Янгиликнинг қиёфаси инсоний бўлишини истаган Сева Новгородцев билан суҳбат - BBC News O'zbek\nЯнгиликнинг қиёфаси инсоний бўлишини истаган Сева Новгородцев билан суҳбат\nImage caption Сева Новгородцев 70 ёшга тўлди\nСева Новгородцев номини бутун СССР билган.\nУни "коммунизм қуриш йўлида тарбияланаётган Совет ёшларининг онгини заҳарлаётган асосий қўпорувчилар"дан деб кўришган.\nЧунки Шўро мафкурачилари Рок-мусиқани империализм унсури деб билишар, Сева Новгородцев эса ўзининг Би-би-сидаги ҳар эшиттиришида бу мусиқани тарғиб қиларди.\nАнъанавий радиодастурларни олиб бориш усули ёқмаганидан Сева Новгородцев Би-би-си Рус хизматида "Рок-посевы" дастурини бошлайди.\n"Рок-посевы"нинг бошловчиси ҳар доим дастурни эркин, тингловчи кутмаган гап билан бошлар, ана шу ярим соат аксар СССРдаги мусиқа ихлосмандларига жаҳон мусиқа оламидаги янгиликларни етказадиган ягона манба бўлиб хизмат қилар эди.\nСева Новгородцев овози собиқ Шўро республикаларидаги миллионлаб инсонлар бир эшитишданоқ танийдиган Би-би-си Рус хизматининг афсонавий бошловчисига айланди.\nСева " қани шундай бир эшиттириш қилсак, бошловчи билан студияга чақирилган инсонлар худди кўп қаватли уйдаги квартиранинг ошхонасида ўтириб гаплашаётган одамлардек гаплашиб ўтиришса" деган ғоя устида бир неча йил бош қотирганини айтади.\nНиҳоят, 1987 йил 7 ноябрида илк бор "Севаоборот" дастури эфирга чиқади.\n"Севаоборот" Би-би-си Рус хизматининг энг яхши дастурларидан бири деб кўрилади.\nБугунги кунда эса Рус хизматининг асосий радиодастурларидан бири "БибиСева" деб номланади, дастурнинг тўлиқ номи "БибиСева - инсоний қиёфадаги янгиликлар".\n9 июл куни Сева Новгородцев 70 ёшга тўлди, шу муносабат билан бугун уни Лондондаги Би-би-си радиоси қароргоҳи Буш Хаузда кўришса, эртаси куни унинг ишқибозлари Санкт-Петербургда ташкил этган юбилей тадбиридан овози эшитилиб қолади.\nАммо Би-би-си студияларидан юқори қаватга илдам кўтарилаётганини кўриб, "Сева Новогородцев 70 га кирипти" деган гапга ишонмайсиз.\nЯнгиликнинг ҳам инсоний қиёфаси бўлишини истаган Сева Новгородцев билан суҳбат\nСавол: Сева Новгородцевни машҳур қилган эшиттириш "Рок-посевы". Сиз ўзингизнинг хотираларингизда номи уятли "Лондондан поп-музика дастури" деган эшиттиришни бошлаганингиз ҳақида ёзгансиз. "Рок-посевы" ғояси қандай пайдо бўлган, бу дастурлар устида қандай ишлагансиз?\nСева Новгородцев: Биз ўтмиш ҳақида бугунги кунда нималар содир бўлаётганидан келиб чиқиб гапирамиз. Бугун аввалгига қараганда буткул бошқа мезонлар ҳукмрон. Биз бугун радио учун дастур тайёрлаётганда бу дастур шаклини ўзимиз белгилашимиз, ўзимиз хоҳлаган нарсани олишимиз, биз ўзимиз зарур деб ҳисоблаган мавзу бўйича ёзшимиз мумкин ва ҳоказо. 1977 йилда Би-би-си "Империя радиоси"дан бугунги кундаги шаклига ўтаётган пайтлар эди. Ўшанда биз фақат инглиз манбаларига мурожаат қилардик, инглиз мухбирларининг материалларидан фойдаланардик. Ва бизнинг вазифамиз нуқул таржимадан иборат бўларди. Шунинг учун ҳам поп-мусиқа ҳақидаги дастур Би-би-си мухбирларининг айтадиган гапи йўқ ҳисобланадиган туйнук ҳисобланарди ва дастур тайёрловчисининг ҳамма матнларни ўзи ёзиб чиқиши талаб қилинарди. Поп-мусиқа ҳақидаги радиодастурни дарров менинг ихтиёримга беришгани йўқ. Маълум муддат бу дастурни биз - мендан илгари тайёрлаб юрган Сэм Жонс деган Би-би-си ходими билан бирга олиб бориб юрдик. Дастурни баъзан Сэм Жонс, баъзан мен тайёрлардик. Шундай бўлиб қолдики, Сэм Жонс Америкага, ўзининг қариндошларининг ёнига кетадиган бўлди. Буни у ўзининг илк "миллион долларини ишлаб топиш учун" деб тушунтирганди. Хуллас, дастур менга қолди. Мусиқий дастур бир ҳафтада бир марта эфирга узатилар, ўзи ярим соатлик дастурнинг 20 дақиқадан кўпроғи мусиқага ва яна озроғи янгиликларга бағишланар эди. Бу вақт мобайнида на тузук музика қўя оласан, на бирор бир мавзуда тўлиқ гаплашишга улгурасан. У пайтда рус тилида мусиқий бошловчи деган тушунча йўқ эди. СССР Марказий радиоси ёки "Маяк"да овози жуда чиройли, актёрлик қобилияти бор сухандонлар ишлашар, улар аввалдан ёзиб тайёрланган, "юқоридан" "эфирга узатилсин"деган имзо қўйиб тасдиқланган матнларни ўқишар ва орада қўшиқ ёки мусиқа қўйилар эди. Қўшиқ ё мусиқанинг суръатига мос тушадиган, унинг табиатига тўғри келадиган оҳангда, динамик шаклда эшиттириш олиб бориш тажрибаси СССРда йўқ эди. Бу ерда эса - Ғарбда, менинг ёнимда бундай эшиттиришлар анчагина эди. Мен уларни тинглаб, ўзимча эксперимент қилишни бошладим. Даставвал дастур бошловчисининг сўзлари кўп бўлмас эди - фақат эшиттиришда янграйдиган қўшиқлар оралиғида қисқа нимадир айтиш керак бўлар эди. Менинг ҳамма сўзларим қоғозга ёзиб олинган, улар қанча вақт давом этиши секундомер билан ўлчанган бўларди. Бошида ана шундай бошланган. Рус тилида бунақа дастур бўлмагани сабабли менинг эшиттиришларимга қизиқиш кучайди, тингловчилар билан ўзаро мулоқот юзага келди, тингловчилардан хатлар кела бошлади. Ҳам мен ўзимнинг матнларим - мусиқа ҳақидаги изоҳ ва ҳикояларимни ўзимнинг олдинги СССРда яшаган пайтимдаги тажрибам, ўз кўзим билан кўрганларимдан келиб чиқиб ёзишга ҳаракат қилардим. Менда мамлакатдаги аудитория қандай эканлиги ҳақидаги тушунча бор эди. Чунки мен СССРдан чиқиб кетишимдан олдинги 12-15 йил давомида бутун мамлакат бўйлаб гастролларда кезган, тингловчиларни саҳнадан кўрган эдим. Мамлакатнинг турли республикалари, турли шаҳарларида концертлар билан чиқишга тўғри келган эди. Мен ўзимга "аудитория мендан нимани кутаяпти", деган саволни берардим ва энг муҳими, тингловчилар билан қандай оҳангда гаплашиш кераклигини билиш лозим эди. Мен чекка қишлоқдаги ҳаёт нақадар зерикарли эканлигини жуда яхши тасаввур қилар эдим. Шундан келиб чиқиб мен ўзимнинг матнларимнинг қувноқ, кулгили бўлишига ҳаракат қилардим ва бунинг устида қаттиқ ишлашимга тўғри келарди. Рок-дастурлар эфирга узатилган мана шу 26 йил мобайнида ҳар ҳафта ҳар бир дастурни мен кичик бир титроқ билан қарши олар эдим. Чунки нимадир янги нарсани тўқиб чиқариш лозим бўлар, бу эса ҳар ҳафта осон эмас эди. Лекин бу нарса менинг ўзимнинг юқори кўтарилишимга, ўзим ўзимни тарбиялашимга ҳам туртки бўлди. Менинг услубим ҳар ҳафталик қаттиқ меҳнат туфайли шаклланди.\nСавол: Бугун Сева Новгородцев "Афсонавий Сева"га айланган. Сизнингча, Севанинг машҳурлиги сабаби нимада?\nСева Новгородцев: Мен яқинда телевидениеда физикага оид шундай бир тажрибани томоша қилдим. Ўзининг овози билан стаканни ёриб юборишга қодир қўшиқчилар бўлар экан. Бир узун бокал, рюмкани олишди-да, уни динамикнинг рўпарасига қўйишди. Бокални чертиб кўриб, ундан чиқаётган нота қайси нота эканлигини аниқлашди. Динамикда ҳам бокални чертганда чиқаётган товуш нотасига резонанс қилиб, худди шу нота овозини қўйишди. Динамикдаги овозни кўтариб-кўтариб, бокални парчалаб ташлашди. Физика фанида буни резонанс кўриниши деб аташади, агар кўприкнинг резонансига мос тушилса, кўприкни бузиш мумкин экан. Энди биз ўзимизнинг ўша йиллардаги радиоэшиттиришларимиз билан СССРдаги тингловчиларнинг биздан кутаётган нарсаси, илҳақлиги резонансига мос тушганмиз. Бу тингловчилар асосан Совет ёшлари эдилар - ҳамма томондан сўкиш эшитадиган, койиш ва уришиш доим бошида турган ёш инсонлар эди. Ўқитувчилар дарсга яхши қатнамаётгани учун, баҳолари яхши эмаслиги учун, уйда ҳам ота-она яна нимадир учун фақат уришишади. Ва бирдан бир дўстнинг овози пайдо бўлади. Бу овоз "болалар, сиз ўзлигингизни йўқотманг. Ўз-ўзини яхшилаш, мукаммаллаштириш керак бўладиган бўлса, сизларнинг қулоғингизга ўқитувчингиз, ота-онангиз ҳар куни қуяётган усуллар билан эмас, ўзингизнинг - ҳеч кимникига ўхшамайдиган йўлларингиз билан қилинг", дейдиган овоз эди. Биз ўзимиз билмаган ҳолда ўша даврдаги ёшларнинг ўзига хос маданиятини, ўзига хос фикрлаш услубини, мулоқот услубини шакллантирганмиз. Улар ўзаро гаплашган пайтларида такролайдиган ҳар хил аскияю-ҳазиллар юзага келган. Хуллас, бу резонанс кўринишини ташкил этгани учун бу эшиттиришлардан кутилганига қараганда ҳам кучлироқ тассурот ва натижа келтириб чиқарди. Машҳур бўлиш мақсадидаги амалларни режалаштириб бўлмасди, менинг ҳамма нарсада ўзимнинг интуициямга, тажрибамга таянишимга тўғри келган. Ва шуни ҳам қистириб ўтиш керакки, мен ўзимнинг тингловчиларимнинг отаси тенги эдим. Мен ўзимнинг ёшлар мусиқасидаги йўлимни 37 ёшимда бошлаганман. Бу ёшда айрим санъаткорлар, мисол учун балетдагилар нафақага чиқишади. Шу тариқа ёшим 60 дан ошганигача давом этди. Тўғри, мен тингловчиларим билан уларнинг ёши катта дўсти сифатида гаплашардим, аммо уларнинг ўзларининг тилида, ёшларнинг тилида гаплашардим.\nСавол: Айни пайтда бу дастурларнинг тили, услуби ҳам кўпчиликни ўзига тортарди, шундай эмасми? Сизнинг ихлосмандларингиздан бири Севанинг тили маданиятли, босиқ одамнинг тили эди, унинг ҳазил-мутойибалари ҳам айни кўнгилдаги гап бўларди, бирор нарсага таъриф берганда ҳам топиб гапирарди, дея хотирлайди...\nImage caption Сева Новгородцев ҳар бир янгилик ортидаги реал одамни қидиради\nСева Новгородцев: Мен дастурларимда гапирадиган гапларим матнига ёзувчи насрга ёндашгандек ёндашардим. Бошқача айтганда, бу матнда ҳамма нарса хамирни "эзиб қоргандек" эзиб қорилган бўларди. Мана шу 20 дақиқалик эшиттириш учун ўзимнинг матнимни икки иш куни, баъзан бундан ҳам кўпроқ вақт ёзардим. Аввал ҳеч ким эшитмаган, ўқимаган ҳазил-ҳажвияни ёзишим учун, бу нарса бир янгилик сифатида янграши учун, ўткир тилдан чиқиши учун саккиз соатлаб вақт сарфлаганман. Менда том-том ёзувлар бор, мен уларни омбор китоблари деб атайман. Унда топ-тоза варақ бўлади. Ўтирган одам бу тоза саҳифага калласига нима келса, ёзишни бошлайди. Ёзавериб-ёзавериб, қанчадир вақт ўтгандан кейин балки қандайдир бир учқун чиқиб қолиши мумкин. Чиқмаслиги ҳам мумкин. Учқун чиққандан кейин уни "оловлантириш", янада ривожлантириш мумкин бўлади. Мен бу технологик жараёнларни кузатиб ўрганиб ҳам қолгандим. Шу тахлит ёзавергандан кейин, яъни жараён бошланганидан 40 дақиқалар ўтиб, нималардир юзага чиқишни бошлайди. Фақат бунинг учун ўтириш, "миянгни титкилашинг" керак бўлади. Қизиқ ҳолат бўлган. 15 йиллик айрилиқдан кейин онам келганлар. Мен онамга тушунтирдим, "ҳозир ёзишни бошлайман, бу орада мени безовта қилмаслик керак" деб. Алоҳида хонага кириб ёзишни бошлаганимдан кейин 10 дақиқалар ўтиб, онам эшикни таққиллатаяпти: "Севушка, ёзиб тугатдингми?". Бўлди, илҳом учиб кетди. Яна ўша ижодий ҳолатга киришим учун яна 40 дақиқача ўтиши керак. Мен бу нарсаларни айтаётганим сабаби, бу катта йўлнинг босқичлари бўлган. Баъзан жавондан каллага келган ўй-хаёллар билан тўлдирилган бу ёзувларимни олиб ўқир эканман, айрим қизиқ нарсаларни топиб қоламан. Орасида яроқсизлари жуда кўп, аммо баъзан қизиқ ғоялар ҳам чиқиб қолади.\nСавол: Кейинги савол дастурингизнинг номланиши ҳақида. Нима учун "инсоний қиёфадаги янгиликлар" деб ном қўйгансиз?\nСева Новгородцев: Бу менинг шўроларча икки юзламачилик устидан кулишим эди. Бу 1968 йилда бошланган шиор эди. Чехословакияда социализм барпо этмоқчи бўлишди ва унга ном беришди "Социализм с человеческим лицом". Демак Совет Иттифоқидаги социализмининг қиёфаси кўп ҳам инсоний бўлмаган экан-да, деган маънони ҳам уқиш мумкинми бундан? Хуллас, 1991 йилга келиб ҳамма нарса қулаб, социализм тугаганидан кейин Чехиядаги бу шиорни дуч келган жойга, ўрни бўлса-бўлмаса қўллай бошлашди. Ҳамма жойга инсоний қиёфани қўшиб-чизиб ташлайверишганидан у жонивор обрўсизланиб ҳам кетди. Менинг дастуримда эса "инсоний қиёфадаги янгиликлар" деган кириш гапини аёл киши айтади. Бу менинг ўзимнинг овозим, фақат аёл овозигача ингичкалаштирилган. Бу аёл эса СССР давридаги жуда маъсулиятли, ташкилотчи аёл образи. Бундайлар ҳозир ҳам Россияда кўп, улар юмшоқ, эркаловчи овоз билан гапиришса-да, ҳеч қачон тўғри гапни айтишмайди, доим ўзларини ҳақиқатни гапираётган қилиб кўрсатишади. Кимдир бу ҳазилнинг маъносини тушунди, кимдир тушунгани йўқ. Аммо бундан мақсад шу эдики, биз тингловчиларга "бу янгиликлар радио дастури. Аммо биз билан сиёсий шарҳловчига ўхшаб гаплашиш керак эмас. Биз бўлган бирор бир воқеа ҳақида оддий инсоний тилда, ўзингнинг ичингдан чиққан гапларни гапираётгандек гаплашмоқчимиз" деган муждани бериш эди. Биз бу дастурда ҳар бир янгилик ортидаги реал одамни қидирамиз. "Инсон қиёфасидаги янгиликлар" эса бизнинг катта дастуримиз "БибиСева"нинг ичида кетади. "БибиСева"ни эса мен ўйлаб топганим йўқ. Уни россиялик журналистлардан бири биринчи марта ишлатган. Мен уни янги шаклдаги дастурни ишлаб чиқиш керак бўлганда олганман холос.\nСавол: Сиз ўзингизнинг кузатишларингиз, ўзингизнинг фикрларингизни иш жараёнига сингдириш сирингиз билан ўртоқлаша оласизми? Чунки бир кунда бир неча радиодастурда иштирок этиш, радио учун, интернет учун интервьюлар қилиш, сўнг ўз кузатишларингни Facebook да чоп этиш осон эмас ва ҳар куни ҳам янги ғоя, янги фикр топилавермайди.\nСева Новгородцев: Бу ерда ҳеч қандай сир йўқ. Менинг ўзимнинг бир методикам бор десам бўлади. Бу латифа принципи. Латифада энг асосий қисм - бу энг охирги жумла. Ана шу энг қизиқ жумладан "ипни чувалатган"дай хоҳлаганча фикрни чувалатиш мумкин, энг муҳими ниҳояга келганда, якун қизиқарли тугасин. Менинг ҳамма ёзувларим ана шу асосда ёзилган, уларга ўзимнинг тажрибамдан, кузатишларимдан нималардир қўшилади ва ҳоказо. Мен 24 соат давомида иш жараёнидаман, дейишим мумкин. Мен кўпинча қулоғимда қулоқчинли рақамли радиоприёмник билан ухлайман. Асосан, инглиз тилидаги радиодастурларни тинглайман. Булар BBC 4, Radio 5 Live, BBC World Service, баъзан LBC радиосини тинглайман. Буларда умумий журналистик ленталардан ташқари қандайдир ғоялар сақланиб қолади, улардан қандайдир фикрлар оламан. Келган фикрлар, ғояларни қоғозга тушириш мен учун "ўзимнинг батареямни яна кучлантириш, яна қувват олиш учун" муҳим. Яъни, кун давомида мен ўзимнинг батареямни қувватлантириб юраман ва ўзининг вақти келганда бу қувватни сарфлайман. Қисқа қилиб айтганда мен "батарея принципини" сақлаб қола оламан.\nСавол: Тингловчиларимиздан Мубина сизнинг қайси мусиқа асбобларини чалишни билишингиз, ўзингизнинг кўнглингизга энг яқини қайси мусиқа асбоби экани ҳақидаги саволни берипти.\nСева Новгородцев: Мен авваламбор ишқибоз мусиқачиман, ҳеч қачон бирор бир мучиқа асбобини чалишни ўрганиш учун ўқимаганман. Касб юзасидан ишлаганим саксофон бўлган. Мен Ленинграддаги жаз-оркестрида, кейин “Добры молодцы» гуруҳида 12 йилча саксофон чалганман. Анча вақт кларнет ҳам чалганман. Ҳозир эрталаблари ўзим учун флейтада енгил классика мусиқаларини чалиб тураман. Озроқ гитара чалишни биламан. Фортепианода айрим куйларни чалишим мумкин, аммо жуда ёмон. Шунинг учун мен флейтани анча ўзимга яқин мусиқа асбоби деб айтсам бўлар. Оддий одам “чаладиган” овозни эса кун бўйи “чаламан”, баъзан микрофон ўнгида, баъзан микрофонсиз. Бу менга асосан стрессдан қутулиш учун зарур.\nБи-би-си: Кўпчиликни машҳур Сева Новгородцевнинг шахсий, оилавий ҳаёти қизиқтиради...\nСева Новгородцев: Менинг таржимаи ҳолим жуда ранг-баранг, худди оилавий ҳаётим сингари. Ҳозир мен учинчи никоҳимдаман. Рафиқам Олга. Биз 1999 йилда турмуш қурганмиз. Худога шукур, оилавий бахтлимиз. Олдинги турмушларим бузилган. Аммо бу бузилишлар дарров юз бермаган. Биринчи рафиқам билан 16 йил бирга яшаганмиз, иккинчи аёлим билан ҳам тахминан шунча. Шунинг учун мен ўзимни оилапарвар эркак деб атасам бўлса керак. Биласизми, бунга эволюция сабаб бўлса керак, сабаби бир инсонга уйланасан, орадан 15 йил ўтгандан кейин бундоқ қарасанг, у – бошқа одам. Чунки эволюцион жараён мунтазам давом этаяпти-да. Бу эволюция жараёни ҳам кўп ҳолларда қарама-қарши томонга қараб ривожланади. Шу боис ҳам ҳамма нарса бир-биридан ажралиб, тўкилиб кетганидан кейин ҳар қанча ҳаракат қилганинг билан уларни қайта улай олмайсан. Хуллас, оилаларим ажрашининг сабаблари жуда объектив – ҳаёт эволюциясининг ўзи.\nБи-би-си: Бизнинг бир неча ўқувчимиз сизнинг Қирғизистондаги сўнгги қонли ҳодисалар ҳақидаги фикрингиз билан қизиқишган.\nСева Новгородцев: Афсуски, мен барча тафсилотини билмайман. У ерда иштирок этган кучлар қанақа кучлар, бир нарса дея олмайман. Фақат инсонлар қони тўкилаётгани, одамлар зўравонлик қўллаётгани афсусланарли эканини айтишим мумкин. Бу нарса бутун жамиятнинг психологик ҳолатини ўзгартириб юборади. Бутун мамлакатнинг Кармаси ўзгаради. Бир марта тўкилган қон ҳеч қаёққа кетиб қолмайди. Мен сизга ҳозир Мексика ҳудудидаги Ацтекларнинг бир вақтлар келтирган қурбонликлари мисолини келтиришим мумкин. Ацтеклар соғлом, тирик одамларни қурбонликка келтирганлар. Мен ўйлайманки, шунинг учун ҳам у жойларнинг Кармаси ҳозирга замонга келиб ҳам яхши эмас. Қаранг, нималар рўй беради ўша жойларда – авж олган бандитизм ҳам, наркомания ҳам. Шунинг учун, жаноблар, ҳар қар қандай йўл билан бўлса ҳам қон тўкилишининг олдини олинг! Демократия дегани йиғилиб қолган ғазабни, “буғ”ни парламентда, қандайдир йиғинларда ташқарига чиқариш, тўкиб солиш учун ўйлаб чиқарилган. Зўравонлик – энг қўрқинчли нарса.\nБи-би-си: Ҳурматли Сева. Сизни 70 ёшингиз билан табриклаймиз, Сизга саломатлик, ижодий ғояларингиз оқими тинмаслигини тилаймиз.


