O xeodestino Costa da Morte abrangue os concellos de Cabana de Bergantiños, Camariñas, Carballo, Carnota, Cee, Coristanco, Corcubión, Dumbría, Fisterra, A Laracha, Laxe, Malpica de Bergantiños, Mazaricos, Muxía, Ponteceso, Vimianzo e Zas.\nA lendaria Costa da Morte debe o seu nome aos numerosos naufraxios que aquí ocorreron. Unha agreste franxa costeira con praias inmensas como Carnota, O Rostro ou Baldaio e tamén cantís, fortes correntes e repentinos temporais que a fan tan temida polos navegantes. Aquí manda o mar. Así nolo recorda o Cemiterio dos Ingleses, preto de Cabo Vilán, onde foron enterrados os mariñeiros do Serpent que naufragaron en 1890. E quizá para pedir clemencia ao ceo, esta é tamén unha costa zarrapicada de santuarios máxicos, como o da Virxe da Barca.\nMais ás veces, o mar intérnase na terra e convértese nunha protectora ría: Corcubión, Lires, Camariñas, Corme e Laxe. Vilas con auténtico sabor mariñeiro e moitas historias que contar. Como os hórreos xigantes de Carnota e Lira. Ou a delicadeza dos encaixes de Camariñas.\nA Costa da Morte é terra de lendas e unha delas cóntanos que a Virxe aparecéuselle ao Apóstolo nunha barca de pedra da que hoxe quedan os restos nesta costa como testemuño dese milagre que serían as pedras de Abalar e dos Cadrís.\nA Costa da Morte é unha loita constante da terra coa auga, as ondas baten no maxestoso faro de Fisterra, onde os peregrinos chegan a queimar as súas roupas tras a longa camiñada. A auga discorre pola máxica marisma e areal de Baldaio, repousa baixo a ponte romana de Lubiáns e no Ézaro precipítase polas penas facendo un encaixe de bágoas frías. A auga acariña o pintoresco porto de Caión e a pedra compón os hórreos de Pidre, as Torres do Allo, o castelo de Vimianzo e déixase balancear polo vento en Muxía, ao carón do santuario da Virxe da Barca.\nO dolmen de Dombate, o castro de Borneiro, o hórreo de Carnota, o Cemiterio dos Ingleses en Camariñas, os pazos de Corcubión, a igrexa do antigo mosteiro de Moraime (Muxía) ou as igrexas de Santa María das Areas ou de Xunqueira, no que noutro tempo foi a fin da terra coñecida, escúlpense contra a paisaxe desta costa que ten tristeza no nome pero alegría na alma.\nA Costa da Morte leva impresa nas súas xentes a tradición do mar e do traballo ben feito. Nos seus museos e coleccións visitables pódese vivir a vida desta terra sen comparanza. O Museo do Encaixe de Camariñas ou o Museo da Olaría de Buño en Malpica de Bergantiños, así como o Museo do Traxe de Vimianzo, achegan pinceladas dunha cultura que permanece a través dos tempos no fin da terra galega.\nA indómita natureza da Costa da Morte é un dos reclamos mellor escondidos de Galicia. A propia orografía encargouse de facer pequenos recunchos e recónditas paraxes nas que se respira un aire único. O espazo natural de Cabo Vilán en Camariñas é un deses lugares impregnados da maxia do único.\nO monte Pindo, en Carnota ou as Illas Sisargas agardan para mostrar o carácter da súa terra e o bravío do seu mar. En suma, faros e praias salvaxes como a de Carnota (a máis longa de Galicia) ou a do Trece. Todo o litoral da Costa da Morte forma un espazo natural protexido que se interna terra dentro a través do río Anllóns. Os Penedos de Pasarela e Traba (nos concellos de Laxe e Vimianzo) é unha paisaxe protexida con corpo de pedra e alma de lenda.\nOs visitantes que se acheguen á Costa da Morte poden vivir as máis arraigadas tradicións en forma de festas e romarías. Na zona hai media ducia de festas que contan coa declaración de Festas de Interese Turístico de Galicia e son a Festa de San Fins do Castro en Cabana de Bergantiños, a Mostra do Encaixe de Camariñas, as Festas do Santísimo Cristo de Fisterra, a Romaría de Nosa Señora das Milagres de Caión na Laracha, a Mostra da Olaría de Buño en Malpica de Bergantiños e a Festa da Faguía do Carnés en Vimianzo. Ademais, a Romaría de Nosa Señora da Barca en Muxía conta coa declaración de Festa de Interese Turístico Nacional.\nAdemais disto, numerosas festas gastronómicas exaltan as deliciosas especialidades culinarias da zona, en boa parte ligadas aos froitos do mar. Tamén na Costa da Morte cultívanse as patacas con Indicación Xeográfica Protexida Pataca de Galicia.\nA luz do Faro de Fisterra -que chega a alcanzar os 65 km de lonxitude- guía os barcos na súa navegación por estas augas perigosas, debido aos frecuentes temporais e arrecifes. Xa os romanos marabillábanse ao contemplar a posta de sol desde o punto máis occidental de Europa sentados nas pedras do Cabo Fisterra. Desde aquí descóbrense cegadoras panorámicas como a ría de Corcubión e a costa de Carnota xunto coa riqueza da inmensidade do océano. Todos os navegantes do mundo coñecen a existencia deste faro pois é un aviso importante da proximidade dunha zona perigosa.\nA espectacular beleza dos arredores do faro de Cabo Vilán e a fereza do mar batendo as costas do Cabo Touriñán son tesouros que soamente se poden revelar na Costa da Morte. As praias salvaxes desta zona de Galicia como Mar de Fóra, rodeada de cantís, situada entre a península de Fisterra e o Cabo da Nave, poden ser o paraíso dos amantes das paraxes inhóspitas.


Anova non concorrerá ás eleccións xerais - POLÍTICA - Sermos Galiza - Diario de intereses galegos\nAnova non concorrerá ás eleccións xerais: “Non se dan as condicións para a creación dunha fronte ampla”\nRedacción 15 marzo 2019 12:59 h.\nAnova non vai facer parte da coalición que preparan Esquerda Unida e Podemos para concorrer ás eleccións xerais. Mais tampouco fará parte da candidatura de En Marea. Anova anuncia que non vai estar nesa cita electoral por, afirma, non darse as condicións para a creación “dunha fronte ampla”.\n“Mantivemos, por unha banda, conversas con Podemos Galicia e con Esquerda Unida, forzas coas que vimos compartindo espazo e alianzas, pero non conseguimos pechar un primeiro acordo que poder trasladar a outras forzas políticas. O BNG desbotou a oferta de diálogo e En Marea fixo outro tanto remitíndonos ao seu proceso interno de primarias”, indican nun comunicado.\nAnova manifesta que “lamentabelmente non se dan as condicións políticas” para que poida asinar un acordo “semellante ao que deu orixe á coalición En Marea en 2016”. Fontes do partido consultadas pola cadena Ser, achacan esta ruptura á intención de impoñer de cabeza de lista por Pontevedra a Yolanda Díaz, cando Anova entendia que correspondería a alguén desigando por eles (como foi nos anteriores comicios).\nCon todo, indican, Anova seguirá o proceso de diálogo “para apoiar e impulsar candidaturas de Unidade Popular nas eleccións municipais. No inmediato, a prioridade de Anova será construír un espazo de ruptura, necesariamente plural, no maior número de concellos galegos”.\nDespois das eleccións municipais Anova anuncia que abrirá un período de debate e reflexión sobre a estratexia política que concluirá na IV Asemblea Nacional.


