Самарқанд вилояти ҳудудлардаги тадбиркорлик ва ишбилармонлик муҳити рейтингидан ўрин олди - zarnews.uz\nАдлия вазирлиги республика ҳудудларидаги тадбиркорлик ва ишбилармонлик муҳити рейтингини эълон қилди.\nБаҳолашда иккита асосий манбага: тегишли идораларнинг расмий статистик маълумотлари ҳамда тадбиркорлар ўртасида ўтказилган сўровлар натижаларига таянилди.\nХусусан, тизимда синов тариқасида ўтган 2019 йилнинг якунлари бўйича ҳудудларнинг, жумладан, ҳар бир туман ва шаҳарда ишбилармонлик муҳити баҳоланди.\nТеглар: Самарқанд Тадбиркорлик\nСамарқанднинг иқтисодий ўсиш нуқталари белгиланди: 3-ўсиш нуқтаси\nСамарқанднинг иқтисодий ўсиш нуқталари белгиланди: 2-ўсиш нуқтаси\nСамарқанднинг иқтисодий ўсиш нуқталари белгиланди. Бу нималарда акс этади?\nСамарқанд ҳавоси ифлосланмаган(ми)?


Саҳифани ёқимли, зийнатли ва эркаланиш маъносидаги сўзлар билан номлаш\n35170 Ўқиш режими + -\nБу Аллоҳ таоло аёлларга буюрган одобга хилофдир. Аллоҳ таоло Қуръони Каримда: «Агар тақво қилсангиз, майин сўз қилманг, яна қалбида касали бор бўлганлар тамаъ қилиб юрмасин. Гапирганда яхши гап гапиринглар» деб марҳамат қилган (Аҳзоб сураси, 32-оят).\nБу аёлларга нисбатан буйруқ бўлиб, унда ҳурматга лойиқ гапларни гапиришга, номаҳрамлар билан сўзлашганда уларнинг овозларида майинлик, нозиклик бўлмаслигига ишорадир. Бундан мақсад – мўминларнинг қалбини поклашдир, фаҳшдан узоқлаштириш, мутарама аёлларни қалбида марази бор кимсалардан огоҳлантиришдир. Муслима аёл одоб, виқор ва ҳурмат билан зийнатланиши, жумладан, ўзини шунга яраша ном билан номлаши лозим, шубҳа ва гумон пайдо қиладиган нарсалардан, қалбни шайтон зийнатлаган сўзлар ва лафзларга мойил қилишдан четланиши вожибдир.\nШайтон, жин, иблис ва шунга ўхшаш қабиҳ тахаллуслар билан номлашнинг ҳукми\nМусулмон кишига шайтон ёки жинларнинг номи билан тахаллус қўйиш ҳаромдир.\n1. Ислом шариати инсонларни шайтон йўлида юришдан, унга эргашиш ва хатто унга ўхшашдан қайтаради. Ибн Умар розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам шундай дедилар: «Кимки таом еса, ўнг қўли билан есин, ичса ҳам ўнг қўли билан ичсин. Чунки шайтон чап қўли билан ейди ва чап қўли билан ичади». Модомики еб-ичишда шайтонга ўхшашдан қайтарилган экан, унга далолат қиладиган хусусиятлари орасида энг хоси бўлган ишдан – унинг исми билан исмланишдан биринчи навбатда қайтарилади.\n2. Тахаллус деган сўз билан шайтоннинг исмини оммалаштириш шариатга қарши чиқишга журъатлантиради, шайтонга қарши бўлиш вожиблигини енгиллаштиради, унинг йўлига юрмаслик вожиблигини унуттиради ва бу нарса шайтонга эргашувчиларга ёрдам беради.\n3. «Жин», «ваҳший» ёки шунга ўхшаш нарсалар билан номлашда такаббурлик, ўзини катта тутиш, ахмоқлик бўлиб, бунда ўша нарсани улуғлаш бор. Шунинг учун Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам бир одамни «Маликул амлок», яъни «мулкларнинг подшоҳи» деб номлашдан қайтарганлар. У зот соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Аллоҳнинг ҳузурида энг ёмон исм «маликул амлок» исмли кишидир», деганлар.\n Имом Муслим ривоят қилган (2020-ҳадис).\n Имом Муслим Абу Ҳурайрадан ривоят қилган (2143-ҳадис).\nМавлидга бағишлаб ўтказилган илмий-амалий анжуман\n05:20 / 27.10.2016 1923\nМуҳтарама опасингиллар, камина бугун сизларга муслима аёлни жаннатга элтувчи бир амал ҳақида дилдан мактуб битмоқчиман. Бу амал «эрга итоат» деб аталади. Муборак давоми...\n10:00 / 29.11.2019 1692\nҚалб садоси – 7,8 (хотима)\n7. Маърифатнинг дарёси шайх Муҳаммад Содиқдир, Мўминларнинг пешвоси шайх Муҳаммад Содиқдир. Қиёматга қадарли ўчмас нурли давоми...\n01:30 / 09.02.2017 2256\n2016 йил Нобель мукофоти соҳиби бўлган Ёсинори Усуми рўза тутишнинг фойдаларини исботлаб берди\n2016 йил Нобель мукофоти соҳиби бўлган Ёсинори Усуми рўза тутишнинг фойдаларини исботлаб берди Ёшликни узоқроқ сақлаб қолиш механизмини кашф қилган япониялик давоми...\n11:24 / 15.03.2017 20676


“Китоб-тафаккур хазинаси” ёҳуд китобга ҳурмат оиладан бошланиши керак… - Бердақ номидаги Қорақалпоқ давлат университети\nЖойлаштирилган вақт: 12.04.2017.\nБу ҳақида Президентимизнинг фармони ҳам жорий этилгани сўзимиз исботи бўла олади. Кўпгина кичик ёшдаги болаларнинг кутубхоналарни ўзларига энг яқин даргоҳ қилиб олганликлари қувонарли ҳол. Сабаби, бугунги кунда энг ривожланган давлатлар ҳам ўз ёш-авлодини китобга жалб қилиш борасида тинимсиз сай-ҳаракатлар олиб боришмоқда. Аммо, ёшларни китобга қизиқтириш учун катталар ҳам китоб ўқишни кундалик одат қилиб олиши керак. Бунинг учун оилада китобга ҳурмат уйғота билиши лозим. Сабаби, халқимизда “Қуш уясида кўрганини қилади” деган нақл бор. Ота-оналар қанчалик китобга яқин бўлса, фарзандлар ҳам шунчалик китобни эъзозлаш ва қадрлашни ўрганишган бўлар эди.\nАфсуслар бўлсинки, шундай ота-оналар борки, на ўзлари китоб ўқийди, на фарзандларига китоб ўқитишади. Яна баъзибир одамлар бор, китобни қадрламайди. Сўзим исботи, кеча бозорга бордим. У ерда бир нечта ҳолат устидан чиқиб қолдим ва тўғриси жуда ҳафа бўлдим. Эски китобларни ерга, тағин одамлар ўтиб-қайтадиган ерга ташлаб сотиб ўтиришибди. Чанг босиб ётган китобларни кўриб “Амаки, буларни нега тупроқни устига ташлаб сотиб ўтирибсиз, увол эмасми?” десам “қаерга қўяй бўлмасам? Бу китоблар барибир эскириб кетган” дея қўпол оҳангда жавоб берди. Ахир, китобни эски ёки янгиси бўладими? Ҳаммаси ҳам бир китобку!\nШу ўринда яна бир савол туғилади “ Бизнинг меросларимиз бўлмиш китобларнинг аксарияти нималарга хизмат қилмоқда?!” .\nБунинг жавобини бозорлардан, ёки бошқа жамоат жойларидан топишимиз мумкин. Энг ачинарлиси, кимдир эски китоб бетларига уруғ, яна кимдир писта ўраб сотиб ўтиради. Балки, ўша инсонлар қўлидаги китобни қанчалик қимматли эканини билмас ёки китоб чоп этиш қанчалик машаққат талаб этишини ўйлаб кўрмас. Бироқ, бундай муҳитда ўсган фарзандлар келажакда ота-онасини йўлини тутмайдими? Бу одамлар қайси юз билан болаларига китобни асраб-авайлашни ўргатишади?\nҲеч ўйлаб кўрганмисиз? Ўша уруғни ўраб сотаётган аёлнинг қўлидаги китоб бетлари биз севиб ўқийдиган, халқимизнинг фахр билан айтадиган машҳур инсонларнинг асарлари ёки биз кутубхонада навбатда туриб ҳам топа олмаётган дарсликларимиз эмасмикан?\nБиз инсонлар жуда қизиқмиз. Юз, минг йил олдинги ёзилган, титилиб кетган асарларни ёки қўлёзмаларни асраб-авайлаймиз. Уларни келажак авлодга қолдириш учун музейларда, қават-қават шиша ойна ичида сақлаб қўямиз. Аммо, яқин ўтмишимизни ва бугунимизни кўрсатадиган китобларимизчи? Уларни қачон қадрига етамиз? Бунинг учун орадан яна юзлаб, минглаб йиллар ўтишини кутамизми?! Ўшандагини бозорда оёқ-ости бўлиб ётган китоблар музейлардан жой олар, балки….\nКитоб – миллат танламайди. Мен буни И.Юсупов, Т.Қаипберганов сингари ижодкорларнинг китобларини ўқиб тушундим. Китоб – қайси ерда, қайси миллатда ёзилмасин, у ҳамма учун бирдай бўлади ва инсоний фазилатларни ўргатади. Нима бўлганда ҳам бир нарсани унутмаслик керак: “Қайсидир халқни ёшларининг қўлида китоб бор экан, демак, ўша давлатни пойдевори мустаҳкам бўлади”…\nҚҚДУ журналистика таълим йўналиши 1–курс талабаси


Самолёт ҳалокати қурбонлар жасадлари Украинадан Ҳолландияга жўнатилмоқда\nДастлабки 40 жасад кеча иккита ҳарбий самолётда Ҳолландиянинг Айндҳовен шаҳрига олиб келинди.\nУкраина ҳудудида уриб туширилган Малайзия йўловчи самолёти қурбонлари жасадларининг қолгани бугун Ҳолландияга юборилади. Дастлабки 40 жасад кеча иккита ҳарбий самолётда Ҳолландиянинг Айндҳовен шаҳрига олиб келинди.\nУларни қурбонларнинг мингга яқин қариндош ва дўстлари, Ҳолландия Қироли Виллем-Александр ва Қироличаси Максима, Бош вазир Марк Рутте, ҳамда ҳалокатда фуқаролари қурбон бўлган бошқа давлатлар вакиллари кутиб олди.\nАэропортда фуқаролари ҳалок бўлган 11 давлатнинг байроғи туширилган ҳолда, бутун Ҳолландия бўйлаб қурбонлар хотирасига бир дақиқалик сукут сақланди.\n24 июль куни Ҳолландияга яна 74 жасаднинг олиб келиниши кутилмоқда.\nАйни пайтда, Украина армияси вакиллари 23 июль куни мамлакат шарқида уриб туширилган ҳукумат кучларига қарашли иккита самолёт Россия ҳудудида отилган ракеталардан нишонга олинганини айтмоқда.


ТРАНСФОРМАТОРЛАР ЯНГИ ТИЗИМГА ЎТДИ - Ўзбекистон овози газетаси\n«Андижон ҳудудий электр тармоқлари корхонаси» алоқа бўлими бошлиғи Одилжон Нуриддинов томонидан жорий қилинган «Мнемо» тизими бундан буён вилоятдаги ҳар бир маҳаллага трансформатор орқали электр энергияси узатиш ҳолатини назорат қилиш имконини беради.\nЯнгилик қўлланилиши туфайли истеъмолчиларга замонавий талаблар асосида жадал ва сифатли хизмат кўрсатиш таъминланади. Трансформаторлар фаолиятини кузатиш дастуридаги маълумотлар масалан, зўриқиш ёки бошқа носозлик, қайси қисм таъмирталаблиги тизим ойнасида аниқ кўринади. Рангли чироқча ёниб, бундан огоҳ этади. Бу эса носозликни тезда бартараф этиш имконини беради.\n— Янгиликнинг амалиётга кўчиши трансформаторларнинг меъёрий режимда ишлаши, истеъмолчиларга электр энергияси етказишни яхшилаш билан унинг сарф миқдорини жойида аниқлаш имконини яратади, — дейди Одилжон Нуриддинов. — Ўзбошимчалик билан ноқонуний фойдаланаётган истеъмолчиларнинг хатти-ҳаракатлари аниқ кўринади.\nАвваллари трансформатор ишламаётгани ҳақида хабардор этилганда, ишчи гуруҳи жойига бориб, носозлик ечимини топиш чораларини кўришга бир неча соат вақт сарфларди. Таъмирлаш чўзилар, таъминотда узилиш бўларди. Янги тизим бундай эскича иш услубига барҳам беради. Бу тизим Қорақалпоғистон Республикасида ҳам қўлланиладиган бўлди.


Фотожамланма: Rolls-Royce сўнгги «Фантом» лимузинини чиқарди\n18:00 / 31.01.2017\nRolls-Royce компанияси еттинчи авлоддаги Phantom лимузинини ишлаб чиқаришни тўхтатди. Хусусий коллекциячи буюртмасига кўра тайёрланган модель сўнгги нусхаси Британиянинг Гудвудидаги автомобиль ишлаб чиқарувчи заводида йиғилди.\nЕттинчи авлоддаги сўнгги машина денгиз мавзусига бағишланди. Бундан салондаги кема тасвирланган ёғочли мозаик дарак беради. У маркетри техникаси ёрдамида тайёрланган. Шунингдек, 24 вақт зонасидаги аниқ вақтни билиш имконини берувчи соатлар ҳам бор.\nСўнгги «Фантом» салони қўй жунидан ишланган кичик гиламчалар билан ҳам безалган.\nRolls-Royce Phantom еттинчи авлод лимузини 2003 йилда тақдим этилган. Модель ноёб платформа асосида яратилган бўлиб, кузов элементларининг аксарияти алюминийдан тайёрланган.\nЛимузин қайси версиядалигига қарамай 6,75 литрли V12 бензин моторига эга. У 460 от кучига эга. 2012 йилда Rolls-Royce Phantom еттинчи авлоди қайта янгиланди.\nМаълумот учун, янги авлоддаги «Фантом» 2018 йилда тақдим этилади. Моделга янги алюминий платформаси асос қилиб олинади. Rolls-Royce’нинг маълум қилишича, саккизинчи Phantom «дунёдаги энг яхши автомобиль бўлади».\nRolls-Royce ўз тарихидаги илк йўлтанламасини тақдим қилди\n20:42 / 10.05.2018\nЕвропанинг 3 технологик компанияси гибрид самолёт ишлаб чиқаради\n17:12 / 29.11.2017\nУч йирик компания гибрид самолёт яратиш устида иш олиб бормоқда\n12:12 / 25.11.2017