Актриса Анжелина Жоли бомба туфайли суратга олиш жойидан эвакуация қилинди\nГолливуд актрисаси Анжелина Жоли ва “Тахтлар ўйини” сериали юлдузи Ричард Мэдден Иккинчи жаҳон уруши вақтидаги бомба туфайли янги фильмни суратга олиш жойидан эвакуация қилиндилар. Бу ҳақда The Sun нашри хабар берди.\nВоқеа 4 ноябрда Marvel студиясининг “Абадийлар” фильмининг Канар оролларидаги суратга олиш майдончасида юз берган. Суратга олиш вақтида тахмин қилинишича Иккинчи жаҳон уруши вақтидаги портламай қолган мина топилган. Таъкидланишича, ушбу жойда уруш вақтида фашистлар базаси бўлган. Снаряд хавфсиз жойга етказилган.\nМаълум қилинишича, ҳозирда соҳилбўйи сапёрлар томонидан кўздан кечирилмоқда, суратга олиш ишлари эса вақтинчалик тўхтатилган. Ишлар текширув ўтказилиб, мутахассисларнинг тегишли рухсатидан кейин яна давом эттирилади.\nФильм ўзга сайёраликлар томонидан яратилган қудратли мавжудотлар ҳақида бўлиб, унинг экранларга чиқиши 2020 йил ноябрга белгиланган. Фильмда, шунингдек, Сальма Хайек ва Кит Харрингтон ҳам суратга тушмоқда.\nИспанияда қўлбола бомба тайёрлайдиган яширин устахона йўқ қилинди\nAir India самолёти бомба ҳақидаги хабардан сўнг Лондонга қўнишга мажбур бўлди\nАнжелина Жоли ва Бред Питт ажрашишди


