EAE-ko tokiko iraunkortasunari buruzko lehen txostena (2007) by Udalsarea 21 - issuu\nOG ISLCAPV 07 EUSK 2/11/07 13:36 P gina 1 C\nEAE-KO TOKIKO IRAUNKORTASUNARI BURUZKO LEHEN TXOSTENA (2007)\nOG ISLCAPV 07 EUSK 2/11/07 13:36 P gina 2 C\nOG ISLCAPV 07 EUSK 2/11/07 13:36 P gina 3 C\nEBALUATUTAK EBALUA EBALUATUTAKO TUTAKO O EKINTZ EKIN EKINTZA-PLANAK TZA-PLANAK A-PLANAK ETA IRAUNK IR IRAUNKORTASUN-ADIERAZLE AUNKOR ORTASUN-ADIER TASUN-ADIERAZLE AZLE KALK K KALKULATUAK ALKULA ULATUAK TUAK DITUZTEN UDALERRI ETA ESKUALDE ESKUALDE HAUEK SARTZ SAR SARTZEN TZEN EN DIRA DIRA TX TXOSTENEAN: OSTENEAN: ALONSOTEGI, AMURRIO AREATZA, ARRASATE, ARRIGORRIAGA, AMURRIO,, ANDOAIN, AR AREA EATZ TZA, A, ARR ARRASA ASATE, TE, ARRIG ARRIGORRIAG ORRIAGA, A, AZK AZKOITIA, OITIA, AZPEITIA, BAKIO BAKIO,, BALMASEDA, BASAURI, BEDIA, DEBABARR DEBABARRENA, ENA, DONOSTIA, ERR ERRENTERIA, ETXEBARRI, GATIKA, GORDEXOLA, IGORRE, LEGAZPI, LEKEITIO, LEZO, ERREN ENTERIA, TERIA, E ETX TXEBARRI, EBARRI, GA GATIK TIKA, A, GOIERRI, GOR GORDE DEX XOLA, GUEÑES GUEÑES,, IG IGORR ORRE, E, LAUDIO LAUDIO,, LAUKIZ, LLEG EGAZPI, AZPI, LLEK EKEITIO EITIO,, LLEMOA, EMOA, LLEMOIZ, EMOIZ, LLE EZO, LLOIU, OIU, JATABE, TOLOSA, URRETXU, ZARAUTZ, ZUMARRAGA. JATABE, MUNGIA, MUSKIZ, OIAR OIARTZUN, TZUN, T OLOSA, URR URRETX ETXU, U, Z ZAR ARAUTZ, AUTZ, Z ZIERBENA, IERBENA, Z ZUMARR UMARRAG AGA. A.\nOG ISLCAPV 07 EUSK 2/11/07 13:36 P gina 4 C\nEusko Jaurlaritzak 2007ko ekainaren 5ean Ingurumeneko II. Esparru Programa (2007-2010) onartu zuenez, datozen lau urteetarako Euskal Autonomia Erkidegoko ingurumen-politika zehaztu da. Esparru Programak ingurumenaren ibilbide-orri berria ezarri du, datozen lau urteetan arlo hauetan aurrerapenak egiteko 44 konpromiso neurgarriren bidez: klima-aldaketaren aurkako borroka, biodibertsitatea kontserbatzea, hiriguneetako ingurumen-kalitatea hobetzea, eta kontsumo eta ekoizpen iraunkorrak sustatzea. Konpromisoak betetzat hartuko ditugu, baldin eta hurrengo belaunaldiari 2020an utziko diogun EAEn ingurumen-arazo nagusiak konpontzeko bidean badaude. Erronka handi horren aurrean, Eusko Jaurlaritzako Lurralde Antolamendu eta Ingurumen Sailak ezinbestekotzat jotzen du euskal udalerrien rola. Udalerriek hasten dituzten ekintzak â€”batez ere Udalsarea 21 Iraunkortasunerako Euskal Udalerrien Sarearen barruan egiten direnakâ€” funtsezkoak izango dira ingurumen-hobekuntzen helburuak lortzeko, eta, azken batean, gure herri eta hirietako bizi-kalitatea hobetzeko. Ingurumeneko Esparru Programaz gain, neurri zehatzak proposatzen dituzte funtsezko beste zenbait planek; horien artean daude etorkizuneko Ingurumenaren aldetik Iraunkorra den Kontsumoaren Plana (2006-2010) eta Klima Aldaketaren aurka egiteko Euskal Plana (2008-2012). Tokiko gobernuak dira, besteak beste, oinarrizko sustatzaileak. Udalerriek Tokiko Agenda 21en prozesuen bidez egin duten lanak asko lagundu du azken urteetako ingurumenhobekuntzan. Testuinguru horretan, Euskal Autonomia Erkidegoko Tokiko Iraunkortasunaren lehen Txostena (2007) aurkeztu da. Tokiko ekintza-planen urteko ebaluazioa sartzearen eta sendotzearen bidez Tokiko Agenda 21eko prozesuen ezarpen eraginkorra sustatzea izango da Eusko Jaurlaritzaren Ingurumen eta Lurralde Antolamendu Sailaren hurrengo urteetarako lehentasunetako bat. Beste hitzetan esanda, kalitateruntz goaz. Udalsarea 21 Iraunkortasunerako Euskal Udalerrien Sarea 2002an sortu zen. 16 udalerri izan zituen sortzaile, eta udalerrien tokiko ekintza-planen ezarpena sustatzea zuen erronka, Tokiko Agenda 21 diseinatzeko fasean egindako ahaleginen jarraipen gisa. Gaur egun, 180 udalerrik osatzen dute Udalsarea 21, eta beren ekintzaplanak garatuz tokiko iraunkortasunaren aldeko apustu irmoa egin dute kide horiek guztiek. Euskal udalerri asko ari dira, jada, tokiko ekintza-planak ezartzen. Horretarako, udal-kudeaketaren eremuko garapen iraunkorrarekin konpromisoa hartu duten politikak jarri dituzte martxan, eta eraginkortasunez\nOG ISLCAPV 07 EUSK 2/11/07 13:36 P gina 5 C\nlaguntzen dute horiek udalaz gaindiko planen —hala nola Ingurumeneko Esparru Programaren (2007-2010)— helburuak betetzen. Emaitzak aztertu eta 2006-2009ko Plan Estrategikoa egiteko prozesuan Udalsarea 21en jarduerei buruzko hausnarketak egin ostean, udalerriak Tokiko Agenda 21en prozesuetan egiten ari diren aurrerapenak ebaluatzeko ahalegina indartzeko beharra nabaritu zen. Gobernatze-printzipioei jarraiki, administrazio publiko guztiak era gardenean, koherentean eta partehartzailean eman behar ditu bere jardueren eraginkortasunaren kontuak. Euskal udalerriak Europako erreferentzia dira tokiko ekintza-planak diseinatzen, eta, lehen txosten honen bidez, prozesu horien kalitatearen ikuspegia eskaini nahi dugu. Eskerrak eman nahi dizkiet 36 udalerriei eta 2 eskualdeei, egin duten lanagatik eta izan duten parte-hartzeagatik, Euskal Autonomia Erkidegoko Tokiko Iraunkortasunaren lehen txostena (2007) egitea ahalbidetu baitute. Urtero egingo den txosten honen helburua da udalerriei eta udalaz gaindiko erakundeei iraunkortasunaren politika publikoak zuzentzen eta egokitzen laguntzea, udalerriek detektatutako arazo nagusiak konpontzeko eta beharrak asetzeko. Zalantzarik gabe, Udalsarea 21eko lanaren ebaluaketa egitea ahalegin handia da programan parte hartzen duten udalerrientzat, baina aukera bat ere sortzen du parte hartzeko eta ekintzen emaitzak jakin ahal izateko, bizi-kalitatea hobetzeko urrats sendoagoak eman ditzagun. Administrazioen arteko koordinazioa eta lana dira –lehen ere izan dira, eta etorkizunean, izango dira– Euskal Autonomia Erkidegoko tokiko iraunkortasunprozesuen nortasun-ezaugarri. Azkenik, gainerako udalerriak animatu nahi ditut lehen programa honetan parte hartu duten udalek eman dituzten urratsak ematera. Izan ere, zenbat eta udalerri gehiagok hartu parte programan, orduan eta informazio errealagoa eta adierazgarriagoa izango dugu Euskal Autonomia Erkidegoari nahiz Lurralde Historikoei buruz.\nEsther Larrañaga Eusko Jaurlaritzako Ingurumen eta Lurralde Antolamendu sailburua\nOG ISLCAPV 07 EUSK 2/11/07 13:36 P gina 6 C\n© IHOBE 2007 ARGITARATZAILEA: Ingurumen Jarduketarako Sozietate Publikoa, IHOBE, S.A. EDUKIAK: Dokumentu hau IHOBErentzat egin da Minuartia Enea enpresaren lankidetzarekin ARGAZKIAK: Mikel Arrazola © Archivoa “Argazki” Eusko Jaurlaritza - Gobierno Vasco DISEINUA: Artentraç ITZULPENA: Elhuyar LEGE GORDAILUA: BI-3425-07\nESKUBIDE GUZTIAK ERRESERBATUTA Debekatuta dago publikazio hau erreproduzitzea, informazioa berreskuratzeko sistemetan gordetzea eta publikazio honen zati bat transmititzea, erabilitako bitartekoa edozein dela ere (elektronikoa, mekanikoa, fotokopia, grabazioa, etab.), jabetza intelektualaren eskubideen titularraren eta editorearen idatzizko baimenik gabe.\nOG ISLCAPV 07 EUSK 2/11/07 13:36 P gina 7 C\nESPARRU OROKORRA ETA TESTUINGURUA\n1.1 garapen iraunkorraren euskal ingurumen estrategia (2002-2020) eta ingurumeneko esparru programa 1.2 udalsarea 21 1.3 aalborgeko konpromisoak 2.\nTOKIKO AGENDA 21EN EBALUAZIOA ETA JARRAIPENA\n2.1 planak ezartzeko eredu bateratua 2.2 tokiko agenda 21en ebaluazioa eta jarraipena 3.\nEKINTZA PLANEN ETA TA21EN EZARPEN-MAILA\n3.1 tokiko ekintza planen ezaugarriak 3.2 tokiko agenda 21en ezarpen orokorra, joerak eta ikuspegiak udalsarean izan den ezarpen-maila planen ezarpen-maila ebaluatzea 3.3 tokiko agenda 21en ezarpeneko zeharkakotasuna 4.\nGAIKAKO ESPARRU-EKINTZAK ETA EMAITZAK, ETA AALBORGEKO KONPROMISOEN GAINEKO EKARPENAK\n4.1 kontzeptu orokorrak 4.2 ezarpen-mailaren ikuspegi orokorra gai-esparruka 4.3 lurraldeari buruzko alderdiak 4.4 baliabide naturalak, hondakinak eta ingurumen-kalitatea 4.5 gizartea eta ekonomia 5.\nBALANTZEA ETA ETORKIZUNEKO ERRONKAK 5.1 tokiko agenda 21ak ezartzean kalitatearen ebaluazio globala egitea 5.2 ondorio eta erronkak 22\nOG ISLCAPV 07 EUSK 2/11/07 13:36 P gina 8 C\n1. Esparru orokorra eta testuingurua Tokiko iraunkortasunari buruzko txosten honek Tokiko Agenda 21etako (TA21) ekintza-planek izan duten ezarpen-maila orokorraren lehen erradiografia dakar, eta EAEko tokiko iraunkortasunaren adierazleen garapena ere erakusten du. Txosten honekin eta gerora egingo direnekin, urtero UDALSAREA 21 sareko udalerrietako iraunkortasun-xedeak betetzen diren aztertuko da. Balorazio honekin, TA21en arrakastak eta hobetzeko esparruak detektatu nahi dira, hala, iraunkortasunerako bidea errazten joateko.\n1.1 Garapen Iraunkorraren Euskal Ingurumen Estrategia (2002-2020) eta Ingurumeneko Esparru Programa Tokiko Agenda 21ak (TA21) ingurumen-arazoetan eragiteko tresna gisa onartzeak ekarri zuen, 2002an, Garapen Iraunkorraren Euskal Ingurumen Estrategia (EGIE 2002-2020). Zehazki, konpromiso hau ezarri zen: ÂŤ2006rako EAEko udalerri guztiek TA21eko Ekintza Planen diseinua izan beharko duteÂť.\nIngurumeneko II. Esparru Programak (IEP 2007-2010) zehazten ditu Garapen Iraunkorraren Euskal Ingurumen Estrategiak aldi horretarako dituen helburuak eta jarduerak, eta lan-ildo horri jarraipena eta indarra ematen dio; izan ere, bere 4 lehentasunetan sartzen du hiriguneetako ingurumen-kalitatea hobetzea. Halaber, II. IEPak herrietan iraunkortasun-politikak integratzeko eta koordinatzeko egitura estrategikoaren eginkizuna ematen dio Udalsarea 21i.\n1.2 Udalsarea 21 Udalsarea 21, Iraunkortasunerako Euskal Udalerrien Sarea, 2002an sortu zen, EAEko TA21en ezarpen eraginkorra sustatzeko xedearekin. Ekintza-\nOG ISLCAPV 07 EUSK 2/11/07 13:36 P gina 9 M\nplanak garatzen diharduten udalek eta EAEko udalez gaindiko\nUdalsarea 21eko udalerrien ekintza-planek duten ezarpena urtero\nadministrazio-maila guztietako ingurumen-sailek osatzen dute sarea.\nebaluatzen da, eta azken urteko emaitzak txosten honetan agertzen dira. Hala, Aalborgeko konpromisoak betetzeko egin den ekarpena\nBigarren Plan Estrategikoan (2006-2009), kalitatearekin duen konpromisoa nabarmentzen du Udalsarea 21ek, eta prozesuen ebaluazioekin nahiz hobekuntzekin eta kide guztiei eskatutako jarduerekin artikulatzeko asmoa azaltzen du.\nKonpromiso horren ildoari jarraiki, jarduera batzuk ere ezartzen dira, eta horien artean nabarmentzekoa da, lehenik eta behin, TA21eko prozesuen kudeaketan laguntzeko zerbitzua ezartzea. Jarduera horrek iraunkortasun- eta ebaluazio-adierazleak eta planen programazioak\nbalora dezakete sareko kide diren udalerriek.\neta berrikusteak barne hartzen ditu. Bigarrenik, EAEko Tokiko Iraunkortasunaren Behatokia ezartzea ere aipatzen da. Plataforma horren bidez, urteroko plan-ebaluazioetan eta adierazleen kalkuluetan ateratako emaitzei jarraipena egingo zaie.Plataforma hori Udalsarea 21eko MUGI21 aplikazio informatikoaren barruan dago, eta sareko idazkaritza teknikotik kudeatzen dute.\nEAEko tokiko iraunkortasunaren lehen txosten honekin, kalitatearen gaineko konpromiso hori bultzatu nahi da, eta Udalsarea 21eko kide diren udalerrietako adierazleen ebaluazioa eta kalkulua martxan jartzearen eta hedatzearen ondorioz sortu da.\n1.3 Aalborgeko konpromisoak «Aalborgeko konpromisoak» nazioarteko erreferentzia-esparrua dira, EAEko tokiko agenden prozesuak hedatzeko. 2004an, Udalsarea 21ek, 110 tokiko erakunderekin batera, konpromiso horiek sinatu zituen Hirien eta Herrien Iraunkortasunerako IV. Biltzarrean (Aalborg+10). Sinadura horrekin, Udalsarea 21ek «hitzetatik ekintzetara» pasatzeko apustua berretsi zuen. «Aalborgeko konpromisoek» hamar helburu dituzte, udalerriei iraunkortasunari buruzko erabakiak hartzen nahiz neurri eta ekintza praktiko zehatzak egiten laguntzeko.