ИФФАТ аталмиш зўр қўрғон бузилди!\nЗабон «Йўқ!” деди-ю, кўнгил тиланди,\nҚон тўкиб ғунча ҳам гулга айланди.\nОппоқ бўйин ила сийна «лолагун”-\nБўлгач, қиз бўшашди инграниб…мамнун!…\nМИЛИЦИЯ ходимлари бостириб киришганида Гуландом чекилган наша таъсиридан тўлиқ қутилмаганди. Шу боисдан ҳам формалик эркаклар рўбарўсида қип-яланғоч ўтирганлигини идрок этолмас, карахт нигоҳлари эса, бемаъно эди.\n— Қотиб қолибди-ку, устига чойшабни ташланг, — буюрди ёши ва унвони каттароқ ходим сержантга.\nСержант буйруқни бажарди.\n— Ювиниш хонасида ҳам иккитаси бор экан, бир аёл, бир йигит, — деб хабарлади уй йўлагини қараб, балконга ўтаётган милиционер. Кейин ушланганларга бақирди: — Чиқларинг буёққа маразлар!\nФақат белидан пастини сочиқ билан ўраган 25-30 ёшлар чамаси эркак ва 20 ёшлардаги аёл қўрқа-писа чиқиб, хонага кирдилар.\n–Хўш, уч киши — икки байтал, бир айғир! — деди капитан бармоқларини шақирлатиб. Сўнг: — менимча, яна бир кавалер бўлиши керак, негаки, «шиппак» иккита, «оёқ» битта!\nУч милицонер икки хоналик уй, ошхона, балконни қидиришди.\n— Бошқа ҳеч ким йўқ, ўртоқ капитан! — деди сержант.\n— Ҳожатхонани ҳам қарадаингизми?\nҲожатхона эшиги кўча эшикдан кираверишда чап тарафда бўлгани учун эътибордан қолганди. У ердан 45 ёшлар чамаси эркакни топишди.\n— Кийинларинг, қолганини бўлимда гаплашамиз, — буюрди капитан.\nПастда турган «УАЗ»га аввал эркаклар, кейин икки аёл чиқарилиб, эшик ёпилди. Олдиндаги енгил машинага капитан ва сержант минди.\nКўп ўтмай пештоқига «Туман ички ишлар бошқармаси» деб ёзилган, атрофи панжара билан ўралиб, кириш эшигида автоматли соқчи турган бино олдида тўхташди.\nБарча ёзув-чизувдан иборат расмиятчиликлар тугагач, икки аёлни бир камерага, эркакларни эса, қафасмонанд хонага қамаб қўйдилар.\n— Ничего Гуличка, бу первый раз эмас «выйти замуж», — кулди шериги, — нари борса икки ё уч соат, адресни текширишади, кейин бирорта бошлиққа беседага олиб чиқишади ва… яна кўчага.\nГуландом ҳам шундай бўлишини биларди. Шеригига қараб жилмайди.\n— Вой Гуличка, ёмон чиройли куласан-да. Эркак бўлганимдами, секин фақат ўзимники қилиб олар эдим, — деди шериги ва яқин келиб уни белидан қучоқлади. Кейин эркалай бошлади:\n— Асалим, Гуличкам, жоним! Кел, ўпишайлик. Ташится қилайлик. Ваннада зўр бўлаётганди, ментлар келиб, кайфолом бўлди. Сенинг мижозинг қалай мужик экан, анча қийнади шекилли…\nГуландом жавоб ўрнига «олхўри» бўлиб кетган сийнасини кўрсатди. Шериги жуда қизиқувчан эди.\n— Гуличка, хотя бы вақтни ўлдириш учун гаплашиб ўтирайлик. Масалан, биринчи мартаси қандай бўлган? Ахир, биринчиси эсдан сира чиқмайди-ку! Ўзим ҳам баъзан эслаб тураман. Ўшанда — икки йил аввал энди 18 га киргандим. Шу ёшгача қишлоқда бирор йигит қучоқлаши тугул, ҳатто қўлимдан ушлатган эмасман. И вдруг, ўқийман деб келдиму, қандайдир 2-3 ойда… Шаҳар барибир шаҳар-да! Йигитлари ҳам гапга уста, пулдор… Исми янглишмасам, ё Шуҳрат эди, ё Шавкат… Хуллас. Икки-уч йўлимни кесиб чиқди, кейин машинасида сайр қилдирди. Кейин тоққа таклиф қилди. Кечгача қайтамиз, деб ваъда берувди. Лекин… Маст бўлиб қолибман. Беш киши эдик: уч йигит, икки қиз. Комплементларга маҳлиё бўлиб, икки пиёла шампан ичганим эсимда. Хуллас, икки кун қолиб кетдик. «Группавой секс» қандай бўлишини ўша икки кунда билиб олгандим. Шеригим анча «профессионал» экан. Кўпроқ мен билан бўлишди йигитлар… Шаҳарга қайтгач, бир ҳафта ғужанак бўлиб ётдим, худди маткам ёрилиб кетгандек… Йўқ, ўн кундан кейин яна тоққа чиқдик. Бу гал бошқа компания билан… Ўзингда қандай бўлган биринчиси?\n— Мен ҳам шу сенга ўхшаб ўқигани келгандим. Мана ўқитиб қўйишди, юрибман сексология фани бўйича ҳали у «оппонент», ҳали бу «оппонент»нинг хизматини қилиб, — деди Гуландом шеригининг кўкрагидан сийпай, — биринчиси… Ўзим хоҳлаганман. Ўзимдан ўн ёш катта одам билан ётганман. Биласанми, нега? Ўша кишига тегмоқчи эдим. Мен ижара турган жойда яшарди. Эшигимиз ҳам тўғрима-тўғри эди. Хотини Дубайми, Туркиями қайсидир шаҳарга кетиб қолган. Бир қизчаси ота-онасида бўлиб, ҳар якшанба олиб келарди. Бир-икки марта қизчасига қараб туришимни илтимос қилди. Уйига чиқдим. Анчагина бой яшаркан. Бир куни, аксига олиб, «хозяйкам» касалхонада, шеригим уйига кетганди. Дилшод ака чақириб қолди.\n— Гуландом, ёрдамингиз зарур, — деди ёқимли кулимсираб. Қизчасининг туғилган куни экан, дастурхон безадик. Овқат пиширдим.\n— Меҳмонлар қачон келишади, ахир қоронғи тушаяпти-ку, — дедим.\nДилшод ака туғилган кун оилавий нишонланишини тушунтирди.\n-Сиз ҳам оиламиз аъзосидек бўлиб қолдингиз, Мухлиса қизим сизни жуда ҳам яхши кўради,- деди.\n«Имененник» қизчага яхши тилаклар билдириб, «Бренди» ичдик. Кўп ўтмай, қизча ухлаб қолди. Кейин видео кўрдик, аввал Юлдуз ва Мирза «записи»ни, кейин сал эротик фильм. Бу орада «Бренди» бўшади, қандайдир таъми ширин, ўзи ўткир шарбат ичилди. Аввалига Дилшод аканинг эркалашлари, ўпиб-қучоқлашидан бироз уялдим, тортиндим ҳам. Лекин лаблар томоғимни куйдириб, қўллари белдан пастимни, сийнамни сийпалагач, оёқ-қўлим бўшашиб, ўзим ҳам бир нималарни хоҳлаб қолдим. Кутилмаган оғриқдан қаттиқ инграб юбордим… Эрталаб никоҳ ўқитиб келдик. Ўқишга кирдим, контракт билан. Кейин очиқчасига яшай бошладик. Ҳомиладор бўлиб қолдим. Дилшод ака аборт қилдиришим шарт эканини келиштириб тушунтирди. Кўндим. Кейин… Хотини келди чет элдан. Улар расман ажрашмаган эканлар. Аввалига мени роса дўппослади хотини. Маҳаллага, участкавойга судраб чиқиб, тоза шарманда қилди. Қишлоғимга, ўқиш жойимга олиб бормоқчи бўлди. Дилшод деганлари «қуённинг расми»ни чизиб юборди. Битта мелиса ҳаммани чиқариб юбориб, мен билан очиқ савдога ўтди:\n— Қадимда «андом» деб аёллар жинсий аъзосини айтишган. Агар кўнсанг, гулга қиёсланган жойингдан бир баҳра олдирсанг, сени бу шаллақидан қутқараман, яна бир тинч ижара уй ҳам топиб бераман. На ўқишингда, на қишлоғингда билишмайди бу машмашаларни. «Ёпиқлик қозон ёпиқлигича қолади!» Акс ҳолда Дилшоднинг законный хотини гул ўрнига тикан ўстириб юборади.\nМен тинч бўлиш учун, ҳатто ўлимга ҳам розийдим, лекин жон-ширин! Мелиса гапининг устидан чиқди, мен ўша кеча бегона тўшакка ётдим. Орадан бир кун ўтиб, янги ижара уйга кўчдим. Ўша куниёқ уй эгаси — ўрис кампир мени бошқатдан ювинтириб, ҳатто массаж қилди. Янги усти-бош кийдирди. Кечқурун эса, қандай ижара уйга келганимни тушундим, аммо орқага йўл йўқ эди. Ўша кечаси икки эркакка хизмат қилдим. Бир кун ўтиб, яна иккитасига.\nГуландомнинг гапи бўлинди. Камера эшиги очилиб, навбатчи сержант кўринди.\n— Қани чиқинглар, жононлар! Озодлик, суюнчини унутмасангиз бўлди, — деди сержант.\n— Ҳозир берақолай, начальник, — деганча соқчига суркалди иккинчи аёл, — «тўрқовоқ»ни очайми, «бедана»нг сайрайдими ўзи?\nНавбатчи ҳам пишиққина экан:\n— Биззи бедана эски тўрқовоқни ёқтирмайди, — деди аёлнинг думбасига аста шапатилаб.\n— Ҳо, шунақами? Ўзи тўрқовоқ кўрганми?.. Ёки…\nПайров чала қолди. Аёллар «даъволари йўқ»лиги ҳақидаги қоғозга имзо чекишгач, кўчага чиқариб юборилдилар…\nЭР КИШИНИНГ ОРИ\nГуландомнинг отаси муаллим, онаси қишлоқ кутубхонасида ишларди. Беш фарзанд — тўрт қиз, бир ўғил, Гуландом тўнғич қиз эди.\nҚишлоқ жойда зиёли кишига алоҳида ҳурмат билан қаралади. Аксарият далада ишлайдиган ҳамқишлоқлари ўз болаларини тергасалар ҳам, албатта, зиёли хонадонни мисол қилиб: «Бегим муаллимди ули, қизини кўргин, қандай уқувли. Сен ҳам пўстакка ўхшамай, каллангди ишлат, уккағар! — деб айтишарди. Тўй-маъракада раислик бегим муаллимга берилар. Аёли Момохол кутубхоначи эса, қишлоқ аёлларига маслаҳатгўй саналар, айниқса, оилада қиз бола тарбияси масаласида Момохолга мурожаат этиларди.Лекин…\nҚишлоқчилик — ҳар қандай хабар товуш тезлигида тарқалади.\n«Гуландом бузилиб кетибди!», «Яширинча эрга теккан экан, кундоши келиб қолибди!», «Мелисанинг фоҳишалар рўйхатида турар экан!» қабилидаги гап-сўзлар Бегим муаллимни «Тўрдан тушуриб, тўшакка йиқитди».\nҚизни келин қилиш умидида ота-онага беқиёс мулозаматда юрган Райим чавандоз, Эшназар бригад, Матқобил фермер муаллимга салом бермай қўйишди. Фарзанди учун Бегим муаллимдан танбеҳ эшитган Маҳамат кўкнор билан Қўйлибой чойхоначи, айниқса, жиртакни қаттиқ чалишди.\n— Агар менинг қизим шу ишни қилсами, чатаноғидан йиртиб, тириклай кўмардим, — деб кўпирди кўкнор.\n— Ўзи кўзи сал ўйнақироқ эди чамамда, — мой қуйди гапга чойхоначи, — шуни билиб туриб отаси катта шаҳарга жўнатганини қара!\n— Чавандоз келин қилмоқчи эди, «Ўзим ўқитаман» ҳам деганди… Райини синдирган муаллим… — давом этди кўкнор.\nАёлларга-ку, худо берди:\n— Баласини олдирибди ёсуман, қўрқмаганини қаранг, — деди Халича дўкончи.\n— Катта шаҳарда бола олдириш ишми, ҳожатга кириб-чиқишдек гап, — деди мактаб фарроши Сония.\nОна барибир она! Момохол эрта тонгда йўлга отланди. Анчагина пулни белига боғлаб, аввал туман марказида яшайдиган укасининг уйига келди.\n— Бирга борасан, Норқул, — деди укасига.\nАвтобусга ҳам қаноат қилмай, киракаш енгил машинага миндилар. Йўл бўйи ўйга толди она: «Охирги марта тўрт ой аввал келиб-кетган эди. Тўғри, анча қиммат кийимлар кийган, бироз толиққандек ҳам кўринганди. Бир кеча ётиб, шаҳарга қайтганди. Ҳеч гап йўқ эди-ку? Ахир, бузуқ бўлса, икки йилдан бериси хабар топардилар-ку!» Йўқ, бу гаплар ёлғон, бизни кўролмайдиганларнинг фисқи фасоди. Ўзи ким топиб келибди? Ҳа, Матқобил фермернинг бева укасидан чиққан, дейишди…»\nФермернинг чиндан ҳам хотини ўлган укаси олиб келганди бу хабарни. Уч йил олдин хотини ўлган бу кишини Истам итбоз дердилар. Ҳаромдан ҳазар қилмай, ит савдоси билан шуғулланиб, мўмайгина пул топар, ишратга «суяги йўқ» киши эди. Айнан ит савдоси сабаб Тошкентдан ҳам уч-тўртта ошна орттирганди. Ҳар тўрт-беш ойда катта шаҳарга тушиб, аёллар билан маишат қилиб қайтар, лекин ҳар ҳафта туман марказидаги таниш «жонон»ларни ҳам йўқлаб туришни канда қилмасди. Унинг ҳам Бегим муаллимда кеки бор эди. Ўтган ёзда кўпнинг ичида муаллим уни «Бузуқи, қишлоқнинг бўйнидаги тавқи лаънат», деб айтганди.\nФақат акасининг ҳурмати учун Истам индамай кетган эди.\nТошкентга бу галги сафари Истамга омадли бўлди. Иккита кучук боласини сотиб, нақд 500 доллар фойда кўрди. Фойдадан 100 долларни маишатга ажратди.\n— Ёш, ўйноқисидан бўлсин, — деди кўзлари йилтираб.\nШундай «касб» бор — қўшмачилик! Истамдан ит харид қилган йигит айнан шу иш билан шуғулланарди.\n— Гап йўқ, ока! Қайси миллатдан бўлсин? — деди илжайиб.\n— Ўзбек бўлсин, 20-22 ёшларда.\n— Ҳисоб, танланг, — йигит Истамнинг олдига бир даста сурат ташлади, — студенткалар.\nИстам ютоқиб-ютоқиб ярим яланғоч, деярли яланғоч қизлар суратини томоша қила бошлади.\n— Оҳ-оҳ, оҳ! Қани энди иложи бўлса-ю, ҳар бири билан бир кечадан… — деди сўлагини оқизиб.\n— Иложи пул-да, окагинам. Ўн минг сўмдан юз «кўки»гача, ёққанига ташланг ставкани, туни билан сизники!\nИстам бирдан тўхтади. Столга ташланган қиз суратини қайта қўлига олди. Чўмилиш кийимидаги жононнинг суратига тикилиб қолди. Қўшмачи йигит орт томондан ўтиб изоҳ берди:\n— Бу Гуля, культурада ўқийди, 20 ёшда.\n— Нархи-чи, нархи? — сўради Истам.\n— Бир кечаси 25 минг сўм, бир мартага ўн минг, ижара уй ҳақи алоҳида, — жавоб қилди йигит.\n— Суратнинг ўзи қанча?\nҚўшмачи аввал ҳайратланди, кейин кулди:\n— Минг сўм беринг, майли!\nИстам бир даста пул орасидан битта мингталикни столга ташлади. Суратни авайлаб, паспорти ичига солди. Кейин шошилмай гап уқтирди:\n— Йигирма беш эмас, ўттиз минг оласан. Фақат бошқа одам киради. Мен эса, унинг қичиғини томоша қиламан озроқ. Келишдикми?\nҚўшмачи маъқул ишорасини қилиб, бош силкиди. Кечқурунги соат 9 да учрашадиган бўлдилар. Истам шаҳарда туриб, мардикорчилик қиладиган, асли қўшни қишлоқлик тенгдошини излаб топди. Меҳмон қилди, ароқ ичишди. Зиёфат охирлаб қолганида:\n— Бир ёш жононга ваъда қилгандим. Лекин боролмайдиганга ўхшайман, — деб аёл суратини олиб кўрсатди.\nМардикорнинг кўзи ўйнади:\n— Зўру, а, жўра, зўру! — деёлди холос.\n— Истасанг, сен борақол, ошна, — деди бепарво.\nМардикорнинг бўғзига бир нима тиқилгандек, кўзлари олайиб кетди.\n— Тур кетдик, жонон кутиб қолмасин!\nЧеккароқ мавзедаги уй олдида уларни қўшмачи йигит кутиб олди.\nИстам уни четга тортиб, пул тутқазди:\n— Айтилган 30 минг яна 5 минг ижара учун, жами 35 та. Анави ошнамни олиб кирасан. Кейин сездирмай мени!\nҚўшмачи ва мардикор уй йўлагига кириб кетдилар. Ўн беш дақиқа чамаси ўтиб, иккинчи қаватдан йигитнинг боши кўринди:\n— Ҳов ака, чиқинг, иш бошланди!\nИстам иккинчи қаватга кўтарилиб, ичкарига кирди. Пардаси қия сурилган эшик ойнасидан хона ичига қаради. Икки оёғи тепага кўтарилган аёл, унинг устида мардикор ҳаракатларини бироз томоша қилди. Кейин балконга чиқиб сигарет чекди. Шу орада аввал эркак, кейин аёл ювиниш хонасига кириб кетишди. Лекин ичкаридан қулфламадилар. Истам\nаста бориб салгина қия очиқ жойдан ичкарига мўралади. Қоп-қора сочлари юз-кўзини тўсган, кўкраклари дуркун, қомати келишган, оёқлари узун, сонлари бўлиқ жувон душ тагида турар, мардикор эса аёлнинг ортидан қучиб, маммаларини эзғиларди. Аёл юз-кўзини тўсган сочларини икки қўллаб тепага кўтарди. Истам унинг бор-бўйига қўшиб юзини ҳам аниқ кўрди. Вужудида шаҳват эмас, ўч ҳисси кўпирди: «Шошма энди, Бегим муаллим! Ким бузуқи, ким қишлоқ бўйнидаги тавқи лаънат экани эрталаб аниқ бўлади қишлоқдошларга!»\nКейин балконга қайтиб, мардикорни бир дақиқага чақиришни сўради қўшмачидан.\nУят жойини катта сочиқ билан ўраган мардикор чиққач:\n— Қалай экан? — деди шивирлаб.\n— Зўр, гап йўқ. Ўзинг ҳам бир кўргин, жўра, — деб илжайди мардикор.\n— Келаси сафар! Фақат кетаётганингда уч кундан кейин яна келишингни айтиб, учрашув тайинлаб қўйгин. Бир ўзи икковимизга етар!\nКўчага чиқишгач, қўшмачи йигит гап қотди:\n— Гулянинг «Бозори чаққон», агар ростдан ҳам уч кундан кейин келадиган бўлсангиз, закалат ташлаб кетинг, ока!\nИстам ўнта мингталикни узатди. Сўнг:\n— Бугун сешанба, худо хоҳласа, шанба куни кечки олтига тайёрлаб қўйгин. Эшикдан кирганимизда, фақат чўмилиш кийимида бўлсин, яна қирқ минг оласан. Ёнимда нозик одам бўлади. Ҳа, унгача ўқишига ҳам бормасин. Келишдикми?\n… Момохол қизини кўриб, аниқлик киритиш учун пайшанба куни пешиндан кейин институтга келди. Эртасига ҳам кун бўйи кутди қизини, курсдошлари «Билмадик», «Балки бетобдир», «Қишлоққа бормоқчи эдим-ей» қабилида жавоб айтишди.\nГапни қишлоқдан эшитинг энди.\nБу хунук хабар биринчи бўлиб Истамнинг жияни, Матқобил фермернинг катта ўғли Муртазони ғазабга келтирди.\n— Ўйлаб гапираяпсанми? — деди акаси Истамга қаҳрли тикилиб.\n— Амаки, худодан қўрқинг! — деёлди жияни.\n— Гапни Бегим муаллимга ўхшаганлар ўйламай гапиради. Худодан ота-онасию қишлоқдошларини бадном қилиб, фоҳишалик қилиб юрганлар қўрқсин!\nМуртазо чиқиб кетди. Ака-ука ёлғиз қолдилар.\n— Исботинг борми, ука? — деди укасининг билагидан силталаб фермер.\n— Бор! — Истам суратни кўрсатди ва кимдан олганлигини ҳам айтди, — керак бўлса, тирик исбот ҳам бор!..\nМуртазо амакиси уйидан чиқиб, Бегим муаллимнинг уйига борди. Бегим шипга тикилганича қимир этмай ётарди.\n—Маллим,— деди Муртазо,—амакимни ҳамма билади қандайлигини. Мен Гуландомга ишонаман.\n— Бегим бир сўз демади. Фақат кўз ёши — икки кундан буён тош бўлиб турган томчилар ёноқларидан сизиб, ёстиққа тўкилди. Ва… бирдан, ҳеч кутилмаганда ўкраб-ўкраб йиғлаб юборди Бегим муаллим.\nМуртазо бироз каловланиб турди-ю, сўнг ортига ўгирилди. Жон-жаҳди билан югуриб Истамнинг уйига кириб борди.\n— Амаки, тўғрисини айтинг, маллимдан ўч олиш учун шу ёлғонни тарқатдингиз, а?!\nЖиянининг кўзидаги оловни кўриб, бироз ҳадикланди: «Қутурган буқа ғунажин учун катта буқага тик чиқар экан!»\n– Бери кел, – деди жиянини имлаб. Кейин кўрпачага имо қилди, – ўтир!\nОрага қисқа жимлик чўкди.\n— Биламан, севасан уни! Гап бундоқ, эртага барвақт кел. Акамга индама. Бир жойга олиб бораман. «Юзта эшитгандан, бир кўрган афзал!»\nШанба куни амаки-жиян кеч соат тўртга яқин шаҳарга келишди.\n-Фақат жиянимлигингни билдирма. Итбоқарман дейсан,- уқтирди Истам.\nҚўшмачи йигит уларни тавозе билан кутиб олди. Кафега бордилар.\n— Соат беш ярим бўлди, ока, — эслатди қўшмачи.\nМанзилга етиб боришганида соат олтини кўрсатарди.\n— Мен йўлакда қоламан, ҳамкасбим — шу йигит дам олади, — деди Истам, — мана бу қолган қирқтаси.\nКейин қўшмачини четга имлади ва аста гапирди:\n— Агар ҳамкасбимга ёқмаса, ўзим кираман. Ҳозирча ҳув гаражнинг панасида тураман.\nИстам гараж томонга юрди, икки йигит уй йўлагига.\nЭшикни ўрис кампир очди. Ичкарига кириб эшик ёпилгач, қўшмачи тўғридаги хонага имо қилди:\n— Ўша ёққа кирсанг, бас. Ечиниб кутиб ётибди.\nМуртазо ичкарига юрди. Хонага кириб, икки одим юргач, таққа тўхтади. Кўзлар тўқнашдилар. Бир лаҳзалик бу тўқнашув ҳаммасини ҳал қилди. Муртазо шаҳд билан ўгирилди-ю, кўча эшикка йўналди. Ундан йўлакка. Оёқлари зиналарга тегиб-тегмай пастга тушиб, кўчага ўқдек отилиб чиқди. Кейин катта йўлга қараб югуриб кетди.\nГўё шундай бўлишини билгандек гараж панасида турган Истам илжайди. Жиянининг такси тўхтатиб кетганини кўргач, таниш йўлак томонга юрди. Таниш эшикдан кириб, қўшмачи йигитга дуч келди.\n— Қани? — шивирлаб сўради, — Жонон қани?\nҚўшмачи бошини хона томонга ирғади.\n— Сен кетавер, буёғига ўзим… — деди Истам.\nҚўшмачи чиқиб кетди. Истам йўлакдаёқ қип-яланғоч ечиниб, кейин хонага кирди. Аёл бир сийнабанд ва кафтдек трусида диванда юзтубан ётарди. Муртазо чиқиб кетгач, бироз каловланиб туриб, сўнг диванга ўтириб қолганди. Қўшмачи ҳеч нарсани суриштириб ўтирмади. Фақат:\n–Ҳозир бошқаси киради, Гуля, яхшилаб кутиб ол, бели бақувват бойлардан, — деб чиқиб кетганди.\nГуландом учун ким киришининг фарқи йўқ! Унинг иши — қабул қилиш! Бирдан шуни ҳис этиб, хўрлиги келган ва юзтубан ётиб олганди. Ортидан келиб устига ётган, сийнабандини, трусигини ечиб ташлаган қўл соҳибига қараб ҳам қўймади. Аксинча, кўзларини чирт юмиб олди. Мижоз тинмай пишиллаганча, аёлни ўзига ўгирди. Кейин таранг сонларини икки ёнга очди…\nДуркун маммаларни анор сиққандек эзғилар, паровоздек пишиллаб гоҳ лабларидан, гоҳ томоғидан, гоҳ кўксидан сўриб ўпарди. Бунга ҳам қониқмай, аёлнинг болдирларидан ушлаб, тепага кўтарди…\n«Йўқ, бу Муртазо эмас, бу Муртазо эмас!» дерди ичида аёл: «Ҳаракатидан анча хотинни кўрган, ёши ҳам қирқдан ўтганга ўхшайди. Чунки бу ёшдагилар шошилмайди. Обдон эзғилаб, аёлнинг ичидаги сувни чиқаришга ҳаракат қилади…»\nМижоз қаттиқ ҳансираганича аёлнинг кўкракларини бор кучи билан сиқимлаб олди. Оғриқ зўридан тўлғонган кўйи:\n— Кўкрагимни қўйиб юборинг, — деганича Гуландом кўзларини очиб, устидаги эркакка қаради…


