ЎзА - «Етукликнинг етти сири» ёхуд ҳаётнинг аччиқ машаққатлари-ю беаёв синовлари\n«Етукликнинг етти сири» ёхуд ҳаётнинг аччиқ машаққатлари-ю беаёв синовлари\nАдабиётчилар орасида «Икки марта ўқишга ундамайдиган асар бир марта ўқишга ҳам арзимайди» деган гап юради. Ҳа, наср – чексиз уммон, унга ҳар бир қаламкаш турлича улуш қўшади.\nҚайси бир ҳаваскорнинг ёзишмаларини охиригача ўқимай кўзингизни олиб қочсангиз, шундай асарлар борки, китобхонни оҳанрабодек тортишга қодир. Бир марта ўқиб, асардаги воқеалар билан тўлиқ танишиб олган бўлишингизга қарамай, саҳифаларини такрор варақлагингиз, ўша китоб оламида яшагингиз келади.\nТаниқли публицист ва жамоат арбоби Абдукамол Раҳмонов қаламига мансуб «Етукликнинг етти сири» номли асар ҳам шулар жумласидандир. Асарни бир ўқиганда англаш, ҳазм қилиш, ўзига сингдириш иложсиз, бу китобни қайта-қайта ўқиш керак. «Етукликнинг етти сири» – етти ёшдан етмиш ёшгача, барча инсонларга мос келади. Уни фарзандларингизга ўқиб бериб ва ўзига хос изоҳлар билан тушунтириб, ҳаётдан сабоқ беришингиз мумкин. Китоб ёшларнинг қўлига тушса, уларда мурғак тафаккур шаклланишига катта кўмак бўлади. Ўрта ёшли одам ўқиса, тажриба тўплаш учун зўр имконият. Катта ёшли китобхонларга эса кўзгу вазифасини ўтайди. Кекса отахон ва онахонларимиз мазкур асарни мутолаа қилсалар, илм захиралари ортиб, ёшларга панду насиҳат қилишда янги манбага эга бўладилар.\nАсарда етти қаҳрамон – ибратли ҳаёти ва залворли меҳнатлари билан ўзидан яхши ном қолдирган юртдошларимиз ҳақида ҳикоя қилинади. Уни психологик асар, десак ҳам муболаға эмас. Зеро, ундаги воқеалар китобхоннинг руҳий ҳолатига ижобий таъсир кўрсатиб, ўй-фикрларини тозалай олади. Асардаги замонамиз қаҳрамонларининг бари ҳаётда тобланган шахслар, аксарияти Ўзбекистон Қаҳрамони унвонларга сазовор бўлган. Китоб мутолаасига шўнғиб, қаҳрамонларнинг ана шу буюклик даражасигача кўтарилиши осон бўлмагани, ҳаётнинг аччиқ машаққатларию беаёв синовларини бошдан кечирганларига гувоҳ бўласиз. Чиройли сабрнинг сийлови, мустаҳкам ироданинг мукофоти борлигини юракдан ҳис этасиз. Шу жиҳатдан асар ўқувчини интилувчанликка чорлайди. Ҳаёт йўлларида қоқилмаслик, арзимас кўнгилсизликлардан тушкунликка тушиб, муваффақият томон ҳаракатни тўхтатиб қўймасликка ундайди.\nАлбатта, асарни ҳар бир китобхон ўз тафаккур доирасида англайди. Мен ҳам мутолаани якунлаб, китобни ёпдиму, қаҳрамонлар ҳаёти кино лентасидек ҳаёлимдан ўта бошлади.\n«Нуроний» жамғармасининг Самарқанд вилояти бўлими раиси Ҳасан Нормуродов... Узоқ йиллар раҳбарлик лавозимларида ишлаб келган бу устознинг камтарлиги, очиқкўнгиллиги ва ажойиб стратеглиги қойил қолдиради. Унга «Мажлисни санъат билан бошқарарди» дея топиб таъриф берилибди. Ахир қовоқ солиш, дўқ уриш, бақириш, сўкиниш ўрнига «Бундай хато ва камчиликлар сизга ярашмабди», деб туриш учун кенг юрак, гўзал хулқ керак. Ҳақиқатдан ҳам ибрат олса арзийдиган фазилатларни яна кўп ўқийсиз.\nПрофессор, офтальмолог сифатида бизга яхши таниш Холиджон Комилов... Бу кишининг меҳнатлари билан саноқсиз инсонлар борлиқни ўз ҳолича кўриш бахтига муяссар бўлганлар. Асарда беморларнинг миннатдорлик хатлари келтирилади. Қаранг-а, шифохонага келганида ўз қўлларини аранг кўрадиган кишилар профессорнинг даво чораларидан сўнг бу ёруғ оламни тўкис кўра олганлар. Бу ғоятда жиддий операциялар олдида дадил туриш, кўп йиллик билим ва тажрибасига ишонган ҳолда тиғ тутиш шарофати биландир. Асарда профессор ҳақида «Ҳаётнинг машаққатли синовларини мардонавор енгиб ўтган, у меҳнатдан қўрқмайди», деб ёзилади. Воқеалар ривожини ўқир экансиз, бу таърифлар чинданда ўзини оқлашига амин бўласиз.\nПедагог Муҳаббат Шарапова... Аёл кишидан буюк шахснинг етишиб чиқиши икки карра қаҳрамонлик, асли. Муаллиманинг ҳар бир ўқувчини ўз боласидек кўриши қалбингизни энтиктириб, кўзингизга ёш келтиради. Асарда ёзилишича, у ўқувчиларидан бирида ғамгинликни, дарсларга бепарволикни пайқайди ва сўраб-суриштиради. Маълум бўладики, боланинг онаси вафот этиб, ўрнига бошқа аёл келган. Ўқитувчи ўша аёлни мактабга чақириб, болага етарли меҳр бермаётганлигидан норозилик билдиради ва «Менинг ўқувчим – менинг болам, лекин энди сизнинг ҳам болангиз, биргаликда тарбиялаймиз, ўқитамиз», деб аёлга вазифаларини тушунтириб беради. Куюнчакликлар бесамар кетмади, ҳозир ўша ўқувчи республикадаги нуфузли бир ташкилотда ишлар экан.\nЎзбекистон Республикаси Судьялар олий кенгаши раиси Убайдулла Мингбоев... Асарда ёзилишича, у Олий Суд раиси лавозимида фаолият юритаётганида жазони ўтаётган бир чўпоннинг ишини шахсан ўзи ўрганиб чиққан. Унинг ҳаракатларида жиноят аломатлари йўқлигини айтиб, республикадаги барча судлардан шу тоифадаги жиноят ишларини зудлик билан чақиртириш ва қайта ўрганиб чиқишни буюрган. Натижада чўпонларни камомад билан жиноий жавобгарликка тортиш ва судланиб кетиши замирида ҳисоботлардаги қўшиб ёзишлар ётгани аниқланди. Биргина шу мисолдан ҳам бу инсоннинг нақадар одиллиги, оддий инсонлар тақдирига бефарқ эмаслиги, адолат қарор топишига чанқоқлигини англаш қийин эмас.\nПрофессор, қадимшунос Мавлон Жўрақулов... У ҳақиқатдан ҳам Ер қаъридан зиё топган. Ёшлигини билим олишга, изланишга сарфлаган бу олим ҳатто ўз никоҳ тўйида иштирок этишга вақт ва имкон топа олмаганига нима дейсиз?! (Ҳа, бу китобнинг қайсидир саҳифалари кўз ёшларингиз-ла намланса, айрим воқеалардан мириқиб куласиз). Зарафшон ҳавзаси тош асри маданиятини ўрганган профессор умрини лаборатория ва экспедицияларга бағишлади. Пировардида мамлакатимизда археология соҳаси ривож ва равнақ топди. Бу кишининг саъй-ҳаракатлари билан Нуротадан «нур» порлаб чиққани рост.\nШайх Абдулазиз Манзур... Бу зотнинг болаликдан илмга, китобга ихлосли эканлигини ўқиб, қалбингиз тўлқинланиб кетади. Туни билан китоб ўқиётганини кўрган отаси чироқни ўчириб кетса, кўрпа остида фонарь ёқиб мутолаани давом эттиргани ҳозирги ёшлар учун катта ибратдир. Шайхнинг дунёвий ва диний билимлари ҳайратда қолдиради. Араб, форс, рус тилларини мукаммал билиши, ахборот технологияларидан яхши хабардорлиги исботлар билан ёзилган. Қуръони каримнинг араб тилидаги тафсирини (шарҳини) рус тилига таржима қилгани бунга бир мисолдир. У уч йиллик ҳарбий хизмати ичида маънавият хонасига кириб, араб тилидан рус тилига, рус тилидан араб тилига таржима қилишни машқ қилганини ўқиб, юксак илм эгасига яна бир бор тан берасиз, тасанно ўқийсиз.\nЎзбекистон Фахрийлар кенгаши раиси Бектош Раҳимов... Бу шахс ҳаётининг ўспиринлик даврлариёқ ўқувчининг катта ҳайратига сабаб бўлади. Ахир ким «урушга бораман» деб жанжал қилади?! 17 яшар йигитлар кўча чангитиб юради. Бектош эса акалари изидан урушга бориш, душманга қақшатқич зарба бериш истагида ёнади. Буни амалга ошириш учун ҳарбий комиссар ҳузурига боради, «Урушга бормасам, виждоним ором топмаяпти» деб туриб олади. 18 ёшга тўлмаганини айтиб тушунтиришса, колхоз раисидан ёшини бир ёшга катта кўрсатиб, маълумотнома беришни илтимос қилибди. Ахири кўпчилик хавфсираб, ҳайиқиб турган жанг майдонига шижоат ва жасорат билан етиб боради. Бу қаҳрамонимизнинг ҳаётида ҳам кескин синовли дамларни кўрамиз. Вилоятларга раҳбарлик лавозимларида ҳалоллик ва фидойилик билан меҳнат қилишига қарамай, собиқ совет тузуми кишиларининг туҳматларига қолди, терговларда қийноқларга солинди, руҳий ва жисмоний азоб берилди, аммо у сўнгги дақиқагача фақат ҳақиқатни гапирди, қилмаган ишини бўйнига қўйишларига йўл қўймади. Албатта, бу учун метин ирода, тошдек қаттиқ сабр керак.\n«Етукликнинг етти сири» асари бизга аввалдан билган одамларимизни яқиндан танитди, ички оламига, болалигидан бугунги кунигача бўлган ҳаётига олиб кира олди. Асарда тасвир ва таҳлил кучлилигидан воқеалар сизни зериктирмайди, ўз оламига ғарқ қила олади.\nТақриз талабидан айрим жузъий камчиликларни таъкидлаб ўтишни жоиз, деб билдик. Биринчидан, асар матни равон, сўз ва жумлалар ўқувчига қийинчилик туғдирмайдиган даражада тушунарли бўлишига қарамай баъзи ўринларда имловий ва грамматик хатоликлар учрайди. Иккинчидан, асар кам ададда чоп этилган. Ёшларга мамлакатимизнинг мустақилликка эришиш заҳматларини кўриб берувчи, ватанпарварлик ғояларини сингдирувчи, ҳаётдан ибрат берувчи асар кўпроқ хонадонларга етиб бориши лозим. Асарнинг навбатдаги нашрида бу фикрлар инобатга олинади, деган умиддамиз.\n«Очганингда ҳузурланиб, ёпганингда руҳан бойитган китобгина яхши китобдир» деган нақл бор. “Етукликнинг етти сири” асари китобхонга роҳат бағишлаш қаторида руҳан тарбиялай олади. Мутолаадан сўнг бунга амин бўласиз.


hidoyat.uz – “Мовароуннаҳр” нашриётининг сайти - ДИНИМИЗ МУТААССИБЛИКНИ ҚОРАЛАЙДИ\nМутаассиблик ўзининг нотўғри эътиқодини ўжарлик, жоҳиллик билан тўғри деб туриб олиш, бошқа эътиқоддаги одамларга муросасиз муносабатда бўлишдир. “Мутаассибликка йўлиққан одамлар ёки уларнинг гуруҳлари жамиятда барқарорликни бузишга уринади. Инсоният тарихида мутаассибликдан ғаразли мақсадларда кўп фойдаланилган. Мутаассибликнинг пайдо бўлишига диний зиддиятлар, шунингдек, ижтимоий, сиёсий ва иқтисодий муаммоларнинг ҳал қилинмагани ҳам сабаб бўлиши мумкин. Ислом дини мутаассибликка хайрихоҳлик билдирмайди. Аксинча, теран ўйлашга, бошқаларга нисбатан муросали бўлишга чақиради” (Айдарбек Тулепов, “Ислом ва ақидапараст оқимлар”, ўқув қўлланма, 403-бет).\nҚуръони карим ва ҳадиси шарифлар моҳиятини теран англаган инсон динимизда таассуб қаттиқ қораланишини кўради. Динимизнинг моҳиятини билмаган жоҳил мутаассиблар эса, ўзларидан ўзга мусулмонлар ва бошқа дин вакилларига нисбатан тоқатсиз муносабатда бўлишади. Ўз қарашларини Исломнинг аслидан деб билишади. Ваҳоланки, динимиз кишиларни фақат яхшиликка буюриб, ёмонликдан қайтаришга чақиради. Мажбурлаш ва зўрлашдан эса қайтаради. Бу қоида қуйидаги оят билан собитдир: «Динда зўрлаш йўқ, зеро, тўғри йўл янглиш йўлдан ажрим бўлди» (Бақара, 256).\nИслом тарихини холис ўрганган инсон мусулмонлар бошқаларга нисбатан куч ишлатиш ёки шафқатсизлик билан эмас, балки яхшиликлари ва юксак ахлоқлари туфайли кўплаб ғалабаларни қўлга киритганини кўради. Жумладан, бу ҳақда “Араблар цивилизацияси” номли китобда бундай дейилади: “Арабларнинг турли ҳудудларга қилган юришлари ва эришган ғалабалари ҳақида сўз кетганда, Ислом дини куч ишлатиш, мажбурлаш натижасида тарқалмаганини кўриш мумкин. Мусулмон фотиҳлар бир ҳудудга киришса, ерли халқлардан ўз динида қолишни хоҳлаганларни Исломга мажбурлашмас эди... Мусулмонлар кўп ғалабаларни қўлга киритишди. Ғалабадан уларнинг кўзига парда тортилиб, жойларда зулм, ёмонлик ва динга куч билан киритиш каби ишларни қилишганида, худди салбчиларга қарши бирлашгандек, барча халқлар арабларга қарши бирлашган бўлар эди. Лекин мусулмонлар Сурия, Миср, Испания ва бошқа жойлардаги аҳолининг динлари, урф-одатлари, қонунларига тегмадилар. Уларга нисбатан озгина жизя солиғи солиш билан кифояландилар, холос”.\nҲақиқатан ҳам, динимиз мусулмонларнинг имони, шаъни ва мол-мулкига тажовуз қилмаган бошқа дин вакилларига яхши муомала қилишга чақирди. Аллоҳ таоло бундай дейди: «Дин тўғрисида сизлар билан урушмаган ва сизларни ўз юртингиздан (ҳайдаб) чиқармаган кимсаларга нисбатан яхшилик қилишингиз ва уларга адолатли бўлишингиздан Аллоҳ сизларни қайтармас. Албатта, Аллоҳ адолатли кишиларни севар» (Мумтаҳана, 8).\nПайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) бошқа дин вакилларига яхши муносабатда бўлганлар. Уларга ҳадялар бериб, улар берган ҳадяларни қабул қилардилар. Шунингдек, улар билан доимо иттифоқда яшашга ҳарис бўлганлар. Пайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи ва саллам)нинг мутаассибликка берилмасдан, бағрикенглик тамойилига амал қилганларига кўплаб мисоллар бор. Жумладан, Мадинага ҳижрат қилиб келгач, у ердаги яҳудийлар билан тинч-тотув ва иттифоқда яшаш учун аҳднома тузганлар.\nШундай экан, мутаассибларнинг ушбу оят ва ҳадисларга амал қилмасдан, ўзга эътиқод вакилларига нисбатан муросасизлигини қандай тушуниш мумкин?! Ёки бошқаларга “мунофиқ”, “муртад”, “кофир” ва ҳоказо тамғаларни босишга уларнинг қандай асоси бор?! Аслида эса, динимиз ўзгалар ҳақида бундай кескин ҳукм қилишдан қайтаради. Зеро, Аллоҳнинг ҳузурида ким ҳақиқий мўмину, ким мунофиқ эканини ҳеч ким айтолмайди.\nУмуман олганда, диндаги ғулув, бидъат ва хурофотлар, бировни кофирликда айблаш (такфир) кабилар оқибатида ноҳақ қон тўкилишига мутаассиблик сабаб бўлмоқда. Масалан, «Бугун ИШИД фитначилари ўз жамоаларидан четлашган, ҳижрат қилмаган, ИШИДчилар “кофир” деган кишини кофир ҳисобламайдиган одамларни “куфр”да айблаб қатл қилмоқда. Ваҳоланки, Ислом таълимотига кўра, ширкдан ташқари ҳар қандай гуноҳ қилган инсон, токи ўша гуноҳини ҳалол деб ҳисобламас экан, кофир бўлмайди» (Айдарбек Тулепов, “ИШИД фитнаси” китоби, 25-бет).\nХулоса қилиб айтсак, Ислом дини мутаассибликдан, динда чуқур кетишдан қайтаради. Аксинча, бошқа дин вакиллари билан ўзаро муроса қилиб, бағрикенг бўлиб яшашга чақиради.\n336 марта ўқилган.


