Сентябрнинг бошида далага ҳайдалиб, қарийб қирқ кун давомида пахта теришга мажбурланган олийгоҳ талабалари, коллеж-лицей ўқувчилари ва бюджет ташкилотларининг ишчи-хизматчилари уйларига қайта бошлади. Айрим ўқув юртларида 21 октябрдан ўқиш жараёни бошланди. Пахтадан қайтарилган баъзи ташкилотлар ходимлари эса ободонлаштириш ишларига жалб қилинмоқда.\nҚор ёққач, ҳашарчиларга рухсат берилди\nМамлакат бўйича биринчи бўлиб Самарқанддаги олийгоҳ ва коллежларга пахтадан қайтишга рухсат берилди. Изн 18 октябрь куни вилоятда қор ёққани билан изоҳланди. Ўша кундан бошлаб вилоятнинг турли қишлоқларида пахта тераётган талаба ва ўқувчилар даладан қайтарила бошланди.\nСамарқанд давлат университетининг 3-курсида ўқийдиган талабанинг айтишича, улар 18 октябрь куни пахтадан қайтиб келишган:\n“Бизнинг университет талабалари 18 октябрь куни пахтадан қайтиб келдик. Кейин ўша куни тиббиёт институти, архитектура- қурилиш институти талабалари ҳам қайтарилди. Сўнгги тўрт кун ичида Самарқанддаги бошқа барча олийгоҳларнинг талабалари даладан олиб келинди. Коллеж ва лицейларнинг ўқувчилари ҳам пахтадан қайтарилди. Билишимча, далада умуман талаба ва ўқувчилар қолмади, ҳаммаси қайтарилди”, деди исмини очиқламаётганимиз талаба йигит.\n19 октябрдан бошлаб эса, Тошкент шаҳри ва мамлакатнинг барча вилоятларидаги олий ўқув юртлари, коллеж-лицейларга пахтадан қайтишга рухсат берилди. Шунингдек, бюджет ташкилотлари ишчи-хизматчилари ҳам 20 октябрдан бошлаб уйларига қайта бошлади.\nСурхондарёда ҳам ҳашарчилар даладан қайтарилгани ҳақида хабар қилди термизлик манба:\n“Термиз туманида пахта ниҳоясига етди. Ҳамма студентлар, ишчилар пахтадан қайтишди ва ҳаммага дам беришди. Фермерларга пахтанинг поясини йиғиб олишга рухсат беришди. Ҳозир ҳамма ғўзапояни йиғиш билан банд”, дейди термизлик манба.\nЖиззах: Ишчи-хизматчилар учун ҳали пахта тугамади\nПахта жараёнини мониторинг қилаётган жиззахлик ҳуқуқ фаоли Ўктам Пардаевнинг Озодликка айтишича, Жиззах вилоятидаги талаба ва ўқувчиларнинг барчаси пахтадан қайтарилган, лекин ишчи-хизматчилар ҳануз далада:\n- Коллеж ўқувчилари ҳақиқатдан пахтадан қайтган. Институтлар талабалари ҳам қайтарилди. Бюджет ташкилотларидан, масалан, медиклар қайтарилди. Кеча ёмғирда кўп ҳашарчилар қайтди. 20 октябрдан бошлаб оммавий равишда ҳамма ҳашарчилар пахтадан қайтарилади дейилган эди. Лекин бюджет ташкилотлар 100 фоиз пахтадан қайтарилмади. Улар ҳали ҳам пахта даласида,- деди Ўктам Пардаев.\nАйрим вилоятларда ётоғи билан далага ҳайдалган бюджет ташкилотлари ходимлари уйларига қайтарилган бўлсада, уларни кунлик теримга жалб қилиш давом эттирилаяпти.\n“Самарқандда ташкилотлар ишчилари ҳам қайтарилди. Лекин уларни кунликка пахтага олиб кетаяпти. Ҳар ташкилотдан 10-15 одамни автобусда эрталаб далага олиб кетиб, кечқурин қайтариб олиб келаяпти. Кейин шанба-якшанба албатта пахтага чиқасизлар, деб айтишган”, дейди самарқандлик манба.\nМаҳаллий ҳокимликлардан олинган маълумотга кўра, пахта терими 5 ноябргача давом этиши ҳақида Тошкент расмийларидан оғзаки буйруқ олинган.\nТалабалар учун ўқиш, ишчилар учун ободонлаштириш ишлари бошланди\nЖойлардан олинган хабарларга кўра, айрим вилоятларда 21 октябрдан бошлаб институт ва коллеж-лицейларда ўқиш бошланган:\n“Пахтадан қайтгач, талаба ва ўқувчиларга икки кунлик дам олиш берилди. 18 октябрда пахтадан қайтганларга бугундан ўқиш бошланди. 19 октябрда қайтганлар эса эртадан ўқишга боради”, дейди бухоролик талаба қиз.\nАйни пайтда айрим вилоятлар, жумладан, Самарқандда пахтадан қайтарилган ишчилар энди ободонлаштириш ишларига жалб қилина бошланди.\n“Самарқанд шаҳар кўп тармоқли поликлиникасининг 50 нафар ходими 21 октябрь куни эрталабдан Регистон майдони атрофида жойлашган кўчалар ва “Шерлар” майдонидаги кўчаларни тозалаш, дарахтларни оҳаклашга чиқарилди. Лекин ҳеч ким оқ халатда чиқмаслиги қаттиқ тайинланди”, дея хабар йўллади поликлиника ходимларидан бири исмини очиқламаслик шарти билан.\nБош вазир: Режа муддатидан аввал бажарилди\n14 октябрь куни Бош вазир Шавкат Мирзиëев¸ 2015 йилги пахта режаси об-ҳавонинг яхши келгани туфайли муддатидан олдин бажарилгани ҳақида ҳисоб берди. Унга кўра¸ бу йил ҳам мамлакатда 1 миллион тоннага яқин пахта толаси олинган.\nАйни пайтда¸ оддий ўзбекистонликлар¸ шунингдек ҳуқуқ фаоллари Ўзбекистон ҳукумати пахта режасини бу йил ҳам мамлакатда мисли кўрилмаган мажбурий меҳнат ва фермерларни жазолаш орқали бажарганини таъкидламоқда.\nСовет даврида Ўзбекистонда етиштирилган пахтанинг 70 фоизгача бўлган қисми машиналар ёрдамида териб олинган. Пахта мавсумида далаларда 50 мингтагача машина ишлаган. Ҳозир эса пахтанинг 90 фоизи қўлда териб олинади.


hidoyat.uz – “Мовароуннаҳр” нашриётининг сайти - УМРНИНГ ҒАНИМАТ ФАСЛИ\nУМРНИНГ ҒАНИМАТ ФАСЛИ\nПайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи ва саллам): “Беш нарсани беш нарса келишидан олдин ғанимат бил; қариликдан олдин ёшликни, касал бўлишдан бурун саломатликни, фақирликдан аввал бойликни, машғулликдан олдин бўш вақтни ва ўлимдан бурун ҳаётни”, деб марҳамат қилганлар (Байҳақий ва Ҳоким ривояти).\nЁшлик – умрнинг бир бўлаги, лекин уни бошқа даврлардан ажратиб турувчи ўзига хос тарафи бор. У ғайрату шижоат билан бирга ўткинчи ҳавасларга ҳам тўла фасл.\nМуоз ибн Жабалдан ривоят қилинишича, Пайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) бундай дедилар: “Банда қиёмат куни тўрт хислатидан сўралмагунича бир қадам ҳам олдинга силжий олмайди. Биринчиси – умрини нима билан ўтказгани; иккинчиси – ёшлик даврида нима билан машғул бўлгани; учинчиси – мол-дунёни қай йўсинда (қайси касб орқали) топгани ва нималарга сарфлагани; тўртинчиси – илмига қандай амал қилгани” (Имом Доримий).\nДемак, ёшлик умрнинг ғанимат фасли экан, ёшларимиз бундан унумли фойдаланиб қолишлари керак. Бугун уларнинг илм олиши, касб-ҳунар эгаллашлари учун барча шароит ва қулайликлар муҳайё. Албатта, эртасини ўйлаган, вақт қадрини билган ёшларимиз умрнинг ғанимат фаслини беҳуда совурмайди. Минг афсус, баъзан кўчада вақтини фойдасиз ишларга сарфлаб, компьютерга термилиб, ижтимоий сайтларда ҳам кўз нурини, ҳам олтинга тенг паллани елга совураётганларни кўрамиз.\nУлуғ тобеинлардан Ҳасан Басрийнинг бундай сўзлари бор: «Шундай зотлар бўлган, сизлар дирҳам-динорларингизга ҳарис бўлганингиздан кўра улар вақтларига қаттиқроқ ҳарис эдилар... Одам боласининг ҳар бир куни қуйидаги сўзларни айтиб ўтади: “Эй одам боласи, мен янги кунман ва қиладиган амалингга гувоҳман. Агар ўтиб кетсам, қайтиб келмайман. Хоҳлаган ишингни қил, унинг самарасини қариганингда топасан ва хоҳлаган ишингни кечиктир, у сенга асло қайтиб келмайди”».\nБиз учун умримиз неча кундан иборатлиги эмас, балки бугунги кунимизда, айни лаҳзаларда қандай яшай олишимиз муҳим. Бугунимизни – ҳозиримизни қандай ўтказишимиз аҳамиятли. Зеро, лаҳзанинг умри асрга тенг бўлиши мумкин. Умр яшалган фурсат билан эмас, балки ана шу вақт ичида қилинган яхши амаллар билан мазмун топади.\nТошкент шаҳридаги “Салом” масжиди имом-хатиби\n847 марта ўқилган.


Ўшда битирув кечалари ўтказилмайди\nЎтган йилнинг июн ойида Ўшда содир бўлган тартибсизликлар чоғида шаҳардаги бир неча ўрта мактабга ҳам ўт қўйилганди.\nЎш шаҳар ҳокимияти ўтган ҳафта сўнгида мактаблардаги битирув кечаларини мактабдан ташқари жойларда ўтказишни маън қилувчи қарор чиқарди.\nРасмийлар бу қарор ўқувчиларнинг хавфсизлигини ўйлаб қабул қилинганини айтмоқдалар:\n- Асосий масала хавфсизликни, тартиб сақланишини назорат қилиш бўлаяпти. Авваллари битирувчиларимиз машиналарни ёллаб, ойналаридан бошини чиқариб, бақир-чақир қилиб байрамни нишонлашарди. Биз ўша пайтларда ҳам бу масала билан шуғулланганмиз. Лекин ҳозир бу ишларни қаттиқ назоратга олганмиз, - деди Ўш шаҳар халқ таълими бошқармаси бошлиғи Абдували Балтабаев.\nЎш расмийларининг қарорини ўшлик кўплаб ота-оналар ҳам қўлламоқда. Масалан, фарзанди бу йил 10 синфни тамомлаган Аваз ака 2010 йили бўлиб ўтган Ўш воқеаларининг бир йиллиги арафасида шаҳар аҳолиси орасида турли миш-мишлар пайдо бўлаётган бир пайтда шаҳар ҳокимиятининг битирув кечаларини таъқиқлаш борасидаги қарори ўринли бўлди, деб ҳисоблайди.\n- Ўқувчилар ресторанларда ўтиришади. Бунга ота-онанинг қўлида бори бор, йўғи бор. Тинчлик пайти нима қилишса ҳам бўлаверарди. Ҳозир шаҳарда вазият оғир, ҳар-хил миш-миш гаплар кўпайган. Менинг фикримча, битирув кечаларини маън қилиб, тўғри қилишди. Ҳозирги пайтда ортиқча нарсаларнинг нима кераги бор, деди Аваз ака.\nРасмий маълумотларга кўра, 2011 йилда Ўш мактабларида 11-синфни 2780 нафар ўқувчи, 9-синфни 5200 ўқувчи тамомлайди.\nЎш ҳокимияти қарори борасида ўшлик мактаб битирувчиларининг ўзлари ҳам турлича фикрдалар.\nЎшдаги Ҳабиб Абдуллаев номидаги мактабнинг 11-синф ўқувчиси Муҳаммаджоннинг айтишича, унинг синфдошлари орасида ҳам битирув кечасини нишонлаш борасида турли қарама-қаршиликлар бўлган.\n- Баъзи синфдошларим: “Битирув кечасини қилмасак, қилмай қўяверамиз”, дейишаяпти. Баъзилари эса: “Йўқ, қиламиз, 11 йилда бир маротаба битирамиз”, деб рози бўлишмаяпти.\nОзодлик: Шахсан ўзингиз-чи, нима деб ўйлайсиз?\n- Мен учун битирув кечасини қилмасак яхши бўларди. Нима кераги бор ота-онамнинг чўнтагидан ортиқча пул олиб. Битирув кечаси ҳам камида 200-300 сўмдан пул тўплаб қилинади. Бир томондан молиявий сабаблар билан, яна бир томондан, ўтириш ўтганидан кейин шох чиқмаса ёки бошқа бўлмаса, нима кераги бор? - дейди Муҳаммаджон.\nУ мактабни битиргач, Ўш Давлат университетининг Жаҳон тиллари фукультетига ўқишга кирмоқчилигини айтди.\nМуҳаммаджондан: “Синфдошларингиз орасида олийгоҳга кирмоқчи бўлганлар кўпми?” деб сўрадик.\n- 80 фоизимиз ўқишга кирмайди. Ўқишга кирмаймиз, дейишяпти.\nОзодлик: Сабаби нима экан?\n- Баъзилар шунчаки вақт ўтказиш учун, баъзилар аттестат учун келиб ўқишди. Синфдош қизларнинг ўзлари турмушга чиқишни хоҳлашмайди, лекин уйидагилар турмушга берамиз, дейишади.\nОзодлик: Синфингизда жами қанча ўқувчи бор?\n- 29 ўқувчи, - дейди Муҳаммаджон.\nЛекин у билан бир синфда ўқиган қизларнинг ҳаммаси ҳам келажакда олийгоҳга кирмоқчи эмас, деб бўлмайди.\nМасалан, Фаризода исмли қиз келажакда доришунос бўлиш орзусида экан:\n- Ўқимоқчиман, Худо хоҳласа, Фармацевтикага кирмоқчиман. Шу ерда ўқиганимдан кейин Ўшда ишламоқчиман. Халқимизга фойдам тегса, дейман, - деди 11-синф битирувчиси Фаризода.\nҚўшимча қилиб ўтамиз, Ўш шаҳар раҳбарияти 25-26 май кунлари Ўшдаги дам олиш жойларини ҳам назорат қилиб, мактаб битирув кечасини ўтказишга рухсат берган дам олиш жойлари раҳбарларини ҳам жазога тортмоқчи.


