Сергелидаги омборхоналардан бирида газ портлаши оқибатида бир киши ҳалок бўлди - 01.08.2021, Sputnik Ўзбекистон\nСергелидаги омборхоналардан бирида газ портлаши оқибатида бир киши ҳалок бўлди\nҲодиса оқибатида корхона ходими ҳалок бўлган ва яна уч киши турли даражада тан жароҳати олган. 01.08.2021, Sputnik Ўзбекистон\nТОШКЕНТ, 1 авг — Sputnik. Тошкентнинг Сергели тумани "Қўшқўрғон" маҳалласидаги омборхонада газ портлаши юз берди. Бу ҳақда Фавқулодда вазиятлар вазирлиги (ФВВ) матбуот хизмати хабар қилмоқда.Хабарда ёзилишича, ёнғин 31 июль куни соат 19:30 ларда содир бўлган. Ҳодиса оқибатида корхона ходими ҳалок бўлган ва яна уч киши турли даражада тан жароҳатлари олиб, касалхонага ётқизилган.Омборхонадан ташқари, ушбу корхонанинг офис бинолари қулаб тушган ва унга ёнма-ён жойлашган дўкон ҳам қисман зарар кўрган. Дастлабки маълумотларга кўра, портлаш хонага газ сизиб чиқиши оқибатида келиб чиққан.Воқеа жойида ФВВ қутқарувчилари, ИИВ, Бош прокуратура ва бошқа тегишли идоралар вакиллари ишламоқда.\n14:06 01.08.2021 (янгиланди: 17:42 01.08.2021)\nҲодиса оқибатида корхона ходими ҳалок бўлган ва яна уч киши турли даражада тан жароҳати олган.\nТОШКЕНТ, 1 авг — Sputnik. Тошкентнинг Сергели тумани "Қўшқўрғон" маҳалласидаги омборхонада газ портлаши юз берди. Бу ҳақда Фавқулодда вазиятлар вазирлиги (ФВВ) матбуот хизмати хабар қилмоқда.\nХабарда ёзилишича, ёнғин 31 июль куни соат 19:30 ларда содир бўлган. Ҳодиса оқибатида корхона ходими ҳалок бўлган ва яна уч киши турли даражада тан жароҳатлари олиб, касалхонага ётқизилган.\nТошкентдаги “Замондош” миллий таомлар ошхонасида ёнғин юз берди\n26 Июл, 14:54\nОмборхонадан ташқари, ушбу корхонанинг офис бинолари қулаб тушган ва унга ёнма-ён жойлашган дўкон ҳам қисман зарар кўрган. Дастлабки маълумотларга кўра, портлаш хонага газ сизиб чиқиши оқибатида келиб чиққан.\nВоқеа жойида ФВВ қутқарувчилари, ИИВ, Бош прокуратура ва бошқа тегишли идоралар вакиллари ишламоқда.


Муҳтарам тиббиёт ходимлари, азиз ҳамкасблар!\nМуҳтарам тиббиёт ходимлари, азиз ҳамкасблар! Бош сахифа\nАввало, Сизларни энг улуғ, энг азиз айём – Мустақиллигимизнинг 28 йиллиги билан самимий қутлаймиз!\nВатанни севиш, юрт тараққиёти йўлида фидойилик, жамиятга наф келтиришни олдига мақсад қилиш ҳар бир фуқаронинг муқаддас бурчи. Шу маънода, 28 ёшни қаршилаётган мустақил тараққиёт йўлимизда ҳар биримизнинг қайсидир маънода ҳиссамиз борлиги, шу юртга дахлдор эканимизнинг ўзи улкан бахтимиздир.\nУшбу юксалиш жараёнида барча соҳалар қатори соғлиқни сақлаш тизимидаги ислоҳотлар ҳам муҳим ўрин тутмоқда. Жумладан, 2019 – 2025 йилларда Ўзбекистон Республикаси соғлиқни сақлаш тизимини ривожлантириш концепциясига мувофиқ, аҳолини тўлиқ сифатли тиббий хизмат билан қамраб олиш, бунда малакали мутахассислар орқали замонавий, инновацион технологияларни жорий этишга алоҳида эътибор қаратилаётгани қувонарли, албатта.\nБугун биз Президентимиз таъкидлаганларидек, янги Ўзбекистоннинг тарихи яратилаётган туб ўзгаришлар палласида турибмиз. Ушбу жараёнда куну тун халқимиз соғлиги йўлида меҳнат қилаётган тиббиёт тизими вакилларининг ҳам ҳиссаси ниҳоятда улкан. Хусусан, биз учун бебаҳо бойлик бўлмиш инсон ҳаёти ва саломатлигини сақлашга ўз ҳаётини бағишлаган жонкуяр ва куюнчак шифокорлар ўзининг истеъдоди ва малакаси, касб маҳорати билан қандай катта хизмат қилаётганини барчамиз яхши биламиз ва юксак қадрлаймиз.\nШу ўринда Мустақиллигимизнинг 28 йиллиги байрами муносабати билан Президентимизнинг фармонига биноан 2019 йилда кўплаб соҳа ва тармоқлар вакиллари қаторида ҳаётимизда ғоят муҳим ўринга эга бўлган соғлиқни сақлаш соҳасида жонбозлик кўрсатиб келаётган 33 нафар юртдошимиз давлатимизнинг юксак мукофотларига сазовор бўлганини мамнуният билан таъкидлаш жоиз.\nШундай эътирофга сазовор шарафли соҳани янада ривожлантириш борасида истиқболда улкан вазифалар турибди. Ушбу шарафли йўлда барча тиббиёт ходимларига улкан муваффақиятлар тилаб қоламиз.\nЯна бир бор, Мустақиллигимизнинг 28 йиллик шодиёнаси барчамизга муборак бўлсин!


Украина Россия газини сотиб олишни вақтинча тўхтатди\nУкраина 1 июлдан бошлаб Россиядан газ сотиб олишни вақтинча тўхтатди. Бунга газ таъминоти юзасидан янги шартлар ноаниқ қолаётгани сабаб бўлган.\nУкраинанинг Нафтогаз ширкати мамлакат орқали Европага Россиядан газ транзити тўхтатилмаслигини билдирди. Айни пайтда Австрия пойтахти Венада Россия газини Европа учун кейинги олти ойга белгилайдиган нархи юзасидан музокаралар ўтказилмоқда.\nУкраина энергетика вазири Владимир Демчишин Россия гази юзасидан музокаралар сентябрда ўтказилишини айтди. Унинг россиялик ҳамкасби Александр Новак эса Украинанинг газ сотиб олишни вақтинча тўхтатишини сиёсий қарор сифатида баҳолади.


16/Сентябрь/2020 Ўсиш нуқтаси\nФранциялик ватандош: компаниямиз Ўзбекистонни дунёга “Инновациялар мамлакати" сифатида очишни истайди\nПАРИЖ, 16 сентябрь. /«Дунё» АА/. «ABM ORGANICS» Франция – Ўзбекистон компанияси бош директори ўринбосари Бекзод Шомақсудов «Дунё» АА мухбирига берган интервьюсида келажакдаги режалари ҳақида фикр билдирди.\n–Ўзбекистондаги кенг кўламли ислоҳотлар ва ўзгаришлар чет элларда яшовчи ватандошлар томонидан ҳам илиқ қарши олинди. Улар бугун Ўзбекистонга қайтиб, ёки чет элда туриб давлатимиз ривожига ҳисса қўшмоқда.\n«ABM ORGANICS» компанияси халқаро миқёсда ривожланиш ва маҳсулотларни дунё бўйлаб экспорт қилиш бўйича фирма ва корпорациялар манфаатларини ҳимоя қилади. Жаҳондаги воқеалар билан боғлиқ истиқболларни ўрганиб чиқиб, ҳамкорлик алоқаларини ўрнатиш учун кенг имкониятларни таклиф этади.\nКомпаниямиз Ўзбекистонни дунёга "Инновациялар мамлакати" ва иқтисодий фаровонлик ҳудуди сифатида танитишни истайди.\nУшбу мақсадда COVID-19 га қарши кураш доирасида мослаштирилган ва самарали ечимларни таклиф қилдик. Масалан, коронавирус намуналарини тасдиқлаш бўйича «UV-C» мосламалари шулар жумласидан. Қурилмани аэропорт, савдо маркази, темир йўл станциялари, умуман олганда касаллик тарқалиши ўчоғи бўлиши мумкин бўлган жойларда ишлатиш мумкин. Вирусларнинг ҳалок бўлишига эришиш ҳозирги вақтдаги устувор вазифамиздир.\nКомпаниямиз келажакда Ўзбекистонда туризм ва қурилиш, шунингдек, қишлоқ хўжалиги соҳаларида бизнесни ривожлантиришга кўмаклашишни режалаштирган.\nФранция компанияси Тошкентда сув ва оқов...\n1858 йилда ташкил этилган SUEZ компаниялар гуруҳи шаҳар сув таъминоти тизимларини бошқариш...\nЯпониянинг "Global Silk Road Inc." компа...\n“Дунё” АА видеоинтервьюси шу мавзуга бағишланган....\nМиср ОАВларида: “Ўзбек тили ХI-ХIII асрл...\nЎзбекистоннинг Мисрдаги элчихонасида ўзбек тили байрами куни муносабати билан ўтказилган т...


Ҳақиқатни айтган фақат Микаэль Секейра эмас 24-10-2021, 20:00 | Zamin.uz\n"Локомотив" бош мураббийи Микаэль Секейра кеча "Қўқон-1912" билан учрашувдан сўнг ёрилди. Ҳа, ҳақиқатдан ҳам ичидаги бор гапни тўкиб сочди.\n"Мен ўзимнинг фикримни айтаман. Ўзбекистонда футболнинг ривожланиши учун битта йўл бор. Академиялар очилмоқда. Бу нарса ҳал қилиб бермайди. Ўзбекистон УЕФАга аъзо бўлганидан сўнг кўтарилади. Осиёда қолар экан, бундай тизим билан ҳеч қачон мундиалга чиқа олмайди. Бу тизим ўзбек футболига якун ясаб беради. УЕФАда ҳакамлар бошқача бўлади, футболчиларнинг бир-бирига бўлган ҳурмати ўзгаради. Майдонда бир-бирини уриб синдирмайди. Муносабат бошқа томонга бурилади. Бир кун кетадиган бўлсам, жуда ҳафа бўлиб кетаман. Чемпионат якунлангач уйимга йўл оламан. Ҳафа бўладиган томоним, бу ерда яхши футболчилар бор. Бироқ мазкур тизим,чемпионат, ҳакамлар, академиялар кўпаймаса, УЕФАда бўлмаса, ҳеч қачон Жаҳон чемпионатига бормайди. Мен омад тилайман. Юртингизда яхши инсонларни кўрдим. Аммо, шу кетиш бўлса, чўкишда давом этади. Мен бор ҳақиқатни айтаман, тамом".\nШу кунгача матбуот анжуманларида португалияликни бунчалик эҳтирос ва алам билан гапирганини кўрмаганман. Иложи борича қисқароқ фикрларини баён қилишга ҳаракат қилган. Ҳақиқатни айтаётган, сўқир кўзларимизни очишга даъват қилаётган фақат Секейрами? Қуйида аввалги мавсумларда чемпионатимизда фаолият олиб борган Андрей Канчельскис, Шота Арвеладзенинг мулоҳазаларини келтирсам.\nАндрей Канчельскис 2020 йилги Суперлиганинг 10-туридан ўрин олган "Сурхон" - "Навбаҳор" (1:1) учрашувидан кейин қуйидагиларни айтганди.\nСоат 5да ўйнадик, устимиздан кулаяпсизми? Келинглар унда 15:00да ўйнайлик. Бу футбол эмаску. Яна майдоннинг ҳолатини қаранг. Бугун Суперлигада битта ўйин ва биз энг ёмон майдонда ўйнадик. Нима учун у ҳолда марказлашган ҳолда ўйнаяпмиз? Кимга керак бундай марказлашган чемпионат? Марказлашган тарзда ўтказилаётган экан унда шароит яратиб беринглар. Ёки сув йўқ, ёки бошқа нарса йўқ. Футболчиларни устидан кулиш яхши эмас",- деган эди россиялик мутахассис.\nЭнди эса Шота Арвеладазенинг 2018 йил "Бухоро" билан ўйиндан кейинги фикрларини тинглаймиз.\n"Барча хато қилади тан оламан, лекин бу энди жуда шубҳали. Агар видеони кўрсангиз биласиз. Голни бундай бекор қилишмайди. Агар бу ҳакамлар ишлашни билишмаса ўқиб ўрганишсин. Мен бошидан ҳакамларни ёнини олиб келганман. Футбол, мухлислар, ҳакамлар ва майдон барчаси битта нарса. АПЛ, Испания чемпионати қандай десам ҳамма мақтайди. Сабаби у ерда барча нарса бор",- деган эди грузиялик мураббий.\n2018 йил Наманганда "Навбаҳор" билан 3:3 ҳисобида дуранг қайд этилган баҳсдан сўнг Шота Арвеладазе майдон ҳолати ҳақида гапирганди.\n"Майдон ҳолати ҳақида илк бор бу ерда гапириб турибман. Аввал ютқазганимиз боис баҳона бўлиб қолмаслиги учун ҳам бу ҳақда оғзимни очмагандим. Ўтган сафар бу майдонда нималар топганимиз ҳақида ҳозир гапирмоқчи эмасман. Мен ҳеч кимни айбламоқчи ёки кимнидир бармоғим билан кўрсатмоқчи эмасман. Шунчаки бу майдон бизга, "Навбаҳор"га футбол ўйнаш учун ҳалақит бермоқда. Ўзбекистондаги энг зўр мухлислар, энг яхши муҳит Наманганда. Аммо майдон жуда ачинарли ҳолатда. Агарда гапим кимгадир тегиб кетган бўлса ёки кимнидир хафа қилган бўлсам узр. Аммо бор ҳақиқатниайтяпман. Масалан, Турғунбоев яхши сифатдаги майдонда ёмон ўйнайдими? "Навбаҳор"ни ўйини кучайиши, умуман ўзбек футболи ривожланиши учун аввало, майдонларни яхшилаш керак. Футболни майдонда ўйналади",- деган эди Шота Арвеладзе.\nҚачонгача четдан келиб устимиздан кулиб кетишади. Улар бор ҳақиқатни айтади, тамом. Нари борса эса ишдан кетиб юртига жўнаб кетади. Лекин изза бўлиб қолаётган ўзимиз. Шота Арвелдазенинг майдон борасидаги танқидидан сўнг Намангандаги "Марказий" стадион чими янгиланди. Канчельскиснинг ТТЙМИ майдонидаги ташкилотчилик ҳақидаги баёнидан кейин бу майдонда бошқа Суперлига ўйинлари ўтмайдиган бўлди. Секейранинг гапидан сўнг нима ўзгаради? Нега айнан бирор хорижлик келиб кўзимизни очмагунча қўлимизни совуқ сувга урмаймиз? Мен мақтамоқчи ёки уларни оппоқ фаришта демоқчи эмасман. Шунчаки ўзимизнинг камчиликларимизни билган ҳолда бажариб қўяйлик. Зеро биров келганидан сўнг уялиб изза бўлиб қолмаслигимиз учун. Хўжа кўрсинга эмас, ўзимиз учун ҳам хатоларни тўғирлашни ўрганишимиз лозим. Ўша майдон, прожектор, академияни четдан келган мураббий уйига олиб кетмайди-ку.\nЯнгиликлар » Спорт » Ҳақиқатни айтган фақат Микаэль Секейра эмас