21:42 / 19.04.2017 1894 pdf Ўқиш режими + -\nГўдакларга эътибор бергансиз. Беғубор кўзлари билан атрофни кузатади, аммо гапира олмайди. Уларнинг ички дунёсига кира олмаймиз, чунки, ҳеч қайсимиз ўз гўдаклигимизни эслай олмаймиз. Агар улар ҳам фикрлашганда ва атрофни ўзларининг соф қалблари билан хис қилишганда нима бўларди? Ҳаётимизда бўлаётган ва биз учун оддий ҳолга айланган ходисаларни уларнинг покиза нигоҳлари билан кузатишга ҳаракат қилдик. Тўғри, ёзганларим бироз мистика, бироз муболаға, бироз ҳаёлот бўлиши мумкин. Аммо, мақсадим сизларга воқеъликнинг аслини эмас, ҳикматини англатиш эканлигини айтиб ўтмоқчиман. Келинг, сўзни Ойишага берайлик:\nМен нақадар бахтлиман. Тақдиримга мусулмонлар яшайдиган ўлкада, мусулмон оиласида туғилиш ёзилган экан. Бунинг нақадар улкан бахт эканлигини билсангиз эди. Афсуски, кўпчилигингиз буни хис қилмайсиз. Айтишларича, инсоннинг мусулмон оиласида туғилиши унинг динининг ярми тўлганлигини англатар экан. Қолган ярмини тўлдириш эса ўша инсоннинг ўзига боғлиқ бўлиб қолар экан. Пайғамбаримиз Муҳаммад (с.а.в.) нинг бола қаерда туғилишидан қатъий назар мусулмон ҳолатда туғилади, аммо, унинг ота-онаси уни ё мусулмон, ё насроний ёки бутпараст қилиб тарбиялайди, деганликларини ҳам эшитганман. Аллоҳга ҳамдлар бўлсинки, менинг ота-онам менинг динимни комил бўлишига ва икки дунё саодатига эришишимга сабабчилардан бўладилар.\nБўлажак ота-онамга шаръий никоҳ ўқитилди. Никоҳ ўқиган домла иккиларига ҳам оиланинг муқаддаслиги, “талоқ” сўзидан ҳатто, Арши Аълонинг ҳам ларзага келиши ҳақида тушунтирди. Шундан сўнг фарзанд тарбияси ҳақида ҳам узоқ гапирди.\nРивоят қилишларича, бир бола ёмон одат чиқарибди. У одамларнинг мешларини пичоқ билан тешиб қочар экан. Ҳар қанча ўқтирилса ҳам, уришишса ҳам фойдаси бўлмабди. Шунда ҳалиги боланинг онаси:\n-Бунинг сабабини англагандек бўляпман. Шу болага хомиладор эканлигимда меҳмондорчиликка боргандим. Ҳалиги жойда бир анор бор эди, роса егим келди. Ҳеч кимга билдирмай, игнанинг учини ўша анорга тиқдимда, сувини сўрдим, -деган экан.\nУшбу ривоятдан хулоса қилиб, фарзанд тарбияси фақат насиҳат билан эмас, ҳалол луқма ва ибрат билан ҳам бўлиши кераклигини домла тушунтирди.\nБўлажак онам йиғлаб ўтирибди. Дадам хомуш.\n-Бўлди, сиқилманг. Ҳаммаси яхши бўлади.\n-Нимаси яхши бўлади? Врач ҳаммасини тушунтирди-ку, шунча даволандик, фойдаси бўлмас экан. Нима қиламиз, энди?\n-Менимча, врач умид йўқ демади. Барча ҳаракатни қилдик, энди бариси Аллоҳдан, деди.\n-Шунинг ўзи умид йўқ дегани эмасми, Комил ака? Ҳали ойим билсалар нима бўларкин.\nОйижон. Нега йиғлайсиз? Мен борман-ку. Сабр қилинг, албатта, мақсадингизга етасиз. Инсонлар қизиқ экан. Нега бирор дўхтир яхши даволайди, деса умидвор бўлишади-ю, ҳаммасини Аллоҳдан сўранг, дейилганда ишонишмайди. Фарзандни берувчи фақатгина Аллоҳнинг ўзику! Гўёки, фақат умидсиз вазиятдагина Аллоҳ тилга олинади, деб ўйлашади.\n-Сен бола, ростини айт, нима деди дўхтир?\n-Ҳаммаси яхши бўлади, деди. Умидларингни узманглар, беш йиллаб фарзанд кўрмай юрганлар бор, дейишди.\n-Гапни бурма, айб кимда экан? Суриштирдингми ёки лаллайиб келавердингми?\n-Ойи бўлди қилинг, келинингиз эшитиб қолади.\n-Бўлди, бунча тарафини оласан ўшани. Энди ўтиравер бир-бирингни юзингга термулиб. Мана Одинахон биз билан бирга тўй қилганди. Ўғил набирали бўлди аллақачон. Сенлар қачон тушунасанлар, ҳайронман. Ўзи бошида айтгандим, тенгимиз эмас улар, деб.\nНаҳотки, кўпни кўрган, инсофга чақирувчи ва оиланинг тотувлигини сақлаши керак бўлган катталар фарзандларига сабрга чақириш, дуо қилиш ўрнига уларни ажратиш йўлини қидирса. Ахир, дадам уларнинг ўғилларику. Ҳаммаси ўз ўрнида, режа бўйича бўлишига, енгилликка ўрганиб қолганмикин одамлар.\nЎтмишдаги улуғ инсонлардан бири Сирийн (р.а.) уйланибдилар. Тўйларига бутун башарнинг, исломнинг буюк инсонлари келишибди. Бадр ғозийлари ҳам бор экан уларнинг ичида. Аллоҳ таоло пайғамбаримизга исми билан айтиб, Қуръоннни ўқиб беришни буюрган Каъб ибн Молик (р.а.) ҳам бор эканлар. Тўй охирида Каъб ибн Молик (р.а.) дуо қилибдилар, бутун меҳмонлар дуога қўл очишибди.\n-Аллоҳим, Сирийннинг оиласини хайр-баракотли қилгил, фазли карамингдан динга ҳизмат қиладиган улуғ фарзандлар ато этгин.\nБу дуонинг ижобат бўлишига йигирма йил керак бўлган экан. Ҳатто, дўстлари Сирийннинг олдига келиб, бошқа хотин олишни маслаҳат берганда ҳам у сабр қилишда давом этган экан.\n-Биласизларми, менинг тўйимда Каъб ибн Молик (р.а.) дуо қилганлар, Бадрда қатнашган йигирма саҳоба қўлини очиб, “омин” деб туришган. Бу дуо жавобсиз қолиши мумкин эмас, агар шундай бўлса, мен Аллоҳ учун чиройли сабрда бўламан ва ажр умид қиламан.\nУнинг бу сабри эвазига Аллоҳ таоло ўғил фарзанд ато этди. Муҳаммад ибн Сирийн деб тарихда қолган бу бола ислом оламининг энг етук олимларидан бўлиб етишди ва Сирийн номининг бугун бизгача етиб келишида катта хизмат кўрсатди.\nДадам хурсанд бўлиб уйга келди.\n-Моҳи, уйдамисан. Биласанми, мен жума намозида бир нарса эшитдим.\n-Агар доимо қалбда Аллоҳни ёдда тутиб, тилда “Астофуриллоҳу ал Азийм” деб зикр қилиб юрса, Аллоҳ тезда у инсоннинг гуноҳларини кечирар ва фарзанд ато этар экан. Кел, биз ҳам шунақа қиламиз, зора, Аллоҳ дуоларимизни ижобат қилса.\nБугун оилада катта хурсандчилик. Мен ойимнинг вужудидаман ва бундан оиладагилар хабар топишди. Дадамнинг қувонганини айтмайсизми.\nОта-онам ўша кечаси таҳажжуд намозини ўқишди.\n“Аллоҳим, ёлғиз ўзингга суянамиз. Сенигина улуғлаймиз. Суянишга ҳам, мадҳ этилишга ҳам энг лойиқ Зот ўзингдурсан. Аллоҳим, бизга фарзанди комил ато этгин. Ушбу омонатни сен учун сақлашга, сенинг ибодатинг учун тарбиялашга бизга куч қувват ато этгин”\nКундан кунга улғайиб боряпман. Тезроқ синов дунёсига келишга, ота-онамнинг, буви-буваларимнинг кўзларини қувонтиришга шошилиб кетяпман. Бугун ойим билан поликлиникага бордик. УЗИ аппаратига тушиш учун навбатда ўтирганимизда даҳшатли воқеанинг гувоҳи бўлдим. Бундай ваҳшийлик ҳам бўлишини, инсоният бунга-да қодирлигини умуман тасаввур қила олмасдим. Ҳатто, очликдан боласини еб қўядиган хайвонлар ҳам инсоннинг бу жинояти олдида тилларини тишлашларига шубҳам йўқ.\nБир аёл аборт қилдирмоқчи экан. Инсон томонидан ўйлаб топилган бу янги турдаги сўзнинг маъносини кейин англадим. Айтишларича, унинг учта қиз фарзанди бўлиб, яна хомиладор экан. УЗИ аппаратига тушса, бу ҳам қиз, дейишибди. Шунинг учун вужудидаги боласини ўлдирмоқчи экан.\nЁ Аллоҳ! Қандай замонда дунёга келаман, қўрқиб кетяпман. Намунча ваҳший бу одамлар. Жоҳилият даврининг энг катта гуноҳларидан бири қиз болаларни тириклайин кўмиш бўлган. Ахир, ўшалар ҳам фарзандларига уч-тўрт йил яшашга имкон беришганку.\n-Синглим, қиз ҳам фарзанд, сабр қилинг, балки кейингиси ўғиб бўлар. Бола ҳам катта бўлиб қолибди, қийин бўлади, -деди врач.\n-Йўқ, опа, олдириб ташлайман. Эрим ҳам рози бўлди.\nҚандай одам экан-а ўша эр? Жаннат башорати берилганда ҳам Ҳазрати Умар (р.а.) дек зотни зир титратган, хушдан кетказган бу гуноҳни ўйламасдан қилиб юбораверса. Умарга оғирлик қилган юкни, наҳотки кўтара олса? Ким ўзи у эркак, Аллоҳ билан савдолашса? Менга у керак, бунисини ўзинг қайтариб ол, деб Аллоҳнинг неъматини ўлдирса!\nҲалиги аёлнинг боласини ўлдиришди. Жуда қаттиқ чинқириқ эшитилди. Бу ўша аёл эди. Оналик меҳри ўзини кўрсатди, деб ўйладим, бошида. Йўқ, бу Аллоҳнинг муъжизаси экан. Ўлдирилган ҳалиги хомила ўғил эди ва аёл бунга чидай олмай дод солиб йиғларди. Атрофдагилар унга ачинишни ҳам, юпатишни ҳам билмай ҳайрон эдилар. Аллоҳ уни шу йўл билан шу дунёдаёқ жазолаганди, барча аппаратлар қиз деб башорат қилган хомилани ўғилга айлантириб қўйган ва шу орқали ўзининг борлигини ибрат излаганларга намойиш қилганди. Ҳалиги аёл гоҳ дўхтирларни, гоҳ эрини айблар, асосий айбдор ўзи эканлигига эътибор бермасди. Балки, юпангач буни тушунар. Уйига бориб ўйлар. Йиллар ўтиб, ўлик чақалоғининг нигоҳи уни таъқиб қилар, тушларига кирар. Аёл қалбини Аллоҳга бурар. Шундай бўлсин, илоҳим. Тавба эшикларидан кириш унга қабр туйнугига киришдан олдинроқ насиб этсин. Зинҳор унинг надомати қиёмат кунига тўғри келиб қолмасин.\nМен дунёга келдим. Онамнинг қувончи чексиз. Унинг менга қараб турган нигоҳларини хис қиляпман. Дунёларни унутган у. Бутун олам гўзаллиги унинг учун фақат менда жо бўлгандек. Менимча, инсоннинг бу дунёдаги энг катта бахти шу бўлса керак. Она меҳри.\nТўғри, ҳар бир жонзот онадан туғилади, ҳатто, баъзи жонворлар туғилиши учун онаси ўзини қурбон қилар экан. Аммо, Аллоҳнинг инсонга меҳрибончилиги шундаки, унинг бутун умри давомида онани меҳрини унга ҳамроҳ қилади.\nИсмимни Ойиша деб қўйишди. Мўминлар онаси Ойиша (р.а.) га хавас қилишди. Мен ҳам хавас қиламан у зотга. Ота-онанинг энг катта бурчларидан бири фарзандга чиройли маъноли исм қўйиш экан. Бу борада ҳам менинг бахтим кулиб боқди. Айтишларича, агар исм бирор улуғ инсонга хавас қилиб қўйилса, ўша инсоннинг бирор бир хислати шу болага ҳам ўтар экан. Мен ҳам шундан умид қиламан. Пайғамбаримизнинг суюкли рафиқалари, буюк олима Ойиша (р.а.) га ўхшашга ҳаракат қиламан. Бутун инсоният унга туҳмат қилганда ҳам иймонига путур етказмаган, ёлғиз Аллоҳга суянган Ойиша (р.а.) нинг ҳаётини ўзимга дастури амал қилиб оламан. Ота-онамни юзини ерга қаратмайман, уларга муносиб фарзанд бўламан.\nҲазрати Ойиша (р.а,) туҳмат остида қолган эдилар. Унинг мажбурий ҳолатда бир саҳобий билан ёлғиз қолганликларидан фойдаланган баъзи мунофиқлар унга қарши бўҳтон уюштирдилар. Ҳатто, пайғамбаримиз Муҳаммад (с.а.в.) ҳам бир муддат иккиландилар. Ойиша (р.а) оталари Ҳазрати Абу Бакр (р.а.) нинг уйига кетиб қолдилар.Орадан бироз вақт ўтгач пайғамбаримиз (с.а.в) Абу Бакр (р.а.)нинг уйига келдилар.\n-Қизим, -деди Абу Бакр (р.а.), -агар шу гуноҳни қилган бўлсанг, тавба қил, Аллоҳ гуноҳларни кечиргувчидир.\n-Отажон, қандай қилиб қилмаган гуноҳим учун тавба қилай, Аллоҳ менинг поклигимни билади ва У гуноҳсиз бандасига ҳеч қачон қилмаган гуноҳини юкламайди.\nШундай деб Ойиша (р.а.) юзтубан ётиб олдилар. Айнан шу дақиқаларда пайғамбаримиз Муҳаммад (с.а.в.) га ваҳий келиб, рафиқаларининг поклиги билдирилди.\nТуғруқхонадан ҳали чиққанимиз йўқ. Тезда уйга боришга, қариндошларимни кўришга ошиқяпман. Улар ҳам мени кутишаётгандир. Бугун яна дадам бизни кўргани келди. Мен томонга бир қараб қўйди-да, унчалик эътибор бермади. Негадир кайфияти йўқ эди.\n-Тинчликми? Ҳа, қовоғингиздан қор ёғилмаса?\n-Моҳи, эсимда бор, олиб чиқиш учун узук олиб бераман, дегандим. Аммо, иложини қила олмаяпман. Биринчи куни кўп пул кетди. Ҳали бирига суюнчи, бошқасига хизмат ҳаққи дегандек.\n-Бу нима деганингиз? Нима, қийналган мен-у, бошқаларни рози қилиб юрибсизми?\n-Ахир, сен мени тушунасанку. Албатта олиб бераман, ҳеч қаёққа қочиб кетганим йўқ. Нима қил дейсан?\n-Билмайман, қарз оласизми, ўғирлик қиласизми, эртага узук шу ерда бўлиши керак. Бўлмаса, мен ҳеч қаерга бормайман, тамом.\nДадам аччиқ билан чиқиб кетди. Мен ҳеч нарсага тушунмай қолдим. Онам шунақа аёлми? Узук шунчалик ҳам муҳим нарсами? Менга етишиш учун қанчалик қийналишганини биламанку, наҳотки энди, шу нарсани узукка алишмоқчи бўлишса. Қийналганликларини рўкач қилишганига ҳайрон қолдим. Ахир, бунинг эвазига оналик бахтига муяссар бўлдиларку. Бунинг қандай бойлик эканлигини тезда унутишдимикин ёки...\nОйим йиғлаб, мени тебратиб ўтирибдилар. Қўлларида чиройли узук. Дадам кирдилар:\n-Ойингиздан сўранг, нима бўлганини?\n-Сиз ҳам айтақолинг, тинчликми?\n-Бешик тўйидан кейин ўзгариб қолганлар. Айтишларича, онам сарполарни яхши қилмабдилар. Нима қилайлик, улар ҳам қўл учида кун кўришса, яқинда синглимни чиқаришимиз керак.\n-Шунга шунчами. Майли ўйламанг, ўтиб кетади ҳаммаси.\n-Ҳеч нарса ўтиб кетмайди. Зерикдим, шу гаплардан. Агар камбағал дейишса, келин қилмасинлар эди. Ўзлари боришдику, совчи бўлиб.\nОхирги кунларда оиламизда тинчлик йўқолганга ўхшайди. Туғилишимдан олдин ҳаммаси яхши эди. Бувим ҳам ойимга меҳрибонлик қиларди, ҳамма янги меҳмонни кутарди. Энди эса ҳар куни жанжал, тўполон. Ҳаммасига мен айбдормикинман, деб ўйлаб қоламан. Наҳотки, инсонлар шунчалик майда, арзимас нарсалар учун бир-бирларини хафа қилишса. Наҳотки, мен ҳам улғайиб шундай ўйлайдиган бўлиб қолсам? Қаерга келиб қолдим ўзи? Аллоҳ ибодатида қойим бўлган мусулмонлар ичида яшаяпманми ёки майда гап, дунёга тиш тирноғи билан ёпишиб олган жоҳиллар биланми?\nХўжа Аҳрор Валий жуда бадавлат инсон бўлган эканлар. Бир куни хизматкори унинг олдига келиб, йўлдаги карвонларига катта талофат етганлигини айтибди. Ул зот:\nБироз муддат ўтиб, ҳалиги хизматкори қайтиб келибди ва адашганлигини, айтилган карвон бошқа одамга тегишли эканлигини, унинг карвонига талофат етмаганлигини айтибди.\n-Алҳамдулиллоҳ, -биргина сўз янграбди яна. Хизматкорнинг таажжуб билан берган саволига:\n-Ҳар икки хабарни айтганингда ҳам қалбимда заррача ўзгариш сезмадим, шунинг учун Аллоҳга ҳамд айтдим, -деб изоҳ берган эканлар.\nКеча амаким келди. Дадамнинг энг катта акалари. Алоҳида уй-жой қилиб чиқиб кетган. Болалари катта, ҳатто, яқинда қизини турмушга берар эканлар. Дадам уларнинг болаларини елкасида кўтариб катта қилган, меҳрини берган. Шунинг учун, у киши ҳам мени бошқача яхши кўришса керак, деб ўйладим. Адашган эканман. Менга бир қараб қўйди-да, қовоғини ўйиб олди. У мени кўришга эмас, бувимнинг олдига келибди:\n-Неварангизга бешик тўйини роса дабдаба қилибсизми, ойи?\n-Ҳа энди, болам, орзу-хавасда. Бу бечоралар ҳам уч йил деганда фарзандли бўлишди.\n-Шаҳноза туғилганда бунчалик қувонмагандингиз, ҳатто, маросим ҳам бўлмаганди, эсингиздами?\n-У пайтлар бошқа эди-да, ўғлим.\n-Мен ҳам ўгай эмасман, ойи. Менга тўй қилмаганигиздан кейин, улушимни беринг-да. Менинг ҳам ҳаражатларим кўпайиб боряпти.\n-Оласан оладиганингни, ҳаддингдан ошма. Сен ҳам яқинда тўй қиласан, атаганимиз бордир.\n-Тўй ўз йўлига. Дадам келса айтинг уларга. Мен бу уйдан қуруқ қўл билан чиқиб кетганман, мениям рози қилишларинг керак.\nШунга ўхшаш гаплар билан амаким чиқиб кетди. Кундан кунга ҳаётдан безиб борардим. Ҳаётнинг ўлчовлари, тарозиси мен ўйлагандан бутунлай бошқача экан, жудаям қийин бўлиб кетибди бу ҳаётда яшаш. Аёл эридан фарзанд туғиб бергани учун мукофот кутса, ўғил онасидан пул талаб қилса.\nЎтмишнинг буюк инсонларидан бири Умар ибн Абдулазиз касалланиб қолибдилар. Умрининг охирлашиб бораётганлиги сезиб, рафиқаси билан видолашибди.\n-Эй, Умар, -дебди аёли, -ўғилларингиз бор, уларга нимани мерос қилиб қолдирасиз? Шуларни аниқлаштириб беринг, токи, кейинчалик ўзаро низо чиқаришмасин.\n-Мен уларга Аллоҳга бўлган севгимни мерос қилиб қолдираман, шуни қаттиқ ушласалар ҳақиқий саодатга эришадилар, -дебди Умар ибн Абдулазиз ва аёлининг бу жавобдан қониқмаганлигини сезиб, қўшимча қилибди:\n-Агар, улар ҳақиқатдан ҳам менинг ўғлим бўлсалар, шу нарса уларга кифоя қилади, агар бу меросга рози бўлмасалар, менинг улардек ўғлим йўқ.\nҚиз боланинг ризқи улуғ бўлади дейишаркан. Дадамнинг ишлари юришиб кетди. Каттагина ташкилотда бўлим раҳбари бўлиб ишлай бошладилар. Негадир, дадам ҳам, ойим ҳам ўзгариб қолгандилар. Мен туғилмасимдан олдин кечалари намоз ўқишар, тинмай дуолар қилишарди. Энди эса, умуман ибодат қилмай қўйишди.\nҚадимий замонларда инсонлар агар тўкин ҳосил ёки ёмғир ёғишини исташса, бирор йиртқичга рубарў бўлишса илоҳларини эслаб қолишаркан ва ибодат қилишаркан. Ёмғир ёғгач ёки ҳавф бартараф этилгач эса ҳаммасини эсдан чиқаришар эканлар. Ҳозирги замон одамлари ҳам шунга ўхшаб қолишибди. Қачонки, бирор эҳтиёж сезсалар ибодатга муккасидан кетишади, ишлари юришиб кетса яна Аллоҳни эсдан чиқаришади.\nАммо, мана шу яшашнинг ўзи ҳам эхтиёж эмасмикин. Ҳар бир нафас олишимиз, қуёшнинг ўз вақтида чиқиши, ризқмизнинг келиб туриши ҳам Аллоҳданку. Шунинг шукронасига ҳам, унга бўлган қуллик ифодасига ҳам ибодат қилинса ярашмайдими? Бир кунда зилзила бўлиб ҳаммаси йўқ бўлиб кетиши ҳам Унинг қўлидаку. Фарзанд сўраб Аллоҳга нолалар қилишди, фарзандли бўлгач эса... Мени шунчалик яхши кўришса, ҳозирги ҳаётим ҳам Аллоҳнинг қўлида эканлигини ва исталган пайтда яна қайтариб олиши мумкинлигини ўйлашмайдими?\nМайли оз қолди. Мен ҳам улғаяман, ота-онамга тўғри йўлни эслатаман. Балки, шунинг учун келгандирман дунёга. Атрофни, қариндошларимни ўзгартиришга бор куч-ғайратимни сарфлайман ва албатта бу йўлда ғолиб чиқаман.\nҲазрати Иброҳимни катта гулханда ёқиш учун ташлашгани тўғрисидаги бир ривоят бор. Дунёдаги энг кичкина қушча оғзида сув ташиб келаркан-да, олов устига тўкиб яна бир неча чақирим узоққа қайтиб кетар экан. Атрофдагилар унинг устидан кулиб:\n-Ўзинг кичкинагина қўшча бўлсанг, бу оловни ўчиришга ҳаракат қилишинг нимаси? –деб сўрашибди.\n-Ўчира олмаслигимни биламан, -деб жавоб берибди қушча, -аммо, Аллоҳ таолонинг қаршисига чиққанимда, менинг пайғамбаримни ёқишаётганда сен нима қилиб тургандинг, деб савол бериб қолиши мумкинлигидан қўрқаман.\nБир куни дадам жуда кўп ширинликлар ва совғалар олиб келди. Кеча эшитгандим, дадамнинг пуллари кам эди. Бугун эса...\nОйим ҳайрон бўлиб сўради:\n-Қаердан чиқди ёруғлик?\n-Сўрама, ойликни қўлига қараш жонимга тегди. Биттаси келганди ишини битиргани, ҳужжатлари тайёр эди, фақат озгина ҳаражати бор. деб ёлғон гапирдим. У эса ишониб юз доллар қистириб қўйди.\n-Пора олибсизда?! –ойим ҳам унчалик ташвишланмас эди, кулиб сўради.\n-Қанақа пора, рози бўлиб берди-ку.\nШу пайтгача қўрқиб юрган ҳолат ўз оиламга ҳам кириб келганлигига ишона олмасдим. Илгаригиларни эшитгандим, ўғирлик қилишар ва орқасидан тавба қилиб кетишарди. Дадамчи? Катта гуноҳ қилиб, энди бу гуноҳ эмас, деб ўтирибди. Тавба қилиш тугул ўз фарзандига ҳаромдан топилган ширинликларни кўтариб келибди. Энг даҳшатлиси, буни ҳаром деб билмаяпти. Эй Аллоҳим, ота-онамни ўзинг кечиргин, қалбларини юмшатгин!\nЧиндан ҳам қўрқиб кетдим энди. У нарсалардан ойим ҳам тановул қилдилар. Бироз ўтиб қорним очқайди. Онам мени тўйдирадилар. Ўша ҳаром ширинликлардан ҳосил бўлган сут ичимга киради. Мен ҳам ҳаромхўр бўлиб қоламан. Энди нима қиламан? Қандай қутуламан бу балодан. Эй, Аллоҳим қорнимни очқатмасдан, жонимни олсанг ҳам майли эди.\nМен нақадар бахтсизман. Ҳаром луқма оғзимга кирди. Истамаган бўлсам ҳам, бунга мажбур бўлдим. Игна учидаги анор шарбати нелар қилганини эшитгандим, энди мен қандай инсон бўлиб етишаман. Динимнинг ярми билан дунёга келгандим. Унинг комил бўлишини умид қилгандим, эндичи? Ўша ярмини ҳам бой бериб қўяманку энди. Катта бўлиб, мен ҳам улардек фикрлайдиган бўлиб етишаманми?. Онамдан мерос талаб қиладиган, эримга фарзанд учун узук деб йиғлайдиган, бойликнинг қандай кириб келаётганлигини суриштирмайдиган, Аллоҳни кам эслайдиган инсонлар ичида катта бўляпман, ўзим ҳам ўшалардан бўлиб қолмасмиканман. Қандай қилиб, ўзимни тузатаман энди? Бу оқимга қарши қандай сузаман, ахир, ҳалқумим ҳам шу оқимнинг суви билан бўлғаниб бўлди-ку.\nЯхшиси, менга ўлим бер Аллоҳим. Сенинг олдинга борай тезроқ. Бу оламдан, бу ваҳшийликдан мени қуткар. Ота-онамни жуда яхши кўраман. Биламан, улар ҳам мени яхши кўришади. Уларнинг гуноҳкор бўлишларига, сенинг олдинга бу гуноҳларни ортиб боришларига чидаб туролмайман.\nУндан кўра менинг жонимни ол. Қиёмат куни, жаннат эшиги олдида мени саволга тут. Мен эса ота-онамнинг дийдорига синов дунёсида тўймаганимни, уларни ҳам жаннатга киритмасанг, мен ҳам киришни хоҳламаслигимни айтай. Уларни шафоат қилай. Фарзандлик бурчимни шу шаклда оқлай, Аллоҳим.\nМени ўлдир ва уларга сабру-жамил ато этгил. Зора, шу сабрлари мукофоти ўлароқ гуноҳлардан покланишса. Ўлимимни уларга ибрат қил ва тўғри йўлга тушиб олишларига сабабчи қилгин. Балки, шунинг учун бу дунёга келгандирман.\nОнажон, мен кетяпман. Меҳрингизга тўя олмадим, Аллоҳ, дуоларимни қабул қилди ва ўз ёнига чорлади. Хафа бўлманг, мен сизни ўша ердан туриб дуо қиламан. Гуноҳларингизни Аллоҳдан йиғлаб сўрайман, сизга мукаммал иймон ва сабр беришини истаб ёлвораман. Албатта, Аллоҳ сизга яна фарзанд ато этади, уни ҳам яхши кўриб қоласиз. Аммо, умид қиламанки, бундан кейин шукр қилгувчилардан бўласиз. Қиёмат кунида, Кавсар ховузи олдида сизни ва яқинларимни кутаман. Сабр қилинг, мендан хафа бўлманг. Сизларни шафоат қилиш учун ўлимга рози бўлдим,\nАзизлар, ўзимизни тузатайлик, токи, фарзандларимиз ўлимни истаб қолишмасин!\nЙиғлай олмаётганлигимиз учун йиғлайлик!.\n“Кулинг, умрингиз узаяди”, дейишади кўпинча. Кулгининг шифо эканлигини тарғиб қилувчилар балки ҳақдирлар. Йиғлашга келганда эса...\nЙиғлаш қалбни даволайди. Қалбни юмшатади. Инсоннинг йиғлаши унинг ўз ёри томон яқинлашмоғидир. Қалбини, қонини, жонини Унга фидо этмоқдир. Йиғламоқ англамоқдир.\nЙиғласак кўзларимизга зарарми? Майли шундай бўлсин.\nКулгидан қалбларимиз қорайгандан кўра, кўр бўлсин кўзларимиз йиғламоқдан.\nЙиғламоқ бу тилсиз, қалб билан гапирмоқдир. Йиғлаган қалбга Аллоҳ таолонинг ўзи меҳмон бўлади. Йиғлаб роҳат олишимиз балки шундандир.\nЙиғламоқ бу нафс йўлларини кўз ёш билан ювмоқдир.\nБир олимдан, “сизнинг устингиздан кулишларига қандай чидаб турасиз?”, деб сўрашганда:\n-Бу устимдан йиғлашларидан минг карра яхшироқдир,-деб жавоб берган экан.\nКелинг азизлар, атрофимизга, ўзимизга, қалбимизга холис боқайлик. Ана ўшандагина бизни йиғлатадиган ва йиғлашга арзийдиган ҳолатлар орасида қолганимизни янада яхшироқ англаган, ўзимизни йиғидан тўхтата олмаган бўлармидик.\nҲаққини тўлиқ бажармай ўқиётган намозларимигга йиғлайлик.\nТурли дунёвий хасрат билан эгилиб туришимизга ва буни намоз деб номлаётганимизга йиғлайлик.\nБизни яратган, гапиртирган, ризқ берган, ўлдирадиган ва сўроқ қиладиган Аллоҳ билан висол онларимиз бўлган саждаларимиздаги ҳолатимиз учун йиғлайлик.\nНамозларда бутун гуноҳларимизнинг авф қилиниши фурсатини бой бераётганлигимиз учун йиғлайлик.\nУйқунинг қучоғида ўтказган ғафлат онларимиз учун йиғлайлик.\nҲар куни гувоҳи бўлаётганимиз, ибратга тўла воқеаларга қалбларимизнинг юмшамаётганлигига йиғлайлик.\nБу воқеалардан туяқуш каби бошимизни тиқиб қочаётганимизга, ўзгармайдиган ҳақиқат -ўлим соатини ўзимиздан, қалбимиздан узоқ тутаётганимизга йиғлайлик.\nДунёларни ютиб юборса ҳам тўймайдиган нафсимиз учун ва бу нафсга қул бўлаётганлигимиз учун йиғлайлик.\nДуо қилинг, ижобат қиламан, деган, Раҳмон ва Раҳийм бўлган Аллоҳга дуо қилмаётганимизга йиғлайлик.\nСўраган нарсангизни бераман деб ваъда қилган Аллоҳ қаршисида, гўёки, бу ваъда бажарилмай қолиши мумкиндек, ундан мукаммал иймон, ихлос ва тақво сўрамаётганимиз учун йиғлайлик.\nҲеч ўлмайдигандек, тупроқ остига кирмайдигандек ва сўроқ қилинмайдигандек ўтказаётган кунларимизга йиғлайлик.\nҲар қандай ифлосликни қилиб, қалбимизни тоза деб, ўзимизни овутаётганимизга йиғлайлик.\nБолаларимизни биздан, бизнинг эса улардан қочадиган паллада, Қиёмат соатида, бу ҳаётда борлиғимизни бағишлаб топган мулкимиз ёрдам бера олмаслигини тушуна олмаётганлигимиз учун йиғлайлик.\nБаъзи амалларимизни гуноҳлигини ҳам билмасдан елкамизга ортиб олиб, тавбасиз Аллоҳ таолонинг рўпарасига чиқишимиз ҳавфи ичида яшаётганимиз учун йиғлайлик.\nТоғдек гуноҳларимиз кўрсатилганда, бу гуноҳларни қачон қилгандим, эй Раббим, деб турадиган Кундан бехабар ҳолда яшаётганимиз учун йиғлайлик.\nҚуръон бизга етар деб, суннатга орқа ўгираётганлигимизга йиғлайлик.\nТилимизда ёдлаб олган, лекин маъносини билмайдиган, амал қилинмайдиган Аллоҳнинг сўзлари, токчаларимизда сувенир каби чанг босиб ётган Аллоҳнинг китоби, бизга даъво қилиши мумкинлигини билмаётганлигимиз учун йиғлайлик.\nҲатто пайғамбарлар Муҳаммад (с.а.в.)нинг уммати бўлишни орзу қиладиган кунда, ул зотнинг уммати бўлишдан ва шафоатларидан бенасиб қолиш ҳавфидан огоҳ эмаслигимизга йиғлайлик.\nОлов ўтни еб тугатганидек, бутун солиҳ амал ва яхшиликларимизни еб тугатадиган ғийбатдан қутула олмаётганимизга йиғлайлик.\nБерувчи ва олувчи аниқлигини билган ҳолда, хасрат ва надоматларимизга йиғлайлик.\nГулнинг ҳам, тиконнинг ҳам, боғнинг ҳам, боғбоннинг ҳам соҳиби аниқ бўлса-да, буларнинг эгасидек ҳаракатларимизга йиғлайлик.\nБу муҳташам салтанат остида яшаб ҳам. ўзимизни улуғ хис қилишимизга йиғлайлик.\nЙўқликдан борлиқни пайдо қилган ва абадий ҳаёт ваъда қилган Раббимиз учун бир кунда бир неча дақиқа ибодат қилишдан қочаётганлигимизга йиғлайлик. Қочиб охири қаерга боришимизни ўйлаб йиғлайлик.\nБир оёғимиз билан қабрда бўлсак-да, бойлик ортидан югураётганлигимизга йиғлайлик.\nАллоҳ таолони бор деб, гўёки У йўқдек яшаётганимизга йиғлайлик.\nАқл юритмайсизларми, ўйлаб кўрмайсизларми, деб бизга ҳитоб қилган Қуръоннинг овозига жавоб берадиган овозимиз чиқмаётганлиги учун йиғлайлик.\nЯхши кунда унутиб, ёмон кунда эслайдиганимиз Аллоҳимизга кўрсатаётган бевафолигимизга йиғлайлик.\nЯхши-ёмон, динсиз-диндор, мусулмону-бутпараст демасдан барчамизга, ҳар куни неъматларини бераётган Аллоҳ учун қуллигимизни ифодаси бўлган намоз, закот, рўза, силаи-раҳм, зикр, амри-маъруф каби ибодатларга эътиборсиз эканлигимизга йиғлайлик.\nАллоҳ Раҳмондир, барча гуноҳларимизни кечиради, деб шайтоннинг тузоғига тушаётганлигимизга йиғлайлик.\nЙиғлайверинг, бу бизга нажотдир. Пайғамбаримиз Муҳаммад (с.а.в.) Аллоҳ учун йиғлаган кўзлар учун дўзахнинг харомлигини айтиб берганлар ҳаммамизга.\nБиз шундай бахтли инсонлармизки, йиғлаган расулнинг умматимиз, ёш оқмайдиган кўздан асрагин Аллоҳим, деб нола қилган Муҳаммад (с.а.в.) нинг умматимиз.\nЙиғлашга арзулик ҳолатимизга кулаётганлигимизга йиғлайлик.\nДунё шундоқ ҳам қўрқинчли бўлиб кетяпти. Қалбларимиз қотиб кетяпти. Қалбимизни Аллоҳга бурайлик ва уни юмшатишини ундан сўрайлик. Кўз ёшини Раббимиздан йиғлаб сўраб олайлик.\nМАСЖИД ТАШҚАРИСИДАГИ ТОБУТ\nЯқинда жума намозига боргандик. Имом хутбасини тугатгач, пастдан кимдир, майит борлигини ва жаноза намози ҳам жумага мўлжалланганлигини айтди ва масжидга олиб киришга изн сўради. Шунда имом:\n-Олиб кирмай туринглар, намозни ўқиб олайлик, кейин,-деб жавоб берди.\nМарҳумни мен танимайман, Аллоҳ унга жаннатдан жой берсин, мени таъсирлантиргани бошқа жиҳат эди. Ўша куни ўша инсон масжидга қўйилмади. Масжид эшиклари, янаям аниқроқ айтадиган бўлсак, тавба эшиклари ёпилган эди у инсон учун. Буни нима эканлигини чуқурроқ хис қилиб кўринг.\nАлбатта, хис қилишимиз қийин. Ўлим билан деярли ҳар куни, ҳар соатда рўбару келамиз. Лекин ҳеч қачон уни тўлалигича англаб ета олмаймиз. Инсон ҳаётида турли вазиятларга тушади. Бу вазиятлар ичида кўпчилик истамайдигани ҳам, интиладигани ҳам кўп. Баъзи орзулар ушалмай қолиб кетади, баъзилари эса йиллар ўтгач ўз қийматини йўқотади. Лекин бир ҳолат борки, у ҳеч қачон ўз маъносини, ҳақиқатини ўзгартирмайди. Бу ўлимдир.\nБиз ҳаммамиз ўлимга қараб кетаётган йўловчилармиз. Улов тўхтайдиган ҳар бир бекат ўлимдир, биз эса ўз бекатимиз қачон келишини билмаймиз. На бир бемор, на бир кекса, на бир ёш ўлимга нисбатан яқинроқ ёки узоқроклиги ҳақида даъво қила олмайди. Имом ғаззолий китобида шундай маънодаги сўзлар бор:\n-Кўпчилик ўлим қариликда бўлади деб ўйлашади. Лекин эътибор беришмайдики, ёшлар қарилардан анча кўп, демак ёшларда ўлим қариларга нисбатан кўпроқ бўлмоқда. Агар ҳамма ёш қариганда эди, қарилар кўп бўларди.\nБировнининг жанозасида туриб ҳам, ўлимни кам ўйлаймиз, у биз учун жудаям узоқдаги, ҳатто мавҳум тушунчадек туюлади баъзида. Лекин, эътибор беринг, қанчадан қанча сиздан ёшлар орамизда йўқ.. Тасодифан эмас. Агар тасодиф десангиз, сизнинг ўзингиз ҳам кунига неча марталаб ўшандай тасодифга шароит яратасизку. Машинага чиқасиз, ҳар қадамда ҳалокат эҳтимоли бор. Соппа соғ юриб, вафот этганлар қанча. Бир дақиқанинг ичида тузалмас дардга чалинганлар қанча.\nБирор нозик танишингиз эртага меҳмонга бораман, десаю, вақтини айтмаса, нима қиласиз? Эрталабдан ҳаракатни бошлайсиз, тайёр турасиз унинг келишига. Агар қисқа умрингизни бир кунлик вақтга тенглаштирсангиз, ўлимдан бошқа нозик меҳмонингиз бормикан? Ахир, мана шу ўлим туфайли, сизни яратган, мукофотлаб-жазолайдиган Аллоҳ таолога рубару келасизку!\nЛекин, биз ўлимни фақат кечқурун кутамиз. Эрталаб у ҳақида ўйламасликка ҳаракат қиламиз. Бир олим шундай деганди:\n-Дунёда туғилишнинг давомийлиги ҳам инсонни ўлим ҳақида ўйлашдан чалғитади. Мана бир мисол, дунё аҳолисини бир қафасда яшаётгандек тасаввур қилинг. Ҳар куни, бир дев келади-да, қафасдан бир неча кишини олиб кетади. Кундан кунга қафас ичидаги инсонлар камайиб боради. Мана шундай ҳолатда, инсон ҳар куни ўз навбати келишини кутиб яшайди.\nДарҳақиқат, ҳаётимиз ўша қафасдан қаери кам? Фақатгина доимиий туғилиш борлиги бизни чалғитмоқда. Пайғамбаримиз Муҳаммад (с.а.в), бир куни саҳобалар билан ўтириб шундай дейишган:\n-Орадан юз йил ўтиб, мана шу даврада ўтирганлардан ҳеч ким тирик қолмайди.\nЯхшироқ тушуниш учун, ёшлигингиздан бирга катта бўлган танишларингиз билан бир қафасда яшаётгандек хис қилиб кўринг. Хўш, йилдан йилга камайиб боряптими қафасингиздаги инсонлар? Бирор бир тартибга кўра камаймоқдами ёки тартибсизми? Сизга қачон навбат келиши ҳақида бирор маълумот борми сизда?\nДунёнинг тугаши, қиёмат ҳақидаги гап-сўзлар бутун инсониятни ваҳимага солади. Ҳатто, эллик йилдан кейин ерда ҳаёт тугаркан, дейишса ҳаммамиз қўрқиб кетамиз. Агар, бу муддатни бир йил дейишса-чи? Қиёматдаги ҳолатлардан ваҳимага тушиб, ибодат қилишга тушамиз. Дунёдаги барча бойликлар, қурган иморатимиз ўз қийматини йўқотади. Инсон учун ўлимнинг ўзи қиёмат эмасми? Ўлим эса, доимо бизга ҳамроҳлигини тан олишдан ўзимизни олиб қочамиз.\nҲар қандай моддий нарсанинг ўз умри бўлади. Ишлатилган, кийилган сари қимматбаҳога олган нарсангизни йилдан йилга эскираётганлигини сезасиз. Энди ўзингизга бир назар ташланг. Илгари юзингиздаги ажинлар нечта эдию, ҳозир нечта? Кўзингизнинг нури камайганлиги ҳам рост. Бир неча йил олдин қандай тез югурганлигингизни эсланг. Хотирангиз ўзгарган. Эскиряётганлигингизни сезмаяпсизми? Бу ҳолат кундан кунга ошаётганлигиничи? Ҳали ёшмисиз, эндигина ўттизга кирдингизми? Сиз палончидан ёш эмассиз, фақат ўлим сари ундан кўра камроқ қадам ташладингиз холос. Лекин, кимнинг ўлими қайси қадамда эканлигини билмайсизку!\nҲазрати Умар (р.а) ҳалифа бўлгач, бир инсонни маош эвазига ёллабдилар. Ҳалиги киши ҳар куни Умарнинг олдига келар ва:\n-Бир кун ўлим бор, эй Умар,-деб, ҳақини олиб кетаркан.\nКунларнинг бирида Умар (р.а) ҳалиги одамга, бошқа келиши шарт эмаслигини айтибдилар. Сабабини сўраса:\n-Бугун ойнага қарагандим. Сочимга оқ тушганини кўрдим. Энди менга ўлимни биров эслатишининг кераги йўқ ,- деган эканлар.\nХулоса шуки, ўлимни эслайлик ва унга тайёр турайлик. Бир кун келиб, масжид ташқарисида қолганимизда афсус ва надоматлар бизга ҳамроҳ бўлиб қолмасин. Бир шоирнинг қўйидаги сатрлари билан сўзимни тугатаман.\nЭсингдами, сен туғилган он,\nҲамма шодон эди, сен эса гирён.\nШундай яшагинки, кетар чоғингда\nҲамма гирён бўлсин, сен кетгин хандон.\n- Анвар, тур ўрнингдан, ҳадемай соат ўн бир бўлади.\nОйисининг овозидан уйғониб кетган Анвар қандайдир норози кайфиятда яна ёстиққа бурканиб олди. Кеча ўзи Тошкентдан кеч келганди, энди мазза қилиб дам оламан, деганда, бунақа иш чиқиб турибди.\n- Ҳозир, Зариф келсин, бирга борамиз.\n- Жиннимисан, одам учрашувга ҳам ўртоғини етаклаб борадими? Тур, ҳозир опанг келади, бирга борасизлар.\nШу оиласидагилар ҳам қизиқ-да. Замондан орқада қолишганми нима бало? Бунақада қанақа гаплашади қиз билан?\nАнвар ёшлигидан тил ўрганишга қизиқарди. Айниқса, эсида, ёшлигида ўқитувчиси, катта бўлсанглар ким бўласизлар, деб, бутун синфни саволга тутганда, “дипломат бўламан” деб жавоб берганди. Бу сўзнинг маъносини ҳали тушунмайдиган синфдошлари роса кулишганди. Ҳатто ҳозиргача ўртоғи Зариф, “ҳа, портфел жаноблари” деб масхара қилиб қўяди. Анвар бу фикридан қайтмади ва мактабни битириб, тўппа-тўғри Тошкент Дипломатия Университетига равона бўлди. Унинг тиришқоқлигими, омадлилиги сабабми, ишқилиб синфдошлари ичида фақатгина Анвар студентга айланди. Ўқишни битирди, тузуккина ишга жойлашди ва мана энди таътил олиб уйга қайтди.\nАслида, таътилнинг бошқа сабаби ҳам бор. Бир йилдирки, уйдагилари уни уйлантириш дардига тушишган. Ҳар сафар келганида, шу ҳақида гап очилмай қолмайди. Ойисининг шаштига қараганда бу сафар вазият анча жиддий тус олган.\n- Чиқ, опанг келди. Кўришмайсанми?\nОйисининг навбатдаги чақирувидан сўнг туришга мажбур бўлди. Бет-қўлини ювиб, айвон олдига келганда, опаси аллақачон келин бўлмиш қизнинг таърифига тушиб кетганди. Опаси бу ҳақида биринчи марта гапиряптими ёки Анварнинг олдида яна айтилган гапларини такрорлаяптими, ҳар ҳолда келинликка номзод қиз жуда эпчил, чаққон, пазанда ва яна бир нечта таърифларга эга эмиш. Тағин намоз ҳам ўқирмиш.\n- Сен ҳам тўйдан кейин уялиб қолмасдан, намоз ўқишни ўрганиб турсанг бўларди, -салом-аликдан сўнг опасининг Анварга қаратилган биринчи гапи шу бўлди.\nБу гапга Анварнинг энсаси қотди. Аслида, Анварнинг ўзи бунақа нарсаларга жиддий қарайди. Ўртоғи Фарҳод билан баъзида жума намозларига ҳам бориб туради. Анварга опасининг у қизни ўзидан устун қўяётганлиги ёқмади. Энди, мен топдим келин, деб, ҳадеб мақтайвериш керакми? Эпчилмиш. Фақат ишлатиш, овқат қилдириш учун одам уйланадими? Фикрлаши қанақа, характери Анварга ҳали ёқадими, йўқми, буни билишмайди-ку. Балки ювош писмиқдир. Негадир опаси мақтаган сари, у ўша қизни ёмон кўриб борарди. Бу гапларни у сиртига чиқармади. Майли, борсин, кўрсин, бирор гап чиқар. Ҳозир бир нарса деса, дарров онаси кўз ёш қилади, опаси жаврайди.\nУйланиш борасида Анвар жуда жиддий фикрларди. Севги бобида ҳам кимни кўрса ёқтириб, севги изҳор этиб кетаверадиганлар тоифасига ҳам кирмасди. Фақатгина мактаб даврида бир қизни севган, лекин айта олмаганди. Унинг ёди билан ухлаб, унинг орзуси билан уйғонса-да, ҳатто ҳозиргача у қиз бехабар. Ўша синфдошининг кўнглини билмаганлиги учун ҳам, айтишга ботина олмасди. Мабодо рад қилсачи, деган истиҳола ва оқибатда севгисидан айрилиб қолиш ҳавфи туфайли ўз ҳаёллари билан юришни афзал кўрарди. Ҳаддан зиёд севган қизи кўз олдида турмушга чиқиб кетса-да, қизнинг фикрини билмагунча, бирор ҳаракат қилишни ўзига эп кўрмасди. Унинг севгиси шундай эдики, бу туйғуни у жуда соф сақларди, ҳатто ўша қиздан ҳам қизғонарди, топташини истамасди.\nКейин билишича, бу севги эмас экан. Студентлик даврида ҳам жуда кўп қизлар билан танишди, дўстона муносабатда бўлди. Ҳатто баъзиларининг унда кўнгли борлигини орқаваротдан эшитган пайтлар ҳам бўлди. Лекин, Анвар курсдош қизларга бўлажак умр йўлдош сифатида қарай олмасди. Кўпгина дўстлари ўқишни битиргунча, қайлиқ топиб, баъзилари уйланиб кетган бўлса-да, Анвар учун уйланиш анча узоқдаги воқеадек кўринарди. Кўпгина қизларга хавас қилган. Ҳар тарафлама чиройли, замонавий кийинган қизларнинг чет тилларида бурро гапиришлари, сиёсат, иқтисод борасида теран фикрлашларини кузатиб ўтириб, қани энди менинг аёлим ҳам шундай бўлса, деб ҳаёл қилса-да, уларни тўлақонли умр йўлдоши сифатида тасаввур қилиш учун нимадир етишмаётгандек туюларди. Ўзи таърифини тўла келтира олмаса-да, унинг орзусидаги маликаси бор эди. Унинг назарида шу пайтгача танишган, кўрган барча қизлар бошқа-ю, ўша малика умуман бошқачага ўхшарди. Аслида уйланишни пайсалга солишининг ҳам сабаби шу эди.\nЭнди эса орқага йўл йўқ. Тошкентдалигида қандайдир нозик қариндошларининг бўйига етган чевар қизи унга умр йўлдош сифатида танланган ва у тарафдан ҳам ройишлик билдирилган. Соат ўн бирга учрашув тайинланган. Опасининг таъбири билан айтганда, бўлажак келин ёқса ҳам ёқиши керак, ёқмаса ҳам ёқиши керак.\n- Ана келишяпти, қовоғингни сал очгин\nОпасининг танбеҳидан сўнг, Анвар ўзига келди ва атрофга аланглай бошлади.\n- Ассалому алайкум, куттириб қўймадикми?\n- Ўзи ҳозир келгандик. Нигорахон, сиз ҳам яхши юрибсизми?\nДемак, қизнинг исми Нигора.. Ўрта бўй, кўримсизгина қиз экан. Қиз жавоб бердими, йўқми Анвар англай олмади. Икки опалар ўзаро бир нималарни чуғурлай кетишди, Анвар эса қизнинг нигоҳини изларди. Қиз эса бошини кўтариб ҳам қарамас эди. Қанақа қиз ўзи бу? Наҳотки, кимга тегишининг ҳам аҳамияти бўлмаса унинг учун? Ўзининг фикри йўқмикин. Буни Анвар ҳеч қачон ҳазм қила олмасди. Аёл киши ҳар доим ўз фикрига эга бўлиши ва мустақил қарор қабул қилишга қодир бўлиши керак, деб ҳисобларди.\nУчрашувдан Анварнинг кўнгли тўлмади. У бошқача тасаввур қилганди. Ресторандаги суҳбатлар, фикр алмашишлар, охирида гул тақдим этиш-нақадар чиройли бўларди. Ҳеч бўлмаса бир икки оғиз гаплашишни дилига тукканди. Балки, у анча мулоҳазали қиздир, гаплашсам кўнглимдаги ғуборлар тарқалиб кетар, деган ягона умид билан учрашувга чиққан Анварнинг хафсаласи пир бўлди. Анови “янгалар” ҳам уларни ёлғиз қўйишмади. Қизнинг ўзи ҳам кўргазмага келган қўғирчоқдек қимир этмади. Опаси билан қайтиб келганда, Анвар жуда тунд кайфиятда эди.\n-Ҳа келдиларингми?-уларни кутиб олган онаси фақат шу саволни берар ва опа-уканинг кўзларидан бирор маъно ўқишга интиларди.\n-Келдик, ҳаммаси яхши. Ановинизга айтинг, сал чехрасини очсин\n-Қаердан билай. Бир оғиз ҳам гаплашмадимку. Бирор жойда ҳам ўтирмадик.\n-Тўйдан кейин бемалол гаплашаверасан. Етаклашиб юришинг шартмиди шу бугун. Келин бола ҳам буни истамабди.\n“Ие, дарров келин бола бўлиб олибдилар-да. Тузук, сал бўлса ҳам фикри бор эканку”, кинояли ўй кечди Анварнинг ҳаёлидан. Лекин яна жим қолди. Тақдири шу эканда. Нима ҳам дерди. Ҳозир ёқмади, деса, ўзингда борми кўз остингга олганинг, дейишади. Ёши ҳам катта бўлиб боряпти, бу йили уйланиши шарт. Шу пайтгача студентча ҳаёт кечириш жонига тегди. Ҳизмат қилдириш учун уйланишга рози бўлаётгани ўзининг ҳам кулгисини қистатиб юборди.\nТўй ҳаракатлари бошлаб юборилди. Ариза беришга ҳам қиз яна янгасини етаклаб олибди. Қиз бола деган ҳам, бир ишни ўзи эпласа-да. Энди у билан қандай яшайди. Нима деса, ерга қараб, ҳўп дадаси, деб турса асаблари таранг бўлиб кетса керак. Фарзандларини қандай тарбия қилади?\nМана шу ўйлар унга тинчлик бермасди. Ўн беш кундан сўнг бир ёстиққа бош қўядиган қиз унинг учун мавҳумлик ичида эди. Бунинг устига Анварнинг орзусидаги маликага ҳам у сира ўхшамасди. Ора-сирада келиб турадиган Зарифнинг ҳазиллари ҳам ёқмай қолди. Нақадар саёз одамлар. Уларга ҳазил бўлса, тўй бўлса, битта келин салом қилиб турса бўлди. Унинг кечинмаларини эса ҳеч ким тушунмайди.\nБир кун ўртоғи Фарҳод келди. Бироз маҳмаданароқ шу ўртоғи. Худди катта одамлардек ақл ўргатади, баъзида шунча ривояту-ўгитларни қаердан биларкин, деб ўйлаб қоласан киши. Лекин кўпинча Анвар унинг гапига қулоқ солади. Бекорга шунча нарсани гапирмайди, бирор фойдаси бордир, деб, айтганларини қилишга ҳаракат қилади. Лекин Тошкентга боргач, яна ҳаммаси унутилади, иш, уй, дам олиш билан кунларини ўтказиб юраверади. Фарҳод никоҳ, эр-хотин муносабатлари, фарзанд тарбияси ҳақида алланималарни гапириб ўтирди. Кўнглига сиғмай турган бўлса-да, дўстини хафа қилмаслик учун Анвар эшитиб ўтиришга мажбур бўлди.\n-Ўртоқ, сенга маслаҳатим, тўй тугагач, келин билан биргаликда икки ракаат намоз ўқинглар. Ҳаётларинг ширин ўтади.\nКейин бир қоғозга бир нималарни ёзди-да:\n-Намоздан кейин мана шу дуони ўқигин,-деб ўша қоғозни қўлига тутқазди.\nТўй жуда чиройли ўтди. Яхши тилаклар билдирилди. Ҳамма тарқалиб, келин билан ёлғиз қолишгач, яна Анварнинг ичини бир нималар тирнай бошлади. Унинг учун энди бутун орзулари, севги-муҳаббат, идеал оила ҳақидаги ҳаёллари армонга айлангандек эди гўё. Мана, тўй ўтди. Яқинда таътил тугайди. Тошкентга қайтишади. Ишга боради, келади, фарзандлар туғилади, “яхши боринг” , “яхши келдизми, дадаси” каби сўзлар билан умр ўтиб кетаверади.\nБўлди. Яна нима деса экан. Бирор нарса ҳақида гапирса тушунармикин. Анчагача шундай ўтиришди. Телевизорни ёқди. Каналларни айлантирди.\n-Қайси бирига қўяй?\nМана шунақа фарқи йўқ бўлиб ўтиб кетаверамизда энди. Анварга энг алам қилгани, агар унинг ўрнида бошқаси бўлганда ҳам бу қиз тегиб кетаверарди. Юраги сиқилиб, нариги уйга кирди, кийимларини алмаштирмоқчи бўлди. Худди шуни кутиб тургандек, орқадан келинойиси кирди.\n-Яхши ўтирибсизларми, Нигорахон?\n-Олинг. Мана чой олиб келдим. Бирор нарса еб олинг. Очиққандирсиз.\n-Хўп, ҳозир, булар келсинлар\nАнварнинг этлари жимирлаб кетди. Биринчи марта қиз уни назарда тутиб гапирганди. Гўзал қизларнинг севги изҳорлари ҳам унга бунчалик таъсир қилмаганди. “Булар” калимаси ортида ўзбек қизининг бутун ибоси, садоқатию-муҳаббати, ҳурматию-итоати жо бўлганди. Анвар бу оддий жавоб замирида“Энди мен бутун қалбу-жисмим билан буларга тегишлиман, бутун ҳаётим, орзу умидларим энди фақат шу киши билан боғлиқ” деган маъноларни фаҳмлаганди.\nУнинг кўнгли ёришиб кетди. Шу пайтгача бўлажак оиласи ҳақидаги бутун фикрлари, орзу-ҳаёллари бутунлай сароблигини тушунганди. У ўғил, ука, ака сифатида оиласида хурмат кўрган, лекин унга бутунлай бегона бўлган қалб томонидан кўрсатилган бу муносабат у учун бироз ғайритабиий туюлди. У энди кечаги Анвар эмасди. Анча улғайиб қолганди. Елкасига қандай масъулият ортилганини эндигина тўлиқ хис қилаётганди. Қизнинг оддий жавобининг инъекоси ўлароқ, бундан ҳам оддийроқ сўзлардан ташкил топган никоҳ риштаси орқали боғланган кўнгил, ўзаро меҳр ва хурмат, муштарак орзу умидлар ҳаётнинг энг олий мағзи эканлигини англаб етганди.\nҚайтиб чиқиб, келинга яна бир бор қаради. Ҳаяжон босди. Оддий қиз. Ҳурлиқо ҳам эмас. Анвар кўрган қизлар ичида ниҳоятда оддий ва кўримсиз. Лекин шу вазиятда унинг салобати Анварни довдиратди. Чойни ҳам бемалол ича олмади. Қанча қизлар билан дўстлашган, ресторанларда ўтиришган, байрам қилишган, аммо бундай ҳолатга у сира ҳам тушмаганди. У ўзини гўё ўша орзусидаги малика қаршисида ўтиргандек хис қила бошлади. Нима учун шу пайтгача, ўша маликасининг қиёфаси кўз олдига келамаганини энди тушунди. У негадир биринчи марта қиз бола билан рўпара келгандек қалтирарди. Бир-икки гапи ҳам тушунарсиз чиқди. Дипломатия университетини битирган Анвар оддий қиз қаршисида гап топа олмай каловланарди. Гўёки бирор ножўя фикр айтсам, мендан кўнгли совимасмикан, деган хавотир уйғонганди. Шу пайт ярқ этиб калласига Фарҳоднинг маслаҳати келди. Келин ҳам намозхон дейишганди. Балки, у ҳам шу нарсани айта олмай ўтиргандир.\n-Нигорахон, икки ракаат шукр намози ўқиб олсак, нима дейсиз?\nЖавобни Анвар тушунмади. Балки, кўнглидагини айта олгани учун Анварга айтилгандир. Ёки мана шундай умр йўлдоши танлашгани учун қизнинг оила аъзоларига қаратилгандир бу ташаккур.\nБу сафар Анвар негадир бу мулозаматдан энсаси қотмади. Таҳорат олиб, икки ёш жойнамоз устида намоз ўқишди. Охирида Анвар, ўша ўртоғи ўргатган дуони такрорлади. Шу кунгача ёдлаб, қайтариб келган ушбу дуо, Анвар учун илк маротаба тўла маънолари билан янграётгандек туюлди.\n-Эй Аллоҳим, фақат ўзингдан паноҳ сураймиз. Никоҳимизни ўзинг ҳайрли, баракотли қилгин. Орамизни ўзинг ислоҳ қилгин. Фазли-карамингдан сенинг йўлингда юрадиган ва солиҳ амаллар қиладиган фарзандлар ато этгин. Улуғ Қиёмат кунида, Кавсар ҳовузи ёнида яна бизни жам қилгин. Омин.\nЙигитнинг овози титраб чиқди. Қизнинг кўзидан ёш томчилади.\n21:36 / 19.04.2017 2783\n21:43 / 19.04.2017 1739\n1739 21:43 / 19.04.2017\n5913 22:41 / 19.04.2017\n3290 21:48 / 19.04.2017\n2783 21:36 / 19.04.2017


