CANNES 2019: Nire Urrezko Palma iritsi denean | Zinema | Pantaila handian\nYou are here: Home ∼ 2019 ∼ May ∼ 20 ∼ CANNES 2019: Nire Urrezko Palma iritsi denean\nIritsi da. Zinemaldi honetan guztiz harrapatu, barruraino iritsi zaidan filma. Ez da Malicken konsagratuarena, ahots propia duen Céline Sciammarena baizik. Zinemaldi erdia geratzen da baina “Portrait de la jeune fille en feu” da oraingoz nire Urrezko Palma.\nAdele Haenel izugarri dago erretratatu behar duten emakumearen paperean\nZuzendari fantziarra kontutan izan beharko horietakoa bihurtu da idatzi eta zuzendu dituen “Tomboy” edo “Bande de Filles” (Girlhood) luzeegatik edo “Mi Vida Como Un Calabacín” filmaren gidoiari esker. Hortaz estreinekoz Canneseko Lehiaketa Ofizialean izateko lekua irabazita zuen Céline Sciammak. Eta hautaketa guztiz merezita probatu du. Ederra, sakona da Sciammak erditutako “Portrait de la Jeune Fille en Feu”. Lehen kritika batzuen aburuz maisulana.\nLuana Bajrami eta Noemie Merlant\nLantaldearekin ikusi genuen filma. Eta kuriosoa izan zen horien iritsiera. Izan ere, bost emakumeek, gizonik ez, egin zuten eskailera igoera. Gero pantaila ikusiko genuenaren aurrerapena. Izan ere, ia bi ordutako errodajean gizonak apenas hamar minututan ikusten dira. Filmaren hasieran margolari batek (Noémie Merlan) gogoratzen du zergatik margotu zuen koadro bat. Bretainako uharte batera heldu zen, ezkondu behar zuen neska baten (Adèle Haenel) erretratua margotzera, senargaiarentzat. Valeria Golino aktore italiarrak gorpuzten duen amak eskatuta. Bizitza zer den ezagutzen ez duen neska eta arauei leial baina libre den emakume baten arteko harremana sortuko da.\nFilmearen muinoan itsatsita geratzen diren lehen amodioa eta pasio baten erretratua, non ukimenak eta maitatuaren keinuak aztertu eta gordetzen diren. Taula batean bezala amodioaren sorreraren pintzeladak jasotzen dira. Baina ez bakarrik. Ezkututako errealitatea, emakumeen artisten eta orokorrean emakumeen unibertsoaren aldarrikapena egiten den. Ederra, txundigarria, zoragarri filmatuta eta antzeztua. Espainian badu banatzailea eta zinemaldi askoren programazioan izan daiteke.\nForman oso ederra, Terrence Malicken “A Hidden Life” baina errepikakorra, astunegia iruditu zait. Duela 40 urte “Days of Heaven” filmagatik zuzendari onenaren saria jaso ondoren, eta zortzi urte bete direnean “The Tree of Life” filmagatik Urrezko Palma jaso zuela, estatubatuarrak asko itxoiten zen filma ekarri du Canneseko Lehiaketa Nagusira.\nII. Mundu Gerran naziek hildako kontzientzia objetore baten istoriari heltzen dio. Nazien aliatuen ziren austriarrak gerrara deitu zituzten eta Hitlerri bere leialtasuna zin egin behar zuten. Franz Jägerstätter (August Diehl) nekazariak ez du nazien alde armak hartu nahi, borrokatzeari uko egin eta azkenean naziek preso hartu eta hiltzen dute Berlinen. Duela urte batzuk Eliza Katolikoa martir egin zuen.\nFilmak behin eta berriz agertzen digu Jägerstätter-en nekazal bizitza, emaztearekin (Valeria Pachner) nola gobernatzen duen etxaldea. Gerora gartzelan duen bakarkadea edota kideekin duen harremana erakutsiko digu, bitartean emaztearen piurak etxaldea aurrera ateratzeko eta bizilagunen gorrotoa. Hori guztia azken urteetan erabiltzen duen off-eko narrazioan, non apenas entzuten ditugun aktoreak eta plano ederrak, informazio asko ematen dutena. Baina gauza asko, gehiegi esan gabe geratzen dira. Edertasun horretan hutsela iruditu zait, istorioa behin eta berriz errepikatu duela, luzatu filmak dituen ia 3 orduko metrajeraino. Gainera aktore sendo batzuk edukita “zuku gutxi” ateratzen diela ematen du. Gehiago espero nuen.\nAugust Diehl eta Bruno Ganz filmaren eskena batean\nAstelehenean Urrezko Palma jaso duten Dardanne anaien azkena eta Isabelle Huppert protagonista nagusi duen filma Lehiaketan.\nPosted in Etorkizuneko estreinaldiak, Zinema jaialdiak Tagged "A Hidden Life", "Portrait de la Jeune Fille en Feu", Adèle Haenel, August Diehl, Bruno Ganz, Céline Sciamma, Maria Simon, Matthias Schoenaerts, Noemie Merlan, Terrence Malick, Valeria Golino, Valeria Pachner


Fun Logosekin ... Indy Kafetegiak | Martech Zone\nAzaroaren 10ean, asteazkenean, 28 Igandea, urria 4, 2015 Douglas Karr\nPixka bat nire bloga irakurri duzuenok badakizu kafe handi bat maite dudala. Bertako lagunek badakite gustatzen zaidala kuadrillarekin egotea Babarrun Kopa. Kafetegi zoragarria da ... janari bikaina, jende bikaina, zuzeneko musika eta aulki eta gela eroso asko.\nErik Deckers bertako Indy lankidea idatzi hemengo kafetegi independenteei buruz eta bere Google Map propioa eraiki ere egin zuten jendeari erakusteko bertako kafetegi independenteak daude.\n. Bertsioaren alfa bertsioa abiarazten amaitu nuenetik Wild Birds Unlimited maparako aplikazioa, Erik-ekin lankidetzan jarduteko gune bat eskaini nuen tokiko Kafetegi Independenteak jarraitzeko eta kudeatzeko. Gaur gauean logotipoa landu dut ... Ez naiz artista grafikoa eta iruzur egitea eta irudirik gabeko irudirik gabeko irudiekin hastea gustatzen zait - baina hasiera ona dela uste dut! Clipart-a Illustrator-era tiratzen dut eta, ondoren, estilo bera duten geruza batzuk gehitzen ditut.\nIllustrator-erako Vector Bektore\nHemen duzu aholku bat, Microsoft Clipart is benetan bektoreetan oinarrituta dago eta bertan lan egin dezakezu Illustrator. Trikimailua clipart-a inportatzea da Microsoft aplikazio batera, irudiak Illustrator-era egokitzen den formatuan esportatzea ahalbidetuko duena. Microsoft Visio da horrelako produktu bat.\nBilatu Indianapolis kafetegi independenteak laster abiarazteko gunea, baita gure gure mapen aplikazioaren beta egiteko Wild Birds Unlimited, frankizien edukiak kudeatzeko sistemarekin integratuta.\nTags: atymseo kostuahelburu zehatzazenbat balio du seo-kHubSpotsarrerako marketin agentziakmarketoseo prezioaseomozSlider\n29ko azaroaren 2007an, 7: 35an\n9eko 10a ematen diot. Ez da txarra clipart erabiliz grafiko hack bat egiteko. 😉\nNahiz eta, itzala edalontzira hurbildu beharko zenukeela uste dut, UFO mugikorreko kafe katilu itxura saihestuko duzu.\n29ko azaroaren 2007an, 8: 21an\nZiurtatu Monon Coffee Company-n begiratzen duzula Broad Ripple eremuan bazaude. Broad Ripple-ren bihotzean dago eta giro atsegina eta atsegina eskaintzen du. Hori gutxi balitz, jabeetako bi Wild Birds Unlimited-en lan egiten dudan jendea da! Nola dago hori konexioetarako ?!\nLan polita gizona! Harro egongo nintzateke asmatu izanaz.\nEskerrik asko Ian!


Garazi Artetxe – Udaberri\nGarazi Artetxe naiz, neska gazte tolosarra. Enpresagintza ikasketak egin nituen, eta dantza taldeko diruzaina izan nintzen urte askotan. Geroztik, kargu gehiagotatik ere pasa naiz. Dantza egiteaz gain, lagunekin egotea, bidaiatzea… bizitzaz gozatzea dut gustuko. Latinezko esaerak dioen bezala “Carpe Diem”.\nNoiz eta nolatan hasi zinen dantzan?\n6-7 urterekin hasi nintzela esango nuke. Eta, nolatan? Bada, amak beti esan izan dit txikitatik daukadala dantzarako zaletasuna, beti ispilu aurrean dantzan aritzen bainintzen. Beraz, dantza ikastaroak eskaintzen zituztela ikusita, bi aldiz pentsatu gabe eman zuen nire izena.\nGogoratzen al dituzu zure lehen urteak?\nBai noski! Begien aurrean daukat oraindik igerileku zaharretako leku hura; Squash-eko gelak, itokinak, goian zegoen balkoi, pasarela modukoa… Gogoan dut, zapatilak gordetzeko poltsa eskuan hartu, eta poz-pozik joaten nintzela larunbat goizetan, lagunekin elkartu eta dantza pauso berriak ikastera.\nNolakoa izan zen hainbeste urte eta gero helduen talderako trantsizioa?\n13 urte edo izango nituen eta trantsizio hori ez dut oso ondo gogoratzen; a ze memoria kaxkarra dudan urteak gogoratzeko… Baina bai, helduen taldean egin genituen lehen entseguak. Urduritasun handiko egunak izan ziren, baita ilusio eta gogo handikoak ere.\nPortugalen izan zinen Erasmus egonaldian. Zer moduz joan zen urtebete dantzarik gabe?\nGaldera hau argitu nahiko nuke, zeren eta Portugalen dantzatu, dantzatzen nuen; hori bai, dantzak beste estilo batekoak izaten ziren [Barreak]. Gogorrena itzulera izan zen, berriz alpargatak jantzi eta entseguetara itzultzea. Baina, esaerak dioen bezala: Gustuko tokian aldaparik ez.\nTaldeko gaueko dantzari ofizialetako bat omen zara, a ze ohorea ezta?\nOfiziala edo… beti gustatu izan zait bai, dantzatzea eta zoroarena egitea. Baina, esango nuke, denborarekin, beste batzuk ari direla ofizialtasun hori hartzen, gaztetxoak indartsu baitatoz. Irakasle ona izan duten seinale!\nAnekdota asko gertatu zaizkit, baina bat bitxia eta inoiz ahaztuko ez dudana gona hegalariarena da. Uste dut nire auzoko festetan eskaini genuen emanaldiaren ondoren gertatu zela. Beti bezala, dantzarako erabili nuen gona, balkoian lehortzen utzi eta kalera irten nintzen. Iluntzean amaren deia, ea gona balkoitik nik gorde nuen galdezka, eta nik ezetz, gona bertan utzi eta alde egin nuela. Bada, kontua da haize bolada batek gona eraman egin zuela eta desagertu egin zela gainera, auzo guztia miatu genuelako. Anekdota hau nola amaitu zen jakiteko begiratu ondo hurrengo emanaldian ttanttodun gonarik ba ote daramadan soinean.\nTaldeko koordinatzaile ere izan zinen, nolakoa izan zen erabakia hartu zen unea? Zer sentitu zenuen?\nBozketaren hasieran lasai nengoen, baina nire izena behin eta berriz entzuten hasi nintzenean eskuak izerditan jarri zitzaizkidan, ez nekien ze aurpegi jarri, nola erantzun. Momentu horretan beldurra sentitu nuen, galdera mordoa nire buruan bueltaka: ni koordinatzailea? zergatik ni? postu honetarako ez al da egokiagoa beste norbait? ondo egingo al dut? Bestalde, pozgarria izan zen taldekideek nigan konfiantza dutela ikustea.\nGaldera erraza da hori, baina aldi berean hitzez azaltzeko zaila. Lagunak, ahalegina, diziplina, lana, festa, entseguak, dantza, emanaldiak, konfiantza, musika, neskak, mutilak, helduak, gazteak, haurrak, momentu onak, momentu ez hain onak, barreak, negarrak… hori eta askoz gehiago da Udaberri.\nEgia esan oso etorkizun ona ikusten diot taldeari. Neska-mutil asko datoz lanerako eta dantzarako gogoz; ikusi besterik ez dago taldeak azken urteetan izan duen bilakaera. Beraz, pixkanaka belaunaldi berriei lekua uzteko garaia dela uste dut, ziur bainago primeran egingo dutela beraien lana.


Emakumeenganako Indarkeriaren Aurkako Egunari lotutako jarduerak antolatu dituzte biharko - Busturialdeko Hitza : Busturialdeko Hitza\nEmakumeenganako Indarkeriaren Aurkako Egunari lotutako jarduerak antolatu dituzte biharko\nEmakumeenganako Indarkeriaren Aurkako Nazioarteko Eguna azaroaren 25ean, domekan, baldin bada ere, eskualdeko hainbat udalerri jarduerak aurretiaz prestatzen hasi dira. Esate baterako, Forun eta Bermeon bihar emango diete hasiera ekimenei.\nModu horretara, Forun herritarrei zuzendutako genero indarkeriaren aurkako sentsibilizazioa lantzeko tailerra antolatu dute. Foruko Udaletik jakitera eman dutenez, tailerra udaletxean egingo dute bihar, 19:00etatik 20:00etara. Tailerra Bizkaiko Foru Aldundiaren laguntzagaz prestatu dutela azaldu dute, eta herritar guztiei parte hartzera animatu diete.\nZine emanaldia, Bermeon. Bermeon, bestalde, Erroxape Emakumeen Taldeak antolatutako ekimenagaz emango diote hasiera Emakumeenganako Indarkeriaren Aurkako Nazioarteko Egunari lotutako jarduerei.\nErroxapeko kideek adierazi dutenez, gaiarekin lotura zuzena duen 3 anuncios en las afueras pelikularen emanaldia eskainiko dute. 19:30ean jarri dute hitzordua, taldearen lokalean.\nBermeoko Udalak herritarrei dei egin die antolatutako ekintzetan parte hartzera.