Дилобар Маматова2021-05-24T12:06:05+05:0024 May, 2021|“Йилнинг энг фаол журналисти – 2021”, Интернет журналистикаси|\nХОТИРА:МУСТАҚИЛ ЎЗБЕКИСТОННИНГ ПОАЙТАХТИ ТОШКЕНТНИНГ БИРИНЧИ ҲОКИМИ КИМ?\nТошкент бугун янги қиёфага эга бўлмоқда. Ёшармоқда, бағри одамларга тўлмоқда. Мустақиллик йилларидан то ҳозиргача Тошкентга Адҳамбек Фозилбеков, Козим Тўлаганов, Рустам Шоабдураҳмонов, Абдуғаффор Тўхтаев, Раҳмонберди Усмонов ҳоким бўлган. Ҳар бири пойтахтнинг ўзгача чирой очишида ҳиссасини қўшган.\nБугун азим пойтахт – Тошкент шаҳарининг илк ҳокими Адҳамбек Фозилбековнинг таваллуд топган куни. Марҳум ҳаёт бўлганида 80 ёшда бўлар эди.\nАдҳамбек Фозилбеков 1940 йил 12 августда Тошкент шаҳридаги Эгарчи маҳалласида зиёли оилада таваллуд топган. Уни яқинлари жуда ҳаракатчан, ўқимишли, батартиб инсон эди, дея хотирлашади. Маҳалладаги 75-мактабда таҳсил олиб юрган кезлардаёқ унинг илми ва салоҳияти яққол кўзга ташланган.\n– Акам ниҳоятда кўп китоб ўқирди, – деди Ақида Фозилбекова. – Шунинг учун ҳам синфдошлари акамни “Гений” дерди. 7-синфлигида мактаб кутубхонасидаги барча китобларни ўқиб бўлгани учун, кутубхоначи опа акамни Ҳамза театри ёнидаги болалар кутубхонасига боришни тавсия қилган. Рус тилини пухта биларди.\nТенгқурлари ўзбек тилидаги бадиий адабиётларни энди мутолаа қила бошлаган кезларда акам Пушкин, Толстой, Лермонтов, Булгаков, Горький, Шолохов, Гоголь каби рус адабиёти намоёндалари асарларини бемалол аслиятидан ўқирди. Қизиқувчан, билмаганларини идрок этгиси келар эди. Ана шундай қобилияти учун ҳам иқболига юқори мартабаларда бўлиш бахти битилган бўлса керак.\nАдҳамбек Фозилбеков мактабни олтин медаль билан тамомлагандан сўнг Тошкент политехника институтининг кимё-технология факультети талабаси бўлади. Унинг институтдаги таҳсили ҳам самарали кечди. Ёш Адҳамбек ўзбекистонлик тенгдошлари билан Россиянинг Дульёва шаҳридаги чинни заводида икки ой амалиётда бўлади.\nБу ердаги янги техника ва технологиялар билан танишади. Ишлаб чиқариш амалиёти билан бевосита юзма-юз келади. Кичик цехлардан ташкил топган заводнинг ҳар бир бўлинмасини кузатиб, кўп таркибли хомашёдан шиша ажратиб олиш, унга ишлов бериш жараёнларида иштирок этади.\nМутахассислар тақчил бўлгани боис завод раҳбарлари ишчан ва зеҳни ўткир йигитга қизиқиб, уни олиб қолмоқчи бўлади. Аммо Адҳамбек Тошкентда ана шундай завод қуришни, бу соҳани ўз она юртида кенг қулоч ёзишини истарди…\nТалабалигидаёқ иқтидори билан кўпларнинг назарига тушган, нисбатан тор соҳа ҳисобланувчи биллур олиш технологияси бўйича тан олинган саноқли олимлар эътиборига тушган Адҳамбек Фозилбеков “Миконд” заводига раҳбарлик қилган йиллари иқтидорининг бутун қирраларини намоён қилди. Янги технологияларни жорий қилиш, заводни соҳанинг йирик марказларидан бирига айлантириш билан бирга унинг маҳсулотларини кўпайтириб, ёш давлатимиз эҳтиёжларини қондиришга муяссар бўлди. “Миконд” заводида тайёрланган биллур қандиллар музейлар, метро бекатлари ва масжидлар пештоқини безади.\n– Тўйимиз 1968 йилнинг ноябрь ойида бўлган, – дейди Адҳамбек Фозилбековнинг рафиқаси Масъуда ая. – Жуда меҳрибон ва халқпарвар инсон эди. Табиатан оғир-вазмин, камгап бўлган умр йўлдошим ички туйғуларини ошкор қилавермас, лекин унинг ақлли ва теран нигоҳларидан қандай жиддий ишлар билан банд эканини сезардим. У ўзига юкланган вазифани иштиёқ билан бажарар, эзгулик йўлида хизмат қилаётганидан бахтиёр бўларди.\nТўйимиздан бир-икки ой ўтиб, Москвага аспирантура ташвишлари билан боришга аҳд қилди. Қайнонамнинг ундови билан мен ҳам ҳамроҳлик қиладиган бўлдим. Музейларга, саньат масканларига ташриф буюрдик. Айниқса, Эрмитажга борганимиз эсимдан чиқмайди. Адҳамбек акам ҳар бир экспонат олдида тўхтаб, менга улар ҳақида қизиқарли ва батафсил ҳикоя қиларди. Санъат тарихидан бунчалар кенг маълумотга эга экани мени лол қолдирган.\nШунда турмуш ўртоғимнинг фақатгина шиша технологияси билан шуғулланадиган изланувчи эмас, балки адабиёт ва санъатни чуқур тушунадиган, уларнинг инжа сирларини таҳлил қилишга қодир ўткир зеҳнли зиёли эканини англаб, тақдир шундай умр йўлдошига дуч қилганидан қувончим ичимга сиғмай кетган. Бутун бошли шаҳарга ҳоким бўлса-да ўзини йўқотиб қўймади. Характери билан ён-атрофдагиларга ўрнак бўлди.\nТошкентдаги маънавий муҳит, омманинг кайфияти, амалга ошириладиган ислоҳотлар, ижтимоий вазият мамлакатнинг кайфиятига ҳам таъсир қилар ва шунинг учун ҳам пойтахтга раҳбарликка шу замоннинг характерли жиҳатларини яхши биладиган, пойтахт аҳлининг муаммолари, дардини тушунадиган, албатта, унинг ичига ҳам кириб кета оладиган кадр муносиб эди. Фозилбеков шаҳар ҳокими бўлган вақтларда ана шундай талабларга тўла жавоб берди. Шаҳар ривожи учун жон куйдирди…\nОрадан 30 йилга яқин вақт ўтган бўлса-да Адҳамбек Фозилбековни билганлар яхши хотиралар билан эслайди. Унинг ўнлаб ижодкорларга пойтахтда ватанли бўлишда кўмаклашгани, етимларнинг бошини силагани, саховатли ва халқпарвар инсон бўлгани эса алоҳида эътироф этилади. Мустақил Ўзбекистон пойтахтининг илк ҳокимини Тошкент шаҳар собиқ ҳокимлари орасида лавозимидан ягона тўн билан кузатилган ҳоким, дея ҳам эслашади…\nД.Маматова, ЎзА мухбири\nhttps://uza.uz/uz/posts/khotira-musta-il-zbekiston-poytakhtining-birinchi-okimi-kim–12-08-2020 ЎзА сайти (12.08.2020)


Ўзбекистон Миллий Энциклопедияси Давлат Илмий Нашриёти ҳақида — У ким, бу нима — QOMUS.INFO\nQOMUS.INFO > Ў ҳарфи > ЎЗБЕКИСТОН МИЛЛИЙ ЭНЦИКЛОПЕДИЯСИ ДАВЛАТ ИЛМИЙ НАШРИЁТИ\nЎЗБЕКИСТОН МИЛЛИЙ ЭНЦИКЛОПЕДИЯСИ ДАВЛАТ ИЛМИЙ НАШРИЁТИ\n«ЎЗБЕКИСТОН МИЛЛИЙ ЭНЦИКЛОПЕДИЯСИ» ДАВЛАТ ИЛМИЙ НАШРИЁТИ — кўп жиддли Ўзбекистон миллий энциклопедияси (ЎзМЭ), соҳа энциклопедиялари, изоҳли ва кўп тилли луғатлар, маълумотномалар тайёрлаш ва нашр этишга ихтисослашган илмиймаърифий муассаса. Нашриётнинг дастурий йўналиш фаолиятига, шунингдек, ўзбек халқининг бой тарихий, маданий ва адабий меросига, миллий қадриятларга оид, тиббиёт, соғлом авлод, оналик ва болаликни муҳофаза қилиш, жисмоний тарбия ва спорт, туризмга доир илмий, илмийоммабоп, бадиий адабиётлар, ўқув дарсликлари ҳамда ўқув қўлланмаларини нашр этиш ҳам киради. Тошкент шаҳрида жойлашган. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 1997 йил 20 мартдаги қарори билан ташкил этилган. Вазирлар Маҳкамасининг 2004 йил 11 июндаги қарори асосида нашриётга Абдулла Қодирий номидаги Халқ мероси нашриёти ва Абу Али ибн Сино номидаги Тиббиёт нашриёти қўшилиши муносабати билан қайта ташкил этилган. Ўзбекистон Республикаси матбуот ва ахборот агентлиги тизимида.\nНашриётда 11 та илмий таҳририят ва бўлим (ЎзМЭ ушбу жилдининг сарварағи орқасидаги рўйхатга қ), шунингдек, ўқув адабиётлари ва тезкор нашрлар таҳририяти, спорт ва туризм таҳририяти, ишлаб чиқариш, дизайн ва компьютер ва бошқалар хизмат бўлимлари бор. Нашриётга илмийметодик раҳбарликни жамоатчилик асосида ишлайдиган Бош таҳрир ҳайъати (универсал энциклопедияга) амалга оширади. Унинг таркибига йирик олимлар, жамоат арбоблари, нашриёт раҳбарлари кирган. Бош таҳрир ҳайъати ЎзМЭнинг ғоявий, илмий, таҳририй ва бадиий даражасини оширишда, мақолалар мезонйни белгилашда, сўзликларни тасдиқлаш, мураккаб ва мунозарали масалаларни ҳал этишда қатнашади, ҳар бир жилд материалларини нашрга тавсия этади.\nНашриёт илмий таҳририятлари ҳузурида фан соҳалари бўиича илмиймаслаҳат кенгашлари ҳам тузилган. Уларнинг аъзолари Бош таҳрир ҳайъати аъзолари раҳбарлигида ишлайди ҳамда муайян соҳанинг сўзлиги ва мақолаларини кўриб чиқиб, тасдиқлайди.\nНашриёт ўтган давр мобайнида 60 дан ортиқ номда турли фан соҳалари бўйича энциклопедиялар ва изоҳли луғатлар, маълумотномалар, луғатлар, оммабоп китоблар нашр этди. Булар орасида «Ўзбекистон Республикаси», «Тошкент» (рус ва ўзбек тилларида), «Пахтачилик» (2 ж. ли, рус тилида), «Уйрўзғор», «Саломатлик энциклопедиялари», «Ҳадис» (1—4жиддлар; 4 марта нашр этилди), «Уйрўзгор», «Болалар энциклопедияси» (3 марта нашр этилди), «Хотин-қизлар энциклопедияси» (3 марта нашр этилди), «Иш юритиш» (4 марта нашр этилди), «Ислом энииклопедияси», «Буюк ипак йўли» (рус тилида), «Ўзбекистон Республикаси» (рус, ўзбек ва инглиз тилларида), «Ўзбек исмлари изоҳли луғати», «Нефть ва газ бўйича энциклопедик изохли луғат», «Физикадан изоҳли луғат», «Тилшунослик терминлари изоҳли луғати», «Русчаўзбекчахитойча сўзлашгич», «Ўзбекчаарабча луғат», «Самарқандия», «Термиз тазкираси», «Маънолар махзани» (ўзбек халқ мақолларининг изоҳи) ва бошқалар адабиётлар, ўрта мактаб, касб-ҳунар коллежлари, тиббиёт мактаблари учун дарсликлар бор. Ўзбекистон ФА Тил ва адабиёт институти билан биргаликда 4 жилдли «Ўзбек тилининг изоҳли луғати» нашри устида иш олиб борилмоқда. 2004 йилда нашриёт 84 номда, 1429,3 нашриётҳисоб табоғида, 942,1 минг нусхада босма маҳсулот чиқарди.


Ўзбекистон 41 12.07.2019 09:03:13\nЖорий йилнинг 10 июль куни Адлия вазирининг биринчи ўринбосари М. Истамов Европада хавфсизлик ва ҳамкорлик ташкилоти Демократик институтлар ва инсон ҳуқуқлари бўйича бюроси эҳтиёжларни баҳолаш миссияси (ЕХҲТ ДИИҲБ ЭБМ) делегацияси билан учрашди, деб вазирликнинг Жамоатчилик билан алоқалар бўлими хабар берди..\nУчрашув чоғида М. Истамов меҳмонларга Адлия вазирлиги фаолияти, унинг вазифа ва функциялари, шунингдек, жамият ҳаётининг барча жабҳаларида амалга оширилаётган ислоҳотлар, жумладан, ушбу тизимдаги ўзгаришлар хусусида маълумот берди. Президентимизнинг 2018 йил 13 апрелдаги қарорига мувофиқ вазирлик тузилмасида туман ва шаҳар адлия бўлимлари ташкил топгани қайд этилди. Ушбу чора-тадбирлар вазифа ва функцияларни сифатли ва ўз вақтида бажарилишини таъминлаш, ҳужжатлар лойиҳалари ва таклифлар, қабул қилинаётган қарорлар сифатини ошириш, ҳуқуқни қўллаш амалиётида аниқланган муаммоларни чуқур таҳлил қилиш ва умумлаштириш, уларни ҳал этиш асосида бириктирилган ҳудудда тегишли соҳа (тармоқ)ни ривожлантириш бўйича таклифлар тайёрлашга қаратилган.\nҚайд этилишича, Олий Мажлис, Халқ депутатлари вилоят, туман ва шаҳар кенгашларига бўлиб ўтадиган сайловлар чоғида туман адлия бўлимларини ҳуқуқий маърифат ва аҳоли билан мулоқот, сайлов комиссиялари аъзолари ўртасида янги қабул қилинган Ўзбекистон Республикаси Сайлов кодекси қоида ва меъёрларини тушунтириш жараёнига фаол жалб қилиш кўзда тутилган.\nЎз навбатида ЕХҲТ ДИИҲБ ЭБМ сайловлар бўйича департаменти раҳбари А. Шлык эҳтиёжларни баҳолаш миссиясининг режалари, мақсад ва вазифалари хусусида сўзлаб берди. Сайловолди ҳолатни баҳолаш, жумладан, сайловларга тайёргарлик кўриш, улар шаклини аниқлашга доир тавсиялар ишлаб чиқиш (сайловларни кузатиш бўйича чекланган ёки тўлиқ миссия) шулар жумласидандир.\nДИИҲБ делегацияси мамлакатимизда амалга оширилаётган ислоҳот ва ўзгаришлар, жумладан, муҳим сиёсий воқелик ҳисобланган парламент сайловлари арафасида қабул қилинган Сайлов кодексини юксак баҳолади. Улар мутлақо янги шароитларда ўтади. Меҳмонлар сайлов тизимини Ўзбекистондаги сайлов жараёни демократик тамойиллар ва халқаро стандартларга мувофиқ ўтказиш йўли билан янада такомиллаштириш зарурлигига эътибор қаратди.\nСайлов тизимидаги, хусусан, сайлов қонунчилиги ва сиёсий партиялар билан боғлиқ янгиликлар бўйича фикр алмашилди. Шунингдек, томонлар сайлов жараёнига замонавий ахборот-коммуникация технологияларини жорий этиш, жумладан, Ўзбекистон Республикаси сайловчиларининг ягона электрон рўйхатини шакллантириш масалаларини муҳокама қилдилар.\nОчиқ ва конструктив мулоқот руҳида ўтган учрашув якунида томонлар ўзаро манфаатли ҳамкорликни янада чуқурлаштиришга умид билдирди, деб ёзади манба.\nАдлия ЕХҲТ ДИИҲБ ЭБМ делегация\nБаҳоловчи сертификат олиш учун нималар талаб этилади?\n744 16.04.2019 14:00:00