Пойтахтимиздаги “Ўзэкспомарказ” павильонларида уч кун давом этган бу галги тадбир юксак савия ва ишчан руҳда ўтди, дейиш учун асослар етарли. Унда юртимизда фаолият кўрсатаётган олий таълим, илмий тадқиқот муассасалари, тажриба-конструкторлик ташкилотлари, кичик инновация корхоналари ва ихтирочиларнинг қарийб 500 та ноёб ишланма ҳамда технологияси тақдим этилгани, уларни амалиётга жорий қилиш бўйича, дастлабки ҳисоб-китобларга кўра, умумий қиймати 25 миллиард сўмликдан зиёд 1200 дан ортиқ шартномалар имзолангани бунинг яққол тасдиғидир.\nСир эмаски, ихтиролар, иқтисодиётни ривожлантиришга хизмат қиладиган ишланмалар илмий тадқиқот учун қулай шарт-шароит яратилган, илм аҳли фаолияти қўллаб-қувватланаётган жойдагина юзага чиқади. Зеро, халқимиз игна билан қудуқ қазишга менгзайдиган бу машаққатли юмуш кишидан алоҳида қунт, катта матонатни талаб этади.\nШу жиҳатдан айтганда, Ўзбекистонимизда илмий изланишлар олиб бориш учун барча қулайлик яратилган бўлиб, инновацион ишланмалар, технологиялар ва лойиҳалар муаллифлари ҳар томонлама қўллаб-қувватланмоқда.\nДарҳақиқат, давлатимиз раҳбарининг бевосита ташаббуси билан илм-фан ва ишлаб чиқариш интеграциясига алоҳида эътибор қаратилиб, интеллектуал мулк яратувчилар моддий ҳамда маънавий жиҳатдан рағбатлантириб келинаяпти. Бу эса, ўз навбатида, уларни саноат тармоқларини жадал ривожлантириш, инновацион иқтисодиётни жорий этишга хизмат қиладиган илмий ишланмалар яратишга ундаётир.\n— Мамлакатимизда анъанавий тарзда ўтказиб келинаётган ушбу ярмарка биз, олимларга кўрсатилаётган ғамхўрликнинг яна бир амалий ифодасидир, — дейди Тошкент давлат аграр университетининг Мевачилик, сабзавотчилик ва узумчилик кафедраси доценти Нуриддин Фахриддинов. — Чунки бу тадбир нафақат янги технологияларни намойиш этиш, балки амалиётга кенгроқ татбиқ қилиш, ҳамкорлар топиш имконини яратиб бераяпти. Биз, масалан, интенсив усулда кўчат етиштириш технологияси бўйича 250 миллион сўмлик шартномалар имзоладик. Бу усулнинг афзаллиги шундаки, лимон ва бошқа мевали дарахт кўчатлари сунъий туман ҳосил қилиб кўпайтирилиши туфайли уларнинг мевага кириши тезлашади. Ҳосилдорлиги эса ошади. Айтайлик, анъанавий усулда етиштирилган лимон кўчати тўрт йилда нишона мева тугиб, ўртача ҳосилдорлиги гектарига 35-40 тоннани ташкил этса, янги технология туфайли бу давр бир йилга қисқариб, ҳосилдорлик\n70-75 тоннагача кўтарилади.\nУмуман, Тошкент давлат аграр университети томонидан тақдим этилган 22 та инновацион ишланманинг ҳаммаси қишлоқ хўжалигида самарадорликни ошириш, даромадни кўпайтиришга қаратилгани боис деҳқон ва фермерларнинг диққат-эътиборида бўлди. Айниқса, ошқовоққа бодрингни пайванд қилиш технологияси барчани қизиқтирди.\nУнинг муаллифи Салоҳиддин Юнусовнинг айтишича, бу янги усул кейинги йилларда кузатилаётган иқлим ўзгаришлари таъсири шароитида ҳам мўл ва сифатли ҳосил олишни таъминлайди. Чунки қовоқнинг илдиз тизими турдошларига нисбатан ерга чуқур жойлашгани ва мустаҳкам бўлгани учун сув тақчиллиги, касаллик ҳамда зараркунандаларга чидамли. Қолаверса, ўсиш даври узоқ бўлгани туфайли унга уланган бодринг, қовун ва тарвуз мевасини кеч кузгача териб олиш мумкин.\nБу йилги ярмаркада намойиш қилинган инновацион технологиялар шу каби янгиликларга бойлиги, маромига етказилгани, энг асосийси, иқтисодиётимиз тармоқлари эҳтиёжидан келиб чиқиб яратилгани сабаб иштирокчиларнинг деярли барчаси амалий ҳамкорлик ўрнатишга эришди.\n— Ярмарка бизнинг жамоамиз учун ҳам жуда самарали бўлди, — дейди Ўзбекистон табиий толалар илмий тадқиқот институти директорининг илмий ишлар бўйича ўринбосари Муҳаммадкарим Мирзахонов. — Жумладан, биз еттита ишланмамизни амалиётга жорий қилиш бўйича умумий қиймати 415 миллион сўмлик шартномалар имзолашга муваффақ бўлдик.\nТашкилотчиларнинг таъкидлашича, нуфузли ярмаркага ўтган давр мобайнида тўпланган тажриба асосида пухта тайёргарлик кўрилиб, интеллектуал мулк яратувчилар томонидан келиб тушган юзлаб аризалар атрофлича ўрганилди. Натижада улар орасидан энг истиқболли ва самарали ихтиролар саноат, қишлоқ хўжалиги, соғлиқни сақлаш ҳамда фармацевтика, ахборот технологиялари, фан ва таълим йўналишлари бўйича саралаб олинди. Ишланмаларнинг аксарияти экспортга йўналтирилган ҳамда импорт ўрнини босувчи технологиялар бўлиб, шундан 70 дан зиёди иқтидорли талабалар ва ёш олимларнинг интеллекти маҳсули эканлиги, айниқса, қувонарлидир.\nVIII Инновацион ғоялар, технологиялар ва лойиҳалар республика ярмаркаси ёшлар ўртасида анъанавий тарзда ўтказилаётган “Энг яхши инновацион ғоя” республика танлови ғолибларини тақдирлаш маросими билан якунланди.\nЯрмаркага ташриф буюрган, унинг кундалигини яқиндан кузатган киши борки, юртимиз олимлари томонидан яратилаётган инновацион технологиялар, замонавий ишланмалар ва илғор ғоялар нафақат миқдор, балки сифат жиҳатидан ҳам яхшиланиб бораётганига яна бир карра амин бўлди. Бу Ўзбекистонимизнинг илмий-техникавий салоҳияти юксалиб, интеллектуал бойлиги тобора кўпайиб бораётганидан, пировардида ижтимоий-иқтисодий соҳаларни янада ривожлантириш учун мустаҳкам пойдевор қўйилаётганидан ёрқин нишонадир!\nМазкур рукндаги бошқа мақолалар: « Тадбиркорликнинг ишончли ҳимояси\tБиологик хилмахилликни сақлаш — давр талаби »


КОНФУЦИЙ: ИНСОННИГ РАНГИ, ЭЪТИҚОДИ ТУРЛИЧА БЎЛИШИ МУМКИН, ЛЕКИН ЯХШИЛИКНИНГ ИЛДИЗИ БИТТАДИР - Ўзбекистон овози газетаси\nХитой Халқ Республикаси раиси Си Цзиньпиннинг бундан беш йил муқаддам Ўзбекистонга ташрифи доирасида Самарқандда Конфуций институти таъсис этилган эди. Бу ерда маҳаллий ёшлар ва фуқароларга хитой тили ва маданияти бўйича таълим берилишидан ташқари хитойлик олимлар билан ҳамкорликда буюк Ипак йўли мамлакатлари тарихи, маданияти, тили ва адабиётига доир илмий лойиҳалар бўйича халқаро анжуманлар ўтказилмоқда.\nЎзбек ва Хитой халқлари дўстлик алоқалари узоқ тарихга эга. Бу икки мамлакат ўртасидаги иқтисодий, ижтимоий-маданий, ва илмий-маънавий муносабатлар қадимдан шаклланган. Ўрта Ер денгизи, Европа ҳамда Марказий Осиё давлатларини икки минг йилга яқин вақт ичида Хитой билан чамбарчас боғлаб турган буюк Ипак йўлининг асосий қисми Туронзаминидан ўтиши муҳим роль ўйнаган.\nКарвонлар нафақат моддий бойликлар, балки ақл-заковат маҳсули бўлган интеллектуал мулк, маънавий қадриятларни бир-бирига элтиш, етказиш воситаси вазифасини ҳам ўтаган. Оқибатда Чин ўлкасида яшаган Конфуций, Менг-цзи, Лао-цзи сингари алломалар таълимоти бизнинг ватанимизда қандай машҳур бўлса, Имом ал-Бухорий, Имом ат-Термизий, Имом ал-Мотурудий, Абдухолиқ Fиждувоний каби аждодларимизнинг илмий ғоялари, мутафаккирона таълимоти ҳам Чин ўлкасига етиб борган.\nБуюк Ипак йўли бўйлаб «Авесто» тўрт денгиз оралиғига қандай ёйилган бўлса, Конфуцийнинг «Назмнома» ва «Насрнома» асарларида баён қилинган ҳикмат-ўгитлар оғиздан-оғизга ўтиб, бизнинг замин сари йўл олганига илмий асослар мавжуд.\nХалқимиз ҳаётининг барча жабҳаларида том маънодаги янгиланиш ва ўзгаришларнинг юзага келиши, аждодларимиз бизга қолдирган улкан илмий-маънавий меросни башариятга тарғиб қилиш имкониятларининг туғилиши — ўзбек-хитой алоқаларининг янада мустаҳкамланишига кенг йўл очиб берди.\nПрезидентимиз Шавкат Мирзиёевнинг ХХРга ўтган йили буюрган ташрифи муносабати билан Ўзбекистон ва Хитойнинг қадимий цивилизацияга эга эканлигини эътиборга олган ҳолда гуманитар алмашинувни янада чуқурлаштириш, маданий меросни асраш бўйича ҳамкорликни мустаҳкамлашга қаратилган саъй-ҳаракатларни амалга ошириш алоҳида белгилаб қўйилди.\nМамлакатлар ўртасида маданият кунлари, турли кўргазмалар ташкил қилинмоқда, олимлар қатор қўшма лойиҳаларни бажариб, уларнинг натижаларини илмий нашрларда, халқаро конференцияларда муҳокама қилиш амалиётини йўлга қўйиб улгурдилар. Ўзбекистоннинг қатор университетларида хитой тили кафедралари очилди, хитой тили адабиёти бўйича мутахассислар тайёрлаш йўлга қўйилди.\nХХР университетлари, илмий-тадқиқот муассасаларида хитойлик олимлар томонидан Ўзбекистон иқтисодиёти, маданияти, тарихи, тил сиёсати, мамлакатнинг атрофдаги геосиёсат ривожидаги ўрни каби муаммолар тадқиқ этилаяпти. Бу борада археология, адабиётшунослик, тилшунослик, жамиятшунослик, маданиятшунослик соҳалари вакилларининг изланишлари таҳсинга сазовордир.\nХитойлик ёшлар ва ишбилармонларнинг ўзбек тилини ўрганишга бўлган иштиёқи баланд. Бунинг тасдиғини Хитойдаги қатор университетлар ва бошқа турдаги ўқув юртларида ўзбек тили ва маданияти кафедралари ва тадқиқот марказлари фаолият кўрсатаётганидан ҳам билса бўлади.\nУшбу марказларда ўзбекистонлик олимлар амалий ва назарий машғулотлар олиб бормоқда. Самарқандлик олимлар кейинги йиллар мобайнида Пекин, Шанхай, Сиан, Сиямин, Кунмин, Урумчи шаҳарларидаги олий ўқув юртларида ўтказилган конференцияларда иштирок этмоқда ва хитой тадқиқот марказларида миллий маданиятимиз тарихи, илмий меросимиз, халқаро иқтисодиёт, таълим тизими, таржимашунослик муаммоларига оид махсус семинарлар ўтказиб келмоқда.\nАнжуманларда қатнашаётган хитойлик талаба-ёшлар, илм аҳлининг Ўзбекистон тарихи, маънавий-маданий қадриятлар, буюк олимлар яратган беназир асарларга нисбатан қизиқиши, ҳурмат ва эҳтироми бениҳоят баланд эканлигига гувоҳ бўлмоқдамиз. Бугунги кунга келиб ўзбек адабиётининг буюк намояндалари Алишер Навоий ва Заҳириддин Муҳаммад Бобур номларини билмайдиган хитойлик талабалар кам топилади. Хитойда халқимиз фахри бўлган мутафаккирлар номларини абадийлаштиришга оид ишларга ҳам алоҳида эътибор қаратилмоқда. Шанхай шаҳрига ташриф буюрсангиз, Шанхай университети ҳудудида ўрнатилган Алишер Навоийнинг улкан ҳайкалини зиёрат қилишни албатта ўз режангизга киритинг.\nЎзбекистонда ҳам бу каби тадбирлар изчиллик билан амалга оширилмоқда. Президентимиз Шавкат Мирзиёев ташаббуси билан Самарқанд шаҳрида улуғ хитой алломаси Конфуцийга ёдгорлик қўйиш ишлари аллақачон бошлаб юборилган. Бу — Хитой томонидан кўрсатилаётган дўстона муносабатга ҳозиржавоблик намунасидир.\nКонфуций таълимоти, даосизм йўналиши тарғиб қилинган оқилона яшаш тамойиллари бўлмиш донолик, инсонпарварлик, садоқат, катталарга ҳурмат кўрсатиш каби умуминсоний тамойилларни ўз ичига олади. Бу ўз навбатида бизнинг мутафаккирларимиз олға сурган ғоялар билан ўхшашлик, яқинлик ва муштаракликка эга.\nКонфуцийнинг шогирди Мэнг-цзининг фалсафий мушоҳадалари билан танишаётиб, беихтиёр Фаробийнинг «Фалсафий саволлар ва уларга жавоблар» асарини эслаймиз, даосизм вакили Лао-цзининг асарини ўқисангиз, ал-Мотурудийнинг фикрларини ёдга оламиз.\nКонфуций таълимоти намуналари Марказий Осиё шаҳарлари ўртасида биринчилардан бўлиб, Самарқандга етиб келган. Самарқанд маданият, иқтисодий муносабатлар, таълим-тарбия ривожланган қадимги пойтахт бўлиши билан бир қаторда, унда VIII асрдан бошлаб муваффақият ила фаолият кўрсатган мадрасаи олияларда дунё мутафаккирларининг илғор ғоялари ўқув режаларидан ўрин олган эди.\nҲозирги олий ўқув юртларининг бешиги бўлган ушбу мадрасаи олияларнинг забардаст муддарислари, Самарқанд уламолари, олиму мутафаккирлари Конфуций таълимотининг етакчи ғоялари билан мукаммал таниш бўлиб, уларни ўз шогирд-талабаларига етказиб келганлар.\nЎзбек ва Хитой халқлари дўстона алоқалари тобора мустаҳкамланиб, кенг миқёсда ривожланиб бораётган ҳозирги пайтда Конфуций номи ва таълимоти асослари халқимиз ўртасида борган сари довруқ қозонмоқда. Бугунги Самарқанднинг икки буюк миллат муносабатлари ривожидаги мавқеи алоҳида. Фикримизни Самарқанд вилояти ҳудудида кўплаб хитой-ўзбек қўшма корхоналари фаолият кўрсатаётгани ҳам тасдиқлайди. Самарқанд давлат чет тиллар институтида 2008 йилда ташкил қилинган хитой тили таълим йўналишида икки юздан ортиқ мутахассис тайёрланди ва ҳозирги кунда юзга яқин талаба таҳсилни давом эттирмоқда.\nСамарқандда Конфуцийга ҳайкал қўйилиши, биринчидан, юртимиз аҳлининг бу зотга ва бутун Хитой халқига бўлган юксак эҳтироми рамзидир. Иккинчидан, бу саъй-ҳаракатнинг амалга ошиши Уйғониш даври Самарқанд таълим-тарбия муҳитида кенг ёйилган Чин ўлкаси билан тарихан мавжуд бўлган маданий-маърифий уйғунлик ришталарини янгича руҳда қайта жонлаштиришга хизмат килиши шубҳасиз.\nКонфуций таълимотидаги «Инсонниг ранги, эътиқоди турлича бўлиши мумкин, лекин яхшиликнинг илдизи биттадир», деган ҳикмат бугун амалга ошираётган хайрли ҳаракатларимизнинг мазмунини ташкил этади.


Трамп АҚШ чегараларини пишлоқ билан тенглаштирди\n17:56 / 26.02.2016\nРеспубликачилар партиясидан президентликка даъво қилаётган Дональд Трамп фикрича, мамлакат чегаралари швейцарияча пишлоққа ўхшайди, чунки унинг кўплаб бўшлиқлари орқали ноқонуний муҳожирлар кириб оладилар.\n“Камида 11 миллион одам бу мамлакатга ноқонуний кириб олган” , — билдирди миллиардер. У Мексика чегараларини мустаҳкамлаш ҳақида яна ваъда берди, деб хабар беради РИА Новости.\nШу ўринда у мексикаликлар унинг ғоясини қанчалик танқид қилсалар, чегара девори шу қадар баландлаб боришини билдирди. “Девор ҳозиргина ўн фунт (3,05 метр)га ўсди”, -дейди у.\nБундан ташқари, Трамп унинг чегара деворларини қуриш ҳақидаги ғоясини ҳақоратли сўзлар билан изоҳлаган Мексика собиқ президенти Висент Фоксдан узр сўрашини талаб қилди.\n18 февраль куни Рим Папаси Франциск ҳам Трампнинг АҚШ ва Мексика чегарасида девор қурилиши ғоясини “христианларга хос эмас” деб қоралаганди. Ўз ўрнида Трамп ҳам Францисконинг муносабатини “уятли” деб атади.\nАгар у президентликка сайланса, “буюк девор” қурилишини бошлайди, унинг сўзларига кўра, қурилишга етти миллиард доллар сарфланади. Унинг бўйи 35-40 фут (10-12 метр), узунлиги 1000 миль (1600 километр атрофида) бўлади.\nТрамп – АҚШ даги йирик қурилиш компанияси бошлиғи, дунё бўйлаб тарқалган меҳмонхоналар ва казинолар тизими эгаси.