Россияда миграция кодекси пайдо бўлади\n11:04 / 19.07.2017\nРоссия ИИВ 2017 йилнинг охирларига келиб мамлакатдаги илк миграция кодексини ишлаб чиқишни режалаштирмоқда, у мигрантларга нисбатан давлат сиёсатини белгилайди. Бу ҳақда ИИВ раҳбарининг биринчи ўринбосари Александр Горовой Федерал йиғилишдаги мажлисда маълум қилди, деб хабар бермоқда ТАСС.\n«Биз амалдаги қонунчиликни қайта кўриб чиқиш ҳамда РФ миграция кодексини тайёрлашни бошлашни режалаштирмоқдамиз», - деди у.\nГоровойнинг таъкидлашича, миграция оқимлари, худди мақсадлари каби, ўзгариб боради, шу сабабдан мамлакатда миграция сиёсатини тартибга солиб турувчи қонунчилик ҳам ўзгариши лозим.\nИИВ раҳбари ўринбосарининг ишонтиришича, Россиядаги криминоген ҳолатга бошқа давлатлардан келганлар томонидан босим «жиддий эмас»: унинг сўзларига кўра, мигрантлар томонидан содир этилувчи жиноятлар йил сайин камайиб бормоқда.\n2016 йилнинг декабрида «Независимая газета» ҳам Россияда миграция кодекси пайдо бўлиши ҳақида ёзганди. Нашр маълумотларига кўра, тегишли лойиҳани тайёрлаш билан ҳуқуқ ҳимояси ташкилотлари Россия ИИВнинг миграция масалалари бўйича бош бошқармаси билан ҳамкорликда шуғулланмоқда. Ўшанда газета бошқа давлатлардан келган мигрантларга нисбатан сиёсатни инсонпарварлик тамойиллари асосида олиб бориш таклиф этилгани ҳақида ёзганди. ИИВ бўлинмаси вақтинчалик яшаш ва яшашга рухсат берувчи ҳужжатларни ягона ҳужжатга алмаштиришни ҳам режалаштирмоқда. Шунингдек, нашрнинг таъкидлашича, Россия фуқаролигини олмоқчи бўлган ва рус тили она тилидек бўлган бошқа давлат фуқароларининг ўша мамлакат фуқаролигини бекор қилиш бўйича тузатишлар ҳам тайёрланади.\nРоссия миграция кодекс


Жамият Дунё Футбол Мутолаа Жиноят Савол-жавоб Шоу-бизнес Hi-tech Lady Саломатлик Мозийдан садо Ҳидоят сари Тошкентнинг “Оқтепа” футбол клуби сафида Роберто Баджо тўп суряпти\t12:36, 02 июнь 2016\tТошкентнинг «Оқтепа» клуби ўз сафига Роберто Баджони қўшиб олди. Шартнома шартлари ва унинг қанчага мўлжаллангани ошкор этилмаган. Бу ҳақда “Дарё” нашри хабар бермоқда. Қашқадарё вилоятининг Шаҳрисабз туманида таваллуд топган Роберто Баджо Номозов «Оқтепа»нинг Тошкент шаҳар 2-лигасидаги жамоаси аъзоси ҳисобланади. У 1995 йилнинг 14 апрель санасида таваллуд топган.


БМТ Ўзбекистонни қийноқлар қўллашда айблади\nБМТнинг қийноқларга қарши қўмитаси Ўзбекистон ва яна 5 давлат — Бенин, Эстония, Латвия, Норвегия ва Португалия қамоқхоналарида қийноқлар қўлланилишига оид уч ҳафталик тингловларни якунлади.\nТингловлар тугагандан сўнг қўмита Ўзбекистон қамоқхоналари маъмуриятини “қийноқларни мунтазам равишда қўллаганлик”да айблади.\nҚўмита унга маълум бўлган қийноқ ва зўравонликка оид ҳолатлар юзасидан тўлиқ текширув ўтказишга чақирди.\nУшбу тингловлар натижасида Ўзбекистонда қийноқларнинг мунтазам равишда қўлланишини таъкидловчи айбловларни тасдиқлайдиган етарли маълумотлар борлиги айтилди.\nЎзбекистон Ички ишлар вазирлиги эса мамлакатда маҳбусларнинг қийноқдан ўлдирилганини рад этмоқда.\nРоссиянинг “Интерфакс” агентлиги хабарига кўра, Ўзбекистон ИИВ расмийси яқинда айрим хорижий ахборот воситаларида икки маҳбуснинг қийноқдан ўлгани ҳақида берилган ахборотлар асоссиз эканини айтган.\nАндижон қамоқхонасидан жасади чиққан Фикрат Салоҳиддинов ва Тоҳир Нурмуҳаммедов, вазирлик расмийсининг таъкидлашича, касаллик туфайли оламдан ўтган. Буни суд тиббий экспертизаси хулосаси ҳам тасдиқлаган.


Самарқанд вилоятида электр энергияси йўқлиги сабабли фуқаролар йўлни тўсиб қўйди - Anhor\nAnhor Все посты Самарқанд вилоятида электр энергияси йўқлиги сабабли фуқаролар йўлни тўсиб қўйди\n5 апрель куни Самарқанд вилоятининг Пахтачи туманидаги “Сарой”маҳалласида итиқомат қилувчи 15-20 нафар фуқаро йўлни тўсиб қўйган. Маълумотларга кўра, улар трансформатор бузилиши сабабли электр энергияси йўқлигидан норози бўлган.\n“Ички ишлар органларининг ходимлари воқеа жойига бориб, фуқаролар билан тушунтириш ишларини ўтказди”, – дея қайд этади ИИБ вакиллари.\n“Айни пайтда шу атрофда янги трансформатор ўрнатилмоқда», – дейилади хабарда.\nЭслатиб ўтамиз, шу йил март ойида Навоий вилоятида маҳаллий мактабда синф хоналари ва ўқитувчилар етишмовчилигига норозилик белгиси сифатида йўлни тўсиб қўйишганди. Охирги йил ичида турли вилоятларда қарийб олтита шундай ҳолат қайд этилган.\nЎзбекистонда жисмоний тарбия ва спорт вазирлиги ҳамда унинг ҳузурида Маданий мерос агентлиги ташкил қилинди


