашганда, флотда бир яримта сувости кемаси бор эди - битта "Варшавянка" ва битта, 641 та лойиҳадаги кема, у ҳам бўлса таъмирда эди. Энди кемалар етарли ва улар бутунлай бошқача қуролланган, нафақат тактик, балки тезкор-стратегик вазифаларни ечишга қодир", - дейди адмирал.2016 йилда қора денгиз флотидагилар "Калибр" қанотли ракеталари, шунингдек, патрул ва кичик ракета кемалар билан жиҳозланган замонавий кўпнишонли узоқ денгиз зонаси учун мўлжалланган 11356 лойиҳасидаги фрегатларга эга бўлишди. Бир сўз билан айтганда, Қора денгиз флоти альянснинг ҳар қандай фитнасига жавоб қайтариш имкониятига эга.\n16:03 12.07.2021 (янгиланди: 16:53 12.07.2021)\nДенгиз чегараларининг бузилиши, Россияга қарши машғулотлар ва иттифоқчиларни қурол билан қўллаб-қувватлаш - Фиолент бўғозида Британиянинг "Дефендер" эсминеци билан содир бўлган воқеадан кейин узр ўрнига янги таҳдидлар янграй бошлади.\nТОШКЕНТ, 12 июл — Sputnik, Николай Протопопов. Денгиз чегараларининг бузилиши, Россияга қарши машғулотлар ва иттифоқчиларни қурол билан қўллаб-қувватлаш - Фиолент бўғозида Британиянинг "Дефендер" эсминеци билан содир бўлган воқеадан кейин узр ўрнига янги таҳдидлар янграй бошлади. НАТОдагиларнинг режаси аниқ: альянснинг Қора денгизни тарк этиш нияти йўқ. Боз устига, у нафақат ўз контингентини кучайтиришни, балки Россия ҳудудий сувлари яқинида фитналарни давом эттиришни режа қилган.\nТрибанадан янграган ваъдалар\nНАТО бош котибининг Жанубий Кавказ ва Марказий Осиё мамлакатлари бўйича махсус вакили Жеймс Аппатурай сўзларига кўра, Шимолий атлантика альянси иттифоқдошлар ва шерикларни қўллаб-қувватлаш учун Қора денгиз регионида қолмоқда.\n"Кемалар ҳаракати эркинлиги, қолаверса Қрим масаласига келганда, НАТО позицияси аниқ. Қрим - бу Украина, Россия эмас. Ҳодиса вақтида ("Дефендер" эсминеци билан. — таҳр.) НАТО иттифоқдошлари ушбу тамойилларни ҳимоялаш учун қатъиятни намойиш этишди", — деди Аппатурай.\nБуюк Британия ташки ишлар вазири Доминик Рааб, ўз навбатида, инглиз ҳарбий кемалари "Украина ҳудудий сувларига киришни давом эттириши" ҳақида баёнот қилди. Қоидабузар-эсминец танлаган маршрутни эса Одессадан Грузиянинг Батуми шаҳрига элтувчи энг қисқа халқаро йўл, дея атади у.\n"Халқаро нормаларга мувофиқ, Украина ҳудудий сувлари орқали ҳеч қандай тўсиқларсиз ўтишга тўлиқ ҳақлимиз. Биз бу ишни давом эттирамиз", — дейди олий лавозимли амалдор.\nШуниси аниқ-ки, Россия НАТО мамлакатлари Ҳарбий денгиз кучларидан навбатдаги фитналарни кутиб қолади. Умуман олганда, Рааб сўзларига Кремль муносабати ҳам ўзини кўп куттирган эмас. Россия президенти матбуот-котиби Дмитрий Песков денгиздаги давлат чегараси келишилмаган ҳолда кесиб ўтиладиган тақдирда, Москва барча зарур чораларни кўришини қайд этди. Бу каби ҳодисаларнинг олдини олишнинг энг самарали усули - шунчаки ҳеч қандай қоидабузарликка йўл қўймаслик, дея қўшимча қилди у.\nАйтганча, "Дефендер" ўтган куннинг эртасига унинг "жасорати"ни голландлар ҳам такрорлашга уринди. Россия Мудофаа вазирлиги хабарига кўра, нейтрал сувларда бўлган Нидерландия денгиз флотининг Evertsen фрегати ўз йўналишини ўзгартириб, Керч бўғозига қараб ҳаракатлана бошлаган. Чегара бузилиши ҳолатининг олдини олиш учун ҲКК самолётлари кема яқинида огоҳлантирувчи парвозларни амалга оширган.\nГолландлар қирувчилар бир неча соат давомида "ҳужумларни имитация қилишгани", "жуда хавфли ва паст" парвозларни амалга оширганидан шикоят қилганлар. Бундан ташқари, уларнинг сўзларига кўра, самолётларда бомбалар ва "ҳаво - сатҳ" классидаги ракеталар ҳам бўлган. Улар буни ўз кўзлари билан кўришган.\nҲарбий фанлар академиясининг мухбир-аъзоси Сергей Судаковнинг сўзларига кўра, Британия ва НАТОнинг бошқа мамлакатлари учун ҳозир Россия билан зиддиятни сақлаб қолиш муҳим. Шунинг учун улар Қора денгизда провокацияларни давом эттириб, Россия ҳудудий сувларига ноқонуний киришларни мунтазам амалга оширадилар. Айтганча, чегарани бузиб ўтадиганлар битта кема эмас, балки бир нечта вымпеллардан иборат карвонлар ҳам бўлиши мумкин.\n"Улар давлатнинг ўта заиф даврида айниқса фаол бўлишади - бу, қоидага кўра, мамлакатда юз берадиган муҳим воқеалардан тахминан 90 кун олдинги даврдир. Бизнинг ҳолатимизда, бу сентябр ойида Давлат Думасига бўлиб ўтадиган сайловлардир. Ҳозирда кенг кўламли ақлий ва ахборот гибрид уруши олиб борилмоқда ", дея тушунтиради Судаков.\nАйтиш керакки, сўнгги йилларда НАТО Қора денгиз минтақасидаги мавжудлигини сезиларли даражада кучайтирди. Альянс кемалари бу ерда турли хил форматдаги машқларни ҳавас қиларли даражада мунтазам равишда ўтказадилар, ва душман сифатида, афсонага кўра, одатда Россия ўртага чиқади. НАТОнинг яқин иттифоқчилари эса аслида ўзининг тўлиқ таркибдаги ҳарбий флотига эга бўлмаган Грузия ва Украинадир.