Расилез НСТ – medu.uz – Дорилар ҳақида маълумотлар ўзбек тилида\nHome Йўриқномалар Расилез НСТ\nПрепаратнинг савдо номи: Расилез НСТ\nТаъсир этувчи моддалар (ХПН): алискирена гемифумарат, гидрохлоротиазид\n150 мг/12,5 мг ли 1 таблетка қуйидагиларни сақлайди:\nфаол моддалар: 150 мг алискиренга эквивалент дозада 165,75 мг алискирен гемифумарати ва 12,5 мг гидрохлоротиазид;\nёрдамчи моддалар: микрокристалл целлюлоза, кросповидон, лактоза моногидрати, буғдой крахмали, повидон, магний стеарати, сувсиз коллоид кремний диоксиди, тальк;\nқобиғи: титан диоксиди (Е171), макрогол 4000, тальк, гипромеллоза.\n150 мг/25 мг ли 1 таблетка қуйидагиларни сақлайди:\nфаол моддалар: 150 мг алискиренга эквивалент дозада 165,75 мг алискирен гемифумарати ва 25 мг гидрохлоротиазид;\nқобиғи: титан диоксиди (Е171), макрогол 4000, тальк, гипромеллоза, темир (II) оксиди (Е172), темир (III) оксиди (Е172).\n300 мг/12,5 мг ли 1 таблетка қуйидагиларни сақлайди:\nфаол моддалар: 300 мг алискиренга эквивалент дозада 331,50 мг алискирен гемифумарати ва 12,5 мг гидрохлоротиазид;\nқобиғи: титан диоксиди (Е171), макрогол 4000, тальк, гипромеллоза, темир (II, III) оксиди (Е172), темир (III) оксиди (Е172).\n300 мг/25 мг ли 1 таблетка қуйидагиларни сақлайди:\nфаол моддалар: 300 мг алискиренга эквивалент дозада 331,50 мг алискирен гемифумарати ва 25 мг гидрохлоротиазид;\n150 мг/12,5 мг ли таблеткалар: бир томонига “LCI” ва бошқа томонига “NVR” бўртиб туширилган, овал, икки томонлама қавариқ, оқ рангли плёнка қобиқ билан қопланган таблеткалар.\n150 мг/25 мг ли таблеткалар: бир томонига “CLL” ва бошқа томонига “NVR” бўртиб туширилган, овал, икки томонлама қавариқ, оч сариқ рангли плёнка қобиқ билан қопланган таблеткалар.\n300 мг/12,5 мг ли таблеткалар: бир томонига “CVI” ва бошқа томонига “NVR” бўртиб туширилган, овал, икки томонлама қавариқ, бинафша-оқ рангли плёнка қобиқ билан қопланган таблеткалар.\n300 мг/25 мг ли таблеткалар: бир томонига “CVV” ва бошқа томонига “NVR” бўртиб туширилган, овал, икки томонлама қавариқ, оч-сариқ рангли плёнка қобиқ билан қопланган таблеткалар.\nФармакотерапевтик гуруҳи: Ренин-ангиотензин тизимига таъсир этувчи воситалар. Гидрохлоротиазид билан мажмуаси.\nАТХ коди: С09Х А52.\nРасилез НСТ препаратининг таркибига эссенциал гипертензияси бўлган пациентларда АБ даражасига таъсир қилувчи 2 компонент киради. Алискирен рениннинг бевосита ингибиторлари синфига, гидрохлоротиазид эса – тиазид диуретиклар синфига мансубдир. Бир-бирининг таъсирини тўлдирувчи ушбу препаратларнинг комбинацияси ҳар бир препарат алоҳида қўллангандагига нисбатан артериал босимни кўпроқ пасайтириб, қўшимча антигипертензив самарани таъминлайди.\nАлискирен – перорал қўлланганида фаол, одамдаги рениннинг кучли ва бевосита селектив ингибиторидир. Ренинни фермент даражасида ингибиция қилиб, алискирен ренин-ангиотензин тизимини фаоллашув нуқтасида ингибиция қилади, ангиотензинни ангиотензин I га айланишини блоклаб, ангиотензин I ва ангиотензин II нинг даражасини пасайтиради. Ренин-ангиотензин тизимини ингибиция қиладиган бошқа дори воситалари (ангиотензинга айлантирувчи ферментнинг (ААФ) ингибиторлари ва ангиотензин II рецепторларининг блокаторлари) каби, қон плазмасида рениннинг фаоллигини компенсатор ошишини чақиради, алискирен артериал гипертензия бўлган пациентларда қон плазмасидаги рениннинг фаоллигини 50-80% га пасайтиради. Бундай пасайиш алискирен бошқа антигипертензив препаратлари билан мажмуада қўлланганида кузатилган. Ҳозирги вақтда қон плазмасидаги рениннинг фаоллигига таъсир қилишини клиник аҳамияти маълум эмас.\nТиазид диуретикларнинг бирламчи таъсир қилиш соҳаси – буйракнинг дистал эгри-бугри найчалари ҳисобланади. Буйракнинг пўстлоқ қаватида тиазид диуретикларни таъсир қилиши учун бирламчи боғланиш соҳаси ва Cl– жойлашган соҳа учун рақобатлашиши орқали Na+Cl– ташувчиларни бирламчи ингибиция соҳаси ҳисобланган рецепторларнинг юқори яқинлиги кузатилади. Электролитларни қайта сўрилиш механизмига шундай таъсир кўрсатади: натрий ва хлор ионлари экскрециясини тахминан бир хил даражада бевосита ошиши ва шу орқали (диуретик таъсири орқали) плазмада қон ҳажмини камайиши, кейинчалик қон плазмасида рениннинг фаоллигини, альдостеронни секрециясини ошиши ва сийдик билан калийни йўқотилиши, шунингдек қон зардобида калийнинг даражасини пасайиши кузатилади.\nСўрилиши. Ичга қабул қилинганидан сўнг қон плазмасида алискирен максимал концентрациясига 1-3 соатдан кейин эришилади. Алискиреннинг мутлоқ биокираолишлиги 2-3% ни ташкил этади. Таркибида ёғ миқдори кўп бўлган овқат Cmax ни 85% га, AUC ни 70% га пасайтиради. Қон плазмасида мувозанатли концентрациясига суткада 1 марта қабул қилинганидан сўнг 5-7 кун давомида эришилади, мувозанатли ҳолатдаги даражаси эса, бошланғич дозаси қабул қилингандан кейинги даражасига нисбатан 2 марта юқоридир.\nТақсимланиши. Алискирен экстраваскуляр (қон томиридан ташқаридаги) бўшлиқда яхши тақсимланади. Алискиренни плазма оқсиллари билан боғланиши ўртача даражада (47-51%) ва концентрациясига боғлиқ эмас.\nМетаболизми ва чиқарилиши. Ярим чиқарилиш даври тахминан 40 соат (34-41 соатлар диапазонида) ни ташкил этади. Алискирен ахлат билан асосан ўзгармаган ҳолда чиқарилади. Умумий дозасининг тахминан 1,4% CYP3A4 ферменти иштирокида метаболизмга учрайди. Дозанинг тахминан 0,6% сийдик билан чиқарилади. Вена ичига юборилганидан сўнг плазмадаги ўртача клиренси соатига тахминан 9 л ни ташкил этади.\nПропорционаллиги. Алискиренни экспозицияси дозани пропорционал равишда ошишига нисбатан бироз кўпроқ ошади. 75 мг дан 600 мг гача бўлган дозада бир марта қўлланганидан сўнг ёки дозани 2 марта ошиши AUC ва Cmax қийматини мувофиқ тахминан 2,3 ва 2,6 марта ошиши кузатилади. Дозанинг пропорционаллигидан бундай силжитиш учун жавоб берадиган механизмлар маълум эмас. Тахминий механизм бўлиб, сўрилиш жойидаги ташувчиларни сатурацияси ёки гепатобилиар чиқарилиш йўли ҳисобланади.\nСўрилиши. Гидрохлоротиазид ичга қабул қилинганидан сўнг тез сўрилади (Тmax тахминан 2 соат). Овқат билан бир вақтда қабул қилинганида гидрохлоротиазиднинг тизимли биокираолишлигини препарат оч қоринга қабул қилингандагига нисбатан ҳам ошиши, ҳам камайиши кузатилган. Ушбу таъсирининг катталиги катта эмас ва катта клиник аҳамиятга эга эмас. Ичга қабул қилинганидан сўнг гидрохлоротиазиднинг мутлоқ биокираолишлиги 70% ни ташкил этади.\nТақсимланиши. Тахминий тақсимланиш ҳажми – 4-8 л/кг. Қонда айланиб юрган гидрохлоротиазид қон зардобидаги оқсиллар, асосан альбуминлар билан (40-70%) боғланади, шунингдек эритроцитларда тўпланади, у ердаги даражаси плазмадагига нисбатан 3 марта юқори. Тақсимланиш ва чиқарилиш кинетикаси одатда биэкспотенциал парчаланиш фаолияти билан характерланади.\nМетаболизми ва чиқарилиши. Гидрохлоротиазид асосан ўзгармаган ҳолда чиқарилади. Гидрохлоротиазидни қон плазмасидан якуний элиминацион ярим чиқарилиш даври ўртача 6 дан 15 соатгача вақтни ташкил этади. Такроран қабул қилинганида гидрохлоротиазиднинг кинетикасида ҳеч қандай ўзгаришлар кузатилмайди, ва суткада бир марта қўлланганида минимал даражада тўпланади. Сўрилган дозанинг 95% дан кўпроқ қисми сийдик билан ўзгармаган модда кўринишида чиқарилади.\nПропорционаллиги. AUC ни ошиши бир текис характерга эга ва терапевтик диапазонда препаратнинг дозасига пропорционалдир.\nРасилез НСТ таблеткалари ичга қабул қилинганидан сўнг плазмада ўртача максимал концентрациясига алискирен 1 соат давомида ва гидрохлоротиазид 2,5 соат давомида эришилади. Расилез НСТ препаратини сўрилиш тезлиги ва ҳажми алискирен ва гидрохлоротиазид алоҳида монопрепаратлар сифатида буюрилганида уларнинг биокираолишлиги эквивалентдир. Овқатни таъсири препаратлар билан монотерапия ўтказилганда кузатилган кўрсаткичлар билан бир хил бўлган.\n6 ёшдан 18 ёшгача бўлган, артериал гипертензия билан хасталанган 39 нафар болаларда алискиреннинг фармакокинетикасини ўрганиш бўйича ўтказилган тадқиқотларда алискирен мини-таблеткалар кўринишида 2 мг/кг ёки 6 мг/кг кундалик дозаларда\n(3,125 мг/мини-таблетка) қўлланганида, фармакокинетик кўрсаткичлари катталардаги кўрсаткичлар билан бир хил бўлган. Ушбу тадқиқот натижалари, ёш, тана вазни ёки жинсни алискиреннинг тизимли экспозициясига аҳамиятли даражада таъсир қилишини тахмин қилмайди.\nMDR1 (P-gp) in vitro шароитларида одам организми тўқималарида ўтказилган тадқиқотларнинг натижаларида, пациентнинг ёши ва тўқиманинг намунаси MDR1 етуклигига боғлиқ деб тахмин қилинади.\nмРНК экспрессиясида индивидлараро юқори вариабеллик (600 мартагача) кузатилган. MDR1 мРНК жигар экспрессияси ҳомила, янги туғилган чақалоқлар ва 23 ойликкача бўлган гўдакларнинг тўқималарини намуналарида статистик жиҳатдан аҳамиятли даражада паст бўлган.\nMDR1 (P-gp) етук ҳисобланган ёш, аниқланиши мумкин эмас. MDR1 етилмаган болаларда алискиреннинг ҳаддан ташқари экспозицияси учун потенциал мавжуд.\nКатталарда алискирен ёки гидрохлоротиазид билан монотерапия ўтказилганида артериал босимни (АБ) етарли даражада назорат қилиб бўлмайдиган ёки мажмуавий препаратнинг таркибига кирувчи дозаларда бир вақтда буюрилган алискирен ва гидрохлоротиазид билан АБ ни адекват назорат қилиш мумкин бўлган эссенциал гипертензияни даволаш учун қўлланади.\nРасилез НСТ нинг тавсия этилган дозаси – кунига 1 таблеткани ташкил этади. Расилез НСТ препаратини енгил овқат билан бирга, бир марта, куннинг айнан бир вақтида қабул қилган афзал. Препаратни қабул қилишда грейпфрут шарбатини ичиш мумкин эмас. Антигипертензив самараси 1-ҳафта давомида аҳамиятли даражада намоён бўлади, максимал самараси эса одатда 4 ҳафта давомида кузатилади.\nҚандли диабетнинг II типи билан хасталанган пациентларга препаратни ангиотензинга айлантирувчи ферментнинг ингибиторлари (ААФ ингибиторлари) ёки ангиотензин II рецепторларининг блокаторлари (АРБ) билан бирга қўллаш мумкин эмас.\nАлискирен ёки гидрохлоротиазид билан монотерапия ўтказилганида етарли даражада назорат қилиб бўлмайдиган АБ бўлган пациентларда препаратнинг дозаси. Мажмуавий препаратни қўллашдан олдин ҳар бир адоҳида компонентининг дозасини титрлаш тавсия этилади. Агар клиник жиҳатдан зарур бўлса, у ҳолда монотерапияни фиксацияланган мажмуани қўллашга бевосита ўзгартириш хақидаги масала кўриб чиқилади.\nРасилез НСТ 150 мг/12,5 мг, монопрепаратлар: алискирен 150 мг дозада ёки гидрохлоротиазид 12,5 мг, дозада қўлланганида АБ ни етарли даражада назорат қилиб бўлмайдиган пациентларга буюрилади.\nРасилез НСТ 150 мг/25 мг, монопрепаратлар: алискирен 150 мг дозада ёки гидрохлоротиазид 25 мг дозада қўлланганида ёки Расилез НСТ 150 мг/12,5 мг мажмуавий препарат қўлланганида АБ ни етарли даражада назорат қилиб бўлмайдиган пациентларга буюрилади.\nРасилез НСТ 300 мг/12,5 мг, монопрепаратлар: алискирен 300 мг дозада ёки гидрохлоротиазид 12,5 мг дозада қўлланганида ёки Расилез НСТ 150 мг/12,5 мг мажмуавий препарат қўлланганида АБ ни етарли даражада назорат қилиб бўлмайдиган пациентларга буюрилади.\nРасилез НСТ 300 мг/25 мг монопрепаратлар: алискирен 300 мг дозада ёки гидрохлоротиазид 25 мг дозада қўлланганида ёки Расилез НСТ 300 мг/12,5 мг ёки\n150 мг/12,5 мг мажмуавий препарат қўлланганида АБ етарли даражада назорат қилиб бўлмайдиган пациентларга буюрилади.\nАгар АБ 2-4 ҳафта давомида даволангандан сўнг АБ назорат қилина олмаса, Расилез НСТ 300 мг/25 мг препаратининг дозаси максимал дозагача титрланади, суткада бир марта қабул қилинади. Доза индивидуал равишда бўлиши ва клиник самарадорлигига мувофиқ танланиши керак.\nБуйрак фаолиятини бузилиши. Препарат буйрак фаолиятини енгилдан ўртача оғирлик даражасигача бузилиши бўлган пациентларга буюрилганида бошланғич дозасига тузатиш киритишнинг зарурати йўқ. Препаратнинг таркибига гидрохлоротиазид кирганлиги сабабли, Расилез НСТ буйрак фаолиятини бузилишининг оғир шакли (калавалар фильтрацияси тезлиги (КФТ) < 30 мл/мин/1,73 м2) бўлган пациентларда қўллаш мумкин эмас.\nЖигар фаолиятини бузилиши. Жигар фаолиятини бузилиши бўлган пациентларга тиазид диуретикларни эҳтиёткорлик билан буюриш керак. Препарат жигар фаолиятини енгилдан ўртача оғирлик даражасигача бузилиши бўлган пациентларга буюрилганида бошланғич дозасига тузатиш киритишга зарурат йўқ. Препаратнинг таркибида гидрохлоротиазид борлиги сабабли, Расилез НСТ препаратини оғир даражадаги жигар етишмовчилиги бўлган пациентларга жуда эҳтиёткорлик билан буюриш керак.\nКекса ёшдаги (65 ёшдан ошган) пациентлар. Препарат 65 ёш ва ундан ошган пациентларга буюрилганида препаратнинг бошланғич дозасига тузатиш киритишга зарурат йўқ.\nБолалар (18 ёшгача). Расилез НСТни 2 ёшгача бўлган болаларга қўллаш мумкин эмас.\nАлискиренни ҳаддан зиёд экспозицияси бўлиши мумкинлиги туфайли, Расилез НСТ препаратини 2 ёшдан 6 ёшгача бўлган болаларга қўллаш мумкин эмас.\n6 ёшдан 18 ёшгача бўлган болалар учун Расилез НСТ препаратининг хавфсизлиги ва самарадорлиги аниқланмаган. Ушбу пациентлар популяциясида Расилез НСТ препаратини қўллаш тавсия этилмаган.\nНожўя реакцияларни ривожланиш тез-тезлиги пациентнинг жинси, ёши, тана вазни индекси, ирқий ва этник белгиларига боғлиқ эмас. Ножўя реакциялар одатда енгил даражада ва вақтинчалик бўлади ва кам ҳолларда препаратни бекор қилишни талаб этади. Энг кўп тарқалган ножўя реакция диарея бўлган.\nДиарея: алискирен қўлланганида ривожланадиган дозага боғлиқ ножўя реакция диарея ҳисобланади.\nҚон зардобидаги калий: алискирен (150 мг ёки 300 мг) ва гидрохлоротиазид (12,5 мг ва\n25 мг) нинг қон зардобидаги калийнинг даражасига қарама-қарши таъсири мувозанатланган. Баъзи пациентларда бир ёки бошқа таъсири устун бўлган. Электролитлар мувозанатини бузилиши мумкинлигини аниқлаш учун, хавф гуруҳидаги пациентларда қон зардобидаги калийнинг даражасини мониторингини ўтказиш керак.\nАлоҳида компонентларига нисбатан қўшимча маълумот\nПрепаратнинг алоҳида компонентлари қўлланганида хабар берилган ножўя реакциялар Расилез НСТ препарати қўлланганида ҳам ривожланиши мумкин.\nАъзолар тизимининг ҳар бир синфида дори воситасининг нохуш реакциялари тез-тезлиги бўйича уни пасайиши бўйича тартибга солинган. Ҳар бир частота гуруҳида нохуш реакциялар жиддийлигини пасайиш тартибида келтирилган. Бундан ташқари, ҳар бир ножўя реакция учун мувофиқ тез-тезлик мезонлари қуйидаги мезонларга (CIOMS III) асосланган: жуда кенг тарқалган (≥ 1/10), кенг тарқалган (≥ 1/100 дан < 1/10 гача), кенг тарқалмаган (≥ 1/1000 дан < 1/100 гача), кам тарқалган (> 1/10000 дан < 1/1000 гача), жуда кам тарқалган (< 1/10000).\nкенг тарқалган: диарея.\nТери ва тери ости тўқималари томонидан кузатиладиган бузилишлар:\nкенг тарқалмаган: тошма.\nкенг тарқалган: гиперкалиемия.\nГемоглобин ва гематокрит: гемоглобин ва гематокритни аҳамиятсиз даражада камайиши (ўртача камайиши – мувофиқ 0,05 ммоль/л ва 0,16 ҳ.%) кузатилган.\nҚон зардобидаги калий: қон зардобидаги калийни ошиши аҳамиятсиз даражада бўлган ва алискирен билан монотерапия ўтказилганида эссенциал гипертензияси бўлган пациентларда кам ривожланган. Бироқ қон зардобида калийнинг даражасини ошиши диабет билан хасталанган пациентларда алискирен ААФ ингибиторлари билан мажмуада қўллаш билан ўтказилган тадқиқотларда кўпроқ (5,5%) ривожланган.\nРасилез НСТ препаратини қабул қилаётган пациентларда электролитлар ва буйрак фаолиятининг ҳолатини мониторингини ўтказиш тавсия этилади.\nПрепарат савдога чиқарилгандан сўнг ўтказилган клиник тадқиқотлар вақтида аниқланган нохуш реакциялар (тез-тезлиги маълум эмас):\nИммун тизими томонидан кузатиладиган бузилишлари:\nАнафилактик реакциялар, кучли толиқиш, эшакеми.\nБош айланиши, периферик шишлар.\nКўнгил айниши, қусиш.\nЖигар фаолиятини бузилиши (жигар фаолияти бузилиши айрим ҳоллари ва уни энг аҳамиятли кечишини лаборатор тасдиғи).\nТеридаги жиддий ножўя реакциялар, шу жумладан Стивенс-Джонсон синдроми ва токсик эпидермал некролиз, қичишиш, эритема.\nБуйрак фаолиятини бузилиши, буйрак етишмовчилиги.\nҚонда креатинин даражасини ошиши, жигар ферментлари даражасини ошиши.\n6 ёшдан 18 ёшгача бўлган артериал гипертензияси билан хасталанган 39 болада алискиреннинг фармакокинетикасини ўрганиш бўйича ўтказилган тадқиқотларда препаратнинг хавфсизлиги бўйича чекланган маълумотлар асосида, болаларда ножўя реакцияларнинг тез-тезлиги, тури ва оғирлиги артериал гипертензияси бўлган катта ёшдаги пациентлардаги билан бир хил бўлади.\nГидрохлоротиазид билан монотерапия ўтказилганида хабар берилган ножўя реакциялар (препаратни қўллаш билан боғлиқлигига нисбатан) қуйидагилардан иборат:\nҚон ва лимфа тизими томонидан: тез-тезлиги номаълум: апластик анемия, суяк кўмиги фаолиятини сусайиши, нейтропения/агранулоцитоз, гемолитик анемия, лейкопения, тромбоцитопения.\nРуҳият томонидан: тез-тезлиги номаълум – депрессия, уйқуни бузилиши.\nНерв тизими томонидан: тез-тезлиги номаълум – безовталик, пресинкопе, вертиго, парестезия, бош айланиши.\nКўриш аъзолари томонидан: тез-тезлиги номаълум – кўришни вақтинчалик ноаниқлиги, ксантопсия.\nЮрак томонидан: тез-тезлиги номаълум – юрак аритмияси.\nҚон-томирлар тизими томонидан: тез-тезлиги номаълум – постурал гипотензия.\nРеспиратор тизими, кўкрак қафаси ва кўкс оралиғи аъзолари томонидан: тез-тезлиги номаълум – респиратор дистресс-синдром (шу жумладан, пневмония ва ўпка шиши).\nМеъда-ичак йўллари (МИЙ) ва гепатобилиар тизими томонидан: тез-тезлиги номаълум – панкреатит, анорексия, диарея, қабзият, меъдани таъсирланиши, сиаладенит, иштаҳани йўқолиши; тез-тезлиги номаълум – сариқлик (жигардан ташқари холестатик сариқлик).\nТери ва тери ости ёғ тўқимаси томонидан: тез-тезлиги номаълум – анафилактик реакциялар, токсик эпидермал некролиз, некролизланувчи ангиит (васкулит, теридаги томирлар васкулити), терида қизил югурикка ўхшаш реакциялар, теридаги қизил югурикни файта фаоллашиши, фотосенсибилизация, тошма, эшакеми.\nСкелет-мушак тизими ва бириктирувчи тўқималар томонидан: тез-тезлиги номаълум – ҳолсизлик, мушак спазмлари.\nБуйраклар ва сийдик чиқариш йўллари томонидан: тез-тезлиги номаълум – интерстициал нефрит, буйрак фаолиятини бузилиши.\nБошқалар: тез-тезлиги номаълум – тана ҳароратини ошиши.\nЛаборатория тадыиыотлари: тез-тезлиги номаълум – электролитлар дисбаланси, жумладан гипокалиемия ва гипонатриемия, гиперурикемия, глюкозурия, гипергликемия, холестерин ва триглицеридларнинг даражасини ошиши.\nПрепарат савдога чиқарилгандан сўнг ўтказилган тадқиқотлар вақтида аниқланган нохуш реакциялар\nПрепарат савдога чиқарилгандан сўнг ўтказилган клиник тадқиқотлар вақтида қуйидаги ножўя реакциялар аниқланган. Ножўя реакциялар хақида номаълум миқдордаги одамлар ихтиёрий равишда хабар берганлиги сабабли, уларнинг ривожланиш тез-тезлигини ишончли равишда баҳолаш мумкин эмас. Шундай қилиб, ривожланиш тез-тезлиги “номаълум” сифатида белгиланган.\nРивожланиш тез-тезлиги “номаълум”: ўткир буйрак етишмовчилиги, буйрак фаолиятини бузилиши, апластик анемия, кўп шаклли эритема, иситма, мушак спазмлари, астения, ўткир ёпиқ бурчакли глаукома.\nПрепаратнинг таъсир этувчи моддасига, ҳар қандай бошқа компонентига ёки сульфонамидларнинг бошқа ҳосилаларига ўта юқори сезувчанлик.\nҲомиладорлик, ҳомиладорликни режалаштириш.\nҚандли диабетнинг II типи бўлган пациентларда алискиренни ангиотензин рецепторларининг блокаторлари (АРБ) ва ангиотензинга айлантирувчи ферментнинг (ААФ) ингибиторлари билан бир вақтда қўллаш мумкин эмас.\nДориларнинг ўзаро қўлланиши\nНостеоид яллиғланишга қарши препаратлар (НЯҚП), шу жумладан циклооксигеназа-2 нинг селектив ингибиторлари (СОХ-2 ингибиторлари)\nКекса ёшдаги пациентлар, гиповолемияси (шу жумладан, диуретиклар билан даволаниш натижасида ривожланган) ёки буйрак фаолияти сусайган пациентларга НЯҚВни ренин-ангиотензин тизимига таъсир қилувчи препаратлар, ва тиазид диуретиклар билан бир вақтда қабул қилиш буйрак фаолиятини, одатда қайтувчан ёмонлашишига, шу жумладан ўткир буйрак етишмовчилигини ривожланишига олиб келиши мумкин. НЯҚП бир вақтда қабул қилиш ренин-ангиотензин тизимига таъсир қилувчи препаратлар, шу жумладан алискиреннинг антигипертензив самарасини сусайтириши мумкин. Расилез НСТ препаратини қабул қилиш вақтида НЯҚП бир вақтда қабул қилиш препаратдаги тиазид компонентининг сийдик ҳайдовчи ва антигипертензив таъсирини сусайтириши мумкин. Ёндош гиповолемия ўткир буйрак етишмовчилигини чақириши мумкин.\nКалий ва калийни тежовчи диуретиклар\nРенин-ангиотензин тизимига таъсир қилувчи бошқа препаратларни қўллаш тажрибасидан келиб чиқиб, алискиренни қуйида кўрсатилган препаратлар: калийни тежовчи диуретиклар, калийли қўшимчалар ёки таркибида калий сақловчи тузлар билан бир вақтда қўллаш қон зардобида калийнинг даражасини ошишига олиб келиши мумкин. Агар барибир шундай, бирга қўллаш зарур бўлса, эҳтиёткорликка риоя қилиш керак.\nРенин-ангиотензин-альдостерон тизими (РААТ) иккиламчи блокадаси\nАлискиренни ААФ ингибиторлари ёки ангиотензин рецепторларининг блокаторлари каби РААТ га таъсир қилувчи агентлар билан бир вақтда қўллаш, ушбу препарат билан монотерапияга нисбатан гипотензия, гиперкалиемия ва буйрак фаолиятини ўзгаришлари (шу жумладан, ўткир буйрак етишмовчилиги) хавфини юқорилиги билан боғлиқ бўлади. Алискирен ва РААТ га таъсир қилувчи бошқа агентларни қабул қилаётган пациентларда қон босими, буйрак фаолияти ва электролитларни мониторингини ўтказиш тавсия этилади.\nҚандли диабетнинг II типи бўлган пациентларда алискиренни ААФ ингибиторлари ёки АР блокаторлари билан бир вақтда қўллаш мумкин эмас, буйрак фаолиятини жиддий бузилишлари бўлган пациентларда уларни қўллашдан сақланиш керак.\nАлискиренни фуросемид билан бир вақтда қўллаш алискиреннинг фармакокинетикасига таъсир кўрсатмайди, бироқ фуросемидга нисбатан экспозицияни пасайтиради. Алискиренни оғиз орқали қабул қилинадиган фуросемид билан қабул қилаётган пациентларда даволашни бошланишида ёки алискирен ёки фуросемиднинг дозасига тузатиш киритилганида фуросемиднинг самарасини мониторингини ўтказиш тавсия этилади.\nР-гликопротеин билан боғлиқ ўзаро таъсирлар\nР-гликопротеин (P-gp) га нисбатан 1/1а/1b (MDR1/Mdr1a/1b) генини кўпчилик дориларга резистентлиги клиникагача бўлган тадқиқотларда алискиренни сўрилиши ва диспозициясида асосий жалб қилинган тизим сифатида аниқланган. Субстанцияни P-gp билан ўзаро таъсир қилиши учун потенциал ушбу транспортерни ингибиция бўлиш даражасига боғлиқ бўлиши мумкин.\nР-гликопротеиннинг кучли ингибиторлари\nЯгона дозасининг ўзаро таъсирини ўрганиш юзасидан тадқиқотлар соғлом кўнгиллиларда ўтказилган бўлиб, унда циклоспорин (200 мг ва 600 мг) алискиреннинг Сmax кўрсаткичини тахминан 2,5 марта ва AUC тахминан 5 марта ошириши кўрсатилган. Соғлом субъектларда итраконазол (100 мг) алискиреннинг (150 мг) Сmax ва AUC мувофиқ 6,5 ва 8 марта оширади. Шунинг учун ушбу препаратларни бирга қўллаш тавсия этилмайди.\nР-гликопротеннинг ўртача ингибиторлари\nКетоконазол (200 мг) ва алискиренни (300 мг) бирга қўллаш, плазмада алискиреннинг даражасини (Сmax ва AUC) 80% га ошишига олиб келган. Клиника олди тадқиқотлари, кетоконазол (200 мг) ва алискирен бирга юборилганида, алискиренни меъда-ичак йўллари орқали сўрилишини ошишини ва уни сафро билан чиқарилишини пасайишини кўрсатди. Алискиреннинг оғиз орқали қабул қилинадиган 300 мг ягона дозасини 240 мг верапамил билан бирга юбориш, алискиреннинг Сmax ва AUC кўрсаткичини тахминан 2 марта оширади. Кетоконазол ва верапамил қўлланганида плазмада алискиреннинг даражасини ўзгариши, алискиреннинг дозаси икки марта оширилганида эришилиши мумкин бўлган чегараларда бўлишини кутиш мумкин. Назоратли клиник тадқиқотларда алискиреннинг 600 мг гача бўлган дозалари (яъни тавсия этилган терапевтик дозалардан икки марта юқори) юқори толерант эканлиги аниқланган. Шундай қилиб, алискиреннинг дозасини йўлга солишга зарурат йўқ.\nР-гликопротеиннинг субстратлари ва кучсиз ингибиторлари\nАтенолол, дигоксин, амлодипин ва циметидин билан аҳамиятли ўзаро кузатилмаган. Аторвастатин (80 мг) билан юборилганида алискиреннинг (80 мг) Сmax ва AUC мувозанатли қийматлари 50% га ошган.\nCYP 450 ни билан боғлиқ ўзаро таъсирлари\nАлискирен CYP 450 (CYP1A2, 2C8, 2C9, 2C29, 2D6, 2E1 ва CYP3A) изоферментларини ингибиция қилмайди. Алискирен CYP3А4 ни индукция қилмайди. Алискирен цитохром Р450 ферментлари томонидан минимал даражада метаболизмга учрайди, шунинг учун ушбу ферментлар томонидан ингибиция, индукция бўладиган ёки метаболизмга учрайдиган моддалар билан ўзаро таъсирга киришиши тахмин қилинмайди.\nҚуйида кўрсатилган препаратлар бир вақтда буюрилганида тиазид диуретиклар билан ўзаро таъсир қилиши мумкин.\nЛитий: тиазид диуретиклар билан бирга қўлланганида литийнинг буйрак клиренси пасаяди, шунинг учун гидрохлоротиазид билан бирга буюрилганида литийнинг токсик таъсирини ривожланиш хавфи ошиши мумкин. Литий ва гидрохлоротиазидни бир вақтда қўллаш тавсия этилмаган. Агар шундай мажмуани қўллаш зарур ҳисобланса, у ҳолда бир вақтда қўллаш давомида қон зардобида литийнинг даражасини доимий мониторингини ўтказиш тавсия этилади.\nБошқа антигипертензив препаратлар: тиазид диуретиклар бошқа гипотензив препаратлар (масалан, гуанетидин, метилдопа, бета-адреноблокаторлар, вазодилататорлар, кальций каналларининг блокаторлари, ААФ ингибиторлари, ангиотензин рецепторларининг блокаторлари (АРБ) ва ренинни бевосита ингибиторлари (РБИ)) нинг антигипертензив таъсирини кучайтиради.\nСкелет миорелаксантлари: тиазид диуретиклар, шу жумладан гидрохлоротиазид кураренинг ҳосилалари каби миорелаксантларнинг самарасини кучайтиради.\nҚон зардобидаги натрийнинг даражасига таъсир қилувчи дори препаратлари: диуретикларнинг гипонатриемик самараси антидепрессантлар, нейролептиклар, тутқаноққа қарши воситалар, ва бошқалар каби препаратларни бири вақтда қабул қилиш оқибатида кучайиши мумкин. Ушбу препаратлар узоқ муддат қўлланганида эҳтиёткорликка риоя қилиш тавсия этилади.\nДиабетга қарши препаратлар: тиазид диуретиклар глюкозага толерантликни ўзгартириши мумкин. Шунинг учун оғиз орқали қабул қилинадиган диабетга қарши препаратлар ва инсулиннинг дозасига тузатиш киритиш зарурати туғилиши мумкин.\nЮрак гликозидлари: тиазид диуретиклар гипокалиемия ёки гипомагниемия каби нохуш самараларни чақириши мумкин; ушбу ҳолатлар ангишвонагул препаратлари билан бир вақтда қўлланганида юрак аритмияларини ривожланиш хавфини оширади.\nАллопуринол: тиазид диуретиклар (шу жумладан, гидрохлоротиазид) ни бир вақтда буюриш аллопуринолга ўта юқори сезувчанлик реакцияларининг ривожланиш тез-тезлигини ошириши мумкин.\nАмантадин: тиазид диуретиклар (шу жумладан, гидрохлоротиазид) ни бир вақтда буюриш амантадин чақирган ножўя самараларнинг ривожланиш хавфини ошириши мумкин.\nЎсмаларга қарши препаратлар (масалан, циклофосфамид, метотрексат): тиазид диуретикларни бир вақтда қўллаш цитотоксик воситаларнинг буйрак экскрециясини пасайтириши ва уларнинг миелосупрессив таъсирини кучайтириши мумкин.\nИон алмашинуви қатронлари: холестирамин ёки холестипол тиазид диуретиклар, шу жумладан гидрохлоротиазидни сўрилишини пасайтиради. Шундай бўлсада, гидрохлоротиазид ва қатронларнинг дозасини бошқариш, масалан, гидрохлоротиазидни қатронни юборишдан камида 4 соат олдин ёки 4-6 соатдан кейин қўлланиши, эҳтимол ўзаро таъсирини минимал даражага олиб келса керак.\nМетилдопа: гидрохлоротиазид ва метилдопа бир вақтда қўлланганида ривожланадиган гемолитик ҳолатлар адабиётда келтирилган.\nАлкоголь, барбитуратлар ёки наркотиклар: тиазид диуретиклар алкоголь, барбитуратлар ёки ухлатувчи воситалари билан бир вақтда қўлланганида ортостатик гипотензия кучайиши мумкин.\nПрессор аминлар: гидрохлортиазид норадреналин каби прессор аминларга жавоб реакциясининг яққоллигини пасайтириши мумкин, аммо ушбу самарасининг клиник аҳамияти уларни қўллашни тўхтатиш учун етарли ҳисобланмайди.\nПодаграга қарши препаратлар: подаграга қарши препаратларнинг дозасига тузатиш киритиш талаб этилиши мумкин, чунки гидрохлоротиазид қон зардобида сийдик кислотасининг даражасини ошириши мумкин. Пробенецид ёки сульфинпиразоннинг дозасини ошириш талаб этилиши мумкин. Тиазид диуретикларни бир вақтда буюриш аллопуринолга аллергик реакцияларни ривожланиш тез-тезлигини ошириши мумкин.\nКальций тузлари: тиазид диуретиклар экскреция сусайганлиги сабабли, қон зардобида кальцийнинг даражасини ошириши мумкин. Агар таркибида кальций сақловчи қўшимчаларни буюриш ёки кальцийни тежовчи дори воситалар (масалан, D витаминини) буюриш зарурати бўлса, қон зардобида кальцийнинг даражасини назорат қилиш ва кальцийнинг дозасига мувофиқ равишда тузатиш киритиш керак.\nБошқа ўзаро таъсирлари: тиазид диуретиклар бета-блокаторлар ва диазоксиднинг гипергликемик самарасини кучайтириши мумкин. Антихолинергик препаратлар (атропин, бипериден) меъда-ичак йўллари (МИЙ) нинг ҳаракатини секинлаштириши ва меъданинг ичидагисини эвакуация тезлигини пасайтириши орқали тиазид диуретикларнинг биокираолишлигини ёмонлаштириши мумкин. Тиазид диуретиклар амантадиннинг ножўя самараларини ривожланиш хавфини ошириши мумкин. Тиазид диуретиклар шунингдек цитотоксик дори воситалар (циклофосфамид, метотрексат) нинг буйрак экскрециясини пасайтириши ва уларнинг миелосупрессор таъсирини кучайтириши мумкин.\nБуйрак фаолиятини бузилиши/қон зардобида электролитлар мувозанатини ўзгариш хавфи\nРенин-ангиотензин тизимига (РААТ) таъсир қилувчи бошқа препаратларни қўллаш тажрибасига асосан, алискирен калий, зардобдаги креатинин ва қондаги мочевина азотининг даражасини ошириши мумкин. Қон зардобидаги калийнинг даражаси РААТ га таъсир қилувчи бошқа препаратлар, ёки НЯҚП, шу жумладан циклооксигеназа-2 нинг селектив ингибиторлари (СОХ-2 ингибиторлари) бир вақтда қўлланганида ошиши мумкин.\nБуйрак фаолиятини ёмонлашиши алискирен ва РААТ га таъсир қилувчи препаратлар ёки НЯҚП бир вақтда қабул қилган пациентларда, ёки аллақачон мавжуд бўлган буйрак касалликлари, қандли диабет ёки гиповолемия, юрак етишмовчилиги ёки жигар касалликлари каби буйрак фаолиятини бузилишига олиб келувчи бошқа клиник ҳолатлари бўлган пациентларда ривожланиши мумкин.\nСтандарт тиббий амалиётга мувофиқ, Расилез препаратини гидрохлоротиазид билан мажмуада қўллашни бошида, кузатилиши мумкин бўлган электролит (калий) дисбалансини аниқлаш мақсадида қон зардобидаги электролитларнинг концентрациясини синчиков мониторингини ўтказиш ва кейинчалик вақти-вақти билан назорат қилиш тавсия этилади.\nТиазид диуретиклар гипокалиемияни ривожланишини қўзғатишлари ёки мавжуд бўлган гипокалиемияни оғирлаштириши мумкин. Организмдан калийни кучли йўқотилиши билан кечувчи клиник ҳолатлар, масалан, тузларни йўқотилиши ва буйрак фаолиятини преренал (кардиоген) бузилишлари билан кечувчи нефропатияси бўлган пациентларга тиазид диуретикларни эҳтиёткорлик билан буюриш керак. Агар гипокалиемия клиник кўринишлар (масалан, мушакларни сустлиги, фалаж ёки ЭКГ даги ўзгаришлар) билан намоён бўлса, Расилез НСТ препаратини қабул қилишни тўхтатиш керак. Тиазидларни қабул қилишни бошлашдан олдин гипокалиемияни ва унга ёндош бўлган ҳар қандай этиологияли гипомагниемияни мувофиқлаштириш тавсия этилади. Қон зардобидаги калий ва магнийнинг концентрациясини вақти-вақти билан аниқлаш керак. Тиазид диуретикларни қабул қилаётган пациентларда электролитлар дисбалансини (айниқса калийни дисбалансини) аниқлаш мақсадида мониторинг ўтказиш тавсия этилади.\nТиазид диуретиклар гипонатриемия ва гипохлоремик алкалозни ривожланишини қўзғатиши ёки мавжуд бўлган гипонатриемияни оғирлаштириши мумкин. Якка ҳолларда неврологик симптомлар (кўнгил айниши, прогрессив дезориентация, апатия) билан кечувчи гипонатриемия кузатилган.\nБуйрак фаолиятини бузилишлари аввалдан мавжуд бўлган пациентлар\nЕнгил ва ўртача даражадаги буйрак етишмовчилиги (КФТ ≥ 30 мл/мин) бўлган пациентларга препаратнинг бошланғич дозасига тузатиш киритиш талаб эилмайди. Оғир даражадаги буйрак етишмовчилиги бўлган пациентларга Расилез НСТ препаратини қўллаш тавсия этилмайди.\nОғир даражадаги буйрак етишмовчилиги (КФТ < 30 мл/мин) бўлган пациентларга Расилез НСТ препаратини РААТ га таъсир қилувчи бошқа препаратлар билан бир вақтда қўллаш тавсия этилмайди.\nБуйрак артериясини стенози бўлган пациентлар\nБуйрак артериясини бир томонлама ёки икки томонлама стенози бўлган ёки ягона буйрак артериясини стенози бўлган пациентларга Расилез препаратини гидрохлоротиазид билан мажмуада қўллаш юзасидан маълумотлар йўқ.\nРААТ га таъсир этувчи бошқа препаратлар буйрак артериясини икки томонлама ёки бир томонлама стенози бўлган пациентларнинг қон зардобида мочевина ва креатининнинг даражасини ошириши мумкин бўлганлиги сабабли, уларга қўллаганда эҳтиёткорликка риоя қилиш керак.\nСимптоматик гипотензия хавфи\nРасилез НСТ препаратини қўллашни бошлашдан олдин қуйидаги ҳолатларда:\nнатрийнинг миқдори паст бўлган пациентларда ва/ёки;\nқон-томирлар ичидаги қон ҳажми кам бўлган пациентларда;\nренин-ангиотензин-альдостерон тизими (РААТ) га таъсир қилувчи бошқа препаратлар билан мажмуада қўлланган пациентларда симптоматик гипотензия кузатилиши мумкин.\nГипонатриемия ва/ёки гиповолемия аниқланган пациентлар\nОғир даражадаги гипонатриемия ва/ёки гиповолемияда, масалан диуретикларни юқори дозаларда олаётган пациентларда Расилез НСТ препарати билан даволаш бошланганидан сўнг, кам ҳолларда симптоматик гипотония ривожланиши мумкин. Расилез НСТ препаратини гипонатриемия ва/ёки гиповолемиянинг ҳар қандай мавжуд бўлган ҳолатлари мувофиқлаштирилгандан кейин қўллаш керак. Акс ҳолда даволашни синчков тиббий кузатув остида бошлаш керак.\nЕнгил ва ўртача даражадаги жигар етишмовчилиги бўлган пациентларда препаратнинг бошланғич дозасига тузатиш киритиш талаб этилмайди. Препаратнинг таркибида гидрохлоротиазид борлиги сабабли, оғир даражадаги жигар етишмовчилиги бўлган пациентларга Расилез НСТ препаратини эҳтиёткорлик билан қўллаш керак.\nЮрак етишмовчилиги. Оғир даражадаги юрак етишмовчилиги (NYHA бўйича III-IV функционал синф) бўлган пациентларга алискирен эҳтиёткорлик билан буюрилади. Юрак етишмовчилиги бўлган пациентларга Расилез НСТ препаратини эҳтиёткорлик билан буюриш керак, чунки унинг клиник самарадорлиги ва хавфсизлигига нисбатан етарли маълумотлар йўқ.\nР-гликопротеиннинг ўртача фаол ингибиторлари. 300 мг алискирен ва 200 мг кетоконазолни бир вақтда буюриш алискиреннинг AUC ни 76% га ошишига олиб келади, аммо кетоконазол каби р-гликопротен ингибиторлари тўқималардаги препаратнинг концентрациясини, қон плазмасидаги концентрациясига нисбатан аҳамиятли даражадаги ошириши мумкин. Шунинг учун алискирен ва р-гликопротеиннинг ўртача-фаол кетоконазол каби ингибиторларини бир вақтда эҳтиёткорлик билан буюрилади.\nАортал ва митрал клапан стенози, обструктив гипертрофик кардиомиопатия. Бошқа вазодилататорлар қўлланганида бўлгани каби, препарат аортал ёки митрал клапан стенози ёки обструктив гипертрофик кардиомиопатия бўлган пациентларга жуда эҳтиёткорлик билан буюрилади.\nМетаболизм ва эндокрин тизимига таъсири. Тиазид диуретикларни қўллаш глюкозага толерантликни ёмонлаштириши, шунингдек қон зардобида холестерин ва триглицеридларнинг даражасини ошишига олиб келиши мумкин.\nҚандли диабети бўлган пациентларда инсулин ёки перорал гипогликемик препаратларнинг дозаларига тузатиш киритиш талаб этилиши мумкин. Тиазид диуретиклар билан даволаниш давомида яширин қандли диабет ривожланиши мумкин.\nБошқа сийдик ҳайдовчи воситалар каби, гидрохлоротиазид қон зардобида сийдик кислотаси даражасини ошириши мумкин, бу сийдик кислотасининг клиренсини пасайиши билан боғлиқ бўлиб, бунга мойил пациентларда гиперурикемияни чақириши ёки оғирлаштириши ва подаграни ривожланишини қўзғатиши мумкин.\nТиазидлар кальцийни сийдик билан экскрециясини пасайтирадилар ва кальций ионининг метаболизмини маълум бузилишлари бўлмаганида қон зардобида кальцийнинг даражасини аҳамиятсиз даражада ошириши мумкин. Гидрохлоротиазид кальцийнинг концентрациясини ошишига олиб келиши мумкинлиги сабабли, уни гиперкальциемияси бўлган пациентларда эҳтиёткорлик билан қўллаш керак. Тиазид диуретикларни бекор қилишга реакция кўрсатмаган ёки кальцийнинг даражаси ≥ 12 мг/дл бўлган яққол гиперкальциемия, тиазид гуруҳига мансуб диуретикларни қабул қилишдан қатъий назар, беморда гиперкальциемияни борлигидан далолат бериши мумкин.\nТиазид диуретиклар билан узоқ вақт давомида даволанаётган, гиперкальциемия ва гипофосфатемияси бўлган баъзи пациентларда қалқонсимон без олди безларининг патологик ўзгаришлари кузатилган. Гиперкальциемия юз берганида кейинчалик диагностик аниқлаш чораларини кўриш керак.\nОғир даражадаги ва давомли диарея ривожланганида Расилез НСТ препаратини қўллашни тўхтатиш керак. Бошқа антигипертензив препаратлар қўлланганида бўлгани каби, ишемик кардиомиопатия ёки ЮИК бўлган пациентларда АБ аҳамиятли даражада пасайиши миокард инфаркти ва инсультни ривожланишига олиб келиши мумкин. Гидрохлоротиазидга нисбатан ўта юқори сезувчанлик реакциялари анамнезида аллергия ёки бронхиал атстмаси бўлган/бўлмаган пациентларда ривожланиши мумкин, аммо анамнезида шундай ҳолатлари бўлган пациентларда уларни ривожланиш эҳтимоли юқоридир. Тиазид диуретиклари қўлланганида тизимли қизил югурикни зўрайиши ёки фаоллашиши тўғрисида хабар берилган.\nАнафилактик реакциялар ва ангионевротик шиш\nАлискирен билан даволаниш вақтида анафилактик реакциялар ва ангионевротик шиш каби юқори сезувчанлик реакциялари кузатилган. Назоратли клиник тадқиқотларда алискирен билан даволанганда ангионевротик шиш кам ҳолларда, плацебо ёки гидрохлоротиазид билан даволанишдаги билан қиёслаб бўладиган даражада ривожланган. Препарат ўта юқори сезувчанликка мойиллиги бўлган пациентларга буюрилганида айниқса эҳтиёткорликка риоя қилиш керак.\nАллергик реакцияни ривожланишидан далолат берувчи ҳар қандай белгилар (айниқса, нафас олиш ёки ютишни қийинлашиши, юз, қўл-оёқлар, кўз, лаб ёки тилни шиши) ривожланганида зудлик билан даволашни тўхтатиш ва симптомлар ҳақида шифокорга хабар бериш кераклиги юзасидан пациентларни огоҳлантириш керак.\nАгар ангионевротик шиш ёки анафилактик реакция ривожланса, Расилез НСТ препаратини зудлик билан бекор қилиш, мувофиқ даволашни буюриш ва барча белгилар ва симптомлар йўқолмагунича пациентларнинг ҳолатини мониторингини ўтказиш керак.\nГидрохлоротиазид-сульфонамид – қабул қилиш идиосинкратик реакцияни чақириши мумкин, натижада ўткир транзитор миопатия ва ўткир ёпиқ бурчакли глаукома ривожланади. Унинг симптомлари кўриш ўткирлигини кескин пасайиши ёки кўзларда оғриқ ўз ичига олади ва одатда препаратни қабул қилиш бошланганидан сўнг бир неча соат ёки ҳафта давомида ривожланади. Ўткир глаукомани даволамаслик кўришни бутунлай йўқолишига олиб келиши мумкин.\nБирламчи даволаш гидрохлоротиазидни қабул қилишни иложи борича тезроқ тўхтатишдан иборат. Агар кўз ички босими назорат қилиб бўлмайдиган даражада қолса, эҳтимол, дарҳол тиббий ёки жарроҳлик йўли билан даволашни ўтказишни кўриб чиқишга тўғри келар. Ўткир ёпиқ бурчакли глаукомани ривожланишининг хавф омили сульфонамид ёки пенициллинга аллергияни борлигини ўз ичига олиши мумкин.\nЦиклоспорин А ёки итраконазол билан бир вақтда қўллаш\nАлискиренни циклоспорин А ёки итраконазол каби гликопротеин А нинг кучли ингибиторлари билан бир вақтда қўллаш тавсия этилмайди.\nЁрдамчи моддалар. Расилез НСТ препаратнинг таркибида лактоза мавжуд. Ушбу препаратни кам учрайдиган наслий касалликлар: галактозани ўзлаштиролмаслик, Лапп лактаза танқислиги ёки глюкоза-галактоза мальабсорбцияси бўлган пациентларда қўллаш мумкин эмас.\nРасилез НСТ препаратининг таркибида буғдой крахмали мавжуд, шунинг учун целиакия билан хасталанган пациентлар препаратни қабул қилишлари мумкин. Буғдойга аллергик реакцияси (целиакиядан фарқланадиган ҳолат) бўлган пациентлар ушбу препаратни қабул қилмасликлари керак.\nАлискирен Р-гликопротеин (P-gp) нинг субстрати ҳисобланади. P-gp транспорт тизими шаклланмаган болаларда алискиреннинг ҳаддан ташқари экспозицияси хавфи мавжуд. P-gp транспорт тизими шаклланадиган ёшни аниқлаш мумкин эмас, демак, Расилез НСТ препаратини 2 ёшгача бўлган болаларга қўллаш мумкин эмас ва уни 2 ёшдан 6 ёшгача бўлган болаларда ҳам қўлламаслик керак.\n6 ёшдан 18 ёшгача бўлган болаларда алискиреннинг фармакокинетикасини ўрганиш бўйича ўтказилган тадқиқотларда препаратнинг хавфсизлиги юзасидан маълумотлар чекланган. Ушбу тоифадаги ёшларда Расилез НСТ препаратини қўллаш тавсия этилмайди.\nҲомиладор аёлларда алискиренни қўллаш юзасидан адекват маълумотлар йўқ. Ҳомиладорлик вақтида ангитензин-ренин тизимига бевосита таъсир кўрсатувчи препаратларни қўллаш ҳомила ва янги туғилган чақалоқда патологияни ривожланишини чақириши, шунингдек ўлимга олиб келиши мумкин. Тиазид диуретиклар, шу жумладан гидрохлоротиазидни она қорнидаги ҳомилага таъсири ҳомила ёки янги туғилган чақалоқда сариқлик ва тромбоцитопенияни ривожланиш ҳоллари билан боғлиқ.\nРасилез НСТ препаратини ҳомиладор аёлларга ёки ҳомиладорликни режалаштираётган аёлларга қўллаш мумкин эмас. Расилез НСТ препарати билан даволаниш вақтида ҳомиладорлик ривожланса, препаратни қабул қилишни зудлик билан тўхтатиш керак.\nГидрохлоротиазид кўкрак сути билан ажралиб чиқади. Алискиренни одам сути билан ажралиб чиқиши аниқланмаган. Расилез НСТ препаратини эмизиш даврида қўллаш мумкин эмас.\nОдамда алискирен ва гидрохлоротиазидни фертилликка таъсири юзасидан маълумотлар йўқ.\nҚўллаш хавфсизлиги ва самарадорлиги бўйича маълумотлар чекланганлиги сабабли, Расилез НСТ препаратини болаларга буюриш тавсия этилмайди.\nАвтотранспорт ва механизмларни бошқариш қобилиятига таъсир бўйича тадқиқотлар ўтказилмаган. Расилез НСТ препаратини автотранспорт ва механизмларни бошқариш қобилиятига таъсир қилиш эҳтимоли кам. Бироқ, бундай воситаларни бошқариш вақтида, антигипертензив препаратларни қабул қилишда вақти-вақти билан бош айланиши ва уйқучанлик ривожланиши мумкинлигини ёдда тутиш керак.\nРасилез НСТ препарати билан даволанганда дозани ошириб юборилиши юзасидан маълумотлар йўқ. Дозани ошириб юборилишини тахминий белгиси артериал гипотензия ҳисобланади, бу алискиреннинг антигипертензив самараси билан боғлиқ.\nГидрохлоротиазиднинг дозасини ошириб юборилиши диурезни ҳаддан ташқари кучайиши оқибатида организмда электролитлар заҳирасини камайиши (гипокалиемия, гипохлоремия, гипонатриемия) ва дегидратация билан ассоциацияланади. Дозани ошириб юборилишини энг характерли белгилари бўлиб кўнгил айниши, ва уйқучанлик ҳисобланади. Гипокалиемия мушак спазмларини ривожланишига ва/ёки юрак аритмияларини зўрайишига олиб келади, бу ангишвонагул гликозидлари ёки маълум антиаритмик препаратларни бир вақтда қўллаш билан боғлиқ.\nДаволаш. Симптоматик ва тутиб турувчи даволаш ўтказилади.\nГемодиализ муолажасини оладиган, буйрак етишмовчилигининг терминал босқичи бўлган пациентлар иштирокида ўтказилган тадқиқотлар вақтида, алискиреннинг диализ клиренси паст (препарат перорал қабул қилинганида клиренси < 2%) бўлган. Шунинг учун диализ алискиреннинг дозасини ошириб юборилишини даволаш учун самарали ҳисобланмайди.\n14 таблеткадан блистерда; 1 ёки 2 блистер картон қутида.\n30оС дан юқори бўлмаган ҳароратда, намликдан ҳимояланган жойда сақлансин.\nраствор Альбумина 10%28.05.2018Кейингиси


