Биринчи қоида: (5) тарбия машаққатидаги тафовут\nBy Шайх Саидаҳмад Нуриддин on 10/13/2015 БОЛА ТАРБИЯСИ БОЛА ТАРБИЯСИГА ОИД ЎН ҚОИДА\n5-Одамларнинг болалар тарбияси соҳасида бошдан кечирган қийинчиликлари турличадир. Шундай фарзандлар борки, уларни кўрганингизда ўзидан кичик укаларини тарбиялаш борасида ота-онасига ёрдам бериш учун берилган илоҳий инъом эканини ҳис қиласиз. У одобли, доно, итоатгўй, олийжаноб, тиришқоқ…\nАйни дамда шундай фарзандлар борки, улар ўн йил ёки йигирма йил давомида оила аъзоларига тинчлик бермайдилар. Шу боис, олдин ишора қилиб ўтганимдек, муттасил фарзандларимизга ҳидоят ва дину-диёнат сўраб Аллоҳга дуо қилишлигимиз ва бундан асло зерикмаслигимиз зарур. Бироқ шу ўринда шуни айтиш керакки, характери оғир ва шўх фарзандларимизни тарбиялаш бизнинг оила ва тарбия маданиятимиз учун “калит” вазифасини бажарсин. Мисол учун, болаларимиздан бирининг қайсарлиги, насиҳат ва йўл-йўриқларга осонликча қулоқ солавермаслигидан қийналадиган бўлсак, у ҳолда бу муаммонинг ечими боладан нолиш ва шикоят қилиш бўлмаслиги керак. Аксинча, агар фарзандлардан бири шизофрения касаллиги ёхуд алоҳида қаровга муҳтож бўладиган бошқа бирон ғаройиб касалга чалинганида бу касалликни даволаш учун ўқиб изланганимиздек, қайсар болалар билан қандай муомала қилиш ҳақида ҳам ўқиб-ўрганиш зарур.\nБу оила дангаса болалар билан қандай муомала қилиш тўғрисида мутолаа қилиши ва бу хусусдаги тарбия маданиятини бойитиши ҳамда оила аъзолари унинг мактабга бормасликка уринишига қарши қатъий ва ягона муносабат билдиришлари зарур. Қолаверса, бу борада мутахассислардан маслаҳат сўраш ва таълим олишга қизиқтирувчи барча воситаларни ишга солишлари керак. Шундай қилиб, тарбиявий қийинчилик ва муаммолар бизларни бепарво ва лоқайд ёки ожизлик ва таслим бўлиш позициясида туриш ўрнига, тарбия маданиятимизни бойитиш ва болаларни тарбиялаш, уларга бу борада лозим бўлган йўл-йўриқларни кўрсатиш соҳасида илдам қадам ташлашга бўлган қатъиятимизни янгилаш манбаига айлансин.\nAvvalgi maqolaҚаллиқ танлаш\nKeyingi maqola Сийрат: ваҳий келишидан олдин ҳукмрон бўлган дин ва маданиятлар


Халқ қабулхонаси депутатни халққа яқинлаштиради | Ўзбекистон Халқ демократик партияси\n2020-02-12 14:20:57 3140\nУлуғбек ВАФОЕВ, Олий Мажлис Қонунчилик палатаси депутати, ЎзХДП фракцияси аъзоси:\n— Ўтган ҳафта Олий Мажлис Қонунчилик палатаси депутатлари аҳоли вакиллари билан юзма-юз мулоқот ўтказиш, мурожаат ва таклифларни ўрганиш мақсадида сайлов округларида бўлиб қайтди. Таъкидлаш керакки, учрашувлар давомида бугунги кунда халқ билан мулоқотни янги босқичга кўтаришнинг нақадар муҳим эканига яна бир амин бўлдик.\nПрезидентимизнинг парламентга Мурожаатномасида «Жамият — ислоҳотларнинг ташаббускори» бўлиши кераклиги айтилди. Ҳақиқатдан ҳам, ислоҳотларнинг амалий самарасини ошириш, жойларда янги ғояларни илгари суриш, ҳудудларнинг ижтимоий-иқтисодий тараққиётига монеълик қилаётган тўсиқларни аниқлаш ва уларни бартараф этишда аҳоли фаоллиги муҳим ўрин тутади.\nПарламент халқ вакиллари фаолият юритадиган даргоҳ. Унда қонунлар ишлаб чиқилади, фуқароларнинг муаммолари кўрилади, уларни ҳал этиш чоралари ҳақида ўйланади. Лекин қонун лойиҳаларини ҳаётдан келиб чиқиб муҳокама этишнинг аҳамияти ниҳоятда катта. Ҳақиқий ҳаётни, реал вазиятни кўрмасдан қонун ишлаб чиқиш ёки тасдиқлаш ҳар қандай ҳужжат ижросини амалиётга жорий этишда муаммоларни юзага келтириши мумкин.\nДавлатимиз раҳбари бежизга халқ билан мулоқот – кўпчилик ўйлагандек, вақтинчалик тадбир эмас, балки давлат сиёсатининг барқарор устувор йўналиши, доимий эътиборда турадиган масала бўлиб қолишини таъкидлаб ўтмаган экан.\nМурожаатномада эндиликда ҳар бир давлат идоралари раҳбарлари ҳамда ҳокимларнинг мурожаатларни қай даражада ҳал қилаётгани ҳақидаги ҳисоботларини парламентда ва халқ депутатлари Кенгашларида мунтазам эшитиш тизими йўлга қўйилиши таъкидланди. Шунингдек, ҳар бир депутат Халқ қабулхоналари билан доимий алоқада бўлиши, сайловчиларнинг муаммоларини ечишда фаол иштирок этиши, одамларнинг дарду ташвишларини тинглаши кераклиги алоҳида таъкидланди.\nҲудудлардаги Халқ қабулхоналари билан ҳамкорликда иш олиб бориш муаммоларни ипидан игнасигача ўрганиш, уларни бартараф этишда муҳим ўрин тутади, албатта.\nДепутат бўлиб сайланган ҳудудим – Пайариқ туман Халқ қабулхонасида бир кун давомида мурожаатларни қабул қилиш жараёнида қатнашдим. Шу куни 100 га яқин мурожаат бўлди. Бизда депутат сифатида турли хил муаммоларни ўрганиш, таҳлил қилиш имконияти туғилди. Очиғини айтиш керак, депутатлар сайлов округларида ўтказадиган сайёр қабулларда бундай имконият бўлиши қийин. Халқ қабулхонасида эса мурожаатлар билан ишлаш муҳити умуман бошқача. Халқ қабулхонаси бугунги кунда фуқароларнинг муаммоларини ҳал қилиш бўйича самарали тизимга айланган.\nХўш, ундай бўлса, Халқ қабулхонасида Қонунчилик палатаси депутатининг ўрни нимада бўлади? Менимча, Қонунчилик палатаси депутати кўтарилаётган турли хил муаммоларни ўрганиши, таҳлил қилиши, қайси соҳага оид қонун ҳужжатларида бўшлиқлар борлигини аниқлаши ва қонун хужжатларини такомиллаштиришда ташаббус кўрсатиши лозим.\nМен мурожаатлар, юртдошларимиз билдираётган фикр-мулоҳазаларни тинглаб, таҳлил қилиб, иккита масалада амалий таклиф билан чиқиб, уларни амалга оширишимиз зарур экан, деган хулосага келдим.\nХалқ қабулхонасида 20 га яқин ҳамюртимиз нафақа олиш масаласида мурожаат қилди. Маълум бўлишича, мурожаатчилар нафақа олиш учун арзирли ва асосли сабаблар мавжуд. Бироқ бу муаммо ечими орқага суриб келинмоқда. Қонунчиликда кам таъминланганлик даражасини кўрсатувчи аниқ мезон йўқ экани муаммоли ҳолатларнинг асосий сабаби бўляпти.\nДемак, биз кам таъминганликнинг аниқ мезонини белгилашимиз, бунинг учун яшаш минимуми, истеъмол саватчаси ҳамда уларни қўллаш тартибини жорий этиш бўйича қонунчилик ташаббуси билан чиқишимиз лозим. Мазкур қонун қабул қилиниши орқали мамлакат миқёсидаги масала ечим топади, юртдошларимизни қийнаб келаётган муаммоли ҳолат бартараф этилади.\nЯна бир масала. Қабулда ёшлар ҳам иштирок этиб, ўзларини қийнаётган масалалар хусусида мурожаат этди. Мутахассислар олий ўқув юртини тугатиб, ишга жойлаша олмаётганини айтишди. Масъуллар қишлоқлардаги бўш иш ўринларини таклиф қилишди, бироқ ёшлар олис қишлоқларда эмас, балки шаҳар жойда ишлаш истаги борлигини билдирди. Демак, биз олис қишлоқ ҳудудларидаги мактаблар, қишлоқ врачлик пунктлари ва бошқа ижтимоий соҳа объектларига малакали ва тажрибали мутахассисларни жалб этиш мақсадида, бундай ходимларни моддий ва маънавий рағбатлантириш механизмини қонунчиликда мустаҳкамлаш бўйича таклифлар тайёрлашимиз ҳамда уни парламентдаги фракциямиз орқали қонунчилик ташаббуси сифатида илгари суришимиз лозим.\nХулоса қилиб айтганда, бир кун қабулда қатнашиб, депутатлар Халқ қабулхоналари билан биргаликда ишлаши керак, деган таклиф нақадар тўғри ва ҳаётий эканига амин бўлдим. Биз, яъни ижро ҳокимияти ва халқ вакиллари биргаликда ҳаракат қилсак, аҳоли манфаатлари йўлида жипслашсак, ҳал этиб бўлмайдиган камчиликнинг ўзи қолмайди. Ўз навбатида Халқ қабулхоналари билан ҳамкорликда ишлаш депутатларнинг сайлов округларидаги иш самарадорлигини янги босқичга кўтаришга, шу билан бирга, сиёсий партиялар фаолиятининг таъсирчанлигини оширишга хизмат қилади.


Туман тарихи | Jomboy.uz\nЖОМБОЙ ТУМАНИНИНГ НОМЛАНИШИ ВА\nКЕЛИБ ЧИҚИШИ ТАРИХИ ҲАҚИДА\nЖомбой – Самарқанд вилоятининг жануби-шарқидаги туман. 1935 йилда ташкил топган. 1963 йилдан Булунғур тумани таркибига киритилган. 1970 8 декабрда қайта ташкил этилган. Туман шимолдан Ғаллаорол, жануб ва жануби-ғарбдан Самарқанд, ғарб ва шимоли-ғарбдан Челак, шарқдан Булунғур туманлари билан чегарадош.\nМайдони 547,8 квадрат километр, аҳолиси 106 минг киши.\nТуманнинг ер майдони асосан текислик. Шимолида Ғўбдин тоғи ва тоғ олди текислиги жойлашган. Жанубдан Зарафшон дарёси оқиб ўтади. Туманни Мирзаариқ, Булунғур каналлари, Полвонариқ ва Зарафшон дарёси билан таъминлайди.\nЗарафшон дарёсининг ўнг қирғоғи бўйида Зарафшон Давлат қўриқхонаси бор. Дастлаб Жомбой “Тустовуқ заказниги” деб аталган мазкур қўриқхона 1958 йилда ташкил этилган. Қўриқхона туман териториясидан ўтган катта Ўзбекистон тракти яқинидан бошланиб, Зарафшон дарёси бўйлаб 27 километрга чўзилган. Майдони 2496 гектар, шундан 700 гектарида Зарафшон оиласига мансуб тустовуқлар яшаши учун имкониятлар бор. Жомбой қишлоғи азалдан Тошкент, Фарғона, Хўжанд, Ўратепа, Жиззах, Бухора, Қарши каби қишлоқлар учун алоқа йўли бўлган қишлоқдаги машҳур Бекат биноси ҳам фикримизга далил бўла олади. Яқин-яқин йилларда ҳам Жомбойдан туя карвони ўтганини ҳамқишлоқларимиз яхши эслашади. Шунинг учун азалдан Жомбой қишлоғи гавжум бўлиб, савдо корхоналари ва дўконлар, магазин, дорихона ва маъмурий бинолар кўп бўлган.\n“Жомбой” сўзининг келиб чиқиши ҳақида ҳалигача турли хил фикрлар ва қарашлар мавжуд. Ўзбек олимлари З.Дўсимов ва Х.Эгамовларнинг “Жой номларининг қисқача изоҳли лўғати” номли китобида “Жомбой” сўзи қуйидагича изоҳланади. Жомбой – қишлоқ. Самарқанд вилоятнинг Жомбой туманида жойлашган Топонимнинг жом ёки ём (“бекат, истеҳком”) сўзи билан алоқаси йўқ. Е.Кейчубаевнинг айтишича , Жомбой номли топоним Қозоғистоннинг Гурьев областида бўлиб, этник ном асосида вужудга келган. Жомбой қозоқларнинг бир уруғи номи.\nТуманнинг Деҳқонобод қишлоғида яшаган 98 ёшли мулла Ҳотам бобо Қулматов “Жомбой” сўзи аслида “Чимбой” сўзидан келиб чиққан деган фикрдалар.\nБу ҳақдаги ривоятга кўра,-дейди ҳотам бобо. – Қадимда Эрон шоҳи душман навкарлари билан шикор айлаб Зарафшон дарёси бўйларига келиб қолади. Бу оромгоҳ гўшанинг (ҳозирги Жомбой ерлари) мафтункор манзараси уларни лол қолдиради. Шикордан муроди ҳосил бўлгач, Эърон шоҳи навкарларига қорақалпоқларнинг бир гуруҳини шу гўшага жўнатишни буюради. Шу тариқа бу ерда одамлар яшай бошлайди. Бу оромижон жой ҳайвонот ва ўсимлик оламига бой бўлган. Шундай жойни қадмжо қилган кишилар савдо-сотиқни йўлга қўйишган. Уларнинг ичида Чимбой исмли бадавлат киши бозор очган. Бу бозор кўнгил истаган нарсага тўлиқлиги билан донг таратган. Кейинчалик бу ерга бошқа жойлардан ҳам савдо-сотиқ қилувчилар келишган. Айрим савдогарлар шу ерда муқим яшаб қолишган. Сўнг улар келиб чиқишига кўра уруғ-уруғга ажрала бошлашган. Аммо ўша машҳур бозорга асос солган Чимбой исмли кишининг ном асрлар оша бузилган ҳолда талқин этилиб, бизга етиб келган ва Жомбой тарзида сақланиб қолган.\nБу бир ривоят. Лекин, ҳар қандай ривоят замирида ҳам халқимизнинг тарихи, ҳақиқат ётишини унутмаслигимиз керак.\nЯна бир ривоятни тингланг: Жомбойлик кексаларнинг эслашларича Бекат қишлоғида Жиянбой деган киши яшаган. Шу киши қишлоқни ободонлаштириш учун жуда кўп хизмат қилган. Йиллар ўтган сайин “Жиянбой” сўзи “Жонбой”, кейинчалик эса “Жомбой” дея аталган эмиш.\nА.Навоий номли Самарқанд Давлат Дорилфунуни доценти Жаҳонгир Қўчқоровнинг “Жомбой сўзининг этимологиясига доир мулоҳазалар” сарлавҳали мақоласида таъкидланишича, туманда яшовчи асосий аҳоли бир хил шевада, яъни “Ж” ловчилар диалектида гаплашадилар. Жомбой шевасини Шайбоний ўзбеклар ёки “Ж” ловчилар шевасига киритиш мумкин. Бу диалектда сўзловчи халқлар ўтмишда кўчманчи ёки ярим кўчманчи ҳолда яшаган.\nТурли уруғ ва қабилаларга мансуб ўзбеклар, чунончи Хитой, Қипчоқ, Манғит, Қорақалпоқ, Найман, Минг, Юз, Қирқ каби уруғлар шевасини ўз ичига. Бу шевада гаплашвчи ўзбеклар асрдан бошлаб ҳозирги Ўзбекистоннинг турли районларида шимолий Хоразм, Самарқанд Бухора, Қашқардарё, Сурхондарё вилоятлари, Оҳангарон ва Фарғона водийларига, Тожикистоннинг ғарбий-жанубий қисмларига жойлашган.\n“Жомбой” сўзи аслида “Жиянбой” сўзидан келиб чиққан деган фикрга қўшиламан. Чунки шевада элизия (унли ва ундошларнинг тушиб қолиши) ҳодисаси мавжуд. “Жиянбой” сўзидаги н ва я унли ва ундошларнинг тушиб қолиши натижасида бу сўз “Жонбой” бўлиб қолган. Кейинчалик бу метатеза (ундошларнинг бир сўз ичида ўрин алмашиб келиши) ҳодисаси рўй берган. Натижада н товуши м товушига ўтган ва бу сўз – “Жомбой” деб айтила бошлаган.\nЖомбой тарихи ҳақида фикр юритганимизда аллома бобомиз, улуғ олим ва мутафаккир Мирзо Улуғбекни алоҳида фахр билан тилга олишимиз олишимиз керак. XY асрда бевосита унинг ташаббуси билан туманимиздаги мирзоариқ канали барпо этилган. Шунинг учун ҳам халқимиз ўша даврдан буён бу зилол обиҳаёт масканини улуғ бобомиз номи шарафига Мирзоариқ дея атаб келади.\nТуманда Мирзо Улуғбек номи билан аталувчи ўрта мактаб, кўча, жамоа хўжалиги бор. Мирзоариқ XY асрда султони номи билн юритилган бўлиб, зарафшон дарёсидан сув олган. Бу ариқ ўша даврда самарқанд шаҳрининг шарқдаги ерларига ув берган. Мирзоариқдан кўплаб ариқ-шахобчалар чиқарилган. Бу эса жомбой туманида обикор деҳқончиликнинг қадимдан авж олганини кўрсатади.\nЖомбой туманига таъриф\nЖомбой тумани 1970 йилда ташкил топган. Халқ ичида юрадиган ривоятларга қараганда Жомбой сўзининг маъноси “Жами бойлар” яшайдиган манзил бўлган (Жомбой жами Бой). Туман тарихий жой сифатида Абдулғозихоннинг Самария китобида эътироф этилиб, туман худудидан кўпчилик тарихий манзил-масканларни ёзиб қолдирган ва бу юртнинг аҳолиси ўтроқ бўлиб, дехқончилик билан шуғулланган, асосан Зарафшон дарёси ёқасида муқим яшаганликларини у ерда кўплаб масжитлар, мадрасалар борлиги ҳақида фикр билдирилган. Туманнинг умумий ер майдони 0.50 минг кв.км.ни ташкил этади, шундан\nЖумладан: Жиззах вилояти билан 16 км, Самарқанд вилояти Булунғур тумани билан 55 км, Тайлоқ тумани билан 17,7 км, Самарқанд тумани билан 3,7 км, Оқдарё тумани 9 км, Пайариқ тумани билан 39,5 км.ни ташкил қилади. Тумандан 19 км. темир йўл ва 17 км. М-39 автомагистрал ўтган.\nТуманда жами 239 та аҳоли пункти шундан: шаҳар аҳоли пунктлари 6 та, шаҳарчалар сони 8 та, қишлоқлар 150 та, қишлоқ фуқаролар йиғинлари 8 та, маҳалла фуқаролар йиғинлари 38 та ни ташкил қилади.\nТуманда 350 ўринли 1 та касалхона, 1584 ўринга эга бўлган 25 та қишлоқ врачлик пунктлари, 25 та дорихоналар фаолият кўрсатиб келмоқда.\nТаълим сифати кўрсатгичлари: Мактабгача таълим муассасалари 32 та, умумтаълим мактаблари 56 та, касб-ҳунар коллежлари 7 тани ташкил қилади.