\nМаълумки, Грузия ҳарбий-денгиз кучлари 2008 йилги можародан кейин ўз фаолиятини тўхтатган. Фақат қирғоқ муҳофазаси шартли равишда жанговар шайликка эга бўлиб, унга флот шахсий таркибини ва бир нечта катерларни қўшиб беришган. Гувоҳларнинг сўзларига кўра, Грузияни тинчликка мажбурлаш бўйича операция давомида Россия Мудофаа вазирлигининг махсус бўлинмалари Поти портидаги ҳарбий маркировкага эга бўлган барча катер ва кемаларни портлатган.\nЯна бир нечта вымпелларни россиялик денгизчилар Абхазия қирғоғидаги жангларда эълон қилинган хавфсизлик зонасида йўқ қилганлар. Акваторияни Қора денгиз флотининг иккита йирик десант ва бир жуфт ракета кемалари патрул қилишган. Улар чегарани бузган ҳолда тобора яқинлашиб келаётган бир гуруҳ грузин ҳарбий катерларини аниқлаганлар. Грузиянинг иккита кичик ракета кемалари кемаларга қарши ракеталар ёрдамида чўктирилган бўлса, қолганлари қочиб қолган.\nБугун НАТО — хусусан, АҚШ ҳам — грузин флотини жонлантиришга ҳаракат қилмоқда. Хусусан, Туркия Тбилисига тезюрар патрул катерини берган бўлса, америкаликлар яна иккитасини қайта тиклашга ва модернизация қилишга ёрдамлашди, шунингдек, Грузияга қуроллар сафидан чиқарилган Қирғоқни қўриқлаш кемаларидан бир жуфтини совға қилди.\nБундан ташқари, Вашингтон Грузиянинг" бошқа ҳарбий воситалари таъмирига" бир неча миллион доллар ажратган.\nНАТО денгизчилари - Грузия портларида, таъбир жоиз бўлса хавфсизликни қўллаб-қувватлаш ва шерикликни мустаҳкамлашга қаратилган акциялар доирасида, тез-тез меҳмон бўлишади. Вақти-вақти билан қўшма машқлар ўтказилади. Хусусан, май ойида "Гамильтон" патрул кемаси ва Грузия қирғоқни қўриқлаш кемалари денгизда бир неча жанговар-машғулотларни бажаришди.\nУкраина флоти ҳам ҳозир аянчли аҳволда. 2014 йилда шусиз ҳам камсонли бўлган ҳарбий денгиз кучлари (ҲДК) қарийб жанговар кемаларсиз қолди. Тахминларга кўра улар салоҳиятнинг тахминан 80 фоизини йўқотган.\nБугунги кунда Украина ҲДКда 30га яқин кемалар мавжуд бўлса-да, аммо уларнинг ҳаракатлана оладиганлари - саноқлидир. Аксарият вымпелларнинг двигателлари, радиолокация станциялари ва қурол-аслаҳа тизимлари ишламайди.\nУмуман олганда, НАТО Украина ҲДКларига Грузияникига қараганда кўпроқ ёрдам беради. Америкаликлар иттифоқдошлар флотини 16 та Mark VI патрул катерлари ва бир жуфт аввал фойдаланилган Island классидаги катерлар билан кучайтириш ваъдасини берган.\nИнглизлар УҲДК ҳарбий хизматчилари машғулотлари учун бутун бошли дастурни ишлаб чиқишган: уларни навигация, тезкор режалаштириш, денгиз разведкаси, кемаларнинг ўқ отиш ва жон сақлаш бўйича тайёргарлигига ўргатишади.\nЯқинда эса Киев ва Лондон ҳарбий соҳада ҳамкорликни кучайтириш тўғрисида меморандум имзолашди, бу ҳужжат доирасида британлар Қора денгиз ва Азов денгизи қирғоқларида бир йўла иккита базани қуришни режалаштиришмоқда. Кутилишича, наточилар бу ерда Монтре конвенциясини четлаб ўтган ҳолда жанговар кемаларни жойлаштиришлари мумкин. Бундан ташқари, украиналикларга янги вымпелларни қуришда ва мавжудларини модернизация қилишда ёрдам беришади.\nУ ёки бу тарзда минтақадаги асосий куч - бу Россия Қора денгиз флотидир. Сўнгги йилларда бирлашма тубдан ўзгарди ва энди ҲДКдаги энг замонавий ва жанговарлар сирасига киради.\nБу 260 га яқин кема, катерлар, сувости қайиқлари ва таъминот кемаларидир. Сув усти жанговар вымпеллари - 70 донага яқин, авиация ташувчи гуруҳларни йўқ қилишга мўлжалланган "Москва" флагман ракета крейсери шулар жумласидан. У деярли ҳар қандай денгиз нишонини йўқ қила олади. Кема 1980-йиллардан бери эксплуатация қилиб келинади, аммо яқинда чуқур модернизациядан ўтди, бу эса уни яна бир неча ўн йиллар давомида самарали ишлатишга имкон беради.\nҚора денгиз флоти ҲДФда биринчи бўлиб 636.3 лойиҳасидаги дунёдаги энг янги ва энг шовқинсиз "Варшавянка" дизел сувости кемаларини ўзлаштирди. Олтита субмариналар Қора денгиздаги НАТО ҲДКнинг ҳаракатларини мунтазам равишда кузатиб боради, шунингдек, Ўртаер денгизида хизматга чиқади.\nФлотнинг собиқ қўмондони, адмирал Владимир Комоедовнинг сўзларига кўра, 20 йил олдин ҳамма нарса бошқача эди: бирлашма жанговар куч жиҳатидан анча орқада эди, масалан, туркларникидан деярли беш марта заиф бўлиб, агар регионга Ўртаер денгизидан НАТО гуруҳлари кириб келадиган бўлса, уларнинг афзаллиги ўн ёки ҳатто йигирма марта юқори бўларди.\n"Мен тайинлашганда, флотда бир яримта сувости кемаси бор эди - битта "Варшавянка" ва битта, 641 та лойиҳадаги кема, у ҳам бўлса таъмирда эди. Энди кемалар етарли ва улар бутунлай бошқача қуролланган, нафақат тактик, балки тезкор-стратегик вазифаларни ечишга қодир", - дейди адмирал.\n2016 йилда қора денгиз флотидагилар "Калибр" қанотли ракеталари, шунингдек, патрул ва кичик ракета кемалар билан жиҳозланган замонавий кўпнишонли узоқ денгиз зонаси учун мўлжалланган 11356 лойиҳасидаги фрегатларга эга бўлишди. Бир сўз билан айтганда, Қора денгиз флоти альянснинг ҳар қандай фитнасига жавоб қайтариш имкониятига эга.


