Ришүәт бирмә, аҡса ал!\n- Был өмөтһөҙ! Унда бөтәһе лә һатып алынған! Эшҡыуарлыҡты үҫтереүгә ярҙам алыу өсөн, юғарыла таяныс булыу йәки ҙур ришүәт бирергә кәрәк! - Башҡортостанда бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡ субъекттарын үҫтереү программаһы тураһында һүҙ барғанда кешеләрҙән ошондай фекерҙәр ишетергә тура килде. Күп эшҡыуарҙар, ярҙам һорау файҙаһыҙ - бер ни ҙә ала àëìàясаҡһың, тигән фекерҙә. Ә күптәр был программа тураһында бөтөнләй белмәй һәм япа-яңғыҙы көрсөк менән көрәшеүен дауам итә.\nБашҡортостанда бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡ субъекттарын үҫтереү программаһы эшләй, һәм уның сиктәрендә ярҙам алып була. БР Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтайҙың Сәнәғәт, транспорт, төҙөлөш, элемтә һәм эшҡыуарлыҡ комитеты ултырышында Башҡортостан Республикаһының Эшҡыуарлыҡ һәм сауҙа буйынса дәүләт комитеты рәйесе Ринат Зәйнуллин башлап тотоноусы бизнесмендарға ярҙам саралары тураһында һөйләне.\n- Ағымдағы йылда Бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡ субъекттарына ярҙам программаһы 500 миллион һум күләмендә раҫланған, - тине Ринат Зәйнуллин. - Был үткән йылға ҡарағанда ун тапҡырға күберәк, былтыр 54,6 миллион һум ине. Бергә финанслауға федераль бюджеттан тағы бер миллиард һум алыу ҡаралған. Беренсе этапҡа килешеүгә ҡул ҡуйылған - был сумманан 356 миллион һум бүлеү тураһында. Аҡсалар майҙа инәсәк.\nФинанс ярҙам бер нисә төп йүнәлеш буйынса алып барыла.\nБеренсенән, был башланғыс стадия - бизнес формалашыу. Уға республика бюджетынан 40 миллион һум йүнәлтелгән, федераль бюджеттан - 80 миллион һум. Был йүнәлеш буйынса - "старт-ап"ҡа - дөйөм суммаһы 357 миллион һумлыҡ 190 заявка бирелгән. Шуның 115-е ҡаралған, 81 заявка (дөйөм суммаһы 21 миллион šóì) үтәлгән. "Старт-ап"ҡа дәғүә итеүселәр күп, шуға күрә республика ҡалалары һәм райондары буйынса өҫтөнлөклө йүнәлештәр булдырыла. Ҡала һәм район хакимиәттәре йүнәлештәр тәҡдим итә.\nИкенсенән, элекке сығымдарҙы судсидиÿлау, уны бер нисә төркөмгә бүлеп була. Банкыларға проценттарҙы түләү буйынса сығымдар өлөшөндә процент ставкаларын субсидиялау; лизинг түләүҙәрен субсидиялау; күргәҙмә-йәрминкә сараларын субсидиялау; энергияны һаҡлау технологияларын ҡулланыуға һәм энергия системаларына тоташтырыуға бәйле сығымдарҙы субсидиялау.\nҮткән йылда республикала БР гарантия фонды булдырылғайны. Уның төп бурысы - бәләкәй эшҡыуарлыҡ субъекттарына кредит учреждениеларында кредит алған ваҡытта гарантия фонды средстволары иҫәбенә яуаплылыҡты өҫкә алыу. Яуаплылыҡты өҫкә алыу 30:70 процентëû нисбәтòœ бирелә. Эшҡыуар 30 процентты тәьмин итә, гарантия фонды - 70. Бөгөнгө көндә фонд 224 миллион һумға эйә. Йыл аҙағына тиклем 650 миллионға артыуы көтөлә. Быйыл 11 эшҡыуар гарантия фонды ярҙамы менән файҙаланған, улар 13 миллион һум алған.\nАғымдағы йылда эшҡыуарҙарға ярҙам күрһәтеү йәһәтенән ике яңы механизм индерелгән.\nБеренсе - микрофинанслау. Ул 12 айға тиклем бер миллион күләмендә кредит биреүҙе ҡарай. Әле был маҡсат өсөн коммерция булмаған ойошма - БР микрофинанслау үҙәге булдырыла, уның дөйөм устав фонды 150 миллион һум тәшкил итәсәк һәм йыл һайын тулыландырыласаҡ.\nИкенсе - лизинг фонды ярҙамы менән булышлыҡ итеү. Был механизм лизинг фонды иҫәбенә төп средстволар һатып алыуҙы һәм өс йылға бүлеп түләү шарты менән уларҙы эшҡыуарҙарға тапшырыуҙы ҡарай. Лизинг фондын булдырыуға 40 миллион һум йүнәлтелгән һәм бергә финанслауға федераль бюджеттан 80 миллион һум тирәһе көтөлә.\nМай башына Башҡортостан Республикаһының Эшҡыуарлыҡ һәм сауҙа буйынса дәүләт комитетына дөйөм суммаһы 523 миллион һумлыҡ финанс ярҙамға 596 заявка ингән. 178 заявка ҡаралған, 141-е хупланған (уларҙың дөйөм суммаһы 79 миллион һум тәшкил итә).\n- Заявкаларҙы ҡарау механизмы ябайлаштырылды, - ти Ринат Зәйнуллин. - Документтар ғариза нигеҙендә ҡабул ителә, комиссия ултырыштары өс көн һайын үткәрелә. Комиссия составына биш йәмәғәт ойошмаһы, һалым инспекцияһы һәм БР буйынса Эске эштәр министрлығының коррупция менән көрәш буйынса бүлеге, Эшҡыуарлыҡ фонды вәкилдәре ингән. Комиссияға хоҡуҡ һаҡлау органдары саҡырылған, сөнки документтар йыйыу, әҙерләү буйынса үҙ хеҙмәттәрен тәҡдим итеүсе аферистар осрай. БР буйынса Эске эштәр министрлығы хәбәр итеүенсә, Яңауылда документтар әҙерләүгә бәйле мутлыҡ эштәре алып барûóñû өс кеше асыҡланған.\nЭшҡыуарҙарға финанс яҡтан булышлыҡ итеүҙән тыш мөлкәт ярҙамы күрһәтелә. Торлаҡ булмаған фонд объекттары тураһында мәғлүмәт базаһы бар, уларҙы бәләкәй эшҡыуарлыҡ субъекттары ҡуртымға алала.\nМуниципаль программаларға ҙур иғтибар бүленә. Уларға ярҙам күрһәтеү йөҙөнән 40 миллион һум бүлеү ҡаралған. Муниципаль программалар 70-кә 30 булғанда хуплана. Әгәр программа билдәләнгән өҫтөнлөккә эләкһә һәм район 30 процент түләһә, 70 процентын республика ºàïëàé.\nЭшҡыуарҙар Башҡортостанда бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡ субъекттарын үҫтереү программаһы сиктәрендә юридик ярҙам ала ала.\nШуға күрә, бизнесмендар, ҡурҡмағыҙ, заявкалар бирегеҙ. Әгәр һеҙҙең эшмәкәрлек дәүләткә кәрәк икән, айырыуса яңы эш урындары булдырһағыҙ, "бәлештең бер киҫәге" эләгеүе ихтимал.\nҺәм, ниһайәт, бер нисә дөйөм һандар. Йыл башында республикала 120 мең бәләкәй эшҡыуарлыҡ субъекты иҫәпләнгән. Бәләкәй бизнеста 450 мең кеше мәшғүл, был республика предприятиеларында эшләүселәрҙең 21,1 проценты. Бәләкәй предприятие хеҙмәткәрҙәренең 55 проценты сауҙа һәм төҙөлөш тармаҡтарында мәшғүл.\n2008 йылда бәләкәй предприятие хеҙмәткәрҙәренең уртаса эш хаҡы 14321 һум тәшкил иткән.\nБәләкәй бизнес предприятиелары әйләнеше 352,5 миллиард һумдан ашыу (республика күләменең 20,5 проценты). Үҙебеҙҙә етештерелгән тауарҙарҙы үҙ көсө менән бушатыу, башҡарылған эштәр һәм күрһәтелгән хеҙмәттәр күләме 142,5 миллиард һум (республика күләменең 14,1 проценты) тәшкил иткән.


Читать онлайн - Айлетт Стив. Одиночка | Электронная библиотека e-libra.ru\nК странице книги: Айлетт Стив. Одиночка.\nЧитать онлайн Айлетт Стив. Одиночка\nPage created in 0.0181889533997 sec.


Баш ҡалала йыл эсендә 140 яңы сауҙа объекты төҙөлгән // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nБаш ҡалала йыл эсендә 140 яңы сауҙа объекты төҙөлгән\n10:01, 30 января 2013 Иҡтисад\n2012 йылда Өфөлә 140 яңы сауҙа объекты файҙаланыуға тапшырылған, уларҙың дөйөм майҙаны 96 мең квадрат метрҙан ашыу тәшкил итә. Шул уҡ ваҡытта 2200 яңы эш урыны булдырылған. Бындай мәғлүмәт менән шишәмбе, 29 ғинуарҙа, муниципалитетта үткән матбуғат конференцияһында Өфө хакимиәте башлығы урынбаҫары Альбина Йосопова таныштырҙы.\nБашҡортостан баш ҡалаһында сауҙа объекттары майҙандары менән тәьмин ителеш бер мең кешегә 1010 квадрат метрҙан ашыу тәшкил итә. Норма буйынса иһә был һан 903 квадрат метрға тиң. Тимәк, күрһәткестәр Башҡортостан Хөкүмәте менән билдәләнгән минималь кимәлдән юғарыраҡ, был һатып алыусылар өсөн өҫтәмә уңайлыҡтар булдыра.\nӨфө предприятиеларының ваҡлап сауҙа итеү әйләнеше йыл йомғаҡтары буйынса 367 милиард һум тәшкил итергә тейеш. 2011 йыл кимәленә ҡарата был сағыштырмаса хаҡтарҙа 4 процентҡа күберәк булырға тейеш. Эшмәкәрлектең бөтә төрҙәре буйынса дөйөм йомғаҡ яһалмаған әле.\nТеги: сауҙа,йыл йомғаҡтары,өфө


Горнолыжный курорт «Архыз». Туристический Тибет. Бал хризантем - Дорожное радио Улан-Удэ 103,7 FM


������ ����� ������ ������ �� ����� ������ ������ ����� ����� > ��������� ������ > ������� ������ ����� ������ ������ �� ����� ������ ������\n��� �������ʿ ������������ ����� ������� ������� ���� ���� ������� ������ ����� ��� ��� ����� ��� ����� ������ ����� ������ ������ ����� ������ ������ �� ����� ������ ������ ����� ��� ����� ������� �������� ��������� �������� ���� ����� ����� ���� ������� ����� ������ ������ �� ����� ������ ������ ���- ������: LinkBack ����� ������� ����� ��� ������� #1 10-07-2013, 12:14 PM\n] ������ ����� ������ ������ �� ����� ������ ������ ������ ����� ������ ������ �� ����� ������ ����������� ��� ����� ������� �������� ��������� �������� ���� ����� ����� ���� ������� ����� ������ ������ �� ����� ������ ������ ���- ������: ����� �� ���� ������� �������� ����� ������� �� ��������� �� ���� - ���� ���� - ��� ����� ������� �������� ��������� �������� ������ ����� ���� ��� ����� ������ߡ ��� ��� ���� ������ ������� ����� ������ ������ ����� ������ ������� �� ���� ������� �������� �������� �������� ��������� �������� ������ ���� ������� �������� ����� ������� �� ��������� ������ ������ ������ ���� ������ ���� (400000) �������� ��� ���� ������ ����� ���� ������ ����� ��� ����� ������� ���� ���� ������ ���������� �������� ������������� �� ���� ����� �������� ��� (8050)� ����� ��� ����� ����� ���� ����� ���� ���� ������� ��� ������� �������� ������ ������� ���������� ����� ������ ��� ����� ������ ������ ����� ������ ������� ����� ������ɡ ����� ������� ���������� ���� ���� ����� ������ ������ ������ ������� (�����) ������ ���� ������� ������ ������ �� ���� ������ɡ ������ ������� ���� ���� �������� ��� ����� �� ���� ������� �������� �������� ������ ������� ������ɡ ����� ����� ��������� ����������� ������ ������ ������. ���� ��� ���� ������� ������� ������� �� ��������� �����ݡ ��� ���� ����� ������� ��� ����� ���� ���������. ���� ��� ���� ������� ���� ������� �������� - ���� ���� - ������ ��� ��� ������ ������ ������ ������ ����� �� ������� ������ �� ����� ���� ������� �������� ���� ������ ����������� ������ ������� ���� ��� ������ ����������� ������ ��� ��� ������ڡ ������ ������ ������ �������� ����� ���� ���� ���� ���������� �����ɡ ������ ���� ����� �� ���� ��� �� ����� ����� ���� ������� ��������.������: ����� �����htjjhp hg],v hgHvqd ,hgH,g lk j,sum hgls hgpvhl hglvqn hgp,v tjjhp ������ ��� ���� �� Digg Del.icio.us Technorati Twitter ������ ����� ������ : 11759 ������� ������� �\n: 3.17 ����� ∞ Ģoğє ������ ���� ������ ����� �� �� ������� ∞ Ģoğє ����� ����� (�������) Facebook Twitter Google Digg ������� �������� (Tags) ��, ������, ������, ������, �����, �����, �����, ������ �������� ��������� ������� ������ ������ ������ _ ������ ���� ���� ������ ������ �� ����� �� ������ ������ .. 28 ��� ����� �� ������ ������ ����� ������ ������ ���� ������ ������ � ������ ������ � ����� ���� ���� ������� « ��� ������� ������� , ������� �� ����� �����\n��� ����� ������ ������ ����� , ������ ����� ������ �� ��� ����� 1434 �� » ����� ������� ������ ���� ����� ������� ���� ��� ������� ��� ���� ����� ��� ������� ����� ������ �������� ��� ����� ������� �������� ��� ����� ������ ������ ����� ������ ������ �� ����� ������ ������ RSS RSS 2.0 XML MAP HTML ������ ���� 08:37 AM. ������� ��� -