Euskal AEko Osasunaren Ikuspegia. 2008 / Panorama de la salud de la C…\nEuskal AEko Osasunaren Ikuspegia. 2008 / Panorama de la salud de la C.A. de Euskadi. 2008\nHidrosfera eta atmosfera\nEuskal AEko Osasunaren Ikuspegia. 2008. Panorama de la salud de la C.A. de Euskadi. 2008\nat EUSTAT - Euskal Estatistika Erakundea - Instituto Vasco de Estadística\nOsasunaren Ikuspegia 2008 Panorama de la Salud 2008u 2.\nÍNDICE AURKIBIDEA Pág./Or.1. CONTEXTO SOCIOECONÓMICO 11 1. TESTUINGURU SOZIOEKONOMIKOA2. DETERMINANTES NO MÉDICOS DE LA SALUD 19 2. OSASUNAREN ERAGILEAK, MEDIKUNTZAZ KAN POKOAK 2.1. Medio ambiente 21 2.1. Ingurunea 2.1.1. Calidad del aire 22 2.1.1. Airearen kalitatea 2.1.2. Emisiones de gases de efecto invernadero 23 2.1.2. Berotegi-efektuko gasen isurpena (BEG- (GEIs) en) 2.1.3. Calidad del agua de consumo 25 2.1.3. Kontsumorako uraren kalitatea 2.1.4. Recuperación de suelos para nuevos usos 26 2.1.4. Lurrak leheneratzea beste erabilera ba- tzuetarako 2.2. Hábitos de vida 27 2.2. Bizi-ohiturak 2.2.1. Actividad física 27 2.2.1. Jarduera fisikoa 2.2.2. Exceso de peso 29 2.2.2. Pisu gehiegia 2.2.3. Obesidad 31 2.2.3. Gizentasuna 2.2.4. Peso insuficiente 32 2.2.4. Pisu gutxiegia 2.2.5. Accidentes 32 2.2.5. Istripuak 2.2.6. Población fumadora 33 2.2.6. Erretzaileak 2.2.7. Población exfumadora 34 2.2.7. Erretzaile ohiak 2.2.8. Población bebedora de riesgo 35 2.2.8. Edale arriskutsuak 2.2.9. Hábitos alimentarios 36 2.2.9. Elikatzeko ohiturak 2.2.10. Hábitos de sueño 38 2.2.10. Loaren ohiturak3. ESTADO DE SALUD 41 3. OSASUN EGOERA 3.1. Esperanza de vida 43 3.1. Bizi-itxaropena 3.2. Mortalidad 46 3.2. Heriotza tasa 3.2.1. Evolución 46 3.2.1. Bilakaera 3.2.2. Mortalidad. Año 2008 49 3.2.2. Heriotza tasa 2008. urtean 3.2.3. Principales causas de defunción 51 3.2.3. Heriotzaren eragile nagusiak 3.2.4. Mortalidad infantil 53 3.2.4. Haurren heriotza tasa 3.2.5. Desigualdades sociales en la mortalidad 55 3.2.5. Heriotza gizarte maila ezberdinetan 3.3. Estado de salud: Percibido y declarado 60 3.3. Osasun egoera: hautemandakoa eta jasotakoa 3.3.1. Autovaloración de la salud 61 3.3.1. Osasunaren autobalorazioa 3.3.2. Salud mental 62 3.3.2. Osasun mentala 3.3.3. Limitación crónica de la actividad 64 3.3.3. Jardueraren mugaketa kronikoa 3.3.4. Hipertensión 66 3.3.4. Hipertentsioa 3.4. Morbilidad hospitalaria 67 3.4. Ospitaleetako erikortasuna 3.4.1. Evolución 69 3.4.1. Bilakaera 3.4.2. Morbilidad hospitalaria por género, edad y 70 3.4.2. Ospitaleetako erikortasuna, generoaren, grandes grupos de diagnóstico adinaren eta diagnostiko-multzo handien arabera 3.4.3. Hospital de día 74 3.4.3. Eguneko ospitalea 3.4.4. Neoplasias 76 3.4.4. Neoplasiak4. SISTEMA DE SALUD 79 4. OSASUN SISTEMA 4.1. Prácticas preventivas 81 4.1. Aurrea hartzeko neurriak 4.1.1. Vacunación antigripal 81 4.1.1. Gripearen aurkako txertoa 4.1.2. Tensión arterial 82 4.1.2. Arteria-presioa 7 3.\nPág./Or. 4.1.3. Mamografías 83 4.1.3. Mamografiak 4.1.4. Citologías 84 4.1.4. Zitologiak 4.2. Recursos 85 4.2. Baliabideak 4.2.1. Centros sanitarios 85 4.2.1. Osasun zentroak 4.2.2. Recursos humanos 88 4.2.2. Giza Baliabideak 4.2.3. Formación del personal en Ciencias de la 91 4.2.3. Osasun zientzien prestakuntza duten lan- Salud gileak 4.3. Utilización de los recursos sanitarios 92 4.3. Osasun baliabideen erabilera 4.3.1. Atención médica ambulatoria. Consultas 92 4.3.1. Anbulatorioetako medikuaren arreta. Kon- tsultak 4.3.2. Atención hospitalaria 95 4.3.2. Ospitaleetako arreta 4.3.3. Atención de urgencias 100 4.3.3. Larrialdietako arreta 4.4. Gastos en salud 102 4.4. Osasunean egindako gastua5. COMPARACIÓN INTERNACIONAL 109 5. NAZIOARTEKO ALDERAKETA 5.1. Resumen 111 5.1. Laburpena 5.2. Contexto 114 5.2. Testuingurua 5.2.1. Población y su evolución 114 5.2.1. Biztanleak eta horien bilakaera 5.2.2. Población mayor y población infantil 116 5.2.2. Adinekoak eta umeak 5.2.3. Esperanza de vida y renta per cápita 118 5.2.3. Bizi-itxaropena eta biztanleko errenta 5.3. Estado de salud 120 5.3. Osasun egoera 5.3.1. Esperanza de vida al nacer 120 5.3.1. Bizi-itxaropena jaiotzean 5.3.2. Tasa de mortalidad 122 5.3.2. Heriotza tasa 5.3.3. Tasa de mortalidad, según causas 124 5.3.3. Heriotza tasa, arrazoien arabera 5.3.3.1. Tasa de mortalidad. Sistema cir- 126 5.3.3.1. Heriotza tasa. Zirkulazio sistema culatorio 5.3.3.2. Tasa de mortalidad. Cáncer 128 5.3.3.2. Heriotza tasa. Minbizia 5.3.4. Tasa de mortalidad estandarizada 130 5.3.4. Heriotza tasa estandarizatua 5.3.4.1. Tasa de mortalidad estandariza- 130 5.3.4.1. Heriotza tasa estandarizatua da 5.3.4.2. Tasa de mortalidad estandariza- 132 5.3.4.2. Heriotza tasa estandarizatua, ge- da, según género neroaren arabera 5.3.5. Tasa de mortalidad estandarizada, según 134 5.3.5. Heriotza tasa estandarizatua, arrazoien causas arabera 5.3.5.1. Tasa de mortalidad estandariza- 136 5.3.5.1. Heriotza tasa estandarizatua. Zir- da. Sistema circulatorio kulazio sistema 5.3.5.2. Tasa de mortalidad estandariza- 138 5.3.5.2. Herio tza tasa estandarizatua. da. Cáncer Minbizia 5.4. Determinantes de salud no médicos 140 5.4. Osasunaren mugatzaileak 5.4.1. Consumo de alcohol 140 5.4.1. Alkoholaren kontsumoa 5.4.2. Consumo de tabaco 142 5.4.2. Tabakoaren kontsumoa 5.4.3. Obesidad 144 5.4.3. Gizentasuna 5.4.4. Emisión de gases de efecto invernadero 146 5.4.4. Berotegi-efektuko gasen isurketa 5.5. Personal de la salud 148 5.5. Osasun arloko langileak 5.5.1. Personal medio por cama disponible en 148 5.5.1. Gaixo akutuen ospitaleetan erabilgarri da- hospitales de agudos goen ohe bakoitzerako batez besteko lan- gile kopurua 5.5.2. Personal medio de enfermería por cama 150 5.5.2. Gaixo akutuen ospitaleetan erabilgarri da- disponible en hospitales de agudos goen ohe bakoitzerako batez besteko lan- gile kopurua 5.5.3. Personal graduado en medicina 152 5.5.3. Medikuntzan graduatutako pertsonak 5.5.4. Personal diplomado en enfermería 154 5.5.4. Erizaintzan diplomatutako pertsonak 5.5.5. Personal médico facultado para la práctica 156 5.5.5. Medikuntzan aritzeko gaituta dauden me- médica dikuak 5.6. Asistencia sanitaria 158 5.6. Osasun laguntza 5.6.1. Camas en hospitales de agudos 158 5.6.1. Gaixo akutuen ospitaleetako ohe kopurua 5.6.2. Altas hospitalarias 160 5.6.2. Ospitaleetako altak 5.6.3. Altas hospitalarias, según causas 162 5.6.3. Ospitaleetako altak, arrazoiaren arabera 5.6.3.1. Altas hospitalarias, sistema circu- 164 5.6.3.1. Ospitaleetako altak, zirkulazio latorio sistema 5.6.3.2. Altas hospitalarias, aparato di- 166 5.6.3.2. Ospitaleetako altak, digestio- gestivo aparatua 5.6.4. Estancia media en hospitales de agudos 168 5.6.4. Batez besteko egonaldia gaixo akutuen ospitaleetan8 4.\nPág./Or. 5.6.5. Ocupación de las camas en hospitales de 170 5.6.5. Gaixo akutuen ospitaleetako oheen oku- agudos pazioa 5.6.6. Consultas médicas per cápita 172 5.6.6. Mediku-kontsultak, biztanle bakoitzeko 5.6.7. Consultas odontológicas per cápita 174 5.6.7. Kontsulta odontologikoak, biztanle bakoi- tzeko 5.6.8. Cesáreas por cada 100 nacidos vivos 176 5.6.8. Zesarea kopurua, bizirik jaiotako 100 ume bakoitzeko5.7. Gastos en salud y financieros 178 5.7. Osasun eta finantza gastuak 5.7.1. Gastos en salud (% PIB) 178 5.7.1. Osasun gastua (BPGren %) 5.7.2. Gasto en salud per cápita ($ en ppc), se- 180 5.7.2. Biztanle bakoitzeko osasun gastua ($ eap- gún financiación n), finantzaketaren arabera 5.7.3. Gasto público en salud según la fuente de 182 5.7.3. Osasuneko gastu publikoa, finantzaketa financiación del sector institucional iturriaren eta erakunde-sektorearen arabera 5.7.4. Gasto en salud según proveedores y fun- 184 5.7.4. Osasuneko gastua, hornitzaileen eta gas- ciones de gasto tuaren funtzioen arabera 9 5.\n1TESTUINGURU SOZIOEKONOMIKOA CONTEXTO SOCIOECONÓMICO 6.\nEntre noviembre de 2001 y de 2006 la población de la C.A. 2001eko azarotik 2006ko azarora bitartean, Euskal AEn iade Euskadi creció casi en 50.000 habitantes –46.752– a un 50.000 biztanle gehiago izan dira –46.752–; hau da, urteanritmo medio anual del 0,45%, sólo dos centésimas por deba- % 0,45 hazi da biztanle kopurua, eta hazkunde hori EB-27kojo del crecimiento de la UE-27. hazkundea baino bi hamarren txikiagoa bakarrik izan da.Álava se adjudica un 41,6% de ese crecimiento (1,32% Hazkunde horren % 41,6 Araban gertatu da (% 1,32 urtean),anual), repartiéndose el resto casi a partes iguales los otros eta gainerakoa ia ehuneko berean banatu dute beste bi lurral-dos territorios. Bizkaia aumentó sus efectivos poblacionales deek. Bizkaian % 0,25 igo da biztanle kopurua urtean, etaen un 0,25% anual y Gipuzkoa un 0,39%. Gipuzkoan % 0,39.El crecimiento en el conjunto de España alcanzó proporcio- Espainia osoko hazkundea aurreko mendean inoiz ikusi eznes desconocidas en todo el siglo pasado, siendo para el zen modukoa izan da: aztertutako aldian % 2,05 igo da batezperíodo citado de un 2,05% anual de media. Esta evolución beste biztanle kopurua, urtean. Beste modu batera esanda,ha supuesto un aumento de 4.353.366 habitantes, el 47,4% 4.353.366 biztanle gehiago izan ditu, 27 kidez osatutako Eu-del saldo poblacional de la Unión Europea de los 27 estados. ropar Batasunaren biztanle kopuruaren % 47,4. Euskal AEkLa C.A. de Euskadi contribuye a ese aumento con un escaso hazkunde osoaren % 1,1 eskasa izan du.1,1% del total.Como se puede apreciar en la tabla 1, el aumento poblacio- 1. taulan ikusten den bezala, mendeko lehenengo bosturte-nal del primer quinquenio del siglo se consigue básicamente koan izan den hazkundea, funtsean, migrazio saldoaren on-por efecto del saldo migratorio y en mucha menor medida por dorioz lortu da eta hein handiago batean jaiotzen eta herio-la diferencia entre nacimientos y defunciones. De hecho, tzen arteko aldearen ondorioz. Izan ere, 2004. urtera arte,hasta 2004 se constatan saldos vegetativos negativos. En el saldo begetatiboak negatiboak izan dira. 2000. urtean, heldu-año 2000 comienzan a ser sensiblemente superiores las lle- tako biztanle kopurua joandakoena baino pixka bat handia- Gráfico 1 1. grafikoa Tasas de crecimiento intercensal por territorio histórico y Errolda arteko hazkunde tasa, lurralde historikoetan para España. (%) eta Espainian. (%) 4,5 4 3,5 Euskal AE C.A. de Euskadi 3 Araba 2,5 Álava 2 Bizkaia % 1,5 Gipuzkoa 1 Espainia España 0,5 0 -0,5 1900 1910 1920 1930 1940 1950 1960 1970 1981 1991 2001 1910 1920 1930 1940 1950 1960 1970 1981 1991 2001 2006Iturria: Eustat; 1981, 1991, 2001 erroldak; Biztanleriaren eta Etxebizitzaren Estatistika 2006. INE, erroldak.Fuente: Eustat. Censos 1981, 1991, 2001 y Estadística de Población y Vivienda 2006. INE, Censos. 13 7.\nTabla 1 1. taula Evolución de los saldos vegetativos y migratorios por Saldo begetatiboen eta migrazio saldoen bilakaera territorio histórico. 1991-2005 lurralde historiko bakoitzean. 1991-2005 Saldo begetatiboa / Saldo vegetativo Migrazio saldoa / Saldo migratorio Euskal AE Araba Euskal AE Araba Bizkaia Gipuzkoa Bizkaia Gipuzkoa C.A. de Euskadi Álava C.A. de Euskadi Álava 1991 -538 357 -763 -132 -2.611 741 -2.700 -653 1992 -307 393 -687 -13 -4.662 508 -3.809 -1.362 1993 -998 333 -1.190 -141 -4.542 741 -3.342 -1.941 1994 -1.509 91 -1.310 -254 -5.370 437 -4.131 -1.677 1995 -2.182 34 -1.950 -266 -4.814 668 -3.988 -1.493 1996 -2.044 161 -1.864 -341 -3.057 1.808 -3.128 -1.737 1997 -1.210 189 -1.431 32 -1.738 932 -2.327 -343 1998 -2.038 145 -1.855 -328 -2.213 309 -2.257 -264 1999 -1.609 49 -1.511 -147 -1.188 423 -1.705 93 2000 -926 296 -1.396 174 2.560 1.504 828 226 2001 -440 217 -968 311 7.079 2.316 3.184 1.579 2002 -486 325 -1.058 247 6.237 2.710 3.425 103 2003 -38 337 -878 503 6.251 2.241 4.020 -9 2004 910 534 -392 768 9.024 3.168 5.280 575 2005 894 410 -343 827 13.321 3.020 7.422 2.880Iturria: Eustat. Jaiotzen Estatistika, Heriotzen Estatistika eta Migraziomugimenduen Estatistika.Fuente: Eustat. Estadística de Nacimientos, Defunciones y Movimientos Migratorios.gadas a las salidas de población, invirtiendo una larga ten- goa izan da; horrela, migrazio saldo negatibodun joera luzeadencia de saldos migratorios negativos. alderantzikatu egin da.Una parte sustancial del incremento de habitantes en este Mende hasierako biztanleen gorakadaren zati handi batcomienzo de siglo deriva de la llegada de extranjeros: se ha atzerritarrak etortzeagatik eman da: 2001. urtean ezaugarripasado de contabilizar 31.000 residentes de esta caracterís- horretako 31.000 egoiliar zeuden eta 2006. urtean 95.000.tica en 2001 a 95.000 en 2006. El 51% residen en Bizkaia, % 51 Bizkaian bizi zen, % 20 Araban eta beste guztiak Gi-el 20% en Álava y el resto en Gipuzkoa, distribución que no puzkoan; erreferentziako bost urteetan zehar, gainera, ba-ha variado sustancialmente en los cinco años de referencia. naketa hori ez da askorik aldatu. Biztanleen % 4,5 dira, etaRepresentan el 4,5% de la población, media que se repite batezbesteko hau antzera eman