Кичкинтой йўтали хуруж қилса 7 тавсия » Ўзбекистон янгиликлари – Zamin.uz\nКичкинтой йўтали хуруж қилса 7 тавсия\nКичкинтойларимизни йўтали хуруж қилганда амал қилишиз мумкин бўлган 7 тавсия.\n1. Йўталдан азият чекаётган кичкинтой иложи борича чанг кам йиғиладиган, гилам ва юмшоқ мебеллардан холи xонада вақтини ўтказиши керак. Китобларни ойнабанд, ёпиқ шкафларда, ўйинчоқларни эса оғзи ёпиқ идишда сақланг. Xонадаги чангларни ҳар куни артиб чиқишни канда қилманг.\n2. Зарурат туғилмагунча, атирлардан, аэрозоль ва ўткир ҳидли кимёвий воситалардан фойдаланманг. Полни ҳам оддий xлорсиз сувда ювинг. Ва албатта болани тамаки ҳидидан асранг.\n3. Жажжи бемор ётган xона қуруқ ва иссиқ бўлса болада қуруқ йўтал авж олиб, нафас йўлларидаги яллиғланиш янада авж олади. Бунинг олдини олиш учун эса xонада 18 даража ҳароратни сақлаб туринг. Намлик эса 60-70 фоиздан кам бўлмасин.\n4. Бола шамолласа, йўталса организм кўп суюқлик йўқотади. Шунинг учун хона ҳароратидан иссиқроқ сув ва уй шароитида тайёрланган шарбатлардан кўпроқ ичиринг. Суюқлик балғам ажралишига ва организмдан токсинлар чиқиб кетишига ёрдам беради.\n5. Йўталга қарши дори танлаётганда эса яроқлилик муддати, аллергия бермаслигига аҳамият беринг. Кичкинтойларга элексир, сироп, пастилка кўринишидаги дорилар тўғри келади.\n6. Ҳар қандай ҳолатда ҳам фарзандингизни, албатта, шифокор кўригидан ўтказинг. Йўталнинг сиз биламаган сабаблари бўлиши мумкин. Шамоллашдан йўталаяпти деб ўйлаб, бошқа касалликни ўтказиб юборманг.\n7. Гиёҳлардан тайёрланган дамламаларни шифокор тавсиясига кўра гўдакка 2 ойлигидан бошлаб беришингиз мумкин.\nТеглар: бошқа бўлган янада Йўталнинг кимёвий муддати\nСаломатлик ва хуш кайфиятнинг 24 та сири\n10:20 / 03-06-2017\n17:37 / 17-04-2017\nБош терисининг қуруқ себорея касаллиги\n19:56 / 12-02-2017\nСочларни уйда бўяш учун нималарни билиш керак?\n07:14 / 08-02-2017


Ёш Байденнинг 41 йил олдин Собиқ Иттифоқда берган интервьюси пайдо бўлди (Видео) - Zamin.uz\n10:33 / 12.11.2020\nЁш Байденнинг 41 йил олдин Собиқ Иттифоқда берган интервьюси пайдо бўлди (Видео)\nИжтимоий тармоқларда 2020 йил АҚШда президент сайловларида ғалаба қозонишга яқин турган Жо Байденнинг 1979 йилда Собиқ Иттифоққа ташрифи чоғида берган интервьюси тасвирга олинган видео пайдо бўлди. Бир ярим дақиқали видеони Россия давлат телерадио жамғармаси YouTube-каналига жойлади.\nЎшанда Байден ва халқаро масалалар бўйича парламент қўмитасининг яна олти нафар сенатори Москвага стратегик қуролларни қисқартириш тўғрисидаги битимни (ОСВ-2) амалга ошириш бўйича «соатни тўғрилаш» учун ташриф буюрганди.\n«Раҳбарларингиз ҳамкорликка мойил, бизга кўп вақт ажратишди, тез ортга қайтаётганимиздан афсусдамиз. Совет-Америка алоқаларининг истиқболи яхши!» — деди совет журналистига берган интервьюсида 36 ёшли демократ.\n2020 йил июль ойида Байденнинг Собиқ Иттифоққа биринчи ташрифи тўғрисида далил чиқди. «Правда» газетасининг 1979 йил 27 августдаги сонида Сиёсатчи илк бор Собиқ Иттифоққа 1979 йилда келгани ҳақида мақола чоп этилган.\n20 ноябрда Жо Байден 78 ёшни қаршилайди.\n23-10-2020, 13:34, Дунё\nАҚШ президентлигига номзод Жо Байденнинг собиқ ходимаси уни жинсий тегажоғликда айблади\n13-04-2020, 20:21, Дунё


Ўзбекистонда Интернет нархи йил охиригача кетма-кет камайтириб борилиши айтилди - Zamin.uz\n08:02 / 18.07.2018\nУчрашувда «Ўзбектелеком» АК томонидан ҳамда Алоқа, ахборотлаштириш ва телекоммуникация технологиялари соҳасида назорат бўйича давлат инспекцияси иштирокида ҳал қилиниши лозим бўлган масалалар яқиндан таҳлил қилинди.\nУчрашувда халқаро каналларнинг ўтказувчанлик даражаси бор-йўғи ярим йил ичида 1,5 баробар оширилгани қайд этилди. Шу билан бирга, интернет-каналларнинг ҳамда IP-транспорт нарх-навосини мақбуллаштириш муҳим масала бўлиб қолаётгани таъкидланди.\n«Ўзбектелеком» АК раҳбарияти томонидан 2018 йилнинг сўнгига қадар Интернет-канал нархи босқичма-босқич пасайтирилиши ҳамда мавжуд сиғимлар тезкорлик билан кенгайтирилади. Шу билан бирга, каналлар арендаси учун тарифларнинг пасайтирилиш ҳам муҳим вазифалардан бири бўлиб турибди. Қолаверса, «Ўзбектелеком» АК инфратузилмасидан ижарага фойдаланишнинг тариф ва ягона тартиб ҳам қайта кўриб чиқилади.\nЖамоатчилик кенгаши муҳокамалари натижаси бўйича оператор ва провайдерлар учун вазирлик қошида Экспертлар кенгашини тузиш таклифи илгари сурилди. Экспертлар кенгаши раиси Жамоатчилик кенгашига ҳар ойда интернет хизматлари бозорини ривожлантириш ва зарур муҳитни яратиш учун Интернет провайдерларнинг таклифларини тақдим этиб боради.\nШунингдек, йиғилишда айни пайтда Ўзбекистондаги минтақавий телекоммуникация инфратузилмасини ривожлантириш бўйича вазифалар тайёрланаётгани, хусусан, ҳудудларга оптик толали алоқа тармоқларини тортиш масаласи диққат-эътиборда экани қайд этилди. Жумладан, учрашувда алоқа тармоқларини абонентларнинг уланиш нуқтасигача тортиш, яъни лойиҳалаштиришнинг «сўнгги миля» тамойили бўйича замонавий ечимларидан фойдаланилаётгани айтилди.\nУчрашув якунида оператор ва провайдерларга ҳудудларда кенг полосали интернетга уланиш бўйича вазирликка ўзларининг сармоявий лойиҳаларини тақдим этиш таклиф қилинди. “Замин” янгиликларини “Инстаграм”да кузатиб боринг\nИнтернет тармоғига чиқиш нархлари пасайтирилиб, уланиш тезлиги оширилдими?\n30-11-2018, 07:58, Технология\n14-11-2018, 23:03, Технология\n«Ўзбектелеком» Интернет-каналлари тарифларини пасайтирди\n10-08-2018, 16:35, Технология\nЎзбекистонда йил бошидан буён интернет тезлиги 1,5 баробар ошди\n4-07-2018, 21:43, Технология\n24-01-2015, 13:20, Технология


Спорт 00:56 / 24.01.2020 66886\n25 январь куни Ўзбекистон U23 жамоаси Осиё чемпионати учинчи ўрин учун ўйинда Австралияга қарши майдонга тушади. Яримфиналда Саудия ва Жанубий Кореяга имкониятни бой берган бу икки жамоа Токио олимпиадасига бериладиган учинчи йўлланма учун кураш олиб боради. 23 январь куни Ўзбекистон U23 Бангкокдаги «Alpine» спорт мажмуасида Австралияга қарши ўйин олдидан машғулотларда қатнашди.\nТаъкидлаш керак, бир кун олдин Жанубий Кореяга имкониятни бой берган Австралия машғулот ўтказмади. Австралиялик мураббийлар футболчиларга дам беришга қарор қилишган. Друлович жамоаси эса Саудияга ютқазганининг эртасига машғулот ўтказди.\nБу тикланиш машғулоти эди десак, тўғри бўлади. Саудияга қарши ўйнаган футболчилар асосан алоҳида шуғулланишди ва уларга камроқ юкламалар берилди. Яримфиналда ўйнамаган футболчилар кўпроқ машқ қилишди. Машғулотга футболчилар кўтаринки кайфиятда келишди десак, сизни алдаган бўламиз. Аммо машғулот бошлангач мураббийлар кичик йиғилиш ўтказиб футболчиларга гапиришди. Балки шу гаплар таъсири биландир, йигитлар машғулотни яхши кайфиятда бошлашди.\nФутболчилар жамоаларга бўлиниб турли хил ўйинлар ўйнашди, бу эса уларнинг кайфиятига ижобий таъсир қилди. Бизнингча, мураббийлар ҳал қилувчи ўйин олдидан асосан футболчиларнинг тикланишига ва яхши кайфиятга майдонга тушишига эътибор беришмоқда. Одатда бундай йўлланма ўйналадиган ўйинларда жисмоний, тактик ҳолатдан кўра руҳий кўтаринкилик муҳимроқ рол ўйнайди.\nМураббийлар қайсидир маънода буни уддалашди деса бўлади. Футболчилар машғулотни бутунлай бошқача кўтаринкилик билан тарк этишди. Улар Саудия билан ўйиндаги ғуборларини бугунги машғулотларда тўкиб юборгандек гўё... Қуйида футболчиларнинг муҳим ўйин олдидан ўтказган машғулотидан фотогалереяни эътиборингизга ҳавола қиламиз. Дарвоқе, футболчилар ҳал қилувчи машғулотни эртага, 24 январь куни ўтказишади.


25 сентябрь, 2020, 23:26\nТеглар:Суперлига | Локомотив | Металлург | Андрей Микляев\n"Локомотив" устозининг ўйин борасидаги фикрлари\n"Металлург"га қарши ўйиндан кейин "Локомотив" бош мураббийи Aндрей Микляев ўз фикрларини билдириб ўтди. Бу ҳақда клуб матбуот хизмати хабар берди.\n- Ростдан ҳам, қизиқарли ўйин бўлди. Жуда кўп вазият яратилди, жанговар ўтди. Йигитларга борини бериб, ҳаракат қилгани учун раҳмат айтаман. Ғалабага бир қадам қолганди. Тўғри, иккинчи бўлимда ўйин асосан бизнинг дарвозамиз ёнида кечди.\n- Бугун сўнгги дақиқаларда очко йўқотилди. Умуман олганда Бекободга қандай мақсад билан келгандингиз?\n- Биз доим ғалаба қозонишни истаймиз. Бугун ҳам бунга яқин эдик. Турнир жадвалидаги ўрнига қарамасдан "Металлург"га қарши яхши ўйнаб, ғалабага эриша олишимиз мумкинлигини кўрсата олдик. 2 очко йўқотилгани бироз аламли бўлди, бироқ 1 очко ҳам ёмон натижа эмас.\n- "Локомотив" кетма-кет тўртинчи ўйиндирки, "Металлург"ни мағлуб эта олмаяпти. Бунга нима сабаб деб ўйлайсиз?\n- Чунки "Металлург" ҳам кучли жамоа. Буни сўнгги пайтлардаги жамоанинг ўйини ва турнир жадвалидаги ўрни орқали билишимиз мумкин. Таркибдаги футболчилар узоқ вақтдан буён бирга ўйнамоқда. Биз эса ёшларга таянишга ҳаракат қиляпмиз. Ҳали барчаси олдинда.\n"Локомотив" Навоийда нега дуранг ўйнади? Aндрей Микляев жавоб берди


МАКТАБ ЎҚУВЧИЛАРИ ҚУРОЛЛИ КУЧЛАР АКАДЕМИЯСИДА\nМирзо Улуғбек туманидаги 208 ва 225-мактаб ўқувчилари Қуролли Кучлар академиясида бўлдилар. Эллик нафардан ортиқ болалар академияда курсантлар учун яратилган шароит ҳамда олий ҳарбий таълимнинг ўзига хос хусусиятлари билан яқиндан танишди.\nҚуролли Кучлар академияси музейи ўқувчиларда катта таассурот қолдирди. Марказий Осиёда ягона бўлган мазкур музейнинг бой экспонатлари Ўзбекистон Қуролли Кучлари тарихи, Биринчи ва Иккинчи жаҳон урушида ватандошларимиз кўрсатган жасорат ва мардлик ҳақида тўлиқ маълумот беради.\n– Ҳарбийлар ҳаёти, курсантларнинг кунлик фаолияти билан яқиндан танишиб билдикки, она Ватанимиз ишончли қўлларда экан, – дейди 225-мактабнинг 9-синф ўқувчиси Алибек Маткаримов. – Тўғриси, ҳарбийликка бўлган қизиқишим ортди. Энди келажак режаларимни ўзгартириш ҳақида ҳам ўйлаб қоляпман.\nЎқувчилар кун давомида Қуролли Кучлар академиясида бўлиб, кутубхона фондидаги китоблар, ўқув синфларидаги амалий машғулот ўтиладиган ҳарбий техникалар билан ҳам танишди.