Сәлихов Ғарифулла Мөхәмәт улы — Башҡорт Википедияһы\nСәлихов Ғарифулла Мөхәмәт улы\nСәлихов Ғарифулла Мөхәмәт улы (1861 — 1915) — башҡорт мәғрифәтсеһе, тарихсы, дин әһеле.\nСолтан мәсете имамы, «Усмания» мәҙрәсәһе мөҙәрисе\nҠазан губернаһы, Ҡазан ҡалаһы\nВикипедияла Сәлихов фамилиялы башҡа кешеләр тураһында мәҡәләләр бар.\nСәлихов Ғарифулла Мөхәмәт улы сығышы менән Өфө губернаһы Өфө өйәҙе (хәҙерге Башҡортостан Республикаһы Благовещен районы) Ғүмәр ауылы башҡорттарынан.\nАтаһы — Мөхәмәт Сәлихов (?—1893), имам-хатиб һәм мәҙрәсә мөҙәрисе, ҡазый була. Шәжәрәһе: Мөхәмәт→ Ғүмәр → Сәлих → Мөхәмәт (?—1893) → Ғарифулла (1861—1915).\n8-се йәмиғ мәсете (Солтан мәсете, Усманов мәсете) (Ҡазан ҡалаһы).\nҠашғар һәм Бохара мәҙрәсәләрендә белем ала, хаж ҡыла һәм күпмелер ваҡыт Һиджазда (хәҙерге Сәғүд Ғәрәбстаны) йәшәй. 1885 йылда Мәккәнән ҡайтҡас, Ҡазандың 8-се йәмиғ мәсете (Солтан мәсете, Усманов мәсете) указлы муллаһы итеп тәғәйенләнә, мәсет ҡарамағындағы «Усмания» мәҙрәсәһендә уҡыта. Мәҙрәсәлә иҫке ысул буйынса уҡытылған (Ҡәҙимселек), бында йыл һайын 100-гә яҡын шәкерт белем алған.\n1893 йылдың авгусында атаһы Мөхәмәт Сәлихов вафат булғас, Ҡазандың 8-се йәмиғ мәсетенең имам-хатибы һәм уның ҡарамағындағы «Усмания» мәҙрәсәһенең мөҙәрисе була.\n1915 йылда Ҡазан ҡалаһында вафат була. Яңы биҫтә зыяратында ерләнгән.\nтөрки һәм ғәрәп телдәрендә ғибәҙәт һәм дини-әхлаҡ темаларға арналған 14-тән ашыу әҫәр яҙа. Иҫке ысул системаһы буйынса уҡытыуҙы (Ҡәҙимселек) яҡлап бер нисә брошюра сығара.\n1900 йылдан һуң, төрки халыҡтарҙың һәм славяндарҙың боронғо тарихы, Волга буйы Болғары һәм Рәсәй тарихы буйынса әҫәр яҙа башлай һәм уны айырым бүлектәргә бүлеп тамамлай. Был айырым бүлектәр үҙаллы әҫәр булараҡ таралып китәләр. Әҫәрҙәренең төп сығанаҡтары — ғәрәп-фарсы тарихсыларының һәм географтарының (Мәсүди, Ибн Руста, Ибн Фаҙлан, Шәмсетдин әд-Димәшки, Ҡәзүини, әл-Бәкри, Ибн әл-Асир, Яҡут, Ибн Һәүкәл һ.б.) хеҙмәттәре, төрки (Әбү әл-Ғази, Ибраһим Хаҡҡи, Мөхәмәт Морат, Әхмәт Һилми һ.б.), урыҫ (Н. М. Карамзин, В. Р. Розен, А. Куник, И. Н. Смирнов, X. Д. Френ, И. С. Савельев, Д. А. Хвольсон, О. И. Сенковский һ.б.), әрмән (Моисей Хоренский) ғалимдарының хеҙмәттәре, немец һәм инглиз сәйәхәтселәренең юлъяҙмалары, шулай уҡ урыҫ йылъяҙмалары (Лаврентий). Әҫәрҙәренең береһендә Ғосман империяһы тарихсыларының төркиҙәрҙең ғәрәптәрҙән килеп сығыуы тураһындағы раҫлауҙарҙының нигеҙе юҡлығын белдерә.\n«Тарих-и булгар вә сакалиба» («Болғар һәм славян тарихы»), «Хуласат ал-ахбар фи тарих-и бургур ва булгар ал-мусамма би билад ас-сакалиба» («„Саҡалиба илдәре“ тип аталған бурғур һәм болғар тарихы буйынса төп хәбәрҙәр»), «Хуласат ал-ахбар фи тарих-и бургур, бургуз вә булгар» («Бурғур, бурғуҙ һәм болғар тарихы буйынса төп хәбәрҙәр»), «Булғар тарихы» («Болғар тарихы») әҫәрҙәре хәҙерге ваҡытта Рәсәй Фәндәр академияһы Шәрҡиәт институтының Санкт-Петербург филиалы төрки ҡулъяҙмалар фондында һаҡлана.\n«Тарих-и булгар вә сакалиба» («Болғар һәм славян тарихы»; 1910) әҫәре өҫтөндә эште 1904 йылда башлай. Автор хәбәр итеүенсә, был әҫәр боронғо осорҙа барлыҡҡа килгән болғар, саҡалиба, башҡорт, буртас, хазар, монгол һәм урыҫтарҙың дәүләт берәмектәре тарихына арналған. Ғарифулла Сәлихов яҙыуынса, әҫәр инеш һүҙҙән, биш бүлектән һәм йомғаҡлауҙан тора. Ҡулъяҙма тулыһынса һаҡланмаған: һүҙ башы — әҫәрҙең атамаһы, структураһы һәм уны яҙыуҙың сәбәптәре тасуирламаһы; инеш һүҙ — фән булараҡ тарих, уның маҡсаттары һәм сығанаҡтары тураһында; хронология һәм ваҡыт хисабы тураһында; тулы булмаған 1-се бүлек — автор тасуирлаған территорияларҙа йәшәгән тәүге ҡәбиләләр һәм дәүләттәр тураһында, уларҙың хакимдары тураһында һәм ислам диненә күсеүҙең сәбәптәре тураһында. 1-се бүлек айырым өлөштәрҙән тора, уларҙан I, V һәм VI өлөштәре һаҡланған:\nI өлөш — Нух һәм уның улдары тураһында, Төрк ибн Йафес тоҡомдары — Төркөстандан килгән төрки ҡәбиләләр тураһында.\nV өлөш — Ҡимари ибн Йафес тоҡомдары тураһында — болғарҙар тураһында.\nVI өлөш — Саҡалиб ибн Йафес тураһында — Саҡалиба өлкәһенең боронғо сиктәре тураһында, Мәсүди һәм әл-Бәкри әҫәрҙәре буйынса килтерелгән «саҡалиба» уртаҡ атамаһына кергән 10 төркөмдән торған ҡәбиләләр тураһында.\nОшо уҡ әҫәрҙең 1-се бүлегенең V өлөшөнөң башҡа варианты һаҡланған. Ул инеш һүҙҙән һәм ике бәләкәй өлөштәрҙән тора: эске Болғар тураһында һәм тышҡы Болғар тураһында. Инеш һүҙҙә автор V өлөштә артабанғы мәсьәләләр ҡаралыуын билдәләп үтә: Болғар ҡалаһының ҡайҙа урынлашыуы, бындай исемле күпме ҡала булыуы һәм ниндәй сит ил ғалимдары Болғар ҡалаһына килеүе һәм үҙ сәйәхәтнамәләрен ҡалдырыуы тураһында; урындағы — Болғар, Сувар, Ҡазан ғалимдары эшмәкәрлеге тураһында; Болғар илен «бурғур» һәм «бурғуҙ»тип атаған ғалимдарҙың хеҙмәттәре тураһында (әҫәрҙә был ғалимдар тураһында мәғлүмәттәр бирелмәгән). Бүлектә VI быуаттан XIII быуатҡа тиклем Волга буйы Болғарында йәшәгән 31 шәйех, ғалим һәм шағирҙың исемдәре атап үтелә, улар араһында иң билдәлеләре — тарихсы Яҡуп ибн Ноғман әл-Болғари, медицина һәм риторика буйынса хеҙмәттәр авторы Борханетдин Ибраһим бин Йософ Болғари һәм шағир Ҡол Ғәли.\n«Хуласат ал-ахбар фи тарих-и бургур, бургуз вә булгар» («Бурғур, бурғуҙ һәм болғар тарихы буйынса төп хәбәрҙәр»; 1908) әҫәре автор буйынса инеш һүҙҙән, биш бүлектән һәм йомғаҡлауҙан торорға тейеш була. Инеш һүҙ ике өлөштән торған: 1) фән булараҡ тарих тураһында, аралашҡан һәм ярҙамсы фәндәр тураһында (археология, лингвистика һәм башҡалар); ваҡытты хисаплау тураһында, хронология тураһында, уйғырҙарҙа, ғәрәптәрҙә, төрөктәрҙә, христиан динен тотҡан халыҡтарҙа йыл хисаплау системалары тураһында, дүрт календар системаларының сағыштырма таблицалары; география һәм космография тураһында — ер шары, ҡитғалар, Искәндәр Зөлҡәрнәй яуҙары тасуирламаһы, ерҙең ҡыҙыҡлы урындары тураһында; 2) төрки ҡәбиләләренең бүленеше һәм урынлашыуы тураһында. I бүлек — Болғар (Бургар, Бургуз) тураһында; II бүлек — Хазария тураһында; III бүлек — бәләкәй буйһонған (вассал) батшалыҡтар тураһында; IV бүлек — Сыңғыҙхандың Монголияһы (Татария) тураһында; V бүлек — Урыҫ дәүләте тураһында. Йомғаҡлау — Йаджудж һәм Маджудж ҡәбиләләре тураһында. Шуларҙан һүҙ башы һәм инеш һүҙҙең 1-се өлөшө һаҡланған. Шулай уҡ был әҫәрҙең «(Инеш һүҙ) бурғур, бурғыҙ һәм болғар тарихы буйынса төп хәбәрҙәр, 1-се бүлек, 1-се киҫәк» тип исемләнгән 1908 йылда яҙылған ҡыҫҡа варианты һаҡланып ҡалған, ул инеш һүҙән һәм артабанғы өлөштәрҙән тора: ваҡытты хисаплау тураһында; география — Европа, Америка һәм Азия ҡитғалары тасуирламаһы, Йаджудж һәм Маджудж ҡәбиләләре тасуирламаһы, йылғалар, тауҙар, диңгеҙҙәр, шулай уҡ илдәр һәм өлкәләр тасуирламаһы, ер шарының һәм ете климаттың тасуирламаһы.\n«Булғар тарихы» («Болғар тарихы») әҫәренең атамаһы уның эстәлеге буйынса бирелгән, сөнки уны автор нисек исемләгәне билдәһеҙ. Әҫәрҙә Волга буйы Болғарының тарихы тасуирлана, уны яҙғанда автор тарихи, тарихи-этнографик һәм археологик характерҙағы материалдарҙы йәлеп итә һәм мосолман, рус, әрмән һәм көнбайыш авторҙарының хеҙмәттәрен ҡуллана. Әҫәр инеш һүҙҙән һәм 14 бәләкәй бүлектән тора. Инеш һүҙ — Болғар иле тураһында иң боронғо мәғлүмәттәр, болғар хандары, Болғар иленә килгән ғәрәп сәйәхәтселәре исемлеге, 1722 йылда батша Пётр I Болғар ҡалаһының емерелектәрен ҡарауы, 1767 йылда императрица Екатерина II элекке Болғар ҡалаһы урынлашҡан урынға килеүе. Бүлектәр: 1) Волга буйында болғарҙарҙың дәүләте булыуы тураһында; 2) болғарҙар ниндәй халыҡҡа инеүе тураһында; 3) болғарҙарҙың тоҡомдары тураһында; 4) Болғар иле һәм уның сиктәре, ҡалалары, баш ҡалаһы тураһында мәғлүмәттәр; 5) болғарҙарҙың күршеләре тураһында; 6) Болғар иленең сауҙаһы, ауыл хужалығы тураһында, болғарҙарҙың торлаҡтары, малсылығы һәм умартасылығы тураһында; 7) кейем-һалым һәм биҙәүестәр тураһында; 8) Болғар илендә ҡатын-ҡыҙҙарҙың хәле тураһында; 9) йолалар һәм ғөрөф-ғәҙәттәр тураһында; 10) болғарҙарҙың дине тураһында; 11) монгол-татарҙарҙың баҫып алыуына тиклемге урыҫтар һәм болғарҙар араһындағы һуғыштар тураһында; 12) монгол-татарҙарҙың Болғар илен баҫып алыуы; 13) монгол-татарҙарҙар яуынан һуңғы урыҫтар һәм болғарҙар араһындағы һуғыштар тураһында; 14) Болғар иле хандары.\n↑ Описание тюркских рукописей Института народов Азии, 1965, с. 75\n↑ Описание тюркских рукописей Института народов Азии, 1965, с. 78\n↑ Надергулов М. Х. Башкирские рукописные исторические источники конца XIX — начала XX вв. и письменное наследии Г. Киикова // Ватандаш. — ISSN 1683-3554.\n↑ Описание тюркских рукописей Института народов Азии, 1965, с. 79-80\n↑ Описание тюркских рукописей Института народов Азии, 1965, с. 81\n↑ Описание тюркских рукописей Института народов Азии, 1965, с. 82\n↑ История литературы Урала. Конец XIV—XVIII в. — С. 80.\n↑ Описание тюркских рукописей Института народов Азии, 1965, с. 76-77\n↑ Описание тюркских рукописей Института народов Азии, 1965, с. 83\nДмитриева Л. В., Мугинов А. М., Муратов С. Н. Описание тюркских рукописей Института народов Азии. Том I. История / под ред. А. Н. Кононова — Москва: Наука, 1965. — 262 б.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Сәлихов_Ғарифулла_Мөхәмәт_улы&oldid=849213 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 22 ноябрь 2018 в 23:29\nБыл бит һуңғы тапҡыр 23:29 22 ноябрь 2018 үҙгәртелгән.


June 4th, 2021 - mmikhailm — LiveJournal\nВ ЧЕМ СУЩНОСТЬ ИМПЕРИАЛИЗМА?\nЗа прошедшие после написания этой книги ["Империализм, как высшая стадия капитализма"] десятилетия, многие так и не поняли, что Ленин в своей популярной работе разжевывал для умственно ленивых индивидов вопрос «об экономической сущности империализма» не ради самого этого вопроса, а потому, что без понимания экономической сущности империализма «нельзя ничего понять в оценке современной войны и современной политики».\n#Политика, #Экономика, Фашизм, Фото Видео Цитаты, Что делать?


О выделении земельного участка,расположенный по адресу: Российская Федерация, Карачаево-Черкесская Республика, Прикубанский район, с. Дружба, ул. Дуутская, 32\nВы здесь: Объявления (2) О выделении земельного участка,расположенный по адресу: Российская Федерация, Карачаево-Черкесская Республика, Прикубанский район, с. Дружба, ул. Дуутская, 32\nУправление имущественных и земельных отношений, архитектуры и сельскохозяйственного землепользования администрации Прикубанского муниципального района в соответствии со статьей 39.18 Земельного Кодекса Российской Федерации, информирует население о выделении земельного участка для заключения договора аренды сроком на 20 лет из категории земель населенных пунктов, вид разрешенного использования: Для индивидуального жилищного строительства, с кадастровым номером 09:02:0030401:324, площадью 1043 кв.м., расположенный по адресу: Российская Федерация, Карачаево-Черкесская Республика, Прикубанский район, с. Дружба, ул. Дуутская, 32


Главная страница » ИМБИРНЫЙ ЧАЙ. ПОЛЬЗА И ВРЕД ИМБИРНОГО ЧАЯ | ZDRAVBUD.NET | Яндекс Дзен\nИМБИРНЫЙ ЧАЙ. ПОЛЬЗА И ВРЕД ИМБИРНОГО ЧАЯ | ZDRAVBUD.NET | Яндекс Дзен


Фатимиҙар хәлифәлеге — Башҡорт Википедияһы\nФатимиҙар хәлифәлеге (909—1171) — урта быуат шиғый (исмәғиллеләр) ғәрәп дәүләте. Баш ҡалаһы Ҡаһирә (972 йылдан). Үҙенең сәскә атыу осоронда Фатимиҙар хәлифәлеге үҙенең составына Мысыр, Мәғриб, Фәләстин һәм Сүриә территорияларын индергән. Әбү Абдуллаһ етәкселегендәге Ифрикия провинцияһында (хәҙерге Тунис биләмәләре) бәрбәр ҡәбиләләре ихтилалы һөҙөмтәһендә Ғәббәсиҙәр хәлифәлегенән айырылып сыға. Әбү Абдуллаһ бөтә власты үҙен Фатиманың вариҫы тип иҫәпләгән Ғөбәйҙуллаһҡа тапшыра.\n909 — 1171\nФатимиҙар хәлифәлеге, яҡынса 969 йыл\nБаш ҡала Мәхдиә (909—948)\nТел(дәр) ғәрәп теле\nДин ислам (исмәғиллелек)\nАҡса берәмеге Динар\nМайҙаны 5 000 000 км²\n- 909—934 Ғөбәйҙуллаһ\n- 5 ғинуар 909 Барлыҡҡа килеү\n- 8 август 969 Ҡаһирәне нигеҙләү\n- 1171 Тарҡалыу\nИсламдың шиғыйсылыҡ йүнәлешенән иң билдәле тармаҡтарының береһе — исмәғиллеләр — VIII быуатта барыҡҡа килгән. Әбү Абдуллаһ етәкселегендәге Ифрикия провинцияһында (хәҙерге Тунис биләмәләре) бәрбәр ҡәбиләләре ихтилалы һөҙөмтәһендә Ғәббәсиҙәр хәлифәлегенән айырылып сыға. Әбү Абдуллаһ бөтә власты үҙен Фатиманың вариҫы тип иҫәпләгән имам Ғөбәйҙуллаһҡа тапшыра. 909 йылда исмәғиллеләрҙең ғәскәре Каруанды баҫып ала, бында Ғөбәйҙулла «әл-Мәхди» исеме аҫтында үҙен хәлифә тип иғлан итә һәм 934 йылға ҡәҙәр хакимлыҡ итә.\nФатимиҙар күп тапҡыр Ғәббәсиҙәр хәлифәлегенең уңдырышлы һәм бай өлкәһен — Мысырҙы яулап алырға маташалар.\n914 йылда Фатимиҙар ғәскәре Мысырға үтеп инә һәм Александрияны биләй, әммә Ғәббәсиҙәр хәлифәһе армияһы тарафынан тар-мар ителә. 919 йылда Ғөбәйҙулланың Розетта ҡалаһы янында батырыла, ә йәнә Александрияны яулап алған ҡоро ер ғәскәрҙәре 920 йыл аҙағында Ғәббәсиҙәр армияһы тарафынан Мысырҙан ҡыҫырыҡлап сығарыла.\n936 йылда Ғөбәйҙулланың улы хәлифә әл-Ҡайым өсөн дә Мысырға яу уңышһыҙлыҡҡа тарый.\nҒөбәйҙулланың бүләһе — хәлифә әл-Муизз (954—975) Мысырҙы 969 йылда яулап ала. Ҡаһирә ҡалаһын нигеҙләп, уны үҙенең баш ҡалаһын итә.\n996—1021 йылдарҙа хәлифә әл-Хаким хакимлыҡ итә, реформалар программаһын уҙғара, ул шул иҫәптән ғәмәлдә ҡол биләүселекте бөтөрә. Әл-Хаким Сүриәлә һуғыштар алып бара.\nХәлифәлек тәре йөрөтөүселәргә ҡаршы көрәшкән сәлжүк юлбашсыһы Сәләхетдин тарафынан бөтөрөлә.\nФатимиҙар хәлифәләренең исемлегеҮҙгәртергә\nХакимлыҡ итеү йылдары\n1 Әбү Мөхәмәт Ғөбәйҙуллаһ әл-Мәхди Биллаһ 909—934\n2 Ғәбделҡасим Мөхәмәт әл-Ҡайым Биһәмриллаһ 934—946\n3 Әбү Заһир Исмәғил ибн Мөхәмәт әл-Мансур Биллаһ 914 946—953\n4 Әбү Тамим Маадд ибн Исмәғил әл-Муизз Лидиниллаһ 931 953—975\n5 Әбү Мансур Низар ибн Маадд әл-Азиз Биллаһ 975—996\n6 Әбү Али Мансур ибн Низар әл-Хаким би-Амриллаһ 985 996—1021\n7 Әбү әл-Хәсән Али ибн Мансур әз-Заһир Биллаһ 1005 1021—1036\n8 Әбү Тамим Маадд ибн Али әл-Мустансир Биллаһ 1029 1036—1094\n9 Әбү әл-Ҡасим Әхмәт ибн Маадд әл-Мустали Биллаһ 1094—1101\n10 Әбү Али Мансур ибн Әхмәт әл-Амир Биахкамиллаһ 1101—1130\n11 Әбү әд-Мәймүн Ғәбделмәжит ибн Мөхәмәт әл-Хафиз Лидиниллаһ 1130—1149\n12 Әбү Мансур Исмәғил ибн Ғәбделмәжит әз-Зафир Биамриллаһ 1149—1154\n13 Ғәбделҡасим Иса ибн Исмәғил әл-Фәйез 1154—1160\n14 Әбү Мөхәмәт Абдуллаһ июн Йософ әл-Адид Лидиниллаһ 1160—1171\nФатимиҙар хәлифәлеге Викимилектә\nС. де Саси, «Exposé de la rel. des Druzes» П., 1838, т. I;\nФурнель. «Les Berbers» т. II;\nГюйяр, «Un grand maître des Assassins» «Journ. Asiat.», 1877, и отд.);\nР. Дози, «Essai sur l’hist. de l’islam.» П., 1879, гл. IX; печатается дополненный рус. пер. Крымского;\nВюстенфельд, «Gesch. der Fatimiden-Cnalifen» Гёттинген, 1881;\nА. Мюллер, «История ислама» СПб., 1895, т. II, гл. III—IV.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Фатимиҙар_хәлифәлеге&oldid=973661 ҡабул ителгән\nПоследний раз редактировалась 28 сентябрь 2020 в 06:28\nБыл бит һуңғы тапҡыр 06:28 28 сентябрь 2020 үҙгәртелгән.