08-01-2015 | 14:03\nZAMIN.UZ / Узбекистон / 08 Январ 2015 года1 101\n“Флешка” маиший ва электрон техника бозорини кўчириш билан боғлиқ тафсилотлар аниқ бўлди, Бу хақда batafsil.uz'га асосланиб kun.uz хабар бермоқда. Тошкент шаҳар Архитектура ва қурилиш Бош бошқармаси бошлиғи Асомиддин Тожиевнинг маълум қилишича, шаҳар аҳолисига қулайликлар яратиш мақсадида бозор ҳақиқатдан ҳам кўчирилади. Аммо, унинг сўзларига кўра, бу жиддий ёндошувни талаб қилади.Бозорни кўчиришнинг аниқ муддатлари ҳозирча номаълум. Айни пайтда бозор жойлашадиган ҳудуд белгиланмоқда. Бу борадаги барча ишлар шошқалоқсиз, босқичма-босқич ва энг муҳими, шаҳарлик учун қулай тарзда олиб борилади. Шу сабабли, вазият атрофида пайдо бўлган шов-шувлар мутлақо ўринсиздир.Умуман олганда, яқин истиқболда пойтахтда бошқа бозорларни кўчириш режалаштирилмага н. Фақатгина уларнинг айримлари кенгайтирилади ёки қайта реконструкция қилинади. Хусусан, кенгайтириш ёки қайта таъмирлаш ишлари Қуйлиқ, ТТЗ, Юнусобод ва Сергелидаги бозорларда амалга оширилиши мумкин.\nЎқишни тавсия қиламиз Тошкентдаги «Малика» маиший техника ва электроника ярмаркаси кўчирилади