ЁШЛАР ОРАСИДАГИ ЖИНОЯТЧИЛИК - Ўзбекистон овози газетаси\nБу — жамиятнинг энг оғриқли нуқтасидир\nБаҳодир ТЎРАЕВ, «Ипак йўли» туризм халқаро университети проректори, иқтисод фанлари доктори, профессор:\n— Президентимиз Шавкат Мирзиёев томонидан 27 июль куни ўтказилган видеоселектор йиғилишида жиноятчиликнинг олдини олиш борасида ички ишлар органлари ва давлат идораларининг масъулиятини янада ошириш, мавжуд муаммо ва камчиликларни бартараф этиш, шунингдек, ёшлар орасида жиноятчиликни янада камайтириш масалаларига алоҳида эътибор қаратилди.\nЁшлар ўртасидаги жиноятчилик ва унинг оғир оқибатлари бугун бутун жаҳон жамоатчилигини ташвишга солмоқда. Таниқли сиёсатчилар, олимлар бу борада тезроқ чора-тадбирлар кўриш, амалий ишлар қилиш кераклигини уқтириб, таклиф-мулоҳазаларини билдиришмоқда.\nМамлакат мустақиллигининг, тараққиётининг тақдири аввало ёшларга, уларга қандай таълим-тарбия бераётганимизга боғлиқ. Бу ҳақиқатни бир лаҳза бўлса ҳам унутишга ҳаққимиз йўқ.\nЁшлар халқаро олимпиадаларда, спорт мусобақаларида қатнашиш, ғалаба қозониш ўрнига жиноят қилса, ўзининг ҳам, ўзганинг ҳам ҳаётини барбод қилса, бу даҳшат-ку ахир.\nКасбим тақозоси билан асосий вақтим ёшлар орасида ўтади. Тажрибамга таяниб, тўла ишонч билан айта оламанки, ёшларнинг жиноят кўчасига киришига аввало оила, маҳалла, у ўқиётган мактаб, олий ўқув юрти айбдор. Гарчи аччиқ бўлса ҳам ушбу ҳақиқатни тан олишга мажбурмиз.\nЁшлар қачон жиноят қилади? Унга нисбатан эътиборсизлик, адолатсизлик қилинса, ғамхўрлик кўрсатилмаса, бир сўз билан айтганда, иложсиз, ҳимоясиз қолганда жиноий тўдалар уни ўз домига тортиб олади. Ёшларни бу йўлдан қайтаришнинг имконияти борми? Бор, албатта! Бунинг учун мутасаддиларнинг жавобгарлиги ва масъулияти оширилиши керак.\nЎзингиз ўйлаб кўринг, бир ёш йигит ёки қизнинг умри хазон бўлса-ю, бунинг учун ҳеч ким ўзини айбдор ҳис қилмаса, жазоланмаса?! Жиноятга яқинлашаётган ёшларга нисбатан лоқайдлигимиз сабабли жиноятлар содир бўлаётганини, унинг иштирокчилари ёшлар эканлигини англаш вақти келди. Улар бирор муаммога дуч келганда, томошабин бўлиб туриш, ёрдам қўлини чўзмаслик энг катта гуноҳ бўлса керак, деб ўйлайман. Бундай вазиятда унинг дўстлари, яқинлари, ўқитувчилари ёнида бўлиб, оғир вазиятдан чиқиб кетишига кўмаклашишлари керак. Ушбу ҳолатда педагогика ва психология фанининг энг замонавий услубларидан фойдаланиш зарур. Ёшлар тарбиясидаги ҳар қандай хато бир оила муаммосидан жамият муаммосига айланади. Шунинг учун бу борада ҳамжиҳатлик, ҳамкорлик, узвийлик тамойилларига амал қилиш зарур.\nМен «Ёшлар — ёшларга» тарғибот гуруҳларини тузиш, мавжудларининг фаолиятини жонлантириш тарафдориман. Чунки тенгдошларнинг руҳий яқинлиги, бир-бирини осон тушуниши, таъсир кучи катта бўлиши фанда аллақачон исботланган.\nПрезидентимиз масъулият ҳақида гапирди. Ҳеч бир ёш жиноятчи бўлишни мақсад қилмайди. Лекин баъзи бирлари ҳаётнинг оғир-енгил синовларига дош беролмасдан, жиноят йўлига кириб қолганлигини билмай қолади. Мана шу ўринда масъулиятсиз ота-она, муаллим, синфдош, курсдош, маҳалладош кузатувчи бўлиб ўтиради. Мана иллатнинг илдизи қаерда.\nЁшлар таълим-тарбиясида масъулиятни унутишга ҳаққимиз йўқ. Бу келажакка хиёнатдир.


"Локомотив" стадионида жамоанинг 4 ўйинчиси 50 нафар болага қарши футбол ўйнади\n16 апрель, 2019, 19:45 376\nТеглар:Локомотив | Болалар футболи\nМаълумки, бундай тадбирлар ФИФА ва ОФК миқёсида кўплаб давлатдарда ўтказиб келинади. Хусусан FIFA Forward, AFC Grassroots каби тадбир шулар жумласидан. Бугунги тадбир ҳам ёш болажонларда футболга бўлган қизиқишни янада ошириш мақсадида ташкил қилинди. Бу ҳақда клуб матбуот хизмати хабар берди.\nЭнг қизиғи эса болаларнинг “Локомотив” аcосий таркиб футболчилари Жамшид Искандеров, Диёр Туропов, Даврон Ҳошимов ҳамда Авазбек Ўлмасалиев билан футбол ўйнашгани бўлди. Бунда тўрт нафар асосий таркиб футболчи бутун майдон бўйлаб 50 болага қарши тўп тепишди. Бир сўз билан айтганда, ушбу тадбир ниҳоятда қизиқ ва болаларнинг эсида қоларли даражада ўтди.\n"Локомотив" клуби тарбияланувчилари қатнашган Сочидаги халқаро турнир якунланди


Қора денгизда 45 йиллик газ захиралари бор – Бинали Йилдирим | Qalampir.uz\nҚора денгизда 45 йиллик газ захиралари бор – Бинали Йилдирим\nОлам\t07 Май 21:09 7720\nТуркия томонидан Қора денгизда топилган газ захиралари 45 йил давомида жаҳон истеъмолини қоплай олади. Бу ҳақда “CNN Турк” Туркиянинг “Адолат ва тараққиёт” партияси раисининг ўринбосари, мамлакат собиқ Бош вазири Бинали Йилдиримга таяниб, маълум қилди.\n“Қора денгизнинг табиий газдаги заҳиралари ҳозирда 540 миллиард куб метрга баҳоланмоқда. Бу ҳали бошланиши, давоми ҳам бўлади. Қора денгиз 45 йил давомида дунёнинг газга бўлган эҳтиёжини қоплашга қодир”, деган собиқ Бош вазир.\nЭслатиб ўтамиз, Туркия Президенти Ражаб Тойиб Эрдўған мамлакат Қора денгиздан янги йирик газ конини топганини, унда 135 млрд куб метр газ борлигини айтган эди.\nШунингдек, Туркия етакчиси Қора денгизда аниқланган жами табиий газ захрилари миқдори 540 миллиард куб метрга етганини қўшимча қилганди.\nЭрдўғанга кўра, денгиздаги табиий газни қуруқликка олиб чиқиш уч босқичда амалга оширилилади. Биринчи босқичда денгиз тубида газ қазиб олиш тизимлари жойлаштирилади, иккинчи босқичда газ қуруқликда қайта ишланади ва фойдаланишга тайёрланади. Сўнгги, учинчи босқичда денгиздаги тизим ва қуруқликдаги объектлар ўртасида боғловчи қувурлар ўтказилади.\n19 Май 11:12 70798\n19 Май 16:20 30353\n19 Май 08:47 26433\n20 Май 16:22 25237\n19 Май 18:20 23652


Навбатдаги «Роббана» билан бошланадиган дуомиз Бақара сурасининг охирги икки оятларида келади. Бу икки оят машҳур оятлар бўлиб, кўпчилик уни «Аманарросул», деб атайди.\nПайғамбар унга ўз Роббисидан туширилган нарсага иймон келтирди ва мўминлар ҳам. Барча, Аллоҳга, Унинг фаришталарига, китобларига, Пайғамбарларига иймон келтирди. Унинг Пайғамбарларининг бирорталарини ажратмаймиз. Ва эшитдик ва итоат қилдик, (эй Роббимиз,) мағфиратингни сўраймиз ва қайтиб бориш Сенгадир, дедилар.\nАллоҳ ҳеч бир жонни тоқатидан ташқари нарсага таклиф қилмас. Фойдаси ҳам ўз касбидан, зарари ҳам ўз касбидан. Эй Роббимиз, агар унутсак ёки хато қилсак, (иқобга) тутмагин. Эй Роббимиз, биздан олдингиларга юклаганга ўхшаш оғирликни бизга юкламагин. Эй Роббимиз, бизга тоқатимиз етмайдиган нарсани юкламагин. Бизни афв эт, мағфират қил ва раҳм эт. Сен хожамизсан. Бас, кофир қавмларга бизни ғолиб қил.\nЭътибор қилсак, ушбу оятлар ичида тўрт маротаба «Роббана» деб мурожаат қилинмоқда.\n1. Эй Роббимиз, мағфиратингни сўраймиз...\n2. Эй Роббимиз, агар унутсак ёки хато қилсак, иқобга тутмагин...\n3. Эй Роббимиз, биздан олдингиларга юклатганларга ўхшаш оғирликни бизга юклатмагин..\n4. Эй Роббимиз, бизга тоқатимиз етмайдиган нарсани юкламагин. Бизни афв эт, мағфират қил ва раҳм эт. Сен хожамизсан. Бас, кофир қавмларга бизни ғолиб қил.\nЭй Роббимиз, маҳфиратингни сўраймиз.\nИнсон хато, гуноҳлардан холи эмас. Шунинг учун доимо мағфират сўраб туриш лозим.\n«Эй Роббимиз, агар унутсак ёки хато қилсак, (иқобга) тутмагин».\nМўмин банда бор имконини ишга солиб Аллоҳнинг фармонига мувофиқ иш юритишга ҳаракат қилади. Бу борада кўпгина тўсиқларни енгиб, қийинчиликларга бардош беради. Лекин у фаришта эмас, баъзи вақтларда билмасдан хато қилиб қўяди ёки баъзи нарсаларни унутиб, эсдан чиқаради. Шунинг учун ҳам дуонинг аввалбошида мазкур нарсалар учун азобга тутмасликни Аллоҳ таолонинг Ўзидан сўрамокда. Аллоҳ таоло мўмин бандаларининг ушбу дуосини қабул этган.\nИмом Тобароний ривоят қилган ҳадисда Пайғамбар (алайҳиссалом):\n«Умматимдан уч нарса – хато, эсдан чиққан ишлар ва мажбур қилинганлик кўтарилди», деганлар.\n«Эй Роббимиз, биздан олдингиларга юклаганга ўхшаш оғирликни бизга юкламагин».\nМаълумки, Аллоҳ таоло аввал ўтган умматларга улар қилган осийликлари учун қийин-қийин таклифлар юборган.\nБаъзиларига тавба қилиш учун ўзини ўлдиришни амр қилган бўлса, бошқаларга нажосатни кетказиш учун кийимини кесишни буюрган. Шунга ўхшаш оғир ишлар Ислом умматига ҳам бўлмаслиги сўралмоқда:\n«Эй Роббимиз, бизга тоқатимиз етмайдиган нарсани юкламагин».\nМўминлар Аллоҳнинг амри қанчалик бўлса ҳам, бажаришга доим тайёрлар. Лекин Аллоҳнинг раҳмати кенглигидан умидвор бўлиб, ўзларини кичик фаҳмлаб, бу дуони қилишмоқда.\n«Бизни афв эт, мағфират қил ва раҳм эт».\nМўмин банда ҳар қанча ҳаракат қилса ҳам, бандалик бурчини тўлиқ адо эта олмаслигини яхши билади. Шунинг учун, доимо ўзига Аллоҳнинг афви, мағфирати ва раҳматини сўраб туради.\n«Сен хожамизсан. Бас, кофир қавмларга бизни ғолиб эт.»\nҲақиқатан, мўмин бандага Аллоҳнинг Ўзидан бошқа хожа йўқ. Ёрдамчи йўқ. Шунинг учун ҳам мўминларнинг ҳаётларидаги энг муҳим нарсалардан бири − кофир қавмлар билан бўладиган курашда Унинг Ўзидан ғолибликка ёрдам сўралмоқда.\nУнутганда ва хато қилганда иқобга олмаслик ўзидан кейин афв келишини талаб қилади.\nОғирликни юкламаслик мағфиратни вожиб қилади.\nТоқат етмайдиган нарсани юкламаслик раҳматни талаб қилади.\n«Бақара» сурасининг охиридаги икки оят ҳақида бир қанча ривоятлар келган. Жумладан:\nИмом Насаий ибн Аббосдан қилган ривоятда қуйидагилар айтилади:\n«Расулуллоҳ (алайҳиссолату вассалом) Жаброил билан ўтирган эдилар. Юқоридан бир овоз эшитилди. Жаброил осмонга бурилиб қаради-да:\n«Бу – осмоннинг эшикларидан бири, ҳеч очилмаган эди, бугун очидди», деди. Ундан бир фаришта тушди ва Пайғамбар (алайҳиссолату вассалом)нинг ҳузурларига келиб:\n«Суюнчи, сендан аввалги пайғамбарларга берилмаган икки нур сенга берилди, сураи Фотиҳа ва Бақара сурасининг охири. Улардан ўқиган ҳар бир ҳарфингга, албатта, (савоб ва жавоб) бериласан», – деди».\nИмом Аҳмад ривоят қилган ҳадисда Пайғамбар (алайҳиссалом):\n«Сураи «Бақара»нинг охирги икки оятини ўқи, улар менга аршнинг остидаги хазинадан берилган», деганлар.\nБошқа бир ҳадисда: «Ким Бақара сураси охиридаги икки оятни бир кечада ўқиса, кифоя қилади», деганлар...\nУшбу оятлар, ундаги дуолар ўз ичига улкан маъноларни олган экан, уни ўқиганларга улуғ ажрлар ваъда қилинган экан, ҳар бир мўмин мусулмон уни ҳар куни тиловат қилишга у ила дуо қилишга бепарво бўлмаслиги керак.


