Коррупцияда айбланиб 8 йилга кесилган "Ата-Мекен" партияси лидери уй қамоғига чиқарилди\n07 июн 2020, Тошкент вақти: 14:52\nДуйшенқул Чўтўнов (олдинги қаторда чапдан биринчи) ва унинг ёнида Ўмурбек Текебаев суд залида. 2019, 29 август.\nБишкек шаҳар, Биринчи май туман суди “Ата Мекен” партияси раҳбари, Жўғўрқу Кенеш собиқ спикери, бир неча чақириқдаги парламент депутати Ўмурбек Текебаев ҳамда экс-элчи Дуйшенқул Чўтўновнинг эҳтиёт чорасини ўзгартириш тўғрисида қарор қабул қилди. Сиёсатчилар уй қамоғига чиқарилди.\nЎмурбек Текебаев 2017 йил февралида 2010 йилда Россия фуқароси Леонид Маевскийга “Мегаком” компанияси акцияларини харид қилишда ёрдам кўрсатганликда ва бунинг учун 1 млн доллар олганликда гумон қилиниб ҳибсга олинган эди. Унга нисбатан Жиноят кодексининг «Коррупция» моддаси бўйича айб қўйилган ва жиноят иши қўзғатилган эди.\nҚР Олий суди 2017 йил, 21 ноябрда сиёсатчига ва у билан бирга судланган ҚРнинг Жанубий Кореядаги собиқ элчиси Дуйшенқул Чўтўновга нисбатан туман ва шаҳар судлари чиқарган ҳукмни ўз кучида қолдирди. Улар мол-мулки мусодара қилинган ҳолда 8 йил муддатга қаттиқ режимли колонияга ҳукм қилиндилар. Бироқ ҳукм қилинганлар ўзларига қўйилган айбловларни инкор қилишади, жиноий иш сиёсийлаштирилганлигини айтиб келишади.\nҚР Олий суди 2019 йил, 21 август кунги қарори билан бу икки сиёсатчи устидан чиқарилган барча суд ҳукмларини бекор қилди. Улар устидан очилган жиноят иши дастлабки инстанция судида қайта қараладиган бўлди.\nАҚШ кучлари Афғонистонда Толибон жангариларига ҳаводан зарба берди\nАҚШ армияси Толибонга ҳаводан зарба бера бошлади. Ўтган ойда Афғонистон кучлари ва Толибон жангарилари ўт очишни тўхтатишга келишиб олган эди.\n4-5 июнь куни икки вилоятда Толибон объектларига ҳаводан зарба берилган. Зарбалардан бири 25 нафар Толибон жангарисини нишонга олган. Иккинчи зарба тафсилотлари ошкор қилинмади.\nБу орада Толибон амалга оширган ҳужумда 10 нафар ҳукумат аскари ҳалок бўлгани хабар қилинди.\n26 май куни Толибон Рамазон ҳайити муносабати билан уч кунга зўравонликни тўхтатган эди. Ўшандан бери Афғонистон бўйлаб хуружлар сони озайди.\nТолибон АҚШнинг ҳаво зарбаларини ҳали изоҳлагани йўқ.\nАҚШ ва Толибон вакиллари 29 февраль куни Қатар пойтахти Доҳада келишув имзолаган эди.\nУнга биноан, Вашингтон 2021 йил ўртасигача мамлакатдан ўз қўшинларини олиб чиқиб кетади. Толибон эса Афғонистонда тинчлик ўрнатиш масаласида Қобулдаги ҳукумат билан тўғридан-тўғри музокара ўтказишни бошлайди.\nҲисобот: Германиялик нео-фашистлар рус лагерида ҳарбий тайёргарликдан ўтмоқда\nГерманиядаги Focus журнали германиялик нео-фашистлар рус ультрамиллатчи гуруҳи билан ҳамкорликда Санкт-Петербургда ҳарбий машқлар ўтаётгани ҳақда хабар қилди.\nЖурналда Германия разведкасидаги манбаларига таянган ҳолда ўнг қанот «Миллий демократик партия»нинг ёшлари бўлими ҳамда «Учинчи йўл» нео-фашист гуруҳи «Россия империал ҳаракати» лагерида ҳарбий тайёргарликдан ўтгани таъкидланади.\nАпрель ойида АҚШ «Россия империал ҳаракати»ни ва унинг уч етакчисини террорчилар дея белгилаган эди.\nFocus ҳисоботига кўра, нео-фашистлар «Партизан» деб номланувчи лагерда қурол-аслаҳа, портловчи моддалар ҳамда қўл кураш бўйича тайёргарликдан ўтган.\nГермания расмийлари бу машқлардан хабардор эканликларини, аммо экстремистлар Германиядан хорижга саёҳат қилишига қонунан тўсқинлик қила олишмаганини изҳор қилишган.\nFocus ҳисоботида ёзилишича, Германия разведкаси Россия президенти Владимир Путин оқ танли экстремистлар фаолиятидан хабардор, деб ишонади.\nҚозоғистонда демократик ислоҳотларни талаб қилиб чиққан ўнлаб фаол ҳибсга олинди\n6 июнь куни Олмаота шаҳрида олинган суратлар.\nҚозоғистонда икки мухолиф партия 6 июнь куни демократик ислоҳотларни талаб қилиб норозилик акцияси ўтказиши режалаган эди.\nОзодлик мухбирининг Олмаота шаҳридан хабар беришича, норозилик акцияси қатнашчилари бўлган юздан зиёд фаол шаҳарнинг Ганди паркига яқинлашганида полиция уларни йўлини тўсган ва кўпчилигини ҳибсга олган.\n"Демократик партия" ва "Қозоғистон Демократик танлови" гуруҳлари Нур-Султон ва Олмаота шаҳарларида намойиш ўтказишни режалаштирар экан, ушбу икки шаҳар расмийлари коронавирус тарқалиши олдини олиш мақсадида шаҳарда дезинфекция ўтказилишини эълон қилди ва асосий кўчаларни ёпиб қўйган эди.\n"Қозоғистон Демократик танлови" ҳаракатига хорижда яшаётган мухолиф сиёсатчи Мухтор Аблязов етакчилик қилади. Унинг партияси Қозоғистон суди томонидан «экстремистик» ташкилот деб тан олинган.\nФаоллар Чимкент ва Семей шаҳарларида ҳам акция ўтказишни режалаштирган. Бу шаҳарларда ҳам фаоллар полиция томонидан қўлга олингани ҳақида хабарлар келиб тушмоқда.\nHuman Rights Watch ташкилоти Қозоғистонда 2019 йил президент алмашган бўлса-да, инсон ҳуқуқларига бўлган ҳурмат ўзгармаганини айтиб келади.\nЛукашенка “президент Каримов Андижонда минглаб одамни отгани”дан баҳс этди\nБеларус президенти Александр Лукашенка иштирокидаги ҳукумат мажлиси, Минск, 2020 йил 4 июни.\nБеларус президенти Александр Лукашенка 4 июнь куни ҳукуматнинг янги таркиби бўйича кадрлар масаласини ҳал қилиш чоғида ўз мамлакати “постсовет давлатлари орасида ғам-алам тотмаган ягона ўлка” эканини қайд этди.\nБеларус президенти матбуот хизмати маълумотига кўра, Лукашенка янги ҳукуматни тайин қилганидан кейин собиқ Совет Иттифоқининг кўп мамлакатлари бошдан кечирган барча офат ва фуқаролик урушларини ёдга олди. Унинг иддаосича, Беларуснинг энг манфаатли бойлиги тинчликни сақлаб қолганидир.\nЎз нутқида Лукашенка Ўзбекистоннинг аввалги президентини эслади.\n“Собиқ президент Каримов Андижонда минглаб одамни отиб ташлаб, исённи бостирганини эсдан чиқаришди. Ҳамма уни қоралаганди, ўлганида эса тиз чўкиб, додлаб йиғлашди. Биз буларни бошимиздан ўтказганимиз йўқ, шунинг учун биз – айримларимиз – буни тушунишни истамаяпмиз. Биз эса эслатиб қўямиз”, деди Беларус президенти.\nЛукашенка ўз сўзида Украина, Молдова, Литва, Озарбайжон, Арманистон, Грузия ва Тожикистонда содир бўлган воқеаларни эслатган. Айрим кузатувчилар унинг бу гапларини галдаги президент сайлови олдидан мухолиф фикрли кишиларга таҳдид ўлароқ баҳолаган.\nБеларус президенти 3 июнь куни Сергей Румас ҳукуматини истеъфога чиқариб, эртасига Роман Головченкани бош вазирликка тайинлаган ва янги ҳукуматни шакллантирган.\nЛукашенка янги ҳукумат тузиш режасини 25 майдаёқ очиқлаганди. Бу борада қарор 9 августга белгиланган президент сайловигача қабул қилиниши лозим эди.\nЛукашенка Беларусни 1994 йилдан бери бошқариб келади. Эндиликда у олтинчи муддатга сайланишга ҳозирлик кўрмоқда.\nТожикистонда кам таъминланганларга 40 доллардан берилади\nТожикистон президенти Имомали Раҳмон.\nТожикистон президенти Имомали Раҳмон 5 июндаги фармони билан бизнеснинг айрим турларига солиқ таътили берилишини эълон қилди ҳамда аҳолининг заиф қатламига 40 доллардан беришни буюрди.\nТожикистонда солиқ таътили 2020 йил 1 апрелидан 1 сентябригача амалда бўлади. Бу имтиёздан фақат туризм ва меҳмонхона бизнеси, умумий овқатланиш, соғломлаштириш ва спорт марказлари, оромгоҳлар ҳамда халқаро йўловчи ташиш ва аэронавигация билан шуғулланувчи ташкилотлар фойдаланиши мумкин, холос.\nФаолиятнинг бошқа турлари билан банд ширкатлар солиқ тўловларидан озод қилинмайди.\nАҳолининг заиф қатламига мансуб кишиларга битта энг кам иш ҳақи (400 сомоний ёки 40 доллар) миқдорида пул бериш кўзда тутилган. Бу пулни Иккинчи жаҳон уруши қатнашчилари, ногиронлар, етимлар, қаровсиз қолган болалар, кам таъминланган оилалар ҳамда боқувчисиз қолган муҳожирлар оиласи олиши мумкин бўлади.\nКоронавирусга қарши кураш жабҳасида меҳнат қилаётган тиббиётчиларнинг ойлигига Тожикистон президенти устама тўлаб беришни топширган. Бундан ташқари, COVID-19 инфекциясига чалинган тожикистонликлар, фармонга мувофиқ, ишга яроқсизлик варақчалари ва товон пули олади, беморлар давлат ҳисобидан даволанади.\nҲужжат билан 2020 йил охиригача турли хизматлар (электр энергияси, сув, суғориш, алоқа ва коммунал хизматлар) тарифларини ошириш тақиқланган, асосий озиқ-овқат маҳсулотлари нархлари устидан назорат жорий қилинган.\nТожикистонда, расмий маълумотларга кўра, айни пайтгача коронавирусга чалинганлар сони 4370 нафарга, соғайганлар сони 2491 нафарга етган, COVID-19 юқтириб олган 48 бемор эса қазо қилган.\nРоссияда коронавирус юқтириб олганлар сони 450 минг нафарга етди\nРоссия Федерациясида коронавирус инфекциясига чалинганлар сони, расмий маълумотларга кўра, 449 минг 834 нафарга етди. Ўзбек муҳожирлари энг кўп бўлган бу мамлакат шу кунда COVID-19 вирусини юқтириб олганлар сони бўйича жаҳонда АҚШ ва Бразилиядан кейин 3-ўринда бормоқда.\nҚайд этилишича, сўнгги кеча-кундузда Россияда 8 726 нафар киши коронавирус юқтириб олган. Эпидемия бошланганидан бери бу мамлакатда COVID-19 важидан оламдан ўтганлар сони 5 528 нафарга етган.\nАйни пайтда беморлардан 212 минг 680 нафари соғайиб кетгани, 231 минг 626 беморнинг эса муолажаси давом этаётгани билдирилган.\nМарт ойида карантин чоралари киритилган Россияда май ойидан чекловлар аста-секин бекор қилина бошлаган.\nFacebook давлатлар назоратидаги ОАВ хабарларига белги қўя бошлади\nFacebook давлатлар назоратидаги ОАВ хабарлари ва гуруҳларига белги қўя бошлаганини эълон қилди.\nFacebook ижтимоий тармоғи давлатлар томонидан назорат қилинадиган оммавий ахборот воситалари хабарлари ва гуруҳларига белги қўя бошлади. “Кейинроқ уларнинг рекламасига ҳам белги қўйилади”, дейилади ширкат хабарномасида.\nОммавий ахборот воситаси давлатга қарашли эканига оид белгилар Россиянинг RT давлат канали, Хитойнинг CCTV канали ва Хитойнинг “Синхуа” агентлиги саҳифаларида пайдо бўлди. Бундан ташқари, давлат томонидан назорат қилинадиган нашр ўлароқ Хитой Коммунистик партиясининг “Жэнмин жибао” расмий газетаси саҳифаси ҳам ишораланган.\nАҚШда президент сайлови яқин қолганда бундай нашрларга Қўшма Штатлардан бўлган фойдаланувчилар учун реклама жойлаштириш тақиқланади.\nFacebook, агар бундай белги қўйилган ташкилот ижтимоий тармоқ қароридан норози бўлса, у апелляцияга бериш ҳуқуқидан фойдаланиши мумкинлигини қўшимча қилган.\nРоссиялик икки дипломат Чехиядан бадарға қилинади\nРоссиянинг Прагадаги элчихонаси.\nЧехия бош вазири Андрей Бабиш 5 июнь куни Россия хавфсизлик хизматлари томонидан чехиялик уч сиёсатчига қарши суиқасд ҳозирланаётганига оид маълумот дезинформация бўлгани, бу маълумотнинг тарқалишига Россиянинг Прагадаги элчихонасида ишлайдиган ходимлар сабаб бўлганини билдирди.\nТаъкидланишича, Чехия махсус хизматларини айнан ўша одамлар ёлғон маълумот берганлар. Дезинформациянинг сабаби ўлароқ бош вазир “Россия элчихонаси ходимлари ўртасидаги ички кураш”ни келтирган. Бабиш бу воқеа Россиянинг чех жамиятидаги обрў-эътиборига путур етказгани ва Чехия-Россия муносабатларини таранглаштирганини урғулади.\nШу важдан россиялик икки дипломат Чехиядан бадарға қилинадиган бўлди. Бу ҳақда жума куни Бабиш ва Чехия ташқи ишлар вазири Томаш Петршичек маълум қилишди.\nЧехия ТИВ раҳбари бу масалани Россия билан дипломатик йўл билан ҳал қилишни истагани, бироқ Россия томони бу таклифни рад этганини таъкидлади. Шундан сўнг Прага элчихона ходимларини “исталмаган шахс” дея эълон қилишга мажбур бўлган. Петршичекка кўра, Чехия ўзининг бу қадамига Россиядан жавоб келиши мумкинлигини тушунади.\nДипломатларнинг исмлари очиқлангани йўқ. Россия Ташқи ишлар вазирлиги ўз дипломатларининг Чехиядан бадарға қилинишига оид хабар юзасидан изоҳ бергани йўқ.\nРоссиянинг Прагадаги элчихонаси ходимларидан бири, “Россотрудничество”нинг маҳаллий бўлими бошлиғи в.б. Андрей Кончаковнинг исми аввалроқ чех матбуотида чехиялик уч сиёсатчига эҳтимолий суиқасд муносабати билан эсланган. Иддаоларга кўра, дипломат гўё Прагага заҳар олиб келган. Россия элчихонаси ва Кончаковнинг ўзи буни рад этган.\nРоссия расмийлари Чехияни шу йил апрель ойида Прагадаги совет маршали Иван Конев ҳайкали олиб ташланганини қаттиқ танқид қилиб келади. Москва Прагадаги Россия элчихонаси жойлашган майдонга Борис Немцов номи берилганини ҳам хушламай қабул қилган. Чех матбуотида мазкур қарорлар учун масъул бўлган сиёсатчилар суиқасднинг муҳтамал ҳадафи бўлгани ва шунинг ортидан полиция ҳимоясига олингани иддао қилинган. Чехия расмийлари Россия ёки дипломатлардан бирортасини суиқасд режалаганликда тўғридан-тўғри айблаган эмас.\nЧехия нашрлари аввал бир неча бор махсус хизматларда ишлайдиган манбалар сўзларига таянган ҳолда Россиянинг Прагадаги элчихонаси дипломатлари орасида махсус хизмат вакиллари кўп экани ҳақида ёзиб чиққанлар.