Ичак дисбактериози - DAVOLASH DAVOLASH\nИчак дисбактериози — юзага келиши сабаблари, аломатлари, турлича даволаш\nДарвоқе, организмнинг у ёки бу соҳасидаги дисбактериоз ҳолати деярли барчага танишдир. Ушбу тушунча ишлатилганда замонавий тиббиёт маълум бир касалликни емас, балки бирон омил ёки касаллик оқибатида микрофлоранинг бузилишини тушунади.\nИнсон организмида бактерияларнинг маълум гуруҳлари мавжуд. Бу ҳолда, ҳар бир муайян соҳа учун, оғиз бўшлиғи, ичак, томоқ ёки қин бўладими, бу микроорганизмлар мажмуи фарқ қилади. Бундан ташқари, ҳар бир киши учун бу бактериялар комбинациялари кўпинча индивидуалдир. Шифокорлар бу оптимал бактериялар мажмуасини «еубиоз«, баъзан еса ичакнинг биоценози деб аташади, унинг таркиби, миқдори ёки хусусиятларининг бузилиши еса «дисбактериоз» деб аталади. Ушбу мақолада еса биз дисбактериознинг ўзига хос шаклини — ичак микрофлорасининг бузилишини кўриб чиқамиз.\nБу ҳолат ёки касаллик (иккинчи тушунча ҳозиргача баҳс ва мунозараларга сабаб бўлмоқда) жиддийлигига қараб белгилари стандарт аломатлар билан кечади, бироқ, ичак дисбактериози пайдо бўлиши сабаблари тубдан фарқ қилиши мумкин.\nОддийгина овқатланиш рационини ўзгартириш, сув кимёвий таркибининг ўзгариши (бошқа жойга кўчиб ўтиш туфайли), иқлим ўзгариши, стресс, овқатланиш — ичакнинг шартли патоген микрофлорасида ўзгаришларга олиб келиши ва дисбактериоз белгилари сифатида намоён бўлиши мумкин. Шу билан бир қаторда, дисбактериозга озиқ-овқатдан заҳарланиш, антибиотиклардан фойдаланиш ёки ошқозон-ичак тракти касалликлари сабабчи бўлиши мумкин. Енг муҳими, ичак микрофлораси бузилишининг аломатларидан халос бўлиш учун, биринчи навбатда бундай ҳолатнинг пайдо бўлишига сабабчи бўлаётган омиллар билан курашиш керак.\nИчак дисбактериозини аломатларига қараб таснифлаш\nМикрофлора ўзгаришининг жиддийлигига қараб дисбактериоз тўрт босқичга бўлинади, уларнинг ҳар бири ўз белги ва аломатларига ега. Келинг, уларни жадвал шаклида аниқлик билан кўриб чиқамиз:\nДисбактериоз босқичи Аломатлари Бартараф қилиш усуллари ва еҳтимолли асоратлари\nБиринчи босқич Аломатлар деярли сезилмайди. Еҳтимол қорин «қуруллаши» намоён бўлиши мумкин. Биринчи босқич дисбактериози озиқ-овқат ёки сув турининг ўзгариши туфайли ривожланади. Сабабчи омил микрофлоранинг мустақил тикланиши билан бартараф бўлади.\nИккинчи босқич Ич қотиши ёки ич кетишикузатилиади, иштаҳанинг пасайиши, оғизда ёқимсиз таъм сезилиши, еҳтимол, кўнгил айниши ва қайт қилиш кузатилади. Бундай аломатлар ичак микрофлорасининг сезилари ўзгаришларида кузатилади, бу ҳолат антибиотикларни қабул қилиш ёки озиқ-овқатдан заҳарланиш туфайли ривожланади.\nУчинчи босқич Ичакда оғриқлар пайдо бўлади, ахлат билан ҳазм бўлмаган овқат қисмлари чиқиши кузатилади, иккинчи босқичда айтиб ўтилган аломатларнинг кучайиши қайд қилинади. Ушбу босқичдаги дисбактериоз ичак деворларининг яллиғланиши, овқат ҳазм қилиш жараёнининг бузилишига олиб келади. Жиддий асоратларни олдини олиш учун дори-дармонлар билан даволанади.\nТўртинчи босқич Олдинги босқичлардаги аломатлар, уйқусизлик, апатия, тушкунлик кузатилади. Ичак микрофлорасининг деярли бутунлай ўзгаришида анемия ва авитаминоз ривожланади. Малакали даволашсиз тўртинчи босқич дисбактериоз жиддий инфекцион касалликларга олиб келиши мумкин.\nАхлатда микроорганизмларнинг таркиби бўйича дисбактериознинг таснифи\nБундан ташқари, ичак дисбактериозининг яна бир таснифи мавжуд бўлиб, бу микрофлора бузилган ҳолатда ахлатни лаборатория текшируви кўрсаткичларига асосланади. Катталар учун у икки гуруҳга бўлинади. Аниқлик учун биз уни жадвал шаклида тақдим етамиз:\nЁш Дисбактериоз даражаси Лаборатория кўрсаткичлари\n50 ёшгача 1 босқич 105-106 тагача камайган ёки 109-1010 тагача кўпайган типик ичак таёқчалари, 105-106 гача камайган лактобактериялар кўрсаткичи ва 106-107 гача камайган бифидобактериялар кўрсаткичи.\n2 босқич Шартли-патоген микроорганизмлар кўрсаткичининг 105-107 гача кўтарилиши, бифидобактериялар кўрсаткичининг 107 ва лактобактерияларнинг 105 гача камайиши.\n3 босқич Шартли-патоген микроорганизмларнинг кўрсаткичи 107 дан юқори бўлади, лактобактериялар кўрсаткичи 105 гача, бифидобактерияларники еса 107 гача пасаяди.\n50 ёшдан кейин 1 босқич Типик ичак таёқчалариниг кўрсаткичи 105-1010 дан юқори, лактобактериялар кўрсаткичи 104 -105 гача, бифидобактерияларники еса 106-107 гача пасайган.\n2 босқич Шартли-патоген микроорганизмлар кўрсаткичи 105-107 гача кўтарилган, лактобактериялар кўрсаткичи 104 гача, бифидобактерияларники 106 гача пасайган.\n3 босқич Шартли патоген микроорганизмлар кўрсаткичи 106-107 дан ошиб кетган, лактобактериялар кўрсаткичи 104, бифидобактериялар кўрсаткичи 106 дан паст.\nИчак микрофлораси бузуқлиги билан ахлатни визуал таҳлил қилиш\nШунингдек, ичак дисбактериозида ичак патологияси табиатига алоҳида еътибор берилади, бу ахлат ранги ва турига, шунингдек ҳолатига қараб осонликча аниқланади.\nСарғиш тусдаги ахлат кўп миқдорда ҳазм бўмаган овқат ва ортиқча крахмалдан далолат беради. Бундай ҳолатда вазиятни ростлаш учун хом сабзавотлар, углеводлар ва сут ўрнига оқсилга бой озиқ-овқатлар тавсия етилади (қайнатилган гўшт, тухум, пишлоқ).\nЖуда тўқ рангли ва бадбўй ҳидли ахлат ичакда ишқорли реакция мавжудлигини, шунингдек ҳазм бўлмаган клетчатка борлигини кўрсатади. Бу ҳолатда, рациондан вақтинча гўшт ва ёғларни чиқариб ташлаб, кўпроқ қайнатилган сабзавотлар ва сут маҳсулотлари истеъмол қилиш керак.\nИч кетиши билан кечадиган ичак дисбактериозини «юмшоқ» озиқ-овқат маҳсулотларига асосланган парҳез билан тузатиш керак. Рациондаги овқат иссиқ ёки совуқ бўлмаслиги керак, озиқ-овқат қайнатилган ва имкон қадар езилган бўлиши керак.\nАгар дисбактериоз қабзият билан намоён бўлса, рационга кўпроқ клетчаткага бой маҳсулотларни киритш керак: олма, карам, сабзи, ўрик.\nКатталарда дисбактериозни даволаш\nБошида таъкидланганидек, агар дисбактериоз аниқланса, даволаш биринчи ўринда ҳолат сабабчисини бартараф қилишга қаратилган бўлади: антибиотик қабулини якунлаш, сабабчи бўлган касалликни даволаш ёки аввалги овқатланиш тартибига қайтиш. Аммо аксарият ҳолатларда даволаниш нафақат бузилган микрофлора аломатларини бартараф қилишга, балки уни тиклаш учун ҳам қаратилган бўлади. Ушбу мақсадлар учун замонавий тиббиёт уч турдаги даволашни таклиф қилади.\nДисбактериоз юз берганда пареҳез\nИчак микрофлораси бузилганда тўғри овқатланиш, айниқса дастлабки босқичларида, дисбактериоз муаммосини бутунлай бартараф етиш имконини беради. Биз юқорида ахлат консистенциясини нормаллаштириш учун имкониятларни кўриб чиқдик, енди бу ҳолатда бошқа озиқ-овқат қоидаларини муҳокама қиламиз.\nДисбактериозда киши парҳези имкон қадар мувозанатли бўлиши керак. Истеъмол қилинаётган овқатда йетарли миқдорда оқсиллар, ёғлар ва углеводлар, шунингдек суюқлик мавжуд бўлиши керак. Шифокорлар овқатланишдан ярим соат олдин бир стакан илиқ сув ичишни тавсия қилишади. Бундан ташқари, озиқланиш тартиби беш марта кичик овқатланишларни ўз ичига олиши, шунингдек, ётишдан олдин ичакга тушадиган оғирликни камайтириш керак.\nДисбактериоз ривожланганда истеъмол қилинадиган маҳсулотлар орасида қуйидаглар мавжудлиги ҳам муҳимдир:\nАчитқи сут маҳсулотлари ва табиий ёғли сут, чунки улар бифидо- ва лактобактериялар билан тўйинган ;\nКарам, сабзи, лавлаги ва денгиз сувўтларида йетарли миқдорда бўлган пектинлар ва клетчаткалар;\nГлутамин ва аргинин аминокислоталари, уларнинг манбалари — товуқ, мол гўшти, сут маҳсулотлари, балиқ, петрушка, исмалоқ, ёнғоқ, қовоқ уруғлари, буғдой ун, нўхат.\nУшбу келтирилган рўйхатни таҳлил қила туриб, дисбактериозда парҳез тутиш бу чекловлар емас, балки мазали ва соғлом овқатланиш деган хулосага келиш мумкин. Енг муҳими, бу «оғир» маҳсулотларни кўп истеъмол қилмаслик, ҳаддан ташқари кўп йеб қўймаслик, шунингдек, қовурилган, аччиқ, шўр ва бошқа носоғлом овқатлардан тийилиш керак.\nИчак дисбактериозида пребиотик ва пробиотиклар\nДисбактериозни даволашда шунингдек пребиотик ва пробиотик препаратлар қўлланилади, ва айтишларига қараганда, улар ичак микрофлораси бузилган ҳолларда самарали ёрдам бермоқда. Номланиши ўхшашлигига қарамасдан, пребиотиклар ва пробиотиклар тубдан фарқ қилувчи препаратлар бўлиб, уларнинг таърифини батафсилроқ тушуниш мақсадга мувофиқдир.\nПребиотиклар — бу мавжуд бўлган фойдали микрофлоранинг ўсиши ва фаолиятига ижобий таъсир кўрсатадиган моддалардир. Пребиотиклар ошқозон-ичак тизимида ҳазм қилинмайди, оддий қилиб айтадиган бўлсак, пребиотиклар бу фойдали микрофлора учун озиқ-овқат ҳисобланади.\nПребиотикларнинг фармакологик шакллари орасида кўпинча Лактулоза, Лактитол, Ҳилак Форте буюрилади. Бу дориларнинг асосий номлари бўлиб, уларнинг ўнлаб савдо номлари мавжуд.\nБундан ташқари, пребиотик бўлган табиий маҳсулотлар ҳам мавжуд. Улар орасида сут маҳсулотлари, пиёз ва саримсоқ, донлар мавжуд.\nЕнди пробиотиклар ҳақида. Ушбу препаратлар организмга керак бўлган микроорганизмлар мажмуи бўлиб, ичакка йетарли миқдорда тушганда микрофлорага ижобий таъсир қилади. Шу билан бирга, уларни қўллаш жуда баҳсли масала.\nҲолбуки, пробиотиклар шаклида микроорганизмларнинг бевосита киритилиши кўплаб шартларга ега. Баъзи микроорганизмлар шунчалик миқдорда керакки, уларни ташқаридан олиш осон емас, бошқаларини еса жонли шаклда киритиш жуда мураккабдир. Ва пробиотикларни қўллашнинг ҳақиқий фойдалари ҳақида лаборатория далиллари жуда кўп емас.\nФойдали таъсири тасдиқланган пробиотиклардан дорихонада Лактобактериялар ва Бифидобактериялар (Линекс, Бифиформ, Бифидумбактерин, Лактобактерин), сахаромицет Буларди, ентерококкларни топиш мумкин.\nДисбактериознинг жиддий шаклларини даволаш\nОғир шаклларда ичак дисбактериози янада мураккаб фармакологик препаратлар билан даволанади ва улар учта шартли гуруҳга бўлинади.\nУлардан биринчиси антибактериал препаратлардир. Улар муайян турдаги микроорганизмларга таъсир кўрсатади ва ўсишини ва тарқалишини тўхтатади. Антибактериал препаратлар (ичак антисептиклари) микрофлоранинг бузилишига олиб келган микроорганизмлар турига қараб буюрилади.\nШартли-патоген микроорганизм Қўлланиладиган антибактериал препарат\nЕнтерококк Ерсефурил, Фуразолидон, Ентерофурил, Левомицитин, макролидлар.\nПротей Невиграмон, Сулгин, Ерсефурил, Ентерофруил.\nСтафилококк Пиобактериофаг, стафилококк Бактериофаг.\nКандидалар ва бошқа замбуруғли агентлар Флуконазол, Микосист, Тербинафрин, Амбизом.\nКлостридиялар Метронидазол, Ванкомицин.\nПсеудомонас аеругиноса Канамицин, Гентамицин.\nАнтибактериал воситалар каби бактериофаглар ҳам бир хил таъсир қилади. Уларнинг таркибида маълум бир микроорганизмларни нобуд қилиш учун махсус вируслар мавжуд. Антибактериал дорилар каби, бактериофаглар бактериялар турига қараб гуруҳларга бўлинади: псеудомонас, стафилококк ва бошқаларга қарши.\nВа ниҳоят, дисбактериозга қўшимча равишда буюрилган ва унинг аломати ва юзага келиши мумкин бўлган асоратларини бартараф етадиган фармацевтик препаратларни кўриб чиқамиз.\nИммуномодуляторлар — организмнинг ҳимоя хусусиятларини яхшилайдиган препаратлар бўлиб, ичак микрофлораси бузилганда бундай препаратларни қабул қилиш тикланиш жараёнини тезлаштиради. Иммуномодуляторлардан фойдаланиш фақат шифокор тавсияси бўйича амалга оширилиши керак, афзалликни еса ўсимлик асосида тайёрланган воситаларга бериш керак.\nАнтигистамин препаратлар. Ичак дисбактериози фонида ривожланиши мумкин бўлган аллергик реакциялар пайдо бўлишининг олдини олиш учун ишлатилади.\nСпазмолитиклар. Кўпинча ич кетиши билан бирга кечаётган дисбактериозда буюрилади. Енг машҳур спазмолитик препарат бу Но-Шпа ҳисобланади, фақат ич кетишини тўхтатиш учун еса Лоперамид тавсия етилади. Ичак микрофлорасининг бузилиши ич қотиш билан бирга кузатилса, у ҳолда вазиятни тўғирлаш учун махсус шамчалар қўлланилади.\nЗамонавий тиббиётда дисбактериоз\nДисбактериоз фақат МДҲ мамлакатларида алоҳида касаллик сифатида қаралади. Ғарб тиббиёти бу ҳолатни ўзига хос омиллар келтириб чиқарадиган ҳолат сифатида таърифлайди.\nОддий кишилар учун дисбактериоз бу касалликми ёки ҳолатми, қизиғи бўлмаса керак, лекин барибир тегишли бўлган қизиқарли маълумотларни келтириб ўтамиз:\nХалқаро касалликлар таснифида (Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилотининг расмий ҳужжати) «дисбактериоз» ташхиси мавжуд емас. Бу ҳолатга енг яқин ташхис — бактериал ўсишнинг ортиқча синдроми. Бу ташхис ингичка ичакдан олинган миллилитр аспиратда 105 дан оритқ микрорганизмлар аниқланганда қўйилади.\nҒарб тиббиёти ичак микрофлорасини ўрганиш учун ахлатни таҳлил қилишга жуда шубҳали қарайди. «Нормал ичак микрофлораси» тушунчаси жуда ноаниқ ва ҳар бир киши учун индивидуал, бу еса шифокорларга аниқ хулоса қилишга ёрдам бермайди.\nСобиқ СССР ҳудудида дисбактериоз тушунчаси дори воситаларини ишлаб чиқарувчи компаниялар томонидан жуда фаол равишда тарқатилмоқда. Бу оқланган қадамми ёки бунинг ортида фақат реклама орқали тижорий фойда олиш яширинганми, ҳукм қилиш қийин.\nКўпгина шифокорлар ичак микрофлораси бузилганда пробиотик ва бактериофаглардан фойдаланиш самарасиз дея таъкидлашмоқда. Уларнинг фикрига кўра, ташқи микроорганизмлар ичакда яшаб кетишлари учун деярли ҳеч қандай имконият йўқ, бактериёфаглар еса ошқозонда парчаланиб кетади ва уларнинг ҳеч қандай тегишли фойдаси бўлмайди.\nШундай қилиб, дисбактериоз ҳақида ягона хулоса — бу замонавий тиббиётдаги енг баҳсли касаллик ҳисобланади. Бироқ, унинг келиб чиқиши сабаблари ва аломатлари жуда аниқ ва мутлақо самарали тарзда бартараф қилиниши мумкин.