Аёл киши ўз эрига нима деб мурожаат қилиши керак? | Azon.uz - Ахборот-таҳлилий портал\nАёл киши ўз эрига нима деб мурожаат қилиши керак?\n7894 17:50 09.05.2020\nЁшлигимизда катталар айрим ишларни "ёмон бўлади", деб қайтаришарди. Кейин билсак, улар динимизда ҳаром ва макруҳ бўлган амаллардан қайтаришган экан. Ўзларининг амал қилишларига ўша "ёмон бўлади" етарли бўлган экан. Бугун ана шундай "ёмон бўлади"ган ишлардан бирининг ҳукмини кўриб қолдим. Қизиғи бундай оддий масалага ақли ва фикри ўткир фуқаҳоларимиз Қуръони каримдан ҳам далил олишган экан.\nМана ўша масала:\nСавол: Эрни исмини айтиб мурожаат қилишнинг ҳукми нима?\n"Дуррул мухтор"да шундай дейилади: "Аёл эрини исми билан чақирса макруҳ бўлади". Буни шарҳлаб Ибн Обидийн раҳимаҳуллоҳ ўз "Ҳошия"ларида шундай ёзадилар: "Эрга мурожаат қилишда ҳурматлашни ифодалайдиган "хўжайин" ёки шунга ўхшаш лафз ишлатиш лозим. Усмон ибн Ато ўз отасидан ривоят қилади: Саид ибн Мусаййибнинг хотинлари: "Бизлар эрларимизга, сизлар амирларингизга сўзлаганингиздек сўзлар эдик, Аллоҳ ислоҳ қилгур, офият бергурлар", дегандилар.\nУмму Дардо Жаҳмийя эрлари Абу Дардо розияллоҳу анҳудан ҳадис ривоят қилсалар: "Менга саййидим (хўжам) ҳадис айтдилар", деб бошлар эдилар.\nИмом Нававий "Саҳиҳи Муслим"нинг шарҳида: "Менга Умму Дардо ҳадис айтди: "Менга хўжам ҳадис айтди", деган жойини шундай изоҳлайдилар: "Яъни, "хўжам"дан мурод эрлари Абу Дардодир. Бундан аёл эрини хўжам, (ё хўжайиним) дейиши жоиз экани билинади". Бунга ўхшаш нарса Қуръонда ҳам бор. "Эшик олдида у(хотин)нинг хўжайинига дуч келишди" ("Юсуф" сураси, 25-оят). "Хўжайини" - эри дегани".\nАллоҳ олдинги аёлларни раҳмат қилсин! Умматга улардан яхши ўринбосарлар қолдирсин!\nэр хотин оила Махсус Саволим бор... Мубашшир Аҳмад


Пеллегринининг агенти ўз мижозига «Зенит»дан таклиф борлигини тасдиқлади » Скачать музыку бесплатно новинки музыки 2016-2017\nПеллегринининг агенти ўз мижозига «Зенит»дан таклиф борлигини тасдиқлади\nКомментариев: 0 Просмотров: 92 Дата: 14-03-2016, 18:16 Айни вақтда «Манчестер Сити» жамоасида бош мураббий сифатида ишлаётган Мануэль Пеллегринининг агенти Хесус Мартинес ўз мижози кейинги мавсумда Россиянинг «Зенит» жамоаси сафида иш бошлаши мумкинлигини билдирди. «Пеллегринини тўртта мамлакатдаги тўртта жамоа таклиф қилмоқда. Улардан бири Россиянинг «Зенит» жамоасидир. У катта эҳтимол билан «Зенит» таклифини танлайди», – дейди Пеллегрини. Эслатиб ўтамиз, Пеллегрини мавсум якунида «Манчестер Сити»ни тарк этади. Шунингдек, «Зенит»ни айни вақтда бошқариб турган Андре Виллаш-Боаш ҳам мавсум якунида кетиши ҳақида маълум қилган. - деб хабар бермоқда Stadion.uz нашри.