Мирзиёев БМТнинг Инсон ҳуқуқлари бўйича Олий комиссари билан қайси масалаларни муҳокама қилди?\n20:02 / 17.05.2017\nБирлашган Миллатлар Ташкилоти Инсон ҳуқуқлари бўйича Олий комиссари Зайд Раад ал-Ҳусайн бошчилигидаги БМТ Инсон ҳуқуқлари бўйича Олий комиссари бошқармаси делегацияси шу йил 10-12 май кунлари Ўзбекистонда бўлди. БМТ Инсон ҳуқуқлари бўйича Олий комиссарини Ўзбекистон Республикаси Президенти Ш.М.Мирзиёев қабул қилди.\nЗайд Раад ал-Ҳусайн Ўзбекистонга ташрифи доирасида, шунингдек, Олий Мажлис Қонунчилик палатаси, Олий суд, Бош прокуратура, Ташқи ишлар, Адлия, Ички ишлар вазирликлари, Инсон ҳуқуқлари миллий маркази, Хотин-қизлар қўмитаси раҳбарияти, Омбудсман билан самарали учрашувлар ўтказди. Юксак мартабали меҳмон Самарқандни зиёрат қилиш асносида Ўзбекистон Республикаси Президентининг вилоятдаги Халқ қабулхонасида ва маҳаллада ҳам бўлди. Айни чоғда ҳудуддаги турли диний конфессиялар, бир қатор миллий маданий марказлар вакиллари билан учрашди.\nИнсон ҳуқуқлари бўйича Ўзбекистон Республикаси Миллий маркази директори Акмал Саидов билан БМТ Инсон ҳуқуқлари бўйича Олий комиссари Зайд Раад ал-Ҳусайн ташрифининг аҳамияти, натижалари ва тафсилотлари ҳақида суҳбат уюштирилди.\n– Авваламбор, БМТ Инсон ҳуқуқлари бўйича Олий комиссари бошқармаси 1993 йили Иккинчи умумжаҳон анжуманида Вена шаҳрида қабул қилинган қарор асосида ташкил этилганини таъкидлаш лозим, – деди А.Саидов. – БМТ Инсон ҳуқуқлари бўйича Олий комиссари бошқармаси мазкур халқаро ташкилот тизимида инсон ҳуқуқларини ҳимоя қилувчи асосий орган бўлса, Инсон ҳуқуқлари бўйича Олий комиссар ўзининг ҳуқуқий мақомига кўра БМТ Бош котибининг ўринбосари ҳисобланади.\nБу юксак мартаба эгаси БМТ тизимида инсон ҳуқуқлари бўйича биринчи шахсдир. Содда қилиб айтганда, Олий комиссар инсон ҳуқуқларининг дунёдаги биринчи ҳимоячиси саналади. Негаки, БМТ фаолияти уч асосий йўналиш, биринчидан, тинчлик ва хавфсизликни таъминлаш; иккинчидан, барқарор ривожланиш; учинчидан, инсон ҳуқуқларини ҳимоя қилиш йўналишларини қамраб олса, Олий комиссар Бошқармаси БМТ тизимида инсон ҳуқуқлари ҳимоясини таъминлаш учун бевосита масъулдир.\n– Ҳозирги Олий комиссар шахси ва фаолияти ҳақида қандай маълумотлар бера оласиз?\n– БМТ Инсон ҳуқуқлари бўйича Олий комиссари БМТ Бош Ассамблеяси томонидан 4 йилга сайланади. БМТ Олий комиссари 1993 йилдан шу кунга қадар 7 марта сайланган. Зайд Раад ал-Ҳусайн еттинчи Олий комиссардир. У АҚШнинг Жонс Хопкинс университетида гуманитар фанлар бакалаври ва Буюк Британиянинг Кембриж университетида фалсафа доктори даражасини олган. Араб, инглиз ва француз тилларини билади. Иордания Ҳошимийлар давлати фуқароси, шаҳзода, Муҳаммад пайғамбар (с.а.в.) авлодларидан.\nЗайд Раад ал-Ҳусайн дипломатия соҳасида кўп йиллик катта амалий тажрибага эга. Иорданиянинг АҚШдаги элчиси, шунингдек, БМТдаги доимий вакили сифатида фаолият юритган. У халқаро ҳуқуқ, халқаро жиноий судлов, тинчликпарварлик операцияларини амалга ошириш ва ядровий терроризмга қарши курашиш масалалари бўйича мутахассисдир. Халқаро жиноят судини таъсис этиш ва унинг фаолиятини йўлга қўйиш, геноцид ва инсониятга қарши жиноятлар, ҳарбий жиноятлар элементларини аниқлаш ишларида иштирок этган. Замонавий халқаро жиноят суди бўйича йирик мутахассис сифатида бир муддат БМТ Халқаро судида ишлаган.\nЗайд Раад ал-Ҳусайн 2014 йил 1 сентябрда БМТнинг Инсон ҳуқуқлари бўйича Олий комиссари этиб тайинланган ва Осиё қитъасининг ушбу лавозимдаги илк намояндаси, қолаверса, мусулмон дунёсидан ҳам биринчи вакилдир. БМТ Олий комиссари сифатида 24 та мамлакатга ташриф буюрган. Ўзининг қатъий нуқтаи назарига эга бўлиб, аксарият давлат раҳбарларини ҳам қаттиқ танқид қилган.\nБМТ Инсон ҳуқуқлари бўйича Олий комиссарининг Ўзбекистонга ташриф буюриши сўралган Ҳукуматимиз таклифини Зайд Раад ал-Ҳусайнга жорий йилнинг 1 мартида Женева шаҳрида бўлиб ўтган учрашувимиз чоғида топширган эдим. Ўша учрашув ҳам илиқ ва ўзаро тушуниш муҳитида ўтган. Мен Олий комиссарга Президентимиз Ш.М.Мирзиёев олиб бораётган прагматик сиёсат, айниқса, “Ҳаракатлар стратегияси”да инсон ҳуқуқларига оид, суд-ҳуқуқ тизимини ислоҳ қилишга қаратилган ўзгаришлар тўғрисида маълумотлар бердим.\nЭътиборли жиҳати шундаки, Зайд Раад ал-Ҳусайн БМТ Инсон ҳуқуқлари Кенгашининг март ойидаги сессиясидаги ўзининг инсон ҳуқуқлари бўйича йиллик ҳисоботида “Ўзбекистонда амалга оширилган ислоҳотлар дунё давлатлари ўрнак олишига лойиқ”, деб юқори баҳо берди. “Ҳуқуқ соҳасидаги ислоҳотлар ҳақидаги қонунларда судлар мустақиллиги ва одил судлов жараёнлари шартлари ифодалаб берилди. Мазкур қонунларнинг жорий этилиши Ўзбекистон халқи учун келгусидаги ижобий ўзгаришлар борасида муҳим аҳамият касб этади”, дея қайд этди у.\nЎйлашимча, ана шу тилга олинган омилларнинг ўзи ҳам БМТ Инсон ҳуқуқлари бўйича Олий комиссари Зайд Раад ал-Ҳусайннинг Ўзбекистонга ташрифи нақадар муҳим эканини яққол тасдиқлаб турибди.\n– Ўзбекистон Республикаси Президенти Ш.М.Мирзиёевнинг Зайд Раад ал-Ҳусайн билан мулоқоти ҳақида сўзлаб берсангиз?\n– Маълумки, БМТ Инсон ҳуқуқлари бўйича Олий комиссари мамлакатимизга ташрифи давомида кўплаб музокаралар, хусусан, 10 та учрашув ўтказди. Албатта, энг муҳим учрашув Президентимиз Ш.М.Мирзиёев билан ўзаро самимий мулоқотидир. Ташриф якунлари бўйича мамлакатимиз ва чет эл оммавий ахборот воситалари учун ўтказилган матбуот анжуманида жаноб Зайд Раад ал-Ҳусайн мамлакатимиз раҳбари билан қарийб 1,5 соатлик мулоқотда жуда кўплаб масалаларда амалий келишувларга эришилганини эътироф этди.\nБу бежиз эмас. Чунки Ўзбекистон Президенти билан БМТ Инсон ҳуқуқлари бўйича Олий комиссарининг мулоқоти очиқ, самимий ва амалий руҳда ўтди. Давлатимиз раҳбари қайд этганидек, Зайд Раад ал-Ҳусайннинг инсон ҳуқуқлари ва эркинликларини ҳимоя қилиш соҳасида халқаро ҳамкорликни ривожлантиришга қаратилган саъй-ҳаракатларини Ўзбекистонда юксак қадрлайдилар.\nУчрашувда Ўзбекистон билан БМТ, ушбу нуфузли универсал халқаро ташкилот институтлари, шу жумладан, БМТ Инсон ҳуқуқлари бўйича Олий комиссари бошқармаси ўртасида амалий ва очиқ мулоқотни янада ривожлантириш ҳамда мустаҳкамлаш муҳимлиги таъкидланди. Инсон ҳуқуқлари ва БМТ билан ҳамкорлик масалалари атрофлича муҳокама қилинди. Натижада томонлар ўртасида ўзаро яқин ва самимий муносабатлар ўрнатилди ва барча масалалар бўйича ҳамкорликни ривожлантиришга келишиб олинди.\n– Давлатимиз раҳбари учрашув давомида айнан қайси масалаларга эътибор қаратди?\n– Президентимиз биринчи навбатда Ўзбекистоннинг инсон ҳуқуқлари бўйича ёндашувларининг асосий нуқталарини баён қилди. Бунда инсон ҳуқуқларини ҳар томонлама ҳимоя қилиш Ўзбекистонда амалга оширилаётган кенг кўламли таркибий ислоҳотларнинг устувор йўналиши экани алоҳида қайд этилди. Ўзбекистоннинг асосий мақсади демократик ҳуқуқий давлат ва адолатли фуқаролик жамияти қуришдан иборат бўлиб, халқимизнинг бу онгли танлови миллий манфаатларимизга тўлиқ жавоб беради.\nЎзбекистонда инсон ҳуқуқларини таъминлаш бўйича самарали қонунчилик тизими яратилган. Ўзбекистон Республикаси Конституцияси билан бир қаторда 16 та кодекс ва 400 дан ортиқ қонун қабул қилинган. Конституциямиз халқаро ҳужжатлар талабларига тўла мос бўлиб, унда инсонларнинг шахсий ҳуқуқ ва эркинликлари, сиёсий, иқтисодий, ижтимоий ва бошқа ҳуқуқлари кафолати белгилаб қўйилган.\nМамлакатимизда Марказий Осиё минтақасида биринчи бўлиб инсон ҳуқуқлари бўйича миллий институтларга асос солинган. Хусусан, 1995 йилда Парламент Омбудсмани лавозими жорий этилди. У инсон ҳуқуқларига оид масалаларни ўрганиш ва ҳал этиш бўйича кўплаб ваколатларга, Қорақалпоғистон Республикаси ва барча вилоятларда ўз вакилларига эга. Инсон ҳуқуқлари бўйича миллий марказ фаолият кўрсатаётанига 20 йилдан ошди. “Ижтимоий фикр” жамоатчилик маркази, Амалдаги қонун ҳужжатлари мониторинги институти ва бошқа ташкилотлар фаолияти ҳам соҳа ривожида муҳим аҳамият касб этмоқда.\nЯқинда тасдиқланган ва моҳиятига кўра БМТ Барқарор ривожланиш мақсадларини амалга оширишнинг “йўл харитаси”га айланган “2017-2021 йилларда Ўзбекистон Республикасини ривожлантиришнинг бешта устувор йўналиши бўйича Ҳаракатлар стратегияси”да демократик ҳуқуқий давлат ва кучли фуқаролик жамияти қуришни такомиллаштиришга доир яқин истиқболга мўлжалланган аниқ чора-тадбирлар дастури белгиланди.\nЖорий йил мамлакатимизда “Халқ билан мулоқот ва инсон манфаатлари” йили, деб эълон қилинди. Одамларнинг талаб ва истакларини рўёбга чиқариш, ҳуқуқ ва манфаатларини таъминлаш давлат сиёсатининг устувор йўналишига айланди. Жойларда ташкил этилган Ўзбекистон Республикаси Президентининг Халқ қабулхоналари аҳолининг ҳуқуқ ва қонуний манфаатларини таъминлашга хизмат қилмоқда.\nШунингдек, Интернет тармоғида Ўзбекистон Республикаси Президентининг Виртуал қабулхонаси очилди. Президент девони таркибида инсон ҳуқуқлари билан шуғулланувчи учта янги тузилма ташкил этилди. Тадбиркорлар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш бўйича судга дахли бўлмаган янги механизм – Бизнес-Омбудсман тузилди.\nИнсон ҳуқуқ ва манфаатларини таъминлашда Олий Мажлис палаталари фаол иштирок этмоқда. “Ҳаракатлар стратегияси” доирасида жорий йилда қарийб 50 та қонун ҳужжати қабул қилинади. Шу жумладан, ички ишлар идоралари, коррупцияга қарши курашга доир қонунлар аллақачон амал қилмоқда. Парламент назорати изчиллик билан жорий этилмоқда. Ҳукумат аъзолари парламентга ҳисобот бермоқда. Депутатлар ҳар ойда 10 кун жойларда бўлиб, ҳақиқий аҳволни ўрганмоқда.\nЮртимизда оналар ва болалар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш, хотин-қизларнинг ижтимоий-сиёсий фаоллигини ошириш бўйича изчил иш олиб борилмоқда. Ўзбекистонда ўлим жазоси бекор қилинган. “Хабеас-корпус” институти босқичма-босқич жорий этилмоқда. Мамлакатимиз маҳкумлар энг кам давлатлар қаторига киради.\nКейинги даврда судьяларнинг ҳақиқий мустақиллигини таъминлашга қаратилган қарорлар қабул қилинди. Янги институт – Ўзбекистон Республикаси Судьялар олий кенгаши жорий этилди. Судьялик муддатларига қатъий аниқлик киритилди. Яъни, судьялик лавозимига биринчи маротаба тайинлаш беш йилга, иккинчи маротаба — ўн йил, кейингисида муддатсиз тайинланиш (сайланиш) имкони яратилди.\nЎзбекистонда очиқ фуқаролик институти ривожланмоқда. Мамлакатимизда 8 мингдан зиёд нодавлат нотижорат ташкилоти фаолият юритмоқда. Маҳалла институти уйғониш даврига кирди. Юртимизда миллатлараро ва динлараро тотувликни таъминлаш бўйича ноёб тизим яратилган бўлиб, 130 дан ортиқ миллат ва элат, 16 та диний конфессия вакиллари тинч-тотув яшамоқда. Таълим 7 тилда олиб борилмоқда. Телерадио дастурлари 12 тилда тайёрланаётган бўлса, газета ва журналлар 14 тилда чоп этилмоқда.\nЎзбекистон инсон ҳуқуқлари бўйича 70 дан зиёд халқаро ҳужжатга, жумладан, БМТнинг ўнта шартномасига қўшилган. Бугунги кунда ушбу ҳужжатларни миллий қонунчиликка имплементация қилиш ва амалиётга жорий этиш бўйича тизимли ишлар амалга оширилмоқда. Бу борада Халқаро Меҳнат Ташкилоти билан яқин ҳамкорликда кўрилган таъсирчан чоралар туфайли болаларнинг мажбурий меҳнатидан фойдаланиш иллатига барҳам берилди. Буларнинг барчаси Ўзбекистон инсон ҳуқуқлари ва қадриятларини тан олиши ҳамда ўзининг халқаро манфаатларига содиқ эканининг ёрқин ифодасидир.\nЭнг муҳими, қабул қилинган қарорлар ва амалий ҳаракатлар натижасида халқнинг давлатга бўлган ишончи ортмоқда. Одамлар давлатга эмас, давлат одамларга хизмат қилиши амалда таъминланмоқда.\nЎзбекистон Президенти ўзаро ҳамкорликнинг истиқболли йўналишлари бўйича фикр алмашиш асносида Ўзбекистон инсон ҳуқуқлари бўйича барча йўналишларда Олий комиссар бошқармаси ва унинг минтақавий офиси билан ҳамкорлик қилишга тайёр эканини билдирди.\nХусусан, давлатимиз раҳбари “Ҳаракатлар стратегияси” доирасида, биринчидан, суд-ҳуқуқ ислоҳотлари ва қонун устунлигини таъминлаш, иккинчидан, фуқароларнинг мурожаатлари билан ишлашни янада яхшилаш, учинчидан, инсон ҳуқуқларини ҳимоя қилувчи миллий институтларни мустаҳкамлаш, тўртинчидан, инсон ҳуқуқлари маданиятини юксалтириш каби устувор йўналишларда ўзаро ҳамкорликка шайлигини маълум қилди.\n– БМТ Инсон ҳуқуқлари бўйича Олий комиссари Президентимиз қабулида ва бошқа учрашувларда асосан қайси мавзуларга урғу берди?\n– Бу ҳақда сўз борганда, албатта, Зайд Раад ал-Ҳусайн Ўзбекистонда инсон ҳуқуқларини ҳимоя қилиш масалаларига юксак эътибор қаратилаётгани ва бу борада амалий чоралар кўрилаётгани учун Шавкат Мирзиёевга миннатдорлик изҳор этганини қайд этиш лозим. Шунингдек, юксак мартабали меҳмон БМТ Инсон ҳуқуқлари бўйича Олий комиссари бошқармаси Ўзбекистон билан узоқ муддатли ва тизимли ҳамкорликни ривожлантиришга тайёр эканини маълум қилгани ниҳоятда муҳим.\nБошқа учрашувларда ҳам Ўзбекистон ва БМТ институтлари, жумладан, БМТ Инсон ҳуқуқлари бўйича Олий комиссари бошқармаси ўртасидаги алоқаларнинг бугунги ҳолати ва истиқболлари муҳокама қилинди. Ҳамкорликни янада ривожлантириш борасида томонларда ўзаро қизиқиш мавжудлиги қайд этилди. Минтақавий ва халқаро аҳамиятга молик масалалар юзасидан ҳам фикр алмашилди.\nОлий комиссар Президент Ш.М.Мирзиёев ташаббуси билан ишлаб чиқилган “Ҳаракатлар стратегияси” жуда жиддий ва ёрқин дастур эканини алоҳида таъкидлади. Унда БМТ ғоялари, инсон ҳуқуқларини таъминлашга қаратилган ислоҳотлар ўз ифодасини топганини қайд этди.\nЖумладан, Инсон ҳуқуқлари бўйича Ўзбекистон Республикаси Миллий марказидаги мулоқотда “Ҳаракатлар стратегияси” мамлакатда қонун устуворлигини таъминлаш ва суд-ҳуқуқ тизимини янада ислоҳ қилишда муҳим аҳамият касб этиши таъкидланди. Делегация аъзоларига мамлакатимизда оналар ва болалар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш, хотин-қизларнинг ижтимоий-сиёсий фаоллигини ошириш бўйича олиб борилаётган ишлар ҳақида сўзлаб берилди.\nЎзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатасида бўлиб ўтган учрашувда БМТ Инсон ҳуқуқлари бўйича Олий комиссари Ўзбекистонда “Ҳаракатлар стратегияси” асосида изчил ислоҳотлар амалга оширилаётгани, бу жараёнда инсон ҳуқуқларини таъминлашга алоҳида аҳамият қаратилаётгани эътиборга лойиқ эканини таъкидлади. Мамлакатимизда сиёсий партияларнинг роли кучаяётгани ижобий ҳолат эканини қайд этиб, мамлакат ривожида парламент муҳим ўрин тутиши, бу тизимнинг ролини оширишга қаратилган механизм мустаҳкамланишини қўллаб-қувватлашини билдирди. Олий комиссарнинг диққатини тортган яна бир муҳим хусусият шуки, миллий қонунларимизда халқаро ҳуқуқ нормалари эътиборга олинмоқда.\nОлий суддаги мулоқот асносида эса Зайд Раад ал-Ҳусайн Ўзбекистон ҳукуматининг суд-ҳуқуқ тизими самарадорлигини ошириш ҳамда адолатли ва мустақил суд жараёнларини ташкил этишни таъминлашга қаратилган қонунлар қабул қилаётганини мамнуният билан таъкидлади. Олий Комиссарнинг фикрича, ушбу ташаббуслар халқаро андозалар талабларига жавоб беради, шунингдек мамлакат халқнинг фаровонлигини ошириш йўлида ўз ҳамкорлари билан мулоқот учун очиқлигидан далолат беради. Зайд Раад ал-Ҳусайн судьяларнинг халқаро ҳуқуқ нормаларини қўллаш бўйича савиясини ошириш борасида ўзаро ҳамкорлик қилишга тайёр эканини билдирди.\nБМТ Инсон ҳуқуқлари бўйича Олий комиссари иштирокида бўлиб ўтган тадбирларда инсон, унинг ҳаёти, эркинлиги, қадр-қиммати, дахлсиз ҳуқуқлари ва Ўзбекистон Республикаси Конституциясида белгиланган бошқа олий қадриятларни ҳимоя қилишга оид масалалар юзасидан ўзаро фикр алмашилди. “Ҳаракатлар стратегияси”да назарда тутилган чора-тадбирлар ижросида нодавлат нотижорат ташкилотлари иштироки, коррупцияга қарши курашиш, БМТнинг Ногиронлар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш конвенциясини ратификация қилиш бўйича нодавлат нотижорат ташкилотлари ташаббуси каби қатор масалаларга эътибор қаратилди.\nЭнг муҳими, барча учрашув ва мулоқотларда Зайд Раад ал-Ҳусайн Ўзбекистонга ташрифидан кўзланган асосий мақсад ўзаро ҳамкорликни янада ривожлантириш ва мустаҳкамлашдан иборат эканини, мамлакатимизда амалга оширилаётган ислоҳотларни изчил қўллаб-қувватлашини алоҳида таъкидлади.\nОлий комиссар Ўзбекистонда қабул қилинаётган ҳар бир янги қонун ҳужжати инсон ҳуқуқларига тааллуқли халқаро стандартларга мувофиқлик жараёнидан ўтишини юқори баҳолади. У, шунингдек, сўнгги саккиз ой мобайнида давлатимиз раҳбари ташаббуси билан фуқаролар ҳуқуқ ва эркинликлари ишончли ҳимоясини таъминлашга қаратилган қонунлар, фармон ҳамда қарорлар қабул қилинганини эътироф этди.\nШунингдек, Зайд Раад ал-Ҳусайн Ўзбекистондаги халқ билан мулоқот, коррупцияга қарши кураш ҳамда сўз эркинлиги борасида олиб борилаётган ишларнинг таҳсинга сазовор эканини таъкидлади. Ҳукуматнинг амалга оширилаётган ишлар бўйича мониторинг олиб боришига эътибор қаратиб, бу ҳам мамлакатда шаффоф муҳит яратишдаги муҳим ижобий жиҳат эканини қайд этди.\nБундан ташқари, БМТ Инсон ҳуқуқлари бўйича Олий комиссари бошқармаси Ўзбекистоннинг қўшни мамлакатлар билан ҳамкорлик алоқаларини янада кучайтиришга қаратилган саъй-ҳаракатларини, жумладан, чегараларни белгилаш сингари нозик масалаларда амалий натижаларга эришилаётганини юқори баҳолади.\n– БМТ Инсон ҳуқуқлари бўйича Олий комиссарининг Самарқанд сафари ҳақида батафсилроқ тўхталиш мумкинми?\n– Албатта. БМТ Инсон ҳуқуқлари бўйича Олий комиссари Ўзбекистон Республикаси Президентининг Самарқанд вилоятидаги Халқ қабулхонасида бўлиб, бу ерда фуқаролар мурожаатлари билан ишлаш, инсон ҳуқуқ ва манфаатларини ҳимоя қилиш борасидаги ишлар билан танишди. Халқ қабулхонасидаги тиббиёт хонаси, она ва бола хонаси ҳамда фуқароларни қабул қилиш учун яратилган шароитлар ибратли тажриба сифатида эътироф этилди.\nУмуман олганда, 2017 йилнинг мамлакатимизда Халқ билан мулоқот ва инсон манфаатлари йили, деб эълон қилингани ҳамда бундай қабулхоналар фаолиятининг йўлга қўйилгани юксак мартабали меҳмонда катта таассурот қолдирди. Унинг эътироф этишича, жойларда янги ташкил этилган Халқ қабулхоналари аҳолининг қонунларда белгиланган ҳуқуқ ва манфаатларини тўла таъминлашга хизмат қилади.\nСамарқандга сафар доирасида мартабали меҳмонлар Пайариқ туманидаги Имом Бухорий мажмуасини зиёрат қилди. Шаҳардаги Амир Темур мақбараси, Регистон майдони, Шоҳи Зинда ёдгорлик мажмуи, Ҳазрат Дониёр зиёратгоҳи ва бошқа тарихий обидалар билан танишди. Ушбу масканларга саёҳат чоғида юртимизда аждодларимиздан мерос тарихий-маданий ёдгорликларни асраб-авайлаш ва уларни келгуси авлодларга безавол етказиш, мамлакатимизнинг сайёҳлик салоҳиятини кенгайтириш борасида амалга оширилаётган ишлар ҳақида атрофлича маълумотга эга бўлди.\nМеҳмонлар Самарқанд шаҳридаги “Юксалиш” маҳалла фуқаролар йиғинида бўлиб, унинг мисолида ушбу ноёб институтнинг жамиятимиз ҳаётида тутган ўрни ва роли билан танишди. Меҳмонларга фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари фаолияти, уларни ривожлантиришга қаратилаётган эътибор, давлат бошқаруви идораларининг кўплаб ҳуқуқ ва ваколатлари мазкур институтга берилгани ҳақида ушбу маҳалла мисолида сўзлаб берилди.\nСамарқанд шаҳрида вилоятдаги миллий маданий марказлар ва диний конфессиялар вакиллари билан учрашув ҳам ўтказилди. Самарқанд вилоятида 100 дан ортиқ миллат ва элат вакиллари тинч-осойишта ҳаёт кечириб, Ватанимиз тараққиётига муносиб ҳисса қўшаётгани, 10 та миллий маданий марказ фаолият кўрсатаётгани Олий комиссарни ҳам мамнун этди, ҳам ҳайратга солди, десак, янглишмаймиз.\nЎз навбатида, БМТ Инсон ҳуқуқлари бўйича Олий комиссари Ўзбекистонга илк ташрифи фойдали мулоқотларга бой бўлгани ва бу ўзаро ҳамкорлик алоқаларини янада ривожлантириш ҳамда мустаҳкамлашга хизмат қилишини қайд этди. Шунингдек, у миллатлараро тотувлик ва диний бағрикенглик муҳитининг таъминлангани юртимиздаги тинчлик-осойишталик, барқарор тараққиётнинг асосий омили эканига эътибор қаратди.\n“Президент Шавкат Мирзиёев раҳнамолигида ушбу обидаларни асраб-авайлаш борасида олиб борилаётган ишлар таҳсинга лойиқ. Бир кунда Самарқанд билан танишиш имконсиз экан. Шунинг учун биз бу бетакрор шаҳарга яна келиш, самимий, меҳмондўст одамлар билан суҳбатимизни давом эттиришни ният қилдик”. Зайд Раад ал-Ҳусайн самарқандлик журналистлар билан мулоқотда айтган ана шу сўзларини пойтахтимизда ўтказилган якуний матбуот анжуманида ҳам такрорлади. Бу нимадан далолат беради? Фикримизча, ушбу самимий изҳор БМТ Инсон ҳуқуқлари бўйича Олий комиссарининг эл-юртимизга нисбатан юксак эҳтиромининг яна бир очиқ ифодасидир.\nДарвоқе, матбуот анжуманида ташриф доирасида уюштирилган фуқаролик форумига ҳам эътибор қаратилди. БМТ Инсон ҳуқуқлари бўйича Олий комиссари қайд этганидек, “Ҳаракатлар стратегияси”да белгиланган вазифаларга эришишда ҳукуматнинг фуқаролик жамияти институтлари ҳамда оммавий ахборот воситалари билан ҳамкорликда иш олиб бориши муҳим ўрин тутади. Бу, айниқса, жамоатчилик назоратини ўрнатиш имконини беради.\n– Ташриф якунлари бўйича қандай амалий натижаларга эришилди?\n– Ўзбекистон БМТ Олий комиссари бошқармаси билан қуйидаги йўналишларда изчил ҳамкорликни амалга ошириши ҳақида келишиб олинди:\nбиринчидан, “Ҳаракатлар стратегияси”да белгиланган вазифаларни амалга оширишда қўллаб-қувватлаш ва ёрдам бериш;\nиккинчидан, инсон ҳуқуқларига оид, шу жумладан, хотин-қизларнинг тенглигини амалда таъминлашга қаратилган қонун ҳужжатларини ишлаб чиқиш ва экспертизадан ўтказиш борасида ҳамкорлик қилиш;\nучинчидан, инсон ҳуқуқлари бўйича миллий институтлар, хусусан, Омбудсман ва Инсон ҳуқуқлари бўйича миллий марказ билан яқиндан ҳамкорлик қилиш ва ўзаро тадбирлар – турли анжуманлар, давра суҳбатлари ўтказиш;\nтўртинчидан, инсон ҳуқуқлари бўйича таълим тизимини такомиллаштириш, бу борада ўқув қўлланмалари, рисолалар ва дастурлар билан ёрдам бериш;\nбешинчидан, Олий комиссарнинг Минтақавий офиси билан ҳамкорлик ўрнатиш;\nолтинчидан, БМТнинг махсус механизмлари, айниқса махсус маърузачилари ва шартномавий органлари билан ҳамкорликни кенгайтириш;\nеттинчидан, БМТнинг Умумий даврий ҳисоботи доирасида ҳамкорлик қилиш;\nсаккизинчидан, Ўзбекистонда эркин фуқаролик жамияти институтларини ривожлантириш ва уларга муқобил маърузалар тайёрлашда амалий ёрдам бериш;\nтўққизинчидан, Ўзбекистон мустақил оммавий ахборот воситаларини қўллаб-қувватлаш ва журналистларнинг касбий малакасини оширишга кўмаклашиш;\nўнинчидан, БМТнинг инсон ҳуқуқларига оид халқаро шартномаларини, жумладан, Ногиронлар тўғрисидаги конвенцияни, Қийноқларга қарши конвенциянинг факультатив протоколини ратификация қилиш;\nўн биринчидан, Халқаро Меҳнат Ташкилоти билан мажбурий меҳнатнинг олдини олишга қаратилган чора-тадбирларни амалга ошириш.\n– БМТ Инсон ҳуқуқлари бўйича Олий комиссарининг Ўзбекистонга ташрифи қандай амалий аҳамиятга эга, деб ўйлайсиз?\n– Аввало, бу БМТ Инсон ҳуқуқлари бўйича Олий комиссарининг мамлакатимизга илк ташрифидир. Бу, том маънода, тарихий ташрифдир. Ҳеч шубҳасиз, ушбу ташриф ғоят юксак даражада ўтди.\nЗайд Раад ал-Ҳусайн жанобларининг юртимизга ташрифи Ўзбекистон раҳбарияти билан БМТ Инсон ҳуқуқлари бўйича Олий комиссари бошқармаси ўртасида ўзаро тушуниш ва интилишлар муштараклигини тасдиқлади. Мазкур ташриф амалий ҳамкорлигимиз учун янги имкониятлар ва йўналишлар очди. Айниқса, ушбу ташриф Ўзбекистон ва БМТ ўртасидаги ҳамкорлик муносабатларини янги, юксак босқичга кўтаргани билан улкан аҳамият касб этади.\nҲозирги мураккаб шароитда универсал нуфузли халқаро ташкилот сифатида БМТнинг аҳамияти ва роли тобора ортмоқда. Айниқса, БМТ ва унинг ихтисослашган институтлари, хусусан, БМТнинг Инсон ҳуқуқлари бўйича Олий комиссари бошқармаси ер юзидаги давлатларнинг тинчлик ва хавфсизликни, барқарор тараққиётни ҳамда инсон ҳуқуқлари ҳимоясини таъминлаш борасидаги саъй-ҳаракатларини бирлаштиришда етакчи ўрин тутади.\nАкмал Саидов Шавкат Мирзиёев Зайд Раад ал-Ҳусайн