Nai E Fillo Sexo Xogos: Mellor Incesto Xxx Acción\nNai E Fillo Sexo Xogos: Probalo Hoxe\nCon tantas esforzo porno sitio web alí fóra, atopamos é estraño que máis proxectos e os desenvolvedores aínda non decidiu mergullar os seus pés na produción de porno de xogos. Nai E Fillo Sexo Xogos, nós estamos mirando para amosar a alguén que está interesado que se quere incesto acción e eles queren ser como moito do que como sexa posible, poden conseguir exactamente o que aquí. Recibimos extensa eloxios de xogadores alí fóra, que foron ansioso para comprobar o que nos ofrece e, a continuación, para ver por si mesmos que o libera temos son inigualables., Isto, por suposto, constitúe un esforzo XXX probar os gustos de que moi poucos lugares son capaces de entregar o sobre. Cando ollamos para o que a competencia está aí, temos que recoñecer que estamos un pouco decepcionado. Será que ninguén nunca chegar a niveis que temos? A resposta para o que non é exactamente evidente, pero o que sabemos nós mesmos para seguro é que imos sempre empurrar os límites de este negocio de xeito que pode estar seguro de que está entregando-se na mellor porno de xogos posible, todo grazas á gran caras na Nai E Fillo Sexo Xogos., Entón, imos estar preso o que nos fai marabilloso e por que pode querer asinar-se a si mesmo – soa como unha boa idea, non?\nA cousa máis importante para entender como un potencial xogador para Nai E Fillo Sexo Xogos é o simple feito de que nós ofrecémoslle a capacidade de rexistrar aquí completamente de balde. Non hai segredo oculto trucos aquí – non hai formas que nos engana-lo – só gran porno de xogos que non ten para pagar. O equipo está inspirado polos gustos do Camiño do Exilio e outros mainstream títulos que o custo literalmente nada para xogar, pero, en cambio, dar-lle todos os xogos divertido que precisa., É algo que o mundo pode ter pensado como imposible só hai 20 anos, pero aquí estamos nós – con mellores xogos no mundo sendo free to play – e todo un mundo de porno posibilidades que nós realmente esperamos para explotar tan axiña como sexa posible. O traballo que temos conseguiu facer ata agora é moi moi impresionante, pero nós estamos indo para afrontar os elementos só un pouco máis e amosar os xogadores de alí fóra, que nós realmente significa o negocio serio cando se trata de contidos neste espazo. Entón, facer o que quere para obter-se algún free porno divertido con un incesto tema?, Sentir como carallo a súa propia nai e dándolle un amor prole creampie? Este é o lugar para facelo!\nTodos incesto acción\nOllo: non imos finxir nin por un minuto que o contido vai ver aquí dentro é de todo axeitado para un número de persoas diferentes. A realidade da situación é que temos que tratar con algúns incesto de xogos de diversión e se iso é algo que non pode comezar con, probablemente é mellor que o deixou tan axiña como sexa posible, xa que é improbable que cambiar o que nos ofrece e, probablemente, non vai caer sen unha loita de calquera maneira! Cando chegar aquí dentro, todos os xogos están indo para ser temático en torno a nais e os seus fillos parece tolo tabú do sexo., Este é un incesto destino e ben – isto é só o que quere producir e dar a todo o mundo aí fóra que quere xogar no noso sitio web. O feito da cuestión é que este impertinente área de pornografía é moi raro para chegar a través, entón, máis que dar os xogadores, o mellor. Outros estudos probablemente sentir moi desconfortável, dándolle o que temos, pero a cousa que ten que prestar atención é o que os xogadores quere!, A evidencia temos suxire que hai unha abundancia de xogadores de alí fóra, que non me importa moito sobre a xogar o incesto acción temos que ofrecer, entón, quen somos nós para impedir-los de entrar os seus díxitos en smut que fai disparar cargas?\nEu cobre practicamente todos os puntos centrais sobre a Nai E Fillo Sexo Xogos: espero que o que descubriu sobre este destino, polo tanto, agora é o suficiente para convencelo para obter a súa aparvado dentro para máis grande de xogos de diversión. Nós alcanzou un pico nivel de iluminación e agora quere solidificar a nós mesmos como o máis quente hub no planeta Terra para XXX xogos con un incesto torsión. Estes quente e tesón MILFs son só implorando para obter cuberto – vai dar-lles o galo do seu fillo que eles absolutamente lust for?, Crear a súa conta de balde agora e ver que para o maior e máis recente en porno xogo divertido, ninguén é capaz de facelo ben como Nai E Fillo Sexo Xogos!


Cangas honra hoxe a súa cultura con recoñecementos ás danzas, O Ghaiteiriño e Manuel Pizcueta - Faro de Vigo\nCangas honra hoxe a súa cultura con recoñecementos ás danzas, O Ghaiteiriño e Manuel Pizcueta\nO acto será ás 20.00 horas no Auditorio\nd.g.p. | cangas 17.05.2017 | 03:23\nUn momento do acto de onte no IES María Soliño de Cangas. // Gonzalo Núñez\nCangas celebra hoxe o día grande da cultura galega cun recoñecemento á cultura propia, unha homenaxe que este ano se personifica nas figuras do artista Manuel Pizcueta, no músico tradicional José Fernández Canosa "O Ghaiteiriño" de Aldán e nas danzas ancestrais do municipio. Unha Festa da Cultura que comezará a partir das 20.00 horas no Auditorio e que nesta ocasión estará conducida e presentada polas actrices Sonia Rúa e Casilda Alfaro, de Teatro de Ningures.\nOs máximos recoñecementos da cultura canguesa levan os nomes de dous dos seu máis recoñecidos persoeiros: o trobador Xohán de Cangas e o mestre Ignacio Cerviño, responsable do Cruceiro do Hío. O Premio Xohán de Cangas ao Labor Cultural é para José Fernández Canosa, máis coñecido como "O Ghaiteiriño de Aldán", que aos seus 81 anos segue a contribuír á difusión da gaita e da música tradicional; o Premio Xohán de Cangas á Creación Artística é nesta ocasión para a dilatada traxectoria do artista Manuel Pizcueta Barreiro; mentras que o Premio Ignacio Cerviño á Recuperación e Promoción do Patrimonio recae sobre os colectivos que manteñen vivas as tres danzas ancestrais de Cangas: San Sebastián de Aldán, San Roque do Hío e a de Santa María de Darbo, todas declaradas como Festa de Interese Turístico de Galicia.\nPrecisamente a Festa da Cultura de Cangas incluirá este ano a proxección da curtametraxe "Irei a Darbo", centrada na romaría desta parroquia canguesa e a súa tradicional danza. Entre os invitados estarán os seus responsables, Miguel Sotelo e Borja Brun. O guión da edición deste ano tamén recolle as actuacións do grupo cangués Astarot e a Coral Polifónica Queixumes do Hío. Amáis, as actrices Sonia Rúa e Casilda Alfaro tamén terán un papel especial durante o acto. "Será unha pequena sorpresa", avanzan dende a organización, sen desvelar máis detalles ao respecto.\nEsta homenaxe está organizada pola Concellería de Cultura do Concello de Cangas, cuxos representantes serán os encargados de facer a entrega destes recoñementos aos artistas e colectivos homenaxeados. A entrada é libre e de balde e dende o Concello anímase a todos os veciños a acudir a esta reivindicación do valor da cultura de Cangas e de Galicia no Día das Letras Galegas.\nMesa redonda sobre Casares\nPor outra banda, onte tivo lugar no IES María Soliño unha mesa redonda ao redor da figura de Carlos Casares, titulada "Carlos Casares, profesor e compañeiro do Instituto de Cangas" na que participaron Henrique Harguindey, César Varela, José Martínez e Pedro Pablo Riobó.\nDesfile e festival folclórico dos colexios de Cangas. O Morrazo