Озод Отамирзаев Абдуҳаким Қаюмов. Туркистон аҳолиси: уйдирма ва ҳақиқат (1992) | www.ziyouz.uz\nБош саҳифа МатбуотМустақиллик матбуотиОзод Отамирзаев Абдуҳаким Қаюмов. Туркистон аҳолиси: уйдирма ва ҳақиқат (1992)\nҲурматли муҳарририят! Қейинги пайтда собиқ Иттифоқ марказидаги бир қатор ойнома ва рузномаларда Ўрта Осиё жумҳуриятларида, хусусан Ўзбекистонда яшовчи славян миллатига мансуб аҳоли оммавий кўчиб кетаётганлиги, шунингдек собиқ Иттифоқни тарк этиб, чет элларга кетаётган кишилар миқдори ҳам тобора ортиб бораётганлиги ҳақида мақола ва ахборотлар чоп этилмоқда. Уларнинг баъзиларини ўқиб, ростлигига шубҳалансангиз, баъзиларига ишонгингиз келади. Шу муносабат билан севимли ойномамиз саҳифасида Ўрта Осиё аҳолиси, минтақадаги миграция жараёнлари, бу борадаги гап-сўзлар ҳақиқатга қай даражада тўғри келиши ҳақида бир мақола берилишини истар эдик.\nШ. Қодиров, Тошкент шаҳар Сергели тумани\nАҳоли деганда кенг маънодаги одамлар мажмуи (гуруҳи) тушунилади. Демография ва аҳоли жўғрофияси фанлари эса аҳолини ҳудуд тушунчаси билан боғлаб ўрганади, яъни аҳоли деганда маълум бир ҳудуд доирасида истиқомат қилувчи одамлар мажмуи англашилади.\nАҳоли, аниқроқ қилиб айтганда, унинг зарурий тайёргарликка ва меҳнат тажрибасига эга бўлган қисми жамиятнинг асосий ишлаб чиқарувчи кучидир. Меҳнатга лаёқатли аҳолининг катта қисми моддий неъматлар ишлаб чиқаришда, қолгани эса хизмат кўрсатувчи соҳаларда ва рўзғор ишлари билан банддир. Кишилар ишлаб чиқариш кучлари, моддий неъматларнинг яратувчиларигина бўлиб қолмасдан, балки унинг истеъмолчилари ҳамдир.\nАҳоли сонининг ўзгариши унинг кўпайиши ва камайиши ҳамда миграцияси (ҳудудлар ўртасида қайта тақсимланиши) натижасида юз беради. Аҳолишунослик илмида миграция жараёни муҳим ўрин эгаллайди. Миграция деганда аҳолининг доимий яшаш жойининг ўзгариши билан боғлиқ бўлган кўчиши тушунилади.\nИқтисодий, сиёсий, табиий, этнографик ва бошқа омилларга боғлиқ ҳолда ўзгарувчи мураккаб ижтимоий жараён ҳисобланган миграция аҳоли турмуш тарзининг жуда кўп қирраларига катта таъсир кўрсатади.\nОдамларнинг ҳудудий ҳаракати бир мамлакат доирасида (ички миграция) ёхуд бир нечта мамлакатлар ўртасида (ташқи миграция) амалга ошиши мумкин. Ташқи миграцияда бирон-бир мамлакатни тарк этган одамларни эмигрантлар, унга кўчиб келганларни эса иммигрантлар деб аталади.\nМамлакатлар, минтақалар, қитъалар аҳолисининг сони ва таркиби ўзгаришида ташқи миграция етакчи ўрин эгаллайди. Шимолий ва Жанубий Америка аҳолисининг аксарият қисми иммигрантлардан иборат. Бу ўринда АҚШ, Канада, Австралия, Янги Зеландия ва бошқа бир қатор мамлакатлар иммиграциянинг классик мамлакатлари ҳисобланадилар. Улар аҳолисининг кўпчилигини Оврўпа, Африка ва қисман Осиё қитъаларидан кўчиб келган кишилар ташкил қилади.\nАҳоли сони кўп жиҳатдан унинг ёши ва жинсий таркибига боғлиқ ҳолда ўзгаради. Бундан ташқари айрим ҳудудлардаги аҳоли миллий, ижтимоий таркиблари ва бошқа кўрсаткичлари бўйича ҳам фарқланади. Шу жиҳатдан Туркистон аҳолиси таркибини таҳлил этиш, унга хос қирраларни кўрсата билиш катта аҳамият касб этади.\nТуркистон — Ўрта Осиё ҳудуди ўзининг табиий-жўғрофий чегараларида собиқ СССРнинг тўрт жумҳурияти — ҳозирги мустақил Ўзбекистон, Қирғизистон, Тожикистон, Туркманистон жумҳуриятлари ҳамда Қозоғистоннинг жанубий қисмини эгаллайди. Ҳозирги мавжуд маъмурий-ҳудудий бўлиниш нуқтаи назаридан Туркистон деганда биз юқорида қайд этилган тўртта жумҳуриятни тушунамиз.\nАҳоли тўғрисидаги статистик ва демографик манбаларнинг камёблиги, борларида эса айрим ҳудудлар бўйича баъзи бир ноаниқликларнинг мавжудлиги Туркистон аҳолисининг фақат сўнгги 30 йил давомидаги ҳолатини тўла ва ҳар томонлама таҳлил қилиш имконини беради.\nЎрта Осиё маҳаллий халқлари ўзбеклар, қозоқлар, қирғизлар, тожиклар, туркманлар ва қорақалпоқлардан иборатдир. Бундан ташқари бу ерда туркий халқлардан — уйғурлар, татарлар, бошқирдлар, озарбайжонлар, қрим татарлар, турклар, славян халқларидан — руслар, украинлар, белоруслар, шунингдек немислар, корейслар, яҳудийлар, арманлар ва бошқа миллат вакиллари истиқомат қиладилар.\nБу ўринда шуни алоҳида таъкидлаш лозимки, Сибирь, Қозоғистон, Ўрта Осиёда XVI асргача славян халқлар яшамаган. XVI аср охирида Ермак бошчилигидаги казаклар тўдаси Сибирь ва Узоқ Шарқнинг катта ҳудудини истило қилганидан бошлаб, руслар собиқ СССРнинг шарқий қисмларига гала-гала бўлиб кўчиб кела бошладилар. Шарққа томон кўчиш жараёни XIX ва XX асрларда айниқса авжига чиқди. Бу жараёнда сиёсий ва оддий маҳбусларни ана шу минтақаларга сургун қилиш ҳам катта ўрин эгаллайди. XIX аср мобайнида Сибирга 860 минг киши сургун қилинган. Бундан ташқари чор Россиясининг сиёсати натижасида минг-минглаб рус, украин ва белоруслар Шимолий Кавказ, Қозоғистон ва Ўрта Осиёга кўчиб келди.\nЎрта Осиёда 1865 йилда (яъни Туркистон Россия томонидан босиб олинган пайтда) жами 5.190 минг аҳоли яшаган. 1867 йилда Туркистон бош губернаторлиги ташкил этилиб, унинг ҳудуди маҳаллий халқларнинг миллий хусусиятлари, уларнинг иқтисодий ривожланиш ва хўжалик юритиш хусусиятлари ҳисобга олинмаган ҳолда бир нечта маъмурий бирликларга бўлиб юборилди. Улкани миллий ҳудудларга парчалаб юборилиши чор ҳукуматига Туркистонни ўзининг мустамлакасига айлантириб, бойликларини талаб олиб кетишда ва маҳаллий халқларни эзишда жуда қўл келди.\nРоссияда 1897 йилда ўтказилган аҳоли рўйхатига кўра Ўрта Осиёда (Бухоро амирлиги ва Хива хонлигининг аҳолиси ҳисобга олинмаган) 6.171 минг аҳоли бўлиб, шундан 954 минг киши (15,5 фоизи) шаҳарларда яшаган. 1913 йилга келиб минтақадаги аҳоли миқдори 7.274 минг кишига, шаҳар аҳолисининг сони эса 1.378 минг (18,8 фоиз) кишига етган. 1865-1913 йиллар давомида аҳолининг ўртача йиллик ўсиш суръати 0,7 фоизга тенг бўлган.\nУмуман XIX асрнинг иккинчи ярми ва XX асрнинг дастлабки даврида Ўрта Осиё аҳолиси сони паст суръатлар билан ўсди. Лекин ўтган асрнинг 60-йилларидан бошлаб чор Россиясидан унинг мустамлакаси бўлган Туркистонга кўплаб руслар ва украинлар кўчиб кела бошладилар. Ташқи миграциянинг таъсири айниқса XX аср бошида орта бошлади. Туркистонда яшайдиган Оврўпа халқларининг миқдори 1897-1920 йиллар давомида тўрт баравар ўсиб, аҳоли умумий миқдоридаги улуши 9,5 фоизга етди. Бундан кутилган мақсад эса ўлкани руслаштириб, Россиянинг таркибий қисмига айлантиришдан иборат эди. Келгиндиларга Туркистон бош губернаторлигининг жойлардаги маъмурлари энг яхши ҳудудлардан уй-жой ва ер майдонлари ажратиб бера бошладилар. Ана шу даврда Фарғона ва Чу водийлари ҳамда Еттисув оралиғида руслар ва украинларнинг йирик колониялари ташкил этилиб, маҳаллий халқлар унумсиз ва камсув ерларга бадарға қилиндилар.\nСобиқ СССРда 1926 йилда биринчи бор ўтказилган аҳоли рўйхати маълумотларига кўра Ўрта Осиё аҳолиси 7.653 минг кишини ташкил этган. Шундан атиги 477 минг киши (6,2 фоизи) шаҳарларда яшаган. Бу даврда аҳоли сонининг нисбатан паст суръатлар билан ўсиши 20-30 йилларда сиёсий ва ижтимоий-иқтисодий вазиятнинг мураккаблашуви, унинг демографик жараёнларга салбий таъсир кўрсатуви билан изоҳланади. Айнан шу даврда бой, босмачи, деб мийг-минглаб маҳаллий аҳоли ўлдирилди, кўплаб кишилар она юртларини тарк этиб, чет элларга кетишга мажбур бўлдилар. Бу даврда айниқса маҳаллий зиёлилар катта талафот кўрдилар.\nИккинчи жаҳон уруши Ўрта Осиё аҳолисининг сони ва таркибига ниҳоятда салбий таъсир кўрсатди. Унинг умумий миқдори 1940 йилдаги 10.906 минг кишидан, 1945 йилга келиб 8.982 минг кишига тушиб қолди ёки 1.924 минг нафарга қисқарди. Айниқса Ўзбекистон катта талафот кўрди — жумҳурият аҳолиси деярли 1,4 миллион кишига қисқарди. Аҳолининг ёш ва жинсий таркиби анча вақтгача ўзининг уруш арафасидаги ҳолатини тиклай олмади. Шу даврда фронт олди ҳудудларидан келтирилган корхоналарни тиклаш баҳонасида неча ўн минглаб аҳоли мамлакатнинг Оврўпа қисмидан Ўрта Осиёга кўчириб келтирилди. Боз устига Сталин Ўрта Осиёни юртидан бадарға қилинган миллатлар яшайдиган ўзига хос сургун жойига айлантирди. Бу ерга уруш даврида месхети турклари, қрим татарлари, Волга бўйида яшаган немислар, чеченлар, сал аввалроқ эса корейслар ва бошқа халқлар сургун қилиндилар. Коммунист арбоблар Ўрта Осиёни шу йўсинда «байналминал» масканга, «халқлар дўстлиги қалъаси»га айлантирмоқчи бўлдилар.\nУрушдан кейинги даврда минтақада аҳоли жадал суръатлар билан ўса бошлади. Бунда табиий кўпайиш билан бир қаторда Тошкент зилзиласи оқибатларини тугатиш бўйича «байналминал» ёрдам қўлини чўзган, кўпчилиги славян халқлари вакилларидан иборат қурувчиларнинг аксарият қисми шу ерда доимий яшаш учун қолиб кетганликлари, шунингдек жумҳуриятда бунёд этилган йирик рангли металлургия, кимё ва нефть кимёси, қурилиш материаллари, энергетика саноати корхоналарини қуриш ва ишлатиш баҳонасида келган кишиларнинг юртларига қайтиб кетишдан воз кечганликлари катта таъсир кўрсатди.\nСўнгги ўн йил давомида Ўрта Осиёда аҳоли ўсишининг ўртача йиллик суръатлари бироз пасайиб, 2,6 фоизни ташкил этди. Жами аҳоли сони 30 миллион нафардан ошиб, 32.839 минг кишига етди.\nБарча мамлакатлардаги сингари Ўрта Осиёда ҳам аҳоли таркиби ва миқдори табиий ҳаракат ва миграция жараёни таъсирида ўзгаради. Лекин бунда табиий кўпайиш етакчи омил саналади.\nТабиий ҳаракат — туғилиш, ўлиш, никоҳ ва ажралиш жараёнларини ўз ичига олади. Булар орасида туғилиш ва ўлиш табиий кўпайишга тўғридан тўғри, қолганлари нисбий таъсир кўрсатади.\nТуғилиш ва ўлишнинг кўп мезонлари мавжуд. Масалан, туғилганлар ва ўлганларнинг умумий сони ёки уларнинг жами аҳолининг ҳар минги ҳисобига нисбати билан ўлчаниши мумкин. (туғилиш ва ўлишнинг умумий коэффициенти промилледа ўлчанади.).\nXX аср бошида Туркистонда йилига ўртача 276,0 минг бола туғилиб, 232 минг киши ўлган, 1926 йилда бу кўрсаткич 325,0 минг ва 164,0 мингни ташкил этган. Табиий кўпайиш ҳажми 1900 йилдаги 44,0 минг кишидан, 1926 йилда 161,0 минг кишигача етди.\nУруш арафасида — 1940 йилда Ўрта Осиёда аҳоли табиий кўпайишининг мутлақ миқдори 200 минг кишига тенг бўлди. Худди шу йили аҳоли миқдори мамлакатнинг Оврўпа қисмидан келган халқлар ҳисобига 112,9 минг нафарга кўпайди. Уруш даврида фронтга чақирилган маҳаллий миллат вакиллари ўрнига оврўпаликларнинг Ўрта Осиёга кўп миқдорда кўчиб келиши аҳоли — миллатларнинг алмашув жараёнига айланди.\nУрушдан кейинги даврда Ўрта Осиёда туғилиш бироз турғунлашди.\nЎрта Осиё аҳолисининг сони 1950-74 йилларда миграция ҳисобига жами 1.366,6 минг кишига ёки ўртача йилига 56,9 минг кишига кўпайди. Жумладан, Ўзбекистон аҳолиси ўртача йилига 33,8 минг кишига, Қирғизистонники — 10,0 минг кишига, Тожикистонники — 10,9 минг кишига, Туркманистонники — 2,7 минг кишига ўсди.\nОхирги ўн йил (1979-89 й.й.) давомида Ўрта Осиё аҳолиси ўсишида табиий кўпайишнинг аҳамияти сезиларли ошди. Табиий кўпайиш миқдори 1979 йилда қарийб 700 минг кишига тенг бўлган бўлса, 1985 йилда — 880 минг, 1988 йили эса 926,4 минг кишини ташкил этди. Миграциянинг аҳамияти эса, аксинча, кескин камайиб, охирги йилларда салбий кўрсаткичлар билан ифодалана бошланди.\nЎзбекистон аҳолиси 90-йиллар бошида табиий кўпайиш ҳисобига йилига 560-580 минг кишига, Қирғизистонники — 100-108 минг, Тожикистонники — 160-180 минг, Туркманистонники — 100-105 минг кишига ортиб бормоқда.\nТабиий ҳаракат, айниқса ўлим тўғрисида сўз юритганда болалар ўртасидаги ўлимни алоҳида кўрсатиш зарур. Бу кўрсаткичнинг катталиги бўйича Ўрта Осиё жумҳуриятлари жаҳонда «илғор» ҳисобланадилар. Расмий маълумотларга кўра, Ўзбекистонда туғилган ҳар 1000 та боланинг 43-45 нафари бир ёшга тўлмасдан ўлаяпти. Мазкур кўрсаткич Қирғизистонда 36-43, Тожикистонда 46-56, Туркманистонда 51-58 нафарни ташкил этади. Ривожланган мамлакатларда эса болалар ўлими коэффициенти 10 тага ҳам бормайди. Масалан, Японияда туғилган ҳар минг боладан 5 нафаригина нобуд бўлади. Бу фактларнинг заминида жуда кўп сабаблар ётади. Булар она ва бола саломатлигини сақлашга етарли аҳамият берилмаслиги, тиббий ёрдам кўрсатишнинг паст даражада эканлиги, она ва бола овқати сифатсиз ва тўйимсизлиги, айниқса экологик вазиятнинг бузилганлиги кабилардир.\nСобиқ СССР учун «пахта мустақиллигини» таъминлаган жумҳуриятлардаги суғориладиган ерларнинг ҳар бир гектарига 54 килограмдан заҳарли кимёвий моддалар солинаяпти. Бу заҳар еб, заҳар ичиш билан тенгдир, десак муболаға бўлмайди. Гўдакларнинг кўпчилиги нимжон, касалманд бўлиб туғилмоқда. Болалар айниқса сурункали касалликларга кўп чалинади. Фақат Ўзбекистоннинг ўзида 1988 йилда 30,3 минг гўдак бир ёшга етмай нобуд бўлди.\nАтроф муҳитни соғломлаштириш — шаҳарлардаги кимё, рангли металлургия корхоналарининг фаолиятини чеклаш ёки уларнинг салбий таъсирини камайтиришни, пахта яккаҳокимлигини бартараф этишни, қишлоқ хўжалигида заҳарли кимёвий моддалар ишлатилишини тартибга солишни ҳамда она ва бола саломатлигини муҳофаза қилишга қаратилган тадбирларни ҳаётга тезда тадбиқ этишни тақозо қилмоқда.\nЎрта Осиёда аҳоли ниҳоятда нотекис жойлашган. Иқтисодий ва демографик ҳолати бўйича етакчи жумҳурият саналган Ўзбекистон аҳолисининг ўртача зичлиги Қорақалпоғистонда ҳар квадрат километрга 7,7 кишига тўғри келса, Бухоро вилоятида 12 кишига, Фарғона вилоятида 313,6 кишига ва Андижон вилоятида 427 кишига тўғри келади. Андижон вилояти ҳудуди жумҳуриятимиз ҳудудининг атиги бир фоизини ташкил этади. Аммо мана шу кичик майдонда жумҳуриятимиз аҳолисининг 10 фоизи — 2 миллион киши истиқомат қилмоқда.\nҚирғизистондаги Чу водийси, Ўш вилоятининг водий олди қисмларида аҳоли зич, тоғли ҳудудларда эса сийрак жойлашган. Худди шундай вазият Тожикистонда ҳам қайд этилди. Туркманистонда аҳоли воҳаларда, канал ва дарё бўйларида зич, қолган ҳудудларда сийрак жойлашган.\nЎрта Осиёда аҳолининг жойлашиши ўзига хос хусусиятлар билан ифодаланади. Аҳоли биринчи навбатда табиий шароити қулай бўлган жойларда зич яшайди. Бу ўринда ўлкадаги Фарғона, Чу, Ҳисор, Зарафшон водийлари, Хоразм ва Тошкент воҳалари алоҳида ажралиб туради. Бундан ташқари аҳоли тоғолди зоналарида, дарё, канал, сув омборлари соҳилларида, темир ва тош йўлларнинг ёқаларида кенг тарқалган. Бунга мисол тариқасида Мирзачўл, Жиззах чўллари, Қарши даштини ва Қорақум канали зонасини келтириш мумкин.\nФарғона водийси Ўзбекистон, Тожикистон ва Қирғизистон жумҳуриятларига қарашли бешта вилоятни ўз ичига олади. Унинг умумий майдони 110,9 минг квадрат километр бўлиб, 8.925 минг киши истиқомат қилади. Аҳолининг ўртача зичлик кўрсаткичи ҳар квадрат километрга 80,5 кишини ташкил этиб, бу кўрсаткич водий марказига борилган сари ортиб боради.\nЎрта Осиё аҳолисининг чўл, воҳа, водий тоғ ва тоғолди ҳудудлари бўйича тақсимланишини кузатганимизда катта қисми воҳа ва водийларга, камроқ қисми табиий шароити ноқулай тоғ ва тоғолди зонасига ва жуда кам қисми чўл зонасига тўғри келишини билишимиз мумкин.\nЙирик, катта ва ўрта шаҳарларнинг атрофларида аҳоли ниҳоятда зич жойлашган бўлиб, у асосан шаҳар халқини қишлоқ хўжалик маҳсулотлари билан таъминлашга хизмат қилади.\nМаълумки, Ўрта Осиёнинг ҳамма жойларида бўлганидек, Ўзбекистонда ҳам миграцион оқимлар жумҳурият ичида қишлоқдан шаҳарга қараб йўналган. Ҳақиқатда ҳам Ўзбекистон шаҳарлари қишлоқдаги ортиқча ишчи кучлари жалб этиладиган ижтимоий майдонга айланиши керак, чунки ҳозирги пайтда жумҳурият саноат қувватининг 50 фоизи Тошкентда ва Тошкент вилоятида жойлашган. Бунга Самарқанд, Фарғона, Андижон, Қўқон, Навоий ва бошқа шаҳарларни қўшадиган бўлсак, жумҳурият индустриясининг асосий қисми саноқли шаҳарларда жойлашганлиги маълум бўлади.\n1989 йилда ўтказилган аҳоли рўйхатига кўра Ўзбекистоннинг қишлоқ аҳолиси салмоғи шаҳар аҳолисиникидан анча юқори бўлиб, 59 фоизни ташкил этди. Аҳоли зич яшайдиган Андижон вилоятида бу кўрсаткич 71 фоизни, Сурхондарёда 81 фоизни, Фарғонада 67 фоизни, Наманганда 66 фоизни, Қашқадарёда 75 фоизни, Хоразмда 80 фоизни ташкил этди. Бунинг устига айнан шу вилоятларда ишлаб чиқариш ва тармоқ тизимлари такомиллашмаган ва зарур иш жойлари етишмайди.\nШунга қарамасдан қишлоқ аҳолиси киндик қони тўкилган жойда яшашни ва қишлоқ хўжалиги меҳнатини афзал билаяпти. Буни шундан ҳам билса бўладики, Ўзбекистонда аҳолининг қишлоқдан кетиши йилига ҳар минг киши ҳисобига 4 кишини, Россия, Белоруссия ва Литвада эса 24-25 кишини ташкил этади.\nЎрта Осиё кўп миллатли минтақа. Унинг кўп миллатли бўлишининг баъзи бир сабаблари юқорида айтиб ўтилди.\nЎрта Осиёдаги энг катта миллат — ўзбекларнинг сони 1959 йили 5.836,5 минг кишидан, 1989 йил 16.207,7 минг кишигача ўсди ёки 2,8 мартагача кўпайди. Собиқ СССР ҳудудидаги ўзбекларнинг умумий сони 1989 йили 16.697,8 минг кишига тенг бўлган. Уларнинг асосий қисми ўз жумҳуриятларига тўғри келиб, 14.142,5 минг кишини (84,7 фоиз) ташкил этади. Тожикистонда 1.197,8 минг, Қирғизистонда 550,1 минг, Қозоғистонда 332,0 минг, Туркманистонда 317,3 минг, Россияда 126,8 минг, Украинада 20,3 минг ўзбек яшайди. Бундан ташқари Белоруссия (3,5 минг), Литва (1,4 минг), Озарбайжон (1,4 минг), Грузия (1,3 минг), Латвия, Эстония ва Арманистонда ҳам ўзбеклар бор.\nЎрта Осиёдаги аҳоли миқдори жиҳатидан тожиклар иккинчи, туркманлар учинчи, қирғизлар тўртинчи ўринда туради. Собиқ Иттифоқ миқёсида олинадиган бўлса, 1989 йилдаги аҳоли рўйхати бўйича тожиклар 4.215 минг, туркманлар 2.729 минг, қирғизлар 2.529 минг, қорақалпоқлар 424 минг кишига етган.\nЎрта Осиёда истиқомат қиладиган рус, украин, белоруслар ҳамда бошқа миллат вакиллари сони 6 миллиондан зиёд.\nБу умумий рақамлар мазмунида шундай муҳим хусусиятлар мавжудки, улар ҳақида гапирмасдан иложимиз йўқ. Маҳаллий миллат вакилларининг асосий қисми қишлоқ жойларига, саноати унчалик ривожланмаган кичик, ўрта шаҳарларга тўғри келса, славян халқлари, яҳудийлар, арманларнинг мутлақ кўпчилиги катта ва марказий шаҳарларда яшайдилар. Масалан, аҳолиси 2060 мингдан зиёд бўлган Тошкентда 910,3 минг (44,2 фоиз) ўзбеклар билан бир қаторда, 701,3 минг (34,0 фоиз) руслар, 60,0 минг (2,9 фоиз) украинлар, 129,2 минг (6,3 фоиз) татарлар, 43,1 минг (2,1 фоиз) яҳудийлар, 20,5 минг (1,0 фоиз) арманлар истиқомат қиладилар. Фарғона шаҳрида русларнинг улуши 37,9 фоизга, ўзбекларники эса атиги 33,7 фоизга тенг. Бишкекда славян халқларининг улуши бундан ҳам юқори.\nТоғ-кон ва қайта ишлаш саноатининг йирик шаҳарлари — Навоий, Зарафшон, Ангрен, Чирчиқ ва бошқа шаҳарларда ҳам славян халқларининг улуши катта. Айрим шаҳар типидаги посёлкаларнинг аҳолиси асосан четдан келган халқлардан иборат. 1989 йилдаги маълумотга кўра Чирчиқда жами аҳолининг 43,2 фоизи, Ғазалкентда 30,6 фоизи, Янгиободда 50,8 фоизи, Ангренда 30,5 фоизи руслардан ташкил топган.\nУмуман Ўзбекистонда шаҳар аҳолисининг 40 фоизини, Қирғизистонда ярмидан ортиғини славян халқлари ташкил этади.\nУй-жой ва прописка масалалари билан шуғулланувчи комиссия раисларининг аксарияти рус ва бошқа миллат вакилларидан иборат бўлганлиги сабабли Тошкентда маҳаллий миллат вакилларининг асосий қисми шаҳарнинг чекка мавзеларида яшамоқдалар.\nЎрта Осиёда бошқа минтақалардан фарқ қиладиган урбанизация жараёни юз бермоқда. 1989 йил маълумотига кўра жумҳуриятлардаги жами аҳолининг 40 фоизи шаҳарларга тўғри келган (собиқ СССРда 69,8 фоиз). Сўнгги йигирма йил мобайнида минтақадаги шаҳар аҳолисининг сони салкам икки мартага ўсди. Лекин унинг жами аҳоли сонидаги улуши 38 фоиздан 40 фоизга кўпайди, холос. Бунинг асосий сабаби қишлоқ аҳолисининг тез суръатлар билан ўсишидадир. 1970-89 йиллар мобайнида Ўрта Осиё қишлоқ аҳолисининг сони 12.261 минг кишидан 19.816 минг кишига ёки 61,6 фоизга кўпайди.\nМинтақадаги шаҳарларнинг асосий қисми кичик ва ўрта шаҳарлардан иборат, катта шаҳарлар эса бармоқ билан санарлидир. Шунга қарамасдан, шаҳар аҳолисининг асосий қисми шу шаҳарларда мужассамлашган. Бу ўринда пойтахт шаҳарлар (Тошкент, Душанбе, Бишкек, Ашгабад) ва «иккинчи» шаҳарлар (Самарқанд, Ўш, Хўжанд, Чоржўй) алоҳида ўрин эгаллайдилар. Мазкур саккиз шаҳарда Ўрта Осиё шаҳар аҳолисининг учдан бир қисми истиқомат қилади.\nШаҳарларнинг асосий қисми воҳа ва водийларда, яъни турмуш учун қулай бўлган ҳудудларда жойлашган. Шаҳарлар тармоғининг нисбатан ривожланган даражаси Ўзбекистонга хос. Бу ерда 1 24 шаҳар ва 97 шаҳар типидаги посёлка мавжуд.\nЎрта Осиёдаги урбанизация жараёнининг ривожланиши умуман шаҳар аҳолисининг кўпайиши билан эмас, балки йирик ва катта шаҳарлардаги аҳолининг ўсиши билан боғлиқ.\nЎрта Осиёнинг қишлоқ жойларига 20.806 минг киши ёки минтақанинг 60,0 фоиз аҳолиси тўғри келади. Қишлоқ аҳолисининг асосий қисми Фарғона, Зарафшон, Хисор, Чу водийларида, Тошкент воҳаси, Қуйи Амударё ва Қорақум канали зрнасида яшайди.\n70-80 йилларда олимларнинг аксарият қисми Ўрта Осиё жумҳуриятларидаги урбанизация даражаси ниҳоятда паст, уни кўтариш зарур, деган хулосага келгандилар. Уни собиқ Иттифоқдаги урбанизациялашган жумҳуриятлар даражасига кўтариш лозим, акс ҳолда минтақада саноатни ривожлантиришга эришиш мумкин эмас, деб таъкидлашган. Аслида бу масалага бир томонлама ёндашиш кутилмаган оқибатларга олиб келиши мумкин. Энг аввало урбанизация даражасини кўтариш халқ хўжалигига, аҳолининг турмуш фаровонлигига қай тарзда таъсир қилишини билиш лозим. Иккинчидан, Жумҳуриятлар урбанизация даражасини кўтаришга қодирмилар?\nБизнинг фикримизча, урбанизациянинг ҳозирги кундаги даражаси Ўрта Осиё сиёсий, иқтисодий ва демографик хусусиятларига тўлиқ мос келади ва уларнинг объектив акси ҳисобланади. Мазкур жараённи тезлатиш бўйича ҳар қандай ҳаракат жумҳуриятлардаги ижтимоий-иқтисодий ва сиёсий вазиятга салбий таъсир кўрсатиши мумкин.\nҲозирги мураккаб вазиятда асосий эътибор сиёсий мустақилликка эришган жумҳуриятлардаги мавжуд шаҳарларнинг халқ хўжалиги тизимларини такомиллаштиришга, биринчи навбатда саноат корхоналарини ҳозирги замон талабларига жавоб берувчи янги ускуналар билан қайта жиҳозлашга, аҳолининг уй-жой билан таъминланишини яхшилашга, умуман улардаги ижтимоий инфраструктурани кучайтиришга қаратилиши лозим. Бу ўринда тоғ-кон, энергетика, металлургия, кимё ва нефть кимёси саноати марказлари ҳамда янги ўзлаштирилган ерлардаги шаҳарлар алоҳида ўрин тутади.\nШу билан бирга қишлоқ жойлардаги аҳоли сонининг узлуксиз равишда кўпайиши, ҳар бир кишига тўғри келаётган ер ҳажмининг камайиши Ўрта Осиё ва унга кирувчи ҳар бир жумҳуриятга хос жараён бўлиб, у ижтимоий-иктисодий, сиёсий, демографик муаммоларнинг кескинлашувига олиб келмоқда. Мазкур муаммолар қаторида аҳолини иш билан таъминлаш, фуқаролар ва уларнинг оила аъзоларига нормал турмуш шароити яратиб бериш масаласи муҳим аҳамият касб этади. 1991 йили Ўзбекистон қишлоқларида жон бошига атиги 0,33 гектар суғориладиган ер тўғри келган. Бу кўрсаткич жумҳуриятимизнинг аҳолиси энг зич бўлган Фарғона водийси вилоятларида 0,16 гектарни, Қирғизистонда 0,38 гектарни, Тожикистонда 0,19 гектарни, Туркманистонда 0,61 гектарни ташкил этиб, у ҳам йилдан-йилга қисқариб бормоқда. Суғориладиган ерлар ҳажмининг сув танқислиги туфайли деярли ўзгармаётганлиги, аҳоли сонининг эса узлуксиз равишда ўсиши натижасида минтақанинг аҳолиси зич ҳудудларида танг ижтимоий-иқтисодий вазият юзага келмоқда.\nЖон бошига ишлаб чиқарилган миллий даромад 1985-90 йиллар давомида деярли барча Ўрта Осиё жумҳуриятларида камайди. Шу даврда минтақада аҳоли сони 16,1 фоизга ўсиб, 34.202 минг нафарга етди. Ишчи ва хизматчиларнинг миқдори эса 5,5 фоизга ўсиб, 8.432 минг кишига етди. Бу эса меҳнатга лаёқатли ёшларнинг аксарияти меҳнат кучлари керагидан ортиқча бўлган қишлоқ жойларда қолиб кетаётганликларини билдиради. Масалан, Ўзбекистонда қишлоқ хўжалигида ишлаётганлар халқ хўжалигида банд бўлган аҳолининг 39,3 фоизини ташкил этди, бу 1985 йилдаги кўрсаткичдан 2,1 фоиз ортиқдир. Ваҳоланки, АҚШда қишлоқ хўжалигида банд бўлган ишчи кучлари мамлакат аҳолисининг уч фоиздан сал кўпроғини ташкил этади.\nЎзбекистонда қишлоқ жойларида жумҳурият ҳукумати қарори билан аҳолига қўшимча томорқа майдонлари берилганлиги қишлоқлардаги ортиқча ишчи кучлари муаммосини қисман ҳал этиш имконини берди. Масалани узил-кесил ҳал этиш учун эса қишлоқ жойларида хом ашёни бирламчи қайта ишловдан чиқарадиган кичик ва ўртача саноат корхоналари тармоқларини кўпайтириш керак.\nСобиқ СССРда ҳар минг аҳолидан 160 нафари саноатда банд бўлгани ҳолда Ўзбекистонда бу кўрсаткич 61 нафарни ташкил этади. Жумҳурият халқ хўжалигида банд бўлган 5.281,6 минг ўзбекдан 708,8 мингтаси (13,4 фоизи) саноатда банд. Уларнинг ҳам аксарият қисми саноат ишлаб чиқаришидаги юқори малака талаб этмайдиган ишларни бажаришади. Ўрта Осиёнинг бошқа жумҳуриятларида ҳам шунга ўхшаш манзарани кузатиш мумкин.\nЖумҳуриятимиз саноатида банд бўлган ўзбекларнинг аксарият қисми Тошкент шаҳрида жамланганлигини ҳисобга олсак, вилоятларда меҳнат қилаётган маҳаллий миллат вакиллари миқдори янада кам эканлигини билиш мумкин.\nЖумҳуриятимизда меҳнат қилаётган русларнинг ҳар мингтасидан 302 нафари саноатда банд. Украинларда бу кўрсаткич 260 нафарни, татарларда 274 нафарни, ўзбекларда 134 нафарни, тожикларда 146 нафарни ташкил этади. Демак, Ўрта Осиё жумҳуриятлари маҳаллий халқларни кенг кўламда индустриал тармоқларга жалб қилмасдан иқтисодий мустақилликка эришишлари ниҳоятда қийин. Минтақадаги ҳозирги ижтимоий-иқтисодий ва демографик вазиятни ҳисобга олган ҳолда бу муаммони қуйидаги вазифаларни амалга ошириш билан ҳал этиш мумкин:\nАҳолиси зич бўлган ҳудудларда меҳнатни кўп талаб қилувчи саноат тармоқларини — электротехника, электроника, машинасозлик, рўзғор буюмлари ишлаб чиқарувчи корхоналарни;\nхом ашёга бой ҳудудларда (Жанубий Туркманистон, Қуйи Амударё, Жанубий Ўзбекистонда) замонавий тўқимачилик корхоналарини;\nдеярли барча жумҳуриятларнинг туман марказларида қишлоқ хўжалиги ва чорвачилик маҳсулотларини бирламчи қайта ишловдан чиқарадиган, консерва заводларини қуриш керак.\nКатта шаҳарларда мавжуд завод ва фабрикаларни янги ускуналар билан жиҳозлаб, икки-уч сменада ишлашини таъминлаш ҳам уларга қўшимча ишчи кучларини жалб этиш имконини беради.\nСўнгги вақтларда Москвадаги ахборот воситалари рус тилида сўзлашувчи аҳолининг Ўзбекистондан кўчиб кетиши тўғрисида ҳар хил миш-мишлар тўқимоқдалар. Бунда «Литературная газета» айниқса катта «ғайрат ва шижоат» кўрсатмоқда. Мазкур рўзнома ўтган йили ноябрь ойида «Возьми нас к себе Россия» деб номланган хатни чоп этди. Мазкур хатнинг муаллифлари: «Пенсия ёшидагиларнинг кўпчилиги Россия мадад бера олмаслигини тушунса ҳам, рус тилида сўзлашувчи меҳнатга лаёқатли барча аҳоли Ўзбекистондан кўчиб кетмоқчи», деган фикрни билдирадилар.\nСаросимага тушган одамларнинг аҳволини тушуниш мумкин. Лекин шундай қолипга тушмайдиган аризаларни чоп этувчи ҳурматли ҳафтанома нуқтаи-назарини қандай англамоқ даркор? Бизнинг фикримизча, буни жумҳуриятдаги рус тилида сўзлашувчи халқни ҳам, маҳаллий халқни ҳам бесаранжом қилувчи, тинчини бузувчи, олдиндан башорат қилиб бўлмайдиган хунук оқибатларга олиб келиши мумкин бўлган очиқдан-очиқ иғво деб тушуниш мумкин.\nБиз Ўзбекистондан у ёки бу сабабларга кўра кўчиб кетган кишилар жумҳуриятни қандай ҳижрон азоблари билан тарк этганликларини биламиз. Уларни бу айрилиқ азоблари қай даражада қийнашини тушунамиз.\nТўғри, бугунги кунда жамоатчилик жойларида, меҳнат жамоаларида умумий безовталик ва асабийлашиш таъсирида баъзи миллат вакиллари ўртасида низолар, айрим тўқнашув ва ҳатто жиддий жанжаллар юз бериши мумкин. Бироқ бу айрим сиёсатчи шахсларнинг оммага уқтираётганидек ўзбек халқининг ғайридинларга бўлган миллатчилиги ифодаси эмас. Мазкур «сиёсатчиилар маълумотларни бузиб кўрсатишмоқда, Ўзбекистондан аҳолини кўчиб кетиш жараёнини тамомила нотўғри таҳлил қилишмоқда.\nЎзбекистон Фанлар академияси фалсафа ва ҳуқуқ илмгоҳининг олим ва мутахассислари ўтказган социологик тадқиқотларнинг маълумотларига кўра саноат корхоналаридаги рус ишчилари, мухандис-техник ходимлари, раҳбарлари ва ёрдамчи ишчиларининг катта кўпчилиги жумҳуриятда яшаш ва ишлаш учун қолиш истагини билдирган, 16,9 фоизи эса Ўзбекистонни ўзининг тарихий ватани деб ҳисоблайди. Бундай ҳолатни бизнинг тадқиқотларимиз ҳам тасдиқламоқда.\nРус тилида сўзлашувчи аҳолининг Ўзбекистондан кўчиб кетиш истагини келтириб чиқарувчи нозик масала — бу давлат тилини ўзлаштириш жараёнидаги қийинчиликлардир. Лекин бу масалада орқага йўл йўқ, давлат тили ҳақидаги қонун қабул қилинган, уни жумҳуриятнинг барча фуқаролари билиши шарт.\nРоссия журналистлари рус тилида сўзлашувчи халқларнинг Ўзбекистондан гала-гала бўлиб кўчиб кетишаётганлиги ҳақида кўп ёзишмоқда. Аммо бу ҳолатни тасдиқлаётган далиллар йўқ. Тўғри, сўнгги икки-уч йил давомида Ўзбекистондан кўчиб кетаётган кишиларнинг сони ошмоқда. Лекин улар орасида руслар билан бир қаторда бошқа халқлар ҳам кўпчиликни ташкил қилади. 1989-1990 йиллар мобайнида Ўзбекистондан 193,3 минг киши кўчиб кетди, шу вақтнинг ўзида жумҳуриятга 159,6 минг киши кўчиб келди. Кўчиб кетганлар билан кўчиб келганларнинг орасидаги фарқ 33,7 минг кишини ташкил этди. Одамлар асосан Россияга, Украинага, Қозоғистонга, Озарбайжонга кўчиб кетишмоқда.\nЧет элга кўчиб кетаётганларнинг умумий сони сезиларли равишда ўсмоқда.\nЎзбекистондан 1989-1990 йилларда кўчиб кетганлар орасида руслар 27,7, татарлар — 11,8, яҳудийлар — 9,5, қрим татарлар — 9,2 фоизни ташкил этди. Жумҳуриятга кўчиб келганлар орасида ўзбеклар салмоғи 33 фоизга, руслар — 27,6, қозоқлар — 8,3, татарлар салмоғи 7,3 фоизга тенг.\n1990 йили рус миллатига мансуб 59,7 минг киши Ўзбекистондан кўчиб кетди, 20,9 минги эса жумҳуриятимизга кўчиб келди. Натижада жумҳуриятдаги русларнинг умумий сони 38,8 минг кишига камайди, холос. Буни ялпи кўчиб кетиш ёхуд русларнинг жумҳуриятдан «қочиши» деб баҳолаш мумкинми? Ўта мураккаб ижтимоий-сиёсий ва иқтисодий шароитда нормал миграция жараёни амалга ошмоқда, холос.\nКўчиб кетишнинг ялпи кўрсаткичи бўйича руслардан кейинги ўринларда татарлар (20 минг киши), яҳудийлар (20 минг киши), қрим татарлар (19,1 минг киши), озарбайжонлар (9,9 минг киши) туради. Ўзбекистондан чет элга асосан яҳудийлар, немислар, ва греклар кўчиб кетишмоқда. Икки йил (1989-1990 й.й.) мобайнида ҳорижий мамлакатларга 20 минг яҳудий, 7,4 минг немис, 2 мингга яқин грек ва 3 мингдан ортиқ рус кўчиб кетди. Яҳудийларнинг деярли ҳаммаси Россия ёки бошқа «қашшоқ» жумҳуриятларга эмас, балки тўғридан-тўғри Исроилга, Америкага кўчиб кетишмоқда.\nКўпчилик яҳудийлар, шу жумладан ўзбекистонлик яҳудийларнинг ҳорижий мамлакатларга кўчиб кетиши учун «тўрва-халтаси» тайёр турибди. Мутахассисларнинг ҳисоб-китобларига кўра, Мустақил Давлатлар Ҳамдўстлиги аъзолари бўлган жумҳуриятлардан яқин йиллар давомида 15-20 миллионга яқин киши хорижга кўчиб кетади.\nКорейслар тўғрисидаги масалага алоҳида тўхталиб ўтмоқчимиз. «Литературная газета» бу борада ҳам масалани ўта кескинлаштиришга ҳаракат қилмоқда. Ҳафтаномада Михаил Логинов деб аталмиш кимса «Третья Корея» деб аталган мақоласида шундай ёзган: «Месхети турклари сўйилганидан сўнг, Ўзбекистондан корейслар ҳам кўчиб кета бошладилар». Бу эса ғирт бўҳтондир.\nБугунги кунда корейсларнинг жумҳуриятимиздан оммавий кўчиб кетаётганликлари тўғрисида гап бўлиши мумкин эмас. 1990 йилда Ўзбекистондан 3081 корейс кўчиб кетган бўлса, 2.305 корейс кўчиб келди. Жумҳуриятимизда жами 200 мингдан зиёд бўлган корейсларнинг миқдори 776 кишига камайди, холос. Ёки жумҳуриятда мавжуд ҳар мингта корейсдан атиги иккитаси кўчиб кетди.\nКўпчилик корейслар Ўзбекистонда тиниб-тинчиган, тилимизни яхши билишади, улар бу ердан кўчиб кетишни хаёлларига ҳам келтиришмайди. Ўзбекистоннинг барча вилоятлари ва йирик шаҳарларида корейсларнинг маданий марказлари барпо этилган у бўлиб, улар жумҳурият корейслар маданий марказларининг уюшмасига бирлаштирилган. Мазкур масканларда корейсларнинг маданияти, тили, анъаналари ва урф-одатлари тикланмоқда.\nБу ўринда масаланинг муҳим бир томонини алоҳида таъкидлаш керак. Жумҳуриятимиздан аҳолининг кўчиши бугун ҳам, кеча ҳам эмас, балки анча илгари бошланган. Бундай жараён мутахассисларимиз томонидан илк бор 1976 йилда аниқланган. Яъни 16 йил илгари жумҳуриятимизда кўчиб кетганлар сони кўчиб келганларникидан ортиқ бўлган.\nМамлакатдаги турғунлик шароити ва умумий иқтисодий инқирозга хос бўлган бу ҳолат Ўрта Осиёнинг меҳнат кучларига бой ва кўп болали оилалар кенг тарқалган жумҳуриятларида ҳам илк бор ўша йилларда сезила бошланди. Ўрта Осиё минтақасида, шу жумладан Ўзбекистонда турғунлик йиллари бошланган иқтисодий инқироз чуқурлашган сари, жумҳуриятимиз кўчиб келмоқчи бўлганлар учун ўзининг иқтисодий жозибасини тез йўқота бошлади, шундан кейин одамлар бу ерлардан турмуш шароити яхшироқ бўлган жойларга кўчиб кета бошладилар.\nКейинги йилларда миграциянинг иқтисодий сабабларига ижтимоий, экологик ва сиёсий омиллар ҳам қўшилди. Бу ўринда жумҳуриятимизда миграциянинг кучайишини миллатлараро муносабатлар билан асослашга уриниш ўта масъулиятсизликдан бошқа нарса эмас. Мазкур масалани қайта-қайта кўтариш эса ғирт иғвогарлик бўлиб, бундан кутилган мақсад одамларни бир-бирига гиж-гижлашга, миллатлараро жанжалларни келтириб чиқаришга қаратилган.\nРус тилида сўзлашувчи аҳолига кўп эътибор бериб, биз ундан ҳам муҳимроқ муаммони — ўзбекларнинг Ўрта Осиёдаги бошқа қардош халқлар билан бўлган ўзаро муносабатларини эътибордан четда қолдирмаётганмизмикан? Гап шундаки, сўнгги йилларда бошқа минтақалардаги ўзбекларнинг жумҳуриятимизга кўчиб келиши сезиларли равишда кўпайиб, уларнинг жумҳуриятдан кўчиб кетиши қисқармоқда. Бундай ҳолат Ўрта Осиёнинг барча жумҳуриятларида ҳам кузатилмоқда. Маҳаллий халқларнинг ўз миллий жумҳуриятларига кўчиб келиши маълум даражада минтақадаги миллатлараро низолар билан боғлиқ бўлганлиги боис бу жараёнга эътиборни кўчайтириш талаб қилинади. Бугунги кунда қўшни халқларни дўстликка чорловчи дабдабали сунъий тадбирлардан тийилиш, ўз миллий жумҳуриятларидан ташқарида истиқомат қилувчи Ўрта Осиё маҳаллий халқларининг ҳуқуқ ва эркинликларини амалда муҳофаза қилишга ўтиш даркор. Хусусан, Ўрта Осиёнинг барча жумҳуриятлари ва Қозоғистонда фуқароларнинг ҳуқуқларини муҳофаза қилувчи тадбирлар мажмуасини ишлаб чиқиш ва уларни ҳаётга тадбиқ этиш жуда зарур. Совет ҳокимияти йилларида Ўзбекистонда миграция жараёни собиқ СССРнинг барча жумҳуриятларидаги каби талаб ва истакларни ҳисобга олмаган ҳолда амалга ошар эди. Боз устига рус тилида сўзлашувчи аҳолининг миллий жумҳуриятлар томон мақсадли ва бетартиб миграцион оқими кўп жиҳатдан империя мақсадларига мос тушар эди. Шундай сиёсатнинг амалга оширилиши натижасида малакали ишчи кадрлари ва мутахассисларига ҳалигача эга бўлмаган Ўрта Осиё жумҳуриятлари ўз мустақилликлари арафасида мустамлака типидаги хомталаш, қотиб қолган, аграр хом ашё етказишга мослаштирилган иқтисодий асос билан қолдилар.\nШунинг учун ҳам бугунги кунда мустақил Ўзбекистон умуммиллий давлат сиёсатининг таркибий қисми ҳисобланган жумҳурият аҳолисини ривожлантириш ва соғломлаштириш бўйича миллий сиёсатни ишлаб чиқиш ва ҳаётга тадбиқ этиш жуда зарурдир. Ўзбекларнинг ўз жумҳурияти, минтақа доирасидаги ҳудудий ҳаракатлари ва айниқса уларнинг хорижий мамлакатларга бўлган рағбати миллий сиёсат инъикосидир. Бу ўринда ишчи кучларининг миграциясига ҳамда истеъдодли ёшларни хорижий мамлакатларга ўқишга юборишга катта эътибор бериш лозим. Бу йўлда талай ишлар қилинмоқда. Мутахассисларнинг фикрича, келажакда хорижга юбориладиган ишчи кучларидан пахта экспортидан тушадиган фойдага нисбатан кўпроқ даромад олиш мумкин экан.\nЖумҳуриятда маҳаллий аҳолининг хорижий мамлакатлар билан бўлган миграцион алоқалари билан боғлиқ муаммолар энди-энди ўрганилмоқда. Шунинг учун ҳам у ўз миллатини ривожлантириш ва миллий кадрларни жаҳон талабларига жавоб берувчи ҳозирги замон технологиясини ўзлаштириш мақсадларига мувофиқ бўлиши керак. Айниқса бошқа мустақил жумҳуриятлардан малакаси паст аҳолининг жумҳуриятга кўчиб келишига чек қўйиш керак. Бу ўринда Ўзбекистон Конституцион назорати қўмитасининг прописка муассасаларини бекор қилиш барвақт эканлиги ҳақидаги қарорини ҳамда мазкур қўмитанинг фуқароларнинг паспорт системасини тузиш, уларни рўйхатдан ўтказиш, ҳисобга олиш ва прописка қилиш ҳақидаги фикрини жуда тўғри деб ҳисоблаймиз. Бу Ўзбекистоннинг миграцион алоқаларини тартибга солишга, номувофиқ кишиларнинг жумҳуриятга кўчиб келишини чеклашга имкон беради. Барча тараққий этган мамлакатларда зарурий мутахассисларни танлаб олиш мақсадига хизмат қилувчи аҳолининг ҳудудий ҳаракатини тартибга тушириш бўйича миграция қонунлари мавжуд. Жумҳуриятда аҳоли миграцияси ва фуқаролиги тўғрисидаги қонунларни ишлаб чиқиш ва уларни қабул қилишни тезлаштириш лозим. Ўзбекистон аҳолисининг қай даражада ривожланганлигини ифодаловчи миграцион ва умуман демографик сиёсатни давлат миқёсида илмий асосланган ҳолда бошқариш учун бу мураккаб ва серқирра жараёнлар ҳокимият бўлинмаларининг доимий диққат марказида туриши керак.\n← Аввалги Аввалги Зуҳриддин Исомиддинов. “Донишмандлардан бири…”\nКейинги → Кейинги: Муяссар Тиловова. Чол ва қоратош (ҳикоя)