Бош саҳифа ҲикматномаТафаккур гулшаниКасаллик, даволаниш ва шифокор одоби ҳақида\nМинг хил касаллик бор, аммо соғлик биттагинадир.\nДарднинг сонсаноғи йўқ.\nЭнг ёмон дард ўлдирувчи дард эмас, балки давоси йўқ дарддир.\nКасаллик — барвақт қаришнинг ўзига хос кўриниши.\nСаломатлигини эҳтиёт қилиб юрган одам ўзига нима фойдалигини ҳар қандай шифокордан кўра яхшироқ билади.\nУзоқ бетоб ётган одам табибдан кўра ҳам билимдонроқ бўлиб қолади ва ўз дардига шу даражада тушуниб етадики, ҳатто тажрибали табибларга ҳам бу лаёқат камдан-кам насиб этади.\nБиз ҳақиқий касалликлардан ташқари кўпдан-кўп тасаввурдаги касалликларга ҳам гирифтор бўламиз.\nАгар одам ўз танаси ёки руҳий ҳолатини тадқиқ қилишга киришса, албатта ўзида касал топади.\nДард ҳақида умуман ўйламаслик ёки камроқ ўйлаш керак.\nБетоб бўлганда касаллик ҳақида ўйламаслик керак, зеро одам ўйлаган дардига ўралашиб қолади. Яхшиси, ҳамма нарсани миядан чиқариб ташлаб, бутунлай бошқа нарсалар тўгрисида ўйлаган, гаилашган ёки ўқиган маъқул.\nЭнг соғлом ва чиройли, қадди-қомати келишган одамлар ҳеч нарсадан асабийлашмайдиган одамлардир.\nХушчақчақлик соғломлик белгисигина эмас, балки касалликдан халос қилувчи энг самарадор восита ҳамдир.\nХушчақчақ одамлар тез тузалишади, ҳар қандай касаллик найтида ҳам хурсанд кайфият жоиз.\nХурсандчилик кишининг ҳаётга муҳаббатини ошириб, танасини чиниқтиради.\nСоғ танда соглом ақл бўлишига интилиш зарур.\nАсаб системасини мустаҳкамлайдиган ҳамма нарса умрни узайтиради, аксинча, уни сусайтирувчи нарсалар умрни қисқартиради.\nЖисмоний жиҳатдан соғлом бўлишнинг энг муҳим шарти руҳий тетикликдир. Руҳий тушкунлик ўлим билан чатиштан. Руҳий тетиклик организмимизга янгидан ҳаёт бахш этиб, модда алмашувини яхшилайди.\nУмрни қисқартирувчи омиллар орасида қўрқув, қайғу. умидсизлик, зерикиш, тушкунлик, ҳасад, нафрат етакчи ўринни эгаллайди.\nКасалликнинг энг яқин иттифоқчиси беморнинг умидсизлигидир.\nҚочаётганимизни кўрган душман баттар қутуриб кетганидай, дард ҳам қўрқаётганимизни сезса, янада бешафқат бўлади. Аммо у қаршиликка дуч келиши билан бўшашиб қолади. Бинобарин, дардга бўйин эгмай, у билан олишиш керак.\nЭнг ёмон дард ўз дардига боғланиб қолишдир.\nҲаётини бой бермаслик ташвиши билаи яшаган одам ҳеч қачон ҳаёт завқини билмайди.\nИнсон ўз дарди ҳақида гапи-ришни яхши кўради, аммо бу унинг ҳаётидаги энг нохуш дамлардир.\nА. П . ЧЕХОВ\nБаъзилар нуқул соғлом бўлай деб ташвиш чеккашшклари учунгина бошлари дарддан чиқмайди, бошқалар эса касал бўлишдан қўрқмаганликлари туфайлигина соғлом юришади.\nЖазавага тушиш — касаллик эмас, характер: бу характернинг энг муҳим белгиси ўзига ишонмасликдир.\nЖазава — барча касалликлариинг тасқараси.\nАгар инсон болалиги ва ўсмирлигидан бошлаб тизгинини асабларига бериб қўймаган бўлса, унинг асаблари мулойим ва итоаткор бўлади.\nОрани бузишгача олиб борадиган ҳаддан зиёд асабийлик умрни қисқартиради.\nА. А. БОГОМОЛЕТС\nСоғайиш шартларидан бири соғайиш хоҳишидир.\nИрода барча дори-дармонлардан кўра кўпроқ ёрдам беради.\nСоғайишга ишонч — ярим соғайиш деган сўз.\nЎз дардини тушуниб, даволанишга шай туриш шифо тонишнинг бошланишидир.\nЎзини соғлом деб ҳисобловчи беморни даволаб бўлмайди.\nТабибга дардини ошкор қилмаган одам қандай шифо тонади?\nШифокорларни ўқймишли одамлар ҳам тан олмасликлари мумкин, аммо табобатни фақат жоқилларгина инкор этади.\nТабобат ҳамма санъатлар ичида энг олижаноб санъатдир.\nДокторнинг меҳнати чиндан ҳам энг унумли меҳнатдир: у соғлиқни сақлаш ёки қайта тиклаш орқали жамиятга йўқолиб кетиши мумкин бўлган барча кучларни инъом этади.\nВрачлик касби — жасорат, бу касб фидойиликни, қалб ва фикр софлигини талаб қилади.\nАфтидан, врачларнинг бутун мўъжизалари уларнинг беморга нисбатан диққат-еътиборларининг кучлилигидадир. Ана шу куч туфайли шоирлар табиатга жон бахш этишса, врачлар беморларни оёққа турғизишади.\nЎз беморини даволашга ки-ришган шифокор бу ишни назокат ва очиқ чеҳра билан беморга хуш келадиган тарзда амалга ошириши керак. Бадқовоқ шифокор ўз касбида ҳеч қачон барака топмайди.\nФақат тетик одамгина врач бўлиши мумкин.\nЧаласавод врачлар одатда сершубҳа бўлишади.\nВрачнинг очиқ чеҳраси беморнинг соғая бошлаши демакдир.\nСуҳбатидан кейин бемор енгил тортмаган врач врач эмас.\nУмр қисқа, санъат йўли олис, қулай фурсат ўткинчи, тажриба алдамчи, мулоҳаза билдириш оғир. Бинобарин, фақат табибнинг ўзигина барча зарур нарсалардаи фойдаланиб қолмасдан, балки бемор ҳам, теварак-атрофдагилар ҳам ва ташқи муҳит ҳам табибга унинг фаолиятида кўмакдош бўлмоғи лозим.\nДори-дармон дардга қараганда секинроқ таъсир қилади.\nРуҳ билан таннинг бир-бирига ўзаро таъсиридан ҳабардор бўлганим учун танага шифо бўладиган руҳий малҳамлар мавжудлигини айтиб ўтмоқни бурчим, деб ҳисоблайман.\nРуҳни даволамай туриб, танани даволаб бўлмайди.\nПсихотерапиясиз этик ямаш ёки ўсимликларни пайванд қилиш мумкин, аммо инсон организмидай таъсирчан нарсани даволаб бўлмайди.\nВрачнинг бир оғизгина тасаллиси беморга нақадар шифобахш таъсир кўрсатишини ва аксинча, ишонтиришнинг нечоғли қудратга эга эканлигини билмайдиган ёки билишни истамайдиган врачнипг совуқ ва аёвсиз ҳукми беморни баъзан ажал домига олиб бориб қўйишини ҳамма билади.\n← Аввалги Аввалги Меъёрнинг фойдаси ҳақида\nКейинги → Кейинги: Ёшлик, кексалик ва умрбоқийлик тўғрисида