Ўзбекистонда Қирғизистон фуқаролари коронавирусдан тузалди, соғайганлар 1159 нафарга етди - EFFECT.UZ\nЎзбекистонда Қирғизистон фуқаролари коронавирусдан тузалди, соғайганлар 1159 нафарга етди\n. 17:32 | 01.05.2020\nБухорода 25 нафар бемор тузалди, улар орасида Қирғизистон республикаси фуқаролари ҳам бор, дея хабар бермоқда ССВ матбуот хизмати.\nМаълум қилинишича, Бухоро вилоятида коронавирусга чалинган навбатдаги 25 нафар бемор тўлиқ соғайиб, вилоят соғлиқни сақлаш бошқармаси масъуллари иштирокида реабилитацияга кузатилган.\nШифо топганларнинг 22 нафари Россиядан, 1 нафар эса Туркиядан чартер рейс билан Бухорога олиб келинган ва карантинга олинган. Коронавирус инфекцияси тасдиқлангач, шифохонага жойлаштирилган. Қолган 2 нафари коронавирусга чалинганлар билан мулоқот орқали касалликни юқтириб олган.\nСоғайганларнихудудлар кесимида оладиган бўлсак, Бухоро, Самарқанд, Қашқадарё вилоятлари ва Тошкент шаҳридан 4 нафар, Сурхондарё вилоятидан 3 нафар, Хоразм, Андижон, Наманган ва Сирдарё вилоятларидан 1 нафар ҳамда Қирғизистон Республикасининг 2 нафар фуқароси ҳам бор. Уларнинг 19 нафари эркак, 6 нафари аёл бўлиб, энг ёши каттаси 55 ёшда бўлса, энг ёши кичиги 15 ёш. Бухоро вилояти бўйича шу пайтга қадар 300 нафар бемор соғайган бўлса, эндиликда улар 325 нафарга етди.\nҲозирда Республика бўйлаб коронавирус инфекциясидан соғайган беморлар 1159 нафарни ташкил этмоқда.\nSuv chiqishi toʻxtadi – “Sardoba”dagi vaziyat yumshatilgani aytildi\nДХХ Андижон ва Бухородаги икки жиноятни фош қилди\nЭртага Бухорода газ ўчади


Левандовски «Олтин бутса» рейтингида пешқадам бўлиб олди, Месси 38-ўринда\nЭстониянинг «Флора» клуби ҳужумчиси Эрик Сорга 31 очко билан иккинчи ўринни эгаллаб турибди. Қайд қилиш жоизки, бу мамлакатда чемпионат ўйинлари якунланган.\n«Олтин бутса»нинг амалдаги соҳиби Лионель Месси 16 очко билан 38-ўринда, «Ювентус» ҳужумчиси Криштиану Роналду эса 10 очко билан 200-ўринда бормоқда.\nЭслатиб ўтамиз, очколарни ҳисоблаш тариби қуйидагича: голлар сони чемпионатнинг кучи коэффициентига кўпайтирилади. Энг юқори (2) коэффициентга Англия, Испания, Италия, Франция ва Германия чемпионатлари эга.