\nOG ISLCAPV 07 EUSK 2/11/07 13:36 P gina 10 C\n2. Tokiko Agenda 21en ebaluazioa eta jarraipena 2.1 Planak ezartzeko eredu bateratua Tokiko Ekintza Planak-TA21ak udalerrientzako kudeaketa-tresna eraginkorrak izatea nahi du Udalsarea 21ek. Horretarako, planak ezartzeko eredu bat ezarri du, urtero egin beharreko eginkizun hauek biltzen dituena:\n• IRAUNKORTASUN-ADIERAZLEAK kalkulatzea • PLANAREN EZARPENA EBALUATZEA • Jardueren PROGRAMAZIOA Eginkizun horiekin, kudeaketarako urteko zikloa ezartzen da. Ziklo horretan, planaren ezarpen-maila ebaluatzen da, eta, urte-amaieran, tokiko iraunkortasunaren adierazleak kalkulatzen dira. Azkenik, lortutako emaitzak kontuan hartuta, hurrengo urtean egin beharreko jarduera zehatzak programatzen dira. Hurrengo urtean jarduera horiek egiten joango dira, eta, urte-amaieran, berriro lehen aipatutako eginkizunak egingo dituzte (ikus 1. Irudia).\nTOKIKO EKINTZA-PLANA (5 URTE)\nEXEKUZIOA URTEA 1\n1. Irudia. Udalsarea 21eko TA21en kudeaketa-ereduaren eskema\nOG ISLCAPV 07 EUSK 2/11/07 13:36 P gina 11 C\nAALBORGEKO KONPROMISOAK BETE DIREN ebaluaketa Tokiko Iraunkortasun Adierazleen kalkulua\nEKINTZAREN ebaluazioa Planen ezarpen-mailaren ebaluazioa\negiten da udaletan, eta, era berean, herritarren parte-hartzea bultzatzen da.\n10% 0% 1. urtean 2. urtean 3. urtean egikaritutakoaren % egikaritutakoaren % egikaritutakoaren %\nIldo estrategikoen araberako exekuzioa URA HONDAKINAK\nTokiko ekintza-planaren indarraldia amaitzen denean, azken eginkizun bat ezartzea komeni da, PLANA BERRIKUSTEA, hain zuzen. Gutxi gorabehera, 5 urtean behin egiten da.\nHEZIKETA MUGIKORTASUNA BIODIBERTSITATEA HIRIGINTZA JARDUERAK ENERGIA 0\nEredu hori errazago ezartzeko, Udalsarea 21ek metodologia bateratu\n2. Irudia. Tokiko Agenda 21en urteko ebaluazio-tresnak\nbat landu zuen, baita MUGI 21 aplikazio informatikoa ere. Tresna horrek Tokiko Agenda 21en kudeaketa integratua eta eraginkorra errazten du udalerri guztietan, eta planen ezarpenean aipatutako\nbakoitzak besteekin alderatuta zer posizio duen jakiteko ere. Udalez\neginkizun bakoitzerako lan-modulu espezifiko bat sartzen du\ngaindiko mailan, datuek udalerrietako iraunkortasun-joerak marrazten\n(plangintza, ebaluazioa, adierazleak, programazioa). Halaber, aukera\ndituzte, ekintza-planen ezarpenean oro har izan den aurrerapena\nematen du EAEko Tokiko Iraunkortasunaren Behatokiko moduluan\nazaltzen dute eta udalen beharrak ere agertzen dituzte.\nudalerri guztien emaitza sartzeko, aplikazioan bertan integratuta. 2007. urtearen amaieran, ehun udalerrik baino gehiagok dute MUGI21\n2006an, Eusko Jaurlaritzak eta Bizkaiko Foru Aldundiak EAEko TA21en\njarraipena eta ebaluazioa egiteko lehen programa jarri zuten abian.\nEredu horri esker, planaren integrazio eraginkorra eta zeharkakoa\nEkintza-planaren exekuzio-maila urteka 50%\nProgramak laguntza teknikoa ematen du adierazleak kalkulatzeko Bestalde, Eusko Jaurlaritza eta foru-aldundiak laguntzak ematen ari\nnahiz ekintza-planen ebaluazioa eta programazioa egiteko eta\ndira hainbat ekimenekin ekintza-planak ebaluatzeko eta adierazleak\nberrogei . Berrogei bat udalerrik hartu dute parte. Zifra hori bikoiztu\negin zen bigarren ebaluazio- eta jarraipen-programarako; 2007ko udazkenean hasi zen.\n2.2 Tokiko Agenda 21en ebaluazioa eta jarraipena Planen urteko zikloan ezarritako jarraipen-tresnek bi emaitza-mota\nProgramak laguntza teknikoa ematen du adierazleak kalkulatzeko\nerakusten dituzte. Alde batetik, udalerriek egindako jarduera aztertzen\nnahiz ekintza-planen ebaluazioa eta programazioa egiteko eta berrogei\nda ekintza-planen ebaluazioaren bidez, eta, beste aldetik, Aalborgeko\nbat udalerrik hartu dute parte. Zifra hori bikoiztu egin zen bigarren\nkonpromisoak betetzen ari diren aztertzen da, tokiko iraunkortasunaren\nebaluazio- eta jarraipen-programarako; 2007ko udazkenean hasi zen.\nadierazleak kalkulatuta. Ekimen horrekin batera, 2005az geroztik, Gipuzkoako Foru Aldundiak Urteko ebaluazio-prozesuetatik ateratako emaitzak udalerrietan nahiz\nbeste programa bat ere sustatzen du; hain zuzen, Udalsarea 21eko\nudalez gaindiko mailetan ezar daitezke. Udalerrietan, ezarritako\nGipuzkoako udalerriei planen ebaluazioa egiteko laguntza teknikoa\nhelburuak betetzen ari diren jakiteko erabiltzen da, baita udalerri\nematen die. 2006an, 12 udalerri zeuden programa horretan, eta\nOG ISLCAPV 07 EUSK 2/11/07 13:36 P gina 12 C\nbigarren ebaluazio- eta jarraipen-programan, berriz, 25 udalerri izan ziren (2007ko udazkena). 2006: ezarritako %\nTA21en kudeaketa- eta jarraipen-prozesuak modu\nbateratuan egiten dira MUGI 21 aplikazio informatikoaren\nbidez; hala, udalerrietako TA21ei buruzko informazio\nguztia zentralizatuta gelditzen da, eta, gero, beharren\narabera, emaitzen txostenak errazago eskuratzen dira.\nHorrez gain, udalerri bakoitzean lortutako emaitzak, aldian behin, idazkaritza teknikora bidaltzen dira, eta, han, MUGI 21eko Behatokiko moduluan sartzen dituzte. Behatokian sartutako emaitza horiek izan dira lehen txosten hau egiteko informazio-oinarriak.\nIdazkaritza teknikoa Udalsarea 21 Behatokia\nUDALERRIEN EMAITZAK Planaren ebaluazioa Iraunkortasun adierazleak\n3. Irudia. MUGI 21en eta Tokiko Iraunkortasunaren Behatokian informazioa sartzea\nOG ISLCAPV 07 EUSK 2/11/07 13:36 P gina 13 M\n3. Ekintza planen eta ta21en ezarpen-maila 3.1 Tokiko Ekintza Planen Ezaugarriak Tokiko Iraunkortasunaren lehen txosten honetan azaltzen diren ekintza-planen ebaluazioak EAEko 34 udalerritakoak dira. Udalerri horiek 2006ra arteko tokiko ekintza-planen ebaluazio-datuak dituzte, eta EAEko biztanleria osoaren % 22 ordezkatzen dute. 23 udalerrik TA21en lehen Sustapen Programan parte hartu dute. Programa hori Udalsarea 21eko Idazkaritza Teknikoak eta Bizkaiko Foru Aldundiak bultzatu dute. Gainerako 11 udalerriak Gipuzkoako Foru Aldundiaren Ekintza Planak Ebaluatzen Laguntzeko Programan daude. Guztiek ere metodologia eta aplikazio informatiko (MUGI\nEkintza planen eta ta21en ezarpen-mail\n21) berbera erabili dituzte, Udalsarea 21enak.\nLagineko udalerri guztien tamaina oso desberdina da. Hala, 5 udalerrik 1.000 biztanle baino gutxiago dituzte; 8k, 1.000 eta 5.000 artean; 16 udalerrik, 5.000 eta 15.000 artean; eta 5ek 15.000 biztanle baino gehiago dituzte. Lagin horrek, oro har, nahiko ondo erakusten du Udalsarea 21eko udalerrien profila, nahiz eta udalerri txikiak datozen urteetan hazten joango diren.\nAzterketan, modu bereizian, eskualde bateko ekintza-planaren ebaluazioa ere sartu da. Plan-mota horiek ere ugaritzen joango dira datozen ebaluazioetan.\nGrafikoan ikusten den moduan, ekintza-planetan sartutako ekintzen kopuruak eta udalerrien tamainak korrelazio argia erakusten dute. Horrek, itxuraz, esan nahi du planak modu koherentean egiten direla, udalen esku hartzeko gaitasunak eta baliabideak aintzat hartuta. Planen ezarpenean sartutako agenteen kopuruak ere korrelazio argia erakusten du; horrek, bestalde,\nOG ISLCAPV 07 EUSK 2/11/07 13:36 P gina 14 C\nislatzen du udalerri handiagoetako udal-gestioaren egitura Lurraldea eta plangintza 9,1% Gizarte- eta ekonomiaingurunea 23,5% 40\n30 20 10 50 0\nbatez besteko agente-kopurua\nplanearen batez besteko ekintza-kopurua\nBIZTANLEAK Planeko ekintzen kopurua Planean inplikatutako agenteen kopurua\n1. Grafikoa. Planen batez besteko ekintza-kopurua eta inplikatutako agenteak, udalerriaren tamainaren arabera\nBestalde, 2002 eta 2006 artean planak onartu zituzten udalerriak biltzen ditu laginak. Beraz, udalerri batzuek 5 urtez landu dute plana, eta beste batzuek lehen urtea dute. Halaber, 4 udalerri plana ezartzen ari dira jada.\negindako ekintzen gaiak Planetako ekintzen gaiei dagokienez, nabarmentzekoa da gizartegaiei eta ekonomiakoei emandako garrantzia, guztiaren % 23,5 hartzen baitute. Izan ere, gai horiek eduki oso zabala hartzen dute (gizarte-alderdiak —gizarte-ongizatea, genero-berdintasuna, lankidetza, kirola, kultura, euskara— eta, neurri txikiagoan bada ere, alderdi ekonomikoak —sustapen ekonomikoa edota lanmerkatua—). Bestalde, gizarte- eta ekonomia-ingurua azkenaldiko planetan sartu izan da, eta, horregatik, ekintza gehiago zuzendu zaizkio gai horri, batez ere bigarren plana egin duten udalerrietan; horiek egoki ikusi dute hasiera batean ingurumenaren gainekoa den TA21a zabaldu, eta gai horietara hedatzea.\nSistema naturalak 7,0%\nMugikortasuna eta garraioa 10,9%\nUdalaren ingurumen-gestioa 8,6%\nSentsibilizazioa eta parte-hartzea 8,6% Ingurumenarriskua 1,4%\nHondakinak 8,1% Jarduera ekonomikoak 4,7%\nEnergia 5,4% Atmosfera 1,9% Akustika 3,4%\n2. Grafikoa. TEP-TA21eko ekintzen batez besteko banaketa, gaien arabera\nOG ISLCAPV 07 EUSK 2/11/07 13:36 P gina 15 M\n3.2 Tokiko Agenda 21en ezarpen orokorra, joerak eta ikuspegiak\nUdalerrien tamainara eta baliabideetara egokitzea\nudalsarean izan den ezarpen-maila\n• Planen ekintza-kopurua dauden baliabideetara moldatzen da, ekintza-kopuruaren eta udalerriaren tamainaren artean korrelazio garbia gordeta.\n2006. urtearen amaieran, batez beste ekintza-planetako edukien\n• Korrelazio horrek ez du esan nahi planak eta horien programazioa beti baliabideetara berdin egokituta egongo direnik. Hain zuzen, desberdintasun handiak daude planteatutako xedeetan, eta horrek ezarpenaren bideragarritasunean ere desberdintasunak sortzen ditu.\nbost urte hartzen dituela.\n% 29,3 beteta zegoen. Batez besteko bi urte eta erdiko ezarpen-aldian, emaitza hori positiboa da, kontuan izanda planen ezarpen-aldi osoak\nplanen ezarpen-maila ebaluatzea Planen ezarpen-mailak hazkunde handia izan du lehen urtean. Bigarren\nurtetik aurrera, hazkunde-erritmoa ez da hain handia, baina hurrengo\n• Planek gabezia batzuk dituzte egin beharreko programak eta ekintzak definitzeari dagokionez. Hori ebaluazio-prozesuetan azaltzen da, eta plana kudeaketarako tresna eraginkor gisa erabiltzea oztopa dezake. Beraz, datozen planen berrikusketetan hobetu beharreko alderdia da hori.\nurteetan egonkor agertzen da. Hala ere, erritmo hori planen exekuzio-\n• Planek ikuspegi zabala dute, eta, beraz, iraunkortasunarekin lotutako gai askotara zuzendutako ekintzak barne hartzen dituzte. Itxuraz, banaketa arrazoizkoa da, betiere ekintza horiek noiz diseinatu ziren kontuan izanda. Hala ere, alderdi garrantzitsu batzuk ez daude gehiegi islatuta, klima-aldaketa eta kontsumo iraunkorra, kasu.\negutegian ezarritako xedeetan azaldutakoa baino txikiagoa da.\n• Udalerri askok gizarte-inguruneari garrantzi handia eman diete beren planetan. Horrek garrantzi handia du bigarren plana egin duten udalerrietan, alderdi horrekin zabaltzea komeni dela ikusten dutenetan.\nExekuzioaren urteko gorakada\nPlanen jarraipena • Jada 4 udalerrik egin dute bigarren plana, eta horrek esan nahi du Ekintza Plana-TA21a kudeaketa-tresnatzat hartzen dutela, horrek dakartzan planaren egokitze beharrekin, eraginkorra izan dadin. • Bigarren plan horiek, alabaina, batzuetan ez dituzte ondo garatu oinarrizko lan teknikoa duten diseinu-prozesuak, parte hartzeko planak edota udaleko eztabaida-dinamikak.\n3. Grafikoa. Udalsarea 21eko udalerrietan ekintza-planek izandako batez besteko hazkundea urteka\nPlanen ezarpena bost urtean egin behar dela kontuan izanda, eta plana betetzeko behar den erritmoa aintzat hartuta, udalerrien % 37k\nOG ISLCAPV 07 EUSK 2/11/07 13:36 P gina 16 C\nbete eta gainditu ere egingo lukete aurreikusitakoa. Beste % 37\nDatozen urteetan beharrezkoa izango da 2005ean hasitako planen\neskatutakoa baino erritmo motelagoan doaz aurrera, eta, azkenik,\nezarpen-maila hirugarren, laugarren eta bosgarren urtean nola\n% 26k beharrezkoa baino askoz erritmo motelagoa dute.\ngaratzen ari den ebaluatzea. Ebaluazio horiek berretsiko dute indarraldiaren amaieran planek ezarpen-maila egokia duten edo ez.\nNabarmentzekoa da azken bi urteetan hasitako planetan exekuzioerritmo handiagoa izan dela 2002. eta 2003. urteetan hasitakoetan\nBestalde, planen ezarpen-mailaren eta udalerrien tamainaren arteko\nbaino. Hala, 2002ko eta 2003ko planen % 15 baino zerbait gehiago\nkorrelaziorik badagoen edo ez ere aztertu da. Alabaina, ez da lotura garbirik ikusi. Bada harreman hori, baina izaera teknikoko edo lidergo politikoko beste eragile batzuekin.