Жамият Дунё Футбол Мутолаа Жиноят Савол-жавоб Шоу-бизнес Hi-tech Lady Саломатлик Мозийдан садо Ҳидоят сари Муҳаббатнинг она ва бувиларимиз билмаган 7 муаммоси\t16:25, 20 май\tМобиль телефонлар ва интернет севишганларни аждодларидан кўра кўпгина муаммолардан халос этди, деб хабар беради “Сosmopolitan” нашри. Илгарилари мулоқот қилиш учун севишганларда бундай имкониятлар бўлмаган. Учрашувга чиққан йигит қизни кутади, аммо йигит кетиб қолгандан кейин бир неча дақиқа ўтар-ўтмас қиз келади... Йигит қизнинг манзили ёзилган хатчани чўнтагидан олишни унутиб, шимини ювади ва қизни бир умрга йўқотади... Йигит Шимолга кетади ва шу билан алоқа узилади... Ҳозирда бу воқеаларнинг барчаси ўтмишда қолган. Янги технологияларга ўрганган янги авлод бундай воқеаларни тасаввур ҳам қилолмайди. Аммо уларнинг ҳам ўзига хос муаммолари мавжуд, марҳамат улар билан танишинг. 1. Унга тез-тез SMS хабар ёзманг\nЎйламай қилинган иш туфайли одам ўзига кўпгина кўнгилсизликларни орттириб олиши мумкин. Жаҳл келганда, ақл кетади дейишди. Севган инсонингиз билан орангиздаги муносабатлар ҳақида оламга жар солманг, нима бўлган тақдирда ҳам бу фақат икки кишига тегишлидир, ундан бошқаларнинг ҳам хабар топиши шарт эмас. Ҳеч қачон севган инсонингиз билан бўлган низоларни ижтимоий тармоқда муҳокама қилманг. 7. Тушунмовчиликларга олиб келадиган муносабатлар статуси Баъзилар учун ижтимоий тармоқдаги статуси бош қотирадиган нарса бўлиб туюлмаса, баъзилар учун жаҳоншумул аҳамиятга эга бўлади. Баъзилар атайлаб, бошқаларни ўзига жалб этиш учун статусларига шундай сўзларни ёзишса, баъзилар эса севган инсони билан “Нима учун мен ҳақимда статусингизда ёзмадингиз? Демак мени севмайсиз!” деб жанжал кўтаради. Шунинг учун статусга бирор нима ёзаётганда эҳтиёт бўлиб, етти ўлчаб, бир кесиб ёзинг.\n«Йигитимни собиқ севгилиси тинч қўймаяпти...»\t“Мабодо тирик қолсанг, сени яхши кўришимни унутма!”\t«Мен севаман, сен севасанму?» Муносабатларингиз қанчалик мустаҳкам?\tОлимлар аёлнинг қайси ёши эркакларни кўпроқ мафтун қилишини аниқлашди\t«Фотиҳам бузилди... Энди бахтим очилмайди(ми?)»\tБемор қизга жигарини ҳадя қилган йигит операциядан кейин унга уйланди\tОтправить


Шавкат Мирзиёев: кимки ўз армиясини боқишни истамаса, бошқаларнинг армиясини боқади – Газета.uz\nПрезидент Ватан ҳимоячилари кунини умумхалқ байрами сифатида кенг нишонлаш тизимини ишлаб чиқиш бўйича топшириқ берди.\n28 август 2017, 18:58 Сиёсат\nСамарқанд шаҳрида Президент Шавкат Мирзиёев раислигидаги видеоселектор ниҳоясига етди, дея хабар қилди ЎзА.\nҚорақалпоғистон Республикаси Жўқорғи Кенгеси раиси, вилоятлар ва Тошкент шаҳари ҳокимлари ҳудудларда мудофаа тизимида амалга оширилаётган ишлар юзасидан ҳисобот берди.\nПрезидент ҳарбий таълим муассасалари фаолиятини янада такомиллаштириш, моддий-техник базасини мустаҳкамлаш, олий ҳарбий билим юртларига ёшларни тайёрлаш тизимини тубдан янгилаш масалаларига алоҳида эътибор қаратди.\n«Билимли, салоҳиятли ҳарбий кадрлар тайёрлашни қуйидан бошлашимиз керак, — деди Шавкат Мирзиёев. — Бунинг учун 29 академик лицей фаолияти йўлга қўйилади. Бу лицейлар бошқа лицейлардан тубдан фарқ қилиши лозим. Бу ерда ёшларни дунёқараши кенг, жисмонан бақувват, ақлан етук инсонлар этиб тарбиялаш лозим. Бу соҳа учун маблағ аямаймиз. Кимки ўз армиясини боқишни истамаса, бошқаларнинг армиясини боқади».\nПрезидент Шавкат Мирзиёев мутасаддиларга Ватан ҳимоячилари кунини нишонлаш тартибини қайта кўриб чиқиш, бунда анъанавийликдан қочиш, уни умумхалқ байрами сифатида кенг нишонлаш тизимини ишлаб чиқиш бўйича топшириқ берди.


Кодо Саваки: Сенга – МУНОСАБАТ\n”Тоғ этагида бирор инсон медитацияда ўтирган, ўтирмаганидан қатъий назар қушлар ўзларича сайрайдилар, гуллар ханда қилаверадилар”. Қушлар бу одамга бирор ҳикоя айтиб бериш учун сайрашмайди. Гуллар шу одам уларнинг хуснига маҳлиё бўлиши учун шамолда тебраниб, назокатланишмайди.Бу одам “сатори” 1 олиш учун дзадзен2 ўтиргани йўқ. Ҳар ким ўзини ўзига бўлган муносабати орқали яратади.\n(Изоҳ : (1): Дзадзэн –медитация тури. (2): ”Сатори” – мунаввварликка етишиш. )\nДин деган ўз ҳаётини тўла-тўкис, янгидан янги поклик билан, бирор нарсанинг арқонига ўз бўйнини тиқмасдан яшаш демакдир.\nНега атрофга аланглайсан!? Гап сен ҳақингда кетаётганини кўрмаяпсанми?\nКаллаварам каллаваралигидан уялмаслиги керак.Оёқлар оёқ бўлганлиги учун исён кўтармасликлари лозим. Бош асосий нарса ҳам эмас. Киндик ўзини ҳамма нарсанинг отаси дея ҳис қилмасин. Шу сабабли одамлар премьер –министрни алоҳида аҳамиятли одам дея тушунишгани кулгули. Бурун кўзлар ўрнини боса олганидай, оғиз ҳам қулоқлар вазифасини бажара олади. Ҳамма Коинотда ягона ўз ўзлигига эга.\nҲамма тирик жон ўзининг такрорланмаслиги билан яшаб ўтиши керак. Ҳар бир жон фақат ўз умрини яшаши мумкин. Нима бўлдики, сиз буни кўздан қочирдингиз? Жамиятимизда тўғри мисоллар камнамо. “Соғлом ақл”, “жамият онги” деган тушунчалар, бирлашма ва фракциялар яратиш – булар ҳаммаси ёмон мисоллар.\nТокугава (1600-1868) даврида конфуций оқими муридлари айтардилар: ”Шакьямуни жуда ўзига ишонган одам эди! У Коинотда бошқа такрорланмас жон экани ҳақида гапиради”.\nБу янглишиш: Нафақат Шакьямуни ўзига ҳосликка эга. Ҳар биримиз ўзига ҳос, такрорланмас инсонмиз. Ҳар биримизнинг ўзига ҳослигимиз бор. Биз эса ундан нолиймиз.\nНолишни бас қил! Сен ўзингни зерикарли одамлигингдан , кимдир сендан яхшироқлигидан нолияпсан. Ишларинг сал яхшиланиб қолгандан кейин эса дарҳол ўзингдан кета бошлайсан.\nДиний ҳаёт кечириш ўзи ҳақида фикрлаш, ўзлигини таниш ва ўзини цензура қилишни англатади.\nБаъзилар ўзларини бу гапни уларга тегишли жойи йўқдай тутишга ҳаракат қилишади.\nКейинги пайтларда безорилар ҳар сафар муаммо яратишганидан кейин одамлар “замонни” айблашади. Лекин қайси “замон” яхши, қайсиниси ёмон? Бой оиласида туғилган яхшими? Камбағал оилада туғилиш ёмонми? Ўзига ҳослиги бўлмаган замон ва макон ёмондир.\nОта-онангни, шажарангни, келиб чиқишингни ҳамма гапга тиқишинг ёмон. Гўёки бу сенга алоҳида бебаҳолик берадигандай. Мавқеингни, пулингни, кийимингни ҳам кўз-кўзлама. Борингча яша. Дин дегани яланғоч ва ўйинчоқларсиз яшаш деганидир.\nДунёда пул ва таниш-билишлардан аҳамиятли кўриниш ясашга интилишади. Бу бемаза овқатни чиройли тарелкага қуйиб, таъм беришга уринишга ўхшайди. Дунё одамни ўзини, ўзлигини кўздан қочирди.\nДинда жамоа жавобгарлиги йўқ. Ҳамма нарса ўзингга боғлиқ.\nДунё одами, иллюзияга кўмилиб яшайдиган оддий одам агар биров қараб турмаса ишига қизиқишини йўқотади. Қараб турса оловгаям сакрайди.\nДунёда мақтов ёрлиқлари беришади, лекин бунинг ортида нима бор?\nМақтов ёрлиқлари одамни ёлғон камтарлик уйига олиб келади одамни. Кейин бу одам айтади:”Мен ўзимни мақтамоқчимасман, лекин…”\nОдамлар ғалаба ва мағлубият атрофида шовқин сурон яратмасликлари керак.\nМен-менман. Ҳар қандай солиштиришлар бекор.\nБу мактабдан бошланади: имтиҳон топшир, баҳо ол, одамларни шу баҳога қараб бўлиш-қандай аҳмоқлик. “Аҳамиятли” ёки “аҳамиятсиз” нарса нима? Яхши эслаш қобилияти яхшими, ёмонми? Хотираси ёмон ёмон одамми? Ҳотираси зўр тўнкалар ҳам тиқилиб ётишибдику! Баҳо олиш варағида пастда қолганлар ўз тақдирини лаънатлашади ва умрини хафаликда ўтказишади. Ва айнан шу ҳафалиги ҳаётидаги энг катта муаммоси эканини ўйлаб ҳам кўрмайди.\nСенга бировлар қўйишган баҳога суюнма. Ўзингга ўзинг жавоб бер. Нимага бировлар мқтаса суюнасан, ҳақоратлашса ўксийсан? Сен ҳали ўзингни танимайсанку!\nМен хеч кимни мақтамаганман. Чунки ҳамма ўзини яхши томонини билади.\nБолалар сичқонни тутиб олдилар. Энди у қафасда потираяпти. Болалар бу ҳолдан лаззат олишади. Сичқон қонга тўлиб, дум ва оғзини темирга ишқалайди. Кейин уни мушукка ташлаб беришади. Агар мен шу сичқон бўлганимда “лаънати одамлар менинг томошамдан лаззат олиб бўлишибсан”, дердимда, медитацияга ўтириб олардим.\nБудда ҳислатига эга бўлиш атрофга алангламаслик деганидир. Атрофга аланглашни бас қилишинг билан овқатингни мазза қилиб ўтириб ейсан.\nБудда йўлини амал қилиш атрофга алангаламаслик деганидир. Бу айни сония билан уйғунлашиб кетиш. Биз ҳожатга бориш учун овқат емаймиз. Ўғит ишлаб чиқариш учун хожатга бормаймиз. Аммо нимагадир бугун университетга кириш учун мактабга борамиз, яхши иш топиш учун университетга кирамиз.\nМунаввар онгга эга бўлиш бу атрофга алангламасликдир.\nАслида атрофга аланглашга бирор сабаб йўқ. Уни устига тўрт томонга чопавериш одати жудаям кўҳна одат.\nКатталарни ғалати одатлари бор: улар бир дона сўз атрофида катта театр саҳнаси қуришади. Чақалоқни уялтиришга уриниб кўрчи қўлингдан келармикан? Фақатт катталаргина шунақа онгга эга, уларнинг аччиқлари келганида ё уялишганида ўзига ҳос бир транс ҳолатига тушиб қолишади.\n”Темир буқа арслон ҳайқириғидан қўрқмайди”. Бу тушунарли, унинг тирик жонга ҳос ожизлиги йўқ.\nУмр бўйи йўлини топмаган одамлар бор.\nҚоп-қоронғуда тимирскиланишни бақс қил. Эркин қадам боса оладиган жойингда юр.”Тунда юрма. Кундуз юр”. (Кэйтоку-Дэнтороку 15). Бу – диннинг мантиғи.\nҚаерга қарама ўша ерда ўзинг. Сен бўлмасанг у ерда хеч нарса йўқ. “Менинг дангасалигимни бирор нарса қилишга кўмак бер” Менинг оғриқларимни ол”. Бу гап, бу нарса ишламайди.\nҲар биримиз дунё билан бирга туғилганмиз, дунё билан бирга ўламиз. Чунки ҳар бир одамнинг ичида ўз дунёси бор.\nКодо Саваки Росининг ”Сенга” китобидан.\n(Бахтиёржон Мамажоновнинг русчадан таржимаси.)\n← ФУРУF ФАРРУХЗОД: ВИДО\nЮсуф Расул: Она изтироби (ҳикоя) →