Эркин Воҳидов. Афсоналар ўлкаси (1973) | www.ziyouz.uz\nБош саҳифа МатбуотСовет даври матбуотиЭркин Воҳидов. Афсоналар ўлкаси (1973)\nИттифоқнинг турли бурчакларида ўтказилаётган анъанавий адабиёт кунлари муносабати билан мен ўтган йили Узоқ Шарқнинг Хабаровск ўлкасида, Владивостокда, бу йил Сибирнинг Тюмень областида бўлдим.\nРостини айтсам, ўтган йилги ажойиб сафардан сўнг улуғвор Амур соҳиллари, тўлқинли Япон деигизи, йўлбарслар макони — Уссури тайгаларидан сўнг бу йил Тюменга таклиф қилишганда, бошида Сибирнинг бу олис юртида ўрмон ва ботқоқдан бошқа нима ҳам кўрар эдим, деб ўйладим. Лекин, Тюмень заминига қадам қўйганим замон, ҳақиқий афсоналар ўлкасига келганимни англадим.\nТюмень — жануби Қозоғистонга, шимоли поёнсиз тундралар, нарида муз океанига туташиб кетган ярим миллион квадрат километрлик улкан бир диёр. Бу диёрнинг заминида битмас-туганмас нефть, торф, газ запаси ётибди. Бепоён кенгликларида олтин бошоқлар шовуллаб ётибди.\nАна шу ўлкада уч йилдан буён ҳар йили Иттифоқнинг ҳамма бурчакларидан ёзувчилар йиғилиб, анжуман тузадилар, бу юртнинг фидоийлари билан учрашадилар, суҳбату мушоиралардан ижодий мавзу, илҳом олиб қайтадилар.\nБу йилги адабиёт байрамига қардош республикалардан, қўшни мамлакатлардан юзга яқин ёзувчи, шоирлар йиғилди.\nТюмень, Тобольск шаҳарларида ўтказилган тантаналардан сўнг бир неча гуруҳларга бўлиниб, ўлканинг турли ерларига йўл олдик.\nЎша кунлари Тошкентда ҳарорат 42 даражадан юқорида турган пайт Тобольскда биз жунжикиб, плашчларнинг ёқасини кўтариб олганмиз. Ҳаво булут, шимол томондан аччиққина шамол эсиб турибди. Эрталабдан бери шивалаб ёмғир ёғяпти. Биз бир замонлар подшо томонидан немис усталарига махсус ясаттирилган антиқа вагонлардан жой олиб, қурилаётган Тюмень-Сургут-Нижне-Вартовск темир йўли бўйлаб сафарга чиқдик.\nАйтишга осон, лекин тасаввур қилолган кишига аниқ — одамзод қадами тегмаган беҳаду поён чакалак ўрмонлар оралаб, ҳаёт асари йўқ, чексиз ботқоқлар устидан етти юз километрлик темир йўл қуриляпти. Буни бошдан-охиригача фақат ёшлар, комсомоллар, турли миллат фарзандлари қуришяпти. Бутун йўл «Бутуниттифоқ зарбдор комсомол қурилиши» деб аталади.\nТургасга келганда, темир йўлнинг битган қисми тугаб, сафарни вертолётда давом эттирдик. Улкан ниначи «МИ» бизни ҳудудсиз тайга устидан олиб учмоқда. Ўрмон, ўрмон, ўрмон… Поёни уфқларга туташиб кетган чакалак ўрмон.\nУларни оралаб кумуш тасмадай Иртиш оқиб ётибди. Ана, подасидан адашган ёввойи буғу вертолёт садосидан ҳуркиб, жон ҳолатда югуради. Унда-бунда ўрмон сийраклашиб, улкан кўм-кўк яланглик пайдо бўлади. Бу — барча тирикликнинг офати, яқин келган жонни аждаҳодай ютгувчи тубсиз ботқоқлик.\nМен Сибирнинг бу манзараларига бургут парвози қадар баландликдан қараб Ватанимнинг чинакам буюк ва поёнсизлигини яна бир бор ҳис қилдим, фуқароларнинг қудрати ва матонатига яна бир карра қойил қолдим. Мана шу ҳаёт асари йўқ поёнсиз сукунат оралаб эрта бир кун янгровчи тепловозларнинг садоси қулоғимга эшитилгандай бўлди.\nЁнимда ўтирган, йўл қурилиши бошлиғининг ўринбосари Константин Григорьевич Балабинский вертолёт деразасига кўрсаткич бармоғини тираб, менга ишора қилди. Пастга қарадим. Ўрмон орасида қубба-қубба бўлиб турган палаткаларга кўзим тушди. Вертолёт икки-уч айланиб, палаткалар ёнидаги ялангликка, сол қилиб боғланган ёғочлар устига қўнди. Бу ерда бизни харьковлик ёш қурувчилар қарши олишди. Улар бизга ўзларининг 15—20 тача палаткадан иборат бўлган «шаҳар»ларини кўрсатишди. Бу «шаҳар» ҳақиқатан эртакдагидек ажойиб. Овқатхонага, спорт майдончасига, ювинадиган ерга олиб борувта сўқмоқларга қизиқ-қизиқ кўча номлари қўйилган. Кўрсаткич, тахталарда, масалан, бундай ёзувлар бор: «Овқатхонагача 12 метр, Москвагача 167.4 километр». Ботқоқлик томонни кўрсатувчи тахтачага «Борса келмас» деб ёзилган.\nМана шу кимсасиз ўрмонлар орасида, туғилиб-ўстан юртларидан олисда йигитлар, қизлар қаҳраронона меҳнат қилиб, яна бир дақиқа қувноқ кайфиятни тарк этмай яшаётганларига фақат қойил дейиш мумкин.\nВертолёт бизни қишлоқдан-қишлоққа, шаҳардан-шаҳарга олиб учади. Кун бўйи йўл, тўхтаган еримизда учрашув, шеърхонлик, тонготар суҳбатлар… Шимолга қараб учганимиз сари кеча қисқариб Қутб кундузликларига кириб борамиз. Уйқу кам, лекин негадир чарчоқ сезилмайди. Ҳамма ерда қурувчилар бизни севинч билан қарши олишади, мароқ билан, ташналик билан тинглашади.\nПосёлкалардан бирига келганимизда мени бир тўда ўзбек йигитлар қуршаб олишди. Улар темир йўл қурилишида меҳнат қилаётган ёшлар эди. Учрашув пайтида мен улар учун ўзбек тилида шеърлар ўқидим. Ўша дақиқаларда кечирган туйғуларимни сўз билан ифода этиш қийин. Муболағасиз айтаманки: мен шеър ҳавасида қўлимга қалам олганимдан буён ўз меҳнатимдан қаноат ҳосил қилганим ҳам шу.\nОппоқ кеча. Тун ярмидан оққан. Лекин чумолининг кўзини кўрса бўладиган ёруғлик. Кечагина темир ётқизилган, ҳали тепловоз ўтмаган шпаллар устида юрибмиз. Устоз Ғафур Ғуломнинг «Турксиб йўллари»даги шу сатрлар ёдимга тушади:\nКўп қадим йўллардир\nИскандар Рум қайсари…\nБир йигит шеърни давом эттиради:\nБоту, Чингиз, Темурланг\nҚолдириб кимсасиз из…\nҲа, булар афсонавий «Турксиб»нинг давомини қураётганлар, ўша қаҳрамон ота ва боболарнинг лойиқ фарзандлари ва набиралари. Ҳаёт давом этяпти, афсона ҳам давом этяпти.\nЙиллар ўтар, бу ботқоқ ва ўрмонлар ўрнида азим иншоотлар, яшил шаҳарлар қад кўтарар. Авлодлар яна ҳам буюкроқ ишларга бел боғларлар, Аммо сиз — бу мудроқ сукунатни уйғотган баҳодирлар, ботқоқ ва чивинлар салтанати бўлган кимсасиз тайга ва тундраларга ҳаёт садосини олиб келаётган азаматлар, сизлар, тарих саҳифаларида биринчи бўлиб қоласиз.\nАвлодлар сизнинг жасоратингизга шон ўқийдилар. Бу кун «Турксиб» қурувчиларини «ДнепроГЭС», «Магнитка» қаҳрамонларини сўзлагандай ҳавас ва ғурур билан тилга оладилар.\nМен Сибирнинг қурилаётган йўлларидан бир олам таассуротлар олиб қайтдим. Бу таассуротлар, кўнглимда ўчмас из қолдирган бу хотиралар вақти келиб балки шеър бўлар, достон, бўлар, лекин шу кунда ҳали кўрганларимнинг изи совумасдан, хотираларимни сиз билан баҳам кўрғим келди.\nБунда ҳар кўрганим\nБир тарих, эртак,\nКўз олдимга келди,\nГуркираб кетар —\nХалқлар бел боғлаган\nҲаёт давом этар,\nШон давом этар,\nДавом этар бунда\n← Аввалги Аввалги Тўлан Низом (1939)\nКейинги → Кейинги: Иброҳим Ғафуров. Руҳ, жозиба ва оҳанг (Истиқлол йилларида таржимашунослик ва таржима танқиди)