Президентимиз раҳнамолигида мамлакатимизда сайловларнинг самарали ҳуқуқий негизи яратилган бўлиб, сайлов тўғрисидаги қонунчилик миллий тажриба ва умумэътироф этилган халқаро нормалар инобатга олинган ҳолда, босқичма-босқич такомиллаштириб борилмоқда. Сайлов тизимини ривожлантиришнинг бугунги босқичи давлатимиз раҳбари томонидан илгари сурилган Мамлакатимизда демократик ислоҳотларни янада чуқурлаштириш ва фуқаролик жамиятини ривожлантириш концепциясини амалга ошириш билан узвий боғлиқ. Концепцияда сайлов эркинлигини таъминлаш ва сайлов қонунчилигини такомиллаштириш бўйича белгилаб берилган қонунчилик ташаббуслари сайлов жараёнларини янада эркинлаштиришда муҳим омил бўлмоқда.\nАҳоли, айниқса, ёшларнинг дунёқараши ва онгу тафаккури ўзгариб, сиёсий ва фуқаролик фаоллиги, эл-юрт тақдирига дахлдорлик туйғуси ортиб бораётгани амалга оширилаётган туб ислоҳотларнинг муҳим самарасидир.\nЁшларни миллий сайлов қонунчилиги билан яқиндан таништириш, ислоҳотлар жараёнида уларнинг фаол иштирокини таъминлашга кўмаклашиш мақсадида ташкил этилган форум вилоят марказидаги Аҳмад Фарғоний мажмуасида бошланди.\nИштирокчилар Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатасига сайлов ўтказувчи 99-Фарғона округ сайлов комиссияси ҳамда Фарғона олимпия захиралари спорт коллежида жойлашган 710-сайлов участкаси фаолияти билан танишди. Сайлов қонунчилигидаги ўзгариш ва янгиликлар, сайлов комиссиялари фаолиятини самарали ташкил этиш ва бошқа масалалар бўйича батафсил маълумот берилди.\nФорум доирасида Фарғона давлат университетида ташкил этилган “Сайлов ва ёшлар” мавзусидаги тадбир ёшларнинг ижтимоий-сиёсий ҳамда сайлов тўғрисидаги билимларини янада ошириш, сайлов ва сайловолди жараёнлари, фуқароларнинг сайловда иштирок этиш тартиблари юзасидан фикр алмашилди.\n– Сайлов кампаниясида биз, ёшлар ҳам фаол иштирок этишимиз керак, – дейди форум иштирокчиси наманганлик Сарварбек Қобилов. – Сайлов қонунчилигидаги ўзгариш ва янгиликлар билан танишишда эса бугунгидек тадбирлар муҳим аҳамиятга эга. Кўплаб тенгдошларим қатори сайловда илк бор овоз бераман. Бу жуда катта масъулият, айни пайтда фуқаролик бурчим эканини янада теранроқ англадим.\nТадбир доирасида “Камалак” болалар ўқув маркази ҳамда Фарғона политехника институтида ёшларнинг “Обод юрт фарзандлари”, “Маърифатли ёшлар асри” мавзуларидаги тақдимотлари бўлиб ўтди.\nФорум таниқли санъаткорлар ва ёш ижрочилар иштирокидаги гала-концерт билан якунланди.