\nТуркия 40 мамлакат билан халқаро авиақатновларни тикламоқда, улар орасида Ўзбекистон ҳам бор\nТуркияда жорий йил 10 июнидан халқаро йўналишлар бўйлаб учоқ қатнови босқичма-босқич йўлга қўйилади. Транспорт вазири Одил Қараисмаилўғлуга кўра, илк парвозлар Шимолий Қибрис, Баҳрайн, Болгария, Қатар ва Грецияга амалга оширилади. Бу ҳақда Hurriyet нашри хабар қилди.\nВазир Қараисмаилўғлу халқаро авиақатновларни тиклаш бўйича даставвал 15 мамлакат билан келишувга эришилганини билдирган. Булар Шимолий Қибрис, Австрия, Литва. Сербия, Қозоғистон, Албания, Беларус, Бирлашган Араб Амирликлари, Молдова, Ўзбекистон, Украина, Марокаш, Иордания, Судан ва Италия каби мамлакатлардир.\nҚараисмаилўғлуга кўра, 15 июндан Германия, Чехия, Озарбайжон, Тожикистон дохил яна 17 мамлакатга учоқ қатнай бошлайди ва 25 июнгача (Қозоғистон – 20 июндан, Қирғизистон – 22 июндан) бундай мамлакатлар сони 40 тага етади.\nЭронда қамоқда сақланган АҚШ ҳарбийси Майкл Уайт Вашингтонгга қайтарилди\nУайт ўтган йили Эрон олий руҳонийси оятуллоҳ Али Хоманаийни ҳақорат қилганликда айбланиб 13 йилга қамалган эди.\nЭронда икки йил тутқунликда сақланган АҚШ ҳарбий денгиз флоти фахрийси Майкл Уайт Вашингтон ва Теҳрон ўртасидаги асирлар билан алмашиниш келишуви асосида Қўшма Штатларга қайтмоқда.\nВашингтон ва Теҳрон расмийларининг 4 июнда билдиришича, Майкл Уайт АҚШ ҳибсда сақланган эронлик врачни озод қилганига жавоб ўлароқ бўшатилган.\nПрезидент Дональд Трамп Швейцария орқали АҚШга қайтаётган Майкл Уайт билан телефон орқали суҳбатлашди.\nТрамп бу воқеага муносабат билдирар экан: “Эронга ташаккур! Демак, келишиб олсак бўлар экан”, деб ёзди твиттер саҳифасида.\nБир неча кун олдин АҚШ Адлия вазирлиги жиноий таъқиб остига олган эронлик Сириос Асқарий Теҳронга депортация қилинган эди. Ўшанда АҚШ ва Эрон расмийлари бу депортация асирлар билан алмашиниш мақсадида амалга оширилганини рад этган эди.\nЛондонда коронавирусга қарши вакцина бўйича глобал виртуал саммит ўтмоқда\nГлобал вакцина альянси саммитларида таниқли олимлар билан бир қаторда сиёсатчилар ҳам қатнашади.\nЛондонда коронавирусга қарши вакцина бўйича глобал виртуал саммитни ўтказишдан мақсад COVID-19га қарши эм яратиш ва пандемияга қарши кураш ва эмлаш дстурлари учун 7 миллиард 400 миллион доллар тўплашдир.\nГлобал вакцина альянси (ГВА)нинг 4 июнда бошланган саммитида ҳар бир одамнинг вакцина олиш имкониятига эга бўлиши масалалари муҳокама қилинди. Бундан ташқари ГВА болаларнинг қизамиқ ва полиомиелитга қарши эмлаш дастурларини ҳам қўллаб-қувватламоқчи.\nКоронавирус пандемияси ўнлаб ривожланаётган мамлакатларда болаларни эмлаш дастурларининг тўхтаб қолишига сабаб бўлди. Айни пайтда Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти АҚШ аъзоликдан чиққани ортидан моддий қийинчиликни бошдан кечирмоқда.\nБугунги кунда ўнлаб ширкатлар ва илмий-тадқиқот институтлари COVID-19га қарши вакцина устида бош қотирмоқда. Кўпчилик мутахассислар коронавирусга қарши вакцина фақат 2021 йилга келиб яратилиши мумкинлигини айтмоқдалар. Айни пайтда Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти вакцина ҳеч қачон кашф этилмаслиги эҳтимоли борлигини ва коронавирус эпидемияси сақланиб қолиши мумкинлигини билдирмоқда.\nАҚШ Сенати икки йиллик ҳавотирлардан сўнг Глобал медиа бўйича агентлик директорини тасдиқлади\nОзод Европа-Озодлик радиоси президенти Жейми Флай.\nАҚШ Сенати солиқ тўловчилар ҳисобидан молиялаштириладиган қатор оммавий ахборот воситалари, жумладан, “Америка овози” ва “Озод Европа-Озодлик” радиолари фаолиятини назорат қилувчи Глобал медиа бўйича агентлик (USAGM) директори лавозимига президент Дональд Трамп кўрсатган номзод Майкл Пакни тайинлаш тўғрисида қарор қабул қилди.\nОзод Европа-Озодлик радиоси президенти Жейми Флай “Майкл Пак билан мустақил ва объектив журналистикани ривожлантириш йўналишида” тиғиз ҳамкорликда бўлишини таъкидлади.\n“Сўнгги 70 йилда бўлгани каби, Озод Европа-Озодлик радиоси цензурадан ҳоли бўлган ахборотни барча платформаларда тақдим этишда давом этади”, - деб қўшимча қилди Жейми Флай.\nТрамп Майкл Пак номзодини USAGM директорлиги лавозимига икки йил аввал кўрсатган эди. Сенат эса фақат 4 июнда бу номзод учун овоз берди.\nСенатда овоз бериш жараёнининг ортга сурилишига демократ Сенаторларнинг “Майкл Пак USAGM назорати остидаги оммавий ахборот воситаларига сиёсий холис бўлишга йўл қўймайди”, деган хавотирлари сабаб бўлган эди.\nАҚШ қонунларига асосан USAGM назоратидаги оммавий ахборот воситалари холис ва объектив бўлишлари шарт.\nГенерал Ҳафтар кучлари Триполидан чекинди\nГенерал Халифа Ҳафтар бошчилигидаги Ливия миллий армиясига мансуб отрядлар ўзларига қарши курашаётган Миллий муроса ҳукумати кучларига бир неча бор мағлуб бўлганларидан кейин Триполи атрофини тўла тарк этишди.\nШу тариқа Ҳафтар кучларининг Ливия пойтахтини эгаллаб олиш бўйича 14 ой муқаддам бошланган уриниши муваффақиятсизлик билан якунланди.\nҲафтарнинг рақиблари халқаро аэропорт ва Триполи жанубидаги бошқа ҳудудларни эгаллаб олишга муваффақ бўлдилар.\nҲафтар кучларининг чекингани жанговар ҳаракатлар тугаганини англатмайди – ўзаро кураш олиб бораётган томонларнинг ҳар иккиси сулҳ музокараларига розилик берганига қарамасдан, жанглар давом этмоқда.\nЛивияда фуқаролар уруши кетяпти. Ҳозирда мамлакат ғарби ва пойтахт Триполини Миллий муроса ҳукумати ўз назорати остида тутиб турибди. Уни БМТ, ғарб мамлакатлари, Туркия ва Қатар дастакламоқда.\nМамлакат шарқи ва жанубининг бир қисмини Ливия намояндалар палатаси назорат қилмоқда. 2014 йилда сайланган бу гуруҳ “Тобрукдаги ҳукумат” сифатида танилган. Уни генерал Халифа Ҳафтар бошчилигидаги Ливия миллий армияси дастакламоқда. Унга, ўз навбатида, БАА ва Миср кўмак бермоқда.\nҲафтар бир неча бор Москвага ташриф буюриб, россиялик юқори лавозимли амалдорлар билан музокаралар олиб борган. Россия расман ўзаро кураш олиб бораётган томонларнинг ҳеч қайсисини дастаклаётгани йўқ, бироқ Ҳафтар отрядлари назорат қилаётган ҳудудда “Вагнер хусусий ҳарбий ширкати” ёлланма жангчилари борлигига оид кўплаб гувоҳликлар бор.\nЎтган ҳафта АҚШ Қуролли кучларининг Африка қўмондонлиги Россия яқинда Ливияга камида 14 та жанговар учоқ ташлагани, бу учоқлар Ливия миллий армиясининг мамлакат марказидаги ҳаво базасида турганини билдирган. Москва Ливияга учоқ ташланганини рад этиб келмоқда.\nҚозоғистон соғлиқни сақлаш вазири одамларни митингга чиқмасликка чақирди\nОлмаота шаҳри кўчаларидан бири бўйлаб кетаётган полиция ходимлари, 2020 йил 1 майи (иллюстратив сурат).\nҚозоғистон соғлиқни сақлаш вазири Елжан Биртанов коронавирус пандемияси чоғида одамларни митингга чиқмасликка чақирди. Биртанов 4 июнь куни бўлиб ўтган онлайн-брифингда карантин чоғида оммавий тадбирлар тақиқлангани, чунки одамларнинг бир жойда кўпчилик бўлиб тўпланиши инфекция тарқалишига сабаб бўлиши мумкинлигини айтди.\n“Қонун талабига риоя қилиш шарт. Қозоғистонда эпидемия шароитида бош санитар врач қарори мажбурий бўлиб ҳисобланади. Қонунни бузганларга қарши маъмурий чоралар кўрилиши мумкин. Бундай тадбирлар ташкилотчиларга мурожаат қиламан - тадбирларингизни кечиктиринг. Бугунги кунда бу, моҳиятан, аҳоли учун хавфли тадбирга чақириққа тенг, чунки хасталик ёйилиб кетиши мумкин”, деди Биртанов.\nҚозоғистоннинг бир неча шаҳрида одамларни 6 июнь куни митингга чиқишга мухолифатдаги 2 гуруҳ чақирган. Булардан бири “Қозоғистон демократик танлови” (Қозоғистонда “экстремистик ташкилот” сифатида тақиқланган, бироқ Европарламент резолюциясида “тинч мухолифат ташкилоти” дея эътироф этилган) ҳаракати лидери, хорижда яшаётган собиқ банкир ва мухолифатчи Мухтар Аблазов, иккинчиси эса журналист ва фаол Жанбўлат Мамай бошчилигидаги Демократик партия тузиш бўйича ташаббускор гуруҳдир.\nҚозоғистонда муҳтамал норозилик намойишлари арафасида одатда олдини олиш чораси ўлароқ фаоллар тутиб кетилади. Аввал митингларга чиққан одамлар маъмурий ҳибсга дучор қилинади, “тинч йиғилишлар ўтказиш тартибига оид қонунларни бузганлик” айблови билан жаримага тортилади. Митинглар ўтказиладиган жойлар эса кўпинча қуршобга олиниб, у ерга борган одамлар ушлаб кетилади.\nАввалроқ халқаро инсон ҳуқуқлари ташкилотлари Қозоғистон расмийлари карантин чораларидан фойдаланган ҳолда ватандошларнинг ҳуқуқ ва эркинликларини чеклаётгани ҳамда фаолларга босимни кучайтираётгани юзасидан хавотир изҳор қилганлар. Хусусан, Human Rights Watch ташкилоти ҳукумат томонидан коронавирус пандемиясига қарши кўрилаётган чоралар мақсадга мувофиқлик чегарасидан четга чиқиб кетаётганини билдирган.\nТожикистон мактабларида битирув имтиҳонлари бекор қилинди\nАрхивдан олинган сурат.\nКоронавирус пандемияси туфайли Тожикистон мактабларида битирув имтиҳонлари бекор қилинди. Бунга оид қарор COVID-19 ёйилишининг олдини олиш бўйича Республика штаби томонидан қабул қилинган, дея хабар қилди Озодликнинг тожик хизмати.\nМазкур қарорга мувофиқ, Тожикистон умумтаълим мактабларининг 9- ва 11-синф битирувчилари етуклик аттестатларини имтиҳонсиз – чорак ва йиллик баҳолар асосида оладилар.\nБироқ, Тожикистон Таълим ва фан вазирлиги матбуот хизмати ходими Суннатулло Имомов сўзларига кўра, олтин ва кумуш медалларни олиш учун танлов шартлари аввалгидек қолади. Олтин ёки кумуш медалга эга бўлиш битирувчи учун мамлакат олий таълим муассасаларига киришда муайян имтиёзлар беради.\n2020 йилда Тожикистон ўрта мактабларининг 11-синфини 123 минг нафар, 9-синфини эса 162 минг нафар ўқувчи битиради.\nАбитуриентлар учун кириш имтиҳонлари эса Тожикистонда 1 июлда бошланиб, 7 июлгача давом этади.\nСанкт-Петербург шаҳар суди қўлга олинганларни қийноққа солгани учун судланган икки нафар собиқ полициячига нисбатан аввал чиқарилган ҳукмни юмшатди. Шу тариқа, биринчи инстанция суди ҳукми билан 4 йилданга қамалган полиция бўлими бошлиғининг ўринбосари Артём Морозов ҳамда тезкор ходим Андрей Барашков яқин кунларда озодликка чиқадиган бўлиб турибди.\nБир йил муқаддам Санкт-Петербург полицияси 70-бўлимининг олти нафар ходими қўлга олинганларга нисбатан қийноқ қўллаганлик ва далилларни сохталаштиргани учун судланганди. Тергов версиясига кўра, полициячилар қўлга олинган Алексей Шепелинни калтаклаб, гиёҳванд модда сотганини тан олишни талаб қилиб, бурнининг ичига ёниб турган сигарет қолдиғини тиқиш билан қийнашган.\nПолициячилар букмекерлик идораси қўриқчисини калтаклаганлик ва устига қайноқ сув қуйиш билан қийнаганликда ҳам айбланганлар.\nСудланган полициячилардан фақат икки нафаригина қамалган. Яна икки полициячи суд томонидан тўла оқланган.\nЗеленский карантин тартибини бузгани учун жаримага тортилиши мумкин\nУкраина полицияси коронавирус пандемияси туфайли жорий қилинган чекловларни бузгани учун мамлакат президенти Володимир Зеленскийни жаримага тортиши мумкин.\nИИВ баёнотига кўра, жазо чораси учун президент офиси томонидан ёйинланган фотосурат сабаб бўлиши мумкин. Суратда Зеленский ўз ходимлари билан бирга Хмельницкий шаҳрига ташрифи чоғида кафелардан бирида кофе ичиб ўтиргани акс этган.\nСуратдагилар чекловда кўзда тутилган ижтимоий масофаланиш тартибига риоя этмаганлар. Бундан ташқари, улар кафе биноси ичида ўтирибдилар, ваҳоланки бу каби муассасалар бутун Украина бўйлаб 5 июнгача мижозларга фақат кўчада хизмат кўрсата олиши мумкин.\nБу каби қонунбузарликлар учун белгиланган жарима миқдори 17 минг гривенни (600 АҚШ долларидан кўпроқ) ташкил этади.\nЗеленскийнинг ўзи жарима тўлашга тайёр эканини билдирган. Президентга кўра, бино ичига уни 5 июндан кейин зарур тартибга риоя қилинган ҳолда иш бошлашга тайёр эканларини кўрсатиш учун кафе ходимлари таклиф этганлар. Президент кафенинг очилишга ҳозир эканига амин бўлиш учун мазкур таклифни қабул қилганини таъкидлаган. “Бунга карантин тартибини бузиш ўлароқ қараманглар, балки эртадан иш бошлайдиган муассасалар қандай ишлашини назорат қилиш ташрифи сифатида қаранглар”, деди Зеленский.\nУкраинада сўнгги кеча-кундузда коронавирус инфекциясини юқтириб олиш билан боғлиқ 588 ҳолат аниқланган, 12 киши оламдан ўтган. Эпидемия бошидан бери бу мамлакатда 25 мингдан зиёд киши инфекциядан хасталанган, 750 бемор қазо қилган.\nҚирғизистонда аэропортларни 15 июндан халқаро авиақатновларга ҳозирлаш режаланди\nБишкек яқинидаги "Манас" аэропорти (иллюстратив сурат).\nҚирғизистонда аэропортларни 15 июндан халқаро авиақатновларга ҳозирлаш режаланган. Бу ҳақда Қирғизистон фуқаро авиацияси агентлиги раҳбари Қурманбек Акишев маълум қилди.\n“Айни пайтда ҳаракатлар алгоритми келишиляпти. Имкониятга қараб, ҳар бир авиаширкат қачон ва неча марта рейс амалга ошириши бўйича ўз саналарини таклиф қилмоқда”, деди Акишев.\nУнга кўра, ҳозирда халқаро парвозлар жадвали ишлаб чиқиляпти. Кунига 2-3 та, ҳафтасига эса 16-17 та қатнов амалга оширилиши режаланмоқда.\nҚайд этилишича, халқаро авиақатновларни тиклаш санасига оид масала ҳукумат томонидан ҳал қилинади.