Тошкентда China Southern Airlines авиакомпаниясининг тақдимоти бўлиб ўтди\n09:30 / 22.10.2015\n21 октябрь куни Тошкент шаҳрида Хитойнинг China Southern Airlines/CSAir авиакомпаниясининг тақдимоти бўлиб ўтди. ХХРнинг Ўзбекистондаги элчиси Сунь Лицзенинг таъкидлашича, Ўзбекистон авиабозорида Хитой компаниялари эришган ютуқ икки томонлама алоқаларнинг мустаҳкамланаётганидан далолат беради.\n“Хитой Марказий Осиё ва бошқа минтақалар давлатлари билан Ипак йўли иқтисодий камари ва денгиз Ипак йўлини яратиш йўлида жиддий саъй-ҳаракатлар амалга оширмоқда, - деди у. – Ўзбекистон қадимги Буюк Ипак йўлининг муҳим ҳалқаси сифатида бу лойиҳаларимизни амалга оширишда беқиёс аҳамият тутади, бу эса турли йўналишларда Ўзбекистон ва Хитой алоқаларини ривожлантириш учун улкан имкониятларни очиб беради”.\nКомпаниянинг маркетинг бўлими директори Сюй Дзиан Ўзбекистон ҳукумати ва Хитойнинг Тошкентдаги дипломатик корпусига, шунингдек, ўзбекистонлик ҳамкасбларига парвозларни ва умумий фаолиятни ривожлантириш бўйича кўрсатилаётган ёрдам учун миннатдочилик билдирди. У компания лайнерлари ҳафтасига 4 рейсни амалга ошириб, Ўзбекистон ва Хитой шаҳарларини боғлаётганини эслатиб ўтди.


КЕКСА ЁШДАГИ КИШИЛАР ҚАНДАЙ ОВҚАТЛАНИШЛАРИ КЕРАК? » "Оқдарё овози" газетаси\nКЕКСА ЁШДАГИ КИШИЛАР ҚАНДАЙ ОВҚАТЛАНИШЛАРИ КЕРАК?\nҚариликда учрайдиган турли касалликлар биологик ҳаёт давомийлигида кўплаб инсонлар яшай олиш эҳтимоли бўлган ёш билан белгиланади ва олимларнинг фикрича, бу 100-120 йил бўлиши мумкин. Америкалик мутахассислар эса 180 ёш ҳам ҳаёт давомийлигида чегара эмаслигини таъкидлайдилар.\nИнсон қариши билан шуғулланувчи халқаро ташкилот тавсиясига кўра, ёши улғайган кишиларни қуйидаги уч гуруҳга ажратиш тавсия этилган.\n* Кекса ёшли эркаклар - 60-74 ёш, аёллар -55-74 ёш.\n* Қарилик ёши - 76-90 ёш\n* Узоқ умр кўрувчилар 90 ва ундан юқори ёш.\nҚариликни тезлаштирувчи омилларга нотўғри овқатланиш, чекиш, спиртли ичимликларни суистеъмол қилиш, гиёҳванд моддаларни қабул қилиш ва бошқалар киради. Семизлик, қон томирлар атеросклерози билан боғлиқ бўлган юрак-қон томир хасталиклари, нафас олишнинг бузилиши билан кечадиган ва эндокрин касалликлар ҳамда организмда сурункали интоксикация мавжуд бЎлган шахслар эрта қарийдилар.\nНотўғри овқатланиш - кексаларда кўплаб аъзо ва тизимлар фаолиятини бузилишининг асосий сабабларидан бири ҳисобланади. Маълумки, қариш табиий жараён ва биологик қонуният. Унинг натижасида бир қатор физиологик-биокимёвий реакцияларнинг сустлашиши, ташқи таъсир омилларига чидамлиликнинг пасайиши кузатилади. Организмнинг барча тизимларида кучсизланиш юз беради.\nБу даврда биологик фаол модда бўлган витаминлар, макро ва микроэлементлар етарлича истеъмол қилинишини кузатиб бориш зарур. Витамин танқислигининг юзага келишига овқат таркибида витаминлар етарлича эмаслиги, шу билан бирга овқат билан сингувчи витаминларнинг нормал Ўзлаштирилишига тўсқинлик қилувчи ички омиллар ҳазм қилиш аъзолари ошкозон, ичак, жигар ва бошқа касалликлар сабабчи бЎлиши мумкин.\nҚариликда тез-тез учрайдиган ҳазм қилишнинг бошқа бузилиш жараёни қабзият ҳисобланади. Унинг сабабларидан бири ичакларнинг қисқариш фаолиятининг пасайиши, суюкликнинг кам истеъмол қилиниши ва жисмоний фаолликнинг камлигидир. Айрим ҳолларда, бу ҳолат умумий қабул қилинаётган овқат миқдорининг камайиши, мева ва сабзавотларни етарли даражада истеъмол қилинмаслиги билан боғлиқ бўлиб, бу ҳол организмга овқат толалари кам тушишига олиб келади. Баъзида қабзият тушкунлик ва руҳий зўриқиш каби омиллар оқибатида ҳам пайдо бЎлиши мумкин. Бундан ташқари таркибида темир, алюминий, калий сақловчи баъзи дори-дармонлар ҳам қабзиятни чақаришини эсда тутиш лозим. Уни олдини олиш учун баъзан қариялар сурги дорилар ичишга мажбур бЎладилар. Лекин узоқ вақт қабул қилиш натижасида уларнинг самарадорлиги камаяди, натижада дориларнинг миқдори кўпайтирилади. Оқибатда организмда бир қатор муҳим минерал моддалар ва суюқлик камайиб кетиши ва калий, кальций ҳамда ёғда эрувчи витаминларнинг (Д, К, Е, А, ва В 12) етишмовчилиги юзага келади.\nКекса кишилар ҳар куни 4 марта овқатланишлари мақсадга мувофиқ ва уларнинг энергетик қиймати қуйидагича бўлгани маъқул:\n* 1- нонушта -25%\n* 2-нонушта -15-20 %\n* Тушлик -30-35 %\n* Кечки овқат -20-25 %, қисқача қилиб айтганда, овқатланишда фақат ёши улуғлар. Барча кишилар қуйидаги асосий учта тамойилга амал қилишлари керак.\n* Овқат билан қабул қилинаётган ва ҳаёт фаолияти даврида сарфланаётган энергиялар мувозанатини сақлаш;\n*Таом истеъмол қилганда улар таркибидаги озиқа моддалар витаминлар ва минераллар мувозанатини сақлашга амал қилиш (оқсиллар -15 % ёғлар -30 % углеводлар-55 % ни ташкил этиши лозим)\n*Овқатланиш тартибини сақлаш. Бир кунда овқат қабул қилиш 4-5 мартадан ошмаслиги ва у маълум бир вақтда истеъмол қилиниши шарт;\n*Уйқудан олдин овқат тановул қилиш мумкин эмас. Нонушта ва кечки овқат оралиғидаги вақт 10 соатдан ошмаслиги керак.\nтуман СЭО ва ЖС жамоатчилик\nбилан ишлаш бўлими мудири.\nБиз алкоголга қаршимиз\n28 фев, 22:23


Қайси вакцина дельта-штаммдан яхшироқ ҳимоя қилади? - 12.08.2021, Sputnik Ўзбекистон\nPfizer вакцинасининг дельта штаммга қарши самарадорлиги - 42%, Modernaники — 76%, "Спутника V"нинг самарадорлиги эса — 83%ни ташкил қилган. 12.08.2021, Sputnik Ўзбекистон\nТОШКЕНТ, 12 авг – Sputnik. Американинг MedRxiv сайти хабарига кўра, ҳамма вакциналар ҳам коронавируснинг дельта штаммидан самарали ғимоя қила олмайди.Америкалик олимлар ўтказган тадқиқотда Moderna ва Pfizer вакциналари билан эмланган 180 минг киши иштирок этди. Тадқиқотнинг мақсади, узоқ вақт давомида вакциналарнинг турли янги штаммларга қарши самарадорлигини баҳолаш эди. Шу сабабли ҳам изланишлар бир неча ой давомида: январдан июлгача ўтказилган.Ўтган даврда иккала вакцина ҳам коронавируснинг дастлабки штаммига қарши юқори самарадорлик кўрсатган: Moderna – 86%, Pfizer — 76%. Лекин июль ойида, янги штамм пайдо бўлганидан сўнг уларнинг самарадорлиги пастга тушган.“Миннесота штатида ўтказилган тадқиқотда mRNA-1273 (Moderna) вакцинасининг самарадорлиги 76%, BNT162b2 (Pfizer) вакцинасининг самарадорлиги эса - 42%гача тушиши кузатилди”, - дейилган хабарда.Тадқиқотнинг якуний хулосасаи сифатида олимлар Moderna вакцинаси билан эмланганлар бутун кузатив давомида Pfizer билан эмланганларга нисбатан 2 баравар яхшироқ ҳимояланган, деб хабар қилишди.\n16:07 12.08.2021 (янгиланди: 16:09 12.08.2021)\nPfizer вакцинасининг дельта штаммга қарши самарадорлиги - 42%, Modernaники — 76%, "Спутника V"нинг самарадорлиги эса — 83%ни ташкил қилган.\nТОШКЕНТ, 12 авг – Sputnik. Американинг MedRxiv сайти хабарига кўра, ҳамма вакциналар ҳам коронавируснинг дельта штаммидан самарали ғимоя қила олмайди.\nХусусан, Pfizer вакцинасининг дельта штаммга қарши самарадорлиги - 42%ни ташкил қилган, Moderna вакцинасиники эса — 76%. Россия соғлиқни сақлаш вазири Михаил Мурашко бир неча кун олдин "Спутника V" вакцинасининг коронавирусга қарши самарадорлиги 83%ни ташкил қилишини маълум қилган эди.\nАмерикалик олимлар ўтказган тадқиқотда Moderna ва Pfizer вакциналари билан эмланган 180 минг киши иштирок этди. Тадқиқотнинг мақсади, узоқ вақт давомида вакциналарнинг турли янги штаммларга қарши самарадорлигини баҳолаш эди. Шу сабабли ҳам изланишлар бир неча ой давомида: январдан июлгача ўтказилган.\nЎтган даврда иккала вакцина ҳам коронавируснинг дастлабки штаммига қарши юқори самарадорлик кўрсатган: Moderna – 86%, Pfizer — 76%. Лекин июль ойида, янги штамм пайдо бўлганидан сўнг уларнинг самарадорлиги пастга тушган.\n“Миннесота штатида ўтказилган тадқиқотда mRNA-1273 (Moderna) вакцинасининг самарадорлиги 76%, BNT162b2 (Pfizer) вакцинасининг самарадорлиги эса - 42%гача тушиши кузатилди”, - дейилган хабарда.\nТадқиқотнинг якуний хулосасаи сифатида олимлар Moderna вакцинаси билан эмланганлар бутун кузатив давомида Pfizer билан эмланганларга нисбатан 2 баравар яхшироқ ҳимояланган, деб хабар қилишди.


“Google” ишга даъвогарлар оқимини қандай эплайди? - XABARDOR.UZ\n“Google” ишга даъвогарлар оқимини қандай эплайди?\nНима учун “Google”га ишга кирмоқчи бўлганларнинг ишга кириш имкони 0,2%? Компания янги ходимларни ишга олиш жараёнини қандай ташкиллаштирган? Агар бу сизга қизиқ бўлса, мақолани эътибор билан ўқинг.\n“Google”нинг HR-бўлим бошлиғи Лазло Бокнинг айтишича, ҳар йили компанияга ишга кириш истагида бўлган одамлардан уч миллионга яқин талабнома тушади. Улардан фақат етти минги маъқулланади. Шундай қилиб, бир жой учун даъвогарлар сони 428,5 нафарни ташкил қилади. Бу Гарвард, Йель ёки Стэнфорддагидан кўпроқ. 2006 йилда Бок компанияга келганда, айтишича, “Google”да ишга олиш жараёни жуда ёмон бўлган. Биринчидан, компанияни қандай келажак кутаётгани номаълум бўлган, иккинчидан, 15-25 та суҳбатдан ўтиш керак эди.\n“Google”да ишга олиш ўртача олти-тўққиз ой вақтни олган. Унинг айтишича, ўшанда суҳбатда ишга кирмоқчи бўлганларни қандайдир фойдасиз масалаларни ечишга мажбур қилишган.\nБундай масалаларга мисоллар етарли: “Дунёда пианино созловчилар қанча?”, “Сиэттлдаги ҳамма ойналарни неча пулга ювган бўлардингиз?”, “Нима учун қопқоқли туйнукнинг қопқоғи думалоқ?”. Лазло Бокнинг айтишича, у раҳбариятга бундай мисолларнинг самарасизлигини исботлаб берган. Аммо суҳбатларда бошқотирмалардан фойдаланиш расман тақиқланганига қарамай, у ҳалигача бу амалиётни тугата олмаган.\nҲозир “Google”да ишга олиш жараёни бир меъёрга туширилган, компанияга ишга киришни хоҳловчилар жуда кўп, ишлаётган ходимлар сони эса — 50 мингдан ортиқ. Лазло Бок “Google”га тушган талабномаларни тез ва оқилона кўриб чиқишга ёрдам берадиган айрим қоидалар ҳақида сўзлаб беради.\nМалакасиз ходимни ишга олишга йўл қўймаслик Юксак ва муросасиз мезон сифати бўлмаса, компания эртами-кечми инқирозга юз тута бошлайди, дейди Бок. Агар бошқалардан билимсизроқ ходим ишга олинадиган бўлса, бу бошқаларда ҳам шундай хулоса пайдо қилади: бундан буён ҳамма даъвогарлар малакасизроқ ходимни ҳам ишга олишади деб ўйлашади. “Ҳар ким ўзига чегара ўрнатиб, раҳбарият босимига тушмаслиги керак. Ҳар HR-менежер учун бўш иш ўринлари тезроқ тўлдириш зарур, лекин бу ҳаммани ишга олавериш керак дегани эмас”.\nСуҳбатдошларнинг одамларни ишга олишига имкон бермаслик “Google”да HR-тизим иши самарадорлиги учун битта оддий ечим бор: “рекрутер”лар ишга даъвогарларни мустақил ишга олишмайди. Номзодни ишга олиш ҳақидаги қарорни суҳбат ва суҳбатни амалга оширган кишининг изоҳларига қараб мустақил комиссия чиқаради.\nСуҳбатдош кўпинча холис бўлмайди Бокнинг айтишича, у қўл остидагиларга “рекрутер”ларнинг ишга кирмоқчи бўлганларга нохолис қарашини кўп марта эслатишга мажбур бўлади. Суҳбат хонасига кирган ҳар қандай одам суҳбатдошига қандайдир таассурот уйғотади. Ҳатто тайёргарлик кўрган профессионаллар ҳам бундан қочиб қутулолмайди. Улар суҳбатдан ўтаётган кишига ёққан ёки ёқмаганига қараб баҳо беришни бошлашади.\nЖараёнда қолип бўлиши керак Бокнинг айтишича, компанияга ишга кириш учун одамда қуйидаги сифатлар бўлиши лозим: ўрганишга қобиллик, етакчилик хусусияти, даъвогарлик қилаётган ишини бажариш учун зарур билимга эгалик.\nҲар бир ишга даъвогар бўлган номзодни тез синаб кўриш учун “Google” жараён максимал даражада қолипга туширилган. “Бу ҳаммага бир хил савол берилади дегани эмас, лекин рекрутерларнинг ёндашуви бир хил. Қолаверса, бизда саволга яхши ёки бундайроқ жавоб берилганини аниқлаш учун аниқ тасаввурларимиз бор”.