da Bizkaian eta Gipuzkoansin muchas diferencias en Bizkaia y Gipuzkoa, pero que baina Araban % 6,4 igo da. 2007ko urtarrilaren 1eko errolda-sube al 6,4% en Álava. El padrón a 1 de enero de 2007 arro- ren arabera, Espainiako biztanleen % 10 atzerritarra zenjaba un 10% de extranjeros en España (4.500.000), supe- (4.500.000); baina zerbitzuen sektorea nagusi duten autono-rando ese porcentaje las comunidades autónomas con una mia-erkidegoetan ehuneko hori handiagoa izan da: Balearamplia presencia del sector servicios: Islas Baleares Uharteak –% 18,5–, Valentziako Erkidegoa –% 15–, Murtzia–18,5%–, Comunidad Valenciana –15%–, Murcia –14,5%–, –% 14,5–, Madril –% 14,3– eta Katalunia –% 13,5–. Kantau-Madrid –14,3%– y Cataluña –13,5%–. Las comunidades de riko erlai tzean dauden erkidegoetan eman dira tasarikla cornisa cantábrica presentan las tasas más bajas, sin su- txikienak, batek ere ez du gainditu % 5a. Nafarroa Estatukoperar en ningún caso el 5%. Navarra se aproxima a la media batezbestekotik hurbil egon da, % 9,2arekin.estatal con un 9,2%.Según informan las proyecciones de población realizadas Eustatek 2001eko oinarriarekin egindako biztanleen gainekopor Eustat con base en 2001, parece que el crecimiento proiekzioen arabera, urteko batez besteko hazkundea 0,4 etaanual medio se mantendrá entre un 0,4% y un 0,5%, llegán- 0,5 artean mantenduko dela eta 2015. urtean 2.200.000 per-dose a las 2.200.000 personas en 2015. Álava será el territo- tsona egongo dela ematen du. Araban emango da hazkunde-rio que acumule el incremento mayor –el 40%–. rik handiena –% 40–.Con respecto a la distribución de la población por edad cabe Biztanleak adinaren arabera sailkatuz gero, piramidean da-reseñar que ya empieza a ser visible en la pirámide la ligera goeneko hasi da ikusten jaiotza tasak pixkanaka gora egitenrecuperación de la natalidad que comenzó en el último quin- duela. Gorakada hori aurreko mendeko azken bosturtekoan14 8.\nquenio del siglo pasado: de 0 a 4 años en 2006 hay 12.976 hasi zen: 2006. urtean 2001ean baino 12.976 pertsona ge-personas más que en 2001 y de 5 a 8 un aumento de 8.236. hiago egon dira 0-4 urte arteko tartean, eta 8.236 pertsonaAun así, se está muy lejos del tamaño generacional máximo gehiago 5-8 urte arteko tartean. Hala ere, 1976. urtean jaio-alcanzado en 1976 (41.100 nacidos); en 2006 nacieron takoen kopurutik oso urrun geratu da (41.100 ume jaio ziren20.043 niños. El aporte migratorio se distribuye básicamente urte horretan): 2006. urtean 20.043 ume jaio dira. Migrazioaentre las generaciones de los nacidos entre 1995 y 1956 (10 1995 eta 1996 urteetan jaiotako umeen artean banatzen day 49 años en 2006), sin afectar notoriamente a grupos con- funtsean, (2004. urtean 10 eta 49 urte), talde jakinetan era-cretos; han sido las generaciones de 1978 a 1987 (18 a 27 gin handirik izan gabe; 1978 eta 1987 urteen arteko belau-años en 2006) las que mayores efectivos reciben: crecen naldiak izan dira (2006. urtean 18 eta 27 urte) pertsona ge-entre un 5% y un 7% de 2001 a 2006. hien hartu dutenak: 2001. urtetik 2006ra % 5 eta % 7 artean hazi da.Los veinte años de caída de la natalidad, junto con el aumen- Hogei urtean zehar jaio tza tasak behera egin du, bizi-to de la esperanza de vida y los saldos migratorios negativos itxaropena luzeagoa da eta migrazio saldoak negatiboak edoo mínimos, han producido una proporción de jóvenes reduci- gutxienekoak dira. Hori guztia kontuan hartuta, gazte ko-da –de un 16,5%–, casi seis puntos menos que la media de purua txikia da –% 16,5–, EB-25eko batezbestekoa baino iala UE-25 y 3,4 menos que España. En 1900 y en la C.A. de sei puntu txikiagoa eta Espainiako batezbestekoa baino 3,4Euskadi los jóvenes de las edades citadas representaban el puntu txikiagoa. 1900. urtean, Euskal AEn, aipatutako adine-44,5%, bajando al 34,3% en 1981. ko gazteak % 44,5 izan ziren; eta 1981. urtean % 34,3. Gráfico 2 2. grafikoa Pirámides de población de la C.A. de Euskadi 2001-2006 Biztanleen piramideak, 2001-2006 urte artekoak Adina / Edad 1905 100 1905 1915 90 1915 1925 80 1925 Jaiotze urtea / Año de nacimiento Jaiotze urtea / Año de nacimiento 1935 70 1935 1945 60 1945 1955 50 1955 1965 40 1965 1975 30 1975 1985 20 1985 1995 10 1995 2005 0 2005 1,2 1,0 0,8 0,6 0,4 0,2 0,0 0,0 0,2 0,4 0,6 0,8 1,0 1,2Iturria: Eustat. Biztanleriaren eta Etxebizitzen Estatistika 2006, Biztanleriaren eta Etxebizitzen Zentsuak 2001.Fuente: Eustat. Estadística de Población y Viviendas 2006, Censos de Población y Viviendas 2001.La C.A. de Euskadi cuenta con un número de mayores –de Euskal AEn adineko –65 urte eta gehiagoko– pertsona ko-65 años y más– importante que la sitúan a la altura de los purua handia da; horrela, Europako herrialde zahartuenenpaíses con población más envejecida de Europa, con un artean dago, % 18,6arekin, EB-25eko batezbestekotik ia bi18,6%, casi dos puntos por encima de la media de la UE-25, puntu gorago. Espainiaren ehunekoa honen parean dago.en la que prácticamente se sitúa la proporción española. De 1900. urtetik 1981. urtera ehuneko 4,3 puntu igo da Euskal1900 a 1981 se ha incrementado en 4,3 puntos porcentuales AEko talde horren kopurua, baina azken 25 urteetan kopuruael peso de este colectivo en la C.A. de Euskadi, mientras que hirukoiztu egin da: 1981. urtean % 9,1 eta gero % 18,6.en los últimos 25 años se ha duplicado, al pasar del 9,1% en Zahartzea handia eta oso azkarra izan da.1981 al 18,6% citado. No sólo se aprecia un envejecimientointenso sino también muy rápido. 15 9.\nCasi una cuarta parte de los mayores tienen 80 y más años Adinekoen ia laurdenak 80 urte eta gehiago izan ditu –biztan-–el 5% de la población–, porcentaje sólo superado por Sue- leen % 5–. Suediak bakarrik gainditu du ehuneko horicia –5,4%–. Esto supone que en 2006 había en la C.A. de –% 5,4–. 2006. urtean adin horretako 105.800 pertsona zeu-Euskadi 105.800 personas de esa edad y algo menos de la den Euskal AEn eta erdia baino pixka bat gutxiago –45.100–mitad –45.100– con 85 y más. Según las proyecciones de 85 urte eta gehiagorekin. Eustatek 2001eko oinarriarekinEustat en base a 2001, en 2010 la población de 80 y más egindako proiekzioen arabera, 2010. urtean 80 urteko etaaños ascenderá a 129.000 –el 6% de la población–, de ellos gehiagoko biztanleen kopurua 129.000 izango da –biztan-59.000 tendrán 85 y más. leen % 6–; horietako 59.000 pertsonak, gainera, 85 urte eta gehiago izango ditu. Gráfico 3 3. grafikoa Evolución del PIB. Índice de volumen encadenado BPGren bilakaera. Kateatutako bolumen-indizea (base 2005). 1980-2008(A) (oinarria: 2005). 1980-2008 (A) 8 7 6 5 4 Euskal AE C.A. de Euskadi 3 2 1 0 -1 -2 -3 2008(A) 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007Iturria: Eustat. Kontu Ekonomikoak (A). Behinbehineko datuak.Fuente: Eustat. Cuentas Económicas (A). Datos provisionales.Los cambios de tendencia poblacionales al alza, que se si- Milurtekoa aldatu aurretik biztanleen kopuruak gorako joeratúan en las inmediaciones del salto de milenio, vienen prece- izan du, batez ere 1994. urteaz gero ekonomiak hazkundedidos de crecimientos de la economía notables a partir de handia izan zuelako. 2006. urtera arte hamahiru urtean zehar1994. Han sido trece años, hasta el año 2006, con crecimien- gehitu da Barne Produktu Gordina (BPG), urtean % 3tik gora.tos del Producto Interior Bruto –PIB– que han superado el 3% 2008(A) urtean nabaritu da krisi ekonomikoa Euskal AEn; etaanual, mientras que en el año 2008(A) la crisis económica se BPGren hazkundeak behera egin du, soilik igo da % 1,8.manifiesta en la C.A. de Euskadi y el crecimiento del PIBdecae, creciendo tan sólo un 1,8%.En paralelo con los años de crecimiento económico ininte- Era berean, 1994. urteaz gero ekonomia etengabe hazteanrrumpido, desde 1994 se vienen produciendo aumentos ne- enpleguak ere igoera garbia izan zuen eta langabetu ko-tos de empleo y una fuerte bajada de las personas desem- puruak izugarri egin zuen behera. 1993 eta 1994 urteetan,pleadas. Mientras que en 1993 y 1994 casi una de cada lau pertsona aktibotik batek ez zuen lanik (% 18 gizonezkoakcuatro personas activas no tenían empleo (el 18% de varo- eta % 34 emakumezkoak). 2005. urtean, alabaina, langa-nes y más del 34% de mujeres), ya en 2005 se bajó del 5% bezia tasak % 5etik behera egin zuen, eta 2008. urtean batezde tasa de paro, afectando en 2008 a una media de 38.000 beste 38.000 pertsona egon dira langabezian.personas.A la vez, el volumen total de las personas ocupadas se sitúa Pertsona landunen kopurua milioi bat ingurukoa (987.000)próximo al millón, 987.000 en 2008, después de crecimientos izan da 2008. urtean, 1996. urteaz gero etengabe hazi os-constantes desde 1996. La paulatina incorporación de la tean. Aztertutako azken hamarkadan, emakumeak pixka-mujer al empleo ha supuesto el 52% del crecimiento en la naka enplegua lortzea % 52 hazi da, gizonen hazkundea16 10.\núltima década analizada, muy por encima de los hombres (% 11) baino askoz gehiago; eta seriea duten 23 urteak kon-que crecieron un 11%, y si se cuentan los 23 años para los tuan hartuz gero, emakumeen kopurua % 133 hazi da. Enple-que se dispone de serie, se apreciará un crecimiento de las guaren egoera onak gizon eta emakumeen langabezia tase-mujeres del 133%. La situación boyante del empleo ha su- tan alde handirik ez ematea ekarri du 2008. urtean, normaleanpuesto que la brecha por género en las tasas de paro, tradi- emakumeen egoera oso txarra baitzen.cionalmente muy negativa para las mujeres, haya práctica-mente desaparecido en 2008. Gráfico 4 4. grafikoa Evolución de la población de 16 y más años 16 urteko eta gehiagoko biztanle landunen eta ocupada por sexo y parada. 1985-2007. langabetuen bilakaera, sexua bereizita. 1985-2007. Media anual. Miles Urteko batezbestekoa. Milaka 1.100 1.000 900 800 700 Landunak guztira Total de ocupados 600 Gizon landunak 500 Varones ocupados 400 Emakume landunak 300 Mujeres ocupadas 200 Langabeak guztira Total de parados 100 0 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008Iturria: Eustat. Biztanleria Jardueraren Arabera Sailkatzeko Inkesta (BJA).Fuente: Eustat. Encuesta de Población en Relación con la Actividad (PRA).Aunque la tasa de ocupación en 2006 de la población de 16 Euskal AEn, 2006. urtean, 16 eta 64 urte arteko biztanleena 64 años en la C.A. de Euskadi –66,5%– superaba en 2,2 enplegu tasa (% 66,5) EB-27koa baino 2,2 puntu handiagoapuntos a la de la UE-27, aún se estaba a varios puntos de izan da; baina puntu altuagoak izan dituzte Danimarkakpaíses como Dinamarca –77,4%–, Países Bajos –74,3%– o (% 77,4), Herbehereek (% 74,3) edo Suediak (% 73,1). He-Suecia –73,1%–. La diferencia la explica la mayor participa- rrialde hauetan puntuazioa altuagoa izan da emakumeekción de la mujer en la actividad productiva fuera del hogar en etxetik kanpoko ekoizpen jardueretan parte hartze handiagoaesos países, muy próxima a la de los varones. dutelako, gizonen parte-hartzetik hurbilekoa.Los ocupados y ocupadas de la C.A. de Euskadi trabajan Euskal AEko landun gehienek zerbitzuen sektorean egin dutemayoritariamente en el sector servicios, perdiendo fuerza los lan; industriako langile kopuruak, beraz, behera egin du: due-trabajadores de la industria, que si hace 25 años superaban la 25 urte % 35 ziren baina orain % 23 inguru dira. Industriakoel 35%, actualmente rondan en torno al 23%. Esta pérdida de langile kopuruaren beherapen erlatibo hau herrialde garatue-importancia relativa de los trabajadores en la industria está netan ere eman da, eta lanbidearen ondoriozko gaixotasunaken consonacia con lo que ocurre en los países más desarro- bestelakoak izango direla pentsarazi behar digu.llados y debe hacer pensar en un cambio en las enfermeda-des profesionales. 17 11.\n2 OSASUNAREN ERAGILEAK, MEDIKUNTZAZ KANPOKOAKDETERMINANTES NO MÉDICOS DE LA SALUD 12.