Главная > Новости > У Швеції створено черевики для підключення до соцмереж\nул. Пушкина ул. Причальная пер. Щусева ул. Буденного пр. Тычины Павла ул. Лебедева-Кумача ул. Петропавловская ул. Новаторов ул. Лютеранская ул. Орловская ул. Ирпенская ул. Руднева пл. Почтовая пер. Гордиенко Костя пр. Курбаса Леся ул. Первомайского Леонида пер. Ульянова Владимира пл. Святошинская ул. Предславинская ул. Лебедева Академика ул. Мицкевича Адама ул. Луганская ул. Менделеева пр. Рокоссовского Маршала ул. Кудри Ивана


Завтра в столице перекроют несколько улиц - новости рынка недвижимости Казахстана — Крыша\nЗавтра в столице перекроют несколько улиц\n7 мая на некоторых улицах Астаны будет ограничено движение для всех видов транспорта, сообщает пресс-служба акимата со ссылкой на заявление Управления административной полиции ДВД. Это связано с проведением мероприятий в рамках празднования Дня защитника отечества.\nТак, 7 мая с 5:00 и до окончания мероприятий будет закрыт участок пр. Тауелсиздик от ул. Мунайтпасова до ул. № 46, ул. Сарайшык от ул. Туркестан до моста М-1, ул. Байтурсынова от ул. Б. Момышулы до ул. Сарыколь, ул. Кошкарбаева от ул. Б. Момышулы до ул. Сарыколь, ул. Аманжолова от ул. Кошкарбаева до ул. Нажимеденова, ул. Сыганак от ул. Туркестан до моста М-3, ул. Ш. Калдаякова от моста М-3 до пр. Тауелсиздик, ул. Токпанова от ул. Шарль де Голля до ул.Б. Момышулы.\nВ этой связи Управление административной полиции рекомендует горожанам заранее планировать маршруты с учётом проблемных участков или по возможности вообще отказаться от передвижения на личном транспорте.


Скачать торрент Секретный бункер СССР. Легенда о сумасшедшем профессоре (2014/PC/Rus) - Quest - Игры на PC - Торренты - Bigtorrents.org - открытый каталог торрентов!\nСкачать Секретный бункер СССР. Легенда о сумасшедшем профессоре (201 ..\nVeyRoN 29.04.2014 Quest 734.42 Мб\nНазвание: Секретный бункер СССР. Легенда о сумасшедшем профессоре\n√ Свободное место на жестком диске: 850mb\nСекретный бункер СССР. Легенда о су


Презентация была опубликована 2 года назад пользователемЛидия Скарятина\n1 Электронный вариант тестов по государственному башкирскому языку для 5-9 классов С о з д а н и е э л е к т р о н н о г о в а р и а н т а т е с т о в п о г о с у д а р с т в е н н о м у б а ш к и р с к о м у я з ы к у д л я к л а с с о в Грамматика Местоимение - Алмаш\n2 К какой части речи относятся слова: Мин, һе ҙ, бе ҙҙ е, улар, теге, ошо Сифат Алмаш Һан Ҡ ылым Исем Яр ҙ амсы һү ҙҙ әр\n3 К какой части речи относятся слова, поставьте ударения: Кем, нисә, нимә, ниндәй, ҡ ай ҙ а? Сифат Алмаш Һан Ҡ ылым Исем Яр ҙ амсы һү ҙҙ әр Рәүеш Теркәүес\n4 Поставьте местоимения во множественном числе: Мин-... Һе ҙ -... Бе ҙ -... Ул-... Һин-... Улар-... бе ҙ улар һе ҙ\n5 В каком ответе даны местоимения в исходном падеже: Бе ҙҙ ең, бе ҙ гә, бе ҙҙ е, бе ҙҙ ә Бе ҙҙ ән, һе ҙҙ ән, минән, улар ҙ ан Бе ҙ гә, уна ҡ ы, унда, һинән,ул Улар ҙ а, бе ҙҙ ә, һиндә, минән\n6 Найдите ответ с вопросительными местоимениями : Ү ҙ ем, бе ҙ, минең, уға, ниндәй ҙ ер Кемдер, мин, ҡ асан, уларға, уның Ҡ асан, кем, нимә, нисек, нисә Кем, уға, һе ҙҙ ең, ниндәй Кемдеке, бе ҙҙ ән, ни\n7 В каком ответе даны местоимения в предложном падеже: Минең, бе ҙ гә, улар ҙ а, кемдә, нисек Һиндә, унда, нисәлә, нимәлә, һе ҙҙ ә Ҡ асандыр, нимәне, уны, миңә,ни ҙ е Нимәнелер,уға, һе ҙ гә, бе ҙҙ еке,нимә\n8 Раскройте скобки, поставьте местоимения в нужном падеже : ( Мне) тәбиғәт тураһында китаптар о ҡ шай. ( В десять) сәғәттә дәрес башлана. Баш ҡ орт теле дәресе (вторым) була. (В каком) йылда баш ҡ орт хал ҡ ының Рәсәйгә ҡ ушылыуын билдәләнек ? Миңә унда икенсе Нисәнсе


Жилой дом, д. Высокая, ул. Советская, 58\nГомельская область, Кормянский район, Ворновский с/с, д. Высокая, ул. Советская, 58\nЖилой дом, аг. Глинище, ул. Советская, 7\nГомельская область, Хойникский район, Алексичский с/с, аг. Глинище, ул. Советская, 7


Куда можно пойти после 9 класса девушке в Дербенте\n1 Техникумы и колледжи в Дагестане\n2 Дербентский медицинский колледж имени Г.А.Илизарова\n4 Что нужно для поступления в МЧС\n4.1 После 9 классов\n4.2 Что нужно, чтобы поступить в колледж МЧС\n4.3 Экзамены и нормативы для поступающих в колледжи\n4.4 После 11 классов\n4.5 Экзамены и нормативы для поступающих в вузы\n367008, Республика Дагестан, г. Махачкала, ул. Акушинского, 20\n+7 (872) 263-48-86\n368220, Республика Дагестан, г. Буйнакск, ул. Ленина, 51б\n+7 (872) 372-24-18\n367026 Республика Дагестан, г. Махачкала, пр-т Шамиля, 56\n+7 (872) 263-81-65\n367030 Республика Дагестан, г. Махачкала, ул. Ирчи-Казака, 14 а\n+7 (872) 262-47-29\n+7 (872) 262-61-19\n367030, Республика Дагестан, г. Махачкала, ул. Ирчи Казака, 14\n+7 (872) 262-49-75\n+7 (872) 262-49-06\n368601 Республика Дагестан, г. Дербент, ул.Шеболдаева, 51\n+7 (872) 402-81-74\nРоссия, Республика Дагестан, г. Дербент, ул. Сальмана, 50а\n+7 (872) 404-31-83\n+7 (872) 404-39-39\n368601 Республика Дагестан, г. Дербент, ул. Ленина, 50\n+7 (872) 404-71-34\n368300, Республика Дагестан, г. Каспийск, ул. Алферова, 2\n+7 (872) 465-26-34\n+7 (872) 465-22-38\n361300 Республика Дагестан, г. Каспийск, ул. Азиза Алиева, 4\n+7 (872) 465-20-75\n368830, Республика Дагестан, г. Кизляр, ул. Победы, 31\n+7 (872) 392-43-91\n+7 (872) 392-39-71\n+7 (872) 392-04-20\n367014, Республика Дагестан, г. Махачкала, ул. Пржевальского, 38А\n+7 (872) 260-33-22\n367015, Республика Дагестан, г. Махачкала, пр-т А. Акушинского, 90\n+7 (872) 260-13-00\n+7 (872) 260-13-07\n367025, Республика Дагестан, г. Махачкала, пр-т Р. Гамзатова, 20\n367008, Дагестан, г. Махачкала, пр. Акушинского, 20-А\n+7 (872) 268-04-40\n367026, Республика Дагестан, г. Махачкала, ул. Гейдара Гаджиева, 13\n+7 (872) 268-04-28\n368000 Республика Дагестан, г. Хасавюрт, ул. Тотурбиева, 61\n+7 (872) 315-17-22\n368600, Республика Дагестан, г. Дербент, ул. Вокзальная, 54\n+7 (872) 404-05-11\n368502, Республика Дагестан, г. Избербаш, ул. Абу-Бакара, 4\n+7 (872) 452 42-11\nРеспублика Дагестан, г. Каспийск, ул. Амет-хан Султана, 6\n+7 (872) 465-19-32\n368000, Республика Дагестан, г. Хасавюрт, ул. Махачкалинское шоссе, 1А\n+7 (872) 315-26-89\n368600, Республика Дагестан, г. Дербент, пер. С.Стальского, 26\n+7 (872) 404-63-92\n368502, Республика Дагестан, г. Избербаш, ул. Гусейханова, 2\n+7 (872) 452-46-91\n368220, Республика Дагестан, г. Буйнакск, ул. Д. Кумухского, 84\n+7 (872) 372-11-18\n+7 (872) 372-41-07\nРеспублика Дагестан, г. Махачкала, пр-т Гамидова, Студенческий переулок, 3\n+7 (872) 268-16-03\n367014, Республика Дагестан, г. Махачкала, пр-т Акушинского, 88\n+7 (872) 260-13-81\n+7 (872) 260-13-83\n368220 Республика Дагестан, г. Буйнакск, ул. Ленина, 64\n+7 (928) 975-41-49\n368830, Республика Дагестан, г. Кизляр, ул. Советская, 15\n+7 (872) 392-46-40\n+7 (872) 392-48-43\n+7 (872) 256-56-94\n+7 (872) 256-56-95\n367009, Республика Дагестан. г.Махачкала, ул. А.М. Магомедтагирова, 39 А2\n+7 (872) 269-06-42\nРеспублика Дагестан, г.Хасавюрт, ул.Имама Шамиля, 117\n+7 (872) 315-26-33\nДербентский медицинский колледж имени Г.А.Илизарова\nЗа более чем полувековую историю существования колледжа в его стенах было подготовлено более семи тысяч медицинских работников.\nКонтакты приемной комиссии Дербентского медицинского колледжа имени Г.А.Илизарова\n368601 Республика Дагестан, г. Дербент, ул. Шеболдаева, 51\n– оригинал или ксерокопию документов, удостоверяющих его личность, гражданство,\n– оригинал или ксерокопию документа государственного образца об образовании,\n– 6 фотографий размером 2,5×3,5 см,\n– медицинскую справку формы 086 у.\nПроводятся вступительные испытания при приеме на обучение по следующим специальностям среднего профессионального образования: 31.02.01. Лечебное дело, 31.02.02. Акушерское дело, 34.02.01. Сестринское дело.\n20.02.01«рациональное использование природохозяйственных комплексов»,\nцветные фото 3 х 4 (6 штук),\nпсихологические тесты в письменном виде (некоторые колледжи не проводят это ДВИ),\nбег на 1 км и другие дистанции,\nподтягивания, пресс, отжимания,\nУральский институт государственной противопожарной службы (г. Екатеринбург),\nдо 22 лет – те, кто не служил в армии,\nдо 24 лет – уже отслужившие или проходящие службу по призыву,\nобществознанию – для абитуриентов профиля «тыловое обеспечение» направления «менеджмент» 38.03.02, на «экономику» 38.03.01, «рекламу и связи с общественностью» 42.03.01,\nинформатике и ИКТ – на направления «информатика и ВТ» 09.03.01, «инфосистемы и технологии» 09.03.02,\nпрофильная математика – 27,\nфизика – 36,\nинформатика – 40,\nпрофильная математика – 32,\nбег на 1 или 3 км,\nКомплексное силовое упражнение для девушек – это пресс + отжимания из упора лежа. Выполняя его, надо уложиться в одну минуту: сначала за 30 секунд надо сделать максимальное количество наклонов вперед (для зачета достаточно 24) из положения лежа на спине, касаясь руками носков ног и возвращаясь на лопатки, затем без перерыва перевернуться лицом вниз и выполнить как можно больше отжиманий. Минимум за каждое упражнение экзамена, как и у юношей, 10 баллов.\nзаявление на имя начальника ГУ МЧС России,\nкопия паспорта (заверенная),\nчерно-белые фотографии без уголка 3 х 4 (6 штук),\nсправка об успеваемости в школе (так как результатов ЕГЭ на момент предварительного отбора еще нет),\nКуда можно пойти работать после 9 класса в Каспийске\nКуда можно сводить ребенка в Дербенте\nГде покататься на коньках в Каспийске


Башҡортостанда ужым культуралары торошо хәүефләндермәй // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nБашҡортостанда ужым культуралары торошо хәүефләндермәй\n9:08, 23 марта 2010 Иҡтисад\nҠышҡы һыуыҡтар төбәктә 85,2 мең гектар майҙанда сәселгән ужым культураларының 15 процентын һәләк иткән. Башҡортостан Республикаһы Ауыл хужалығы министрлығынан аңлатыуҙарынса, был сағыштырмаса ҙур һан түгел — 20 процент ужым шытымдарының һәләк булыуы ла хәүефле һаналмай.\nБелгестәр фекеренсә, ҡарҙың тиҙ иреүе һәйбәт. Ләкин тупраҡтың һыуланыуы йәнә бер ауырлыҡ тыуҙыра. Әгәр һыу ер өҫтөндә йыйылһа, был сәсеүгә зыян килтерәсәк. Ауыл хужалығы биләмәләрен һыу баҫыуы арҡаһында һәләк буласаҡ ужым культураларының артыуы мөмкин.


Кальяны Khalil Mamoon купить в Москве, цены от интернет-магазина S2B\nЮбилейный пр. 47 Юности ул. 9 ул. Авиационная 77к2 ул. Олонецкая 4


Михайловка (Мишкә районы) — Башҡорт Википедияһы\n55°41′49″ с. ш. 56°07′37″ в. д.HGЯO\nМихайловка (Мишкә районы)\n80 243 855 003\n80 643 455 111\nМихайловка (рус. Михайловка) — Башҡортостандың Мишкә районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата кеше йәшәмәй. Почта индексы — 452346, ОКАТО коды — 80243855003.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Михайловка_(Мишкә_районы)&oldid=436950 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 14:09 20 август 2014 үҙгәртелгән.


В части Центрального, Левобережного и Приморского районов не будет света и воды - Новости 5 ноября 2019 г. - 0629.com.ua\nЭлектроэнергии весь световой день не будет по адресам: пр. Строителей, 181, 183, 185, 187, 189, 191, 193, 185А, ул. Греческая, 87-97, 74-94, ул. Каффайская, 1-29, 6-32, ул. Греческая, 75-83, 91, 93, 66-70, ул. Евпаторийская, 3-37, 4-52, ул. Торговая, 50-56;квартал Азовье, весь, ул. Взлётная, 58, ул. Крайняя, вся, ул. Новороссийская, 15, ул. Цыбулько, 3, 5, 7, 9, 11, 13, 15, 17, пер. Аральский, 1-19, 4-22, ул. Лысенко, 3-69, 2-58, пер. Лысенко, весь, пер. Амурский, весь, пер. Енисейский, весь, пер. Бакинский, весь, ул. Иртышская, 3-49, пер. Иртышский, весь, пер. Ялтинский, 1-21, 2-24, ул. Бакинская, вся, ул. Аральская, 3-21, 2-26, тупик Аральський, весь, проезд Аральский, весь, пер. Аральский, весь, ул. Батумская, 17-29, 18-22, пер. Батумский, весь, ул. Ушакова, 85, ул. Огородная, 30, 91-101, 86-130, ул. Жуковского, 44-54, ул. Раздольная, 15-51, 16-76, ул. Крановая, 3-55, 55А, 2-36, ул. Малоазовская, 19А, 21, 21А, 2А, 6, 8, тупик Малоазовский, 7-21, ул. Маркелова, 19-55, ул. Большая азовская, вся, ул. Гагарина, 154-198, 179-191, ул. Дачная, 1-17, 2-24, ул. Раздольная, 69-85, 88-102, тупик Крановый, весь, ул. Мариупольская, 1-15, ул. Малоазовская, 5-13, 2-12, ул. Маркелова, 57-75, 50-64, ул. Очаковская, 2-60;\nул. Шахтёрская, вся, ул. Федорова, 1-121, 2-122, ул. Северная, 1-79, ул. Суворова, 1-47, 2-46, ул. Западная, 1-43, 2-42, ул. Десантная, 1-49, ул. Зинцевая балка, 1-45, ул. Гагарина, 90-210, пер. Федорова, 1-9, ул. Дарвина, 2-44, ул. Лазарева, 1-99, 2-100, ул. Грачева, 1-99, ул. Сенявина, 1-45, ул. Просторная, 2-26, ул. Демократическая, 1-45, ул. Гражданская, 1-47, ул. Богдана, 1-159, 2-160, ул. Пионера Балабухи, 1-137, 2-138, ул. Львовская, вся, ул. Восстания, 26-82, ул. Ушакова, 1-19;\nбул. Меотиды, 9-21, пр. Победы, 43-51, ул. Московская, 19-25, ул. Московская, 20-32, ул. Владимирская, 16-32, ул. Владимирская, 11-21.