Búscanse nomes de mulleres ilustres para dedicarlles rúas e prazas\nBúscanse nomes de mulleres ilustres para dedicarlles rúas e prazas\nRedacción | Xoves, 21 de Decembro de 2017, 13:04\nARCHIVADO EN | feminismo Ourense mulleres igualdade\nPraza Maior de Ourense. Foto: Turismo.gal\nO Concello de Ourense convocou un proceso de participación veciñal para a presentación de propostas de nomes de mulleres relevantes para que dean nome ás prazas e rúas da cidade.\nPoderán ser propostas, segundo as bases da convocatoria, "mulleres relevantes, preferentemento ourensás e galegas, destacadas na defensa dos dereitos das mulleres, o feminismo ou a loita pola igualdade de xénero".\nO obxectivo deste proxecto, como informa o goberno local, "é reimpulsar a visibilización e posta en valor da contribución das mulleres á historia" a través da asignación de nomes de mulleres ou de efemérides relacionadas coa igualdade nos novos edificios e dotacións públicas e nas rúas e prazas da cidade. O concello encargarase de divulgar o seu coñecemento cando entren a formar parte do patrimonio urbanístico da cidade.\nO Concello de Ourense presentou, ademais, xunto con diferentes colectivos sociais e representantes de todas as áreas municipais, o seu III Plan para a promoción da equidade de xénero, un documento impulsado desde o Centro de Información Municipal á Muller (CIMM) e no que colaboraron o Consello Municipal de Igualdade, integrado por unha representación de todos os estamentos institucionais de Ourense, a Comisión de Violencia de Xénero e os diferentes partidos políticos.\n"O que agora temos entre mans é unha ferramenta para a xustiza social", dixo o alcalde de Ourense, Jesús Vázquez, na súa presentación. O plan vai máis aló da igualdade e busca busca a equidade nas relacións entre traballadores e traballadoras coa cidadanía, segundo explicou posteriormente Elisa Gómez, da consultora encargada da súa redacción. Como novidade, o plan de equidade inclúe tamén os colectivos LGTBi.\n"É, pois, unha ferramenta á que estamos obrigados e obrigadas a darlle uso, pois estamos a falar dun tema transversal a toda a acción de goberno, a todas as Concellerías", sinalou o rexedor, que cualificou de "inescusable" a súa posta en práctica.\nO III Plan para a Promoción da Equidade de Xénero do Concello de Ourense foi aprobado por unanimidade en sesión plenaria común do día 1 de decembro de 2017. "Aínda queda moito máis por facer para poder dicir abertamente que vivimos nunha sociedade realmente igualitaria en termos de xénero", insistía Elisa Gómez na súa exposición.\nAs mulleres do rural reclaman "empoderamento e voz" para deseñar o futuro


"Nin unha lexión de escritores daría contado a aventura da emigración" | Edición impresa | EL PAÍS\nEntrevista:XAVIER ALCALÁ | Luces\n"Nin unha lexión de escritores daría contado a aventura da emigración"\nUnha falsa luz pecha catro anos de traballo coa materia narrativa dos protestantes galegos. "É unha historia de disidentes", remarca. 1.300 páxinas despois, Alcalá descansará. Despois virá, "quizais", unha nova versión de Tertulia.\nMedio cento de libros e moitas lexislaturas despois, Xavier Alcalá (Miguelturra, 1947) asegura que nunca tanto desgarro oíra como cando escoitou aos exiliados relixiosos na Arxentina. Os evanxélicos galegos pedíronlle que escribise a súa historia. Segundo di, "temían deixar de crer o que lles pasou".\nDespois de Entre fronteiras (2004) e Nas catacumbas (2005), Unha falsa luz (Galaxia) pecha a priori o proceso narrativo da triloxía Evanxélica memoria, ás veces "penoso", di Alcalá, "como é sempre escribir novela adaptada á Historia". O autor d'A nosa cinza, fito editorial da primeira novelística galega (16 reedicións desde 1980), imaxina agora "quizais unha segunda versión de Tertulia", obra moi polémica na altura teórica de 1984. Había comezar por un "divertimento". "Galicia dentro de 30 anos, gobernada por un grupo de rapazas adoptadas na China".\n"Non se pode contar tanto cura fusilador e tantas persoas martirizadas"\n"Os evanxélicos foron vítimas dos falanxistas e da guerrilla comunista"\n"O que aconteceu aquí entre 1940 e 1950 nunca se dará contado"\n"Esta sociedade é onanista, nihilista, só vale o políticamente correcto"\nPregunta. Non vai haber tetraloxía, logo?\nResposta. O pacto foi rematar coa morte de Franco, descansemos un pouquiño. Temos material de sobra para calquera cousa, pero son temas moi complicados, e nunha España como a actual aínda hai cousas incorrectas. Digamos que é unha triloxía e que Ézaro a está traducindo ao castelán. Logo eu tamén teño, como escritor, a esperanza intereseira de que algún editor inglés contacte con nós, porque a historia dos seus misioneiros aquí é un relato descoñecido da historia de Inglaterra. Ollo, que eles tamén estaban fóra do sistema, pero ninguén os mataba por non seren anglicanos.\nP. Como se axusta unha historia con tantas fontes?\nR. Aquí tería que citar a Manuel Rivas, que tamén estivo tentado de abandonar cando escribía Os libros arden mal. A min uns paisanos contáronme a chegada dun guerrilleiro morto enriba dun carro de leña, e o seu nome. Cando eu o someto ao proceso histórico, con Ramón Máiz á cabeza, doume conta de que é outro guerrilleiro. Tamén se me desmontou o estoupido da polvoreira de Ferrol, cando a xente cría que era a invasión aliada que estaban esperando, e tiven que desfacer outro capítulo. É un proceso penoso, pero os que non queremos escribir novela histórica, de reinterpretación da Historia, senón novela adaptada a ela, temos que axustarnos a iso ou facemos o ridículo. Díxenlles que, de reproducir o seu relato, ían saír nomes. Eu crieime entre esta xente, cheguei a identificar familias de asasinos, así que concluímos facer ficción, aínda que quixeron manter con nome e apelidos ao Padre Rubinos, un perseguidor sistemático. E claro, tampouco se poden negar personaxes como Franco ou Fraga.\nR. Un dos vellos que me contaron a historia paroume na praza de Pontedeume, indo eu coa miña neta, e púxoseme a berrar: "Non o contaches todo, non o contaches todo!". Pero non se pode contar tanto cura fusilador e empreñador de rapazas, tantas persoas martirizadas antes de morrer. Por pudor e por evitar que alguén poida pensar que hai regusto no relato da brutalidade.\nP. A ficha policial do protagonista mestura conceptos ao xeito da época: comunista, masón e protestante.\nR. Era algo demencial, pero o patético do que pasou cos evanxélicos en Galicia foi que foron vítimas dos falanxistas, por un lado, e da guerrilla comunista polo outro. As igrexas estaban no monte, e os que máis os molestaban ás veces eran os seus propios fillos, captados pola guerrilla coa cantarela do opio do pobo. Cos socialistas nunca tiveron problemas e, curiosamente, tampouco cos cenetistas, que non eran castigadores. Un evanxélico analfabeto non pode ler os libros sagrados, e eu penso que ese anceio de alfabetización tiña unha certa correspondencia coa necesidade de formación continua que defendían os anarquistas como idea de paz.