\n37% 50% 40% 30% 20% 10%\n35% 33% 30% 23% 24% 24% 19% 22% 22% 16% 15% 17% 10% 10%\n37% 28% 30%\nAurreikusitakoa baino egokitze handiagoa edo berdina Aurreikusitakoa baino egokitze txikiagoa (% 30era arteko aldea) Aurreikusitakoa baino egokitze txikiagoa (% 30etik gorako aldea) 2002\n4. Grafikoa. Udalerrietako planen exekuzio-erritmoa egokitzea Oharra: gomendatutako ezarpen-maila hartu da erreferentziatzat, exekuzioarenko bigarren urtean, ezarpeneko aldi osoaren amaieran planaren % 67 baino gehiago betea izateko.\nezarri da bigarren urtean, eta 2005eko planen % 30. Bestalde, bigarren ekintza-planean dauden udalerriek ere exekuzioerritmo bizia dute. Udalerri horiek planaren ia heren bat egina dute bi urtean. Itxuraz, bigarren planeko edukiak kudeaketara eta udalerrietako bitartekoetara hobeto egokitu dira, eta hori mesedegarri da erritmo horretarako.\n5. Grafikoa. Planen batez besteko ezarpen-maila, urteka, planen hasierako urtearen arabera\nOG ISLCAPV 07 EUSK 2/11/07 13:36 P gina 17 M\nudalsarea 21eko ekintza-planetako jardueren exekuzio-egoera Ekintza-planen ebaluazioak barne hartzen du planean aipatutako ekintza bakoitzaren exekuzio-egoeraren balorazioa; Udalsarea 21en metodologia bateratuan ezarritako irizpideei jarraituz egiten da. Hortik abiatuta, ekintza bakoitzari metodologiak ezarritako exekuzioegoerako 5 kategorietako bat izendatzen zaio (ikusi . grafikoa).\nBatez beste 2 urte eta erdiko exekuzioan, ebaluatutako planetan agertzen diren 3.335 ekintzen % 30 hasi gabe daude. Beste muturrean, % 7 amaituta daude, % 6 amaitzen ari dira eta % 23 aurreratuta daude.\n2006: Ezarritako % Daturik gabe\nAlabaina, exekuzio-egoera hedatuena hasitakoena da, % 34 baitira.\nEtorkizunean, ehuneko horren garapena, funtsean, datozen urteetako\nplanen ezarpen-mailak markatuko du.\n6. Grafikoa. Planen ezarpen-maila, Geovisor-en arabera Iturria: EAEko Tokiko Iraunkortasunaren Behatokia Oharra: 2006rako planek lortutako ezarpen-maila adierazten du mapak, ebaluatutako 34 udalerrien kasuan. Planen exekuzio-urteak aldatu egiten dira udalerrien arabera, eta, beraz, datuak ezin dira zuzenean konparatu. amaitzen ekintzen 23%\namaitua ekintzen 7%\nhasteko ekintzen 30%\naurreratuta ekintzen 34%\nhasita ekintzen 34% GUZTIRA: 3.335 EKINTZA\n7.Grafikoa. Udalsarea 21eko ekintza-planetako ekintzen exekuzio egoera\nOG ISLCAPV 07 EUSK 2/11/07 13:36 P gina 18 C\n3.3 Tokiko Agenda 21en ezarpeneko zeharkakotasuna Udalek kudeatzen dituzten gai eta tresna ugaritan dute eragina tokiko\nBatez besteko ezarpen-maila • Ezarpen-maila positiboa ikusten da, baina ez da nahikoa. Batez beste 2 urte eta erdian, exekuzioaren % 29,3 gainditu da; ekintzaplanen indarraldiaren ekuatorea da (5 urte irauten dute).\nekintza-planek. Ondorioz, teknikariek eta ordezkari politikoek esku hartzea ezinbestekoa da, TA21a modu eraginkorrean ezartzeko. Prozesuaren zeharkakotasuna, beraz, ebaluatu beharreko balioa da, etorkizunean hedatzen joan dadin. Ezarpenaren zeharkakotasun-maila ebaluatzeko, TA21eko koordinatzaileak\nUrteko batez besteko hazkunde-erritmoa\nzuzendu ez dituen ekintzen ehunekoa (hasitako edo amaitutako\n• Urteko batez besteko hazkunde-erritmoa nahikoa egonkorra\nekintzena) aztertu da.\nda lehen urteaz geroztik; urte hura izan zen ezarpen handienekoa. Aitzitik, oro har, exekuzio-erritmoa aurreikusitako programazioa\nAzterketak dio betetzen edo betetzeko prozesuan dauden ekintzen\nbetetzeko behar denaren azpitik dago.\n% 66 ez direla TA21a koordinatzen duen sailaren ardura zuzena, eta udaleko beste sailetan ere lantzen dela.\n• Udalerrien % 37k exekuzio-erritmo egokia dute, eta gainditu ere egiten dute. Alabaina, gehienek eskatutakoa baino erritmo motelagoa dute (% 63), eta % 26ren exekuzio-erritmoa beharrezkoaren erdia edo mantsoagoa da.\n• Azken bi urteetan hasitako planek goranzko erritmoa dute, aurreko urteetako erritmoa baino ia bi aldiz azkarragoa. Udalei emandako laguntza-zerbitzuak hobetu eta gehitu egin dira, Eusko Jaurlaritzak eta foru-aldundiek ezarpenean laguntza gehiago jarri dituzte, eta giza baliabideak ere esleitu dira; jarduera horiei esker lortu da joera positibo hori.\nEkintzen exekuzio-egoera eta epe motzerako aurreikuspenak\nEAEko batez bestekoa: % 66\n% 80tik gora %50-80 % 50etik behera\n• Exekuzioaren hazkunderako aurreikuspenak positiboak dira egungo baliabideak ematen jarraitzen bada; izan ere, ekintzen % 33 hasita daude, eta % 29, aurreratuta eta/edo amaitzen.\n8. Grafikoa. EAEn ebaluatutako TEPen exekuzioaren zeharkakotasun-indizea.\nOG ISLCAPV 07 EUSK 2/11/07 13:36 P gina 19\nUdalerri guztietatik % 29k zeharkakotasun handia erakusten dute (% 80 baino handiagoa). Bestalde, udalerrien % 17an ekintzen erdiak\nPlanaren exekuzioan izandako zeharkakotasun-maila\nbaino gehiago Tokiko Agenda 21eko koordinatzailearen esku daude.\nPlanaren ezarpenean udal-agenteek izandako\nudalerrien tamaina eta zeharkakotasuna\n15.000 biztanle baino gehiago dituzten udalerriek batez besteko\nâ€˘ Jada hasitako edo amaitutako ekintzen % 66 TA21eko\nzeharkakotasun-maila handia erakusten dute (% 80). Alabaina, oro\nkoordinatzaile ez diren agenteen ardurapean daude, zati batean\nhar ez da ikusten korrelazio zuzenik udalerriaren tamainaren eta\nedo osorik. Horrek zeharkakotasun-maila handia erakusten du.\nzeharkakotasun-mailaren artean. Izan ere, itxuraz, zeharkakotasunak harreman estuagoa du beste eragile batzuekin, esaterako, lidergo politikoarekin edota diseinu-prozesuan izandako kalitate nahiz partehartze teknikoarekin.\nâ€˘ Ekintza-planek udal-erakundeetan izan duten integrazioan zeharkakotasun-maila oso desberdinak ageri dira (% 5 eta % 98 artean daude). Halako ehuneko desberdinek erakusten dute desberdintasun handiak daudela kalitatean eta prozesuereduetan.\nZeharkakotasunarekin zerikusia duten eragileak â€˘ Planak ezartzean zeharkakotasun handiagoa izatea, itxuraz, ez da udalerriaren tamainaren edo sail-kopuruen araberakoa; beste eragile batzuek dute eragina, hala nola lidergo politikoak edota diseinu-prozesuko kalitate eta parte-hartze teknikoak.\nâ€˘ Egin diren ebaluazio-prozesuei esker, erantzukizunak hobeto banatu dira, eta planak betetzean ere erantzukizun horiek hobeto zehaztu dira. Seguruenik, zeharkakotasun handiagoa ekarriko du horrek datozen ebaluazioetan.\nOG ISLCAPV 07 EUSK 2/11/07 13:36 P gina 20 C\n4. Gaikako esparru-ekintzak eta emaitzak, eta aalborgeko Konpromisoen gaineko ekarpenak 4.1 Kontzeptu orokorrak Ekintza-planek ekintza asko biltzen dituzte, eta guztiak ere 14 gaikako ekintza-esparrutan biltzen dira. Txostenean emaitzak errazago aurkeztu eta azaltzeko, hiru bloke bereizi dira (ikus 1. taula):\n• Lurraldeari buruzkoak • Baliabide naturalak, hondakinak eta ingurumen-kalitatea • Gizartea eta ekonomia\n14 esparruetako bakoitzean ekiteak, gainera, «Aalborgeko konpromisoak» betetzen laguntzen du. Helburu horiek funtsezkoak dira iraunkortasunerantz ekiteko. Ondorioz, gaikako esparru horietan planak nola ezarri diren ebaluatzeak, zeharka, Aalborgeko konpromisoak betetzen laguntzen die Udalsarea 21eko kide diren udalerriei.1. Taulan Udalsarea 21eko ekintza-planen gaikako ekintzaesparruen eta Aalborgeko konpromisoen arteko korrelazioa azaltzen da. Kasu gehienetan, argi ikusten da gaikako ekintza-esparru bakoitzak Aalborgen konpromisoak betetzen laguntzen duela.\nBestalde, tokiko iraunkortasun-adierazle bateratuekin, gaikako esparru bakoitzean udalerriak duen egoera eta garapena ebaluatzen da, baita gainerako udalerriekin alderatuta duten posizioa ere. Halaber, esparru horretan planaren exekuzioan egindako ahalegina udalerrian lortutako hobekuntzarekin alderatzeko ere balio dute adierazle horiek, eta, beraz, ezarritako politiken eraginkortasuna ikusten da. 12 adierazle bateratu daude, eta laster gehiago egongo dira, berotegi-efektuko gasen inbentarioa sartuta. 1. taulan bertan\nOG ISLCAPV 07 EUSK 2/11/07 13:36 P gina 21 M\n4.2 Ezarpen-mailaren ikuspegi orokorra gai-esparruka\naintzat hartutako 3 gaikako blokeekin zerikusia duten adierazle bateratuak ere agertzen dira.\n9. grafikoak, argi erradialaren forman, gaikako ekintza-planen Halaber, udalek adierazle espezifiko ugari dute aukeran, eta, horiekin,\nbatez besteko ezarpen-mailaren ikuspegi orokorra ematen digu,\nudalerrira eta beren ekintza-planera egokitutako ebaluazioa egin\naintzat hartutako udalerri guztietan ebaluatutako azken urtekoa.\ndezakete. Alde batetik, gaien araberako ezarpen-maila konparatzeko aukera Duela gutxi, adierazleen sistema osatu da, udalerri txikien behar\nematen du, eta, ondorioz, batezbestekoaren aurretik dabiltzanak\nespezifikoetara egokitzeko. Edonola ere, txostenaren erradiografia\nidentifikatzeko aukera ere bai. Bestalde, gai-esparru bakoitzean\nglobalaren bokazioagatik, gehiengoen erabileran soilik kontzentratzen da.\nlortutako ezarpen-maila konpara dezakegu aurreikusitako aldian\nBALIABIDE NATURALAK, HONDAKINAK ETA INGURUMEN-KALITATEA\nLURRALDEARI BURUZKO ALDERDIAK\nLURRALDEA ETA PLANGINTZA SISTEMA NATURALAK MUGIKORTASUNA ETA GARRAIOA URA ENERGIA HONDAKINAK ATMOSFERA\n10. TOKIKOTIK OROKORRERA\n9 BERDINTASUNA ETA JUSTIZIA SOZIALA\n8. TOKIKO EKONOMIA BIZIA ETA IRAUNKORRA\n7.OSASUNERAKO TOKIKO EKINTZA\n6.MUGIKORTASUNA HOBETU ETA TRAFIKOA MURRIZTEA\n5. HIRIGINTZAKO PLANGINTZA\n4.KONTSUMOA ETA BIZITZEKO MODUAK\n3. ONDASUN NATURALAK\nTEP-TA21 UDALSAREA 21EKO GAIKAKO EKINTZA-ESPARRUAK\n1. GOBERNATZEKO ERAK\nEAE-KO TOKIKO IRAUNKORTASUNAREN ADIERAZLE BATERATUAK\n1. Udalerrian irekita dauden eremu publikoak eta zerbitzuak 2. Lurzorua modu iraunkorrean erabiltzea 3. Herriko mugikortasuna eta garraiobideak 4. Garraio-azpiegituretara bideratutako eremua banatzea\n5. Uraren kontsumoa 6. Energiaren kontsumoa 7. Hondakinak sortzea eta kudeatzea 8. Isurketak 9. Udalerriko ingurumena kudeatzeko sistemak\nLURZORUAK AKUSTIKA JARDUERA EKONOMIKOAK INGURUMEN-ARRISKUA UDALETAKO INGURUMENKUDEAKETA HERRITARREN SENTSIBILIZAZIOA ETA PARTE-HARTZEA GIZARTE- ETA EKONOMIAINGURUNEA\n10. Pobrezia eta gizarte-bazterketa 11. Langabezia-tasa 12. Herritarrek komunitatearekin duten asebetetzea\n1 . taula. Gaikako ekintza-esparru bakoitzak Aalborgeko konpromisoetan egin duen ekarpena.\nOG ISLCAPV 07 EUSK 2/11/07 13:36 P gina 22 C\nplanek duten helburuen ezarpenarekin. Kasu honetan, aldi horren\nGai-esparruen araberako ezarpen-maila\nbi urte eta erdi hartzen ditu, ebaluatutako planak onartu zirenetik igaro den batez besteko denbora, hain zuzen.\nEzarpen-maila handiko gai-esparruak\nMugikortasunak eta garraioak, urak eta gizarte nahiz ekonomia inguruneak dute ezarpen-mailarik handiena, eta ezarritako xedea\nâ€˘ Mugikortasunak eta garraioak, urak, gizarte- nahiz ekonomiainguruneak eta plangintzak nahiz hondakinek dute ezarpen-\ngainditu ere egiten dute. 9. grafikoan ikusten den moduan, kanpoko mailarik handiena. Halaber, ingurune sozioekonomikoarekin\nkoroa positiboan (berdean) ageri da.\nlotutako ekintzek garrantzi handiagoa dute bigarren planetan\nBestalde, ingurumen-kontrolarekin lotutako alderdiek (atmosfera,\neta/edo azkenaldian diseinatutakoetan.\nakustika eta lurzoruak) edota ingurumen-kudeaketarekin lotutakoek ( jarduerak kudeatzea eta ingurumen-arriskua) ezarpen-maila txikia\nEzarpen-maila ertaineko gai-esparruak\ndute. Hala, bada, ezarritakoa baino ezarpen-maila txikiagoa dute,\nâ€˘ Herritarrak sentsibilizatzeko eta parte hartzera bultzatzeko\neta, ondorioz, grafikoaren beheko koroa negatiboan daude (gorrian)\nekintzek, ingurumen-kudeaketakoek, lurzoruei, energiari, sistema naturalei nahiz akustikari buruzkoek ezarpen-maila ertaina dute.