«Урал»да тормош гөрләй\n14 Ноябрь 2018, 18:41\nРайон халҡын спортҡа, сәләмәт йәшәү рәүешенә йәлеп итеүҙә мөһим роль уйнаған “Урал” физкультура–сәләмәтләндереү комплексын спорт һөйөүселәрҙең мәккәһе тип әйтергә була. Сәләмәт йәшәү рәүешен үҙ иткәндәр өсөн бында төрлө мөмкинлектәр бар.\nРайон халҡын спортҡа, сәләмәт йәшәү рәүешенә йәлеп итеүҙә мөһим роль уйнаған “Урал” физкультура–сәләмәтләндереү комплексын спорт һөйөүселәрҙең мәккәһе тип әйтергә була. Сәләмәт йәшәү рәүешен үҙ иткәндәр өсөн бында төрлө мөмкинлектәр бар. ФОК-та спорт мәктәбе уҡыусылары ғына түгел, теләге булған һәр кеше шөғөлләнә: йәштәр күпселек волейбол, баскетбол уйнарға, милли көрәш, кикбоксинг алымдарын өйрәнергә, ҡатын-ҡыҙҙар, оло йәштәгеләр бассейн, тренажер залына тән яҙлыҡтырып алыр өсөн килә. Ә инде ял көндәре спорт комплексына тотош ғаилә менән килеү күптәр өсөн матур йолаға әүерелгән. Халыҡ өсөн бөгөн 27 спорт төрө һәм шул иҫәптән төрлө хеҙмәттәр күрһәтелә. Бынан тыш, ФОК бинаһында урынлашҡан “Мәсем” балалар һәм үҫмерҙәр клубы, Балалар ижады үҙәге, спорт мәктәбе тәрбиәләнеүселәре лә спорт донъяһынан ситтә ҡалмай.\nӘйткәндәй, ағымдағы йылдың декабрь айында “Урал” ФОК-ының асылыуына һәм халыҡҡа өҙлөкһөҙ хеҙмәттәр күрһәтеүенә 5 йыл тула. Ойошма өсөн был әҙме-күпме - әйтеүе ҡыйын, әммә ошо арауыҡ эсендә комплекстың үҙ традициялары, йөҙө барлыҡҡа килгән. Унда эшен яратып башҡарған берҙәм коллектив тупланыуы ла шуға дәлил. Ә. Әбдрәхимов етәкселегендәге 24 хеҙмәткәрҙең 4-һе инструкторҙар. Күп тапҡырҙар донья, Рәсәй чемпионы булған Сәмәрә Хәлитова, Фәүзиә Көнәфина йөҙөү буйынса, Ришат Юлбирҙин, Вил Күсеев спорт һәм тренажер залдарында шөғөлләнеүселәрҙең тренер-инструкторҙары. Әлеге көндә айырыуса бассейн, душ, сауна, тренажер залы хеҙмәттәрен күрһәтеү, шашка-шахмат, футбол, волейбол, мини футбол, өҫтәл теннисы, бильярд уйындары халыҡ араһында ҙур ихтыяж менән ҡуллана. Был исемлеккә быйылғы йылдан милли яндан уҡ атыу һәм кикбоксинг төрө лә өҫтәлгән.\n- Сәләмәт йәшәү рәүешен пропагандалау, спортҡа мөмкин тиклем күберәк кеше йәлеп итеү, улар өсөн шарттар булдырыу беҙҙең төп маҡсаттарыбыҙҙың береһе, - ти комплекс директоры Ә. Әбдрәхимов. – Мөмкинлектәребеҙ етерлек. Ағымдағы йылда традицион яндан уҡ атыу, кикбоксинг, йөҙөү буйынса түләүле түңәрәктәр асылды. Тиҙҙән ҡатын-ҡыҙҙар өсөн түләүле фитнес түңәрәген ойоштороуҙы ниәт иткәнбеҙ. Ғөмүмән, беҙҙә тормош ҡайнай.\nШуныһы ҡыуаныслы, беҙгә район үҙәгенән генә түгел, ауылдарҙан да киләләр. Һуңғы ике йылда шөғөлләнеүселәр һанының артыуы күҙәтелә. Мәҫәлән, 2017 йылда 32 меңдән артыҡ кеше килгән, шул иҫәптән 17 178 кешегә түләүле хеҙмәттәр күрһәтелгән, ҡалғандар иҫәбенә уҡыусылар (унда “Мәсем” балалар һәм үҫмерҙәр клубы, спорт мәктәбе һәм балалар ижад үҙәге тәрбиәләнеүселәре), төрлө ярыштарҙа ҡатнашыусы йәштәр һәм ололар инә. Ә инде ағымдағы йылдың 10 айына ҡарата 13 212 кешегә түләүле хеҙмәттәр күрһәтелгән. 2017 йылда 1 млн. 422 мең һум аҡса эшләһәк, ағымдағы йылдың 10 айында ул 1 млн. 2760 һум булған. Әлбиттә, тәү ҡарауға был сумма ҙур кеүек, әммә 3 ҡатлы бинаны тотоуға сарыф ителгән сығымдарҙың яртыһын ҡаплауға ла етмәүен иҫәпкә алғанда, был килем диңгеҙҙәге тамсы кеүек кенә. Мәҫәлән, ФОК бинаһын тейешле кимәлдә тотоу өсөн 2017 йылда 8 млн. 700 мең һум талап ителде. Күреүегеҙсә, әгәр ҙә район бюджетынан йылына 7 млн. һумдан ашыу аҡса бүленеп тормаһа, беҙ үҙебеҙҙең килемдәр менән генә бындай сығымдарҙы ҡаплай алмаҫ инек.\nАлда беҙҙе тынғыһыҙ, спорт ярыштарының иң әүҙемләшкән, шул уҡ ваҡытта күңелле осоро көтә. Ноябрь-февраль айҙары - халыҡтың спорт комплексына күпләп килгән мәле.\nӘйткәндәй, беҙҙең комплекс төрлө социаль программаларҙы ғәмәлгә ашырыуҙа ла әүҙем ҡатнаша. Мәҫәлән, Халыҡҡа социаль ярҙам күрһәтеү үҙәгенең республика маҡсатлы программаһы сиктәрендә, пенсионерҙарҙың 15-әр кешенән торған 6 төркөмө бер ай буйына бушлай бассейнға йөрөнө. Бынан тыш, һуғыш ветерандарына, хәрби хәрәкәттәрҙә ҡатнашыусыларға, физик мөмкинлеге сикләнгән кешеләргә һәм пенсионерҙарға ла ташламалар ҡаралған. Спорт комплексы күрһәткән хеҙмәттәрҙең хаҡы бер-нисә йыл үҙгәрешһеҙ килә. Даими ҡулланыусылар өсөн айлыҡ абонементтар алыу күпкә осһоҙға төшә. Мәҫәлән, ололар өсөн бөтә төр хеҙмәттәрҙе һәм спорт уйындарын үҙ эсенә алған “Бөтәһе лә ингән” абонементы 1050 һум торһа, балалар өсөн - 850 һум.\nҺуңғы йылдарҙа районда спортҡа иғтибар артҡандан-арта. “Урал” ФОК-ында төрлө спорт саралары, ойошма-учреждениелар коллективтары араһында спартакиадалар даими үткәрелеп тора. Халыҡты сәләмәт йәшәү рәүешенә ылыҡтырыуҙа бындай сараларҙың әһәмиәте баһалап бөткөһөҙ ҙур. Иң мөһиме – унда ололар, йәштәр менән бер рәттән балалар ҙа ҡатнаша һәм сәләмәт тормош алып барыуҙың әһәмиәтен аңлап үҫә.


Киҫегән (йылға) — Башҡорт Википедияһы\n(Кисеганка битенән йүнәлтелде)\n· Урынлашыуы һул ярына тамағынан 397 км өҫтәрәк\nКиҫегән — рус. Кисеганка - Рәсәй Федерацияһы Силәбе өлкәһенең Ҡуҫа районында баш алған йылға.\nКиҫегән йылғаһы Ҡуҫа районында баш алып, Силәбе өлкәһе биләмәһендә аға һәм өлкәнең Златоуст ҡала округында Әй йылғаһына барып ҡоя. Тамағы Әй йылғаһының 397-се километрында, уның һул ярында. Киҫегәндең оҙонлоғо 11 км.\nРәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Әй йылғаһы инешенән тамағына тиклем, бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Ағиҙел, йылға бассейны — Кама Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса:\nДәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010201012111100021580\nГидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111102158\nЙылғаның атамаһы башҡорт телендәге киҫеү йәки кисеү һүҙенән ингән булыуы ихтимал. Силәбе өлкәһе географы һәм топонимисы Шувалов Николай Иванович был йылға атамаһы буйынса мәғлүмәт бирмәгән, мәгәр үҙенең «От Парижа до Берлина по карте Челябинской области: Топонимический словарь» тигән һүҙлегендә, мәҫәлән, Киҫегәс күле атамаһына ошондай аңлатма бирә:На ландкарте Исетской провинции 1742 г. озеро называется Кисега, где киде (кизе, кисе, кисек) — «резко, неожиданно, обрублено, обрезано»..\nКиҫегән йылғаһы менән Киҫегәс күле - тамырҙаш атама булғанға оҡшаған. Йылға ярҙары Киҫегәс күленеке кеүек ҡапыл боролоштар яһауы, киртләс булыуы шундай атама килеп сығыуға сәбәп булғандыр.\nШул уҡ ваҡытта гидроним башҡорт телендәге "кисеү" (брод, переправа) тигәндән килеп сыҡҡан булыуы ла ихтимал.\n↑ 1,0 1,1 Государственный водный реестр РФ: Кисеганка. Тәүге сығанаҡтан архивланған 16 июль 2012.\n↑ Башҡорт теленең һүҙлеге. 2 томлыҡ. - Мәскәү, 1993. - 1-се том, 507, 509 биттәр /Кисеү, киҫеү\nБашҡорт теленең һүҙлеге. 2 томлыҡ. - Мәскәү, 1993. - 1-се том, 507, 509 биттәр /Кисеү, киҫеү\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Киҫегән_(йылға)&oldid=893194 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 11:37 11 июнь 2019 үҙгәртелгән.


Вклад участника JAnDbot — Викиверситет\nДля JAnDbot обсуждение блокировки загрузки журналы журнал злоупотреблений\n07:44, 7 января 2011 разн. история +301 м Викиверситет:Получение разрешений  r2.5.2) (робот добавил: bg, cs, fr, pl, sr, zh изменил: hr\n11:32, 24 сентября 2009 разн. история +2255 м Шаблон:Babel  робот добавил: ab, an, ay, ba, be-x-old, bg, bh, bm, chr, co, csb, diq, ee, eml, et, ff, fi, fiu-vro, fj, fo, frp, fur, fy, ga, gd, gl, glk, got, gu, ht, hu, ilo, it, jv, ka, kg, ks, ku, kw, ky, lad, li, lo, lt, map-bms, mi, mk, ml, ms, m\n11:02, 5 мая 2009 разн. история +8 м Шаблон:User de  робот добавил: nds-nl:Mal:Gebruker de изменил: es:Plantilla:User de\n12:03, 4 мая 2009 разн. история +4854 м Шаблон:User de  робот добавил: ab, af, ak, als, am, an, ang, ar, arz, av, az, ba, bar, bat-smg, be, be-x-old, bg, bm, bn, br, bxr, ca, cbk-zam, cdo, ceb, ch, chr, cr, crh, cs, csb, cu, cv, cy, da, de, dv, el, eml, en, eo, es, et, eu, fa, ff, fi, fiu-vro\n11:29, 4 мая 2009 разн. история +3873 м Шаблон:User en  робот добавил: af, ak, als, am, an, ang, ar, ast, az, be, be-x-old, bg, bn, bo, bpy, br, bs, ca, ceb, chr, cs, cv, cy, da, de, el, eml, eo, es, et, eu, fa, fi, fiu-vro, fo, fr, fur, fy, ga, gl, got, gv, he, hi, hr, hsb, ht, hu, hy, ia, i\n10:25, 4 мая 2009 разн. история +24 м Шаблон:User ru  робот добавил: cs:Šablona:User ru\n14:16, 8 апреля 2009 разн. история 0 м Викиверситет:Критерии быстрого удаления  робот добавил: id:Wikipedia:Penghapusan cepat\n14:16, 8 апреля 2009 разн. история +35 м Викиверситет:Критерии быстрого удаления  робот добавил: id:Wikipedia:Penghapusan cepat\n16:24, 5 января 2009 разн. история +102 м Силы Ван-дер-Ваальса  робот добавил: ar, bs, uk изменил: eo, nl, zh\n18:28, 4 июля 2008 разн. история −1 м Эффект Казимира  робот изменил: nl:Casimireffect\n17:27, 28 февраля 2008 разн. история −1 м Факультет теоретической физики/Редукция фон Неймана  робот изменил: hu:Hullámfüggvény-összeomlás\n13:25, 13 января 2008 разн. история +79 м Шаблон:Doc/end  робот добавил: dsb:Vorlage:Kóńc dokumentacije, eo:Ŝablono:Ŝablona dokumentada fino\n13:25, 13 января 2008 разн. история +87 м Шаблон:Doc/begin  робот добавил: dsb:Vorlage:Zachopjeńk dokumentacije, eo:Ŝablono:Ŝablona dokumentada komenco\n13:12, 13 января 2008 разн. история +60 м Шаблон:Float right  робот добавил: dsb:Vorlage:Float right, hsb:Předłoha:Float right\n08:09, 22 ноября 2007 разн. история +194 м Викиверситет:Консенсус  робот добавил: br, da, fi, ka, yi\n22:32, 26 мая 2007 разн. история +156 м Викиверситет:Консенсус  робот добавил: ar, fa, hr, id, pt изменил: zh\n16:12, 25 декабря 2006 разн. история +303 м Викиверситет:Консенсус  robot Adding: cs, hu, it, ja, no, sr, sv, ta, zh\nИсточник — https://ru.wikiversity.org/wiki/Служебная:Вклад/JAnDbot


OPEL MERIVA LI. HI. SEITENSCHEIBE BJ 03-10, 171,90 €\nOPEL MERIVA LINKE HINTERE SEITENSCHEIBE, BJ 03-10 GRÜN-SOLAR\nLINKE HINTERE SEITENSCHEIBE, BJ 03-10\nOriginal Ersatzteilnummer: 13115590


Хабаровск - Рейл Континент - Хабаровский край - Адреса терминалов | Мастер Техно\nХабаровск - Рейл Континент\nАдрес офиса компании : ул. Карла Маркса, д. 96а, офис 514, ул. Юности, д.19\nТелефон компании : тел. (4212) 65-00-26; 41-40-70\nФакс компании : факс (4212) 41-40-70


МОСКВА. 10 АПРЕЛЯ. ИНТЕРФАКС-ТУРИЗМ – 12 человек получили легкие травмы при столкновении пассажирского парома, предположительно, с китом у берегов Южной Кореи, сообщает в пятницу новостное агентство "Ренхап".


ЕГРН: край Алтайский, р-н Мамонтовский, с. Суслово, ул. Садовая, дом 20. Кадастровый №: 22:27:030701:48\nВыписка из ЕГРН по объекту: край Алтайский, р-н Мамонтовский, с. Суслово, ул. Садовая, дом 20. Кадастровый номер: 22:27:030701:48\n№ 22-22-20/007/2010-528 от 16.11.2010 (собственность)\nадрес: край Алтайский, р-н Мамонтовский, с. Суслово, ул. Садовая, дом 20.


ИП УВАРОВ ОЛЕГ АЛЕКСАНДРОВИЧ Вологодская область (ИНН 352810889695, ОГРН 314352808500034) - ИП Уваров О А\nИП УВАРОВ ОЛЕГ АЛЕКСАНДРОВИЧ\nФИО: Уваров Олег Александрович\nРег. номер ПФР: 045027111630 (от 21.05.2014)\nПохожие на ИП Уваров Олег Александрович\nШАРКОВ ДЕНИС СЕРГЕЕВИЧ (220805428911)\nРАЖАПОВ РАВИЛЬ РАЖАПОВИЧ (020103762927)\nШИК ЕЛЕНА АЛЕКСАНДРОВНА (745006359953)\nИСАКОВ СЕРГЕЙ ЭДУАРДОВИЧ (524804284941)\nИнформационная выписка о ИП Уваров Олег Александрович\nИндивидуальному предпринимателю УВАРОВ ОЛЕГ АЛЕКСАНДРОВИЧв районной налоговой инспекции был присвоен ИНН 352810889695. Регистрация индивидуального идентификационного номера от26.03.2014В соответствии с регистрационными документами основным видом деятельности являетсяДЕЯТЕЛЬНОСТЬ АВТОМОБИЛЬНОГО ГРУЗОВОГО ТРАНСПОРТА И УСЛУГИ ПО ПЕРЕВОЗКАМ. ИП выдан Общероссийский Государственный Регистрационный Номер - 314352808500034


ASUS X555LB (X555LB-DM679D) Dark Brown: обзор, отзывы, описание, продажа. Купить в интернет-магазине компьютерной техники в Одессе "ТиД". tid.ua\n4.4 stars, based on 1 reviews http://tid.ua/asus-x555lb-(x555lb-dm679d)-dark-brown\nhttp://tid.ua/asus-x555lb-(x555lb-dm679d)-dark-brownнет в наличии\nНоутбук, Классический, 15,6", TN+film, 1920x1080, Intel Core i5-5200U, 2,2 ГГц, ОЗУ: 8 ГБ, NVIDIA GeForce 940M, 2 ГБ, HDD: 1000 ГБ, 2,3 кг, ОС: DOS, цвет: черный/серебристо-коричневый\nТип процессора Intel Core i5-5200U 2.1\nОписание ASUS X555LB (X555LB-DM679D) Dark Brown


Хәбәрҙәр: Афина һәм Анкара ҡапма- ҡаршылыҡтарҙы еңеү өҫтөндә эшләргә вәғәҙә итә\nАфина һәм Анкара ҡапма- ҡаршылыҡтарҙы еңеү өҫтөндә эшләргә вәғәҙә итә\nАфина һәм Анкара ҡапма- ҡаршылыҡтарҙы еңеү өҫтөндә эшләргә вәғәҙә итә- Стамбулдағы һөйләшеүҙәрҙән һуң, Греция премьеры Антонис Самарас һәм Төркиә премьеры Рәжәп Тайып Эрдоган шул хаҡта белдерҙе. Сәйәсмәндәрҙең осрашыуы һаулыҡ һаҡлау, туризм һәм спорт өлкәһендә 25 килешеүгә ҡул ҡуйыу менән тамамланды. Самарас Греция һәм Төркиә үҙ-ара мөнәсәбәттәр өлкәһендә яңы этапты- тыныслыҡ һәм прогесс этабын асырға тейешлеге тураһында белдерҙе.\n“Фекер айырымлыҡтары булған етди мәсьәләләр бар,-тине Греция хөкүмәте башлығы,-әммә бөгөнгө һымаҡ ҡарарҙар менән беҙ үҙ-ара хөрмәт атмосфераһын тыуҙырырға, мөнәсәбәттәрҙең яңы моделен ҡабул итергә тырышабыҙ.”\nҮҙ сиратында төрөк премьеры ике илдең терроризмға ҡаршы көрәшеүенең мөһимлеге тураһында әйтеп үтте:\n”Был дөйөм проблема, шуға күрә беҙҙең министрҙар йышырыҡ аралашыу хаҡында килеште. Был планда эске эштәр һәм сит ил министрлыҡтары, полиция, именлек органдары араһында бәйләнештәр артабан да дауам итәсәк. Уның маҡсаты- террористик эшмәкәрлекте булдырмау сараларын күреү.”\nАфина һәм Анкара араһындағы төп фекер айырымлыҡтары бүленгән Кипр, Эгей диңгеҙендәге шельфты бүлеү һәм легаль булмаған иммиграция мәсьәләләренә ҡағыла. Әйтергә кәрәк, Греция Төркиә иҡтисадына инвестиция күләме буйынса сит ил партнерҙары араһында бишенсе урын биләй. Ике яҡ та ирешелгән уңыштар менән ҡәнәғәтләнергә йыйынмай.