«Вирусни жиловлаш мумкин» – профессор Жасур Ризаев билан суҳбат\nКоронавирус чекина бошлагани айтилаётган бўлса-да, бу мавзудаги саволлар ҳамон долзарблигича қолмоқда, одамлар ҳалигача асосан коронавирус ҳақида гаплашмоқда. Коронавирусгача бўлган дунё, ундан кейинги ҳаёт, касаллик вакцинаси – шу ва бошқа қизиқарли мавзулар ҳақида Самарқанд давлат тиббиёт институти ректори, тиббиёт фанлар доктори профессор Жасур Ризаев билан суҳбат уюштирдик.\nЖасур Ризаев / Фото: KUN.UZ\n«Нафақат ходим, оддий одам сифатида Самарқандда яшаш ёқимли»\nСуҳбатдошимиздан аввало Самарқандга келгани, бу ўзига хос ротацияни қандай қабул қилгани ҳақида сўрадик. У нафақат давлат ходими, балки оддий инсон сифатида Самарқандда яшашнинг ўзи ёқимли экани ҳақида қайд этиб ўтди:\n«Биласизми, Самарқандга нафақат давлатнинг ходими сифатида, балки оддий одам сифатида яшашнинг ўзи ёқимли. Фаолиятимда турли ротациялар бўлган, туман тиббиёт бирлашмаларида ҳам ишлаганман, аммо бунақа тажриба илк марта бўлиши. Самарқанд давлат тиббиёт институти нафақат мамлакатда, балки минтақада ўз номига эга олийгоҳ. Бу ердан кўплаб академиклар, профессорлар чиқишган. II жаҳон уруши вақтида Ленинград ҳарбий тиббиёт академияси вақтинча Самарқанд тиббиёт академиясига кўчирилган. Қисқа муддат бўлса-да, собиқ иттифоқдаги етакчи тиббиёт олийгоҳининг Самарқандда фаолият юритиши кейинчалик ҳудудда тиббиёт ривожига ҳисса қўшган».\nПрофессор билан суҳбатимизнинг асосий қисмини коронавирус ҳақидаги саволлар ташкил этди. Жасур Ризаев коронавирус бутун дунёни шошириб қўйганини таъкидлади:\n«Коронавирус билан боғлиқ вазият нафақат бутун дунёдаги тиббиёт ходимларини, балки барча инсонларни шошириб қўйди. Пандемия жуда катта лойиҳаларни тўхтатиб қўйди. Иқтисодиётга, одамларнинг яшаш тарзига таъсир қилди.\nБир нарсани унутмаслик керак, коронавирус янги вирус эмас. Унинг устида кўплаб ўрганишлар қилинган. Вирус бугунги кунда мураккаб модификацияга учраб, пандемия шароитини келтириб чиқарди. Бунга эса давлатлар тайёр эмасди. Бизда коронавирусга қарши кураш тўғри йўлга қўйилгани учун бугун касаллик кўрсаткичи юқори эмас. Масалан, МДҲда фоиз кўрсаткичи бўйича энг яхши кўрсаткичлардан бири бизда».\n«Вирус билан «дўстона яшашга» ўрганишимиз керак»\nСуҳбатдошимизнинг айтишича, вирус бутунлай йўқолиб кетиши қийин масала. Шундай бўлса-да, уни инсоният учун кам хавф туғдирадиган вирусга айланиб қолишига эришиш мумкин:\n«Менга кўпчилик «Вирус йўқолиб кетадими?», деб савол беради. Шуни тушунишимиз керакки, вирус йўқолиб кетмаган тақдирда ҳам инсоният у билан «дўстона яшашга» ўрганиши керак. Бунинг имкони бор. Масалан, биз карантинни тўғри йўлга қўйдик, даволаш борасида тўғри ишладик, касалликнинг олдини олиш бўйича самарали чоралар кўрдик ва натижада карантиндан кам йўқотиш билан чиқишимизга умид қилишимиз мумкин.\nШу ўринда айтишим керак, эпидемиологик вазият вақтида Самарқанд тиббиёт институти ходимлари ҳам қараб тургани йўқ. Самарқанд, Жиззах, Навоий, Қашқадарё, Сурхондарёдаги мингга яқин тиббиёт ходимларини коронавирусга қарши кураш доирасида қайта тайёрлашга ёрдам бердик. Биз уларни аввало ўзини ҳимоялашга ўргатишга эътибор қаратдик. Чунки тиббиёт ходимлари вирусга қарши курашда аввало ўзини ҳимоялаши керак. Вирусга бўлган нотўғри муносабат тиббиёт ходимларига зарар етказиши мумкин.\nИнститутимизнинг 20 нафар ходимларидан иборат махсус гуруҳни жойларга чиқариб, тиббиёт ходимлари учун семинарлар ўтказдик. Бундан ташқари, Самарқанддаги коронавирус юқтирган беморлар даволанаётган учта касалхонада институтимиз ходимлари кўнгилли сифатида ишламоқда. Табиийки, жараён ҳақида маълумотга эга бўлиб туриш учун онлайн тарзда даволаш жараёнидан хабардор бўлиб турдик.\nШу ўринда соғлиқни сақлаш вазирлиги томонидан ҳам ишлар тўғри йўлга қўйилганини айтишимиз керак. Мисол тариқасида шуни келтиришиз мумкинки, беморлар барча ерда бир хил даволанмоқда. Масалан, вирусология институтида ҳам, чекка ҳудудларда ҳам бир хил даражада шароитлар яратилган.\nДаволаш жараёнида берилган тавсиялар ишлаб чиқишда ҳам Самарқанд давлат тиббиёт институти профессор-ўқитувчилари фаол иштирок этишди. Беморларни даволаш учун энг муҳим тизимлардан бири бу бирламчи даволаш муассасалари ҳисобланган поликлиникалар. Чунки одам касал бўлса, биринчи бўлиб поликлиникага мурожаат қилади. Мана шу тизимга кўмаклашиш мақсадида институтимиз профессор-ўқитувчилари томонидан бепул онлайн-поликлиника ташкил этилди.\nБугунгача 5 мингга яқин онлайн мурожаатлар қабул қилинди. Одамлар коронавируснинг дастлабки аломатларга ўхшаш аломатларни сезганда мурожаат қилишди. Бундан ташқари, кўнгилли талабалар томонидан Call-марказлар ташкил этилди. 24 соат ишлаган Call-марказ 3 мингдан ортиқ мурожаатларга жавоб берди».\n«Масалан, Ўзбекистон қизамиқдан холи ҳудуд деган сертификат ҳам олган»\nТиббиёт фанлари доктори бўлган суҳбатдошимиз вирусларни жиловлаш имкони борлигини қайд этиб ўтди:\n«Тиббиёт ўлат, вабо каби ўта хавфли инфекцияларни жиловлай олган. Ёки бўлмаса, тез юқувчан касалликлар бор: қизилча, қизамиқ. ХХ аср тиббиётининг асосий ютуқларидан бири айнан инфекцияларнинг жиловланиши бўлди. Эндиликда бу касалликларнинг хавфлилик даражаси юқори эмас. Масалан, Ўзбекистон қизамиқдан холи ҳудуд деган сертификат ҳам олган. Бу эса демак юқумли касалликларни жиловлаш мумкин деган хулосани беради.\nКоронавирусни ҳам жиловлаш мумкин. Ўзбекистон миқиёсида олсак, касаллик ривожланиб бормоқда, аммо жиловлаш мумкин бўлган даражада. Вакцина эса коронавирус одамга юқиши ва салбий таъсирини минимум даражагача тушириши мумкин. Масалан, грипп ҳам бир вақтлар одамнинг умрига зомин бўладиган касаллик эди, аммо ҳозир унинг таъсири минимал даражагача тушган. Коронавирус ҳам қачондир минимал таъсир қилувчи касаллик сифатида худди грипп каби биз билан қолади.\nАгар биз шахсий гигиенага риоя қилсак, иммунитетни яхшиласак, шахсий ҳимоя воситаларидан фойдалансак, касаллик таъсирини ўзимиз ҳам камайтирган бўламиз. Яна такрорлайман, касалликни бошқариш мумкин. Масалан, 34 миллион аҳолига эга Ўзбекистонда касалланганлар сони фоиз ҳисобида юқори эмас. Иш тўғри ташкил қилинса, ҳар қандай касаллик таъсирини камайтириш мумкин».\nКарантин сабаб одамлар уйдан чиқмаяпти ва табиийки касалхоналарга ҳам шошилинч ҳолатлардан бошқа вақтда бормаяпти. Одамларнинг узоқ вақт касалхоналарга бормаслиги кейинчалик бирданига касалликлар кўпайиши ва касалхоналарга қийинчилик туғдириши мумкинми? Профессордан шу саволимизга жавоб олдик:\n«Бутун дунёда тиббий хизмат бўйича биринчи катта босимни бирламчи даволаш муассасалари қабул қилади. Булар амбулатор поликлиникалар. Албатта, тез тиббий ёрдам ҳам бунинг ажралмас қисми. Шу ўринда бир мулоҳаза келади: одамларимизда касалхонага ётмасам, осма укол олмасам, тузалмайман, деган тушунча бор. Баъзи беморларни уколсиз таблетка билан даволамоқчи бўлсангиз, сизга шубҳа билан ҳам қарашади, бу яхши шифокормикин ўзи, дегандек.\nҲар қандай касалликни даволаш асосан иммунитетга боғлиқ. Бериладиган дорилар шунчаки туртки. Жарроҳлик касалликларидан ташқари, албатта. Ўйлайманки, карантин тугагач, табиийки касалхоналарга мурожаатлар кўпаяди. Бу режали равишда даволанишга эҳтиёжи бор одамлар ҳисобига. Аммо тезкор ёрдам бўйича ёки айнан қандайдир касалликлар бўйича мурожаатлар режали тарзда давом этади. Чунки юқорида айтганимдек, биринчи ва энг асосий тўлқинни қабул қиладиган поликлиникалар фаолияти давом этмоқда. Бундан ташқари, карантин вақтида одамларда уй шароитида даволанса бўларкан-ку, стационарга бориш шарт эмаскан деган тушунча ҳам пайдо бўлди. Карантин кўпчиликда мана шундай фикр уйғотди.\nБарча нарсанинг яхши ва ёмон томонлари бор. Карантиннинг яхши жиҳатлари сифатида онлайн платформанинг ривожланганини айтиш мумкин. Бундан ташқари, олимлар битмай қолган илмий ишларини битириб олишяпти.\nКарантин келтириб чиқиши мумкин бўлган салбий жиҳатларни айтадиган бўлсак, кўпчиликда камҳаракатликка мойиллик пайдо бўлиши мумкин. Камҳаракатлик танада бошқа касалликни келтириб чиқариши ҳеч гап эмас. Шу сабаб карантинда уй шароитида бўлса ҳам спорт билан шуғулланиб туриш керак. Шунингдек, овқатланиш меъёрининг бузилиши қон-томир ва асаб касалликларини келтириб чиқариши мумкин».\nКарантин бошлангандан сўнг гигиена қоидаларига риоя қилиш тинимсиз тарғиб қилинмоқда. Шифокорларнинг айтишича, бу бошқа юқумли касалликлар бўйича мурожаатлар камайишига олиб келган. Карантиндан кейин ҳам ҳар замонда қўлини ювишга, ниқоб тақиб юришга одатланган инсоният учун юқумли касалликлар билан оғриш камаядими? Суҳбатдошимизнинг фикри қуйидагича:\n«Инсоннинг табиати шунақа: кўзи билан кўриб қўли билан ушламаган нарсага ишонмайди. Бугун кўряпмизки, кўзга кўринмайдиган кичкина зарра ҳам катта муаммоларни келтириб чиқарди ва одамлар буни кўзи билан кўриб, ишонди. Касаллик ваҳимаси табиийки одамлар орасида гигиеник кун тартибига риоя қилиш даражасини оширди. Одамлар микроблар, вируслар билан аввало ўзи курашиши кераклигини тушуниб етди.\nНатижада ҳаво томчилари орқали ва бошқа йўллар билан юқувчи касалликлар миқдори камайди. Ҳозир барчамиз уйга киришимиз билан қўлни ювишга одатландик, уйдаги кичкина болалар ҳам. Бу айниқса болаларда турғун рефлекс келтириб чиқаряпти. Бугун мана шундай чекловларни кўрган авлод улғайгач ҳам ниқоб тақиб юришга одатланади».\n22:19 / 01.07.2020\nВирус блокатор вирусдан ҳимоя қиладими? Коронавирусга қарши кураш штаби аъзоси жавоб берди\n22:46 / 29.06.2020\n18:23 / 27.06.2020


Генетик нусха: Фақат онаси ажрата оладиган британиялик эгизаклар\n17:28 / 01.06.2016\nБирйўла уч фарзанд кўришини эшитган она учун бу кутилмаган ҳолат бўлди. Кичкинтойлар Роман, Рокко ва Роан шифохананинг интенсив даволаш хонасидан чиқиб, уйга кетишга отланганларида, уларнинг онасини яна битта "совға" пойлаб турганди.\nБошқа оналар кичкинтойларнинг бир-бирига сув томчисидек ўхшашларини айтганларидан кейин Беки-Жо ДНК намуналарини таҳлил қилдиришга қарор қилди. Шу тариқа у гап 200 миллиондан кишидан фақат бир нафарида учрайдиган ҳолат ҳақида кетаётганини англаб етди: эгизакларнинг учаласи ҳам генетик нуқтаи назардан мутлақо бир хил бўлиб чиқди.\nФақат 23 ёшли онасигина кичкинтойларини адаштирмайди. Уларни ўзини тутиши ҳамда бошқа ҳолатларига қараб ажрата олади.\n"Уларнинг учаласида ҳам икки қошлари орасида туғма холлари бор, лекин Романнинг холи бошқалариникидан бироз тўқроқ рангда, Роаннинг эса оёғида туғма доғи бор", - дея изоҳлайди у.\nОлинган маълумотларга кўра, эгизакларнинг бир хиллигини аниқлашнинг ягона йўли - бу ДНК таҳлиллари.\nМай ойининг бошларида Беки-Жо Аллен таҳлиллар жавобини олди - унга кўра, болаларнинг учаласи ҳам генетик жиҳатдан бир хил бўлиб чиқди.\n"Мен ҳайратда қолдим, албатта, чунки улар генетик жиҳатдан бир хил чиқмаслигини кутгандим. Бироқ кейин ўйлаб қарасам, уларни мендан бошқа ҳеч ким ажратолмас экан, бу кўп нарсани англатади!" Ливерпуллик бу аёлнинг эгизаклардан ташқари бир қизи ҳам бор.\nЭгизаклар ҳомиладорликнинг 31-ҳафтасида кесарева йўли билан дунёга келишган. Рокко - 1,5 кг, Роман - 1,53, Роан эса - 1,64 кг бўлиб туғилган.\nКичкинтойлар уйда характерларини намоён қилишади. "Роан - энг тўполончиси, у доим қичқиради. Рокко - одатда оғир-босиқ, аммо кези келганда у ҳам жаҳл қилади. Роман эса одатда ҳеч ким билан бўлишгиси келмайди", - деди уларнинг онаси.\nЭгизакларга бир ҳафтада 130тача таглик ва 4 пачка болалар салфеткаси керак бўлади. Сутли аралашмалар тахминан икки кунга етади, кир ювадиган машина эса кунига уч маҳал ишлайди. Эгизакларнинг отаси 28 ёшли Лайам Тирней рафиқаси билан яшамайди, унга асосан 17 ёшли синглиси Лорен ёрдам беради.


Мактаб битирувчиларини давлат аттестациясидан ўтказиш\n695 марта ўқилди\nМактаб битирувчилари учун умумий ўрта таълим дастурларини тўлиқ ўзлаштиргандан кейин якуний аттестациядан ўтиш мажбурийдир.\nТаълим дастурларини давлат таълим стандартлари талаблари даражасида ўзлаштирган ва ўқув фанларидан йил якуни бўйича ижобий баҳоланган, ёки битта ўқув фанидан қониқарсиз баҳоланган (ушбу фан бўйича якуний аттестациядан ўтиш шарти билан) битирувчилар мактаб педагогик кенгаши қарорига асосан якуний аттестацияга қўйиладилар.\nБитирувчи синфларда якуний аттестация ўтказиладиган фанлар рўйхати, шакли ва муддатлари ҳар ўқув йилида Халқ таълими вазирлиги томонидан тасдиқланади.\nАйрим фанлар чуқур ўрганиладиган давлат ихтисослаштирилган умумтаълим муассасаларида педагогик кенгашнинг қарори билан тегишли фандан қўшимча якуний аттестация киритилиши мумкин.\nЯкуний аттестацияни ташкил этиш тартиби\nМактаб битирувчиларининг якуний аттестациясини шу мактаб педагогик кенгаши томонидан тасдиқланган якуний аттестация комиссияси мувофиқлаштиради.\nЯкуний аттестация ўтказиладиган ҳар бир фандан мактаб директорининг буйруғи билан якуний давлат аттестация комиссияси қуйидаги таркибда тайинланади:\nўқув фани бўйича якуний аттестация комиссияси раиси — мактаб директори, унинг ўринбосари ёки мактаб ўқитувчиси;\nЯкуний аттестацияни ўтказиш тартиби\nЯкуний аттестация мактаб директори томонидан тасдиқланган жадвал асосида ўтказилади.\nБарча мактабларда якуний аттестация эрталаб соат 8:00 дан бошланади.\nБитирувчиларга она тилидан баён ёзиш учун 3 астрономик соат (иншо ёзиш учун 4 астрономик соат), математикадан ёзма иш учун 3 астрономик соат, тест-синов топшириқлари берилиши кўзда тутилган бўлса, уларни бажаришга ижтимоий-гуманитар фанлар бўйича ҳар бир тест саволи учун 2 дақиқа, аниқ фанлар бўйича ҳар бир тест саволи учун 3 дақиқа вақт ажратилади.\nБитирувчиларга оғзаки якуний аттестацияда олган топшириқлари бўйича тайёрланиш учун 15—20 дақиқа вақт берилади.\nАттестацияда белгиланган тартибни бузиш оқибатлари\nБитирувчи оғзаки ёки ёзма якуний аттестацияни топшириш жараёнида белгиланган тартибни бузган тақдирда, у якуний аттестацияни давом эттириш ҳуқуқидан маҳрум қилинади.\nБитирувчи якуний аттестацияни давом эттириш ҳуқуқидан маҳрум қилинганда якуний аттестация комиссияси томонидан бу ҳақда якуний аттестация баённомасига ёзиб қўйилади.\nМактаб педагогик кенгашининг қарори асосида унга якуний аттестация тугаган кундан кейин 2 ҳафта ўтгач мазкур фандан қайта якуний аттестациядан ўтишга рухсат берилиши мумкин.\nҲар бир фан бўйича оғзаки ёки ёзма якуний аттестация ўтказилгач, якуний аттестация комиссияси барча битирувчиларга йиллик ва якуний аттестация баҳолари асосида якуний баҳоларни қўядилар. Бунда, битирувчининг йиллик ва якуний аттестация баҳосининг ўртачаси олиниб яхлитланади.\nАттестациясидан озод этиш\nякуний давлат аттестациясидан озод қилиши мумкин бўлган касалликларга асосан.\nМуддатдан олдин аттестациядан ўтказиш\nБитирувчиларнинг яшаш жойи ўзгариши (хорижга чиқиш) муносабати билан шу ҳолатни тасдиқловчи расмий ҳужжатлари бўлса, (бу ҳолат март-апрель-май ойларида юзага келса) бундай битирувчиларга якуний аттестациядан муддатидан илгари ўтишларига халқ таълими бошқармалари буйруғи билан рухсат берилади.\nБундай ҳолларда якуний аттестация ва синовлар мактаб директори тузган муваққат якуний аттестация комиссияси томонидан ва у тасдиқлаган жадвал асосида ўтказилади.\nУмумий ўрта таълим олувчиларнинг якуний давлат аттестацияси тўғрисидаги Низом