Тошкент-Андижон-Ўш-Эргаштом-Қашқар йўналишида автопойга бошланди\n30 октябрь куни «Тошкент - Андижон (Ўзбекистон) - Ўш - Эргаштом (Қирғизистон) – Қашқар (Хитой)» йўналиши бўйлаб синов кўринишидаги халқаро автомобиль пойгасига старт берилди.\nБу ҳақда хабар қилган kun.uzга кўра, тадбир давомида Ўзбекистон Республикаси, Хитой Халқ Республикаси ва Қирғизистон Республикаси делегацияларининг раҳбарлари тантанали маъруза қилиб, ушбу йўлак ташқи савдо йўналишларини диверсификация қилиш ва Марказий Осиёда юкларни етказиб бериш муддатини сезиларли даражада қисқартириш нуқтаи назаридан муҳимлигини таъкидладилар.\nСинов тарзидаги автомобиль пойгасида уч давлатнинг 9 та автотранспорт воситаси иштирок этмоқда. Автокарвоннинг ҳаракатланиш йўналиши бўйича умумий қатнов масофаси 900 км.ни ташкил этади: Қирғизистон ҳудудидан (Ўш-Эргаштом) – 260 км., ХХРнинг Шинжон-Уйғур мухтор тумани ҳудудидан (Эргаштом-Қашқар) – 250 км.\nҚулай иқлим шароити ва чегара ўтиш жойларида юзага келиши мумкин бўлган навбатларнинг йўқлигида, йўналиш бўйлаб транзит вақти автокарвоннинг ҳаракатланиш тезлиги ўртача 50-60 км/соатни ташкил этган ҳолда 2 кун давом этади.\nҚирғизистондаги Саритош шаҳар типидаги посёлок ва Эргаштом довони орқали ўтувчи йўл Фарғона вилоятидан Хитойга энг қисқа автойўл ҳисобланади.\nАйни дамда Ўзбекистон ва Хитой ўртасидаги ташувлар асосан темир йўл транспорти орқали Қозоғистон-Қирғизистон ўтказиш пунктлари орқали амалга оширилади, бу эса харажатларнинг ортиши ва вақтнинг кўпроқ сарфланишига олиб келади.


Тошкент молия институтининг “Ўзбек ва хорижий тиллар” кафедраси томонидан 2019 йил 3октябрь куни Oxford University Press ҳамкорлигида “Тил бойлиги-дил бойлиги” мавзусида семинар ўтказилди. Мазкур тадбирга EDU Press директори Мирлан Ашимканов, Oxford University Press бош менежери Асел Байбатирова ва OUP ҳодими Рискул Ашимкановалар таклиф этилди. Семинар Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев томонидан илгари сурилган 5 ташаббус доирасида ўтказилди. Ушбу ташаббус замирида эса талабалар орасида нафақат ўзбек тилида ёзилган китобларни, балки хорижий тилда нашр этилган китоблар мутолаасини тарғиб қилиш мавжуд. Семинар давомида кафедра педагог ходимлари ва талабалар фаол қатнашиб, ўз саволларига мутахассислардан фикр-мулохазалар олдилар.