Рейтинги г. Наро-Фоминск, ул. Огородная\nНовостройкин.ру → Новостройки Подмосковья → Новостройки Наро-Фоминска → г. Наро-Фоминск, ул. Огородная → Рейтинги\nадекватность цены0место расположения2планировки0привлекательность для инвестиций-3инфраструктура района-3транспортная доступность-2экология5Общий рейтинг:-0.14Всего оценок: 1


Самаратранс.info: Самара трамвай 5 — Общественный транспорт Самарской области\n1 Трамвайный маршрут № 5 "ул. Чапаевская - Барбошина поляна - Стадион "Самара Арена""\n[править] Трамвайный маршрут № 5 "ул. Чапаевская - Барбошина поляна - Стадион "Самара Арена""\nВ связи с карантинными мероприятиями следует только до Барбошиной поляны (за исключением дней проведения футбольных матчей).\nпрямое направление: ул. Пионерская - ул. Чапаевская - ул. Венцека - ул. Галактионовская - ул. Полевая - пр. Ленина - ул. Ново-Садовая - ул. Демократическая - ул. Ташкентская - Московское шоссе\nобратное направление: Московское шоссе - ул. Ташкентская - ул. Демократическая - ул. Ново-Садовая - пр. Ленина - ул. Полевая - ул. Галактионовская - ул. Венцека - ул. Фрунзе - ул. Пионерская\n7 ул. Красноармейская ул. Галактионовская\n28 ул. Аминева ул. Ново-Садовая\n31 пр. Кирова* ул. Демократическая\n32 ул. Георгия Димитрова* ул. Демократическая\n33 ул. Демократическая* ул. Демократическая\n34 ул. Ташкентская* ул. Ташкентская\n35 ул. Силина* ул. Ташкентская\n36 Московское шоссе* ул. Ташкентская\n37 Стадион "Самара Арена" (Агропарк "Самара")* Проезд № 9\n1 Стадион "Самара Арена" (Агропарк "Самара")* Проезд № 9\n2 Московское шоссе* ул. Ташкентская\n3 ул. Силина* ул. Ташкентская\n4 ул. Ташкентская* ул. Ташкентская\n5 ул. Демократическая* ул. Демократическая\n6 ул. Георгия Димитрова* ул. Демократическая\n7 пр. Кирова* ул. Демократическая\n13 Завод им. Тарасова ул. Ново-Садовая\n22 Самарский филиал Третьяковской галереи ул. Ново-Садовая\n32 ул. Льва Толстого ул. Галактионовская\n33 ул. Некрасовская ул. Галактионовская\n34 ул. Ленинградская ул. Галактионовская\n35 Троицкий рынок ул. Галактионовская\n36 ул. Чапаевская ул. Венцека\n37 ул. Фрунзе ул. Венцека\n38 ул. Пионерская ул. Пионерская\nИнтервалы движения По рабочим дням: 15-18 мин.\nПо выходным дням: 15-17 мин.\nВыпуск на линию 8 двухвагонных поездов и/или трёхсекционных вагонов\nВремя в пути До стадиона "Самара Арена": 1 ч. 10 мин.\nДо Барбошиной поляны: 56 мин.\nПротяжённость маршрута До стадиона "Самара Арена": 18,3 км\nДо Барбошиной поляны: 14,8 км\nул. Чапаевская 5:49 5:53 21:40 21:04\nБарбошина поляна 6:02 6:20 21:52 22:00\nПолучено с http://samaratrans.info/wiki/index.php/%D0%A1%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B2%D0%B0%D0%B9_5


12 сентября в Орске отключат свет :: Урал56.Ру. Новости Орска, Оренбурга и Оренбургской области. Родители маленькой Вики Макаровой из Орска, которой требуется помощь, благодарят всех за неравнодушие В Орске депутаты хотят освободить народных дружинников от земельного налога Ситуация по гриппу и ОРВИ в Оренбургской области: онлайн 18+\nАварии Авария Авто Администрация Акции протеста Атриум Безопасность Благоустройство Бугуруслан Бузулук Бюджет Весна Власть Вода Водоканал Водоканал. Отключение Водоснабжение ВЭС Газ Газпром Гай ГЖИ ГИБДД Глава Орска Говорим по делу Горсовет Горячая вода Госдума Губернатор Деньги Депутаты Дети Долги Домократия Дороги ДТП Животные Жилье ЖКУ ЖКХ Законодательное собрание Законодательство Здоровье Здравоохранение Зима Интернет Ирикла Капитальный ремонт Капремонт Квартплата коммуналка Коммунальный вопрос недели Конкурс Консультации Коррупция ЛДПР Ликбез Медицина Медногорск Митинги Мошенники Мусор Назначения Новотроицк Образование общее имущество Общество ОДН ОЗТП ОКЭС ОНФ ОПТС ОрГЭС Оренбург Оренбургская область Оренбургэнергосбыт Орск Отдых Отключение Отключение воды Отключение света Отключения Отключения света Отопление Паводок Погода Погода в Орске Пожар Политика Полиция Правительство Правосудие Праздники Предприятия Президент Проверки Происшествия Прокуратура Промышленность Ремонт Ремонт и содержание Реформы РЖД Роспотребнадзор Россия Санта-Барбара Свет Семья СМИ Снег Сосульки Соцзащита Спорт Строительство СУ СК Субботник Суд Счета Счетчики Т+ Тарифы ТГК Теплоснабжение Технологии трамвай Транспорт ТСЖ ТЭЦ-1 Уборка УЖКХ УК УК Советская УМВД управление Урал Урал56.Ру Финансы ФСБ Честная коммуналка ЧП Штраф Экология Экономика Электросети Электроэнергия Энергетика Энергоснабжение Юрий Берг ЮУНК Ясный 12 сентября в Орске отключат свет ПО «Орские городские электрические сети» предупреждают Анна Михайлова, Урал56.Ру\tПросмотры: 1091\nУрал56.Ру / 11.09.2014 17:20\t0\tКомментарии: В связи с проведением ремонтных работ ПО «Орские городские электрические сети» 12 сентября будет прекращена подача электроэнергии: 12.09.2014г. с 10:00 до 13:00\nул. Щорса 9-15, 11а, 15а\n12.09.2014г. с 09:00 до 17:00\nул. Аносова 2-38, 34а, 3-33, 29а\nул. Нестерова 1-37, 2-34, 2а, 2б\nул. Писарева 2-90, 3-81\nул. Полторацкого 32-66, 37-61, 43а\nул. Коларова 33-67, 38-72\nул. Кольчугина 43а\nул. Онежская 34-68, 35-69, 43А, 37а-51а\nул. Седова 1-43, 2-68, 45-73,68-82\nул. Апрельская 11-63, 12-72 35а, 76, 78\nул. Ермака 24-68, 1-61, 1а, 2-22, 12а\nул. Курортная 2, 6, 8, 67-89\nул. Новоорская 13-73, 73а, 77, 83, 87, 30-60, 74-98, 27а\nул. Сахалинская 11-69, 12-62, 12а, 10а, 11а\nул. Авиационная 11-75, 12-72, 69а, 70а\nул. Космодемьянская 49, 51\nул. Акмолинская 2-36, 2а-2д\nпер. Интернатский 2-14, 1-7, 2а, 2б, 2е, 2д, 4а, 5а


Ул. Сельскохозяйственная будет реконструирована от Юрловского проезда до ул. Вильгельма Пика - Новости - Район Бибирево\nНовости ДОРОГИ И ТРАНСПОРТ Ул. Сельскохозяйственная будет реконструирована…


19 Апрель 2018, 16:47\nБашҡортостанда яҙғы баҫыу эштәре башланды. Республиканың Ауыл хужалығы министрлығы мәғлүмәттәре буйынса, бер нисә районда күп йыллыҡ үләндәрҙе һәм ужым культураларын өҫтәмә туҡландырыуға, шулай уҡ күп йыллыҡ үләндәрҙе тырматыуға тотондолар.\nКөйөргәҙе һәм Мәләүез районы игенселәре баҫыуҙарҙа дым ҡаплай башланы. Эштәр өлөшләтә бара, техниканың күпләп сығыуына һөрөлгән ерҙәр әҙер түгел әле.\nТөбәктең Ауыл хужалығы министрлығында билдәләүҙәренсә, Мәләүез районы аграрийҙары күп йыллыҡ үләндәрҙең биштән бер өлөшөн өҫтәмә туҡландырған да инде.\nБынан тыш, районда 800 гектар «күп йыллыҡ» тырматылған һәм 400 гектар ужым культуралары өҫтәмә туҡландырылған.\nМәләүездәр 100 гектар майҙанда дым ҡаплаған. Республикала беренселәрҙән булып «Матвеев» фермер хужалығында һөрөлгән ерҙе тырматырға сыҡҡандар.


02.03.2019 Редактор 250\nс. Шаран, ул. Лесопарковая, дом. 19 с. Шаран, ул. Лесопарковая, дом 19 А с. Шаран, ул. Лесопарковая, дом 21 с. Шаран, ул. Лесопарковая, дом 23 с. Шаран, ул. Лесопарковая,…


г. Петергоф - ул. Грибоедова - Индекс - Карта\nг. Петергоф, ул. Грибоедова\nАдрес ул. Грибоедова, г. Петергоф\nКЛАДР ID 78000008000036600\nКарта проезда ул. Грибоедова, г. Петергоф, г. Санкт-Петербург\nРасположению ул. Грибоедова, г. Петергоф, г. Санкт-Петербург соответствует почтовый индекс 198510. Напоминаем, что эта информация носит исключительно справочный характер и может являться неактуальной.\n• пер. Суворовцев\n• ул. Эйхенская\n• ул. сдт Красные Зори Центральная (Марьино)\n• ул. сдт Красные Зори Цветочная (Марьино)


Башҡортостанда автомобиль йөрөтөүселәрҙе тикшереү бара // Йәмғиәт | новости башинформ.рф\nБашҡортостанда автомобиль йөрөтөүселәрҙе тикшереү бара\n15:11, 11 января 2017 Йәмғиәт\nБашҡортостанда автомобиль йөрөтөүселәрҙе тикшереү бара Фото: автор\nӨФӨ, 2017 йыл, 11 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ксения Калинина/.\nБашҡортостанда автомобиль йөрөтөүселәрҙе тикшереү бара. Авдон — Подымалово республика трассаһының 54-се километрында, Өфө — Мәскәү федераль автомобиль юлында, Өфө районы менән сиктә һәр водитель менән мәғлүмәт-аңлатыу эштәре алып барыла. Был хаҡта Instagram сайтында төбәктең баш дәүләт автоинспекторы Динар Ғилметдинов хәбәр итте.\n«Әлеге сара йыш осраған юл хәрәкәте ҡағиҙәләрен боҙоуҙарҙы асыҡлау өсөн уҙғарыла, — тип билдәләне ул. — Әгәр ҙә ҡағиҙә боҙоу осрағы булһа, водитель административ язаға тарттырыла».\nВедомство етәксеһе ошо тикшереүҙәрҙе аңлап ҡабул итеүҙәрен һораны, сөнки һәр туҡтатыуҙың маҡсаты — аварияларға юл ҡуймау, кешеләрҙең ғүмерен һәм сәләмәтлеген һаҡлап ҡалыу.\nРеспублика юлдарында тикшереүҙәр ай аҙағына тиклем дауам итә.


Где в Туле отключат свет 22 июня - Новости Тулы и области - MySlo.ru\nСтеклянный зверинец АХ Автобусный экскурсия одного дня «Куликово поле» Музейно-мемориальный комплекс в селе Монастырщино Выставка «Великий Болгар. Цивилизация на Волге» Автобусная обзорная экскурсия по Туле Время выбрало нас\nул. Некрасова, 1-а,\nул. Вильямса, 14, 22, 16, 20,\nКитаевский пр-д, 6, 4, 4-а,\nп. Косая Гора: Орловское шоссе, 45-59-а (нечётн.),\nул. Калинина, 15-27,\nул. Железнодорожная, 1-17,\nп. Косая Гора, ул. Орловское ш.,61-а-85,\nул. Черняховского, 26-54, 33-55,\nул. Каратьева аллейка,\nул. Папанина, 1-33-а, 2-38,\nул. Маяковского, 1-41, 2-40,\nп. Октябрьский, 13-й пр-д, 42-30,\n18-й пр-д, 3-17,\nул. Карпова, 78-92, 75-91,\nул. Шишкова, 19-59, 14-50,\nул. Кобзева, 38-84, 41-81,\nул. Капитана Громова, 36-46, 31,\nул. Белоусова, 2-30, 11-27,\nул. Кольцевая, 1, 7, 7-а, 21, 9, 2, 6-а, 32-а, 17, 19, 14-56,\nп. Угольный, ул. Садовая, 5-21, 31-51, 20-40,\nул. Шоссейная, 12, 12-а, 30, 32, 34-а, 44.\n21 июня 2018, в 21:47\t+3\n6 комментариев 3115 просмотров\nЖитель Донского, до смерти избивший свою мать, проведёт 11 лет в колонии


Пирожные Екатерина Иванова0756\n60 мин. 6 0 760\n1 час. 30 мин. 10 0 33\n20 мин. 4 0 35\n30 мин. 4 0 26\n1 час. 40 мин. 4 0 9


Протокол №16/399 от 20.12.2016 г. рассмотрения и оценки заявок на участие в открытом конкурсе на выполнение работ по капитальному ремонту по замене окон стационара ГБУЗ С «Городская больница №9» по адресу: г. Севастополь, ул. Мира, д.5\nПолное название документа: Протокол №16/399 от 20.12.2016 г. рассмотрения и оценки заявок на участие в открытом конкурсе на выполнение работ по капитальному ремонту по замене окон стационара ГБУЗ С «Городская больница №9» по адресу: г. Севастополь, ул. Мира, д.5


Медицинские центры - Астана: Стоматологические, Стоматология - имплантация, Стоматология - рентген, Стоматология - хирургия, списком (154)\nМедицинские центры - Астана: Стоматологические, Стоматология - имплантация, Стоматология - рентген, Стоматология - хирургия, списком\nИмплантация зубов, 1 имплант Израиль 120 000 KZT\nУдаление зуба простое от 8 000 KZT\nУдаление зуба сложное от 15 000 KZT\nАдрес: Нур-Султан (Астана), Мәңгілік Ел даңғ., 19\nИмплантация зубов, 1 имплант Германия 140 000 KZT\nИмплантация зубов, 1 имплант Израиль 98 000 KZT\nКоронка на имплант зуба, металлокерамика 60 000 KZT\nРентген зубов прицельный снимок 2 500 KZT\nУдаление зуба простое 10 800 KZT\nУдаление зуба сложное 15 900 KZT\nИмплантация зубов, 1 имплант Корея от 80 000 KZT\nКоронка на имплант зуба, цирконий от 80 000 KZT\nУдаление зуба простое от 10 000 KZT\nИмплантация зубов, 1 имплант Германия 145 000 KZT\nИмплантация зубов, 1 имплант Корея 115 000 KZT\nИмплантация зубов, 1 имплант США 310 000 KZT\nКоронка на имплант зуба, металлокерамика 65 000 KZT\nКоронка на имплант зуба, цирконий 145 000 KZT\nУдаление зуба простое 7 500 KZT\nУдаление зуба сложное 11 000 KZT\nИмплантация зубов, 1 имплант Корея от 100 000 KZT\nКоронка на имплант зуба, металлокерамика 69 000 KZT\nКоронка на имплант зуба, цирконий 103 000 KZT\nУдаление зуба простое от 7 500 KZT\nУдаление зуба сложное от 17 000 KZT\nАдрес: Нур-Султан (Астана), Правый берег, пр. Момышулы, д. 4\nУдаление зуба сложное от 8 000 KZT


Индекс 353667 — почтовое отделение Мира ул, 41, Заводской\nПочтовое отделение «Мира ул, 41»\nПочтовый индекс 353667 — отделение почты «Мира ул, 41»\nИндекс и телефон почтового отделения ЗАВОДСКОЙ, расположенного по адресу Мира ул, 41, Заводской со спиком обслуживаемых улиц и номеров домов (закреплённых адресов).\nМира ул, 41, Заводской, Ейский район, Краснодарский край\nулиц — 8, домов — 311 к списку\nОтделение обслуживает улицы: ул. Восточная, ул. Гагарина, ул. Длинная, ул. Мира, ул. Октябрьская, ул. Полевая, ул. Садовая, ул. Сосновая. Всего за отделением закреплено 8 улиц. На карте также отмечены отделения Почты России в Краснодарском крае с указанием времени работы и адресов.\nПочтовое отделение «Заводской» обслуживает следующие улицы и номера домов в Заводском:\n50 домов 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31, 32, 33, 34, 35, 36, 37, 38, 39, 40, 41, 42, 44, 46, 46А, 48, 50, 52, 54, 56\n109 домов 1, 1А, 1Д, 2, 3В, 3, 4, 5, 5В, 5Г, 5Д, 6, 6А, 6Б, 6В, 6Г, 7, 7А, 7Б, 8, 8А, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31, 33, 35, 37, 39, 41, 43, 45, 47, 49, 51, 53, 55, 57, 59, 61, 63, 65, 67, 69, 71, 73, 75, 77, 79, 81, 83, 85, 87, 89, 91, 93, 95, 95А, 95Б, 97, 99, 101, 103, 105, 107, 109, 109А, 111А, 111, 113, 115, 117, 119, 121, 121А, 123, 125, 127, 129, 131, 133, 135, 137, 137А, 139, 141, 143, 145, 147, 149\n54 дома 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 28, 30, 32, 33, 34, 35, 36, 37, 38, 39, 39А, 40, 41, 42, 43, 44, 45, 46, 47, 48, 49А, 49, 50, 51, 52, 54, 54А, 56\n41 дом 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8А, 8, 9, 10, 10А, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31, 32, 33, 34, 35, 37, 39, 41, 43\n39 домов 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 16А, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31, 32, 33, 34, 35, 37, 39, 41