ДАНҒАРАНИНГ СЎЛИМ МАСКАНЛАРИ – EkoPress\nБугунги кунда туризм нафақат иқтисодиётнинг энг етакчи тармоғи сифатида эътироф этилади. Шунингдек, халқ фаровонлигини кўрсатувчи омил, она табиатни асл ҳолатида келажак авлодга етказишнинг муҳим кафолати сифатида ҳам алоҳида аҳамият касб этяпти.\nФарғона водийсида “Қуббат ул ислом” мақомига эга Андижон, “Ғазнайи Намангон” ёки “Намангони Эшоний” унвонига эга Наманган шаҳри, “Хўқанди Латиф” деб шарафланган Қўқон шаҳри, “Мовий сополлар очиқ осмон остидаги шаҳар” мақомига эга Риштон, “Очиқ осмон остидаги темирчилик маркази” мақомига эга Чуст шаҳри, “шаҳарларнинг онаси” “Фарғона водийси Африосиёби” номи билан машхур Ахсикент каби қадимий шаҳарлари билан ҳар қандай сайёҳни мафтун этиши мумкин бўлган улкан туристик потенциалга эга анзиллар мавжуд. Шу ўринда айтиб ўтиш лозимки, Фарғона водийси “Ўзбекистон марвариди” сифатида ўзининг рекриацион имкониятларининг юқорилиги билан Ўзбекистоннинг қолган барча туристик минтақалардан ажралиб туради.\nФарғона вилоятининг Данғара туманида ҳам сўнгги йилларда туризмни ривожлантириш ва янги иш ўринларини яратишга алоҳида аҳамият қаратиб келинмоқда. Жумладан, туманнинг Хўжа қишлоқ ҳудуди туристик имкониятлари билан бошқа минтақалардан фарқ қилади. Бу ҳудуднинг бетакрор табиати, ҳусусан Сирдарё соҳилига бевосита чегарадошлиги, ўрмон ҳудулари, йил давомида бир ҳил ҳароратда чиқувчи иссиқ менерал булоқлари, тўқай терассалари, Сирдарёнинг қадимий ўзани ётқизиқларини ўзида жамлаганлиги туфайли, табиат қўйнига саёҳатга чиқиш истагида бўлган сайёҳларни ўзига тортади.\nҲўжа қишлоқда тарихий аҳамиятга эга бўлган қарийб 30 гектардан зиёд майдонни ўз ичига олган Хоб бува зиёратгоҳи ўзига хос афсона ва ривоятларга бой ўтмиши билан ажралиб туради. Ушбу зиёратгоҳнинг яна бир муҳим – хорижлик ва маҳаллий туристларнинг қизиқтирувчи томони шундан иборатки, “Қизил китоб”га киритилган Туркистон лайлаклари йил давомида бу масаканни ўзлари учун домий ошён тутганлигидир. 100 га яқин асрий қайрағочларнинг ҳар бирида Туркистон лайлаклари уяларини кўриш мумкин. Агар бу ерга эрта тонгда келсангиз, лайлакларни ўзига хос сайраши ва парвозидан баҳраманд бўласиз. Қўқон ўрмон хўжалиги раҳбари Мансурхўжа Хўжаев ўзининг “Данғара тилсимотлари” асарида бу ҳудуд тўғрисида қизиқарли маълумотларни келтириб ўтган ҳамда Хоб бува зиёратгоҳи ҳудуди “очиқ осмон остидаги табиат қўриқхонаси” сифатида юксак баҳолаган.\nАйни дамда ушбу ҳудудга туристлар ташрифи ошиб бораётганлиги туфайли, мотель барпо этиш ишлари бошланган, хизмат кўрсатиш соҳалари, “Чинор таги” чойхонаси миллий услубда янгича қиёфа касб этиб бормоқда. Менерал булоқ ҳудудлари ҳам ободонлаштирилганлиги, йўл инфратузилмаси янгича қиёфа касб этганлиги туфайли ҳам ўзига хос кичик туристик зонага айланиб улгурди. Биз якуний хулоса ўрнида айтиб ўтмоқчимизки, ушбу зиёратгоҳ ҳудудига устоз Мансурхўжа Хўжаев таклифларини инобатга олган ҳолда “очиқ осмон остида табиат қўриқхонаси” мақоми берилса туристлар оқимининг янада ошишига хизмат қилган бўлар эди.\nЎзбекистон Экологик партияси Данғара тумани Кенгаши раиси.\nPrevious ИСТИҚБОЛИ ПОРЛОҚ СОҲА\nNext ҚЎҚОННИНГ ҚАДИМ БОҒЛАРИ


Жамият Дунё Футбол Мутолаа Жиноят Савол-жавоб Шоу-бизнес Hi-tech Lady Саломатлик Мозийдан садо Ҳидоят сари Уй бекалари энг кўп йўл қўядиган 4 хато\t10:37, 03 октябрь 2016\t1. Ташқи кўринишга эътибор бермаслик — уй бекаларининг энг кўп йўл қўядиган хатоси. Улар «уйдаман-ку барибир» деган фикрда ўзларига эътибор бермай қўйишади. Натижада турмуш ўртоғи учун ҳам чиройли кўриниши, яхши кайфиятда бўлиши кераклигини унутиб қўйишади. Ўз навбатида эр ишдан қайтгач, аёл уни остонада зериккан, ҳорғин, сочларию кийимлари тузиган ҳолда кутиб олса, шундоғам ишхонадаги ташвишлардан ҳориб қайтган эрнинг ҳафсаласи пир бўлади. Шунинг учун ҳатто эрингиз уйда эмас, ишда бўлса ҳам ва у билан фақат кечқурун кўришсангиз ҳам бу ўзингизга нисбатан беэътиборлигингизга сабаб бўлолмайди.\n4. Бекорчилик. Вақтни бекор ўтказманг. Бирор фойдали юмуш билан банд бўлинг ёки ўзингиз қизиққан, аммо илгари вақт тополмаган ишни бошланг. Барча юмушларни бажариб қўйиб, нима қилишни билмай зерикиб ўтирсангиз, косметик муолажаларни амалга оширинг. Жуфтингизнинг ишдан қайтишига ҳозирлик кўринг. Уни гўзал ҳолда кутиб олинг. Диққат, диққат! "Даракчи"нинг Telegram’даги расмий каналига аъзо бўлиб, янгиликлардан баҳраманд бўлинг! #Аёл


14:02 10.07.2018 (Янгиланган 14:03 10.07.2018) Ҳавола олиш\nБолакай аввалига шишачасидан сут ичди, сўнгра коптокча билан ўйнади, эшитувлар сўнгида эса бақириб йиғлаб юборди\nТОШКЕНТ, 10 июл — Sputnik. АҚШда бир яшар болакай ота-онаси иштирокисиз миграция ишлари бўйича суд эшитувида иштирок этди, деб хабар қилмоқда Спутник Қирғизистон BBCга таянган ҳолда.\nТрамп АҚШдаги ноқонуний миграцияга қарши янги чораларни эълон қилди\nТаъкидланишича, болакай аввалига шишачасидан сут ичган, сўнг коптокча билан ўйнаган, эшитув сўнгида эса овози борича йиғлашга тушган.\nСуд болакайнинг АҚШ ҳудудида бўлишга ҳуқуқини ўрганган. Натижада, унинг мамлакатни ихтиёрий равишда тарк этиши ҳақида қарор қабул қилинган. Ҳужжат ҳукуматга болани Гондурасга, унинг отаси депортация қилинган ҳудудга жўнатиб юбориш имконини беради.\nСуд ишини кўриб чиққан судья, адвокатдан "ҳимояси остидаги шахс иш мазмуни нимадалигини тушунадими?", дея савол беришга мажбур бўлган пайтларида жуда ҳам хижолат чекишини яширмаган.\n"Мен учун бундай саволни бериш жуда уятли, нега деганда сиз буни кимга тушунтиришингизни билмайман. Фақат бир яшар болакай миграция тўғрисидаги қонунни ўзлаштира олади, деб тахмин қилмасак агар", — деб айтган судья Жон Ричардсон адвокатларга.\nБир яшар болакайдан ташқари ўша куни Аризона штатида яна бир нечта болалар устидан уларнинг ота-оналарисиз суд жараёни бўлиб ўтган. Болалардан бири ёши ҳақидаги саволга жавобан бешта бармоғини кўрсатган.\nАҚШда май ойидан буёғига мамлакат чегарасини ноқонуний кесиб ўтаётганда қўлга олинганлар оиласидан ажратилаётгани туфайли катта жанжаллар авж олиши давом этмоқда. Дональд Трамп маъмурияти томонидан киритилган янги қоидаларга кўра, АҚШга кириб келишга уриниш вақтида ота-онасидан ажратилган мигрантлар оиласидан бўлган болаларга адвокатлар берилмайди.\nУлар аксарият ҳолларда судда инглиз тилини билмаган ҳолда ўзларини ўзлари ҳимоя қилишга мажбур, деб айтишмоқдда Техасдаги Texas Civil Rights Project НТТ ҳуқуқ ҳимоячилари.\nНТТ вакили Карлос Гарсиянинг сўзларига кўра, мигрантлар иши бўйича юридик жараёнлар бир неча ойга чўзилиши мумкин — мамлакатга ноқонуний кириб келганлик ҳақидаги жиноий иш бўйича суддан кейин, мигрантларнинг аксарияти бошпана сўраб ариза берадилар, улар бўйича қарорлар яна 2-3 ойда қабул қилинади.\nУшбу вақт давомида катталар ва болалар турли миграция марказларида сақланадилар.\nАҚШ чегарасини ноқонуний кесиб ўтадиган болаларга нисбатан жиноий иш қўзғатилмайди, биров миграция моддаси бўйича иш очилиши мумкин. Бу ҳолларда болалар судларда ўзларини ўзлари ҳимоя қилишга мажбур.\nАмерика чегарасида оилаларни қўлга олиш ва ота-оналарни болалардан ажратиш сиёсати жорий йил май ойидан амал қилади. Шу вақт ичида миграция марказларидаги, АҚШ таъбири билан айтганда "нозик ёшдаги шахслар" сони 2 минг нафарга яқинлашиб қолган.\nИзолятор марказлари қайта жиҳозланган омборхоналар ёки супермаркетлардир. АҚШ Божхона-чегара олди хизмати томонидан тарқатилган фотосуратлардан бирида катта ёшдаги мигрантлар металл сетка билан ўралган, баландда жойлашган дўкон пештахталарида ўтирганликлари акс эттирилган. Журналистларнинг сўзларига кўра, болалар ёмон шароитларда сақланмоқда.\nЧегарада болаларни ота-онасидан ажратиш сиёсати бутун дунё ҳамжамияти томонидан кескин танқид қилиб келинмоқда. Қочқинлар масаласи бўйича БМТ Олий комиссари Филиппо Гранди Би-би-сига берган интервьюсида, мигрантларга нисбатан сабрсизлик сиёсати номақбул, деган бўлса, БМТнинг инсон ҳуқуқлари бўйича комиссари Зайд ал-Хусайн ҳам бу сиёсатни тўхтатиш талаби билан чиқди.\nРим папаси Франциск оилаларни ажратишни "католик қадриятларига зид" ва "ахлоққа зид", деб атади.\n"Популизм — бу қарор эмас", — деди католик черкови раҳбари.\nДональд Трамп танқидга жавобан 18 июн куни: "АҚШ мигрантлар учун лагер бўлмайди ва қочоқлар учун бошпанага айланмайди", дея пост эълон қилди.