Омон Матжон ўз ижоди, ўзбек адабиёти ва Рауф Парфи ҳақида - BBC News O'zbek\nОмон Матжон ўз ижоди, ўзбек адабиёти ва Рауф Парфи ҳақида\nImage caption Омон Матжон оиласи даврасида\nЎзбек шеъриятининг забардаст вакили, Ўзбекистон Халқ шоири Ўзбекистон халқ шоири Омон Матжон 1943 йил 14 февралда Хоразм вилояти Янгибозор тумани Боғолон қишлоғида дунёга келган.\nЎрта мактабни тугатгач, у Самарқанд Давлат университетида таҳсил олади. Омон Матжон 1969 йил олийгоҳни якунлаганидан сўнг, 2002 йилгача Ғафур Ғулом номли Адабиёт ва санъат нашриётида муҳаррир, бўлим бошлиғи, сўнгра "Ёшлик" журналида бош муҳаррир, "Чўлпон" нашриётида директор бўлиб ишлаган.\nОмон Матжон болалагиданоқ шеърлар ёзишни машқ қилгани ва илк шеърлари эса, мактаб деворий газеталарию туман газеталарида чиқиб турганини айтади.\nУ ўзбек шеъриятига 1960-йилларда ўз йўли ва оҳангги билан кириб келади. 1970 йилда шоирнинг "Очиқ деразалар", деб номланган илк шеърий тўплами нашрдан чиқади.\n"Кейин "Карвон қўнғироғи", "Қуёш соати", "Ярадор чақмоқ" каби китобларим, "Беруний" драматик достоним, Паҳлавон Маҳмуд ҳақидаги достоним, "Ҳаққуш қичқириғи" деган қирқ афсонадан иборат китобим, "Дарахтлар ва гиёҳлар китоби" деб номланган экологик мавзудаги китобларим кетма-кет босмадан чиқди", дейди шиорнинг ўзи.\nШунингдек, 1991- 2011 йиллар ўртасида шоирнинг "Иймон ёғдуси", "Эркин ҳаволарда", "Ардахива" ва "Халоскор Руҳ" каби китоблари чоп этилган.\nОмон Матжон бугунгача ҳам фаол ижоддан тўхтамаганини айтади. Унинг "Дийдор Азиз" деб номланган янги китоби шу кунларда дунё юзини кўрган.\n"Шайх Нажмиддин Кубро, Тўрабекахоним ҳақидаги қиссаларим,истиқлолимизнинг 20 йиллигига бағишланган шеърларим "Дийдор Азиз" номи билан шу кунларда чиқди. Суюкли рафиқам Мақсудахонимга бағишланган китобим бу", дейди шоир.\nОмон Матжоннинг "Дийдор Азиз" китобига кирган шеърларидан намуналарни мана бу ерда тинглашингиз мумкин:\nШоирнинг "Умр ўтар...", "Табассум қил", "Эшигингдан ўтарман бир кун", "Менинг кимлигимни эл билса бўлди" каби қатор шеърлари таниқли ҳофизлар тарафидан қўшиқ қилиб куйланган.\nОмон Матжон 1991 – 1993 йиллар Ўзбекистон Президенти Девонида давлат маслаҳатчиси, 1993 - 1998 йилгача Давлат Матбуот Қўмитасида раис муови лавозимларида ҳам фаолият олиб борган.\nШоир адабиёт соҳасидаги хизматлари учун Ҳамза номидаги Республика Давлат мукофотига сазовор бўлган. 2006 йилда Омон Матжонга Ўзбекистон Халқ шоири деган унвон берилган.\nЎзбекистон Халқ шоири Омон Матжон билан суҳбат\nБи-би-си: Олмониядан хат ёзган Шуҳратжон исмли тингловчимиз: "Шеърга таъриф берсангиз", деб сўрабдилар. Умуман, шеър ўзи нима?\nОмон Матжон: Энди шеъри дилга солинадиган туйғу. Уни сатрларга тушиши, тузилиши энди касб-кордай сеҳри ҳам бор-да, сўзни билиш, тилни билиш...ҳаммаси ўша Ҳақ таоло тарафидан берилган...Нур томонидан илоҳий берилади, ҳар ким уни бир шаклларда қоғозга туширади. Менимча, шу нимаси...\nОмон Матжон: Энди бу - фақат шахсан шоирнинг иши. Ўзининг билими, руҳий дунёси, дунёқараши, эл-юртининг тарихини билиши, урф-одатларини билиши, ҳаммаси шу билан боғлиқ-да.\nОмон Матжон: Менинг асарларимда бир фахр туйғуси бор, бир нарсадан: жуда улуғ сиймолар ҳақида ёзганман. Паҳлавон Маҳмуд, Беруний ва яна келаверади...Янги китобим мана қўлимда турибди. "Дийдор Азиз" деган китоб. Бу истиқлолимизнинг улуғ байрами 20 йиллигига бағишланган шеърларим бор. Бу ерда Шайх Нажимиддин Кубро, Тўрабекахоним каби халқимизнинг тарихидаги улуғ сиймоларга бағишланган асарлар бор. Шайх Нажимиддин Кубронинг жасоратини икки бор аввалроқ ҳам ўқиб чиқиб, ҳозир яна бир ўқиб чиқиб, кўзларимдан ёш қалқиб кетди. Қандай буюк сиймолар бўлган бизнинг атрофимизда.\nОмон Матжон шеърларидан бирини мана бу ерда тинглашингиз мумкин:\nБи-би-си: Шуҳратжон яна сўраяптилар: "Бугунги ўзбек адабиётини кимлар мисолида кўрасиз?" Қаердан эканларини ёзмаган Жаҳонгир Эргашев ҳам: "Ассалому алайкум Омон ака. Бугунги ўзбек шеъриятига чақмоқ бўлиб кириб келаётган ёш шоирлар бўляптими?" дея савол йўллаганлар. Умуман, ўзбек адабиётининг бугуни ҳақида фикрингиз қандай?\nОмон Матжон: Энди бу жуда узлуксиз, гўзал жараён. Адабиётимиз, улуғ адибларимизнинг гўзал давоми ҳам бор-да. Дейлик, Чўлпон, Фитрат, Усмон Носир, Ғофир Ғулом, Ойбек, Зулфия, Шуҳрат, Одил акалар, Пиримқул акаларнинг меҳнатлари кўз олдимизда туради. Кейинги ёшларни ҳам бу нафис воқеотга айтсам, дейлик, Акмал Тошев, Даврон Ражаб, Дилрабо, Насиба, Беҳзод, Бектемир, Аъзам...буни бир тимсолий айтсам, бу - гўзал бир камалакнинг товланишлари.\nБи-би-си: Олмониядан хат ёзган Шуҳрат наср ва назмда - ўзбек ва жаҳон адабиётида кимни яхши кўриб ўқишингиз ҳақида сўрабдилар.\nОмон Матжон: Мисол учун, биз ҳар куни гоҳ Алишер Навоий ҳазратларининг бирон китобларини, жилдларини ўқиб қўямиз, варақлаймиз. Мен яқиндагина яна бир марта, яна бир марта, яна бир марта азиз китобимиз Қуръони Каримни ўқиб чиқдим бир чеккадан. Алишер Навоийнинг "Муножат" китобларини яна қайта-қайта кўриб чиқаяпман. Болалагимда "Мюнхаузеннинг бошидан кечирганлари"дан тортиб, Даниель Дефогача, у ёқда Кабо Абенинг "Женщина в песках"дан тортиб, ўзимизнинг Чингиз Айтматов асарларини, Одил Ёқубов, Пиримқул Қодировнинг асарлари...Ҳозир сиз телефон қилган жойда мана ўзимнинг ички кутубхонамда ҳам дунё шоир, ёзувчиларининг китоблари тахланиб турибди. Қомусий китоблар, ўзбекча, русча...\nОмон Матжон: Мен талабалик йилларимдаёқ Рауф Парфининг шеърларини ўқиб чиққанман. Жудааа ёққан менга. Уни кўргим келган ҳатто. Кейин Тошкентга Ғофир Ғулом нашриётига ишга келганимдан кейин Рауф Парфини топиб, унинг биринчи китобини нашриёт режасига киритиб, ўзим нашр қилиб берганман. У ниҳоятда бир гўзал, ниҳоятда лирик деймизми, ҳам фалсафий йўналишда ижод қилган. Ҳамда туркий дунё, бошқа дунё шоирларидан жуда кўплаб таржималар қилганди. Мен уларни чиқаришга қатнашганимдан хурсанд бўламан руҳан...\nБи-би-си: Салим исмли тингловчимиз: "Мен сизнинг шеърларингизни бошқача овоз борлиги учун ёдлаб юраман, масалан, "Ёлғоннинг умри", "Мудом чиқмас ёдимдан" сингари...", деб ёзганлар. Омон ака, мана Сизнинг "Умр ўтар...", "Менинг кимлигимни эл билса бўлди" каби қатор шеърларингиз таниқли ҳофизлар тарафидан ижро этилган. Мана шу "Умр ўтар.." номли шеърингиз ҳақида гапириб берасизми, шеърнинг яратилиш жараёни ҳақида.\nОмон Матжон: "Умр ўтар.." шеърим 80-йилларда ёзилган. Бу шеърнинг ёзилганига анча вақт бўлиб кетган, шунинг учун буни айтган ҳофизлар ҳам кўп. "Умр ўтар, вақт ўтар"ни ўзини 15-20га яқин ҳофиз айтган. Бир гуруҳ одамлар Ортиқ айтганини жуда севиб эшитишади, бирови Отажон айтганини, бири Ғуломжон Ёқубнинг айтганини, бирови бошқа-бошқа... Муяссарнинг овозлари бениҳоя улуғ. Лекин, биринчи уни, доим эслайман, ниҳоятда буюк овоз бор эди, Отажон Худойшукуров айтган. Менимча Отажонни билмайдиган одам йўқ. Ундан кейин яна мен буни эслаб, уни улуғлаб, унинг овозига, унинг шаънига бир шеър ёзганман, "Учинчи дарё" деб.\nГоҳи мен Сирдарë сайрига борсам, Кўнглимга келади қизиқ бир туйғу, Гўë шу яқин жойдан ўтиб ëтгандай, Сирдарëдан кўра каттароқ бир сув. Шу ҳолга тушаман Хоразмда ҳам, Буюк Амударë бўйида туриб, Гўë Жайҳундан ҳам баҳайбат наҳр, Яқингина жойдан оқар ўкириб. Бу нима, қандайин сирли овоз бу, Ерданми кўкданми келар бу садо, Наҳот тупроғимда кўзга ташланмай, Оқиб ëтган бўлса учинчи дарë. Билмадим, мени кўп таъқиб этади, Шу сирли акс-садо, шу илоҳий ун, Руҳим жуда юксак бўлар шу кезлар, Вужудим заминга жудаям яқин.\nБи-би-си: Катта раҳмат, Омон ака! Ўшдан Муҳаммадазим: "Ассалому алайкум! Домла, диний таълимни неча ёшингизда, кимдан олгансиз?" деб ёзибдилар. Омон Матжон: Менга ҳеч ким диний таълим берган эмас. Мактабда ўқимаган эмасман ҳам. Лекин, азиз китобларимизни кўз олдимизда, рўпарамизда қўйиб, уйда сақлаб ўтирамиз. Чунки, Ҳақ таоло берган дини иймон, руҳнинг гўзаллиги бебаҳо. Бу ниҳоятда олий хазинани асраш керак. Оллоҳ таолога шукримиз беададдир.\nБи-би-си: Тошкентдан Абдуманноп сўрабдилар: "Нима деб ўйлайсиз, ҳамма нарсани ўз вақти бор шундайми, ёшлар китоб ўқимай қўйди дейишади. Лекин, ёшлар замон билан юришни яхши кўришади, вақтида китоб оммалашди, газета, телевидение, радио, ҳозир интернет, балки келажакда интернет ҳам қолар...бунга фикрингизни билмоқчи эдим, балки китоб ва шеърларни янги талқинда ишлаш керакдир?"\nОмон Матжон: Техника, ҳалиги прогресс деган нарсанинг ҳар замонда, ўзининг турли, ранг-баранг йўллари бор. Айниқса, тинчлик замони, шундай имкониятлар яратилиб қўйилгани болаларимиз учун, бу жуда чексиз бахт. Мени куни кечагина бир мактабда болалар билан учрашувга таклиф қилишганда тарихий сиймолар ҳақида гапирганимда ҳам, ҳозиргилари ҳақида гапирсам ҳам, фантастик темаларда гапирсам ҳам, ҳаммаси ҳайрат билан, севинч билан, чуқур қизиқиш билан дилдан шунга эътибор қилишини сездим. Болаларимизнинг китобга, маърифатга бундай қарашининг ўзи биз учун катта бойлик, неъмат. Би-би-си: Салим исмли тингловчимиз ёзадилар: "Сиз ҳам Абдулло Орипов ва Эркин Воҳидовлар каби Каримов режимини қўллаб-қувватлайсизми?"\nЖумлаи ашёға бўлдум ошиқу ошуфта ҳол, Оламу одам юзин чун қилди миръот ул жамол.