FIFA рейтинги янгиланди. Ўзбекистон нечанчи поғонада? | Qalampir.uz\nFIFA рейтинги янгиланди. Ўзбекистон нечанчи поғонада?\nСпорт\t19 Ноябрь 20:43 13842\nУнга кўра, Ўзбекистон МТЖ Грузияга мағлуб бўлганига қарамай (0:1) 84-поғонани сақлаб қолган.\nСречко Катанец шогирдлари Осиёда 11-рақамда қайд этилган. “Оқ бўрилар”дан юқорида Эрон (21-ўрин), Япония (26), Жанубий Корея (33), Австралия (35), Саудия Арабистони (48), Қатар (51), БАА (70), Хитой (74), Ироқ (75) ва Уммон (78) жойлашган.\nРейтингнинг кейинги ўринларида Англия (1755), Аргентина (1750) эса бешинчи ўринга кўтарилиб олди. Ҳар икки жамоа янгиланган жадвалда Италияни (1740) ортда қолдирган. Испания (1704), Португалия (1606), Дания (1654) ва Голландия (1653) термалари кучли ўнликка якун ясаб берган.\nФранция Ўзбекистон Эрон Жанубий Корея Япония Бразилия FIFA Белгия\n06 Декабрь 13:01 65888\n06 Декабрь 19:56 39561\n04 Декабрь 11:13 31419\n05 Декабрь 18:58 31415\n04 Декабрь 11:38 30775


Меҳнат вазирлиги болалар нафақаларининг янги тўловлари тўғрисида хабарларни ёлғон деди\nҚозоғистон меҳнат ва аҳолини ижтимоий муҳофаза қилиш вазирлиги баёнот бериб, мессенджерлар орқали тарқатилаётган 1 октябрдан бошлаб оила даромадидан қатъий назар ҳар бир бола учун 11 минг тенге (28 долларга яқин) нафақа берилиши борасидаги хабарларни ёлғонлигини маълум қилди.\nАхборот «ҳақиқатга мос келмайди», дейилади вазирлик хабарида. Вазирлик ўз хабарида мавжуд ижтимоий тўловлар ва нафақалар рўйхатини эълон қилар экан, рўйхатда янги тўловлар йўқлигини таъкидлаб ўтди.\nВазирликнинг қўшимча қилишича, айни дамда «манзилли ижтимоий кўмак кўрсатиш масаласида янги механизмлар ишлаб чиқилмоқда», бу механизм «шаффофлик, адолат ва меҳнатга рағбатлантириш принципларига асосланган». Вазирликнинг таъкидлашича, бу механизм президент Қасим-Жомарт Тоқаев илтимосига биноан ишлаб чиқилмоқда.\nОй бошларида Тоқаев ўзининг «халққа қилган мурожаатида» кам таъминланган оилаларга манзилли ижтимоий кўмак кўрсатиш механизмини таҳрир қилиш лозимлигини таъкидлаган эди. Унинг фикрича, манзилли ижтимоий ёрдам “одамларнинг кундалик турмуш тарзига” айланиб қолиши керак эмас экан. Қозоғистон расмийларининг маълумотларига кўра, сўнгги беш йилда кам таъминланган оилаларга бериладиган манзилли ижтимоий ёрдам олувчилар сони 77 минг кишидан 1,8 милион кишига ортган.\nСўнги ойларда юқори лавозимли амалдорлар бир неча бор аҳоли ўртасида “қарамлик кайфиятида”гилар сони ошиб бораётгани борасида баёнот беришди. Бу баёнотлар кўп болали оналарнинг оммавий чиқишларидан сўнг ҳукуматнинг ижтимоий ёрдамни кучайтириш борасида ташлаган айрим қадамларидан сўнг янгради. Қиш охири ва баҳор бошларида мамлакат бўйлаб юзлаб аёллар давлат нафақалари оширилиши, турар-жой муаммоси ҳал қилиниши, кўп болали оилаларга имтиёзлар берилишини талаб қилдилар. Пойтахтдаги бошпанада юз берган ёнғин оқибатида бир оиланинг беш нафар қизчаси ҳалок бўлганидан сўнг бу аёллар норозилик намойишларига чиқишди. Мамлакат ҳукумати митинглардан сўнг манзилли ижтимоий ёрдам ҳажмини оширди, имтиёзли ипотека дастурини ишлаб чиқдилар, истеъмол кредитларини қисман кечиш, ҳамда муҳтожлар учун ижара турар жой бинолари қурилишини маълум қилди.


— Ҳайдайверинг! — деган чорлови эшитилди. — Қани, меҳмонлар, ичкариланг! Ҳой, Шомурод, меҳмонларни торт!\nУзун бўйли, қорни чиққан, мўйлови бир текис қиртишланган, хўппа семиз одам қўлини кўксига қўйиб, тўй эгаларига қуллуқ қилганича, ортидаги икки кишини эргаштириб, меҳмонхона остонасида оёқ илди.\n«Иҳи-иҳи» дея сохта йўталди. Бу: «Биз келдик, тўрдан жой борми?» дегани эди.\nМеҳмонхонадагилар истар-истамас оёққа турди.\n— Ёппа ассалому алайкум! — деди янги келган мўйловли меҳмон.\n— Келинг, келинг! — деди оқсоқоллардан бири. — Қани, Самад полвон, тўрланг, қани...\n— Ўтираверинглар, бизга шу...пойгакроқ ҳам бўлаверади! — деди у.\n— Йўқ-да, полвон! — деди оқсоқол. — Тўрлайверинг! Келинг, қани, қабатимдан. Гурунгни қиздирасиз-да сиз.\nПолвон ортиқча мулозамат кутиб ўтирмади.\n— Бу одамнинг ҳунари кўп, болам, — деди бояги оқсоқол менга қараб. — Ҳозир ўзи гурунг беради. Тўғрими, полвон? — деди оқсоқол ва кейин мени таништирди: — Бу йигит бизга меҳмон бўп кепти, бир гулдирайсиз энди.\nПолвон дегичи яхшилаб жойлашиб олгач, кулди:\n— Биз нимаям деймиз, оқсоқол. Бизнинг давримиз ўтди энди...\nОқсоқол рози бўлмади:\n— Мана, икковимиз тенг-тўшмиз, лекин бизни бирга кўрган одам сизни менинг укам деб ўйлайди. Ҳали жуда бардамсиз. Мана, биз қаридик, десак, адолатдан бўлар...\n— Ие, шундайми... — деди полвон мақтовлардан эриб кетиб. Сўнг гуппилиги тутди: — Лекин рост айтасиз, оқсоқол. Мана, масалан мен, манови мен, саксонга чиқдим, лекин ҳалиям товуқни бир қувишда ушлайман...\nҲамма қийқириб юборди.\n— Полвон бува, анави, меҳмондорчилик қилганингизни айтиб беринг? — деб қолди менинг ёнимда ўтирган бир киши.\nПолвон жилмайди. Дастурхонга тикилиб, кулди.\n— Ҳа, уми? — деди юз-кўзи қувнаб. У бу латифасини даврада фақат менгина эшитмаганимни сезиб, каминага қараб гапира бошлади: — Кўп бўп кетди унгаям, ука. Ҳув омон-омон замонлар эди. Мудирликдан тушгандан кейин қўлимиз анча калта бўлиб қолди. Ишдан унум, чўнтакдан барака кетди. Аввалгидай кунда-кунора базми-жамшид қилолмай қолдик. Меҳмон ҳам дастурхони борникига келаркан-да. Қийналиб қолганимизда остонамизни одам ҳатламай қўйди.\nБир куни денг, кечга томон уйда ётувдим. Қачонлардир бирга ишлаган ҳамкасбларим келиб қолди. Кампирга тезда бир товоқ гўшт қовуриб кел десам, уйда эт тугаганига уч кун бўлди, дейди. Ночор аҳволда қолдим. Неварани Болли қассобникига жўнатай десам, ундан шундоғам қарз эдим, бетим бўлмади.\nОхири шартта меҳмонлар олдига кириб, баланд овозда чой айттирдим. Невара чой келтирди. Сўнг изидан кампирни чақиртирдим. Кампир дераза ортидан туриб, «ҳов», деди.\n— Кампир! — деб бақирдим жиддий қилиб. — Бу дейман, овқат десам, неча кундан бери фақат гўшт қовуриб берасан. Эгов урса, дами қайтадиган тишларим бор эди-я. Худонинг берган куни гўшт чайнайвериш ҳам тоза жонга тегиб кетди-ку! Азиз меҳмонлар кепти, бор, бир тухум қовуриб кел! Булар ҳам маза қилишсин! Пиёз қўшиб, тунов кунгидай ширин қилиб пишир!..\nҚўл калталик қурсин. Бир ёмон вазиятдан шуйтиб чиқиб кетганмиз-да, ука...\nДаврада ўтирганлар маза қилиб кулишди. Оқсоқол:\n— Бу одам мактабдан қандай қочганини эшитгансизлар-а? — деб сўраб қолди.\n— Йўқ, йўқ, — деди даврадагилар жўрттага. — Айтинг, оқсоқол!\n— Бир минг тўққиз юз... нечанчи йил эди, полвон? — деб сўради оқсоқол ундан.\n— Етмиш олтинчи йил эди, оқсоқол.\n— Эса шундан гапиринг-да ўзингиз? — дея тилидан илди оқсоқол.\n— Қўйсанглар-чи, — деди полвон жилмайиб. — Меҳмон укамнинг олдида одамни уялтирманглар-да энди.\n— Айтинг-айтинг, қани? Бизнинг майна кирди-чиқди бўлиб қолган...\n— Ҳа, майли. Қўймадинглар-да.\nУ яна менга қараб гапира бошлади:\n— Ўша йили соат тўққизмиди, ўнмиди, хулласи, эрталаб эди. Мен мактабда эдим, у пайтлар домуллачилик ҳам қилар эдик-да, — дея қўшиб қўйди полвон. — Берилиб дарс ўтаётгандим, бирдан оёғим ости зириллади. Хона деворлари ғичирлаб, эшик-дераза шарақлаб кетди. Ер қаттиқ қимирлай бошлади. Жоним чиқиб кетди. Эшикка югурай десам, эшик синфхонанинг нариги бурчагида, мен эса бу бурчагида столда ўтираман. Югурсам ҳам чиқишга улгурмайман деган ўй яшин тезлигида миямга келди. Ўйлаб ўтиришга вақт йўқ эди. Шунда бир сакраб деразага чиқдиму, ўзимни ташқарига отдим. Полвон эмасманми, гурсуллаб тушдим, ер яна қимирлаб кетгандай бўлди. Кейин қарасам, дераза ойнаси чил-чил синиб, пешонам тилинибди. Қонаб, сим-сим оғрияпти. Ер силкиниши тўхтаса ҳам алламаҳалгача синфхонага кира олмадим. Ҳовлида айланиб юрдим. Сўнг синфга қайтиб кирсам, болаларнинг ранги докадай оқариб кетган. Бир-иккиси устимдан кулди: «Домла, ер қимирласа, устозлар биринчи бўлиб шогирдларини қутқармайдими? Сиз бўлсангиз, бизни қолдириб, ўзингизни деразадан отдингиз-а?» дея ўртага олди. Мен ҳам бўш келмадим: «Ахир, мен устозманми?» дедим. «Ҳа» дейишди. «Устоз бўлсам, сенларни доим ўйлашим керакмиди? Мен шундай қилдим-да: сенларга йўл кўрсатдим. Шу ердан қочинглар, дедим. Сенлар бўлса, ўтиравердинглар. Мен ким учун қон кечдим ахир?» дея уларнинг ўзини айбдор қилиб қўйдим...\nЯна кулги кўтарилди. Баъзилар тиззасига уриб кулди.\n— Энди товуқ қувганингизни айтинг, полвон бува? — деди ётиб олиб кулаётганлардан бири.\n— Ие, бўлди-ей, — деди полвон кулиб. — Нима, мен бу ерда латифа айтгани келдимми? Ана, паловниям опкелди. Менга латифа айттириб қўйиб, ўзларинг паловни уриб олмоқчисизлар-да, а? Анойини топиб олибсизлар. Ундан кўра, камбағални тинч қўйинглар, қорни бир тўйсин. Уйда тухум ейвериш ҳам жонга тегиб кетди-ку...\n— Самад бува, охирги бир саволга жавоб бера қолинг? — деди бир йигит қувлик қилиб.\n— Ундай бўлса, майли, сўрай қол, — деди полвон.\n— Боя саксон ёшдаям товуқни бир қувишда ушлайман, дедингиз. Товуқни ушлаб, нима қиласиз ўзи?\n— Нимаям қилардим, — деди полвон товоққа қўл чўзаётиб. — Ушлаб, жимжилоғим билан қачон тухум қўйишини билиб оламан-да...


Месси профессионал фаолиятини қаерда якунлайди?\n6 май, 2020, 23:53\n"Барса" президенти бу борада нима дейди?\nЯқинда «Барселона» клуби президенти Хосеп Мария Бартомеу видеоалоқа орқали «Мундо Депортиво» нашрига интервью берди.\nУнда бир қатор масалаларга клуб президенти ўз муносабатини билдирди. Шунингдек, Лионель Месси борасидаги саволларга ҳам жавоб берар экан, унинг фаолиятини “Барса”да якунлаши ҳақида ишонч билан гапирди.\n- Месси билан шартномани янгилаш ҳозирги глобал инқирозга таъсир қиладими ёки уни кечиктириши мумкинми?\n- Ҳозир биз бор эътиборимизни ушбу пандемиянинг клубга таъсири ва фавқулодда вазиятда нима бўлиши мумкинлигига қаратганмиз. Биз буни қилишимиз, улар билан (Мессининг агентлари) гаплашиб олишимиз керак эди. Бироқ бу ишни биз вақти келганда амалга оширамиз.\n- Лео билан шартномани узайтиришдан ташвишда эмассиз...\n- Йўқ, Месси буни кўп маротаба айтган. У профессионал фаолиятини «Барселона»да тугатмоқчи, шунинг учун бу бизни қизиқтирмайди. Аммо келишиб олиш учун у билан бир стол атрофида ўтиришимиз керак бўлади.\nМесси нимадан қўрқяпти?