Сардор Рашидов яна легионерга айланди! Энди у юлдузлар билан бир жамоада\n17 июль, 2021, 15:23\nТеглар:Сардор Рашидов | ФК Пахтакор\nФутболчи бир йиллик шартномага имзо чекди.\nОхирги пайтларда ОАВ орқали “Пахтакор”нинг маҳоратли ўйинчиси Сардор Рашидовнинг яна легионерга айланиши юзасидан хабарлар чиқаётганди. Унинг фаолиятидан яхши хабардор бўлган инсон сифатида шуни айтиш мумкинки, Рашидовга бўлаётган таклифлар ҳамда унинг яна легионер мақомида хорижда тўп суриши аслида кутилаётган жараён эди. "Пахтакор" билан шундай келишув бўлганки, агар Сардорга хориждан қизиқарли таклиф бўлса, уни қўйиб юборишга рози бўлишган.\nЯхши биласиз, Сардор охирги икки мавсумни Қатарда “Қатар СК” жамоасида ўтказди ва клубни Юлдузлар лигасида қолишига муносиб ҳисса қўшди ва ўзининг мажбуриятларини бажарди. Кейинчалик шартнома муддати тугагач, у ердан кетди. Бу борада Рашидовнинг хизматига яна турли мамлакатлардан аниқ таклифлар туша бошлади. Аммо бу сафар футболчи спорт формасини янада яхшилаш мақсадида “Пахтакор”да тўп суришга рози бўлди. Ўз навбатида, тажрибали ўйинчини қўлга киритишдан “Пахтакор” ҳам манфаатдор эди. Ёдингизда бўлса, Сардорни “шерлар” сафидаги фаолияти яхши бошланганди. У дастлабки учта ўйинда “Насаф”, “Машъал” ва АГМК дарвозаларига кетма-кет учта гол урди. Аммо навбатдаги турлардан бирида Рашидов жароҳат олиб, сафдан чиқишга мажбур бўлди. Шу тариқа, Сардор жароҳатини тиклаш билан овора бўлди. Шунда ҳам унинг хизматига жиддий жамоалардан қизиқишлар бўлди. Айниқса, Осиё Чемпионлар лигасида иштирок этаётган клублар томонидан ҳам “Пахтакор” ўйинчисига чорловлар келиб тушди. Лекин у пайтда Сардор жароҳатини даволатаётганди. Таклифлар орасида эса Қувайтнинг “Қувайт СК” таклифи ҳаммасидан жиддий бўлиб чиқди.\nСардор Рашидов олдида бир қанча вариантлар бор эди. Ҳаммаси ҳам уни ўз сафларида кўриш истагини билдиришди. Қувайтликлар эса, футболчига куни кеча тайёр шартномани юбордилар. Натижада Рашидов ҳаммасини яхшилаб ўйлаб чиққанидан сўнг, “Қувайт СК” билан бир йиллик шартнома тузишга қарор қилди. Бунга албатта жиддий сабаб бор. Боиси, “Қувайт СК” ўз олдига ОФК Кубогини ютишни бош мақсад қилиб қўйган. Шу мақсадда, клуб раҳбарияти таркибни номдор ўйинчилар билан бойитиб бормоқда. Айни пайтда клуб таркибида тўққиз нафар легионер бор. Уларнинг орасида энг номдори бу шубҳасиз нигериялик сиз-у, бизга яхши таниш бўлган Жон Оби Микелдир. Унинг қандай ўйинчи эканлигини ва қаерларда тўп сурганини ортиқча таърифлаш шарт эмас. Кувайтликлар ушбу легионерни яқинда трансфер қилди. Шунингдек, ДР Конго фуқароси Дьёмерси Мбокани ҳам Бельгия чемпионатидан “Кувайт СК”га кўчиб ўтди. Булардан ташқари, Рашидовнинг янги жамоасида тунислик Рами Бедуи билан Ахмед Акаичи, австралиялик Раян Макгован, малилик Абдул Сиссоко, гамбиялик Сидибе, марокашлик Баррахма ва ивуарлик Жема Саеед каби футболчилар таркибдан жой олишган. Дарвоқе, марокашлик Эл Мехди Баррахма ўз вақтида Қатар чемпионатида Сардор Рашидов билан бирга тўп сурганини эслатиб ўтиш керак.\n“Кувайт СК” клубини айни пайтда нидерландиялик 72 ёшли мутахассис Руд Крол бошқариб бормоқда. Ўзбекистонлик футболчининг жамоага таклиф қилинишида шубҳасиз бош мураббийнинг ҳам хоҳиш ва истаги муҳим аҳамият касб этди. Клубнинг лойиҳаси шундай кўриниш олганки, таркиб асосан тажрибали легионерлар ҳисобига кучайтирилган ва фақатгина бундай таркибга улар учун Сардор Рашидов етишмаётганди. Боиси, қувайтликлар футболчимизни анчадан бери кузатиб келишаётганди. Барча эътибор ОФК Кубоги ва ички чемпионатга муваффақият қозонишга қаратилгани сабабли улар футболчимизга ҳар томонлама қулай шартномани юборишди. Таклифни эса шахсан клуб президентининг ўзи билдирди.\nШу ўринда, “Қувайт СК”нинг ОФК Кубоги гуруҳ босқичидаги ўйинларига тўхталадиган бўлсак, Иорданиянинг “Ал-Файсали”, Суриянинг “Тишрин” ҳамда Фаластиннинг “Ал-Амари” клубларига қарши баҳс олиб борди. Гуруҳда 7 очко билан 1-ўринни қўлга киритган қувайтликлар мусобақанинг кейинги босқичига йўл олдилар.\nСардор Рашидов учун ҳам Кувайт томонидан бўлган таклиф янги чақирув эди. Чунки ҳамюртимиз бунгача ушбу чемпионатда тўп сурмаганди. Аммо клубнинг мақсади, улкан режалари ҳамюртимизни қизиқтириб қўйди. Акс ҳолда таркибга катта-катта легионерлар жалб қилинмасди. Шунингдек, жамоадаги маҳаллий футболчиларнинг аксарияти Қувайт миллий терма жамоасида тўп суришини эслатиб ўтмоқчимиз.