\nP. A liberdade relixiosa como débeda histórica?\nR. Todos os reformistas son protestantes, pero os evanxélicos non admiten a xerarquía da Igrexa, como pode acontecer noutras igrexas luteranas. Sendo cristiáns primitivos, o que hai que preguntarse é por que os evanxélicos representaban un perigo para un sistema fascista: porque non admiten a teocracia nin, aínda que eles non o digan, a monarquía. Os antigos evanxélicos son antiborbónicos porque os borbóns representan o pecado. Alfonso XIII é un grande adúltero, e iso supéraos. Estes días que anda por aí Zapatero falando co Nuncio Apostólico, habería que pensalo de novo: desde 1812 en diante, sistematicamente, certificouse que a libertade relixiosa non era necesaria porque aquí todos somos católicos, apostólicos e romanos. Visto así, cando a Constitución de 1931 recoñece a libertade de culto, os evanxélicos abrazan a causa republicana con tanta forza que lles custa a vida. Eles non predicaban a mansedume, e ao sistema non lle gustaba velos asociados á rebeldía dos paisanos. A batalla, relacionada cos foros, comeza nos anos 20. Xa daquela os inimigos da "crenza", como lle chaman os evanxélicos, eran cregos, caciques e quen había por tras.\nP. Como era a comunidade evanxélica antes da guerra?\nR. No Arco Ártabro non había parroquia sen un grupo de evanxélicos... Pero falamos incluso de Calvos de Randín. Aquí o evanxelismo avanza na segunda metade do XIX, a partir da presenza célebre de George Borrow. Coidado, que aquel evanxelismo rural era exclusivo de Galicia e Asturias. Compartimos a mesma estrutura de proletariado propietario, xente que sempre lle di o mesmo ao crego: eu non pago décimos nin oblatas, quero relixión gratis e que te defendas pola túa conta. Que non vivan das almiñas, como din os vellos evanxélicos. Todo aquilo foi varrido, pero a dimensión que alcanzou antes da desfeita non está clara. O libro dos irmáns González Raposo\n[Liberdade relixiosa e asentamento dos protestantes en Galicia] chega ata 1931, non cifra o gran desenvolvemento inmediatamente anterior á guerra.\nP. A historia do xastre protestante e o capitán militar de Vigo vale como metáfora do réxime...\nR. Merecía que resucitase Valle. En Bos Aires falei moito con Eduardo Cartea, pastor na igrexa do barrio de Munro. O seu avó Juan era o xastre de Felipe Sánchez, capitán militar de Vigo no 36. Sánchez tiña corcoba, e só Juan sabía taparlle o uniforme para agochar a eiva. A única igrexa evanxélica que nunca pechou en España foi a de Pi i Margall de Vigo! O que aconteceu aquí entre 1940 e 1950 nunca se dará contado.\nP. Que mudanzas introduciu na narración o contacto cos emigrantes?\nR. De testemuña en testemuña, un día falei cun pastor vello que me explicou a existencia dunha emigración teoricamente económica que agocha unha persecución relixiosa sistemática. Que ti es protestante? Pois rebentámosche o traballo, botámoste del ou conseguimos, púlpito mediante, que non che merquen nada na tenda. Se un día che din que neses países se pode predicar na rúa, vaste.\nP. Vostede sempre reclamou con teimosía a centralidade da epopea americana na literatura galega. Comeza a encherse o oco?\nR. Non, desafortunadamente. Coido que toda unha lexión de escritores galegos postos a tiraren zume das aventuras dos galegos nas Américas non o darían contado, non poderían realizar o corpus literario que merece. E o problema é que os vellos que se lanzaron alá están a morrer.\nP. Hai escritores que afirman que a súa literatura podería ser de consumo masivo nun sistema literario máis normalizado, ao estilo dun Pérez Reverte.\nR. Vaia por diante a miña admiración polo inventor do Alatriste, e a tentación de comparar é doada: coincidimos en novelas de aventuras, supostamente históricas e mariñas, velaí Alén da desventura. Pero eu teño outros rexistros como Nos pagos de Huinca Loo ou Fábula.\nP. Por que non foi a Cuba?\nR. Porque son autor de La Habana Flash, libro considerado "politicamente inoportuno" por Don Manuel, e vituperado por quen se atreveu a cualificar como "jineteros" aos informadores que, sabiamente, Carlos Casares me fixo ocultar no invento dunha viaxe novelada.\nR. Ando a remexer no dereito ao plaxio, quizais nunha nova versión de Tertulia. Unha visión de 30 anos despois, tan amarga como para min é a realidade dunha sociedade onanista, nihilista, na que só vale o que é politicamente correcto. Vaise titular A banda das chinesas, e comeza cun divertimento: Galicia dentro de trinta anos, gobernada por un grupo de rapazas adoptadas na China. É sobre o dereito a procrear, crear, recrear, mesmo plaxiando e mellorando.


O Arosa leva o derbi na casa ante o Ribadumia e condénalle ao descenso (2-1) - Pontevedra Viva\nDomingo 12 de Maio, 2019 ás 22:48 do Domingo 12 de Maio, 2019\nO Arosa recibiu, esta fin de semana, ao Ribadumia, que se atopa nunha situación complicada de fronte ao derradeiro partido, para disputar o último derbi da tempada. Os locais posiciónanse, así, oitavos na táboa de Terceira, pero sen posibilidades de optar a un posto superior. Peor lle foron as cousas aos visitantes, que dependían do resultado para non caer a Preferente e terminaron certificando o seu descenso matemático de categoría.\nAos 14 minutos de xogo, Mou xa adiantaba aos seus no marcador, deixando desta forma constancia da súa superioridade no xogo. A pesar diso, non foron quen de crear ocasións de perigo no tempo restante ata o descanso, o que facía que se fosen ao mesmo cun 1-0.\nCoa continuación, os arousáns volveron facer o mesmo que ao principio. Esta vez, por medio de Sylla, no 49', aumentaban a renda e dificultaban o partido aos seus rivais. Con todo, uns minutos despois, Rodri lograba recortar distancias e dar esperanzas aos seus. Aínda quedaba moito tempo na Lomba. Pero non foi suficiente, xa que chegaron ao 90' co 2-1 a favor dos de Rafa Sáez.\nConsulta a acta do Arosa-Ribadumia.\nPola súa banda, o Céltiga, que necesitaba custe o que custe puntuar, non conseguiu os tres puntos da xornada ante o Alondras. Isto condénalles tamén ao descenso de categoría, aínda que no seu caso se gañan na última xornada poden escapar dos catro últimos e quedar a expensas de posibles ascensos galegos a Segunda B que eliminen os dous arrastres actuais, polas caídas desde a división de bronce de Fabril e Rápido de Bouzas.\nForon os locais os que dominaron a primeira parte do envite. Xa no minuto 8 adiantábanse no marcador cun tanto de Álex Rey. A partir dese momento a balanza estivo máis equilibrada. A falta de ideas no bando visitante e a menor efectividade de cara a portería dos do Alondras ocasionaron que o choque se fose ao descanso cun 1-0 no electrónico.\nA dinámica foi a mesma durante toda a segunda parte, ata que un gol de Yelco no último minuto da mesma terminase por dar a vitoria aos locais (2-0).\nConsulta a acta do Alondras-Céltiga.