Кашкорсени улгуржи харид қилиш. Ўзбекистонда трикотаж матони ишлаб чиқариш\nHome \_ Бизнинг маҳсулотлар \_ Дағал трикотаж матоси \_ Кашкорсе\nЎзбекистонда кашкорсени ишлаб чиқариш ва сотиш\n«Chust Textile» ўзбек компанияси томонидан ишлаб чиқарилувчи трикотаж матоларнинг барчаси юқори сифатга эга. Корхонада тайёрланадиган трикотаж турларидан бири – кашкорсе ҳақида ҳам худди шундай дейиш мумкин.\nКашкорсе матосининг афзалликлари нимада?\nКашкорсе - 1:1, 2:2 ва 3:3 нақшли «инглиз резинкаси» билан тўқилган ўзига хос материал. У жуда яхши чўзилади, иссиқ, намни яхши шимади, ҳаво ўтказади ва ўз шаклини сақлаб қолади.\nОдатда, кашкорсе табиий пахтадан тайёрланади, аммо унинг таркибига лайкра, полиэстер ёки вискоза қўшиладиган турлари ҳам мавжуд. Бундай матолар анчагина пишиқ ва эластик бўлади.\n«Чуст текстиль» фирмасидан кашкорсени улгуржи харид қилувчи корхоналар ундан эркаклар, аёллар ва болалар учун устки кийим-кечакларини тикишади. Бу матонинг зичлик даражаси юқори. Шу сабабли ҳам кийимнинг бўйин, енг ва манжет қисмларига ишлов беришда жуда қўл келади.\n100% пахтадан ташкил топган кашкорсе чақалоқлар кийим-кечакларини тикиш учун жуда мос. Табиий таркиби туфайли бундай маҳсулотлар кичкинтойларнинг нозик терисида аллергия қўзғатмайди ва қичиштирмайди.\nКашкорсени арзон нархларда харид қилишни таклиф қиламиз\nТўқимачилик маҳсулотлари ишлаб чиқарувчиси сифатида компаниямизнинг устунлиги шундаки, биз катта тажриба ҳамда трикотаж матосини ишлаб чиқаришнинг юқори даражасига эгамиз.\nБиз кашкорсени харид қилишдан манфаатдор бўлган барча тадбиркорларга уни Тошкент ёки Москвадан улгуржи харид қилишни таклиф қиламиз. Бизда ҳар хил ранг ва турда матолар мавжуд: кашкорсе пенье, ринг, тукли ва бошқалар. Офисларимиздан, албатта, ҳамёнбоп нархларда, кўнглингиздаги матони топа оласиз!


Ўзбекмайдон: Уч фаолга 15 кун, қолганларга жарима - BBC Uzbek - O'zbekiston\nЎзбекмайдон: Уч фаолга 15 кун, қолганларга жарима\nСўнгги янгиланиш 30 январ 2014 - 16:37 GMT\nЎзбекистонда тинч намойишга ҳам рухсат берилмайди Украинадаги намойишчиларни қўллаб Тошкентдаги Украина элчилиги олдида пикет ўтказган 8 фаол тезкор маҳкама қарори билан 15 кунлик қамоққа ва турли жарималарга ҳукм этилган.\nТезкор маҳкамада бу фаолларга рухсат берилмаган митинглар ўтказишга оид айбловлар қўйилган.\n"Мен ва Илгар (Гасимов) энг кам иш ҳақининг 30 бараварии миқдорида, онам Умида Аҳмедова эса 20 баравари миқдорида жаримага тортилдик" - деб айтди Би-би-си билан суҳбатда озодликка чиқиши билан Тимур Карпов.\n"Уч киши - Ашот Даниэлян, Алексей Улько ва Украина фуқароси бўлган Артём Людный эса 15 кунлик қамоқ жазосига ҳукм этилдилар" - деб давом этади Тимур Карпов.\n"Ҳозир уларнинг қаердалигини билмаймиз, аммо Панельный даҳасидаги махсус ҳибсхонага олиб кетилган дейишди".\nТимур Карповнинг айтишича, ўзи ва онаси Умида Аҳмедованинг аҳволи яхши ва айни дамда уйдалар.\nЎтган 29 январь куни пикетдан қайтган она-болани кўп сонли милиция ходимлари уйдан ушлаб кетишган эди. Бошқа иштирокчиларни ҳам ё уйларидан, ё кўчадан олиб кетишган.\nУшланганларни аввал Ҳамза тумани милиция бўлимига, кейин Тошкент шаҳар милиция бошқармасига олиб боришган. Тунни туман милиция бўлимида ўтказишган, эртаси куни бўйи шаҳар милиция бошқармасида ўтиришган.\n"Кейин барчамизни жиноий ишлар бўйича Ҳамза тумани маҳкамасига олиб боришди" - дейди Тимур Карпов - "У ерда тезда маҳкама ҳукмини чиқариб, жазо тайинлашди".\nМаҳкамада 7 киши ҳозир бўлган ва саккизинчи фаол Гулсум Османова кўринмаган. Тимур Карповнинг айтишича, ҳозир Османова хоним ҳам қўйиб юборилгани ва уйида экани айтилмоқда.\nТимур ўзини калтаклашгани ҳақидаги хабарларни рад этди ва милиция ходимлари нисбатан юмшоқ муомалада бўлишганини урғулади. Бироқ бир терговчи ҳали қасос олиш билан таҳдид қилганини ҳам қайд этди.\nУларни тергов қилган одамлар ўз исм-фамилияларини айтишмаган. Шунингдек, бу одамлар қайси идорадан ва кимлар эканлиги ҳам номаълум.\n"Тунда ўзини таништирмаган рус миллатига мансуб бир киши келиб, анча кўпол тарзда бизни тергов қилди" - дейди Тимур Карпов.\nТимур Карповга солинган жарима қора бозор қиймати бўйича тақрибан 900 АҚШ долларига тенг.\n"Биз ҳойнаҳой жаримани тўласак керак, аммо ҳимоячи ёлламоқчимиз" - деб айтди Тимур Карпов суҳбати сўнггида.\nКиевни Тошкентга аралаштирма. Қамаласан! 30.01.14, Инсон ҳуқуқлари


Каратэ бўйича халқаро турнирда оммавий мушлашиш — Республиканский социально-политический онлайн журнал "Якка кураш олами — Мир единоборств"\nРеспублика “Якка кураш олами” ижтимоий-сиёсий спорт журнали Xabar. uz. Канали ва бошқа фейк тарзида ёлғон хабарлар тарқатишга мослашган сайтларда Тошкентда каратэ бўйича халқаро турнир пайтида оммавий муштлашув бўлиб ўтганлиги тўғрисидаги нотўғри хабарига раддия билдиради ва, бу воқеа хусусида, ўз фикрини қуйидагича билдиради\nОдатда, ўзи тўқиган ясама хабарларни тарқатувчи оммавий ахборот воситалари йирик-йирик ҳарфларда битилган, дарров кўзга ташланадиган ўқловдек сарлавҳалардан фойдаланишади. Негаки, мақсад ўқувчи эътиборини маълум бир мақолага кўпроқ қаратишдан иборат бўлади. Шу йўл билан ўқувчи онгига ёлғон, ясама хабарлар кучлироқ таъсир этишини назарда тутишади. Энг муҳими, ўз ўқувчилари сони кўпайишига, нашрга бўлган қизиқиши янада ортишига умид боғлашади. Шу тариқа мутлақо тўқиб чиқарилган сохта ва ёлғон хабарлар, бундай хабарларни ўқувчига онгига кучлироқ сингдирадиган ёрқин сарлавҳалар ўйлаб топилади.\nХўш, кўр-кўрона тўқиб чиқилган ясама хабар има ўзи? Ўзингиз ҳам билсангиз керакки, бу – информацион қалбакилик санладаи. Ана шу қалбаки хабарларни тарқатишдан мақсад эса, одамларни чалғитиш ва алдаш орқали молиявий манфаат кўриш ёки зимдан сиёсий кураш олиб боришдан иборат бўлади. Одатда бундай мақола ва хабарлар “фейк материаллари” деб юритилади. Ушбу фикримизга мисол тариқасида интернет саҳифаларида Россия сайти томонидан эълон қилинган бир-икки хабарни келтириб ўтамиз. Уларнинг бири мана бундай шаклда эълон қилинган\nТОШКЕНТДА ЎТКАЗИЛАЁТГАН КАРАТЭ ТУРНИРИ ОММАВИЙ МУШТЛАШУВГА АЙЛАНИБ КЕТДИ.\nXabar. uz. тарқатганхабарда эса: Тошкентда, каратэ бўйича бўлиб ўтаётган халқаро турнир пайтида, оммавий муштлашув содир бўлди, дейилган. Худди шу каналда видеолавҳа эълон қилинган бўлиб, унга мана бундай изоҳ ҳам берилган: “Аламли тўқнашув 16 октябрь куни ҳакамлар ва трернерлар ўртасида содир бўлди. Жанжаллашиб қолганларни ички ишлар ходимлари ажратиб қўйишди. Ўзбекистон карат Федерацияси айни пайтда текширув ва сурштирув ишлари олиб борилаётганлигини рўкач қилиб, фавқулодда рўй берган бу воқеани шарҳлашдан бош тортди”.\nШунингдек, Россия оммавий ахборот воситалари ҳамда РИА (Россия Информацион Агентлиги) қуйидагича фейк тарзидаги сарлавҳа остида мана бцу хабарни хабарни тарқатди:\nТОШКЕНТДА ЎТКАЗИЛАЁТГАН КАРАТЭ ТУРНИРИ ОММАВИЙ МУШТЛАШУВГА АЙЛАНДИ.\n“Тошкентда бўлиб ўтаётган каратэ бўйича халқаро турнир пайтида оммавий муштлашув содир бўлди, – дея хабар қилади Xabar. uz. – Аламли тўполон 16 октябрь куни ҳакамлар ва тренерлар ўртасида бўлиб ўтди. Жанжаллашиб қолганларни ички ишлар органлари ходимлари ажратиб қўйишди. Шунга қарамасдан, ҳозирги пайтда текширув ва суриштирув ишлари олиб борилаётганлигини важ қилиб кўрсатган Ўзбекистон Каратэ Федерацияси ушбу кўнгилсиз воқеани шарҳлашдан бош тортди”.\nХудди шу мазмундаги хабарли видеолавҳа Xabar. uz. каналида ҳам эълон қилинди: “Нохуш воқеа Ўзбекистон кубоги учун мусобақалар кетаётган пайтда содир бўлди. РИА Новости маълумотларига кўра, жанжалда ҳакамлар ва тренерлар қатнашган. Мажорога арбитрларнинг ишлашидан норозилик сабаб бўлди. Текширув натижаларига кўра, каратэ федерацияси ҳаками икки йилга, Сурхондарё федерацияси тренери уч йилга, Тошкент вилояти спорт клуби тренери эса икки йилга ишдан четлаштирилди”.\nУшбу хабарлар юзасидан “Якка кураш олами” журнали ҳуқуқшуносининг фикри:\n–Ҳамма нарса оммавий муштлашувга олиб келиши мумкин бўлган оддий тўполондан бошланади. Оммавий муштлашув ёки оммавий калтаклаш нима дегани? Бу – одамларнинг қуролсиз ёки бирор совуқ қуролни (масалан: болта, пичоқ, паншаха в.ҳ.), ёки жиноят содир этишда қурол ўрнида ишлатиш мумкин бўлган бошқа нарсаларни (бейсбол биталари, арматура, труба кесмалари, велосипед занжирлари в.ҳ.) қўллаган ҳолда кучли қонли оқибатларга, соғлиққа зарар келтирувчи турли даражадаги тан жароҳатлари олишга сабаб бўладиган тўқнашувидир.\nУшбу воқеа пайтида юқорида айтиб ўтилган ҳолатларнинг бирортаси қайд этилмаган, бирорта шубҳага олинган ёки тартибсизликни келтириб чиқаришда гумон қилинган шахс ушланмаган. Худди шунигдек, бирор киши тан жароҳати олиб касалхонага ётқизилмаган. Бу сохта хабарни тарқатувчилар бор-йўғи пашшадан фил ясашга уринганлар. Чунки ҳакамлар ва тренерлар ўртасида куч ишлатиш билан эмас, сўз орқали “даҳанаки жанг”, янаям тўғрироқ қилиб айтганда, оғзаки тортишув бўлган, холос. Асосан мусобақанинг барча қатнашчилари ва бир неча ички ишлар ходимлари бири-бирини сўз билан “савалаётган”ларни тинчлантириб, муросага чақиришган. Бор гап шу. Хуллас, халқона тил билан айтганда, “шовқин кўп-у, муштлашув йўқ” қабилидаги қисқа муддатли низо юзага келган. Шунинг учун ҳам бу воқеани расмий мусобақалар ўтказилаётган пайтда ҳакамлар ҳайъати ва тренерлар томонидан одоб-ахлоқ қоидалари этикасини бузиш, деб баҳолаш керак. Ўзбекистон Каратэ Федерацияси тўполон келиб чиқишига сабабчи бўлганларга исбатан интизомий чора қўллаганлиги ана шундан дарак бериб турибди.\n“Яккка кураш олами” журнали таҳририяти бўлиб ўтган ушбу воқеани ўзингиз ҳам қиёсий таҳлил қилиб кўришингиз учун аслида бундай воқеалар қадай содир бўлиши ҳақида мисоллар келтириб ўтамиз.\nКураш турнири оммавий муштлашувга айланиб кетди\nДоғистоннинг Каспийск шаҳрида бўлиб ўтаётган кураш бўйича мусобақалар пайтида мухлислар ўртасида тўполон келиб чиқди, – дея хабар қилади “Регион online” портали. – Мусобақалар маҳаллий спорт мактабида бўлиб ўтаётган эди. Навбатдаги беллашувларнинг бири тугагач, томошабинлар рингга чиқиб кетишди. Ўртада қизғин баҳслашув бошланди ва тезда муштлашувга айланиб кетди. Хабарларга кўра, ҳеч кимга зарар етказилмаган. Ушбу хабарни тарқатган манбанинг маълум қилишича, бундай ҳолат кейинги икки ҳафта ичида уч марта содир бўлган.\nЧунки бундан аввал аралаш кураш турлари бўйича ўтказилаётган Доғистон чемпионатида, Fight Nightsнинг таниқли курашчиси Владимир Минеев ҳамда Азиз Жуманиёзов беллашаётганда пайтда тўполон кўтарилиб оммавий муштлашув бошланиб кетди. Иккинчи “муносабатларни аниқлаштириб олиш” воқеаси эса Ингушетияда рўй берди. Бу ерга ҳамюртини қўллаб-қувватлагани келган доғистонликлар гуруҳи тўполон кўтарганлиги боис, оқибатда муштлашув содир бўлди.\nОммавий тартибсизликлар видеолавҳада акс этди\nАСБ 90 доирасида ўтазилган аралаш яккакурашлар турнири пайтида, яъни 10 ноябрь куни Москвада кечқурун оммавий муштлашув бўлиб ўтди. Бу ҳақдаги видеолавҳалар You Tube орқали намойиш этилди. Тўполонга Георгий Караханян ва Тимур Нагибин ўртасидаги жанг сабаб бўлди. Биринчи раунд беллашувлари тугагач, ҳакам жангчиларни ажратиб қўйди. Шунда Нагибин ерда ётган рақибининг бош чаноғига жанговар мушт туширди. Бу кутилмаган зарба гонг чалиниб, раунд тугагандан сўнг берилди. Натижада Нагибин беллашувдан четлаштирилди ва ғалаба унинг рақибига берилди. Мана, ўша жанжалли жангнинг видео тасвири:\nНагибин жамоа аъзолари қуршовида октагонни тарк этаётганда, бир неча мухлислар унга ҳужум қилишди. Ўртада муштлашув бошланиб кетди. Аёвсиз муштлашув ОМОНчилар кучи билан бартараф этилди. “Спорт-Экспресс” газетасининг ёзишича, жамоаларнинг “муносабатларни аниқлаштириб олиши” кулис ортида, яъни аренадан ташқарида ҳамда унинг йўлакларида ҳам давом этган.