By Исмоил Муҳаммад Яъқуб on 04/11/2021 АБУ БАКР ТАРИХ ХУЛАФОИ РОШИДИНЛАР\n1) Хулафои рошидин сийрати ва уларнинг шонли тарихи иймоннинг ва соғлом исломий хислатларнинг энг кучли манбаларидан бўлиб, ислом уммати то қиёмат улардан иймон шуъласини олишда ва уни инсонлар қалбига ўрнатишда давом этаверади.\n2) Нафақат мусулмонлар, балки бутун инсоният Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи ва саллам саҳобаларининг фазилатларини билишга, Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи ва салламнинг уларга берган тарбиялари асарини ва уларнинг нақадар олий мақомларга етганларини ўқиб-ўрганишга ўта муҳтождир. Зотан, улар шу билан башарият тарихида танҳо ва беназир авлод бўлдилар.\n3) Умуман Ислом тарихи ва хусусан Исломнинг илк даври тарихи шиа рофизийлар, шарқшунослар, яҳудийлар, насронийлар ва илмонийлар (секулярлар) тарафидан кўп ўзгартириш ва бузиб кўрсатишларга дучор бўлди. Гоҳ ёлғон ва уйдирма гапларни қўшиб юборишди, гоҳ баъзи тарихий ҳақиқатларни яширишди, гоҳ баъзи ривоятларни сохталаштиришди, гоҳ нотўғри таъвил қилишди. Шу боис ҳақиқатларни очиқлаш ва уларни ҳаққоний кўринишда тақдим этиш умматга фарзи кифоя бўлиб қолди. Бугун бу ишга кучи етадиган ҳар бир кишига Исломнинг илк даври тарихини сохта маълумотлардан тозалаш энг катта ибодатлардан деб санаш мумкин.\n4) Абу Бакр разияллоҳу анҳунинг ҳаёти дарслар ва ибратлар билан тўла. У Исломда Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи ва салламдан кейинги энг буюк шахсдир. Бу улуғ саҳоба жоҳилият замонида ҳам гўзал ахлоқ ва мақтовли хислатларга эга эди. Унинг бирор марта бўлсин бутларга сиғингани, ё маст қилувчи ичимлик истеъмол қилгани кўрилмаган.\n5) Сиддиқ разияллоҳу анҳу насаб илмини яхши билар эди. Уни араблар қалбига севимли қилган хислатларидан бири –қурайшликларнинг насабларини яхши билгани ҳолда ҳеч бирини насаби билан айбламас, бошқаларга ўхшаб бировларнинг насл-насаби ҳақида гапириб юрмас эди. Ўзи Қурайш ичидаги энг олийнасаб кишилардан эди. Савдогарлик касби билан машҳур эди. Жоҳилият замонида ҳам саховат билан танилган эди. Мол-дунёсидан сахийлик билан инфоқ қилар эди.\n6) Абу Бакр Аллоҳ таолонинг Ўз пайғамбари учун чиқариб берган хазиналаридан эди. У Қурайш ичида энг яхши кўрилган кишилардан эди. Аллоҳ ато этган гўзал хулқи туфайли одамлар билан осон тил топишарди, уларнинг муҳаббатини қозонганди.\n7) Абу Бакр Сиддиқ разияллоҳу анҳунинг Аллоҳга даъват қилиш йўлидаги саъй-ҳаракатлари ушбу динга бўлган иймон ва ишончнинг, Аллоҳ ва Расулига бўлган итоатнинг ижобий намунасини кўрсатиб беради. У то ўзи иймон келтирган ҳақиқат инсонлар ичига тўла кириб бормагунича кўнгли ўрнига тушмас ва хотиржам бўлолмас эди.\n8) Сиддиқ даъват йўлида синовларга учради, озорларга йўлиқди. Бошига тупроқ сочилди, Масжиди Ҳаромда дўппосланди, юзи шишиб, бурнидан ажратиб бўлмас ҳолга келди, ўзи юролмай, уйига кўтариб олиб кетилди.\n9) Сиддиқнинг ўзига хос хислатларидан бири унинг шижоати ва журъати эди. У ҳақ борасида ҳеч кимдан ҳайиқмас, Аллоҳнинг динига ёрдам беришда, динга амал қилишда ва Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи ва салламни ҳимоя қилишда ҳеч кимнинг маломатига парво қилмас эди.\n10) Сиддиқ азобга гирифтор бўлаётган мусулмонларга ёрдам беришга жуда катта ҳисса қўшди. У мусулмон қулларни сотиб олар ва Аллоҳ йўлида озод этар эди. Бу иши билан у зулмга дучор бўлаётган инсонларни золимлар қўлидан қутқариш борасида барчага ўрнак бўлди.\n11) Сиддиқ разияллоҳу анҳунинг насабларни яхши билиши даъват ишида қўл келди. Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи ва саллам ҳаж ва савдо-сотиқ мавсумларида келган турли араб қабилаларини даъват қилиш учун чиққанларида Абу Бакр доим у зотга ҳамроҳлик қиларди. Насаблардан яхши хабардор бўлгани туфайли ҳар бир қабилага ўзига муносиб муомала қилиб, уларнинг кўнглига йўл топишга ҳаракат қиларди.\n12) Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи ва салламнинг ҳижрат сафарларида Абу Бакр Сиддиқ у зотга ҳамроҳ бўлди. Даъватнинг илк кунларидан то Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи ва салламнинг вафотларига қадар ҳам Абу Бакр у зотнинг ўнг қўли, энг яқин ёрдамчилари эди. У нубувват чашмасидан қониб-қониб ичди. Ҳикмат, иймон, эътиқод, тақво ва ихлоснинг чўққисини эгаллади. Унинг Расулуллоҳ билан ўта яқин дўстлиги ўз самараларини берди ва солиҳлик, сиддиқлик, зокирлик, уйғоқлик, софлик, қатъият, самимият, ихлос, фаҳм-фаросат каби мевалари Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи ва саллам замонларида ҳам, у зотнинг вафотларидан кейин ҳам кўп ўринларда иш берди. Расулуллоҳнинг вафотларидан кейин Бани Соида шийпонида бўлган йиғилишда у ўзининг қатъияти, аниқ ва лўнда сўзлари билан ҳаммани қаноатлантира олди. Усома лашкарини йўлга чиқариш, муртадларга қарши уруш қилиш масалаларида қатъият кўрсатди. Бузилганни тузатди, вайрон бўлганни қайта тиклади, сочилганни жамлади, йўлдан чиққанни йўлга солди.\nAvvalgi maqolaAқидати таҳовийя шарҳи | 39 | Шайх Содиқ Самарқандий\nKeyingi maqola Намоз: Намозда сафларни текислаш