Акутагава Рюноскэ. Фидойи (ҳикоя) | www.ziyouz.uz\nБош саҳифа Жаҳон насри онлайн антологиясиАкутагава Рюноске (1892-1927; Япония)Акутагава Рюноскэ. Фидойи (ҳикоя)\nАкутагава Рюноскэ. Фидойи (ҳикоя)\nЧоп этилган 02.06.2019 17.05.2021 МуаллифZiyouz.uz\nТэмпонинг иккинчи йили, сентябрь кунларидан бири. Эрталаб. Конденинг Доботё кўчасидаги “Мацуною” ҳаммоми ҳар қачонгидек гавжум. “Жамоат ҳаммоми…” Бу ерда ҳамма нарса айқаш-уйқаш: худолар шаънига олқиш-мадҳиялару бутларга сиғиниш, муҳаббат ҳангомаларию нотайин хиргойилар…” Сикитэ Самбанинг кулгили асарларидан бирида тасвирлаган манзара ҳозир ҳам ўзгармаган.\nМана, сочини айни урф бўлган “аёл турмаги” тахлит турмаклаган мижоз сувга тушиб олиб хиргойи қилади. Сочи “тёммагэ хонда” турмакли бошқа биттаси сувдан чиқиб, сочиғини сиқиш билан овора. “Ооитё” турмакли, юзи силлиқ учинчиси татуировкали яғринидан иссиқ сув қуяётибди; “ёсибэй якко” русумдаги сочли йигит юзини ҳалидан бери зўр бериб ишқаб ётибди; бочка ёнида ўтирган роҳиб “оббо” дея бошидан совуқ сув қуймоқда. Сочининг турмаги учаётган асалариними-ей, ниначиними-ей эслатадиган болакай ғаров қовғача ва сопол товоқни бир-бирига уриб, тақиллаган овоздан завқ олади… Бир-бирига ўхшамас бу мавжудотлар сувда ялтираган силлиқ гавдалари билан буғли деразадан куз қуёши нурлари тушиб турган тор ҳаммомни эгаллаб олган.\nҲаммомда ўзгача ғала-ғовур. Энг аввало сувнинг шапиллаб сачрашию тоғораларнинг тақир-туқури, одамларнинг баланд-паст овозда гаплашишларию алланималарни хиргойи қилишлари ва ниҳоят, қоровул шақилдоғининг шақиллаши қулоққа чалинади. Ҳаммомни ҳовуз ва ювиниш майдончасидан ажратиб турган тўсиқнинг икки тарафида, худди жанг майдонидагидек, шовқин-сурон ҳукмрон. Баъзан савдогарлар, тиланчилар кириб қоларди. Турган гапки, мижозларнинг кети узилмайди.\nШундай ола-ғовур ичида қимтинибгина бир чол бурчакда ювинарди. У кўринишидан олтмишдан анча ошгандай эди. Чаккасидаги оқиш-сариқ сочлари, хира тортган кўзлари уни хунукроқ қилиб қўйганди. Озғин бўлса-да, зуваласи пишиқ, ҳатто анча тетиклиги, салқи қўл-оёқлари қариликка бўй бермаётганини кўрсатиб турарди. Юзи ҳақида ҳам шундай дейиш мумкин эди: бақувват ияги, катта оғзи, куч-қувватга тўла пайтларида ёввойи ҳайвоннинг кўзларидек шиддатли чақнаб кетарди.\nЧол белидан юқорисини совунлаб бўлгач, кичик ёғоч тосдаги сувда чўмилишда давом этди. У бир парча қора шойи билан аъзойи баданини яхшилаб ишқалади, лекин қуриб, ажин босган терисидан кир деган нарса чиқмади. Бу унга ҳаётининг кузи бошланганини эслатди ва бир зум қайғуга чўмди. Оёқларини ювиб, ҳўл сочиқ билан артди, шунда бирдан қўли ишламай қолди, гўё куч-қувват уни тарк этгандай. Тоғорадаги ёруғлик акси кўзига тушиб, хурмонинг қизил меваларини эслатиб юборди.\nТўсатдан чолнинг шуурига ўлим шарпаси тушгандай бўлди. Бу шарпада илгаригидек уни қўрқитадиган ваҳимали нарса йўқ эди. Серташвиш ҳаётнинг серташвиш азоб-уқубатларидан қутулса, ўлим соясида туш кўрмай ухласа, қандоқ хурсанд бўларди, ахир, тоза одамлар туш кўрмай ухлайди, дейишади-ку. У яшашдан чарчаганди. Ижод азобларидан эса кўпроқ чарчади, бу азобга бир неча йилки, гирифтор эди.\nЧол сесканиб тоғорани кўтарди. Атрофда ҳамон гангир-гунгирлар давом этар, шўх овозлар янграр, бурқираган буғ орасида яланғоч одамлар у ёқдан-бу ёққа юрар эди, тўсиқ орасидан эшитилаётган утадзаймон куйига янги қўшиқлар “Мериясу” ва “Ёсикано” қўшилди. Буларнинг барида, турган гапки, унинг кўнглини вайрон қилган абадиётдан ном-нишон йўқ эди.\n– О, сэнсэй, сизни бу ерда учратаман деб ҳечам ўйламагандим! Сэнсэй Кёкутэйнинг каллайи саҳарлаб ҳаммомга келиши тушимга ҳам кирмаган эди.\nЧол бурилиб ўрта бўйли, қизил юзли, сочи “хосоитё” усулида олдирилган эркакни кўрди. У тоғораси олдида қаққайиб турар, сочиғини елкасига ташлаб олган эди. Афтидан, эндигина ювиниб, устидан тоза сув қуймоқчи бўлганга ўхшайди.\n– Хурсандман, сиз ҳам ҳар доимгидек, вақтингиз чоғ, – деди сезилар-сезилмас истеҳзо билан жилмайиб Бакин Сакити Такидзава.\n– Қўйсангиз-чи, шунга ҳам хурсанд бўласизми? Энг бахтли лаҳза – “Саккиз олапар”нинг янги боблари чиқаётгани. – Суҳбатдош сочиғини тоғорага ташлади-да, янада тезроқ бидирлаб кетди: – Кимнинг хаёлига келибди дейсиз! Фанамуси ўзини кўчада куйлайдиган кўр ашулачи деб таништирибди ва Кабунгони ўлдиришни кўнглидан ўтказибди. Сўнгги дақиқаларда уни қийноққа солишаётганда Соскэ ёрдамга келибди. Зўр топилдиғ-а? Қаранг, бу воқеа Соскэга Кабунго билан яна бир бор учрашиш имконини берган. Мен, Омия-Хэйкити – бор-йўғи атторлик моллари савдоси билан шуғулланувчи одам бўлсам-да, “Ёмихон”ни бир қадар биладиган ва қадрлай оладиганларданман, дея оламан. Шу боис, ишонинг, “Саккиз олапар”ингизнинг бирор жойидан айб қидирмоқчи эмасман. Ўзимга номаълум бўлган нарсалар ҳақида фикр юритишга журъат этганим учун узр…\nБакин сукут сақлади ва иккинчи оёғини ювишга тушди. У анчадан бери мухлисларининг мақтов ва такаллуфларига изн берарди. Лекин бу хайрихоҳлик, мақтов-хушомадлар ҳақида соғлом ва холис фикр юритишга халақит қилмасди. Доно ва синчков Бакин учун бу табиий ҳол эди. Айни чоғда, нечоғлик фавқулодда туюлмасин, одамларга ақл-идрок билан холисона баҳо бериш, ўз навбатида, мухлислари кўнглига оғир туюлмасди.\nШу боис у ҳар қандай одамни бир вақтнинг ўзида ҳам ёмон кўриши, ҳам яхши кўриши мумкин эди. Омия Хэйкити шундай одамлар сирасига кирарди.\n– Нима бўлгандаям сиздай ёзиш учун анча-мунча куч керак бўлади, сиз биз, японларнинг Ло Гуань-чжунисиз. Кечирасиз, мен яна валдирашга тушиб кетибман. – Хэйкити тағин кулиб юборди. Унинг қаттиқ кулгиси яқин жойда ювинаётган бир кўзи ғилай, қорачадан келган, сочини “ооитё” усулида олдирган қораширғай одамнинг диққатини жалб этди. У Бакин ва Хэйкити томон бурилиб, гоҳ унисига, гоҳ бунисига қаради-да, ғалати тарзда оёғи тагига тупурди.\n– Сиз ҳозир ҳам аввалгидай хокку ёзишга қизиқасизми? – сўради Бакин суҳбат мавзусини бошқа ёққа буриб. Лекин у ғилайнинг ғазабнок ижирғанишини пайқамаганди. Бахтига, пайқаганида ҳам унга қараб туриб кўзи ожизлигини билолмасди.\n– Сизнинг эътиборингиздан жуда миннатдорман, лекин айтишим керакки, мен бор-йўғи бир ҳаваскорман, қўлимдан келмайдиган ишга уринишга виждоним йўл қўймайди. Ҳар хил шеърият кечаларига бориб турсам-да, асарларим негадир босилмайди. Айтгандай, Сэнсэй, сизнинг танка ва хоккуда ёзишга майлингиз кучли эди, чамаси?\n– Мен уларни кўнгилдагидай чиқаролмайман. Гарчи бир вақтлар шеър ёзган бўлсам ҳам.\n– Қўйинг-э, ҳазиллашаяпсиз, шекилли!\n– Йўқ. Бу мен қиладиган иш эмасга ўхшайди. Ҳозирга қадар шеър ёзаётиб ўзимни зўр бериб девор тирқишидан қарашга уринаётган сўқирдай ҳис этаман. – Бакин “мен қиладиган иш эмас” сўзларига алоҳида урғу берди. У мутлақо ўзини танка ёзишга ноқобил деб ҳисобламасди, агар шундай ҳисобласа, ўз кучига ишонмаган бўлиб чиқарди. Шунчаки анчадан буён бунақа санъатни жини суймасди. Нимага дейсизми? Шунинг учунки, танка ҳам, хокку ҳам, тор бағрига уни, Бакинни сиғдиришга ожиз эди. Ҳар қандай учлик ёхуд бешлик, лирик бўладими, пейзажми, қанчалик усталик билан тизилмасин, насрий асарларининг бир неча сатрига тенг келолмасди. Бундай санъатни иккинчи нав санъат деб ҳисобларди у.\nБакиннинг “мен қиладиган иш эмас” дейиши аслида унинг нафрати ифодаси эди. Афсус! Омия Хэйкити, афтидан, буни англаб етмади.\n– Э, гап бу ёқда денг, – деди у узр оҳангида, сиқилган сочиқ билан баданини қизартириб ишқаларкан. – Мен бўлсам сиздай буюк одам нимага қўл урса, қойил қилиб уддалайди, деб ўйлардим. Осмони фалак инсонга бирданига икки хазина бермайди, деганлари рост экан-да.\nИззатталаб, нозиктаъб Бакин ўз сўзларини қандай бўлса, шундайича тушунишларидан дили ранжиди. Хэйкитининг узр оҳангида гапириши ҳам ёқмади. Сочиқ ва латтани полга ташлаб хиёл эгилди-да, пешонаси тиришганча қизишиб деди:\n– Барибир шеърни ҳозирги манаман деган шоирлардан қотириб қўяман, десам бўлади.\nШундай дер экан, ўзининг болаларча соддалигидан уялиб кетди. Ҳозиргина Хэйкити унинг асарларини баланд пардаларда мақтаганида унчалар қувонмаганди. Энди бўлса, уни шеър ёзишга номуносибга чиқариб ўтиришибди. Батамом тескари! Ўзини тутиб олганини дарҳол англаб Бакин шошиб-пишиб баданига тоғорадан сув ағдарар, шу билан хижолатини яширмоқчи бўларди.\n– Албатта-да. Акс ҳолда сиз “Саккиз олапар”дек дурдонани яратган бўлармидингиз. Мақтанишга йўймангу, мен сезгир, зийрак одамман.\nХэйкити яна қаҳ-қаҳ уриб кулди. Ғилай яқин атрофда кўринмас, тупугини сув оқизиб кетганди. Хэйкитининг гаплари уни янаям хижолатга солди.\n– Сиз билан суҳбатга берилиб кетибман. Бориб ҳовузга бир шўнғиб келай.\nБакинни тушуниб бўлмайдиган хижолат ҳисси тарк этмаётганди. Мухлисидан чекингани ўзига алам қилиб жойидан қўзғалди. Хэйкитига эса, кўриниб турибдики, Бакиннинг сўзлари унга – истеъдодининг чин мухлисига янада кўпроқ куч, ишонч бағишлади.\n– Хўп бўлмаса, Сэнсэй, яқин ўртада албатта бир шеър ёзасиз деб ишонаман. Келишдикми? Ёдингиздан чиқмасин-а! Энди бўлса бу мавзуга қайтмайлик. Биламан, сиз ўта банд одамсиз, лекин йўлингиз тушганда, биз томонларга марҳамат қилсангиз. Ижозатингиз билан сизникига кириб ўтарман! – Бакиннинг орқасидан бақирди Хэйкити. Унинг бир кўзи тўсиқ томон бораётган Бакинда эди, сочиғини яна бир марта ювиб сиқди, кейин Кёкутэй-Сэнсей билан учрашганини хотинига қай йўсинда айтишини ўйлай кетди.\nТўсиқнинг нариги тарафи нимқоронғи эди. Сувдан кўтарилаётган буғ тумандан ҳам қуюқ эди. Кўзи хира Бакин чўмилаётганларга зўр бериб тикилди. Бир амаллаб ҳовузга борди, холироқ бурчакка ўрнашиб олди-да, тиришган танасини сувга ботирди.\nБу сафар сув аввалгидан илиқроқ эди. Бакиннинг танасидан тортиб оёқ панжаларигача гупиллаб иссиқ урди. Чуқур нафас олди-да, ҳовузни секин кўздан кечира бошлади. Ғира-ширада чўмилаётганларнинг бошлари элас-элас кўринарди. Улар еттита, балки саккизта бўлиб, хиргойи қилар, гаплашар эди. Тўсиқ орасидан тушиб тураётган хира ёруғ сувда акс этарди. “Жамоат ҳаммоми”нинг кўнгилни айнитувчи ҳиди димоққа урарди.\nБакин кўпдан буён учқур-тотли орзуларга берилишни хуш кўрарди. Мана, ҳозир ҳам, иссиқдан ланж, хаёлида бўлғуси китоби манзаралари жонланди.\n…Қуёш нурини ўтказмайдиган қалин соябонли палуба. Денгизга қоронғилик чўкяпти. Шамол кўтарилади. Кема бортига келиб урилган тўлқиннинг бўғиқ овози кувдаги мой пишишини эслатади. Денгизчилардан бири нохуш нарсани сезгандай, хавотирланиб борт ташқарисига қарайди. Денгиз туманига чулғанган зим-зиё осмонда ўроқсимон ой қизариб кўринади. Мана…\nШу пайт Бакиннинг хаёлини банд этган манзара бирдан ғойиб бўлди. Шундоқ ёнгинасида кимдир унинг асарларини баланд овозда ёмонлаётгани қулоғига чалинди. Бакин ҳовуздан чиқмоқчи бўлди, лекин ниятидан қайтди ва вужуди қулоққа айланиб, тинглашда давом этди.\n– Эндиликда Бакинни “Кёкутэй устаси”, “адабиёт қасри фидойиси”, анов-манов деб кўкларга кўтариб мақташмоқда. Унинг ёзганлари бошқа асарларнинг нусхаси, холос. “Саккиз олапар” нари-бери тўқиб бичилган “Дарё қўлтиғи”дан бошқа нарса эмас. Буни ҳисобга олмаганда, “Саккиз олапар”да пичоққа илингудек нарса топса бўлади, албатта. Лекин хитойликнинг асари анча олдин ёзилган. Бакиннинг хизмати фақат шундаки, у асл нусхани ўқишга фурсат топган. Унинг китоблари Кёдэнни ҳадеб такрорлаш эканини айтсангиз-чи. Беихтиёр жаҳлинг чиқади, нафратланиб кетасан!\nБакин ғийбат келаётган томонга бир қараб қўйди. Қалин буғлар орқасида жавраётган одамни кўриш қийин эди, лекин, ҳарқалай, “ооитё” турмакли ғилай бўлиши керак. Афтидан, у ҳозиргина Хэйкитининг “Саккиз олапар”ни осмонга кўтариб мақтаганидан ғазабланган, энди бутун заҳрини Бакинга тўкиб-сочмоқчи бўлган кўринади.\n– Бакин нимаики ёзмасин, бари фақат тиришқоқлик натижаси. Унинг қалбида ҳеч вақо йўқ, бўлса ҳам фақат Чор китоб ва Беш китобга шарҳлар, холос, уларни эса қавм мактаби ўқитувчиси ҳам айтса бўлади. У ҳозирги замон ҳаётини мутлақо билмайди, буни шундан ҳам кўрса бўладики, ўтган замонлардан ҳикоя қилмаган бирорта ҳам асари йўқ. У “Осомэ ва Хисамацу”дек содда, аниқ ёзолмайди, унга “Етти кузги кўкат ёхуд Хисамацу ва Осомэ муҳаббати тарихи” деб ёзиш маъқул. Бундай мисолларни, “буюк” Бакинчасига ифодалайдиган бўлсак, истаганча топиш мумкин.\nЎз афзаллигимизни ҳис этиш баъзида ғазаб-нафратингни тўлиқ синашимизга имкон бермайди. Ғийбат бандасининг заҳаролуд сўзлари Бакинга қаттиқ ботса-да, негадир кўнглида унга нисбатан нафрат туғилмади. Фақат дилозорга аламини тўкиб солмоқчи бўлди-ю, бундай қилишни, эҳтимол, ёшига муносиб деб билмади.\n– Икку ва Самбани олинг – мана чинакам зўр ёзувчилар. Уларнинг асарларида жонли, ҳақиқий одамларни кўрасиз. Бу сизга қўл ичида устомонлигу жиндай билим билан бўладиган қалбаки битиклар эмас. Улар шуниси билан Сарюкэн Индзя қабилидагилардан фарқ қилади.\nКитобларини ерга уриш ёқимсизгина эмас, кўп жиҳатдан хавфли ҳам эканлигини Бакин кўрган, бошидан ўтказган эди. Гап бу ҳақоратни кўтаришдан қўрқиш, тушкунликка тушишдагина эмасди. Аксинча, зўр танқид тиғи тагида қолиш бундан кейинги ижодий ўй-режаларига акс таъсир ўтказиши мумкинлигини тушунарди ва натижада расвои жаҳон асар юзага келишидан қўрқарди. Ижодий куч-ғайратга тўла ёзувчининг, агар у замонасоз бўлмаса, бундай хавф-хатарга дуч келиши эҳтимоли оддий ҳол. Мана шунинг учун ҳам Бакин ҳар қандай ҳолатда ўз асарлари ҳақидаги танқидий фикрларни ўқимасликка ҳаракат қиларди, гарчанд баъзан улар билан танишишга майли бўлса ҳам. Ва ҳозир барибир ҳовузда қолиш ва аччиқ-тизиқ гапларни эшитишга қарор қилиши бир чеккаси ўша эски васваса натижаси эди. Буни тушунган Бакин сувдан чиқишга шошилмаганлигини бетамизликка йўйди, ғилайнинг ғазабнок қичқириғига эътибор бермасдан шиддат билан тўсиқ орқасига ўтди. Қуюқ буғ сал тарқагач дераза, ундан зангори осмоннинг бир парчаси, илиқ қуёш нурларида товланаётган хурмо мевалари кўринди. Бакин бочкага яқинлашди-да, шошмасдан устидан сув қуйди.\n– Нима десангиз денг, Бакин қип-қизил ёлғончи. Япон Ло Гуань-чжу бўлиб ном чиқаришнинг йўлини топганини айтмайсизми? – Ҳамон қаҳрга миниб жаврарди ғилай, Бакинни ҳалиям яқин атрофда бўлса керак деб ўйлаб, тавқи лаънатига учраган ёзувчининг тўсиқ ортига ўтиб кетганидан эса бехабар эди.\nБакин ҳаммомдан дили хира бўлиб чиқди: ғилайнинг сўкинишлари мўлжалга теккан, муроди ҳосил бўлган эди. Кузги қуёш нурлари ёритиб турган Эдо кўчаси бўйлаб кетаркан, Бакин ҳаммомда эшитганларини синчиклаб ўйлаб кўриш, танқидий таҳлил қилишга уринди. Ғилайнинг тирғалишлари, қай томондан қараманг, бемаъни тутуриқсизлиги, заррача аҳамиятга эга эмаслигини у ҳозир ҳам исботлаб бериши мумкин эди. Шундай бўлса ҳам тўсатдан бузилган кайфиятини ўнглаш қийин кечаётганди. У кўчанинг икки тарафидаги уйларга ғамгин назар ташлаб борарди. Бу уйларда яшовчиларнинг Бакин билан бир пуллик иши йўқ, ўзларининг кундалик юмушлари, тирикчиликлари билан банд эди. “Барча вилоятларнинг энг яхши тамакиси”, сариқ ёзувли тождор “Ҳақиқий самшит”, нақшинкор фонар – “Тахтиравонлар”, байроғига фил таёқчаси ва ёзуви туширилган “Ром очиш” – қандайдир бемаъни бўлиб туюлган қаторларга заррача эътибор бермай ўтиб борарди.\n“Ҳазар қилгулик бундай таҳқир-ҳақоратлар нега менга тинчлик бермаяпти? – ўзига ўзи савол берарди Бакин. – Энг аввало, ғилайнинг, қандай сабаби бўлмасин, менга хусумат сақлаши ёқимсиз, бунга ҳеч нарса деб бўлмайди…”\nШундай фикрга келар экан, иродасизлигидан уялиб кетди. Бир жиҳатдан тўғри ҳам. Дунёда у каби ўзини баланд чоғлайдиган, тегманозик одамлар кам. Бўлиб ўтган кўнгилсизликка оид бир-бирини истисно қилувчи ҳолатлар, бир-бирига зид оқибатлар аслида бир сабабга бориб тақалиши, асабга боғлиқлигини Бакин аллақачон пайқаган эди. “Лекин мени қийнайдиган яна бир ҳолат бор, – фикрлашда давом этди Бакин. – Гап шундаки, бу ғилайга керакли зарба беролмадим. Бу нарсага ҳушим йўқ. Шу сабаб қимор ўйинларини ёқтирмайман”.\nАммо-лекин шу топда фикр-ўйларида кутилмаган ўзгариш рўй берди. Буни маҳкам қисилган жағларининг очилишига қараб тахмин қилса бўларди.\n“Ниҳоят, ҳеч шубҳасиз, айни шу ғилай рақибим бўлганлиги мени хафа қилади. Унинг ўрнида бирор муносиб одам бўлганда гина-кудуратимни енгган ва унга боплаб керакли зарба берган бўлардим. Бунақа ғилайга ўхшаш рақибга дуч келганингда боши берк кўчага кириб қоларкансан”. Бакин аччиқ кулимсираганча нигоҳини осмонга қаратди. Тепадан қуёш нурларига қўшилиб кутилмаганда калхатнинг қаттиқ чинқириғи қулоғига урилди-да, бирдан юраги енгил тортганини ҳис этди.\n“Қийшиқ мени қанчалик ёмонотлиқ қилмасин, – ўйлади Бакин, – у эришган энг катта натижа мени хафа қилгани бўлди. Калхат жон аччиғида қанча чинқирмасин, қуёш йўлини тўсолмайди. “Саккиз олапар”имни албатта охирига етказаман. Шунда Япония ҳали-вери ўхшаши бўлмайдиган романни ўқийди”. Ўзига ишончи ортган адиб эгри-бугри тор сўқмоқ бўйлаб секин уйига йўл олди.\nУйига кираётиб Бакин нимқоронғи даҳлиз бурчагида чигал боғичли шиппакка кўзи тушди ва хотирасида эгасининг думалоқ юзи жонланди, хаёлидан бу чақирилмаган меҳмон вақтимни олади-ёв деган нохуш фикр ўтди.\n– Эрталабки вақтга алвидо, – дея ўзига ўзи гапириниб даҳлизга кираркан, хизматкор Суги шошиб кутиб олди. Хўжайинга эҳтиром-ла тавозе қиларкан, тиз чўккан кўйи, унга нигоҳ ташлади.\n– Жаноб Идзуми сизни кутиб турибди.\nКўз қирини ташлаб Бакин ҳўл сочиқни узатди. Кабинетга киришни хушламай сўради:\n– О-Хяку қани?\n– Ибодатхонага кетди.\n– О-Мити биланми?\n– Ҳа, чақалоқни ҳам ўзлари билан олиб кетди.\n– Ўғлим қаерда?\n– У жаноб Ямамато ҳузурига борадиган бўлди.\nУйда яқинларидан ҳеч ким йўқ эди. Бакин бирдан умидсизликка ўхшаш бир ҳолатга тушди. Даҳлизга яқин бўлган кабинети деразасини кенг очиб қўйди. Хона ўртасида ялтироқ юзли такаббур одам ингичка кумуш трубкада тамаки чекиб ўтирарди. Литография ёпиштирилган пардани, тўқ қизил рангли кузги клён ва сариқ хризантема тасвири туширилган бир жуфт осиғлиқ какэмонони ҳисобга олмаганда, кабинетда тузукроқ жиҳознинг ўзи йўқ эди. Девор бўйлаган жавонда эллик чоғли кўпни кўрган китоб қалашиб турарди. Седзи чизилган қоғозлари, афтидан, ўтган қишдан бери ўзгартирилмаган кўринарди. Бир неча жойи йиртилиб кетган, ёруғ сатҳида йиқилиб тушган банан дарахтининг катта сояси тебраниб турарди…\nМеҳмоннинг башанг кийими кабинет жиҳозларига мос тушмасди.\n– О, сэнсэй, мана ўзингиз ҳам келиб қолдингиз, – фусума кенгайган заҳоти меҳмон бошини эгганча меҳрибонлик билан сўз қотди. У ношир Идзуми Итибэй бўлиб, Бакиннинг “Цзинь, Пин, Мэй” китобини босмага тайёрлаган эди, кейинчалик бу асар ҳам “Саккиз олапар”дек маълум ва машҳур бўлганди.\n– Сиз мени анча кутиб қолган кўринасиз. Бугун, одатимга қарши, эрталабдан ҳаммомга борган эдим, – деди Бакин беихтиёр хўмрайганча, лекин одоб қоидасига кўра меҳмоннинг қаршисига келиб ўтирди.\n– О, ҳаммомга дедингизми? Қандоқ яхши! – тантанавор хитоб қилди Итибэй унга ўхшаб. Арзимасдек туюладиган нарсага ҳам завқи келадиган, ё завқи келгандек кўрсатадиган бундай устомон одамлар кам учрайди.\nБакин шошилмай трубкасини ўт олдирди ва кутганидек, суҳбатни иш мавзусига бурди. Идзумининг серзавқлиги унга эриш туюлаётганди.\n– Мени йўқлаган экансиз?\n– Янги китоб ёзишингизни илтимос қилгани келдим, – тилёғламалик билан деди Итибэй трубкасини силаганча. Бу одамнинг ғалати феъли бор эди: кўп ҳолларда хатти-ҳаракатлари ички истак-майлига мос тушмас, ҳатто қарши келар эди. Мақсадида собит, қатъиятли бўлса-да, майин, силлиқ товуш билан сўзларди. Ва бу товуш Бакинни сергак торттирди, қовоғи уюлди.\n– Агар гап янги китоб ҳақида бўлса, келиб бекорга овора бўлибсиз.\n– Йўғ-э. Бирон кор-ҳол юз бердими?\n– Гап бундамас. Бошлаб қўйган китобимни бу йил тугатишим керак, шу боис янгисига қўлим тегмаса керак.\n– Албатта, албатта. Биламан, сиз жуда банд одамсиз, – деди Итибэй трубкасини чертиб. Бирдан бу нарса ўзига хос огоҳлик қўнғироғи бўлдию, ҳозиргина бўлиб ўтган суҳбатни бутунлай унутиб, шу оннинг ўзида Нэдзума Кодзо Дзиродаю ҳақида гапира кетди.\nНэдзуми Кодзо Дзиродаю машҳур қароқчи бўлиб, унинг овозаси узоқ-узоқларга кетганди. Ўша, устида гап борган йилнинг бешинчи ойида уни тутишди, саккизинчи ойнинг бошида калласини турма дарвозаси олдида барчага кўз-кўз қилиб осиб қўйишди. Жиноятчи фақат князларни босар, тортиб олинган пулларни камбағал-қашшоқларга тарқатар, шу боис номига Олийжаноб сифатини қўшиб аташар, одамлар уни эҳтиром билан тилга олар эди.\n– Сэнсэй, айтишларича, у етмиш олти князлик ер-мулкини босган экан. Ақл бовар қилмайди. Шунинг учун ҳам қароқчи-да. Оддий одамнинг қўлидан келадиган иш эмас бу.\nБакин суҳбатга қизиқиб кетганини сезмай қолди. Гап-сўзларининг авзойидан хуш-хурсандлиги сезилиб турарди. Ахир, у ёзувчини материал билан таъминлаб турибди-да. Бу, албатта, Бакиннинг ғашини келтирмай қолмасди. Шундай бўлса-да, у суҳбатга киришиб кетди. Бакиндек санъаткор чинакам истеъдод соҳибини бундай воқеа-ҳодисалар билан осонгина қизиқтириб қўйиш мумкин эди.\n– Чиндан ҳам, машҳур шахс. У ҳақда кўп эшитганим бор, лекин бунчалигини ўйламаган эканман.\n– У қароқчи сифатида ўз ишининг пири эди. Айтишларича, у бир вақтлар Тажима вилояти ҳокими жаноб Арао даврида кузатиб юрувчими, яна нимаям бўлиб хизмат қилган, князлар қўрғонини, мулкини беш қўлдай биларкан. Қатл олдидан уни шаҳар кўчаларидан олиб ўтишганда, кўрганларнинг айтишича, келишган, норғул йигит бўлган экан. Ўша куни эгнида қоғоз крепдан кўк кимоно, тагида ҳам оқ шойидан тикилган яна бир кимоно бор экан. Буларнинг бари ҳақида, жуда бўлмаса, ҳозирги китобингизда ёзиш мумкин бўларди.\nБакин нимадир деб ғўлдираган бўлди ва яна чекди. Лекин Итибэй мавҳум жавоб билан қаноатланадиганлар хилидан эмасди.\n– Хуш, нима дейсиз? Балки “Цзинь, Пин, Мэй”га Дзиродаю ҳақида бир лавҳа қўшиш мумкиндир. Тушунаман, сиз бандсиз, шундай бўлса ҳам розилигингизни кутардим.\nШундай қилиб, Нэдзуми Кодзо ҳақидаги гап суҳбатдошларни бошланғич мавзуга қайтарди. Идзуми яна Бакинни янги нарса ёзишга кўндиришга тушди. Лекин Бакин Идзумини яхши билгани боис рози бўлмасди. Охири тоқати тоқ бўлди, кайфияти бузилди. Итибэй қўйган тузоққа илингани учун ўзидан хафа бўлди ва трубкани эриниб тортаркан, ўз далил-важларини батафсил асослашга тушди.\n– Ахир, мен ўзимни қийнаб, кучаниб ёзадиган бўлсам, яхши нарса чиқмайди. Бу сиз учун ҳам фойдали бўлмайди, негаки китобни сотишингиз керак. Келинг, шу ишни қўяйлик, иккимизга ҳам яхши бўлади.\n– Шундайдир-ку, лекин яна бир ҳаракат қилишингизни сўрашга журъат этаман. Розимисиз?\nШундай дер экан, Идзуми кўзлари билан Бакиннинг юзини силагандай бўлди (“силагандай” дегани фақат Идзумига хос алоҳида қарашни англатади) ва бурнидан бурқситиб тутун чиқарди.\n– Йўқ, қилолмайман. Ҳар қандай ҳолда ҳам ёзолмайман, тушунинг, вақтим йўқ.\n– Сиз мени қийин ҳолатга солиб қўяётибсиз, – жавоб қайтарди Идзуми ва мутлақо кутилмаганда, аввалгидай оғзидан нозик кумуш трубкасини чиқармай, таниш ёзувчилар ҳақида гап бошлади.\n– Тез орада Танэхиконинг янги китоби чиқади, дейишяпти. Менимча, бу ҳар қачонгидек нозик ва ғамгин бир асар бўлади. Бундай нарсани яратиш бошқа ҳеч кимнинг қўлидан келмаса керак.\nИтибэйда негадир ёзувчиларнинг номини ҳурмат-эҳтиром билдирмай, шунчаки санаб ўтиш одати бор эди. Ҳар гал, буни эшитаркан, Бакин ўзича, суҳбатдоши ўзини ҳам орқаворатдан шунчаки “Бакин” деб аташини хаёлидан кечирди. Тажанг бўлиб турганида бундай гапни эшитгач, ғазаби қайнаб кетар ва ўзига-ўзи: “Ёзувчиларга худди қўл остида ишлайдиган шогирдларидек қарайдиган, шундай нописанд сўзлар айтадиган бунақа иккиюзлама одам билан шерикчилик қилиб бўладими?” – дерди. Мана ҳозир ҳам Танэхико номини эшитгач, Бакиннинг қовоғи яна уюлиб кетди. Лекин Итибэй бунга заррача эътибор бермаган кўринади.\n– Ҳозир биз Сюнсуйни нашр этсакмикан деб ўйлаб турибмиз. Сизга-ку у ёқмайди, лекин ўз тирикчилиги кўйида юрадиган одамларга бундай асарлар мойдай ёқади.\n– Нима дердик, бўлиши мумкин… – Бакиннинг хотирасида дарҳол бир пайтлар учрашишга тўғри келган Сюнсуйнинг товоқдай башараси жонланди.\nҚачонлардир, анча олдин, гўёки Сюнсуй ўз ижоди хусусида: “Мен ҳечам ёзувчи эмасман. Ниҳояти омманинг хоҳиш-истагига кўра ишқий китоблар ёзиб кун кўрадиган одамман”, – деганини эшитганди. Турган гапки, Бакин ёзувчи бўлмаса ҳам ёзувчи аталадиган каззобдан нафратланарди. Барибир, ҳамонки, Итибэй бетакаллуфларча номини санаганини эшитар экан, ғижинганини яшира олмади.\n– Нима десангиз ҳам, – сўзида давом этди Итибэй, – у ишқий асарлар ёзишга устаси фаранг. Бунинг устига ўта сермаҳсул деб ном чиқарган. – Шундай дер экан, бир зум Бакиннинг юзига қаради ва дарҳол нигоҳини ундан олиб, кумуш трубкасига қадади. Бир лаҳзада унинг башарасида ёқимсиз ифода зуҳур этди. Ҳарқалай, Бакинга шундай туюлди.\n– Аммо-лекин, агар бир нарса ҳақида ҳадеб ёзаверса, иккинчи, учинчи галдан кейин қалам ўз-ўзидан йўрғалаб кетаверади, уни қоғоздан узиб бўлмай қолади. Айтгандай, Сэнсэй, сиз ҳам тез ёзасизми?\nБакин ушбу саволдан таҳқирни, ҳатто таҳдидни сезгандай бўлди. Сюнсэй ёхуд Танэхико билан тенглатишнинг ўзи иззатталаб Бакин учун ёқимсиз эди. Бунинг устига у секин ёзар, бу ўзининг яроқсизлигидан далолат эканлигини кўриб маъюс тортарди. Иккинчи томондан, у баъзан, аксинча, уйқу фазилатини қадрлашга мойиллик кўрсатар, буни ёзувчилик виждонининг ўлчови деб ҳисобларди. Нима бўлганда ҳам, бу масалага бошқаларнинг четдан аралашувига сираям йўл қўймаган бўларди. Нигоҳини туйнукдаги кленнинг қирмизи, хризантеманинг сариқ гулларига қаратиб, нафас чиқаргандай деди:\n– Ҳар хил. Баъзида тез, баъзида эса секин ёзилади.\n– Ҳа, ҳа, албатта. – Итибэй суҳбат давомида учинчи марта ғоят хурсанд бўлди. Лекин ҳозир ҳам биргина хушхандонлик билан чекланиб бўлмаслиги равшан эди. Дарҳақиқат, Итибэй тағин ҳужумга ўтди. – Шундай қилиб, кўп бор такрорлаганим китобни ёзишга киришарсиз балки? Сизнинг ўрнингизда Сюнсэй бўлганида…\n– Биз жаноб Сюнсэй билан бошқа-бошқа одамлармиз. – Жаҳли чиққанда Бакиннинг пастки лаби четга қараб қийшайиб кетарди, ҳозир ҳам шундай бўлди. – Мени афв этсангиз… Суги, Суги! Жаноб Идзумэнинг шиппагини тўғрилаб қўйдингми?\nИтибэйни кузатгач, Бакин айвон устунига суянди ва уйи ёнидаги мўъжаз боққа қараб, ўзини тинчлантиришга уринди. Барглари дарз кетган банан дарахти хазонрезги бўла бошлаган павлония бамбук ва пихтага аралашиб қуёш нури тушиб турган боғнинг тўрида ажиб кузги оролча ҳосил қилибди. Ювинадиган тоғора яқинидаги нилуфар деярли гуллаб бўлган, лекин пастак иҳотанинг нарёғига экилган хушбуй зайтун ҳалиям лаззатбахш ҳид таратар эди. Баланд зангори осмондан Бакинга таниш калхатнинг най товушини эслатадиган қичқириғи бир неча бор эшитилди. Бакин бирдан инсон ҳаётининг номукаммаллиги табиатнинг ушбу манзарасига мувофиқ келмаслигини чуқур ҳис этди. Бу дунёда яшаётган одамнинг бахтсизлиги шундаки, у дунёнинг номукаммаллигидан жафо чекар экан, айни чоғда унинг таъсирида бемаза сўзлар айтиш, инсон шаънига иснод келтирувчи ишлар қилишга мажбур бўлади.\nҲозиргина Бакин Итибэй Идзумини ҳайдаб юборди, ҳисоб. Бу ҳаракатини олийжаноб ишлардан деб бўлмайди. Лекин суҳбатдошининг пасткашлиги бу бемаъни ҳаракатга мажбур этди. Қиладиган ишини қилди. Пасткашнинг таъзирини берай деб пасткашликка борди. Бошқача айтганда, ахлоқий тубанлик қилишга мажбур бўлди.\nШу ўринда Бакиннинг хаёлига яқинда бўлиб ўтган шунга ўхшаш воқеа келди. Ўтган баҳорда у Сагами вилоятининг Камисиндэн отлиқ номаълум қишлоқчасидан қандайдир Нагасима Масабэй дегандан хат олганди. У йигит унга шогирд тушишни истаётганини ёзганди. Хатидан маълум бўлишича, у йигирма бир ёшида кар бўлиб қолгани, қандай қилиб бу дунёда ном қозонишни истаб ўзини адабиётга бағишламокчи бўлгани, асосан “ёмихон” битишиини, йигирма тўрт ёшга кирган бўлса, ҳозиргача шу иш билан шуғулланаётганини ёзганди. Ўз-ўзидан маълумки, энг яхши китоблари “Саккиз олапар” ва “Ороллар бўйлаб саёҳат мактублари” экан. Хатда яна олис қишлоқда адабий маҳоратини ошириш қийинлиги боис уни ҳамхўрак қилиб уйига қабул қилиш сўралганди. У олти қисмли роман ёзиб қўйгани, агар Бакин кўриб чиқса, вақти соати билан нашр қилиш мумкинлигини ҳам қўшимча қилганди… Хатнинг умумий мазмуни шундай эди. Албатта, бу илтимосларнинг бари ҳам дадил, ҳам қўполдек бўлиб туюлди Бакинга. Лекин бу одамнинг гаранглиги кўзи хира тортган Бакинда ҳамдардлик ҳисси уйғотмаслиги мумкин эмасди. Ва у жавоб хати ёзиб, қанчалик ачинмасин, бу истакни бажариш қийинлигини қўлидан келган даражада назокат билан тушунтирган эди. Кўп ўтмай Нагасимадан иккинчи хат келди, у бошдан оёқ аччиқ таъна-дашномлардан иборат эди. “Мен, – дейиларди хатда, – Сизнинг уқувсизлик билан ёзилган, керагидан ортиқ узун хатингизни сабр-тоқат билан ўқиб чиқдим. Менинг бор-йўғи олти қисмдан иборат қўлёзмамни ўқишни хоҳламабсиз. Бу сизнинг пасткашлигингиздан далолат беради…” Шундай бошланган хат қуйидаги жумла билан якунланган эди: “Уйингизга ёш укангизни қабул қилишни рад этганингиз қабиҳлик ва шармандаликдир!”\nҒазаб отига минган Бакиннинг ўша заҳотиёқ йўллаган жавоб хатида шундай сўзлар бор эди: “Китобларим ўқувчилари орасида сиздай маккор ва иккиюзлама йигит борлигини ўзим учун катта ҳақорат деб биламан”.\nЎшандан бери Нагасимадан ҳеч бир хат-хабар бўлмади. У ҳамон ўз романини ясаш билан банд, чамаси. Ва ҳали ҳам қачонлардир бутун Япония аҳли китобимни ўқийди деган умид билан ўзини овутаётган бўлса ажабмас.\nБу хотираларга бериларкан, Бакин қўш азобда – Нагасиме Масабэйга шафқатсизлик қилганидан ва ўзига ҳам шундай муносабат қилинганидан ўртанарди. Бирдан ифода этиб бўлмас ғам-ғуссага ботди.\nЛоқайд қуёш нурлари хушбўй зайтун барглари ичра сокин сузиб юрарди. Банан дарахти ва павлониянинг бирорта япроғи қилт этмасди. Ҳатто калхатнинг чинқириғи ҳам аввалгидай тиниқ эди. Табиат ва инсон ҳаёти… Агар ўн дақиқадан кейин хизматкор Суги пайдо бўлиб, тушлик тайёрлигини айтмаганда, Бакин айвон устунига суянганича қанча ўй суриши номаълум эди.\nБакин ёлғиз овқатланиб, ниҳоят, кабинетига ўтди. У ҳалиям ғамгин эди. Юрагининг чигилини ёзмоқ учун бир неча кундан кейин илк марта “Дарё қўлтиғи”ни қўлга олди. Тусмоллаб, дуч келган саҳифани очди. Лин Чун изғиринли тунда “Тоғ руҳи” ибодатхонасида яшириниб, ем-хашак омборининг ёнаётганини томоша қилаётган экан. Ушбу таъсирли воқеа тасвирини ҳар қачонгидек қизиқиб ўқий бошлади. Лекин бир неча саҳифадан кейин кутилмаганда аллақандай хавотирга тушди.\nУйдагилар ҳали ибодатдан қайтишмаган, уй жимжит эди. У дилидаги ғамни қувиш учун истар-истамас чеккан бўлди, китоб тутганча анчадан бери тинчлик бермаётган масалани ўйлашга тушди. Бу икки одам – юксак ахлоқли насиҳатгўй ва санъат шайдоси – мусаввир ўртасидаги мураккаб, чигал муносабатлар ҳақидаги масала эди. Бакин “Олдинги ҳукмдорлар йўли”нинг тўғри, ҳақиқийлигига ҳеч қачон шубҳа қилмаганди. Асарлари ҳам, ўзи айтганидай, санъатда “олдинги ҳукмдорлар йўли”нинг айни ифодаси эди. Шундай қилиб бу ерда ҳеч қандай зиддият йўқдай эди. Аммо масала шунда эдики, санъат учун нима муҳимроқ: “олдинги ҳукмдорлар йўли”ми ёки ўз ҳиссиёти, фикр-ўйларими?\nНасиҳатгўй Бакин биринчисини муҳим деб ҳисобласа, санъаткор Бакин, табиийки, иккинчисини авлороқ деб биларди. Енгил-елпи муроса учун бу зиддиятни бартараф этишдан осони йўқ, албатта. Ҳақиқатан ҳам, у кўп ҳолларда санъатга икки хил муносабатини уйғунлик, мувофиқлик ҳақидаги мавҳум мулоҳазалар билан яширишга уринарди. Лекин бошқаларни чалғитгани билан инсон ўзини ўзи алдолмас экан. У “гэсаку” адабиётини чин санъат деб ҳисобламас, уни “яхшиликни тасдиқлаш, иллатни қоралаш ” қуроли деб атар, лекин илҳоми жўш уриб, завқи қайнаб кетган чоғларда бирдан безовта бўла бошлар, бўшашиб, аввалги ишончини йўқотиб қўярди. “Дарё қўлтиғи” кайфиятига мутлақо кутилмаган ҳолда таъсир этишига шу сабаб эди.\nМана ҳозир ҳам Бакинни ғалати ҳадик чулғаб олди. У ҳали уйга қайтмаган оила аъзоларини ўйлаб кетди. Лекин асосий ғам-ташвишлари сабаби – “Дарё қўлтиғи” рўпарасида ётар, у бошқа ҳеч нарса ҳақида ўйлай олмасди. Бахтига, кўп ўтмай ҳузурига Ватанабэ Кадзан кириб келди. Улар анчадан бери кўришмаган эдилар. Одатдагидек пўрим кийиниб олган, қўлтиғида бинафшаранг рўмолчага ўралган нимадир бор эди. Чамаси, Бакинга китобларини қайтаргани келган. Ёзувчи қадрдон дўстини кўриб қувонди ва қарши олишга ошиқди.\n– Сизни кўргани ва миннатдор бўлиб китобларингизни қайтаргани келдим, – деди, кутилганидек, Кадзан кабинетга ўтаркан. Бакин меҳмонининг қўлида тугундан ташқари яна ўроғлиқ қоғоз ҳам кўрди.\n– Агар бўш бўлсангиз, кўриб қўйсангиз дегандим.\n– О, қани кўрайлик-чи!\nКадзан ҳаяжонини табассуми билан яширишга уриниб, қоғоз орасидан ипак матоҳ олди-да, Бакиннинг олдида ёйди. Сувратда бир неча маъюс яланғоч дарахт ва қўл ушлашиб баҳузур суҳбатлашаётган икки эркак тасвирланган эди. Дарахтлар остига сариқ барглар тўшалган. Шохларга қарғалар қўнган. Манзарадан кузги салқинлик уфуриб тургандек эди. Вазмин, одми тусли тасвирни кўриб, Бакин қувонганидан кўзлари ёшланиб кетди.\n– Қандай ажойиб-а! Баракалла.\n– Бу ишимни кечагина тугатдим. Яхши чиққандай туюлди ўзимга, шу боис уни ижозатингиз билан, сизга тақдим этишга журъат қилдим, – хурсанд ҳолда деди рассом сип-силлиқ иягини силаб.\n– Катта раҳмат. Фақат мени хижолатга қўйдингиз, кутилмаган совға билан, – минғирлади Бакин асардан кўзини узмай. Шу лаҳзада нимагадир ҳали ниҳоясига етмаган асари ёдига тушди. Лекин Кадзан Кадзан-да: ўй-хаёли суратларда эди.\n– Ҳар сафар қадимги улуғлар асарларига нигоҳ ташлаганимда, улар қандай қилиб зўр, нодир асар яратишнинг уддасидан чиқишган, деган савол бераман ўзимга. Уларнинг суратларида ҳамма нарса чин, мукаммал: дарахтлар ҳам, одамлар ҳам. Боз устига, уларда санъаткорнинг қалби яшайди. Мана шу нарса ҳақиқий санъат бўлса керак. Қадимги усталар олдида мен ўзимни ноқобил боладан ҳам ночорроқ ҳис қиламан.\n– Қадимгилар “келажак авлоддан чўчимоқ керак” деб бекорга айтишмаган, – ҳазиллашган бўлди Бакин суратлар оламига бутунлай ғарқ бўлган Кадзанга ҳавас билан тикилиб.\n– Лекин биз, келгуси авлод ҳам чўчиймиз, шу боис, ўтмиш билан келажак орасида аросатда қимирлай олмаймиз, фақат орқамиздан туртишса, қўзғаламиз. Аслида фақат биз эмас, қадимда ҳам шундай бўлган, биздан кейин келганларда ҳам шундай бўлади, чоғи. Олға юрилмаса, йиқилиб қолиш мумкин. Энг муҳими, бир қадам бўлса ҳам илгари силжиш.\n– Сиз ҳақсиз, энг муҳими шу, – меҳмон ва мезбон бир муддат жим қолишди, иккиси ҳам куз хаёлларига ғарқ эди. Кадзан суҳбат мавзусини ўзгартирди: – “Саккиз олапари”нгиз қалай? Иш аввалгидай жадал кетяптими?\n– Қаёқда дейсиз! Қайтага, аксинча. Бу борада қадимгиларга тенглашиш мушкул экан.\n– Нима ҳам дердик. Бу гапни эшитиш нохуш.\n– Ишонинг, бу ўзимни ҳаммадан ҳам кўпроқ ранжитяпти. Нима қилайлик, барибир куч-қувват борида ишлаш керак. Ўлсам-ўламанки, “Саккиз олапар”ни тугатмай қўймайман деб қарор қилдим. – Бакин аламли тиржайди. – Баъзида уялиб қоласан: китобнинг вазифаси – ўқувчини овутиш, кўнглини олиш-ку, ахир, шундай бўлса ҳам ўзинг билан келишолмайсан.\n– Менинг суратларимда ҳам шундай бўлади. Ҳамонки шу ҳунарни танлабманми, бу йўлдан охиригача кетаман.\n– Демак, аҳдимиз қатъий: жангда ўлсак, бирга ўламиз.\nИккови ҳам қаҳ-қаҳ уриб кулиб юборди, лекин бу кулгида ўзларигагина аён алам бор эди. Айни чоғда бу алам уларни тўлқинлантириб юборди.\n– Барибир мен сиз, рассомларга ҳавас қиламан. Сизлар, ҳеч бўлмаганда таъқиб-тазйиқлардан қутулгансиз, шунинг ўзи улуғ неъмат. – Бу сафар Бакин суҳбатни бошқа мавзуга бурди.\n– Бу тўғри, лекин тушунишимча, сизларда ҳам ўз асарлари учун хавфсираш бўлиб турадими?\n– Бўлганда қандоқ! – хитоб қилди Бакин ва цензуранинг қабиҳлигига мисоллардан бири сифатида бир куни асарининг бош қисмини, қандайдир порахўр амалдор ҳақида сўз боргани учун, қайта ишлашга мажбур қилишганини айтиб берди.\n– Полиция нозирлари тирноқ орасидан кир излаган сари ҳақиқий башарасини рўй-рост кўрсатади. Қизиқ-да, тўғрими? Бундайлар ҳаром луқмага ўрганганини салгина эслатиб ўтсанг ҳам норози бўлишади, қайта кўриб, ёзиб чиқишни буюришади. Ёки улар ўзлари тубан майллар, шаҳвоний ҳирслар ботқоғига ботганлиги боис, ишқ-муҳаббат мавзусидан сўз очган муаллифни, асарни “бузуқлар” рўйхатига тиркашади, ўзларини ёзувчидан кўра ахлоқли, фаришта ҳисоблашади. Четдан қараганда, бу жуда кулгили ва аянчли, маймун кўзгуда ўзининг асл қиёфасини кўриб, тишларини ғижирлатгандай, улар ҳам ярамасликларини фош этганда ғазаб отига минишади.\nБакиннинг бу қадар қизиқиб, жўшиб гапиришини эшитиб Кадзан беихтиёр кулимсиради.\n– Ҳа, албатта, бунақаси тез-тез учраб туради. Лекин асарингизни қайта ишлашга мажбур қилишганда ҳам бу сизнинг шаънингизни соя солмайди. Чунки полиция назоратчилари нималар дейишмасин, мукаммал асар бекаму кўст бўлиб қолаверади.\n– Шундайликка шундайку-я, аммо баъзан ўзбошимчалик ҳаддан ошиб кетади. Бир сафар мен турмага кийим ва овқат олиб келишларини ёзгандим. Нима бўлди денг? Шу беш ё олти сатр нарса олиб ташланди. – Шундай деб Бакин Кадзанга қаради, иккиси ҳам кулимсираб қўйишди.\n– Эллик йил, боринг юз йил ўтар, полиция назоратчилари бўлмайди, сизнинг романингиз эса қолади.\n– Романимни-ку айтолмайман, лекин полиция назоратчилари, менимча, ҳеч қачон йўқолмаса керак.\n– Мен барибир шундай деб ўйламайман.\n– Аниқроғи, мен айтмоқчи эдимки, полиция назоратчилари йўқолган тақдирда ҳам уларга ўхшашлар ҳамма замонда бўлади. Китобларнинг куйдирилиши, маърифат фидойиларининг қатл этилиши аллақачон ўтмишда қолиб кетган деб ўйлаш нотўғри.\n– Сиз кейинги пайтларда ғам-ҳасратга мойил бўлиб қолганингизни кўриб турибман.\n– Гап менда эмас, иним, ҳаётда полиция назоратчилари, бунга ўхшаганлар кун сайин кўпайиб боряпти.\n– Ундай бўлса тун-кун ишлаб таскин олиш, овуниш керак.\n– Ҳа, бошқа йўли йўқ, шекилли.\n– Агар жангда ҳалок бўлишни ҳисобга олмаса.\nБу гал ҳеч ким кулмади. Аксинча, Бакин суҳбатдошига хўмрайиб қаради. Кадзаннинг ҳазили ўта жиддий чиққан эди.\n– Ёшлар кўпроқ тирик қолиш, саломатлик ҳақида ўйлаши керак, ўлим эса қочмайди. – Унга Кадзаннинг сиёсий қарашлари маълум бўлиб, бу қарашлар ҳозир хавф-хатар туғдириши мумкин эди. Кадзан жавоб ўрнида кулимсиради, эътироз билдириш нияти йўқ эди.\nКадзанни кузатиб қўйиб, Бакин ёзув столи томон йўл олди. У қўлёзмани давом эттириш зарурлигини сезди, дўсти билан суҳбатдан кейинги ҳаяжон, изтироб унга куч-қувват бағишлаши керак эди. Анчадан бери бир одатга кўникканди – ишни давом эттиришдан олдин аввал ёзганларини ўқиб чиқарди. Мана ҳозир ҳам шошилмай бир неча саҳифани диққат билан ўқиди, тор сатрлар оралиғидаги жойлар тузатишларга тўла эди.\nЁзганлари уни қаноатлантирмади. Ҳарфлар, белгилар орасида қандайдир ортиқча, бегона нарсалар яшириниб ётгандай, улар яхлитлик, мутаносибликни бузиб тургандай туюлди. Бошда таассуротни асабийлашганига йўйди. “Афтидан, ҳозир бошқача кайфиятдаман, бундан яхши ёзиб бўлмайди”, ўйлади Бакин ва бутун парчани қайта ўқишга киришди, бу сафар ҳам ўша ҳолат: қаноатланмаслик ҳисси кучлироқ эди.\nБакин бирдан кекса одамларга хос бўлмаган саросимага тушди.\n“Қани, кўрайлик-чи, аввал нима бўлган экан?” Олдинги парчага кўз югуртириб чиқди. Айқаш-уйқаш сўзлар, сатрлар бир-бири билан зўраки боғланган, сайқал берилмаган жумлалар. Бакин ёзганларини яна ва яна ўқиб чиқди. Ўқиш жараёнида кўз ўнгида уқувсиз битилган эпизодлар, бетартиб қалаштириб ташланган тафсилотлар бирма-бир намоён бўла бошлади. Гоҳ ҳеч бир манзара ҳосил қилмайдиган пейзаж лавҳалари, гоҳ ҳақиқий ҳаяжон уйғотмайдиган оҳ-воҳлар, гоҳ мантиқ ҳукмидан узоқ баҳслар – шунча кун давомида нима ёзган бўлса, бари арзимас сафсатабозлик. Юраги увишиб кетгандай бўлди.\n“Барини қайта кўриб чиқмоқ керак!” – деди у ўзига ўзи ва нафрат билан қўлёзмани бир четга суриб қўйди, сўнг гурс этиб пойандозга чўкди. Лекин нигоҳи ҳамон столга қадалганди. Шу столда у “Ой ўроғи”ни, “Маньке давлати ҳақида туш”ни ёзди, сўнгра шу столда “Саккиз олапар” ёзилди. Стол устида терилган қимматбаҳо сиёҳдон, аждар шаклли пресс-папье, қурбақа тахлит мис чўмичча, зангори яшил чиннидан ясалиб, шер, гул тасвири туширилган сиёҳдон, шамол, чангни сақловчи тўсқич, мўйқалам чўткалар учун бамбукли таглик – бу буюмларнинг бари унинг ижодий изланишлари, азоб-роҳатларининг эски гувоҳлари. Ҳозир уларга қараб Бакин оғир ҳиссиётлар гирдобида қолди, гўё унинг ҳозирги мағлубияти бутун ҳаётидаги меҳнатларига соя солгандай, ижодий имкониятларини шубҳа остига қўйгандай. “Мен бўлсам ҳамиша мамлакатимизда тенгсиз буюк асар яратаман деб умидвор бўлиб юрган эканман. Барча умидларим ўзига ҳаддан ортиқ ишонган, бино қўйган, ўртамиёна одамнинг пуч умидлари бўлиб чиқди”. Бундай фикрдан кейин Бакин юракни зирқиратадиган, чорасиз ғам-андуҳ оғушида қолди.\nЯпония ва Хитойнинг буюк санъаткорларига таъзим қиларкан, уларнинг қудратли истеъдоди олдида ўзининг қобилияти қанчалик ночорлигини ҳамиша ёдда тутарди. Замондош ёзувчиларидан нархини паст олар, манфаат бандаларига эса аксинча гердайиброқ қарар, улардан афзаллигини сезарди. О, охир-оқибат улардан кам жойи йўқлигини, шармандаларча катта кетиш асирига айланган калтабин одамга айланиб қолганини тан олиш жуда қийин бўлди.\nҲалокатга учраган кеманинг чўкишига дарға ночор қараб қолгани каби, қиёмига етмаган, ночор қўлёзмасига боқар экан, Бакин вужудини қамраб олган умидсизлик билан аста-секин кураша бошлади. Сўнгги дақиқада орқадаги фусума кенгайиб “Бобожон, мана мен келдим!” деган хитоб эшитилиб, нозик қўлчалар бўйнини қучоқламаганда, эҳтимол, чорасизлик сиртмоғидан ҳали-бери қутула олмаган бўлармиди. Невараси Таро хонага чопиб киришга улгурмай, болаларга хос журъат ва соддадиллик Бакиннинг тиззасига тез чиқиб олди.\n– Бобожон, бу менман!\n– А-а, қайтиб келганинг қандай яхши бўлди. – Шундай дер экан, “Саккиз олапар” муаллифининг ажин босган юзлари қувончдан порлаб кетди.\nОшхонадан хотини О-Хякунинг зардали, келини О-Миттининг иболи товуши эшитилди: аёллар берилиб гаплашишарди. Ора-сира паст овозли эркак қўшилиб қоларди, демак, улар билан бирга ўғли Сохаку ҳам келибди. Бобосининг тиззасига чиқиб олган Таро бирдан жиддий тортди ва гўё катталарнинг гапини эшитаётгандай шифтга тикилиб қолди. Очиқ ҳавода юрганидан юзлари қизарган, бурун парраклари ҳар нафас олганда титрарди.\n– Бобожон, бобожон! – кутилмаганда сўз қотди қизғиш-яшил кимоно кийган болакай. Фикрини бир жойга тўплашга урингани ва кулгидан ўзини зўрға тийгани учун унинг кулгичлари дам кўриниб, дам ғойиб бўларди.\nБакин неварасига боқиб беихтиёр жилмайди.\n– Бобожон, сен ҳар куни…\n– Нима ҳар куни?\n– Ишлашинг керак.\nБакин қаттиқ кулиб юборди ва сўради:\n– Хўш, кейин- чи?\n– Кейин… нима эди… Сабр-тоқатли бўлмоғинг керак.\n– Ҳа, гап бу ёқда дегин. Кейин-чи?\n– Йўқ, ҳали ҳаммаси эмас. – Сочлари кокил қилиб ўрилган бошини орқасига ташлаганча Таро шарақлаб кулди.\nКўзларини қисиб, оппоқ тишларини кўрсатиб, юзларида чуқурчалар пайдо қилиб кулишига қараб қачонлардир, катта бўлганида, мана шу юзларида, бошқалар каби ғам-ҳасрат ифодаланишини тасаввур этиш қийин… Бахтли онларни кечираётган Бакин шундай хаёлга чўмган эди. Ва бу фикр уни янада хушнуд қилди.\n– Менга яна нималар буюрилган?\n– Кўп нарса.\n– Қани, тезроқ айта қол.\n– Э-э… Сен, бобожон, ҳозиргидан хам буюк бўласан ва шунинг учун…\n– Буюк бўламан? Хўш, “шунинг учун”, у ёғи-чи?\n– Шунинг учун сен тоқатли бўлишинг керак.\n– Мен ўзи тоқатлиман, – деди Бакин кутилмаган жиддий оҳангда.\n– Яна, янада тоқатлироқ бўлишинг…\n– Кимнинг буйруғи бу?..\nТаро бобосининг юзига айёрона қаради-да, кулиб юборди:\n– Ўзинг топ кимнинг буйруғи эканини!\n– Бугун ибодатхонага бординглар, менимча, буни поп ҳазратлари айтгандир.\n– Э, йўқ, йўқ! – Таро қатъий бош ирғади, бобоси тиззасидан тушаётиб, иягини сал керди: – Айтайми, ким буюрганини?\n– Албатта, айт-да.\n– Асакуса ибодатхонасидаги Каннон-сама айтди! – Шундай деб болакай қаттиқ кулди-да, чаққонлик билан гўё бобосининг тутиб олишидан чўчигандай қочиб кетди. Бобосини боплаб лақиллатганига хурсанд болакай ошхонага югурди. Шу он Бакиннинг қалби тантанавор ва улуғвор бир ҳисдан яйраб кетди. Лабларида бахтиёр табассум жилваланди. Кўзлари ёшланди. Таро бу ҳазилни ўзи ўйлаб топдими ёки онаси ўргатдими – уни мутлақо қизиқтирмасди. Шу топда невараси оғзидан эшитгани чинакам мўъжиза эди. “Маъбуда Каннон ишлашга даъват этди. Ўзидан кетмасликни, янада тоқатли бўлишни буюрди”.\nКекса адиб кўзлари ёшланиб кулди ва бошини худди болакайдек ўйнатиб қолди.\nЎша кун, кечқурун. Думалоқ қоғоз фонуснинг хира ёруғида Бакин қўлёзмани тузатишга киришди. У ишлаганда хонага ҳеч ким, ҳатто уйидагилар ҳам кирмасди. Кузнинг узун тунларида пиликнинг чирсиллаши ва чигирткаларнинг чириллаши унинг хонасига деразалари аро мусиқадек кирар эди.\nБакин қаламни қўлига олиши билан миясида милтиллаган учқун ёришганини ҳис қилди. Қалами ўн, йигирма сатр нақшлаши билан ёруғлик янада кучли, ёрқин аён бўла борди. Бунинг нималигини ўз тажрибасидан яхши билган Бакин қаламни ўта эҳтиёткорлик билан юргизди. Илҳом гулханга ўхшаш нарса, ахир: қаловини топиб ёқмасанг, ўчиб қолиши ҳеч гапмас…\n– Шошилма. Сабр қилиб кут ва яхшилаб ўйлаб кўр, – шипшиди Бакин шахт билан олға интилаётган қаламни тўхтатишга ҳаракат қилиб. Лекин миясидаги фикрлар, юлдуз йилтиллашидай, шиддат-ла олға интиларди. Фикр- ўйлар лаҳза ўтган сари кучайиб, иродасига қарши ўлароқ, уни эргаштириб борарди.\nУ энди чигирткаларнинг чириллашини эшитмасди. Фонуснинг хира ёруғи ортиқ ғашига тегмасди. Қўлидаги қалам гўё мустақилдай алоҳида куч касб этиб, қоғоз юзида бетўхтов йўрғаларди. Энди у шиддат-ла ёзарди, калласидаги фикр оқими, осмондаги Сомон йўли ҳаракати янглиғ тобора шитоб билан борарди. Бу ҳайратангиз стихия қўрқитарди: унинг шиддатига куч-қуввати етмай қолишидан чўчирди. Қаламни қўлида қаттиқ қисган ҳолда буйруқ берарди ўзига: “Ёз, кучинг етганча ёз! Ҳозир ёзмасанг, кейин ҳеч қачон ёзолмайсан”.\nЛекин оқим, ёруғ тутун янглиғ, шусиз ҳам тезлигини камайтирмасди. Бош айлантирадиган шиддат йўлида ҳамма нарсани ўчириб, янчиб, Бакинни сиқувга олди. Охир-оқибат адиб унга тўла бўйсунди. Оламдаги ҳамма нарсани унутиб, қаламни оқим ортидан елишга имкон берди. Ушбу лаҳзаларда унинг улуғвор қарашида нариги ёқдаги топиш ва йўқотишлар, муҳаббат ва нафратлар ўз ифодасини топмоқда эди. Унда ҳаяжондан заррача из қолмади. Танқидни ҳам, мақтовни ҳам унутди. Унда фақат бир нарса – ақл бовар қилмайдиган хурсандчилик, аниқроғи, юксаклик, кўтаринкилик барқарор эди. Бундай ҳолатни бошидан кечирмаган одам ақл-идрокнинг ижодий фидойилик билан боғлиқ ҳолатини тушунмайди. Санъаткор руҳининг улуғворлигини ҳис қилмайди. Айни шундай онларда ёзувчи нигоҳига ҳаёт очилади. Бу ҳаёт ҳар қандай чўкинди, иркитлардан тозаланган, энди ҳосил бўлган кристаллдай ярқироқ бўлади…\nБу орада ошхонада, қоғоз фонарь ёруғида бир-бирига қарама-қарши ўтириб қайнона О-Хяку ва келин О-Мити тикиш билан банд эдилар. Тарони ухлатишган, чоғи. Сал нарироқда бир амаллаб жойлашган нимжон Сохаку хапдори ўраш билан машғул эди.\n– Ота ҳали ётмапти, – деди О-Хяку игнага ип ўтказаётиб.\n– Ҳа, тағин ишга шўнғиб кетди, менимча – жавоб берди О-Мити тикишдан бошини кўтармай.\n– Бефаросат! Бу иши оиламизга дуруст даромад келтирса кошки эди, акс ҳолда… – Шундай деб О-Хяку ўғли ва келинига каради. Сохаку ўзини эшитмаганга солди ва ҳеч нарса демади. О-Мити ҳам жим эди.\nБу ерда ҳам, Бакиннинг кабинетида ҳам чигирткаларнинг тўхтовсиз чириллаши эшитилиб турарди.\nРус тилидан Сайди Умиров таржимаси\nРукнларАкутагава Рюноске (1892-1927; Япония)ТегларАкутагава Рюноскэ, Таржимон: Сайди Умиров\n← Аввалги Аввалги Бир асар таҳлили. Юлдузлар мангу ёнади (кўрсатув)\nКейинги → Кейинги: Чустий. Садоқат гуллари