\n3 июнь Қирғизистонда ички авиақатновлар аввал айтилганидек 8 июндан эмас, балки 5 июндан қайта тикланиши маълум бўлди.\nҚирғизистонда мунтазам авиарейслар коронавирус тарқала бошлагани қабатида март ойи ўрталаридан тўхтатилганди.\nБеларусда бош вазир алмашди\nБеларуснинг янги бош вазири Роман Головченка.\nБеларусда, президент Александр Лукашенка қарори билан, Роман Головченка мамлакат бош вазири этиб тайинланди.\n3 июнь куни Лукашенка Сергей Румас ҳукуматини истеъфога чиқарганди. Президентга кўра, унинг собиқ бош вазирга эътирози йўқ эди, бироқ Румас бизнес билан шуғулланишга қарор қилган.\n46 ёшли янги бош вазир Головченко Москва Халқаро алоқалар институти ва Беларусь президенти ҳузуридаги Бошқарув академиясини тамомлаган. Мамлакат Хавфсизлик кенгаши ва Бош прокуратурада турли лавозимларда ишлаган.\nМухолифат бу галги президент сайлови учун ягона номзодни илгари сургани йўқ, бироқ сайловолди кампанияси доирасида у Минск ва бошқа шаҳарларда норозилик намойишлари ўтказмоқда. Лукашенка бунга жавобан сайлов кампанияси чоғида мамлакатда “майдон” бўлмаслигидан огоҳлантирган.\nАҚШ мудофаа вазири Марк Эспер.\nАҚШ мудофаа вазири Марк Эспер мамлакатда бир неча кундан бери давом этаётган оммавий намойишларни бостириш учун армия жалб қилинишига қарши чиқди. Норозилик чиқишлари полиция томонидан аёвсизларча қўлга олиниши важидан жон таслим қилган афроамерикалик Жорж Флойд ўлими ортидан бошланиб кетган. Намойишчиларни тарқатиш ва тартиб ўрнатиш учун армия кучидан фойдаланишни АҚШ президенти Дональд Трамп талаб қилаётганди.\nЭсперга кўра, 1807 йилда қабул қилинган ва президентга қўшинлардан фойдаланиш ҳуқуқини берувчи қонун фақат энг сўнгги чора ўлароқ, энг хавфли ва танг вазиятдагина қўлланилиши мумкин. Пентагон раҳбарига кўра, ҳозир бу ҳолатларнинг ҳеч қайсиси йўқ. Эспер бунақа пайтда расмийлар Миллий гвардиядан (қуролли кучларнинг фавқулодда вазиятларда қўлланиладиган махсус тури) кўмак олганлари энг мақбул вариант эканини урғулаган.\nТрампнинг намойишларни бостиришда армия кучидан фойдаланишга оид талаби нотўғри экани ҳақида Пентагоннинг яна бир неча собиқ ва амалдаги раҳбарлари билдирган.\nШундан сўнг Трамп чоршанба оқшомида мамлакат ичидаги норозилик чиқишларини бостириш учун АҚШ қўшинларидан фойдаланишни зарур, деб ҳисобламаслигини очиқлади, дея хабар қилади Reuters.\nАҚШда кўпинча тартибсизлик ва талончилик қабатида ўтаётган оммавий намойишларга 46 ёшли афроамерикалик Жорж Флойднинг ўлими сабаб бўлган. У 25 май куни Миннеаполис шаҳрида полиция томонидан қўлга олингани ортидан ҳаётдан кўз юмганди.\nНамойишлар чоғида камида 11 киши ҳалок бўлган, ўнлаб одам жароҳатланган. Расмийлар 40 чоғли шаҳарда комендантлик соати жорий қилганлар. Вазиятнинг таранглашиб кетиш эҳтимолини эътиборга олиб, пойтахт Вашингтонга қўшимча 1,5 мингдан зиёд ҳарбий йўлланган.\nҚозоғистонда ресторанлар хўжайинлари коронавирус чекловлари бекор қилинишини талаб этмоқда\nНур-Султонда намойиш ўтказган ресторан ходимлари.\nҚозоғистон пойтахти Нур-Султонда ўнлаб ресторан хўжайинлари ва ходимлари 3 июнь куни ҳокимият биноси олдига йиғилиб, коронавирус чекловлари бекор қилинишини ва ресторанларга бир вақтнинг ўзида 50 нафардан ортиқ хўррандаларга хизмат кўрсатишга рухсат берилишини талаб этишди.\n1 июндан Қозоғистонда карантин чоралари юмшатилиб, савдо марказлари, умумий овқатланиш жойлари, ҳаммомлар ва сауналар фаолиятига рухсат берилди.\nАйни пайтда Соғлиқни сақлаш вазирлиги жамоат жойларида 50 нафардан ортиқ одам тўпланмаслигини, кафе ва ресторанларда столлар бир-биридан икки метр оралиқда ўрнатилишини ва дезинфекция ишларини амалга оширишни талаб қилмоқда.\nРесторанларнинг хўжайинлари икки ойлик карантин ортидан катта зарар кўришганини айтмоқдалар. Уларга кўра, Нур-Султонда юздан ортиқ ресторан бор. Уларда бир неча минг киши хизмат қилади.\nНур-Султон ҳокимияти рестораторларнинг талабларини душанба кунигача ўрганиб чиқишни ваъда қилди.\nҚозоғистонда 4 июнь ҳолатига кўра, коронавирусга чалинганлар сони 12 мингдан ошди. 6 240 бемор соғайган, 48 киши вафот этган.\nБеморларнинг 2 344 нафари Нур-Султонда аниқланган, улардан 7 нафари ўлган.\nФранция Руандадаги геноцид ташкилотчиларидан бирини Халқаро трибуналга топширади\nКабуга халқаро қидирувга берилгани тўғрисидаги хабар чоп этилган газета.\nПариж апелляция суди 3 июнь куни Руандадаги геноцид ташкилотчиларидан бири сифатида гумонланаётган Фелисьен Кабугани халқаро трибуналга топшириш тўғрисида қарор чиқарди.\nБМТ прокуратураси Кабугага Руандада 1994 йилда тутси халқини геноцид қилиш учун хуту жангариларига қурол етказиб беришни молиялаштирганлик, геноцид ва геноцидда иштирок этиш айбловини билдирмоқда. Геноцид оқибатида Руандада тутси миллатига мансуб 800 минг киши қириб ташланган.\nМаълум бўлишича, 20 йил халқаро қидирувда бўлган Кабуга Париж атрофида сохта ҳужжатлар асосида яшаб келган. Франция полицияси 16 май куни 84 ёшли Кабугани қўлга олиш амалиётини махфий равишда ўтказди.\nМай ойида Ҳаага халқаро трибунали Кабуга халқаро трибуналларнинг якунланмаган қисми механизми асосида Танзаниянинг Аруше судида судланиши лозимлиги тўғрисида қарор чиқарган. Аруше суди Халқаро трибуналнинг филиали ҳисобланади.\nРуанда бўйича халқаро трибунал ўз фаолиятини 2015 йилда ёпгани муносабати билан Кабуга иши халқаро трибуналларнинг якунланмаган қисми механизми асосида кўриб чиқилади.\nЭрон олий руҳониийси АҚШни иккиюзамачиликда айблади\nЭрон олий руҳонийси оятуллоҳ Али Хоманаий.\nЭрон олий руҳонийси оятуллоҳ Али Хоманаий Миннесота штатида полициячилар томонидан афроамерикаликнинг ўлдирилиши муносабати билан АҚШни иккиюзламачиликда айблади.\nАли Хоманаий телевидение орқали Ислом Республикаси асосчиси Руҳуллоҳ Хомайни ўлими (1989 йил)нинг навбатдаги йиллигига бағишлаб қилган чиқишида: “Улар одамларни жиноятда гумонлаб ўлдирадилар, аммо узр сўрамайдилар. Айни пайтда бошқалардан “инсон ҳуқуқларини таъминлашни” талаб қиладилар”, - деб айтди.\nЭрон ҳукумати АҚШда ирқчиликка қарши бир ҳафтадан кўпроқ вақтдан бери намойиш ўтказиб келаётган норозиларни қўллаб-қувватлашини билдирган.\nҲуқуқ ҳимояси ташкилотлари Эронни инсон ҳуқуқларини бузаётганликда, жумладан, ўтган йилнинг ноябрида норозилик намойишига чиққан юзлаб одамларни ўлдирганликда айблаб келади.\n1 июнь куни Эрон парламентининг Миллий хавфсизлик ва ташқи ишлар қўмитаси раиси Мўжтабо Золнур ўтган йилнинг ноябрида ўтган норозилик намойишларида 230 киши ҳалок бўлганини расман билдирди. Бунга қадар Эрон ҳукумати намойишларда ҳалок бўлганлар ҳақидаги маълумотларни рад этиб келаётган эди.\nРоссия Сурияга ҳарбий самолётларнинг “иккинчи партияси”ни етказиб берди\nМиГ-29 ва Су-24 ҳарбий самолётлари.\nАҚШ Россияни Суриядан Ливияга ҳарбий самолётларни етказиб беришда воситачи сифатида фойдаланаётганини танқид қилганидан бир неча кун ўтганидан сўнг Москва МиГ-29 янги қирувчи учоқларни Дамашққа етказиб берганини тасдиқлади.\nРоссиянинг Дамашқдаги элчихонаси 3 июнь куни МиГ-29 самолётларининг “иккинчи партияси ҳарбий ҳамкорлик доирасида” Сурияга етказиб берилганини маълум қилди.\nСуриянинг давлатга қарашли SANA ахборот агентлиги 30 майда Хмеймимдаги рус ҳарбий базасига МиГ-29 қирувчи учоқлари етиб келганини ва улар 1 июндан бошлаб Сурия осмонда парвоз қилишларини билдирган эди.\nРоссия қўллаб келаётган Сурия президенти Башар Ассадни халқаро ташкилотлар, жумладан, БМТ ва ғарб давлатлари фуқаролар урушида тинч аҳолини бомбардимон қилишда ҳамда эҳтимолий ҳарбий жиноятларда айблаб келадилар.\nМай ойининг охирида АҚШ Россияни Ливияда халқаро ҳамжамият томонидан тан олинган ҳукуматга қарши исёнчилар сафида жан қилаётган россиялик ёлланма жангариларни қўллаш учун ҳарбий учоқларни етказиб берганиликда айблаган эди.\nАҚШ расмийларига кўра, Москва Ливиядаги Россия жангариларга 14 та МиГ-29 қирувчи ва Су-24 қирувчи-бомбардимончи самолётни Суриядаги Хмеймим авиабазаси орқали етказиб берган.\n8 июндан сариқ ва яшил ҳудудларда автобуслар қатнови тикланади\nССВ: Тошкентда фуқаролар орасида 87 кишида вирус тасдиқланди\nМирзиёев Тошлоқ ҳокимини ишдан олди, Фарғона вилояти ҳокими Ғаниев ўз ўрнида қолди\nМирзиёев: Сўхдаги воқеалар қирғиз халқи билан алоқаларга таъсир қилмаслиги керак!\nЎзбекистонда карантин 15 июндан кейин ҳам сақланиб қолади\nS&P ҳисоботида Ўзбекистоннинг кредит рейтинги прогнози "барқарор"дан "салбий"га ўзгарди\nХитойдан Ўзбекистонга Ўш орқали автомобиль-темирйўл қатнови очилди\n“Лукойл” ширкати Ўзбекистондан қазиб олинаётган газ ҳажмини 2 баравар қисқартиради\nФермерлар: "Сардоба"дан суғорилган ҳудудларда қурғоқчилик бошланди\n"Ўғлим ўзини осадиган йигит эмас эди. У ноҳақликларга чидай олмади!"\nOzodNazar: Арзонлаши кутилаётган машина бозори ва Тарбиянинг немисча усули ҳақида


АҚШдаги сайловлар: Трамп популизмининг даври тугадими? - UzAnalytics\nСуратда: Дональд Трамп, фото: Joe Raedle / Getty Images\nМуаллиф: Бекзод Зокиров – сиёсатшунос, Токио университетининг докторанти (Япония)\nАҚШда президентлик сайлови якунланиши билан оммабоп нашрларнинг бари Трамп давридаги сиёсат мавзусига бағишланган янгидан-янги таҳлилларга тўлиб кетди. АҚШнинг келгуси тўрт йилга мўлжалланган ички ва ташқи сиёсати 2021 йил 20 январдан фаолият бошлайдиган Байден ҳукумати эълон қилган тайинловлар билан деярли аниқ бўлгандек: сиёсатнинг асосий векторларини COVID-19, иқлим ўзгариши муаммоси, НАТО аъзолари билан алоқаларни яхшилаш ва Хитойга қарши чоралар белгилайди. Янги ҳукуматнинг сиёсати баҳсли мавзу бўлса-да, амалдаги президент Дональд Трамп ҳали-ҳануз муҳокама марказида турибди. Аслида, Трампнинг ҳокимиятга келиши ҳамон кўпчиликни ўйлантиради: нутқи ёлғон, ҳақорат ва камситишларга тўлиб-тошган шахсни америкаликлар қандай қилиб АҚШдаги энг юқори мансаб – Оқ уй раҳбари лавозимига сайлашди? Хўш, Трамп феномени АҚШ тарихида бир марта учраб, хотиралардан буткул ўчиб кетадиган тасодифми ёки йиллар давомида турли шакл ва қиёфаларда қайталаниб турувчи ҳодисами?\nТрампизм – Американинг ирқий-миллатчи популисти\nТрамп шахсиятини юзага чиқарган 2016 йилги АҚШ президентлик сайлови кампанияси глобал популизм феноменини акс эттиради. Популизм турли шахслар учун турлича маънони англатса-да, унинг барча талқинларини бирлаштирган асосий мавзу – мавжуд элита, анъанавий сиёсат ва давлатда шаклланган сиёсий институтларга нисбатан гумон, адоват билан қараш мавжудлигидир. Бошқача айтганда, популист фалсафа замирида уч асосий ғоя ётади: мавжуд сиёсий тузилмага қаршилик, шахсий кучга таянишга мойиллик ва миллатчилик. Популист сиёсатчилар, аввало, ижтимоий-иқтисодий жиҳатдан қийналган оддий халқни пул кучига сотилган сиёсий тузилма чангалидан халос қилиш ғоясини олға суришади. Бу сиёсатчилар унутилган қадриятларни тиклаш, муаммоларни ҳал қилиш ваъдаси ортида ўзларини чинакам ватанпарвар ва “оддий халқ ҳимоячиси”дек кўрсатишади. Популизм, шунингдек, “оддий одамлар” дискурсияси орқали мамлакатдан “ўзгалар”ни четлаштиришга чорловчи ксенофоб миллатчиликни ҳам олға суради. Ва ниҳоят, популист сиёсатчилар шахсий кучга устунлик берувчи характерга мойиллик билдиришади.\nАлбатта, Трамп элиталарни ёмонлаб, оддий одамлар манфаатларини ҳимоя қилган биринчи популист сиёсатчи эмас. Тарихга назар ташласак, АҚШда ўзаро рақобатдош чап ва ўнг қанот ғояларига асосланган икки хил популистик анъана кўпдан бери ривожланганини кузатиш мумкин. Аммо, 2016 йилда сиёсий саҳнага чиққан трампизм популизми ўзига хослиги билан ажралиб туради. Аслида, аниқ сиёсий режаларга асосланмаган бўлса-да, нафратга тўла миллионлаб америкаликларни ўзига жалб қилган трампизмни қуйидаги хусусиятлар билан изоҳлаш мумкин: мавжуд сиёсий тузумга нисбатан адоват, оқ танлилар устунлигини олға сурувчи ирқий-миллатчилик, иқтисодий глобаллашув ва иммиграцияга қаршилик, иқтисодий протектционизм ҳамда ташқий сиёсий изоляция. Умуман олганда, Трампнинг популист дискурияси замирида ягона ғоя ётганига гувоҳ бўламиз; давлат тепасидаги ёвуз кучлар ва паст қатламнинг турли ирқ ҳамда рангли келгинди, камбағал синфи ўртасидаги келишув сабаб ўртада қолган Американинг “асл эгалари” – ватанпарвар оқ танли кўпчиликнинг қадрият ва манфаатлари топталмоқда. Турли тўсиқлар орқали ноқонуний келгиндилар ва мусулмонларга қарши курашиш, АҚШдаги ишсизликнинг бош сабабини яшириш мақсадида Хитойни тарифлар орқали жазолаш, АҚШ компанияларини ички бозорга жалб қилиш орқали ишчи ўринлари яратиш, геосиёсий саргузаштларга сарфланадиган пулларни ички муаммолар ҳал қилинишида ишлатиш кабиларга асосланган “Американи қайтадан жонлантириш” сиёсати бу унутилган америкаликлар қатламини яна эски иқтисодий-сиёсий қудратга қайтаришни кўзлаган.