\nШундай қилиб, Рашидовнинг фаолиятида янги саҳифа очилмоқда. Биласиз, ҳамюртимиз Қатарнинг “Ал-Жайиш” ва “Қатар СК”, БААнинг “Ал-Жазира” ҳамда Португалиянинг “Насьонал” каби клублари шарафини ҳимоя қилган. Ўзбек жамоаларидан эса “Сўғдиёна”, “Бунёдкор”, “Локомотив” ҳамда “Пахтакор” таркибида ўйнаган ҳолда ўзини кўрсата олди.\nМаълумотларга қараганда, Сардор Рашидов ҳужжат ишларини ҳал қилиб олгач, тахминан 25 июль куни янги клуби сафига қўшилиш учун Қувайтга жўнаб кетади. “Қувайт СК” 5 августдан Туркияда ўқув-машғулот йиғинларини ўтказиши режага киритилган. Биз Сардор Рашидовга янги жамоасидаги фаолиятида омад тилаган ҳолда унинг ўйинларини диққат билан кузатиб борамиз.\nСАРДОР ОЛҒА СОҚҚАНИ ИШЛА, МАЗЗА ҚИЛИБ ЎЙНА ҚУВАЙТДА...\nСанга уша гап\nPortugaliyaga borgan edi ushanda uzingni kursatish krk qdi\nOmadini bersin lekin 1 yildan keyin yana boshqa kamanda qidirishiga mani shubxam yo'q uje xamma bu narsaga o'rganib qoldi\nСардор Рашидов: "Қувайт СК"нинг таклифи қолган барча танловларни "синдирди"


Beeline Самарқандда 3G тармоғини кенгайтирди » Ўзбекистон янгиликлари – Zamin.uz\nBeeline Самарқандда 3G тармоғини кенгайтирди\nBeeline Самарқанд вилояти худудида тармоқ ҳажми ва қоплам доираси кенгайгани ҳақида хабар беради. Янги база станциялари Самарқанд шаҳрининг Х. Вали ва Алишер Навоий кўчалари, шунингдек Самарқанд туманининг Самиев, Қум Тепа, Оҳалик ва Ўзбеккенти кўчалари бўйлаб ўрнатилди.\nБу эса ушбу худудда 3G тармоғи имкониятларини янада кенгайтирмоқда. Қўшимча стантсияларнинг ишга тушиши мобил интернетнинг барча имкониятларидан тўлиқ фойдаланиш имконини беради.\nТеглар: янада стантсияларнинг Навоий Тепа қоплам доираси Beeline\n15:00 / 29-04-2016


ЎзА - Автомобиль чироқларини кундузи ёқиб юриш иқлимимизга тўғри келмайдими?\n17.04.2019 15:02:30 Чоп этиш версияси\nЎзбекистон Республикаси ИИВ ЙҲХББ мутасаддилари миллий матбуот марказида ўтказилаётган матбуот анжуманида ушбу саволга жавоб қайтарди.\nЭндиликда куннинг ёруғ вақтида барча автомототранспорт воситалари яқинни ёритувчи чироқларни ёки кундузги сигнал чироқларни ёқиб ҳаракатланиши шарт этиб белгиланди. Ушбу янги қоида аҳоли томонидан кўпгина норозилик ва баҳс-мунозараларга сабаб бўлмоқда. Одамлар ёзнинг иссиқ кунларида ҳам яқинни ёритувчи чироқларни ёқиб ҳаракатланса, автомобиль мотори қизиб кетиши ва ёнғин чиқиши мумкинлиги айтишмоқда. Хусусан, қўшни Қозоғистон давлатининг жанубий қисми – Чимкент шаҳрида ҳам автомобилларнинг шу сабабдан ёниб кетиши кузатилгани айтилмоқда.\n“Чироқларни кундузи ҳам ёқиб ҳаракатланиш пиёдаларда ҳушёрликни оширади. Хорижда бу тажриба 10-15 фоизга йўл транспорт ҳодисалари ва пиёдаларни уриб юбориш хавфини камайтирган. Иқлимнинг чироқларни ёқиб юришга салбий таъсири йўқ. Агар автомобиль техник носоз бўлмаса, унинг мотори қизиб кетиши кузатилмайди. Бу каби салбий ҳолатлар эски автомобилларда учраши мумкин. Қўшни Қозоғистонда ҳам айнан эски автомобилларда ёниш ҳолати кузатилган. Техник кўрикдан ўтган автомобилда муаммолар бўлмайди”, дея жавоб қилди бошқарма матбуот хизмати раҳбари Акмал Юнусов.\nЛекин савол туғилади. Ўзбекистон ҳудудидаги барча автомобиллар янги эмас, тажриба ўрганилган хориж давлатидаги автомобиллар ҳолати Ўзбекистон билан бир хил эмас-ку? Бу қоида автомобили янги бўлмаган ҳайдовчиларга аҳолига қийинчилик туғдирмайдими?


26 январ 2022, Тошкент вақти: 03:34\nОзодлик кўрган ҳужжатларда¸ Навоий вилоят Санитария-эпидемиологик осойишталик агентлиги лабораториясида кунига ўнлаб одамнинг коронавирусга чалингани тасдиқлангани қайд этилган.\nОзодликка Навоий вилоят соғлиқни сақлаш тизимида ишловчи мулозим томонидан тақдим этилган ҳужжатлар бу ҳудудда COVID-19 вирусга чалинганлар сони расмий статистикадан бир неча баравар кўплигини кўрсатади.\nХавфсизлик хавотирлари боис шахси сир тутилишини сўраган мулозим Озодликка юборган ҳужжатлар орасида 22 июндан 29 июнгача олинган тест натижалари ва улар ҳақдаги протоколлар нусхаси ҳам бор.\nОзодлик кўрган лаборатория ҳужжатларида¸ 22 ва 29 июнь оралиғида ўтказилган иккиламчи тест натижалари 60 дан ошиқ одамда COVID-19 вируси аниқланганини кўрсатади. Соғлиқни сақлаш вазирлиги эълон қилган расмий статистикада эса¸ 22 ва 29 июнь оралиғида Навоий вилоятида бор-йўқ учта ҳолат қайд этилган ва вирусга чалинганлар жами сони 280 дан 283 тага чиққан.\nОзодлик ўз суриштируви давомида Навоий вилоятида нафақат вирусга чалинганлар¸балки ундан ўлганларга оид маълумот ҳам очиқланмаëтир, деган хулосага келди.\nХусусан¸ 22 июнь кунги COVID-19 тести мусбат чиққани ортидан Навоий вилоят юқумли касалликлар шифохонасига ëтқизилган 49 яшар аëл¸Озодлик ўтказган суҳбатлардан маълум бўлишича¸ 29 июнь куни айни касалхонада вафот этган. Аммо бу ўлим республика бўйича бериб борилаëтган статистикага киритилмаган.