Исажон Султон. Мени ҳам туртиб қўй,эрта уйғонсанг... (ҳикоя) | www.ziyouz.uz\nБош саҳифа Ўзбек насри онлайн антологиясиИсажон Султонов (1967)Исажон Султон. Мени ҳам туртиб қўй,эрта уйғонсанг… (ҳикоя)\nИсажон Султон. Мени ҳам туртиб қўй,эрта уйғонсанг… (ҳикоя)\nДунёда бир ўргимчак бор эди.\nТонг элас-элас отиб, қизғимтир қуёшнинг илк илиқ нурлари оламга ёйилиб, шудринг остидаги турли-туман ўтларнинг ҳидлари сезилар-сезилмас тарала бошлагани ондан у янги тўр тўқишга тушарди. Тўри ҳавойи, юмшоқ, нозик эди. Ўргимчак ўз вужудининг қаерида, қай тарзда тўр ҳосил бўлаётганидан бехабар бўлса-да, унга тўрни ҳосил қилиш жараёнининг ўзиёқ лаззат бахш этар эди гўё. Ғоят инжа ипакка ўхшаб кетадиган тўрнинг юзаси ёпишқоқ, йилтироқ бўлиб, илк учини бир япроққа маҳкамлаб, тебрана-тебрана тўқий бошлар эди у.\nАввалига узун ўқ ипини тизиб оларди. Кейин у ўқдан бошқа томонларга янги ўқлар тортар, марказдан турли тарафларга чўзилиб кетган иплар ҳосил бўлгач эса, ораларини бир-бирига туташтириб, катакчалар ҳосил қилишга тушарди. Катакчаларнинг кенглиги аниқ эди, қаерда ва қай тарзда катакча ясаш лозимлигини билар эди у.\nШу тариқа, бир катакдан иккинчисига ўта-ўта, ажиб бир моҳирлик ва қунт билан шу ғалати ишида давом этар эди.\nУ тўқий бошлаган тўр ғоят нозик гиламчага-да ўхшаб кетарди. Ҳар банди гиламнинг бир бойлами, ҳар ипи бир ипак қатими каби товланувчану йилтироқ эди.\nБу – ранги оч сариқ, бошчаси ва оёқ учлари қизғиш-қорамтир митти ўргимчак эди. Шуниси қизиқки, у ўлжа овлаш учун тўр қурмасди – оддий, чиройли, санъаткорона тўрини тўқир эди, холос.\nТўрнинг учлари ўн битта эди. Ўргимчак баъзан кичикроқ – тўққизта ёки еттита учли гилам ҳам тўқирди. Доимо типпа-тик жойлаштирарди тўрини. Лекин тўр бойланган япроқлар гоҳо вазиятини ўзгартирар, шунда тўрнинг ҳолати ҳам ўзгарар, бундан ўргимчак азият чекарди. Шакли бузилган тўр унинг завқини қондиролмас, шу сабабли қайтадан янги тўр тўқий бошларди.\nҚуёш ҳаволаб кетиб, теваракни бирдай қиздира бошлаганида у сўнгги бандни ҳам бойлаб бўлди. Сўнг тўрининг ўртасига илдам борди-да, ҳамма бандлар бирлашган жойда тек қотди. Шу ердан ҳар томонга чўзилиб кетган иплар ва оралари кенгайиб борувчи катакчалар аниқ кўриниб турарди. Бу жуда чиройли манзара бўлиб, шу кичик “ҳудудча”нинг ҳамма томонини энлаб-чўзилиб кетган тўрнинг қоқ марказида туриб, ўз санъатидан завқланиш ўргимчакка хуш ёқди.\nУ тин олиб, тўр марказида туриб қолди.\nБир оздан кейин шабада яна эсди.\nТўр, бойланган япроқлари билан биргаликда, чайқалди.\nБаҳорий ел оҳиста эсар, атрофдаги турли-туман исларни олиб келар эди. У исларни ўргимчак сезармиди-йўқми, номаълум.\nШунингдек, ел ўз қанотида турли-туман овозларни ҳам олиб келди. Бу элас-элас шовқин ичида ўтларнинг шитирлашидан тортиб қўй-қўзиларнинг маъраши, кучукларнинг вовуллаши, кимларнингдир ғўнғир-ғўнғир овозлари ҳам бор эди.\nЁқимли эпкин ичра тўр марказида чайқалаётган ўргимчак қуёш қаттиқ қиздирганида ўқ ипларнинг биридан ўрмалаб бориб япроқ остига кириб жон сақлаши ҳам мумкин эди. Бироқ қуёшнинг тиккага келишига анча бор, қуёш нурлари ҳам тўр каби нозик, бу ҳам ўргимчакка хуш ёқмоқда эди.\nБадиий асар ҳам тўр каби тўқилади, дер эди мураббийларимиз. Хаёлотни ўшандай ўраб-чирмаб оладиган асарлар ҳақида ўйлаганимда, бирданига жуда кўп исмлар ёдга келди. Улар орасидан бир нечтасини танлаб-саралаб олиб, адибларнинг воқеа-манзараларни тавсиф этишдаги маҳорати ҳақида сўзлаш камлик қиладигандай, шу боис саноқли китоблар устида эмас, инсон тафаккурида бир умр из қолдириши мумкин бўлган турфа асарлар ҳақида мулоҳаза юритиш маъқулдай туюлди.\nЎйлаб қарасам, олти-етти ёшларгача китоб ўқиш айтарли қизиқарли машғулот бўлмаган экан. Балки китобга эҳтиёж сезмагандирмиз. Ҳар ҳолда, теварак-атроф уйғотаётган тасаввурларнинг ўзи етарли эди. Ҳозир тўла ишонч билан айта оламанки, бола тасаввури манаман деган ёзувчи хаёлотидан устун ва кучли, шу сабаб ҳам теварагида ота-онасию бир-икки ўртоғидан бошқа яқини бўлмаган бола учун китоб унча қизиқ эмас, устига устак, китоб ўқиш чўчитар ҳам эди. Одам боласи надоматларга ва ҳатто хасталикларга етакловчи жуда кўп гуноҳларини сўз воситасида содир этади, аммо тазарруси ҳам сўз билан бўлади. Эндигина ўса бошлаган ниҳолдай тасаввурга ўзга ва ёт фикрлар худди тажовуздек кўринган, сўзнинг тафаккурда бирон бир маъно ҳосил этиш жараёни ҳали тоза руҳга оғир келган бўлиши мумкин. “Балоғатга етмаган болалар фариштадирлар”, деган гап бор-ку. Шу сабаб, ҳаётининг болалик палласида кимдир китоб ўқиган бўлса-да, эслолмаслиги табиий. Чунки болалар бу даврда табиат ва ота-она “китоб”ини ўқиб улғаяди. Ҳақиқий китоб ўқиш, фикрга, тасаввурга, ташбеҳга чанқоқлик ўсмирлик чоғида балоғат бўронлари билан бирга ёпирилиб келади. Бизларда ҳам шу ҳол рўй берди. Ўсмирлик ва йигитлик даврида учқур хаёл шиддат-ла ҳар нарсани ўзига сингдириб олар, яна ва яна талаб қилаверар эди. Теварак билимларга ва таассуротларга тўла бўлса-да, руҳ ақл ва тасаввурдан ташқаридаги яна нималаргадир интиларди. Бола тасаввури билан ўзимиз кўниккан-билган манзаралар ортидаги кўникилмаган-билинмаган манзараларни излар эдик. Кутубхоналарда китоб кўп, қай бири дуч келса ўқийверар, лекин тобора куч йиғиб бораётган тасаввурни ҳатто фантастик ва саргузашт асарлар ҳам қондиролмасди. Ёзувчилар ўз қувваи хаёлотига таяниб минг бир манзара ва ҳодисаларни содир қилар эди-ю, бироқ руҳ яна нималарнидир излайверарди. Болалар адабиёти деган дунёнинг мағзини жуда қисқа вақт ичида чақиб улгурган ва аллақачон ундан ўзиб кетган идрокимиз янада залворлироқ маъноларни хоҳлар эди. Бу изланишни тафаккурнинг ўсиш ва сингдириш даври деб номладим, ўзимча.\nМазкур паллага етиб келишимизда, аввало, бир томондан Худойберди Тўхтабоевнинг “Сариқ девни миниб”ию Анвар Обиджоннинг “Аламазон”и, Эркин Воҳидовнинг ҳароратли шеърлари, бошқа томондан эса, бегонадай туюлган дунё болалар адабиётининг (Памела Траверснинг “Мэри Поппинс”, Астрид Линдгреннинг “Томда яшовчи Карлсон”, Жек Лондоннинг турли ҳикоялари ва ҳатто норвег сайёҳи Тур Хейердалнинг “Кон-Тикида сафар” ёдномаси ва жанубий қутбга илк бор қадам қўйган саёҳатчи Руал Амундсен хотираларигача – ҳамма-ҳаммасининг) катта таъсири бор, албатта. (“Бегона” дейишимдан мурод – бола зеҳнидаги жуда кучли, аммо идрок этилмаган миллий ватанпарварлик туйғусига эътибор қаратишдир. Баъзи тенгдошларимиз чет эл болалар адабиётига мансуб асарларни, “исмлари бегона экан” деб ўқимагани бор гап.)\nИнсон боласининг изланишлар дунёси шу қадар ранг-баранг ва турли-туман экани ақлни шоширар, бошқа томондан эса, шеърият дунёси ўзининг изтироблари, ғамларию ғуссалари, шодликларию жилвалари билан ром этарди.\nЛекин барибир, шу кўрилгану ўқилган асарлардан янаям бошқачароқ, кучлироқ, бир силтаниш билан фикр тўсиқларини чилпарчин қилиб юборадиган ва одамни ром айлаб, ичига олиб кириб кетадиган олам – қошу қабоқ орасидаги ғоят муҳим ва ҳайбатли бир сезги, ҳис, манзара, ташбеҳ, ўй изланар эди яхлит фикрловчи борлиқда. Ижтимоиёт бонг урар, ташвиқий асарлар ёзилар, лекин миянинг фикрловчи ғўддалари устидан енгилгина сидирилиб ўтиб кетаверар, ҳаёт енгил-елпиликка тўлиб-тошиб кетгандай туюлган бир маҳалда… жиддий адабиётни излар эдик. Ана шу паллада дунё адабиёти билан юзма-юз келгандаги иккиланиш ва ҳайратларга ҳам тўхталиш керак деб ўйлайман.\nОлий даргоҳда таълим олар эканмиз, дунёнинг “учинчи (яъни басират) кўзи” очилиб кетган кишилари дея таърифланган ёзувчилари асарлари ўша чанқоқни қондира оладигандай туюлганидан сўйлай. Киши тасаввурини биттагина қалб устида чирпирак қилиб айлантирган Достоевскийдан Толстойгача, Камюдан Кьеркегоргача, Ницшедан Шопенгауэргача… Даҳшатли ва залворли ўйлар билан ўша фикр ва туйғу ташналигини қондириш мумкинлигини ҳис қилишнинг илк ҳайратли онлари ўтгач, у асарлар мавзуси бегонадай туюла бошлагани, ботиний истак бу оламни қабул қилолмагани, фикр тарзига маҳлиё бўлган ҳолда улардаги қиёфалар бегоналигини илғаганидан бино бўлган аросатлар даври… Дунё – бегонадир, деб бонг урар эди Камю. Очун – англанмаган ғалати билимларга тўла, дер эди Борхес. Олам – балчиқдан иборат, дер эди Достоевский. Инсоннинг жавҳари – илоҳийдир, дерди Юнг. Ҳаёт – майллардан иборат ва инсон – ҳайвонийдир, дер эди Фрейд… “Тафаккурга қўшилиб имон ҳам ўлмоқда, қайта бошдан фикрлаб боқинг”, демоқда эди Айтматов. Сальвадор Дали истак ва изтироблар суратини чизар, Иероним Босх қиёмат манзаралари билан қўрқитар, Рюноскэ Акутагава “Ўргимчак уясининг толаси” ҳикоясида адолатнинг бешафқат тасвири билан одамни ҳайиқтирар эди… Адабиёт – улкан ҳодиса, у илон каби сеҳрлаб домига торта бошлайди, дер эди Камю. Бу нуқтаи назарлар аро дафъатан она адабиёт, она тасаввурлар майда, ҳавойи туюла бошлаган эди. Сабабини билолмасдик. Нега унақа фикрлай олмаймиз, деган ғалати иштибоҳлар уйғонган эди юрак тубида.\nШабада қаттиқроқ эсди-да, тўсатдан тўр бандларини новдалардан узиб олиб, тўр эгаси билан қўшиб ҳавода айлантира-айлантира учириб кетди.\nЎргимчак мана шу учишни кутаётган эди. Унга бу учиш жуда ёқди. Шу тариқа ўтлар, ариқлару майсалар, буталару яшил майдонлар узра ҳаволана-ҳаволана учаверди у.\nШу маҳал ўзининг сайёд эмаслигини, шамол қаёққа учирса ўша ёққа учиб кетаверадиган сайд эканини англаб қолди. Ва ўзи тўқиган ҳафиф ипга маҳкам ёпишганича шамол қаерга учириб олиб кетишини кута бошлади. Бу парвоздан энтикар, озод-озод учишнинг ҳаяжонлари уни маст қилган эди.\nБаҳорнинг ўйноқи шабадаси у тўқиган ижодни банд-бандидан узиб, тамомила ўз ихтиёрига олди. Узилгани ҳамоноқ бу чиройли гиламнинг шакли бузилиб, бошқа кўринишга кирди. Митти ва ҳарир учар гиламни эслатувчи тўрга маҳкам ёпишганча у энди илиқ ҳаволарда мавжлана-мавжлана учар, бу парвоз ғоят файзли ва завқиёб эди.\nЖўнроқ қилиб айтсам, мана шу санаб ўтилган ва шошилиш эсга келмаган яна бошқа фалсафалару образларнинг барини навқирон руҳ ўзига сингдириб бўлган, энди воқеаларга Буэндиа, Мерсо, Фрейд бўлиб қарай олаётган ва тахминан ўша қаҳрамонларга яқин фикр ҳам юритаётган эди. Бироқ бу ҳолатимиз тафаккур ривожига айтарли ҳеч нарса бермади, олам ҳануз саволларга тўлалигича қолмоқда, ижод моҳияти у ёқда турсин, яшаш маъносини ҳам очиб бера олмаётган эди. Хўп, инсон ҳаёти ҳайвоний нафсни қондиришдан иборат дейилди, кейин-чи? Инсон бу оламга бегона дейилди, кейин-чи? Адолатсиз жамият одам боласини жиноятга мажбурлайди дейилди, кейин-чи? Энг ажабтовури Альбер Камю – унинг “Калигула”си эди Римнинг телба императори савдойи фалсафаси билан ақлларни лол қолдирса-да, бироқ яшаш ва умр моҳияти ҳақида ҳеч билим бермас, мантиқий фикрлашнинг ранг-баранглигини ифода этар эди, холос. Чақалоқнинг туғилиши нурли ва сирли ҳодиса саналса, ўсиб-улғайиши ва қартайиб ўлиши одамни ваҳимага соладиган, сочларини тиккайтириб юборадиган чўнг моҳиятга ишора қилиб турса-да, бутун инсоният тақдирини қўятурайлик, ҳатто оддий талаба ҳаётининг моҳиятини ҳам очиб беролмаётгани қизиқ эди. Бошқачароқ айтсам, бир инжунинг турли қирраларини кўрсатгани билан, ҳаётга ярайдиган ва азалий саволларга жавоб топишга ёрдам берадиган жўялироқ фикр уйғотолмас эди.\nМуаммо ёғдудами, инжудами?\nШундай бўлса-да, у асарлар фикр ҳудудини кенгайтиришга хизмат қилганидан кўз юмиб бўлмайди. Бу ёғдули тошлар ёруғида ўз ўқиб-билган адабиётимизга назар ташлаганимизда, баъзан жўнроқ ва одмироқ манзараларни кўриб, ўсмирлик ва ёшлик шиддати аро шууримизда сезилар-сезилмас иштибоҳлар уйғона бошлаган эди. Нимагадир миллий адабиётимизда одамийлик, меҳр-оқибат, айниқса, яхшилик ва ёмонликнинг ғоят қалтис зиддияти содда ва оддий ифода қилинганига ақл шошар эди. Масалан, икки қўшни ўртасидаги муносабатлар қаламга олинган бир ҳикоянинг хулосаси ўлароқ, бу қўшниларнинг бири яхшию бошқаси ёмон бўлиб чиқар, бир одам икки ўғлини уйлантирса, келинларнинг ҳам бири инсофли, иккинчиси жоҳил экани бошданоқ аён бўларди-қоларди ва ҳоказо.\nХудбин фикрлару хулосаларни бир четга қўятурайлик-да, некбин қараб кўрсак, ичимиздаги ташна руҳни нега қондиролмади деб ўйлаганимиз юзлаб асарлардаги моҳиятни энди англаётгандайман. Ҳар ҳолда, ўсмирликдан талабаликкача ва ундан расмона фикрловчи киши бўлиб етиша бошлаганимиз ўн-ўн беш йил ичида англаб етиш душвор, аммо ҳис қилиш мумкин бўлган бир қаттол фожиа аллақачон рўй бериб бўлган, шу сабаб ўзбекчилик руҳи асарларга кўчган ва саҳифалар қатида жон сақламоқда эди. “Мени ҳам туртиб қўй, эрта уйғонсанг  ”, дер эди дўстига ҳали жуда ёш бир шоир. Шом қўнган пайт нон ёпган бир аёл ўша нондан иккитасини қўшнисига чиқаргани тасвирланган энг оддий, энг ғариб ҳикояда ҳам миллийликнинг бир қирраси ниҳон эди. Ҳар жиҳатдан ҳурлик, озодликка интилаётган олам ичра, ҳатто энг ғарибона битилган муҳаббат воқеасида ҳам, ўзбекнинг йигит-қизи образи орқали миллий одобнинг бир қирраси енгил ифодалаб ўтиб кетилган эди. Ваҳоланки, шу билан ёнма-ён ўз ғояси йўлида отасини ўлдирган йигит ҳақидаги асар ҳам тарғиб қилинарди. Миллатимнинг энг ночор ҳикоясида ҳам ота дастурхон бошига келиб ўтирмагунча таомга қўл урилмас эди. “Увоқни исроф қилма, у қушларнинг ризқи” деган ўгит муштдайлигимиздан қулоғимизга қуйилган, улғайгач эса ўша ўгитни олис Дания қироллигида яшаб ўтган адиб Андерсен асарларида ҳам кўриб ҳайрон қолган эдик. Бироқ улар биз улғаяётган даврнинг эмас, ортда қолган юз йилликнинг адиблари-ку? Ҳа, зиддиятлар ғоят кучли эди. Мустабид тузумнинг баҳайбат ташвиқот дастгоҳи онгларни қайта ишлаб, маҳсулот ҳолида ўрамлаб чиқариб ташлаётган, озод ўлкаларнинг даҳо-ю истеъдодлари эса “дунё – бемаънидир” деган хулосага келган, турли минтақаларда кескин зиддиятлар, пўртаналар, қалқишлар рўй бераётган бир даврда ёпирилиб келаётган технологик келажак қаршисида олам кишилари ўз руҳига таянч ва таскин бўла оладиган ниманидир худди ўсмир каби талпиниб излар экан, саволлар янада кўпаярди. Ваҳоланки, инсон ҳар ерда ҳам инсон эди – дунёнинг қаерига борманг, бир йигит-қизнинг ўртасида севги-муҳаббат куртак ёзар, қовушган жуфтлар фарзанд истагида орзуманд яшар, дунёга келган чақалоқнинг атак-чечагига қараб севиниш дунёнинг ҳар ерида бирдай завқиёб ва таскинли экан, катта ёшли кишилар орасида зиддиятларнинг пайдо бўлиши ақлни шоширарди… Миллатимнинг қаҳрамонлари – эзгин, ўксик, камтар, аммо олижаноб оддий кишилар ўша довдирашларга ҳайрат ва содда нигоҳ билан боқиб турар эди… худди ўзимиз ҳам ўсмирона тафаккур юксалиши даврида билгисиз ҳайратлар ичра термилганимиздай. Яна ўша ҳодиса такрор рўй бермоқда эди – ижтимоий асарлар миянинг ғўддалари устидан сидирилиб ўтар, сингмас, аммо миллий руҳиятнинг биргина жилваси пинҳон асарларни кишилар талашиб ўқирди. Буларнинг барини – Худойим ато этган ўсмирона соф ва оч, аммо аллақачон кенгайишга улгурган тасаввурларни ақл сарҳисоб қилмоқда ва ўзича хулосаламоқда эди.\n“Мени ҳам туртиб қўй, эрта уйғонсанг…” демоқда эдик бир-биримизга.\n“Тун шамоли эсаётган кўчалар асабимни тинчлантирди, меъдамдаги оғриқ пасайди… Ичимда тазарру истаги пайдо бўлди. Лекин менинг тавбам нафақат ўзим учун, балки оилам учун ҳам фожиали якунланиши мумкин эди. Бундан ташқари, ўша истагимнинг самимийлигига ҳам шубҳам бор эди. Қанийди, асабларим ҳар бир соғлом кишиники каби бўлса… Лекин, бунинг учун Мадридгами, Рио-де-Жанейрогами, Самарқандгами жўнашим керак…”, деб ёзади буюк япон ёзувчиси, Нобель мукофоти соҳиби Рюноскэ Акутагава умр шомида ёзган ҳикояларидан бирида. У Ғоя излаган эди! Бутун умри бўйи ҳақиқатан ҳам ичидаги ташна истакни қондириш учун турли-туман усулларни қўллаб, турли руҳ вазиятларини таҳлил қилиб кўргач… дунёнинг икки улкан бешиги – ё Андалусияга, ё Самарқандга кетсам… таскин топа олармикинман, демоқда эди.\nСабаб? Самарқандда тафаккур, ғоя ва Акутагава умр бўйи излаган саволларга Жавоб бор эди!\nДунёнинг терслигини кўрингки, ўша кезларда Самарқанд, кейинроқ биз ўсмир ёшимизда ҳис қилганимиз мубҳам фожиага юз тута бошлаган, тафаккур ёғдуси зулмат қаърида сўнаётган, адиб бориш ва таскин топишни орзулаган улуғ ва азим шаҳар мустамлака ботқоғига бота бошлаган эди…\nТафаккур қилиш учун хомашёнинг кўплигидан ақл шошишини кўряпсизми? Дунёнинг улкан адиблари Йўлни тахмин қилган ва кўрсатган, тафаккури йўл излаётган саноқсиз кишилар селдай бўлиб у тахминлар сари оқа бошлаган эди.\nВаҳоланки, хаста Акутагава излаган йўл бизга болаликданоқ таниш эди!\nБолаларга хос идрок этилмаган ватанпарварлик ҳақида сўз юритганимиздай, у йўл ҳам қошу қабоғимиз орасида бўлса-да, англаб етилмаган эди. Орадан юз йилга яқин вақт ўтгач, япон мутафаккири боришни орзулаган икки шаҳарнинг бирида – Рио-де-Жанейрода туғилиб вояга етган яна бир машҳур адиб – ҳозир олтмиш беш ёшни қоралаган Пауло Коэльо умрининг шомида “Нажот – Шарқдадир”, деган тўхтамга келди. Бизлар улғайдик, ёшликнинг асов шиддатлари сусайди, тамкин ва ҳикмат истар ақл тўлишди. Талаба эканимизда, “Инсоният тарихи Бодлернинг бир мисра шеърига арзимайди”, деган гап кўп тилга олинар эди. У бир мисранинг қайси шеърдан экани номаълум. Улуғ бобомиз ҳaзрат Алишер Навоий эса сокин ўйчанлик ила айтадилар:\nШу тариқа, инсониятнинг бутун тарихи улуғларимизнинг битта мисрасидаги ҳикмат ила хулосаланганини сезиб қоламиз. “Бодлернинг бир мисрасига арзимайди” деган иддаога қарама-қарши ўлароқ, ҳазрат мисрасида иддао сезилмайди. Дунё ясаниб безак тақди, гуллар очилди. Сен ҳам дунё даласида шундай очилдинг. Дарахт мева тугди, гул ифор таратди. Саноғи йўқ шу турфаликлар ичида ҳатто ер тубида ўрмалаб юрадиган, емиши тут баргидан бошқа нарса бўлмаган кўр қурт ҳам жонидан кечиб ипак бўлди, хўш, сен нима қилдинг?!\nИнсон ҳаёти ёки маънавиятида чуқур из қолдирган китоблар ҳақида яхлит фикр айтиш шу сабабдан ҳам қийин. Асарлар ўқилиб, вазифасини адо этиб бўлди. Китоблар эскириб, титилди. Шундан кейин хотирада тўсатдан… китоб қолмаганини, балки унинг яратувчиси билан у бунёд этган маъно қолганини сезиш мумкин. Жисмлар ғойиб бўлади, адиб исми муқовага, фикри эса саҳифаларга айланганидай.\nЯна шуни айтган бўлардимки, ҳар бир ижодкорнинг адабий умрида ҳеч бўлмаса битта ярқ этган мисра ёки образ албатта топилади. Истеъдоднинг қувватига қараб, бундай мисралар кўп ёки кам бўлиши мумкин. Умуман, асарнинг яратилиши – ғалати ҳодиса. Бадиий асар ўқувчини бошқа дунёга етаклаб киради, оламнинг мазмун-моҳиятини кўрсатиб беради, деганлари – жўн гаплар. Чунки асардаги сўз, мисра, ташбеҳ, ҳолат, манзара турли кишилар онгида уларнинг билими ва ҳассосиятига ярашагина маъно ҳосил қилади. Энди… Қодирийнинг “Жинлар базми” ҳикоясидаги мусиқанинг сира мусиқа эмаслигини, Ойбекнинг наъматаги оддий бута эмаслигини яхши биламиз. Фикр нурида кўп қиррали инжунинг бошқа жилваларини кўра бошлаймиз.\nТафаккур шамоллари тепамиздан, ён-веримиздан ҳайбат солиб эсиб ўтаётир. Сочларимиздан юлқилаб, кўзларимизга қум мисол тиқилиб ачиштирмоқда. Шамолда ҳар нарса ўз ҳолича товуш чиқара бошлайди. Бу шамоллар забтида ҳар биримиз ўзимизча овоз чиқарган бўлсак, не тонг! Турли фалсафий оқимларнинг ғояларини акс эттирган турфа қаҳрамонларнинг бари ҳозир ақлнинг узоқроқ бир бурчагига супурилиб, ўша ердан ғарибона, музтар боқиб тургандай.\nЭндиликда… “дунёга бегоналиги” боис беҳуда қатл этилган Мерсодан то Буэндиагача бир вақтлар ўзгача фикр юритиши билан бизни ҳайратга солган турли-туман ғалати образларга бошқача қарашимиз ҳам бор гап.\nСабаби, бизлар ҳам Алишер Навоийнинг ёхуд бошқа азиз ва жонажон салафларимизнинг бор-йўғи биргина мисрасидаги ҳаётбахш маънони англаб қолган бўлсак, не ажаб? Эгоцентризм ва имонсизлик талвасалари аро ҳар турли шаккокона тахминини асар қилиб ақлларга рўпара этган турли адиблардан фарқли ўлароқ, бизнинг истеъдодларимиз инсоннинг дунёдаги ўрнию вазифаси ҳақида очиқ-яққол ва соғлом ўгитлар бера олган, Йўлнинг нима эканини аллақачон кўрсатиб улгурганидан бир севинсам, бир ҳайратга тушаман.\nДурдоналар эса жилвасини қўймайди. “Хоккўзанинг даласидан анқиётган янги соғилган сут ва беда иси” тўсатдан димоққа урилгандай бўлади. Тонг саҳарда янги кесилган ва дасталанган тут баргларининг исини ҳам туйгандай бўламиз. Фикр ғаввоси тафаккур теранликларига шўнғиб, қай дурни олиб чиқишини билмай ҳайратга тушади. Ҳа, марварид доналари кўп қиррали, ҳар қирраси ўзгача жилваланади. “Девони луғотит-турк”дан то тенгдош-руҳдош адибларимизнинг асарларигача – бари, барчасини кўз қорачиғидай асраб-авайлашимиз кераклигини тушунгандай бўламиз. “Мени ҳам туртиб қўй, эрта уйғонсанг”, дейди уйқуга кетаётган икки ўсмирдан бири шеригига. У икки ўсмир фикр ғорининг зулмати ичра балки орадан бир неча аср ўтгачгина уйғониши мумкинлигини хаёлига ҳам келтирмай уйқуга чўмади.. .\nҲақиқатан ҳам, ҳар киши ўзи учун йўл кашф этади. Алвон булутлар томонга узаниб кетган, икки чети, уруғларини сочиб юборган ва кучли ислар таратаётган, майсаларга тўла тафаккур сўқмоғидан шу тариқа қуёш ботаётган тарафларга равона бўлмоқдамиз. Ва бир қур аланглаганимизда кўрамизки, ўзимиз билан олиб кетаётганимиз – фақат маънолар экан, холос.\nСалдан кейин дайди шамол у санъат асарини яна қайгадир элтади. Бўй чўзган дарахтзору экинзорлар узра шом қўна бошлайди. Тўрнинг иплари қай бир яшил бута ёки оғочнинг шохчаларига илашиб қолади. Ўргимчак ип илашиб қолган япроққа жуда секинлик билан, ўрмалаб чиқиб боради. Ўша ерда бир озгина тин олади.\nСўнг япроқ остига жойлашиб олиб, сабру тоқат билан яна тонг отишини кута бошлайди.\nТун ўтиб, тўқ кўк тусли осмон аста-секин ёришиб, қайлардандир елиб келаётган оловранг нурларнинг шафақи кўрина бошлаганида… ўша қунт ва тиришқоқлик ила нозик ва ҳафиф ажойиб санъатини – тўрини қайтадан тўқишга тушади…\nЁдингизда бўлса, номи тилга олинган буюк япон адиби дунёга машҳур ҳикоясини “Жаннатда тонг маҳали эди” деб бошлаган эди.\nКим билсин, не-не оғир гуноҳларни содир этган осий банда – Кандата босишга журъат этолмаган ва инсониятга ҳукми адолатнинг инжа тасвирини ҳадя этган ўргимчак балки мана шудир!\n« Tafakkur » журнали, 3-сон, 2012.\n← Аввалги Аввалги Исажон Султон. Атомлар ва молекулалар музейида (ҳикоя)\nКейинги → Кейинги: Ўрта асрлар робот устаси — Абул-Из ал-Жазарий