Тошкент шаҳрининг «Британия»сида яшашни истайсизми? Golden House Greenwich айнан сиз учун!\n11:00 / 15.01.2020\nШаҳар марказига яқин, барча қулайликларга эга, замонавий архитектура ва дизайн, иккита санузел, таъмирланган тайёр хонадонларга нима дейсиз?\nКимга ҳам ёқмайди, тўғрими?\nБолалар майдончалари, ишдан кейинги ҳордиқ чиқариш ва сайр қилиш учун хиёбонлар, дўконлар бўлса-чи? Бундан ташқари, хотиржамлик гарови сифатида барча ҳудуд қўриқланишини хоҳлармидингиз?\nЭнди тасаввур қилинг, сиз олмоқчи бўлган хонадонлар республикага донғи кетган қурилиш компанияларидан бири – Golden House томонидан барпо этилган бўлса-чи?!\nҚани эди, дедингизми, у ҳолда қуйидаги маълумотлар ҳам айнан сиз учун!\nGolden House компанияси бугунги кунда халқ эътиборига тушгани сир эмас. Компания томонидан барпо қилинган ва айни вақтда қурилиши фаол равишда давом этаётган мажмуаларда хонадонлар сотилмоқда. Баъзиларида «clearance» (сўнгги хонадонларни сотиш) савдолари ҳам кетмоқда.\nКелинг, даставвал Greenwich – «Британия» мавзеси ҳақида сўз юритсак.\n8 гектар ер майдони, 1342 хонадон ва 1200 та автомобиль учун тураргоҳ.\nБу ҳали ҳаммаси эмас. Майдони 47 кв.м. дан – 221 кв.м. гача бўлган сўнгги талабларда таъмирланган замонавий хонадонлар Тошкент шаҳрининг Миробод туманида, Янгизамон ва Сайхун кўчалари кесишмасида жойлашган. «Фурқат» маданият ва истироҳат боғини топсангиз кифоя, «Британия мавзеси»га бир қадам.\nМавзе йирик автойўл яқинида жойлашгани Тошкентнинг исталган нуқтасига тез ва қулай етиб боришингизни кафолатлайди.\nGreenwich мажмуаси бекорга «Британия мавзеси» деб аталмаслигини алоҳида таъкидламоқчимиз. Бу ерда хонадон соҳибларининг қулай ва хотиржам истиқомат қилишлари учун барча шарт-шароитлар муҳайё қилинади. Ерости ва ерусти автотураргоҳлар «Ёпиқ ҳовли» қоидасига мос келади. Уйлар оралиғи шунчалик мукаммаллик билан режалаштирилганки, унда шамол айланиши ҳам эътибордан четда қолмаган.\nБолалар майдончалари, 50 метрга 300 метр бўлган хиёбон ва инфратузилмалар ҳақида гапирмаса ҳам бўлади. Ҳа айтганча, хиёбонда кўкаламзорлаштирилган майдонлар, фавворалар, айвонлар, ўриндиқлар ва кафелар хизматингизга шай туради.\nБу мавзеда сизга икки тоифадаги хонадонлар таклиф этилади. Мавзеда 8 қаватли Business ва Comfort таснифидаги уйлар барпо этилмоқда. Барча хонадонларнинг ошхона ва меҳмонхона деразалари кўча томонга, ётоқхоналар деразалари эса ҳовли томонга қаратилгани ҳам диққатга сазовор.\nУмумий майдони 47-221 кв. метрни ташкил этувчи 2-3-4 хонали Business таснифидаги хонадонлар, 2-3-4 хонали Comfort таснифидаги хонадонлар, 3-8 хонали мансардали хонадонлар айнан сизники бўлиши мумкин.\nШу билан бирга, Business таснифидаги хонадонлар – White box, яъни дастлабки ишлов билан тақдим этилади. Уни истаганча таъмирлашингиз мумкин бўлади.\nНархи 405 млн сўмдан бошланувчи Comfort хонадонлари тайёр таъмирланган ҳолда харидорга тақдим этилади. Яна бир эътиборли томони, ҳар бир хонадоннинг ўз иситиш қозони бўлади, ҳар бир уйга ўрнатиладиган трансформатор подстанцияси электр таъминотининг узлуксизлигини таъминлайди.\n2020 йил 31 январгача Greenwich турар-жой мажмуасидан Comfort ёки Business таснифидаги хонадонларни харид қилиб, совға сифатида қуйидагилардан бирини қўлга киритиш мумкин:\nComfort таснифидаги хонадон харидорлари – бепул ошхона;\nBusiness таснифидаги хонадон харидорлари – безашдан олдинги таъмир ишлари.\nЭътиборлиси, Greenwich турар-жой мажмуаси ҳудудида янги сотув офиси ва хонадонларнинг турларини ўз кўзингиз билан кўришингиз мумкин бўлган шоу-рум ташкил қилинган бўлиб, у ерда малакали мутахассислар хонадонларнинг тузилишини намойиш этишади ҳамда сизни қизиқтирган барча саволларга жавоб беришади.\nКелинг, кўринг, баҳо беринг! Сиз, албатта, харидоримизга айланасиз!\nМанзил: Тошкент шаҳри, Миробод тумани, Янгизамон ва Сайхун кўчалари кесишмаси\nМўлжал: «Фурқат» истироҳат боғи, «Электроаппарат» заводи\nСавдо бўлими телефони: +998 78 150-11-11\nИжтимоий тармоқлардаги манзилларимиз:


Бактерияларга қарши курашувчи ва овозли буйруқни тушунувчи ҳожатхона қурилмаси ихтиро қилинди » Ўзбекистон янгиликлари – Zamin.uz\n, 01 2021, 11:33\n14 ноя, 10:30 2 382 Технология\nУнитаз учун Smart Toilet қопқоғи бидега айлана олади, ўриндиқни иситади, бактерияларга қарши курашади, ҳавони тозалайди ва овозли ҳамда масофавий буйруқларни тушунади. GizChina нашрида таъкидланишича, қурилма осонгина ақлли уйнинг экотизимига интеграциялашади.\nЎз фаолиятини 2010 йилда бошлаган Xiaomi компанияси бугунга келиб кенг ассортиментдаги товарларни ишлаб чиқармоқда – техникадан тортиб то ақлли қурилмалар ва маиший предметларгача. Куни кеча компания бир рулони 200 рублга баҳоланувчи бамбук толали ҳожатхона қоғозини тақдим қилди.\nЭнди эса ҳожатхонада ўтиришни янада қулай қилиш учун ишлаб чиқарувчининг ноёб ихтироларига 190 долларли кенгайтирилган функционалли Xiaomi Smart Toilet Cover AI Version ақлли қопқоғини қўшиш мумкин.\nХитой компанияси гаджети унитазни бидега айлантирувчи тизим билан таъминланган, у белгиланган параметрларга кўра унитаз ичидаги сувни иситиш хусусиятига эга. Шунингдек ўриндиқнинг ўзида ҳам иситиш функцияси бор, у ҳожатхонадаги ҳавони тозалай олади. Бундан ташқари, унитаз қопқоғи ультрабинафша нурлар ёрдамида ўриндиқни дезинфекция қилади ва шу тариқа бактерияларни йўқ қилади.\nЯнги ишланма тугмали бошқарув панелига эга бўлиб, унга оддий шрифт ва Брайль шрифтида ёзувлар туширилган. Унитаз қопқоғига Xiao Ai интеллектуал овозли ёрдамчиси ўрнатилган. Қурилманинг ўзини ақлли уй тизимига интеграция қилиш ва нафақат овоз билан, балки масофадан ҳам бошқариш (масалан, сув ёки ўриндиқ ҳароратини, ҳаво тозалаш частотасини созлаш) мумкин.\nXiaomi тақиладиган қурилмалар савдоси бўйича Apple’ни ортда қолдирди 05 дек, 14:00\nXiaomi "ақлли" карнайни тақдим қилди 26 июл, 23:40\nPhilips ва Xiaomi ҳамкорликда ақлли лампалар яратади 05 ноя, 16:54\nXiaomi Mi Alarm Clock – ақлли будилник 13 окт, 13:08\nLenovo Smart Shoes “ақлли” кроссовкалари тақдим этилди 30 мая, 16:14


"Нурли дунё , сайланма 1- жилд" китоби, Уткир Хошимов\nЭл ихлосини қозонган адиб, Ўзбекистон халқ ёзувчиси Ўткир Ҳошимов асарлари аллақачон юз минглаб китобхонларнинг маънавий мулкига айланган. Унинг қирқдан ортиқ китоби чоп этилган. Китобларининг умумий тиражи икки миллион нусхадан ошади. Кўп асарлари қатор ҳорижий мамлакатларда нашр этилган. Ўткир Ҳошимовнинг асарлари чоп этилиши биланоқ қўлма-қўл бўлиб кетади, Негаки, уларда Инсон қисмати бор, инсон дарди, қувончи, изтироблари бор. Адибнинг икки жилдлик Сайланмасига энг сара асарлари жамланган. Биринчи жилддан жой олган «Дунёнинг ишлари», «Нур борки, соя бор», «Тушда кечган умрлар» каби йирик асарлар, турли йилларда ёзилган ҳикоялар ўқувчини ларзага солишига ишонамиз.\nБу қисса катта-кичик новелалардан иборат. Бироқ уларнинг барчасида мен учун энг азиз одам — онам сиймоси бор. Бундаги одамларнинг ҳаммасини ўз кўзим билан кўрганман. Фақат баъзиларининг исми ўзгарди, холос. Бу одамларнинг қисмати ҳам қайсидир жиҳати билан онамга боғланган.\nДунёдаги ҳамма оналар фарзандига муносабат бобида бир-бирига жуда ўхшайди. Бас, шундай экан, бу асар сизларга бағишланади азиз Онажонлар!\nЭҳтимол, сизда ҳам шундай ҳоллар бўлгандир: тун ярмидан оққанда бирдан уйғониб кетасиз. Шифтга тикилиб ётаверасиз, ётаверасиз... Аввалига чиқиллаб турган соат ҳам бора-бора тиниб қолгандек бўлади. Уй жимжит, дераза жимжит, қоронғи осмон жимжит. Ҳатто шамол ҳам қилт этмайди. Шу қадар оғир сукунат чўкадики, қулоқларингиз шангиллаб кетади. Зилдек юк устингизга ёпирилиб, вужудингизни ерга михлаб ташлайди; танҳо, ожиз бир нарсага айланиб қоласиз. Гўё бутун дунё бир тарафу сиз ўзингиз бир тараф... Шундай пайтда менинг кўз ўнгимда тўсатдан онам пайдо бўлади. Қоронғи хонанинг бир бурчидан чиқиб келади-да, маъюс жилмайган кўйи бошим устига эгилади. Йиллар заҳматидан дағал тортган бармоқлари билан пешонамни силагандек бўлади... Ўпкам тўлиб, ўзимни тутолмайман. Бирдан туш каби узуқ-юлуқ хотиралар ёпирилади, юрагим гурсиллаганча ўрнимдан туриб кетаман.