Давлат дастурининг ижроси қониқарлими? Депутатлар эътироз билдирди / ADOLAT ижтимоий-сиесий газетаси\nДавлат дастурининг ижроси қониқарлими? Депутатлар эътироз билдирди\nОлий Мажлис Қонунчилик палатасидаги Ўзбекистон “Адолат” СДП фракциясининг навбатдаги йиғилиши бўлиб ўтди. Унда Вазирлар Маҳкамасининг 2017-2021 йилларда Ўзбекистон Республикасини ривожлантиришнинг бешта устувор йўналиши бўйича Ҳаракатлар стратегиясини “Фаол инвестициялар ва ижтимоий ривожланиш йили”да амалга оширишга оид Давлат дастурининг 2019 йил биринчи ярмида бажарилиши тўғрисидаги ҳисоботи атрофлича муҳокама қилинди.\nПартия депутатлари эътироф этганидек, Ҳукумат томонидан тақдим этилган ушбу ҳисобот жорий йилнинг 1-чорагидаги ҳисоботга нисбатан сифатли ва Давлат дастуридаги бажарилган ишлар батафсил ёритилгани билан аҳамиятлидир. Шунингдек, ҳисоботнинг дастлабки қисмида Қонунчилик палатаси томонидан 1-чорак якунлари бўйича Давлат дастури ижросини сифатли ва ўз вақтида таъминлаш юзасидан қабул қилинган қарорлар ижросига батафсил тўхталиб ўтилган. Бу жараён Давлат дастурининг бажарилишида Олий Мажлиснинг иштироки ҳамда Ҳукумат ва парламент ўртасида тизимли ҳамкорлик йўлга қўйилганидан далолат беради.\nМуҳокама жараёнида депутатлар яна бир муҳим масалага эътибор қаратди. Жумладан, ўтган йилларда депутат сўровларига баъзи вазирликлар томонидан эътиборсиз қараш ҳолатлари учраб турар эди. Ҳукуматнинг 1-чоракдаги ҳисоботи юзасидан билдирилган эътирозлар натижасида парламент ва депутат сўровларига вазирлик ва идораларнинг биринчи раҳбарлари томонидан ўз вақтида пухта ишланган ҳолда жавоб бериш бўйича тизим жорий этилди. Хусусан, ҳар ойда Бош вазир ўринбосарлари ва маслаҳатчилари ҳузурида масъул раҳбарлар иштирокида сўровлар ҳамда унга берилган жавоблар атрофлича муҳокама этилиши йўлга қўйилди. Бу эса, аввало, ҳудудлар ривожи ва фуқаролар манфаатига хизмат қилмоқда.\nЙиғилишда фракция аъзолари Давлат дастурининг ижросини бандма-банд муҳокама қилдилар. 2019 йилнинг биринчи ярмида Давлат дастурининг\n139 та банди ижроси таъминланиши режалаштирилган бўлиб, ҳисобот даврида улардан 106 тасининг ижроси тўлиқ бажарилиб, бунда жами 93 та норматив-ҳуқуқий ҳужжат қабул қилинган. Таъкидланганидек, ижроси якунига етказилмаган 23 та банд бўйича киритилган ҳужжатлар лойиҳалари кўриб чиқилмоқда ҳамда 10 та вазифанинг муддати белгиланган тартибда узайтирилган.\nДепутатлар, аввало, ижроси таъминланмаган бандларга эътибор қаратди. Хусусан, ёшларни илмий фаолиятга кенг жалб этиш механизмларини такомиллаштириш бўйича ҳужжат лойиҳалари ўз муддатида лозим даражада ишлаб чиқилмагани қайд этилди. Шунингдек, Ўзбекистон Республикасида 2030 йилгача урбанизацияни ривожлантириш концепцияси ҳам ўз вақтида ишлаб чиқилмагани танқид қилинди.\n“Адолат” СДП масъул ҳисобланган асосий йўналишлар — соғлиқни сақлаш ва таълим соҳалари ҳам фракция аъзоларининг диққат марказида бўлди. Хусусан, давлат дастурининг 152-153, 155-бандларида белгиланган аҳолига кўрсатилаётган онкологик тиббий хизмат сифатини ошириш ва профилактик тадбирлар қамровини кенгайтириш, давлат тиббиёт муассасаларини молиялаштириш тизимини такомиллаштириш, санитария-эпидемиология хизматини янада такомиллаштиришга қаратилган қўшимча чоралар кўриш бўйича вазифалар ижроси таъминланмагани ҳам танқид остига олинди. Бугунги кунда фуқароларимизни қийнаётган ушбу масалаларга ижобий ечим топиш ва бу борада белгиланган вазифаларни ўз вақтида бажариш зарур.\nЙиғилишда касблар ва мутахассисликларнинг мураккаблик даражасидан келиб чиқиб, таълим дастурлари муддатини белгилаган ҳолда касбий таълимни ташкил этиш ва мақсадли кадрлар тайёрлаш тизимини кенгайтириш масаласига алоҳида эътибор қаратилди.\nТаъкидланганидек, бугунги кунда мамлакатимизда эркин иқтисодий зоналар қамрови кенгайиб бориши ҳудудларнинг иқтисодий ривожланишига салмоқли ҳисса қўшади. Лекин уларнинг фаолиятини тартибга солишнинг ҳуқуқий асосларини ишлаб чиқиш кечикмоқда. Эркин иқтисодий ва кичик саноат зоналар бўйича қонун лойиҳасини ишлаб чиқишни жадаллаштириш зарур.\nФракция аъзолари томонидан яна бир долзарб масала — маҳаллий ҳокимликларнинг ихтиёрида қолаётган маблағларнинг қанчалик самарали ишлатилаётганини назорат қилиш механизмини ишлаб чиқиш лозимлиги қайд этилди. Бунда, айниқса, жамоатчилик ва депутатлик назоратини кучайтириш муҳим ҳисобланади. Шу орқали ҳудудларда маблағларнинг мақсадли сарфланиш тизими яратилиб, ҳудудларнинг иқтисодий барқарорлиги таъминланишига эришилади.\nЙиғилиш якунида Вазирлар Маҳкамасининг 2017-2021 йилларда Ўзбекистон Республикасини ривожлантиришнинг бешта устувор йўналиши бўйича Ҳаракатлар стратегиясини “Фаол инвестициялар ва ижтимоий ривожланиш йили”да амалга оширишга оид Давлат дастурининг 2019 йилнинг биринчи ярми даврида бажарилиши тўғрисидаги ҳисоботи фракция томонидан маъқулланди.\nБош молиявий ҳужжат ижроси депутатлар муҳокамасида...\nҚишлоқ хўжалиги ва қайта ишлаш саноати ҳамкорлигин...\nТошкент давлат аграр университетида жорий йилнинг 15 август куни Олий Мажлис Қонунчилик палатасидаги Ўзбекистон “Адолат” СДП фракцияси ...\nБюджет маблағлари ижросини назорат қилишда замонав...\nОлий Мажлис Қонунчилик палатасидаги Ўзбекистон “Адолат” социал-демократик партияси фракциясининг йиғилиши бўлиб ўтди. ...