Кўп марта кўрган бўлсангиз ҳам, севимли фильмларингиздаги сиз эътибор бермаган ҳолатлар (фото) - 21 Апреля 2022 - Yangiliklar Olami - www.SherlarUz.CoM - SMS SHERLAR, SEVGI SHERLARI, YANGI\nГлавная » 2022 » Апрель » 21 » Кўп марта кўрган бўлсангиз ҳам, севимли фильмларингиздаги сиз эътибор бермаган ҳолатлар (фото)\n«Соҳибжамол ва махлуқ»\nФильм давомида Белл бош кийимсиз юради. Кино ижодкорлари авваллари фақат ижтимоий меъёрларга амал қилмайдиган аёлларгина боши очиқ юришини ҳисобга олмаган кўринади. Қизиғи шундаки, фильмда ҳам шаҳарчанинг барча оддий аҳолисининг бошида рўмол ва қалпоқ бор. Аммо Гастон ва унинг ҳамроҳи Лефу дам олган жойнинг ёш хонимлари, истисносиз, боши очиқ. Эҳтимол, Беллни «ғалати» деб аташлари бежиз эмасдир? Ахир соҳибжамол қиз ва махлуқ ҳақидаги эртак 1740 йилда, жамоат жойларида бош кийим кийиб юриш ҳали ўтмишга айланмаган пайтда ёзилган.\nЭсингизда бўлса, вампир Эдварднинг териси қуёш нурида порлайди. Лекин негадир бу Калленлар оиласининг бошқа аъзоси Элисга тааллуқли эмас. У қўлқоп ва қора кўзойнак тақиб юришига қарамай, қуёш юзининг очиқ жойларига тушади, лекин қиз кун давомида хотиржам юради ва умуман порламайди.\nМарк Уотни Марсда ёлғиз ўзи юрганида 1997 йилдан бери ишламай қолган Pathfinder аппаратини топади ва ундан Ерга сигнал юбориш учун фойдаланади. Қизиқ, қандай қилиб у 40 йил олдинги технологияни тушунади, ҳатто унга замонавий ўтказгичларни улайди? Диққат билан қарасангиз, ўтказгичлар ҳам ўзиники каби мос келади.\n1-кадрда Кевин супермаркетда саватига қизил идиш ювиш воситасини солганини аниқ кўриш мумкин. Аммо уйга қайтаётганда пакетлари йиртилиб кетади ва бундай идиш йўқлиги маълум бўлади. Бироқ бу Кевиннинг ушбу воситани бироз кейинроқ уйда ишлатишига тўсқинлик қилмайди.\nШунингдек, болакай тўла пакетларни қанчалик осон олиб юришига эътибор беринг. У қўлларини умуман зўриқтирмайди. Аслида гел идишларнинг ўзи камида 1,5 кг оғирликда бўлади.\n«Алиса ғаройиботлар мамлакатида»\nАлиса қуён инидан йиқилиб тушганда, бўйнидаги занжир сирли равишда ғойиб бўлади. Қиз пастга қараганда маржон бўйнида эди, бир неча сониядан кейин у йўқолади. Бу ҳолат қизнинг катталашиши ва кичрайишидан олдин ҳам содир бўлади.\n«Жосус болалар-2: Йўқолган орзулар ороли»\nФильм ёш саргузаштчилар Кармен ва Жунининг истироҳат боғидаги саргузаштлари билан бошланади. 1-кадрдаги одам уларга баъзиларнинг юқори тезлик туфайли кўнгли айнишини айтади ва бунинг исботи сифатида у соябонни кўтаради, шу заҳотиёқ кимдир қайт қилади. Аммо кейинроқ ушбу аттракциондаги барча кабиналар ҳаракат пайтида шиша гумбаз билан маҳкам ёпилганлиги кўрсатилади.\n«Шерлок Холмс: соялар ўйини»\nҲақоратланган Мери стаканидаги ичимликни Холмснинг юзига сепиб юборади. Аввалига унинг пешонасидаги сочлар қуруқ бўлиб, бир неча сониядан сўнг бирданига тушунарсиз тарзда намланади. Ёноғдаги томчилар ва чизиқлар ҳолати ҳам ўзгаради.\nВампир Алиранинг сирғаларига эътибор беринг. Унинг Анна билан кескин суҳбати давомида бу безаклар пайдо бўлади ва йўқолади.\nГэйл ов пайтида Китниссга нон олиб келганида, у ҳаяжонланиб сўрайди: «Наҳотки бу ҳақиқий?». У ўзини анчадан бери нон кўрмагандек тутади. Аммо 12-округда новвойхона бор эди: Пит бу ерда ота-онасига ёрдам беради ва тортларни безашни ўрганади, кейинчалик бу унга ниқобланишида ёрдам берди.


Европаликлар: Қозоғистон – ишончли ҳамкор - Номадлар,Турклар,Қозоқ одатлари ва анъаналари,Қозоғистон табиати,Хориждаги қозоқлар,Қозоғистон спортчилари,Қозоғистон тарихи | Kazakh TV\nЕвропаликлар: Қозоғистон – ишончли ҳамкор\nҚозоғистон иқтисодий ривожланиш борасида салмоқли муваффақиятларга эришди. Сўнгги йилларда жаҳоннинг турли рейтингларида республика асосий кўрсаткичлар бўйича ижобий динамика кўрсатаяпти. Экспертлар бу ҳол фаровонликнинг янада ўсишини кўрсатади, дейишаяпти. Польша Ташқи ишлар вазири ўринбосари Бартош Чихоцкийнинг айтишича, мамлакатимиз ишончли ва барқарор ҳамкор.\nБАРТОШ ЧИХОЦКИЙ, ПОЛЬША ТАШҚИ ИШЛАР ВАЗИРИ ЎРИНБОСАРИ:\n- Қозоғистон Польшанинг энг муҳим ҳамкорларидан бири. Биз икки томонлама ҳамкорлик даражасидан жуда мамнунмиз. Савдо-иқтисодий муносабатларда катта имкониятлар бор. Мамлакатларимиз жадал ривожланаяпти. Биз Марказий Европада, Қозоғистон Марказий Осиёда пешқадам. шунингдек, бизни тарих ришталари боғлаб турибди. Қозоғистонда 30 мингдан зиёд поляк яшайди ва уларга мамлакат раҳбарияти кўрсатаётган қўллов бизга яхши маълум. Бундан ташқари Польшада кўплаб қозоғистонликлар ўқияпти. Муносабатларимизни стратегик муҳим ва синалган, деб ҳисоблайман.\nМамлакатимиздаги бизнес иқлимни немис тадбиркорлари ҳам юқори баҳолашади. Уларнинг таъкидлашича, инвесторларни аввало барқарорлик, сўнгра фойдали шартлар ва имтиёзлар жалб этади. Берлиннинг «Либерал ўрта бизнес» бирлашмаси раиси Кристиан Гроссенинг айтишича, бугунги кунда Қозоғистонда 900 дан ортиқ немис корхоналари ишлаяпти. Мамлактимизга қизиқиш ортиши билан бу кўрсаткич ҳам юқорилаши мумкин..\nКРИСТИАН ГРОССЕ, БЕРЛИННИНГ «ЛИБЕРАЛ ЎРТА БИЗНЕС» БИРЛАШМАСИ РАИСИ:\n- Бугунги Қозоғистон энг яхши хорижий тажрибани кузатиб бораётган ва ўзлаштираётган муваффақиятли, барқарор ва иқтисодий ривожланган давлат. Халқаро молия марказининг очилиши унинг халқаро молия даражасига чиққанини кўрсатади. Умуман олганда, Германия учун, нафақат йирик, балки ўрта ва кичик бизнес учун ҳам, Қозоғистон жуда жозибали мамлакат. Германиядаги минглаб кичик корхоналар Қозоғистон билан ишлашни истайди. Давлатимиз тиббиёт, рақамлаштириш, янги технологиялар борасида катта тажрибага эга. Бу соҳаларда биз икки томонлама ҳамкорликнинг жадал ривожлантиришимиз зарур.\nRegional Focus. 01.02.2019