Фозил Искандар. Айниган зиёлилар ва аферизмлар (ҳикоя) — www.ziyouz.uz\nБош саҳифа Жаҳон насри онлайн антологиясиФозил Искандар (1929-2016; Абхазия)Фозил Искандар. Айниган зиёлилар ва аферизмлар (ҳикоя)\nШоҳкўчадаги бекатда троллейбус кутиб турибман. Троллейбус анчадан буён келмаётганидан бетоқатланиб қўналғадан олдинроққа чиқиб йўлга кўз тикмоқда эдим. Кутилмаганда менинг шундоққина кўз олдимда бир “мерседес” ғизиллаб тўхташга уринган кўйи ўтиб кетди.\nЎн метрча нарида тўхтаб, ичидан бир одам чиқди-да, исмимни айтиб чақирди. Унга қараб, гарчи кўп йиллардан буён кўришмаган бўлсак-да, дарров танидим. У бежирим кийимда, тоғдек пурвиқор. Лекин ўзигагина хос юмалоқ юзи, қуюқ қошлари, қоп-қора кўзлари қарийб ўзгармаган.\nҚачонлардир биз Мухусда бир синфда ўқиган эдик. Унинг оти Жўра эди. Математика бўйича синфимизда биринчи ўқувчи саналарди. Аммо бошқа фанлардан ўртамиёна ўқирди. Математикадан жуда иқтидорли эди. Ўқишнинг охирги йилида гоҳида айрим дарсларда бошини партага қўйганча мудраб қолардики, бу ҳол биз тахмин қилганимиздек, тун жўшқин ўтганидан далолат берарди. Қизиғи шундаки, ичкиликни яхши кўрадиган математика ўқитувчиси унинг ўз фанига лаёқатини ҳурмат қилиб, Жўра охирги қатордаги партасида мудраб ётганида синфда тинчлик сақланишини қаттиқ талаб қилиб қоларди. Ва, аксинча, математика ўқитувчиси бизга ёзма ишни топшириб қўйиб, ўзи сархуш бўлгани учун гўё кўчирилаётган қоғозларнинг бир маромдаги шитир-шитирлари элитиб, ўтирган жойида мудраб қолганида Жўра синфда тинчлик сақлаш ташвишини қиларди.\nМатематика ўқитувчиси ҳаттоки урушдан кейинги йилларда кийиладиган юпунгина кийимда бизнинг кўз олдимиздаги ўриндиқда чалқанча ётган кўйи кафтлари билан юзини ёпиб оларди. Шу ҳолатида у нафақат бизни, балки, умуман, бу ёруғ дунёни кўришни истамаётгандек эди гўё.\nЖўра грузин тили дарсларидан бошқа ҳар қандай дарсда ухлай оларди. Чунки грузин тили ўқитувчиси ўта баджаҳл аёл эди. Жўранинг эса, у билан муносабати чигалроқ эди. Гап шундаки, унинг ярми мингрел, ярми абхаз бўлиб, мингрел тилини биларди. Мингрел тили билан грузин тили ўзаро яқин бўлгани учун, дадил жавоб берар экан, бутун синф, ҳаттоки ўзи ҳам билмаган ҳолда жавобида мингрелча сўзларни қўллаб юборарди. Мана шунда ўқитувчи ҳамиша алланечук ғижиниб:\n– Ўтир, икки! – дер эди.\nБундай пайтда ўқитувчи ўзининг миллий ғурури шу қадар топталгандек ҳис қилар эдики, Жўрага қаерда қандай хато қилганини ҳеч қачон айтмас эди: ўзинг топ! У грузинча нутққа мингрелча сўз қўшилишига тоқат қилолмас эди. Айниқса, нимагадир, ундов сўзларга. Мингрелларга миллатдошларига бўлгани каби ўта аёвсиз эди ва бу унинг қатъий беғаразлигидан далолат берарди.\nАёл шунақанги баджаҳл эдики, ундан нафақат жамики ўқувчилар, балки табиатан олийжаноб ва ювош мактаб директори ҳам қўрқиб турарди. Дарвоқе, у ҳам грузин эди.\nАёл ёлғиз яшарди. Бақувват ва чайир гавдасининг устида кўршапалакнинг калласидек кичкина каллани кўз олдингизга келтиринг! Буни кўз олдига келтиролмаганларга кўршапалакни ушлаб, унга тикилиб қарашни маслаҳат бераман.\nЖаҳли чиққанида у, айниқса, боқибеғам ёки ўзи шундай деб ҳисоблайдиган ўқувчиларнинг сочидан чангаллаб узиб олгудек тортқилаб қолар эди. Бундай ўқувчиларнинг сочлари нимагадир ҳамиша чиройли ҳам қалин бўларди.\nАсли келиб чиқишига кўра сибирлик бир ўқувчи грузинча юмшоқ “л” товушини ҳеч талаффуз қилолмас эди.\n– “Лясточка” де-чи, қани! – босиқлик билан унга мурожаат қиларди муаллима. Афтидан, унга ўқувчи товушни тўғри талаффуз қилолмаётганини тушунтириш учун шу биргина русча сўз маъқулдек эди. У ҳеч қачон бошқа бирон русча сўзни мисол қилиб келтирмас эди.\n– Ласточка, – дея такрорларди сибирлик.\n– “Лясточка” дегин, “лясточка”, – қистар эди ўқитувчи.\n– Ласточка, – дея тағин такрорлар эди ўқувчи хўмрайиб, лекин талабга мувофиқ талаффуз қилолмай.\n– Лясточка, лясточка, лясточка, – дея такрорлар эди муаллима зоҳиран меҳр билан, лекин унинг Сибир тайгасидек қуюқ сочларини чангаллашга чоғланар экан. Ҳали сочни қутқариб қолиш мумкин эди! Аммо…\n– Ласточка, – дея жавоб қилди сибирлик тағин ўз билганидан қолмай.\nҲамма бу ўқитувчидан нафратлангани учун мен гоҳида унга ачиниб кетар эдим. Мени у ҳеч қачон сочимдан тортқиламаган. Чунки мен грузинчани бошқа ўқувчиларга нисбатан яхшироқ билар эдим. Бир пайтлар дарсда ўтганимизда, фоже тақдирли шоир Николаз Бараташвилини севиб қолган эдим. Мен бу шоирнинг шеърини синфдаги бошқа ҳамма ўқувчиларга нисбатан яхшироқ ифодали ўқий олмасам-да, ҳар қалай, баландроқ овозда ўқир эдим. Ўшандаёқ шеъриятдан мурод қичқириқни бошқалардан ошириш эканини тушуниб олган эдим.\nМен Бараташвили шеърини ўқитувчининг овозидан қолишмайдиган даражадаги баланд овоз билан қичқириб ўқир эканман, у ўзларини айбдор ҳис қилганча биқиниб ўтирган грузин ўқувчиларга “Мана, кўриб қўйинглар!” дегандек маъноли тикилиб турар эди. Мен ўқиб бўлганимдан кейин таҳдидомуз хитоб қилар эди:\n– Эҳ, Берадзе!\nБерадзе бир гапириб, ўн куладиган ўта шўх-ўйинқароқ бола эди. Афтидан, ўқитувчи шоирнинг фожиали шеърлари орқали бу шум боланинг попугини пасайтириб қўймоқчи бўлар эди. Гарчи бу шум бола унинг дарсларида тишининг оқини кўрсатмаган бўлса-да, сездирмай мийиғида кулаётганини билиб турар эди.\n– Эҳ, Берадзе! – дер эди у бирон-бир баҳона топилганида, масалан, синфда бўр тугаб қолганида, гарчи у навбатчи бўлмаса ҳам. Шунда бутун синф ҳузурланиб кулар, Берадзе эса, жимгина титраб-қалтираб турар эди. Ҳозирга келиб бу аёлнинг Берадзега муносабатини шундай изоҳлашим мумкин: куладиган одам ғоявий жиҳатдан хавфли!\nГарчи мен ўқитувчига ич-ичимдан ачинишимни сездирмасам-да, буни билишини ва муносиб қадрлашини ҳис қилар эдим. Бундан фойдаланган ҳолда гоҳида, табиийки, унга малол келмайдиган даражада шартакилик қилар эдим ҳам.\nАммо бир гал тасодифан ўзимни босолмай қолдим ва бироз ошириб юбордим. Ҳозир нима деганимни аниқ билмайман. Эсимда, ўша гапдан кейин бутун синф жимиб қолди. Айрим ўқувчилар гўёки кутилаётган портлашда ўқ еб қолишдан хавотирланиб, бошларини парта тагига яшириб олдилар. Шу алфозда қизиқиш билан мисли кўрилмаган жазони кутдилар. Ўқитувчи ўрнида ўтирган кўйи уч дақиқача менга киприк қоқмай тикилиб қолди. Афтидан, кўз кўриб-қулоқ эшитмаган жазо турини ўзича қидирди. Кўршапалак кўз олдимизда аждаҳога айланди. Аммо кутилмаганда дафъатан бўшашди:\n– Нимаям деймиз унга, ахир у жинни-ку!\nСинф барала кулгидан ларзага келди. Менинг амаким жиннилигини ҳамма билар эди. У зўр йўлини топди. Афтидан, у ўзига ачиниб қарайдиган ягона одамни йўқотишни истамади.\nҲозир ўзимча ўйлайманки, мендаги ачиниш ҳисси мустабиднинг ёлғизлигига бўлган ҳали англаб етилмаган ачиниш эди. Бу шунинг учун ҳам ажабланарли эдики, мен Кремлдаги энг бирламчи мустабидга ўшанда ўсмирга хос қайноқ бир нафрат туяр эдим.\nАдабиёт билан сиёсатга ўзгача бир қизиқиш билан қарайдиганлар синфда уч дўст эдик. Эҳтимол ҳозир кимгадир муболаға бўлиб туюлар, аммо биз ўшандаёқ, гарчи ҳеч ким ҳеч нима демаса-да, мамлакатимизда нималар рўй бераётганини яхши билар эдик. Гап шунда эдики, учовимиздан иккитамизнинг оталаримиз қатағон қилинган, учинчимиз эса, Кубанда коллективлаштириш туфайли келиб чиққан очарчилик одамларни қираётганида бу ерга олиб келинган эди.\nБиз шаҳар айланиб юрганимизда, ҳатто танаффус пайтларида ўта эҳтиёткорлик билан ўзгалардан четлашиб, адабиёт ва сиёсат ҳақида суҳбатлашар эдик. Биз, айниқса, синф оқсоқолидан эҳтиёт бўлар эдик. У тарихга жуда қизиқар ва, бизнинг тахминимизча, айғоқчилик қилар эди.\nЖўра яхшигина спортчи ва безори эди. Гоҳида бизни шаҳарда учратиб қолиб, гапириш таъқиқланган мавзуларда суҳбатлашаётганимизни бехато фаҳмларди-да, ҳар гал биттагина гапни такрорлар эди:\n– Айниган зиёлилар!\nГоҳида биз уни пиво дўкончаси олдида учратиб қолар эдик. У ҳамиша шишанинг қопқоғини тишида очар эди. Агар биз бу пайтда узоқроқдан ўтаётган бўлсак, у бизга ҳаво орқали таҳдид қилган бўлиб, бўш шишани биз томонга улоқтирар эди.\nОдатда у бу гапни бизга хайрихоҳлик ҳам беписандлик билан айтар эди. Менимча, у биз нима ҳақда гаплашаётганимизни билар эди. Гап билан ҳеч нимани ўзгартириб бўлмаслигини ҳам билар эди. Шунинг учун ҳам бизнинг сиёсий мавзуларда гаплашиш иштиёқимизга истеҳзо билан қарар эди. Буни тан олиш оғир эди. Биз ҳам ҳеч нимани ўзгартириб бўлмаслигини билар эдик. Лекин, начора, бу хусусда гаплашмасдан туролмас эдик-да. Унинг истеҳзоли сўзлари бизнинг ғашимизга тобора кучлироқ тегадиган бўлди.\nБир куни катта танаффус пайтида синфдаги дераза олдида учовлон оҳиста шивирлашиб турган эдик, кутилмаганда Жўра олдимизга келди-да, одатдагидек истеҳзоли кулиб сўради:\n– Айниган зиёлилар нимани шивир-шивир қилиб туришибди?\nАна шунда мен ўзимни тутиб туролмай унга ташландим. У менга нисбатан кучлироқ эди. Бироқ мен ҳам ўшанда спорт билан шуғулланар эдим. Афтидан, жаҳл устида жанжал бошлаганим ҳаммамиз учун ҳам ёмон бўлмади. Бунинг устига, қўнғироқ чалиниб, бизни ажратишди-да, барча ўз жойига ўтирди. Жаҳлимдан тушганимдан кейин безовталаниб ўйладим: энди кейинги танаффусда нима қиламан, ахир у мендан анчагина кучлироқ-ку?\nАммо кейинги танаффусда у менинг олдимга келмади. Ҳатто ҳеч қачон бизнинг олдимизга келмайдиган бўлди. Бизни “айниган зиёлилар” демайдиган бўлди. Гарчи ҳеч гап айтилмаса-да, мени ҳурмат қила бошлаганини сездим. Бу ёқимли туйғу эди. Бизнинг манфаатларимиз тўқнашиб қолганида у менга ён босадиган бўлиб қолганини ҳам сездим, бу, айниқса, ёқимли эди.\nМактабни битирганимиздан кейин мен Москвага ўқишга кетдим. Табиийки, уни кўрмайдиган бўлдим. Лекин орқаваротдан эшитдимки, Жўра жиноят оламига қадам қўйиб, қамалибди, ҳатто қамоқдан озодликка чиқибди ҳам, лекин ёзги таътил чоғида Абхазияга келганимда мен уни ҳеч қачон учратмадим.\nОрадан ўн йилча ўтиб, Мухусда дўстларим билан ёзги ресторанда ўтирган эдим. Аммо улар менинг синфдошларим эмас эди. Улар афсуски, бутун мамлакатга тарқалиб кетган эди. Кутилмаганда официант қайсидир бир давра туҳфа қилган (Кавказда шундай одат бор) уч шиша шароб келтириб қолди.\nМен аланглаб қараб, узоқроқдаги бир даврада ўтирган матросча кийимдаги Жўрани кўрдим. У ҳам дўстлари билан ўтирган экан, менга кулиб қаради. Биз қадаҳларни тўлдириб, бош устимизда баланд кўтардик-да, унга миннатдорлик билдирган бўлдик.\nОрадан бироз ўтиб ўша официант яна уч шиша шароб олиб келди. Мен Жўра томонга қарадим. Унинг кулгиси кўрсатиб турибдики, шаробни сувдек оқизмоққа шай. Бу гал қўлимда қадаҳ билан қошига бориб уриштириб ичишим керак, деб ҳисобладим.\nМен бориб, аввал унинг ўзи, сўнг жиноий оламга мансублиги аниқ-равшан кўриниб турган дўстлари билан бир сидра уриштириб чиқдим. Жўра икковимиз бараварига ичиб, ўпишиб кўришдик. У менинг ёзувчи бўлганимни билар экан, буни дўстларига эълон қилди. Унинг нима иш қилаётганини сўраб-суриштириш ноқулай бўлди.\n– Мана, кўриб қўйинглар, мактабда мардона курашда мени енгган бу! – деб Жўра мени имлаб кўрсатди.\nДўстлари Жўрани ҳам енгадиганлар бор экан-да, дегандек қойил қолиб ҳайрат изҳор қилишди.\n– Жўрани шунинг учун ҳам яхши кўраманки, – деди улардан бири, – унинг ўрнида бошқа биров сир бой бермас эди. Жўра соддадил-да!\nАммо Жўра шу билангина чекланиб қолмади.\n– Мактабимизда бир жиннироқ ўқитувчи бўлар эди, – дея гапида давом этди у. – Директордан тортиб то энг сўнгги ўқувчига қадар ҳамма унинг олдида қўрқиб-қалтираб турар эди! Ёлғиз мана шу одам қўрқмас эди! Ҳатто унга қарши ҳужумга ўта олар эди!\nДўстлари яна ҳайратланишди. Яна-да қизғинроқ изҳор! Менинг ғалабаларим миқдори Жўранинг ичилган қадаҳлари миқдорига кўпайтирилса, ўзим учун хавфли вазият пайдо бўлиши мумкинлигини ҳис қилдим. Шундай бўлиб чиқди ҳам. Жўра бирдан қовоғини уйиб олди. Афтидан, ўз хотиралари энди ўзига эриш туюла бошлади. Ёки у мактаб хотираларига берилар экан, ўзидаги математикага бўлган қобилиятни институтда ўстиролмаганидан афсусландими экан шу топда? “Энди кеч!” Унинг авзойидан шу фикрни уқиш мумкин эди. Кўнгли чўкканини сездирмасликка уриниб, менга қучоқ очиб, лаб чўзди. Ўпишгач, мени енгилгина итариб, деди:\n– Майли-майли! Айниган зиёлиларинг қошига бора қол энди!\nМен бурилиб ўз даврам томон юра бошлаган эдим, қадаҳимни қолдириб кетаётганимни эслаб қолдим-да, уни олгани ортимга қайтдим. Одамнинг қадрини пастга урадиган аҳмоқона ҳаракат эди бу! Э худо, мен ҳали қадаҳда қолган унинг шаробни ичиб қўйишим ҳам керак бўлади! Бу орада у дўстларига биз нима учун уришганимизни айтиб, ҳар қанақасига айнан ўзининг қўли баландлигича қолгани ва ҳали ҳам ўз фикрида собитлигини уқдирмоқда эди.\n…Мана, орадан кўп йиллар ўтиб, биз Москвада яна учрашиб турибмиз. У ўз “мерседес”и ёнида қад кериб, менга хушнуд табассум қилмоқда. Мен унинг “мерседес”ига эмас, машинасининг рангига мос костюмига ҳам эмас, балки кўксидаги қоп-қора капалакнусха бўйинбоғига маҳлиё бўлган кўйи қошига келдим. Матросча кийимидан анча илғорилаб кетибди-я. Мен уни бу қадар киборларча олифта қиёфада учратаман, деб ўйламаган эдим.\nБиз қизғин қучоқлашиб кўришдик. Мен ички бир безовталик билан ўйладим: наҳот у тағин айниган зиёлилар ҳақида сўзласа?\n– Синфимиздан фақатгина икковимиз Москвада қўним топдик-а, – деди у яйраб кулар экан, мени ҳам ўзи билан бирга фахрланишга даъват қилиб.\nКўпдан буён кўрмаган одаминг билан кўришар экансан, нимагадир унинг тишига қарайсан-да, ҳаёт унинг тишини қоқиб олдими, ё у ҳаётнинг тишини қоқиб олдими – ўзингча аниқламоқчи бўласан. У оппоқ тишларини бус-бутун сақлаб қолибди. Ҳаттоки тишлари янаям кўпайишиб қолгандек.\n– Тўғри айтасан¸ – унинг гапини маъқулладим мен. – Қаерда ким бўлиб ишлаяпсан?\n– Мен… рестораннинг эгасиман, – у ресторан номини фахрланиб тилга олди. – Эшитганмисан?\n– Бу ресторанни ким эшитмаган, – деб жавоб қилдим мен, гарчи уни мутлақо эшитмаган бўлсам-да.\n– Нега троллейбус кутиб турибсан? – мийиғида кулиб сўради у мендан. – Халққа яқинроқ бўлиш учунми?\nХалқдан узилиб қолган айниган зиёлини тағин қандай таърифлашни билмаяпти, деб ўйладим мен.\n– Менинг машинам йўқ, – дедим-да, яна бошқача тушунмасин деб дарров қўшимча қилдим. – Техникани жиним суймайди.\nУ мийиғида кулиб бош қимирлатди-да, бирдан орзиқди:\n– Учрашиб қолганимиз зап иш бўлди-да! Ресторанимнинг деворларини қисқа, лекин кулгили аферизмлар-у шеърлар билан безатишни кўпдан буён орзу қилиб юрган эдим. Ижод қил! Агар менга ёқса, қалам ҳақини яхши тўлайман!\n– Қанақа аферизм? – деб сўрадим мен ўзимни гўё унинг таклифига қизиқаётгандек кўрсатиб.\n– Мана, масалан, шунга ўхшаш, – деди у. – “Темирни кассадан узоқлашмай бос!” ёки “Агар шунчалар ақлли бўлсанг, нега пулинг йўқ?” Фақат буларни эмас, шунга ўхшаш янгиларини!\n– Мана бундай аферизм тўғри келадими? – деб сўрадим мен ундан. – “Пулинг бўлса, сенга ақл нега керак?”\n– Йўқ, – деди у андак ўйланиб, – мижозларим орасида бойлар кўпчилик. Хафа бўлишлари мумкин.\nМен унинг ресторани деворларини забт этишга тушдим.\n– Шундай аферизм тўғри келар балки? – сўрадим мен. – “Қуш қанчалик кичик бўлса, шунчалик ёқимлироқ сайрайди”.\n– Тўппа-тўғри! – суюниб хитоб қилди у. – Масалан, қораялоқ! Абхазияда қораялоқлар қанақанги сайрар эди-я!\nСоғинч эпкини бир лаҳзага бизни руҳан бирлаштирди ва айни шу бир лаҳза гўзал эди. Аммо у бир муддат ўйга толиб, кутилмаганда қовоғини уйди:\n– Афсуски, тўғри келмайди, – деди у.\n– Нега? – деб сўрадим мен чинакамига ҳайратланиб.\n– Гап шундаки, – дея босиқлик билан тушунтирди у, – мижозларим орасида каттаконлари ҳам бор. Улар бизни катта қуш деб ишора қиляпти, бизни туяқушга ўхшаб сайрайди, демоқчи бўляпти, деб тушунишлари мумкин. Бу уларга малол келиши мумкин! Туяқушнинг сайраши қанчалик ёқимсизлигини биласанми ўзи?\nГўёки у айни шу қушнинг сайрашига тоқат қилолмай туяқушлар мамлакатини тарк этиб кетгандек.\n– Москвада яшаётганингга неччи йил бўлди? – деб сўрадим мен, маълум бўлишича, ўз бошимга ўзим ғалва орттириб.\n– Ўн беш йил, – деди у ички бир қониқиш билан, афтидан, шу йилларда ўз орзуларимни аниқ ва тўла рўёбга чиқариб улгурдим, деб хисоблаб. – Сен-чи?\n– Қирқ йил бўлди, – дедим мен бир қадар тушкунлик билан, чунки шу йиллар мобайнида ўз орзуларимга эришганимга ишонинқирамай.\n– Қирқ йилдан бери, – деди у йилларнинг кўп-озлиги масалани ўз-ўзидан ҳал қилмаслигини уқтирмоқчидек бир қатъият билан, – пайпоқни шимнинг ранггига мослаб кийишни ўрганишинг мумкин эди.\nМен масала шу қадар кичкинагина арзимас номувофиқликка бориб тақалаётганидан суюниб кетдим. Қаерда қандай кўриб улгурди экан-а! Ахир, шортик эмас, шим кийганман-ку!\n– Мабодо сенинг “мерседес”ингда ётган қора пайпоқ йўқми? – сўрадим мен аҳмоқона бир самимият билан. – Бор бўлса, шимимга мослаб кийиб олар эдим.\nУ менинг ўз “мерседес”ини таҳқирловчи бу гапимдан мутлақо хафа бўлмади, фақат менга бир истеҳзоли қараш қилиб қўйди, холос. Афтидан, бандаргоҳда турган улкан кеманинг дарғаси ўзидан “Мабодо кемангизда ташландиқ эшкак йўқми, укажон?” деб сўраган балиқчига худди шундай қараса керак.\n– Сен ҳалиям ҳазил-ҳузул қилиб юрибсанми, – дея чуқур уф тортди у. – Мактабда бир марта грузин тили ўқитувчиси билан ҳазиллашганинг етарли бўлмадими? Ҳозиргача тушунолмайман, сенинг ўша қўпол ҳазилингни қандай кечира қолди экан-а, ўшанда!\n– Шундай аферизм тўғри келадими? – мен янги ҳужумга шайландим: – “Ёшликдаги яхши иштаҳа – ёшлик байрами. Қариликдаги яхши иштаҳа – қарилик маразмининг байрами”.\n– Сен мени хароб қилмоқчимисан, нима бало? – оҳистагина сўради у. – Ҳамюрт, синфдош эмиш тағин!\n– Нима бўпти? – деб сўрадим мен.\n– “Нима бўпти” эмиш! – деди у овозини таҳдидомуз баландлатиб. – Менинг мижозларим орасида қари-қартанг тижоратчилар оз эмас. Улар яхши овқатланиб, меъёрида ичиш учун келишади. Сен бўлсанг, “маразм байрами” дейсан! Уларнинг энг сўнгги қувончларидан ҳам бебаҳра қилмоқчимисан? Ахир, уларга ёш-ёшгина “блондинкалар” ҳам керак бўлмай қолганини ҳисобга олсанг-чи!\n– Албатта ҳисобга оламан, – дея уни ишонтирдим.\nУ рус тилидаги сўзларни яхши талаффуз қилар эди, бироқ “блондинка” сўзи нимагадир бошқачароқ эшитилди. Ҳаяжонланганидан шундай талаффуз қилдими ё?\nНима бўлганда ҳам унинг ҳақлигини тан олдим. Ростдан ҳам, бундай аферизмга ресторанда жой йўқ!\n– Мен сенинг ресторанингни бежамалаб берганимдан кейин, – дедим мен ўзимга хос қайсарлик ҳам ғамхўрлик билан, – майли, бу аферизмни ёшлар кафесига сота қоламан.\n– Йўқ, бу гапингни ёшлар кафесига ҳам ёзиб бўлмайди! – қатъий қилиб деди у, гўёки барча емакхоналардаги аферизмлар устидан ўзи назоратчи қилиб қўйилгандек.\n– Нега энди? – ҳайқирдим мен гўёки цензура қаршисида жазавага тушган муаллиф мисол.\n– Ёшлар билан қариларни бир-бирларига қарши қўйиб бўлмайди, – совет муҳаррирлари овозларидаги таниш оҳангда қатъий уқтирди у. – Айниқса, қадаҳ билан ликопча устида! Ғоя меники эканини ҳисобга ол-да!\n– Қанақа ғоя? – дея ажабланиб сўрадим мен.\n– Ресторан деворига аферизм ёзиш ғояси. Биз сен билан шартнома тузамиз. Шартномада сенинг аферизмларни бошқа ресторанларга сотишга ҳаққинг йўқлиги кўрсатилади.\n– Ақалли сенга ёқмайдиган аферизмларни бошқа ресторанларга сота оларман? – деб сўрадим мен ялинчоқлик билан.\n– Йўқ! – деб қатъий жавоб қилди у. Сўнг қўшиб қўйди: – Мен уларни сотиб олиб, яшириб қўяман. Майли, ана, китобларингда фойдаланишинг мумкин. Фақатгина менинг рестораним деворида ёзилганлардан бошқаларини. Билиб қўй, мен айёрман!\nСўнгги гапини ўзимча тушундим: эҳтимол менинг ўрта маълумотим етарли эмасдир, бироқ махсус маълумотим етиб ортар даражада!\n– Шундай бир аферизм балки тўғри келар? – сўрадим мен хокисорлик билан. – “Яхшилар ёмонларга нисбатан кўпроқ, лекин ёмонлар қудратлироқ”.\n– Нима бало, жинни бўлганмисан? – дея ёзғирди у. – Менинг мижозларим орасида қудратли одамлар озмунчами!\n– Хўш, мана бу аферизм-чи? – бўш келмадим мен. – “Аёллар гулларни севишади, чунки гуллар ташқи қиёфани кўркамроқ кўрсатади”.\n– Бу гапда нимадир бор, – деди у ва шу заҳоти афсусланиб қўшимча қилди: – Бироқ бу ҳам тўғри келмайди. Бизнинг ресторанимизга махсус гул дўкони бириктириб қўйилган. Менинг мижозларим ўз маъшуқаларига гуллар ҳадя қилишади. Бу аферизм уларни хижолатга қўяди. Менинг мижозларим шу қадар маданиятлики, шампан виноси ичганидан кейин гул ҳидлаб газак қилишади! Хўп, майли! – дея қўшимча қилди у. – жойида савдолашаверармиз ҳали! Мен нархини белгилаганимда сен ҳам савдолашишинг мумкин. Дарвоқе, кел, энди шеърларни синаб кўрайлик. Нега энди биз фақат аферизмга ёпишиб олишимиз керак!\n– Майли, – рози бўлдим мен ва бир муддат ўйлаб туриб, тавсия қилдим:\nАвваллари қандай дам оларди у?\nЁтган кўйи супада.\nЭнди-чи, кўринг бу густоҳни!\n– Бунингн нимаси кулгили? Мана, мен бурноғи йили Канар оролларида бўлдим… Лекин сен бу ҳақда билолмасдинг, – қўшимча қилди у, афтидан, ўзининг қанчалик дасти узунлигини уқтирмоқчидек. – Айтарли гап йўқ! Туяқуш фермасида туяқуш тухумидан пиширилган қовурдоқ билан меҳмон қилишди. Тағин бу уларнинг энг ажойиб таоми эмиш! Бизнинг курка тухумидан тайёрланган таомимиз уларнинг туяқуш тухумидан тайёрланган таомига нисбатан минг карра мазалироқ!\nУ иккинчи маротаба туяқушни ижирғаниб тилга олди. Қандайдир туяқуш қачонлардир унинг йўлини югургилаб кесиб ўтганга ўхшайдими, нима бало!\n– Бунинг устига, сен одам ўз супасини ташлаб кенг дунёга чиққанидан афсусланаётганга ўхшаб қолгансан, – деб қўшимча қилди у. – Ҳаммасини аксинча қилсанг-чи!\nМен диққатимни жамлаб, янгисини тавсия қилдим:\nҲозир эса, нормани бажаргач,\n– Супани йўқот! – деб буюрди у. – Намунча: супа, супа, супа дейсан! Бу сенга соҳилдаги четан эмас-ку! Мен бунинг нималигини биламан! Бу билан сен бизда ҳеч кимни кулдиролмайсан ҳам, айниқса, шуни билиб қўйки, қўрқитолмайсан ҳам!\n– Нега? – деб сўрадим мен ижодимга нописандликдан андак малолланиб.\n– Чунки ҳаммаси қўлга олинган! – гапни қисқа қилди у. – Обрўли одамларга алмисоқдан қолган супани эслатавериш одобдан эмас. Ҳеч бир супаси йўқ кулгили нарса ёза олсанг ёз, ана!\nМен тағин ўзимни ижодга чоғладим:\nАвваллари қандай дам олар эди у?\nСоҳил четанига ўзини ташлаб.\nЭнди-чи, нақадар сурбетлашган,\nПариж жазманига ўзини ташлаб…\n– Йўқ, – деди у бош чайқаб, – бу ҳам менинг ресторанимга мутлақо тўғри келмайди. Яхшиси, аферизмларга қайтайлик.\n– Шундай бир аферизм тўғри келадими? – мен тағин унинг ресторани деворига ҳужумни бошладим: – “Ҳаттоки нимани четлаб ўтиш кераклигини билиш учун ҳам қонун керак!”\n– Бугунги кунимизнинг энг зўр аферизми мана шу! – хитоб қилди у. – Буни топганингга қойилман! Ишбилармон кишилар учун бугунги кундаги энг оғриқли масала-да бу! Амалдорлар “Пул! Пул! Пул!” деб бизни тортқилашади. Мен эса, нима учун пул тўлаётганимни аниқ билишни истайман! Мен четлаб ўтган қонунни марҳамат қилиб кўрсатиб қўйишсин!\nМен деворни ахийри забт этдим-а, деб турганимда у ўйчанлик билан қўшиб қўйди:\n– Аммо, бошқа томондан олиб қарайдиган бўлсак, йўқ, буям тўғри келмайди.\n– Нега энди? – сўрадим мен ўзимни кўзга кўринмас девордан ташлаб юборилгандек ҳис қилиб.\n– Тушунсанг-чи, – деди у, – менинг мижозларим орасида шунақанги ҳуқуқшунослари борки!.. Улар “Ие, ҳали сенга қонунлар камлик қиляптими?” деб, мен-у менга ўхшаганлар учун шунақанги қитмирона қонунлар ўйлаб топишадики!..\n– Балки манови аферизм сенга ёқар? – наботот тарафидан ташландим мен: – “Саллагул атиргулнинг парҳез шакли: тикани йўқ, аммо ҳиди ҳам йўқ”.\n– Йўқ, йўқ! – дарров жавоб қилди у, – биринчидан, узундан-узоқ… Йўқ, бу иккинчидан. Биринчидан, сиёсатга ишора бу! Менинг мижозларим орасида таниқли сиёсатчилар бор-а…\n– Қанақасига сиёсатга ишора бўлсин бу? – астойдил ажабландим мен.\n– Сен бизнинг ҳукуматимизнинг тикани йўқ, аммо ҳиди ҳам йўқ атиргул демоқчисан-да.\n– Нима, авваллари ҳукуматимиз атиргулдек хуш бўй таратиб турган эдими? – асабий сўрадим мен.\n– Атиргулми-йўқми, ҳар қалай, тикани бор эди, – мантиқан асосли жавоб қилди у. – Мана, мен ўзим икки марта ўтириб чиққанман!\n– “Долларга ҳаддан ташқари ўхшаб кетадиган доллар – сохта доллар” – ўзим ҳам кутмаган ҳолда теша тегмаган гапни тилга кўчирдим мен.\n– Ахийри нишоннинг қоқ ўртасига урдинг-а! – қойил қолиб хитоб қилди у ва елкамга қоқиб қўйди. – Ахийри сендан ақлли гапни суғуриб олдим-а! Биттаям сўзини ўзгартирмаган ҳолда сотиб оламан шу гапингни!\n– Бундай талабчан цензорни ҳатто совет даврида ҳам учратмаган эдим, – дедим мен енгил тин олар эканман.\n– Ҳа, шундай, – деб гапимни маъқуллади у, – мен ўз ресторанимда талабчан цензорман. Лекин шунга яраша ҳақ ҳам бераман-да.\nБироқ у ўзининг нима учун жим бўлиб қолганини тушунганимни тушунди.\n– Мен ахир зиёли инсонлар билан ишлайман, – таъна қилаётгандек таъкидлади у. Ҳисобчим назариётчи физик олим. Икки официантим – собиқ ўқитувчилар. Собиқ мунажжим залимнинг умумий назоратчиси.\n– Коинот қисилиб боряпти, – дедим мен, аммо у бу фожиали аҳволга парво қилмади. Ён чўнтагидан ташриф қоғозини чиқариб, менга худди жаннатга рухсатнома бераётгандек тантана билан узатди.\n– Аммо менинг ташриф қоғозим йўқ-да, – дедим мен, унинг ташриф қоғозини гўё эгасига қайтариб бермоқчидек қўлимда нима қилишни билмай айлантирар эканман. Бунақанги ташриф қоғозларидан менда юзтачаси йиғилиб қолди. Ҳамиша ўзим қўнғироқ қилмайдиган одамлар ташриф қоғозларини беришади.\n– Сен керакли одамлар билан қандай мулоқот қиласан ўзи? – дея ажабланиб сўради у, менинг ташриф қоғозини қайтариб беришга чоғланиб турганимга беписанд қарар экан. Беписандлик нима бўлибди! У ҳатто “Тезроқ яшириб қўй!” деган маънода қўл силкитди!\n– Мен уларсиз амаллайман, – дедим овозимда аллақандай иддао сезилмаслигига ҳаракат қилиб.\n– Мен сени керакли одамлар билан учраштириб қўяман, – деди у ўзига ишонч билан.\nБиз бир-биримизнинг қўлимизни сиқдик ва у машинасига ўтирди. Аммо тезда энгашиб деразасини очди-да, мени имлаб чақирди. Мен ҳам ойнага энгашдим.\n– Келсангиз, увилдириқни ош қошиқда ейсиз, – деди у оҳиста, лекин эътирозга ўрин қолдирмайдиган қатъият билан. Сўнг бир бош чайқаб қўйиб жўнаб кетди. Унинг сўнгги сўзи янги буржуазиянинг масонлик паролидек янгради.\nУ билан гаплашатуриб троллейбусимни ўтказиб юбордим. Қўналғага қайтиб навбатдаги троллейбусни кута бошладим. Энди мен қўналғадан ташқарига чиқмасликка ҳаракат қилмоқда эдим.\n← Аввалги Аввалги Камола Бобожонова. Гёте ва Шарқ\nКейинги → Кейинги: Виктор Гюго. Клод Гё (қисса)