Термизлик блогер Отабек Сатторийнинг адвокати Умид Давлатовнинг айтишича, 2021 йил 19 мартда журналистларга интервью бераётган вақтида унга нисбатан шантаж қилишга уриниш бўлган.\nВоқеа Сурхондарё вилояти жиноят ишлари бўйича Музработ тумани суди биноси олдида, товламачилик, туҳмат ва ҳақорат қилиш моддалари билан айбланган Отабек Сатторий иши бўйича навбатдаги суд мажлисидан кейин содир бўлган.\nАдвокатнинг “Элтуз”га маълум қилишича, Сатторийга оид жиноят иши юзасидан асосий жабрланувчи деб топилган “бозорком” Лочин Тўраев ва у билан келган 5-6 нафар эркак шантаж уюштиришга уринган.\n– Суд жараёнларидан чиқиб интервью бераётган вақтимда менга шантаж қилмоқчи бўлишди,– дейди Умид Давлатов. – Бўлиб ўтган воқеа ҳақида Адвокатлар палатаси Тошкент шаҳри ҳудудий бошқармасига ариза билан мурожаат қилдим.\nМазкур воқеа видеоси “Элтуз”да мавжуд. Унда Миллий гвардиянинг икки ходими Лочин Тўраевни адвокатдан узоқда тутишга уринаётгани, четга олинаётган “бозорком” адвокатга ҳақоратли сўзлар айтаётгани акс этган.\nАдвокат Умид Давлатов ушбу ҳолатни жабрланувчи томоннинг Отабек Сатторийни ҳимоя ҳуқуқидан маҳрум этишга уриниши, дея баҳолади.\nУ Адвокатлар палатасига тақдим этилган аризасида ўзининг хавфсизлиги таъминланишини, суд жараёнларида ҳуқуқлари чекланмаслигини сўраган.\nШунингдек, аризада “31 ёшли Лочин Тўраев ва у билан бирга келган 5-6 нафар шахс томонидан профессионал фаолиятига қаршилик кўрсатилгани, қасддан ҳақорат қилингани, унга куч ишлатишга суиқасд қилишга уриниш ҳаракатлари бўлгани” баён этилган.\nАдвокатнинг билдиришича, у Лочин Тўраев билан келганларнинг шахси тўлиқ аниқланиб, улар содир этган ноқонуний хатти-ҳаракатларга қонуний баҳо берилишини ҳам сўраган.\ndata-title="Сатторийнинг адвокатига шантаж қилишга уриниш бўлди" data-description="<!-- wp:paragraph --> <p>Термизлик блогер Отабек Сатторийнинг адвокати Умид Давлатовнинг айтишича, 2021 йил 19 мартда журналистларга интервью бераётган вақтида унга нисбатан ..." data-image="https://eltuz.com/wp-content/uploads/2021/04/Давлатовсуд.jpg" data-url="https://eltuz.com/sas/217605/" data-services="facebook,odnoklassniki,twitter,telegram" data-counter="ig">\nИсми ва иш жойи “Элтуз”га маълум эксперт йўллаган мактубда Ўзбекистон маданиятига ва тарихига оид обидаларнинг сақланиши юзасидан айнан шундай ...


24 Jul 2019 Янгиликлар, "Насаф"га оид асосий хабарлар\n26 июль куни Cocа-cola Суперлигаси 14-турига старт берилади.\n“Аждарлар” Cocа-cola Суперлигаси 14-турида Термизнинг “Сурхон” жамоаси меҳмони бўлади.\n“Сурхон” – “Насаф” учрашуви 27 июль шанба куни Термиздаги “Сурхон” стадионида бўлиб ўтади. Учрашув соат 18:00да бошланади.\nМазкур клублар Ўзбекистон чемпионатида шу кунгача 17 бор куч синашишган. Натижалар “аждарлар” нинг устунлигини кўрсатмоқда. Бўлиб ўтган 13 учрашувда “Насаф”, 1 ўйинда эса “Сурхон” ғалабага эришган. 3 учрашувда дуранг натижаси қайд этилган.\nТўплар нисбати 42:13 га тенг. Устунлик “Насаф” тарафида.\nЖамоамиз сўнгги ўзаро учрашувни шу йилнинг 29 июль куни Қаршида ўтказган. Бу учрашув 2:5 ҳисобида якунланган.\nУшбу жамоалар шу пайтгача Термизда 8 бор куч синашишган. 4 учрашувда жамоамиз ғалаба қозонган. 3 учрашувда дуранг қайд этилган ва 1 бир учрашувда мезбонлар ғалаба қозонишган. Дарвозаларга жами 31та тўп киритилган. Тўплар нисбати 12:19.


hidoyat.uz – “Мовароуннаҳр” нашриётининг сайти - Олма\nКўпчилик олмада темир моддаси ва С витамини кўп, уни ошқозонида яраси бор кишилар ейиши мумкин эмас, деб ўйлайди. Аниқланишича, олмада темир моддаси жуда кам. Аскорбин кислотаси ҳам кўп эмас. С витамини эса олмага қараганда апелсинда ўн баробар кўп.\nОлма ошқозон ярасини даволашда жуда фойдали. Айниқса, юрак хасталиги, гипертония, қони қуюқлашганда аспирин қабул қиладиган беморлар ҳазм қилиш аъзоларида яра пайдо бўлишининг олдини олади. Италиялик олимларнинг таъкидлашича, олма аспириннинг ошқозон шиллиқ қаватига салбий таъсирини йўқотади. Бунинг учун аспириндан кейин олма еб юбориш керак. Бўғимлари оғрийдиган беморлар ҳам кўп олма истеъмол қилиши тавсия этилади.\nОлма таркибидаги нитратлар сўлак безларида азот оксиди ҳосил қилади. Бу эса ошқозонни нафақат яра пайдо бўлиши, саратон касаллигидан ҳам асрайди. Шу билан бирга, олмада катехинлар ва хлороген кислоталар борлиги аниқланган. Улар нитратларнинг ёмон асоратларига барҳам беради. Шунга кўра, мунтазам олма еган одам хасталикдан ўзини асрайди.\nОлма ошқозон-ичак тизими учун ниҳоятда фойдали. Унинг таркибидаги моддалар йўғон ичак ва жигарда саратон ҳужайраларининг кўпайишига тўсқинлик қилади. Тиббий текширувда олма бўтқаси бошқа меваларникидан анча кучли эканлиги маълум бўлди.\nОлимлар олма пўстидан бўтқа тайёрлашди. Аниқланишича, бу бўтқа саратонга қарши энг яхши самара берар экан. Сабаби, унда антиоксидантлар жуда кўп. Кучли антиоксидант ҳисобланадиган флавоноидлар олма пўстида мевасига қараганда 2-3, фенол кислоталар эса 2-6 баробар кўп экан. Демак, олманинг пўстини арчмасдан истеъмол қилиш фойдали.\nИнглиз олимлари ҳар доим олма еб юрган кишида бронхиал астма касаллигига чалинишнинг олди олинишини таъкидлашмокда.\nОлманинг ўпка ва нафас олиш тизими касалликларига жуда фойдалилигини нидерландиялик олимлар 13 минг кишини кўрикдан ўтказиш орқали аниқлашди. Уларнинг фикрича, олма ва нок нафас олиш тизимига энг яхши таъсир кўрсатади.\nМутахассислар таъкидлашича, олма юрак ва қон-томир тизими хасталикларида фойдали. Шунингдек, инфаркт, инсулт, атеросклероз касалликларининг олдини олиш хусусиятига эга.\n1829 марта ўқилган.