МОЛЛАР СОТИЛДИ, ПУЛ ЭСА ЙЎҚ\nКимларнингдир ишонувчанлиги, қандайдир манфаатли ваъдаларга учиб, ўйламай иш кўриши фирибгарликни ўзига касб қилган кишилар учун айни муддао бўлиши сир эмас. Буни шу кунга қадар 5 маротаба жиноят содир этиб, суднинг қора курсисига ўтирган, жазо ўтаган, аммо бундан тўғри хулоса чиқармаган Даврон Мададовнинг қилмишлари мисолида ҳам кўриш мумкин.\nБу гал Даврон гўёки ўзини чорва моллари олди-сотдиси билан шуғулланувчи тадбиркор сифатида кўрсатиб, ўнлаб инсонларнинг мол-мулкини осонгина ўзлаштириб олган.\nЖумладан, 2018 йил 5 ноябрь куни Нишон тумани Янгиобод маҳалласида яшовчи О.Б.нинг йирик шохли молларини сотмоқчи бўлиб юрганидан хабар топиб, унинг уйига келади. 6 бош ҳўкизни 32 миллион сўмга савдолашиб, пулини бир ҳафта ичида бериш шарти билан молларни олиб кетади. Аммо орадан ойлар ўтса-да, пулдан дарак бўлмайди.\nУнинг қилмишлари шу билангина чекланиб қолмайди. Мисол учун, Нишон тумани Қирққулоч маҳалласида яшовчи К.М.нинг 5 бош йирик шохли молини 34 миллион сўмга, шу маҳаллалик Б.Э.нинг 50 бош майда шохли молини 26 миллион 600 минг, А.Н.нинг 15 бош майда шохли молини 20 миллион, А.Ч.нинг 13 бош майда шохли молини 13 миллион сўмга, Кўксой маҳалласида яшовчи А.Х.нинг 1 бош йирик шохли молини 6 миллион, Самарқанд маҳалласида яшовчи И.Х.нинг 3 бош йирик шохли молини 15 миллион, Ойдин маҳалласида яшовчи Ж.Н.нинг 5 бош йирик шохли молини 35 миллион, Юксалиш маҳалласида яшовчи Ш.Т.нинг 2 бош йирик шохли молини 13 миллион ҳамда Нишон маҳалласида яшовчи Д.Х.нинг 2 бош йирик шохли молини 7 миллион 500 минг сўмга савдолашиб, сотиб олган. Ушбу фуқароларга ҳам молларининг пулини бир ҳафта ичида беришини айтган бўлса-да, бироқ ваъдасини бажармасдан молларнинг пулини ўзи билганича сарфлаб юраверган.\nДаврон Мададов-ку қилмишига яраша қонуний жазосини олиши аниқ. Аммо фуқароларимиз ҳам бироз ҳушёр бўлиши, турли ваъдаларга ишониб, ўз мол-мулкларини фирибгар қўлига осонгина тутқазиб қўймасликлари лозим.\nНишон тумани ИИБ ҳузуридаги тергов бўлинмаси катта терговчиси


Хизмат вазифасига совуққонлик билан қараган бош шифокор вазифасидан озод этилди\nХизмат вазифасига совуққонлик билан қараган бош...\n11.07.2018 10:32 0 8827\nСоғлиқни сақлаш вазирлиги тизимида ўз вазифасига совуққонлик билан қараётган, халқ розилигини бош мақсад қилиб қўймай, ишда камчиликларга йўл қўяётган раҳбарларга кескин чоралар ҳам кўрилмоқда. Бу ҳақда вазирлик матбуот хизмати «Xabar.uz»га хабар берди,\nСоғлиқни сақлаш вазирлиги томонидан Тошкент шаҳар нефрология шифохонаси фаолияти ўрганилганда, айни шу камчиликларга йўл қўйилаётгани маълум бўлди. Шу боис ўз хизмат вазифасига масъулиятсизлик билан ёндашган Тошкент шаҳар нефрология шифохонаси бош шифокори А.Зуфаров эгаллаб турган лавозимидан озод этилди.\n«Бугун раҳбар кадрларга қўйиладиган талаб ва улар елкасидаги масъулият ҳар қачонгидан ҳам ортмоқда. Давлатимиз раҳбари таъкидланганидек, ҳар бир давлат хизматчиси ҳар куни ўзининг меҳнати билан эгаллаб турган лавозимига лойиқлигини исботлаши шарт. Ушбу талаб барча соҳалар қатори тиббиёт тизими бошқарув органлари раҳбарлари учун ҳам дахлдор. Бугунги кун талабига жавоб бера олмаган раҳбар эса халқимизни рози қилиб, мамлакатимиз ривожига ҳисса қўша олмайди», — дейилади вазирлоик маълумотида.\nСоғлиқни сақлаш вазирлиги бош шифокор


Anvar Boboev2021-05-31T14:48:16+05:0031 May, 2021|“Йилнинг энг фаол журналисти – 2021”, Матбуот|\n«Эшитдиларингизми, Сенат Раиси болалар боғчаларидан бошлаб жинсий тарбия дарслари ўтилиши керак, деган эмиш. Уят эмасми, болаларга шунақа нарсани гапириб бўладими?..»\nУшбу мавзу сўнгги кунларда ижтимоий тармоқларда энг кўп муҳокамаларга сабаб бўлди. Шу тўғрида биз ҳам озроқ мулоҳаза қилиб кўриш лозим топдик.\nОлий Мажлис Сенати Раиси Танзила Норбоева (у Гендер тенгликни таъминлаш масалалари бўйича комиссияси раиси ҳисобланади) «тарбия дарслари» доирасида болалар боғчаларидан бошлаб, барча таълим муассасаларида жинсий тарбия дарслари ўтилиши зарурлигини айтди. Шундан кейин ижтимоий тармоқларда бундай тарбиянинг тўғри ё нотўғрилиги борасида баҳслар бошланиб кетди.\nСенат раҳбарининг аниқ нима дегани ҳақида қуйироқда тўхталамиз. Ҳозир эса, бошдан айтиб қўя қолиш керак: жинсий тарбияни жорий қилиш – тўғри ва керакли иш. Масала унинг қай йўсинда амалга оширилишидир.\nНима учун тўғри ва керакли? Келинг, бир чеккадан бошлайлик.\nЖинсий тарбия болалар, ўсмирлар ва балоғат ёшидаги йигит-қизларда жинсий масалаларга тўғри муносабатни шакллантиришга қаратилган тиббий-педагогик чора-тадбирлар мажмуасини ўз ичига олган бўлиб, ундан кўзланган бош мақсад никоҳ ва оила институтини мустаҳкамлаш орқали ижтимоий фаровонликни оширишдан иборат. Албатта, қатор ижтимоий муаммоларнинг (юқумли венерик касалликлар, ОИТС, гендер саломатлик, балоғатга етмаган қизларда ҳомиладорлик, аборт ва ҳоказо) олдини олишга йўналтирилган бундай тарбиянинг физиология-гигиена, педагогика, одоб-ахлоқ, менталитет билан боғлиқ ўзига хос жиҳатлари бўлади.\nТарихда турли давр ва турфа мамлакатларда жинсий тарбияга ёндашувлар анъана ва урф-одатлар таъсирида қолиб келган, яъни аксар ҳолларда эътибордан фаромуш бўлган. Фақат ХХ асрнинг иккинчи ярмидан кейин «жинсий инқилоблар» авж олиб, «яккаю ягона жинсий аҳлоқ — эркин ишқий муносабатлар» шиори майдонга келгач, аниқроғи, шулар натижасида юқумли венерик касалликлар ва ОИТСга чалиниш, балоғатга етмаган қизларда ҳомиладорлик ва аборт каби ҳолатлар кўпайиб кетганидан сўнггина бу масала жамоатчилик ва давлат органлари эътиборини ўзига жалб қилди.\nБугунги кунда қатор Ғарб давлатларида, масалан, АҚШ ва Нидерландияда «жинсий маърифат» кенг тарқалган ва ортиқча истиҳола ё эҳтироссиз ишлатиладиган атамага айланган бўлиб, жинсий тарбия мактабгача тарбия муассасаларидан бошланади. Ўсиб келаётган ёш авлодга жинслар ва жинсий ҳаёт масалалари билан боғлиқ анатомик-физиологик, жинсий, гигиеник ва бошқа маълумотлар босқичма-босқич бериб борилади. Бу ёшларнинг «катта ҳаёт»га эртароқ кириб қолишига йўл очаётгани йўқ. Хусусан, Нидерландияда ёшлар жинсий алоқаларни ўртача 18 ёшдан бошлайди (кўплаб Ғарб мамлакатларида бу кўрсаткич 16 ёшга тенг), балоғатга етмаган қизлар орасида туғруқлар сони мингтадан бештани ташкил қилади (дунё бўйича энг кам миқдорлардан бири), ОИТС билан касалланиш даражаси ҳам анча паст.\nДемак, жинсий тарбиянинг фойдаси бор экан. Келиб чиқадики, бу – долзарб масала. Ҳаммаси ишни тўғри йўлга қўйишга боғлиқ.\nБу ўринда «менталитетимизга тўғри келмайди» деб бирданига қарши турувчиларга юзланиб айтиш керакки, ҳеч ким ёшларга жинсий ҳаётни ипидан игнасигача ўргатиб қўйишни даъво қилмаяпти. Бузуқлик керак бўлса, ҳозир – интернет замони, ҳамма ахтарганини топиб олаверади. Мақсад, юқорида айтилганидек, никоҳ ва оила институти муқаддаслигини сақлаш, шу орқали қатор ижтимоий муаммоларнинг олдини олишдир. Бунда болани ёши ва жинсига қараб, босқичма-босқич равишда тарбиялаш муҳим.\nМасалан, боғча ёшида болани дастлаб тозаликка ўргатишнинг, ота-онага фарзандига ноқулай кийим кийдирмасликни маслаҳат беришнинг ҳеч қандай зарари йўқ. Бу чоралар жуда бўлмаганда глистлардан (ичак қуртлари) зарарланишни камайтиради. Қарабсизки, бола ҳам хушчақчақ, ота-она ҳам хотиржам. Бу ёшда фарзанд болани лайлак олиб келишига ишонади, шунинг ўзи унга кифоя.\nКейинги босқичда ахлоқий ва гигиеник қоидаларни ўргатиш фойдали бўлади. Айрим гапларни гапиришда эса эҳтиёт бўлиш керак. Дейлик, менталитетимизда «сенга фалончини олиб бераман» каби эркалашлар бор. Болада меҳрни кучайтириш яхши, лекин меъёр бузилмаслиги керак. Токи, у ўзидан каттароқ, «юқорироқ маълумотли»лардан нималарнидир суриштиришга киришиб кетмасин. Ота-она бир-бирига ҳурмат ва меҳр кўрсатса, бола учун бундан яхши ўрнак йўқ.\nИнсон улғайгани сайин танада ўзгаришлар юз бериши табиий ҳол. Қизлар ҳайз кўради, йигитлар эҳтилом бўлади. Бундай ҳолларда кимдан нимани сўрашни билмай, ўз ёғига қоврилиб юрганлар асабий, тез чарчайдиган, диққатини жамлай олмайдиган, ўқиши оқсайдиган бўлиб қолиши мумкин. Мана шу босқичда улар ўзининг касалга чалинмаганини, бу жараёнлар табиий эканини билиши керак. Демак, бу ёшдагиларга ҳам ўз вақтида керакли маълумот берган маъқул. Акс ҳолда, ўсиб келаётган ёш йигит-қизлар руҳияти бузилиши, бу уларнинг кейинги ҳаётига таъсир кўрсатиши мумкин.\nШу тариқа ёш авлод ўсиб борар экан, унга аста-секин, хаёлини бузмаган ҳолда, худди овқатланишдан олдин қўл ювиш саломатлик қоидаларига қанчалик мос бўлса, жинсий ахлоқ ва тозалик ҳам одоб ва соғлом турмуш тарзи меъёрларига шунчалик уйғун эканини уқтириб бориш лозим бўлади. Бундай тарбияда барча ахлоқий, ижтимоий, гигиеник жиҳатлар мужассам қилинса, авлод баркамол бўлиб вояга етади.\nМуҳими, тарбияда тартиб бўлиши керак. Қорани қора дейишда фикрни мустаҳкамлаш учун оқни кўрсатиш зарур бўлганидек, оқни оқ дейишда ҳам қорани кўрсатиш керак.\nМасалан, аёл киши табиатан юз-кўзи, соч турмаги, кийими, пардози ёқимли бўлишини хоҳлайди. Ким учундир эмас, умуман ёқимли бўлгиси келаси. Бу – табиий. Лекин лабини шиширтириш, ясама қош-киприк қўйиш, пластик жарроҳликка уннаш, упа-эликка ва тўғри келган-келмаган ҳар хил модага ҳаддан ортиқ берилиш – табиийлик белгиси эмас.\nХудди шундай, эркак киши кучли, виқорли, келишган, ҳозирги замон истилоҳи билан айтганда, «крутой» бўлиб кўринишни истайди. Лекин бунинг учун у тенгдошлари ва катталарнинг «маслаҳати» билан чекиш, ғўддайиш, тату қўйдириш, мушакларни укол билан шишириш, катта кетиш каби иллатларни орттириб олмаслиги керак.\nМана шуларни тўғри тушунтириш ҳам жинсий тарбияга киради.\nОилавий ҳаётнинг фаровонлигини таъминлашда иқтисодий масала асосий ўринлардан бирини эгаллаши яхши маълум. Менталитетимизда «эсиз Фалончи, иккита-учта бола билан ўтиб кетяпти» деган қараш аста-секин чекланиб, замонга мос соғлом режалаштириш фикри устунлашяпти. Ёш келин-куёвлар тиббий кўрикдан ўтяпти, «исталмаган ҳомиладорлик»нинг олди олиняпти. Демак, умуман гапирмагандан кўра, чиройли қилиб, менталитетимиз доирасига солиб, англатган маъқул. Буни қарангки, истиҳола қилиб, гапирилмагани учун шўро давлати ўз даврида абортлар сони бўйича дунёда етакчилар қаторига чиқиб олган экан. Сабаби – одамлар керакли маълумотларга эга бўлмаган. Ундан кўра огоҳлантирган яхши эмасмиди?!\nҲеч қандай жинсий тарбия шарт эмас, ҳозирги интернет замонида ҳамма ўзига керакли нарсани «ўргимчак тўри»дан топиб олаверади, деб ўйлаш қанчалик тўғри? Топишга – топади. Лекин гап – қандай топишида, нимани топишида, излаш жараёнида нималарга дуч келишида, ҳамма кўрганларини қандай талқин қилишида, буларнинг барчаси кейинги ҳаётида қандай акс этишида. Ёш йигит-қизлар никоҳга, оилавий ҳаётга қанчалик тайёр, эрлик ёки хотинлик масъулиятини қанчалар ҳис қилади? Агар «оммавий маданият» таъсирида, «яккаю ягона жинсий ахлоқ – эркин ишқий муносабатлар» руҳида катта бўлган бўлса, эртага фарзандларига қандай тарбия беради? Шунақалар кўпайса, жамиятнинг ҳоли не кечади? Савол кетидан савол туғилаверади…\nШунинг учун жинсий тарбия керак. Лекин унинг қандай бўлиши, қай тарзда йўлга қўйилиши жуда мураккаб масала.\nДарвоқе, Сенат Раиси Танзила Норбоева бундай деган эди: «Гинеколог масаласида, қизлар кўринмаслиги керак деган стереотиплар бор. Жинсий тарбия масаласи биз учун ёпиқ мавзу ҳисобланади. Ҳеч ким гапириши мумкин эмас. Деярли кўп оилаларда, ҳаттоки ота-она ҳам фарзандларига шу нарсаларни гапирмайди. Бу нотўғри. Биз ўйлаймизки, жинсий тарбияни ёш болаликдан олиб бориш керак. Президентимиз ташаббуси билан мактабларда тарбия дарси киритилди. Вазирликларга шу тарбия дарсида, албатта, жинсий тарбия йўналиши, гендер тенглик масалаларини киритишни, қизларни алоҳида, ўғил болаларни алоҳида ўқитиш, тайёрлаш вазифасини қўйдик.\nҲозир тарбия дарс соатларига мана шу нарсалар киритилган.\nЎқув дастурларини шу даражада нозиклик, билим билан қилишимиз керакки, ўғил бола, қиз болага керакли билимни беришимиз лозим. Мактабгача таълимда ёшга мос қилиб, ўзини доирасида, юқори синфларда ва олий таълим муассасаларида қизлар ва ўғил болаларни оилага тайёрлаш, репродуктив саломатлик, туғиш, сақланиш, қариндош уруғ ўртасидаги никоҳ ва бошқалар тўғрисида очиқдан-очиқ маълумотларни беришимиз керак.\nБиз ёпганимиз сари интернет очиқ. Интернетда ёмон нарсаларни ўрганяпти. У салбий оқибатларга олиб келяпти. Шунинг учун, ундан кўра, дўст бўлиб, дугона бўлиб, ота, ака-ука бўлиб, маълумотни бергани, менимча фойдалироқ бўлса керак».\nБизнингча, бу ерда уят бўладиган ҳеч нарса йўқ.\nДинимиз оилани муқаддас санайди. Қуръони Карим эр-хотин бир-бири учун либос эканини айтади (Бақара сураси, 187-оят), яъни баданнинг айбларини яшириб, уни иссиқ-совуқдан асраб, ҳарорат бағишлаб туради. Мана шу руҳда жинсий тарбия беришни йўлга қўя олсак, бу, албатта, ютуғимиз бўлади.\nБир ҳадис ҳам келтирайлик. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламга бир аёл эрининг эътиборсизлигидан шикоят қилиб келади. Суриштирилганда, у одам куну-тун фақат рўзаю намоз билан банд экани аён бўлади. Шунда Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам унда қориннинг ҳам, кўзнинг, тананинг ҳам, хотиннинг ҳам, фарзандларнинг ҳам ҳаққи борлигини айтадилар. (Имом Бухорий ривояти). Шундай тарбия бера оламизми?\nЮлиан Семёновнинг «Раис учун бомба» асарида 60-йилларда ГФРда прокурор билан бир ёш қизнинг суҳбати келтирилади. Ундан олинган қуйидаги жумла Ғарбнинг ўша даврдаги қиёфасини аниқ очиб беради: – Ҳа, жаноб прокурор, нимани сўрамоқчи бўлаётганингизни тушундим, хижолат бўлманг, ўзим айтаман. 15 ёшимда. Ҳа, мени озгина шоштиришди. Лекин аслини олганда, ўзим ҳам жуда кечикиб кетиш ниятида эмас эдим…\nБиз буни кўчиришимиз, бу қизга ҳавас қилишимиз керак эмас.\nРадий Фишнинг «Жалолиддин Румий» асарида эса қуйидаги савол-жавоб келтирилади:\n– Ёпиқ ва юмуқ нечта?\n– Тил, камар, кўз.\n– Очиқ нечта?\n– Қўл, юз, дастурхон, юрак.\n– Дуруст юриш қоидаси нечта?\n– Кибру ҳаво қилиб юрмаслик, атрофга алангламаслик, бошқалар ортидан кузатмаслик, кексаларни қувиб ўтмаслик, шерикларни куттириб қўймаслик.\nБуни олишимиз мумкин.\nМухтасар айтганда, тарбия ҳеч қачон бефойда бўлмаган. Яхши маънодаги тарбия, албатта. Иш аждодларимизнинг илмий-маънавий мероси руҳида ва энг хайрли удум-анъаналаримиз асосида ташкил этилса, жинсий тарбия ҳам, шубҳасиз, фойдали бўлади. Шунинг учун масъулларга юзланамиз: Ташаббусингиз долзарб ва маъқул. Ишни ҳам маъқул ва мақбул қилиб ташкил эта оласизларми?!\n«Оила даврасида» газетаси, 47-сон, 19 ноябрь 2020 йил


