Dichtenge – Wikipedia\n(Fäärelaited fon Dichtkunst)\nDichtenge, Dichtkunst af Pooësie (Düütsk: Dichtung, Poesie) is, wan Literatuur in Fäärsmäite, dät hat, in aan bistimden Rhytmus, skrieuwen is.\n1 Bisunnere Foarmen fon Dichtenge\n1.1 In dät Oalerdum\n1.2 Die Stäfriem\nBisunnere Foarmen fon Dichtenge[Beoarbaidje | Quelltext bearbeiten]\nIn düsse Kultuurruumte is wäil ju Dichtenge mäd Eend-Riem dät bikoandste (deeruum hat Gedicht je ap Seeltersk uk "Riemsel"), man dät rakt uk noch uurse Foarmen.\nIn dät Oalerdum[Beoarbaidje | Quelltext bearbeiten]\nDo oolde Griechen un Roomere häbe hiere Dichtengen oafter in dän Hexameter un mongs uk in dän Pentameter skrieuwen, wierbie die Rhytmus gjucht strom waas.\nHier aas een Biespil aan latiensken Hexameter - Ju Ienleedenge tou do Metamorphosen fon Publius Ovidius Naso (Ovid). Do Betoonde Sälwen sunt fat. Waiwiesenge: "primaque ab" wäd boald as "primaquab".\nEen gjucht fräie Uursättenge ap Seeltersk (dät dät ap dän Hexameter paaset) kon so klinge:\nWier tringet nu ins min Gäist, fon wonnelde Lieuwe tou tällen\nJie, Godde, reeket mie Stöän, dan Jie häbe him uk ferwonneld,\nStoundet mie uk hälpend bie, wäil fon dän Begin fon ju Waareld,\nBit ätter mien Tied uumtou, truchloopend aan Soang nu tou skrieuwen.\nMe sjucht, dät deer aaltied säks betoonde Sälwen sunt (deeruum hat dät je uk "Hexameter", "Hexa" is näämelk griechisk foar "säks"). Man do säks betoonde Sälwen duuren nit allerweegense stounde, sunnern in een täämelk fääste Oufoulge, wier me nit fuul oun ferannerje duur. Wäl dän Hexameter leert, mout tou Begin fuul reekenje, man mäd ju Tied kricht hie deer een Fäilenge foar.\nDie Pentameter uk suk een fääste, stromme Fäärsmäite, man mäd fieuw bitoonde Sälwen. In moonige Riemsele uut dät Oalerdum stounde Hexameter un Pentameter in aan Wiksel.\nDie Stäfriem[Beoarbaidje | Quelltext bearbeiten]\nDie Stäfriem is een Foarm fon Dichtenge, wier ju Alliteratsjoon binne dän Fäärs dät wichtichste is. Düsse Foarm fon Dichtenge findt sik foarallen in oolde Foarmen fon germaniske Dichtenge, man säildener uk in kältiske un latienske Dichtenge. Bit däälich findt sik dät in ju Foulks-Dichtenge fon Kweedewoude un fääststoundende Uutdrukke in ferskeedene Germaniske Toale:\nþegar glóhærð geisladís\nHier een fräie Uursättenge ap Seeltersk, wieroane Stäfriem un Eendriem ärheelden sunt:\nUur[Beoarbaidje | Quelltext bearbeiten]\nFonsäärm rakt dät ap ju Waareld noch moor apaate Foarmen fon Dichtenge, ju me heel un aal nit aal biskrieuwe kon. So rakt dät in eenige Kultuuren een bisunners wichtige Traditsjoon fon Kalligraphie, wät dan die Uurgong fon Dichtenge in ju bieldende Kunst is, uum dät deer uk ju froaie Skrift een wichtige Rulle spiedelt. Foar Fäärsmäiten häbe sik ap ju heele Waareld gjucht ferskeedene Traditsjoonen bielded, do sik fielicht mongs foar europäiske Ooren wät oarich ounheere.\nMan uk bie uus sunt in ju jungste Tied Foarmen fon Dichtenge äntsteen, do mäd uus oolde Traditsjoonen breeke. Foar allen ätter dän twäide Waareldkriech, as eenige junge Kunstlere meenden, dät waas wäil ferkierd, nu noch flugge un harmooniske Riemsele tou skrieuwen, sunt näie Foarmen äntsteen. Eenige deerfon kon me heel un aal nit moor as gjuchte Dichtenge biteekenje, uumdät jo mäd Fäärsmäite so sludderch uumegunge, dät me deerfon nit moor fuul sjo kon.\nDisse Siede wuude toulääst annerd uum 04:38, 6. Moai 2019.