Белбоғли кураш. Жиззахда Ўзбекистон Кубогига старт берилди / Olamsport.com\nБелбоғли кураш. Жиззахда Ўзбекистон Кубогига старт берилди\nТеглар : Белбоғли курашЎзбекистон кубогиЖиззах\nБугун Жиззах ихтисослаштирилган олимпия захиралари мактаб-интернатида белбоғли кураш бўйича эркаклар ўртасида Ўзбекистон Кубоги мусобақаси бошланди.\nЎзбекистон Республикаси Жисмоний тарбия ва спорт вазирлиги ҳамда Ўзбекистон белбоғли кураш федерациясининг йиллик тақвим-режасидаги мазкур Ўзбекистон кубогида Қорақалпоғистон Республикаси, Тошкент шаҳри ва вилоятлардан юз нафардан ортиқ полвонлар -55, -60, -66, -73, -81, -90, -100 ва +100 кг. вазн тоифаларида куч синашишмоқда. Мусобақа доирасида шунингдек, куннинг биринчи яримида тантанали очилиш маросими ҳам ташкил этилди.\nТошкентбой ЯХШИБОЕВ, Ўзбекистон белблоғли кураш федерацияси ҳакамлар ҳайъати раиси:\n- Ҳар қандай беллашувнинг муносиб тарзда, муросасиз ўтишида ҳакамлар томонидан спортичиларнинг ҳар бир ҳаракатларини тўғри баҳолаб бориш ўта муҳим саналади. Ишонч билан айтишим мумкинки, ушбу мусобақада ҳам эътирозларсиз, одиллик тамойиллари асосида ўтади. Шунингдек, федерациямиз кенгаши томонидан мусобақада терма жамоамиз учун номзодларни аниқлаб боряпмиз.\nБеллашувлар якунига етгач, мусобақа жараёнлари билан тўлиқ танишишингиз мумкин.