Ўзбекистоннинг расмий вакиллари ўз ҳукуматини қаттиқ ҳимоя қиляпти\n"Озодлик" БМТ Инсон ҳуқуқлари кенгашининг 18 сентябрь куни Женевада бошланган уч ҳафталик йиғилишида Ўзбекистоннинг ташкилотдаги доимий вакили ўз ҳукумати позициясини фаол ҳимоя қилмоқда.\nБу ҳақда Инсон ҳуқуқлари халқаро федерацияси ходими Антуан Медла маълум қилди.\n“Ўтаëтган тадбирда Ўзбекистоннинг Женевадаги ваколатхонаси аъзолари фаол қатнашиб, расмий Тошкент нуқтаи назарини ҳимоя қилиб келмоқда. Келаëтган душанба куни Ўзбекистонда инсон ҳуқуқлари вазияти ҳақидаги ҳисобот ëпиқ эшиклар ортида тингланади. Унда республикадаги инсон ҳуқуқлари вазияти билан яхши таниш бўлган экспертлардан бири маъруза қилади. Айтиш мумкинки, ҳукумат вакиллари ва ўша эксперт ўртасида баҳс-мунозара бўлиб ўтади”, - деди А.Медла.\nУ Ўзбекистон тўғрисидаги ҳисобот ёпиқ эшиклар ортида тингланиши масаласига тўхталар экан, ҳозир энг муҳими Инсон ҳуқуқлари кенгашининг Ўзбекистондаги вазият бўйича ҳисоботини инобатга олиб, уни қоралаш эканини таъкидлади.\n“Асосий муаммо шундаки, биз ҳукуматлараро форумдамиз. Унда қатнашаëтган аъзо мамлакатларнинг аксарияти Ўзбекистондаги вазиятдан қониқиш ҳосил қилиши мумкин. Масалан, Россия ҳукумати Тошкент режимини қўллаб-қувватлаб, унга салбий баҳо берилишини истамайди”, - дейди А.Медла.\nБМТ доирасидаги тадбирларни ëритиб борувчи мустақил журналист Ян Уилямс Женевада ўтаëтган бу каби тадбирлардан мақсад инсон ҳуқуқлари бўйича мажбуриятларни бажармаган мамлакатлар “номини тилга олиш ҳамда уларни уялтириш” эканини айтади.\n“Ўзбекистондаги инсон ҳуқуқлари вазияти Женевада тилга олинишга арзигулик даражада. Бундан ташқари, Ўзбекистон ислом республикаси эмас. Чунки бундай йиғилишларда исломий республикалар бир-бирини ҳимоя қилади. Шунинг учун бу ерда тилга олинадиган гапларнинг Ўзбекистон дипломатиясига таъсири салбий бўлиши сир эмас”, - деди Ян Уилямс.\nКенгаш йиғилишига Ўзбекистон инсон ҳуқуқлари жамиятининг муҳожиратдаги раиси Толиб Ëқубов ҳам таклиф этилган. Ҳуқуқ ҳимоячисининг тадбирда қатнашиш-қатнашмаслиги унинг виза олишига боғлиқ. Ҳозир ҳуқуқ ҳимоячисининг ҳужжатлари Швейцария консуллик хизматига топширилган.\nҲозирча Францияда яшаëтган Т.Ёқубов Женевадаги тадбирда иштирок этса, бир неча масалаларни кўтаришини маълум қилди.\n“Сессияда БМТнинг Ўзбекистон бўйича махсус эксперти мандатини чўздириш ëки тугатиш масаласи ҳам ўртага қўйилади. Гап шундаки, Ўзбекистон ҳукумати бу эксперт тайинланганидан кейин унинг мамлакатга бориб ишлашига йўл қўймади. Бундан ташқари, Андижон воқеаларидан сўнг мамлакатда кўплаб ноҳукумат ташкилотлар ëпилгани, инсон ҳуқуқлари фаолларининг қамалиши, уларнинг тазйиққа учраши, қолаверса, умумий вазият оғирлашиб бораëтгани ҳақида маърузалар қилишни режалаштиряпман”, - деди Т.Ëқубов.\nЭслатиб ўтамиз, БМТ Инсон ҳуқуқлари комиссияси сўнгги йилларда олиб бораëтган фаолияти учун инсон ҳуқуқлари фаоллари томонидан танқидга учрагач, кенгашга айлантирилган эди. Кенгашнинг июнь ойида бўлиб ўтган дастлабки йиғилишида, асосан, унинг низоми муҳокама қилинганди.\nКенгашнинг Женевада шу кунларда ўтаётган биринчи амалий йиғилиши бошланишидан олдин айрим кузатувчилар Ўзбекистондаги инсон ҳуқуқлари билан боғлиқ вазиятга етарлича эътибор берилмаëтганини таъкидлаëтган эди.\n“Ҳьюман райтс уотч” ташкилотининг Европа ва Марказий Осиë бўйича дастури директори Вероника Голдстон бунинг сабабини БМТ Инсон ҳуқуқлари комиссиясининг кенгашга айлантирилгани ва мазкур идорадаги аксарият кадрларнинг ўрнига янгилари келганида, деб тушунади.\n“Комиссия кенгашга айлантирилгандан сўнг Ўзбекистондаги инсон ҳуқуқлари вазияти ҳақида тўлиқ ҳисобот чиқмади. Қийноққа солинишлар, ўзгача фикрловчиларнинг тазйиқларга учраши қораланмади. Янги тузилган институт эса илгаригига қараганда самарали фаолият кўрсатади ва дунëдаги вазиятларни яқиндан ўрганиб боради, деган умиддамиз”, - деди В.Голдстон.\nЯнги кенгаш БМТда бошланган ислоҳотларнинг асосий қисми бўлиб, унинг муваффақиятли иши бутун ташкилот ишончининг синовидек кўрилмоқда.\nКенгашнинг бу галги йиғилишида террорга қарши курашдан тортиб, Дарфур ва Шри-Ланкадаги бўҳронни ҳал этиш масалалари ҳам муҳокама қилинмоқда.