\nEzarpen-maila txikiko gai-esparruak â€˘ Batez ere ingurumen-kontrolarekin zerikusia duten ekintzek, Lurraldea eta Plangintza Suelos Ingurune sozial eta ekonomikoa\nhala nola atmosferari, akustikari eta lurzoruei buruzkoek nahiz\nSistema naturalak Mugikortasuna eta Garraioa\n20% Sentsibilizazioa eta parte-hartzea\n0% Udalaren ingurumenkudeaketa\n9. grafikoa. Planen batez besteko ezarpen-maila, gai-esparruen arabera (2006)\ngestio administratiboa eskatzen duten alderdiekin lotutakoek ( jarduerak eta arriskua) dute ezarpen-mailarik txikiena.\nOG ISLCAPV 07 EUSK 2/11/07 13:36 P gina 23\n4.3 Lurraldeari buruzko alderdiak\npublikoa ezartzea, eta espazio natural batzuk kontserbatzea eta balorizatzea.\nAALBORGEKO KONPROMISOAK 3. ondasun naturalak\ngehien errepikatutako ekintzak eta ezarpen-maila\n5. hirigintzako plangintza eta diseinua 6. mugikortasuna hobetu eta trafikoa murriztea 10. tokikotik orokorrera\ntepetan lurralde-alderdiei lotutako ekintzen ehunekoa GAINERAKO GAIKAKO ALDERDIAK 72%\nLURRALDEA ETA PLANGINTZA 9%\nikuspegi orokorra Ekintza-planetan, lurraldeari buruzko gai asko sartzen dira, hala nola lurraldeko esku-hartzea eta plangintza, sistema naturalak eta, azkenik, mugikortasuna eta garraiobideak.\nMUGIKORTASUNA ETA GARRAIOAK 11%\nSISTEMA NATURALAK 8%\nlurralde-alderdiei lotutako tep-etatik exekutatutako ekintzen ehunekoa\nAlderdi horiek garrantzi berezia dute tokiko iraunkortasuna bultzatzeko. Izan ere, lehenik eta behin, esparru horietan udalek eskumenak dituzte eta esku hartzeko gaitasun handia dute. Bigarrenik,\nLURRALDEA ETA PLANGINTZA\nlurraldeei dagokienean egindako esku-hartzeak ez du natura- nahiz eraikuntza-arloko ingurumen- eta paisaia-kalitatean soilik eragiten,\nGAIKAKOEN BATEZBESTEKO TOTALA\nbaita baliabide naturalak erabiltzearen eraginkortasunean, tokiko\nekonomiaren bizitasunean edota gizartearen ekitatean ere.\n30% EXEKUZIO-HELBURUA (34%)\nZalantzarik gabe, hirigintzako plangintza udalaren esku-hartzeko\n10. grafikoak. Gehien errepikatzen diren ekintzak eta lurralde alderdien ezarpen-maila\nelementurik adierazgarriena da. Esparru horretan, tokiko administrazioak\nLurraldeari buruzko alderdiek planetako 3.335 ekintzen % 28\nudalaren garapena diseina dezake, eskura dituen baliabide naturalekin\nordezkatzen dute. Halaber, lurralde-gaietako ekintza horiek nahikoa\n(lurzorua, ura, airea, energia, biodibertsitatea) eta horien erabilera\nmodu orekatuan banatzen dira mugikortasunarekin eta garraioarekin\neraginkorrarekin bat etorriz.\nlotutako gaien artean (% 11), baita lurraldeari eta plangintzari dagozkienetan (% 9) eta sistema naturaletan (% 8) ere.\nUdalek esku hartzeko dituzten mekanismoen artean, betiere ebaluatutako ekintza-planak aintzat hartuta, hauek dira\nMugikortasunarekin eta garraioarekin lotutako gaiek dute ezarpen-\nnabarmentzekoak: hirigintzako plangintzan eta kudeaketan\nmailarik handiena. Izan ere, nabarmen gainditzen dute TEPetako\niraunkortasun-irizpideak sartzea, obren baimenak, ekipamenduen\nekintza guztien batezbestekoa. Era berean, planak ezartzeko 2 urte\ngarapena, hiriko espazio publikoen eta bideen antolaketa, garraio\neta erdiko eperako ezarritako helburua gainditzen du exekuzio-mailak.\nOG ISLCAPV 07 EUSK 2/11/07 13:36 P gina 24 C\nLurraldeari eta plangintzari atxikitako gaiek, halaber, planetako ekintza guztien batez besteko ezarpen-maila baino handiagoa dute, baina maila hori exekuzio-helburua baino zerbait beherago dago.\nAzkenik, biodibertsitatearen gaineko ekintzak ez dira hain onak,\nbatezbestekoa baino txikiagoa da; batez ere, ezarpen-helburuari\nlurraldeari buruzko gaien barruan. Horien ezarpen-maila ekintzen\niraunkortasun-adierazleak: lurralde-gaiak (2005) adierazlea\ngehieneko gutxieneko balioa balio\noharrak eta alderdi garrantzitsuak\nudalerrian irekita dauden eremu publikoen eta zerbitzuen erabilgarritasuna Etxetik 5 minutura edo gutxiagora irekitako eremu publikoak dituzten biztanleen %\nEtxetik 5 minutura edo gutxiagora osasun-zerbitzuak dituzten biztanleen %\nEtxetik 5 minutura edo gutxiagora elikagaien establezimenduak dituzten biztanleen %\nEtxetik 5 minutura edo gutxiagora garraio publikoko geltokiak dituzten biztanleen %\nEtxetik 5 minutura edo gutxiagora edukiontziak edo birziklatzeko instalazioak dituzten biztanleen %\nEtxetik 5 minutura edo gutxiagora heziketa-zentroak dituzten biztanleen %\nAztertutako udalerrien batez besteko balioa, gutxi gorabehera, EAEko batezbestekoaren bikoitza da; izan ere, laginean udalerri handiek eta ertainek zama handia dute. EAEko lur asko ari dira artifizialtzen, eta, beraz, baliabide mugatua denez, lurraren erabilera iraunkorragoa izan dadin, hirigintzako plangintza eta kudeaketaren bidez, balio hori egonkortu nahi da.\nLortutako batezbestekoak erakusten du lekualdatze asko egiten direla oinez, eta, aldiz, garraio publikoan ez direla asko egiten. Bestalde, udalerri gutxik dute ingurune metropolitarra, eta ingurune horretan izan ohi du garraio publikoak garrantzi handiagoa. Nabarmentzekoa da, halaber, ibilgailu pribatuak udalerri txikietan eta landatarretan duen protagonismoa; % 65etik gorako balioak ageri dira.\nGehien erabiltzen diren zerbitzuak eta ekipamenduak gertu eta erabilgarri badaude, mugikortasun motorizatu gutxiago beharko da, eta herritarrek bizitza-kalitate hobea izango dute Parte hartu duten udalerrien artean lortutako batez besteko balioak altuak dira, baina hor bada udalerriek mesedetan izan duten eragile bat; udalerri gehienetako informazioa inkestetakoa da, eta ez Informazio Geografikoko Sistemakoa. Sistema horrek emandako informazioa zehatzagoa da, eta emaitzak baxuagoak izan ohi dira. Batez besteko balioak altuak badira ere, nabarmentzekoa da udalerri txikietan eta sakabanatuetan % 20tik beherako balioak agertzen direla; batzuetan, % 5 ingurukoak.\nlurzoruaren erabilera iraunkorra Udalerriaren azalera artifizialduaren %\ntokiko mugikortasuna eta bidaiarien garraioa\nOinez egin ohi diren lekualdaketen %\nAutoz egin ohi diren lekualdaketen %\nGarraio publikoa erabiliz egin ohi diren lekualdaketen %\nOG ISLCAPV 07 EUSK 2/11/07 13:36 P gina 25 M\nOharrak eta alderdi garrantzitsuak • Lortutako emaitzek argi erakusten dute planek garrantzi handia\n• Lurraldeari dagokionean eta hirigintzako plangintzan,\nematen dietela mugikortasunari eta garraioari. TA21etan gai horren\nnabarmentzekoa da planifikatutako ekintzek duten pisua (% 11),\ngaineko ekintza asko sartzen dira, ekintza guztien % 11, hain zuzen;\nbaita ezarpen-maila ere (% 32). Gai guztien batezbestekoa baino\ngizarte- eta ekonomia-ingurunearen atzetik dago zifra hori. Azken\nzertxobait altuagoa da, baina ezarpen-helburuarena baino zertxobait\ngai horrek alderdi asko biltzen ditu.\nbaxuagoa. Hirigintzako sailak TEPetako arlo horren arduraduntzat hartzeko beharra erronka izan da, eta litekeena da zailtasun horrek\n• Plangintzaren fasean, garrantzi handia ematen zaio\nezarpena bera ere mugatzea.\nmugikortasunari, eta, gainera, ekintza asko betetzen dira; EAEn, batez beste, % 37. Balio hori, argi eta garbi, gai-esparru guztien batezbestekoa (% 30) baino altuagoa da. Hain justu, exekuzio-maila altuena duen arloa da.\n• Ingurune naturalari dagokionean, planifikatutako ekintzek guztien % 8 hartzen dute, baina, bestalde, ezarpen-maila oso baxua erakusten dute (% 24, planen exekuzio-aldiaren erdialdean). Ehuneko baxu horrek badu bere arrazoia; izan ere, udalek ez dute ingurune\n• Mugikortasun-gaien ezarpen-maila ere dagokion aldirako ezarritako exekuzio-helburuaren gainetik dago (% 34 da exekuziohelburua). Ondorioz, orain artean egindako ahalegin berberak egiten bada, mugikortasun-ekintzak ondo ezarriko dira indarrean dauden planen ezarpen-aldiaren amaieran.\nnaturalean esku hartzeko ohiturarik, eskumenak eta baliabide sendoagoak dituzten beste esparru batzuetan baino gutxiago esku hartzen dute, behinik behin. Ondorioz, arlo horretan, udalek ahalegin handiagoa egin beharko dute, eta udalaz gaindiko administrazioen babes handiagoa beharko dute. Hori hala, biodibertsitatea II. IEPko\n• Mugikortasun- eta garraio-aspektuen garrantzia, itxuraz, arrazoizkoa da ekintza-planen ezarpenean egindako ahaleginetan; izan ere, EAEko administrazio guztien esku-hartzean ere arlo\nlehentasunezko ardatz gisa hartzea eta Eusko Jaurlaritzak biodibertsitate-ekintzak ezartzeko laguntzak sendotzea mesedegarri izango litzateke ekintza horien exekuzioa handitzeko.\ngarrantzitsuenetakoak dira. • Zalantzarik gabe, lurralde-gaiak funtsezkoak dira iraunkortasunaren • Ahalegin hori egin bada ere, eta ebaluatutako udalerrietako\naldeko ekintzetan; izan ere, eragin handia dute ingurumen-\niraunkortasun-adierazleen serie historikoak oraindik ez badaude\nbaliabideetan eta -kalitatean (energia-kontsumoa eta klima-\nere, EAEko mugikortasun-adierazleek joera negatiboa erakusten\naldaketa, atmosferako poluzioa eta poluzio akustikoa, uraren zikloa\ndute. Horrek esan nahi du politika publikoek ahalegin handiagoa\nkudeatzea, biodibertsitatea, hirigune berdeak...), baita gizartean\negin behar dutela, eta arlo horretan gizarte-aldaketa egin behar\neta ekonomian ere. Ondorioz, planak nahiz etorkizuneko\ndela. Udalaz gaindiko administrazioek laguntza gehiago ematea\naurreikuspenak egiterakoan esku hartzeko esparru horiek guztiak\nere errealitatearekin bat etorriko litzateke.\naintzat hartzea bultzatu behar da.\nOG ISLCAPV 07 EUSK 2/11/07 13:36 P gina 26 C\n4.4 Baliabide naturalak, hondakinak eta ingurumen-kalitatea\nhondakinak hobeto kudeatzeko egin beharreko esku-hartzea lantzen da. Ekintza horietan guztietan, eskualdeko erakundeek eta udalaz gaindiko administrazioek lan handia egin ohi dute, kasu guztiak\nberdinak ez diren arren.\n2. iraunkortasunaren aldeko udal-kudeaketa Lurzoruari, atmosferari eta akustikari dagokionean, ekintzak 3. ondasun naturalak\ningurumen-kontrolarekin lotuta egon ohi dira, eta udalak zuzenean\n4. kontsumo eta bizitzeko modu arduratsuak\nnahiz udalaz gaindiko erakundeekin lankidetzan egiten ditu.\n7. osasunerako tokiko ekintzak 10. tokikotik orokorrera\nIngurumen-arriskura eta ekonomia-jardueretara bideratutako ekintzak indarrean dagoen araudia betetzearekin lotuta daude. Araudia\nudalaren larrialdi-plan batekin ezar daiteke, edo, bestela, jardueren\nBaliabide naturalak eta hondakinak hobeto kudeatzen eta ingurumen-\nkalitatea hobetzen laguntzen duten ekintzak ageri dira gehien ekintzaplanetan. Bloke horretan bi esparru bereizten dira; lehenean, udalak\nAzkenik, udalaren ingurumen-gestioari dagokionean, ingurumen-\nprotagonismo nagusia izan dezake, eta bigarrenean, aldiz, udala gainetik\nkudeaketako sistemak abian jarrita (Ekoscan, ISO 14001 eta EMAS,\ndituen erakunde eskudunekin lankidetzan arituko da, udalerriaren\nesaterako) eraikinak eta udal zerbitzuak girotzeko ekintzak barne\ngaineko informazioa eta ezagutza emanez. Hirugarren ardatz bat ere\nhartzen dira, baita erosketa publiko berdea bultzatzen dutenak ere.\nbada; hain zuzen, udalaren beraren funtzionamendua eta instalazioak\nEkintza-esparru horien artean sartzen da beste administrazioekiko\neta herritarrekiko koordinazioa hobetzea ere, baita udalak ingurumen-izaerako gaietara zuzendutako giza baliabideak\nAintzat hartutakoen artean, urari buruzkoa dago. Baliabide hori modu\neraginkorragoan erabiltzera eta bere ingurunera itzultzen denean kalitatea kontserbatzera bideratutako ekintzak barne hartzen ditu.\ngehien errepikatzen diren ekintzak eta ezarpen-maila\nPlanetan sartutako ekintzetako askok ura kudeatzeko izaera hartzen\nBaliabide naturalekin, hondakinekin eta ingurumen-kalitatearekin\ndute, eta udalaz gaindiko erakundeak inplikatzen dituzte, foru-aldundiak\nlotutako ekintzek plan guztien % 40 ordezkatzen dute. Halaber, aintzat\nnahiz Eusko Jaurlaritza, esaterako.