\nАлбатта, юқоридаги популистик ғояларнинг мамлакат бўйлаб ёйилишида Трапм шахсиятининг ҳам ўрни бор. Президентликка даъвогар бошқа сиёсатчилардан фарқли ўлароқ, Трамп катта бир компаниянинг қатъиятли соҳиби сифатида муваффақият қозонган. У таниқли шахсиятидан стратегик мақсадда фойдаланиб, янги сиёсий имиж шакллантиришга ва сиёсий нофаол фуқароларни жалб қилишга эришди. Трампнинг Вашингтон сиёсий доираларига бегоналиги унга мавжуд сиёсатчиларни қобилиятсизликда айблаш, сиёсий институтларни эса чириган дея танқид қилиш имконини берди. Ва Трамп тузумдан нафратланган оддий америкаликларнинг янги сиёсий “қўзғолони” пешвоси бўлди. Аммо, ирқий-миллатчилик популизмини ёйган Трамп муаммонинг сабаби эмас, балки оқибати эканлигини унутмаслик керак. Унинг асл илдизи йиллар давомида шаклланган ижтимоий-иқтисодий сабаблар билан чамбарчас боғлиқдир.\nГлобал популизмнинг асл сабаблари\nДеярли ҳар бир демократик давлатда ўтган рақобат муҳитидаги сайловлар жараёнида сиёсий манфаатларни деб оммани сафарбар қилишга уринган радикал популистларни тарих кўп кўрган. Биринчи Жаҳон Уруши мағлубияти ортидан вужудга келган иқтисодий эзилиш ҳамда миллий хўрлик ҳиссидан фойдаланиб, немис халқини ўз ортидан эргаштирган Гитлер бунга яққол мисол бўла олади. Лекин кўпчилик Ғарб демократлари Иккинчи жаҳон урушидан кейинги 70-йиллар охиригача ҳукм сурган иқтисодий ўсиш ва фаровонликка бой “Олтин Давр” натижасида популизмни саҳнадан суриб чиқаришди. Фақат 1990 йилга келиб, популистик ҳаракатлар Ғарб анъанавий партия тузилмалари ва сиёсий кун тартибини экстремистик ғоялар билан тўлдира бошлади. Хўш, ирқий-миллатчилик руҳидаги популистик ҳаракатлар нега айнан Ғарбда, хусусан, АҚШда яқин йилларга келиб орта бошлади?\nДональд Трамп президентлигида намоён бўлган ирқий-миллатчилик популизмига уч сабабнинг қоришмасидан вужудга келган йирик ўзгаришларга анъанавий сиёсат жавоб бера олмай қолгани дастак бўлди: неолиберал иқтисодий сиёсат натижасида вужудга келган нотенглик ва иқтисодий ишончсизлик, иқтисодий муносабатларни ўзгартирган технология инқилоби ҳамда глобаллашув натижасида ижтимоий, маданий, ирқий муносабатлар янгича тус олди.\nЧегараланмаган бозор ва чегараланган давлатни тарғиб қилиб, капитал манфаатини ишчи кучидан устун қўювчи неолиберал иқтисодий сиёсат АҚШга 1970 йиллар охиридаги стагфляция натижасида кириб келди. Бу иқтисодий инқилоб ривожланишга ҳисса қўшса-да, жамиятда кенгайган нотенглик, миллий қарзнинг ўсиши, ижтимоий ёрдам даражаси камайиши ва иқтисодий инқирозлар кўп такрорланиши сингари йирик “яра”ларни газак олдирди. Албатта, бу” яра”лардан олий таълим олмаган оддий халқнинг қуйи қатлами энг кўп зарар кўрди. Масалан, АҚШдаги 1960 йиллар ривожланишида аҳолининг 90% қуйи қисми миллий даромаднинг 67% улушига эга бўлган эди. Президент Рейганнинг неолиберал сиёсати таъсирида бу кўрсатгич 20 фоизга тушди. 2001-2007 йилларда вужудга келган уй-жой пуфаги даврида бу халқ қатлами ҳар бир доллар қўшимча миллий даромаддан атиги икки цент олган бўлса, юқори қатламнинг 10 фоиз бойлари даромаднинг қолган қисмига эгалик қилишган. Шунингдек, четдан келадиган импорт ва иммигрантлар оқими кўпайиши, оддий халқнинг асосий иш манбаси бўлмиш ишлаб чиқариш саноатининг қулаши ва молиявий инқироз каби гипер-глобаллашувга оид салбий “шок”лар ҳамда оддий ишчи кучига талабни қисқартирган технология инқилоби, автоматлаштириш маошга яшайдиган аҳолининг қуйи қатламида иқтисодий ишончсизлик, катта хавотир, бахтсизлик ва қўрқув ҳиссини юзага келтирди. Масалан, илмий тадқиқотлардан маълум бўлишича, 1972 йилда олий маълумотга эга бўлмаган америкаликлар ўзларини деярли олий маълумотлилардек бахтли ҳис қилишган. Аммо бугунги кунга келиб, олий маълумотга эга бўлмаганлар ўз ҳаётидан жуда ҳам норози. Шу маънода Трампнинг “Америка Биринчи” дея жар солиши, иқтисодий миллатчилиги, “америкаликларнинг иш ўринларини ўғирлаётган” иммигрантларга салбий муносабати, Хитойга кескин чоралар кўришга интилиши ва қаттиққўл шахсияти эски кунларни қўмсаган аламзада халққа катта умид бахш этган.\nПопулистик трампизмга мойилликни нафақат иқтисодий, балки прогрессив маданий ўзгаришларга қаршилик кайфияти билан ҳам изоҳлаш мумкин. АҚШ глобаллашув натижасида 1960 йиллардан буён тобора кўп миллат ва маданиятли давлатга айланди. Аммо, йиллар давомида тобора қийинлашаётган иқтисодий ҳолат қуршовида қолган оқ танли америкаликлар бу турфаликни ўз қадриятларига ҳужум, келажакларига таҳдид сифатида қабул қилишди.\nТрампистлар учун бу келгиндиларнинг маданият ўзгариши натижасида яқин йиллардан бошлаб ҳимоя қилиб чиқаётган бир-жинслилар тенглиги ва қора танлиларнинг ҳақлари каби ташвиқотлари ички душман ва бу асли оқ, насроний ҳамда Европоид Американинг асл хусусиятини йўқ қилишни кўзлайди. “Бегона ва ётлар”нинг АҚШни босиб кетишидан қўрқадиган, иқтисодий фаровонликдан маҳрум қатлам Трампнинг 2016 йилги сайловдаги ғалабасига катта ҳисса қўшган муҳим коалициядир. Трамп ўз сиёсий карьерасини қора танли президент Барак Обама АҚШлик эмас, иммигрант мексикаликлар тажовузкор, мусулмонлар террорчи, оқ танлилар эса юқори ирқ деган даъво билан бошлаганлиги ҳам бежиз эмас. Юқоридаги муаммолар йиллар давомида шаклланиб келган бўлса-да, унинг 2016 йил Трамп шахсияти орқали юзага чиқиши мамлакатдаги сиёсий институтларнинг камчилигини яққол кўрсатиб берди. Зеро, йиллар давомида на Демократлар ва на Республикачилар иқтисодий сиёсат натижасида моддий аҳволи ёмонлашган, ишини йўқотган, шаҳар атрофида яшовчи, олий маълумотсиз оқ танли аламзада қуйи қатламнинг дардига малҳам бўлмади.\nБайден президентлиги трампизмга барҳам берадими?\nБайденнинг ғалабаси аниқ бўлгач, шу билан трампизмнинг илдизи қуридими, деган савол кўпчиликни қизиқтирмоқда. Афсуски, АҚШ сиёсий институтларининг занглаши Трамп шахсияти юзага чиқишидан анча аввал бошланган. Байден ҳукуматида бундан кейин асосий эътибор Трампнинг бузғунчи сиёсий меросини тузатишга қаратилиб, халқ ишончини қозонишга ҳаракат қилинса-да, АҚШ сиёсатини йиллар давомида кемираётган икки муаммо – партизан бўлиниш ва ирқий қутбланиш узоқ йиллар давомида ўнлаб президентларнинг тинкасини қуритиши аниқ. Трампнинг ноябрь ойидаги сайловда Байденга умумий овозда атиги 3% фарқ билан ютқазгани, Республикачиларнинг Сенатдаги устунлиги, Олий Суддаги таъсири ҳамда Конгресс сайловида ҳам бир нечта ўринни қўлга киритганлиги вазият анча жиддийлашганини кўрсатади. Партизан бўлиниш натижасида сиёсий институтларга ишончсизлик сайловдан кейин ортганини яқинда Монмут университетида ўтказилган сўровномадан ҳам кўриш мумкин: Трамп тарафдорларининг 77 фоизи Жо Байден президентлик сайловида фириб йўли билан ғолиб чиққанига ишонишади. Шунингдек, бир пайтлар сиёсий манбаси ўрта ва юқори бизнес қатламидан иборат бўлган Республикачилар партияси бугун ўз “агенда”сини батамом ортга қайтиш мушкул бир йўлга, Трамп шахсияти атрофида шаклланган оловли сиёсат йўлига кириб қўйди. Трампизмнинг бу каби сиёсий мероси Байден ҳукумати илгари суражак ғоя амалга ошишига тўсқинлик қилиши – Американи қайта қуриш жараёнини сусайтириши, шубҳасиз. Гапнинг сирасини айтганда, Трамп 2020 йилги президентлик сайловида юқтазган бўлса-да, трампизм АҚШ сиёсатини тарк этгани йўқ.


Корхонада ходимларни ўқитиш ва уларга разрядлар бериш учун қандай ҳужжатлар керак бўлади ва уларни қаердан олиш мумкин?\n– Ходимларга разрядлар малакани баҳолаш марказлари томонидан бериладиган малака баҳолаш паспортига асосан берилади.\nХодимларнинг асосий лавозимлари ва ишчиларнинг касблари классификатори (ХАЛИКК–2017, ВМнинг 4.10.2017 йилдаги 795-сон қарори билан тасдиқланган) ўз кучини йўқотган, янгиси эса ҳали ишлаб чиқилмаган.\nШу билан бирга қуйидагилар белгиланади:\n● Классификаторда кўрсатилган ҳар бир лавозим ва касблар бўйича маълумоти ва малакаси даражасига бўлган талаб иш берувчи томонидан Малака даражасига эришиш схемасига (31.12.2020 йилдаги ПҚ-4939-сон қарорга 1-илова) мувофиқ лавозимга (касбга) мувофиқ келадиган малака даражасидан келиб чиққан ҳолда, мустақил равишда белгиланади;\n● ҳар бир ходимнинг малака даражасини аниқлашда нафақа уларнинг маълумоти, балки касбий тажрибаси, ишбилармонлиги, шунингдек шахсий сифатлари ҳам ҳисобга олинади;\n● ходимларга тўланадиган меҳнат ҳақини аниқлашда уларнинг малака даражаси ҳисобга олинади (ПҚ-4969-сон қарорнинг 3-б.).\nЯъни малака даражасини аниқлашда ходимнинг иш жойидаги ўқиши (инструктажи), ишлаб чиқариш ёки норасмий таълимнинг қисқа муддатли курслари, маълумоти, иш тажрибаси ҳисобга олиниши лозим.\n2021 йил мобайнида малакани баҳолаш марказларини ташкил этиш назарда тутилмоқда. Малакани баҳолаш марказлари томонидан бериладиган малака паспорти лавозимларни эгаллаш ҳамда малака даражаси доирасида меҳнат фаолиятини амалга ошириш ҳуқуқини беради (ПҚ-4939-сон қарорнинг 15, 16-б.).\nҲозирча ушбу масала бўйича асосий чора-тадбирлар ишлаб чиқилмаганлиги сабабли ХАЛИКК-2017 дан келиб чиққан ҳолда разрядлар бериш талабига асосланишни тавсия этамиз, унинг талаблари фақат давлат ташкилотларида мажбурий тартибда қўлланилади, бошқа мулкчилик шаклидаги корхоналар учун фақат тавсиявий тусга эга ҳисобланади.\nШу тариқа, ходимларни ўқитиш малакани баҳолаш марказларида амалга оширилади.\nЎқиш якунларига қараб талабгорга малака паспорти берилади. Ушбу ҳужжат ҳамда ходимнинг иш тажрибасини, маълумотини, инструктажлар ўтаганлигини тасдиқловчи ҳужжатлар корхоналарда ходимларга разрядлар бериш учун асос ҳисобланади.


O‘zLiDeP депутати кам таъминланган оила вакилларини бепул операция қилишга кўмаклашди | O'zLiDeP\nO‘zLiDeP депутати кам таъминланган оила вакилларини бепул операция қилишга кўмаклашди\nДепутат, деганда одамларнинг ташвиши билан яшайдиган жонкуяр, адолатни ҳамма нарсадан устун қўядиган шахс кўз олдимизга келади. Депутат том маънода халқ вакили. Шу боис одамлар дардини тинглаш, уларнинг муаммолари-ю ташвишларини ҳал этиш депутатнинг олий бурчи ҳисобланади.\nБуни яхши билган маҳаллий кенгаш депутатлари ҳам “Инсон манфаати — ҳар нарсадан устун” ғояси асосида аҳоли билан очиқ мулоқот ва сайёр қабулларда уларнинг мурожаатларини ўрганиб, муаммоларни имкон қадар жойида ҳал этишга интилмоқда.\n21-Қорасув сайлов округидан халқ депутатлари Миробод туман Кенгашига депутатликка сайланган Шоира Джаббарова ҳам сайловчилар ҳолидан доимий равишда хабар олиб турибди. Халқ вакилининг ташаббуси билан ҳудуддаги кам таъминланган оилалар аҳволи ўрганилиб, уларни моддий томондан қўллаб-қувватлаш, уларга ҳар томонлама ёрдам кўрсатиш бўйича тизимли ишлар йўлга қўйилган.\nМасалан, депутат кўмагида 2017 йилда 5 нафар, 2018 йилда 7 нафар кам таъминланган ва ижтимоий ҳимояга муҳтож бўлган оила вакиллари “Orion Medicity” МЧЖда бепул операция қилинди. Тумандаги “Матонат” маҳалласида яшовчи кўзи ожиз фуқаролар учун малакали шифокорлар жалб қилиниб, тиббий кўрик ташкил этилди, уларга бепул дори-дармонлар тарқатилди.\nШунингдек, ҳар ойда ўз ҳисобидан 2 маротаба тиббиётнинг турли йўналишлари бўйича Хиндистоннинг “Medanta the medicity” тиббиёт клиникасининг малакали мутахассисларини таклиф қилиб, аҳолини бепул кўрикдан ўтказди. Уларга сифатли тиббий хизмат кўрсатиш бўйича йилига 3-4 маротаба чегирма акциялар ўтказди.\nМаълум бўлишича, мазкур шифо масканида офтальмология-кўз касалликлари бўйича ташхислаш ва даволаш йўлга қўйилган. Бу жараёнга тиббиёти ривожланган давлатларда қўлланилаётган амалиёт ва технологиялар жорий этилган. Асосийси, Ш.Джаббарова раҳбарлигидаги 50 нафардан ортиқ малакали шифокорлар фуқаролар хизматига шай.\n“Инсон манфаатлари, унинг ҳақ-ҳуқуқларини ҳимоя қилиш аҳоли саломатлигини муҳофаза қилиш билан чамбарчас боғлиқ. Шу боис депутатимиз фуқароларга саломатлигини тиклаш борасида амалий ёрдам кўрсатиб келмоқда. Эҳтиёжманд, кам таъминланган беморларнинг бепул даволанишлари учун шарт-шароитлар яратиб, уларни ҳар томонлама қўллаб-қувватлаб келмоқда”, – дейди “Матонат” маҳалласида яшовчи аҳоли вакилларидан бири.\n“2018 йилда 160 минг АҚШ доллари миқдорида тўғридан-тўғри инвестиция киритиб, клиникага замонавий асбоб-ускуналар олиб келдик. Айни пайтда Хиндистон ва Жанубий Африка давлатларининг инвесторлари билан ҳамкорлик ўрнатиб, юртимизда жаҳон стандартлари талабига жавоб берадиган меҳмонхоналар қуриш ҳаракатида юрибмиз. Ҳатто ушбу лойиҳа учун 200 млн. АҚШ долларлик тўғридан-тўғри инвестиция жалб қилиш бўйича келишув ҳам имзоладик”, – дейди Ш.Джаббарова.\nТаъкидлаш керак, бугун мазкур лойиҳани амалга ошириш бўйича Бухоро шаҳрида ишлар бошлаб юборилган. Жорий йилнинг охирида фойдаланишга топширилиши режалаштирилаётган меҳмонхонанинг ишга тушиши натижасида 150 иш ўрни яратилади.