\nEn el modelo de salud de Lalonde1 los determinantes que Lalonde-ren1 osasun ereduan, hasiera batean medikuntzaztenían mayor importancia, en un principio, eran los determi- kanpoko osasun ezaugarriei eta bizi-ohiturei eman zaienantes no médicos de la salud que hacen referencia al medio garrantzi handiena, frogatuta baitago osasungarriak ez direnambiente y a los hábitos de vida ya que se demostró que las bizi-estiloek eragindako gaixotasunek gizartean kostu ekono-enfermedades causadas por los estilos de vida insanos oca- miko handia dutela.sionaban a la sociedad un elevado coste económico.Por ello, aunque en estos últimos años se le ha dado gran Horregatik, azken urte hauetan osasun asistentziari garrantziimportancia a la asistencia sanitaria, siguiendo directrices de handia eman zaion arren, OMEren arauen arabera osasunla OMS se recomienda dirigir los esfuerzos en prestar la publikoari ahalik eta arreta handiena ematea gomendatzenmáxima atención a la salud pública. Una promoción de la da. Esparru ezberdinetan sustatu behar da osasun orokorra,salud global en distintos entornos, por ejemplo, en las escue- adibidez, ikastetxeetan, enpresetan, familietan eta udalerrie-las, las empresas, las familias y los municipios, ha demostra- tan. Horrela faktore hauek modu eraginkorrean balia dai-do ser eficaz para tratar estos factores. tezke.Se entiende por medio ambiente el entorno que nos rodea y Ingurunetzat hartzen da pertsonen bizi-baldintzak ukitzen di-que afecta y condiciona especialmente las circunstancias de tuen eta horietan eragina duen gure ingurua. Airean, lurrean,la vida de las personas. La salud de los individuos se puede uretan, elikagaietan eta abarretan ematen den edozein ku-ver afectada por cualquier contaminación producida en el tsadurak du eragina banakoen osasunean; kutsadura horiaire, suelo, agua, alimentos, etc., tanto si la contaminación es biologikoa, fisikoa, edo kimikoa izan daiteke, baina baita gi-biológica, física, química o la llamada contaminación socio- zarte eta kultura arloko kutsadura eta kutsadura psikosozialacultural y psicosocial, en la que se incluye, entre otros, la ere (besteak beste, menpekotasuna, indarkeria, estresa etadependencia, violencia, estrés y competitividad. lehia).Mientras que los hábitos de vida se refieren al conjunto de Bizi-ohiturak, aldiz, pertsonen portaera edo jarrera guztiencomportamientos o actitudes que desarrollan las personas, multzoa dira; batzuetan portaera nahiz jarrera horiek osasune-que a veces son saludables y otras nocivas para la salud. En rako onak dira eta beste batzuetan osasunerako kaltegarriaklos países desarrollados los estilos de vida no saludables son dira. Herrialde garatuetan, osasunerako kaltegarriak diren bizi-los que causan la mayor parte de las enfermedades; entre -estiloek eragiten dituzte gaixotasun gehienak. Osasunerakootros podemos destacar: el consumo de sustancias tóxicas kaltegarriak dira, besteak beste, honako hauek: tabakoa, alko-como tabaco, alcohol y otras drogas, una alimentación inade- hola eta beste droga batzuk bezalako substantzia toxikoencuada y la falta de ejercicio físico. kontsumoa; elikadura desegokia eta ariketa fisikoaren falta.En la C.A. de Euskadi, enmarcadas dentro de la estadística Euskal AEn, estatistika ofizialaren barruan, gizarte eta osa-oficial, existen tres fuentes de información complementarias sun arloetan bizi dugun errealitateko alderdi ezberdinakque analizan aspectos diferentes de nuestra realidad social y aztertzen dituzten hiru informazio-iturri osagarri daude: Osa-sanitaria: la Encuesta de Salud, la Encuesta de Condiciones sunari buruzko Inkesta, Bizi-baldintzen Inkesta eta Denborade Vida y la Encuesta de Presupuestos de Tiempo. Aurrekontuen Inkesta.2.1. MEDIO AMBIENTE 2.1. INGURUNEALos factores ambientales pueden producir, entre otros, los Inguruneari lotutako faktoreek, besteak beste, honako ondo-siguientes efectos nocivos sobre la salud: la contaminación rio kaltegarriak eragin ditzakete osasunean: atmosferarenatmosférica eleva las afecciones de tipo respiratorio (bron- kutsadurak arnasari lotutako erasan kopurua handitzen duquitis crónica, asma y alergias), la reducción de la capa de (bronkitis kronikoa, asma eta alergiak), ozono-geruzaozono aumenta el riesgo de cáncer de piel, la falta de calidad desagertzean larruazaleko minbizia izateko arriskua areago-del agua potable favorece la aparición de enfermedades tzen da, edateko ura kalitatezkoa ez bada gaixotasun gastro-gastrointestinales, y el tratamiento indebido de los residuos intestinal gehiago agertzen da, eta hondakin toxikoak behartóxicos la propagación de enfermedades infecciosas; sin ol- bezala tratatzen ez badira gaixotasun infekziosoak zabaltzenvidar los problemas auditivos y de estrés derivados de la dira. Horrez gain, kutsadura akustikoak entzumeneko ara-contaminación acústica. zoak eta estresa sortzen dituzte.1 1 Lalonde y Laframboise. 1974. Políticas de salud pública. Canadá. Lalonde eta Laframboise. 1974. Osasun publikoaren politikak. Ka- nada. 21 13.\nLa Encuesta de Medio Ambiente-Familias 20082 señala que 2008ko Ingurumenari eta Familiei buruzko Inkestaren2 arabe-casi la cuarta parte de la población vasca ha detectado pro- ra, EAEko biztanleen ia laurdenak antzeman ditu arazo eko-blemas ecológicos en su entorno; el ruido ambiental es uno logikoak ingurunean; inguruneko zarata adibidez: EAEko fa-de ellos: una cuarta parte de las familias vascas soporta rui- milien laurdenak zaratak jasaten ditu (% 26); haien ustez,dos (26%) y atribuyen al tráfico terrestre como la principal zarata gehien sortzen duena lurreko trafikoa da, eta denekfuente de ruido a la vez que apoyan mayoritariamente la nahi dute trafikoaren zarata murrizteko neurriak har daitezen.adopción de medidas a favor de reducir el ruido de tráfico.Los últimos datos de la Encuesta de Condiciones de Vida3 Bizi-baldintzen Inkestaren3 (2004. urtea) azken datuek aspal-(año 2004) ya reflejaban la problemática de la movilidad obli- di erakutsi zuten lanaren zioz joan-etorriak egin behar izateakgada por razones de trabajo: «cada vez más el centro de arazoak sortzen zituela: «lantokia bizilekutik gero eta urruna-trabajo se aleja de las áreas residenciales» y esto se deja go dago» eta, ondorioz, joan-etorriak egiteko gero eta gehia-notar en un aumento generalizado del coche como medio de go erabiltzen da autoa. Horri dagokionez, udal erakundeekdesplazamiento. En este sentido, a pesar de las medidas eta erakunde publikoek, oro har, zenbait neurri martxan jarripuestas en marcha por parte de las entidades municipales y badituzte ere, autoa gehiegi behar dugu eta horrek iraunkor-públicas en general, la sostenibilidad se resiente al aumentar tasuna kaltetzen du (laneko joan-etorrien % 49 autoz eginexageradamente la dependencia del coche (un 49% de los dira).desplazamientos al trabajo se realizaron en coche).De la diversidad de indicadores medioambientales4 que ana- Euskal AEn, inguruneko alderdi nagusienak (airea, ura etalizan los principales aspectos medioambientales (aire, agua lurra) aztertzen dituzten ingurumenaren adierazleak4 askoy suelo) en la C.A. de Euskadi, hemos seleccionado algunos dira, baina datu historikoak eta eguneratuak dituztenak baka-de ellos en base a la disponibilidad de datos históricos y ac- rrik aukeratu ditugu, joera eta bilakaera aztertzeko, eta Euskotualizados, que permiten un análisis de tendencia y evolu- Jaurlaritzak 2007-2010 Ingurumen Programan ingurumenarición, y más aún, evalúan el cumplimento de los compromisos lotuta hartu dituen konpromisoak betetzen diren ebaluatzekode mejora ambiental adquiridos por el Gobierno Vasco en el behar ditugunak, alegia.Programa Marco Ambiental 2007-2010.2.1.1. Calidad del aire 2.1.1. Airearen kalitateaUna calidad de aire óptima es un requisito necesario para Gizakien osasunean eta ekosistemetan eragin kaltegarririkevitar impactos negativos sobre la salud humana y los eco- ez izateko, airearen kalitatea ezin hobea izan behar da; hainsistemas; uno de los indiciadores básicos que nos proporcio- zuzen, airearen kalitatearen indizeak eskualde jakin batekona información sobre los distintos niveles de contaminación atmosferaren kutsadura mailei buruzko informazioa ematenatmosférica asociados a una región determinada es el índice duen oinarrizko adierazleetako bat da5.de calidad de aire5.Uno de los objetivos del II Programa Marco Ambiental 2007- Ingurumena hobetzeko asmoz egin den 2007-2010 Inguru-2010 de mejora ambiental asumidos por el Gobierno Vasco men Estrategiaren II. Agirian jasotzen diren helburuen ar-era: «Mejorar la calidad del aire en el conjunto del territorio tean, Eusko Jaurlaritzak honakoa hartu du bere gain: «Per-por su particular incidencia en la salud y la calidad de la vida tsonen osasunean eta bizi-baldin tzetan eragin bereziade las personas, prestando especial atención a los núcleos duelako, airearen kalitatea lurralde osoan hobetzea, eta ba-urbanos»; y donde se fijaba como compromiso: «conseguir tez ere hiri inguruneetan». Helburu horretan ondoko konpro-un índice de calidad de aire con categorías de buena y admi- misoa ezarri da: «airearen kalitate ona eta onargarria % 95etiksible superior al 95% y que las categorías mala, muy mala y gorakoa izatea eta kalitate txarra, oso txarra eta arriskutsuapeligrosa fueran inferiores al 1%». % 1etik beherakoa izatea».2 2 Eustat ha realizado la Encuesta de Medio Ambiente-Familias en Eustatek Estatistikako Institutu Nazionalarekin (EIN) batera egin du colaboración con el Instituto Nacional de Estadística (INE) y los Ingurumenari eta Familiei buruzko Inkesta, baita Andaluziako, Ka- institutos de Andalucía, Cataluña y Galicia, en el marco de la En- taluniako eta Galiziako estatistika erakundeekin batera ere, 2008ko cuesta de Hogares y Medio Ambiente 2008, cuya finalidad es co- Familiei eta Ingurumenari buruzko Inkestaren barruan. Inkesta ho- nocer los equipamientos, hábitos y actitudes de las familias en re- rren bidez, hain zuzen, familiek ingurumenari lotuta zein ekipamen- lación con el medio ambiente. du, ohitura eta jarrera dituzten jakin daiteke.3 3 La Encuesta de Condiciones de Vida (últimos datos año 2004) Bizi-baldintzen Inkestak (azken datuak 2004koak) lan-baldintzei tiene un apartado referido a Condiciones de Trabajo donde se buruzko atal bat du, eta bertan, beste batzuen artean, lantokiko analiza, entre otras cuestiones, la movilidad al centro de trabajo. joan-etorriak aztertzen dira.4 4 El primer Anuario Ambiental 2008 que publica el Departamento de Ingurumen eta Lurralde Antolamendu Sailak 2008an argitaratu Medio Ambiente y Ordenación del Territorio recoge toda una serie duen lehenengo Ingurumenaren Urtekarian Euskal AEko inguru- de indicadores ambientales de la C.A. de Euskadi. menaren adierazle ugari jasotzen dira.5 5 Se analizan las concentraciones de los siguientes contaminantes Honako kutsatzaileen kontzentrazioak analizatu dira: SO2 (sufre SO2 (dióxido de azufre), NO2 (dióxido de nitrógeno), partículas de dioxidoa), NO2 (nitrogeno dioxidoa), PM10, O3 partikulak (ozono PM10, O3 (ozono troposférico) y CO (monóxido de carbono). troposferikoa) eta CO (karbono monoxidoa). El índice de calidad del aire está dividido en seis tramos, que defi- Airearen kalitatea neurtzeko indize honek sei tarte ditu, airearen nen los estados de calidad de aire: buena, admisible, moderada, kalitate-egoerak zehazten dituztenak: kalitate ona, onargarria, neu- mala, muy mala y peligrosa. rrizkoa, txarra, oso txarra eta arriskutsua.22 14.\nEl índice de calidad del aire en 2008 obtuvo resultados mejo- 2008. urtean, airearen kalitatearen indizeak aurreko urteetanres que en años precedentes, la categorías buena o admisi- baino emaitza hobeak izan ditu: kalitate ona edo onargarriable se situó en un 96,77%, superando las expectativas fijadas % 96,77 izan da, 2010. urterako ezarri diren aukerak gaindi-para el año 2010, al mismo tiempo que se redujo a un 0,84% tuz; halaber, % 0,84 txikitu dira kalitate txarra, oso txarra etalas categorías de mala, muy mala y muy peligrosa. oso arriskutsua. Gráfico 1 1. grafikoa Calidad del aire buena o admisible Airearen kalitatea ona edo onargarria 100 90 80 70 60 50 40 30 20 10 0 2005 2006 2007 2008 2010 erako xedea Objetivo 2010Iturria: Ingurumen, Lurralde Plangintza, Nekazaritza eta Arrantza Saila. Eusko Jaurlaritza.Fuente: Departamento de Medio Ambiente, Planificación Territorial, Agricultura y Pesca. Gobierno Vasco.2.1.2. Emisión de gases de efecto 2.1.2. Berotegiefektuko gasen isurpena invernadero (GEIs) (BEGen)La emisión total de gases de efecto invernadero atribuibles a Euskal AEn, 2008. urtean, jarduera sozioekonomikoen ondo-las actividades socioeconómicas de la C.A. de Euskadi en rioz izan diren berotegi-efektuko gasen isurpen osoa CO2-ren2008 ascendió a 25,2 millones de toneladas de CO2 equiva- 25,2 milioi tona izan da, hau da, 2007. urtean izan ziren isur-lente, lo que representa un descenso del 3% respecto a las penak baino % 3 gutxiago.emisiones del año 2007.El dióxido de carbono (CO2) representa el 88% de las emisio- 2008. urtean, Euskal AEko berotegi-efektuko gasen isurpe-nes de gases de efecto invernadero en la C.A. de Euskadi en nen % 88 karbono dioxidoa (CO2) izan da; beraz, horixe izan2008, lo que le sitúa como el gas que más contribuye en las da berotegi-efektuko gasen isurpen gehien egin duena. On-emisiones de gases de efecto invernadero, le sigue el meta- doren, honakoak izan dira ugarienak: metanoa (CH 4),no (CH4 ) con un 6,6%, óxido nitroso con el 1,6% (N2O) y ga- % 6,6arekin; oxido nitrosoa, % 1,6arekin (N2O) eta gas fluor-ses fluorados (HFC’s, PCF’S y SF6) con el 3,6%. dunak (HFC’s, PCF’S eta SF6) % 3,6arekin.Las emisiones de GEIs en su conjunto se han reducido en un BEGen isurpenak, oro har, % 3,3 txikitu dira 2007. urteaz3,3% respecto a 2007. A diferencia del año anterior, la emi- gero. Aurreko urtean ez bezala, karbono dioxidoaren isurpe-sión de dióxido de carbono ha descendido un 5%, debido en na % 5 murriztu da, batez ere garraio sektorean isurpen gu-gran medida a la reducción de los niveles de emisión en el txiago izan delako. Gas fluordunen isurpenak, aldiz, % 60 igosector transporte. Las emisiones de los gases fluorados, por dira industria kimikoak gehiago isurtzen duelako.el contrario, han aumentado un 60% con motivo de la mayoremisión de la industria química.El sector energético (incluyendo la electricidad importada) es Energiaren sektoreak (inportatu den elektrizitatea barne)el sector que más contribuye a las emisiones de GEIs en la egiten du BEGen isurpen handiena Euskal AEn: 2008. urteanC.A. de Euskadi; éste representó el 42% en 2008, y le siguie- % 42. Haren atzetik garraioa (% 23) eta industria (% 22) izan 23 15.