\nhartutako 8 gai-esparruetako bakoitzeko ekintzen ehunekoak ez datoz bat. Guztien artean, urarekin (% 7), hondakinekin (% 8) eta\nEnergiari dagokionean, udal- eraikinetan energia-iturri\nudaleko ingurumen-kudeaketarekin (% 9) zerikusia dutenak dira\nberriztagarriak erabiltzera bultzatzeko ekintzak daude, baita\nnabarmentzekoak. Azken horrek udalaren girotze-ekintzak, udal-\ngutxiago kontsumitu eta kontrolatzera bideratutakoak ere. Halaber,\nantolaketa eta TA21en gestioa barne hartzen ditu. Bestalde,\netxebizitzetan energia gutxiago kontsumitzera bultzatzen duten\natmosferarekin, akustikarekin, lurzoruarekin edota ingurumen-\nekintzak ere badira, gutxiago poluitzen duten energia-iturriak\narriskuarekin lotutako gestio- eta kontrol-aspektuek oso ehuneko\ntxikia hartzen dute: % 1-2.\nHondakinei buruzko ekintzetan, etxebizitzetan hondakinak bereiztea\nEkintza guztien artean, uraren (% 35) eta hondakinen (% 32) gainekoek\nsustatu eta errazten da, eta, industrian nahiz merkataritzan,\ndute ezarpen-mailarik handiena, eta biek ere TEPetako ekintza\nOG ISLCAPV 07 EUSK 2/11/07 13:36 P gina 27 M\ntepetan baliabide naturalei, hondakinei eta ingurumen-kalitateari lotutako ekintzen ehunekoa Gainerako gaikako alderdiak 60%\nbaliabide naturalei, hondakinei, eta ingurumen-kalitateari lotutako petetako exekutatutako ekintzen ehunekoa\nLurzoruak 1% Udalaren ingurumenkudeaket 9%\nIngurumen -arriskua 1% Jarduera ekonomikoak 5%\nHondakinak 8% Energia 5% Atmosfera 2%\n11. grafikoak. Gehien errepikatzen diren ekintzak eta baliabide natural, hondakin eta ingurumen kalitateari lotutako ekintzen ezarpen-maila\niraunkortasun-adierazleak: baliabide naturalak, hondakinak eta ingurumen-kalitatea (2005) adierazlea\nuraren kontsumoa 128,6\nHirietan biztanleek egunero sortzen dituzten hondakinak (kg/bizt./egun)\nBereizita jasotako hondakinen ehunekoa (%)\nUdalerriko etxeko kontsumoa (litro/biztanle/egun)\nBatez besteko balioak nahikoa kontsumo handia adierazten du, baina udalerri guztietan ez da ondo kontabilizatu. 110-140 l/bizt./egun da ohiko datua, baina, batzuetan, 200 litroak ere gainditzen dira.\nenergiaren kontsumoa Udalen instalatutako energia berriztagarriak (tep/urte/udalerri)\nII. IEParen eta TA21en helburu nagusietakoa da tokiko energia berriztagarriak ugaritzea. Halako energien erabilera oso desberdina da udalerrien arabera, baina, oro har, oraindik ere oso maila baxuak ageri dira.\nhondakinak sortzea eta kudeatzea Aztertutako udalerriek EAEko batez besteko hondakin-produkzioa (1,54 kg/bizt./egun) baino baxuagoa dute urte berean:1,1 eta 1,8 kg artean biztanleko eta eguneko. Udalerri hiritartuenek eta izaera turistikoa dutenek hondakin gehiago sortzeko joera dute. Bereizita jasotako hondakinen ehunekoa EAEko batezbestekoaren azpitik dago (% 29), eta 2006rako IEPn aurreikusitako helburuetatik urrun dago.\nudalerriko ingurumena kudeatzeko sistemak Ingurumena kudeatzeko sistemen ezarpen-maila (ISO 14001, EMAS, Ekoscan, iraunkortasun-txostenak) (enpresa kop. udalerriko)\nUdalerrietako jarduera ekonomikoetan ingurumen-irizpideak sartzea ere bultzatu behar dute TA21ek, iraunkortasunaren aldeko bidean agente ekonomikoak ere sartzeko ekimenean. Udalerrien artean eta EAEko testuinguru osoarekin alderatuta desberdintasun handiak dauden arren, maila altua dago, eta halako sistemak ezartzeko joera positiboa nabari da.\nOG ISLCAPV 07 EUSK 2/11/07 13:36 P gina 28 C\nguztietako ezarpen-mailaren batezbestekoa gainditzen dute. Gainera,\nEnergiarekin, atmosferarekin, lurzoruarekin eta akustikarekin zerikusia\nurarekin lotutako ekintzen kasuan, planak ezartzeko jarritako 2 urte\nduten ekintzek planeko ekintza guztien batez besteko ezarpen-maila\neta erdiko eperako ezarritako helburua (% 34) gainditzen du exekuzio-\nbaino askoz txikiagoa dute. Azkenik, jarduera ekonomikoak eta\nbalioak. Ondorioz, ordura arte egindako ahaleginari eutsiz gero, ur-\ningurumen-arriskua saihesteko tresnak kudeatzeko eta kontrolatzeko\nzikloaren gaineko ekintzek aurreikusitako ezarpen-maila izango dute\nekintzek ere ezarpen-maila txikiagoa dute.\n5 urteren buruan.\nOharrak eta alderdi garrantzitsuak • Lortutako emaitzek erakusten dute hondakinak eta ura asko\nbatzuk hobetzeko, politika publikoetatik harago joatea komeni da,\nagertzen direla planetan. Horrek esan nahi du garrantzi handia\neta agente ekonomikoak nahiz herritarrak gehiago inplikatzea.\ndutela udalerrietako iraunkortasunean, eta, hondakinen kasuan, udalek eragiteko gaitasuna dutela.\n• Ekintza planetan energiari emandako garrantzia ez da hain handia, eta planteatutako ekintzek ezarpen-maila txikia dute. Zalantzarik\n• Bi kasuetan ere, arlo horietan egin da exekuzio-ahaleginik\ngabe, horren arrazoia da energiari dagozkion ekimen\nhandiena. Izan ere, planetako ekintza guztiek baino batez besteko\ngarrantzitsuenak udalaz gaindiko eskalan egiten direla. Bestalde,\nezarpen-maila altuagoa dute, eta planaren exekuzio-erritmoa ere\nenergia-kontsumoaren joera asko hazi da azken urteotan EAEn, eta\naurreikusitakoa baino bizkorragoa da.\nenergia berriztagarrien ekarpena oso murritza da oraindik.\n• Aztertutako udalerrietako hondakinen produkzio-maila EAEko\n• Hori kontuan izanda, eta ingurumen-politiketan erronka nagusitzat\nbatezbestekoa baino zertxobait baxuagoa da. Oro har ageri diren\nklima-aldaketaren aurreko larrialdia hartuta, komenigarria da\njoerak aintzat hartuta, maila horrek aurreikus daitekeen\nenergiaren arloko ekintzak gizarte-eskalan ere indartzea. Erronka\negonkortasuna erakusten du. Alabaina, birziklatzearen ehunekoak\nhorretan, udal instalazioetako eta ekipamenduetako energia-\ngoranzko joera badu ere, nahikoa balio murriztua du; IEPk 2006rako\nkontsumoa murriztea eta energia modu eraginkorrean erabiltzea\nezarritako helburuaren erdia ere ez du gainditzen.\nere sartu behar dira, eta energia berriztagarriak lehentasun handiko elementutzat hartu behar dira.\n• Hondakinei dagokienean, ahalegin handia egin da, eta birziklatzean, aldiz, balio baxuak ageri dira. Horrek esan nahi du egun ezarritako politika batzuk sakondu egin behar direla, eta egokitu, eraginkorrago izan daitezen. Horrez gain, adierazle zehatz\nOG ISLCAPV 07 EUSK 2/11/07 13:36 P gina 29 M\n4.5 Gizartea eta ekonomia tepetan alderdi sozial eta ekonomikoei lotutako ekintzen ehunekoa\nAALBORGEKO KONPROMISOAK 1. gobernatzeko erak\nGAINERAKO GAIKAKO ALDERDIAK 67% SENTSIBILIZAZIOA ETA PARTE-HARTZEA 9%\n4. kontsumo eta bizitzeko modu arduratsuak 7. osasunerako tokiko ekintza 8. tokiko ekonomia bizia eta iraunkorra INGURUNE SOZIAL ETA EKONOMIKOA 24%\n9. gizarte-ekitatea eta justizia\nalderdi sozial eta ekonomikoei lotutako petetako exekutatutako ekintzen ehunekoa\nikuspegi orokorra Ekintza-planek iraunkortasunera bideratutako ekintza asko biltzen dituzte, garapen komunitarioarekin eta tokiko ekonomiaren aurrerapenarekin zerikusia dutenak. Esparru horretan ekintza-mota asko sartzen dira, guztiak ere behar eta baliabideengatik TA21eko\nINGURUNE SOZIAL ETA EKONOMIKOA\nplangintzan ohikoak diren lurralde- eta ingurumen-eremuak hedatu dituzten udalerriek egindakoak. Halaber, udalerri horiek udalaren kudeaketa-esparru guztia hartu dute. Gizarte- eta ekonomia-ingurunean ekintza-mota asko daude, baina nabarmenenak gizarte-ongizateari, kulturari, euskarari, lan-merkatuari\nSENTSIBILIZAZIOA ETA PARTE-HARTZEA\n12. grafikoak. Gehien errepikatzen diren ekintzak eta gizarte eta ekonomia alderdien ezarpen-maila\neta ekonomia-dinamizazioari lotutakoak dira. Bestalde, sentsibilizazio- eta partaidetza-esparruak kontsumo iraunkorraren aldeko heziketarekin lotutako ekintzak biltzen ditu, hondakinen, uraren edota energiaren gainekoak, esaterako; TA21ekin zerikusia duten alderdien hedapena eta komunikazioa lantzen duten ekintzak ere barne hartzen ditu; eta, azkenik, baita TA21en ezarpenean\nGizartearen eta ekonomiaren gaineko ekintzek ezarpen-maila nahiko altua dute; TEPeko ekintza guztien batez besteko exekuzio-maila erraz gainditzen dute. Halaber, exekuzio-balioak gainditu egiten du planen ezarpen-mailarako ezarritako 2 urte eta erdiko epean lortu beharreko ezarpen-helburua. Ondorioz, orain arteko ahaleginari eutsiz gero,\nherritarrek parte hartzeko mekanismoak martxan jartzea eta indartzea\ngizarte- eta ekonomia-inguruneko ekintzak ondo ezarriko dira\njorratzen dutenak ere.\nindarrean dauden planen ezarpen-aldiaren amaieran.\nSentsibilizazioarekin eta parte-hartzearekin lotutako ekintzak batez\nEkonomiaren eta gizartearen esparruak planetako ekintza guztien %\nbesteko ezarpen-maila baino zertxobait baxuago daude, eta oraindik\n33 ordezkatzen dute. Ehuneko hori bi zatitan banatzen da; gizartean\neta baxuago daude exekuzio-helburuarekin alderatuz gero. Alabaina,\neta ekonomian (% 24), alde batetik, eta sentsibilizazioan eta parte-\ndesberdintasun handia ikusten da sentsibilizazio-ekintzen ezarpen\nhartzean (% 9), bestetik.\nugarien eta parte hartzeko ekintzen exekuzio eskasaren artean.\nOG ISLCAPV 07 EUSK 2/11/07 13:36 P gina 30 C\niraunkortasun-adierazleak: gizartea eta ekonomia (2005) adierazlea\npobrezia eta gizarte-bazterketa Oinarrizko Errentaren prestazioa jasotzen duten familien ehunekoa (%)\nHazkunde ekonomikoa agertzen den arren, Oinarrizko Errentaren prestazioa behar izan duten familia-unitateen udalerrietako ehunekoa % 0,5 eta % 4 artekoa izan da azken urteetan. Hala ere, udalerri batetik bestera asko aldatzen da egoera.\nLangabezia-tasaren batez besteko balioa altua da aztertutako udalerrietan, baina desberdintasun handiak daude udalerrien arabera; % 4 eta % 12 artean dabiltza datuak. Eragin handiena duten kasuak, batez ere, emakumeenak, udalerriko TA21eko ekintza-esparruetan sartu behar dira.\nHerritarrek udalerriarekin duten batez besteko asebetetzea handia da, oro har, eta datuak antzekoak dira segurtasunari, natura-inguruneari eta eraikuntzei nahiz osasun- eta gizartezerbitzuei dagokienean. Aitzitik, etxebizitzaren eta lanaukeren arloak dira gutxien baloratzen direnak.\nlangabezia-tasa Langabetutako biztanleria aktiboaren ehunekoa (%)\nherritarrek komunitatearekin duten asebetetzea Udalerriarekin oro har duten asebetetzea (1: oso eskasa / 5 oso ona)\n(...) etxebizitzen kalitatea, erabilgarritasuna eta eskuragarritasuna\n(...) lan-aukerak (1etik 5era)\n(...) natura-ingurunearen kalitatea eta kantitatea (1etik 5era)\n(...) eraikitako ingurunearen kalitatea eta kantitatea (1etik 5era)\n(...) gizarte- eta osasun-zerbitzuen maila (1etik 5era)\n(...) kulturako, jolasetako eta aisialdiko zerbitzuen maila (1etik 5era)\n(...) heziketa-zentroen kalitatea (1etik 5era)\n(...) garraio publikoko zerbitzuen maila (1etik 5era)\n(...) Udaleko plangintza eta erabakietan parte hartzeko aukerak (1etik 5era)\n(...) herritarren segurtasuna (1etik 5era)\nNabarmentzekoa da udalerrien tipologien artean ageri diren desberdintasunak. Hala, udalerri txikiek modu positiboagoan ikusten dute natura-ingurunea, etxebizitza eskuratzea eta herritarren segurtasuna. Bestalde, kultura-zerbitzuak eta hezkuntzakoak, garraio publikoa eta lan-aukerak hobeto baloratuta daude hiriguneetan eta dimentsio handiagoko udalerrietan.\nOG ISLCAPV 07 EUSK 2/11/07 13:36 P gina 31 M\nOharrak eta alderdi garrantzitsuak •Gizarte-hobekuntzara eta ekonomia-aurrerapenera bideratutako\n•Herritarrak sentsibilizatzeko eta parte-hartzea sustatzeko ekintzek\nekintzek zama handia dute ebaluatutako ekintza-planetan. Izan\nzama handia dute ebaluatutako ekintza-planetan. Datu horrekin\nere, udalerri batzuek bigarren ekintza-plana egin dute, eta alderdi\nbat etorriz, aipatu beharra dago iraunkortasunaren aldeko heziketak\nhorietara hedatu dira. Halaber, udalerri batzuek antzeko garrantzia\ngarrantzi handia duela TA21ak bultzatzeko, eta prozesuetan parte-\neman die lurralde- eta ingurumen-alderdiei.\nhartzea sartzea ere ezinbestekoa dela.