Нишонлик А.Қурбонов 9 сотих томорқадан йилига 145 млн сўм даромад оляпти | O'zLiDeP\nНишонлик А.Қурбонов 9 сотих томорқадан йилига 145 млн сўм даромад оляпти\nАввалроқ, Олий Мажлис Қонунчилик палатаси Спикери ўринбосари, O‘zLiDeP фракцияси раҳбари А.Хаитов бошчилигидаги бир гуруҳ депутатларнинг қашқадарёлик фермер ва томорқачилар билан учрашуви ҳақида хабар қилган эдик.\nИшчи гуруҳ аъзолари воҳадаги учрашувлари давомида Нишон туманидаги Талимаржон шаҳарчасида бўлишди. Айтиш ўринлики, талимаржонликлар томорқачиликда яхшигина тажриба орттирган. Масалан, Баҳром Гелдиевнинг 2 сотих иссиқхонасидан кунига 35-40 килограммдан бодринг узилмоқда. Икромжон Гелдиевнинг иссиқхонаси кирсангиз кўзингиз қувнайди. Помидорлар пишиб ётибди.\n“Обод маҳалла” МФЙ раиси Қурбонназар Рўзиевнинг 30 сотихлик иссиқхонасида 7,5 минг туп помидор ҳали баҳор бошланмасдан бурун ҳосилга кирган экан. Ҳар туп помидордан 5 килограммдан ҳосил олишибди. Эътиборли жиҳати, бу ерда 10 нафар маҳалла ёшлари меҳнат қилмоқда.\nДарвоқе, айни дамда маҳалла етакчиси 30 тонналик совуткич қуриш ҳаракатида. Энг қизиғи шундаки, унга кореялик ҳамкорлар 460 минг доллар эвазига 1 гектарлик автоматик тарзда бошқариладиган иссиқхона қуриш таклифини билдирганида у рад этибди. Қ.Рўзиевнинг айтишича, худди шундай иссиқхонани унинг ўзи 80 миллион сўмга қурар экан.\nМетал конструкциялар аллақачон тайёрланибди, демак яқин кунларда 1 гектарлик, ўзи автоматик тарзда бошқариладиган, Хитой ёки Корея технологияси эмас, балки ўзбек технологияси асосидаги замонавий иссиқхона яқинда қуриб битказилади.\nХалқ вакилларининг навбатдаги учрашуви тумандаги “Юлдуз” посёлкасида яшовчи Асрор Қурбоновнинг хонадонида давом этди.\nА.Қурбонов фалокат туфайли бир қўлидан ажралган, 2-гуруҳ ногирони. Асрор тақдирнинг бу зарбаларига ўз меҳнати ва ғайрат-шижоати билан жавоб берди. Дастлаб гулчилик, кейин сосна кўчатлари ва иссиқхонада помидор етиштириш билан шуғуллана бошлади. Унинг ҳовлисига кирсангиз худди жананатга тушгандай бўлиб қоласиз.\nИссиқхонасидаги помидор ҳосилнинг мўллигидан шоҳини кўтара олмайди. Мевали дарахтлари, узум ва сабзавот экинларини айтмайсизми. Аҳамиятлиси, у 9 сотих томорқасидан бир йилда 145 миллион сўм даромад олар экан.\n“Юксалиш” маҳалласида яшовчи Аъзам Эшмирзаевнинг 25 сотих томорқасининг қарийб 22 сотихига беда экилган. 3 бош соғин сигири, бузоқлари бор. Аммо унинг йиллик даромади 10 миллион сўмга ҳам етмайди. Шу сабабли хонадон эгасига “Нишон юлдуз томорқа хизмати” МЧЖ томонидан 10 сотих ерга пиёз экиш тавсия қилинди.\nИлммингларни кенг таркатинглар\nБунака аник миссоллар билан сабзовоткорларнинг исми шарифи ва туманлари билан килинаётган ишлар юзасидан маълумотлар бериш айни муддоа ва долзарб. Масаланинг яна бир тамони иссикхоналарнинг типлари ва уни куриш усуллари , колаверса харажатлари тугрисидаям маълумотлар бериляпти буям айни муддоа, лекин бизнинг Узбекистонимизда иссикхона курилиши эмас уни киздириш муоммоси кундаланг. Ахоли айни киш мавсумида уйларини иситищга зарур газ ва бошка ёкилги турларини топиш энг катта муоммодир. Хурматли бундай илгор технологияни ташвикот ва таргибот килаётган биродарларимиз, сизлар биринчи навбвтта иситиш тизими ва иситишга кетадиган энергия ресуруси хакида ахолимизни керакли манбалар билан таъминлаш муоммоларини ёритинг. Узбекистонимизнинг кишлок жойларида , посёлка ва шахар типидаги масканларнинг купчилигида газ муоммоси мавжуд. Шунинг учун иссикхоналарни киздиришнинг альтернатив усулларини тавсия килинглар. Яни куёш батереяларими ёки куёш селекон копламали батереяларми, биологик усулда киздириш усулларими , шулар хакидаям маълумотларингизга кушимча киритинглар илтимос.\nЙилига 145 млн. сўм даромад олувчи одам билан фикр алмашмоқчиман. Мен ҳам айнан шу ишга ғайрат билан бел бойламоқчиман. Ёшим 25 да, уйланмаганман. 16 сотих тоза тупроқли ерим бор.


Имом Мотуридий роҳматуллоҳи алайҳ – UFQ\nTOPICS:ақидааҳли сунна вал жамоа эътиқодиМотуридий\n09.03.2018 | 58\n– Абулқосим Исҳоқ ибн Муҳаммад. Бу зот Ҳаким Самарқандий номи билан машҳур бўлган. Самарқандда қозилик лавозимида ишлаган. “Соҳаифул илаҳия” (Илоҳий саҳифалар), “Саводул аъзам” (Улкан жамоат), “Родду ала асҳабил ҳава” (Нафсу ҳавога эргашганларга раддия) каби кўплаб асарлар ёзиб қолдирган. Ҳижрий 345 санада вафот этган.\n– Имом Абулҳасан Али ибн Саъийд Рустуғфаний. “Иршадул мубтадий” (Йўл бошидаги кишини мақсадга йўллаш), “Заваид ва фаваид фи анваил улум” (турли илмлардаги қўшимчалар ва фоидалар) каби кўплаб асарлар ёзган. Ҳижрий 350 санада вафот этган.\n– Абу Лайс Наср ибн Муҳаммд Самарқандий. Бу зот тафсир, ақоид, фиқҳ, ва тасаввуфга оид ўндан ортиқ китоблар ёзган. Ҳижрий 373 санада вафот этган.\n– Имом Абумуҳаммад Абдулкарим Паздавий. Бу зот фиқҳ илмида пешқадам бўлган. Зотан бу зот машҳур фақиҳлар сулоласининг вакили ҳисобланади. Ҳижрий 390 санада вафот этган.\n– Абу Муҳаммад Боҳилий муътазилийнинг “Усулул хомса” (бешта асос) номли китобига “Родду усулил хомса” (“бешта асос” китобига раддия);\n– Абулқосим Каъбий муътазилийнинг “таҳзийбул жадал” (илмий баҳсларни ўргатиш) номли китобига “Родду таҳзийбил жадал” (“илмий баҳсларни ўргатиш” китобига раддия);\n– Абулқосим Каъбий муътазилийнинг “Ваъийдул фуссақ” (Фосиқларга таҳдид) номли китобига “Родду “Ваъийдил фуссақ” (“Фосиқларга таҳдид” китобига раддия);\n– Абулқосим Каъбий муътазилийнинг “Аваилул адилла” (Дастлабки далиллар) номли китобига “Родду аваилил адилла” (“дастлабки далиллар” китобига раддия) номли асарлар ёзган.\n– Имомул ҳудо (тўғри йўлга бошловчи);\n– Роису аҳли сунна вал жамоа (Аҳли сунна вал жамоа бошлиғи);\n– Носирус сунна ва қомиъул бидъа (суннатни ҳимоя қилувчи ва бидъатни бостирувчи);


Ичида 52 нафар ўзбекистонлик ёниб кетган автобус эгасига суд ҳукм чиқарди. У уч йилга қамалди - Халқ сўзи\nИчида 52 нафар ўзбекистонлик ёниб кетган автобус эгасига суд ҳукм чиқарди. У уч йилга қамалди\n11:03 14 Август 2019 Жамият\n13 август куни Қозоғистоннинг Туркистон вилояти Сариоғоч туман суди Оқтўбе вилоятида ичида Ўзбекистонинг 52 фуқароси ёниб кетган автобус эгаси Ордухан Мехтиевга нисбатан ҳукм чиқарди. У техник носозликка эга автобусдан қонунга хилоф равишда фойдаланишда айбдор деб топилди. Қозоғистоннинг 46 ёшли ушбу фуқаросига 3 йиллик қамоқ жазоси берилди. Мехтиев жазо муддатини минимал хавфсизликдаги жазони ижро этиш муассасасида ўтайди.\nБу ҳақда nuz.uz хабар берди.\nМаълумот учун, Ордухан Мехтиев Оқтўбе фожеасидан сўнг бир йил давомида Ўзбекистон ҳудудида яшириниб юрди. Қозоғистон расмийлари уни халқаро қидирувга берди. У ўтган йил 20 ноябрда Тошкентга қўлга олиниб, 26 декабрь куни Қозоғистонга экстрадиция қилинганди.\nХабарингиз бор, ўтган йил 18 январда Мехтиевга тегишли автобус Чимкент-Самара трассасида ёниб кетганди. Оқибатда унинг ичида бўлган 57 нафар ўзбекистонликнинг 52 нафари ҳаётдан кўз юмди. Икки нафар йўловчи ва уч нафар ҳайдовчи эса тирик қолганди. Ўтган йил ноябрь ойида ҳайдовчилар беш йиллик, автобуслар созлигига жавоб берувчи таъсисчи ва механик уч ярим йиллик қамоқ жазосига ҳукм қилинди.


Америкаликларнинг бир ойлик пенсиясига нима сотиб...\nАмерика пенсия тизими — мураккаб. Унда ҳаммаси аниқ-равшан. Ҳарбий идорадаги ходим хизматчидан кўпроқ ойлик олади, меҳнат фаолиятини белгиланган 67 ёшдан олдин тугатганлар 70 ёшгача ишлаганларга қараганда камроқ таъминланган. Шу боис АҚШ пенсионерларининг турмуш даражасини холис баҳолаш ниҳоятда мушкул. Бироқ бу диёрда 1 200 АҚШ долларини ташкил этувчи давлат пенсияси мавжуд (тахминан 11,5 млн сўм). Океанортилик пенсионернинг нималар сотиб олишга қурби етишини аниқлаш учун ана шунга таянамиз.\nАҚШда у ёки бу маҳсулот, хизмат ёки буюмларнинг баҳоси турли штат ва шаҳарларда фарқ қилиши мумкин. Шу боис ҳисоб-китобда Америка пойтахтидаги универсал дўконлардаги ўртача баҳоларга таянишга қарор қилдик, деб ёзади «Rambler».\nМаълумки, нон кўпчиликнинг асосий маҳсулоти ҳисобланади. Шу боис рўйхатни ундан бошлаймиз. Вашингтон супермаркетларида ярим килолик батон 3,58 доллар (тахминан 34 минг сўм) туради. Давлат пенсиясини батон баҳосига бўлсак, 333 дона батон, яъни 167,5 кг оқ нонга тўғри келади.\nҲа, АҚШда оқ нон арзон егулик эмас, лекин сут нархи нисбатан пастроқ. Бир литр сут ўртача 0,89 доллар (тахминан 8,5 минг сўм). Шу боис давлат берадиган ойлик пенсия нафақаси 1348 литр сут сотиб олишга етади.\nСут арзон бўлишига қарамай, пишлоқнинг нархи одамни сал «тишлайди». Америкада ишлаб чиқарилган бир килограмм пишлоқ дўконларда ўртача 12,26 доллар (тахминан 117 минг сўм) сотилади. Кўриб турганингиздек арзон эмас, бироқ Америка пенсиясига қарийб 98 кг пишлоқ харид қилиш мумкин.\nТовуқ пишлоқдан ҳам қиммат — бир кило суяксиз тоза товуқ филеси 13,68 доллар (тахминан 130 минг сўм) туради.\nБитта давлат пенсиясига америкалик ҳар ой юқори сифатли 87,7 кг товуқ гўшти харид қилиши мумкин.\nАҚШда мол гўшти товуқ филесидан ҳам қиммат. 1 кг гўшт сотиб олиш учун америкалик қариялар 15,73 доллар (тахминан 150 минг сўм)ни жонидан суғуриб бериши керак. Бундан чиқди, пенсионер бир ойлик нафақасини борича гўшт олишга сарфлашга қарор қилса, 76,2 кг гўшт сотиб олиши мумкин.\nҚизиғи шундаки, Вашингтонда олма жуда қиммат — бир килоси 6,61 доллар (тахминан 63 минг сўм). Шу боис фақат олма ейишга қарор қилса, пенсияси 181,5 кг олма сотиб олишга етади.\nАпельсин олмага қараганда арзонроқ — бир килоси 6,26 доллар (тахминан 60 минг сўм). Агар америкалик қария бор пенсиясини апельсинга сарфласа, ушбу мевадан 191,6 кило харид қилиши мумкин.\nАҚШда банан янада арзон. Бир килограммига америкаликлар 1,51 доллар (тахминан 15 минг сўм) тўлашади. Давлат одамларга тўлайдиган пенсияга 794,7 кг банан сотиб олса бўлади.\nКартошка эса бананга қараганда икки баравар қиммат, супермаркетларда бир килоси 2,84 доллар (тахминан 27 минг сўм) туради. Бундан чиқди, давлат пенсиясини ушбу илдизмевага сарфлашига тўғри келса, 422,5 кг картошкага етади.\nБир килограммига америкалик пенсионер 4,95 доллар (тахминан 47 минг сўм) тўлашига тўғри келади. 1200 доллардан иборат давлат пенсияси 242,4 кг помидор харид қилишга етади.\nКўриб турганингиздек, АҚШ пойтахтида сабзавот жуда қиммат. Шу боис у ерда бир кило оддий пиёз 3,2 доллар (тахминан 30 минг сўм) туришидан ажабланманг. Давлат пенсияси бор-йўғи 375 кг пиёз сотиб олишга етади.\n1,5 л идишдаги ичимлик суви Вашингтонда 1,95 доллар (тахминан 19 минг сўм) туради. Шу боис битта пенсияга 615 идиш, аниқроғи, 410 л тозаланган сув сотиб олиш мумкин.\nЎнта тухум АҚШ пойтахтида ўртача 2,93 доллар (тахминан 28 минг сўм) туради. 1200 долларлик пенсиясини фақат тухумга сарфласа, пенсионер 4095 та тухум харид қилиши мумкин.\nАмерикаликлар жамоат эмас, шахсий транспортидан фойдаланишни афзал кўришади. Чунки бу ҳам қулай, ҳам арзон. Шаҳар автобусида юриш учун йўловчи 2,5 доллар (тахминан 24 минг сўм) тўлашига тўғри келади. Шу боис пенсионер бир ойлик пенсиясига атиги 480 марта автобусга чиқиши мумкин.\nҚўшма Штатларда бензин арзонроқ — бир литри 77 цент (тахминан 7400 сўм). Давлат пенсиясига ўз автомобилига бир ойда 1555,5 литр ёқилғи қуйиши мумкин.\nАҚШда кексалар ва пенсионерлар учун коммунал хизматларни тўлашда субсидия ва имтиёзлар мавжуд. Агар бу ёрдам бўлмаганида пенсионер майдони 85 кв.метр бўлган квартирасига камида 133,24 доллар (тахминан 1 млн 270 минг сўм) тўлашга мажбур эди. Бунга иситиш тизими, сув ва электроэнергия таъминоти, чиқинди ташиш хизматлари киради. Шунга кўра битта пенсияни 9 ойлик коммунал хизматларга тўлаб юборса ҳам бўлади.\nВашингтонда бир ойлик фитнес-клуб абонементи 71,64 доллар (тахминан 68 минг сўм) туради. Шу боис пенсионер ўзининг бир ойлик пенсиясини 16 ойлик машғулотга олдиндан тўлаб қўйиши мумкин.\nКинотеатрда фильм премьераси учун чипта 14 долларга (тахминан 133 минг сўм) баҳоланган. Шу боис пенсионер бир ой давомида 85 марта кинотеатрга тушиши мумкин.\nАмерикада ишлаб чиқарилган битта жинси ўртача 58,81 доллар (тахминан 560 минг сўм) туради. Шу боис давлат пенсиясига кун кўрадиган америкалик бир ойда 20 та жинси харид қилиши мумкин.\nАмерикаликлар ёқтирадиган кроссовка пенсионерларга қимматлик қилади. Таниқли брендга тегишли бир жуфт спорт пойабзали 78,59 доллар (тахминан 750 минг сўм) туради. Бу бир ойлик пенсияга 15 та кроссовка сотиб олиш мумкин дегани.\nпенсия гўшт пенсионер Вашингтон нон Америка\nХориж 12/01, 08:56\nТрамп Вашингтонда фавқулодда вазият жорий этди