Зулм сўзи араб тилида ظَلَمَ феълидан олинган бўлиб, луғатда “ҳаддан ошиш”, “адолатсизликка йўл қўйиш” деган маъноларни англатади. Истелоҳда эса бирор бир масалада ҳақ устидан ботилга ўтиб кетиш, адолатсизлик қилишга нисбатан айтилади.\nРасулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам муборак ҳадиси шарифда шундай деганлар: «Зулмдан сақланинглар. Зеро, зулм қиёмат куни зулмат бўлур. Зиқналикдан сақланинглар. Зеро, зиқналик сизлардан олдингиларни ҳалок этди – уларни ўзаро қонларини тўкишга ва ҳаром ишларни ҳалол қилишга олиб келди» (Имом Муслим ривоятлари).\nЭҳтимол, золим зулм орқали кўп нарсага эришар. Агар Аллоҳ хоҳласа, мазлумнинг биргина дуоси билан ўша золим ҳамма нарсасидан айрилади.\nБордию мазлум золимга бу дунёда жавоб қайтармай, у тўғрисида Аллоҳ таолога шикоят қиладиган ва ҳаққини олишни охиратга қолдирадиган бўлса, бундан золим қўрқиши керак.\nҲамма ўлади. Ҳар ким бу дунёда қилган ишларига жавоб беради. У КУНда ўзидан ортиб, бошқаларга ҳам зулм қилганлар ҳар бир мазлумга ҳаққини берадилар. Бу зулм сўз биланми бўлганми ёки пул билан бўлганми ёки куч билан бўлганми, фарқи йўқ, ҳаммасига жавоб бор!!! Хуллас, ҲИСОБ КУНИда золимга жудаям қийин бўлади.\nАйтгандек, фиъавн, қорун, ҳомон каби кимсаларни бойлик, мансаб ўзидан кетишига, Пайғамбарга, бутун халққа зулм қилишига сабаб бўлган эди.\nДругие материалы в этой категории: « Агар мўмин бўлсангиз.....\tДажжол ҳақида савол-жавоб »


9-май Хотира ва қадрлаш куни (видео) – «Умид» ИДУМИ\nDushanba May 6th, 2019 Juma May 10th, 2019 Видеодарс, Шеърлар 1та фикр билдирилган\n1999 йили 9 май куни Ўзбекистон пойтахтида Хотира майдони очилди ва шу кундан буён 9 май Хотира ва қадрлаш куни деб нишонланмоқда. Ушбу байрам мустақил Ўзбекистонда асрлар давомида қахрамона, ўлкамизни ҳимоя қилган, унинг эркинлиги, мустақиллиги ва халқининг тинчлиги учун курашган ватандошлар хотирасига бағишланган.\nХотира ва қадрлаш тушунчаси чуқур маънога эгадир. Ушбу кунда фашизмга қарши курашишларда қатнашган, ўз Ватанини ҳимоя қилишда жонига фидо қилган, шунингдек Тўмарис, Широқ, Спитамен, Жалолиддин Мангуберди, Нажмиддин Кубро, Номоз-ботир каби қахрамонлар ва асрлар давомида халқ орзу қилган эркинлик учун курашган Қодирий, Бехбудий, Мунаввар-қори, Чўлпон, Авлоний, Фитрат, Усмон Носир каби миллий қахрамонларимизни рухини шод этиб эслаш ҳам фарз ҳам қарздур. Инсоният иккинчи жахон урушида катнашган, бу аёвсиз жангу жадалда қахрамонларча халок бўлганлар хотирасини асло унутмайди!\nИккинчи жахон урушида Жиззах\nНемис – фашист босқинчиларининг ҳиёнаткорона бошлаган уруши ана шу бепоён кенгликларда яратувчилик меҳнати билан шуғулланаётган кишиларнинг ҳам тинч турмушини бузди. Мамлакатнинг бошқа ҳамма ерларида бўлгани каби Жиззах вилоятида ҳам халқ хўжалигини ҳимоя мақсадларига қаратиш ишлари амалга оширилди. Халқ юрт озодлиги ва шарафини ҳимоя қилиш учун жанга отланди.Урушнинг биринчи кунларидан бошлаб ҳарбий комиссарликларга ўзларини фронтга жўнатишларини сўраб минглаб аризалар тушди. Юзлаб юртдошларимиз миллий ўзбек гвардияси сафларида жанг қилдилар.\nВилоят меҳнаткашлари халқ хўжалигини ҳарбий изга солиб юбориш борасида ҳукумат қарорларини бажариш йўлида барча чораларни кўрдилар. Бунда биринчи галда ҳарбий давр талаблари асосида қишлоқ хўжалик маҳсулотлари етиштиришни кўпайтиришга эътибор берилди. Жумладан, дон етиштиришни кўпайтириш зарур эди. 1942 йилга келиб дон экиладиган майдонлар урушгача бўлган йилларга нисбатан 1,5 марта кўпайди.\nУруш йилларида механизатор ходимларнинг умумий сони 10 марта камайди. Шу туфайли хотин – қизлар ва ёшлардан механизаторлар тайёрлашга алоҳида аҳамият берилди. Жиззах ва Каттақўрғон шаҳарларида, машина – трактор станциялари қошида ташкил этилган механизаторлик курсларида 1941 – 1945 йиллар давомида аёллардан 415 нафар механизатор тайёрланди.\n1941 – 1945 йиллари юртдошларимиздан 39620 киши урушга сафарбар қилинди. Улар Ленинград ва Сталинград мудофасида, Беларус ва Украина ерларини душмандан озод қилиш жангларида қаҳрамонлик намуналарини кўрсатдилар. 7450 киши озодлик учун ўз жонини қурбон қилди. Уларнинг айримлари жанг суронларида бедарак йўқолди.\nЖиззахлик уч кишига – Е. Иванин, Э.Исмоилов ва Ж. Тўраевга Халқ Қаҳрамони унвони берилди. 4600 дан ортиқ жангчи орден ва медаллар билан мукофотландилар. Ғаллаороллик Эшонқўл Исмоилов Польшанинг Познань шаҳрини озод қилиш учун бўлган жангда шахсан ўзи 40 фашистни ер тишлатди. Жиззахлик Жўрақўл Тўраев Беларусь тупроғидан душманни ҳайдаб чиқариш учун бўлган жангларда жасорат кўрсатди. У 46-енгил артилерия бригадасининг нишонга олувчи сифатида Пороховшина қишлоғи ёнида жангда душманнинг 12 танкини, «Фердинанд» типидаги 2та ўзиюрар тўпини ишдан чиқарди, бир қанча аскар ва офицерларни қириб ташлади. Зоминлик Авазжон Ниёзматов Брест қалъасини душмандан ҳимоя қилишда мардларча ҳалок бўлди.\nЎзбек халқининг асл фарзанди, атоқли давлат ва жамоат арбоби Шароф Рашидов урушнинг биринчи кунларданоқ бевосита жангларда иштирок этди. У оғир жароғати туфайли фронтдан қайтгач, ғалабани таъминлаш мақсадида вилоят меҳнаткашларининг сафарбарлигини оширишга ҳисса қўшди.\nЮртдошларимиз Назир Сафаров ва Қодирқўл Имомовлар жангчиларнинг жасорати ҳақида мақола, очерк ва шеърларини бевосита окопларда ёздилар. Ажойиб шоир ва публицист Ҳамид Олимжон фашистлар бостириб кирган куннинг эртасигаёқ «Ғалаба қўшиғи» шеърини яратди.\n9 май – Хотира ва кадрлаш куни муносабати билан халкимизнинг эзгу фазилатлари янада ёрқин намоён бўлади. Иккинчи жахон уруши дахшатларининг гувохи бўлган кишилар тобора камайиб бормокда. Ёшликнинг навқирон чоғларини уруш оловларида, жанггоҳларда ўтказиб, бугунги тинч ва осойишта ҳаётимиз учун курашган инсонлар жасорати беқиёсдир. Фашизм устидан козонилган ғалабага бу йил 70 йил тўлади. Ана шу воқеалар, кечган оғир кунлар ёди бугун нафақат уруш қатнашчилари, балки бутун авлодлар хотирасидан ҳали хамон ўчгани йўқ.\nУлуғ Ватан уруши ҳақида видеолар\nФашизм – бу одамзод учун қора доғ келди,\nҚуёш нурига қарши чанг билан тупроғ келди.\nЎлакса устидаги қузғун билан зоғ келди,\nКўршапалак охири оташга келди тўғри.\nТушар доим эсимга – ўзбек мақолидир бу:\nКим аввал мушт кўтарса, албатта, қурқоқ келди.\nЕр тагида илоннинг изғишини билардик,\nТарихинг ҳукмидир бу: бизникидир зафар чин,\nОдамзод – гувоҳмиз, қойил қолсин бу ишга,\n🔥614 марта кўрилди\nshe'r, urush haqida she'r, Видео, война, стихи о великой отечественной войне, стихи о войне, Улуғ Ватан уруши, уруш, шеър\n← 9-май тадбири учун сценарий ва видеолар\n25-май «Хайр, мактаб – салом, олийгоҳ!» тадбир сценарийси →\nOne thought on “9-май Хотира ва қадрлаш куни (видео)”\nМалика Dushanba May 18th, 2015 at 00:01\nhttp://podvignaroda.mil.ru – Кто захочет узнать о своих дедах, прадедах и героях Великой Отечественной Войны.