\nGráfico 2 2. grafikoa Evolución de emisiones de gases de efecto invernadero en Berotegi-efektuko gasen isurpenen bilakaera la C.A. de Euskadi (miles Tm CO2 equivalentes) Euskal AEn (milaka Tm CO2, baliokideak) 27.000 26.000 Mila tona / Miles toneladas 25.000 24.000 23.000 22.000 21.000 20.000 2003 2004 2005 2006 2007 2008 Fluordunak N2O CH4 CO2 FluoradosIturria: Ingurumen, Lurralde Plangintza, Nekazaritza eta Arrantza Saila. Eusko Jaurlaritza.Fuente: Departamento de Medio Ambiente, Planificación Territorial, Agricultura y Pesca. Gobierno Vasco. Gráfico 3 3. grafikoa Emisiones de gases de efecto invernadero 2008 (%) Berotegi-efektuko gasen isurpenak. 2008 (%) Fluordunak N2O Fluorados CH4 CO2Iturria: Ingurumen, Lurralde Plangintza, Nekazaritza eta Arrantza Saila. Eusko Jaurlaritza.Fuente: Departamento de Medio Ambiente, Planificación Territorial, Agricultura y Pesca. Gobierno Vasco.ron transporte (23%) e industria (22%). Respecto a 2007, dira isurpen handiena egin dutenak. 2007. urtearen aldean,tanto el sector energético como el transporte disminuyeron energiaren sektoreak eta garraio sektoreak BEGen isurpenlas emisiones de GEIs en un 8% y 6%, respectivamente. txikiagoak egin dituzte: % 8 eta % 6, hurrenez hurren. GarraioDestaca el descenso del sector transporte por ser el primero, sektoreak behera egin izana azpimarratu behar da, 1990.desde 1990, en eliminar la tendencia ascendente de años urteaz gero lehenengo aldiz eten duelako aurreko urteetakoprecedentes. Por el contrario, en el sector industrial aumen- gorako joera. Alabaina, industri sektorean % 6 igo da BEGentaron las emisiones de GEIs en un 6% respecto a 2007. isurpena, 2007. urtearen aldean betiere.24 16.\nGráfico 4 4. grafikoa Evolución de los sectores económicos con mayor BEGen ekarpen handiena egiten duten sektore contribución de GEIs ekonomikoen bilakaera 12.000 10.000 Energia sektorea Sector energético 8.000 Industria 6.000 4.000 Garraioa Transporte 2.000 0 2003 2004 2005 2006 2007 2008Iturria: Ingurumen, Lurralde Plangintza, Nekazaritza eta Arrantza Saila. Eusko Jaurlaritza.Fuente: Departamento de Medio Ambiente, Planificación Territorial, Agricultura y Pesca. Gobierno Vasco.2.1.3. Calidad del agua de consumo 2.1.3. Kontsumorako uraren kalitateaEn los países económicamente desarrollados los riesgos Ekonomia aldetik garatuen dauden herrialdeetan, osasunsanitarios se asocian con la exposición a contaminantes de arriskuak jatorri kimikodun kutsatzaileen eraginpean egoteariorigen químico, que pueden dar lugar a la aparición de enfer- daude lotuta, uraren bidez kutsatzen diren gaixotasun infek-medades infecciosas de transmisión hídrica –cólera, diarrea ziosoak (kolera, beherakoa eta A hepatitisa) agertzea eraginy hepatitis A–. Las fuentes de contaminación procedentes de dezakete eta. Industri, abeltzaintza, nekazaritza eta hiri jar-actividades industriales, ganaderas, agrícolas, urbanas e in- dueren kutsadura-iturriek, eta iturri naturalek, ura kutsa de-cluso de fuentes naturales pueden deteriorar el agua en ori- zakete, jatorrian bertan, lurpeko uren hartuneetan edo horni-gen, en las captaciones de las aguas subterráneas o en otros dura sareko beste puntu batzuetan.puntos de la zona de abastecimiento.El Decreto 178/2002 regula el sistema de control, vigilancia e 178/2002 Dekretuak Euskal AEko kon tsumo publikorakoinformación de la calidad de las aguas de consumo público en la uren kalitatearen kontrol, zaintza eta informazio sistemaC.A. de Euskadi y establece que todos los sistemas de abaste- arautzen du; horrez gain, hornidurarako sistema guztiekcimiento deben disponer de una Unidad de Control y Vigilancia eduki behar dute Kontrolerako eta Zaintzarako Unitatea(UCV). El Departamento de Sanidad y Consumo queda encar- (KZU). Osasun eta Kontsumo Sailak du hornidura sistemagado de supervisar todos los sistemas de abastecimiento, reali- guztiak ikuskatzeko, zaintza osagarria egiteko eta Euskalzar una vigilancia complementaria y valorar la calidad del agua AEko herri guztietako kontsumorako uraren kalitatea balora-de consumo de todas las localidades de la C.A. de Euskadi. tzeko ardura.Los datos de calidad del agua de 2007 y su evolución a lo largo Uraren kalitateari buruzko 2007ko datuak eta azken lau ur-de estos últimos cuatro años (2004-2007) apuntan una mejora teetan (2004-2007) zehar izan duen bilakaerak erakustenprogresiva en los sistemas de abastecimiento de agua en la C.A. dute Euskal AEko ur horniduraren sistemak pixkanaka hobe-de Euskadi. Cada año aumenta la proporción de personas que tu egin direla. Urte bakoitzean igo egin da ontzat ematen denreciben agua con calificación de satisfactoria, llegando a alcan- ura hartzen duen pertsona kopurua; are gehiago, 2007. ur-zar a la inmensa mayoría de la población en 2007 (95,8%), al tean biztanle ia gehienek izan dute ur hori (% 95,8). Halaber,mismo tiempo que se está reduciendo el colectivo de personas kontsumorako ur onargarria eta eskasa hartzen duen per-afectadas por un agua de consumo tolerable y deficiente (4,2%). tsona kopurua (% 4,2) txikitzen joan da.Los estándares de calidad del agua de consumo se sitúan Kontsumorako uraren kalitatearen estandarrak 2007-2010por encima del compromiso fijado para el 2010 en el Progra- Ingurumen Estrategiaren Agirian 2010. urterako ezarri denma Marco Ambiental 2007-2010, donde se propone «conse- konpromisoa gainditzen du. Hain zuzen, agiri horretan hauxeguir que el 95% de la población vasca reciba agua de consu- proposatu da: «EAEko biztanleen % 95ek hornidurara bidera-mo de abastecimiento con calificación satisfactoria»; aun así tzen den kontsumorako ur ona hartzea». Hori gorabehera, urse continúa trabajando para reducir el 2% de la población eskasa hartzen duten biztanleen % 2ko kopurua txikitzeaabastecida con agua de calidad deficiente. lortu behar da. 25 17.\nTabla 1 1. taula Calidad de agua de consumo en la C.A. de Euskadi Kontsumorako uraren kalitatea Euskal AEn Ona / Satisfactoria Onargarria / Tolerable Eskasa / Deficiente (1) (1) (1) Biztanle kopurua 2007 / Habitantes 2007 2.036.117 48.381 41.286 Ukitutako biztanleen ehunekoa / Porcentaje de población afectada 2007 95,8 2,3 1,9 2006 93,8 3,6 3,6 2005 92,9 3,1 4,0 2004 91,0 6,0 3,0(1) Ona: KONTSUMORAKO ERABILI DAITEKEEN ura, gutxienez, analisiaren %95ean. Onargarria: KONTSUMORAKO ERABILI EZIN DEN ura, analisiaren %5 eta %10 artean. Eskasa: KONTSUMORAKO ERABILI EZIN DEN ura, analisiaren %10etik gora.(1) Satisfactoria: Agua calificada como APTA PARA EL CONSUMO, al menos, en el 95% de los análisis. Tolerable: Agua calificada como NO APTA entre el 5 y el 10% de los análisis. Deficiente: Agua calificada como NO APTA en más del 10% de los análisis.(2) Hornidura sarea: geografikoki mugatuta dagoen eremua da, banatutako uren kalitatea urteko aldi gehienean homogeneoa duena.(2) Zona de abastecimiento: área geográficamente definida en la que la calidad de las aguas distribuidas puede considerarse homogénea en la mayor parte del año.Iturria: Osasun eta Kontsumo Saila. Eusko Jaurlaritza. Ingurumen Osasunaren Unitateak.Fuente: Departamento de Sanidad y Consumo. Gobierno Vasco. Unidades de Sanidad Ambiental.2.1.4. Recuperación de suelos para nuevos 2.1.4. Lurrak leheneratzea beste erabilera usos batzuetarakoEntre los principales efectos que puede suponer un suelo Lur kutsatuak ondorio ugari izan ditzake, eta nagusienak ho-contaminado están: el peligro toxicológico para la salud hu- nako hauek dira: gizakien osasunerako arrisku toxikologikoamana (problemas respiratorios y alergias entre otros), conta- (arnas arazoak eta alergiak, besteak beste), hornidurarakominación de aguas de abastecimiento, contaminación de uren kutsadura, eta landutako elikagaien eta baserrietakoalimentos cultivados y animales de granja por el consumo de animalien kutsadura, kutsatuta dagoen ura kontsumitu dute-agua contaminada. lako.Con el fin de hacer frente a los riesgos que suponen los sue- Lur kutsatuek dakarten arriskua ezabatzeko asmoz, 2000.los contaminados se puso en marcha en el año 2000 el pri- urtean kutsatutako lurrak leheneratzeko lehen programamer programa de recuperación de suelos contaminados. Las abiarazi zen. Programaren barruan sartu ziren industritierras contaminadas objetivo del programa son los solares orubeak eta zabortegiak, hau da, pertsonen eta ekosistemenindustriales y los vertederos que puedan suponer riesgo para osasunerako oraingo erabileren ondorioz edo lurrean etorki-la salud de las personas y para los ecosistemas, en los usos zunean izan daitezkeen erabileren ondorioz arriskutsuak izanactuales y futuros que pretendan darse en el terreno. daitezkeen zabortegiak.La recuperación de suelos para nuevos usos es otro de los Eusko Jaurlaritzak 2007-2010 Ingurumen Estrategiaren Agi-compromisos propuestos por el Gobierno Vasco de mejora rian ingurumena hobetzeko asmoz proposatutako besteambiental en el Programa Marco Ambiental 2007-2010 don- konpromiso bat lurrak leheneratu eta erabilera berriak ezar-de se fija como propósito «recuperar 407 hectáreas de sue- tzea da. Izan ere, agirian hauxe proposatu da: «2010. urte-los potencialmente contaminados para 2010». rako, kutsatuta egon daitekeen 407 hektarea lur lehenera- tzea».La evolución creciente del número de parcelas investigadas 2000-2008 aldian zehar ikertu eta leheneratu den lurzati ko-y recuperadas durante el período 2000-2008, alcanzando las purua gero eta handiagoa izan da; guztira, kutsatuta zeuden258 hectáreas de superficie recuperada de suelos contami- lurretan 258 hektareako azalera leheneratu da beste erabileranados para otros usos, manifiesta una tendencia favorable batzuk emateko. Joera hori, gainera, gehitzen joan da.de mejora.26 18.\nGráfico 5 5. grafikoa Suelos contaminados recuperados Kutsatuta zeudelako leheneratu diren eta beste para nuevos usos erabilera batzuk eman zaizkien lurrak 450 400 350 Hektareak / Hectáreas 300 250 200 150 100 50 0 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2010erako xedea Objetivo 2010Iturria: Ingurumen, Lurralde Plangintza, Nekazaritza eta Arrantza Saila. Eusko Jaurlaritza.Fuente: Departamento de Medio Ambiente, Planificación Territorial, Agricultura y Pesca. Gobierno Vasco.2.2. HÁBITOS DE VIDA 2.2. BIZIOHITURAK2.2.1. Actividad física 2.2.1. Jarduera fisikoaLa actividad física mejora el estado de salud de las personas Jarduera fisikoak pertsonen osasun egoera hobetzen du, gu-para al menos cinco condiciones crónicas: enfermedad coro- txienez bost ezaugarri kronikotan: koronarioetako gaixota-naria, hipertensión, diabetes, osteoporosis y trastornos men- suna, hipertentsioa, diabetesa, osteoporosia eta buru-nahas-tales. Y desde luego ayuda a controlar el peso corporal si se teak. Eta, jakina, jarduera fisikoak gorpu tzaren pisuaañade a una alimentación equilibrada y adecuada al gasto kontrolatzen laguntzen du, jarduerarekin batera elikaduracalórico de la actividad desempeñada por la persona. orekatua eta egokia mantentzen bada, hau da, pertsona ba- tek egindako jardueraren bidez erretzen den kaloria kopurua- ren araberako elikadura mantentzen bada. Tabla 2 2. taula Población que realiza alguna actividad física (%) Aisialdian jarduera fisikoren bat egin duen en su tiempo libre biztanle kopurua (%) Gizonak / Hombres Emakumeak / Mujeres 1992 1997 2002 2007 1992 1997 2002 2007 Guztira / Total 39,7 47,1 39,8 51,5 23,3 39,5 31,3 42,8 16-24 52,5 56,4 53,1 60,5 24,2 36,9 33,6 41,5 25-44 38,6 46,2 37,9 47,5 23,4 40,0 31,4 41,9 45-64 35,7 42,9 35,9 50,2 28,0 40,7 34,1 46,5 ≥65 32,7 45,7 39,0 57,3 14,8 38,9 26,4 39,8Iturria: Osasun eta Kontsumo Saila. Eusko Jaurlaritza. Osasun inkesta.Fuente: Departamento de Sanidad y Consumo. Gobierno Vasco. Encuesta de Salud. 27 19.