O próximo 15 de xuño terá lugar a investidura do novo alcalde ou alcaldesa de Cambados. Os resultados das pasadas eleccións quitáronlle a maioría absoluta ao PP e déronlla aos tres partidos de esquerda. Significativo é tamén que deixaron fóra dun posible goberno a JR Abal. Un político tóxico, arribista e interesado que tivo ao goberno cuadripartito anterior sometido a unha chantaxe permanente. Os resultados foron claros: o partido de esquerda máis votado foi o PSOE. Fátima Abal ten que ser a alcaldesa. Pero o segundo máis votado foi Somos Cambados e debe ter un peso proporcional no novo goberno municipal. O Bloque baixou en votos e debe entender que o seu papel na nova corporación ten que ser menor. Así o mandaron as urnas. PSOE e BNG son dúas "grandes empresas da política", con intereses comúns en moitas vilas e cidades de Galicia e que non ven cos bos ollos a competencia de pequenos grupos municipalistas. Tenden, como calquera empresa , a eliminar competidores. E non deberían caer na tentación de "facer pinza" e antepoñer outros intereses aos de Cambados. Ábrese a oportunidade "histórica" dun goberno de esquerdas que mire só polos intereses da vila e o benestar dos seus habitantes, non o estraguemos. Pode que a cidadanía de Cambados non o perdoe cando en catro anos haxa que render contas.\nPublicado por maribel ás 02:10 Ningún comentario:\nEtiquetas: cambados, política municipal\nDiscutía eu un día co finado Luís Rei sobre revolucións. Medio en broma medio en serio dicíalle que as anteriores revolucións as fixeran homes. E saíran mal. A Francesa rematou en Robespierre, o terror da guillotina e Napoleón, A Rusa no Stalinismo. Está en marcha unha nova revolución, máis silenciosa, máis de vagar, a Revolución das mulleres, e esta vai saír mellor. Vai poder cambiar o mundo.\nConsidéranse valores femininos ( e en xeral penso que é certo): a empatía, a non-violencia, a cooperación, o non-protagonismo, a xenerosidade e a tendencia a coidar dos febles... valores que non son os predominantes nas nosas sociedades e que se o foran farían a vida diferente.\nA Revolución feminista, estanse impoñendo nas nosas sociedades, a nivel mundial, incluso nos países nos que a muller sofre problemas gravísimos: África, o mundo musulman, a India... É un proceso imparable e son optimista respecto dos resultados.\nNunha sociedade feminista a violencia e a agresividade debería ser menor. O coidado a nenos e maiores prioritario. O benestar da familia debería estar por riba da competitividade e a productividade, de nada sirve que sexamos máis ricos se somos infelices. E non hai individuos felices en familias infelices. O protagonismo, o culto ao ego leva ao egoísmo e a individualidade. Precisamos máis cooperación e menos competencia. O ser humano evolucionou cooperando. Precisamos en todos os ámbitos equipos paritarios de persoas. Porque en determinadas circunstancias pode ser necesaria unha maior competitividade e noutras a empatía para cohesionar os grupos.\nEstamos no camiño... o tempo dirá se conseguimos unha sociedade mellor na que homes e mulleres sexamos máis felices. Ese ten que ser sempre o obxectivo.\nPublicado por maribel ás 01:52 Ningún comentario:\nPara as eleccións autonómicas galegas de setembro de 2016 tivo lugar un feito pouco frecuente na nosa historia. Un grupo de partidos de esquerda deciden presentar unha candidatura conxunta. Triunfa a idea de que a unidade entre diferentes partidos galegos, con diferentes ideas en canto ao nacionalismo pero coas mesmas inquedanzas en política social podía conseguir unha maioría parlamentaria e de goberno, en definitiva, derrotar ao PP.\nPronto saíron os derrotistas a dicir que iso non tiña futuro. Sempre hai máis posibilidades de acertar se opinas en contra. Facer que as cousas saian ben é máis dificil.\nO resultado foi decepcionante, o PP revalidou maioría absoluta, aínda lle sobraron diputados.O partido instrumental acadou un bo resultado e converteuse en segunda forza, con sorpasso ao PSOE. Pero ese non fora o obxectivo.\nEu apostei cun amigo unha mariscada. Aquilo non ía duran máis dun ano, dixo el. No primeiro aniversario o grupo saltaría polos aires. Gañei (logo perdoeilla, a mariscada). Pero só por un mes. Meu amigo, o derrotista, tiña razón.\nNon é posible unha organización política asemblearia. Todo se volven discusións inútiles que non levan a ningún sitio. Ademais a xente ten pouco xuízo propio, somos gregarios e acabamos votando, se se vota, mirando o que fai o do lado. As críticas acaban tomándose en clave persoal e todo remata como o rosario da aurora. Non hai como ter uns dirixentes que organicen os debates e se chegue ás conclusións previamente decididas, todo é moito máis organizado. Se ademais lle chamamos Asembleas abertas todos contentos.\nTampouco é posible votar con listas abertas. Menuda lea, pode saír calquer cousa. Equipos que logo non se aturan entre sí e cos que é imposible traballar. Fanse dúas listas pechadas, unha cos pesos pesados e outra con militantes de base descoñecidos e vótase. A democracia está asegurada e a orde e organización tamén. Se todos pensamos igual, deixa de haber críticas.\nA política non é unha profesión, estamos uns anos e logo cada un á súa casa. Se fose tan doado. Vou botar uns anos da miña vida, sacrificando familia e profesión para ao cabo de oito anos como moito deixar todo, e ademais cobrando tres salarios mínimos como máximo. Na política fai falla experiencia, é un traballo de responsabilidade e precisa estar ben pagado. Unha cousa é ser patriota e outra ben distinta ser parvo. A política é moi desagradecida, cantos coma Castelao, viviron a persecución, o exilio e morreron pobremente?. Hai que sacrificarse pero que che quede unha boa pensión parlamentaria.\nQue si, que tiñan razón (como me doe dicilo).\nAs reflexións anteriores son unha brincadeira da autora, calquer parecido coa realidade é pura coincidencia.\nPublicado por maribel ás 05:08 Ningún comentario:\nEtiquetas: bloque, marea, tiñan razón\nPublicado por maribel ás 04:17 Ningún comentario:\nPublicado por maribel ás 03:49 Ningún comentario:\nPublicado por maribel ás 01:16 Ningún comentario:\nPublicado por maribel ás 01:28 Ningún comentario:\nPublicado por maribel ás 14:29 Ningún comentario:\nPublicado por maribel ás 02:03 Ningún comentario:\nPublicado por maribel ás 02:00 Ningún comentario:\nPublicado por maribel ás 10:18 1 comentario:\nPublicado por maribel ás 09:51 3 comentarios:


Paloma Gutiérrez | Manuel Vilas – Festival Ateneo Barroco\nMANUEL VILAS arpa medieval *\n* arpa realizada por Luís Martínez sobre arpas aparecidas en miniaturas da Biblia Maciejowsky (manuscrito do século XIII procedente do norte de Francia)\nHai quen defende que na Francia dos trobadores no século XII se atopa a orixe (conservada documentalmente) da canción de amor que continúa vixente nos nosos días. Bernart de Ventadorn é considerado un dos grandes nomes da lírica medieval provenzal, cuxo itinerario por distintas cortes (mesmo chegando a Inglaterra seguindo a Leonor de Aquitania) ben serve de exemplo da vida itinerante de boa parte dos trobadores provenzais, sendo ademais o seu legado un dos máis ricos que temos a fortuna de conservar. Paloma Gutiérrez del Arroyo (cantante, investigadora e docente, recoñecida especialista na música medieval) achéganos historias de amor e desamor case milenarias de Bernart de Ventadorm co acompañamento dun único instrumento de corda, segundo a práctica máis habitual na época, neste caso a arpa medieval do compostelán Manuel Vilas.\nProvén dunha formación clásica de piano e óboe e dunha formación en Música Antiga iniciada na súa infancia, que a levou a estudar canto (en Madrid con Itziar Álvarez, en París con Anne Delafosse e en Basilea con Dominique Vellard) e a especializarse no repertorio medieval, realizando cursos de formación principalmente en Italia (Centro di formazione permanente per la musica e le arti del Medioevo, con Claudia Caffagni), en Francia (Centre de Musique Médiévale de Paris con Catherine Schroeder e Brigitte Lesne, na Fondation Royaumont cos conxuntos Musica Nova e Diálogos e na Universidade Paris-Sorbonne (Paris IV) no Master 2 professionnel “Pratique de la Musique Médiévale” impartido, entre outros, por Benjamin Bagby, Katarina Livljanic e Raphaël Picazos) e en Suíza (como visiting student dos cursos de Dominique Vellard na Schola Cantorum Basiliensis). Así mesmo, realizou un Master 2 recherche na Universidade Paris IV co repertorio dos trouvères como tema de investigación. Paralelamente á carreira musical, realizou una carreira científica que concluíu cunha tese en biofísica (CNB-CSIC-UAM) e o título de doutor en 2009.\nCant l’erba fresq’e ·l fuelh apar\nBernart de Ventadorn (fl. 1147-1170) é considerado un dos grandes nomes da lírica medieval provenzal. Nado no castelo de Ventadorn (actualmente en ruínas) foi fillo dun dos máis humildes servidores do castelo. O seu señor, Ebles II, o cantor, distinguiuno e ensinoulle a arte dos versos. O fillo deste, Ebles III, creu advertir que a súa esposa, Margarita de Turena, experimentaba con respecto ao novo trobador sentimentos demasiado tenros polo que a fixo encarcerar, repudiouna dous anos despois e expulsou ao novo Bernart de Ventadorn do país. Este visitou varias cortes provenzais e dise que chegou a residir na corte de Leonor de Aquitania (a gran mecenas dos trobadores) en Inglaterra. Máis tarde volta a Occitania e remata os seus días como monxe na abadía de Dalon (Dordoña). O programa presenta seis das vinte cancións de Bernart que chegaron con música até os nosos tempos e inclúen algunhas das súas máis célebres cancións (Cando vexo a laverca mover de alegría as súas ás e Cando aparece a herba fresca) xunto con outras moito menos interpretadas hoxe en día, que representan a arte poética e musical deste gran trobador. Estas seis cancións serven de fío condutor para cantar a historia dos seus amores e desamores. A voz e os seus infinitos recursos dan vida a estes textos que nos falan de paixóns terreais máis ou menos encubertas, alegrías e penas, pracer e dor a partes iguais, amores non correspondidos, desenganos amorosos… Todo este abano de sentimentos acompañado pola arpa, un dos instrumentos reis na Idade Media. A práctica de acompañar a voz cun único instrumento de corda era a máis habitual na época e constitúe a maneira idónea e máis auténtica de transmitir a retórica dos trobadores.


bonito « A Biblioteca de Fillos de Galicia\nEntries tagged with “bonito”.\nBonito con prebe de tomate e cebola acaramelada\nComentarios desactivados en Bonito con prebe de tomate e cebola acaramelada\n• 2 toros de bonito fresco (750g.)\n• 4 cebolas brancas\n• 100 g. de tomate fritido\n1. Pelámo-las cebolas, cortámolas en medias lúas, o mesmo que os dentes de allo e pómolos a amolecer, a fogo maino, nunha tixola cuns 100 ml. de aceite.\n2. Logo duns 20-25 minutos sacámolo da tixola, escoámoslle ben o aceite, e reservámolo. Por suposto, salgámolo no seu punto.\n3. Dourámo-los os toros de bonito, uns 2 minutos por cadansúa banda e reservámolos.\n4. Pomos no fondo do prato o tomate fritido, enriba o bonito e por cima del a cebola acaramelada. Adornamos cun detalle verde coma unha pola de perexil, perifol, amenta, etc\nEtiquetas: bonito, cebola, tomate fritido\nDom 28 Xuñ 2015\nMarmita ou marmitako de bonito\nComentarios desactivados en Marmita ou marmitako de bonito\n• 500 g de bonito fresco ou atún\n• 6 patacas medianas\n• 200 g pementos verdes\n• 200 g pemento vermello\n• 2 cebolas vermellas\n• 2 pementos secos ou pemento doce\n1. Sacámoslle a pel, as arganas e a parte negra ó bonito, cortámolo en anacos medianos e reservámolo.\n2. Facemos un caldo de peixe coa pel, arganas, e a parte negra mais unha cebola, porro, cenoria e allo.\n3. Pomos a remollo os pementos secos en auga ben quente durante unha media hora e reservámo-la polpa logo de sacarlla rascando cun coitelo.\n4. Nunha cazarola de tamaño medio con uns 50 ml de aceite botamos a cebola picada, un pouco de sal e amolecémola ben, cando xa estea mol engadímo-los pementos mailos dentes de allo picados todos miúdos e deixamos que se fagan ata que estean brandos; no último momento engadimos a polpa dos pementos secos. Podemos tritura-la cebola e os pementos cando xa estean feitos.\n5. Entanto, pelamos, limpamos e escachámolas patacas (non as cortamos) en anacos do tamaño dunha noz e engadímolas a cazarola e refogámolas uns minutos coas verduras.\n6. Engadímolo caldo de peixe quente cubrindo as patacas con 1-2 dedos de auga non máis; ten que quedar caldoso para comer con culler e deixamos cocer uns 25-30 minutos ata que as patacas comecen a esfarelarse un pouco e a engorda-lo caldo.\n7. Afastámolo do lume e seguido engadímo-lo bonito.\n8. Deixámolo repousar 10 minutos e arranxámolo de sal antes de servilo quente.\n• A marmita ou marmitako de bonito é un prato de pescadores do vascos que se estendeu por toda a costa; o máis enxebre é o de bonito, pero pódese facer con outros peixes, como bacallau, xurelo, cabala, pescada, luras, etc\n• Podemos engadir 2 tomates ben maduros ou salsa de tomate fritido en troques dos pementos secos; mais deste xeito o marmitako di algo máis acedo.\nEtiquetas: bonito, cebola, patacas, pementos\nEnsalada de bonito e patacas\nComentarios desactivados en Ensalada de bonito e patacas\n• 300g. de bonito fresco (1 roda)\n• 300g. de patacas pequenas\n• Vinagre de xerez\n1. Cocémo-la roda de bonito en auga con sal durante 20 minutos, deixámola arrefriar ma auga e logo de limpalo de peles, sangue e arganas esnacámolo en pedazos un pouco grandes. Reservámolo\n2. Lavámo-las patacas e cocémolas enteiras e sen pelar en auga e sal por uns 25 minutos ou más segundo sexan de grandes. Logo de arrefrialas, pelámolas, cortámolas en cuartos ou en rodas se son algo máis grandiñas e reservámolas.