Таниқли брендлар “откат ва доля”ни ўйлаб, Ўзбекистонга келишга қўрқаяпти – mulkdor.com\nJune 12 2017, 02:06 БизнесИнвестицияКоррупция\nҲаётда ҳар биримиз бахтли, омадли инсон бўлишни истаймиз. Бунинг учун ўқиймиз, ўрганамиз, меҳнат қиламиз. Нима деб ўйлайсиз, муваффақиятга эришишнинг тилсими мавжудмикан? ...\nХорижникидан қолишмайдиган кир ювиш кукуни чиқара ...\nЎзбекистонда кир ювиш кукуни ва бошқа маиший кимё воситаларини ишлаб чиқариш учун барча нарса мавжуд. Бироқ харидорлар Туркия ва Россиядан келган импорт кукунни афзал ...\nБизнесMarch 26 2018, 08:03


ЎзА - ItConf.ASIA халқаро форуми ўтказилди\n17.11.2019 Чоп этиш версияси\nItConf.ASIA халқаро форуми ўтказилди\n16 ноябрь куни пойтахтимизнинг Ёшлар ижод саройида ItConf.ASIA халқаро форуми бўлиб ўтди. Форумда 15 мамлакатдан келган 25 нафардан ортиқ спикерлар ҳамда 2000 нафардан зиёд маҳаллий ва хорижий меҳмонлар иштирок этди. Ахборот технологияларига бағишланган Форум доирасида маҳаллий ва хорижий спикерларнинг тақдимотлари, кўргазма зали, ахборот бериш ҳудуди ташкил этилди.\nФорумни Ўзбекистон Республикаси Ёшлар иттифоқи марказий кенгаши раиси Алишер Саъдуллаев ва Ўзбекистон Республикаси Инновацион ривожланиш вазири ўринбосари Олимжон Тўйчиев очиб берди.\nШундан сўнг форум доирасида ташкил этилган тақдимотда спикерлар ўз маърузалари билан иштирок этдилар. Дастлаб сўзга чиққан Инновацион ривожланиш вазирлиги "Таълим ва соғлиқни сақлашга инновацияларни жорий қилиш ҳамда тадқиқ этиш" бошқармаси бошлиғи Бахтинур Худанов юртимизда яратилаётган АТ соҳасидаги инновацион ишланмалар ва лойиҳалар, яратилаётган инновациялар ҳамда Инновацион ривожланиш вазирлиги томонидан амалга оширилаётган ишлар тўғрисида маълумот берди.\nҚозоғистон, Россия, Хитой, Жанубий Корея, АҚШ каби мамлакатлардан таклиф этилган спикерлар блокчейн, ақлли шаҳар, сунъий интеллект, маркетинг, инвестициялар ,ахборот технологиялар йўналишидаги рақамли таълим каби мавзуларда чиқишлар қилдилар.\nФорумнинг мақсади – АТ соҳасининг халқаро миқёсдаги профессионаллари билан жонли мулоқотни ташкил этиш бўлиб, аудиторияга блокчейн соҳасининг тараққиёт прогнозларини қуриш, лойиҳаларини ривожлантириш учун фикрларни шакллантириш имконини беради. Асосий эътибор инвестициялар, АТ соҳасида рақамли таълим масалаларига ҳамда жорий технологик лойиҳаларнинг кейсларига қаратилди.\nФорум ишини кузатган инвесторлар, раҳбарлар, тадбиркорлар, шунингдек, давлат ташкилотлари хизматчилари жаҳондаги ва Осиё давлатларидаги технологиялар ривожи, технологик занжирларни қўллаш ва саноатни рақамлаштиришнинг ҳуқуқий жиҳатлари, замонавий таълимнинг ўзига хос жиҳатлари ҳақида маълумотларга эга бўлдилар. Бундан ташқари, криптовалюта биржалари, инвестицион портфелни шакллантириш, инвесторларни қизиқтирадиган лойиҳаларнинг алоҳида жиҳатлари тўғрисида қизғин муҳокамалар олиб борилди.


ОАВ тўғрисидаги қонун янгиланади. Унга асосан, ОАВга давлат мансабдорлари устидан парламентга мурожаат қилиш ҳуқуқи берилиши ҳам мумкин.\nЎзбекистон ҳукумати аъзолари / Фото: Kun.uz\nБугун, 19 февраль куни Ахборот ва оммавий коммуникациялар агентлиги томонидан «Оммавий ахборот воситалари тўғрисида»ги қонунга ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги қонун лойиҳасининг муҳокамасига бағишланган тадбир ўтказилди, деб хабар беради Kun.uz мухбири.\nҚонуннинг янги таҳририда қуйидагича янгиликлар бўлиши мумкин:\nдавлат ҳокимияти ва бошқаруви органлари раҳбар ходимларига хусусий ОАВ таъсис этишни тақиқлаш;\nОАВ чиқиш маълумотларига унинг таъсисчиси ва ҳомийлари тўғрисида ҳам маълумот жойлаштириш, бу орқали ОАВ фаолиятига амалдорларнинг таъсири бор-йўқлигига аниқлик киритиш;\nдавлат ва хўжалик бошқаруви органларининг ҳамда улар мансабдор шахсларининг Конституция, қонунлар, парламент қарорлари ва давлат дастурларини ижро этиш, шунингдек ўз зиммаларига юклатилган вазифа-функцияларни амалга ошириши бўйича ОАВнинг парламентга мурожаат этиш ҳуқуқини қонунийлаштириш,\nОАВ эркинлигини бузганлик учун жавобгарлик белгилаш.\nШунингдек, амалдаги қонуннинг айрим тушунчаларига аниқлик киритиш, эскирган ва аҳамиятини йўқотган нормаларни таҳрирлаш ёки қонундан буткул чиқариб ташлаш таклиф этиляпти.\nБундан ташқари, ОАВ вакилларининг очиқ суд мажлисларида иштирок этиш ва судлар фаолияти тўғрисида эркин ахборот олиш тартибини ишлаб чиқиш ҳам таклиф этиляпти. Бу тартиб Олий суд Пленуми қарори билан тасдиқланиши мумкин.\nТадбирда Ахборот ва оммавий комманикациялар агентлиги томонидан ишлаб чиқилган қонун лойиҳаси бўйича таклиф ва мулоҳазалар билдирилди. Тадбир ташкилотчиларига кўра, билдирилган фикрлар қонун лойиҳасини такомиллаштиришда инобатга олинади ва лойиҳа келгусида яна жамоатчилик муҳокамасига қўйилади.\nЭслатиб ўтамиз, «Оммавий ахборот воситалари тўғрисида»ги қонун 1997 йил 26 декабрда қабул қилинган. Унга 2007 йил 16 январида ва 2002 йил 22 октябрида ўзгартиш ва қўшимчалар киритилган. 2007 йил 15 январда бу қонун янги таҳрирда тасдиқланган.\nЯнги таҳрирдаги «Оммавий ахборот воситалари тўғрисида»ги қонун лойиҳаси 2019 йил 16 октябрда жамоатчилик муҳокамасига қўйилган эди.\nҚайси хатти-ҳаракатлар ОАВ эркинлигини чеклаш деб баҳоланади?\n19:05 / 06.05.2020\nТошкент вилоятида Human.uz сайти журналисти фаолиятига тўсқинлик қилиндими?\nОАВ пандемияни қандай ёритмоқда? BBC ва Америка овози мухбирлари билан суҳбат\n22:31 / 25.04.2020\n«Имкон қадар тезроқ замонга мослашинг» – Комил Алламжонов газеталар бош муҳаррирларига мурожаат қилди\n00:46 / 25.04.2020\nКомил Алламжонов — пандемиянинг ОАВга таъсири ва матбуот эркинлиги рейтинги ҳақида


Нукус шаҳри прокурори ёш тадбиркорга ёрдам берди. Энди унинг маҳсулотлари хорижга экспорт қилинмоқда- Kruz.uz\n15:28, 16.07.2018 2218 0 Иқтисодиёт\nНукус шаҳрининг 2-сектор ҳудудида ўз фаолиятини йўлга қўйган ёш тадбиркор Ботирбекова Бағдагулга Нукус шаҳар прокуратураси томонидан бўш турган бино ажратиб берилди.\nГап шундаки, Батирбекова Бағдагул шу кунга қадар тикувчилик цехини ташкил қилган эди. Аммо маҳсулотларини сотиш ва ишчиларининг ишлаши учун шароитлар йўқ эди.\n"- авваллари тикув цехимиз "Орайлиқ" бозорда эди. У ердаги шаоитларимиз жуда оғир, электр энергиясида тез-тез узилишлар бўлиб турар, умуман, тикувчи қизларимнинг ишлашлари учун шароит талаб даражасида эмас эди.\nШундан кейин Нукус шаҳар прокуратурасига мурожаат қилдим.\nБизга "Қорақалпоғистон" кўчасида бўш турган бинодан цехимиз учун ўрин ажратилди. Ҳозир кўриб турганингиздек, қизларга барча шароитлар яратилган. Иш унумдорлиги ошди. Ҳатто Нукус шаҳар прокурори Расул Халмуратовнинг ёрдами билан тикувчилик цехимизнинг илк маҳсулотларини Қозоғистон Республикасига экспорт қилишга эришдик. Айни жараёнда Бейнеу шаҳридан сотган маҳсулотларимизнинг пуллари келиб тушди. Энди экспорт ҳудудини кенгайтириш ҳаракатидамиз. Маҳсулотларимиз хорижда сифат жиҳатдан жуда юқори баҳоланади.", - дейди ёш тадбиркор Батирбекова Бағдагул.\nМаълумот учун Батирбекова Бағдагул шу кунга қадар Нукус шаҳрининг турли ҳудудларида тикувчилик йехининг ишини ташкил этолмай, йех учун шароитлари қулай бино тополмай юрганди.\nНукус шаҳар прокурори ёрдами билан унинг цехи энди янги бинода ўз фаолиятини олиб бормоқда. Ҳозирда ёш тадбиркор 10 та ёш қизларни иш билан таъминлаган. Ўзининг айтишига қараганда, ишчилар сонини 20 тага кўпайтирмоқчи экан.


«Ягона дарча» тамойили асосида давлат хизматларини кўрсатиш марказлари туман (шаҳар) ҳокимликлари тузилмасидан Ўзбекистон Адлия вазирлиги бошқарувига ўтказилмоқда. Бу Президентнинг 1 февралдаги «Тадбиркорлик субъектларига давлат хизматларини кўрсатиш механизмларини такомиллаштиришга доир қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида"ги қарорида ўз аксини топди.\nҚарорга берилган расмий шарҳда келтирилишича, ўзгаришлар давлат хизматларини кўрсатиш жараёнида сансалорлик, бюрократик тўсиқлар ва расмиятчилик ҳолатлари вужудга келишига йўл қўймасликка, замонавий ахборот-коммуникация технологияларини кенг қўллаш орқали уларнинг сифати ва самарадорлигини тубдан оширишга қаратилган.\nҲужжатда қайд этилишича, лицензия ва рухсатнома бериш, муҳандислик-коммуникация тармоқларига уланиш жараёнларида давлат хизматларини «ягона дарча» тамойили асосида кўрсатишни самарали ташкил этишга тўсқинлик қилаётган бир қатор тизимли муаммолар сақланиб келмоқда.\n«Тадбиркорлик субъектлари ўз фаолиятини бошлаши учун ҳанузгача турли давлат органларига мурожаат этишга мажбур бўлмоқда, лицензия ва рухсатномаларни расмийлаштириш жараёнларида замонавий ахборот-коммуникация технологиялари имкониятларидан зарур даражада фойдаланилмаяпти, кўпчилик давлат хизматлари, афсуски, ҳали ҳам анъанавий усулларда, қоғоз шаклида кўрсатилмоқда», — дейилади шарҳда.\nЎзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги «ягона дарча» марказлари фаолиятига умумий раҳбарликни ҳамда тадбиркорлик субъектларига давлат хизматларини кўрсатишга оид қонунчиликка риоя этилиши устидан назоратни амалга оширувчи ваколатли орган этиб белгиланди. Мазкур вазифаларни бажариш учун Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлигида Давлат хизматларини кўрсатишни мувофиқлаштириш ва ривожлантириш бошқармаси, жойларда эса унинг ҳудудий бўлимлари ташкил этилади.\nҚарорда талаб энг юқори бўлган қўшимча 86 турдаги лицензия ва рухсатномаларни «ягона дарча» марказлари орқали расмийлаштириш механизмини босқичма-босқич жорий этиш назарда тутилмоқда. «Ягона дарча» марказлари барча зарур келишиш тартиб-таомилларини тадбиркорлик субъекти иштирокисиз мустақил амалга оширади.\n2018 йил 1 январдан бошлаб «ягона дарча» марказлари орқали тақдим этиладиган лицензия ва рухсатномаларни қоғоз шаклидаги махсус бланкаларда мажбурий расмийлаштириш талаби бекор қилинади. Бунда берилган, тўхтатиб қўйилган, қайта тикланган, қайта расмийлаштирилган, бекор қилинган, шунингдек амал қилиши тугатилган рухсатнома ва лицензиялар тўғрисидаги маълумотларни «Лицензия» ахборот тизимлари мажмуаси орқали олиш имконияти яратилади. Мазкур мажмуа 2017 йилнинг I чорагидан ишга туширилади. Тадбиркорлар нафақат давлат хизматларини электрон шаклда олиш, балки аризаларни кўриб чиқиш жараёнини кузатиш имкониятига эга бўлади.


Павел Дуров: «Энди ёзган хабарларингизни тўлиқ назорат қила оласиз»\n24 Янв 2020 2020 йил – Илм-маърифат ва рақамли иқтисодиётни ривожлантири…\n24 Янв 2020 Шавкат Мирзиёев: Халқимиз ҳаммадан зийрак ва улуғдир\n24 Янв 2020 Энг муҳим иқтисодий-ижтимоий кўрсаткичлар маълум қилинди\n24 Янв 2020 Президент: “Жамият – ислоҳотлар ташаббускори” деган янги ғоя…\n25 Мар 2019 2335\nЭндиликда Telegramда эски мессенжерларни ўчира оласиз. Павел Дуров ўз каналида бу қарорни изоҳлади.\n«Сўнгги 10-20 йил ичида ҳар биримиз минглаб одамлар билан миллионлаб хабарлар алмашганмиз. Бундай кўплаб журналлар қаердадир ўзгаларнинг қутиларида ва қўлингиз етмайдиган жойда сақланиб қолади. Муносабатлар бошланади ва якунига етади, бироқ собиқ дўстлару ҳамкасблар билан хабар алмашувларга ҳамиша ўзгаларнинг кириш имкони мавжуд. Орадан ўнлаб йиллар ўтгач, сиз аллақачон нима ҳақида ёзганингизни унутиб ҳам юборган эски хабар матндан кесиб олиниб, ўзингизга қарши фойдаланилиши эҳтимоли мавжуд. Мактабда дугонангизга шошилинч йўллаган хабарингиз сизни 2030 йилда, шаҳар мэрлигига номзодингизни қўйганингизда таъқиб қилиши ҳам мумкин. Тан олишимиз керак: махфийлик ва шифрлаш борасидаги бизнинг анча тараққий этиб кетганимизга қарамай, амалда ўз маълумотларимизни жуда кам самара билан назорат қила оламиз. Биз вақтда ортга қайтиб, бошқалар ўзимизга қарши фойдаланмаслиги учун у ёки бу маълумотни ўчириб ташлай олмаймиз.\nЎчириб ташлолмасдик. Бугунга қадар. Эндиликда ҳар бир Телеграм фойдаланувчисига исталган шахсий хабарни икки томонлама ўчириб ташлашга рухсат берамиз. Маълумотни ким, қачон ва қаердан жўнатганининг аҳамияти йўқ – уларни тўлиқ назорат қила оласиз. Агар истасангиз, икки томоннинг сўзлашувини тўлиқ ўчириб ташлашингиз мумкин».\n2020 йил – Илм-маърифат ва рақамли иқтисодиётни ри…\nПрезидент Шавкат Мирзиёев илм-маърифат ва технологиялар ривожига алоҳида аҳамия…\nШавкат Мирзиёев: Халқимиз ҳаммадан зийрак ва улуғд…\nДавлатимиз раҳбари Мурожаатномада ўтган йили амалга оширилган ишларни танқидий …\nЭнг муҳим иқтисодий-ижтимоий кўрсаткичлар маълум қ…\nПрезидент Шавкат Мирзиёев халқимизнинг фидокорона меҳнати билан 2019 йил &ndash…\nПрезидент: “Жамият – ислоҳотлар ташаббускори” дега…\nЎзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев Олий Мажлис Сенати ва Қонунч…\nТошкент шаҳридаги Халқаро конгресс марказида Ўзбекистон Республикаси Президенти…\n27 Дек 2019 7894\n1 Янв 2020 5302\n24 Дек 2019 4900\n4 Янв 2020 3713\n25 Дек 2019 3300\n24 Дек 2019 3115\n24 Дек 2019 2996\n10 Янв 2020 2877\n25 Дек 2019 2649\n28 Дек 2019 2628\n10 Янв 2020 2561\n3 Янв 2020 2435\n11 Янв 2020 2383\n10 Янв 2020 2084\n8 Янв 2020 2045\n26 Дек 2019 1883\n4 Янв 2020 1858\n31 Дек 2019 1649\n7 Янв 2020 1615\n10 Янв 2020 1549


As: Бэйл душанба куни Лопетеги билан «Реал» клубидаги келажаги борасида гаплашиб олади\n«Реал» клуби футболчиси Гарет Бэйл мадриддаги келажаги борасида якуний бир қарорга келгани йўқ.\n2017/18 мавсум якунига етгач Бэйлнинг агенти футболчининг Англияга трансфери борасида изланган ва «Реал» раҳбарияти билан учрашув тайинлаган эди. Бош мураббий лавозимидан Зинедин Зиданнинг истъефоси ушбу ишни тўхтатиб қўйди ва йиғилишни бир неча ҳафтага ортга суришди.\nКриштиану Роналдунинг «Ювентус» клубига трансферидан сўнг Бэйл вакиллари учрашувни бекор қилишди, лекин барча масала душанба куни ҳал бўлиши лозим. Ўша куни уэльслик футболчи таътилдан қайтиб клуб базасида машғулотлар ўтказади.\nБэйл янги бош мураббий Хулен Лопетеги билан учрашади, ҳамда ўз келажаги борасида суҳбатлариш вазиятни қайтадан фикрлаб олади. 28 ёшли футболчи Лопетегининг янги жамоадаги ўрни ҳақида билиб олмоқчи.\nБэйлнинг «Реал» клубидаги мақсади қолиш, лекин иккинчи даражали футболчи сифатида эмас.