الحمد لله رب العالمين، والصلاة والسلام على خير خلقه محمد وعلى ءاله وأصحابه أجمعين.\nҚуръони карим Аллоҳнинг мўъжиз каломи мўмин-мусулмонлар ҳаётида қанчалик ўрин тутишини ҳаммамиз яхши биламиз.\nМўминмусулмонлар Қуръони карим Росули акрам алайҳиссолату вассаламга нозил бўлганидан бошлаб, ҳозирги кунгача бу азиз Китобнинг ҳар бир ҳарфини эъзозлаб, ўрганиб, ўқиб, ёдлаб, унга амал қилиб келишмоқда.\nҚуръон илоҳий калом ўлароқ Рамазон ойида Лавҳулмаҳфуздан дунё осмонига нозил бўлган ва айнан Рамазон ойида Қуръоннинг дастлабки оятлари Росули акрам Муҳаммад Мустафо соллаллоҳу алайҳи васалламга тушган. У зот ўзларига келиб етган ҳар бир оятни омонат билан, ҳамма тарафани бекамукўст тарзда, мукаммал ҳолда ўз умматларига етказиб борганлар. Саҳобаи киромлар Росули акрам алайҳиссолату вассаламдан Қуръони каримнинг ҳар бир ҳарфини буюк эҳтимом билан қабул қилиб олиб, омонат сифатида маҳкам тутиб, ўзидан кейинги авлод – тобеинлар авлодига етказганлар. Тобеинлар авлоди ҳам саҳобалардан ўрнак олиб, улар қилган ишни такрорлаб, ўзларидан кейинги табъа тобеинлар авлодига Қуръони каримни тўлатўкис омонат билан етказганлар.\nАна шу тарзда мана бир минг тўрт юз йилдан кўп бўлибдики, Ислом уммати ўзининг қорилари орқали, қироат илмининг олимлари орқали бу азиз Китобни бирор ҳарфини, бирор нуқтасини ўзгартирмасдан авлоддан авлодга ўтказиб келмоқда, ёдлаб келмоқда, ўрганиб келмоқда ва унга амал қилиб келмоқда.\nРосули акрам алайҳиссолату вассалам ўзларининг ҳадиси шарифларидан бирида айтадиларки:\n«خيركم من تعلم القرءان وعلمه»\n«Сизларнинг ичингизда энг яхшингиз Қуръонни ўрганган ва Қуръонни ўргатган кишидир»\nДемак, Қуръон ўрганган одам ҳам энг яхши инсон ҳисобланади, Қуръон ўргатган одам ҳам энг яхши инсон ҳисобланади. Ана шу эътибордан мўминмусулмон банда доим Қуръонга нисбатан ё ўргатувчи, ё ўрганувчи бўлиб келган ва мана шу силсила доимо гўзал тарзда амалга ошиб келган.\nҚориларимиз ўзларининг силсилаларини илмий равишда, гувоҳлар билан Росули акрам алайҳиссолату вассаламнинг шахсларига етказганлар. Алҳамду лиллаҳ, бизнинг диёримиздаги қориларимизнинг силсилалари ҳам тикланди, аниқланди, қориларимиз кўпайди, қироатлар гўзаллашди, Рамазонларда бўлаётган хатми Қуръонлар, буларнинг ҳаммаси мазкур гапларнинг далилидир.\nҲозирги кунга келиб Қуръон ўрганиш ва ўргатиш услублари янада кенг қулоч ёйди, турли-туман воситалар билан бойиди. Ана шу воситалардан бири охирги пайтдта кенг тарқалиб бораётган халқаро интернет тармоғи ҳисобланади. Компютер орқали Қуръони каримнинг ҳарфларини ўрганиш, тажвидини, қироатини ўрганиш, турли ҳофиз қориларнинг қироатига қулоқ осиш ишлари борган сари ривожланиб бормоқда. Ана шу эътибордан бугунги яшаб турганимиз – буюк Рамазони шарифнинг баракотидан умидвор бўлган ҳолда бизнинг азиз кишиларимиз ҳам мана шу соҳада – интернет соҳасида Қуръон таълимини йўлга қўйиш нияти билан бел боғлаб, ихлос билан, иймонэътиқод билан, Аллоҳнинг ўзидан савоб кутган ҳолларида ишларини бошламоқдалар. Аллоҳ таоло бу ишни баракотли қилсин, хайрли қилсин, ўзимиз ўйлагандан афзал бўлишини, Қуръонга буюк бир хизмат бўлишини насиб этган бўлсин.\nМазкур йўл билан таълим бериш учун аввалдан тайёрлаб қўйилган махсус китоб бор. Ана шу китобнинг эгаларининг ўзлари муҳтарам қориларимиз аста-секин зиёратчиларга, кириб ўрганмоқчи бўлган толиби лимларга ўргатиб борадилар. Иншооллоҳ, бу нарса ҳаммамиз учун фойдали бўлади, деган умиддамиз.\nАллоҳ субҳанаҳу ва таолодан бошланаётган бу хайрли ишга барака тилаб қоламиз, осонлик, равонлик тилаб қоламиз. Бу ишни ўзимиз кутгандан кўра кўп марта фойдали бўлишини, хайрли бўлишини Аллоҳ субҳанаҳу ва таолодан илтижо қилиб дуолар ила сўраб қоламиз. Аллоҳ субҳанаҳу ва таолонинг Ўзи бу ишни осон қилсин. Ва ахиру даъвана анил ҳамду лиллаҳи Роббилъаламийн. Вассалому алайкум ва роҳматуллоҳи ва барокатуҳ.\n1431 ҳижрий йил Рамазон ойи.\nБандаларини Ўзининг муқаддас мўъжиз Каломини ўқишни ўрганиш бахтига мушарраф этган Аллоҳ таолога беҳад ҳамду санолар бўлсин.\nЎз умматларига «Сизларнинг энг яхшиларингиз Қуръонни ўрганиб, уни бошқаларга ўргатганингиздир» дея, уларни ушбу Каломи Раббонийнинг таълимига тарғиб қилган ва бунда ўзи энг гўзал намуна бўлган Набийимиз Муҳаммад Мустафога Аллоҳнниг салоту саломлари бўлсин.\nҚуръони каримнинг ўқилишию ёзилишини Росул алайҳиссаломдан ҳарфма-ҳарф таълим олиб, кейинги авлодга худди шу тарзда етказган, Қуръон нурини оламга таратган Пайғамбаримизнинг саҳобаи киромларига ва аҳлу оилаларига Аллоҳнинг раҳмати ва розилиги бўлсин.\nУшбу Омонатни ҳеч бир ўзгаришсиз бизгача етиб келишида молу жонларини, вақту қувватларини сарф этган барча Қуръон ходимларига Аллоҳнинг фазлу марҳамати бўлсин.\nАзиз Қуръони карим мухлислари! Маълумингизким, халқимиз Ислом дийни билан мушарраф бўлибдики, ўзининг дийний бурчи ўлароқ, Қуръони каримни ўрганишга, унга амал қилишга бор куч-қувватлари билан ҳаракат қилиб келганлар. Улар бу борада бошқа мусулмонларга асрлар оша намуна бўлгудек хизматлар қилганлар. Масжид-мадрасаларда, устозлар ҳузурида барча илмлардан олдин Қуръони каримни тўғри ўқишни ўзлаштирганлар. Кўплари Қуръонни тўла ёд олганлар. Лоақал уни қараб ўқиб мустақил хатм қила оладиган даражада саводли бўлганлар. Улар бу йўлда молу пул сарфлаганлар, мусофир бўлганлар, иссиқ-совуқ кўрганлар, озор-азият чекканлар.\nОна заминимиз ўз тарихида не-не мудҳиш даврларни кўрмади. Муғиллар босқини, тахту тож, молу дунё учун бўлган курашлар, ички ва ташқи душманларнинг хуружлари. Лекин, нима бўлса ҳам юртимизда ўша саодатли даврлардан бери Қуръон таълими бирор кун ҳам тўхтамади. Аждодларимиз хатто, истибдод ҳукм суриб турган динсиз тузум даврида ҳам ўзларининг Муқаддас Китобларини қўлдан бермадилар. Тоғу тошларга қочиб чиқиб ёки уй бурчагида ертўла ковлаб бўлса ҳам, фарзандларига Қуръон ўқитдилар, таълим бердилар. Қандоқ бўлмасин, бу Омонатни ўзларидан кейинги авлодларга бекаму-кўст етказшга муваффақ бўлдилар.\nАллоҳга ҳамдлар бўлсинки, бугунга келиб имкониятлар кенгайди, илм олишнинг бир неча усуллари юзага келди. Жумладан, Қуръони каримни интернет тармоғи орқали ўрганиш имконияти ҳам пайдо бўлди. Бу борада кўп жойларда талайгина ишлар ҳам амалга оширилди ва оширилмаоқда. Аммо ўзбек тилидаги сайтларда ҳозиргача бу соҳада деярли бирор иш қилингани йўқ. Шу боис ушбу жиҳатдан халқимизга хизмат қилиш, уларнинг эҳтиёжларини бироз бўлса-да қондириш ниятида Шайх Муҳаммад Содиқ Муҳаммад Юсуф ҳазратларининг тавсия ва кўрсатмалари билан Ислом.уз сайтида Қуръон ўқишни ўрганиш дарсликларини эътиборингизга ҳавола қилишга азму қарор қилдик.\nАллоҳ таоло Ўзининг охирги Каломини араб тилида нозил қилар экан, уни ушбу тил соҳиблари гаплашиб юрган оддий лаҳжада эмас, балки муайян сифатда, яъни ҳеч бир эгриликсиз, айбу-нуқсонсиз, фасиҳ ва равшан бўлган араб тилида, махлуқларнинг каломларидан имтиёзли равишда нозил қилгандир. Бу сифатни Аллоҳ таоло Қуръони каримнинг ўзида «тартил» деб номлаган: «Ва биз уни тартил билан нозил қилдик» (Фурқон сураси, 32-оят) ва бандаларини ҳам худди шундоқ ўқишга буюрган:«Қуръонни тартил билан ўқи» (Муззамил сураси, 4-оят)\nУшбу амри илоҳий барча мўмин мусулмонларга тегишли бўлиб, унга амал қилиш ҳар бир муслиму муслима учун фарзи айндир. Айни вақтда биз ҳам Қуръони каримни имкон қадар тартил билан ўқишни ўрганишимиз лозиму лобуддир.\nМана шу маънолардан келиб чиқиб, кишиларнинг мазкур фармони илоҳийни амалга оширишлари йўлида хизмат қилсин деган ниятда йўлга қўйилаётган ушбу дарсликлар тўпламини «Қуръон тартили» (яъни, Қуръонни тартил қилиш) деб номлашни маъқул кўрдик. Аллоҳ таолодан камчилик, нуқсонларимизни кечириб, бу йўлда Ўзи мададкор бўлишини сўраб қоламиз.\nШунингдек, Сиз азизлардан бу иш юртимизда илк бор амалга оширилаётганлиги эътиборидан бизларга камчилик ва нуқсонларни бартараф этишда ўз фикр-мулоҳазаларингиз билан кўмаклашиб боришингизни олтимос қиламиз.\nҚуръон ўқишни нима учун ўрганамиз?\nШубҳасиз, Қуръони карим Аллоҳ таолонинг мўъжиз Каломи ва У зотнинг сўнги Китобидир. Бу нарса асрлар оша ўз тасдиқини топиб келаётган илмий ҳақиқатдир. Бинобарин, сиз билан биз мўмин мусулмонлар Қуръони каримни ҳар қанча ардоқласак, у билан ҳар қанча фахрлансак арзийди, албатта.\nАммо қуруқ фахрланиш билан иш битмайди. Балки биз Қуръонни ўрганишимиз, ўқиб туришимиз, насиҳатларига қўлдан келганича амал қилиб боришимиз лозим.\nАслида инсон зоти учун ўз яратувчиси бўлган Холиқ таолонинг Муқаддас Каломини ўқиш, ўрганиш улкан бахт ва катта шарафдир. Уни ўрганмаслик, ундан бебаҳралик ўзини билган одам учун улкан мусибатдир.\nАллоҳ таоло бандаларига тоқат ва имкониятларидан ташқари нарсани юкламаган. Бинобарин ҳар бир эркагу аёл, каттаю кичик мўмин банда Қуръони каримни тўғри ўқишликка бор имкониятини ишга солгандагина Аллоҳнинг амрини бажарган бўлади. Ана шундагина Аллоҳдан қолган камчиликлари учун афву мағфират сўраса бўлади. Ана шунда тўғри ўқий олмаган тақдирда ҳам Аллоҳ таоло уни Ўз хузурида муносиб мукофот билан сийлайди.\nИмом Бухорий, имом Муслимлар Оиша розияллоҳу анҳодан ривоят қилган ҳадисда Набий алайҳиссалом: «Қуръонга моҳир киши буюк, мукаррам, ўта яхши фаришталар билан биргадир. Ўқиганда қийналадиган кишига эса икки баробар ажр бордир», деганлар. Яъни ўқигани учун алоҳида ажр, машаққати учун алоҳида ажр берилади.\nАллоҳ таоло Ислом умматини бошқа умматлардан бир неча жиҳатларда имтиёзли қилган. Жумладан, уларнинг қалбларини Ўзининг каломи учун «қутилар» қилган. Ана шу мақсадда охирги китоби Қуръони каримни ўқиш ва ёд олиш учун осон қилиб қўйган. Унинг тиловатини ўхшаши йўқ шавқу-завқ бахш этувчи қилиш билан бирга, ҳар бир ҳарфи учун кўплаб ажру савоблар ваъда этган, ўқилишининг ўзини қалбларни покловчи улкан ибодат қилиб берган. Шу билан бирга Қуръон умматига ўзларининг муқаддас китобларини ўқиш, ёдлаш, ўқитиш ва муҳофаза қилиш учун шу қадар ажиб ҳиммат ва муҳаббат ато этганки, уларга бу борада ўхшаш тугул, яқин келадиган бирорта умматни ҳам топиб бўлмайди.\nАллоҳ таоло Қуръон ўқишни, ёд олишни осон қилиб қўйгани ҳақида шундай марҳамат қилган:\n«Дарҳақиқат, Биз Қуръонни зикр учун осон қилдик. Бас, зикр қилувчи борми?».\nҚуръонни Биз эслатма олиш учун осон қилиб қўйдик. Бас, эслатма олувчи борми? Қуръонни Биз ўқиш учун осон қилиб қўйдик. Бас, уни ўқигувчи борми? Қуръонни Биз ёдлаш учун осон қилиб қўйдик. Қани, уни ёд олувчи борми? Қуръонни Биз амал қилиш учун осон қилиб қўйдик. Қани унга амал қилувчи борми?\nҲа, азизлар, Қуръон ўқишни ўрганиш жуда ҳам осон, айинқса, уни инсоф билан ҳаётдаги бошқа қилаётган ишларимизга, ўрганаётган нарсаларимизга таққосласак, бу ҳақиқатни янада яхшироқ ангалишимиз мумкин. Фақатгина биз бунинг учун ишонч билан ҳаракат қилсак, қунт берсак бўлди.\nАгар бир ҳафтада бир кунни ёки бир кунда бир соатни Аллоҳнинг каломини ўрганишга сарфлаганимизда эди, ичимизда Қуръон ўқишни билмаган киши қолмас эди.\nШуни ҳам яхши англашимиз керакки, Қуръони каримни ўқиш ва ўрганиш фақатгина маълум табақадаги, махсус касбдаги кишиларга хос амал эмасдир, балки, ҳар бир мўмин, ўзини мусулмон деб билган ҳар бир шахс Қуръони каримни ўқиши, ўрганиши ва унга амал қилиши лозиму лобуддир.\nҲар бир ақлли инсон ўзининг барча ҳаракатларини маълум мақсадга кўра олиб боради ва мақсадининг қандоқ бўлишига қараб натижа олади. Шу боис Исломда ҳар бир амални ният билан қилишга буюрилгандир.\nДинимиздаги ҳар бир амал ортида буюк эзгу мақсадлар, чексиз ҳикматлар бор. Биз улардан фақатгина Аллоҳ кўнглимизга солганича, ақлимиз етганича англай оламиз, холос. Бинобарин, ҳар бир хатти-ҳаракатимизда, хатто, истироҳатимизда ҳам мақсадни олий, ниятни гўзал қилишимиз лозим.\nҲозирда сиз билан биз Қуръон ўрганишга киришар эканмиз, аввало бу ишнинг аҳамияти, зарурияти, мажбуриятлари ва фазилатлари ҳақида бироз тўхталишимизга тўғри келади. Шоядки, амалимизда мақсадни тўғри, ниятни яхши қилишга муваффақ бўлсак. Хўш;\n1. Аллоҳ таоло бандаларини Ўз Каломини қироат қилишга амр қилган.\nЖумладан, мўминларга амр қилиб айтади:\n«Бас, Қуръондан муяссар бўлганича ўқинг».