\n•Gizarte- eta ekonomia-aspektuek ekintza-planen artean duten\n•Sentsibilizazio-ekintzak parte-hartzearekin lotutakoak baino\nehunekoa asko aldatzen da. Horrek esan nahi du udalerriak, plana\naurreratuago egon ohi dira. Bi eragileren ondorioa da hori. Lehenik\nkudeatzeko, behar zehatz batzuetara eta baliabide tekniko, politiko\neta behin, heziketako ekintzak babesteko ildoen erabilerraztasuna\nnahiz ekonomiko batzuetara egokitzen direla.\neta horri dagozkion ekimenak, eskolako Agenda 21, kasu. Eta, bestetik, parte hartzeko ekintzak aurrera eramateko zailtasunak, lidergo\n•Herritarren asebetetzeari buruzko adierazleek erakusten duten\npolitiko handiagoa eta erakundeen nahiz herritarren inplikazio\nmoduan, udalerri handi eta hiritartuek behar oso desberdinak\nhandiagoa eskatzen baitute.\ndituzte udalerri txiki eta landatarren aldean. Lehenetan etxebizitza ez dago hain ondo baloratuta. Udalerri txikietan, aldiz, beste alderdi batzuen balorazioa da murritzagoa, hala nola kultura- eta heziketazerbitzuen erabilerraztasuna, garraio publikoa edota lan-aukerak. Ondorio gisa, esan genezake planak eta Udalsarea 21 osatzen duten udalerrietako errealitateak babeste-tresnak egokitu behar lituzketela.\nOG ISLCAPV 07 EUSK 2/11/07 13:36 P gina 32 C\n5. Balantzea eta etorkizuneko erronkak 5.1 Tokiko Agenda 21ak ezartzean kalitatearen ebaluazio globala egitea Prozesu eta ekintza-plan iraunkorrak, estrategikoak, zeharkakoak, partehartzaileak eta operatiboak sortzeko egin dira Tokiko Agenda 21ak EAEn, irudian adierazten den moduan. IRAUNKORRA Aurrerapen ekonomikoa, zuzentasun soziala eta ingurumenaren babesa bateratzeko plangintza eta ezarpena OPERATIBOA\nEkiteko plana: tresna erabilgarria eta udal-kudeaketan aplikatu beharrekoa\nEra hitzartuan aurrera egiteko ikuspegia eta etorkizuneko helburuak\nTOKIKO AGENDA 21EKO EKINTZAPLANA\nZEHARKAKOA Udalerrira hurbiltze zabala eta globala egitea, tokiko garapenaren askotariko eremuak eta hori kudeatzeko arduradunak sartuz\nHerritarren eta tokiko eragile ekonomikoen eta sozialen iritzia eta proposamenak sartzea\nEgokia dirudi aintzatespen sistema guztiek Tokiko Agenda 21en prozesuak balioztatzea pentagonoaren bost erpinetarako. Ebaluazio- eta segimenduprogrametara udalerri gehiago sartuz gero, informazio gehiago lortuko da irizpide horien betetze-mailaren ebaluazio globala egiteko. Â Segimenduan lortutako emaitzak ikusita, hobetzeko funtsezko punturen bat nabarmendu behar da ardatz bakoitzean:\nIraunkortasun-adierazleen interpretazioa sustatzea, joera positiboak indartzeko eta iraunkortasun-helburuen aurkako joerak dituzten eremuetako jarduerak berriro bideratzeko.\nGidaritza politikoa indartzea, eta Tokiko Agenda 21 diseinatzeko fasean izandako inplikazio-maila berreskuratzea.\nEbaluazio- eta segimendu-fasean lortutako sailen inplikazio-maila handitzea.\nParte hartzeko kanalak berriro aktibatzea eta parte hartzen duten eragileen motak hedatzea, Tokiko Agenda 21en kudeaketa-zikloa aprobetxatuz.\nTokiko Agenda 21ak kudeaketa-tresna eragile gisa erabiltzea sustatzea eta sendotzea, planen segimenduan, adierazleen kalkuluan eta urteko jardueren programazioan oinarrituta.\nOG ISLCAPV 07 EUSK 2/11/07 13:36 P gina 33 M\n5.2 Ondorio eta erronkak\n• Hautetsiek parte hartzeko eta zuzentzeko mekanismoak\ntokiko agenda 21eko prozesuen ebaluazioa indar handiz\n• Hautetsientzako trebakuntza\nsustatzea; berrogei udalerri inguru ditu dagoeneko, eta baliteke\n• Tokiko Agenda 21etako ekintzak egiteko udalaz gaindiko laguntza-programak\ndatorren urtean kopuru hori bikoiztea. Informazio horrek metodologia eta inguru informatiko bera ditu, eta hori urtero eskuragarri izateak erraztu egingo du tokiko eta udalaz gaindiko politikak eraginkortasunez ebaluatzea.\nudalerrien arteko gauzatze-erritmoak oso desberdinak izatea. Horietako % 37k eutsi egiten diote erritmo egokiari, eta gainditu ere\negin dute erritmo hori. Aitzitik, udalerrien % 26 ez da heltzen behar\n• Planen ebaluazioa sendotzea eta 2007an parte hartzen duten\nden erritmoaren erdira. Testuinguru horretan, nabarmendu behar da\n34 udalerrietan adierazleak kalkulatzea. Halaber, hurrengo\nazkena ezarritako planek dutela erritmo biziena; aurreko urteetakoa\nurtean segimendua egiten duten udalerrien eta eskualdeen\nbaino bi aldiz azkarragoa, hain zuzen. Zenbait faktore izan daitezke\nkopurua bikoiztea. Tokiko Agenda 21 eraginkortasunez\nhorren eragile; esaterako, udalaz gaindiko administrazioek eta\nkudeatzeko tresna gisa finkatzen eta etengabeko hobekuntzak\nUdalsarea 21ek ematen dituzten baliabideak eta zerbitzuak areagotzea\nizaten lagunduko du horrek.\nBalantzea eta etorkizuneko erronkak\n• Aalborg-eko konpromisoei egindako ekarpenen balorazioa sartzea TRESNAK\n• Tokiko Agenda 21en ebaluazio- eta segimendu-programak,\n• Prozesuak ezartzerakoan kalitatea pixkanaka hobetzea eta aintzatestea bere osagai desberdinak kontutan\n• EAEko Tokiko Iraunkortasunaren Behatokia\n• EAEn Tokiko Agenda 21en aurrerapenaren urteko ebaluaketa indartzea.\nplanen ezarpen-maila behar bezain positiboa izatea; hain zuzen ere,\n% 29,3koa, ekintza-planak indarrean jartzen direnetik bi urte eta\n• Prozesuen kalitatea aintzatesteko tresnak\nerdira. Egiteko erritmoa egonkorra da, nahiz eta aurreikusitako\n• EAEko Tokiko Iraunkortasunaren Txostena (2008)\nprogramazioa osorik betetzeko nahikoa ez izan. 2008rako ERRONKAK • Gidaritza politikoa indartzea, Tokiko Agenda 21eko edukiak legealdi berriko gobernu-ekintzan sartuz. • Planetako ekintzak egiteko laguntza ekonomikoa sendotzea.\nplanak ezartzean zeharkakotasun-maila handituz joatea. Planaren ezarpenean udal-zerbitzu askoren parte-hartzean gauzatzen da. Hala ere, zeharkakotasun hori oso desberdina da udalerri batean eta bestean. Ez du ematen diferentziak udalerriaren tamainaren eta sail-kopuruaren baitan daudenik, baizik eta gidaritza politikoaren eta\nOG ISLCAPV 07 EUSK 2/11/07 13:36 P gina 34 C\nplana diseinatzeko prozesuaren kalitatearen eta prozesu horretako\nparte-hartze teknikoaren baitan.\n• Udalerri bakoitzaren jarduera indartzea ezartze-maila txikia duten arloetan.\n• Tokiko Agenda 21eko koordinatzaileen irudia sendotzea\n• Planen urteko programazioa\n• Udal-iraunkortasunaren komisioak dinamizatzea TRESNAK • Tokiko Agenda 21eko bulegoak sustatzea eta gidatzea\nezartze-maila altuek ez dute bermatzen adierazleen egoera eta bilakaera positiboa denik; mugikortasuna da kasurik\nadierazgarrienetakoa. Egoera horrek iradokitzen duenez, planen planak udaletan sartzeko prozesua sakontzea, egindako\nalderdi batzuk sakondu eta doitu egin behar dira, eraginkorragoak\nebaluazio-prozesuei esker. Gainera,ebaluazio-prozesuek planaren\nizan daitezen. Egoerak iradoki dezake, halaber, adierazle jakin\nexekuzio ardurak udal-sail desberdinen artean modu argiago batean\nbatzuk hobetzeko nahitaezkoa dela politika publikoetatik haratago\nesleitzeko aukera eman dute. 2008rako ERRONKAK • Langile teknikarien parte-hartzea areagotzea Tokiko Agenda 21ak ezartzean eta horien segimendua egitean. • Tokiko Agenda 21en Ekintza Planaren rola indartzea, berrikustean, beste zenbait udal-planen esparru integratzaile gisa. TRESNAK • Udaleko langile teknikarientzako MUGI 21en funtzioak eta\njoatea eta eragile ekonomikoak eta herritarrak gehiago sartzea. 2008rako ERRONKAK • Udalerri bakoitzeko jarduera indartzea eta doitzea, adierazleek egoera eta joera negatiboagoak erakusten dituzten arloetan. TRESNAK • Iraunkortasun-adierazleen urteko analisia eta interpretazioa\naplikazioak • Trebakuntza-jarduerak, iraunkortasunaren hainbat esparrutan\n8. ekintza-planak eguneratzeko beharra. Azken urteetan azalduz joan diren erronka berriei erantzun behar die, eta hasieran aintzat hartu ez ziren zenbait arlo sartzeko aukera eman behar du. Laster,\nezartze-maila oso desberdinak, arloen arabera. Era positiboan nabarmentzekoak dira mugikortasunari eta garraioari, ingurune\nplanen indarraldia amaitu egingo da udalerri askotan, eta berrikuspen hori egiteko aukera izan daiteke.\nsozialari eta ekonomikoari, urari eta hondakinei lotutako ekintzak. Aitzitik, batez ere ingurumen-kontrolarekin zerikusia duten ekintzek\n(hala nola atmosferari, akustikari eta lurzoruei lotutakoek) eta\n• Egiteko epea amaitzear duten planak berrikustea, erronka\njardueren eta arriskuen kudeaketak dute ezarpen-mailarik txikiena.\nberriak sartzea –esaterako, klima-aldaketa, kontsumo\nOG ISLCAPV 07 EUSK 2/11/07 13:36 P gina 35 M\niraunkorra eta biodibertsitatea–, eta eremu sozial eta\nhartzeko prozesu nabarmenak dituzte zenbait udalerrik, eta beste\nzenbaitek, berriz, berriro aktibatzeko aukerak.\n• Planak udal bakoitzeko beharretara eta baliabide espezifikoetara doituz berrikustea, eta, hala,\nkudeaketa-tresna gisa duen erabilgarritasuna sustatzea.\n• Tokiko Agenda 21en segimenduari eta adierazleei buruzko\nTRESNAK • Planak berrikusteko metodologia komunak\nkomunikazioa sustatzea. • Ezartzeko fasean parte hartzeko prozesuak sustatzea,\n• Planak berrikusteko euskarri-programak\nUdalsarea 21eko kide diren udalerrien esperientzia\narrakastatsuak aprobetxatuz. TRESNAK\n• Udalerri bakoitzeko tokiko iraunkortasun-txostena hiriguneetako eta nekazaritza-eremuetako udalerriak bereizteko eskaera nabarmenak ageri dira adierazleetan lortutako emaitzetan.\n• Parte hartzeko prozesuak hobetzeko analisien eta proposamenen azterketa\nHiriguneetako udalerriek baino gabezia handiagoak dituzte nekazaritza-eremuetako udalerriek; besteak beste, alderdi hauetan dituzte gabeziak: garraio publikoa, ekipamenduen eta zerbitzuen irisgarritasuna eta lan-merkatua. Aitzitik, hiriguneetako udalerriek garrantzi handiagoa dute beste zenbait alderditan: motordun zirkulazioaren ingurumen-eraginean, hondakinetan, etxebizitza eskuratzean eta abarretan. 2008rako ERRONKAK • Ekintza-planen edukia eta kudeaketa udalerrien tipologia bakoitzari egokitzea, tamaina edo ezaugarriak edonolakoak izanda ere tresna eraginkorra izan dadin. TRESNAK • Tokiko Agenda 21en kudeaketan eskualdeetako erakundeen rola sustatzea • Udalerri txikietarako iraunkortasun-adierazleak\n10. herritarrek parte hartzeko prozesuen bizitasuna gutxitzea planak ezartzeko fasean, diseinatzeko fasearekiko. Alabaina, parte\nOG ISLCAPV 07 EUSK 2/11/07 13:36 P gina 36 C


New Yorketik Kongora - GARA\nNew Yorketik Kongora\nRenzo Martensen «Enjoy Poverty» filma gogoratu dut gaur: artista Kongora joan zen eta bertako ezkontzen argazkiak hartzen zituzten argazkilariak herriko ume elikatu gabeen irudiak egitera bultzatu zituen. Izan ere, iparraldeko lurraldeetan argazki horietako bakar baten truke ordaindutakoarekin Afrikako familia oso bat hilabetez bizi da. Martensen filosofia gogorra zen: zuen pobrezia da eta beste batzuek esplotatzen dute. Behintzat atera iezaiozue zuek etekina. Filmaren unerik gogorrenean Martensek argazkilariak Mugarik Gabeko Medikuengana eramaten ditu, hauek argazkien bitartekaritzat egingo ote zuten galdetzeko. Erantzuna ezezkoa da. Elkartearen zuzendariari ekimena «etikarik gabekoa» iruditzen zaio, agian afrikarrek, dirua horrela irabazita, irudiak eraldatu edo nahita egoera ziztrinak sortuko dituzten beldur.\nAsko kritikatu zuten Martensen lana hainbat konturengatik: artistak bere buruari garrantzi gehiegi ematen ziolako, salbatzailetzat aurkezten zuelako bere burua, proiektua gaizki aterako zela jakinda ere kongotar argazkilariei ilusioa piztu zielako, haietaz aprobetxatuz. Denak egiazkoak. Baina hala ere, oinarrizko gaiak gaur ere ematen dit zer pentsatu.\nBurura etorri zait, bitxikeria hutsa, Ryanairren beste hegazkin batek arazoak izan dituela irakurri dudalako. Aldi berean gogoratu dut Damien Hirst artistak irailaren 11ko atentatua artelan bat bezala pentsatua zegoela esan zuela, eta zelako haserrea piztu zuten hitz horiek. Hirstek zioen plana oso bisuala zela, begien asetzerako, oroituko den irudi bat lortzeko egina. Gaur Ryanairrek New Yorketik Kongora eraman nau.