Балиқчилик ривожланмоқда - Huquq.uz\n14:04 - 01.05.2020\n2018 йилда Бош прокуратура таркибида Мўйноқ туманини ривожлантиришга оид қонунчилик ижроси устидан назорат бошқармаси ташкил этилган эди. Бугунги кунга келиб, бошқарма томонидан давлатимиз раҳбарининг Мўйноқ туманини ривожлантиришга оид топшириқ ва вазифалари бажарилишини таъминлаш борасида қатор чора-тадбирлар амалга оширилмоқда.\nТаъкидлаш лозимки, Мўйноқ туманида ўтган икки йил мобайнида кўп ишлар қилинди. Биргина балиқчилик бўйича гапирадиган бўлсак, туманда 65 минг гектарлик 28 та табиий сув ҳавзаси мавжуд бўлиб, шундан 24 таси «Ўзбекбалиқсаноат» уюшмаси томонидан 9 та балиқчилик хўжалигига шартнома асосида 10 йил муддатга берилиши таъминланди.\nБундан ташқари, қишлоқ ва сув хўжалиги вазирликлари ҳамда «Ўзгип» МЧЖ мутахассисларини жалб қилган ҳолда тумандаги эски консерва заводининг балиқ етиштиришга ихтисослашган ҳовузларига сув етказиб бериш йўллари ўрганиб чиқилди.\nАниқланишича, консерва заводи ёрдамчи хўжалигининг умумий майдони 1400 гектар бўлиб, шундан 800 гектарида балиқ етиштиришга ихтисослашган ҳовузлар ташкил этилган.\n1995 йилдан буён ҳовузга сув етиб бормагани сабабли ариқлар кўмилиб кетган. Шу боис бугунги кунда ушбу ҳовузга сув олиб келиш учун 13,7 км. узунликда ариқ қазиш, янгидан сув насоси ва трансформаторлар қуриш бўйича 1 млрд. 200 млн. сўмлик лойиҳа ишлаб чиқилиб, «Қўнғирот мелиоратор» МЧЖ томонидан таъмирлаш ишлари олиб борилмоқда.\nАйни кунларда ариқ қазиб бўлинди. Балиқчилик хўжалиги ташкил этиш мақсадида 10 нафар фуқаро томонидан тадбиркорлик субъектлари ташкил этилаяпти. Энг асосийси эса бу ишлар натижасида туманда яшовчи 50 нафар ёшнинг бандлиги таъминланади.\nБош прокуратуранинг Мўйноқ туманини ривожлантиришда қонунчилик ижроси устидан назорат бошқармаси катта прокурори


05:00 / 14.02.2017 4662 pdf Ўқиш режими + -\nАллоҳ таоло: «Бас, агар иковларининг Аллоҳнинг чегараларида тура олмаслигидан қўрсангиз, хотин берган эвазда икковларига гуноҳ йўқдир. Ушбулар Аллоҳнинг чегараларидадир. Бас, улардан тажовуз қилманг», деган.\nШарҳ: Ушбу ояти карима асосида Ислом шариатида «хулуъ» ҳукми жорий қилинган. Эр-хотин бирга яшаш иложи қолмаса, агар бирга турсалар гуноҳ иш содир бўлиши муқаррар бўлиб қолса, хотин ажрашишни истаб эрига фидя-тўлов бериб уни рози қилиб ажрашиб кетса бўлади.\nБу ҳукмни ҳаётга қандоқ татбиқ қилинишини эса, келгувси ривоятлардан ўрганамиз.\n«Эй, Аллоҳнинг Расули, мен унга хулқда ҳам, динда ҳам бир айб қўя олмайман, лекин Исломда куфрон бўлишини ёқтирмайман», деди.\n«Унга боғини қайтариб берасанми?» дедилар.\n«Боғни қабул қилиб олда, уни бир талоқ қил», дедилар».\nБухорий ва Насаий ривоят қилган.\nШарҳ: Собит ибн Қайс розияллоҳу анҳу Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламнинг айтганларини қилди ва шу тарийқа Исломда биринчи хулуъ собит бўлди.\nСобит ибн Қайс розияллоҳу анҳунинг бу хотинларининг номи Жамила бинти Абу Салул бўлган. Собит ибн Қайс розияллоҳу анҳу Жамила розяиллоҳу анҳога бир боғни маҳр қилиб берган эди. Собит розияллоҳу анҳу ўзлари одобли, диндор бўлсалар ҳам чиройли эмас эканлар. Шунинг учун хотинлари Жамилага ёқмаганлар.\nБошқа ривоятларда зикр қилинишича, Жамила розияллоҳу анҳо Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламга, бир куни пардани кўтариб кўчага қарасам у бир гуруҳ одамлар билан келаётган экан, ичларидан ундан кўримсизи, ундан хунуги йўқ экан, деган.\nШунинг учун куфрони аъшир, яъни, эрга итоатсизлик бўлишдан қўрққан. Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам Жамиланинг ажраш истагини Собитга айтганларида у, эй, Аллоҳнинг Расули, мен унга энг яхши молимни боғимни маҳр қилиб берган эдим, деган.\nПайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ушбу ривоятда Жамила розяллоҳу анҳога: «Унга боғини қайтариб берасанми?» дейишлари ҳам шундан.\nБошқа ривоятда бу савол жавобига Жамила розяллоҳу анҳо:\n«Ҳа, устига бошқа нарса ҳам бераман», деган.\nМаҳр бўлиши жоиз нарса хулуъга берилса ҳам бўлади. Уламоларимиз хулуънинг миқдори ўша аёлга берилган маҳрдан ортиқ бўлмагани маъқул, дейишади.\nХулуъ Исломда аёл киши учун эрдан ажрашишга очиб берилган йўлдир. Эр ажрашишни хоҳласа талоқ қилади. Хотин ажрашишни хоҳласа қозига арз қилиб хулуъ қилади.\n«Собит ибн Қайснинг хотини ундан хулуъ қилди. Шунда Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам унинг иддасини бир ҳайз қилиб белгилаганлар».\nШарҳ: Бу ҳукмдан, яъни, хотининг иддасини бир ҳайз кўриш қилиб белгиланишидан, хулуъ талоқ эмас, никоҳни бузиш эканлиги келиб чиқади. Чунки, талоқнинг иддаси уч ҳайз, никоҳни бузушнинг иддаси бир ҳайз бўлади.\nар-Рубайъ бинти Муъаввиз розияллоҳу анҳо Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламнинг даврларида хулуъ қилганда унга бир ҳайз кўргунча идда ўтиришни амр қилдилар. (Ёки у бир ҳайз кўргунча идда ўтиришга амр қилинди).\nШарҳ: Ёкидан кейинги гап ровийнинг гапидир. Бундан ҳам хулуъ талоқ эмаслиги келиб чиқмоқда.\nҲадис ва Ҳаёт китобдан\nУшбу ояти карима асосида Ислом шариатида «хулуъ» ҳукми жорий қилинган. Эр-хотин бирга яшаш иложи қолмаса, агар бирга турсалар гуноҳ иш содир бўлиши муқаррар бўлиб қолса, хотин ажрашишни истаб эрига фидя-тўлов бериб уни рози қилиб ажрашиб кетса бўлади.\nҲожат тушганда маҳрга яроқли нарса эвазига хулуъ қилса бўлади.\nБунга ҳозиргина ўрганган оятимиз ва қуйидаги ҳадиси шариф далилдир. Ибн Аббос розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:\nСобит ибн Қайс розияллоҳу анҳу Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламнинг айтганларини қилди ва шу тарийқа Исломда биринчи хулуъ собит бўлди.\nХулуъ боин талоқдир.\nЧунки Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи вассалом хулуъни бир боин талоқ ҳисоблаганлар.\nАёлга бадалини бермоқ вожиб бўлади.\nЯъни, эридан хулуъ қилаётган аёлга хулуънинг бадалини эрига бермоқ вожиб бўлади.\nЭрга, агар айб ўзида бўлса бадални олиш, агар айб аёлда бўлса ортиғини олиш макруҳдир.\nЯъни, эр ўзининг айби билан хотинни хулуъ қилишга олиб келган ва хулуъ эвазига хотин маҳрнинг бадалини қайтариб бераётган бўлса, уни олиш эрга макруҳдир.\nАммо айб хотинда бўлса ва у маҳр бадали устига ортиғини ҳам бераётган бўлса, эрга ўша ортиғини олиш макруҳ бўлади.\nСобит ибн Қайс розияллоҳу анҳу Жамила розяиллоҳу анҳога бир боғни маҳр қилиб берган эди. Собит розияллоҳу анҳу ўзлари одобли, диндор бўлсалар ҳам чиройли эмас эканлар. Шунинг учун хотинлари Жамилага ёқмаганлар.\nПайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам Жамила розяллоҳу анҳога «Унга боғини қайтариб берасанми?» деганлар. Бу савол жавобига Жамила розяллоҳу анҳо:\n«Зиёданинг кераги йўқ», деганлар Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи вассалом.\nАгар мол эвазига ёки мол бериш шарти билан талоқ қилса-ю, аёл қабул қилса боин талоқ тушади. Хамр ва тўнғиз эвазига бўлса эрга ҳеч нарса лозим бўлмайди. Хулуъда боин, талоқда ражъий тушади.\nСени минг тилло эвазига талоқ талоқ қилдим деганда ёки сени минг тилло бериш шарти билан талоқ қилдим деганда хотин шартни қабул қилдим деса орага бир боин талоқ тушади. Чунки икки ҳолатда ҳам талоқ хотиннинг қабулига боғлиқдир.\nХамр ва тўнғиз мусулмон шахснинг ҳақида қимматга эга мол эмас. шунинг учун уларни бериши ҳам лозим бўлмайди. Буларга ўлимтик ва ҳур инсон кабилар ҳам киради. Анашу пайтда хулуъда боин, талоқда ражъий тушади. Чунки бериладиган эваз ботил бўлганидан сўнг лавзларга эътибор қилиш лозим бўлади. Хулуъ боин талоқни, талоқ эса ражъийни тақозо қилади.\nАгар аёл мингнинг эвазига уч талоқни сўраса-ю, эр бир талоқ қўйса, бир боин талоқ тушади ва мингнинг учдан бири лозим бўлади. Минг бериш шарти билан бўлганда, Абу Ҳанифанинг наздида бир ражъий талоқ тушади ва ҳеч нарса бериш лозим бўлмайди.\nАраб тилида эваз билан шартнинг орасида катта фарқ бўлади. Шунинг учун бу икки маънони ишлатилганда ҳукмлар икки хил бўлади.\nХулуъ аёлнинг ҳақида эваз олди бердиси ҳисобланади. У мажлис билан чегараланади. Шунинг учун у айтганида қайтиши ва ихтиёр қилиш шарти тўғри бўлади.\nХулуъ қилишни хоҳлаган аёл мол бериши лозим бўлгани учун бу иш унинг учун савдога ўхшаша нарсага айланиб қолади. Хулуъ масаласини ўша мажлиснинг ўзида ҳал қилиши лозим. Ундан кейинга қолдиришга ҳақи йўқ. Шунинг учун у хулуъни таклиф қилганидан кейин эр қабул қилишидан олдин гапини қайтариб олишга ҳақлидир. Эр «минг тилло бериш шарти ила сен талоқсан» деганида аёл қабул қилдим, деса унинг уч кунгача ихтиёр ҳақи собит бўлади. Бу муддат ичида эр талоқни қайтариб олса, талоқ ботил бўлади. Аёл талоқни ихтиёр қилса, талоқ тушади ва эрга минг тилло бериш вожиб бўлади.\nХулуъ эрнинг ҳақида қасамдир. Шунинг учун ҳукмлар аксинча бўлади.\nЯъни, қайтиши мумкин эмас ва унга ихтиёр ҳақи ҳам берилмайди. Масалани ўша мажлиснинг ўзида ҳал қилмасдан кейинга қолдирса ҳам бўлади. Бошқа ҳакмларда ҳам шундоқ.\nҚул аёлнинг ўрнидадир.\nҚулни хожаси мол эвазига озод қилганда икковлари юқоридаги масаладаги хотин ва эр ўрнига қўйиладилар. Қулга ихтиёр ҳақи берилади. Хожага бу ҳақ берилмайди.\nХулуъ ва бир биридан воз кечиш икковларидан никоҳ ҳақларини соқит қилади.\nАммо никоҳдан бошқа ҳақлар собит туради. Мисол учун иккиси бир бири билан савдо қилган бўлсалар, бу ишдаги ҳақлари соқит бўлмайди. маҳр, нафақа каби никоҳга оид ҳақлар эса соқит бўлади.\nАгар ота кичкина қизини қизнинг моли эвазига хулуъ қилса, бу иш талоқ тушишидан бошқа нарсаларда беҳуда бўлади.\nЯъни, бу ҳолда талоқ тушади ва мол бериш ботил бўлади.\nШунингдек, ўша кичкина қиз эрнинг хулуъини қабул қилганда ва отаси зомин бўлганда ҳам. Бас, мол унинг зиммасига тушади.\nЯъни, балоғатга етмаган қизнинг эри, мен сени мол эвазига талоқ қиламан деганда бу таклифни қабул қилса, талоқ тушади ва молни бериш қизга вожиб бўлмайди. Шунингдек, қизнинг отаси молни мен бераман деб хулуъни талаб қилганда ҳам талоқ тушади, қизга мол бериш вожиб бўлмайди ва молни унинг отаси беради.\nКифоя шарҳи Виқоя\n05:00 / 14.02.2017 5370\n05:00 / 14.02.2017 2510\nМАЖНУННИНГ ХУШИ ЎЗИДАЛИГИДА АЁЛИНИ ТАЛОҚ ҚИЛИШИМажнун хушига келган вақтида аёлига талоқ қўйса, унинг талоғи талоқ ҳисобланади. Мажнунлик пайтида қўйган талоғи давоми...\n2231 05:00 / 15.02.2017\nҲар бир жамиятда раҳбар бўлиши керак бўлганидек, оила деб номланган кичик жамиятда ҳам раҳбар бўлиши лозим. Бу масалани бошқалар қандай ечганига назар соладиган давоми...\n4084 19:04 / 16.04.2018\n«Бидъат ва хурофот»\n...Тўй маданияти ҳақида гапирганда санъаткорларнинг ўзларини тутишлари, пул қистириш, пулни бошдан сочиш каби ярамас одатни айтмай иложимиз йўқ. Бу ҳолат ва давоми...\n3923 05:00 / 14.02.2017\nКелинкуёвни тўй билан табриклаш Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламдан қолган суннатдир. Бу суннатга биноан ҳар бир мусулмон келинкуёвни табриклаш пайтида давоми...\n5278 05:00 / 14.02.2017\n74 20:44 / 02 декабрь\n47939 11:58 / 10.10.2018\n60570 11:56 / 10.10.2018\n12663 15:03 / 10 март