\nНавоий вилоят Соғлиқни сақлаш бошқармаси расмийлари COVID-19 ҳолатлари бўйича статистикани Тошкентга вилоят Санитария-эпидемиологик осойишталик маркази юборишини айтиб¸ ҳақиқий рақамлар бекитилишига алоқаси йўқлигини билдирди.\nБу марказ раҳбарлари эса 30 июнь куни на мобил, на иш телефонларига қилинган қўнғироқларга жавоб берди.\nҲужжатлар нима ҳақда?\nОзодликка юборилган 16 саҳифалик ҳужжатларнинг асосий қисми Навоий вилоят Санитария-эпидемиологик осойишталик маркази лабороториясида COVID-19 вируси бўйича ўтказилган тестларга оид. Расмий қайд дафтарига тест ўтказилганларнинг қўлда ёзилган рўйхатига уларнинг исми-шарифи¸ туғилган куни ва йили¸ яшаш ва ишлаш жойи¸ телефон рақами ëзилган.\nШахсий маълумотларга оид қисми чоп этилмаëтган бу рўйхатларнинг сўнгги қаторига тест натижалари ëзилган – COVID-19 вируси аниқланмаган бўлса¸ кўк сиëҳда манфий¸ ëки аниқланмади деб¸ вирус чиққан бўлса¸ қизил сиëҳда мусбат¸ “COVID-19 аниқланди” деб ëзилган.\nБу ҳужжатларни шахси сир қолиш шарти билан Озодликка юборган маҳаллий мулозим¸ уларни Навоий вилояти мисолида Ўзбекистонда коронавирус бўйича жамоатчиликка бериб борилаëтган расмий рақамларнинг асл вазиятга мос эмаслигини кўрсатувчи далил сифатида тақдим қилди.\n“Навоий вилоятида аҳвол жуда ëмон. Ҳар куни 50-60 ва ундан ҳам зиëд касаллик чиқяпти¸ аммо буни яширишмоқда. Вилоятимиз сиëсати¸ дейишяпти бизга”¸дейилади ҳужжатларга илова қилинган қисқа матнда.\nҲужжатлар нимани кўрсатади?\nОзодликка тақдим этилган ҳужжатларда 22 июндан 29 июнгача бўлган оралиқда Навоий вилоятида COVID-19 вируси аниқланганларнинг рўйхати акс этган.\n22 июнь куни хонадонлардан олинган тест натижалари икки кундан кейин чиққан ва расмийлаштирилган.\nОзодлик бу рўйхатнинг ҳақиқийлигини ўрганиш мақсадида унда келтирилган ўнлаб рақамга телефон қилди.\nМобил телефонларига жавоб берганларнинг барчаси COVID-19 вируси аниқлангани ортидан ҳозирда ўзларининг Навоий вилоят юқумли касалликлар шифохонаси¸ Зарафшон касалхонаси¸ вилоят онкологик диспансери ва болалар касалхонасида даволанаëтганини билдирди.\nБу суҳбатлардан уларнинг вилоят Санитария-эпидемиологик осойишталик марказида коронавирусга тест топширган ва тест натижаси чиққан кунларининг Озодликка юборилган рўйхатдаги билан бир хил экани ҳам тасдиқланди.\nОзодликка юборилган ҳужжатлар орасида COVID-19 вируси бўйича ўтказилган тест натижалари ëзилган рақамли протоколлар нусхаси ҳам бор.\nХусусан¸ 29 июнь кунги 239-сонли протоколга кўра¸ ўша куни Навоий вилоятида ўтказилган COVID-19 тестларидан 54 таси¸ 26 июнь кунги 21-протоколга кўра эса¸ 87 таси мусбат чиққан.\nНавоий вилоятида аниқланган бу ҳолатларнинг аксарияти Соғлиқни сақлаш вазирлиги бераëтган кунлик статистикада йўқ!\nОзодликка тақдим этилган ҳужжатлар орасида COVID-19 вируси бўйича Навоий вилоят Санитария-эпидемиологик осойишталик маркази лабораториясида 22 июнь куни хонадонлардан олинган тест натижалари ҳам бор. Ҳужжатлардан¸барча тест натижаларининг орадан икки кун ўтиб расмийлаштирилгани кўрилади.\n24 июнь куни жавоби расман ҳужжатлаштирилган 22 июнь кунги тест натижаларига кўра¸ аҳоли орасида тест олинганлардан 7 кишида вирус аниқланган.\nЎзбекистон Соғлиқни сақлаш вазирлиги 24 июнь соат 23:30 ҳолатига кўра берган расмий маълумотда¸ ўша куни Навоий вилоятида коронавирусга чалинганлар билан мулоқотда бўлиб, карантинга олинган фуқаролардан 5 нафарида вирус аниқлангани айтилган.\nОзодликка юборилган ҳужжатларга кўра¸ 24 июнь куни Навоий иссиқлик электр станцияси ходимларидан 14 нафарида тест ўтказилган ва уларнинг 12 тасида вирус борлиги аниқланган. 30 куни Озодлик ўтказган суриштирув давомида ҳозирда уларнинг ҳаммаси касалхонада COVID-19 ташхиси билан даволанаëтгани аниқланди.\nАйни 24 июнь куни Навоий вилоят онкология касалхонасида 49 кишидан тест олинган ва улардан 34 тасининг жавоби 26 июнь куни расмийлаштирилган натижаларга кўра¸ мусбат чиққан. Улар орасида кекса ва ëш беморлардан ташқари врач¸ ҳамшира ва лаборант бор. Бу беморларнинг ҳаммаси 30 июнь куни онкология диспансерида даволанаëтган бўлиб чиқди.\nСоғлиқни сақлаш вазирлиги 26 июнь 23:30 ҳолатига кўра берган расмий маълумотда¸ ўша куни Навоий вилоятида бирорта ҳам коронавирус ҳолати қайд этилмаган.