Ўзбекистон Қуролли кучларида нима гап?\nТўлқин Яқинда Интернет сайтларида Александр Пушкарёв имзоси билан эълон қилинган мақолада Ўзбекистон Қуролли кучлари сафларида хизмат қилган бир гуруҳ катта офицерлар Россия фойдасига айғоқчилик билан шуғуллангани тўғрисида маълумот берилади.\nМақолада сўнгги вақтларда Россия фойдасига айғоқчиликда айбланган бир қанча офицер ҳибсга олингани айтилиб, уларнинг исм-фамилиялари тилга олинади:\n“полковник А.Е.Кияев — Қуролли кучлар Бирлашган штаби бош оператив бошқармаси бошлиғи,\nполковник М.И.Иванников — Қуролли кучлар Бирлашган штаби котибияти бошлиғи,\nполковник Ю.М.Данилин — Қуролли кучларБирлашган штаби 8-бўлими бошлиғи,\nгенерал-лейтенант А.В.Шишлянников — Қуролли кучлар академияси ўқитувчиси, Тожикистон Республикасининг собиқ мудофаа вазири”.\nМақолада ёзилишича, Ўзбекистон Республикаси Давлат чегараларини ҳимоя қилувчи қўмитаси раҳбариятидан деярли барчаси айғоқчиликда айбланган. Булар қўмита раисининг ўринбосарлари - полковник А.Рашидов, полковник А.Каримқулов, полковник И.Бешимов, штаб бошлиғи ўринбосари полковник Н.Средний, “Тошкент” оператив қўмондонлиги бошлиғи полковник Б.Исаковдир.\n“Озодлик” мухбири мазкур мақолада келтирилган маълумотларга ойдинлик киритиш мақсадида Миллий хавфсизлик хизматига мурожаат қилди. МХХ матбуот хизмати вакили Олим Тўрақуловнинг таъкидлашича, Александр Пушкарёвнинг мақоласи буюртма хусусиятига эга. Унда келтирилган далиллар ҳам ҳақиқатдан йироқ.\nО.Тўрақуловнинг маълум қилишича, мақолада номи келтирилган шахслардан фақат биттаси – Давлат чегараларини ҳимоя қилувчи қўмита штаби бошлиғининг собиқ ўринбосари Н.Среднийга Жиноят кодексининг 157-моддаси (давлатга хоинлик қилиш) бўйича айблов қўйилган. У мамлакат ҳарбий суди томонидан ЖКнинг 157 ва 301-моддаларида (ҳокимиятни суиистеъмол қилиш, ҳокимият ваколатларидан ташқарига чиқиш ёки ҳокимият ҳаракатсизлиги) кўрсатилган жиноятларни хорижий давлатлардан бирининг манфаати учун содир этганликда айбланиб, жорий йилнинг 29 октябрида 11 йил муддатга озодликдан маҳрум қилинган.\nО.Тўрақулов Николай Средний қайси давлат фойдасига айғоқчилик қилганини айтмади.\nО.Тўрақулов Давлат чегараларини ҳимоя қилувчи қўмитанинг уч собиқ мансабдор ходимига нисбатан МХХ тергов бўлими томонидан жиноят иши қўзғатилганини маълум қилди. Аммо уларга қўйилган айблар айғоқчилик билан боғлиқ эмас экан. Унинг айтишича, қўмита раисининг техника ва қурол-яроғ бўйича собиқ ўринбосари полковник А.Каримқуловга ЖКнинг 167-моддаси (ўзлаштириш ёки растрата йўли билан талон-тарож қилиш) ва 301-моддаси (ҳокимиятни суиистеъмол қилиш, ҳокимият ваколатларидан ташқарига чиқиш ёки ҳокимият ҳаракатсизлиги) бўйича айблар қўйилган. Ҳозир ушбу жиноят иши ҳарбий судда кўрилмоқда. Қўмитанинг “Тошкент” чегара қўшинлари оператив гуруҳи собиқ бошлиғи полковник Б.Исаковга нисбатан эса юқорида кўрсатилган икки моддадан ташқари ЖКнинг 210-моддаси (пора олиш) бўйича айблов эълон қилинган. Бу иш юзасидан тергов олиб борилмоқда.\nО.Тўрақуловнинг таъкидлашича, Қуролли кучларнинг мақолада номлари тилга олинган бошқа мансабдор шахслари айғоқчиликка мутлақо алоқадор эмас.


Ўзбекистонда янги "Milliy" телеканали ишга туширилди(Видео)\nЖамият Дунё Футбол Мутолаа Жиноят Савол-жавоб Шоу-бизнес Hi-tech Lady Саломатлик Мозийдан садо Ҳидоят сари Ўзбекистонда янги "Milliy" телеканали ишга туширилди(Видео)\t09:47, 05 август 2016\t4 август куни соат 16:00дан бошлаб янги "Milliy" (MTV) телеканали синов режимида ишга туширилди.\nКанал эфири суткада 17 соат - эрталабки соат 7:00 дан кечки 23:00 га қадар давом этади. Бу ҳақда Uz24 хабар бермоқда. MTV телеканалида ўзбек ва хориж мусиқаси юлдузларининг оммабоп клиплари, эксклюзив кўнгилочар дастурлар ва ток-шоулар, хит-парадлар, концертлар, юқори сифатли бадиий фильмлар ҳамда миллий ва чет эл сериаллари намойиш этилади.\nКанал ротациясида ҳар қандай ёш ва дид соҳиблари учун қўшиқлар тақдим этилади. Бундан ташқари, MTV'нинг дастурлар жадвалидан илмий-оммабоп кўрсатувлар ҳам ўрин олади.


Толиблар: "ИД"* таҳдид эмас, "бош оғриқдир" - 08.10.2021, Sputnik Ўзбекистон\nТолиблар: "ИД"* таҳдид эмас, "бош оғриқдир"\nАфғонистон расмий вакили сўзларига кўра, маҳаллий халқ террорчиларни қўллаб-қувватламайди 08.10.2021, Sputnik Ўзбекистон\nТОШКЕНТ, 8 окт — Sputnik. "Ислом давлати"* террорчилик уюшмаси Афғонистон учун таҳдид эмас, деб баёнот қилди мамлакат муваққат ҳукумати маданият ва ахборот вазири ўринбосари, толибларнинг расмий вакили Забиулла Мужоҳид. Унинг сўзларидан TOLO News иқтибос келтирган."Биз "ИД"*ни таҳдид эмас, балки бош оғриғи деб атаймиз. Айрим жойларда улар бош оғриқларни келтириб чиқаришмоқда, аммо ҳар бир ҳодисадан сўнг уларнинг айбдорлари йўқ қилинади. Биз уларни қувяпмиз, улар яширинадиган жойлар аниқланган", — дея таъкидлади вазир ўринбосари.Мужоҳиднинг сўзларига кўра, ИД*ни Афғонистон халқи қўллаб-қувватламайди.Илгарироқ Россия ТИВ расмий вакили Мария Захарова Москва Афғонистонда "Ислом давлати" жангарилари фаоллиги ортиб бораётганидан ташвишда эканлиги ҳақида баёнот берган эди. Захарова ўз чиқишида террорчилар 20 нафар инсоннинг қурбон бўлишига олиб келган Қобул марказидаги масжиддаги портлаш ҳақида эслатиб ўтган эди.*Россияда тақиқланган террорчилик ташкилоти\n09:16 08.10.2021 (янгиланди: 09:26 08.10.2021)\nАфғонистон расмий вакили сўзларига кўра, маҳаллий халқ террорчиларни қўллаб-қувватламайди\nТОШКЕНТ, 8 окт — Sputnik. "Ислом давлати"* террорчилик уюшмаси Афғонистон учун таҳдид эмас, деб баёнот қилди мамлакат муваққат ҳукумати маданият ва ахборот вазири ўринбосари, толибларнинг расмий вакили Забиулла Мужоҳид. Унинг сўзларидан TOLO News иқтибос келтирган.\n"Биз "ИД"*ни таҳдид эмас, балки бош оғриғи деб атаймиз. Айрим жойларда улар бош оғриқларни келтириб чиқаришмоқда, аммо ҳар бир ҳодисадан сўнг уларнинг айбдорлари йўқ қилинади. Биз уларни қувяпмиз, улар яширинадиган жойлар аниқланган", — дея таъкидлади вазир ўринбосари.\nАбдулазиз Камилов "Толибон" ҳукумати ТИВ раҳбари билан учрашди\n7 Октябр, 15:26\nМужоҳиднинг сўзларига кўра, ИД*ни Афғонистон халқи қўллаб-қувватламайди.\nИлгарироқ Россия ТИВ расмий вакили Мария Захарова Москва Афғонистонда "Ислом давлати" жангарилари фаоллиги ортиб бораётганидан ташвишда эканлиги ҳақида баёнот берган эди. Захарова ўз чиқишида террорчилар 20 нафар инсоннинг қурбон бўлишига олиб келган Қобул марказидаги масжиддаги портлаш ҳақида эслатиб ўтган эди.\n*Россияда тақиқланган террорчилик ташкилоти


"Ўз вақтида егани ноним бўлмаган". Анвар Бойназаров меҳмонимиз (анонс) / Olamsport.com\n"Ўз вақтида егани ноним бўлмаган". Анвар Бойназаров меҳмонимиз (анонс)\n«Daryo» ва «Olamsport» нашрлари Persona’га ўзбекистонлик муайтай устаси Анвар Бойназаровни таклиф қилди.\nАнвар Бойназаров 1989 йилнинг 10 январь куни Самарқанднинг Жомбой туманида туғилган. 12 ёшидан бошлаб таэквондо билан шуғулланган. У профессионал карьерасини ривожлантириш учун 2008 йил Таиланд пойтахти Бангкокка жўнаб кетди ва даставвал ҳаваскор муайтайчилар ўртасида жаҳон чемпионлигини қўлга киритди.\n2011 йилга келиб Бойназаров WMF йўналиши бўйича жаҳон чемпиони бўлди. Икки йилдан кейин бу муваффақиятини такрорлади. Муайтайда унга қадар ўзбекистонлик спортчилар бундай катта муваффақиятга эришмаганди.\nФаолияти давомида Анвар 111 та жанг ўтказиб улгурган. Бу жангларини бор-йўғи 5 йил ичида ўтказиб, ўзига хос рекорд ўрнатган. Айни пайтда тик туриб жанг қилувчи спортчилар учун энг олий бўлган Glory лигасида фаолият кўрсатмоқда. Ўзбекистон ҳаваскор ва профессионал кикбоксинг ассоциацияси маълумотига кўра, Анвар Бойназаров ҳақида Голливуд фильм суратга олишни режалаштирган.\n"Persona"да спортчи муваффақиятларига қандай эришгани, бу йўлда нималарни қурбон қилгани ҳақида айтиб берди. У битта жангидан қанча пул топишини, ўзбекистонлик спортчиларга нима етишмаслигини ҳам яшириб ўтирмаган. Қуйида интервьюдан парчалар келтирилди. Тез орада Бойназаров билан суҳбатнинг ўзи тақдим этилади.\nМанба : olamsport.com ва daryo.uz\nЎзбекистонлик спортчи олдида UFC ва Bellator'дан таклиф бор 2\nАнвар Бойназаровнинг навбатдаги жанг санаси ва рақиби маълум бўлди 1\nОсиё чемпионлик камари соҳибидан тонгги машғулот + ФОТО 0\n17 янв 04:38:10\nТезрок доканца видео чикса яхши буларди.\n16 янв 18:39:47\nRahmat adminlar kelgusi ishlaringizga omad tilayman...


Коронавирус: Ўзбекистон ва жаҳондаги вазият, 1...\nБугун, 1 апрель (мамлакатимизда коронавирус инфекцияси аниқланганининг 18-куни)га келиб, Ўзбекистонда COVID-19 билан касалланганлар жами сони 172 нафарга етди. Шулардан саккиз нафари соғайиб кетган, икки нафари вафот этган.\nАйни пайтда қўшни Қозоғистонда 343, Қирғизистонда 107 нафар кишида коронавирус аниқланди. Коронавирусни юқтириш бўйича Туркияда — 13 531, Жанубий Кореяда — 9 786, Россияда — 2 337, Украинада — 645 ҳолат қайд этилди.\n«Worldometers» маълумотларига кўра, дунё миқёсида шу пайтгача коронавирус энг кўп аниқланган мамлакатлар: АҚШ (185 мингдан зиёд) ва Италия (салкам 106 минг нафар). Кейинги ўринларда Испания (95,9 минг), Хитой (81,5 минг, шундан 76 мингдан зиёди тузалиб кетган) ва Германия (71,7 минг). Кеча Италияда — 837 (жами 12 428), Испанияда — 748 ( жами 8 464), АҚШда — 666 киши (жами 3 780) коронавирусдан вафот этди.\n1 апрелнинг айни дақиқаларига келиб, дунё бўйича коронавирус аниқланган инсонлар жами сони 854 035 нафарга етди, шундан 42 014 нафари вафот этган, 176 906 нафар бемор соғайиб кетган.\nАйни пайтда дунёнинг 180 мамлакати ва ҳудудида коронавирус мавжуд.\nИнфографика 26 дақиқа олдин