Gobernantza, Partaidetza eta Gardentasun Ordenantza | Tolosa\nHerritarrek udal bizitzan eta kudeaketan parte hartzeko moduak, bitartekoak, prozedurak eta bideak arautzen dituen tresna da Gobernantza, Partaidetza eta Gardentasun Ordenantza. Herritarren ahalduntzerako eta gobernantza eredu berrietan sakontzeko estrategikoa den ordenantza hau, 2021eko urtarriletik ari da lantzen Udala; orain, udal teknikariek eta politikariek landutako zirriborroa herritarrekin partekatu nahi da, behin betiko dokumentua elkarlanean garatzeko.\nEgungo gobernantza eta lankidetza ereduetara egokituz, herritarren eta udalaren arteko zubiak sendotzea da ordenantza honen helburua. Udala herritarrengandik gertuen dagoen administrazioa izanik, herritarren beharrei modu egokiagoan erantzuteko tresnak jaso nahi dira ordenantza honetan, kudeaketa eredu parte hartzaileagoei bidea emateko, partaidetza eta elkarlana oinarri dituen kultura politikoa eta administrazioa sustatzeko eta partaidetzaren kultura Tolosan errotzeko.\nOrdenantzak 3 esparru arautu ditu:\nEkarpenak eta saio irekiak\nOrdenantzaren zirriborroan landutako 3 esparru horien kontrastea egiteko zure ekarpena egin nahi baduzu, edo testuari buruzko hobekuntzarik, zalantzarik edo galderarik baldin baduzu, idatzi gobernantza@tolosa.eus helbide elektronikora edo bete honako galdetegi hau ekainak 27 baino lehen.\nEra berean, aurrez-aurreko bi saio ere egingo ditu Udalak herritarren ekarpenak jasotzeko. Ekainaren 7an eta 14an izango dira, Kultur Etxeko Topagunean, 18:00etatik 20:00etara.\nGobernantza ordenantza. Zirriborroa kontrasterako. Dokumentu osoa 852.06 KB\nA. Xedapen orokorrak 189.3 KB\n1. Gardentasuna eta informazioaren kudeaketa 281.82 KB\n2. Partaidetza artikulatzeko bideak 674.78 KB\n3. Komunitatearen garapena bultzatzeko egiturak 234.94 KB\nGobernantza, parte hartze eta gardentasun Ordenantza.pdf 242.41 KB\nGobernantza, parte hartze eta gardentasun Ordenantza. Iragarkia.pdf 65.61 KB


Los troncos hacen el trabajo\nTras las labores de reforma, se ha abierto en Zegama el centro de interpretación Aizkorriko Ataria.\nDonostiako zuhaitzak NAN-a dute\n35.000 zuhaitz baino gahiago klasifikatu dituzte kale, kode, espezie, luzaera eta adinaren arabera. Ikusi\nGipuzkoako aldundiak natur parkeetan perretxikoen bilketarentzat baimen bat igortzea estudiatzen du\nBi - hiru kilo artean pertsonako eta eguneko. Hau da udatik aurrera Gipuzkoan jaso ahal izango den perretxikoen topea.\nEl Diario Vasco 2009/12/18\nBerdea berdeen artean\nXabier Almandozen ustiapenenetan ahuntzak homeopatiarekin osatzen dira eta plagak belarrezko sendabidez.\nEl Correo 2009/12/14


EMAÚS Gizarte Fundazioa - Ikastaroa (online) » Gipuzkoa Kutxa Solidarioa\nEMAÚS Gizarte Fundazioa - Ikastaroa (online)\nUrtarrilaren 20tik otsailaren 28ra - On Line\nEMAÚS Gizarte Fundazioa - Ikastaroa (online): "Tokiko giza garapenetik komunitate inklusiboak eraikitzeko elementuak."\nCurso (online):EMAÚS Fundación Social - "Elementos para la construcción de comunidades inclusivas desde el Desarrollo Humano Local."\nOnline kurtsoaren aurkezpena: Komunitate inklusiboal eraldatzeko elementuak Tokiko Giza Garapenatik\nKurtso honen bidez, Emaús-ek formakuntza on-line espezialitatu batean parte hartzera gonbidatu nahi zaitu. Formakuntza honen bidez inklusiboak eta ekitatiboak diren komunitate eraldaketak hainbat dimentsiotatik sortarazten dituen elementu, behar, oportunitate eta oztopoen inguruan kolektiboki landu nahi dugu. Hortaz, bai gaitasun-sorkuntza prozesuak indartu, bai sustengarria den giz...\nKurtso honen bidez, Emaús-ek formakuntza on-line espezialitatu batean parte hartzera gonbidatu nahi zaitu. Formakuntza honen bidez inklusiboak eta ekitatiboak diren komunitate eraldaketak hainbat dimentsiotatik sortarazten dituen elementu, behar, oportunitate eta oztopoen inguruan kolektiboki landu nahi dugu. Hortaz, bai gaitasun-sorkuntza prozesuak indartu, bai sustengarria den giza garapena bultzatu.\nInklusioa eta ekitatearen dimentsio ezberdinak landu nahi dutenentzat edo horietan sakondu eta komunitatea eraldatzeko bide berriak aurkitu nahi dutenenentzat: elkarteetako kideak, administrazio publikoa, aktibistak, ikasleak, irakasleak.\nEFSko kurtsoaren plataforman garatuko da: emauscursos\nFormakuntza 6 astetan zehar garatuko da eta 60 izango dira irakastorduak: o Modulu bakoitzak astero 10 irakastordu (50 ordu)\n6 irakastordu Foro monografikoa\n4 irakastordu Bitartean programari visita\nIraupena: 2020/01/20tik 2020/02/08ra arte\nKurtsoaren amaieran, ezarritako parte-hartze betekizun minimoak bete dituzten pertsonek, ziurtagiri egiaztatzailea jasoko dute 60 ordutako balioagatik.\nEgitura eta garapena:\nParte online: 5 módulos temáticos diferenciados, uno por semana (5 semanas).\nAlde monografiko-praktikoa (aste bat): o Foro monografikoa (online)\nEsperientzia-bisita (hautazkoa / ez derrigorrezkoa)\n2019/12/11tik 2020/01/16ra arte\nParte hartu nahi duenak mezu honetan eransten den izen-emateko fitxa bete eta bidali behar izango du ondorengo posta-elektronikoari: a.ibarrondo@emaus.com\na) On-line formakuntza (50 ordu):\nModulu bakoitzaren tematika ondorengo elementuetan oinarrituko dira:\nHacia un Desarrollo comunitario inclusivo. Aradia Kooperatibak emanda.\nParticipación y desarrollo comunitario, ¿por qué, para qué y cómo impulsar la participación? UPV-EHUko irakasle eta ikertzailea den Nekane Belokik emanda\nPropuestas de iniciativas transformadoras desde el ámbito socioeconómico. UPV-EHUko irakasle eta ikertzailea den Asier Arcos-ek.\nGénero en procesos de desarrollo comunitario e inclusión. Mugarik Gabeko Saioa Polik emanda.\nTransición de comunidades locales hacia la sostenibilidad ambiental. Butroi Bizirik en Transición-eko Belén González-ek emanda.\nb) Hegoaldeko globalaren esperientzia praktiko bat hausnartzeko eta eztabaidatzeko foro monografiko bat (6 ordu):\nEsperientzia zehatz batean oinarrituko den eztabaida foro bat. Tematika indartze-komunitarioaren inguruan garatuko da Mexikoko Huerto Roma Verde eta Asociación La Quadra benetako esperientziari buruz hausnartuz. Foro monografiko hau 3 egunetan zehar garatuko da. Horretarako, esperientziaren ikus-entzunezko informazioa emango da eta, foroaren bitartez, hausnarketarako eta interakziorako gune bat dinamizatuko da.\nc) Esperientzia-bisita (4ordu)\nBitarean gizarte-inklusioko programari (Gamiz, Bizkaia) bisita gidatu bat garatzea proposatzen da. Bisita honek bi helburu nagusi izango ditu. Alde batetik, zentruaren funtzionamendua ezagutzea eta, bestetik, komunitate inklusiboa bultzatzearen onerako, inguruko egizarte eragilerekin aurrera eramaten diren zenbait artikulazio-esperientzia gizarte inklusioan eta ingurumen jasangarritasunaren barnean.\nHasiera data: Urtarrilak 20\nAmaiera data: Urtarrilak 28\nInscripciones: Del 11/12/2019 al 16/01/2020. Las personas interesadas tendrán que rellenar la hoja de inscripción que se facilita y remitirla al siguiente correo electrónico: a.ibarrondo@emaus.com.\nA. Formación online a través de esta plataforma:\nLas temáticas de cada uno de los módulso serán las siguientes:\nHacia un Desarrollo Comunitario Inclusivo. (Aradia Kooperatiba)\nParticipación y desarrollo comunitario, ¿por qué, para qué y cómo impulsar la participación? (Nekane Beloki, UPV-EHU)\nPropuesta de iniciativas transformadoras desde el ámbito socioeconómico. (Asier Arcos, UPV-EHU)\nGénero en procesos de desarrollo comunitario e inclusión. (Saioa Polo, Mugarik Gabe)\nTransición de comunidades locales hacia la sostenibilidad ambiental. (Belén González, Butroi Bizirik en Transición)\nB. Foro monográfico para la discusión de una experiencia real del Sur global:\nSe desarrollará a lo largo de 3 días en los que se facilitará información audiovisual de la experiencia y, a través de un foro específico, se dinamizará el espacio para la reflexión e interacción.\nC. Visita a experiencia real (no obligatoria):\nVisita que tendrá por objetivo conocer el funcionamiento del centro de inclusión social Bitartean de Gamiz (Bizkaia) y las distintas experiencias de articulación con agentes sociales del entorno llevadas a cabo en el marco de la inclusión social y la sostenibilidad ambiental, en aras a promover una comunidad inclusiva.\nHasiera: astelehena, 2020 urtarrila 20, 01:00\nBukaera: larunbata, 2020 otsaila 29, 00:00


OKEko Bigarren mailako neskek galdu | El Diario Vasco\nOiartzunOKEko Bigarren mailako neskek galdu\nOKEko Bigarren mailako neskek galdu\nOKEko mutilen taldeko jokalaria. / BASTEROBERRI\nMutilen Ohorezko Erregionalen partida bertan behera geratu zen eguraldi txarragatik\nOKEko Bigarren mailako neskek larunbatean izan zuten partida Oiartzunen Eibarko taldearen aurka. Giro hotza izan zen Karla Lekuona futbol zelaian armaginak etorri eta oiartzuarrak ez ziren kikildu. Partida ona jokatu zuten oiartzuarrek baina ez zuten zortea aldeko izan eta ez zuten golak atean sartzerik lortu; aukerak izan bazituzten ere. Lehen zatia ikusita bazirudien oiartzuarrek zutela baloiaren eta jokoaren kontrola, baina bigarren zatia iritsi eta eibartarrek aukerak aprobetxatzen jakin zuten. Bigarren zatian sartu zituzten bi golak eibartarrek. Horrela, 0-2 galdu zuten etxean eta ez zuten hiru puntuak etxean geratzerik lortu.\nMutilen talde gorenak, berriz, Urolaren kontra jokatu behar zuen baina partida bertan behera geratu zen eguraldi txarra medio.\nBeheragoko mailekin jarraituz Euskal Ligako neskek Leioan jokatu zuten, 4-1 galdu zuten. Territorialeko neskek Amara Berri garaitu zuten etxean, 2-0. Ohorezko neska kadeteek ere Goierriko taldea mendean hartu zuten Oiar- tzunen, 1-0. Neska kadeteek Fanderiako zelaian lortu zuten garaipena 2-3koarekin. Haur 8ko neskek, ez zuten halako zorterik izan Añorgaren aurkta, 3-1 galdu zuten etxetik kanpo. Alebinek porrota jasan behar izan zuten Antiguokoren kontra, 0-9 galdu ondoren.\nMutilei erreparatuz gero, denetariko emaitzak izan dira asteburuan. Preferenteek 8-0 galdu zuten Santo Tomas Lizeoaren aurka. Ohorezko gazteek Añorgaren kontra galdu zuten etxean, 1-4. Lehen gazteek 8-1 garaitu zituzten lezoarrak. Ohorezko kadeteek Tolosan zuten partida ere bertan behera geratu zen eguraldiagatik. Lehen kadeteek 11-0 galdu zuten Beti Onaren kontra. Ohorezko haurrek Kostkas taldearen kontra 0-4 galdu zuten. Lehen haurrek 0-3 egin zuten etxean Touringen kontra. Haur txikienek Eibar hartu zuten etxean eta 1-5 galdu zuten.\nAreto futbolari begira, OKEko taldeak Gipuzkoako Lehen Mailan Anoetaren aurka irabazi zuen 3-4. Gizonen Gipuzkoako Bigarren Mailan, berriz, Miren Tabernak Ostiko Sindikato tabernaren kontra galdu egin zuen: 4-7. Oiartzungo beste taldeak, ordea irabazi egin zuen, Cecilia Fruta Denda-Power Rangers: 3-4.\nGizonen Gipuzkoako Lehen Mailan jokatu du Oiartzungo Saskilagunak taldeak Alde Zaharra B taldearen kontra. Oiartzuarrak etxean gailentzea lortu zuten 71-59.\nGaur izango da neguko futbito txapelketa Euskararen debekua XVIII. mende hasieran


Irekia Eusko Jaurlaritza - Gobierno Vasco :: Eusko Jaurlaritzak turismoa baliarazten du euskal ekonomiarako sektore garrantzitsutzat, eta erantzukizuna eskatzen du kanpoan herrialdearen irudiari kalte egiten dioten sabotajeen eta adierazpenen aurrean\nEusko Jaurlaritzak turismoa baliarazten du…\nTurismo Euskadi Iturria: Irekia\nTurismo, Merkataritza eta Kontsumo Sailak deia egin du erantzukizuna eta lasaitasuna izateko turismoaren aurka zuzendutako ekintzen eta adierazpenen aurrean, azken egunotan talde jakin batzuek bultzatuta. Alfredo Retortillo sailburuak honako hau adierazi du: “Donostiako kale batzuetan agertu diren aurkako pintada xenofoboak bisitari ditugunekiko ez dira ez errore bat, ez eta umekeria bat ere, berehala geldiarazi beharreko onartu ezinezko tolerantziarik ezaren erakusgarria baizik. EAEn, turismoari nahiz beste edozein auziri buruzko eztabaida politikoa ezin da bideratu jardunbide biolentoetatik eta kikiltzekoetatik, gure herrian horiek gainditutzat zeneuzkagun eta”.\n“Orain arte gertakizun bakartuak izan dira; baina, ekintza horien alde agertzen diren, horiek barkatzen dituzten edo euren jarrera politikoak sustatzeko baliatzen dituzten talde politikoei eskatzen diegu ez dezatela aurrera egin ondo amaitu ezin duen norantzan, gure iragan berriko beste une batzuk gehiegi gogorarazten dituzten uneetarantz. Jakina denez, azken egunotan erasoak izan dira autobus turistiko baten aurka Bartzelonan eta jatetxe baten aurka Mallorcan. Gainera, Gros auzoko Arrizul hoteleko ostalariek sabotajea eta pintadak jasan zituzten azken maiatzaren 1ean. Ertzaintza horren inguruan ikertzen ari da.\nRetortillo sailburuak honako hau gehitu du: “mota honetako ekintzak bultzatzen dituztenek ez dute ezertan laguntzen turismo iraunkorrari buruzko eztabaidan, eta haien helburua ez da, ziurrenik, hori lortzea. Herriaren irudia hondatu besterik ez dute egiten, eta Euskal Autonomia Erkidegoan ia 100.000 langile enplegatzen dituen gure ekonomiaren sektorean kalte egiten dute”. “Euskal Autonomia Erkidegoko turismoaren sektoreko enpresei eta langileei nire berme osoa dutela jakinarazi nahi diet, eta Eusko Jaurlaritzako Turismo Saila beren ondoan izango dela”.