Ўқитувчиларга маошни ҳоким ўз чўнтагидан тўлайдими?Haqida.net\nHome Dunyo Ўқитувчиларга маошни ҳоким ўз чўнтагидан тўлайдими?\nЖорий йилнинг 11 ноябрь куни Андижон шаҳри ҳокими Дилмурод Раҳматуллаев ўз раислигида ўтган йиғилишда яна одоб-ахлоқ доираларидан четга чиқиб, уятсиз сўзларни ишлатишда давом этган ва йиғилганларни ҳақоратлаган. Бу сафар Раҳматуллаев йиғилишда ўтирганларни нафақат уятли сўзлар билан сўккан, балки мажбурий меҳнат ва қонунда назарда тутилмаган ҳолат бўйича мажбуриятларни бажаришга ундаган.\nФото: Андижон шаҳри ҳокими Дилмурод Раҳматуллаев/Kun.uz\nАндижон шаҳри ҳокими «вилоят миқёсида Андижон шаҳри металлоломдан анча қарз бўлиб қолгани»ни айтган. У шу боисдан «ҳар бир ташкилот, жумладан мактаб ва мактабгача таълим муассасалари ҳам кунлик металлалом мажбуриятини бажариши кераклиги»ни таъкидлайди.\nБундан аввалроқ «Kun.uz»да таниқли блогер ва журналист Санжар Саид ўзи истиқомат қилаётган Жиззах вилояти мактабларида норасмий равишда «металлолом солиғи» жорий этилгани ҳақида ёзганди. Шундан кейин Халқ таълими, Олий ва ўрта-махсус таълим вазирликлари ҳамда Жиззах вилояти ҳокимлигига йўлланган тезкор талаблар бўйича Халқ таълими вазирлигидан 2017 йил 9 январда 03 02/1 5 226 сонли хат орқали олинган маълумотга кўра, Жиззах вилояти ва Арнасой тумани халқ таълими муассасалари, шунингдек, умумий ўрта таълим мактаблари раҳбарлари томонидан ўқувчиларга металлолом, макалатура тўплаш ва шунга ўхшаш масалаларда топшириқ (кўрсатма) берилмагани маълум қилинганди.\nЛекин бу вазиятда «металлоломни ҳар қандай чоралар билан» йиғиш топшириғини шахсан Андижон шаҳар ҳокими Дилмурод Раҳматуллаев бермоқда.\nНаҳотки, металлолом масаласини ҳал қилиш соғлиқни сақлаш, халқ таълими ва шу каби ижтимоий соҳа вакилларининг иши бўлса? Мактаб директори металлоломни қандай топиши юзасидан иккита аниқ ечим бор: ноқонуний пул йиғимини ташкиллаштиради ёки металлолом йиғиш учун барчани сафарбар этади. Акс ҳолда, аудиоёзувда айтилганидек, «шаҳар ҳокимининг ғазаби»га учрайди.\nДемак, мактабдаги ноқонуний пул йиғимлари қаердан пайдо бўлишини шаҳар ҳокимиятининг тор йўлакларидан қидириш керак…\nМасаланинг бошқа бир жиҳатига эътибор қаратсак. Шаҳар ҳокими нега педагог ва мактаб жамоасини шаҳарни ободонлаштириш ишларида қатнашишга мажбурламоқда? Аудиоёзувда айтилганидек, «ўқитувчилар дарахтларни оқлаб, ерни юмшатиб, ахлатларни олиб кетса бас!». Аммо соат 9:00дан ҳашар бошланса, болаларга ким таълим беради?\nХалқаро Меҳнат ташкилотининг Ўзбекистон Республикаси томонидан ратификация қилинган конвенциялари талаблари асосида Ўзбекистонда мажбурий меҳнат ва болалар меҳнатидан фойдаланиш ҳолатларининг олдини олишга қаратилган тарғибот-ташвиқот ишлари жараёнида мулкчилик шаклидан қатъи назар барча ташкилот, муассаса ва корхоналар раҳбарларига бу борада қонун бузилишига йўл қўйган ҳар қандай айбдор шахсга нисбатан меҳнат ва прокуратура органлари ваколати доирасида маъмурий ва жиноий жавобгарлик чоралари кўрилиши ҳақидаги огоҳлантиришлар Дилмурод Раҳматуллаев учун бегона тушунчами?\nҚайд этиш жоизки, бундан ҳам аввал Раҳматуллаев иштирокида ўтган йиғилишда ҳоким ўқитувчиларга нисбатан ҳақоратли сўзларни ишлатгани маълум бўлганди. Ўшанда ҳам пахта йиғим мавсумига теримчиларни етарлича жалб қила олмаган «бечора»лар бўйин эгиб турган.\nБу гал пахта режасини бажаришда сусткашлик қилаётган бир гуруҳ мактаб директорлари ҳақоратланди. Гўёки уларнинг ойлик маоши Раҳматуллаевнинг чўнтагидан ажратиб берилаётгандек, миннат қилинди.\nДўппини бир четга қўйиб фикр қилайлик, ўқитувчи пахта терсинми, металлолом йиғсинми, кўчани обод қилсинми ёки болаларга таълим берсинми? У ким ўзи? Унинг айби бюджетдан маош олиб, мактабда дарс беришими ёхуд фидойи инсон бўлиб барчасига чидашими?\nЭнг ачинарлиси, Дилмурод Раҳматуллаев бу сафар ўзидан бир неча ёш улуғ бўлган маҳалла фуқаролар йиғини раисларидан бирини уятли сўзлар билан ҳақорат қилишдан ўзини тийиб турмади.\nШу ўринда Ҳазрати мир Алишер Навоийнинг бир ҳикматини эслаб ўтишни жоиз: «Тилга ихтиёрсиз – элга эътиборсиз».\nИшонч билдирамизки, Раҳматуллаев уни қўллаб турган халқи олдида кечирим сўрайди ва берган ноқонуний топшириқларини қайтариб олади.