Ижобий баҳоланган ҳамкорликлар - «ХАЛҚ ОВОЗИ» - Тожикистон Республикаси Ҳукуматининг ӯзбек тилидаги расмий нашрияси\nИжобий баҳоланган ҳамкорликлар\nЧоп этилган 16 Январ 2018\tКӯришлар: 636\nЯқинда Хатлон вилояти раиси Давлатшоҳ Гулмаҳмадзода Япониянинг Тожикистондаги элчиси ўринбосари Тотомокиро Накагаки билан учрашди. Мулоқотда, шунингдек, Қўрғонтепа шаҳри раиси А. Исмоилзода ҳам қатнашди.\nУчрашув жараёнида суҳбатдошлар икки томонлама ҳамкорликларни муҳокама этиб, ижобий баҳолашди.\n- Вилоятнинг шаҳру ноҳияларида Япониянинг JICA – Халқаро тараққиёт агентлиги билан ҳамкорликда лойиҳалар турли соҳаларда ҳаётга татбиқ этилмоқда, - деди Д. Гулмаҳмадзода.\n- Хатлонлик ҳамкорлар билан яна битта лойиҳа бўйича иш бошлаш режалаштирилган, - деди элчи ўринбосари.\nКўлоб шаҳри ва Восе ноҳияси меҳнаткашлари «Чорвачилик ва яйловларни ривожлантириш» лойиҳаси доирасида 22та МТЗ русумида тележкали тракторлар олишди.\nДеҳқонларга янги техникаларни Хатлон вилояти раиси биринчи ўринбосари Қурбон Ҳакимзода тантанали тарзда топширди. У мазкур шаҳар ва ноҳия меҳнаткашларига муваффақиятлар тилади.\nЎз чиқишларида Кўлоб шаҳри ва Восе ноҳияси раислари Тинчлик ва миллий бирлик асосчиси – Миллат пешвоси, Тожикистон Президенти муҳтарам Эмомали Раҳмонга қишлоқ хўжалигини ривожлантиришда кўрсатаётган ғамхўрликлари учун миннатдорчилик билдиришди.\n«Чорвачилик ва яйловларни ривожлантириш» лойиҳасини бошқариш маркази Данғара ноҳияси Яйловлардан фойдаланувчилар ассоциациясига 33та қишлоқ хўжалиги техникалари тақдим этди.\n«Чорвачилик ва яйловларни ривожлантириш» лойиҳасини бошқариш маркази маълумотига кўра, янги техникалар 24та МТЗ маркали трактор, 6та прицеп ва ғалла ўрувчи 3та комбайндан иборатдир. Манба маълумотига биноан, қишлоқ хўжалиги техникалари етишмаслигидан ассоциация дала ишларини ўтқазиш ва ҳосил йиғим-теримида муаммоларга дучор бўларди. Яқин келажакда мазкур ассоциацияга яна 9та трактор ва 5та прицеп ажратилиши кўзда тутилган.\nШуни ҳам таъкидлаш ўринлики, «Чорвачилик ва яйловларни ривожлантириш» лойиҳасини бошқариш маркази мазкур лойиҳани ҳаётга татбиқ этишнинг иккинчи даврасида Хатлон вилоятидаги тўртта ноҳия хўжаликларига 90та трактор, 50та прицеп, 4та комбайн ва 2та экскаватор ажратди.\nКенг кўламдаги ободонлаштириш ишлари\nХатлон вилояти шаҳру ноҳияларида кўкаламзорлаштириш ва ободонлаштириш тадбирлари бошланди.\nДавлат ҳокимияти Хатлон вилояти ижроия органи Ахборот-таҳлил бўлимидан хабар беришларича, яқинда вилоят раиси ўринбосари Умеджон Зоҳирзода вилоят корхоналари ва муассасалари раҳбарлари билан мажлис ўтказди. Унда масъул шахсларга вилоят ҳудудида турли манзарали дарахтлар кўчатлари ўтқазиш ишларини бошлаш топшириғи берилди.\n- Маслаҳатлар бериш учун вилоят Атроф-муҳитни ҳимоялаш бошқармасидан мутахассислар жалб қилинади, - деди У. Зоҳирзода. – Барча агротехник қоидалар ва иқлим шароити эътиборга олиниши лозим. Дарахт ва гул кўчатларини ўтқазиш учун вилоятда зарурий шароитлар муҳайё.\nКурс тингловчиларига сертификатлар\nХатлон вилоятида «Аёл-бошлиқлар» курслари якунланди. Давлат ҳокимияти Хатлон вилояти ижроия органи Хотин-қизлар ва оила ишлари бошқармасидан хабар беришларича, курслар Тожикистон Республикасида раҳбар кадрларни тайёрлаш дастури доирасида давлат ҳокимияти Хатлон вилояти ижроия органи ва давлат ҳокимияти Хатлон вилояти ижроия органи Хотин-қизлар ва оила ишлари бошқармаси томонидан ташкил этилганди.\nЎтган 2017 йил давомида вилоятнинг олий ўқув юртлари ва коллежларидан 172 нафар талаба курснинг фаол тингловчилари бўлди. Уларга вилоятдаги турли соҳа раҳбар аёллари лекция ўқишди. Шунингдек, Хатлон вилояти раиси ўринбосари, фалсафа фанлари доктори, профессор Махфират Хидирзода ҳам сабоқ берди.\nҚўрғонтепа шаҳрида курснинг 40 нафар фаол тингловчисига сертификатлар топширилди.\nХатлон вилоятида Ёшлар билан ишлаш ва спорт бошқармаси томонидан талабалар ўртасидаги «Студент-2017» танлови якунланди. Мазкур танловни ўтказишдан асосий мақсад «2016-2018 йиллар учун Тожикистон Республикасида ёшларни ижтимоий ривожлантириш миллий дастури» ҳамда Ёшлар йилида олий ўқув юртлари ва коллежлар талабалари ўртасида турли тадбирларни йўлга қўйишни ҳаётга татбиқ этиш натижаларини якунлаш эди.\nТанлов иштирокчиларига диктант ёзиш, рус ва инглиз тилидан тест топшириш вазифалари қўйилганди. Данғара ноҳиясида жойлашган Хатлон вилояти Тиббиёт университети иккинчи курс талабаси Бибисоро Комилова «2017 йил студенти», деб тан олинди.\nКоллежлар ўртасида ғолибликни Носир Хусрав номли Қўрғонтепа шаҳри университети қошидаги Педагогика коллежи иккинчи курс талабаси Гулноза Муқимова қўлга киритди.\nБугун: 23-01-2020 02:03:34


WSJ: «АҚШнинг Афғонистон бўйича вакили толиблар билан музокара ўтказди»\nЯқинда АҚШнинг Афғонистон бўйича вакили этиб тайинланган Залмай Халилзод жума куни Қатар пойтахти Дохада “Толибон” ҳаракати вакиллари билан учрашди, дея хабар бермоқда The Wall Street Journal газетаси.\nНашрнинг қайд этишича, музокараларда айнан қайси масалалар кўтарилгани номаълум, аммо бу сўнгги ойларда АҚШ расмий вакилининг “Толибон” вакиллари билан иккинчи учрашувидир. Июль ойида Қатардаги учрашувга АҚШ Давлат котибининг Жанубий ва Марказий Осиё бўйича ёрдамчисининг биринчи ўринбосари Элис Уэллс келган эди. Ўшанда томонлар Афғонистондаги низони ҳал қилиш масаласини муҳокама қилган.\nДавлат департаменти Залмай Халилзоднинг толиблар билан учрашганини ҳозирча тасдиқлагани йўқ.\nАввалроқ Халилзоднинг 4-14 октябрь кунлари Афғонистон, Покистон, БАА, Қатар ва Саудия Арабистонига сафар қилиши айтилганди.\nЭслатиб ўтамиз, жорий йил февралида Афғонистон президенти Ашраф Ғани ҳукумат “Толибон” ҳаракатини сиёсий куч сифатида тан олиши мумкинлигини билдирган эди. Июль ойида эса АҚШ Давлат котиби Майкл Помпео Кобулда Ашраф Ғани билан учрашувда АҚШ Афғонистон ҳукуматининг “Толибон” билан тинчлик музокаралари ўтказишига кўмаклашишга тайёрлигини айтди.\nКиритилди: 01:21 14.10.2018. Ўқилди: 427 марта. Фикрлар сони: 0 та.


Ўзбекистон ТИВ: Ўзбекистонликларни жанговар ҳаракатлар олиб борилаётган Харьков Суми ва Херсон шаҳарларидан эвакуация қилишда қийинчиликлар юзага келди - Anhor\nAnhor Все посты Ўзбекистон ТИВ: Ўзбекистонликларни жанговар ҳаракатлар олиб борилаётган Харьков Суми ва Херсон шаҳарларидан эвакуация қилишда қийинчиликлар юзага келди\nЎзбекистон ТИВ: Ўзбекистонликларни жанговар ҳаракатлар олиб борилаётган Харьков Суми ва Херсон шаҳарларидан эвакуация қилишда қийинчиликлар юзага келди\nРазбитый танк в Буче (Киевская область). Источник: slidstvo.info\nФаол ҳарбий ҳаракатлар олиб борилаётган Украинанинг айрим аҳоли пунктларидан, хусусан, Харьков, Суми ва Херсон шаҳарларидан Ўзбекистон фуқароларини эвакуация қилишда қийинчиликлар юзага келган. Бу ҳақда Ўзбекистон ТИВ хабар беради.\n«Фуқароларни юқоридаги шаҳарлардан олиб чиқиш ҳарбий ҳаракатлар тўлиқ тугаганидан кейин ташкил этилади. Ушбу давргача ҳимояланган бункерларда қолиш тавсия этилади», – дейилади хабарда.\nЎзбекистон фуқаролари жойлашган бошқа шаҳарларда уларнинг Львовга поездда жўнаб кетишини ташкил этиш ишлари олиб борилмоқда. Киевдан уларни олиб кетиш учун ўзбекистонлик кўнгиллилар ва элчихона автомашиналаридан фойдаланилмоқда\nШунингдек ТИВ матбуот котибининг қайд этишича, айни пайтда Киевдан Ўзбекистон элчихонасини эвакуация қилиш масаласи кўриб чиқилмаяпти.\n«Юзага келган мураккаб вазиятдан келиб чиққан ҳолда, асосий устувор вазифамиз – барча Ўзбекистон фуқароларининг хавфсиз эвакуация қилинишини таъминлашдир. Элчихонанинг кўчиши бу жараённинг самарадорлигини жиддий пасайтиради».\nViloyat Qizil Yarim Oy Jamiyatining ko‘magi natijasida Rasuljon salomatligi tiklandi\nМудофаа вазирлиги: Ўзбекистон ҳарбийлари мамлакат ташқарисидаги жанговар ҳаракатларда қатнашмаяпти