ЎзА - Халқимизнинг ардоқли байрами\nХалқимизнинг ардоқли байрами\nЎзбекистон Республикаси Президентининг 2020 йил 3 мартдаги "2020 йилги Наврўз умумхалқ байрамига тайёргарлик кўриш ва уни ўтказиш тўғрисида"ги қарорига биноан мамлакатимизда халқимизнинг бу улуғ байрамига қизғин тайёргарлик кўрилмоқда.\nШу муносабат билан ЎзА мухбири филология фанлари доктори, фольклоршунос Шомирза ТУРДИМОВга саволлар билан мурожаат қилди:\n– Шомирза ака, халқимиз асрлар оша Йилбоши дея катта қувончу хурсандчилик билан нишонлаб келаётган, Бирлашган Миллатлар Ташкилоти томонидан ҳам халқаро байрам сифатида эътироф этилган Наврўз умумхалқ байрамига тайёргарлик кўриш ва уни ўтказиш бўйича Президентимизнинг қарори миллатнинг зиёлиси, фольклоршунос олим сифатида сизни ҳам бефарқ қолдирмагани шубҳасиз...\n– Ҳа, Наврўз шунчаки байрам эмас. Унинг миллат тарихи, фалсафаси, бадиияти ва санъати, маданияти, мифологик, диний ва дунёвий дунёқарашини, илмий тафаккур тарзини ўзида мужассам этган қомусий бир айём эканлиги мустақиллик шарофати билан тикланди.\nНаврўз ҳамиша барча даврларда ҳам оммавий равишда катта майдонларда, сайлгоҳларда зўр тантана билан нишонланган. Каттаю кичик, ёшу қари, эркагу аёл – бутун халқнинг эзгу ниятлари, шодиёна олқишларининг қуввати қўшилиб, борлиқни онадан туғилгандай тозартиб, яшнатишга хизмат қилган. Байрамнинг тантана қилиниши, унда уюштирилган барча ўйин-томошалар, қўшиқ-рақслардан кутилган муддао ҳам ушбу мақсадга йўналтирилади. Фақат собиқ шўролар давридагина бу байрам қувғинга учради, миллат ҳаёти ва хотирасидан буткул ўчириб ташлашга ҳаракат қилинди. Шўроларнинг асл мақсади халқнинг ёдида муҳрланган хотирадан мосуво этиш, ўзлигини, қадр-қимматини билувчи авлодларнинг туғилишига йўл қўймаслик эди. Яратганга шукрлар бўлсинки, мустақиллик шарофати ила бу байрам ҳаётда яна ўз ўрнини топди, янгича мазмун ва моҳият кашф этди. Чинакамига халқ шодиёнасининг тантанасига айланди. Президент Шавкат Мирзиёев айтганидек, “Наврўз халқимизнинг маънавий қиёфасини ва покиза ҳис туйғуларини, ўлмас руҳи ва маданиятини ўзида ёрқин намоён этадиган энг кўҳна, энг севимли, чинаккам миллий айёмимиздир”.\n– Улуғ аллома Абу Райҳон Берунийнинг “Бу кун – фаришталар қадрлайдиган кундир, чунки шу куни фаришталар яратилган. Бу кунни пайғамбарлар ҳам қадрлайди, чунки шу куни қуёш яратилган. Бу кунни шоҳлар ҳам қадрлайдилар, чунки бу кун йилнинг биринчи кунидир”, деб ёзгани бекор эмас. Наврўз ана шу тажрибалар, билимларнинг мевасими?\n– Оқаётган вақтни тўхтатиб бўлмайди. Лекин одамизот ер юзида бино бўлибдики, ўзи яшаётган жой, атрофини ўраб турган олам, осмон ёритқичларидан улгу олиб, қуёшнинг чиқиб ботишидан кун ва туннинг ажралишини, ойнинг тўлиб камайишидан ҳафта, ойларнинг янгиланишини, фаслларнинг алмашинишидан йилнинг якунланганини англаган. Кун ва тун тенг келувчи дам янги йил бошланишидан дарак эканлигини идрок этиб, байрам қилган. Халқ ўз билим ва тажрибаларини авлодларга мерос сифатида ўтказар экан, маросим таркибидаги ҳар бир ҳаракат, айтим, қўшиқ, рақс, кўпдан-кўп образлар рамзий-тимсолий шаклда қандайдир фикрни, ахборотни, билим ва тажрибанинг қуйма хулосаларини ифодалаб келади.\nВақт оқимида ёз ва қишнинг мавсумий ўрин алмашиниши ўлиб тирилувчи табиат ҳақидаги мифологик дунёқарашларда яхлит тизим сифатида акс этади, маросим моҳиятини ташкил қилади. Аввало, кўкламда қишки уйқуга кетган табиатнинг уйғониши, бу ҳодисаларнинг илк даракчилари – бойчечакнинг очилиши, лайлакнинг келиши, Ҳулкар юлдуз туркумининг ботиб, Қамбарнинг чиқиши, ҳамма-ҳаммаси тун ва кун тенг келувчи дамга – Наврўзга даракчи бўлишган. “Лайлак келди, ёз бўлди”, “Бойчечагим бойланди, Қазон тўла айронди, Айронингдан бермасанг, Қазон-тавоғинг вайронди...”, “Тепдим сандиқ очилди, Тўрга бодом сочилди...” каби айтим-қўшиқлар мағзида ана шу муждалар турибди.\n– Дарвоқе, мавсумий маросимларнинг осмон ёритқичлари ҳаракатига уйғунлиги, ёз-кўкламнинг келиши Қамбар юлдузи, қишнинг келиши Ҳулкар юлдузининг кўринишига боғлиқ эканлиги ҳақидаги билимлар халқ ўртасида кенг ёйилган нақл ва афсоналар орқали ҳам етиб келган. Наврўз билан боғлиқ маросимлар ҳақида ҳам айтиб ўтсангиз...\n– Наврўзда ўтказиладиган маросимларнинг ҳам алоҳида мазмун-маъноси бор. Баҳор ўсимлиги тимсоли сифатида эъзозланувчи бойчечак ҳақидаги қўшиқлар бевосита Йилбошида ўтувчи Бойчечак маросимининг бугунги кундаги акс-садоси дейиш мумкин. Бойчечак маросими республикамизнинг деярли барча вилоятларида, баъзи ўринларда қисқа урф-одат кўринишида, бир қатор ҳудудларда фақат қўшиқ шаклида сақланиб келмоқда. Қадим Бойчечак маросими Жиззах, Ғаллаорол, Самарқанд, Ургут, Наманган, Андижонда болалар томонидан уюштирилувчи урф-одат шаклида сақланганлиги қайд этилган. Бунда болалар илк чиққан бойчечакни олиб, худди Рамазон қўшиғини айтгани каби хонадонма-хонадон юриб, қуйидаги қўшиқни айтишган:\nБака-бака-бот, бой тилла,\nЭшигингизга ой тилла...\nХонадон эгалари бойчечакчиларга худди Рамазон айтиб келувчиларга тортиқ берганидек, кўнгилларидан чиқариб ҳадялар улашишган, болалар қўлидаги бойчечакни тавоб этиб, "Омонлик, сомонлик, ҳеч кўрмайлик ёмонлик", дея олқишлар айтишган.\nТортиқ олганлар эса хонадон эгасига худди рамазончилар айтгандек тилаклар билдиришган. Аслида бугун урфга айланган Рамазон айтиш одати Бойчечак маросимининг тадрижий, ўзгарган шакли ҳисобланади.\nҚуйидаги нақлда айтилишича: ёз вақти Ҳулкар ер остига кириб кетар экан. Ана шундай кунларнинг бирида туя, от, сигир, эшак, қўй, эчки келишиб, Ҳулкарни ер тагидан чиқармасликка аҳд қилишибди. Навбат билан Ҳулкар чиқадиган ерни беркитиб, пойлаб турадиган бўлишибди. Эчкининг гали келганида унинг тоқати тоқ бўлиб, бу қачон чиқади, бир ўтлаб келай деб, ўйинга берилиб, Ҳулкарни унутибди. Бир пайт келиб қараса, Ҳулкарнинг боши кўриниб, чиқиб келаётганмиш. Эчки шошиб туёғини тешикка босибди. Ҳулкар унинг туёғини тешиб, осмонга учиб чиқиб кетган экан. Агар эчки вақтида олдини олганида, Ҳулкар ер остида қолиб, ҳамиша ёз бўлар экан.\nНима учун эчки? Нақлдаги от, туя ёки бошқа ҳайвонлар эмас, айнан эчки Ҳулкарни қўйиб юборади? Аслини олганда, эчки ёки улоқ бизда кўклам (ёз) тимсоли ҳисобланади. Халқнинг тасаввурлар тизимида турувчи маросимлар, жумладан, фольклорда ҳам ҳар бир ҳодисотнинг ўз тимсоли яратилган. Масалан, кўкламнинг зооморфик тимсоли эчки бўлса, қиш мавсуминики бўри образидир. Ёз ва қиш маросимларида, нақл, айтим, қўшиқларида келувчи ушбу эчки ва бўри образлари ёз ва қишнинг рамзий-тимсолий мазмунини англатиб келади. Эндиликда болалар фольклори намунасига айланган қуйидаги тўртликка диққат қаратайлик:\n“Ёмғир ёғалоқ” дегани – ёмғир ёғишга ҳозирлик кўрмоқда мазмунини берса, “эчки чақалоқ” мисраси – ҳали эрта кўклам, эрта кўклам бўлгани билан ёмғир нимагадир кечикмоқда, “бойнинг қизининг” мисрасидаги “бой” образи Бобо деҳқон тимсоли бўлиб, унинг қизи – ҳайдаб, уруғ қадалган ердир. Қўшиқда бу ернинг “қорни юмалоқ”лиги айтилмоқда. Қўшиқ замиридаги маъно халқнинг “қорни юмалоқ”, “икки қат” иборалари орқали билдирилувчи ҳомилага ишора қилмоқда. Яъни ер ҳосил ҳомиласига эгалиги билдирилмоқда. Ушбу қўшиқ уруғ тушган ердан экин униб чиқиши учун ёмғир кераклиги ҳақидаги халқ истак-хоҳишини ифодаламоқда. Бу қўшиқ кечикаётган ёмғирни чақириш учун ўтказилган маросим қўшиғининг бизгача омон қолган бир қисми, холос.\nБир сўз билан айтганда, Наврўз байрами халқимизнинг қон-қонига сингишган, она сутидек азиз байрамдир. Наврўз билан боғлиқ удумлар, наврўз таомлари, байрамнинг ўтиш тартиби, барча-барчаси халқимизнинг миллий ўзлигини намоён этувчи маънавий ҳодиса, барҳаёт анъана, асл қадрият ҳисобланади.\nНаврўз нафақат табиатнинг ўзгариши, яшариши, балки инсон қалби, руҳияти ва тафаккур тарзининг ҳам янгиланишидир. Инсон табиатни англаш орқали, ўзлиги, «мен»лигини кашф этади, қалбида ўзига ишонч, эртанги кун умиди уйғонади. Шунинг учун ҳам бу байрам ҳамма даврларда ҳам тинчлик, осойишталик, тотувлик, дўстлик, юртга, она табиатга меҳр-муҳаббатнинг таронаси, ҳар инсоннинг ўз халқи, унинг тарихи ва маданиятига бўлган ҳурматининг нишонаси бўлиб келган. Эндиликда ана шу маъно ўзининг чинакам мазмунига эга бўлди.


Таҳририятимизга қўнғироқ қилган мухлисимизнинг шу мазмундаги саволлари мавзуни батафсил ўрганишимизга сабаб бўлди.\nАйрим ота-оналар наздида мактабгача таълим муассасаси улар ишда пайтида боласига қараб турувчи ҳимоя қўрғони, холос. Шунинг учун агар бирон яқин кишиси уйда бўлса, бундай муассасаларга бериш шарт эмас, деб ҳисоблашади. У ерда бериладиган билимни уйда ҳам ўрганиш мумкин, дейишади. Кимдир бу масалада бошқачароқ йўл тутади. Уйга муаллим ёллаб, болага якка дарс ўтишни афзал кўради.\n— Мунтазам ва пухта ҳаракат қилинса, эҳтимол, болага зарур билимни уйда ҳам бериш мумкиндир, — дейди социолог педагог Илҳом ДИЛМУРОДОВ. — Лекин масаланинг кўпчилик эътибор қаратмайдиган яна бир муҳим томони бор. Бу боланинг атрофдагилар билан киришувчанлиги, тенгдошлари билан мулоқот қилиши, бир сўз билан айтганда, ижтимоийлашуви масаласидир. Боғчага келган бола, аввало, жамиятга қўшилиш жараёнини бошдан кечиради: ўйинчоқларини бирга ўйнайди, тенгдошлари билан мулоқот қилади, дўст танлайди, муроса қилишни ўрганади. Ўйин тарзида ўтказиладиган машғулотлар болада ўз жамоаси манфаатини ҳимоя қилиш ҳиссини тарбиялайди. Бола ўйинда ютиб чиқиши учун ўз жамоасига имкон қадар ёрдам беради, уларнинг фикрларини ҳисобга олади, ўз ҳиссасини қўшишга ҳаракат қилади. Бу унинг шахс бўлиб ўсишига ёрдам беради.\nДарҳақиқат, боғча ёшидан атрофдагилар билан ҳамжиҳат ҳаракат қилган бола мактабга ҳам осон мослашади. Асосийси, унда худбинлик, ўзиникини маъқуллаш, ўзбилармонлик кайфияти ўрнига билганларини билмаганларга ўргатиш, ёрдамга шайлик, ўз атрофига бошқаларни тўплай олиш хислатлари шаклланади. Бундай бола келажакда ҳам ўз мустаҳкам ўрнига эга ва халқ дарди билан яшайдиган инсон бўлиб улғайишига ишониш мумкин.\nЎқиш эмас, фикрлаш муҳим\nМактабгача таълим муассасасида ўргатиладиган маълумотлар боланинг илк келган пайтидан бошлаб, босқичма-босқич амалга оширилади. Мунтазам ва асосийси қизиқарли ўйин шаклида олиб бориладиган машғулотлар боланинг билим олишга қизиқишини оширади, зерикиш ҳиссини йўқотади.\n— Юртимизнинг ҳар бир мактабгача таълим муассасасида Ўзбекистон Республикаси Халқ таълими вазирлиги томонидан тасдиқланган «Болажон» дастури асосида сабоқ берилади, — дейди пойтахтимизнинг Шайхонтоҳур туманидаги «Истиқлол фарзандлари» мактабгача таълим муассасаси тарбиячиси Нодира ҲАМИДОВА. — Буларни умумлаштириб қуйидагича таснифлаш мумкин: болани атроф-муҳит билан таништириш, илк математик тасаввурини уйғотиш, нутқини бойитиш, саводга тайёрлаш, бадиий адабиёт билан таништириш, расм чизиш, турли буюмлар ясаш, апликация, жисмоний тарбия, мусиқа ва бошқалар.\nАйрим ота-оналар боласининг боғчада ўқиш ва ёзишни тўла ўрганиб чиқишини исташади. Бу — нотўғри. Бунинг учун мактабда бир бошидан ўқитилади. Дастурга кўра, биз болаларни ҳарфлар билан таништирамиз. Қисман бўғинлаб ўқишни ўргатамиз. Асосийси, боланинг тасаввури ва мантиқий фикрлашининг шаклланишидир.\nМен ўз тажрибамда кўпроқ мантиқий саволлардан фойдаланаман. Масалан, «Болалар, биласиз-а, помидор дарахтда ўсади», «Самолёт сувда сузармиди?», «Олма дарахтида тўртта шафтоли бор эди, биттаси ерга тушди, нечта қолди?» каби мисоллар билан мурожаат қилганимда, ҳушёр ва фаол болалар дарров масаланинг нотўғри томонини илғашади ва зўр иштиёқ билан «хато»ни тузатишади. Расмларга қараб ҳикоя тузиш сабоқлари ҳам бу борада катта ёрдам беради. Мантиқан фикри теран бола, албатта, келажакда атрофида содир бўлаётган ўзгаришларга мустақил ва холис муносабатини билдиради. Ўз танловини белгилай олади.\n— Бола ҳаётининг еттинчи йилида ундаги ҳаракатлар кўлами кенгаяди ва аниқлашади, — дейди болалар психологи Гулруҳ ХОЛИҚОВА. — 6-7 ёшли бола ҳаракатларини назорат қилиш кўникмасига эга бўла бошлайди. Бу ёшдаги болада агар тўғри тарбия қилинган бўлса, мустақил фаолият кўрсатиш, ташаббускорлик ривожланади, қизиқувчанлик янада ортади, катталар фикрини тинглаш иштиёқи шаклланади.\nМактабгача таълим муассасаларида ҳар хил йўналишни қамраб олган ўқув дастури боланинг иқтидорини кашф этишда жуда қўл келади. Кимнинг шеъриятга, кимнинг спортга, математикага, яна кимнингдир эса бирор ҳунарга иқтидори борлигини пайқаб олиш мумкин.\nАлбатта, бу борада оиладаги соғлом муҳитнинг ҳам аҳамиятини унутмаслик керак. Мактабгача таълим муассасаси ҳар қанча яхши ишламасин, болага ота-она берган тарбия ва ўрнакнинг ўрнини босолмайди.\nМутахассисларнинг фикридан кўриниб турибдики, боланинг мактабгача таълим муассасасида тарбияланиши ҳар томонлама самарали ҳолатдир. Шу ўринда бир савол туғилади: бундай муассасаларнинг ҳаммаси ҳам талабга жавоб берадими? Уларда болаларнинг ҳам тўғри парвариш қилиниши, ҳам намунали таълим олиши учун зарур шароит ва малакали кадрлар етарлими?\n— Ўттиз йилдан буён бошланғич синфларга дарс бераман, — дейди Самарқанд шаҳридаги 1-сонли умумий ўрта таълим мактаби бошланғич синф ўқитувчиси Шоира ШОМУРОДОВА. — Албатта, мактабгача таълим муассасасида ўқиган боланинг уйда тарбияланган боладан анчагина фарқи бор. У, аввало, мактабга тез мослашади. Дарсда ўзини тутишни, машғулотларда фаол бўлишни билади. Масъулиятни ҳам ҳис қила олади. Синфдошлари билан осон тил топишади. Бундай бола то вояга етгунича ҳам ўзидаги бундай фаолликни йўқотмайди.\nЛекин айрим мактабгача таълим муассасасидан келган болалар бошида бошқалардан баъзи жиҳатлари билан ажралиб турса-да, вақт ўтгани сари билим ва кўникмада уйдан тўғри мактабга келган болалардан фарқ қилмай қолади. Бу ўша боланинг мактабгача таълим муассасасида сифатли билим олмагани, ўша муассасанинг талабга жавоб бермаслигидан далолат беради.\nАгар бола у ерда тўғри таълим ва тарбия олса, ундаги фаоллик йиллар ўтса ҳам ўзгармайди.\nЮртимиздаги барча мактабгача таълим муассасасининг ҳам талабга тўлиқ жавоб бермаслиги инкор қилиб бўлмайдиган ҳақиқатдир. Президентимизнинг 2016 йил 29 декабрдаги «2017-2021 йилларда мактабгача таълим тизимини янада такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги қарори бу масаланинг ечими борасида энг зарур дастуриламалдир. Ушбу қарорда мактабгача таълим тизимини янада такомиллаштириш, моддий-техника базасини мустаҳкамлаш, мактабгача таълим муассасалари тармоғини кенгайтириш, малакали педагог кадрлар билан таъминлаш, болаларни мактаб таълимига тайёрлаш даражасини тубдан яхшилаш масалалари кўзда тутилган. Бу қарорнинг ижроси ўз вақтида тўғри ва сифатли таъминланса, ота-оналар мулоҳаза қилаётган муаммоларга ўрин қолмайди.\nМутахассислар бола ҳаёти учун зарур билимнинг жуда катта қисмини беш ёшга киргунича ўрганишини таъкидлашади. Бугунги ахборот асрида юртимизнинг келажагини муносиб ҳимоя қиладиган теран фикрли, зукко авлодни вояга етказиш учун илк ёшданоқ тўғри таълим-тарбия бериш долзарб аҳамиятга эга. Бунинг учун, аввало, мактабгача таълим муассасасининг талабга жавоб бериши, самарали фаолият юритиши ва албатта, ҳар бир бола бундай мукаммал таҳсилдан баҳраманд бўлиши зарур.\n— Ўғлим уч ёшга тўлганида уйимиз яқинидаги мактабгача таълим муассасасига бердик, — дейди исмини ошкор қилишимизни истамаган фуқаро. — Кўп ўтмай боламнинг аҳволи салбий томонга ўзгара бошлади. Ранги қочди, вазни камайди, инжиқ ва аразчи бўлиб қолди. Суриштирсам, боғчанинг овқатлари талаб даражасида эмас экан. Бунинг устига, у ерда ишлайдиган тарбиячилар ҳам етарли малакага эга эмас, болаларни меҳр билан бағрига олиш ўрнига, улар билан қўпол муносабатда бўлишаркан. Айтинг, шундан кейин ҳам мен қандай қилиб боламни уларга ишонишим мумкин?!