Ўзбекистонда диний экстремизмга қарши тарғибот ишлари кучайтирилган « O'zbekiston ERK Demokratik Partiyasi\nЎзбекистонда диний экстремизмга қарши тарғибот ишлари кучайтирилган\n21 July 2013 - 15:45\nШу мақсадда республика телевидениеси намойиш этган қатор кўрсатувларда интернет тармоқлари орқали экстремистик диний мафкура тарқатилаётгани қораланган.\nКўрсатувда иштирок этган диний экспертлар ҳозирги пайтда интернетни тўлиқ назорат қилиб бўлмаслигини айтиб, ота-оналарни фарзандлари қандай веб саҳифаларга кираётганини назорат қилишларини уқтиришади.\n“Агар ота-она ўз боласини нималарга қизиқишини билиб тўғри йўналтира олса, Ўзбекистон хавфсизлигини сақлашга катта хизмат қилган бўладилар”, деб таъкидлайди Исломий тадқиқотлар маркази илмий ходими Илҳом Бекмирзаев.\n“Жарга туташ йўл” кўрсатувида қатнашган Вазирлар маҳкамаси қошидаги диний ишлар бўйича қўмита ходими Шавкат Ҳамдамов эса Ўзбекистон фуқароларига хорижга чиққан пайтларида ҳам фақат мамлакатда чоп этилган диний адабиётлардан фойдаланишларини маслаҳат беради.\nХабарларга кўра, айни пайтда уйларида диний китоб ва шу мавзудаги аудио-видеолар сақлаган фуқаролар махсус хизмат ходимлари томонидан таъқиб қилина бошланган.\nЖумладан, Тошкент вилояти Ўртачирчиқ туманидаги тўрт хонадон милиция ва маҳалла оқсоқоллари томонидан текширилиб, диний адабиётлар олиб кетилган, деб хабар беради Forum18сайти.\nНасроний динига оид юздан ортиқ китоблар Тошкентдаги диний ишлар бўйича қўмитага жўнатилгани, у ерда мусодара қилинган китоблар “миссионерлик фаолияти”ва “экстремизм”ни тарғиб қилади, деб топилгани хабар қилинади.\nДиний қўмитага кўра, Ўзбекистонда ўзбек тилидаги миссионерлик адабиётлари бугунги ёшлар онгига энг кўп хавф солади.\nЎртачирчиқ туман жиноят маҳкамаси диний адабиётлар мусодара қилинган фуқароларни “жамоат тартибини бузиш”да айбдор деб топиб, 18,4миллион сўм (9000 минг доллар) жарима белгилаган.\nБундан олдинроқ, Ўзбекистонда “Вояга етмаганларнинг жисмоний ва маънавий ривожланишига салбий таъсир этувчи ахборотлардан ҳимоя қилиш тўғрисида”ги қонун лойиҳаси ишлаб чиқилган.\nТаҳлилчилар ушбу қонун билан ҳукумат Ўзбекистонда ахборот олиш ва тарқатишни янада назорат остига олишини таъкидлайдилар.\nИнформацион оқимнинг давлат назоратида бўлмаётгани ва фуқароларнинг ижтимоий тармоқларда фаоллашиши ҳукуматни кўпроқ хавотирга солиши мумкин.


Kun.uz 7та йўналишда профессионал кадрларни ишга таклиф қилади\nKun.uz сайти тажрибали ва ўз ишини яхши кўрадиган журналист, муҳаррир, иқтисодчи, ҳуқуқшунос ва видеооператорларни ишга таклиф этади.\n1. Сайтнинг инглиз тилидаги талқини учун тажрибали мухбир ва таржимон\nВазифаси: Ўзбек ва рус тилидаги матнни инглиз тилига тезкор ва сифатли таржима қилиш, тадбирларни ёритиш, мавзуни ўрганган ҳолда мақолалар тайёрлаш.\n– IELTS Writing балли 7 ва ундан юқори;\n– ёзма таржима бўйича камида 2 йиллик иш тажрибаси;\n2. Иқтисодий таҳлилчи\nВазифаси: Ўзбекистон иқтисодий ҳаётини мутахассис сифатида шарҳлаб бориш, соҳа янгиликларини одамларга содда ва халқона тарзда тушунтириш, иқтисодиётдаги ўзгаришлар ва киритилаётган таклифларга экспертлик муносабатини билдириш.\n– иқтисод ёки молия соҳасида олий маълумот;\n– соҳада илмий изланишлар олиб борганлик тажрибаси;\n– шу йўналишдаги камида 3 йиллик иш стажи;\n– ўз фикрини бир ёки бир нечта тилда равон ифода эта олиш.\n3. Сайтнинг рус тилидаги талқини учун тажрибали журналист\nВазифаси: Профессионал журналистик фаолият – янгиликларни ёритиш, тадбир ва анжуманларда мухбир сифатида қатнашиш, интервью олиш, мавзуни ўрганган ҳолда мақолалар тайёрлаш, хабарларни ўзбек тилидан рус тилига таржима қилиш.\n– журналистикада камида 3 йиллик иш тажрибаси.\n4. Ўзбек тилида ишловчи профессионал журналист\n– ёши 30дан 40гача;\n– ўзбек тилини мукаммал билиш, рус ёки инглиз тилида мулоқот қила олиш;\n– журналистика соҳасида камида 3 йиллик иш тажрибаси.\n5. Видеоконтент муҳаррири\nВазифаси: Сифатли видеоконтент яратилишига раҳбарлик қилиш, жаҳон интернет-журналистикасидаги замонавий тенденцияларни ўзбек медиасига олиб кириш, Kun.uz видеоконтентини замонавий маҳсулотлар билан бойитиш учун.\n– хорижий тилларни билиш;\n– журналистика соҳасида олий маълумот;\n– журналистика, айниқса телевидениеда муҳаррир сифатидаги иш тажрибаси.\n6. Монтаж ва графика устаси\n– «Adobe Effect» ва «Adobe Premier» дастурларини жуда яхши ўзлаштирган бўлиши,\n– юқори сифатли визуал эффектларни, бадиий ва ҳужжатли фильмлар учун сценаристнинг исталган ғоясини рўёбга чиқара олиши,\n– ишига ижодий ёндашадиган бўлиши керак.\nВазифаси – ижодий-бадиий типдаги видеомаҳсулотлар яратиш. Ишга олишда талабгорнинг бунгача қилган ишларига қараб баҳо берилади.\n– операторлик ва монтаж соҳасида иш тажрибаси;\n– олий ёки ўрта махсус маълумот;\n– ёши 22-35 оралиғида.\n7. Тажрибали ҳуқуқшунос\nВазифаси: Сайт материалларига ҳуқуқий баҳо бериш, суд-ҳуқуқ соҳасидаги янгиликларни ёритиш, қонунчиликдаги муҳим ўзгаришлар бўйича таҳлилий мақолалар тайёрлаш, фуқаролар мурожаатлари асосида журналистик суриштирувлар ўтказиш.\n– ҳуқуқшунослик йўналишида олий ёки ўрта-махсус маълумот;\nШунингдек, аксарият вакансияларда ходимлар пойтахтдаги бош офисга келиб ишлай олишлари, яъни Тошкентда яшашлари зарур. Таҳририят турар жой масаласида кўмак бериш имкониятига эга эмас.\nНомзодлар ўзи ҳақида кичик ҳажм ва эркин тарзда баён қилинган маълумотлар, яшаш ва иш жойи, телефон рақами, иш тажрибаси, соҳадаги фаолиятига доир ахборот (нашр этилган мақолалардан нусхалар, интернетда эълон қилинган видеоматериалларига ҳаволалар)ни info@kun.uz электрон почта манзилига юборишлари лозим.\n15:00 / 14.08.2020


Беқиёс хизмат муносиб тақдирланади | Ўзбекистон Халқ демократик партияси\nБеқиёс хизмат муносиб тақдирланади\n2020-06-02 11:06:56 323\nКоронавирус падемияси тарқалган карантин шароитида яшаб, кўп нарсаларни анлаб етдик, англаганларимиз оддий, у ўша соғлик деб аталмиш улуғ неъматимизнинг қанчалар бебаҳолиги, яна уни йўқотиш ҳам, асраш ҳам оддийлигини, ҳеч қандай харажат талаб қилмаслигини, фақат озгина эътибор зарурлигини англаб етдик.\nХалқимиз покиза рўзғорларни фариштали, баракали рўзғорлар, дея эъзозлайди. Бундай хонадонларда соғ-саломатлик, поклик аталмиш қалқон ҳимоясидадир.\nМамлакатимизда иккита янги қонун имзоланди. Биринчиси “Саломатлик” орденини таъсис этиш тўғрисида”ги Ўзбекистон Республикаси Қонунидир. Қонун билан “Саломатлик” ордени таъсис этилди ҳамда орден тўғрисидаги низом тасдиқланди. Унга кўра, “Саломатлик” ордени билан Ўзбекистон фуқаролари мамлакатимизда соғлиқни сақлаш тизимини ривожлантириш, аҳоли саломатлигини яхшилаш ҳамда ушбу соҳада халқаро ҳамкорликни мустаҳкамлашдаги алоҳида хизматлари учун мукофотланади.\nОрден билан чет эл фуқаролари ва фуқаролиги бўлмаган шахслар ҳам мукофотланиши мумкин. “Саломатлик” ордени икки даражадан иборат бўлади.\nI даражали “Саломатлик” ордени билан мукофотланган шахслар БҲМнинг 30 баравари миқдорида, II даражали “Саломатлик” ордени билан мукофотланган шахслар БҲМнинг 25 баравари миқдоридаги бир марталик пул мукофоти олади.\nI ва II даражали “Саломатлик” ордени билан мукофотланган шахслар қонун ҳужжатларида белгиланадиган имтиёзлардан фойдаланади.\nИккинчи қонун “Соғлом турмуш” медалини таъсис этиш тўғрисида”ги қонун ҳам имзоланди. Қонун билан “Соғлом турмуш” медали таъсис этилди ва медал тўғрисидаги низом тасдиқланди. “Соғлом турмуш” медали билан аҳоли орасида соғлом турмуш тарзини шакллантиришга қўшган ҳиссаси учун соғлиқни сақлаш муассасалари шифокорлари, ОАВ вакиллари, блогерлар, фуқаролар, намунали оилалар, спортчилар ва бошқа шахслар мукофотланади.\nМедал билан мукофотланган шахслар БҲМнинг 10 баравари миқдоридаги бир марталик пул мукофоти олади ва қонун ҳужжатларида белгиланадиган имтиёзлардан фойдаланади.\nЗеро, дунё бўйлаб тарқалган коронавирус инсон соғлигининг баҳосини яна бир бор англатди. Шу билан биргаликда саломатлик посбонлари бўлган соғлиқни сақлаш ходимларининг фидокорона хизматларини бутун халқимиз эътироф этиб турибди.\nЭндиликда саломатликни муҳофаза қилишдек эзгу мақсадлар йўлидаги фидокорона хизматлар муносиб тақдирланиши ҳаммамизни қувонтиради.