\nEl 51% de los hombres y el 43% de las mujeres han realizado 2007. urtean zehar, gizonen % 51k eta emakumeen % 43kalguna actividad física en su tiempo libre en 2007. Los hombres noizbait jarduera fisikoren bat egin du aisialdian. Gizon gaz-más jóvenes de 16 a 24 años presentaron la proporción más teenek, 16-24 urte artekoek, egin dute jarduera gehien aisial-elevada de actividad física en el tiempo libre (60%); en las mu- dian (% 60); eta emakumeen artean helduenek, 45-64 urtejeres se encontró en las de edad adulta, de 45 a 64 años (46%). artekoek (% 46).Se ha apreciado un incremento de actividad física en el tiempo Azken urte hauetan, bi sexuek egin dute jarduera fisiko ge-libre en los últimos años en ambos sexos, pero más intenso en hiago, baina batez ere emakumeek. 1992. urteaz gero, 12las mujeres. Desde 1992, en los varones se ha incrementado 12 puntu igo da jarduera fisikoren bat egin duen gizon kopurua,puntos la realización de alguna actividad física, y en las mujeres eta 20 puntu igo da emakume kopurua. Gainera kontuan izan20 puntos; aunque las mujeres partían de niveles muy bajos. behar da emakumeen kopurua txikiagoa izan zela hasieran. Gráfico 6 6. grafikoa Población que realiza alguna actividad física (%) Aisialdian jarduera fisikoren bat egin duen en su tiempo libre biztanle kopurua (%) Gizonak / Hombres Emakumeak / Mujeres 60 60 55 55 50 50 45 45 40 40 35 35 30 30 25 25 20 20 15 15 10 10 5 5 0 0 16-24 25-44 45-64 ≥65 16-24 25-44 45-64 ≥65 1992 1997 2002 2007 Tabla 3 3. taula Evolución del tiempo medio social, por participante y día Batez besteko denbora sozialaren bilakaera, partaide de la semana bakoitzeko eta asteko egun bakoitzean Batez besteko denbora soziala (1) Batez besteko denbora, partaide bakoitza (2) Tiempo medio social Tiempo medio participante Bilak. / Evol. Bilak. / Evol. 1993 1998 2003 2008 1993 1998 2003 2008 2008/03 2008/03 Kirol jarduerak Prácticas deportivas 0:09 0:09 0:10 0:12 0:02 1:25 1:23 1:24 1:33 0:09 Lanegunetan / Laborables 0:07 0:08 0:10 0:13 0:03 1:13 1:12 1:17 1:26 0:09 Ostiraletan / Viernes 0:10 0:07 0:12 0:11 -0:01- 1:21 1:15 1:27 1:30 0:03 Larunbatetan / Sábados 0:13 0:13 0:10 0:13 0:03 1:55 1:48 1:42 1:45 0:03 Igandeetan / Domingos 0:09 0:11 0:08 0:11 0:03 1:40 1:51 1:41 2:02 0:21(1) Batez besteko denbora soziala: biztanleek jarduera jakin batean emandako batez besteko denbora ≥ 16 urte. Tiempo medio social: tiempo medio que dedica a una actividad la población ≥ 16 años.(2) Batez besteko denbora, partaide bakoitzak: biztanleek jarduera jakin batean emandako batez besteko denbora ≥16 urte egiten duela. Tiempo medio por participante: tiempo medio que dedica a una actividad la población ≥16 años que la realiza.Iturria: Eustat. Denbora Aurrekontuen Inkesta.Fuente: Eustat. Encuesta de Presupuestos de Tiempo.28 20.\nSi bien, no sólo se realiza más actividad física durante el Aisialdian jarduera fisiko gehiago egin da, bai, baina horretantiempo libre, sino que también aumenta su tiempo de dedica- emandako denbora ere luzatu egin da. Denbora Aurrekon-ción. La Encuesta de Presupuesto de Tiempo (año 2008), tuen Inkestan (2008. urtea) biztanleek egunean zehar jardue-donde se analiza la distribución diaria del tiempo dedicado ra jakin batzuetan zenbat denbora eman duten aztertu da.por la población a diversas actividades, señala que el tiempo Horren arabera, biztanleek kirol jardueretan emandako den-medio que dedica la población a prácticas deportivas ha au- bora batez beste 2 minutu luzatu da, 2003. urteko datuekinmentado 2 minutos respecto al año 2003, y más aún entre la alderatuta; are gehiago, kirol jardueraren bat egin duten biz-población que realiza algún tipo de práctica deportiva, que tanleen artean, 2008an jarduera horretan ordu 1 eta 33 minu-dedicando 1 hora y 33 minutos diarios a esta actividad en tu eman dutenek 2003an baino 9 minutu gehiago luzatu dute2008, resulta 9 minutos superior al año 2003. jarduera.2.2.2. Exceso de peso 2.2.2. Pisu gehiegiaEl peso corporal, y en concreto el exceso de peso, se asocia Gorputzaren pisuak eta, zehatzago, pisu gehiegiak heriotzaa múltiples causas de mortalidad y de prevalencia de enfer- eragiten duten arrazoi askori eta gaixotasun kopuruari (kar-medades (cardiovasculares, hipertensión, diabetes, cáncer diobaskularrak, hipertentsioa, diabetesa, titietako minbizia,de mama, colon y próstata), ya que la probabilidad de desa- koloneko minbizia eta prostatako minbizia) dago lotuta. Ge-rrollar un problema de salud es mayor para las personas que hiegizko pisua duten pertsonek, baina batez ere pertsonatienen sobrepeso que para las que tienen un peso adecuado, gizenek, pisu egokia dutenek baino probabilitate handiagoay sobre todo en el caso de las personas obesas. dute osasun arazoren bat edukitzeko.El peso corporal se plantea como un problema tanto en rela- Gorputzaren pisua, beraz, arazoa da: bai gehiegizko pisuación al exceso de peso6, como al peso insuficiente. Ambas edukitzea66, baita pisu gutxiegi izatea ere. Bi arazo horieksituaciones producen efectos perjudiciales en el estado de ondorio kaltegarriak izan ditzakete pertsonen osasunean.salud de las personas.El 58% de los hombres y el 42% de las mujeres han manifesta- Gizonen % 58k eta emakumeen % 42k gehiegizko pisua izando exceso de peso; se considera así cuando el índice de masa dute, hau da, gorputz-masaren indizea 25 edo hortik goracorporal es igual o superior a 25. A partir de los 45 años, el 72% izan dute. 45 urtetik gorako pertsonen artean, gizonen % 72kde los hombres y más de la mitad de las mujeres tuvieron ex- eta emakumeen erdiak baino gehiagok izan dute gehiegizkoceso de peso. La probabilidad de desarrollar un problema de pisua. Gehiegizko pisua duten pertsonek, baina batez eresalud es mayor para las personas que tienen sobrepeso que pertsona gizenek, pisu normala dutenek baino probabilitatepara las que tienen un peso normal y aún mayor si son obesas. handiagoa dute osasunean arazoren bat izateko.La prevalencia de exceso de peso se ha ido incrementando Bi sexuen artean eman da gehiegizko pisua duten pertsonenen ambos sexos y, en general, en todos los grupos de edad kasu gehiago eta, oro har, adin-talde guztietan eman daa lo largo de los últimos años. igoera hori azken urte hauetan zehar. Tabla 4 4. taula Prevalencia de exceso de peso (IMC≥25) (%) por sexo y Pisu gehiegia duten pertsonen kopurua (GMI≥25) (%), grupos de edad (%) sexua eta adin-taldea bereizita (%) Gizonak / Hombres Emakumeak / Mujeres 1992 1997 2002 2007 1992 1997 2002 2007 Guztira / Total 51,9 54,0 55,8 58,1 36,9 37,0 37,8 41,6 16-24 21,5 24,8 25,8 25,7 11,4 13,6 13,0 13,9 25-44 53,1 47,3 50,6 50,2 23,7 23,8 24,8 27,5 45-64 67,2 66,7 69,8 71,8 55,5 50,1 50,1 51,0 ≥65 60,3 61,7 70,6 72,8 59,2 53,3 58,8 63,3Iturria: Osasun eta Kontsumo Saila. Eusko Jaurlaritza. Osasun Inkesta.Fuente: Departamento de Sanidad y Consumo. Gobierno Vasco. Encuesta de Salud.6 6 En la Encuesta de Salud se utilizó como indicador del peso corpo- Osasunari buruzko Inkestan Gorputz-masaren Indizea (GMI) erabi- ral el índice de masa corporal (IMC). Este indicador pone en rela- li da gorputzaren pisua neurtzeko. Adierazle honek banakoaren ción el peso del individuo con su altura y da como resultado un pisua eta altuera hartzen ditu kontuan, eta emaitza gisa lortzen den valor que indica si la persona se encuentra por debajo, dentro o por balioak adierazten du pertsona horrek bere ezaugarri antropome- encima del peso establecido como normal para sus características tikoen arabera normaltzat hartzen den pisua duen edo pisu horren antropométricas. Se clasifica así a los individuos de una población azpitik edo gainetik dagoen. Banakoak, orduan, honela banatzen en aquéllos con peso insuficiente (IMC<18,5), normal (IMC 18,5- dira: pisu gutxiegi dutenak (GMI<18,5), pisu normala dutenak (GMI 24,9), sobrepeso (IMC 25-29,9) y obesidad (IMC≥30). 18,5-24,9), gehiegizko pisua dutenak (GMI 25-29,9) eta pertsona gizenak direnak (GMI ≥30). 29 Recommended\nLimitations of GDP as an indicator of social progress and growth


World News in Basque — новости за 2 октября 2020 года от 123ru.net\nВ Саратовской области за сутки выявили 201 больного коронавирусом\nCadete / Kadetea Absoluto / Absolutua 2ª y 3ª / 2. eta 3. mailak\nGipuzkoako Xake Federazioak ZORIONAK eman nahi diizkio GROS XAKE TALDEAri ESPANIAko Taldeka Xake Txapelketan lortutako 4. postuagatik. Lorpen horri esker Klubak eta aldi berean Gipuzkoak OHOREZKO MAILAn (mailarik altuena) jarraituko du hurrengo urtean.\n< 30.09.2020 03.10.2020>


Saint-Laurent-du-Var - Wikipedia, entziklopedia askea.\nKantonamendu canton of Saint-Laurent-du-Var-Cagnes-sur-Mer-Est\nJoseph Ségura (en)\n43°40′24″N 7°11′24″E / 43.6733°N 7.19°E / 43.6733; 7.1943°40′24″N 7°11′24″E / 43.6733°N 7.19°E / 43.6733; 7.19\nCagnes-sur-Mer, La Gaude eta Niza\n29.169 (2019ko urtarrilaren 1a)\n15.322 (%52.5) 13.131 (%45)\nSiófok (en) , Saint-Laurent-du-Maroni eta Landsberg am Lech\nSaint-Laurent-du-Var (frantsesez eta ofizialki: Saint-Laurent-du-Var) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Itsas Alpeak departamenduan dago, Proventza-Alpeak-Kosta Urdina eskualdean. 2007an 30.290 biztanle zituen.\n2007an Saint-Laurent-du-Var udalerrian erroldatutako biztanleak 30.290 ziren. Familiak 13.625 ziren, horien artean 4.845 pertsona bakarrekoak ziren (1.815 bakarrik bizi ziren gizonak eta 3.030 bakarrik bizi ziren emakumeak), 3.724 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 3.647 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 1.409 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.\n2007an 16.444 etxebizitza zeuden, 13.890 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 1.688 bigarren erresidentzia ziren eta 867 hutsik zeuden. 2.934 etxeak ziren eta 13.459 apartamentuak ziren. 13.890 etxebizitza nagusietatik 7.399 bere jabearen bizilekua ziren, 6.025 alokairuan okupaturik zeuden eta 465 doan lagata zeuden; 1.369 etxek gela bat zuten, 3.050 etxek bi zituzten, 4.944 etxek hiru zituzten, 3.193 etxek lau zituzten eta 1.334 etxek bost zituzten. 11.550 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 7.904 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 4.081 etxetan bat baino gehiago zituzten.\nSaint-Laurent-du-Var udalerriko biztanleria-piramidea 2009an .\n2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 19.527 ziren, horien artean 14.852 aktiboak ziren eta 4.675 inaktiboak ziren. 14.852 pertsona aktiboetatik 13.774 lanean zeuden (7.007 gizon eta 6.767 emakume) eta 1.078 langabezian zeuden (451 gizon eta 627 emakume). 4.675 pertsona inaktiboetatik 1.588 erretiraturik zeuden, 1.478 ikasten zeuden eta 1.609 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.\n2009an Saint-Laurent-du-Var udalerrian 13.930 unitate fiskal zeuden, 29.578 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 20.157 euro zen.\n2007an zeuden 3.003 komertzioetatik, 13 erauzte enpresak ziren, 23 janari enpresak ziren, 11 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 128 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 371 eraikuntza enpresak ziren, 752 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 123 garraio enpresak ziren, 187 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 70 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 123 finantziazio enpresak ziren, 188 higiezinen enpresak ziren, 504 zerbitzu enpresak ziren, 346 administrazio publikoko enpresak ziren eta 163 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.\n2009an zeuden norbanakoentzako 689 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 2 posta bulegoak, 26 banku bulegoak, 5 funerariak, 43 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 3 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 4 ibilgailuen alokairu bulegoak, 5 autoeskolak, 69 igeltseroak, 54 margolariak, 37 zurginak, 52 iturginak, 59 argiketariak, 18 eraikuntza enpresak, 44 ile apaindegiak, 9 albaitariak, 7 aldi baterako lan enpresak, 139 jatetxeak, 78 higiezinen agentziak, 9 tintoreriak eta 25 apaindegiak.\n2009an zeuden 289 establezimendu komertzialetatik, 1 hipermerkatu zen, 3 supermerkatuak, 3 brikolaje denda handika, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 16 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 20 okindegiak, 12 harategiak, 1 kongelatu-denda zen, 3 arraindegiak, 9 liburu dendak, 86 arropa dendak, 9 etxerako tresna dendak, 22 zapata-dendak, 11 elektrotresna dendak, 32 altzari dendak, 12 kirol-dendak, 3 lur eta paretak apaintzeko dendak, 7 drogeria, 8 lurrin-dendak, 15 bitxi-dendak eta 15 lore-dendak ziren.\n2000. urtean Saint-Laurent-du-Var udalerrian 105 nekazaritza-ustiategi zeuden, 59 hektarea erabiltzen.\n2009an 2 tratamendu laburretarako ospitale, iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1 bat, urgentzia zentro 1 bat, osasun-zentro 1 bat, 11 botika eta 5 anbulantzia zegoen.\n2009an 9 haur-eskola eta 10 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Saint-Laurent-du-Var udalerrian 2 Bigarren Hezkuntza ikastetxe zeuden 1.296 ikaslekin.\nCagnes-sur-Mer (3,5 km)\nVilleneuve-Loubet (5,8 km)\nSaint-Paul (6,2 km)\nNice (7,0 km)\nLa Colle-sur-Loup (7,5 km)\nBNF: 11939814j (data)\nOrriaren azken aldaketa: 3 urtarrila 2022, 21:19.