\nОзодликдаги ҳужжатларга кўра¸ 25 июнда Навоий вилоят касалхонаси катталар реанимация бўлимидаги беморлардан олинган тест натижалари¸ 27 июнь куни 7 беморда СOVID-19 аниқланганини кўрсатган. Ҳозирда Навоий вилоят болалар касалхонасида сақланаëтганлар орасида 1 ойлик чақалоқ ва унинг онаси ҳам бор. 25 июнь куни хонадонлардан олинган тест натижасига кўра¸ "икки одамда COVID-10 аниқланди¸ 3 таси қайта тестга берилди".\nБу ҳужжатлардаги 9 та янги ҳолатдан фақат учтаси 27 июнь куни ССВ берган расмий статистикага киритилган¸ холос.\n29 июнь кунги расмий статистик рақамлар эса¸ Озодликдаги ҳужжатлар ўнлаб янги ҳолатлар борлигини тасдиқлаб турган 22-29 июнь оралиғида¸ Навоий вилояти бўйича ялпи рақамнинг 280 дан 283 га ўзгаргани ва янги ҳолатлар қайд этилмаганини кўрсатади.\nCOVID-19 дан ўлган бемор ҳам статистикага киритилмади\n30 июнь куни Озодлик ўтказган суҳбатлар давомида¸ 22 июнь куни олинган тест натижаси мусбат чиқиши ортидан Навоий вилоят юқумли касалликлар шифохонасига ëтқизилган 49 яшар аëлнинг 29 июнь куни касалхонада вафот этгани маълум бўлди.\n29 июнь куни Соғлиқни сақлаш вазирлиги республика бўйича коронавирус инфекциясига чалинган икки беморнинг вафот этганини билдирди. Уларнинг жиззахлик 70 яшар аëл ва 72 яшар эркак экани айтилди – навоийлик 49 яшар бемор тилга олинмади.\nБу ўлим тафсилотларидан хабардор тиббиëт ходимига кўра¸ аëлда коронавирус аниқлангунга қадар ҳам ўпка хасталиги бўлган. Унинг турмуш ўртоғи ва қизида ҳам инфекция аниқлангани ортидан¸ ҳозирда Зарафшондаги касалхонада сақланмоқда. Марҳумани Тошкентдан келган ўғли 29 июнь куни дафн қилган.\nНавоийда ҳақиқий рақамлар нега бекитилмоқда?\nНавоийда вирус юқтирганлар ҳақиқий сони билан расмий статистика ўртасидаги фарқни кўрсатувчи ҳужжатларга изоҳ беришни сўраб 30 июнь куни Озодлик Навоий вилоят Тиббиëт бирлашмаси¸ Санитария-эпидемиология осойишталик агентлиги раҳбарияти¸ қолаверса¸ COVID-19 бўйича тузилган вилоят штаби ва беморлар даволанаëтган касалхона маъмурлари билан гаплашди.\nБу тизимларнинг оддий ходимлари Озодлик саволини эшитиб¸ унга фақат бошлиқлар жавоб бериши мумкинлигини таъкидлади.\nАйни пайтда¸ COVID-19 вазиятига масъул вилоят раҳбарларининг¸ 30 июнь куни Тошкентдан - Соғлиқни сақлаш вазирлигидан келган расмийлар билан банд бўлгани боис¸ қўнғироқларга жавоб бера олмаслиги айтилди.\nБевосита COVID-19 беморларини даволашга масъул врачлардан бири Озодлик билан суҳбатда¸ бундай тавофутга бирламчи ва иккиламчи тестлар ўртасидаги фарқни тилга олиш билан изоҳ беришга уринди.\n"Бирламчи тест Навоийда СЭС лабораториясида қилинади. Агар мусбат чиқса¸ иккиламчи тест учун Тошкентга жўнатилади. Ҳозир Зарафшонга кўчма ускуна олиб келинди¸ иккинчиси ҳам ўзимизда қилиняпти. Бирламчи тест мусбат чиққанлар провизорний зонага олинади. Статистикага балки¸ фақат иккинчи марта ҳам мусбат чиққанлар киритилса керак".\nАммо бу врач Озодликка тақдим этилган лаборатория натижаларида қизил сиëҳ билан катта қилиб “COVID-19 аниқланди” деб ëзилгани¸ беморларнинг иккинчи тест ҳам мусбат чиққанини тасдиқлаганини эшитгач¸ бундай изоҳдан воз кечди ва раҳбарлар билан боғланишни тавсия қилди.\nОзодликнинг лаборатория ҳужжатларини тақдим қилган тиббиëт тизимидаги манбаси¸юборилган тест натижалари¸ айнан иккиламчи тест экани ва ҳозирда иккиламчи тестнинг ҳам Навоий вилоятида ўтказилаëтгани ва Тошкентга фақат рақамларгина юборилаëтганини таъкидлади.\nМаълумотни ким бекитмоқда?\nОзодликка Навоий вилоятидаги эпидемиологик вазият назоратига дахлдор бошқа мулозимдан келган хабарда¸ COVID-19га чалинганлар ҳақидаги маълумотни Тошкентга юбормаслик ҳақида шахсан вилоят ҳокими буйруқ бергани иддао қилинди.\n"Ҳозирги кунда вилоятнинг Зарафшон ва Навоий шаҳарларида коронавирус авжига чиққан. Навоий шаҳридаги "Навоийазот" профилакторияси ҳамда вилоят эндокринология шифохонаси касалликни қабул қиладиган жой қилиб белгиланган. Июнь ойида вилоят Бандлик бошқармасидан касаллик чиқди¸ ишхона карантинга олиниб ёпилди. Вилоят Маҳалла ва оила бошқармаси ҳам айни вақтда карантинда. Лекин ҳеч кимга билдирилмаяпти. Сабаби¸ вилоят ҳокими қаттиқ босим остида вилоят прокурорига, Ички ишлар бошқармасига, Соғлиқни сақлаш бошқармасига, Тошкентга билдирмайсан¸ деб тазйиқ ўтказиб¸ касалликлар бўйича маълумот сир сақланяпти".\nАйни пайтда бу мулозим¸ Навоий вилоят ҳокими Қобул Турсуновнинг шахсан ўзи карантин қоидаларига амал қилмаëтганини таъкидлаб¸ ҳокимнинг учрашувлардаги айрим суратларини тақдим қилди.\nНавоий вилояти ҳокими Қобул Турсунов жойлардаги учрашувларни маскасиз ўтказмоқда\nОзодлик Навоий вилоят ҳокимидан вилоятдаги коронавирусга оид асл вазиятни бекитиш ҳақида буйруқ бергани ҳақидаги иддаоларга жавоб ола олмади.