Узайр Аллоҳнинг мўъжизаси\nЭй кичик суюклиларим, сизлар Роббимиз азза ва жалла ҳеч бир ишдан ожиз қолмаслигини ва ҳар бир ишга қодир эканини биласизлар. У Зот бизни йўқдан бор қилиб яратган ва бизларни яхшилик ҳамда мевалар билан ризқлантиргандир. Бизларга бутун борлиқдаги махлуқотларни бўйсундириб қўйгандир, жумладан, биз ундан сафарда ва бирор жойга бориб келишда фойдаланишимиз учун миниладиган ҳайвонларни яратган, унинг мана шу ер юзидаги махлуқотлари (яъни яратган тирик мавжудотлари) яшаши учун осмондан сувни (ёмғир) ёғдиргандир. Агар мен сизларга: «Бу ишларнинг барчаси нимага далолат қилади?» деб савол берсам, сизлар тезда шундай жавоб берасизлар: «Албатта, бу, шак-шубҳасиз, Аллоҳ таолонинг чексиз (чегара билмас) билмас қудратига далолат қилади.\nЭй азизларим, бизларга Қуръон қадим замонларда яшаган бир киши ҳақида ҳикоя қилади ва у билан ибрат ва таълимотни ўз ичига олган ва Аллоҳнинг қудрати ва буюклигига далолат қилувчи қизиқарли қисса содир бўлган. Бу киши ақлли ва доно эди, Аллоҳга тасбеҳ айтиб Унга ҳамдлар айтарди, Унга иймон келтирган ҳолда Унга бирор бир бошқа илоҳни шерик қилмасдан Унинг ёлғиз Ўзига ибодат қиларди. У Аллоҳ унга ато этган ақлни фақат Аллоҳга бўлган иймон ва Ислом динига кириш йўлида фойдаланилиши кераклигини биларди. Эй кичкинтойларим, бу кишининг исми Узайр эди, бу мўмин киши билан қандай воқеа содир бўлганини биргаликда эшитамиз.\nУ кунларнинг бирида чиройли бир боғга кирди, у ерда бир неча соат пишиб турган меваларга қараб қолди ва Роббисига шу неъматлар учун шукр қилди ҳамда узум, анжир ва бошқа яхши мевалардан саватчасига солди, саватчаси тўлди ва уни эшагининг елкасига қўйиб, эшагини минди, эшак егуликни ва Узайрни кўтариб юрди. Бундан кейин Узайр билан қандай воқеа содир бўлганини биласизларми? У юриб кетаётган вақтида Аллоҳнинг буюклиги ва қудрати ҳақида ўйлай бошлади ва у уни ўз уйига етказиб бормайдиган бошқа йўлга ўтиб қолганини унутиб қўйди ва йўлдан адашди, тўғри йўлни топиш учун ўнг томон, чап томонга қараб, у ёқ-бу ёқдан йўл қидира бошлади. Унинг кўзи қадим замонлардан бери мавжуд бўлган эски уйлари бор бир бузилган қишлоққа тушди, унда яшаган одамлар ўлиб кетган, улардан фақатгина чириб кетган, қурт-қумурсқалар ёб ётган ва уларда ҳашаротлар яшайдиган суякларидан бошқа ҳеч нарса қолмаганди. Қишлоқдаги бу барча нарсалар хароба ва ҳалок бўлганларга далолат қиларди, Узайр уларга қараб турди, уларни бундан олдин кўрмаган эди. Шундай қилиб, у эшагидан тушар экан, мевалар билан тўла саватчани қолдирди, сўнгра бу қишлоқнинг излари орасида пиёда юрди, бу ёқда ерга йиқилиб қолган девор, у ёқда эса фақат бир қисми қолган шифт, улар билан бирга бир кишининг чириб кетган суяклари ҳам бор эди. Узайр бу нарсаларнинг барчасига қараб саватни ҳам, эшакни ҳам унутди ҳамда уйига кетаётганини ҳам унутди, мана шу бузилиб ётган қишлоқ ҳақида ўйлай бошлади, ўзига ўзи шундай савол берарди: «Қизиқ Аллоҳ бу жисмларни қандай қилиб парчаланган ҳолда қолдирган экан? Қандай қилиб Қиёмат кунида уларнинг шаклларидан одамни қайтадан яратар экан? Аллоҳ таоло бу харобага айланган қишлоқни қандай қилиб яна ҳаётга қайтарар экан? Эй Парвардигоро! Бу ишни қандай қиласан? Бунга қандай эришасан?»\nУ ўйлашда давом этаверди, албатта, ўзи бунга иймон келтирганди, лекин бу ишнинг қандай бўлишини билишни ва қалби хотиржам бўлишини хоҳларди. Аллоҳ унга бунинг жавобини ўргатишни хоҳлади, шу жойда Узайр қараб томоша қилиб турган вақтда жасади ерга йиқилганини ҳис қилди, унинг қовоқлари ёпилиб кўзлари юмилиб қолди, бунга бир неча лаҳза ўтмасдан унинг мадори қолмади ва юраги уришдан тўхтади. Нима бўлди? Узайр ўлди! Унга эшаги эргашиб бундан кейин у ҳам ўлдими? Нималар бўляпти? Шундай ўлиб қоладими? Ёки Аллоҳ Узайрга ўзи сўраган ва ўтмишдаги бузилган қишлоқ ишидаги саволига жавобни айтадими?\nУзайр шу ҳолда юз йил ўтказди. У ўлган эди, ҳеч ҳаракатланмасди, шу муддат ўтгач, Аллоҳ таоло унга ҳаёт берди, уни ўз жойидан тирилтирди, уни қайтадан тирик ҳолига келтирди, Узайр ухлаб қолиб сўнгра уйғондим деб ўйлади. Ҳақиқатда эса у ўлган, сўнгра Аллоҳ унга жавобни баён қилиш учун тирилтирган эди. Шундай ҳолда экан осмонда бир фаришта Узайрнинг жойига яқинроқ жойга тушади ва унга савол берди: «Эй Узайр, сенинг жисминг бу ерда ҳаракатсиз ва ҳеч нарса қилмасдан қанча вақт қолиб кетганини биласанми?» Узайр жавоб берди: «Кўп ухламадим, ўйлайманки, бир кун ёки ярим кун ухладим!» Фаришта шундай деди: «Эй Узайр, йўқ, сен ухламадинг, балки ўлган эдинг! Аллоҳ сени юз йилга ўлдирди сен буни билмадинг, бу шаҳар сен ўлган вақтда бутунлай ўзгарди, сен таниган ва сени таниган одамларнинг кўпчилиги ўлдилар. Аллоҳ сенга ўша жавобни ўз кўзларинг билан кўрсатмоқчи, албатта, бу сен саволингга жавоб топишинг ва Аллоҳ ўликларни қандай тирилтириши, уларни чириб кетган суякларга айлантирганидан кейин яна қайтаришини билиб олишинг учун дарс бўлади.Сен, албатта, юз йил ўлик ҳолда бўлдинг, сендан фақатгина ҳар хил суяклар қолди, сўнгра Аллоҳ қудрати ила уларни қайтадан жамлади ва унинг ичига руҳ пуфлади, эй Узайр, сен тирилдинг, энди эса ўлишингдан олдин ўзинг билан бўлган далилларни кўрасан. Узайр ўзини ҳайрон қолдирган нарсани эшитганидан кейин жавобни тўлиқ билишга шошилди. Эй суюклиларим, келинглар, фариштанинг қолган сўзларини эшитамиз.\nЭшак ва саватча\nЭй Узайр, биласанки, сен қишлоққа киришингдан ва саволингни беришингдан олдин бир эшак минган ва яхши егуликлар билан тўлган саватчани кўтариб олган эдинг, шундай эмасми? Узайр жавоб берди: «Ҳа, лекин эшак ва саватча ҳозир қаерда? У деди: «Кел, саватчадаги таоминг ва ичимлигингги қара, сўнгра таомингни қайтадан текшир, сен уни ўз ҳолида кўрмаяпсанми? Аллоҳ уни қайтадан ҳудди сен ташлаб кетгандек қилиб қўйди. Сўнгра кел ва мана бу суякларга қара. Бу эшагингнинг суяклари, бироз кутиб тур, шу пайт суяк бир жойга йиғилади! Аллоҳ унга қайтадан гўшт кийгизади, бироздан кейин эса эшагинг яна ўрнидан туради! Қарагин, буларнинг барчаси сенинг олдингдадир!!!\nҚудратингга иймон келтирдим, ё Парвардигор\nУзайр фариштанинг сўзини эшитганида ҳайратланди ва таом, ичимлик ҳеч ўзгармасдан ўз ҳолига қайтганини ва эшакнинг эса суяклари жамланганини, устида гўшт пайдо бўлиб бироздан кейин ҳудди юз йил ичида ҳеч ўлмагандек ҳаракатланган эшакнинг жасадига айланганини кўрганида унинг ҳайрати янада ортиб борди! У киши аввалги ишни эсидан чиқариб қўйди, лекин у иймони ва саботининг тезлик билан ортиб бораётганини сезди, у ҳақиқатни кўз ўнгида кўрди, жавобни мукаммал билиб олди, сўнгра иймони комил мўминнинг овози ила шундай деди: «Албатта, Аллоҳ ҳар бир нарсага қодирлигини билдим». Сўнгра фаришта деди: «Албатта, булар сен билан бўлиб ўтган ишлардир, булар сенинг кўнглинг хотиржам бўлиши ва ўликларнинг узоқ вақтдан кейин Қиёмат кунида тирилиши ва ҳаётга қайтарилишининг осон иш эканини билдириш учундир, лекин сен қарагин!? Албатта, бу билимга барча мўминлар эга бўлишлари керак, қани, эй Узайр, одамларга уни ўргатиб иймонларини янада зиёда қилгин. Узайр яна йўлга тушади, у йўлни қийинчилик билан топади, унинг атрофидаги барча нарсалар янги эди. Одамлар ўзгарган (авлодлар алмашган) ва уйлари янгидан қурилган, барча-барча нарсалар янги эди, Аллоҳ унга одамларга исбот қилиш ва улар Аллоҳнинг қудратига иймон келтиришлари ҳамда иймонлари янада зиёда бўлиши учун аниқ мўъжиза ва оятларни ато этди. Лекин бу узоққа чўзилмади, иймон келтирганларнинг кўпчилиги яна адашган эди, чунки улар Узайрни эъзозлаб: «Узайр Аллоҳнинг ўғлидир», дер эдилар. Бу эса биз Аллоҳдан бошқасига ибодат қилганларни яхши кўрсак ҳам ёки ундан қўрқсак ҳам, Аллоҳ рози бўлмайдиган куфрдир, яхши кўриш ва қўрқув икковлари фақат Аллоҳнинг ёлғиз Ўзига ибодат қилиш учун етакловчи воситалардир, албатта, Аллоҳ иймон келтирганларидан кейин адашган ва куфр келтирганларни зинҳор унутмайди. Эй азизларим, келинглар, Узайрнинг қиссасини Қуръондан ўқиймиз. Бақара номли сурадан ўқиймиз, келинглар ва мен билан бирга айтинглар:\nАллоҳнинг номи ила қувилган шайтондан паноҳ тилайман\n«Ёки шифтлари устига қулаган қишлоқдан ўтган кишига ўхшашни кўрмадингми? У: «Аллоҳ буни ўлимидан кейин қандай тирилтиради?» деди. Бас, Аллоҳ уни юз йил ўлдирди, сўнгра қайта тирилтирди. У Зот: «Қанча ётдинг?», деди. У: «Бир кун ёки бир куннинг баъзисича ётдим», деди. У Зот: «Балки юз йил ётдинг, таомингга ва шаробингга назар сол, ўзгаргани йўқ ва эшагингга ҳам қара. Сени одамларга ибрат қилиш учун шундай қилдик. Ва суякларга назар сол, уларни қандоқ ҳаракатга соламиз ва уларга қандоқ гўшт кийгизамиз», деди. Унга равшан бўлганда: «Албатта, Аллоҳ ҳар бир нарсага қодирлигини билдим», деди».\nМана бу қисса биз уни аввалги галда батафсил ўқиганимиздан кейин энди Қуръонда иккинчи марта такрорланиб келди, мен биламанки, сизлар ҳам Узайр қиссанинг ниҳоясида айтгани каби шундай дейсизлар: «Албатта, биз Аллоҳ барча ишга қодир эканини биламиз ва ишонч ҳосил қилдик». Эй укаларим, ҳақиқатан ҳам, Аллоҳ барча ишга қодир Зот. У барча ишга қодир, эй кичик суюклиларим, сизлардан Қуръондаги оятларга яна бир бор қайтишингизни умид қиламан ва шубҳасиз, уларни ёдлашга ҳаракат қиласизлар, у қийин эмас. Агар оятларни ёдлаб олсангиз ва қиссани тушунсангиз, барча мўмин бандаларини яхши кўрувчи Аллоҳ ҳузуридаги муҳаббатингиз янада зиёда бўлади. Биз мўмин бўлган Узайр ва унинг қиссасини, унда содир бўлган Аллоҳнинг мўъжизасидан кейин одамларга қилган даъватини яхши кўрдик, бизнинг яхши кўришлигимиз Аллоҳга далолат қилади ва бизларни суюклигимиз Аллоҳга ширк келтирмасликка чорлайди, яҳудийлар эса Фиръавн ва юқори даражадаги руҳоний шахслардан қўрқиб, уларга ибодат қилиб хато қилдилар. Узайр ва солиҳларни яхши кўриб ибодат қилганларида хато қилдилар. Сомирий уларнинг ақллари устидан кулиб, сигирга ибодат қилдирганида хато қилдилар. Биз, иншааллоҳ, ҳеч қачон хато қилмаймиз. Аллоҳ сизларга баракотлар ёғдирсин ва сизларнинг яхшилигу савобларингизни янада зиёда қилсин. Вассаламу алайкум ва раҳматуллоҳи ва барокатуҳу, Охирги дуоимиз оламлар Роббиси бўлган Аллоҳга ҳамд бўлсин.


Олимлар: 2025 йилга бориб смартфон камералари девор ортини ҳам кўрсатадиган бўлади\nОлимлар: 2025 йилга бориб смартфон камералари...\n28.01.2018 00:18 0 328\nСмартфон камералари инсоннинг тана қисмларини 2-3 сония ичида сканерлаши мумкин.\nФото: «Digital Trends»\nCES-2018 кўргазмасидан сўнг, бир қатор олимлар шундай хулосага келишди: инсоният яқин орада улкан технологик инқилобни кузатади. CES-2018 кўргазмасини кузата бир қатор олимлар шундай хулосага келишди: инсоният яқин орада улкан технологик инқилобни кузатади. Смартфон камералари бош суягини 2-3 сония ичида сканерлаши мумкин, шунингдек, деворлар ортини ҳам кўрсатадиган бўлади.\nМассачусетс технологиялар институти тадқиқотчиларининг сўзларига кўра, янги авлод қурилмалари юқори технологияларга эга бўлади. Олимлар 2-3 йил ичида смартфонлар ҳайвон ёки инсоннинг тана қисмларини сканер қилишга имкон берадиган махсус дастурлар ва жиҳозлар яратилишига эътибор қаратмоқдалар.\nҚурилмаларда «тепловизор»дан фойдаланилади, тадқиқотларнинг эса сифати яхшиланади. Мутахассислар гаджетлар ёрдамида девор орқасида жойлашган объектлар ва нарсаларни сканерлаш мумкин деб ҳисоблайдилар. Бунинг учун махсус дачиклардан фойдаланилади, улар деворларга мустаҳкамланади. Иссиқлик ва ултрабинафша нурлар манзарани тўсиқдан ортидан кўриш имконини беради.\nБу каби технологияни Массачусетс олимлари ҳозирда жуда кам ҳолатларда ишлатишмоқда. Асосий эътибор қаттиқ сиртли девор ортини кўришга имкон берувчи камерага эга смартфон прототипини яратишга қартилган.\nолимлар CES 2018 смарфон\nСиёсат 09/04, 00:00\nОлимларимиз Нобель оладими? Президент таклифларни бирма-бир эшитди (видео)\nТехнология 10/01, 21:19\n1 терабайт хотирага эга дунёдаги энг кичкина флешка тақдим этилди\nТехнология 10/01, 12:17\nСелфи ишқибозлари учун янгилик! «Голографик селфи»ни амалга оширишувчи мессенжер яратилди


Ўзбекистонлик диндорлар Россияда ҳам таъқиб қилинмоқда\n21 октябр 2021, Тошкент вақти: 12:47\n“Марказий осиёлик сиёсий қочқинлар жамияти” раҳбари Баҳром Ҳамроев Россия ҳукумати сиёсий қочқинлар масаласида қонун доирасида иш тутишига умид қилмоқда.\nҚатағон йилларида ўзбек сиёсий тутқунлари Сибирга юбориларди. Мустақил Ўзбекистонда эса, диний айбловлар билан таъқиб қилинаётган ўзбеклар ўзини-ўзи Сибирга бадарға қилиб ҳам Ўзбекистон махфий хизматларидан қутула олмаяпти. Новосибирскда ҳибсга олинган Бобур Тўхтамуродов ана шундайларнинг навбатдагиси бўлди.\nРоссия махфий хизмати ўзбекистонлик ҳамкасблари сўровига кўра, турли экстремистик гуруҳларга алоқадорликда гумон қилинаётган Ўзбекистон фуқаролари ушлаб экстрадиция қилишни давом эттирмоқда.\n17 август куни Новосибирскда Таровеҳ намозидан қайтаётган 35 ёшли Бобур Тўхтамуродов милиция ходимлари томонидан хужжатларни текшириш баҳонасида милиция ушланиб, милиция участкасига олиб кетилди.\nБубур Тўхтамуродовнинг таниши, ҳозирда Новосибирскда яшаётган Илхом ака воқеа тафсилотларини Озодликка гапириб берди:\n- Новосибирскда, 17 август куни кечаси, шу Таровеҳ намозини ўқиб чиққанимизда ГАИ ходимлари машиналарни тутиб, паспортларини текширдилар. Ундан кейин шу Бобуржонни международний розискда, деб ушлаб кетдилар. У Бухородан келган, у ерда мусулмонларга бўлган тазйиқлардан қўрқиб, мени ҳам қамаб қўйишмасин, деб Новосибирскка келиб қолган. 2 йил олдин унинг укасини қамадилар Бухорода, қолганларни ҳам алоқаси бор, деб уларни ҳам текшириб қамайдида. Международний розискка берилгани учун орқасидан келган қидириб. Ота-онасини қўрқитишган, ўғлингизни қидириб борамиз, олиб келамиз, азоб берамиз, икки баробарга муддатини узайтирамиз, деб қўрқитишган. Уни тутиб келамиз барибир, дейишган, дер экан Илҳом ака Бобурнинг укаси Ўзбекистонда диний айбловлар билан қамалаганини қўшимча қилди.\nБобурнинг ўзи ҳозирда Новосибирскдаги вақтинча сақлаш изоляторида қолмоқда ва бир ҳафтадан бери адвокати билан учраша олгани йўқ.\n- Новосибирснинг следственний изоляторида. 1-СИЗОда. Адвокати билан учраша олгани йўқ. Ўзбекистондан юборилган хужжатларни олишга ҳаракат қилдик, лекин терговчилар адвокатига бермаяпти вақтни чўзиб. Уларнинг мақсади Бобурни тезроқ Ўзбекистонга юбориш, қочқинлик мақомини олишига тўсқинлик қилиш-да. Ҳамма хужжатлари жойида. Россия қонунларини бузмаган. Эртага соат 2-да бориб, кўришга ҳаракат қиламиз. Бир маротаба передача бердик, холос,- дейди Новосибирскда ҳибсга олинган Бобур Тўхтамуродовнинг таниши Илҳом ака.\nМаълум бўлишича, Бобур Тўхтамуродовга Россияда вақтинчалик яшаш ҳуқуқи берилган ва у қочқинлик мақомини олиш учун БМТ қочқинлар идорасига тегишли ҳужжатларни топширган.\nТўхтамуродовнинг ишини ўз назоратиги олган “Марказий осиёлик сиёсий қочқинлар жамияти” раҳбари Баҳром Ҳамроев Бобурни Ўзбекистонга экстрадиция қилинмаслигига умид қилишини айтади.\n- Бобур Тўхтамуродов ишига биз бир нечта инсон ҳуқуқларини ҳимоя қилиш ташкилотларини жалб қилдик. Масалан, Фуқаровий кўмак ташкилоти билан бирга Новосибирск ички ишлар бўлимига уни экстрадиция қилмаслик учун хат йўлладик. Биз биламизки Ўзбекистонда одилона суд йўқ. Бобур Тўхтамуродов эса, оиласи билан қатоғонга учраган. Яқинда Бухорода укаси қамалди экстремизм, терроризмда айбланиб. Бобурнинг укаси Бухородаги биринчи нурчилар иши билан қамалган. У ерда у косибчилик билан кун кўриб юрган. Аммо Россия ҳукуматига қилаётган мурожаатларимиз ижобий натижа берса керак деб ўйлайман, оз бўлса ҳам ишонч бор, чунки, Россия аввал Ўзбекистон ёки Тожикистонда жуда тез экстрадиция қилар эди уларни ҳолатларини ўрганмасдан. Лекин Оврупа судлари Россия қилаётган ҳатти-ҳаракатларни ноқонуний, деб бир неча марта жарима тўлатди, ҳар ҳолда қонун доирасида иш кўришга мажбур қиляпти. Мана ҳозир ҳам Марказий Осиё мамлакатларига экстрадиция қилиниши керак бўлган бир неча махбуслар бор, уларни бадарға қилиш тўхтатилди,- дейди “Марказий осиёлик сиёсий қочқинлар жамияти” раҳбари Баҳром Ҳамроев.\nОзодлик Новосибирскдаги изоляторда сақланаётган Бобур Тўхтамуродовнинг иши қандай ривожланишини кузатиб боради.