Фотогалерея: Ҳайратланарли даражадаги қимматбаҳо дурдона автомобиллар - Carzone.Uz\nФотогалерея: Ҳайратланарли даражадаги қимматбаҳо дурдона автомобиллар\nАукционларда сотилган автомобилларнинг нархи ҳайратланарли даражага кўтарилиши мумкин. Daryo.uz нашри ана шундай автомобиллар жамланмасини тақдим этди.\nБу дастлабки пойгачи Ferrari’лардан бири бўлиб, 1965 йилда бўлиб ўтган 24 соатли пойгаларда биринчи ва иккинчи ўринни эгаллаган. Суратдаги автомобиль 2015 йилда 17,6 миллион долларга сотилган.\nSpider Competizione Ferrari томонидан ишлаб чиқарилган энг камёб автомобиллардан бўлиб, ҳаммаси бўлиб, тўққиз нусхада яратилган. Суратдаги автомобиль кўплаб классик пойгаларда иштирок этган, бир қанча кўргазмаларнинг мукофотларини қўлга киритган. Автомобилнинг нархи 18,15 миллион долларни ташкил қилади.\nМашина Mille Miglia пойгаси учун яратилган, бироқ у 1954 йилги мусобақада маррага иккинчи бўлиб етиб келган. Автомобилнинг ҳозирги эгаси у учун 18,4 миллион доллар тўлаган.\nАвтомобиль Францияда умуман юрмаган ҳолатда топилган. Унинг эгаси Роберт Бэйллон машинани ўз музейига экспонат сифатида жойлаштирган. Унинг ўлимидан сўнг музейдаги автомобилларнинг катта қисми аукционда сотилган. California 2015 йилда 18,5 миллион долларга сотилган.\n12 та нусхада яратилган Alfa Romeo’дан бугунги кунгача бир дона етиб келган. Автомобилга эгалик қилиш учун камида 19,8 миллион доллар талаб қилинади.\nD-Type 1955 ва 1957 йилда 24 соатли пойгаларда ғалаба қилган. Суратдаги автомобиль 1956 йилда шотландия пойгасида муваффақиятга эришган. Кейинчалик у автомобиль коллекциясига тушган ва вақти-вақти билан қисқа масофали пойгаларда иштирок этиб, ғалаба қозонган. Ҳозир у 21,78 миллион доллар туради.\nАвтомобиль автоспорт учун яратилган бўлса ҳам, бирор марта мусобақада иштирок этмаган. Айнан шунинг учун экспертлар автомобиль нима учун бунчалик қиммат туришини тушунмайди. Машина аукционда 26,4 миллион долларга сотилган.\nҚизил 275 GTB/4 S 1950—1960 йилларда АҚШ ҳудудида бўлиб ўтган пойгалар учун яратилган. Ҳозирги кунда автомобиль 27,5 миллион доллар туради.\nАвтомобиль 1956 йилда Mille Miglia пойгасида ва бошқа бир нечта мусобақаларда ғалаба қозонган. Дунёда атиги тўртта нусхаси бўлган автомобилнинг ушбу нусха 28,05 миллион доллар туради.\n1954 йилда Германия ва Швейцария Гран-присида Хуан Мануэль Фанхио бошқарувида ғалабага эришган 2013 йилда 29,6 миллион долларга сотилган.\nҚизил Ferrari 355 Sport Scaglietti 1957 йилда 12 соатли пойгада иштирок этган. Машина Милле Миглиа пойгасида ҳам иштирок этган. Автомобиль 35,7 миллион долларга баҳоланган.\nFerrari 250 GTO ўзи иштирок этган мусобақаларнинг деярли барчасида энг яхши бўлган. 39 нусхада яратилган автомобилнинг бугунги кунгача етиб келганлари бир неча миллион доллар туради. Суратдаги автомобиль аукционда энг қиммат баҳоланган нусха бўлиб, 38,115 миллион долларга сотилган.


Фото: Бу бола орадан 8 йил ўтиб Фелпсни Олимпиадада олтин медалсиз қолдирди\n17:43 / 13.08.2016\n22 карра Олимпия чемпиони бўлмиш америкалик сузувчи Майкл Фелпс Рио-2016 доирасида 100 метр масофага баттерфляй усулида сузиш бўйича олтин медални қўлга кирита олмади.\nБундан аввалги 3 олимпиадада бу масофада ғолибликни ҳеч кимга бермаган Фелпс 12 август куни сингапурли Жозеф Исаак Скулингга ютқазди (50,39). Иккинчи ўринни 3 спортчи бўлиб олди: Майкл Фелпс, венгр Ласло Чех ва жанубий африкалик Чад Ле Клоснинг кўрсаткичлари бир хил бўлди (51,14).\nСкулингнинг ғалабасидан кейин нашрлар эътиборни бошқа жиҳатга қаратди: айни вақтда бу йигитча ўз кумири Майкл Фелпс 2008 йилда тушган сурат тарқалмоқда. Улар ўшанда Пекиндаги Олимпия ўйинлари арафсида тасодифан учрашиб қолишган — америкаликлар жамоаси ўшанда турнирга Сингапурда тайёргарлик кўрган. Фелпс шаҳар ташқарисига чиққанида уни 13 ёшли Скулинг учратиб қолган.\nҲозирда Фелпс 31 ёшда, Скулинг эса 21 ёш.\nСингапур Миллий Олимпия Қўмитаси Жозеф Скулингнинг бу муваффақиятини муносиб рағбатлантиришга қарор қилди ва унга 1 миллион АҚШ доллари миқдорида мукофот пули ажратди.\nРио-2016 Майкл Фелпс Жозеф Исаак Скулинг


Иккита ўйинда 13та гол, "Сўғдиёна" нима қилмоқчи? / CHAMPIONAT.asia\n14:57Абдуқаҳҳор Хожиакбаров ва Дилшод Хушбаков "Бунёдкор"да 0 14:50Давид Луис: "Челси"да Саррининг фалсафасига ишонмайдиганлар йўқ" 1 14:30Гвардиола Марездан кечирим сўради 3 13:48Карикатура: Картошка ўғрилари жазоланди 2 13:25Ўзил қишки трансфер ойнасида ПСЖга ўтишни истамади 1 13:15Инфантино ЖЧ-2022даги 48та жамоа ҳақида: "Осон бўлмайди" 14 13:10Назорат учрашуви. "Қўқон-1912" - "Динамо" 2:3 10 13:05Икарди Спаллетти билан 15 дақиқа гаплашди 14 12:50Бугун Сардор Рашидов жамоаси ўйнайди 37 12:45Крис Смоллинг: "Яна МЮдан қўрқишни бошлашди" 3 12:27МЮ "Боруссия" юлдузи учун 80 миллион беришга тайёр 5 12:20Olamsport: Bellator 215'да ўзбек спортчиси иштирокидаги жанг якунланди, Шоҳжаҳон Эргашев рақибини қандай ҳисобда мағлуб этди? 0 12:10Рабьо "Барселона"га ўтишга шубҳа қилмаяпти 6 12:03ЎФА мутасаддилари Германия футбол федерацияси вакиллари билан учрашишди 4 11:49"Аякс" - "Реал" ўйинига бағишланган карикатура 25\nИккита ўйинда 13та гол, "Сўғдиёна" нима қилмоқчи?\n05 фев 14:02\nТеглар : СўғдиёнаПФЛСуперлига\nЯнги мавсум бошланишига тобора оз қоляпти. Суперлигага қуръа ташланди, миллий чемпионат 1 мартдан бошланиши айтилди.\nАна энди клублар тайёргарликнинг ҳал қилувчи босқичини бошлашади. Хабарингиз бор, шу кунларда бир қатор клублар янги мавсум олдидан ўртоқлик учрашувлари ўтказишмоқда. Бундан Жиззахнинг "Сўғдиёна" клуби ҳам мустасно эмас.\nАммо жиззахлик мухлисларни хавотирга солаётган жиҳат шуки, жамоа бу йил Суперлигада ўзини кўрсата олармикан? Бундай дейишимизнинг боиси "Сўғдиёна" Тошкентда аввалига "Пахтакор", кейин "Бунёдкор"га қарши назорат учрашуви ўтказиб, иккала ўйинда ўз дарвозасидан оз эмас кўп эмас 13 (!) та гол ўтказиб юборди.\nЯъни, жамоа "Пахтакор"га 0:7, кейинроқ "Бунёдкор"га 0:6 ҳисобида имкониятни бой берди. Яхши биласиз, "Сўғдиёна" дарвозасига етти бор тўп киритишнинг уддасидан чиққан "Пахтакор" Дохага бориб "Ал Гарафа"дан 1:2 ҳисобида мағлуб бўлиб келди. Натижада жамоа ОЧЛ гуруҳ босқичига чиқа олмади.\nЛекин гап ҳозир бу ҳақда эмас, балки "Сўғдиёна"нинг ҳолати ҳақида. ПФЛ бу клубга имкон бериб Суперлигада олиб қолди, лекин эрта-индин расмий ўйинлар бошланиб қолса "Сўғдиёна" нима қилади? Суперлига номига мувофиқ супер ўйин кўрсата оладими? Қолган 11та жамоага етарлича рақобат қила оладими?\nАйтишимиз мумкин, ахир бу ўртоқлик ўйинлари-ку, ваҳимага на ҳожат. Тўғри, бу шунчаки мавсумга тайёргарликнинг бир қисми, бироқ гап Суперлига клуби ҳақида кетаётганини унутмайлик. Нима бўлганда ҳам иккита ўйинда бирортаям гол урмасдан 13та тўп ўтказиб юбориш "Сўғдиёна" учун ғалати. Бу эса янги бош мураббий Александр Мочиновни ҳам чуқур ўйга солаётган бўлса ажаб эмас.\nАйтганча, "Сўғдиёна" бу йилги чемпионатни сафарда "Пахтакор"га қарши баҳс билан бошлайди.\nЯнги мавсумдан Суперлига учрашувлари телетрансляциясида янгича кўринишдаги андозадан фойдаланилади 36\n“Атлетико” Симоне билан шартномани узайтирди 3\nПФЛ: Футболчиларга кўтарма пуллари ойма-ой бир хил миқдорда берилиши шарт 27\nДиего Симеоненинг бешинчи фарзанди туғилди 11


Саркози Остонада муҳим ҳужжатлар имзолади\n16 май 2021, Тошкент вақти: 10:33\nФранция президенти Николя Саркозининг Остона ташрифи давомида икки давлат ўртасида 20 та келишувга имзо қўйилди.\nИмзоланган иқтисодий келишувларнинг умумий қиймати 6 миллиард АҚШ долларини ташкил этди. Хусусан¸ Франциянинг Total ва GDF Suez компаниялари Каспийдаги йирик Хвалинское газ конини ўзлаштириш ҳуқуқини қўлга киритди.\n2016 йилга қадар ушбу газ конидан йилига 9 миллиард куб метр газ қазиб олиш режалаштирилмоқда. Бундан ташқари Қозоғистон ўз ҳудуди орқали Афғонистонга Франция ҳарбийлари ва жиҳозларини ўтказишга розилик берди.\nҚозоғистон президенти Назарбоев мамлакатдаги инсон ҳуқуқлари вазияти туфайли танқидга учраëтган бир пайтда¸ президент Саркози Назарбоевни “тинчлик йўлини” танлаган раҳбар сифатида олқишлади.


Маркировка атрофидаги шов-шув. Нима учун бизнес вакиллари ва истеъмолчилар рақамли маркировкалаш масаласига эҳтиёт билан қарамоқда? Ўзбекистон янгиликлари\nМаркировка атрофидаги шов-шув. Нима учун бизнес вакиллари ва истеъмолчилар рақамли маркировкалаш масаласига эҳтиёт билан қарамоқда?\nЎзбекистон, Тошкент – Batafsil.uz. Ўзбекистонда бошлаб юборилган маҳсулотларни рақамли маркировкалаш жараёни ҳам истеъмолчи, ҳам ишлаб чиқарувчиларда таажжуб уйғотмоқда.\nМазкур лойиҳани амалга ошираётган "CRPT TURON” МЧЖ вакилларининг айтишича, кўплаб тадбиркорлар янги технологияларнинг фойдасини англамоқда. Бироқ, айримлар маркировкалаш бизнесга жиддий зарба бўлади, деган фикрда. Худди шу каби иккиланиш истеъмолчилар орасида ҳам кузатилади. Кимдир маркировкалаш харажатлари истеъмолчининг чўнтагидан олинади, деб ўйласа, бошқа бировлар – бу зарурий жараёндир, зеро, аксарият товарлар сифати талабга жавоб бермайди, дея таъкидламоқда.\nУшбу гап-сўзларнинг барчасини инобатга олган ҳолда, "CRPT TURON" компанияси мутахассислар билан онлайн учрашув ташкил этиб, бошқа мамлакатларда маркировкалаш соҳасида эришилган ютуқлар ва Ўзбекистоннинг бу борадаги айрим муваффақиятлари ҳақида маълумот берган.\nМасалан, Франция дори-дармонларни маркировка қилган биринчи Европа мамлакати бўлган. Ушбу жараён жорий этилганидан бир йил ўтиб, давлат бюджетига даромадлар 1,7 миллиард долларга ошган, бу эса ўзи ўрнида қўшни мамлакатларда дори-дармонларни маркировка қилиш учун жиддий туртки бўлган. Шу билан бирга, Хитойда мажбурий маркировкалаш бўйича қатъий қоидалар йўқ: бу масала билан давлат эмас, балки ўз маҳсулотларини қалбакилаштиришдан ҳимоя қилишдан манфаатдор бўлган бизнес шуғулланади.\nСобиқ иттифоқ маконида Арманистон ва Беларусь биринчилардан бўлиб маркировкалашни бошлаган. Арманистон бир вақтнинг ўзида 42 турдаги маҳсулот гуруҳларидан бошлаб, бугунги кунда қарийб 150 маҳсулот турларини маркировкалаш билан қамраб олган. Беларусь маркировкалаш орқали кичик маиший техника бозорини тозалашда сезиларли муваффақиятларга эришганлиги натижасида бу соҳада 4 баробар ўсиш қайд этилган.\nБаъзи тоифалар Қозоғистон ва Қирғизистонда ҳам маркировка қилинади. Бироқ, бугунги кунда бу борада энг катта муваффақиятга Россия давлати эришган. Бу ерда тамаки, сут, сув, дори-дармон, поябзал, парфюмерия, фотоаппаратлар, автомобиль шиналари, мўйнали кийимлар рақамли маркировкаланиши шарт.\nАйни пайтда пиво, БФҚ, велосипед ва аравачаларни маркировкалаш бўйича лойиҳалар олиб борилмоқда. Шу билан бирга, "CRPT TURON"нинг операцион директори Олег Кузьминнинг айтишича, маркировкаланган маҳсулот тоифаларининг ҳеч бири бўйича танқислик ёки нархларнинг ошиши кузатилмайди. Маркировка маҳсулот нархини шакллантирадиган барча омиллар рўйхатида деярли охирги ўринда туради.\n"Шу билан бирга, ишлаб чиқарувчилар учун маркировкалашнинг аҳамияти рақамлар билан тасдиқланади. Шуниси қизиқки, Россияда биринчилардан бўлиб мўйнали пальтолар маркировка қилинган. Биринчи қарашда уларни маркировкалашдан не ҳожат, ахир бу турдаги кийим кўп харид қилинмайди ва қалбакилаштириш даражаси ҳам ниҳоятда паст, деб ўйлаш мумкин. Натижада маркировкалаш жорий этилгач, мўйнали пальтоларнинг расмий савдоси 10 баробар ошди. Ушбу Luxury-сегмент бозорининг 90% сояда эканлиги аниқланди. Шунингдек, Россияда тамаки маҳсулотлари маркировка қилинганидан сўнг, йўқ жойдан илгари маҳсулот ишлаб чиқариш ва солиқсиз сотиш билан шуғулланиб келган 18 та завод пайдо бўлган. Улар фаолиятини қонунийлаштиришга мажбур бўлди. Кийим-кечак ва поябзал учун қалбаки товарлар улуши 12% га камайди", - дея қайд этди мутахассис.\nБундан ташқари, Россияда дори воситалари бўйича дастлабки лойиҳа босқичида 100 миллион рубллик жиноятлар ва 500 миллион рублга тенг қонунбузарликлар аниқланган. Жиноятларнинг моҳияти шундан иборат бўлганки, давлат шифохоналарга дори-дармонларни бепул етказиб берсада, беморларгача етиб бормаган ва мўъжизавий тарзда дорихоналарда пайдо бўлган. Қиммат ва хусусан, онкологик дори-дармонларнинг беморларгача етиб бора бошлагани ва дорихоналарга қолиб кетмаслиги сабабли ноқоний айланма 10 баробарга камайган.\nРоссияда минерал ва ичимлик суви, шакарли ичимликлар ва шарбатлар бўйича лойиҳа муваффақиятли якунланиб, бу ҳам қизиқарли статистикани кўрсатган. Россия солиқ идораларининг маълумотларига кўра, ичимлик суви бозорининг тахминан 30% илгари ноқонуний савдогарлар томонидан тақдим этилган, минерал сувнинг 60 фоиздан ортиғи эса техник талаблар ва ёрлиқлардаги ёзувларга жавоб бермаган.\nЭслатиб ўтамизки, Ўзбекистонда акциз тўланадиган товарлар – тамаки ва алкоголь маҳсулотлари, пивонинг мажбурий маркировкаси жорий этилган. Ҳозирда дори-дармон, сув ва ичимликлар, шунингдек, маиший техника воситалари бўйича дастлабки лойиҳалар амалга оширилмоқда.\n"Фармацевтика соҳасидаги илк лойиҳалар жуда яхши бошланди. Тан олиш керак: барча маҳаллий ишлаб чиқарувчилар буни тўғри қабул қилишди. Ҳаракат занжирини кузатиш учун коронавирусга қарши “Спутник V” маркировкаланган вакцинани импорт қилиш масаласи билан пухта шуғулланаяпмиз. Маиший техниканинг барча асосий ишлаб чиқарувчилари ҳам жараённинг бошланиши учун розилик беришди”, - деди “CRPT TURON " бош директори Анатолий Бачикалов.\nБироқ, ташаббус сув ва ичимлик саноатининг айрим вакиллари томонидан қабул қилинмаган. Яқинда улар бу жараённинг жорий этилишига қарши очиқ хат билан чиқиб, соҳа бунга тайёр эмаслигини таъкидлашган.\nМутахассисларнинг фикрича, Ўзбекистонда сув ва ичимликлар истеъмоли бўйича тақдим этилган маълумотлар ҳақиқий рақамлардан бирмунча фарқ қилади. Сув ва ичимликлар учун идишларни маркировкалаш технологиялари ҳали ишлаб чиқилмаганлиги ҳақидаги гап-сўзлар бутунлай асоссиз – оддий маркировкалаш технологиялари Россияда шиша идишларга ҳам, алюминий банкаларига ҳам муваффақиятли қўлланилиб келмоқда. Бундан ташқари, Ўзбекистонда ичимлик ишлаб чиқариш линиялари юқори тезликка эга эмас ва ўта қиммат технологияларни талаб қилмайди.\nУшбу соҳа маҳсулотлари бўйича дастлабки лойиҳа доирасида маркировкалаш тизими оператори унда иштирок этишга рози бўлган 5 нафар ишлаб чиқарувчи билан иш олиб бормоқда. "CRPT TURON" раҳбарининг таъкидлашича, махсус ускуналар бепул ўрнатилади.\nҲозирда бу соҳада қайноқ мавсум бўлгани учун аниқ ҳаракатлар октябрь ойида амалга оширилади, айни пайтда эса томонлар методология ва бошқа жиҳатларни муҳокама қилишмоқда. Мутахассисларнинг фикрича, ишлаб чиқарувчилар учун дастлабки лойиҳа - мавзу ва технологияларни ўрганиш, ўзлари учун мақбул ечимни танлаш, ишлаб чиқариш жараёнлари нуқтаи назаридан янгилик таклиф қилиш имкониятидир.\nBatafsil.uz мухбири баъзи ишлаб чиқарувчиларда истак йўқлиги истеъмолчиларнинг сифатсиз ёки маҳсулотларнинг талабларга мос келмаслиги ҳақидаги хавотирларига сабаб бўлиши ёки йўқлиги ҳақида сўради.\n"Ҳозирча ҳеч кимни айблай олмаймиз. Бироқ, истеъмолчи сифатида айтаманки, мен бунга дуч келганман: бир марта таниқли бренднинг минерал сувини сотиб олдим, лекин шишанинг ичидагиси ёрлиқдаги ёзувга мос келмасди. Яқинда Америкада сув ҳақида тадқиқот олиб борган консалтинг гуруҳининг молиявий ҳисоботини ҳам ўқиб қолдим. АҚШ ва Европадаги 18 та энг йирик сув ишлаб чиқарувчи ушбу сув қаердан қазиб олингани ҳақидаги маълумотларни ошкор қилишдан бош тортган. Баъзилар эса бу оддий жўмракдан олинадиган сув, лекин махсус ишлов берилганини тан олишган", - деб жавоб берди Анатолий Бачикалов.\nБу учрашув албатта охиргиси бўлмайди. Чунки бу жараён қанчалик тезлашаётган бўлса, шунчалик кўп саволлар туғилади. Бироқ, жараённинг барча иштирокчиларига жорий этилаётган янгиликларнинг фойдаси бўйича аниқ фактлар тақдим этилмагунча, шубҳалар сақланиб қолаверади. Натижалар эса бир йилдан кейин маълум бўлади.