topic_facet:"Sistema elektrikoak, pneumatikoak eta hidraulikoak (Modulua - LOE)" topic_facet:"Instalazioa elektrikoak eta automatismoak" topic_facet:"Elektronika industrialeko tresneriaren mantentzelanak (Modulua - LOE)"\nProposatutako gaia: Sistema elektrikoak, pneumatikoak eta hidraulikoak (Modulua - LOE) Proposatutako gaia: Instalazioa elektrikoak eta automatismoak Proposatutako gaia: Elektronika industrialeko tresneriaren mantentzelanak (Modulua - LOE)\n1 Automatismo elektrikoak, pneumatikoak eta hidraulikoak 1 Automatizazio industrialeko sistemen integrazioa (Modulua - LOE) 1 Automatizazioa eta robotika industriala (Heziketa Zikloa - LOE). Goi maila 1 Ekipamendu eta instalazio termikoak (Modulua - LOE) 1 Elektrizitatea eta automatismo elektrikoak (Modulua - LOE) 1 Elektrizitatea eta elektronika (Lanbide Arloa - LOE) Gehiago ... Elektronika industrialeko tresneriaren mantentzelanak (Modulua - LOE) 1 Fabrikazio mekanikoa (Lanbide Arloa - LOE) 1 Fabrikazio mekanikoko diseinua (Heziketa Zikloa - LOE). Goi maila 1 Fabrikazio mekanikoko produkzioaren programazioa (Heziketa Zikloa - LOE). Goi maila 1 Fabrikazio mekanikoko sistema automatikoen programazioa (CAM) (Modulua - LOE) 1 Fabrikazioaren automatizazioa (Modulua - LOE) 1 Industria-automatismoak (Modulua - LOE) 1 Instalazio elektriko eta automatikoak (Heziketa Zikloa - LOE). Erdi maila Instalazioa elektrikoak eta automatismoak 1 Instalazioa eta mantenimendua (Lanbide Arloa - LOE) 1 Lanbide Heziketa 1 Mantentze-lan elektromekanikoa (Heziketa Zikloa - LOE). Erdi maila 1 Mantentze-lan elektronikoa (Heziketa Zikloa - LOE). Goi maila 1 Mekanizazioa (Heziketa Zikloa - LOE). Erdi maila 1 Mekatronika industriala (Heziketa Zikloa - LOE). Goi maila 1 Sistema automatizatuak (Modulua - LOE) 1 Sistema elektrikoak eta automatikoak (Modulua - LOE) 1 Sistema elektrikoak eta elektronikoak (Modulua - LOE) Sistema elektrikoak, pneumatikoak eta hidraulikoak (Modulua - LOE) 1 Sistema elektroteknikoak eta automatizatuak (Heziketa Zikloa - LOE). Goi maila 1 Sistema eta zirkuitu elektrikoak (Modulua - LOE) Guztiak ikusi ... gutxiago ...


ARTXANDAPE - albisteak / noticias: 2009\nDagoeneko badaude ikusgai Gabon argazkiak!\n2. hiruhilabeteko menuak ere prest daude jada.\n¡Ya están colgadas las fotos de Navidad!\nTambién están disponibles los menús del 2º trimestre.\nBeste barik, ZORIONAK eta URTE BERRI ON; ikasle, guraso-senide eta langile zein irakasle guztioi!\nGaurkoan gertaera gogor eta tamalgarri batekin hasi dugu eguna. Guztiok hotz eta sinistu ezinik utzi gaituen zorigaiztoko albistea: Gonzaloren heriotza hain zuzen.\nBera ezagutzeko zortea izan dugun guztiok, ikaskideek, gurasoek, ikastolako langile zein irakasleok, une latz hauetan elkartasuna, berotasuna eta gure doluminik zintzoenak adierazi nahi dizkiogu bere sendiari; batez ere, Inesi, Nerea txikiari eta bere gurasoei.\nZure irribarre jator eta amaigabea beti gogoan izango dugulako, zure arimaren aldeko otoitzean parte hartu gura dugu.\nHILETA-ELIZKIZUNA: abenduaren 17an (osteguna) Salbatzaile elizan, 19.30etan.\nEl día de hoy nos ha traído una triste noticia a toda la "familia de Artxandape", la muerte de Gonzalo.\nTodos aquellos que tuvimos la suerte de conocerlo, compañeros, padres-madres, profesores y trabajadores del centro, queremos mostrar a su familia nuestra solidaridad, calor humano y nuestras más sinceras condolencias, especialmente a sus padres, a Inés y a la pequeña Nerea.\nPorque siempre guardaremos en nuestro recuerdo tu amable e interminable sonrisa, queremos unirnos a las oraciones y plegarias.\nFUNERAL: en la parroquia El Salvador, el 17 de diciembre (jueves) a las 19.30 h.\nOLENTZERORI ESKEINITAKO GUNE BERRIA (eitb)\nGabon kantak, eskulanak, postalak bidaltzeko aukera, jokoak, eta beste hainbat eduki interesgarri aurki ditzakezue Olentzerori eskainita eitb-k atera berri duen web berezian.\nNueva web de la mano de eitb dedicada a nuestro querido "Olentzero", donde podréis encontrar: villancicos, manualidades, postales, juegos, etc.\nHona hemen euskal kantagintzaren atari berria. Bertan, talde zein abeslarien biografiak, abestiak, bideoak, letrak, diskoetxeei inguruko informazioa, albisteak... aurki ditzakezue.\nNueva web dedicada a la canción vasca, en la cuál podréis encontrar: biografías, canciones, vídeos, letras, información acerca de las discográficas, noticias...\nEUSKARAREN ALDEKO IKASTOLEN JAIALDIAK\nOspakizun hauek iristen joan ahala, autobusez joateko asmoa izanez gero, ikastolan apuntatzeko aukera egongo da. Ohar baten bidez jakinaraziko zaizue egun batzuk lehenago.\nA medida que se aproximen estos eventos, para todos aquellos que estén interesados en acudir en autobús, se ofertará la posibilidad de apuntarse en la ikastola. Enviaremos una circular previamente.\nHERRI URRATS: Senperen 2010eko maiatzaren 9an\nIBILALDIA: Bermeon 2010eko maiatzaren 30ean\nARABA EUSKARAZ: Agurainen 2010eko ekaianaren 13an\nKILOMETROAK: Pasaia-Lezon 2010eko urriaren 3an\nNAFARROA OINEZ: Atarrabian 2010eko urriaren 17an


Basauriko herri-galdeketa geldiarazteko eskaera egin du Espainiar Estatuko Abokatutzak | Geuria\nEspainiar Estatuko Abokatutzak Pozokoetxe-Bidebieta-San Fausto eremuaren inguruan egiteke zegoen herri-galdeketarako kautelazko etendura eskatu du.\nBasauriko Udalak jakinarazi berri duenez, Espainiar Estatuko Abokatutzak Pozokoetxe-Bidebieta-San Fausto eremuaren inguruan egiteke zegoen herri-galdeketarako kautelazko etendura eskatu du. Arrazoia honakoa izan da: “Estatuaren konpetentziak inbaditzen ditu galdeketak“. Hau da, Pozokoetxeko trenbide gunea ADIF -Trenbide Azpiegitura Administratzailea-, Sustapen Ministerioaren menpekoa den bitartean, Basauriko Udalak ezingo luke horren gainean ezer egin.\nBide horretan, Basauriko Udalak errekurtsoa jarriko du bihar Epaitegietan, Andoni Busquet alkateak adierazi duenez. “Inpugnazio honen irizpideak politikoak dira guztiz, ez juridikoak. Udalaren eta basauriarren autonomiarekiko eta erabakitze ahalmenarekiko eraso zuzena da“, dio Busquetek.\nEpaileek erabakia hartu bitartean, prozesu parte hartzailea bere horretan mantenduko dela adierazi du Basauriko alkateak: “Espainiako Sustapen Ministerioa eta ADIF estututzeko, basauriarrak deitzen ditut herri-galdeketan parte hartzera. Horrela, behingoz, Pozokoetxeko trenbide eremuak Basaurirentzako izan daitezen“.\nEH Bilduren esanetan -herri-kontsulta egiteko babesa eman dio EAJri-, “gure herriaren kontrako beste eraso onartezina da. Basauriko San Fausto-Bidebieta-Pozokoetxeko Hirigintza Biziberritzeko Plan Bereziari buruzko udal plenoak adostutako herri-galdeketa egiteko debekua hain justu“, diote: “Erabaki antidemokaratikoa izan da. Ez dute nahi gu, demokraziaren bidean aurrera egitea; herriaren partehartzearen oinarritutako demokraziaz ez dutelako sinisten“.\nUdal Legearen babesa\nEusko Jaurlaritzak apirilaren 7an onartu egin zuen Euskadiko Toki Erakundeei buruzko Legea. Lege horren arabera, herri-galdeketak egiteko aukerak ematen die Udalei. Basauriren kasuan, 82. artikuluan oinarritzen da herri-kontsulta: “Toki-erakundeek politika edo erabaki publikoei buruzko toki-mailako herri-galdeketa irekiak egin ahal izango dituzte“. Era berean, artikuluak dioenez, “galdeketaren gaia udalerriaren eskumeneko politika publiko, erabaki edo kontuetara mugatuko da“.\nSailkatuta: Basauri, Espainiar Estatuko Abokatutza, Herri galdeketa, Herri-kontsulta\n[Argazkiak] Eraso sexisten aurkako Flashmobak 500 galdakoztar bildu ditu gaur


Ihintza : Nola sortu zen Esne Beltza taldea? Noiz? Non?\nXabier Solano : “2007an. Femin Muguruzarekin joan nintzen mundu jira bat egitera. Zortzi hilabete izan ziren eta munduari buelta eman genion. Oso ondo pasatu genuen eta lagun asko egin genituen. Ez banatzeko Esne Beltza sortzen hasi nintzen. Nere bizitzan ezagutzen nituen musikariak ezagutu nituen, Etzakitetik hasi eta Fermin Muguruzakin bukatu. ”\nIhintza : Taldeaz gain egiten al duzu musikarekin loturarik duen beste zerbait?\nXabier Solano: “Irakaslea naiz, bai, musikako irakaslea “Haurtzaro” ikastolan, eta gero, trikitixa eta panderoko irakaslea Zumaiako musika eskolan.”\nI. : Txikitatik al duzu musikarekiko grina?\nX. S. : “Bederatzi urterekin esan zidan aitak trikitixa jotzen ikasteko, ez nekien zer zen ere. Gero, uztekotan egon nintzen, baina jarraitu egin nuen. Eta gero gitarra ikasten hasi nintzen. Bateria ere bai, bajua ere bai. Bueno instrumentu dexente jotzen ditut.”\nI: Dauzkazuen kanta guztietatik zein duzu gustukoen?\nX.S. : “Puf… Ez dakit. Nik uste dut denek daukatela zerbait, azkenean nik egindakoak dira eta momentuan zerbaitegatik eginak daude, segun zertarako denak daukate zerbait. Orain azken aldian egin ditudanetatik, “malko bakoitzeko” abestia, Etxeberritxoko lagun bat hil zitzaidalako, orain dela urtebete, eta nik uste dut hori dudala kuttunena momentu honetan. “\nI. : Ze esperientzia bizi izan dituzu taldearekin? Anekdotaren bat edo…\nX. S. : “ Esperientziak? Bueno ba ez dakit, hamazazpi urterekin “Etzakit” taldean jotzen nuela New Yorkera joan nintzen, han, bi aste pasa nituen eta pasada bat izan zen talde ezberdinekin jotzea. Gainera sekula ez nuen bidaiatu eta. Eta esperientzia gehiago, Rihanarekin, Eminemekin, Skrilersekin…Pila bat, talde pila batekin. Japonian egiten den jaialdi batean. “\nI. : Erraza al da familia eta taldearen jarduna batera eramatea?\nX. S. : “Zaila da. Azkenean denbora asko kentzen du eta ideia asko dauzkagu, baina bueno, zorte pixka bat daukat, nire neskak bazekiela nondik nentorren, eta ulertzen nauela. Gero, nire neskak ere telebistan egiten du lan, eta berak niri ulertzen nauen bezala, nik bera ulertzen dut. “\nI. : Euskal Herritik kanpo eman al dituzue kontzertuak? Non?\nX. S. : “Bai. Lehen esan dudan bezala, aurreko urtean adibidez, Australian, Japonian, Txinan, New Yorken, Californian, Colombian, Buenos Airesen, Saharan, Rusian, Alemanian… egon nintzen. “\n: Egon al dira taldeko “krisiak? uzteko gogoa edo…\nX. S. : “Bai, beti egoten dira horrelako momentuak ez? ba ez dakit, alaba eduki nuenean, ba bai, eman zidan ba gogoa uzteko baina gero, ez dakit, indar gehiago eman zidan, jarraitzeko gogo gehiago sartu zait. Baina beti egoten dira momentuak.“\nI. : “Gora!” CD -ko ideia nondik otu zen?\nX. S. : “ Ferminekin jiran nengoela, ordenagailu bat eramaten nuen eta han grabatzen joaten nintzen, aireportutan, furgonetan, hoteletan, eta horrela egin ditut. Ferminekin, bost musikari jotzen aritu ginen, orduan, ia taldean ginen. Pixka bat gure artean ideiak sakontzeko eta… “\nI. : Kaletik zoazenean jendeak ezagutzen al zaitu, nola erreakzionatzen du?\nX. S. : “Ba... bueno, ohitu naiz ia. Hernanin adibidez, denek ezagutzen naute, ez da hainbesterako, baina kanpora joatean bai. “\nI. : Non emango dituzue hurrengo kontzertuak?\nX. S. : “ Lehenengo kontzertua, ”Kalera Rock”en izango da otsailak 22an. Jiran zehar, kontzertu sorpresak egongo dira. “\nI. : Noiz eta non hasi edo hasten duzue jira? Eta noiz eta non bukatu “Gora!” diskoarekin?\nX. S. : “Ba...esan dudan bezala, jira “Kalera Rock”en hasten da, Durangon. Presoen aldeko kontzertu bat egiten da eta gero “Hatortxu Rock”en bukatzeko asmoa dugu, Iruñea ingurun. Hau ere, presoen alde. Otsailetik abendura arte izango dira. Uztaila bitarteko asteburu guztietan kontzertuak dauzkagu. “\nI. : Etorkizunari begira zein plan dituzu musikaren munduan?\nX. S. : “Musika munduan ba... ni orain arte egiten ari naizena da, atera genuen disko bat “Esne Zopak” izena duena, Trikitixa eta panderoarekin eta bigarren zatia egiten ari naiz, DVD bat eta CD bat izango dira. “\nI. : Hurrengo diskorako ideiarik bai?\nX. S. : “Bueno orain diskoa grabatzeko garaian, 20 abesti grabatu ditugu, 17 abesti sartu ditugu diskoan. Abestiak estudioan grabatuta eta prestatuta ditugu. Pentsatuta daukagu agian “Gara”rekin edo ateratzea eta saltzea. Hala ere, beste 20 bat abesti badauzkat, gauetan eta aspertuta nagoenean konposatutakoak. “\nEspero dugu gustatu izana guk Xabier Solanorekin edukitako solasaldi atsegina. Oso pertsona alaia eta atsegina iruditu zaigu. Jirarako zorterik onena opa diogu!