Қор остида қолган излар – HURRIYAT\n1 hafta oldin behzod 105\nТалабалигим ўтган асрнинг адабиёт ва санъат айни гуллай бошлаган саксонинчи йиллари бошига тўғри келган. Бойсуннинг чекка бир қишлоғидан Тошкентдай азим гўшага зиё излаб чиққан бир ўспирин учун шаҳарнинг осмон билан бўйлашган ҳашаматли иморатлари негадир, уйимиз ёнидаги чўққилар каби ҳайратланарли эмасди. Пойтахт кўчаларидаги тунги панорамалар ҳам чўпонларнинг кечаси ёқадиган гулханидай мени ўзига тортмаган бўлса-да, аммо бу ердаги маънавий ҳаёт қизиган тандирдек тафтли эди.\nБаъзан қишлоқнинг бошидан адоғигача ахтариб тополмаган китобимнинг муаллифи билан шаҳар кўчасида кутилмаганда дуч келишимни, вақт ўтгач эса бу одатий ҳолга айланиб қолишини ким ҳам ўйлабди дейсиз… Сумбатини фақат телевизордагина кўрган машҳур ҳофиз ёки таниқли театр дарғаси билан бир автобусда кетишни хаёлга ҳам келтирмаганман. Шаҳар ана шу жиҳатлари билан тоғ-тошлар орасидан эниб келган биздек ёшлар учун сеҳрли эди.\nКитобга ўчлик, шеърга ташналик, мумтоз қўшиқларга мойиллик болалигимдан бор. Кўнгил истагига Тошкентдан малҳам топгандай бўлганман. Мен ўқиётган маданият институтининг номи унчалик маҳобатли бўлмаса-да, профессор Малик Муродов, Ғайрат Жалолов, Саодат Йўлдошева, Норқул Бекмирзаев сингари олимлар дарс берганлиги боис, биз талабалар учун бу даргоҳ жуда қадрли эди. Қолаверса, бахшичилик, айниқса Бойсун фольклорини излаш авж олган ўша кезларда устозларимнинг мени ўзларига яқин тутишларини кўриб, бу юртда туғилганимдан фахрланиб кетардим. Курсдошларим орасида “тилим узун”, кўксим тоғ қадар эди.\nБаъзан қаердан эканлигимни сўраб қолишса: “Шукур Холмирзанинг юртидан”, “Усмон Азим билан бир жойданмиз”, “Эркин Аъзам ҳамшаҳрим бўлади”, “Шалола” ансамбли биздан-да”, “Шоберди бахшига яқин тураман” деб жавоб қайтаришни хуш кўрардим. Бу азбаройи, мақтанчоқликдан эмасди. Аммо…\n…Биринчи курсман. Бир куни дарсдан қайтдим. Ижара уйда яшайман. Институт ётоқхонаси олдидан ўтаётсам, учинчи қават деразасига қўйилган магнитофондан бир қўшиқ янграяпти. Эшитмай ўтиб кетишнинг иложи йўқ: овоз шунчалар нолага қоришиқ эди-ки, ҳар қандай дийдаси қаттиқ одамни ҳам эритиб юборар даражада:\n“Менга бердинг кенг осмоннинг тиниғини,\nТошлар отдинг, териб олдим синиғини.\nҚаҳратонинг қатронини тортдим мен, ёр,\nАғёр билди сўзларингнинг илиғини”…\nБор вужудим билан қулоқ тутдим. Сўзлар кўнгилга яқиндек, мусиқий оҳанг таниш, ҳофизнинг қўшиғини эса магнит ленталари орқали илк бор эшитишим эди. Матндан Бойсун диёрининг нафаси келиб турарди.\nҚўшиқни ташлаб кетолмадим, ётоқхона томон юрдим. Қоровулдан изн сўраб, тепа қаватдаги қўшиқ таралаётган хонани топиб бордим. Эшик очиқ, “Куйди жоним”ни мириқиб тинглаётган хона эгаси мени кўриши билан жойидан турасолиб истиқболимга чиқди. Қарасам, қўшни факультетда ўқийдиган андижонлик Илҳом деган йигит. У ҳам ўша пайтлардаёқ Шерали Жўраевнинг қўшиқларини айтиб танила бошлаган, овози жуда ширали эди. Илҳом менинг не сабабдан келганимни дарҳол пайқади.\n— Аши ҳопизди қўшиқларини ҳар кун эшитгим кевуради, — дея ширин лутф ила гап бошлади у магнитофон овозини сал пасайтиб, — сел қиворади одамми. Ўзини Сурхондарёдан деб эшитганман, исмини Холиқ дейишувди, бойсунлик бўса керак. Сиз ҳам ашиёқдансиз шакилли?..\n— Болалигимда бир марта тўйда кўрганман, — дедим мен, — овозини шовқинда эшитолмаганмиз. Биз тарафларда тўйда одам босиб кетади, шунда ҳам биз болалар зўрға дарахтларнинг устига чиқиб томоша қилганмиз.\n— Ман сизга айтсам, ҳалиям бу қўшшиғлар машинақа эски магнитафонга ёзиб олинган, агар студияда ёзилса борми, йиғлатворади! Ишонавуринг… — У анжанча шевада тез-тез гапирганча давом этди. — Энди мамбусини би-ир эшитиб кўринг, дод деворасиз, — дея у яна магнитофонни қўйди:\n“Дунё қизиқ, қайдадир қизиган бозор эди,\nҚайдадир бўёқларга кўмилган баҳор эди,\nҚайдадир умидини йўқотган бемор эди,\nМен нону насиба деб йироқларда юрардим,\nГоҳо хитоб, гоҳида сўроқларда юрардим …”\nҚўшиқ юрагимни дуриллатиб, суякларимгача сингиб кетгандек эди.\nҚисқа суҳбатимиздан сўнг Илҳомга муддаомни айтдим, эртаси куни курсдош дўстим билан келиб, қўшиқларни кассетага ёзиб олдик. Учиб қўнишга жой тополмасдим. Ўзимча яна бир чўққини кашф этгандек эдим.\nЎша кундан бошлаб кассетадаги қўшиқлар ижара хонамизда ҳар кун янграр, қишлоқдош талабалар эса менинг яна “хазина” топиб келганимдан хурсанд эди. Дарвоқе, ўқишдан бўш пайтимнинг кўпи сара китоб бўладими, санъат асарими, дўконма-дўкон қидириш билан ўтарди. Абдулла Ориповнинг “Юзма-юз”ини, ҳатто Турғун Алиматов томонидан танбурда ижро этилган машҳур куйларнинг пластинкасини ойлаб ахтарган мендек ишқибозга Холиқ аканинг “запис”и йўлимда учраб қолганлиги ҳам қайсидир маънода тасодифий бир туҳфадек эди.\nМашҳур шоиримиз айтганидек, йиллар “гулдурос солиб” ўтди. Олий даргоҳни тугатиб юртга қайтгач Бойсун туман газетасига ишга жойлашдим. Холиқ Хурсандовдек санъаткорни топиш ва у билан учрашишга анча пайтгача ҳайиқиб юрганим ҳам рост. Охири Бойсуннинг эски бир бобоки чойхонасида кўришиб қолдик. Ўртамизда давом этган узоқ суҳбат чоғида мен қўшиқчи деб юрганим — “Холиқ артист” билан эмас, у адабиёт бўладими, санъатми, тарих ё фалсафами, халқ оғзаки ижоди ёинки журналистиками, эҳе-е-е… барчасидан бирдай хабардор бўлган кенг мулоҳазали, фикри теран, тийнатида дардли туйғулар устун, мендан ўн беш ёшлар катта бўлган дониш бир одам билан бирга ўтирар эдим.\nГурунгимиз биринчи учрашувдаёқ қўр олди. Гап адабиётдан бошланиб, жадидчилик, уйғониш даврига ўтди, Абдулла Қодирийлар замонига ҳам бир-бир кириб чиқилди. Холиқ ака аждодларимизнинг аянчли ҳаёти, юрт тарихи ва миллат тақдирининг оёқости қилинганлиги ҳақида куюниб сўзларди. Мамлакатда коммунизм қурамиз деб жар солинаётган айни ўша кезлари бундай гапларни гапириш у ёқда турсин, эшитган ҳар қандай одамнинг ҳаёти таҳликада қолиши ҳеч гап эмасди.\nГап орасида Холиқ ака сўраб қолди:\n— Мана, Амир қочганига, юртга қизиллар эгалик қилганига ҳам қарийб олтмиш беш йилдан ошаяпти. Сизга бир савол: шўролар мафкурасини ўргатиш учун Тошкентдан Бойсунга келаётган Абдулла Набиев дегич комсомолни Бешэркакда отган Салом калта ким бўлган?\n— Босмачи! — деб жавоб бердим мен, институтда ёдлаб олган гапимни такрорлаб.\n— Ҳа-а, яшанг! Ўзимам шундай жавоб беришингизни кутбедим. Ана энди босмачи, деган сўзга икковлашиб изоҳ топайлик-чи, — куюниб менга тушунтирмоққа чоғланди Холиқ ака, — Паданг деган тоғ қишлоғида яшаб, ўз қавмини ёвдан ҳимоя қилган Салом калта босмачи саналадими ёки узоқ ўзга юртлардан Бойсунга бостириб келиб, халқнинг калла кўтарган зўрларини ўққа тутганларми? Ҳеч эсдан чиқарманг, халқ ҳимоясига чиққан боболаримизни ёмон кўрсатиш учун бизга атайин шундай ўқитишган, калламизнинг қопқоғига “босмачи” деган сўзни жойлаштиришган! Аслида Салом қўрбошининг иккита ўқи, қизилларнинг олдига тушиб чопган Абдулла Набиевга ўхшаганларни қаҳрамон қилган. Мени ҳам айтди дерсиз, ҳали кунлар келиб Салом калталар миллат қаҳрамонига айланади…\nМен бу гаплардан лол эдим, институтда “СССР тарихи”, “Илмий коммунизм” деган фанлардан бешга ўқиган ва ҳали иш бошлаганига унча кўп бўлмаган мендек мухбир бола бутунлай бошқа дунёга кириб қолганди. Истиқболига ошиққаним — менинг назаримдаги “Холиқ артист”нинг қалби тўла дард, сўзлари орифона эди. Олдимда ҳаётнинг аччиқ синовлари кўзларигача соя солган ҳақиқий бир файласуф ўтирарди.\nХолиқ ака берилиб сўзларкан, гап охирида қўшиб қўйди:\n— Сиз ҳақингизда таҳририятга ишга келган довурларингиз эшитгандим. Ёзганларингизни ўқиб турибман. Очил Пардаевдай қаттиққўл муҳаррирнинг қўлига тушибсизми, сиздан ёмон журналист чиқмаслигига ишонаман. Лекин майда-чуйда мавзуларга ўралашиб қолманг, баландлаб юринг…\nСуҳбатга қизиқиб, кеч тушганини ҳам сезмабмиз. Холиқ ака билан хайрлашиб қайтарканман, ўша дамлардан бошлаб менинг ғўр тасаввуримда инқилоб бошлангандек эди. Энг муҳими, “баландлаб юринг” деган гапи мени бошқа ўзанга буриб юборганди.\nБойсунда Шукур Холмирзаев билан бир синфда ўқиган Қаюм ғижжакчи деган одам бор эди. Кўп йиллар “Шалола”нинг бадиий раҳбари сифатида фаолият кўрсатган Қаюм Абулхаев Бойсуннинг санъатини элга танитганлардан бири.\n1974 йилда “Шалола” ансамбли Польшанинг Закопанье шаҳрида ўтган жаҳон тоғли ўлкалар фольклор жамоаларининг фестивалида “Кумуш болта” совринини қўлга киритиб, ўзининг бетакрор репертуари билан довруғи достон бўлганини кўпчилик яхши билади. Орадан йиллар ўтиб, аниқроғи, ўтган асрнинг 85-йилларида “Шалола”нинг довруғи анча пасайиб қолганди. Ансамблнинг Зикир Умаров, Шойим Абдураимов сингари жонкуярлари нафақага чиққан, жамоада асосий ўзак ҳисобланган Қаюм Абулхаев, Хайрулло Насриддиновлар эса вилоят театри ва бошқа жойларга ишга ўтиб кетишган эди.\nЯхши эслайман, буни сезган туман раҳбарлари ансамбль обрўсини қайта тиклашга яна жиддий киришишди. Дарёни ўзанига қайтариш эса ҳазилакам иш эмас. Ўша йиллари ноҳақлик қурбони деймизми, тақдир тақозосими — нима бўлгандаям, ўзи бир машҳур қўшиғида айтганидек: “гоҳо хитоб, гоҳида сўроқларда” саккиз йилча юрган Холиқ ака оиласи бағрига қайтган, қурилиш ташкилотларидан бирида оддий вазифада ишлар, ансамблни эпласа — шу одам эплаб кета оларди. Худди шундай бўлди ҳам. Катталарнинг ишончи ва таклифи билан Холиқ Хурсандов маданият уйи қошида “Бойсун” фольклор этнографик ансамблини тузди. Ўзининг най навоси ила элни мафтун этган, отаси Зикир ака каби санъат фидойиси бўлган Ҳабиб Умаров ансамблнинг мусиқа раҳбарлигига танланди.