Сув ресурслари билан боғлиқ вазият оғирлашмоқда: 1 миллиарддан зиёд одам хавфсиз ичимлик сувидан фойдалана олмайди\n01:43 / 22.05.2019\nХавфсиз ичимлик суви ва санитария инсоннинг асосий ҳуқуқлари сифатида эътироф этилди, зеро улар соғлом турмуш тарзини таъминлаш учун зарур. Дунё миқёсида 10 кишидан 3 нафари хавфсиз ичимлик сувидан фойдаланиш имконига эга эмас. Ҳимояланмаган манбалардан сув ичувчи кишиларнинг деярли ярми Африкада, Сахара жанубида ишайди. 10 кишидан 6 нафари санитар хизматлардан фойдалана олмайди. Бироқ бу умумжаҳон кўрсаткичлар минтақалар ва мамлакатлар кесимида сезиларли фарқ қилади. Kun.uz мухбири 21 май куни Тошкентда бўлиб ўтган БМТнинг 2019 йилдаги сув ресурслари ҳолатига доир бутунжаҳон ҳисоботи тақдимотига асосланиб, шу ҳақида хабар берди.\nСув ресурслари танқислиги\n"Дунёда сув ресурслари билан боғлиқ вазият янада оғирлашмоқда. Демографик ўсиш ва аҳоли мобиллиги, шунингдек иқлим ўзгариши оқибатида янги эҳтиёжларнинг пайдо бўлиши натижасида юзага келган сув истеъмолининг ошиши сув ресурслари танқислигининг янада сезиларли намоён бўлишига олиб келади", - деди Тошкент ирригация муҳандислиги ва қишлоқ хўжалиги мехнизацияси институти ректори, профессор Ўктам Умурзоқов.\nРасмий статистикага кўра, дунёда 2,4 млрд киши сув ресурслари билан боғлиқ зарур сантария хизматларига эга эмас. 1 млрд.дан ортиқ киши хавфсиз сувдан фойдаланиш имконига эга эмас ва бу, ўз навбатида, камида 250 млн касаллик ҳолати, 2,2-5 млн ўлим билан туговчи ҳолатларга олиб келади. Шу билан бирга, суғорилувчи ерларнинг 20 фоизи ёмонлашади, шўрланади ва фойдаланишга яроқсиз ҳолатга келади.\nАҳолининг сув ресурсларига оид билимини ошириш "Ўзбекистонда Орол денгизи мисолида сувдан нооқилона фойдаланишнинг фожиавий оқибатларига янада яққол гувоҳ бўлиш мумкин. Келгуси авлод олдида Орол фожиаси инсон аралашуви натижаси экани ва фақат шу қўллар билангина "6-мақсад: тоза сув ва санитария барча учун" дастури ижросига эришиш мумкинлигини ёддан чиқармаслигимиз керак", - деди БМТнинг Ўзбекистондаги доимий координатори Хелена Фрейзер.\nУнинг сўзларига кўра, Ўзбекистонда ушбу мақсадларга эришиш учун аҳоли, ёшлар ва ҳукуматнинг сувдан оқилона фойдаланишга доир билимларини ошириш зарур. Бу йўналишда замонавий технологияларни қўллаш лозим. Муаммолар ечимига фуқаролик жамиятини жалб қилиш ва рағбатлантириш, аҳолини сувга нисбатан маданиятли ва эҳтиёткорона муносабатда бўлишни ўргатиш керак. Сувдан ҳамма фойдалана олиши ва асраш учун нима қилиш кераклигига оид маълумотлар билан бўлишиш муҳим. БМТнинг Ўзбекистондаги жамоаси Ўзбекистон ҳукумати билан ҳамкорликдан хурсанд экани ва ушбу мақсадга етишиш келгуси авлод учун жуда муҳимлиги қайд этилди.\n"Фақат биргаликдаги саъй-ҳаракатлар билан ҳар биримиз сув ресурсларини сақлашга ўз ҳиссамизни қўша оламиз, шундагина келгуси авлод сувдан бемалол фойдаланиши мумкин", - дейди Фрейзер.\nМинтақавий сув ҳамкорлигига ёндашув\n"БМТнинг сув ресурслари ҳолатига оид йиллик маърузаси сувдан фойдаланишдаги муҳим маъруза ҳисобланади, ундан мақсад - қарорларни қабул қилишга масъул шахсларга сув ресурслари соҳасида барқарор сиёсатни йўлга қўйишга доир жиҳозларни тақдим этиш. БМТ 2019 йилги сув ресурсларига доир маърузасини "Ҳеч кимни четда қолдирмай" дея номлади. Бу маъруза бутун жаҳон ҳамжамияти, жумладан Ўзбекистон ва Марказий Осиё учун долзарб аҳамиятга эга. Ўзбекистонда минтақавий сув ҳамкорлигига ёндашув тубдан ўзгарди. Бугун биз Марказий Осиёдаги ҳамкорларимиз билан сув хўжалиги масалалари бўйича алоқаларни йўлга қўймоқдамиз. Сўнгги икки йилда сувдан фойдаланиш масалалари бўйича Қозоғистон, Қирғизистон, Тожикистон ва Туркманистон билан тузилган ишчи гуруҳлар бугунга келиб ижобий натижа бермоқда", - деди Ўзбекистон Республикаси сув хўжалиги вазири ўринбосари.\nТаъкидланишича, Ўзбекистон охирги ўн йилликда ечимини топа олмаётган кўплаб масалалар бўйича самарали ечимларни топмоқда. Чегара олди ҳудудлардаги сув хўжалиги объектлари ва уларнинг эксплуатациясига доир барча баҳсли масалалар деярли тартибга солинди. Шунга қарамай, мамлакат минтақавий ва миллий даражада сув ресурслари билан боғлиқ янги чақириқларга гувоҳ бўлмоқда, улар аҳоли сонининг ошиши, озиқ-овқат маҳсулотларига талабнинг ортиши, иқлим ўзгариши, музликларнинг интенсив эриши ва бошқа омилларга боғлиқ.\nУнинг сўзларига кўра, 2019 йилда томчилаб суғориш 32 минг гектар майдонда йўлга қўйилди, 2025 йилгача эса 1 млн гектарга яқин майдонни сувни тежовчи технологиялар билан қамраб олиш режалаштирилмоқда, бунинг натижасида эса томчилаб суғориш майдони 200 минг гектардан ошади.\nЮНЕСКО ва сувга доир ҳамкорлик\n"Ўзбекистонда нафақат ЮНЕСКО бутунжаҳон маърузаси бўйича ишлар олиб борилмоқда, балки умуман бундай ишлар яхши йўлга қўйилмоқда. Энг муҳим ҳамкорларимиздан бири сув дипломатияси кафедраси ҳисобланади", - деди Фуад Пашаев ва Ўзбекистон ҳукумати ҳамда тегишли ташкилотларга ҳамкорлик учун миннатдорчилик билдирди. Бунда ЮНЕСКО шу соҳада ёрдам қўлини чўзувчи ва ҳамкорликка доим тайёр звено сифатида хизмат қилиши қайд этилди.\n11:46 / 17.10.2019\nСув таъминоти корхоналари халқаро молиявий институтлар қарзларини ўз вақтида тўламаган\n09:34 / 11.10.2019\n4та шаҳарда сув таъминоти ва канализация бўйича ДХШ лойиҳасининг илк босқичи бошланмоқда\n09:19 / 11.10.2019\nИдишда қадоқланган ичимлик сувининг хавфсизлиги тўғрисидаги умумий техник регламент тасдиқланди


Трамп аёлларни ҳақорат қилгани учун узр сўради\nЖамият Дунё Футбол Мутолаа Жиноят Савол-жавоб Шоу-бизнес Hi-tech Lady Саломатлик Мозийдан садо Ҳидоят сари Трамп аёлларни ҳақорат қилгани учун узр сўради\t11:48, 08 октябрь 2016\tАҚШ президентлигига номзоди кўрсатилган Дональд Трамп интернетда аёллар шаънига айтган ҳақоратомуз сўзлари учун узр сўраган видаомурожаатни эълон қилди, деб хабар берди “Ria.ru” нашри.\nОАВлар 2005 йилда суратга олинган, АҚШ республикачилар партияси томонидан президентликка номзоди қўйилган Дональд Трампнинг аёлларга нисбатан шилқимлик қилганини мақтаниб гапираётгани акс этган видеони ошкор этган.\n“Мен ҳеч қачон ўзимни беайб, идеал одам деб ҳисобламаганман, ҳақиқий қиёфамни ҳеч қачон яширмаганман. Баъзи бир қилиқларим, айтган гапларим учун афсусдаман. Бугун видеода янграётган сўзларни бундан ўн йил илгари гапирганман. Аслида қандай одам эканлигимни яхши билган ҳар бир киши мени тўғри тушунади, деб умид қиламан. Ўшанда айтганларимнинг барчасини хато гаплар деб ҳисоблайман, бу сўзларим учун аёллардан узр сўрайман”, деди Трамп.\n“Ўшанда ахмоқона гапларни ўйламай гапирганман. Гапирган гапим билан ҳаракатларим ўртасида катта фарқ бор. Билл Клинтон ҳам аёлларни ҳақорат қилган, Хиллари эса уни қўрқитиб, уялтирган, қурбонлар билан таҳдид солган. Биз бу масалаларни ҳам яқин кунларда муҳокама қиламиз”, деб қўшимча қилди сиёсатчи. Washington Post газетаси жума куни 2005 йилда Дональд Трампнинг аёлларга қилган шилқимлигини мақтаниб гапиргани ҳақидаги видеони ошкор этган. Видео бундан ўн йил илгари суратга олинган бўлиб, унда Трамп телебошловчи Билл Буш билан ўзи суратга тушган, кичик ролни ўйнаган мелодрама ҳақида суҳбатлашган.


Хитой виртуал қароқчиликка қарши курашмоқда\n5 Мая 2019 848\n«Cиньхуа» агентлиги ўтган йили бу мамлакатда асосий платформалардан 135 мингта онлайн мусиқа маҳсулотлари ва 110 мингдан ортиқ видеоклипларни ўчириб ташлаганди. Асосий сабаб - интеллектуал мулк ҳуқуқларининг бузилиши борасидаги шубҳа.\nХХР маданият ва туризм вазирлиги маърузасида қайд этилганидек, ўтган йили мамлакатнинг тегишли органлари интеллектуал мулк ҳуқуқларини бузилишига қарши курашни кучайтириб, йирик мултипликацион веб-сайтларни текширган ва натижада 17 мингдан зиёд асар ва 3324 онлайн-комикслар ўчириб ташланган.\nМобиль ўйинлар бозорига қаратилган кампания доирасида 36 та операторнинг 28 та мобиль ўйинлари бўйича текширувлар ўтказилган ва ҳуқуқбузарлар жазоланган.\n2018 йилда Хитойда 2690 та корхона фаолияти тўхтатилган ва 198 та лицензия бекор қилинган.\nҚора қутилар самолётдаги носозлик сабабларини тушунишга ёрдам беради\nАҚШ миллий транспорт хавфсизлиги бошқармаси (NTSB) ходимлари «Boeing 737» самолётидан қора қутини чиқариб олдилар. Аввалроқ, у Жаксонвилл аэропорти яқинидаги сувга тушиб кетгани хабар қилинган эди.\nБошқарув раиси ўринбосари Брюс Ландсбергнинг айтишича, вашингтонлик экспертлар қора қутилардаги ёзувлар билан шуғулланади. Мутахассислар олдида яна бир вазифа – самолётнинг сувга ғарқ бўлган дум қисмидан экипажнинг сўзлашув регистраторини чиқариб олиш турибди, дея ёзади CNN.\nЖорий йилнинг 4 май куни тунда «Miami Air» авиакомпаниясининг «Boeing 737» самолёти Жаксонвилл аэропортида қўнган, лекин учиш-қўниш чизиғидан ўтиб кетиб Сент-Жонс дарёсига тушиб кетган.\nСамолёт бортига АҚШ ҳарбийлари ва уларнинг оилаларини ва Гуантанамога ташриф буюрувчилар чиққанди. Бортда жами 136 йўловчи ва етти экипаж аъзоси бўлган. 21 кишига тиббий ёрдам кўрсатилган.


Автоҳалокатга учраган одам суғурта пули олиш учун нима қилиши керак? - zarnews.uz\nАвтоҳалокатга учраган одам суғурта пули олиш учун нима қилиши керак?\nБизда аксарият ҳолларда суғурта хизматларига ишонч паст. Бунга сабаб нима? Юртимизда, шу жумладан вилоятимизда аксарият одамлар автомашинани суғурта қилдиришнинг ҳеч қандай фойдаси йўқ, деб ўйлайди. Хўш, бунга “Ўзагросуғурта” компанияси вилоят филиали раҳбари Анвар Болиевнинг жавоби қандай?\nРивожланган давлатларда жисмоний ва юридик шахслар мол-мулки ва бошқа воситаларини эҳтимолий хавфлардан суғурта қилдириб қўяди. Бу орқали кутилмаганда юз берган кўнгилсизлик туфайли етган зарар ўрнини қоплашга одатланган.\nБизда эса аксарият ҳолларда суғурта хизматларига ишонч паст. Бунга сабаб нима? Юртимизда, шу жумладан вилоятимизда аксарият одамлар автомашинани суғурта қилдиришнинг ҳеч қандай фойдаси йўқ, деб ўйлайди. Хўш, бунга “Ўзагросуғурта” компанияси вилоят филиали раҳбари Анвар Болиевнинг жавоби қандай?\n- Назаримда, бу аввало одамларимизнинг ҳуқуқий саводхонлиги билан боғлиқ. Негаки, “Транспорт воситалари эгаларининг фуқаролик жавобгарлиги мажбурий суғуртаси тўғрисида”ги қонун 2008 йилда қабул қилинган. Бироқ орадан 13 йил ўтган бўлишига қарамай кўпчилик автомашинани суғурта қилдириш фалокатлар туфайли кўрилган зарарни қоплашда ҳеч фойдаси йўқ, деб ўйлайди.\nБунда, аввало, транспорт воситасини қандай ҳолатлардан суғурта қилганлигини билиб олиш талаб этилади.\nҚонунда асосан жабрланган фуқаронинг манфаати кўзланган бўлиб, олиб борилган 40 миллион сўм миқдоридаги жавобгарликнинг 35 фоизи (яъни, 14 миллион сўм) гача жабрланувчининг мол-мулкига, 65 фоизи (яъни, 26 000 000 сўм) ҳаёти ва соғлиғига ҳар қандай ҳолатда тўланиши назарда тутилган. Суғурта учун атиги 40 минг сўм маблағ тўланади.\n- Дейлик, ҳайдовчи кутилмаганда автомашинасини бошқа бир транспорт воситасига уриб олди. Бундай ҳолатда етказилган зарарни қоплашда суғурта компаниясидан умид қилса бўладими?\n- Албатта. Бунинг учун фуқаро аввало суғурта полиси нусхасини тақдим қилади. Шунингдек, мол-мулкка зарар етказилганлиги фактини ва зарар миқдорини тасдиқловчи ҳужжатлар (тижорат далолатномалари, юк хатлари, асосий воситалар дафтаридан кўчирмалар, тўлов ҳужжатлари, хизматлар кўрсатиш ва ишлар бажариш учун тузилган шартномалар, мол-мулкни мустақил баҳолаш далолатномалари ва бошқа шу кабилар)ни илова қилади.\nБундан ташқари, жабрланувчининг шахсини тасдиқловчи ҳужжат ҳам тақдим қилинади.\nАгар суғурта товони жабрланувчининг меросхўрларига ёхуд ҳуқуқий ворисларига тўланиши керак бўлса мерос ҳуқуқини ёки ҳуқуқий ворислик, шунингдек меросхўрларнинг шахсини ёки ҳуқуқий ворисларнинг давлат рўйхатидан ўтказилганлигини тасдиқловчи ҳужжатлар талаб қилинади.\n- Суғурта компаниясига унинг мижози билан боғлиқ транспорт ҳодисасидан жабрланувчи етказилган зарарни қоплаш ҳақида даво киритиши ҳам мумкинми?\n- Бундай ҳолатлар ҳам учраб туради. Жабрланувчи ёки унинг ишончли вакили ёхуд унинг ҳуқуқий ворислари томонидан суғурта тўлови тўғрисидаги талаб кўрсатилган ариза билан мурожаат қилинади.\n- Гапларингиздан автомашинани суғурта қилдириш, умуман, суғурта хизмати бахтсиз ҳодисаларда суғурта қилинган шахсга зарарни қоплашда яқин кўмакчидек туюлаяпти. Юқоридаги маълумотларингиз бўйича аниқ рақам ва мисоллар айтиб бероласизми?\n- Бунда кўплаб фактларни келтириб ўтишим мумкин. Мисол учун, Каттақўрғон шаҳри, Истиқлол кўчасида яшовчи М.Абдураҳмонова 2019 йил 17 мартда ўзи яшаб турган манзилдаги бўлимимизда “Транспорт воситалари эгаларининг фуқаролик жавобгарлигини мажбурий суғурта қилиш” бўйича суғурталанган. У 2020 йил 6 августда “Z.SH” МЧЖга тегишли “Кобальт” русумли транспорт воситасини бошқариб Каттақўрғон шаҳрида содир этган йўл-транспорт ҳодисаси оқибатида бошқа бир фуқаро бошқарувида бўлган “Ласетти” русумли автомашинага зарар етказган.\nЕтказилган зарар учун 14 миллион сўм суғурта товони тўланди.\nЯна бир мисол фуқаронинг ўлимига сабаб бўлган автоҳалокат билан боғлиқ. Бунда “Транспорт воситалари эгаларининг фуқаролик жавобгарлигини мажбурий суғурта қилиш” бўйича Пахтачи туман бўлинмасида суғурталанган фуқаро транспорт воситаси билан содир этган йўл транспорт ходисаси натижасида Пўлатчи қишлоғида яшовчи шахснинг вафот этишига сабаб бўлган.\nҲодиса юзасидан тақдим этилган ҳужжатларга асосан вафот этган фуқаронинг ҳуқуқий ворисига 26 миллион сўм суғурта товони тўлаб берилган.