Telegram асосчиси илованинг реклама модели ҳақида сўзлаб берди | Mobinfo.uz\nЎзбекистондаги энг оммабоп мобиль илованинг асосчиси Павел Дуровнинг бугун маълум қилишича, Telegramда монетизация имконияти фақат катта, кўпчилик аудитория учун ишловчи каналларда мавжуд бўлади. Унинг сўзларига кўра, иловадаги рекламани кўпчилик кўрмайди, ва у хусусий чат ва гуруҳ чатларда умуман бўлмайди.\nШунингдек, Telegramдаги реклама таргетлашган эмас, балки фақат контекстли бўлади. Мессенджер бегона реклама тармоқларини иловадан олиб ташлайди. Фойдаланувчиларда рекламани кўришдан вос кечиш имконияти бўлади. Лекин фойдаланувчилар кўрадиган реклама эълонлари канал эгаларига фойда келтиради.\nHuawei запустила в Великобритании рекламу со статуями огромных ворон\n← Видеообзор Samsung Galaxy S21 и Galaxy S21+ АКТ вазири ёшлар билан очиқ мулоқот ўтказди →


Беғубор ва бетакрор онлар яратиб... — Ishonch Gazetasi\nЖиззах вилоятида мактаб ўқувчиларининг жорий йил ёзги таътил даври кўнгилли ва мароқли кечди. Фориш, Зомин, Шароф Рашидов, Ғаллаорол туманлари ҳудудида жойлашган 10 та стационар оромгоҳда 5304 нафар, вилоятдаги таълим муассасалари қошида ташкил этилган 161 та кундузги оромгоҳда 9975 нафар бола соғломлаштирилди. Ўтган йили 5,5 фоиз болажонлар оромгоҳларга қамраб олинган бўлса, бу йилги кўрсаткич 7,9 фоизга етди.\nМавсумда вилоят касаба уюшма ташкилотлари бирлашмаси кенгаши шаҳар ва туманлар ҳокимлари билан ҳамкорликда ногирон, боқувчисини йўқотган вояга етмаганлар, шунингдек, ижтимоий ҳимояга муҳтож болаларни имтиёзли ва бепул йўлланма билан таъминлашга алоҳида эътибор қаратди. Хусусан, жорий йилда 100 нафар ногирон ва эҳтиёжманд оилалар фарзандлари касаба уюшмалари маблағи, 100 нафар Меҳрибонлик уйи тарбияланувчилари ва 80 нафар Оролбўйи минтақаси болалари давлат бюджети, 62 нафар кам таъминланган оилалар фарзандлари ҳомийлар маблағлари, 165 нафар профилактик ҳисобда турувчи оилалар болалари ҳокимликлар, 749 нафар ўқувчилар жамоа шартномалари орқали оромгоҳларда бепул ҳордиқ чиқарди.\nАксарият болалар оромгоҳлари мавсумда 4-5 босқичда, Шароф Рашидов номли оромгоҳ эса 7 босқичда фаолият кўрсатиб, республикадаги энг илғор оромгоҳлар қаторида эътироф этилди.\nЖиззах шаҳридаги 1-болалар мусиқа ва санъат мактабида 2019 йил ёзги болаларни дам олдириш ва соғломлаштириш ташкилотчиларининг мавсум якунларига бағишланган анжумани бўлиб ўтди.\nУнда болаларни ёзги дам олдириш ва соғломлаштириш мавсумини уюшқоқлик билан ташкил этган ташкилотлар ҳамда оромгоҳларда фаолият юритган энг фаол, ташаббускор ходимлар рағбатлантирилди.\n«Лочин» оромгоҳи тарбиячиси Гавҳар Худойқулова «Энг ғамхўр тарбиячи», «Зангори олов» оромгоҳи бош етакчиси Ёдгор Тўлаганов «Энг фаол етакчи», «Зомин санрайз» оромгоҳи ходими Хуршид Жонибеков «Энг яхши спорт мураббийи» деб топилди. Шунингдек, «Энг яхши тиббиёт ходими», «Энг яхши пазанда», «Энг намунали стационар оромгоҳ», «Энг масъулиятли ташкилотчи», «Энг яхши оромгоҳ бошлиғи», «Энг яхши ҳамкор», «Энг ғамхўр ҳомий» номинациялари бўйича ғолиблар муносиб тақдирланди.\n– Болалар билан ишлаш, уларнинг беғубор оламини ҳис қилишнинг ўзи бир бахтдир, – дейди «Лочин» болалар соғломлаштириш оромгоҳи тарбиячиси Гавҳар Худойқулова. – Шундай шарафли касбда ишлаётганим, ушбу анжуманда «Энг ғамхўр тарбиячи» номинацияси ғолиби бўлганимдан хурсандман.\nМавсумда энг намунали фаолият кўрсатган оромгоҳлар, уларда фаолият юритган ходимлар, мавсумни ташкил этишда фаол иштирок этган ҳомий ташкилотлар, хўжалик органлари, ҳокимликлар, ҳамкорлар, идора ва ташкилотлар муносиб тақдирланди.\nБундан буён ҳар ким ўз иши учун жавоб беради\nЎзбекистон қачон стартаплар мамлакатига айланади?\nГАЗЕТА ЎҚИЛМАСЛИГИГА КИМ АЙБДОР?\nМен бошқа тоққа чиқмайман, токи…


Бола ўз отасини намозга даъват қилса бўладими? - Musulmonlar\nАссалому алайкум. Мени саволим шуки, агар бир инсонни отаси намоз ўқимаса, ҳатто ёши улуғ бўлиб кетгунча ҳам Аллоҳга ибодат қилмаса,фарзанди отасига Аллоҳга ибодат қилмаслик қаттиқ гуноҳ эканлигини тушунтирса бўладими? Отага гапирилмайди, фақат дуо қилинади,дейилади. лекин, отасини умри ўтиб боряпти, қиёмат куни келганда умри намозсиз ўтган отадан қандай Аллоҳга жавоб беради, деб хавотирланиб отасига тушунтирса бўладими ёки отага бундай гап гапириш гуноҳми? Уларни дили\nоғрийдими? Фақат дуо қилинади, деяпти. (Савол қисқартирилган.)\nВа алайкум ассалом. Ота-оналар ҳақига албатта дуо қилинади. Шу билан бирга, инсон аввало ўз яқинларини ёмонлик ва фалокатдан сақлаб қолишга ҳаракат қилиши керак. Шунинг учун, имон-эътиқод масалаларида ҳам аввало ўз яқинларимиз, ота-оналаримиз, ака-укаларимиз, опа-сингил ва қариндош-уруғларимизга Аллоҳни, мусулмонлик ва ундаги амалларни ўргатишимиз керак. Отасини мулойимлик ва ҳикмат йўли билан ҳаққа даъват қилишда бизга энг гўзал ўрнак Иброҳим алайҳиссаломдир. Агар отангизга ўзингиз гапира олмасангиз, Исломни ўргатадиган китоб совға қилинг, агар китобни ўқимаса, аудио ёки видео даъватлар эшитишга жалб қилиб, ёки ўзингиз таниган бирон бир олим инсонга айтинг, отангизга даъват қилсин, тушунтирсин. Нима қилиб бўлса ҳам, яқинларимизни Исломга, амалга чақиришимиз керак.\nСизга ота-она ҳақидаги Бақара сураси 215, Исро сураси 23-25 оятларларни ўқиб чиқишни тавсия қиламиз.\nОта-оналаримизни гуноҳ ва маъсиятга буюрган буйруқларидан бошқа ҳар бир айтганини бажаришимиз, уларга энг чиройли ҳолатда муомала қилиб, хизматларини бажо қилишимиз керак. Ҳақларига кўп дуо қилишимиз керак.\nДуо Имон Намоз Ота-она\nҲижома тўғрисида сўрамоқчиман


Халқаро қонунларни ҳам айланиб ўтса бўлади…ми?\n30 ноябр 2020, Тошкент вақти: 04:07\nАҚШ Марказий разведка бошқармаси Европа аэропортлари орқали Америкага террорчиликда гумонланилган одамларни яширинча олиб чиқиб кетаётгани ошкор этилгач, катта халқаро жанжал бошланганди.\nАҚШ инсон ҳуқуқларини бузишда айбланди, бу ишда унга кўмак берган Европа давлатлари ҳукуматларининг обрўси эса кескин тушиб кетди.\nДемократик Ғарб махсус хизматлар қонунбузарлиги қай даражага етганини тергов қилаётган бир пайтда Россия, Хитой ва Марказий Осиё давлатлари гумонланган шахсларни қонун доирасидан ташқари ҳолда шов-шувсиз топшириш механизмини аллақачон ишлаб чиққан. Таҳлилчилар бу ишда Ўзбекистон ва Хитой асосий ташкилотчилар вазифасини бажараётганини айтади.\nШанхай ҳамкорлик ташкилотининг Минтақавий аксилтеррор тузилмаси 2004 йилда ташкил этилган. Нуфузли “Агентура” нашри экспертлари фикрича, бу тузилма мақсади миллий ва халқаро қонунларни четлаб ўтишда махсус хизматларга кўмак кўрсатишдир. Экспертлар Ўзбекистон ва Хитой ШҲТ доирасидаги аксилтеррор йўналишдан ўзгача фикрловчилар ва мухолифатни таъқиб қилиш учун унумли фойдаланаётганини алоҳида таъкидлаган.\nРоссия Федерал хавфсизлик хизмати эса 2006 йилда Минтақавий аксилтеррор тузилма йиғилишида Ўзбекистонга Россиядан 19 киши қайтарилганини маълум қилган эди.\n“Махсус хизматлар Бош прокуратура экстрадиция тўғрисидаги илтимосни қониқтирмаган ҳолда ҳам бирон бир шахсни Ўзбекистонга топшириш учун ҳамма имкониятларни ишга солади. Масалан, Бош прокуратура розилик бермаса, қўлга олинган шахс ноқонуний мигрант сифатида Россия ҳудудидан Ўзбекистонга чиқариб юборилади ва ўзбек махсус хизматлари қўлига топширилади”,- дейди москвалик ҳуқуқ ҳимоячиси Елена Рябинина.\nУнинг сўзларига кўра, бундай ҳамкорлик ШҲТ доирасида имзоланган шартномалар асосида олиб борилмоқда. Россия икки марта халқаро меъёрларни ҳам бузган.\n“Биринчи марта 2006 йил октябрида Европа суди қарорига зид тарзда Рустам Мўминов Ўзбекистонга топширилган. Иккинчи марта эса 2007 йил декабрда Европа судининг махсус қарори бўлишига қарамай, Абдуғани Қамалиев Тошкентга қайтарилди. Унга нисбатан бу ерда қийноқлар қўлланилди ва у 11 йилга озодликдан маҳрум этилди”,- дейди ҳуқуқ ҳимоячиси.\nМосквада нашр этиладиган “Новая газета”нинг ёзишича, бундан аввал расмий Тошкент Москвадан Дилшод Қурбонов, Алишер Усмонов ва Ивановода меҳнат қилаётган 12 ўзбекни диний экстремистликда айблаб, Ўзбекистонга қайтарилишини талаб қилган. Фақат Европа судининг аралашуви билангина улар Ўзбекистонга қайтарилмай қолган.\n“Махсус хизматларга бошқа давлатдаги ўз фуқаросини қайтариб олиш йўлидаги тўсиқлардан бири қочқинлик мақоми эди. Бу мақом ўз ватанида диний эътиқоди учун таъқиб қилинаётган ўзбеклар ва тожиклар учун бир нажот эди. Бироқ ШҲТ уларга қочқинлик мақоми берилмаслиги тўғрисида шартнома қабул қилди”,- дейилади “Новая газета”да.\nМуаллифнинг таъкидлашича, бундай вазиятдан Ўзбекистон жуда унумли фойдаланмоқда.\nБироқ тошкентлик кузатувчи Комрон Алиев бошқача нуқтаи назарда.\n“Ўрта Осиë ҳудудида терроризм, деган тушунча деярли йўқ. Террорчиларнинг ўзи ҳам йўқ. Буни давлатлар ўзига катта сиëсат майдони қилиб олган. Россия буни нима деб тушунади: мустақиллик учун курашувчи чеченларга қарши курашиш, деб тушунади. Хитойда эса бу уйғурларга қарши курашиш, Тибет мухториятига қарши курашиш. Хулоса шундан иборатки, бу терроризмга қарши кураш Ўрта Осиë учун жуда ҳам долзарб масала эмас. Минтақа давлатлари эҳтиёж туғилса, Интерпол орқали ҳам ишлаши мумкин. ШҲТнинг терроризмга қарши курашиш гуруҳи тузишига ҳеч қанақа эҳтиëж йўқ”,- деди К.Алиев.\n“Агентура” нашри экспертларининг билдиришича, Россияга Хитой ва Марказий Осиё давлатларидан деярли айирмачилик, террорчилик ва экстремистликда айбланган шахслар қайтарилмаган. Лекин Хитой айримачилик ва террорчиликда гумон қилинган фуқароларини қайтариб олиш борасида Ўзбекистондан олдинги ўринда турибди.\nҚозоғистонлик таҳлилчи Эдуард Полетаев фикрича, Шинжон-Уйғур ва Тибет масаласи Хитойнинг оғриқли нуқталаридир.\n“Шунинг учун Хитой Марказий Осиё давлатлари уйғур ва тибет ҳаракатлари учун база бўлиб қолмаслигига ҳаракат қилади. Хитойнинг бу борадаги позицияси ўта қатъий. Шунинг учун ШҲТ доирасида айирмачилик, экстремизм ва террорчиликка қарши кураш, энг аввало, Хитой кўрсатмасига мувофиқ олиб борилмоқда”,- дейди Эдуард Политаев.


- Ўт (сафро) жигар ҳужайралари ишлаб чиқарадиган сарғиш-қўнғир рангли суюқлик бўлиб, таркибида сув, органик моддалар, оқсиллар, аминокислоталар, витаминлар, гормонлар ва бошқа моддалар бор. Одам жигари бир кеча-кундузда 2 литргача ўт ишлаб чиқаради. Ўт пуфаги жигарнинг пастки юзасидаги махсус чуқурчада жойлашган. Унда ортиқча ўт сақланади. Ўт йўллари жигар ҳужайралари орасидан бошланиб, бўлакчалар ва бўлаклар оралиғида аста-секин умумийлашиб боради.\nЎт қопи олиб ташланса...\nКўрилган: 6 481\nЧоп этилган: 23-02-2020, 23:16\nЧоп этилган: 4-04-2020, 02:31


Анжир парваришлаш | АгроОлам.Uz\nДомой Боғбончилик Анжир парваришлаш\nТоморқаларда экиш учун тавсия этиладиган анжир навлари: Кадота, Қора-анжир, Крымский, Узбекский желтый ва ҳ.к.\nАнжирни экиш схемаси – 5×4 м, кўчатларини экиш муддати – март ойи давомида амалга оширилади.\nКўчат ўрага қўйилиб, олдин олинган тупроқ чуқур тагига солиниб кўмилади. Кўчат экилгандан сўнг ҳар бир чуқурга сув қуйилади. Бунда тупроқ зичланиб, кўчат яхши кўкаради. Тупроқ чўккандан сўнг кўчат атрофига тупроқ солиб тўлдирилади. Кўчатлар тупроқ намлигига қараб суғориб турилади.\nПарваришлаш. Анжир қишга кўмиладиган субтропик экин тури. Уни бутасимон шакллантириш қишга кўмишни қулайлаштиради. Бунда асосий 3–4 та йирик шох қолдирилади. Қишдан чиққан анжир туплари новдаларини 1/3 қисмига қисқартирилади. Қалинлашиб кетган шохлар сийраклаштирилади, бу ҳосилни камайтирмасдан, балки анжир тупини ичига шамол, қуёш нури киришини таъминлайди.\nТоморқадаги анжир тупларига соф ҳолда 250–300 г азотли, 200–220 г фосфорли ва 180–200 г калийли ўғитлар солиниши тавсия қилинади. Азот ўғити иккига бўлиб, 30–40 фоизи кузда, қолгани апрель ва июль ойларида тенг миқдорда солинади. Ҳар 2–3 йилда ўртача 50–60 кг чириган гўнг солиш ҳосилдорликнинг ошишига ижобий таъсир этади.\nБўз тупроқларда анжир ўсимлигига ўсув даври мобайнида 6–10 марта, шағалли ерларда 10–12 маротаба суғорилади.\nКасаллик ва зараркунандаларга қарши курашиш. Анжирга ўргимчаккана зараркунандаси тушади.\nУзум қуртига қарши эрта баҳорда Каратэ 5% эм.к. (10 сотихга 40 мл) препарати пуркалади. Ушбу препаратлар бўлмаганда тамаки қайнатмасидан фойдаланиш ҳам мумкин.\nҲосилни йиғиштириш. Анжир мевалари ёзнинг ўрталарида пишиб етилишни бошлайди. Турли навлар ҳар хил муддатларда пишади. Мевалар банди билан узилса улар сифатини бузмай, узоқроқ сақланади. Тўқ жигирранг рангли мевалар навга хос рангга кирганда узиш бошланади. Сақлашга ва қуритишга мўлжалланган мевалар ўз муддатида узилганидагина улардан юқори сифатли анжир олиш мумкин. Пишиб кетган мевалар вақтида териб олинмаса шохида қуриб қолади.