14:44 / 15.11.2016\nБаҳрайнда жойлашган EkanooRacing тюнинг ательеси пойгачи Nissan GT-R модели қайта ишланган намунасининг рекорд кўрсаткичи қайд этилган видеони интернетга жойлаштирди. Спорткар чорак мил (400 метр) масофани 7,168 сонияда ортда қолдирган ва соатига 336,44 км тезликда ҳаракатланган. Тюнерларнинг сўзларига кўра, бу GT-R моделлари тарихидаги энг яхши натижадир.\nҲозирча, унинг техник кўрсаткичлари ва бошқа тафсилотларига ойдинлик киритилмаяпти. EKanooRacing ательесининг «Godzilla» негизидаги аввалги лойиҳасида VR38 Billet Version 2 двигатели блоки ва иккита Garrett GTX турбинаси ўрнатилган эди. Американинг AMS Performance идораси кўмагида барпо этилган машина мотори салкам 2500 от кучига эга бўлганди.\nАтелье раҳбарияти GT-R устида изланишларни давом эттириш ва мазкур масофада янги рекорд ўрнатишга ваъда берган.\nрекорд Баҳрайн Nissan GT-R EkanooRacing дизайн ательеси AMS Performance


Қайси ресторанларга 20:00 соатдан кейин ишлашга рухсат берилади\n23 Iyul 15:00 / Published in COVID-19\nКоронавирус карантини туфайли умумий овқатланиш ташкилотлари фақат кечқурун соат саккизгача ишлашлари мумкин, уларнинг баъзилари учун жадвал ўзгартирилади, иш куни узайтирилади.\nКоронавирусга қарши кураш бўйича штаб аъзоси баъзи кафелар ва ресторанларнинг ишига қўйилган чекловларни бекор қилиш тўғрисида гапирди. Ўзларининг барча ходимларини эмлаган муассасаларга соат 20:00 дан кейин ишлашга рухсат берилиши мумкин.\nСанитария-эпидемиология ва соғлиқни сақлаш хизмати бошлиғининг ўринбосари Ботир Қурбоновнинг айтишича, барча ходимларини эмлаган кафе ва ресторанларга соат 20:00 дан кейин ишлашга рухсат берилиши мумкин.\nРеспублика махсус комиссияси бундай қарорни аниқ тартиби ва санасини ҳали эълон қилмади.\nАввалроқ, 20 июлдан бошлаб умумий овқатланиш корхоналари (ресторанлар, кафелар, ошхоналар ва чойхоналар) ва бошқа кўнгилочар муассасалар соат 8:00 дан 20:00 гача фақат очиқ ҳавода (ёзги тераслар, верандалар) ишлашга рухсат берилганлиги ҳақида хабар берилган эди.\nTagged under: иш куни, КОРОНАВИРУС, официантлар, РУХСАТ, ЎҚИШ, ХОДИМЛАР\nЎзбекистон коронавирусга қарши эмлашда иштирок этади


Инсон ҳуқуқлари, сўз эркинлиги ва инсонпарварлик миссияси ялтироқ шиорлар ва нопок ниятлардир | Najot.org\n15.09.2019 Нажот 0 коментариев АҚШ,инсон ҳуқуқлари,Судан\nСпутник веб-сайти (ҳижрий 1440 йил 26 зул-ҳижжа, милодий 2019 йил 2 август сешанба куни) нашр қилган хабарда бундай дейилади:\n«Душанба куни америкалик бир расмий – Қўшма Штатлар Суданни терроризмни қўллаб-қувватловчи давлатлар рўйхатидан чиқаришдан олдин, Судандаги янги ўтиш даври ҳукуматининг инсон ҳуқуқларига, сўз эркинлигига амал қилиш-қилмаслигини ҳамда инсонпарварлик миссиячининг киришига ёрдам бериш-бермаслигини албатта текширади, деди.\nРейтернинг ушбу хабарига кўра, Ташқи ишлар вазирлигидаги исми сир қолишини шарт қилган бу расмий, журналистларга Судан янги Бош вазири Абдуллоҳ Ҳамдук Американинг асосий алоқачиси бўлажагини очиқлади. Бироқ унинг изоҳлашича, америкалик дипломатлар – Ҳамидатий деб танилган ҳамда илгари тезкор хавфсизлик хизматини бошқарган Ҳарбий Кенгашнинг собиқ раиси суданлик генерал Муҳаммад Ҳамдон Дақлу билан ҳам алоқа қилишади.\nРасмий яна қўшимча қилди: «Бош вазир Ҳамдук ҳамма ишлар тўғри кетаётганини айтди, шу боис биз шу шахс билан алоқа қиламиз. Унинг ҳукумати шу пайтгача юқорида айтилган нарсаларга амал қилиб келди. Бу ёғига амал қилиш-қилмаслигини текширамиз».\nИқтисодчи эксперт Ҳамдук ўтиш даври ҳукумати бош раислиги учун қасамёдга келтирилди… Суданда барқарорликни рўёбга чиқариш ва иқтисодий кризисни ҳал этишга ваъда берди».\nҲамдук баёноти бу ҳукуматнинг ҳарбий ва фуқаровий икки қаноти башарасини одамларга очиб бермоқда. Ҳа, бу ҳукумат ҳали бирор ишни қилмасиданоқ ўз омадсизлигини исботламоқда… Уммат динини сариқ чақага олмаслигини кўрсатяпти. Масалан, Жаҳон Банки ва Халқаро Валюта Фонди каби судхўр муассасалар билан мулоқот олиб бориш Суданга янада қашшоқлик олиб келади, бошқа нарса олиб келмайди. Устига-устак, юрт бойликлари билан активларини шу муассасаларга ва улар ортида турган мустамлакачи давлатларга гаров қилиб беради, ўзларининг мустамлакачилик, манфаатпарастлик мақсадларини амалга оширишларига ёрдам беради.\nСуданнинг Вашингтоннинг «терроризм»ни қўллаб-қувватловчи давлатлар рўйхатидан чиқарилиши масаласи ҳам шундай. Чунки бу рўйхатдан чиқиш учун АҚШнинг Исломга қарши курашига қўшилиши керак. Бу кураш эса, Ислом ва мусулмонларни бостириш, қувғин қилиш ҳамда шахслар, ҳизблар ва халқларнинг Умматни Ислом асосида уйғотиб, уни талаб қилишдан тақиқлаш, таълим дастурини ўзгартиришдан иборат. Чунки бу дастур ўзгартирилса, фарзандларимиз Ғарбнинг разил маданиятини олишади, Ислом ва аҳкомлари таълимидан маҳрум бўлишади. Энг муҳими, бугунги кунда Вашингтон билан яхши муносабатда бўлиб, сўзидан чиқмасликни истаган ҳар бир давлат зиммасида, яҳудий вужуди билан муносабатларни нормаллаштириш вазифаси турибди.\nҚачон Судан аҳли сиёсий саҳнанинг моҳиятини англаб, ўзларига қарши душманлар кучли тил бириктирув олиб бораётганини англасалар, қўзғолонларини қайтадан оппоқ саҳифа билан бошлашлари ва ўзгариш шиорини баланд кўтаришлари керак бўлади. Албатта, бу Ислом асосида ҳамда Пайғамбарлик минҳожи асосида иккинчи рошид Халифалик давлати соясида амалга ошади.\n← Миср муфтиёти Ислом ва мусулмонларга қарши курашни тўхтатмаяпти\nТожикистонда 128 минг нафар ҳарбий иштирокида “Марказ-2019” машғулотлари бўлиб ўтади →\nبِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ Миср муфтиёти Ислом ва мусулмонларга қарши...


Заррасидан ҳам сўраласиз\nОпубликовано: 20.10.2017 18:42 | Автор: Фарғона вилояти Олтиариқ тумани “Оқ масжид” жоме масжиди имом-хатиби Абутолиб ИСАҚОВ (muslim.uz) | Печать | E-mail\nБировнинг ҳаққи борасидаги илмларни билиш ҳамиша муҳим бўлган. Айни пайтларда халқимиз саводхонлиги ортиб, маънавият-маърифат жиҳатидан юксалиши оқибатида ҳалол-ҳаромни, бировнинг ҳаққини ўзлаштиришнинг салбий оқибатларини билгани сайин бу борада аниқроқ билимларга эга бўлишга интилмоқда.\nБир илмли кишининг ҳузурига ҳамқишлоқлар биргаликда бориб сўрашди: “Биз деҳқонлардан узумни яшикларда оламиз. Бироқ уларнинг барчасининг вазни бирдек эмас. Аммо бир хилда умумий вазн белгилаб олганмиз. Аниқроқ айтадиган бўлсак, битта яшикдаги узумнинг вазни 8,5 кг чиқса, ундан соф узум учун 7,5 кг ҳисобланади ва мана шунга асосан деҳқонга ҳақ берилади. Яшикларнинг баъзилари 1кг чиқмайди, таҳминан 850-900 грамм чиқади. Бунга шариат қандай қарайди?”.\nДонишманд: “Дўстим, сиз 100-150 грамм ҳақида гапиряпсиз. Қиёматда заррасига қадар сўраласиз. Шундай экан жуда хушёр бўлинг”, деб жавоб берди.\nАллоҳ таоло Қуръони каримда: «Ким зарра оғирлигида ёмонлик қилса ҳам кўради» (Залзала сураси, 8-оят), деб марҳамат қилган. Яъни, кимики зарра миқдорда яхшилик ёхуд унинг аксини қилса, албатта унинг оқибатини кўради.\nПайғамбаримиз Муҳаммад (соллаллоҳу алайҳи ва саллам): “Албатта қиёмат кунида нақирдан ҳам, қитмирдан ҳам сўраласизлар”, деганлар. Яъни, қиёмат кунида ҳурмонинг данаги устидаги юпқа пардасимон пўстоғидек ёки данаги учидаги кичкина нуқтачадек амал қилинадиган бўлса ҳам сўралади.\nБозорга боргандим. Сотувчи картошка тортаётган экан. Тарозу айтилган вазнга келгандан кейин сотувчининг қўлида бир-икки дона картошка қолганди олувчи амаки: “Ташласанг-чи, деҳқонмисан?” деб киноя қилдилар ва ўша картошкаларни ҳам халтасига солиб, фақат ўзи айтган килограмм учун пул тўладилар, холос. Вазиятни кўриб туриб амакига рости ачиниб кетдим. У киши бировни ҳаққига омманинг кўз ўнгида ҳиёнат қилаётганди. Сотувчи уни ноиложликдан қўшиб қўяётганини юзидан пайқаб олиш қийин эмасди. Минг афсуски, бу каби ҳолатлар бозорларимизда кўп учрамоқда. Биров тарозидан уриб қолса, бирови алдаб сотади.\nФарғона вилояти Олтиариқ тумани “Оқ масжид”\nжоме масжиди имом-хатиби Абутолиб ИСАҚОВ (muslim.uz)