Власть һәм бизнес вәкилдәре Өфөлә түңәрәк өҫтәл артында осрашты // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nВласть һәм бизнес вәкилдәре Өфөлә түңәрәк өҫтәл артында осрашты\n17:55, 25 февраля 2013 Иҡтисад\nВласть органдары, муниципалитеттар һәм бизнес-берләшмә вәкилдәре ҡатнашлығындағы түңәрәк өҫтәл Башҡортостанда эшҡыуарлыҡты үҫтереү мәсьәләләренә арналды. Сара БР Хөкүмәтендә үтәсәк Инвестицион мөхитте яҡшырыту буйынса йәмәғәт советы ултырышы алдынан ойошторолдо. Түңәрәк өҫтәлдә БР Президенты советнигы Андрей Назаров та ҡатнашты.\n«БР Үҫеш корпорацияһы» асыҡ акционерҙар йәмғиәте директоры Рөстәм Моратов һүҙҙәренсә, эшҡыуарлыҡҡа ярҙам итеү маҡсатында саралар күреүгә ҡарамаҫтан, үҙгәрештәр күҙәтелмәй: бизнесҡа көсөргәнешлек өҫтәлә бара, мәсьәләләр хәл ителмәгән килеш ҡала. Ул аныҡ тәҡдимдәрҙе тикшерергә тәҡдим итте.\nБизнес вәкилдәре билдәләүенсә, власть менән эшҡыуарлыҡ араһында ниндәйҙер өҙөклөк бар: дәүләт кимәлендә бойомға ашырылған проекттар бәләкәй бизнес менән үҙ-ара бәйләнмәгән тиерлек. БР Эшҡыуарлыҡ һәм туризм буйынса дәүләт комитеты рәйесенең беренсе советнигы Раил Ғәзизов тармаҡ-ара мәсьәләләрҙе хәл итеү маҡсатында тик эшҡыуарҙарға ғына йүнәлтелгән айырым структура булдырырға тәҡдим итте. Уның фекеренсә, тәү сиратта, баҙарҙағы хәлде тикшереү йомғаҡтары менән эшҡыуарҙар ирекле файҙаланыу мөмкинлегенә эйә булырға тейеш.\nӨфө хакимиәте башлығы урынбаҫары Альбина Йосопова хәбәр итеүенсә, бындай инвестицион стратегия әлеге ваҡытта Рәсәй Фәндәр академияһы Өфө ғилми үҙәгенең Социаль-иҡтисади тикшеренеүҙәр институтында әҙерләнә.\nБР Йәмәғәт палатаһының Иҡтисади үҫеш һәм эшҡыуарлыҡҡа ярҙам буйынса комиссияһы рәйесе Владимир Шолом иҫәпләүенсә, республиканың эшҡыуарлыҡҡа ярҙам итеү программаһын Татарстандағы шундай уҡ программа өлгөһөндә үҙгәртеү зарур.\n— Татарстан Республикаһында барлыҡ механизмдар конкурс нигеҙендә һайлап алыуға йүнәлтелгән, — тип билдәләне Владимир Шолом. – Беҙҙә иһә «тере» сират. Иң яҡшы проекттарҙы һайлап алып, уларға ныҡлы ярҙам күрһәтергә кәрәк.\nБР Сауҙа-сәнәғәт палатаһы хеҙмәткәрҙәре фекеренсә, етештереү бизнесы өсөн майҙандар талап ителә. БР иҡтисади үҫеш министры урынбаҫары Вадим Үтәшев хәбәр итеүенсә, был йүнәлештә әлеге ваҡытта Рәсәй Иҡтисади үҫеш министрлығында шәхси сәнәғәт парктарын булдырыу мәсьәләһе тикшерелә.\nЭшҡыуарлыҡҡа ярҙам саралары тураһында һөйләшеү БР Хөкүмәтендә шишәмбе көнө дауам итәсәк.\nТеги: эшҡыуарлыҡ,инвестицион мөхит