\nБу пайтга келиб мен Холиқ ака билан ҳафтада бир-икки бор ҳамсуҳбат бўлиб турганим боис, қилаётган ҳар бир ишидан бохабар эдим. У ишни фольклор қўшиқларини тўплашдан бошлади. Ўша йили тумандаги мактаблар, билим юртлари ўртасида унутилиб кетган “Марҳабо талантлар” танлови қайта тикланди, аммо йўналиши ўзгартирилди. Танлов шартларининг учтаси фольклор, халқ оғзаки ижоди ижросига қаратилган бўлиб, мақсад — халқ фольклорини излаб топиш, уни сайқаллаштирган ҳолда катта саҳналарга олиб чиқишдан иборат эди. Мен ҳам ўшанда Холиқ аканинг қистови билан ҳайъат аъзолигига жалб этилгандим. Мактаб ўқувчилари олиб чиққан кўпгина саҳна намойишларини кўриб, халқ ижодиёти ҳали тадқиқ этилмаган қайнаб ётган булоқ эканига ўшанда амин бўлгандим.\nХолиқ акани шу пайтлари катта кўпкарига тайёргарлик кўраётган чобағонга қиёс этганман. Уни бир қарасангиз қариялар даврасида, эртаси қайсидир тоғ қишлоғида, индинига ҳунармандлар орасида кўрардингиз. Фольклор қўшиқларини ёзиб олиш, ансамбль учун бойсунча кўҳна либосларни тиклаш, Наврўз удумлари ёки деҳқону чорвадорнинг анъаналарини ўрганиш билан машғул эди.\nАдашмасам, саксон олтинчи йил эди. Мен яшайдиган Пулхоким қишлоғида Саттор ака деган бир ямоқчи бўлиб, ўзининг мўъжазгина пойабзал тузатиш устахонасида одамларга махси, юган ва шунга ўхшаш нарсалар тикиб берарди. Бир куни устахона олдидан ўтаётсам мўкки (теридан тикиладиган пойабзал) тикаяпти, ҳайрон қолдим. Сабаби, одамларнинг мўкки киймай кетганига ҳам қирқ йиллар бўлган. Бориб қаршисидаги ўриндиққа чўкдим. Қарасам, ёнбошида бир нечта тайёр мўккилар, териси кармакда яхшилаб ийланган бўлса керак — қип-қизил, ялтиллаб турибди.\n— Қариганда мўкки билан бизнес қилай депсиз-да, — дедим салом-аликдан сўнг ҳазиллашиб.\n— Э-э, нимасини ойтасиз мухбиржон, биздай жомоқчилардиям излайдиган одам боракан бу дуняда. Биздан сўрасангиз, обрийимиз кўтарилип кетган, — соддалик билан тўлиб-тошиб сўзларди уста. — Бурноғи кун бир “Вилис” тўхтади. Ичидан Олпамишдай савлатли бир жигит тушди. Бакумлари узун, кўзлари жониб турипти. Сўрап-сўрап мени товип кепти. Некилли, маъмилалари зўракан. Нима хизмат десам, менга мўкки тигип беринг дийди. Олдиниға мени оҳмақ қилаяппа деп вўйладим. Қорасам чиппа-чин ойтаяпти. Майли дедим, жонимминан дедим. Размири неччи бўсин десам, қирқ, қирқ бир бўлаберсин, бир хил мўккидан йигирмата тигинг, пулини нақ берамиз дийди. Ҳойранлар қолдим. Кейин гапдинг туйирини ойтди. Мўкки артисларга кийиб вўйнағали керагимиш. Лабзлашдик, бойнағи жигитдинг оти Холиқ экан, олдидан анча пул ташлап кетди. Шундан бери тирмашип тигип жотиппиз-да!..\nУста билан ҳангомалашиб, уйга қайтдим. Бир ойлар аввал Холиқ ака мендан Бойсунда мўкки тикадиган уста қаерда борлигини сўраганининг маънисини энди тушунгандим. Кейин эшитишимча, бойсунча жанда деган матонинг ҳам қаерлардадир сақланиб қолган кўҳна нусхаларини топиб, тўқиш учун ҳунармандларга буюртма берибди. Ансамблга либос танлаш баҳонасида жанда ҳам шу тариқа ҳаётга қайтганди.\n“Бойсун” фольклор этнографик жамоасининг репертуари бир йил ичида янги халқ қўшиқлари билан бойитилиб, ҳали саҳнада норасмий чиқишларнинг ўзиёқ ҳайрон қоларли даражада эди. 1987 йилда эса ансамбль учун ҳақиқий парвозлар даври бошланди.\nБошда бойсунча дўппи, елкада жанда матосидан бўлган чўғдек желак, бобоки оқ иштон, оёқда мўкки — бу либослар танланганининг ўзи халқона санъат эди. 1987 йилда фольклор-этнографик ансамблларининг республика танловига “Бойсун” бутунлай янгиланган репертуар, жўшқин ижодий кайфият билан борди.\n“Бор ҳо, кел ҳо, ҳамалам ҳа,\nЙўлни топиб кел, ўйнагали кел,\nКуйлагали кел, сайилга кел ҳо-оо-ооо!..”, деб бошланувчи дастурдан ўрин олган “Суст хотин”, “Майда-ё майда”, “Наврўз экан”, “Ким олади-ё, шугинани-я” сингари фольклор қўшиқларининг довруғи бутун мамлакат бўйлаб ёйилди. “Кампир топайми, дадажон?” қўшиғидаги:\n“Қари кампир, мовпишак деб сўкдингми сен,\nХотин бўлиб обрўйимни тўкдингми сен…”\n“Қари кампир менга кулиб қарамадинг,\nЭрта туриб соқолимни тарамадинг…”,\nсингари “йўқолиб” кетган фольклор қўшиқлари Холиқ ака томонидан саҳнага мослаштирилган ҳақиқий топилдиқ, қайта кўз очган халқ санъатининг жонли ифодаси эди.\nАна шу муваффақиятли чиқишлар катта шуҳрат келтирди. Ансамблга “Халқ ансамбли” деган юксак мақом берилди. Бойсунга эса фольклоршунослар, кинорежиссёрлар оқиб кела бошлади. Шундан сўнг “Ўзбекфильм” Эдуард Давидов режиссёрлигида ушбу юрт қўшиқларини ўзида акс эттирган “Бойсунда қор эриганда” фильмини суратга олди. “Ўзбеккинохроника” студияси томонидан (режиссёр Темурмалик Юнусов, сценарий муаллифи Холиқ Хурсандов) “Унутилган оҳанглар” фильми мухлисларга ҳавола этилди. Шунингдек, “Шарқ бозори”, “Қадимий ўйинлар”, “Кўпкари — мардлар ўйини” сингари ҳужжатли фильмлар ҳам халқ қадриятлари, миллий анъаналари ва фольклорини ўзида мужассам этган эди.\nАнсамбль қисқа вақт оралиғида Россия, Афғонистон, Туркия, Франция каби қатор хорижий мамлакатларни кезиб чиқди. 1990 йил “Бойсун” 40 кишилик жамоа билан Буюк Британияда бўлиб ўтган мусиқа фестивалида қатнашиб, ушбу мамлакатнинг ўнта шаҳрида ўз санъатини намойиш этди. Шу йили жамоани хориж сафарларида ўтган фестивалларга муносиб тайёрлай олгани учун Холиқ Хурсандовга “Ўзбекистонда хизмат кўрсатган маданият ходими” фахрий унвони берилганини бутун бойсунликлар шараф билан кутиб олдилар.\nБаъзан, Холиқ ака шунча ижодий ишларга қандай улгурган экан, деган савол миямда айланади. У ҳофиз, фольклоршунос, катта жамоанинг бадиий раҳбари бўлиш билан бирга ёзувчи, яхшигина драматурглиги йиллар ўтиб бир-бир намоён бўла борарди. Унинг “Чопон кийган аёл” қиссаси (1998 йилда) “Ёшлик” журналида босила бошлагунча Холиқ аканинг ёзувчилик бобида ҳам яхшигина истеъдод эгаси эканини сезмаганман. Негаки, суҳбатларда у ўз ижоди, ёзаётган нарсалари ҳақида ҳечам гапирмасди. Шундан сўнг “Термиз оқшоми” газетасида “Ўлганлар ёлғон гапирмайдилар” номли қиссаси, “Нидо” номли ҳикояси эълон қилинди. Кейин билсам, ҳикоялари талабалик йилларида “Гулистон” журналида ҳам чиққан экан.\nХолиқ ака Бойсунда ишлаб юрган пайтларим мен учун энг яқин дилкаш суҳбатдош, бирон-бир чигалли ёки чалкаш мавзуларга ойдинлик киритиш учун эса тирик энциклопедия эди. 2005 йилнинг баҳорида мен вилоят марказига ишга келдим. Холиқ ака билан орамиздаги масофа узоқ бўлгани билан бир-икки ойда учрашиб турардик. Кейинги йилларда унинг қаламига мансуб “Ўлдинг, азиз бўлдинг”, “Қайсар чолнинг қилиғи”, “Дард кўрмаган эрка болам”, “Погон таққан одамлар”, “Муҳаббатим — қисматим”, “Кампир топайми, дадажон” сингари драматик асарлари республика ва кўпгина вилоятларнинг театрларида саҳна юзини кўрганини эшитиб, кўнглимда фахр туйиб қўярдим. Холиқ ака хокисор, лекин катта ижодкор эди.\n2015 йил март ойининг бошлари. Бойсун майсага бурканган, йўл четларида бойчечаклар бодраб чиққан пайт. “Сурхон ёшлари” газетасида муҳаррирман. Тошкентдаги катта ижодкорлар билан яқин алоқа боғлаганмиз. Таклифимизга биноан Ўзбекистон халқ шоири Хуршид Даврон, шоир Эшқобил Шукур, ёзувчи Набижон Боқий таҳририятимизга келадиган бўлишди. Кутиб олдик. Режамизга кўра улар билан дастлаб, Деновда “Алпомиш” китобининг тақдимотида қатнашдик. Газета ходими Сирожиддин Иброҳим, ёш ижодкор Хуршид Қаршиев ҳам биз билан бирга. Эртаси куни Вахшивордаги Сўфи Оллоёр бобонинг қабрини зиёрат қилиб Бойсунга, Пулхокимдаги бизнинг уйга келдик. Эртаси Хуршид аканинг таклифига кўра, шаҳарга борадиган бўлдик. Мақсад — ёзувчи Эркин Аъзамнинг онасидан бирров хабар олиш ва Холиқ ака билан дийдорлашиш, сўнг эса Термизга эниб кетиш эди. Жўнадик. Йўлда Хуршид ака Холиқ Хурсандов тўғрисида унинг биз билмаган жиҳатларини йўл-йўлакай гапириб борди.\nДастлаб, ёзувчининг онасидан хабарлашдик. У ердан чиққач меҳмонлар билан Бойсуннинг марказидан бир-бир сих кабоб ейишга тушдик. Кабобчини яхши танийман. Дўстимиз, “Бойсун” ансамблининг аъзоси Ҳамро метарчи. Машҳур Ражаб метарчининг ўғли. У меҳмонларни дарҳол таниб, истиқболига пешвоз чиқди. Мен кабоб буюрар эканман, муддаомизни — бу ердан чиқиб Холиқ аканинг уйига меҳмонга боришимизни айтдим. Ҳамронинг қиёфаси бирдан ўзгарди, мени ёнига чақириб, секин шивирлади:\n— Дўстим, хабарингиз йўқ шекилли, мен ҳам бир соатлар бўлди шу ёқдан келганимга, уч кун бўлди. Бугун Холиқ аканинг еттисини бераяпти…\nМен музлаб қолган эдим. Кабобни тўхтаттириб, Холиқ аканикига жўнадик. Дарвоза олдида одам кўп. Шу кириш билан бир соатлар қолиб кетдик. Термизга қайтарканмиз, йўлда Хуршид ака ҳам, бошқалар ҳам хомуш эди.\nОрадан йиллар ўтди. Бойсуннинг чўққилари неча бор қор остида қолди, тоғнинг ёлғизоёқ йўлларидаги излар кўмилди. Институт ётоқхонасида Холиқ аканинг қўшиқлари ёзиб олинган кассета эса уйимда ҳалиям сақланади. Ўшанга қирқ йилча вақт бўлибди. Ҳозир бетакрор қўшиқлари компьютерим ва телефонимда ҳам бор. Сал ғуссага ботсам, уларни қайта-қайта эшитгим келаверади. “Ўлдинг, азиз бўлдинг” деб ёзган Холиқ ака мен учун илгари ҳам азиз эди, ҳозир ҳам шундай…\nPrevious Қайта тирилган жангчи қиссаси


«Ростов» Моуриньо жамоасига қарши ўйнаши мумкин\nЕвропа лигаси навбатдаги босқичида «Ростов»га рақиб бўлиши мумкин жамоалар жуфтлиги маълум бўлди.\nЭлдор Шомуродов тўп сураётган «Ростов» клуби бир ўйиндан иборат 3-саралаш босқичида Исроилнинг «Маккаби» клуби тўсиғидан ўтса, сўнгги саралаш босқичида қуйидаги тўрт жуфтликдан бирига рақиблик қилиши мумкин. Улар орасида Жозе Моуриньо қўл остидаги «Тоттенҳэм» ҳам бор.\n1. Галатасарой - Ҳайдук\n2. Шкендия - Тоттенҳэм\n4. АПОЭЛ - Зриньски Мостар.\nМаълумот учун, сўнгги 4-саралаш босқичи ғолиблари Европа лигаси гуруҳ босқичидан ўрин олади.