«Узбек математика мактаби икки нарсани бой берди» – профессор Уткир Розиков билан сухбат – КУН УЗ\nГлавная / Сиёсат / «Узбек математика мактаби икки нарсани бой берди» – профессор Уткир Розиков билан сухбат\n15.02.2020\tСиёсат Comments Off on «Узбек математика мактаби икки нарсани бой берди» – профессор Уткир Розиков билан сухбат 26 Показы\n«Диссертация мавзусини укишнинг биринчи кунидан тайинлаб куйиб, тадкикотчининг эркин ижодини чегаралаб куйдик. Бу – тугилмаган чакалокка угил-кизлигини билмасдан исм куйишга ухшайди».\nУткир Розиков – Узбекистон Фанлар академияси Математика институти директорининг илм-фан буйича уринбосари булиб ишлайди. У, шунингдек, 2018 йилда Бутунжахон Фанлар академияси (TWAS) академиклигига сайланган.\nОлим билан сухбатимиз илм-фан, таълими, илмий тадкикотлар ва математик тафаккурнинг инсон хаётига таъсири мавзулари атрофида кечди. Сухбатдошимиз сохадаги муаммоли масалаларни санаб, уларга уз ечимларини таклиф килди.\n— Бугунги кунда илм-фан ривожига эътибор каратиш давлат ривожи учун канчалик долзарб булиб турибди, фикрингизни айтсангиз?\n— Инсон пайдо булганидан буён учта асосий муаммони хал килиш билан овора: озик-овкат, кийим-кечак ва уй-жой («уч муаммо»). Бу муаммолар динамик характерга эга, яъни вакт утиши ва одамлар сони ошиши «уч муаммо»нинг янги холатларига олиб келади ва янгича хал килинишини талаб килади. Янгича хал килиш эса олимлар учун маъсулиятдир.\nМасалан, озик-овкат муаммосининг замонавий куриниши бутунлай узгача. Бугун биокимёвий йуллар билан озик-овкатлар яратиш авж олган. Замонавий уй-жой курилишида бугунги кунда гишт ишлатилмай колди. Катта микдордаги энергия талаб киладиган курилиш усулларининг урнини анча арзон ва енгил курилиш усуллари эгалламокда.\nБу каби шиддат билан булаётган узгаришларга Узбекистон факат истеъмолчи сифатида караб туриши мумкин эмас. Чунки тайёр махсулотни сотиб олиш давлат учун анча киммат булади. Демак, давлатимиз юкорида келтирилган «уч муаммо»нинг замонавий усулларини топишда бевосита иштирок этиши лозим.\nШу сабабли президентимизнинг январь ойидаги Олий Мажлисга мурожаатида «уч муаммо»нинг замонавий ечимлари асосини ташкил килувчи фанлар: математика, кимё-биология, геология каби йуналишларда фундаментал ва амалий тадкикотлар фаоллаштирилиб, олимларга барча шарт-шароитлар яратиб берилиши таъкидланди.\n«Уч муаммо» динамиклиги сабабли доимо илм-фан ривожига эътибор каратиш бутун дунё ривожланиши учун долзарб булган ва долзарб булиб колади.\n— Маълумки, математика Узбекистонда илгор фанлардан бири хисобланади. Буни янада кучайтириш заруратини кандай бахолайсиз?\n— Албатта, Узбекистонда математика фани ривожланган, биз бу фанни жахон стандартлари доирасида саклашга доим харакат килмокдамиз. Дунёда математика сохасида булаётган янгиликларни укиб тушунишга ва уларга муносиб хисса кушишга бизда илмий салохият етарли. Айникса, бу максадларни амалга ошириш учун сафимизда ёш математикларнинг куплиги ва улар сони янада ошиб бораётгани мадад булмокда.\nШиддат билан узгараётган дунёда математика фани бугунги кунда эришган ютуклари билан чегараланиб кола олмаслигимиз равшан. Айникса, Узбекистон учун математикани янада кучайтириш зарурияти жуда юкори. Хар бир соха ривожининг асосида, албатта, математика булади.\nМашхур файласуф И.Кант айтганидек, «Хар бир илмда канча куп математика булса, шунча куп хакикат бор». Шу гапни хар бир юртдошимизга карата шундай талкин килмокчиман: «Турмушингизда хар бир кадамингиз канчалик математикага асосланган булса, шунчалик муваффакият козонасиз».\nАйтмокчиманки, инсоният шиддат билан узгараётган бу замонда уз келажагини математик асослаб куриши зарур. Буни бир мисолда ойдинлаштирмокчиман. Олдинги асрда атом бомбани яратиб, энди ундан кутилишга ожиз булсак-да, бугунги кунда ундан хам хавфли, чегара билмас муаммолар бор. Масалан – кибертахдид, ахборот хавфсизлиги, вирус таркалиши хавфи (жумладан, бугунги кундаги Хитойдаги коронавирус) ва хоказолар.\nБу замонавий муаммоларни ечишда информацион технологиялар, дастурлаш, математик моделлаштириш ва кимё-биология каби сохаларни ривожлантириш жуда мухим. Бу сохаларнинг асоси эса, албатта, математика!\n— Математика кайси сохалар учун локомотив вазифасини бажаради?\n— Математика локомотив буладиган сохаларни санаб тугатолмасам керак. Масалан, компьютер технологияси, дастурлаш, криптография, иктисодиёт, физика, назарий механика, кимё, машинасозлик, оптимал бошкарув ва хоказо ва яна бир бор ва хоказо.\nИкки асосий йукотиш\n— Президент уз нуткида бир пайтлар математика илмий мактаби булганини таъкидладилар. Утган даврда математика илми ва мактаблари нималарни бой берди?\n— Математика илмий мактаблари бизда утган асрнинг биринчи ярмидан шакллана бошлаган ва бугунги кунгача кенгайиши ва ривожланиши учун устозларимиз доим харакат килишмокда. Математика фани чегара билмайди, яъни бизнинг олган натижаларимиз факат Узбекистон учун эмас, балки бутун дунё учун янгилик булиши лозим. Шунинг учун бизнинг фаолиятимизга дунё микёсида бахо берилади ва биз хорижлик математиклар эътиборини козонишимиз шарт.\nУзбек математикларидан 2 нафари – Бутунжахон фанлар академияси академиги ва 5 нафари – TWAS’нинг ёш олимлар булими аъзоси. Бизнинг олимларимиз чет эл олимлари томонидан эътироф этилмокда. Масалан, менинг бир маколамга чет элнинг нуфузли журнали келтирган такризда: «…one of the authors is a well-known expert », яъни «жуда таникли эксперт…» деб эътироф этилган.\nБундай эътирофлар узбек математикларининг купи учун айтилган. Айтмокчиманки, бугунги кунда хам, устоз академикларимиз ва математикларнинг фидойилиги натижасида, узбекистонлик математикларнинг илмий мактаблари уз мавкейини халкаро даражада саклаб келмокда.\nЭнди «нималарни бой берди?» деган саволингизга кайтсак. Икки нарсани бой бердик. Биринчиси – етук математик мутахассислар тайёрлаш имкони. Иккинчиси эса, вакт. Хар бирига изох бермокчиман:\nЕтук математиклар тайёрлаш имкони. Илмда замонавий математика, шунингдек, минг йиллардан буён ечимини кутиб турган муаммоларимиз жуда куп. Уларни ечиш учун биз етук математик кадрларни мунтазам тайёрлашимиз керак. Бу кадрларни олий таълим муассасаларини битирган ёшлар орасидан олиб тайёрлаймиз.\nАфсуски, ОТМ битирувчиларининг купчилиги 3 бахога арзигулик билим билан бизга келар эди. Чунки мактаб ва ОТМлардаги таълим сифати тушиб кетганди ва ОТМга укишга кириш жараёнларидаги нохакликлар сабабли уларни битирган ёшлар ичидан етук математиклар тайёрлаш имконини йукотдик.\nБу билан бутунлай етук мутахассис ёшлар йук, демокчимасман. Салохиятли ёшларимиз хам бор. Бугун Узбекистонда илмий даражали математиклар сони тахминан 500 нафар, лекин уларнинг сони президентимиз айтганларидек, 5000 нафар булиши керак эди.\nВакт. Мендан куп сурашади: дунёда математика буйича энг машхур марказ каерда? Бу, шубхасиз, Франциянинг Бюр-сюр-Иветт (Париждан 23 км узокликдаги кичкина шахарча) шахридаги «Олий илмий изланишлар институти» (IHES) хисобланади.\nИнститут сайтини очганингизда шундай жумлага кузингиз тушади: «A total freedom of research for outstanding researchers», яъни «Етук олимлар илмий фаолиятига тула эркинлик».\nИжод килувчиларга эркин ишлаш шароитини яратиб берган бу институт муваффакиятлари анчагина. Жумладан, бу институт ходимлари таркибида 7 (етти) та Филдс медали (Fields Medal) ва Шао мукофоти (The Shaw Prize – тахминан 1 млн. доллар) сохиблари хам бор. Уларнинг бу ютукларидан хулоса шуки, олим илмий натижаларга эришишида унга эркин ижод килиш шароитини яратиш улкан самара беради.\nБу институт хар йили дунёдаги таникли олимлардан тахминан 200 нафарини таклиф килиб, уз профессорлари билан хамкорлик шароитларини яратиб беради. Мен бу институтга 3 марта борганман.\nСафарларимнинг 1 ойида бажарган ишимни Тошкентда 6 ойда хам килолмаганман. Нега? Чунки маошимиз етмасди, шароитлар (интернет, адабиётлар етарли эмас эди), когозбозликлар куп эди.\n25 ёшимда фан номзоди ва 30 ёшимда фан доктори илмий даражасини олганимга карамай, тирикчилигим репетиторлик оркасидан эди. Миям тинч эмасди, унинг ижод вакти бошка нарсаларга сарфланар эди. Кискаси, IHES`даги шароит — ижод килиш эркинлиги менда йук эди. Яъни ижоднинг жуда куп вактини бой бердик.\n«Олимларни каттик назорат килиш фойдасиз»\n— Бу бой берилган имкониятлар урнини кандай тулдириш мумкин?\n— Кувонарлиси шуки, бугун маошларимиз 3 баробарга ошди, Математика институти учун янги, замонавий, инновацион бино курилди. Бугун хамма нарсамиз бор! Энди эркин ижод килиб, натижа курсатишимиз лозим.\nХуш, топширикларни уз вактида бажаришнинг чора-тадбирлари кандай? Унинг режаси канака булади? Ёки олимлардан «Илмий ишлаш календар режаси ва кутилаётган натижалар» жадвалини олиб, уларнинг хар кадамини каттик назорат (чорак хисоботи, презентациялар…) килиб ишлатиш билан вазифа бажариладими?\nАсло! Чунки бу чора узини окламаганини охирги 30 йиллик фаолиятимиз курсатди.\nБу – олимнинг вактини угирлаб, ижоддан мунтазам чалгитди, холос.\nМатематиклардан 1 йилдан кейинги кутилаётган натижаларини режасига киритишни сурадик. Улар эса тахминан ёзиб беришди. Чунки, айникса, математика сохасида, олим кутилаётган натижани бугун билса, у холда олаётган натижаси йил охирига бориб янгилик булмайди-ку!\nАспирант ва докторантларимизга хам назоратни кучайтириб вактини угирлаб куйдик. Хар гал ёшларимиз илмий ишлари самарадорлигини ошириш чора-тадбири сифатида уларни кучлирок назорат килиш ва янги «20та» жадвал уйлаб топишдан бошка чора курсатолмадик.\nДиссертация мавзусини укишнинг биринчи кунидан тайинлаб куйиб, унинг эркин ижодини чегаралаб куйдик. Бу тугилмаган чакалокка угил-кизлигини билмасдан исм куйишга ухшайди.\nКолаверса, диссертация мавзусини ОАК бюллетеннида (текин эмас!) чоп эттириб, хар сафар янгисига алмаштирилганда ОАКга хабар килиш ва янгилаш шартини куйдик. Яъни тугилмаган чакалокнинг хужжатини хам тайёрлаб куйдик.\nИлмий даражалар бериш тартибини узгартиришлар натижасида канча олимнинг вактини ва давлат ресурсларини йукотдик.\nБугун эса олимлар учун хамма шароитлар бор! Лекин нега чет элдаги баъзи ватандошларимиз кайтишга шошилмаяпти? Улар ватанпарвар эмас, дейишга шошилманг. Чунки, бир вактлар бизнинг ОТМларимиздан бирида кафедра мудири булиб, «жадвалларга кумилиб» юрган, хозирда чет элда ишлаётган бир олимнинг гапи менга жуда таъсир килди:\n«Даромадимнинг хаммасини харажат киламан, чунки бу ерларда яшаш киммат. Хеч нарса орттирмайман. Лекин илмий иш килишга миям тинч, эркин ижод киламан».\nДемак, ватандошларимиз чет элда уз юртимизда топаётган даромадидан купрок даромад тополмаётган булса-да, илмий иш килишга булган мухит уларни чет элда колиб кетишига сабаб булмокда.\nАслида ижод эркинлиги билан таълим эркинлиги жуда боглик. Бундай фаолият тускинлик киладиган ва укитувчини эркин ижодидан бездирадиган сунъий талабларга бир хаётий мисол келтирмокчиман. Республика ОТМларидан биридаги бир иктидорли, чет элда химоя килган математик олим математикадан тугарак ташкил килиб, талабаларга (текинга!) дарс утиб юрган.\nОТМ рахбарияти тугаракнинг дарс режаси, вакти, максади, катнашувчилар руйхати каби маълумотларни тайёрлаб беришни талаб килган. Шундан сунг укитувчи хатто «Йук, менда тугарак йук», дейишга мажбур булган. Нега? Чунки текинга килаётган фаолияти учун рахмат эшитиш ва ишонч билдириш урнига, яна жадвалларга кумилиб, уйлаганидан купрок вакти бехуда кетишини тушунган, уни расмийлаштиришдан курккан.\nАтиги 4 бет когоз килиб куйса, юкоридан суровчиларга исботлашга керак-да дерсиз. Лекин хурматли текширувчиларга бир хакикатни айтай, кайси ОТМ ёки илмий тадкикот ташкилотида хамма когоз-хужжат жойида булса, у жойда «иш булмаган», иш булмаганини когозни жойида килиб яширган.\nБояги укитувчи тугаракни когозини килиб куйиб, узи умуман дарс утмаганида хам текширувчилар 100 фоиз иш бажарилган деган буларди.\nИккинчи мисол бундан-да аянчли: бир профессорнинг розилигини олмасдан, аллакандай комиссияга аъзо килиб куйилган. Бундан профессорнинг узи хабари хам булмаган. Уни комиссиянинг биринчи мажлисига таклиф килишганда, профессор мен эртага илмий сафар билан чет элга кетаман, деб жавоб берган. Урнингизга бошка одамни комиссияга беринглар, шахсан узингиз уни бугун олиб келиб, менинг урнимда бу киши катнашади, деб кетинг, дея топширик берилган.\nБундай топширик билан профессорнинг вакти бехуда сарфланишига куз юмилмокда. Профессорнинг розилиги ва комиссияда муносиб аъзо сифатида фаолият юритишини хисобга олмасдан комиссияга кушиш эса тегишли ташкилотларнинг ишни нотугри ташкил килишига бир мисолдир.\nДемак, бугунги олимлар олдига куйилаётган топширикларни самарали бажарилиши учун олимларнинг илмий салохияти ва имкониятига мос ишларгагина жалб килиш максадга мувофик.\nИжод эркинлиги бериш чораси бизда тулалигича ишламайди, шу билан бирга, олимларимизга ижод эркинлигини бериб, уларнинг фаолиятини назорат килишдан бутунлай воз кечишга хам тайёр эмасмиз. Нега? Чунки олимларимиз орасида, хакикий бахоси 3 булганлари хам жуда куп. Улар билан президент биздан йил охирида кутган натижага эришиш мушкул, албатта.\nЛекин олимлар сафига адашиб кирган ва адашганлигини тан олмаётганларнинг хаммасини ишдан хайдаш чораси хам масалага ечим эмас.\nШу уринда, айникса математикларга хос бир хакикатни тан олайлик: агар ижодкор олимнинг «теорема исботлаш» кобилияти булмаса, уни хеч кандай кучли назорат билан «теоремани исботлаш»га мажбур килолмаймиз. Улар узи уялиб, кулидан келадиган ишга утиб кетишга ундайдиган чора-тадбир керак.\nМатематиклар учун (балки бошка соха одамлари учун бу таклиф уринли булмас), ижодий эркинлик чорасини (назоратдан бутунлай воз кечмасдан) куйидагича махаллийлаштириш мумкин:\n· Илмий ходимлар иши самарадорлиги назоратини институт рахбарларига тула ишониш керак. Масалан, институт ходими чет эл грантини олиб (Узбекистон пули билан эмас) сафарга бормокчи булса, унга рухсат беришни институт рахбарининг узи хал килиши лозим.\n· Хар бир математик илмий ходим бир йилда камида 2та маколасини чет эл нуфузли журналларида чоп этсин. Бу талабни олим кандай бажаришни узи хал килсин (хохласа иш режа килсин, хохласа «кетмон чопсин»). Лекин йил охирида камида 2та макола чикаргани хакида хисобот берсин. (Масалан, менинг чет элдаги биринчи маколам 1997 йил чиккан, бугунги кунда улар сони 135та, яъни 22 йилдан буён бир йилда уртача 6та маколани чет элнинг нуфузли журналларида чоп этираман).\n· Математик олим таълим сохасидаги ишини президентимиз куйган вазифаларни бажарилишига каратсин.\n· Хар бир фан доктори бир йилда камида битта PhD (ёки фан доктори) шогирдини химоя килдирсин. (Масалан, менинг илмий рахбарлигимда 12 аспирантнинг 11 нафари хамда 3 докторант илмий ишини химоя килди).\n· Олимдан иш фаолияти хакидаги хисоботи йилда факат 1 марта, йил охирида олинсин. Юкоридаги талабларни бажармаган олимлар кулидан келадиган бошка сохага (уз хохиши билан) утсин.\n· Таянч докторант ва докторантларнинг фаолияти назоратини илмий рахбарга тулик ишониш лозим. Ишни кандай ташкил килишни илмий рахбарнинг узи хал килсин. Илмий рахбарга факат битта шарт: олган докторантини уз муддатида химоя билан тугатиш вазифаси юклатилсин. Агар шогирди уз муддатида химоя килмаса, бундай илмий рахбар ва шогирди давлат уларга сарфлаган пулни белгиланган фоизлар кушиб давлатга кайтариши белгилансин. Шу оркали бугун амалда булган «бир вактда купи билан 3тагача докторантга илмий рахбарлик килиш мумкин» деган шартни бекор килиш лозим.\nМенимча, юкорида айтилган чоралар олимлар олдига куйилган вазифаларни тезрок бажаришга, олимларни назорат килишга бугунги кунда ажратилаётган маблаглар, ресурслар ва штатларни кескин кискартирилишига, назорат килишга масъул булган штатларнинг уйлаб топаётган хар хил жадваллари ва хисоботларини кескин камайтирилишига, натижада эса олимлар иш самарадорлиги оширилишига хамда давлатнинг бизга ажратаётган пулининг бехуда сарфланишининг олдини олишга хизмат килади.\n— Математика таълими, дарсликлар холати кандай, камчиликлар кандай бартараф этилади?\n— Биз мактабда укиган пайтларда дарсликлар йиллар давомида узгармас эди. Акаларим, мен ва ука-сингилларим хам битта дарсликдан укиган эдик. Балки, уша пайтлар бу дарсликлар жуда мукаммал ёзилгани бунга сабаб булгандир.\nМатематика фани бошлангич асосларини ургатувчи мавзулар 100 йиллаб узгармаслигини хисобга олганда, бу мукаммал дарсликларни янги вариантини ёзиш зарурияти йук эди.\nМасалан, Ш.А.Алимов ва бошкаларнинг «Алгебра ва анализ асослари» дарслиги, хамда А. Погореловнинг «Геометрия» китоби жуда мукаммал ёзилган. Шундай булсада, негадир математика фани буйича дарсликларни мунтазам узгартиришди. Янги дарсликлар мазмуни ва сифати биз укиган дарсликлардан кура узгаргани бугунги кунда сир эмас.\nКувонарлиси шундаки, дарсликлар сифати ва бугунги кундаги таълим дастурлари кайта куриб чикиладиган булди. Биз ишни бошладик, Халк таълими вазирлигидан хозирги укитилаётган дарсликлар ва дастурларни сурадик. Максадимиз – уларни танкидий тахлил килиш ва янги ёзиладиган дарсликлар хакидаги аник таклифлар ишлаб чикиш.\nХалк таълими тизимида дарсликлардан кура кийинрок муаммо борки, бу — кадрлар. Математикани укувчиларга чукур ургатадиган укитувчилар етарли эмас. Дарсликлар билан чегараланиб колган укитувчилар жуда куп. Укитувчи дарс утишда ижодий ёндошиши, хар бир математик мавзуни хаётий муаммолар билан боглаб утиши, дарсликдаги мавзуни синфдаги укувчилар узлаштириш хусусиятини бахолаган холда синфга мос баён килиши зарур.\nМавзунинг дарсликдаги баёни хар бир синфга мос равишда «махаллийлаштирилиши» керак. Масалан, аълочи ва математик кобилиятли укувчилари куп синфларга мавзунинг дарсликдаги баёни камлик килиши, аксинча кучсизрок синфларда дарслик баёни кийинлик килиши мумкин. Бунда укитувчи махорати зарур булади.