Интернет башҡорт телен дә белһен, тип - kurultai.ru\nҠоролтай тауышыЯңылыҡтарМәғариф ТарихБашҡорт тарихы йылыBashkort 2.0ФекерМәҙәниәтБашҡорт теле йылыШайморатов вариҫтарыАйыҡ ауылРадий ХәбировБөйөк ЕңеүФольклор БР - 100 йылБелоретБөтә донъя башҡорттары ҡоролтайыЙәштәрБашҡорт халҡының үҫеш стратегияһыРәсәйБашҡорт ғаиләһеӘхмәр ҮтәбайКүҙәтеүҙәрНурия ИҡсановаГөлназ ЯҡуповаЭльвира МоталоваТәтешле районыБашҡорт милли кейемеДинБашҡорттарБашкирыӘлшәй районыБашҡорт йолаларыБашҡорт әҙәбиәтеБашҡорт биҙәүестәреБашҡорт мәҙәниәте көндәреҠуштауБизнесБуздәкАуырғазыСалауат районыМәсетлеТөньяҡ-көнсығыш башҡорттарыБашҡортостанҠоролтай25ТөркмәнстанНефтекамскБабичСалауат ЮлаевЙылайырҠыйғыКүгәрсенМәләүезХәйбуллаХМАОДүртөйлөСанкт-ПетербургИлешМәскәүӨфөТуризмКөйөргәҙеТеатрУчалыЯңауылСвердловск өлкәһеХалыҡ иҫәбен алыуПермьБашҡорт балыҠурайҠымыҙБашҡорт атыМатуғатАсҡынСтәрлетамаҡӘбйәлилСоциаль селтәрКушнаренкоБСТДиктантТөньяҡ амурҙарыТөньяҡ-көнбайыш башҡорттарыСиләбеЕйәнсураЫрымбурҠаҙағстанТатарстанТәбиғәтБаймаҡБашҡорт ырыуҙарыҺарытауБашҡорттар - донъяла ҠурғанҺамарРФ башкорттарыДиалектРус телендәге материалдарИнтервьюБашҡорт телеШайморатовШәхесМәҡәләләр\nИнтернет башҡорт телен дә белһен, тип\n19 ғинуар, 12:56\nКеше бер төрлө уйлай, планлаштыра, Аллаһ Тәғәлә иһә икенсе төрлө хәл итә, был күктәр ойошторған рокировка яҙмыш тип атала. Ҡасандыр туған телен икмәк-тоҙлоҡ ҡына белгән, киләсәген бүтән фән менән бәйле итеп күргән Искәндәр Алик улы ла бер көн килеп башҡорт теленең төп һаҡсыларының береһенә әйләнермен тип башына ла килтермәгәндер. Рәсәй Фәндәр академияһы Өфө федераль тикшеренеү үҙәгенең Тарих, тел һәм әҙәбиәт институты хеҙмәткәре, философия фәндәре кандидаты, йәш ғалим һәм билдәле йәмәғәт эшмәкәре Искәндәр Алик улы ШАКИРОВтың милләтебеҙ өсөн башҡарған баһалап бөткөһөҙ ҙур хеҙмәте тап ошоно иҫбатлай. Ул — халыҡ-ара универсаль GLOSBE кроссплатформаһында башҡорт теленең онлайн-һүҙлегенә нигеҙ һалыусы һәм ошо проекттың алыштырғыһыҙ етәксеһе.\nБыл үҙенсәлекле система — телде замана технологияларына яраҡлаштырырға һәм үҫтерергә, йәшәтергә юл асҡан мөғжизәле ҡорал, уның көсөн, мөмкинлектәрен төшөнгән кеше генә Искәндәр Алик улының ниндәй ҡаһарманлыҡ эшләгәнен күҙ алдына баҫтыра ала. Мәҡәләлә телебеҙҙе баһалы электрон системаға индереүҙең әһәмиәте, был миссияны Искәндәр Алик улының ни сәбәптән үҙ өҫтөнә алыуы хаҡында һүҙ бара.\nФәлсәфә аша тел ғилеменә ылыға\nОҙаҡ йылдар Башҡортостандың һаулыҡ һаҡлау министрлығы урынбаҫары булып эшләгән билдәле балалар табибы һәм йәмәғәт эшмәкәре Рәлиҙә Муса ҡыҙы менән атаҡлы журналист, «Башинформ» мәғлүмәт агентлығының сығарылыш мөхәррире Алик Фәйез улы Шакировтарҙың мөхәббәтле ғаиләһендә буй еткергән кинйәкәй Искәндәр, Ләйсән апаһынан күрмәксе, Башҡорт дәүләт университетының юридик институтында белем ала. Өсөнсө курста уҡыған сағында фәлсәфә фәне менән мауығып китә. Аспирантураға инеп, биш йыл самаһы башкөллө ошо фән менән шөғөлләнә, икеләнеү тойғоһон фәлсәфәлек категорияһы булараҡ өйрәнеп, кандидатлыҡ диссертацияһы яҡлай. Шулай уҡ үҙенсәлеге яғынан тиңе булмаған, үҙе фәлсәфәүи трактат, үҙе роман формаһындағы әҙәби әҫәргә лә дәғүә иткән «Декадент хәленә төшкән пессимистың анамнезы» тигән күләмле әҫәре менән дә билдәле ул. Әйткәндәй, был йыйынтығын Искәндәр әсәһенә арнаған. Ил хәстәрҙәрен үҙ иңенә алып йәшәгән Рәлиҙә ханыма шулай итеп улы ла, ире лә берешәр китап бағышлаған. Белеүегеҙсә, бер нисә йыл элек яҡты донъяларҙан яман ауырыу алып киткән иҫ киткес оло йөрәкле был гүзәл замандашыбыҙ хаҡында тормош иптәше Алик Фәйез улы ла «Ҡараҡайҙың хушлашыуы» («Прощание смуглянки») тигән китап сығарҙы.\nБына ошондай ижади, уйлы, ғәмле, күркәм бер ғаиләнең ағзаһы ул Искәндәр Шакиров. Фәлсәфә егеттең бар булмышын биләп алған кеүек булһа ла, уй-фекерҙәр донъяһында ҡолас ташлап йөҙөү ҙә әле уның йән талабын тулыһынса ҡәнәғәтләндермәй. Күңел түңәрәклеге өсөн һаман ниҙер етмәй кеүек тойола, әммә ни икәнлеген үҙе лә төшөнөп бөтмәй. Ул арала егет бер нисә юғары уҡыу йортонда студенттарға белем бирә, Башҡортостан Фәндәр академияһында, Гуманитар институтта эшләй. Ете йыл элек һанлы технологиялар өлкәһен дә яҡшы белгән йәш ғалимды Рәсәй Фәндәр академияһының Өфөләге филиалына саҡыралар. Ни тиһәң дә, фәндә ғалимдар, уларҙың эшмәкәрлеге, фәнни мәҡәләләренә кемдәр һылтанған, кемдәр цитаталарында телгә алған һәм башҡа шуның ише мәғлүмәттәр базаһын алып барыу ҙа — мөһим йүнәлеш. Үҙ эшенән тыш, йәш ғалим Тарих, тел һәм әҙәбиәт институтында ошо йөктө лә иңенә алған. Әле ул Айбулат Вәли улы Псәнчин етәкселек иткән этнология бүлеге хеҙмәткәре, «Ҡала башҡорттарының антропологияһы» тигән темаға докторлыҡ хеҙмәте өҫтөндә эшләй. Тел ғилеме менән фәлсәфә аша ҡыҙыҡһынып китә. Атаҡлы фәлсәфәселәр Э. Гуссерль, М. Хайдеггерҙың телгә бәйле феноменология юҫығындағы хеҙмәттәрен яратып уҡый, шулай уҡ уны ике теллелеккә бәйле башҡа китаптар ҙа ылыҡтыра. Кешенең фекерләүенә уның тел байлығы нисек тәьҫир итеүен асыҡлағыһы килә. М. Хайдеггерҙың «Тел — кешенең ысынбарлығының йорто» тигән һүҙҙәре бар, ул ни тиклем киң, иркен булһа, бәндәнең аң асманы ла шул хәтлем ҙурыраҡ. Тимәк, ике теллеләрҙең аң даирәһе бер телленекенә ҡарағанда күпкә дәүерәк.\nКистәрен, ялдарында һәм отпускта ла тик онлайн һүҙлек төҙөү менән була\nИскәндәр Алик улы яп-ябай, ҡәҙимге ҡала малайы булып буй еткерә. Бала сағында башҡорт теленә бик илтифат итмәй, туған телендә ул әсәһе, һирәк осраҡта Ҡырмыҫҡалы районы Малай ауылына каникулға барғанда өләсәһе һәм туғандары менән генә аралаша. Ҡаланан ҡайтҡан малайҙы ауыл балалары ла артыҡ үҙ итеп бармай, дачник, йәғни ял итергә килгән берәү тип кенә ҡарайҙар. Етмәһә, «һеҙ миңә ни эшләп ҡамасаулайһығыҙ ул?» тигәнерәк берәй әҙәби хәбәр ысҡындырһа, тегеләре, нимә китапса һөйләшәһең, тип йығылып ятып көлә, бынан һуң инде Искәндәр теленән төңөлөп, башҡортса һөйләшеүҙән ситләшеп тә китә. Йәнә лә ун ете генә йәшенән Ҡужанаҡтан (Ейәнсура районы) сығып киткән атаһы ла үҙен йәш сағында космополит тип иҫәпләй. Әйткәндәй, уның тамырҙары Ҡурған, Ҡазан тарафтарына барып тоташа. Өс китап авторы булған Алик Шакир улы иһә бөгөн телгә һис тә битараф түгел, журналистиканан тыш, тәржемә менән дә теләп шөғөлләнә.\nҠала егетенең бар туғандарын, таныштарын аптырауға һалып, кинәт башҡорт телен һаҡлау һәм үҫтереү эшенә ҡаһармандарса тотоноп китеүенә нимә этәргес булған һуң? 2017 йылда Рәсәй Президенты Владимир Путиндың Йошкар-Ола ҡалаһындағы атаҡлы сығышында, Рәсәй Федерацияһында республикаларға исем биргән халыҡтарҙың телдәрен мәктәптәрҙә мотлаҡ өйрәнеү хаҡындағы ҡанун менән ярһып көрәшкән ҡайһы бер ата-әсәләрҙең ялыуҙарына яуап итеп, ерле халыҡтарҙың телен өйрәнеү мотлаҡ түгел тигән фарманы бығаса туған теле яҙмышы хаҡында бер ҡасан да уйлап ҡарамаған йәш ғалимдың күңелендә быҫҡып ятҡан телһөйәрлек тойғоһон дөрләтеп ебәрә. Әсә теленең шундай мөшкөл бер хәлдә тороп ҡалыуы менән килешә алмаған, шул уҡ ваҡытта тормошта үҙ телен бик ҡулланмаған да тиерлек егет, ә мин был юҫыҡта нимәләр эшләй алам әле, тип уйға ҡалған мәлдәрҙең бер көнөндә улы менән паркта уйнарға сыға. Ҡарағайҙар араһында йөрөп ятҡанда бәләкәй Әкрәм атаһына тубырсыҡ һона ла руссалап: «Атай, был нимә ул?» — тип һорай. Әлбиттә, ғүмерендә беренсегә күргән нәмәнең атамаһын улының тәү тапҡыр башҡортса ишетеүен теләгән йәш атай уға яуап бирергә бик теләй ҙә, тик бына уның туған телдә нисек яңғырауын хәтеренә төшөрә алмай ҙа ҡуя. Аптырап, телефоны аша «Гугл» эҙләү системаһына инеп китә, әммә, ғәжәп, интернет та уның һорауына яуапты белмәй булып сыға. Нисек былай һуң әле, тип күршеләребеҙ татарҙарҙың онлайн һүҙлегенә мөрәжәғәт итә, унда ла — һөҙөмтәһеҙ. Тап шул мәлдә киләсәктә уның бар булмышын биләп аласаҡ идея тыуа ла инде: бер-береһенә бәйле һүҙҙәр һәм һүҙбәйләнештәрҙе лә күрһәткән, эҙләгән һүҙҙең ниндәй әҫәрҙәрҙә, башҡа текстарҙа ҡулланылыуын да асып һалған телебеҙҙең «тере» онлайн базаһын булдырыу.\nДонъя селтәрендәге платформалар араһынан универсаллеге менән отошло булған GLOSBE-ны һайлағас, эште башлап ебәреү әллә ни ауырлыҡ та тыуҙырмай. Уның ҡатмарлылығы бөтөнләй икенсе нәмәлә, кешегә бәйле факторҙа булып сыға: һүҙлектәрҙең һәр битен иғтибарлап сканерлау, унан системаға ярашлы итеп урынлаштырыу үтә лә күп ваҡытты ала, быны тик түҙемле, ауыр түләкле кешеләр генә эшләй ала. Шөкөр, Искәндәр Алик улынан Хоҙай сабырлыҡты йәлләмәгән. Тубырсыҡ ваҡиғаһынан башланған яңы мауығыуы уның инде эштән һуңғы барса ваҡытын, хатта йоҡо мәлен һәм ял көндәрен биләй, һуңғы дүрт йыл инде хеҙмәт урынынан бирелгән законлы ялын да тулыһынса тап ошо шөғөлгә арнай. Рәсми эше һаналған компьютерға бәйле IT белгесе һәм докторлыҡ эшен яҙыусы ғалим булыуҙан да туҡтамай бит ул, һүҙлеккә бәйләнгән яңы мәшәҡәтен шул эштәренән бушаған арала башҡара. Әлбиттә, ғаилә ағзаларында һәм башҡа туғандарҙа был хәл башта аптыраш тыуҙырһа, һуңынан ризаһыҙлыҡҡа ла сәбәп була, ниндәйҙер һүҙлек тип, туған телемде йәшәтәм тип, бар донъяһын онотһон әле кеше? Әммә был шөғөлө өсөн төрлө ерҙән маҡтау ҡағыҙҙары ла тотоп ҡайта башлағас, исеме матбуғатта ла күренгәс, егеттең ниәттәренең ныҡлығын аңлап, киреһенсә, терәк булырға ынтылалар. Эйе, элекке табындаш йә ғәҙәттәш булған ваҡытлыса дуҫтарҙан елдәр иҫә, уның ҡарауы, урындарына инде ғүмерлек фекерҙәш, маҡсатташ, бер хыялға ынтылған ысынлап яҡын кешеләр табыла. Яңы шөғөлө биргән иң ҙур бүләк тип тап шул йәндәш, ҡандаш, рухташ дуҫтарын иҫәпләй йәш ғалим. Тик, күрәһең, был донъяла артыҡ яратҡан һәр нәмә өсөн түләргә лә кәрәктер: ҡыҙғанысҡа күрә, Искәндәрҙең ғаиләһе тарҡала, быға уның туған тел мәсьәләләре менән фанаттарса мауығыуы һәм һүҙлеккә бар буш ваҡытын бүлеүе лә булышлыҡ итә. Күңел тетрәнеүе кисергән ғалимды төшөнкөлөк һаҙлығынан эше ҡотҡара, хәҙер инде ул бөтә буш ваҡытын онлайн һүҙлеккә арнай, был шөғөлө ниндәйҙер кимәлдә уның төп маҡсаты, йәшәү рәүешенә әүерелә.\nМилләтте айырым шәхестәр күтәрә\nИскәндәр Шакиров GLOSBE-ға барып ингәндә, унда инде Ҡыштым ҡалаһы егете Денис Шәрипов эш башлаған була, ул әҙ-әҙләп иҫке төркиҙән ҡалған, бөгөн ҡулланышта йөрөмәгән һүҙҙәрҙе һалып ҡараған икән. Шунан әңгәмәсем даими рәүештә тотош һүҙлектәрҙе сканерлап тултыра башлағас, ундағы эш күҙгә күренеп алға китә. Шөкөр, хеҙмәт урыны — тап башҡорт тел ғилеменең ояһы — Тарих, тел һәм әҙәбиәт институты. Ә унда һуңғы йылдарҙа бик күп һүҙлек донъя күргән: башҡорт, рус, төрөк һәм инглиз телдәрен үҙ эсенә алған, уртаса 700-әр битлек ун томдан торған «Башҡорт теленең академик һүҙлеге» үҙе генә лә ниндәй оло байлыҡ! Искәндәр Алик улының яңы мауығыуын белеп ҡалған коллегалары ла, кем ниндәй башҡорт теле менән бәйле һүҙлек таба, шуларҙы ташый башлай. Башта базала дүрт мең һүҙ була, яйлап 40-60 меңгә барып етә. Ҡағыҙ һүҙлектәр хаҡында һүҙ алып барғанда, беҙ төп килештәге, берлектәге исем йә ҡылымды, йәғни нигеҙ һүҙҙе күҙ уңында тотһаҡ, электрон базала иһә һүҙҙәрҙең булған бар формалары ла урынлаштырыла һәм иҫәпкә инә.\nЯңы быуат башында тәүге Президентыбыҙ М.Ғ. Рәхимовтың ярҙамы менән бик күп һүҙлек нәшер ителгән. Әллә нисә юғары уҡыу йортонда тел кафедралары, Хөкүмәт ҡарамағындағы терминология комиссияһы әүҙем эшләгән (һөйөнөскә күрә, был комиссияның быйыл составы яңырып, эш яңы һулыш алды), шулай уҡ башҡа йүнәлештә фән менән булған ғалимдар ҙа, мәҫәлән, башҡорт телендә медицина йә хәрби өлкә терминдары, хатта һүгенеү һүҙҙәре буйынса ла эҙләнеүҙәр үткәрелгән, һүҙлектәр төҙөлгән, ҡыҫҡа бер осорҙа тел ғилеменә шундай ҙур иғтибар булған һәм уның емеше әлеге электрон һүҙлектең нигеҙе булып ятҡан. Быларҙан тыш, уҡыу йорттарында төрлө йылдарҙа баҫылған, сифаты бигүк яҡшы булмағанлыҡтан, яңынан йыйыуҙы талап иткән йөҙәрләгән һүҙлек бар, уларҙың һәммәһен баяғы системаға индереп ултыртыу өсөн проект етәксеһе һәм уны төптән егелеп тартҡан Искәндәр Алик улының күпме күҙ нуры түгелгәнен күҙ алдына ла килтереүе ауыр.\n«Әле биш-алты кеше даими эшләйбеҙ. Теләктәшлек белдереп, ярҙам итергә тотонғандар күп, әммә унының туғыҙы һүҙлектең тәүге хәрефенә башланған һүҙҙәрҙе лә сканерлап йә баҫып бөтөрмәй, ю-у-ҡ, үҙең генә бул инде бының менән, бигерәк ваҡ, мәшәҡәтле эш бит, бөтә ваҡытты ала, елкә ҡатты, күҙ арыны, тип башлаған еренән үк кирегә ҡайырыла», — ти йәш ғалим. Ә уның үҙе өсөн был эш — күңел ялы, йөрәк байрамы, оло маҡсатына яҡынайтҡан сара. Искәндәр Шакиров башҡарған хеҙмәттәрҙе айҡап, милләтте айырым шәхестәр күтәрә, тарихты айырым ҡаһармандар яҙа тигән һүҙҙәрҙең дөрөҫлөгөнә инанаһың. Мин әсенеп тә, нимә генә эшләй алам инде, яңғыҙ ҡарға яҙ килтермәй ул, тигән барлыҡ пессимистарға уның бер үҙе тиерлек алып барған ошо эшен миҫал итеп күрһәтке килә. Башҡорт теле был системала инде Рәсәй халыҡтарының барыһын да тиерлек үтеп, урыҫ теленән ҡала икенсе урынға сыҡҡан, бөгөн унда өс йөҙ меңдән ашыу һүҙ һәм һүҙбәйләнеш урынлаштырылған (урыҫ телендәгеһе — 500 мең самаһы). Был оло еңеү, әммә Искәндәр Алик улының артабанғы маҡсаты — ошо байлыҡты миллионға еткереү. Тап шул һан башҡорт телен донъя телдәре менән бер рәткә ҡуйып, теләһә ниндәй башҡорт телмәрен йә тексын да синтезатор ярҙамында автоматик рәүештә бер секундта донъяның башҡа телдәренә әйләндерергә мөмкинлек бирәсәк.\nТелебеҙҙең виртуаль энциклопедияһының адресы GLOSBE тип атала\nGLOSBE кроссплатформаһында эш Википедия өлкәһендәгегә оҡшаш. Унда теләгән бер кеше тел үҫешенә үҙ өлөшөн индерә ала. Викиюҫыҡтағы кеүек, бында ла һәр ваҡыт кеше ҡулдарына —ирекмәндәргә мохтажлыҡ ҙур. Был байҙан-бай, үҙенсәлекле платформаның башҡорт телле бүлкәтен булдырған, эшләгән Искәндәр Шакиров уны бер нисә йыл хеҙмәтенә һис тә аҡса талап итмәйенсә, бары үҙ көсө һәм теләге менән бойомға ашырып килә. Башҡортостан Башлығы грантына документтар йыйып, ҡабат-ҡабат конкурста ҡатнашып ҡараһа ла, баһалама ағзаларының телде үҫтереүсе ошондай академик хеҙмәттәргә ҡарағанда һабантуй һәм башҡа байрам форматындағы күңел асыу сараларын мөһимерәк тип таба килеүенә әсенеп, йәш ғалим инде дәүләт тарафынан ярҙам көтөүҙән төңөлдөм тигәндә, ниһайәт, был проекттың әһәмиәтен аңлап, Хөкүмәтебеҙ уға иғтибар иткән. Гөлназ Йосопова етәкселек иткән Башҡорт телен һаҡлау һәм үҫтереү фонды быйыл "Башҡортса-русса һәм русса-башҡортса тәржемәсе веб-портал"ды үҫтереү маҡсатына тотоноу өсөн Башҡортостандың граждандар йәмғиәтенә булышлыҡ итеү фондынан грант алыуға өлгәшеп, Искәндәр Шакировтың командаһы менән эш башлаған да инде. Үҙебеҙҙә «Башинформ» агентлығының архивынан башҡа ике телле текстар һаҡланмалары бик булмағанлыҡтан, Татарстанда ошондай уҡ эштәрҙе алып барған ойошма менән бәйләнешкә сығып, хеҙмәттәшлеккә тотонғандар. Баҡтиһәң, GLOSBE системаһында эске тәржемәсе тип аталған бер телдән икенсеһенә ауҙарыусы машина бар икән, шуны файҙаланып, хәҙер бер төймәгә баҫып ҡына татар телле текстарҙы башҡортсаға һәм киреһенсә тәржемә итеп булыуҙы яйға һалыу өҫтөндәләр. Искәндәр Алик улы ошо ысулды татар теленә тәржемәләнгән «Гарри Поттер» романы миҫалында миңә күрһәтте лә инде, уйлап ҡараһаң, был күренеш, киләсәктә уны башҡа телдәргә ҡарата ла ҡулланып буласағын иҫәпкә алғанда, тағы ла киңерәк мөмкинлектәр аса.\n«Байтаҡ ваҡыт дәүләттән ярҙам ала алмаһаҡ та, эшебеҙҙән төңөлмәүебеҙгә ҡыуанып бөтә алмайым. Бына бит, ниһайәт, беҙҙе күрҙеләр, терәк булырға һүҙ бирҙеләр, хатта грант буйынса эшләгән мәлдәр тыуҙы. Ошо ябай ғына миҫал башҡаларға ла хыялдарына табан барғанда ныҡышмаллыҡ өҫтәһен ине. Әммә әле иркенләп китергә лә иртәрәк, атҡараһы бурыстар күп, грант беҙгә өҫтәмә этәргес бирҙе, тик һаман да эшләргә кешеләр етешмәй, ә идеялар туп-тулы», — тип бөгөнгө хәлдәре менән уртаҡлашты энтузиаст-ғалим.\nЭйе, проектҡа һирәкләп булһа ла уға ысынлап етди ҡараған кешеләр ҙә килеп ҡушылып тора, мәҫәлән, һуңғы йылдарҙа унда билдәле йәмәғәт эшмәкәре, хөрмәтле яҙыусы Гүзәл Ситдыҡова ислам диненә бәйле терминдарҙы индереү эшенә тотонған. Тик ундайҙар әлегә аҙ. Платформала эшләп ҡарағыһы килгән һәр кеше унда инеп мөхәррирләй, йә һүҙ, һүҙбәйләнештәр, һүҙҙәрҙең яңғырашын ишеттергән аудиофайлдар, һүрәттәр урынлаштыра ала. Телефонда, компьютерығыҙҙа үҙебеҙсә шрифт юҡ икән, электрон һүҙлектең башҡорт шрифын ҡулланып була. Әлбиттә, зыян итергә теләгән, йә хаталар ебәргән ҡулланыусылар табылһа, система уларҙы тиҙ асыҡлай һәм юлдарын быуа һала, бында барыһы ла социаль селтәрҙәрҙәге һымаҡ уҡ уйлап эшләнелгән.