ZTE 2015 йилда 100 миллион мобил қурилма сотди\n19:09 / 11.02.2016\nФойдаланувчилар ва ташкилотлар учун телекоммуникациялар ва мобил интернет учун ечимлар етказиб бериш бўйича жаҳондаги йирик корпорациялардан бири ҳисобланган ZTE мобил қурилмалар савдосида бутун дунё бўйлаб сезиларли ўсишга эришганини маълум қилди.\nZTE ўз ҳамкорларига 100 миллион мобил қурилма етказиб берди. Уларнинг 56 миллионтаси смартфонлардир. 2014 йилга нисбатан ўсиш 16 фоизни ташкил этди. Айни вақтда, компаниянинг эътироф этишича, турли манбаларнинг баҳолаш натижалари бўйича, жаҳон мобил қурилмалар бозорининг умумий ўсиши 11 фоиздан ошмади.\n2015 йили ZTE компанияси жаҳон бозоридаги ўрнини мустаҳкамлаб олди. Бугунги кунга келиб ZTE смартфон ишлаб чиқариш бўйича жаҳоннинг олти етакчи компанияларидан бири ҳисобланади (CounterPoint агентлигининг январь—ноябрь ойлари учун берган маълумотларига кўра), шу билан бирга LTE-смартфонларни етказиб бериш бўйича жаҳоннинг 5та йирик ишлаб чиқарувчилари қаторидан жой олган (Strategy Analytics агентлигининг берган маълумотига кўра).\nКомпания маълумотларига кўра, Хитой бўйлаб девайсларни етказиб бериш суръати барқарор ошиб бормоқда. 2015 йили компания Хитойда 15 миллион смартфон етказиб берилди. ZTE компанияси 4G қурилмаларни етказиш бўйича 5-ўринда бормоқда. Компаниянинг таъкидлашича, сотилган қурилмаларнинг 100 фоизи LTE технологиясини қўллаб-қувватлайди. Премиум сегментга қаратилган эътибор ва савдо тармоғининг ривожлантирилиши ZTE маҳсулотларининг рақобатбардошлилигини оширди.\nШимолий Америка — ZTE учун муҳим бозорларидан бири. ZTE Шимолий Америкада шартномасиз сотиладиган қурилмалар бозорида иккинчи ўринда бормоқда. Умуман олганда, компания мобил қурилмаларни сотиш бўйича тўртинчи ўринни эгаллайди.\n2015 йили АҚШга 20 миллион мобил қурилма, хусусан, 15 миллион смартфон, шунингдек, мобил телефонлар, модуллар, симсиз терминаллар ва кириш нуқталари етказиб берилди. 2014 йил билан таққослаганда, ZTE АҚШга смартфон етказиб беришни 30 фоизга оширди.\nБутун 2015 йил давомида Осиё ва Тинч океани минтақасига 11 миллион смартфон етказиб берилди. Ушбу минтақаларга мобил қурилмаларини етказиб бериш 120 фоизга, LTE-телефонларни етказиб бериш эса 150 фоизга ошди.\n2015 йилда LTE технологияларини қувватловчи қурилмаларни Европа давлатларига етказиб бериш 2014 йилга нисбатан 400 фоизга ошди. ZTE компанияси маълумотларига кўра, Яқин Шарқ, Африка ва Лотин Америкаси мамлакатларига 2015 йилда 15 миллион смартфон етказиб берилди.\nСўнгги бир неча йилдан бери ZTE’нинг Лотин Америкадаги савдолари ҳажми 40 фоиз даражасида ўсиб бормоқда. Яқин Шарқ ва Африка давлатларига смарт-девайсларни етказиб бериш 2014 йилга нисбатан 100 фоизга ошган. Компаниянинг қайд этишича, африкаликлар смартфонларни борган сари кўпроқ харид қилмоқда.\nZTE — телекоммуникацион ускуналари ва мобил алоқа воситаларини етказиш бўйича жаҳондаги энг илғор ишлаб чиқарувчилардан бири. ZTE маҳсулотлари симли ва симсиз алоқа воситалари, мобил ва фиксация қилинган терминаллар бозорларининг қарийб барча жабҳаларини қамраб олган. Бугунги кунда ZTE компанияси дунёнинг қатор мамлакатларида ўз савдо уйлари ва тадқиқот марказларига эга бўлиб, уларда ўн минглаб ходимлар меҳнат қилмоқда.\nКомпания 140 дан ортиқ давлат ва минтақаларда, Осиё ва Тинч океани, Жанубий Осиё, Шимолий Америка, Европа, Лотин Америкаси, Африка ва МДҲ давлатларида 500 дан ортиқ алоқа операторларига ўз маҳсулотлари ва хизматларини тақдим этиб келмоқда.\nZTE компанияси иқтисодиётнинг турли соҳалари учун 50 дан ортиқ ечимларни ишлаб чиққан. Хитой компанияси истеъмолчилар учун телефондан тортиб смартфон ва планшетларгача бўлган маҳсулотларни ишлаб чиқаради. ZTE смартфонларининг асосий дастурий платформаси Android операцион тизимидир.\nZTE’нинг Ўзбекистондаги шуъба корхонаси 10 йилдан ортиқ фаолият юритиб келмоқда. Ушбу давр мобайнида компания илғор коммуникацион технологияларни фойдаланишга тақдим этди, аҳоли учун ишчи ўринларни ташкил этиб, Ўзбекистон аҳолисининг коммуникация технологиялари соҳасига оид билимларини янада ошириш бўйича қатор тадбирларни амалга ошириб келмоқда ҳамда шу йўл билан Ўзбекистонда телекоммуникация соҳасининг ривожига катта ҳисса қўшмоқда.\nЎзбекистоннинг Beeline, Ucell, «Ўзбектелеком» ва бошқа шу каби телекоммуникация операторлари Хитой компанияси ускуналаридан кенг фойдаланмоқда. 2013 йилнинг июль ойида ZTE компанияси Сирдарё вилоятида мобил алоқа воситалари ва уларнинг қўшимча қурилмаларини ишлаб чиқариш бўйича қувватларни ишга туширди. Ушбу мобил телефонлар UZTE бренди остида тайёрланмоқда. Бугунги кунда корхона 6 турдаги смартфонларни ишлаб чиқармоқда.


КУРАШЧИЛАРИМИЗ БИШКЕКДАН 14 ТА МЕДАЛЬ БИЛАН ҚАЙТИШДИ\nКураш бўйича Ўзбекистон терма жамоаси Қирғизистон Республикасида бўлиб ўтган спорт кураши бўйича Осиё чемпионатида 14 та медални қўлга киритди.\nОлти кун давом этган турнирда жами 30 жамланма медаллар ўз эгаларига топширилди.\nЭркин кураш ва Юнон-рум кураши бўйича ўтказилган беллашувларда эркак ва аёл спортчилар иштирок этишди, деб хабар қилмоқда “podrobno.uz”.\nМусобақа якунларига кўра, эркин кураш бўйича Ўзбекистон терма жамоаси 7 та медалга сазовор бўлиб, жамоалар орасида биринчи ўринни қўлга киритди. Ихтиёр Наврўзов (70 кг), Магомед Ибрагимов (97 кг) ва Давит Модзманашвили (125 кг) олтин медаль олишган бўлса, Маҳмуд Шавкатов (57 кг), Аббос Раҳмонов (61 кг), Тимур Усмонохунов (65 кг) ва Азиз Солиев (92 кг)га кумуш медаллар насиб этди.\nЮнон-рум кураши бўйича ҳам Ўзбекистон терма жамоаси 7 та медални қўлга киритиб, умумжамоа ҳисобида учини ўринни эгаллади. 63кг вазн тоифасида Элмурад Тасмурадов ушбу спорт туридан Ўзбекистон учун ягона бўлган олтин медални қўлга киритди. Бу Элмуроднинг қитъа чемпионатларида эришган тўртинчи ғалабасидир.


Австрия суди чечен президентини сўроқ қилмоқчи\n28 октябр 2021, Тошкент вақти: 13:56\nВенада ўлдириб кетилган чечен диссиденти ишини кўриб чиқаëтган Австрия суди Чеченистон президенти Рамзан Қодировни видео-конференция орқали сўроқ қилмоқчи.\nЧеченистон хавфсизлик хизматининг Австриядан сиëсий бошпана топган собиқ расмийси Умар Исроилов 2009 йил январида Венада ўлдириб кетилган эди. Австрия полицияси хулосасига кўра¸ аввалига Исроиловни ўғирлаб кетиш уриниши бўлган ва у муваффақиятсизликка учрагач¸ диссидент ўлдириб кетилган.\nҲозирда Австрия суди мазкур қотилликка алоқадорликда гумон қилинаëтган уч шахс ишини кўриб чиқмоқда¸ аммо Исроиловга ўқ узган одамнинг ҳамон озодликда юргани айтилмоқда.\nАвстрия адлия тизимлари собиқ чечен расмийсини ўлдириш ҳақида шахсан президент Рамзан Қодиров буйруқ берган¸ деган ишончда. Бироқ ҳозирча тўпланган далилларнинг Қодировга расмий айб қўйиш учун етарли эмаслиги айтилмоқда.


hidoyat.uz – “Мовароуннаҳр” нашриётининг сайти - Кекирдакдан ўтганига рози бўлинг\nКекирдакдан ўтганига рози бўлинг\n2016 йил 27 август\nЎтган асрнинг ўттизинчи йилларида марғилонлик Мирҳожибойнинг икки ёш набираси Олтиариққа ёнилғи олгани боришибди. Қайтишда Оқбўйра қишлоғига келганда қоронғи тушиб қолибди. Қаерга боришларини билмай, қўрқиб ўтиришса, бир аёл уларни кўриб, аҳвол сўрабди. Қишлоқдаги бемор отасини кўргани келаётган аёл болаларни ота ҳовлисига олиб бориб, жойлаштирибди.\nЭрталаб нонушта пайти ҳовли эгаси болалардан сўрабди:\n– Ўғилларим, сизлар қаердансиз?\n– Марғилоннинг Шовва маҳалласиданмиз.\n– Кимнинг ўғилларисиз, – дейди уй эгаси. “Отамизни айтсак, танимаса керак”, деб ўйлаб, “Мирҳожибойнинг набираларимиз”, дейишибди болалар. Бойнинг номини эшитиши билан уй эгаси ўрнидан туриб кетибди ва болалар билан бошқатдан кўришиб, биров бировга битта нонни ҳам ўйлаб берадиган вақт бўлишига қарамай, тезда қатлама пиширтириб, меҳмон қилибди. Кейин болалардан ота-оналари, амаки-тоғаларининг ҳол-аҳволини сўраб, уларга: “Кекирдакдан ўтганига рози бўлинг”, деган одам салом айтди, деб қўйинглар дебди.\nБолалар Марғилонга қайтиб, мезбоннинг гапи ва саломини боболарига етказишади.\n...Мирҳожибойнинг Зоҳидон, Оқбўйра, Чимён қишлоқларида ерлари бўлиб, бир йили Оқбўйра қишлоғига ҳосилни олиш учун боради. Ўшанда бойнинг ерида ота-онаси билан бир ёш бола ҳам хизмат қилар эди. Бойнинг набиралари той миниб юришганини кўриб, ҳаваси келган болакай той олиш учун бир ҳийла қилади. Хирмонда бир ўра кавлаб, устини суваб, молнинг кекирдагини киши билмас тарзда ўрнаштириб, бир қисмини устидан чиқариб қўяди. Ғаллани хирмонга тўкиш баробари унга ҳам тўкиб, тўлдириб боради.\nҲосил йиғиштирилиб, ҳаммани рози қилиш чоғи бола ўрнидан туриб: «“Ҳожи дада, кекирдакдан ўтганига рози бўлинг”, дебди. Бой болага қараб туриб: “Сенинг кекирдагингдан ўтганига розиман”, дебди. Бола буни эшитиб ғалати бўлиб, уйига бориб кечаси билан ухлолмай, тўлғониб чиқибди, охири йиғлаб юборибди. Бундан хабар топган отаси: “Яхши қилмабсан, ахир шу кишининг қўлида ишласак, бизга ҳақ тўласа, яна шундай хиёнат қиласанми”, дебди. Ота боши қотиб, бу ҳақда оқсоқолларга маслаҳат солибди.\nУлар яширин “омбор”даги донни аравага юклаб, Марғилонга бойнинг ҳузурига келибдилар. Воқеани билдириб, боланинг номидан узр айтишади. Бой болани чақириб, нима учун бундай қилганини сўрайди. “Набираларингизни кўриб, от мингим келиб, шундай қилган эдим”, дейди болакай. Бой: “Бўлмаса, буғдойни бозорга олиб бориб сотинг, етмаса, мана бу ердан олиб сотинг, қўшиб, болага той олиб беринг”, деб кузатиб қўяди.\nМарғилон шаҳридаги “Робияхон ҳожи она” жоме масжиди имом-хатиби\n1738 марта ўқилган.


Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмаси » Михаил Зошченко. Кулфат (ҳикоя)\nАсосий Жаҳон насри Михаил Зошченко. Кулфат (ҳикоя)\nМихаил Зошченко. Кулфат (ҳикоя)\nЎқилди: 1 276\nГнилие Прудки қишлоғилик Егор Иванич, фамилияси Глотов, от оламан, деб икки йил пул йиғди. Қорни тўйиб овқат емади, тамаки чекишни ташлади, қўлбола ароқнинг эса таъмини ҳам унутди. Яъни худди пичоқ билан кесиб ташлагандай. Егор Иванични ўлдирса ҳам унинг мазасини эслай олмайдиган бўлиб қолди.\nБир-бир албатта, уни ёдига туширгиси келарди. Аммо эркаклиги тутиб кетиб, иродасини мустаҳкамларди. Отнинг қанчалик зарурлигини эса айтишнинг ҳам ҳожати йўқ.\n“Аввал отни олай, – деб ўйларди, – ўшанда ичарман. Хотиржам бўлинглар”.\nБу деҳқон боласи икки йил маблағ жамғарди ва учинчи йилга ўтганда сармоясини санаб чиқди ҳамда йўлга чиқишга тараддуд кўришга киришди.\nЭнди кетаман, деб турганда эса қўшни қишлоқдан бир одам Егор Иваничнинг олдига келиб, ўзининг отини сотиб олишни таклиф қилди. Лекин Егор Иванич бу таклифни рад этди. Ҳатто чўчиб ҳам кетди.\n– Йўқ, йўқ, отахон! – деди у. – Мен икки йил емай-ичмай пул йиққанман – от сотиб оламан, деб. Энди эса тўсатдан – “ма, ол отни”. Буни харид деб ҳам бўлмайди… Йўқ, мени қўрқитмай қўяқол, биродар. Яхшиси, шаҳарга бораман. Шунда ҳаммаси чинакамига бўлади.\nНиҳоят, Егор Иванич йўлга отланди. Пулини пайтава орасига тиқиб, этигини кийди, таёқни қўлига олди ва жўнади.\nБозорда эса Егор Иванич дарҳол битта отни ёқтириб қолди.\nБу оддий деҳқон оти эди. Қорни ўта шишган, ранги мавҳумроқ – қуриган лой ва гўнг тусида.\nСотувчи унинг ёнида турар ва ўзини отини сотиб олишлари ёки сотиб олмасликлари қизиқтирмаётгандай қилиб кўрсатарди.\nЕгор Иванич оёғини этик ичида қимирлатди, пулни пайпаслаб кўрди ва отга меҳр билан боқаркан, шундай деди:\n– Бу қанақаси, азизим, отни нима дейди, сотамизми ёки йўқми?\n– Отними? – писанд қилмай савол берди сотувчи. – Майли, сотармиз ҳам. Албатта, сотаман.\nЕгор Иванич ўзини отга эҳтиёжи йўқ қилиб кўрсатмоқчи эди, бироқ чидаб туролмади ва юз-кўзи кулиб, шундай деди:\n– Азизим, от менга шундай зарурки… Сув ва ҳаводай. Камина, азизим, уни сотиб олиш учун уч йил похол кавшади. От менга ўта зарур… Бироқ отнинг нархи қанча? Фақат келиштириброқ айт.\nСотувчи баҳосини айтди, Егор Иванич эса бу нарх узил-кесил эмаслигини билганидан олди-сотди қоидаларига биноан баҳсга киришмади. У отни кўздан кечиришга тушди. Туйқусдан жониворнинг кўзлари ва қулоқларига пуфлади. Ке¬йин қошини учириб, тилини тақиллатиб, шундоққина отнинг калласи олдида бошини сарак-сарак қилди ва ювош отни шундай чўчитиб юбордики, у шу пайтгача жим тургани ҳолда аста-секин, аммо оёқларини Егор Иваничга тегизишга уринмай, депсина бошлади.\nОт кўздан кечириб бўлингач, Егор Иванич яна этиги ичидаги пулни пайпаслади ва сотувчига кўз қисиб, сўз қотди:\n– Демак, от сотилади-а?\n– Сотса бўлади, – деди сотувчи бирмунча ранжиб.\n– Хўш, нархи қанча энди? Неча пул-а бу от?\nСотувчи нархни айтди. Шу заҳоти савдолашиш бошланди.\nЕгор Иванич қўнжига кафти билан ураркан, икки марта этигини ечиб, пулни олди ва икки бор кийди, чўқинди, қўли билан кўз ёшларини артди, олти йил похол чайнаганини ва от унга суву ҳаводай зарурлигини айтди. – Сотувчи нарх¬ни оз-оздан туширарди.\nНиҳоят, савдо пишди.\n– Бўпти, олақол, – деди сотувчи, – Яхши от. Гавдаси ҳам катта, ранги, эътибор бергин, жуда жозибали.\n– Рангими… Азизим, мен отнинг рангини зўр дея олмайман, – сўз қотди Егор Иванич. – Ранги унчалик эмас… Нархни яна тушир.\n– Ранги сенга нима қилиб берарди? – деди сотувчи. – Рангида ер ҳайдармидинг?\nБу далил Егор Иванични тамоман мот қилди, у отга назар ташлади, телпагини ерга урди, оёғи билан тепкилади ва қичқирди:\n– Бўпти, бор барака!\nСўнгра тош устига ўтирди, этигини ечди ва ақчани чиқарди. У пулни узоқ ва афсусланиб санади ҳамда сотувчига бошини сал четга бурган ҳолда узатди. Унинг пулларини акашак бармоқлар битта-битта санаётганлигини кўриб юраги эзилди.\nНиҳоят, сотувчи пулни телпаги ичига яширди ва унга “сиз”лаб мурожаат қилди.\n– От сизники… Олиб кетаверинг…\nЕгор Иванич жониворни етаклади. У тантанавор одимлар, тилини тақиллатар, отни Маруська деб атарди. Майдонни кесиб ўтгандан ва ёндаги кўчада юриб кетаётгандагина ўзининг ҳаётида қандай воқеа юз берганини англади. У туйқусдан бошидан телпагини олди ва қандай қувлик билан ҳамда оқилона савдолашганини эслаб шодлигидан уни оёқлари билан депсий кетди. Ке¬йин хурсандлигидан қўлларини силкитганича пўнғиллади ва йўлида давом этди.\n– Сотиб олдим!.. Отни-я… Вой онажоним-эй!.. Алдадим-а… Сотувчини-я…\nХурсандчилиги бироз пасайгач, Егор Иванич мийиғида кулганича йўловчиларга кўзини қисиб, уларни ўз харидига назар ташлашга таклиф этарди. Аммо йў¬ловчилар парво қилмай ўтиб бораверардилар.\n“Бирдамлик учун бирон ҳамюртимни учратсам ҳам бўларди… Бирдамлик учун бирон ҳамюртимни…” – хаё¬лидан ўтказди Егор Иванич.\nТўсатдан у узоқроқ қишлоқдаги кўзга яқин бир одамни кўриб қолди.\n– Қариндош! – қичқирди Егор Иванич. – Қариндош, тезроқ бу ерга кел!\nҚорачароқ одам истар-истамас яқинлашди ва саломлашмасдан ҳам отга боқди.\n– Мана… мен шу отни сотиб олдим, – деди Егор Иванич.\n– От, – деди у одам ва нимани сўрашни билмай қўшиб қўйди: – Демак, аввал сенинг отинг йўқмиди?\n– Ҳамма гап шунда-да, азизим, – деди Егор Иванич. – отим йўқ эди. Агар бўлганда вайсаб ўтирармидим… Юр, сени меҳмон қилгим келяпти.\n– Эриркансан-да, демак-а? – сўради ҳамюрти жилмайиб. – Майли. Қаршилигим йўқ, борамиз. Қаерга, “Ягодка” қовоқхонасигами?\nЕгор Иванич бош силкиди, қўнжига шалоплатиб урди ва ортидан отни эргаштирди. Ҳамюрт олдинда борарди.\nБу воқеа душанбада юз берди. Чоршанба куни эрталаб эса Егор Иванич қишлоққа қайтмоқда эди. Ёнида от кўринмасди. Қорачадан келган киши уни немислар яшайдиган қасабагача кузатмоқда.\n– Сен хафа бўлма, – дерди у. – Аввал отинг йўқ эди, бу ҳам от эмас. Сотиб, пулини ичиб қўйибсан – шунга нима бўпти? Эвазига, биродар, хари¬динг¬ни ювдинг. Энди бир умр эслаб юрасан.\nЕгор Иванич узун сар¬ғайган шалоғини туфлаганича жим борарди.\nҚасабага етгандан сўнг ҳамюрти хайрлаша бошлагандагина Егор Иванич оҳиста тилга кирди.\n– Мен эса азизим, икки йил беҳуда похол ебман-да…\nҲамюрти аччиқланиб қўл силтади ва ортга қайтди.\n– Тўхта! – тўсатдан қаттиқ ва даҳшатли овоз билан ўкириб юборди Егор Иванич. – Тўхта! Амаки… азизим!\n– Сенга нима керак? – жиддий сўради у.\n– Амаки… азизим… иним, – деди киприкларини пирпиратиб Егор Иванич. – Бу қанақаси? Ахир икки йил беҳуда похол ебман-да… Нега… Нега энди… вино сотишади?\nҲамюрти қўл силтади ва шаҳарга йўл олди.\nРусчадан Нурбек Абдуллаев таржимаси


Афғонистонда портлаш: 7 киши ҳалок бўлди\nAфғонистоннинг Ғазни вилоятида уюштирилган икки марта содир бўлган портлашда етти нафар фуқаро ҳалок бўлди ва икки нафар полициячи жароҳат олди, деб хабар беради маҳаллий 1TV News манбаси расмийларга таяниб.\nТелеканал маълумотларига кўра, портлашлар Ғазни шаҳрида содир бўлган. Биринчидан, йўл бўйидаги битта мина портлаб, тинч аҳолинининг ўлимига сабаб бўлди. Кейин полиция воқеа жойига яқинлашиб, марҳумларнинг жасадларини кўчирмоқчи бўлганида, бошқа мина портлаб кетди.\nКиритилди: 12:26 24.10.2020. Ўқилди: 774 марта. Фикрлар сони: 0 та.\nАлламжонов Мирзиёевнинг куёвини туғилган куни билан та...


19/Январь/2021 Иқтисодий дипломатия\nМамлакатимиз элчиси билан Ўзбекистон ва Венгрия ўртасидаги қўшма лойиҳаларни жадаллаштириш масалалари муҳокама қилинди\nТОШКЕНТ, 19 январь. /«Дунё» АА/. Ветеринария ва чорвачиликни ривожлантириш давлат қўмитаси раиси Баҳром Норқобилов мамлакатимизнинг Австрия ва Венгриядаги Фавқулодда ва мухтор элчиси билан учрашди, деб хабар бермоқда «Дунё» АА мухбири.\nВетеринария ва чорвачиликни ривожлантириш давлат қўмитаси ахборот хизмати маълумотига кўра, учрашувда гўшт-сут йўналишида Ўзбекистон ва Венгрия ўртасида самарали ҳамкорликни ривожлантириш масалалари муҳокама қилинди.\nМулоқотда Венгриянинг «Хунланд» компанияси билан ҳамкорликда сут йўналишидаги чорвачилик қўшма кластерини ташкил этиш, «Рояль Пате» компанияси билан ғоз етиштиришга ихтисослашган ферма ташкил этиш, парранда гўнгини қайта ишлашга ихтисослашган қўшма лойиҳаларни амалга ошириш, «Мастур Гуд» ва «Хунбас» компаниялари билан биргаликда ҳайвонлар оқсилини қайта ишлаш бўйича қўшма лойиҳани амалга ошириш юзасидан фикр алмашилди.\nБундан ташқари, Венгрия чорвадорлар уюшмаси билан ҳамкорликда умумий суммаси 15 миллион АҚШ доллари миқдоридаги гўшт етиштириш қўшма кластер ташкил этиш истиқболли лойиҳалар кўриб чиқилди.\nҲозирги кунда, Венгриянинг «Хунланд» компанияси томонидан Навоий вилоятининг Навбаҳор туманида янги лойиҳалар амалга оширилмоқда. Қўшма корхона томонидан Венгрия ва Германиядан 320 бош голштейн ва симментал зотли қорамол олиб келинган.\n«Хунбас» компанияси билан ҳамкорликда эса парранда гўнгини қайта ишлашга ихтисослашган қўшма лойиҳани амалга ошириш бўйича онлайн музокаралар олиб борилмоқда.\nШу ва бошқа лойиҳаларни жадаллаштириш мақсадида жорий йил февраль ойида қўмита мутахассисларидан иборат делегациянинг Венгрияга сафари режалаштирилган. Унинг доирасида венгриялик ҳамкорлар билан лойиҳаларни амалга ошириш, бу борада аниқ бизнес-режалар ишлаб чиқиш бўйича музокаралар олиб борилиши кўзда тутилган.


«Халқ сўзи» газетасининг бугунги сонида қандай мақолалар чоп этилди? - Халқ сўзи\n«Халқ сўзи» газетасининг бугунги сонида қандай мақолалар чоп этилди?\n11:27 24 Август 2020 Жамият\n1. Маҳаллий ишлаб чиқарувчиларга яна қандай енгиллик ва имкониятлар берилмоқда? Бунга Президентимизнинг «Маҳаллий ишлаб чиқарувчиларни қўллаб-қувватлашга доир қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида»ги қароридан жавоб олишингиз мумкин.\n2. «Янги профессионал таълим — янги миссия». Ушбу сарлавҳали мақолада ёшларни касбга тайёрлаш, меҳнат бозорига кириб келаётган ёшларни ўқитиш ва иш билан таъминлаш борасида амалга оширилаётган ишлар таҳлил этилган.\n3. "Шайхулислом" ва “Ҳидоят даҳоси ким?" Буни "Ўзбекистоннинг илмий шон-шарафини қайта тиклаш борасидаги қарорлар тарих саҳифаларидаги олтин ҳарфлар билан ёзилади" мақоласини ўқигач билиб оласиз.\n4. Ўзбекистоннинг Афғонистондаги ярашув жараёни «АҚШда Афғонистондаги ярашув жараёнида Ўзбекистоннинг тутган ўрнига бағишланган мақола чоп этилди» сарлавҳали мақолада таҳлил этилади.\n5. «Маҳаллаларда нуронийларнинг ўрни қандай бўлиши керак?» Бу савол атрофидаги фикрлар шу сарлавҳали мақолада билдирилади.


Африка мамлакатларининг катта қисми Covid-19 вакцинасини сотиб олиш масаласида қийналмоқда. Қитъанинг айрим мамлакатларида эса яроқлилик муддати ўтган минглаб вакциналар чиқиндига ташланмоқда.\nМалавида 16 минг 400 доза, Жанубий Суданда 59 минг доза Oxford-AstraZeneca вакцинасининг яроқлилик муддати 13 апрелда тугаган.\nЖССТ яроқлилик муддатини хавфсиз тарзда узайтириш йўлларини излаш учун ушбу вакциналарни сақлашга чақирганига қарамай, ҳар иккала мамлакат ҳам мазкур вакциналарни йўқ қилишга қарор қилди.\nКонго Демократик Республикаси эса камбағал мамлакатларга вакциналар етказиб беришни мақсад қилган COVAX дастури доирасида қабул қилинган 1,7 миллион вакцинанинг катта қисмидан фойдалана олмаслигини эълон қилди.\nКонгода апрель ойи охирига қадар ушбу вакциналарнинг атиги минг дозаси ишлатилган.\nГарчи яроқлилик муддати 24 июнь бўлса-да, ушбу вакциналарнинг аксарияти Того ва эмлашнинг биринчи босқичини тугатган мамлакатлар сирасидаги Ганага жўнатилмоқда.\nВакциналардан нима учун фойдаланилмади?\nАслида, Oxford-AstraZeneca вакциналари ишлаб чиқарилганидан кейин 6 ойгача музлаткичларда хавфсиз сақланиши мумкин.\nБироқ айрим мамлакатларда эмлаш жараёнини секинлаштирадиган бир неча омиллар мавжуд.\nЖанубий Африка ҳукумати мамлакатдаги коронавирус штаммидан етарли даражада ҳимоя қила олмаслиги сабабли февраль ойида қабул қилиб олинган яроқлилик муддати 13 февралгача бўлган Oxford-AstraZeneca вакциналаридан фойдаланмасликка қарор қилганди.\nАфрика Иттифоқи эндиликда ушбу вакциналарни қитъанинг бошқа мамлакатларига тарқатишга ҳаракат қилмоқда.\nМарт ойи охирида Африка мамлакатларига тарқатиш учун Африка Иттифоқига 1 миллион доза вакцина юборилди. Бироқ айрим мамлакатлар, шу жумладан, Жанубий Судан ушбу вакциналарнинг яроқлилик муддати ҳақида уларга маълумот берилмаганини айтди.\nБошқа томондан, Нигерия расмийлари ушбу дозаларнинг ҳаммасидан қисқа вақт ичида эмлаш учун фойдаланиш мумкин эмаслигини таъкидлади. Шунинг учун вакциналарнинг бир қисми қўшни Того ва Гана давлатларига, яна бир қисми эса Ямайкага юборилди.\nЖССТ фақат Того ва Гамбия давлатларигина ўз вакциналарининг барча дозаларини яроқлилик муддати тугамасидан олдин қўллаганини маълум қилди.\nҚолган вакциналарнинг тақдири эса номаълумлигича қолмоқда.\nНима учун эмлаш кечиктирилди?\nЖССТнинг Африкадаги мутахассиси Фиона Атухебве қитъадаги мамлакатларнинг аксар қисми вакциналарни етарли даражада тайёргарлик кўрмай туриб қабул қилиб олгани, бу эса ўз навбатида эмлаш жараёнини секинлаштирганини таъкидлади.\nБошқа томондан, айрим мамлакатларда ушбу жараёнларга молиявий муаммолар ҳам салбий таъсир ўтказди.\nАфрика касалликларни назорат қилиш ва олдини олиш маркази (Africa CDC) вакили Жон Нкенгасонг соғлиқни сақлаш тизими ходимларининг сонини кўпайтириш ва уларни вирусдан ҳимоя воситалари билан таъминлашга чақирди.\n«Африка қитъаси қандай қилиб эмлашни билади, чунки бу қитъадаги баъзи мамлакатларда бошқа касалликларга қарши эмлаш ишлари олиб борилмоқда. Муҳим бўлган масала шу: сиз эмлаш қамровини қандай кенгайтирасиз ва бу жараённи қандай тезлаштирасиз?» деди Нкенгасонг.\nКонго Демократик Республикасида нафақат соғлиқни сақлаш тизимининг ёмонлиги, балки транспорт тармоғининг кучсизлиги ҳам вакциналарни мамлакатнинг турли қисмларига етказилишига тўсиқ бўлмоқда.\nКонго ҳукумати хавфсизлик бўйича хавотирлари сабаб март ойи ўрталарида Oxford-AstraZeneca вакциналарининг қўлланишини тўхтатиши, 19 апрелдан эмлашни давом эттириши ҳам вазиятни янада мураккаблаштирди.\nАфрика давлатлари вакциналарнинг яроқлилик муддати тугашига яқин қолганда ёки яроқлилик муддати ўтиб кетганда бу ҳақда ЖССТга ёки Africa CDC ташкилотларидан бирига хабар беришлари шарт.\nВакцинага шубҳа билан қаралиши ҳам жараёнга таъсир қилдими?\nАфрика мамлакатларидаги баъзи экспертлар ва сиёсатчиларнинг таъкидлашича, вакциналарнинг хавфсизлиги ва самарадорлигига жамоатчилик томонидан шубҳа билан қаралаётгани ҳам эмлаш жараёнини секинлаштирмоқда.\nСьерра-Леоне соғлиқни сақлаш вазири Остин Дембининг айтишича, улар ўз мамлакатида одамларни эмлаш жараёнига жалб қилиш ва уларни кўндириш масаласида қийинчиликка дуч келишмоқда.\nМалавилик вирусолог Гама Бандау қабул қилиб олинган барча вакциналардан фойдалана олинмаётганига вакциналарга бўлган ишончнинг камлиги ҳам таъсир қиляпти, деган фикрда.\nЖанубий Африкада қон ивиши каби ножўя таъсирлар кузатилгани сабабли бир муддат ишончлилик даражаси муҳокама қилинган AstraZeneca вакциналаридан фойдаланишни тўхтатиш тўғрисида қарор қабул қилингани ҳам вакциналарга нисбатан шубҳаларни янада кучайтирди.\nБандаунинг сўзларига кўра, Жанубий Африка расмийлари иккиланишга барҳам бериш учун «қўлларидан келганича ҳаракат қилишган», аммо жамоатчиликдан кутилган жавоб олинмаган.\nCovid-19 вакциналари ҳақидаги фикрларни ўрганиш мақсадида 15 мамлакатда Africa CDC томонидан ўтказилган сўровнома натижаларига кўра, қитъада яшовчиларнинг аксарият қисми вакциналарнинг хавфсизлигидан хавотирда эканини билдирган.\nСўров натижаларига кўра, респондентларнинг ўртача 20 фоизи эмланмаслигини айтган. Ушбу кўрсаткич Эфиопия, Нигер ва Тунисда 10 фоиздан кам, Конго Демократик Республикасида эса 41 фоизни ташкил этади.\nКанада Johnson&Johnson’нинг 300 минг доза вакцинасини ташлаб юборишга қарор қилди — ОАВ