Месси олтинчи бор «Олтин тўп» соҳиби бўлди! Бу мутлaқ рекорд! (видео) - xabar.uz\nМесси олтинчи бор «Олтин тўп» соҳиби...\nМесси олтинчи бор «Олтин тўп» соҳиби бўлди! Бу мутлaқ рекорд! (видео)\n03.12.2019 01:56 0 2281\n«Барселона» етакчиси Лионель Месси France Football томонидан ўтказилган 2019 йилги «Олтин тўп» совринини қўлга киритди.\nПарижда бўлиб ўтган маросимда Лионель Мессига фаолиятидаги олтинчи «Олтин тўп» топширилди.\nМессига бу нуфузли соврин учун «Ливерпуль» футболчилари - Виржил ван Дейк ва Садио Мане ҳамда «Ювентус» ҳужумчиси Криштиану Роналду рақобат қилди.\nОлтинчи «Олтин тўп» мутлақ рекорд кўрсаткич ҳисобланади. Бунгача Месси ва Роналдуда 5тадан соврин бор эди.\nМесси Олтин тўп\nСпорт 09/08, 10:01\nНуфузли мусобақада энг кўп жамоага гол ура олган футболчи рекордини янгилаб қўйди\nСпорт 30/03, 18:34\nЛионель Месси: «Барселона» футболчилари ойликларининг 70 фоизидан воз кечади


Хол хақида тўлиқ маълумот. - Xasta.uz\nБош саҳифа » Касаллик » Дерматология » Хол хақида тўлиқ маълумот.\nТиббиётда терининг шакли ва ранги бўйича фарқ қиладиган қисмини хол(невус) дейилади. Хол таркибига қараб икки хили фарқланади: томирли(ангиома) ва томирсиз(тери сатхидан кўтарилган тўқ рангли хосила). Уларнинг симметриклиги, ўлчами, чегарасининг холати, босилганда йўқолиши каби хусусиятларига қараб фарқлаш мумкин. Ангиома турли ўлчамларда бўлиши мумкин, қирғоқлари нотекис бўлади ва босилганда ранги ўзгаради. Хол эса чегараси текис бўлади, 6-10 ммгача бўлади ва босилганда ўзгармайди. Хол инсонда туғма бўлиши ёки кейинчалик хамма ёшда пайдо бўлиши мумкин. Одатда хомиладорликда ва узоқ вақт қуёш остида юриш оқибатида пайдо бўлади. Холнинг қуйидаги турлари мавжуд:\nЛентиго. Бу хол ва сепкил орасидаги холат бўлиб, сепкилдан фарқлари: сон жихатидан кам бўлади, ранги тўқ жигарранг ёки қора бўлади ва қуёш нурида ранги ўзгармайди.\nЭпидермо-дермал невуслар. Юзаси текис, тери устидан кўтарилиб турувчи, тўқ жигаррангда ва ўлчами 1-10 мм атрофидаги холлар. Улар одатда қўл ва оёқ кафтида хамда жинсий сохада жойлашади.\nМураккаб невуслар. Доимий теридан кўтарилиб турувчи қора холлар.\nИнтрадермал невуслар. Ттери рангидан бошлаб тўқ қора рангача бўладиган холлар. Уларнинг юзаси текис ёки нотекис бўлиши мумкин, баъзан устида туклар бўлади.\nСаттон невуслари. Тўқ рангли хол атрофида «узук”ка ўхшаб рангсиз тери бўлади.\nДиспластик невуслар. Уларнинг шакли ва чегараси нотекис бўлиб, ўлчами хам турли хил 5-12 мм бўлади. Улар одатда кўздан яширин жойларда сон ички томони ва бошнинг сочли қисмида учрайди.\nКўк холлар. Улар ярим шарсимон шаклда теридан бўртиб туради. Ўлчами 0.5-2 см бўлади ва кўкиш рангда бўлади. Улар одатда юз, қўл-оёқ ва орқада жойлашади.\nГигант пигментли невуслар. Улар одатда тўғма бўлади, катта ўлчамда бўлади. Бола ўсиши билан у хам катталашади.\nХолни қачон олиб ташлаш керак?\nКўп тиббиёт олимлари холни «бочкадаги порох” деб аташади. Бундай деб аташга сабаб, уни хохлаган вақтда хавфли ўсмага(кўпроқ меланомага) айланиши мумкинлигидир. Хавфли ўсмага айланишига кўпроқ қуйидагилар сабаб бўлади:\nУзоқ вақт қуёш остида юриш. Бир кунда 15 соатдан ошиқ қуёш нурлари остида юриш тери иммунитетини ўзгартиради ва холни ўзгаришига сабаб бўлади.\nХомиладорлик. Хомиладорлик вақтида гормонлардаги ўзгариш хисобига келиб чиқиши мумкин.\nШикастланиш. Тери устида жойлашган холлар турли сабаблар таъсирида тез шикастланиши мумкин. Бундай холда зудлик билан онколог шифокор кўригидан ўтиш керак.\nБундан ташқари хол сохасида бўладиган қуйидаги холатларда хам онколог шифокор кўригидан ўтиш зарурдир:\nХол ранги ўзгариши: тўқлашиши, очариши, нотекис ранги ўзгариши.\nХол устидаги тери кепакланиши.\nХол атрофида тери ранги қизариши.\nХол чегараси ўзгариши.\nХол ўлчами катталашиши ва қаттиқлашиши.\nХол асосида тугунлар пайдо бўлиши.\nХол сохасида қичишиш, ачишиш ва бошқа хиссиётлар пайдо бўлиши.\nХол устидаги тукларни тўкилиши.\nХол устида яралар ва ёрилишлар пайдо бўлиши.\nХол ўлчами 5 мм дан ошиқ бўлса ва хомиладорликда кўпроқ эътибор қаратиш.\nЎзгаришсиз холни олиб ташласа бўладими?\nКўп шифокорлар буни тавсия қилмайди. Чунки жуда кўп одамларда хол бор, лекин меланомага айланиши кам кузатилади. Холни эхтиёт қилиш чораларини кўриш ва доимий назорат қилиб юриш керак. Юқоридаги белгилардан бирортаси юз берса, зудлик билан шифокорга учрашиш зарур.\nКейингисиСепкил – аслида нима?\nОилавий аденоматоз полипоз — 40 ёшда ракка айланади\nЭркакшода – тиббиётда нима дейилади? 324 👁\nОлимлар рух (цинк) коронавирус билан курашишда фойдали бўлиши мумкин деб ҳисоблашади. 275 👁\nАденомиоз — аёллар касаллиги 223 👁\nКоронавирусни шифокорлар қандай даволашяпти? 210 👁\nЮмшоқ сўгал – хавфлими? (Тўлиқ маълумот) 169 👁\nЗарда бўлишдан (жиғилдон қайнаши) қандай қутилиш мумкин 159 👁\nЧивин чаққан жой қандай даволанади? 153 👁\nКоронавируслар хақида батафсил маълумотлар. 148 👁\nЭракакларда жинсий дисфункция хақида бошланғич маълумотлар. 123 👁\nХалқаро эректил дисфункцияни баҳолаш индекси 120 👁


14:00 / 02.08.2017\nЎзбекистон ташқи ишлар вазири Абдулазиз Комилов 2017 йилнинг 1-ярим йиллигида хорижий давлатларга 10 маротаба ташриф буюрди. Бу ҳақда Ташқи ишлар вазирлиги матбуот хизмати хабар берди.\nХусусан, А.Комилов ҳукумат делегацияси бошчилигида 23-24 январь кунлари Афғонистонга борган бўлса, 7-11 февралда Кувайт ҳамда 27-28 мартда Францияга борди. Шунингдек, 20-21 апрель куни Остона шаҳрида ШҲТга аъзо давлатлар ташқи ишлар вазирлари Кенгаши йиғилиши, 1 май куни Ашхободдаги “Марказий Осиё + Япония” Мулоқоти ташқи ишлар вазирлари Мажлиси ҳамда 13 июнь куни Ашхобод шаҳридаги “Марказий Осиё - БМТ” юқори даражадаги Мулоқотида иштирок этди.\nБундан ташқари, ташқи ишлар вазири Ўзбекистон ТИВда 39 та учрашув ўтказди. Австралия, Афғонистон, Венгрия, Германия, Ҳиндистон, Эрон, Хитой, Кувайт, Қирғизистон, Уммон, Россия, Туркия, Франция ва Чехия ташқи сиёсат идоралари билан сиёсий маслаҳатлашувлар бўлиб ўтди.\nТИВ йўналиши бўйича учрашувлар ҳақида маълумот (2017 йилнинг 1-ярим йиллигида)\nЎзбекистон ТИВ Абдулазиз Комилов


БМТ бош ассамблеяси бугун болалар муаммоларига бағишланган биринчи сессисини ўтказмоқда.\nАнжуманда 60 мамлакатдан уч мингга яқин делегат иштирок этмоқда.\nБМТ маълумотларига кўра, бугун жаҳонда 150 миллионга яқин бола очликда кун кечириб, 11 миллион бола беш ёшга тўлмай ҳаётдан кўз юммоқда.\n120 миллиондан зиёд бола мактабларга қатнамайди. 300 мингга яқин ўсмир эса қуролли можароларга жалб этилган.


480та лойиҳа амалга оширилади\nКеча Туркистон вилояти ҳокими Ў. Шўкеев раислигида девон мажлиси ўтди. Кун тартибида 2019 йил январь-апрель оралиғида вилоятни ижтимоий-иқтисодий ривожлантириш ва бюджет ижроси, ёзги таътил ойларида болаларнинг соғломлаштириш масканларида дам олишини ташкиллаштириш масалалари муҳокама қилинди.\nСелектор мажлисида минтақа раҳбари Ўмирзақ Шўкеев туман раҳбарларига минтақаларда оилавий деҳқон хўжаликларини кўпайтириш кераклигини айтди. Шунингдек, “Овулим – олтин бешигим” лойиҳаси доирасида амалга ошириладиган ишларни жадаллаштириб, Туркистон вилояти ҳудудларини ривожлантириш, аҳолини доимий иш ўринлари билан таъминлаш мақсадида 480та лойиҳани ҳозирданоқ бошлаш лозимлигини таъкидлади. Топшириқни бажармаган туман ҳокимларига тегишли чора кўрилишини эслатди.\nТуркистон шаҳри ҳокими Алипбек Ўсербаев вилоят марказида давлат эҳтиёжи учун 303та иншоот бўшатилганини айтди. Вилоят ҳокими бўшаган жойларда қурилиш ишларини жадаллаштириб, шаҳардаги давлат тасарруфига олинадиган иншоотларнинг эгалари билан тушунтириш ишларини олиб боришни топширди.\nМолия бошқармаси раҳбари Абдрахман Тасибаев 2019 йилнинг 1 майигача маҳаллий бюджетга тушадиган солиқлар ва тушумлар режаси 109,7 фоизга бажарилганини маълум қилди.\nЁзги таътил кунларида болалар ҳордиғи масаласи бўйича таълим бошқармаси раҳбари вазифасини вақтинча бажараётган А. Садиқова жорий йил ёз мавсумида шаҳар ташқарисида 23та соғломлаштириш лагери (7та давлат, 16та хусусий) фаолият юритишини айтди.\nТуркистон вилояти ҳокимининг матбуот хизмати, 2019-05-21, 12:02 61


14:37 / 20.08.2020\nРональд Куман мураббийлик фаолиятини салкам 20 йил олдин бошлаган бўлса-да, Европа миқёсида катта натижалар кўрсата олмаган. У кўпчилик ўхшатаётган Пеп Гвардиола билан шуниси билан фарқ қилади – Пеп тажрибасиз бўлса-да, ўзининг янги ғоялари билан жамоа бошига келган ва илк уринишдаёқ ҳаммаси ўхшаганди. Куман ҳам Пеп каби шу тизимдан чиққан мутахассис, аммо унда мураббий сифатида ўзини кўрсатиш учун 20 йил вақт бор эди. Айтиш мумкинки, Куман агар футболчи сифатида «Барселона» афсонаси бўлмаганида, жамоага тайинланмасди.\n«Мен мураббийлик фаолиятимни бошлаганимда иккита катта орзум бор эди – Нидерландия миллий жамоаси ва «Барселона»ни бошқариш».\nАпрель ойида испан журналистларнинг саволларига шундай жавоб бермаган бўлганида ҳам, ҳамма аллақачон Куман Барселонага қанчалик талпинишини билиб бўлганди.\nҲатто ўз вақтида бу орзу армонга айланаёзгани ҳақида ҳам айтганди:\n«Барселона»да ишлаш орзуси менга тинчлик бермайди. Мен доим у ерда мураббий бўлиб ишлашни истайман, аммо у томонда жимлик. Агар мақсадингга эриша олмасанг, табиий равишда, бори билан кифояланишга мажбур бўлар экансан. Бугунги ишларимни, вазифаларимни қадрлашни бошладим, «Барселона»ни миямдан чиқариб ташлашга ҳаракат қиляпман».\nРейтинг: «Барселона» YouTube’да 10 миллион обуначига эга бўлган биринчи клубга айланди


Қозоғистон “Самрук-Казына” ходимлари учун миллион дозада Хитой вакцинасини сотиб олди\nҚозоғистон Бирлашган Араб Амирликларида ишлаб чиқарилган бир миллион Хитойнинг Sinopharm вакцинасини сотиб олди. Ушбу маълумотни дориларнинг ягона дистрибютори бўлган SK-Pharmacy матбуот хизмати тасдиқлади.\nҚозоғистон Соғлиқни сақлаш вазирлиги, шу билан бирга, ушбу дори партияси унинг буюртмаси билан ва «биринчи навбатда ушбу фонд ходимларининг эҳтиёжлари учун» “Самрук-Казына” холдинги маблағлари ҳисобидан сотиб олинганлигини хабар қилди. Бўлим қўшимча равишда «вакциналарнинг қолган миқдори» кейинчалик «аҳоли орасида эмланишни истаганлар учун» юборилади.\nСамрук-Казына жамғармаси веб-сайтидаги маълумотларга кўра, сотиб олинган ҳажм «500 минг кишини эмлашга имкон беради». Веб-сайт «фонд ишчилар ва уларнинг оилалари учун эмлашни максимал даражада қамраб олишга қаратилган» деб таъкидлайди. Жамғарма матбуот хизмати вакцинани ишлаб чиқарувчини “Самрук-Казйна танламаганлигини» таъкидлади.\nСК-Пҳармаcиа маълумотларига кўра, Hayat-Vax вакцинаси БААнинг Gulf Pharmaceutical Industries Julphar компанияси томонидан ишлаб чиқарилган. Препаратни ишлаб чиқарувчиси Sinopharm компаниясининг Пекин биологик маҳсулотлар институтидир. Вакцина инактив қилинган ва уни +2 дан +8 даражагача бўлган ҳароратда сақлаш керак. Апрель ойининг охирига қадар 400 минг дозани, май ойида эса яна 600 минг дозани етказиб бериш режалаштирилган.\nАзаттйк «SK-Pharmacy» нинг хабарида, шунингдек, вакцина дозаси учун $ 31,1 (сотиб олишнинг умумий қиймати — $ 31,1 миллион) нархида сотиб олинганлиги ҳақида хабар беради. Соғлиқни сақлаш вазирлиги вакцинанинг Қозоғистонда «вақтинча рўйхатдан ўтиш гувоҳномасига эга» эканлигини айтди.\nҲозирги вақтда Хитойда учта вакцина ишлаб чиқарилган — фармацевтика гигантлари CanSino, Sinopharm ва Sinovac Biotech препаратлари. Хитой расмийларининг айтишича, ушбу дорилар дунёнинг ўнлаб мамлакатларида фойдаланишга рухсат берилган.\nЖорий йилнинг апрель ойида Хитой коронавирусга қарши Хитой вакциналарининг самарадорлиги пастлигини тан олди ва самарадорлигини ошириш учун уларни бирлаштириш имкониятини эълон қилди. Бу биринчи марта хитойлик амалдор Хитойда ишлаб чиқарилган вакциналарнинг COVID-19 га қарши «жуда юқори ҳимоя даражасига эга эмаслигини» очиқ тан олиши бўлди. Бразилияда ўтказилган тадқиқотлар шуни кўрсатдики, Sinovac вакцинаси COVID-19 нинг олдини олишда 50,4 фоизга самарали бўлган.\nСамрук-Казына Миллий фаровонлик жамғармаси 2006 йилда мамлакатнинг квази-давлат секторидаги ўнлаб йирик компанияларни бирлаштирган ҳолда ташкил этилган. Унинг активлари 63 миллиард долларга етади. Холдинг веб-сайтида унинг вазифаси «Қозоғистон Республикасининг миллий фаровонлигини ошириш ва келажак авлодлар учун узоқ муддатли барқарорликни таъминлашдир», дейилади.


Саудия Арабистонининг Жидда шаҳрида хавфсизлик хизмати ходимлари жанггари, деб гумон қилинган шахсни отиб ўлдирди.\n08 март 2021, Тошкент вақти: 00:07\nЎлдирилган шахснинг уйига бостириб кирилганда беш нафар хавфсизлик хизмати ходимлари яраланган. У ердан кейинчалик портловчи моддалар топилган.\nШунингдек, бу иш бўйича яна беш киши қўлга олинган.\nОхирги пайтларда Саудия Арабистонида Ал Қайда гуруҳига алоқадор шахсларни аниқлаш ва қўлга олиш ишлари авж олган.