\nGLOSBE ҡасандыр поляк теленән башланһа, бөгөн унда бөтә телдәр ҙә тиерлек үҙ урынын алған, әммә ниндәйҙер телдең һүҙҙәре унда миллиондан үтеп, машиналы, автоматик тәржемә ителеү кимәленә етһә, бәғзеләрҙең әлегә бер нисә генә һүҙе инеп ултырған. Һүҙҙәр билдәле бер сикте үткәс, башҡортса аудионы текст форматына йәки, киреһенсә, текстан аудиоға автомат рәүештә күсереп булыу һәм башҡа күп шәп функциялар ҙа эшләп китәсәк, база телефондарыбыҙ, компьютерҙарыбыҙ менән хеҙмәттәшлек итә башлаясаҡ, һөҙөмтәлә әлегә фантастика һымаҡ тойолған күп кенә нәмәләр тормошҡа ашасаҡ. Бына шундай амбициялы проекттың башы ғына әле ул был онлайн-һүҙлек. Шулай уҡ берәй һүҙҙең башҡа төрки телдәрендә нисек булыуын да бер генә төймәгә баҫып күрергә мөмкин унда. Ваҡыты еткәс, база һүҙмә-һүҙ тәржемә итеп булмаған фразелогик һүҙбәйләнеш йәки мәҡәл, йә башҡа идиомаларға тура килгән һүҙбәйләнештәрҙе лә башҡа телдәрҙән эҙләп табып бирә аласаҡ. Шуға системаға тотош һөйләмдәрҙе лә индерә башлағандар. Мәҫәлән, уҙған йыл Денис Өмөтбаев Антуан де Сент-Экзюпериның "Бәләкәй принц«ын башҡортсаға тәржемә итеп нәшер иткәс тә, базаға урынлаштырғандар, ул әҫәрҙең рус, француз телдәрендәге ауҙармалары менән йәнәш ҡуйылып, автоматик рәүештә һөйләмгә-һөйләм тәржемәне ҡарау, сағыштырып өйрәнеү мөмкинлеге асылған.\nШулай уҡ система аша теге йә был һүҙҙең ҡайһы яҙыусыларыбыҙҙың ниндәй әҫәренең нисәнсе биттәрендә нисәмә тапҡыр ҡулланылыуына тиклем күреп була. GLOSBE «Яндекс», «Гугл» кеүек төрлө эҙләү системалары менән индекслана һәм уларҙағы мәғлүмәттәрҙе лә сағылдыра ала, үҙе лә башҡа системаларға еңел экспортлана. Мәҫәлән, Word-та башҡортса текст йыйғанда әлегә беҙгә хаталар күренмәй, ә киләсәктә, система үҫешкәс, ул да эшләп китергә тейеш. Йәки "Гугл хром"да күргәнегеҙ барҙыр, "сысҡан"дың уң төймәһенә баҫһаң, башҡа телдәге тексты шунда уҡ русса вариантта күрәһең йәки берәй һүҙгә төртһәң, уның да тәржемәһе шунда уҡ килеп сыға. Күреүегеҙсә, был онлайн-һүҙлек бөтә башҡа платформаларға ла еңел интеграциялана.\nШулай аҙым-аҙымлап, бөртөкләп тулылана GLOSBE-ла урынлашҡан виртуаль тел асманыбыҙ, ул, әлбиттә, һүҙлек кенә түгел, ә телебеҙҙең энциклопедияһы ла.\n«Был системала эшләп, уны байытыуҙа ярҙам итергә теләгән кеше, уның етәкселеге менән бәйләнешкә инмәйенсә, үҙаллы ла тотона ала. Әммә, ғәҙәттә, шунда бер-беребеҙҙе осратҡас, аралашмай ҡалмайбыҙ, ошо арҡылы күптәр менән дуҫлашып та киттек»,— ти Искәндәр Алик улы.\nБашҡорт теленең виртуаль тәржемәсе-машинаһы тураһында Башҡортостан Хөкүмәте бығаса ниңә ҡайғыртмаған тигән урынлы һорау ҙа тыуыуы мөмкин. Ни өсөн тигәндә, был һәр ваҡыт көнүҙәк тема, һәм әле лә интернет селтәрендә төрлө милләт вәкилдәренең «Яндекс» һ.б. системаларҙа башҡорт теленә бәйле автоматик тәржемә сервистарының үтә лә насар эшләүенә зарланыуына осрарға мөмкин.\n«Асылда, был йүнәлеш өсөн тәүге Президентыбыҙ тарафынан заманында ҙур ғына суммалар ҙа бүленгән булған, әммә улар уйһыҙ-ғәмһеҙ икенсе нәмәләргә тотонолған. Шундай уҡ финанслауҙы алған күрше Татарстан иһә был мөмкинлекте ваҡытында тейешенсә файҙаланып ҡала алған. Ярай ҙа бөгөн улар менән хеҙмәттәшлек итеп, ошо юҫыҡтағы «тишектәрҙе ямарға» яйы сығып тора. Ә мәлендә булған мөмкинлекте лә ҡулланғанда, бөгөн беҙҙең виртуаль телгә бәйле хәлдәребеҙ күпкә яҡшы булыр ине лә бит»,— тип үкенес белдерә әңгәмәсем.\nҒилми эше – халҡыбыҙҙың киләсәген күҙаллау хаҡында\nЙәш ғалимдың яҙыла башлаған докторлыҡ диссертацияһына килгәндә, ул «Ҡала башҡорттарының антропологияһы» тип атала һәм халҡыбыҙҙың киләсәк яҙмышын күҙаллауға ынтылыш булып тора. Глобализация шарттарында беҙҙең һымаҡ бәләкәй халыҡтарҙы нимә көтә? Башҡа милләттәрҙең ыңғай йә, киреһенсә, эс бошорғос яҙмышы, тәжрибәләре менән параллелдәр үткәреп, барыһы ла үҙебеҙҙән тора, ти ғалим.\n«Мәҫәлән, Бөйөк Британияның уэльс кеүек бәләкәй халыҡтарының, аҙ ҡалыуҙарына ҡарамаҫтан, дәүләт яҡлауына өлгәшә алыуы, йә ирланд халҡының һуңғы осорҙағы үҙаң күтәрелеше беҙгә лә алдағы көнгә өмөт менән ҡарарға мөмкинлек бирә. Эйе, бүтән төрлө статистика ла бар, көн дә тиерлек кешелек ниндәй ҙә булһа тел менән мәңгегә хушлаша тора. Тел — ул ер йөҙөндәге ниндәй ҙә төр йәнлектең һуңғы башы һымаҡ, ҡыл өҫтөндә торғанында ла, әгәр кемдер берәүгә булһа ла кәрәк икән, уны йәшәтергә тырышырға кәрәк. Күп тел белгәндәр изгелеклерәк, ижадираҡ, тап шундайҙарҙың башына ғәжәйеп шәп идеялар килә — былары иҫбат ителгән дәлилдәр. Тел өйрәнеү — ер йөҙөндәге иң мауыҡтырғыс уйын ул. Бына минең шундай уйыным бар: уны уйнай торғас, камил белмәгән туған телемдең үҙенсәлектәренә төшөнөп киттем хатта. Эйе, кеше менән күҙмә-күҙ һөйләшкәндә әлегә саф башҡортса аралаша алмайым, телем асылып китмәй тора, ә инде интернет аша яҙышҡанда, башҡортса һәйбәт белмәүем әңгәмәсемдең башына ла инеп сыҡмаясаҡ. Мин унда шундай һирәк осраған һүҙҙәрҙе лә урынлы итеп ҡулланам, уларҙы ҡайҙан беләһең, тип аптырап та китәләр. Был һүҙ, мәҫәлән, Әкрәм Бейешевтең шул-шул әҫәренән тип ебәрәм әле шунан, быны, әлбиттә, баяғы онлайн-һүҙлектән ҡарап әйтәм. Башҡортостан ҙур бит, һәр райондың үҙенсә һөйләше бар, һәр төбәктә йәшәү үҙенсәлегенә ҡарап бик уңышлы һүҙҙәр, һүҙбәйләнештәр тыуған, әҙәби тел һәм диалекттар — шул ерлеккә бәйле үҙенсәлекле тормоштоң һөҙмәһе, ҡаймағы. Улар йөҙәр йыл ошо тормош рәүеше эсендә иләнгән, шуға ла теләһә ниндәй фекерҙе башҡорт телендә ғәләмәт итеп үҫтереп ебәрергә була, бына ниндәй байбыҙ беҙ»,— ти йәш ғалим.\nҺәр яңы быуын кешеләре милләтенең яңыса сағылышы булып тора, тип иҫәпләй Искәндәр Алик улы. Ни өсөн тигәндә, кисәге тормош шарттарынан бөгөнгөһө ҡырҡа айырыла, улар эш иткән ҡоралдар ҙа, хатта ашаған ризыҡ та икенсе.\n«Тел — тере организм һәм ул бер туҡтауһыҙ үҙгәреш кисерә. Мәҫәлән, йәһүд теле бөтөнләй юғалған ерҙән ҡабат терелтелеп, бөгөн тотош бер дәүләт теленә әүерелгән. Был да ниндәйҙер айырым шәхестәрҙең ынтылышы менән башланған. Беҙ ошо йүнәлештә бер нәмә лә эшләмәһәк, әлбиттә, телебеҙ үләсәк, ә кемдер башҡорт теле тип яна-көйә икән, тимәк, әле ул тере», — тип инана һәм быны үҙ хеҙмәте менән иҫбатлай йәш ғалим.\nИскәндәр Алик улы шул уҡ ваҡытта тормошҡа аныҡ күҙлек аша ҡарарға тырыша. Мәҫәлән, улымдың әсәһе лә Себер яҡтарында тыуып үҫкәс, туған телен белмәй, шуға Әкрәм, туған телле мөхит булмағас, башҡорт телен, бәлки, өйрәнә алмаҫ та, ти. Бөгөнгө ҡала башҡорттарының күбеһе шундай хәлдә. Әммә Искәндәр Алик улы бының өсөн борсолоп ултырыу юҡты бушҡа ауҙарыуға тиң тип һанай.\n«Эйе, телде өйрәтергә шарттар булдыра алмайым, әммә тарихыбыҙ менән мауыҡтыра алһам, берәй ҡасан ҡан хәтере уянып, улым да минең кеүек үҙе үк әсә теленә ынтылып китер тигән өмөтөм дә юҡ түгел»,— ти ул.\nЙәшерен-батырыны юҡ, бөгөн баш ҡалабыҙҙа башҡорт мәктәптәре, гимназиялары булыуға ҡарамаҫтан, уларға барыһы ла эләгә алмай, урындар сикле. Был юҫыҡта үҙен әсе уйҙарға һалған тәжрибәһе хаҡында — нисек ынтылып ҡараһалар ҙа, улын башҡорт мәктәбенә урынлаштыра алмауы тураһында Искәндәр Алик улы социаль селтәрҙәрҙә лә яҙып сыҡҡайны. Ә инде ниндәйҙер таныштар аша был мәсьәләне хәл итергә уның теләге булмаған, минең балам башҡаларҙан яҡшыраҡ тип иҫбатлау зарурлығын ул иҫәрлек тип һанай, улымды ошонда уҡырға алығыҙ инде, тип инәлеп йөрөргә ғорурлығы юл ҡуймаған. Әкрәм бөгөн ябай, тик рус телендә белем бирелгән ҡала мәктәбендә уҡып йөрөй. Әйткәндәй, ҡыҙ кешеләр әсә эргәһендә күберәк йөрөгәнгәме, Искәндәр Алик улының бер туған апаһы Ләйсән туған телен яҡшы белә һәм балалары менән дә ғаиләлә тик башҡортса ғына һөйләшә. Туған телде юҡҡа ғына әсә теле тимәйҙәр шул.\nВиртуаль башҡорт китапханалары\nЭшмәкәр кеше һәр ваҡыт ҡыҙыҡһыныуҙарына һәм бойомға ашырырға теләгән нәмәләренә ваҡыт таба. Искәндәр Шакировтың да телебеҙҙең электрон энциклопедияһын булдырыу, докторлыҡ хеҙмәтен яҙыу эштәренән башҡа, тағы күп көсөн алған бер йүнәлештәге шөғөлө бар, ул да булһа — башҡорт телендәге һәм телебеҙгә, ғөмүмән, башҡорт халҡына, республикабыҙға ҡағылышлы башҡа телдәрҙә лә нәшер ителгән барса китаптарҙы электрон вариантҡа күсереү. И. Шакиров — «Башҡорт ихтикаһы» электрон китапханаһын булдырған һәм киләсәктә ул тулы форматта эшләп китһен өсөн бөгөн ҙур көс һалып эш алып барған шәхес тә. Әлегә авторлыҡ хоҡуҡтарын боҙаһың тип, йә башҡа дәғүәләр менән аптыратыусылар күп булғас, "Ихтика«ның төп өлөшө интернетҡа һалынмаған, әммә ул бар, ҙур күләмле һәм үҙ сиратын көтөп кенә ятмай, ә көн дә тулыландырылып тора. Бөгөн «Ихтика» бары тик яңы сыҡҡан китаптарҙың электрон варианттарын ғына «Бәйләнештә» селтәрендәге төркөмө аша халыҡҡа еткереп тора. Ә һанлаштырылған төп база меңәрләгән төрлө күләмдәге китап мәле һуҡҡанын көтә. Ваҡыты етеп, GLOSBE нигеҙендә башҡорт синтезаторы эшләп киткәс, ул һанлы китаптарҙың барыһын да система ярҙамында аудиоформатта тыңлап йөрөй аласаҡбыҙ. Быны компьютерҙағы яһалма интеллект, йәғни аң үҙе башҡарасаҡ. Китаптарҙы тыңлау өсөн тауышты ла һайлай аласаҡбыҙ, мәҫәлән, З. Биишеваның "Кәмһетелгәндәр"ен ҡатын-ҡыҙ, ир-егет, бәлки хатта ниндәйҙер танышыбыҙҙың тауышы менән дә башҡортса, русса йәки донъяның икенсе бер телендә үҙебеҙ теләгәнсә тиҙ-тиҙ йә талғын ғына итеп тыңлау мөмкинлеге — хәтәр бит! Әммә был — киләсәктә буласаҡ ғәмәл, ул көн һуҡһын өсөн Искәндәр Алик улы кеүек фиҙакәрҙәрҙең икһеҙ-сикһеҙ тире лә түгелергә тейеш әле! Тыуырмы ул ваҡыт? Әңгәмәсем тыуыр ти, тыумаҫ тип шикләнһә, бар ваҡытын шуға сарыф итеп, тырышып та ултырмаҫ ине, уныһы хаҡ!\nЭлектрон асманда башҡорт китапханаһы берәү генә түгел\nБашҡортса һәм башҡорт халҡына ҡағылышлы барса китаптарҙың электрон фондтары бөгөн бер нисәү, һәм шул арҡылы йыш ҡына буталыштар ҙа сығып тора. Беренсеһе — «Абзелилбаш» нигы, икенсе төрлө әйткәндә, ҡушаматы аҫтында ултырып, рухи мираҫыбыҙҙы һанлаштырған уҙамандың электрон сайты. Икенсеһе — Илдар Кинйәбулатовтың «Китаптар» проекты, өсөнсөһө — З. Вәлиди исемендәге Милли китапханаһының сайты (әммә унда уҡып ҡына була, күсереп алыу һәм башҡа төрлө ҡулланыу функциялары юҡ) һәм дүртенсеһе — иң бай, әммә әлегә халыҡҡа өлөштәлә генә сығарылғаны — Искәндәр Шакировтың "Ихтика"һы. Тағы башҡа фондтар ҙа яйлап үҫешеп килә, әммә телгә алынғандары — иң байҙарынан. Шулай төрлө ергә сәселгән улар, виртуаль ғаләмдә башҡорт китабының бөгөнгә берҙәм базаһы юҡ. Уны булдырырға тырышып ҡараусылар ҙа булған. Мәҫәлән, оҙаҡ йылдар Башҡорт дәүләт университетында уҡытып, инде Мәскәүгә күсеп, Тел ғилеме институтында эшләгән Борис Орехов ваҡытында электрон даирәлә "Башҡорт теленең милли корпусы"н төҙөй. Ул шундай айырым бер сервер, һәм унда ла теләгән бер кеше башҡорттарға, Башҡортостанға ҡағылышлы сканерланған текстарҙы урынлаштыра, булған материалдар араһынан кәрәген эҙләй ала. Унда махсус программа телебеҙҙең агглютинатив төҙөлөшөн иҫәпкә алып, һәр һүҙҙең килеп сығышын, тамыры йә ялғауҙарын билдәләй, ниндәйҙер текстарға анализ яһай ала. Б. Орехов, башҡорт телен белмәһә лә, корпуста телебеҙҙәге һүҙҙәрҙе математик нигеҙҙә анализлау системаһын булдыра алған, был уға ҡыҙыҡ булғандыр инде.\n«Әммә ғалим хәҙер ҡырға күсеп китеү сәбәпле, корпус эшмәкәрлеге һүлпәнәйҙе»,— ти Искәндәр Алик улы.\nУл милли корпусҡа ла нигеҙ һалынған, ниндәйҙер йүнәлеш бирелгән, әммә хәл ителмәгән байтаҡ проблемалары ла бар, милләттәштәребеҙ араһынан кемдер уны күтәреп алып, үҫтереп ебәрер тип өмөт итәйек.\nТел менән моң — халыҡтың иң кәттә хазинаһы!\nБарыһы былай ҙа аңлашылып торһа ла, йәнә әйләнеп, Искәндәр Алик улы, һеҙ нимә хаҡына үҙегеҙҙең ваҡытығыҙҙы һәм көсөгөҙҙө шулай сарыф итеп, ошо тиклем эште үҙ теләгегеҙ менән башҡара киләһегеҙ, тип һорайым.\n«Был әле күңелдә өйөлөп ятҡан хыялдарҙың башы ғына. Әммә төп идея үҙенән-үҙе аңлашылып тора бит. Ер йөҙөндә, бәләкәй генә булһа ла, башҡа берәүгә лә оҡшамаған үҙенсәлекле башҡорт халҡы бар. Ул әүәл-әүәлдән ошонда, Урал тауҙарында көн иткән. Ҡабатланмаҫ һәм бай тарихлы. Быуаттар дауамында бик күп халыҡтар бөтөнләй юҡҡа сыҡҡан йә исемен алмаштырған, ә боронғолоҡтоң үҙе булған башҡорт бөгөн дә бар һәм үҙ асылына тоғро. Меңәр йылдар дауамында уны бер нәмә лә, бер кем дә юҡ итә алмаған, ғәжәп түгелме ни? Шулай оҙаҡ йәшәгән һәм үҙенең булмышын үҙгәртмәй һаҡлап ҡала алған, ҡомартҡыларын юғалтмаған бүтән милләт юҡ бит. Донъя нимәһе менән ҡиммәт? Әлбиттә, төрлөлөгө менән, ни тиклем төрлөлөк күп булһа, шул тиклем яҡшыраҡ. Һәр тел, милләт — үҙенә күрә ҡабатланмаҫ бер донъя, ул шуның менән ҡыҙыҡ. Шуға ла мин үҙенсәлекле телемде башҡаларға ла күрһәткем килә. Һәр милләт үҙен асырға, үҫешергә ынтыла, ә тел — бөтә нәмәнең нигеҙе: бар булған матди байлыҡ иҫкерергә, емерелергә, юғалырға мөмкин, ә тел ҡаласаҡ. Тел менән моң — халыҡтың иң кәттә хазинаһы! Тел сәйәсиләштерелмәгән, нейтраль әйбер, уға бар күңелеңде һалып эшләргә була, сикһеҙ мауыҡтырғыс бит ул! Башҡорт телен үҙем өсөн асҡас, уның шундай бай, үҙе бер ғаләмгә торошло һәм боронғо икәнен аңланым. Телебеҙ бер өлөшөн тәшкил иткән дөйөм төрки цивилизацияһы славян һәм башҡа мәҙәниәт сәңгелдәктәренән боронғораҡ, беҙ уйлағандан күпкә тәрәнерәк тамырлы. Ер йөҙөндә әлеге мәлдә төркиҙәр 300 миллион самаһы. Төрки дәүләттәре байтаҡ, беҙ ҙә шул донъяның айырылғыһыҙ бер өлөшө. Эйе, ҡасандыр Төрки ҡағанаты тарҡалған, әммә беҙ, уның ярсыҡтары, тере. Телебеҙҙә шулай уҡ ғәрәп, фарсы һәм башҡаларҙан ингән һүҙ ҡатламдары ла күп. Һуңыраҡ урыҫ милләте аша Европа телдәренең йоғонтоһон да кисергәнбеҙ. Бына шулай күп ҡатлы булыуы менән дә ылыҡтырғыс ул беҙҙең тел»,— тип тел һәм уның ҡәҙере хаҡында сәғәттәр буйы һөйләргә әҙер виртуаль донъябыҙ ҡаһарманы.\n«Ҡан хәтере—беҙҙең ҡалҡан», — ти ғалим\nӘсәһе табип, атаһы журналист, үҙе юрислыҡҡа уҡыған Искәндәр Алик улы әле һаман нисек итеп тел ғилеме ыҙанына төшөп китеүенә аптырап ҡуя. Ысынында, тел менән ҡыҙыҡһыныу, уның серҙәрен өйрәнеү йоғошло бер сиргә тиң ул, тип тә ебәрә. Башҡорт теленең ерлеккә бәйле булыуы, мифологиябыҙ менән үрелеп барыуы ла уны байыта, серле, ғәжәйеп итә, ти. Ошо тел юҫығына төшөп алғас, ғалимдың аңында оло үҙгәреш була. Ул башҡа халыҡтарҙың көнитмешен һәм телдәренең яҙмышын үҙебеҙҙеке менән сағыштырып, бар донъяла быуаттар буйы барған этно һәм лингвотенденцияларҙы күрә белергә, танырға, хатта юрарға ла өйрәнә. Мәҫәлән, АҠШ-ҡа колонистар көнсығыш ярҙарҙан килеп сыҡһа, беҙгә улар көнбайыштан килә. Һәр береһенең юлында ерле халыҡтар осрай. Кемеһе менәндер тыныс килешә алһалар, кемдәрелер ҡаршылыҡ күрһәтә, аяуһыҙ һуғыштар, ҡырылыштар ҙа була. Бына самалап ҡарайыҡ, Америка индеецтары менән башҡорттарҙың орандары, тамғаларына тиклем оҡшаш, хатта азатлыҡ өсөн көрәш тарихтары ла, фажиғәләре лә бер иш тиерлек... Йәки Рим империяһының Европаны яулап алыуы тураһында шул тиклем күп фильм төшөрөлгән. Мөхәммәт пәйғәмбәр заманында ғәрәптәрҙең сүллектәге ерле халыҡты еңеүе һуң? Һәр заманда, һәр ерҙә оҡшаш хәлдәр, процестар барған. Испанияның Каталония һәм башҡа төбәктәре халҡы менән дә Рәсәйҙең аҙ һанлыраҡ милләттәренең яҙмышын йәнәш ҡуйып була.\nОшоларҙы сағыштырып, тәрән уйҙарға бирелә йәш ғалим. Әлбиттә, үткәндәрҙе генә байҡап ултырып булмай, ә бына киләсәкте уйлап, ғалим ни өсөн улым башҡортса өйрәнә алмаҫ тигән фекергә килгән һуң әле? «Бөгөн ҡалала үҫкән башҡорт балаларының туған телле даими мөхите юҡ бит. «Теласҡыс» кеүек түңәрәктәр күберәк булһын ине ул, ә һаман элекке совет методикаларына йәбешеп ятмаһын ине мәғариф ойошмалары. Мәҫәлән, балаларҙы алып барып десант итеп ҡалдырып китерлек «Тел ояһы» булдырылһа, ҡалай шәп булыр ине. Унда йәш быуын күнеккән көнкүрешенән, гаджеттарҙан бөтөнләй айырылып, туған тел һәм мәҙәниәт мөхитенә сума алһын ине тип хыялланам. Лагермы ул, йә башҡа шәкелдә эшләгән булырға тейешмелер, белмәйем. Ҡасандыр бит Өфөлә тәүге башҡорт мәктәптәрен асҡанда һәләтле педагогтарҙы райондарҙан бөртөкләп йыйып алып килгәндәр, ниңә тағы шулай итеп ҡарамаҫҡа? Тел бит тирә-йүндәге ысынбарлыҡҡа бәйле йә үҫешә йә тотҡарлана торған да нәмә, шуға әлеге хәлдәргә таянып, әлегә ҡалала бәләкәстән уны үҙләштерергә шарттар юҡ тип һанайым», — тип эсе лә бошоп ала Искәндәр Алик улының. Әммә, үҙ ваҡыты еткәс шартлап асылған бөрө кеүек мәлен көтөп ала алған һымаҡ, һәр кемдең дә ҡан хәтере юғалмауына ла ышана ул. Шуға ла күңеле тыныс. Ошо тыныслыҡ, бер нәмәне лә юғалтыуҙан ҡурҡмау, шөбһәгә төшмәү ғалимға тәү ҡарашҡа күтәрә алмаҫтай, атҡарып сыҡмаҫтай кеүек күренгән нәмәләргә лә ҡыйыу тотоноп, уйлаған эштәрен алға тәгәрәтергә көс бирә лә инде.