\n3. Xunto coas patacas cocemos tamén os ovos, picados cun alfinete pola parte gorda para que saia o aire e non rebenten, maila cenoria sen pelar. Os ovos sacámolos logo de coceren 8 minutos e a cenoria logo dos 13. Arrefriámolos.\n4. Sacámoslle a casca ós ovos, pelámo-la cenoria e cortámolos en rodas. Reservámolos\n5. Cortámo-los pementos, logo de lavalos e sacarlles as sementes, en anacos mediados, duns 2x2cm. Quitámoslle as sementes ó tomate e cortámolo en anacos algo máis pequenos que os pementos. Cortamos a cebola en anacos coma os do tomate. Salgámolo todo e reservámolo.\n6. Mesturámolo todo, agás o ovo, nunha cunca fonda e pasámolo a unha bandexa de presentación.\n7. Adornámolo cos ovos e as olivas negras e regámolo cunha vinagreta feita con 9 culleradas de aceite de oliva e 3 de vinagre\n• Para esta ensalada empregamos bonito fresco (tunnus alalunga, atún branco) moi saboroso e apreciado pare este tipo de receitas; isto non quita que poidas empregar outra clase de atún, fresco, en aceite ou se che peta en vinagre; neste derradeiro caso ollo logo ó aliñar coa vinagreta.\n• Os pementos son dos de asar; neste caso van crus pero podes asalos se non che gustan así.\nEtiquetas: bonito, ensalada, olivas negras, ovos, pementos, tomate\nComentarios desactivados en Bonito con tomate\n• 2 toros de bonito duns 2-3 cm. de groso\n• 1 pemento verde (100 g.)\n• 1 lata de tomate fritido (450 g.)\n1. Limpámo-los toros de bonito sacándolles a pel, as arganas a carne negra e salgámolos. Quedarán 8 anacos triangulares.\n2. Picámo-la cebola mailo pemento en anacos pequenos e pómolos a amolecer, a fogo maino nunha tixola con aceite. Cando estean feitos engadímo-lo tomate fritido. Non o trituramos.\n3. En tanto noutra tixola con aceite a fogo forte, marcámo-las talladas de bonito por cadansúas bandas só para que selen; teñen que quedar crúas por dentro.\n4. Pómo-lo bonito nunha tarteira de barro e regámolas co prebe de tomate quente e deixámolos que se fagan xuntos 1 minuto.\n5. Deixámo-lo repousar 5 minutos mais, para que termine de facerse por dentro, e servímolo quente.\n• O tomate fritido podes mercalo feito ou facelo ti mesmo con tomates cebola e pemento.\n• A min gústame encontrar anacos de cebola e pemento no prebe, pero se queres podes trituralo.\nEtiquetas: bonito, pemento, tomate\nOvos recheos de bonito\nPosted by Crisanto under Cociña galega, Entrantes, Tapas\nComentarios desactivados en Ovos recheos de bonito\n• ½ pemento doce italiano\n• 2 culleradas de maionesa\n• 2 follas de leituga\n1. Cun alfinete ou cunha agulla picámo-los ovos na punta grosa para que perdan o aire que teñen alí e non rebenten ó cocelos.\n2. Cocémolos ovos en auga con sal uns 8 minutos, arrefriámolos en auga e pelámolos.\n3. Cortámolos pola metade ó longo e sacámoslles a xemas. Reservamos as xemas de 2 ovos para adornar.\n4. Entanto cocen, amolecemos, a fogo baixo, nunha tixola cun chisco de aceite a cebola picada. Salgamos para que amoleza mellor.\n5. Cando estea branda, engadímo-lo pemento picadiño e deixamos que se faga ben. Deixamos arrefriar.\n6. Mesturamos a cebola e o pemento coas xemas restantes mailo bonito sen aceite, a maionesa e o ketchup.\n7. Enchemos con esta mestura os medios ovos e esparexemos as xemas reservadas pasadas polo pasador de puré..\n8. Colocámo-los ovos nunha bandexa de presentación sobre unha cama de leituga picada en xuliana decorándoos cun fío de ketchup por cima dos ovos.\nEtiquetas: bonito, ketchup, maionesa, ovos\nTapa de pemento recheo de bonito\nComentarios desactivados en Tapa de pemento recheo de bonito\n• 4 pementos de “piquillo” enteiros para encher\n• 100 g. de ventrecha de bonito en aceite\n• ¼ de cebola nova doce\n• ¼ de pemento verde\n• Aceite de oliva virxe e sal\n1. Sacámoslle o aceite ó bonito e esmigallámolo en anacos pequenos coma un garavanzo e reservámolo\n2. Picámo-la cebola mailo pemento miudiños e facemos unha vinagreta con 3 partes de aceite e 1 de vinagre que engadimos ó picado. Deixamos repousar uns 30 minutos.\n3. Nunha tixola con aceite facemos un pouco os pementos botándolle un chisco de sal e outro de azucre.\n4. Mesturamos o bonito con 1-2 culleres da vinagreta e enchémo-los pementos de “piquillo”.\n5. Servímolos fríos postos nun prato regados cun chisco de aceite de oliva virxe para darlles brillo.\nEtiquetas: bonito, pementos, vinagreta\nA Biblioteca de Fillos de Galicia is powered by\tWordPress 5.2.11 and delivered to you in 0.416 seconds using 52 queries.


O Comité Técnico de Árbitros exclúe o galego das actas dos partidos » Diario 6\nO Comité Técnico de Árbitros exclúe o galego das actas dos partidos\nO Comité Técnico de Árbitros incumpre a lexislación sobre o uso do galego como lingua propia de Galiza vulnerando os dereitos lingüísticos da cidadanía ao non poderen as árbitras e árbitros realizar as actas dos partidos en galego.\nMoitas e moitos colexiadas e colexiados veñen reivindicando desde hai moito tempo usar o galego nas actas, xa que aínda que redacten a acta en galego na vista final aparece en castelán, e só mantén as citas literais en galego.\nO Comité Técnico de Árbritos e Árbitras que depende da Federación Galega de fútbol , na súa función de colaboradora da administración pública galega, é un importante axente dinamizador para levar a cabo a organización e desenvolvemento de programas e actividades que impulsen o deporte en Galiza e ten que incluír o galego na súa actividade administrativa.\nA Federación Galega de Fútbol, con funcións públicas delegadas, vulnera claramente a lexislación vixente sobre a oficialidade do galego e o uso do galego como lingua propia: O Estatuto de autonomía de Galiza dispón no seu artigo 5 que “a lingua propia de Galiza é o galego”, e que os poderes públicos de Galiza garantirán o uso normal e oficial dos dous idiomas e potenciaran o emprego do galego en todos os planos da vida pública, cultural e informativa. Así mesmo, a Lei 3/1983, do 15 de xuño, de normalización lingüística, indica no seu artigo 4.1 que o galego é lingua oficial das institucións da Comunidade Autónoma e da súa Administración; e o artigo 6.3 do devandito texto legal insta os poderes públicos de Galiza a promoveren o uso normal da lingua galega, oralmente e por escrito. Tamén o artigo 17.1 da Declaración universal de dereitos lingüísticos di que “Toda comunidade lingüística ten dereito a dispoñer e obter toda a documentación oficial na súa lingua, en forma de papel, informática ou calquera outra para as relacións que afecten aos territorios onde é propia a lingua respectiva” e no seu artigo 17.2 engade que “ Os poderes públicos deben dispoñer de formularios, impresos e modelos en forma de papel , informática ou calquera outra nas linguas territoriais”.\nO presidente da Mesa, Marcos Maceira. apuntou que desde a Mesa será enviada unha queixa ao Comité Técnico de Árbitros e Árbitras, á Federación Galega de Fútbol, á Secretaría Xeral para o Deporte e á Secretaría Xeral de Política Lingüística esixindo que se garanta a presenza do galego nas actas.