Кундош кундошга пахта отадими? Аёллар нега изтиробда? - 3 Октября 2016 - www.SheJoT.CoM\nГлавная » 2016 » Октябрь » 3 » Кундош кундошга пахта отадими? Аёллар нега изтиробда?\nКундош кундошга пахта отадими? Аёллар нега изтиробда?\nМатлуба, 42 ёш, Жиззах вилояти:\n— Менинг дардим кимларгадир кулгили туюлар. Аммо дарднинг катта-кичиги бўлмас экан. Зиғирчаси ҳам азоб беради, юрагингизни эзади. Аслида мен қийинчилик кўриш учун келгандекман дунёга. Чунки мен эримнинг иккинчи турмушиман. Турмуш қурган йилимиз хотини қизини ташлаб кетганди. Эрим иккаласи бир-бири билан умуман келиша олмагани учун ажрашишган экан. У қизчасини ташлаб кетганидаёқ, ҳайратга тушганман. Она ҳам боласидан шунчалар осон воз кечадими, деб. Ҳозир ўша қизалоқ ўн беш ёшда. Бўйи чўзилиб, кап-катта қиз бўлиб қолган. Уни ўзим оқ ювиб, оқ тарадим. Онаси ташлаб кетганида кичкина бўлса-да, роса қийналганди. Ичикиб қолганди. Унинг шу азобларини кўрганим учун ҳам ўз онасидек бўлишга, меҳр беришга ҳаракат қилдим. Бора-бора у ҳам менга ўрганди. Мен онасидек яхши кўради деб юрардим. Афсус…\nЭрим ҳозир хорижда. Отаси йўқлиги учунми, у ўзини жуда эркин ҳис қилиб қолган. Иккаламиз умуман келиша олмаяпмиз. Гўёки ота-онасининг ажрашиб кетганига мен айбдордекман. Менинг болаларимга, яъни ука ва сингилларига ҳам душмандек қарайди. Болаларим ундан кичкина бўлгани учун ҳеч нарсани билмайди. Уни ўз опаси деб билишади. Яхши кўриб осилади, қучади. У эса жеркиб беради.\nБир-икки марта насиҳат қилгандим, бошим балога қолди. Шунақа гаплар гапирдики, уни таниий олмадим. Шу ёшида ундан бунақа гап чиқишига ишонмайман. У ойиси билан учрашиб туради. Менимча, қизини у бузяпти. Онаси билан кўришиб келганда кўпроқ терс бўлади. Менинг меҳрибонлигимни кўриб, вақт ўтиб, яна юмшайди. Худди бир уйда кундошим билан яшаётгандекман. Унинг қилиқлари ёмон кундошникига ўхшайди.\n— Қизим, сени ўзим катта қилганман. Ўз қизимдек яхши кўраман. Нега ўзгариб қолдинг? — дедим муроса қилиш учун.\n— Ўзингизни меҳрибон она қилиб кўрсатманг. Дадам қувиб юбормасин, деб менга яхши қарагансиз. Онам билан дадамнинг ярашиб олишидан қўрққанингиз учун ҳам менга меҳр бергансиз. Агар бундан қўрқмаганингизда менга ўгайлик қилган бўлардингиз?\n— Ўзинг эсла-чи? Мен шу уйга келганимдан кейин онанг даданг билан ярашишга ҳаракат қилдими? Бирор марта келдимики, мен қўрқсам? Сенинг қийналганингни, ичикканингни кўрганим учун ҳам бағримга олганман.\nШунақа гапларимдан кейин ўйга толиб, ўзига келгандек бўлади. Лекин кейин яна…\nБу ҳақда турмуш ўртоғимга айта олмаяпман. Чунки у ҳам мен йўқлигимда ўгайлик киляпсанми, дейиши мумкин. Қандай йўл тутишга ҳайронман.\nМаслаҳат: — Сингилжоним, жуда катта савоб иш қилибсиз. Маслаҳатим, ўн беш ёшли қиз ўз онаси билан топишибди, демак, уни энди ўз онасига бериш керак. Чунки ҳали бу жуда кичик муаммо. Қиз боланинг тақдири эса нозик масала. Эртага у кимнидир севиши, турмушга чиқиши бор. Муаммонинг каттаси ана ўшанда бошланади. Агар Худо кўрсатмасин, кейинги тақдирида бирор нохушлик бўлса, севганига тегмаса ёки бахтсиз бўлса ҳам калтак сизнинг бошингизда синади. Шунинг учун уни вояга етказганингизга, тарбия берганингизга ачинманг. «Яхшилик қил, сувга ташла, билса балиқ билади, билмаса Холиқ», дейишади. Сизнинг яхшилигингиз ҳам бошқалардан қайтади. Энг тўғри йўл, эрингиз билан маслаҳатлашиб, қизни ўз онасига беринг.\n«МЕН-КУ, КЎНИКИБ БЎЛДИМ…»\nСевара, 40 ёш, Тошкент вилояти:\n— Эрим яхши жойда ишлайди. Топиш-тутиши яхши. Азалдан маълумки, топарман-тутарман эркакларнинг хуштори ҳам кўп бўлади. Эркак қарамайман, деган тақдирда ҳам аёлларнинг ўзи йўлдан уради. Кундошли бўлишимда эримнингми ё ўша аёлнинг ҳиссаси каттами, аниғини билмайман. Қарс икки қўлдан чиқади деган гап ҳам бор. Хуллас, саккиз йилдан буён турмуш ўртоғим бошқа аёл билан юради. Уни никоҳлаб олди. Очиғи, буни билганим заҳоти жанжал қилдим. Бу билан эркакни уйдан совутганингиз қоларкан. Ўша аёлга янада яқинроқ бўлишига замин яратаркансиз, холос. Эрингиз сизни тушунишдан, фарзандларини ўйлашдан кўра, хуштори билан бўлишни афзал кўраркан. Буни англаганим учун ўша аёл билан гаплашиб кўришни режалаштирдим. Бир эмас, бир неча бор гаплашдим ҳам.\n— Бизни тинч қўйинг. Бахтимни кўра олмаяпсизми? Эрингиз сизни яхши кўрмаса, айб менда эмас, — деди у без бўлиб.\nКўриб турганингиздек, ҳеч фойдаси бўлмади. У эримга янада қаттиқроқ осилиб, вазият беш баттар ёмонлашди. Мана, ўша-ўша эрим у билан яшайди.\nОлий маълумотли бўлсам-да, ишламайман. Бунга турмуш ўртоғим рухсат бермаган. Чунки моддий томондан ўзи таъминлайди. Ҳеч нарсадан камимиз йўқ. Минг шукурки, болаларим ҳам катта бўлиб қолди. Улар билан отасининг муносабати жуда яхши. Тез-тез улардан хабар олиб туради. Мен билан эса умуман гаплашмайди. Назаримда, болаларимнинг руҳиятига бу таъсир қиладигандек. Чунки улар ҳам бошқа ўртоқларини, уларнинг ота-онасининг муносабатини кўриб-билиб юради. Табиийки, солиштиради. Эртага бу уларга ёмон таъсир қилмасмикан, деб қўрқаман. Мен-ку, кўникиб бўлдим. Аммо болаларим нима бўлади?\nМаслаҳат: — Сингилгинам, агар юрагингизда эрингизга нисбатан озгина меҳр бўлса, икки жинс ўртасидаги муҳаббат эмас, болаларингизнинг отаси сифатида меҳр сақланган бўлса, сабр қилинг. Эрингизнинг бошқа аёл билан яшаётгани у қадар катта фожиа эмас. Ҳаётда фарзандларининг келажаги учун бегона эркаклардан (кундошингиз каби) саховат кутиб яшаётган аёллар қанча? Сизнинг эса ўз эрингиз, болаларингизнинг отаси бор, ҳаёт. Агар бунга бардошингиз етмай ажрашсангиз, фарзандларингизга бу ҳозиргидан ҳам ёмон таъсир қилади. Эрингиздан хавотир олманг. От айланиб қозиғини топади…\nҲАР КУНГИ АЗОБ\nНасиба, 46 ёш, Самарқанд вилояти:\n— Мен кундошлик балосини ҳеч кимга тиламайман. «Эр бермоқ — жон бермоқ» деганлари рост. Бу жон беришдан ҳам оғирроқ деган бўлардим. Чунки жонингиз бир бор олинади. Бу савдо эса ҳар куни сизни азоблайди. Гап-сўздан, одамларнинг нигоҳидан бир қийналсангиз, болаларингизни ўйлаб яна изтироб чекасиз. Хуллас, тугамас азоб деса ҳам бўлади.\nТўртта фарзандим бор. Иккитаси талаба, иккитаси ўқувчи. Эрим 4-5 йилдан бери бир аёлга илакишиб қолган. Аёлнинг миллати ўзбек эмас. Мен буни билганимдан кейин ўзимни босолмай жанжал қилдим. Чунки болаларимиз ҳам катта бўлиб қолганди.\n— Мени ўйламасангиз, болаларни ўйланг, — дедим эримга. Фойдаси бўлмади.\nАёл киши — ожиза. Қўлидан нима ҳам келарди. Йиғладим-сиқтадим, бақирдим-чақирдим. Қайтанга буни ҳамма билгани, овоза бўлгани қолди. Уларга эса зиғирча таъсир қилмади. Фойдаси бўлар деб ўша аёл билан ҳам гаплашдим:\n— Сен ҳам мен каби аёлсан. Нега тушунишни истамайсан? Кўриб турибсан, болаларим катта бўлиб қолган. Ўқийди, эсини танийди. Ҳадемай тўйлар қиламан, деб ўтирибман. Бу қилиқларинг уларнинг келажагига таъсир қилади. Тўрт кунлик роҳатингни деб менинг болаларимнинг бахтига чанг солаётганингдан қўрқмайсанми? Бунинг ҳам жавоби бор.\n— Сенда бола бўлса, мана, менда ҳам бор. Сенга эр керак бўлса, менга ҳам керак.\nУ юзимга тик қараб шундай деди. Йўқ жойдан боласи эримнинг бўйнига тушгани қолди. Улар билан муроса қилмоқчи бўлганим сари ўзимга зиён қиляпман. Эрим қайнона-қайнотамга мени ёмон дебди. Энди ҳаммаси мендан камчилик қидириб, айблайди. Жанжал қилиб ҳам чарчадим. Бирорта зоғ менинг ҳам кўнглим, ғурурим, орзуларим борлигини ўйлаб кўрмайди. Нима қилишга ҳайронман.\nМаслаҳат: — Кўнглингизга олманг-у, назаримда, сизда ҳам озгина айб бор. Чунки қайнона-қайнотангиз сизни анча йилдан буён билади. Оқ-қорани ажрата олади. Шундай экан, уларнинг фикри бундай тез ўзгариб қолиши мумкин эмас. Ўзингиздан ҳам айб ўтган бўлиши мумкин. Кейин унча-мунча эркак аёл кишини ёмонламайди. Энг пасткаш эркаккина шундай қилади. Сизга маслаҳатим, ўзингиздаги салбий хислатларни йўқотишга ҳаракат қилинг. Ижобий фазилатларингизни юзага чиқариб, ўзингизга эътиборли бўлсангиз, ҳаммаси яхши бўлади.\nКатегория: BAXS - TORTISHUV / FIKR MULOHAZA | Просмотров: 215 | Добавил: iphone | Теги: #habarlar, #uznews, #новости, #newsuz, #Yangiliklar, #ahborot, #Yangilik, #news, #xabarlar | Рейтинг: 0.0/0


Фарғона ҳокимини ишдан олишни сўраган сўхлик видеоблогер озод қилинди\nБош прокуратура Сўх туманидаги тартибсизликлар тўғрисидаги иш бўйича гумонланувчи сифатида қамоққа олинган видеоблогер Ҳайдаржон Бобоҳайдаровнинг (Дадахон Ҳайдаров) озод қилингани ҳақида хабар берди.\nБу ҳақда Ўзбекистон Бош прокуратураси жамоатчилик билан алоқалар ва ҳуқуқий ахборот бўлими бошлиғи Ҳаёт Шамсутдиновга таянган ҳолда маҳаллий нашрлар хабар қилди.\nБлогер Сўхдаги воқеалар бўйича қўзғатилган жиноят иши доирасида гумон қилинувчи сифатида 22 август куни қўлга олинган.\nФарғона вилоят, Сўх туманида яшайдиган таниқли блогернинг отаси, 50 яшар Шерали Эралиев ўғлининг ушланиши ва ҳибсга олиниши бўйича унга ҳануз бирор ҳужжат берилмагани, ҳатто кўрсатилмаганини айтганди. Отаси ўғли билан бир кез гаплашгани, ўшанда ўғли бошига қора халта кийдириб, вертолётда Фарғонага олиб кетишганини айтган.\nБош прокуратуранинг аниқлик киритишича, 22 ёшли Ҳайдаржон Бобоҳайдаров ҳамда 28 ёшли Дилмурод Маҳбубов ишга гумондор сифатида жалб қилинган.\nҲаёт Шамсутдинов уларни ҳибсга олиш вақти 23 августдан ҳисобланишини қўшимча қилди. Дадахон Ҳайдаров ушлаб туриш учун етарли асос бўлмагани учун озод қилинган.\nШунингдек, у туман раҳбарлари ҳамда Фарғона вилояти ҳокими Шуҳрат Ғаниевни алмаштиришни сўраган эди.\nЎз навбатида, бу муаммоларнинг борлигини эътироф этган Абдулла Арипов блогер Дадахон Ҳайдаров тилга олган муаммоларни тез орада ҳал қилиб беришни ваъда қилганди.


ИЧИМЛИК СУВИ ТАЪМИНОТИ ЯХШИЛАНМОҚДА - Ўзбекистон овози газетаси\nПрезидентимизнинг «Қишлоқ туманлари ва шаҳарлари аҳолисини сифатли ичимлик сув билан таъминлашни янада яхшилаш ва табиий газдан тежамли фойдаланиш чора-тадбирлари тўғрисида»ги Қарорида белгиланган вазифаларни амалга ошириш мақсадида Сурхондарё вилоятида жорий йилнинг шу даври мобайнида 122 километр сув йўллари тортилиб, давлат бюджетидан 10 миллиард сўмга яқин маблағ сарфланди.\nЕр ости сув йўлларини излаб топиш ва улардан самарали фойдаланиш натижасида Бойсун туманидаги Работ, Бибиширин, Газа, Кўчкак, Сангчил ҳамда Шўроб қишлоқларига қувурлар ёрдамида ичимлик суви олиб келинмоқда. Туман аҳолиси асосан Авлод қишлоғи ҳудудидаги булоқ сувидан фойдаланарди. Баҳор ойларидаги сел тошқини пайтида бу ерда катта муаммоларга дуч келиниб, сув таъминотида узилишлар бўлиб турарди. Бу муаммолар ҳам бартараф этилди. Давлат бюджетидан ажратилган 162 миллион маблағ ҳисобига селсув йўллари қисман ўзгартирилиб, Хангоронсой ичидаги булоқ атрофи бетон тўсиқлар билан ўралди. Шунингдек, 300 метр масофага янги темир қувурлар ётқизилиб, сув мосламалари ортиқча моддалардан тозаланди.\nБойсун туманида ичимлик суви танқис бўлганлиги боис, туман ҳудудидан 20-25 чақирим узоқликдаги Хўжамайхона сувини олиб келиш борасида кўп ҳаракатлар бўлган. Президентимизнинг Хўжамайхона ичимлик сувини Бойсун туманига ўтказиш ҳақидаги қароридан сўнг бу борада амалий ишларга киришилди. Лойиҳа ишлари тўлиқ амалга оширилганидан сўнг шаҳар аҳолиси ҳамда 22 та аҳоли пункти ичимлик сувидан тўлиқ баҳраманд бўлади.\nАйни пайтда Термиз шаҳрининг «Алишер Навоий», «Тараққиёт», «Ат-Термизий», «Ибн Сино», «Рудакий» сингари кўчаларидаги ичимлик суви тармоқларини мукаммал таъмирлаш ишлари бошлаб юборилди. Мазкур лойиҳа 2015 йилга қадар амалга оширилиши режалаштирилган. Бунинг учун жами 18,5 миллион АҚШ доллари миқдорида маблағ йўналтирилмоқда.\n— Термиз шаҳрида 18 километр узунликдаги оқова сув тармоғи таъмирланиши баробарида 8,86 километр реконструкция ишлари ҳамда 9,14 километр масофада янги тармоқ қурилиши амалга оширилади, — дейди вилоят Сувоқова ишлаб чиқариш бошқармаси бошлиғи Юсуф Менглиев. — Бу борадаги ишлар Шўрчи, Ангор, Жарқўрғон туманларида ҳам давом эттирилмоқда.


3 ойда қарийб 900 минг ўзбек чет элга ишлаш учун чиқиб кетди « Ўзбекистон Халқ Ҳаракати\n3 ойда қарийб 900 минг ўзбек чет элга ишлаш учун чиқиб кетди\n24 April 2019 - 12:26\n2019 йил январь-март ойларида 1,6 млн киши Ўзбекистон Республикасига келган. Ушбу рақам 2018 йил январь-март ойларига нисбатан 1,5 мартага ўсган. Бундан Давлат статистика қўмитаси маълумотлари дарак беряпти.\nШунингдек, шу даврда Ўзбекистон Республикасининг 2,8 млн фуқароси чет элга кетган. Бу кўрсаткич 2018 йил январь-март ойларига нисбатан 0,9 марта камайган, дейилади статистика ахборотида.\n2019 йил январь-март ойларида Ўзбекистон Республикасига келган чет эл фуқароларининг 55,8% (919,4 минг киши) эркаклар, 44,2% (727,4 минг киши) аёлларни ташкил этади. Шу билан бирга, кетган Ўзбекистон Республикаси фуқароларининг 60,1% (1,7 млн киши) эркаклар, 39,9% (1,1 млн киши) аёлларни ташкил этади.\nЎзбекистон Республикасига келган МДҲ фуқароларининг асосий қисми Қозоғистон Республикасидан 554,0 минг киши (33,6%), Тожикистондан 478,8 минг киши (29,1%), Қирғизистондан 301,6 минг киши (18,3%), Россиядан 102,0 минг киши (6,2%), Туркманистондан 101,5 минг киши (6,2%), Беларусдан 3,9 минг киши (0,2%) ва Озарбойжондан 3,1 минг киши (0,2%).\nУзоқ хорижий давлатлардан Ўзбекистон Республикасига келган чет эл фуқароларининг асосий қисми Туркиядан 22,4 минг киши (1,4%), Хитойдан 11,0 минг киши (0,7%), Жанубий Кореядан 8,0 минг киши (0,5%) ташриф буюрган.\nЧет элга кетган Ўзбекистон Республикаси фуқароларининг асосий қисми МДҲ давлатларидан Қозоғистон Республикасига 44,1% (1,2 млн киши), Қирғизистон Республикасига 25,4% (728,8 минг киши), Россияга 13,1% (375,7 минг киши), Туркманистонга 0,9% (24,5 минг киши) ташриф буюрган.\nШунингдек, чет элга кетган Ўзбекистон Республикаси фуқаролари Туркияга (44,1 минг киши), Жанубий Кореяга (21,3 минг киши), БААга (13,4 минг киши), Саудия Арабистонига (10,0 минг киши), Хитой, Ҳиндистон ва АҚШ давлатларига (мос равишда 8,0, 6,9 ва 4,8 минг киши) ташриф буюрган.\nЎзбекистон Республикасига келган чет эл фуқароларининг асосий сафар мақсадлари бу қариндошларни йўқлаш (72,2%). Кейинги ўринларда сайёҳлик мақсадида – 8,6%, транзит – 8,2%, даволаниш мақсадида – 1,0%, доимий яшаш мақсадида – 0,8 %, хизмат юзасидан ва ишлаш мақсадида – 0,8%дан, ўқиш ва тижорат мақсадида – 0,6%дан ва бошқа мақсадларда – 6,4%.\nЧет элга кетган Ўзбекистон Республикаси фуқароларининг асосий сафар мақсади қариндошларни бориб кўриш – 54,8% (1,5 млн киши). Кейинги ўринда эса ишлаш мақсадида – 31,0% (889,2 минг киши), сайёҳлик мақсадида – 3,6% (102,6 минг киши), доимий яшаш 3,3%, хизмат юзасидан – 0,9%, транзит – 0,8%, ўқиш мақсадида – 0,6%, даволаниш – 0,3%, бошқа мақсадларда 4,7%ни ташкил этади.\n2019 йил январь-март ойларида чет элга кетган Ўзбекистон Республикаси фуқароларининг ёши бўйича тақсимланишидан кўриш мумкин, уларнинг 53,3% 31 – 55 ёшлилар, 31,2% 19 – 30 ёшлилар ва 11,3% 56 ёш ва ундан катталар ташкил этади.


Олланд давлат раҳбари рейтингининг пастлиги бўйича янги рекорд ўрнатди\n03 декабр 2020, Тошкент вақти: 03:02\nФранция президенти Франсуа Олланднинг мамлакат аҳолиси орасида эътибори тобора пасайиб бормоқда.\nIfop ижтимоий тадқиқотлар институти томонидан ўтказилган сўров натижаларига кўра, ноябрь ойида Олланднинг рейтинги яна 3 фоизга пастлаган – эндиликда францияликларнинг 20 фоизигина ўз президенти ишидан қониқиш билдирмоқда. Бу сўнгги ярим аср ичида Францияда давлат раҳбари фаолиятидан қониқиш бўйича энг қуйи кўрсаткичдир.\n“Президент Франсуа Олланд фаолияти сизни қанчалик қониқтиради?” деган саволга сўралганларинг фақат 2 фоизигина “тўла қониқтиради”, 18 фоизи эса “қониқтиради” деб жавоб берган. Айни пайтда сўралганларнинг 79 фоизи президент Олланд фаолиятидан қониқмасликларини билдирган, 1 фоизи эса ўз фикрини билдиришни истамаган.