Antzerkia sustatzea helburu | Edición impresa | EL PAÍS\nAntzerkia sustatzea helburu\nHortzmuga, Chusma, FTI, Txamuskina eta Scaramuchek BABEL plataforma sortu dute\nGAIAKBizkaiko antzezleen egoera eta baldintzak hobetzearen helburuarekin, Hortzmuga, Chusma, FTI, Txamuskina eta Scaramuch antzerki talde bilbotarrek BABEL (Bilboko Antzerkigile Batasun Elkarte Lekua) plataforma sortu dute. Ekimen honi hil honetan, uztailaren 5ean, hasiera sinbolikoa eman zitzaion arren, partaideek zenbait hilabetetako lana daramate bizkarrean. BABELen bozeramalea den Gorka Zeroren hitzetan, plataforma honekin "antzezle lanbidearen duintasuna" lortu nahi da. Hau izango litzateke helburu nagusia, eta horretarako, kolektibo honek 1.200 edo 1.300 metro karratutako gune egonkor baten eskaria egiteko asmoa azaldu du. Bertan, liburutegi bat, entseguetarako gelak, publikoaren aurrean antzezteko areto nagusi bat eta argiztatzeko tailerra egongo lirateke".\nGuzti hau lortuz gero, BABEL-ek honako konpromezu hau hartuko luke bizkaitar gizartearekin: joera komertzialekin zerikusirik gabeko programazio kultural egonkor eta autokudeatu baten eskaintza. Zeroren iritziz, "eskari hau gauzatuz gero, lana erosotasunean eta baldintza egokietan egingo litzateke". Izan ere, egoitza berri honen eraikitzearekin, antzerkiaren onespena da lortu nahi dutena, "baina ez bakarrik lanbide bezala, baita industria moduan ere". Egun antzematen den huts nabarietako bat aretoetan ematen da, kolektiboko ordezkariaren esanetan, "Arriaga eta Barakaldoko antzokiak oso garrantzitsuak izan arren, hauetan antzeztea nahiko zaila da, toki alternatiboak falta dira, talde gazteek beraien lanak aurkeztu ahal izateko".\nErakunde publikoek guzti honen berri izan arren, BABEL lanez gainezka dago une honetan, eta ez du eskaria ofizialki zabaltzeko aukerarik izan. Dena den, guzti hau lehenbailehen egiteko asmoa garbi azaldu dute elkarteko partaideek. Horrela, lokalaren eskaera Bilboko Udalari luzatzeko nahia agertu duten bezala, dirulaguntzak Bizkaiko Foru Aldundia eta Eusko Jaurlaritzari eskatuko dizkiete.Orain arte, BABEL pozik agertu da erakundeengandik jasotako dirulaguntzekin, baina Zerok adierazten duenez, "elkarte honetan enpresek, Sozietate Mugatuek eta Elkarte Korporatiboek lan egiten dute, eta jasotako laguntzak txarrak ez izan arren, hobeagoak izan litezke".\nGaur egun, 80 pertsonek aurkitu dute BABEL-en euren bizibidea. Obrak kalean eta aretoetan antzezten dira, eta Estatu mailan nahiz atzerrian ere lan egiteko aukera izan dute. Zeroren hitzetan, "antzezle gazteek Estatuko puntu guztietara jo behar dute, deitzen diguten toki guztietara joateko prest agertu behar dugu". Izan ere, antzezlanak aurkezteaz gain, beste motatako aktibitate ezberdinak martxan jarri dituzte, hauen artean kurtsoak eta tailerrak azpimarratzea merezi dutelarik.\nNahiz eta BABEL osatzen duten bost konpainia hauek independenteak izan, beraien arteko harremana adiskidetasunean eta elkarlanean oinarritzen dela argitu nahi izan du Zerok: "Kolektiboko konpainia ezberdinen artean erlazio estua dago, ez gaitu interes komertzialak elkartzen, guztientzat onuragarriak izan daitezkeen baldintzak eskatzen ditugu, besterik ez".\nEkimen berri honen barne dauden antzerki talde guztiak urtean behin estreinaldi bat eskaintzen saiatzen dira, eta momentuz oso kritika onak jaso dituzte, arrakasta komertziala izan dutelarik. Txamuskinaren azken lana Teatro mohicano izan da, Hortzmugarena Badum mundua, Chusma taldeak Zirkoa obra estreinatu du, eta FTIren antzezlana, azkenik, Ocho olivettis poéticas izeneko dugu.\nPlataforma hau beste antzerki taldeetara irekia egon arren, interes ezberdinak eta denbora falta oztopo bihurtu dira asmo hau gauzatzeko. "Plataforma hau beste lurraldeetako konpainietara irekia dago", dio Zerok. "Beste konpainiek jakin badakite BABEL zer den eta zer lortu nahi duen, baina, lan, interes edo denbora faltagatik ez dute elkartean sartzerik izan. Momentuz, Bilboko zonaldeko taldeak gara, talde gazteak. Hasi berriak". Zerok argi utzi nahi izan du kolektiboa "ez dela kritika egiteko jaio". Aitzitik, daukatenarekin pozik daude, egoera hobetzea besterik ez dutelarik nahi.\n"Euskal Antzerkiaren egoera ona dela esan daiteke". Horrela dio Maskarada antzerki talde bilbotarreko partaide den Mikel Martínez-ek. Izan ere, aktore honen aburuz, "Estatu mailan euskal antzerkiak garrantzi handia dauka. Orokorrean, eta taldeen arteko banaketa egin gabe, indartsuena dela esatera ausartuko nintzateke".Martínez-ek argi dauka gero eta gazte gehiago direla antzerki munduan parte hartzeko prest agertzen direnak: "Nahiz eta Estatu mailan arrakastatsu suertatzen diren antzezlanak talde txiki edo hasi berriek ez aurkeztu, antzezle gazteen interesa azpimarratu behar da".\nBABELek luzatutako asmoei buruz, Maskaradatik gune fisiko baten beharra sumatzen dutela adierazi du aktoreak, toki hau lortuz gero talde bizkaitarrak lana baldintza egokietan ekoiztuko bailuke: "Produkzioak gauzatzeko leku baten beharrean gaude. Egun, Bilbon ez daukagu ezer, eta Santurtzi edo Zornotzara jo behar dugu gure lanak erosotasunean aurkezteko".


Pribatutasun politika - Dietetika - ZAINBERRI - Belardenda - produktu ekologikoak, makrobiotika, elikadura ekologikoa, elikadura makrobiotikoa, landare sendagarriak, kosmetika naturala, bach loreak, oinetakoak, liburuak, homeopatia, dietista, iridiologia, osteopatia, novaline metodoa\nDatu Pertsonalak Babesteko arautegiaren arabera, erabiltzaileei jakinarazi nahi zaie web gune honen bidez ematen dituzten datu pertsonalak Mercedes Arruabarrena Aldaren tratamendu sistemetan jasoko direla, horixe baita Tratamenduaren Erantzulea, hemendik aurrera “Zainberri”. Hala, jasotako kontsultei eta eskaerei erantzuteko, erabiltzailearekin harremanetan jartzeko, eskatutako produktuen eta zerbitzuen kudeaketa-lana egiteko, merkataritza-harremanetarako eta bere jarduerari legez dagozkion funtzio guztiak egiteko erabiliko dira. Era berean, eskatutako albiste buletina bidaltzeko eta erabiltzailearen interesekoa izan daitekeen informazioa bidaltzeko erabiliko dira.\nInteresdunak kontrakoa ez badu adierazten, bere datuak epe zehatzik gabe kontserbatuak izan daitezke, Pribatutasun Politika honetan adierazitako helburuak betetzeko. Zure datuak tratatzeko oinarri juridikoak eskatutako zerbitzuak emateko tratamenduaren beharra, tratamenduaren erantzulearen legezko eginbeharrak betetzea edota tratamenduaren erantzulearen legezko interesa (esate baterako, komunikazio komertzialak bidaltzeko) dira.\nErabiltzaileen datu pertsonalak isilpean erabiliko dira. Zainberrik erabiltzaileen datu pertsonalak pribatutasunez erabiltzeko eta horiek babesteko konpromisoa dauka; hala, eskura dituen baliabide guztiak erabiltzen ditu, interesdunen segurtasuna eta pribatutasuna bermatzeko.\nErabiltzaileak online dendan eskari bat egiten badu, Zainberrik erabiltzailearen datuak eskatutako produktuen prestaketa eta bidalketaren prozesuan parte hartzen duten enpresei komunikatuko dizkio (batez ere Bedar, S.L. enpresari). Komunikatutako datuak eskatutako produktuen prestaketa eta bidalketa egiteko erabiliko dira soilik. Datuen komunikazio hau ezinbestekoa da zerbitzua modu egokian emateko.\nZainberrik ez dio erabiltzaileari datu pertsonalak emateko eskatzen, bere web gunean sartzeko; alabaina, zerbitzu batzuk erabiltzeko, esate baterako gune pribatua, ezinbestekoa da erabiltzaileak datu pertsonalak ematea. Erabiltzaileak era askean eta borondatez emango ditu bere datuak. Zainberrik erabiltzaileak eskatutako zerbitzua jasotzeko beharrezkoa den informazio pertsonala baino ez du eskatuko.\nErabiltzaileak ezingo du erabili hirugarrenen datu pertsonalik, euren baimenik gabe. Erabiltzailea bera izango da, horrenbestez, ematen dituen datuekin eragindako kalteen erantzule bakarra.\nZainberrik adin gabekoei eskainitako zerbitzuak ematen baditu, hauen guraso eta tutore legalen baimena eta onespena eskatu du datuak biltzeko eta tratatzeko.\nErabiltzailearen ardura eta beharra izango da emandako datuen zehaztasuna, zuzentasuna eta egiazkotasuna bermatzea eta, behar den kasuetan, datu hauek eguneratzea. Zainberrik ez du honen inguruko erantzukizunik hartuko bere gainean.\nZure datuak ikustea, zuzentzea, ezereztea, tratamendua mugatzea, tratamenduari aurka egitea eta portabilitatea eska dezakezu, baita gai honi buruzko bestelako edozein eskaria egin ere. Horretarako, idatzi bat bidali beharko diozu Tratamenduaren Erantzuleari (Zainberri – Mercedes Arruabarrena Alda), helbide honetara: Rondilla Kalea, 6, 20400 Tolosa (Gipuzkoa) edo, bestela, info@zainberri.com helbide elektronikoaren bitartez.\nZainberrik, bere tratamendu sistemetan dituen datu pertsonalak erabiltzean, datuen segurtasuna bermatzeko eta horiek aldatzea, galtzea edo baimenik gabe erabiltzea saihesteko beharrezkoak diren neurri tekniko eta antolamendu neurriak hartuko ditu. Betiere, teknologia-egoera, bildutako datuen izaera eta horiek izan ditzaketen arriskuak kontuan izanda; bai giza jardunak eragindakoak, bai ingurune fisiko zein naturalak eragindakoak. Horretarako, aintzat hartuko du datu pertsonalak biltzen dituzten fitxategien segurtasun neurriak aplikatzeari buruz indarrean den legedia; batez ere, DBLO eta beronen garapenerako araudia. Nolanahi ere, erabiltzaileei argi adieraziko zaie segurtasun-neurri informatikoak ez direla erasoezinak, eta ondorioz, gerta litezkeela legez kanpoko esku-hartze edo esku-hartze bidegabeak, baina ez liratekeela Zainberriren erantzukizunpekoak.\nZainberriren web guneak, zerbitzu hobea eskaintzeko asmoz, erabiltzailearen IP helbidea erregistratu dezake. Era horretan, gerora, datuak prozesatu ahal izango dira, esate baterako, ikusitako orrialdeen kopurua, bisiten kopurua eta web-orriko bisitarien jarduera eta erabilera-maiztasuna zein izan den aztertzeko. Erabiltzailea informatuta gelditzen da Zainberrik bere IP helbidea tratatzeko aukera duela web gune honetan sartzen den bakoitzean. Horrela, ez da beharrezkoa izango honi buruz informatzea web gunean sartzen den bakoitzean.\nAipatutako helburua lortzeko, Google Analytics-ekin ari da web gune hau neurtzen eta aztertzen. Aztertzaile horrek orrialdeetako markak eta cookieak erabili ahal izango ditu, Zainberriren web guneko orrialdeetan gertatzen dena aztertu ahal izateko.\nZainberrik beretzat gordetzen du bere pribatutasun-politika aldatzeko eskubidea, bai ordura arteko irizpideak aldatu dituelako, bai lege- edo jurisprudentzia-aldaketak izan direlako. Zainberrik aldaketaren bat eginez gero, ordea, testu berria web gune berean argitaratuko du, eta erabiltzailea berehala ohartuko da. Dena den, erabiltzailea web gunean sartzen den unean bertan aurreikusita dauden arauek arautuko dute erabiltzaileekiko harremana. Horregatik, Zainberrik gomendatzen dizu aldian-aldian sartzeko pribatutasun-politika horretara.