\nҚосос сурасида шундай марҳамат қилади:\n(Эй Муҳаммад, айтингки:) «Мен мусулмонлардан бўлишга ва Қуръонни тиловат қилишга амр этилдим». (91-92)\nАнкабут сурасида эса, қуйидагича амр қилади:\n«Сенга китобдан ваҳий қилинган нарсани тиловат қил ва намозни тўкис адо эт, албатта, намоз фаҳш ва мункар ишлардан қайтарур». (45- оят)\nУшбу икки ояти каримадаги Қуръон ўқишга бўлган амр зоҳиран қараганда Росулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламга хос бўлиб кўринса-да, аслида, у умумий маънога далолат қилади, худди мусулмонлардан бўлиш ва намоз ўқиш барчага тааллуқли бўлгани каби. Бу маънони барча муфассирларимиз таъкидлаганлар.\nДемак, Аллоҳ таоло барча мусулмонларни уларнинг раҳбарларига хитоб қилиш орқали Қуръон тиловат қилишга амр қилган экан.\n2. Қуръон ўқишни ўрганиш ҳар бир мусулмон учун фарзи айндир.\nМаълумки, инсон Исломни қабул қилиб, мусулмон бўлганидан сўнг иккинчи бажариши лозим бўлган амал бу – намоз ўқишдир. Намозни эса Қуръон қироатисиз тасаввур қилиб бўлмайди. Бу маънога юқорида ўтган оятлар ҳам далолат қилиб турибди. Шу боис, барча уламолар бир овоздан лоақал намозга яроқли даражада Қуръон ўқишни ўрганиш ҳар бир мусулмон кишига фарзи айндир, деганлар. Фарзи айн бу – ҳар бир мусулмон шахсан ўзи бажариши шарт бўлган, тарк қилган киши азобга лойиқ ҳисобланадиган амалдир. У диндаги буйруқларнинг энг кучлисидир.\n3. Қуръонни фақатгина араб ҳарфлари воситасида ўқиш лозим.\nҚуръонни араб ҳарфларидан бошқа ҳарфлар воситасида тўғри ифодалашнинг умуман имкони йўқ. Бинобарин, бошқа алифбода Қуръон ўқиган киши ҳеч қачон тўғри қироат қила олмайди. Қуръонни хато ўқишнинг гуноҳ экани эса ҳаммага маълум. Бу борада берилган рухсатларда араб алифбосини ўрганишни баҳона қилиб намоз ўқимай юришга ўтилмасин учун фақатгина араб ҳарфларини ўргангунча фойдаланиб туриш назарда тутилган, холос.\nДемак, Қуръон сураларини кирилл алифбосида ўқиган намозхонлар ҳам уни араб алифбоси воситасида ўрганишлари лозим.\n4. Фарзи кифоянинг адоси учун ҳам Қуръон ўрганиш лозим.\nИсломнинг асоси бўлган Қуръони каримни тўлалигича ҳеч бир ўзгаришсиз кейинги авлодга мутавотир даражада (кўпчилик бўлиб, узуликсиз равишда) етказиш мусулмон оммасининг зиммасига фарз ҳисобланади. Жамиятдан етарли кишилар бу шарафли вазифани адо этсалар, бошқалардан соқит бўлади. Демак, ана шундоқ тоифани етиштириш барча мусулмонларга фарзи кифоя бўлганидек, унга бел боғлаган кишиларга Қуръонни мукаммал ёд олиш ва ўргатиш фарзи айн бўлади. Бу ишнинг аввали ҳам Қуръон ўқишни ўрганиш билан бошаланади.\n5. Росулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам ўзларининг бир нечта ҳадисларида умматларини Қуръон ўқишга буюурганлар.\nИмом Доримий ва Ибн Зурайслар Абдуллоҳ ибн Масъуддан ривоят қиладилар: «Росулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам: «Ушбу Қуръонни ўрганинглар, уни тиловат қилинглар. Албатта сизлар унинг тиловати билан ҳар бир ҳарф учун ўнта ҳасана билан ажрланасизлар. Мен алиф лаам миим бир ҳарф демайман. Лекин алиф бир ҳарф, лаам бир ҳарф, миим бир ҳарфдир», дедилар.\nИмом Муслим Абу Умомадан ривоят қиладилар. У киши айтидилар: Мен Росулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг: «Қуръон ўқинглар, зеро у қиёмат куни ўз соҳиби учун шафоатчи бўлиб келади», деганларини эшитдим.\nПайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам Қуръон таълимига алоҳида эътибор берганлар. Оятлар нозил бўлиб битиши билан уни атрофларидаги саҳобаи киромларга ўқиб берганлар, ёздирганлар ва ўргатганлар. Янги мусулмон бўлган кишиларга ҳам биринчи бўлиб Қуръон ёдлатганлар. Пешқадам саҳобаларни бошқаларга Қуръон ўргатишга, бошқаларни эса улардан таълим олишга амр этганлар ва тарғиб қилганлар.\n6. Қуръон ўқишни ўрганиш асрлар оша халқимиз маънавияти ва қадрятларининг асоси бўлиб келган. Усиз биз ўзлигимизни тасаввур қилишимиз ҳам мумкин эмас.\nАллоҳ таоло Юртимизни Ислом нури билан мунаввар қилгандан буён халқимиз Қуръони каримни ўрганишда, унга амал қилишда гўзал намуна бўлиб келганлар.\nИмом Бухорий, Термизий, Муҳмуд Замахшарий, Абу Мансур Мотуридий, Бурҳониддин Марғилоний ва бошқа кўплаб аждодларимиз барча илмлардан олдин Қуръони каримни тўла ёд олганлар.\nБулардан ташқари бошқа билм ва соҳаларда дунёга донг таратган, оламшумул кашфиётлар қилган Ибн Сино, Беруний, Аҳмад Ал-Фарғоний, Амир Темур, Алишер Навоий, Заҳириддин Муҳаммад Бобур каби буюкларимизнинг гўдаклик даврларидаёқ Қуръон ҳофизларидан бўлиб ном чиқарганлари маълум ва мушҳур.\nМуҳаммад Хоразмий ва Мирзо Улуғбек каби олимларимиз ўз асарларини ўша соҳага тааллуқли ояти карималар билан бошлаганлар. Ҳазрат Навоий, Фузулий, Бобур каби деярли барча адибларимиз ўз ижодларида Қуръони карим ва ҳадиси шарифларнинг маъноларини акс эттиришга ҳаракат қилиб келганлар. Амир Темур, Улуғбек ва Бобур каби саркардаларимиз ўз тасарруфларини Қуръон одоблари ва аҳкомларига мувофиқ қилишга интилганлар.\nХулоса қилиб айтганда, тарихимизнинг энг олтин даврлари оммавий равишда Қуръон ўқиш ва ўрганиш даврлари бўлган. Барча кўзга кўринган аждодларимиз Қуръон ўқишни яхши билганлар, уни ёд олганлар ва унга қўлдан келганича амал қилганлар. Уларнинг маънавий ва моддий жиҳатдан эришган юксак маданиятларининг замирида айнан Қуръони карим таълимотлари турганини ҳис қилиш қийин эмас.\nВатандошимиз Имом Термизий машҳур саҳобий Абдуллоҳ ибн Аббос розияллоҳу анҳудан ривоят қилган ҳадисда Росулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам: «Ичида Қуръондан бир нарса бўлмаган одам хароба уйга ўхшайди», деганлар.\n7. Қуръони каримни хатм қилиб туриш дийнимизнинг талабларидандир..\nУламоларимиз ҳар бир мусулмон шахс энг камида бир ойда Қуръонни бошидан охиригача бир маротаба ўқиб туриши лозим, акс ҳолда макруҳ ишга йўл қўйган бўлади, деб айтганлар. Бунинг учун аввало Қуръон ўқишни ўрганиш даркорлиги ўз-ўзидан маълум.\n8. Қуръон Аллоҳ таолонинг Мўъжиз Каломи, инсониятга юборган мактубидир..\nАслида Аллоҳнинг Каломини тиловат қилиш инсон зоти учун улкан бахт ва шарафдир. Аллоҳ таоло бу шарафга махлуқотларидан фақат инсонларнигина лойиқ кўрди.\nАгар бировга ўзи ҳурмат қилган киши томонидан макуб келса, уни дарҳол ўқишга ошиқади. Бас, қандоқ қилиб мўмин банда ўз Роббининг рисоласи бўлмиш Қуръони каримни ўқишга ҳаракат қилмаслиги мумкин?\n9. Қуръон тиловати энг муҳим тарбия омилидир.\nҚуръон тиловати, агарчи ўқиётган, эшитаётган киши унинг маъноларини тушунмаса ҳам, қалбдаги дағалликни, ёвузликни кетказиб, ўрнини мулойимлик ва яхшилик билан тўлдиради. Бинобарин, ихлос билан Қуръон ўқиб ёки эшитиб юрувчи киши адаштирувчи йўллардан, турли жиноятлардан узоқда бўлади. Одатда Қуръон ўқиб юрадиган кишиларнинг одоб-ахлоқли бўлишлари ҳам ана шундан. Бу – ҳаётий воқелик ва илмий тажрибалар тасдиқлаб келаётган улкан ҳақиқатлардан биридир.\n10. Қуръон фазилатларидан баҳраманд бўлиш учун ҳам Қуръон ўрганишга муҳтожмиз.\nҚуръони карим ва ҳадиси шарифларда баён этилган Қуръон ўқигувчи, ўрганувчи, ўргатгувчи, ёд олгувчи кишиларга ваъда қилинган ажру мукофотлар, фазлу марҳаматларни бошқа амалларда топиш қийин. Бу борада келган хабарлар жуда ҳам кўп. Барча муҳаддис уламоларимиз ўзларининг ҳадис тўпламларида «Қуръон фазилатлари» деган алоҳида боб очиб, унда ушбу мавзудаги ўзларига етган ҳадисларни жамлаганлар. Баъзи олимларимиз бу ҳақида алоҳида китоблар ёзганлар. Биз ҳозирча улардан айримлари билан танишиб чиқиш билан кифояланамиз.\n«Аллоҳнинг китобини тиловат қиладиганлар, намозни тўкис адо этиб, Биз уларга ризқ қилиб берган нарсалардан махфий ва ошкора инфоқ қилганлар ҳаргиз касодга учрамайдиган тижоратдан умидвор бўлурлар. Чунки, У зот уларга ажрларини тўлиқ қилиб берур ва Ўз фазлидан зиёда ҳам қилур. Албатта, У ўта мағфиратли ва Шакур(оз амал учун кўп савоб берувчи)дир. (Фотир: 30-31)\nА) Қуръонни ўрганиб, уни бошқаларга ўргатувчилар инсонларнинг энг яхшиларидир.\nУсмон ибн Аффон розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: Росулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам: «Сизларнинг энг яхшиларингиз Қуръонни ўрганиб, уни бошқаларга ўргатганларингиздир», деганлар. Бухорий, Абу Довуд ва Термизийлар ривоят қилишган.\nБ) Қуръон ўқигувчи киши Аллоҳ таоло билан сўзлашган бўлади. Зеро, киши бировнинг китобини ўқиганда у билан сўзлашгандек бўлади.\nАнас ибн Моликдан ривоят қилинади: Росулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам: «Қачон бирортангиз Парвардигори билан сўзлашишни ҳоҳласа, Қуръон ўқисин», дедилар. Хатиб ва Дайламий ривояти.\nАллома Муновий ушбу ҳадиснинг шарҳида: «Бу киноя маъносидадир. Чунки Қуръони карим Аллоҳнинг бандаларига юборган рисоласидир. Қори уни ўқиганда «Эй Роббим, Сен ундоқ дединг, бундоқ дединг», деб, илтижо қилгандек бўлади», деганлар.\nВ) Қуръон қалбни поклайди, руҳни тетик қилади.\nИмом Байҳақий Абдуллоҳ ибн Умар розияллоҳу анҳумодан ривоят қиладилар: Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Албатта қалблар темир занглагани каби занглайди», дедилар. Шунда «Эй Аллоҳнинг Росули, унинг жилоси нима?», дейилди. У зот: «Қуръон тиловат қилиш», дедилар.\nГ) Қуръон ўқилган уй файзу баракага, нурга тўлади.\nОиша розияллоҳу анҳодан ривоят қилинади: Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Қуръон ўқиладиган уй осмон аҳлларига худди ер аҳлига юлдузлар пориллаб кўринганидек намоён бўлади», дедилар. Байҳақий ривоят қилган.\nДемак, қалбларимиз мусаффо, уйларимиз мунаввар бўлсин десак, Қуръон ўқишимиз керак экан.\nД) Қуръон тиловати энг афзал ибодатдир.\nИмом Байҳақий Нўъмон ибн Баширдан ривоят қилишича, Набий алайҳиссалом: «Умматимнинг энг афзал ибодати Қуръон тиловат қилишдир», деганлар.\nЕ) Жаннатдаги даражалар Қуръон оятлари ададичадир.\nАбдуллоҳ ибн Амрдан ривоят қилинади: Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Қуръон соҳибига: қироат қилиб кўтарилавер. Дунёда қандоқ тартил (дона-дона) қилиб ўқиган бўлсанг, худди шундоқ тартил қил. Албатта сенинг манзилинг охирги қироат қилган оятинг маконидан бўладир, дейилади», дедилар.\nЖаннатдаги даражамиз қанчалар юқори бўлишини хоҳла-сак, Қуъонни шунча кўп ўқишимиз, ёд олишимиз керак экан.\nЖ) Қуръон қиёмат куни ўз соҳибини шафоат қилади.\nАбу Умома Боҳилий розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: Росулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам: «Қуръон ўқинглар, чунки у қиёмат куни ўз соҳибига шафоатчи бўлиб келади», деганлар. Муслим ривояти.\nЗ) Қуръон қорисининг нафақат ўзига, балки унинг ота-онасига ҳам улуғ даражалар ваъда қилинган.\nСаҳл ибн Муоз розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: Росулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам: «Ким Қуръон ўқиса ва унда бор нарсага амал қилса, унинг ота-онасига қиёмат куни зиёси бу дунёдаги уйларда бўлган қуёшнинг зиёсидан ҳам яхшироқ бўлган тож кийдирилади. Энди бунга амал қилганга нима бўлишини ўзингиз билаверинг», деганлар. Абу Довуд ривояти.\nАгар ота-оналаримизни охиратда улуғ даражаларга эришсин десак, Қуръон ўқишимиз керак экан. Агар «қиёмат куни зиёси бу дунёдаги уйларда бўлган қуёшнинг зиёсидан ҳам яхшироқ бўлган тож»га мушарраф бўлишни ҳоҳласак, фарзандларимизга Қуръон ўргатишимиз керак экан.\nИ) Қуръон соҳибига қиёмат куни шафоат қилиш изни берилади.\nАли розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Ким Қуръонни ўқиса ва ёд олса, у ҳалол қилган нарсани ҳалол билса, у ҳаром қилган нарсани ҳаром билса, Аллоҳ уни жаннатга киритади ва ўз аҳлидан ўн кишига шафоатчи қилади. Ҳолбуки, уларнинг ҳаммасига дўзах вожиб бўлган эди», дедилар».\nЙ) Қуръон билан машғул бўлган кишига сўровчиларга берилган нарсалардан афзали берилади.\nАбу Саъид розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Аллоҳ таоло кимни Қуръон ва Менинг зикрим Мендан (нарсаларни) сўрашдан тўсган бўлса, унга сўровчиларга берган нарсамдан афзалини берурман. Аллоҳнинг каломининг бошқа каломлардан фазли худди Аллоҳнинг ўз махлуқотларидан фазлига ўхшайдир, дейди», дедилар».\nЮқорида айтилганидек, бу борада келган ҳадислар жуда ҳам кўп, биз улардан айримларинигина эслаб ўтдик. Аллоҳ насиб қилса, дарслар мобайнида бу борадаги бошқа маълумотларни ҳам ўрганиб боришга ҳаракат қиламиз.\nКим Аллоҳ таолодан бир масални, насиҳатни эшитиб, ..\nРежа: 1. Унлиларнинг талаффузи 2. Ҳамза..