Мустаҳкам эътиқод ва катта шижоат белгиси\n26 октябрь куни Ўзбекистон мусулмонлари идораси раиси, муфтий Усмонхон Алимов ҳазратлари ва Дин ишлари бўйича қўмита раиси Ортиқбек Юсупов билан ҳамкорликда Президентимизнинг БМТ Бош Ассамблеяси 72-сессиясидаги нутқларида кўтарилган масалалар мазмун-моҳиятини диний соҳа ходимларига чуқурроқ етказиш мақсадида, Самарқанд вилоятига ташриф буюришди. У ерда уламолар, олимлар, диний соҳа ходимлари ва имом-домлалар иштирокида ушбу мавзу юзасидан сўз юритилди.\nҲақиқатан, Президентимиз БМТ Бош Ассамблеясининг 72-сессиясидаги нутқилари нафақат юртдошларимиз, балки кенг жамоатчилик томонидан ўрганиб чиқилаётганини сўзга чиққан нотиқлар томонидан таъкидланди. Чунки Давлатимиз Раҳбари маърузасида нафақат мамлакатимиз ва минтақа, балки дунёда ўта долзарб бўлиб турган глобал масалаларга эътибор қаратилгани билан ҳам катта аҳамият эгадир. Энг муҳими, муаммолар ечими бўйича билдирилган аниқ, ҳаётий таклифларнинг сессия иштирокчилари томонидан якдиллик билан қўллаб-қувватлангани фикримизнинг яққол исботидир.\nБу тарихий нутқда алоҳида эътибор берилган масалалардан бири – ислом маърифати масаласи бўлди, дейди муфтий Усмонхон Алимов ҳазратлари. Дарҳақиқат Юртбошимиз нуфузли минбардан туриб, қуйидаги муҳим ташаббусни илгари сурдилар: «Бугунги сессия иштирокчиларига БМТ Бош Ассамблеясининг «Маърифат ва диний бағрикенглик» деб номланган махсус резолюциясини қабул қилиш таклифи билан мурожаат қилмоқчиман. Бу ҳужжатнинг асосий мақсади – барчанинг таълим олиш ҳуқуқини таъминлашга, саводсизлик ва жаҳолатга барҳам беришга кўмаклашишдан иборат».\nМуҳтарам Президентимиз ўз нутқида муборак Ислом динимизнинг асл инсонпарварлик моҳиятини бутун жаҳон жамоатчилигига етказиш олдимизда турган муҳим вазифа эканини алоҳида қайд этдилар, - деб таъкидлади Дин ишлари бўйича қўмита раиси Ортиқбек Юсупов. Ҳақиқатан Давлатимиз Раҳбари аслида Ислом дини эзгулик ва тинчликка, асл инсоний фазилатларга риоя этишга даъват этишини олий минбарда алоҳида таъкидлаб ўтдилар. Жумладан, Муҳтарам Президентимиз шундай дедилар: «Биз бутун жаҳон жамоатчилигига Ислом динининг асл инсонпарварлик моҳиятини етказишни энг муҳим вазифа, деб ҳисоблаймиз. Биз муқаддас динимизни азалий қадриятларимиз мужассамлигининг ифодаси сифатида беҳад қадрлаймиз. Биз муқаддас динимизни зўравонлик ва қон тўкиш билан бир қаторга қўядиганларни қатъий қоралаймиз ва улар билан ҳеч қачон муроса қила олмаймиз. Ислом дини бизни эзгулик ва тинчликка, асл инсоний фазилатларни асраб-авайлашга даъват этади”.\nМулоқотда сўзга чиққан маърузачилар, мана шу нутқ юзасидан хорижий мамлакатларнинг кўплаб таниқли вакиллари ўз муносабатларини билдиришаётганини алоҳида қайд этишди. Шу ўринда қуйидаги қўшимча маълумотларни келтириб ўтиш лозим. Латвия Фанлар академияси Иқтисодиёт илмий-тадқиқот институти директори Нина Линде хоним шундай деган: – Ўзбекистон етакчисининг мазкур нутқини катта қизиқиш билан ўқиб чиқдим. Ўзбекистон неча-неча асрлар давомида анъанавий, инсонпарвар ҳамда бағрикенг исломнинг маркази бўлиб келган. Шу боис Шавкат Мирзиёевнинг ислом динининг асл қадриятлари халқаро ҳамжамият томонидан теран англаниши муҳимлиги ҳақидаги таклифлари мутлақо мантиқлидир. Бу ислом динига нисбатан сабрли ва ҳурматда бўлиш, Европа жамоатчилигини бир қолипдаги қарашлардан халос этишга кўмаклашиш имконини берган бўлур эди.\nШунингдек, Малайзия Ислом цивилизацияси институти директори Моҳд Юсуф Усмон шундай дейди: – Бугунги кунда турли бузғунчи кучлар одамлар онгини заҳарлашнинг кўп қиррали услубларидан кенг фойдаланмоқдаки, бунда улар ҳар бир инсон учун муқаддас бўлган динни ниқоб қилишдан ҳам тап тортишмаётир. Бундай вазият, аксарият ҳолларда, мусулмон бўлмаган мамлакатлар вакилларининг ҳақиқий ислом қадриятларини тўла тушунмаслигига олиб келаётгани баробарида, ислом динига асоссиз маломатлар ёғилишига ҳам сабаб бўлаяпти. Шу нуқтаи назардан, Ўзбекистон Президенти Шавкат Мирзиёевнинг бу муқаддас динни зўравонлик ва хунрезлик билан бир қаторга қўймаслик зарурлиги, исломнинг асл инсонпарварлик моҳиятини жаҳон жамоатчилигига етказиш тўғрисидаги даъватлари жуда долзарбдир.\nДарҳақиқат, мана шундай бир шароитда муҳтарам Президентимиз томонларидан юксак минбардан туриб Ислом динининг асл моҳияти инсонпарварлик ва тинчлик экани, уни қораловчилар билан ҳеч қачон муроса қилинмаслигини баралла айтилиши мустаҳкам эътиқод ва катта шижоат белгиси эканини йиғилиш иштирокчилари таъкидлашди.\nСамарқанд вилояти вакили, бош имом-хатиби\n1682 марта ўқилди\nДругие материалы в этой категории: « Педагогик амалиётни аълочилар ўтайди\tИлмий мактаблар фаолиятини бошлаш арафасида »


Тушда КИР ⋆ Tush tabirlari mukammal sayt\nАвтор TUSHDA На чтение 2 мин Просмотров 431 Опубликовано 20.12.2017\nТушда КИР — Ибн Сириннинг айтишича, ҳар ким тушида кир либоси борлигини кўрса, ёмон ишларга далилдир. Ҳар ким либосини ифлос нарса билан булғанганини кўрса, унинг диний ва дунёвий ишлари бузулишига далилдир. Агар либоснинг чиркинлиги ўликлар сабабли бўлса, динининг бузуқлиги ва дунёсининг соз бўлишига далилдир.\nКирмоний айтадики, тушда боши ва танидаги чиркинлик ғаму андуҳга далолат қилади. Тандаги чиркинликда ҳеч қандай хайру манфаат бўлмайди.\nКИР ЮВИШ (ГОЗУРИЙ КАРДАН) — Ибн Сириннинг айтишича, тушида кир ювувчилик қилаётганини, аслида кир ювув чи эмаслигини кўрса, тавба қилиши ва яхшиликлар қилишига тавфиқ топишига далилдир. Чунки либос кири ғам ва ўй бўлади, кир ювувчи эса кирни тозаловчидир, демак Худо йўлига қайтишни билдиради.\nКирмонийнинг айтишича, тушида кийимни юваётиб йиртиб қўйса, тавбасини бузишига далилдир. Агар йиртилган кийимни тикканини кўрса, яна қайтиб тавба қилишига далилдир. Тушида ювган кийими оқарганини кўрса, тавба туфайли халослик топганига далилдир. Агар кийимни ювганини, бироқ оқармаганини кўрса, доимий гуноҳ қилишига далилдир.\nЖаъфар Содиқнинг айтишича, тушдаги кир ювувчи одамларнинг дилидан ғам ва андуҳни кетказувчи кишидир. Шу сабабдан таъбирчилар айтадиларки, тушида бир киши либос юваётганини кўрса, кийимини оқ қилиб ювган бўлса, ғам ва қайғудан халослик топишига, гуноҳлардан тавба қилишига далил бўлади.


Туркманистонда Ислом Каримов ҳайкали олдида суратга тушишга изн берилмаяпти « Ўзбекистон Халқ Ҳаракати\nТуркманистонда Ислом Каримов ҳайкали олдида суратга тушишга изн берилмаяпти\n01 November 2018 - 0:13\n“Озодлик” радиосининг хабар беришича, Туркманобод шаҳар полицияси шаҳарга ўрнатилган Ўзбекистон аввалги президенти Ислом Каримов ҳайкали олдида суратга тушишга рухсат бермаяпти. Ўтган йилнинг март ойида Туркманистон ва Ўзбекистон президентлари иштирокида очилган хотира мажмуаси жойлашган кўча ҳам И.Каримов номи билан аталади.\nҲайкал ўрнатилиши билан кўча ва яқин атроф ободонлаштирилган.\n“Бу кўчада чиройли бинолар бор, кўркам дарахтлар ўтқазилди, йўллар кенг, асфальт янгиланди, кўча порлаб турибди. Агар бу кўчанинг аввалги ҳолати билан таққослайдиган бўлсак, фарқ жуда катта эканини кўриш мумкин. Ҳайкал қаршисида дам олувчилар учун кичикроқ боғ барпо этилди. Ўриндиқлар ўрнатилди, ўтириб ором олса бўлади. Бу ерда болаларни суратга тушираётган ота-оналарни учратиш мумкин. Бироқ Каримов номли кўча бошидаги ҳайкал олдида суратга тушиш мумкин эмас, тақиқланган”, деб ёзади “Озодлик”нинг туркман хизмати.\nТуркманободликлардан бирига кўра, маҳаллий полиция айрим ҳолларда хушмуомалалик билан, баъзан эса қўполлик билан ҳайкал олдида суратга тушиш тақиқланганини айтиб, бу ердан кетишни талаб қилади.\n“Мен Ўзбекистоннинг аввалги президенти ҳайкали олдида суратга тушишга уринганимда яқин атрофдаги полиция будкасидан икки аскар югуриб чиқиб, бу ерда суратга тушиш мумкин эмаслигини айтиб, бақира бошлади ва бу ердан кетишни талаб қилишди. Буни қандай тушунишни билмай қолдим”, дейди у.\n“Озодлик” мухбирига кўра, Каримовга қўйилган ёдгорлик Туркманобод шаҳрида хорижий давлат раҳбарига ўрнатилган ягона ҳайкал бўлиб ҳисобланади ва шу сабабли ҳам унга алоҳида эътибор қаратилади.\nАйни пайтда Каримов ҳайкали олдида суратга тушишнинг тақиқланиш сабаблари аниқ эмас. Шаҳар полицияси ва Туркманобод расмийларидан расмий изоҳ олишга “Озодлик” муваффақ бўлолмади. Тақиқ сабаблари ҳақида маҳаллий аҳолининг саволларига жавоб берган полиция ходимлари ўзларига бу борада топшириқ берилганини айтишади. Шу кунларда Туркманобод шаҳридаги Ислом Каримов ҳайкали куну-тун қўриқланмоқда.


САЛЛА ЎРНИГА КАЛЛА — Ishonch Gazetasi\nШу кунларда Мажбурий ижро бюросининг Андижон тумани бўлими ҳар тонг, ҳали иш вақти бошланмасиданоқ гавжум. Бино ичида оёқ қўйгани жой йўқ, одам кўплигидан нафас олиб бўлмайди. Асосан аёллар. Бамисоли дўппи бозори. Суриштирсангиз, аксарияти давлат идораларида ишловчилар – ўқитувчи, боғча тарбиячиси, ҳамшира…\nКоммунал тўловлардан қарзлари бордир-да, МИБга бошқа нима юмуш билан келади мижозлар, дерсиз? Бўлиши мумкин. Аммо биргина тўлов, айтайлик, электр ёки табиий газдан қарздорликни «ёпиш» учун нақ беш соат (!) вақт кетадими? Ҳар ҳолда, кўплаб ҳамюртларимиз «Эрталаб соат тўққизда навбатга ёзилгандик, ишимиз битгунча вақт пешиндан ўтиб кетди», дея жиддий эътироз билдиришяпти. Ахир, абонент ҳисоб-китоб дафтарчасини кўрсатиб, пулни тўласа кифоя-ку – нари борса, беш дақиқада масала ҳал бўлмайдими? Ҳал бўлади! Лекин муаммо бошқа ёқда экан.\nСуриштирувлардан аён бўлдики, мижозларнинг жуда кўпчилиги тўловни амалга оширишга эмас, коммунал хизматлардан қарзи йўқлиги хусусида икки энликгина маълумотнома олиш учун келишаётган экан.\n– Қарзингиз йўқ бўлса, маълумотномани нима қиласиз? – деб сўраймиз улардан.\n– Нима қилардик, ишхонадаги раҳбаримизга кўрсатамиз-да!\n– Раҳбарингизга уларнинг нима кераги бор? – Қизиқсиз-а, раҳбар ҳам ходимларининг коммунал тўловлардан қарзи йўқлиги ҳақида ҳокимиятга ҳисобот топширади-да…\nАниқланишича, вилоят ҳокимлигида ўтган йиғинларнинг бирида аҳоли ҳамда юридик шахсларнинг коммунал тўловлардан қарздорлигини камайтириш масаласи муҳокама қилинган. Бюджет ташкилотлари раҳбарларига «Ходимларингиз орасида қарзи борлари бўлса, сизлар ҳам бирров эслатиб қўйинглар-а?!» деган мазмунда топшириқ берилган. Аслида, айни мавзунинг кун тартибига қўйилиши ҳар жиҳатдан ўринли – электр, сув ва газдан фойдаланган ҳар бир истеъмолчи ҳисоб-китобни жой-жойига қўйиши шарт. Тўлов интизоми мустаҳкамланиб борса, коммунал хизмат сифати ҳам ошади. Хуллас, ният – яхши.\nАммо йиллар давомида салла дейилса, каллани мўлжалга олишга одатланган аксар мутасаддилар ўша йиғилишдан келибоқ қўл остидаги ходимларига буйруқ беришадики, «қарзинг борми, йўқми, ҳар биринг «маълумотнома олиб келасан…» Бундай иш тутуми таълим тизимида ҳам, тиббиётда ҳам, қўйингки, жуда кўп соҳаларда кўзга ташланди.\nЭнди бир ўйлаб кўринг. Масалан, Андижон тумани тиббиёт бирлашмаси тизимида 2 минг 100 нафардан зиёд ходим ишлайди. Айтайлик, шулардан 200 нафари электр энергияси ёки табиий газдан қарздор. Нега энди ўша қарздорларга қўшилиб барча ходим – ҳақдорлар ҳам маълумотнома сўраб МИБга югуриши керак? Боз устига, ҳудуд тарқоқ – масалан, Ҳакон қишлоғи марказдан 20 километр олисда жойлашган бўлса, Орол қишлоғидаги ҚВПда ишловчилар салкам 25-30 километр йўл босиб келишади. Бунга МИБ идорасидаги беш-олти соатлик навбат кутиш ҳам қўшилса, ходимнинг бир кун вақти ҳавога совурилди, дегани. Муаммони ҳал этиш учун кўрилган бундай «донишмандона» ёндашув тизимдаги иш сифатига путур етказмаслигига кафолат борми? Ахир, боя айтдик – маълумотномага навбатда турганларнинг қай бири шифокор, бошқаси ўқитувчи, яна кимдир боғчада тарбиячи.\nЭътирозли жиҳатлардан бири шуки, ташкилотлар ишчиларига қарздор эмаслиги ҳақида берилаётган маълумотномаларда МИБ мониторинг ва ҳисоб шўъбасининг электр, табиий газ, ичимлик суви ҳамда маиший чиқинди хизмати бўйича масъул ходимларининг имзоси (хулосаси) бўлиши шарт.\nҲолбуки, туманнинг жуда катта ҳудудига табиий газ етиб бормаган – асосан суюлтирилган газдан фойдаланилади. Маиший чиқинди хизмати хусусида ҳам худди шу фикрни айтиш мумкин – ҳозирча «Тоза ҳудуд» ДУКнинг қадами етмаган ўнлаб йирик қишлоқлар бор. Гулобод шаҳарчаси, Найман, Бўтақора, Орол, Гулистон каби аксарият қишлоқлар «Сувоқава» ташкилоти хизматидан фойдаланмайди, чунки сув насос ёрдамида артезиан қудуқдан чиқади. Демак, истеъмол қилинаётган оби ҳаёт учун аҳолидан йиғилаётган пуллар «Сувоқава» хизматига эмас, электр тармоқлари корхонасига топширилади. Шундай экан, нега энди бюджет ташкилоти ходимлари кўрсатилмайдиган хизмат турлари учун ҳам маълумотнома олиш мақсадида соатлаб сарғайиши керак?\nҚарздорлик муаммосини одамларни ҳуда-беҳуда овора қилмасдан бартараф этишнинг йўли йўқми? Жуда бор-да!\nМана, Президентимиз томонидан 2017 йил 29 май куни қабул қилинган «Электр энергияси ва табиий газ етказиб бериш ҳамда истеъмол қилиш соҳасида тўлов интизомини янада мустаҳкамлаш, шунингдек, ижро иши юритиш тизимини тубдан такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги фармонида аниқ-тиниқ ёзиб қўйилибди: «Мажбурий ижро бюроси етказиб берилган энергия ресурслари учун энг кам ойлик иш ҳақининг икки бараваридан кўп бўлмаган миқдордаги қарздорликни истеъмолчиларнинг иш ҳақидан ушлаб қолиш тўғрисида иш берувчиларга талабномалар юбориш ваколатига эга».\nДемак, МИБнинг компьютер базасида қайси ташкилотда ишловчи қайси ходимнинг қанча қарзи борлиги хусусида маълумот бор. Барчани безовта қилиш ўрнига қарздорлар рўйхатини ташкилотлар кесимида шакллантириб, иш берувчиларнинг қўлига тутқазиб қўйилса, кифоя эмасми? Агар шунда ҳам белгиланган муддатда тўловлар тушмаса, тартибга кўра истеъмолчини тармоқдан узиш керак. Ахир МИБчилар бу юмушнинг ҳадисини олиб улгуришди-ку! Ё «қарзларни ундириш ҳафталиги» доирасида бюрога ёрдам бераётган мутасаддилар мана шу оддий арифметикани тушунишмайдими?\nДарвоқе, Вазирлар Маҳкамасининг 2018 йил 12 январдаги «Электр энергияси ва табиий газдан фойдаланиш тартибини такомиллаштиришга доир қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида»ги қарорида ҳудудий электр тармоқлари корхоналари «маиший истеъмолчининг аризасига асосан ариза берилган пайтнинг ўзида тўловларнинг ҳолати ва истеъмол қилинган электр энергияси учун қарздорликнинг мавжуд эмаслиги (мавжудлиги) тўғрисида маълумотномалар тақдим этиш»га мажбур эканлиги таъкидланади. Андижон туманида эса мана шу тартибга кўра, электр тармоқлари корхонаси эмас, Мажбурий ижро бюроси томонидан маълумотномалар берилаётганини қандай тушуниш мумкин?\nАйни ҳолатни бюродагилар «электр тармоқлари корхонаси кўпинча нотўғри маълумотнома беряпти, икки ташкилот компьютер базаларидаги рақамларда фарқ чиқяпти, шу сабаб маълумотнома беришни зиммамизга олдик», деб изоҳлашди.\nБу жавоб нимадан далолат? МИБ юзага келганига салкам икки ярим йил бўлса-да, доимий бирга «нафас оладиган» икки ташкилот – бюро ҳамда электр таъминоти идорасининг ҳанузгача бир-бирини тушунмаётганлигидан, икки ярим йилдирки, аниқ ишлайдиган ягона механизм йўқлигидан далолат! Модомики, ҳамкорликда фаолият юритиш пешонасига ёзилган экан, Энергетика вазирлиги ҳамда Бюро раҳбарияти обдан ўйлаб, юқоридаги масалалар юзасидан оқилона ечим ишлаб чиқмаса, одамлар икки идора ўртасида саргардон юраверадилар. Нима дедингиз?\nPS. Одамларни ишдан қўйиб, овора қилишни ҳамда маълумотномабозликни хуш кўрадиган мутасаддиларга текин маслаҳат. Шу кунгача деярли барча ходимларингиз маълумотнома келтиргани бор гап. Улардан сизга берган маълумотномаларнинг ҳаққонийлиги ҳақида яна битта маълумотнома олиб келишларини талаб қилинг. Билиб бўладими, МИБчилар ҳам хом сут эмган банда – ур-тўполонда хато ёзиб берган бўлишлари мумкин. Ишни пухта қилиш керак, деймиз-да!\nАЁЛНИНГ ДАРДИ ЖАМИЯТНИКИ ҲАМДИР…