\nSailburuak gogorarazi du Legebiltzarrean izandako bere lehen agerraldian, kargua lortu eta berehala, eta baten batzuk 'Tourists go home! garrasika hasi baino lehen —ahaztuz eurak kanpora doazenean turistak direla—, dagoeneko nabarmendu zuela turismoa iraunkortasunaren estrategiatik kudeatu behar dela, eta horrek eskatzen duela, ingurumenaren ardatzaz gainera, haren aberastasun-sorkuntza sustatzea eta onurak herrialde osorako izatea. “Iraunkortasuna lehentasunezko helburua da nire sailaren politikentzat, baita Eusko Jaurlaritza osoarentzat ere. Izan ere, Eusko Jaurlaritzak konpromisoa hartu du Nazio Batuen 2030 Agendako garapen iraunkorreko helburuekin”. Aipatzekoa da, halaber, Eusko Jaurlaritzaren turismo-politikak direla joan den ekainean argitaratutako soziometroan hoberen baloratutako atala. Herritarren ehuneko 63ren ustez, politika horiek egokiak dira.\nBestalde, gogorarazi du, era berean, Deustuko Unibertsitatearekin lankidetzan egindako karga turistikoaren ahalmenari buruzko azterlanean, joan den ekainean Sailak aurkeztutakoan, adierazten zela “datuetan oinarrituta, euskaldunak jakitun zirela jarduera turistikoa Euskal Autonomia Erkidegoan gora egiten ari zela, baina ez zutela inola ere antzematen asetasun turistikoaren mailatan gaudela”.\nTurismoa euskal ekonomiaren sektore indartsuenetakoa bilakatu da, krisiari hoberen eutsi dioenetakoa. Turismoak 2016an euskal ekonomian egindako ekarpena 4.100 milioi euro izan zen; hau da, BPGaren % 5,9 (duela bost urte baino bost hamarren gehiago). Gipuzkoa buruan da turismoaren ekarpenean, BPGaren % 7,4rekin. Ondoren datoz Bizkaia, % 5,2rekin, eta Araba, % 5,1ekin.\nDatorren abuztuaren 17rako Ernaik turismoaren hazkundearen aurka deitutako manifestazioari dagokionez, honako hau adierazi du: “haren helburu bakarra Euskal Autonomia Erkidegoko turismoaren irudi distortsionatua ematea da, gure errealitate turistikora beste leku batzuetan masifikazioak benetan sorrarazi duen masifikazioa ekarrita. Gu ez gaude eredu horretan, eta gure politika ere ez dago horretara bideratuta. Alabaina, batzuentzat dena baliagarria da beste arazo batzuk haientzat garrantzitsuak ez direnean. Hori bai, arazo bati heltzen diotenean, modu agonikoan aurkezten dute, dela AHTa, direla zaborrak edo, orain, dela turismoa”.\n“Gure turismoa ez da, eta ezin du izan, eguzki eta hondartzako labore bakarra. Askotariko eskaintza dugu. Izan ere, itsasertzeko edo barruko paisaiaz eta turismo berdeaz gainera, gure gastronomiaren erakargarria dugu, gure upeltegiena, gure museo eta bitarteko kulturalena, gure jaialdiena, gure festena, etab. Elementu horiez guztiez harro egon gara orain arte, horiek erakusteko eta bisitatzen gaituztenekin partekatzeko harro.\nNolanahi ere, ildo horretatik hau gehitu nahi izan du: “aldatutako turismo baten ondorioengatik —eta, berriro diot, Euskal Autonomia Erkidegoan ez da horrelakorik— kezka badago, nire ustez bidezkoa litzateke ekarpen lasaiagoa egitea eztabaida honetan, manifestazio horren deialdia bertan behera utzita. Ez dut ulertzen Donostiako bisitariak bertako festak direla-eta etortzen direnean donostiarrak kaleetan manifestatzen eta kanpora joan daitezela garrasi egiten aritzea”.\n2017.eko abuztuak 06\nEusko Jaurlaritzak Basquetour-Turismoaren Euskal Agentziaren egoitzari eginiko erasoa gaitzetsi du\nRetortillo: “Kanpaina antituristikoa euskal ekonomiaren aurkako erasoa da”


Alexandr sashulika at gmail.com\nTue Mar 24 07:34:46 GMT 2009\nPrevious message: Jaunty Release Party\nNext message: Jaunty Release Party saturday (27 march, Chisinau) meeting.\nНемного проясню ситуацию.\nС датой мы определились, это будет 2 мая, 2009.\nС местом тоже, это будет второй корпус политеха: MD-2012, Republica\nMoldova, Chişinău, str. 31 August 1989, 78, UTM, Blocul de studi nr. 2\n(аула пока точно не определенна).\nдумаю стоит переходить к следующий стадии проекта, забивания\nконкретных задач и выполнения их. Для этого я думаю использовать\nticket system. поскольку, хостинга как такового у нас пока нету,\nхорошей идеей думаю использовать проект assembla.com. Через несколько\nминут приглашу всех на тикет систему. Кого забыл скиньте плз свой\nЕщё одна тема. Общения происходит на 2 группах:\nubuntu-md at lists.ubuntu.com и ubuntu-md at googlegroups.com\nдумаю логичнее перейти на ubuntu-md at lists.ubuntu.com по сколько google\ngroups не предаставляет систем бэкапа. НО, до перехода я бы хотел\nузнать у кого есть админ доступ на ubuntu-md at lists.ubuntu.com\nещё раз перечислю где обсуждается релиз парти:\nubuntu-md at lists.ubuntu.com,\nubuntu-md at googlegroups.com\nxmpp://ubuntu-party@conference.jabber.linux.md (обычно после 20-00 по\nтикет система на assembla.com (для добавления в members пишите:\nспасибо за внимание, удачного дня, искренне ваш, LMZ.\n2009/3/24 Stas SUSHKOV <stas at nerd.ro>:\n> LMZ, когда будет время, даи знать :)\n> () Campania Panglicii în ASCII\n> From: Adi Roiban <adi at roiban.ro>\n> To: ubuntu-ro at lists.ubuntu.com\n> Date: Mon, 23 Mar 2009 22:19:14 +0200\n> Subject: Re: Jaunty Release Party In Targu Mures\n> În data de Lu, 23-03-2009 la 15:01 -0400, marius adrian popa a scris:\n>> Ma gandesc ca o data buna pt party ar fi 24\n>> pe 2 mai banuiesc ca toata lumea e la mititei sau in afara orasului\n>> Pentru locatie trebuie vazut si rezolvat , anuntz oricum pe liste\n> Am adaugat datele pentru Cluj și Chișinău... încă nu știm foarte multe\n> detali dar sigur facem ceva prezentări :D\n> Adi Roiban\n> ubuntu-ro mailing list\n> ubuntu-ro at lists.ubuntu.com\n> Ubuntu-md mailing list\n> Ubuntu-md at lists.ubuntu.com\n> Modify settings or unsubscribe at: https://lists.ubuntu.com/mailman/listinfo/ubuntu-md


Doctors with patient in medical consultation, Oncology, Hospital Donostia, San Sebastian, Gipuzkoa, Stock Photo, Picture And Rights Managed Image. Pic. B20-3293554 | agefotostock\nStock Photo - Doctors with patient in medical consultation, Oncology, Hospital Donostia, San Sebastian, Gipuzkoa, Basque Country, Spain\nImage Code: B20-3293554 Photographer: Javier Larrea Collection: agefotostock User license: Rights Managed Shooting date: 2/19/2019 HI-RES availability: Up to XL 50 MB A3 (6497 x 4331 px - 21.7" x 14.4" - 300 ppi)\nDoctors with patient in medical\n@ 0.010 --> Keywords launching task... @ 0.010 --> GetKeywords: Getting cache @ 0.068 --> GetKeywords: Request cached? True @ 0.104 --> Keywords task start waiting @ 0.139 --> GetKeywords: File obtained @ 0.139 --> GetKeywords: File to Json @ 0.140 --> GetKeywords: DocLastUpdate checked @ 0.141 --> GetKeywords: Cache miss @ 0.141 --> GetKeywords: Keywords provider completed @ 0.172 --> GetKeywords: Keywords completed @ 0.228 --> GetKeywords: seo-caption ERROR There is already an open DataReader associated with this Command which must be closed first. @ 0.228 --> GetKeywords: seo-caption keywords @ 0.240 --> GetKeywords: keywords highlighted @ 0.344 --> GetKeywords: keywords ampliacion @ 0.344 --> Keywords task completed


Boshin Gerra - Wikipedia, entziklopedia askea.\nSatsumako samuraien argazkia\n1868ko urtarrilaren 27a –1869ko ekainaren 27a\nSatsuma agindupeko lurra\nChōshū agindupeko lurra\nAizu agindupeko lurra\nTakamatsu agindupeko lurra\nKomatsu Akihito printzea\nBoshin Gerra (japonieraz: 戊辰戦争, Boshin Sensō?, "Yang Lurreko Dragoiaren Gerra") , batzuetan Japoniar Iraultza deitua, Japoniako gerra zibila izan zen, 1868 eta 1869 artean Tokugawa shogunerriaren eta Kiotoko Gorte Inperialaren aldekoek egina. Bakumatsu edo irekiera-politikaren aurkako zenbait noble eta samurai gaztek matxinatu eta Tokugawa Yoshinobuk shogun kargua utzi zuen, eta botere guztia Meiji enperadoreari eman zion. Aurreko shogunaren botere, betebehar eta arduretako asko, lehen Meiji aroko "Hiru noble handiak" bezala ezagutuak ziren gizonek hartu zituztela esan liteke. Hauek ziren: Okubo Toshimichi, Saigō Takamori eta Kido Takayoshi.\nToba-Fushimiko guduan garaitua izan ondoren (1868ko urtarrilaren 27tik 31ra arte), Yoshinobuk amore eman zuen eta Edo gaztelua (eta beraz, Edo hiria), armada inperialari eman zion; berehala, etxeko atxiloketan jarri zuten eta bere titulu, lur eta botere guztiak kendu zizkioten. Bere adoptaturiko oinordekoa, Tokugawa Iesato, garai horretan Tayasu Kamenosuke bezala ezagutua, gaztea zen. Beranduago, askatua izan zen, nazioko kontuei dagokionez anbiziorik edo interesik agertu ez zuenean.\n↑ Huffman, James L.. (1997). Modern Japan: An Encyclopedia of History, Culture, and Nationalism. in: Garland Reference Library of the Humanities. Routledge, 22 or. ISBN 978-0815325253..


lexotanil drug - Tremek Car Videos - Street Car Drag Racing Videos\n07 May 2017, 07:28 pm #1 (permalink)\nLink ---> lexotanil drug\nBuy lexotanil online - click here to continue\nlexotanil generikum?, lexotanil ohne rezept kaufen, lexotanil 6 mg preis, lexotanil eesti?, lexotanil sale in, lexotanil 3 mg venezuela, lexotanil tablet dosage.\nlexotanil drug Roggen, lexotanil 6 mg n2?, le medicament lexotanil, lexotanil interacciones medicamentosas, lexotanil for insomnia, lexotanil italia, apotheke lexotanil.\nlexotanil shqip, lexotanil kupit, lexotanil 3mg suppliers, lexotanil 3 mg tabletes instrukcija, lexotanil bangladesh, lexotanil drug Matoaka.\nlexotanil en venezuela\nlexotanil for dogs\n9 mg lexotanil\nlexotanil with weed\nlexotanil 6 mg para dormir\nlexotanil 6 kaufen\nlexotanil 3 mg dosage, lexotanil 6 mg tabletten, dormicum sell in, lexotanil recommended dosage, order lexotanil online, lexotanil 1 mg.\nlexotanil drug Mexia?, buy lexotanil 3mg online, lexotanil 3mg maximum dosage, precio lexotanil 6 mg, lexotanil france?, codeina gocce prezzo. lexotanil $8, donde puedo encontrar lexotanil, lexotanil drug Carlisle.\nlexotanil drug Williamstown, lexotanil tablets pakistan. lexotanil roche comp 3 mg, lexotanil europa, tablete reductil forum?, lexotanil 6 preisvergleich. generico del lexotanil, lexotanil drug Bridgeview.\nlexotanil for hypertension. rezeptfrei lexotanil. order buy lorazepam cheap online, acheter lexotanil, achat lexotanil. precio del lexotanil en argentina?, lexotanil drug Kilbourne.\nlexotanil drug Linneus?, lexotanil 6 mg bromazepam, pret lexotanil, lexotanil 3 mg dose, codeina fosfat se da fara reteta?, lexotanil online apotheke, lexotanil 3mg roche, lexotanil 6 mg farmatodo, lexotanil drug Whitestown.\nlexotanil for sleep, lexotanil po polsku, lexotanil 3mg vartojimas, co codamol for headache, lexotanil online kaufen, lexotanil europe, buy lexotanil online.\nlexotanil drug Macatawa Park, buy order lexotanil 3mg uk, generico lexotanil, lexotanil with tramadol. lexotan 6 mg tabletas, lexotanil buy online uk, lexotanil precio en venezuela, lexotanil drug Yaphank.\nlexotanil drug Maggie Valley. lexotanil 3 mg ausschleichen. absetzen von lexotanil. nitrazepam to buy?, lexotanil rezeptfrei kaufen, tab lexotanil dosage, packungsbeilage lexotanil?, lexotanil drug Bowling Green.\nlexotanil tab 6 mg. lexotanil tab?, provigil sklep. lexotanil 6 mg kairos, lexotanil tablet used for, lexotanil 3 mg costo, lexotanil dose for anxiety.\nlexotanil drug Spanish Fork, lexotanil bez receptes, lexotanil de 3 mg. lexotanil 3mg online bestellen, buy stilnoct ireland, lexotanil medicine?, lexotanil in usa. lexotanil 1.5 mg tablets, lexotanil drug Cicero.\nlexotanil 6 mg dosage?, lexotanil 0.5 mg, phoenix rising modafinil, lexotanil uses, lexotanil 0.5, wo bekomme ich lexotanil ohne rezept, lexotanil euro vaistine.\npreis lexotanil, lexotanil sin receta, lexotanil bd drugs. acheter stilnox en france, lexotanil medicine uses, nombre generico de lexotanil. lexotanil drug Burr Oak.\nvaistai lexotanil kaina, lexotanil 2 5 mg?, order lexotanil 3mg online bestellen, ativan blister packs, lexotanil 3mg pills, lexotanil medicamento. lexotanil drug Marietta.\nlexotanil 1.5 mg dosage. donde donde puedo comprar lexotanil, lexotanil 6 10 preisvergleich. next day ultram?, lexotanil 50mg, 6 mg lexotanil, wholesale lexotanil 3mg.\nlexotanil drug Rosedale, lexotanil in egypt, lexotanil argentina, 30 500 co codamol buy online, lexotanil 1.5 reviews, lexotanil commander le, lexotanil 1.5 mg kaina, lexotanil svenska.\nlexotanil drug level YeseniaKe Off Topic Chat 0 02 May 2017 03:29 am


Hondakin arriskutsuen negoziatzaileen aurretiazko komunikazioa - Hondakinak - Euskadi.eus\nHondakin arriskutsuen negoziatzaileen aurretiazko komunikazioa\nIngurumen organoan aurkeztutako aurretiko komunikazioa, baldin eta eskatzen den dokumentazio guztiarekin aurkezten bada, erangina izango du aurkeztu den momentutik aurrera. Hortik aurrera, jarduerari ekin ahal izango zaio, titularraren ardurapean, hargatik eragotzi gabe herri-administrazioak ikuskatzeko, konprobatzeko eta egiaztatzeko dituen ahalmenez baliatzea.\nKomunikazioa osatu gabe balego edo nahikoa ez balitz, interesdunari eskatuko zaio akatsak konpontzeko, eta aginduko zaio jarduera etetea edo dokumentazioa konpontzeko epe bate mango zaio. Emandako epean zuzenduko ez balu, jakinaraziko zaio komunikazioaern eragin eza, eta ofizioz jardueren berri emango zaio Ingurumen Ikuskapen zerbitzuari, eta hala badagokio, hondakin arloan indarrean dagoen araudiaren arabera, zehapen espediente bat irekitzeko administrazio-erantzukisunik dagoen ala ez egiaztatzeko beharrezko jarduerak hasiko dira.\nBehin aurkeztutako dokumentazioa aski eta egokia dela egiaztatuta, EAEko Hondakin Arriskutsuen Tratularien Erregistroan inskribatuko da, eta argitaratuko da Ingurumen eta Lurralde Politika sailaren web orriko kudeatzailen zerrendan. Halaber, Estatuko hondakinen kudeaketa eta ekoizpenerako erregistroari jakinaraziko zaio.\nPertsona fisiko edo juridikoak, helbidea edo egoitza soziala Euskal Autonomia Erkidegoan dutenak, hondakinak beren kontura, gero tratatzeko, salerosten dituztenak, era fisikoan hondakinen jabe egiten ez diren negoziatzaileak barne.\nLey 22/2011, de 28 de julio, de residuos y suelos contaminados. Estatuaren araudia\nHondakin arriskutsuen negoziatzaileen aurretiazko komunikazioa: 1055101