Контейнер ичидан топилган эркаклар нимадан ўлганлиги маълум бўлди - EFFECT.UZ\nКонтейнер ичидан топилган эркаклар нимадан ўлганлиги маълум бўлди\n. 20:21 | 24.11.2021\nСамарқанд вилояти Пастдарғом туманида контейнер ичидан 2 нафар фуқаронинг жасади топилди. Бу ҳақда Бош прокуратура қўшимча маълумот берди.\nМаълум бўлишича, 17 ноябрь куни “Агрокимётаъминотсервис” МЧЖ ҳудудидаги яшаш учун мослаштирилган контейнерда икки нафар ёлланма ишчи қўлбола усулда ясалган печкадан чиққан ис газидан захарланиб вафот этишган.\nМарҳумларнинг ўлим сабабларини аниқлаш юзасидан суд тиббий экспертизаси тайинланган.\nМазкур ҳолат юзасидан Пастдарғом тумани прокуратураси томонидан терговга қадар текшириш ҳаракатлари олиб борилмоқда.\nЮқоридагилардан келиб чиқиб, содир бўлган бахтсиз ҳодиса сабабларини текшириш ҳамда бу каби ҳолатларни олдини олиш мақсадида туман ҳокими Ш.Худайбердиев қарор чиқарган.\nҚарорга кўра, Пастдарғом туманида бахтсиз ҳодиса содир бўлганда унинг сабабларини текшириш бўйича дастлабки зарур чораларни кўриш, бахтсиз ҳодиса сабабларини текшириш учун комиссияси тузилади.\nКомиссия томонидан қуйидагиларга эътибор қаратилади:\nбахтсиз ҳодиса содир бўлган жойнинг ҳолати бўйича ўзгаришларни қайд этиш; табиий газдан фойдаланиш ускуна ва жиҳозларнинг тури, русуми, маркаси, уларнинг жойлашув ўрни ва техник ҳолатини аниқлаш;\nДудбўрон ва шамоллатиш каналларининг лойиҳа ҳужжатларига, белгиланган норма ва қоидаларига мувофиқлигини аниқлаш;\nбахтсиз ҳодиса содир бўлишига олиб келган аниқ норматив – ҳуқуқий ҳужжатлар ва техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар талабларига риоя этмаслик ҳолатини аниқлаш;\nМазкур қарор ижросини назорат қилиш туман ҳокимининг ўринбосари А.Илмуратов зиммасига юклатилган.\nTeglar:Бош прокуратура, Ўзбекистон\nМактабга печка олиб келган ўқувчи ҳақидаги хабарларга изоҳ берилди\n"Пахтакор" ҳамшаҳарларини 9 киши бўлиб мағлуб қилди\nКорея ва Австралияга фуқароларни жўнатишни ваъда қилган фирибгарлар ушланди\nЎзбекистонлик теннисчи Қозонда чемпион бўлди\nЎзбекистон миллий терма жамоаси Янги Зеландия билан ўртоқлик учрашувини ўтказади


Apple ўзининг iTunes медиа иловасини ёпади | Futura – ҳаммаси ахборот технологиялари, маркетинг ва стартаплар ҳақида Apple ўзининг iTunes медиа иловасини ёпади – Futura – ҳаммаси ахборот технологиялари, маркетинг ва стартаплар ҳақида\nАpple компанияси iTunes медиа иловасини ёпишини, унинг вазифасини бундан буён Apple Music, Apple Podcast ва Apple TV эгаллашини эълон қилди, деб ёзади Минбар нашри.\n«iTunes»нинг Windows платформалардаги версияси ўзгармайди.\n«Apple»нинг 2003 йилдан бери ишлайдиган медиа иловасини ёпиши ҳақида турли мишмишлар тарқалган эди. «Apple»нинг маълум қилишича, рўйхатдан ўтишнинг янги механизмлари йўлга қўйилади. Эндиликда уларда ижмоий медиадаги аккаунтлар орқали рўйхатдан ўтиш тўхтатилади. Масалан, facebook ёки twitter аккаунт орқали рўйхатдан ўтиб бўлмайди.\nФойдаланувчиларнинг маълумотларини ҳимоя қилиш, facebook каби ижтимоий тармоқлар Apple иловалари фойдаланувчиларининг маълумотларини олмаслиги учун шундай чора кўрилаётганини компания аввалроқ билдирган эди.\nИжтимоий медиа аккаунтлари ўрнига муқобил сифатида Apple login билан тизимга кириш йўлга қўйилади. Бу тарзда тизимга кирилганда фойдаланувчи ўзининг эмейл манзилини яшириши, унинг ўрнига Apple яратган муқобил манзилдан фойдаланиши мумкин. Айни шу манзил ҳақиқий эмейл манзилга улаб қўйилади. Бу эса «Google»нинг фойдаланувчиларнинг интернетдаги фаолиятини кузатиш имкониятини камайтириши айтилган.


8,3 млрд сўмга таъмирланган “Нориндарё” кўприги фойдаланишга топширилди | Qalampir.uz\n8,3 млрд сўмга таъмирланган “Нориндарё” кўприги фойдаланишга топширилди\nЖамият\t01 Ноябрь 2020 21:37 5828\nБугун, 1 ноябрь куни Наманган вилоятининг Норин туманини вилоят маркази билан боғловчи “Нориндарё” кўприги фойдаланишга топширилди. Бу ҳақда Наманган вилояти ҳокимлиги Матбуот хизмати хабар берди.\nФарғона ҳалқа йўлининг 98-километрида жойлашган Норин дарёси устидан ўтган автомобиль кўприги ҳаракатланиш жорий йил 24 апрель куни тўхтатилганди. Бунга 1962 йилда барпо этилган кўприкда кузатилган дарз ва ёриқлар сабаб бўлган.\nАндижон ва Наманган вилоятларини автомобиль йўли орқали ўзаро боғлайдиган Норин дарёси устидан ўтган мазкур иншоот 6 ой давомида “Ўзбекистон темир йўллари” акциядорлик жамиятига қарашли “Кўприкқурилиш трести” унитар корхонаси мутахассислари томонидан реконструкция қилинди. Бунинг учун 8,3 миллиард сўм маблағ сарфланди.\nКўприк 2 тасмали автобиль йўлидан иборат бўлиб, ундан 1 соатда 834 та, суткасига эса 20 мингдан ортиқ автомобиль ўтказиш имконияти мавжуд.\nРеконструкциядан сўнг мазкур кўприкнинг эни қарийб 1,5 метрга кенгайтирилиб, икки четида пиёдалар учун йўлаклар ҳам қурилди. Йўлакларнинг ён қисмига баландлиги 1 метр 15 сантиметрлик темир панжаралар ўрнатилди. Ҳозирда кўприкнинг узунлиги 275, эни 10, баландлиги эса 7 метрни ташкил этмоқда.\nНорин ҳамда Уйчи туманларига ўтиб қайтадиган пиёдаларнинг кечки пайтда ҳам кўприкда бемалол ҳаракатланишларини таъминлаш учун 13 та электродиодли ёритгичлар ўрнатилди.\nМаълумот учун, 160 мингдан ортиқ аҳолига эга Норин тумани фуқаролари вилоят марказига қатнаш учун 6 ой давомида Учқўрғон ва Балиқчи туманлари орқали айланиб боришига тўғри келган.\nКўприкни фойдаланишга топшириш маросимида вилоят ҳокими Шавкатжон Абдураззақов иштирок этди.\n“Халқимизда “Кўприк қурганнинг савоби улуғ” деган нақл бекорга айтилмаган. Бугун фойдаланишга топширилаётган иншоотни тубдан реконструкция қилиш Президентимиз қарорлари билан амалга оширилди. Ушбу кўприк халқимизга кўп йиллар давомида хизмат қилади деган умиддаман”, деган вилоят раҳбари.\nВилоят ҳокими кўприк қурилишида жонбозлик кўрсатган қурувчиларга миннатдорлик билдирди ва эсдалик совғалари топширди.\nШундан сўнг рамзий лента қирқилиб, янги кўприк орқали автомобиллар ва йўловчилар ҳаракатланиши бошлаб берилди.\n16 Январь 12:41 43934\n16 Январь 08:18 41641\n15 Январь 09:06 33345\n15 Январь 12:49 24390\n16 Январь 13:45 20172


Хизмат вазифасига совуққонлик билан қараган бош шифокорга нисбатан қатъий чора кўрилди Бош сахифа\nАйни пайтда, ўз вазифасига совуққонлик билан қараётган, халқ розилигини бош мақсад қилиб қўймай, ишда камчиликларга йўл қўяётган раҳбарларга кескин чоралар ҳам кўрилмоқда. Соғлиқни сақлаш вазирлиги томонидан Тошкент шаҳар нефрология шифохонаси фаолияти ўрганилганда, айни шу камчиликларга йўл қўйилаётгани маълум бўлди. Шу боис ўз хизмат вазифасига масъулиятсизлик билан ёндашган Тошкент шаҳар нефрология шифохонаси бош шифокори А.Зуфаров эгаллаб турган лавозимидан озод этилди.\nБугун раҳбар кадрларга қўйиладиган талаб ва улар елкасидаги масъулият ҳар қачонгидан ҳам ортмоқда. Давлатимиз раҳбари таъкидланганидек, ҳ ар бир давлат хизматчиси ҳар куни ўзининг меҳнати билан эгаллаб турган лавозимига лойиқлигини исботлаши шарт. Ушбу талаб барча соҳалар қатори тиббиёт тизими бошқарув органлари раҳбарлари учун ҳам дахлдор. Бугунги кун талабига жавоб бера олмаган раҳбар эса халқимизни рози қилиб, мамлакатимиз ривожига ҳисса қўша олмайди.\nҲозирги вақтда сайтда: 187та фойдаланувчи


Томорқада кўчатчилик Миришкор ҲАСАНҚОРАЛИКЛАР – Фарғона ҳақиқати\nУчкўприк туманидаги Ҳасанқора қишлоғи аҳолисининг аксарияти эртанги сабзавот кўчатлари етиштириш билан шуғулланади. Улар уруғ сепишда серҳосил, бозоргир, касалликларга чидамли навларни танлашади. Шу боис кўчатларининг харидорлари кўп.\nМаҳалла фуқаролар йиғини раисининг томорқа ва тадбиркорлик масалалари бўйича ўринбосари Феруза Раҳимова ҳамқишлоқлари ҳақида сўзлар экан, шундай деди:\n– Ҳамқишлоқларимиз кўчат етиштиришни бундан 50-60 йил илгари ўзлаштиришган. Дастлаб бу иш билан 5-6 та оила шуғулланган. Бугунга келиб 200 дан зиёд томорқа эгалари кўчатчилик билан банд. Ўтган йили Қўқон – Учкўприк катта йўли бўйида кўчат ярмаркасини ташкил этдик. Шундан сўнг қишлоғимизга нафақат қўшни туманлардан, ҳатто қўшни вилоятлардан ҳам кўчат излаб келадиган бўлишди.\nУРУҒНИ ЎЗИ ЕТИШТИРАДИ\nМаҳалла фаоли Абдуллажон ака Иброҳимов ҳамроҳлигида Шамсиддин Фармонов хонадонида бўлдик. Унинг иссиқхонасидаги карам кўчатлари 5-6 тадан барг чиқарибди.\n–Булар плёнка остига экиладиган кўчатларимиз, – деди у. – Бугун-эрта буюртмачилар олиб кетишади.\n– Буюртма асосида кўчат етиштирасизми? – сўраймиз ундан.\n–Йўқ. Деҳқонлар карамни икки хил усулда – плёнка остида ва очиқ майдонда ўстирадилар. Плёнка остига экадиганлар февраль ойи бошидан ҳаракатга тушадилар. Очиқ майдонга март ойининг 5-10 санасидан кейин экилади. Шуларни ҳисобга олиб уруғ сепамиз.\n–Уруғни қаердан оласиз?\n– Голландия эртанги карами иқлим шароитимизга мос келяпти. Шуни уруғчилик дўконидан оламан. Бошқа сабзавот экинлари уруғини ўзим етиштираман. Икки йил бўлди: Туркиядан келтирилган булғор қалампири уруғидан кўчат етиштирдим. Томорқачилар ундан кутилган даражада ҳосил олишмади.\nВИЛОЯТЛАРДА ҲАМ БОР\nЗиёвуддин Тўйчиев ўз ишидан мамнунлигини қуйидагича ифода этди:\n–Бобом Туйчибой ҳам, дадам Бурҳониддин ҳам кўчат етиштиришган. Бугун улар ишини давом эттириб, фарзандларимга ўргатяпман. Кўчатчилик билан шуғулланиб, кам бўлганимиз йўқ. Уйимизни янгиладик, машина олдик, тўйлар қиляпмиз.\nКўчатчилар ишга декабрь ойида киришадилар. Дастлаб парник чуқурлари маълум миқдорда бур (пахта заводи чиқиндиси) билан тўлдирилиб, устидан чиринди солинади. Бур ва чиринди бир ҳафтада қизиб, ер кўчат сепишга тайёр бўлади. Парникларни иситишда газ, электр қувватидан фойдаланилмайди.\nЗиёвуддин бодринг, қалампир, помидор кўчатларининг бир қисмини целлофан халтачаларда ўстирар экан.\n–Халтачаларда кўчат етиштириш бир мунча кўп меҳнат талаб қилади, – дейди у. – Лекин афзаллик томонлари ҳам бор: кўчат ерга тез ўрнашади, ҳосил эрта етилади.\nЗиёвуддин ҳар йили босқичма-босқич 1 миллион донага яқин сабзавот кўчатлари етиштиради. Уларни Учкўприк, Қўқон бозорларида сотади. Риштон, Бағдод, Данғара, Бешариқ туманларидаги томорқа эгалари, фермерлар уйидан олиб кетишади. Ўтган йили у Сирдарё вилоятининг Сайхунобод, Боёвут туманларидаги деҳқонларга 50 минг туп помидор, Тошкент вилоятининг Қибрай туманига 100 минг дона қалампир кўчатлари етказиб берди.\nБу йил бозор талабларидан келиб чиқиб, турли гул кўчатлари етиштиришни ҳам йўлга қўйди.\n…Қишлоқдаги томорқаларда қишнинг чилласи чиқмасдан иш қизийди, иссиқхоналарда сабзавот уруғлари униб чиқади. Бу одамларда умид пайдо қилиб, эртанги кунга бўлган ишончларини мустаҳкамлайди. Умид, ишонч бор жойда эса ривожланиш, барака бўлади.\n“Фарғона ҳақиқати” мухбири.