Трамп АҚШдаги тартибсизликларга қандай изоҳ берди?\nAҚШ президенти Дональд Трамп AҚШни вайрон қилган оммавий тартибсизликларни "уйдаги террор" деб атади.\nОқ Уйда журналистлар билан суҳбатда Трамп Линкольн хотираси ва Иккинчи Жаҳон уруши ёдгорликлари вайрон қилинганлигини, асосий тарихий черковлардан бири ёқиб юборилганини ва иккита полициячи отиб ўлдирилганини таъкидлади. Трампнинг сўзларига кўра, бундай ҳаракатлар "уйдаги террор" ва инсониятга қарши жиноятдир.\nAввалроқ, Трамп AҚШ ҳукумати "Aнтифа" радикал чап ҳаракатини тақиқланган террорчилик ташкилотлари рўйхатига қўшишни ният қилганини айтган эди. Ўз навбатида AҚШ бош прокурори Уилям Барр ушбу ҳаракат аъзоларининг хатти-ҳаракатлари терроризм сифатида қабул қилинишини қўшимча қилди.\nЭслатиб ўтамиз, AҚШ шаҳарларида норозилик ва тартибсизликлар полиция қўлида афро-америкалик Жорж Флойднинг ўлимидан сўнг бошланган.\nКиритилди: 10:34 02.06.2020. Ўқилди: 2239 марта. Фикрлар сони: 0 та.


Журнал муқовасидаги машҳур “афғон қизи” Италияга эвакуация қилинди - zarnews.uz\nИталия ҳукумати сайти хабарига кўра, 1985 йилда National Geographic журнали муқовасида Стив Маккарри туширган фотопортрети туфайли дунёга машҳур бўлган афғон қиз Шарбат Гула қочқинлар дастури доирасида Римга олиб келинди.\nҲукуматга «Толибон» келганидан кейин у мамлакатни тарк этишда ёрдам сўраб мурожаат қилди. Италия ҳукумати афғон нотижорат ташкилотлари билан биргаликда Гуланинг Римга кўчиб ўтишини таъминлади.\nМашҳур кадрни ҳарбий суратчи Стив Маккарри покистонлик қочқинлар лагерида қиз 12 ёшга тўлганида (туғилган йили номаълум) суратга олган. Орадан бир йил ўтиб Шарбат турмушга чиқди. Шундан сўнг Маккарри уни 2002 йилда афғон қишлоғида топган. Ҳозир Гуля 50 ёшда, унинг бир неча фарзанди бор.\nТеглар: Афғонистон Италия


Илон Маск космосни монополиялаш ҳақидаги айбловларга жавоб қайтарди – Kommers.uz\nМиллиардерлар\t18:30 | 30.12.21\nИлон Маск космосни монополиялаш ҳақидаги айбловларга жавоб қайтарди\nМиллиардер сунъий йўлдошларни автомобилларга қиёслаган.\nЕвропа космик агентлиги (ЕКА) раҳбари Жозеф Ашбахер Илон Маскнинг Starlink компанияси минглаб сунъий йўлдошларни учириш орқали коинотдаги рақобатни чекламоқда, деб ҳисоблайди.\nЎз навбатида, миллиардер айбловларни рад этди ва сунъий йўлдош учирилишини ердаги ҳаракатга қиёслайди. Бу ҳақда Financial Times хабар бермоқда.\nМаскнинг сўзларига кўра, коинотда ўн миллиардлаб сунъий йўлдошлар учун жой бор. Шу сабабли, бир неча минг Starlink сунъий йўлдошлари коинотдаги рақобатни ҳеч қандай тарзда чекламайди.\nЖозеф Ашбахернинг фикрича, Маск «янги космик иқтисодиётда ҳукмронлик қилишга» ҳаракат қилмоқда. Унинг сўзларига кўра, космос частоталар ва орбитал слотлар нуқтаи назаридан анча чекланган жойга айланади. Шунинг учун Ашбахер саноатда ўз қоидаларини ўрнатадиган Starlink’нинг ҳукмронлигига қарши курашишга ундамоқда.\nИлон Маск ЕКА раҳбарининг сўзларига қуйидагича жавоб берган:\n«Космос жуда катта ва сунъий йўлдошлар эса жуда кичик. Бу биз бошқаларни бирон-бир тарзда самарали равишда чеклайдиган вазият эмас. Биз ҳеч кимга ҳеч нарсани тақиқлаганимиз йўқ ва тақиқламаймиз ҳам».\nТадбиркор сунъий йўлдошларни Ердаги автомобиллар ҳаракати билан ҳам қиёслади:\n«Бир-икки минг сунъий йўлдош арзимас нарса. Бу Ер юзида худди бир неча минг машина бор бўлгани каби».\nМутахассислар эса Маскнинг таққослаш бўйича фикрларига қўшилмаган. Уларнинг сўзларига кўра, сунъий йўлдошлар йўлдаги автомобилларга қараганда анча кўпроқ жой талаб қилади, жумладан, тўқнашувларнинг олдини олиш учун траекторияларни ҳисоблашга кўпроқ ҳудуд керак бўлади.\nАввалроқ Илон Маскнинг SpaceX компанияси ўз акциядорларидан 337 миллион доллар маблағ йиғиб олгани хабар қилинганди.