DIXITOS DECEMBRO by FUNDACIÓN CESGA - Issuu\nFUNDACIÓN CENTRO TECNOLÓXICO DE SUPERCOMPUTACIÓN DE GALICIA DIRECCIÓN Javier García Tobío COORDINACIÓN Fernando Bouzas Sierra REDACCIÓN María Piñeiro González COLABORACIÓN Mª Elena Vázquez Cendón Jacobo de Uña Álvarez Javier López Cacheiro Ramón Doallo Biempica PORTADA E GRAFISMO Elena Botana Conde MAQUETACIÓN Growcom S.L. FOTOMECÁNICA E IMPRESIÓN Artes Gráficas Litonor S.A.L. DEPÓSITO LEGAL C-1604-1998 ISSN 1139-563X EDITA FUNDACIÓN CESGA Avenida de Vigo s/n (Campus Sur) 15705 Santiago de Compostela Teléfono 981 569 810 Fax 981 594 616 dixitos@cesga.es\nCONTIDOS 2-3 Novas. 4-5 CESGA: Ferramentas para a ciencia. Usuarios. 6-7 Entrevista: José Duato, Grupo Arquitecturas Paralelas, UPV. 8-9 Resumo: CESGA Summer School. 10 Auga e Matemáticas 11 UROVESA, deseño en automoción 12 CESGA: portal de accounting para EGEE. 13 Xornadas Paralelismo Españolas-Workshop GHPC. 14-15 Predición de pragas de gasterópodos.\nRecoñecemento da industria ao traballo investigador do CESGA\nJosé Carlos Mouriño Gallego, en representación do grupo de investigación, recolle o premio durante a cerimonia celebrada en setembro no MOMA de San Francisco, California.\nA Itanium® Solutions Alliance outorgou a investigadores, usuarios e técnicos do CESGA o “ITANIUM INNOVATION AWARD 09” na categoría de “Aplicacións de Computación Intensiva” polo uso feito do supercomputador Finis Terrae para analizar problemas de computación electromagnética masivos (500 millóns de incógnitas) e con aplicacións de interese para a mellora do deseño industrial. O traballo realizouno o grupo HEMCUVE de electromagnetismo computacional, composto por investigadores do CESGA e as Universidades de Vigo e Extremadura. Empregáronse servidores HP Integrity, executándose sobre 1024 procesadores Intel® Itanium en paralelo e 6TB de memoria, co que se conseguiu así unha solución que é primeira na súa clase. Os investigadores aplicaron unha extensión do Fast Fourier Transform do convencional FMM, coñecida como FMMFFT, que reduce drasticamente a complexidade de FMM, preservan-\ndo a súa escalabilidade en paralelo. Conséguese así un alto rendemento dos supercomputadores de arquitectura paralela como o Finis Terrae. A enorme escalabilidade do algoritmo desenvolvido fai viable a simulación electromagnética para industrias como a aeroespacial, naval, automoción ou biomedicina. Este galardón significa o recoñecemento da industria a escala mundial, xa que, entre os membros da Alianza, se encontran corporacións como Bull, Fujitsu, Siemens, Hitachi, HP, Intel ou Microsoft e entre o xurado, destacados membros da industria como Sverre Jarp, director de tecnoloxía do CERN Openlab, ou Michelle Pierce, xefe de produto de Mainframe Migration Alliance de Microsoft. Os criterios de selección dos traballos presentados desde 14 países e dos 5 continentes, baseáronse na dificultade do reto computacional presentado, os resultados producidos e a orixinalidade da proposta.\n2. díxitos, decembro 2009\nInauguración das xornadas técnicas de RedIRIS.\nmellorará o labor dos científicos As Xornadas Técnicas RedIRIS 09 celebráronse en Santiago de Compostela As Xornadas Técnicas de RedIRIS celebráronse este ano na Facultade de Ciencias da Comunicación en Santiago de Compostela, entre os días 25 e 27 de novembro, precedidas polos Grupos de Traballo os días 23 e 24. Unhas xornadas que, este ano e malia as dificultades económicas, se presentaron baixo o bo signo do nacemento de RedIRIS Nova, un proxecto de des-\nO presidente da Xunta de CastelaLeón e outras autoridades no CPD do Calendula durante a inauguración oficial\no novo supercomputador de Castela-León\npregamento dunha rede de fibra escura para España, que permitirá adaptar a actual RedIRIS á crecente demanda de conectividade dos investigadores españois para realizar os seus proxectos. O Ministerio de Ciencia e Innovación destinará máis de 138 millóns de euros entre 2009 e 2013, compartindo o gasto nas comunidades con fondos FEDER a través do programa Economía Baseada no Coñecemento. Grazas a RedIRIS Nova, RedIRIS abandonará o actual modelo de alugueiro de capacidade de transmisión e pasará a dispoñer dunha\nUn novo e potente supercomputador súmase aos xa existentes en España. Chámase CALÉNDULA e encóntrase no Centro TIC de Recursos para a Aprendizaxe e a Investigación (CRAEtic) na Universidade de León. 2856 núcleos de procesadores Intel Xeon, situados nun clúster de servidores HP, con 35 Tflops de capacidade de cálculo, convérteno na segunda máquina máis potente das instaladas en España. Ademais, conta cun sistema clúster para a visualización científica de altas prestacións único en España. Tanto o consumo de electricidade coma o impacto da máquina sobre o medioambiente foron estudados a fondo, de xeito que Caléndula é un dos supercomputadores máis eficientes en canto a aforro enerxético.\nrede de fibra escura similar ás doutras redes académicas europeas ou á norteamericana. Terá moita máis capacidade de transmisión, que poderá ser posta a disposición dos seus usuarios para unha utilización “máis áxil, flexible e eficiente dos recursos dispoñibles”, segundo o Ministerio. O proxecto implica a contratación e infraestructura de fibra escura e do equipamento necesario para a súa posta en funcionamento no período 2009-2013. A RedIRIS conta con máis de 350 institucións académicas e de investigación afiliadas, que agrupan a máis de 150.000 investigadores e aproximadamente 2 millóns de usuarios potenciais.\n+ información: http://www.rediris.es/jt/jt2009/\nO pasado 30 de outubro, o presidente da Xunta de Castilla-León, Juan Vicente Herrera acompañado polo presidente de HP Española, José Antonio de Paz e outras representantes empresariais, políticos e académicos, inauguraron o novo Centro, reiterando o seu apoio ao desenvolvemento do coñecemento. Científicamente poderase empregar en xenómica compensada e funcional, proteómica funcional e metabolómica, análise tridimensional de compostos biolóxicos e fármacos, cálculo do comportamento de materiais almacenados en silos con métodos numéricos ou o desenvolvemento de modelos de utilización de nutrintes. http://www.fcsc.es/ d’ xitos special edition: computational science monograph, july 2008 díxitos. decembro 2009 .33\nusuarios cesga. usuarios cesga. usuarios cesga. usuarios cesga. INTELIXENCIA ARTIFICIAL\nInvestigador: Ana Belén Porto Pazos Organización: Universidade da Coruña. Facultade de Informática Área: Tecnoloxías da Información e das Comunicacións. Ciencias da Computación e Intelixencia Artificial. Grupo: RNASA-Redes de Neuronas Artificiais e Sistemas Adaptativos. Creación: O grupo RNASA é de 1993. O noso subgrupo creouse en 2007 e fórmano 3 investigadores da Universidade da Coruña e 1 do European Center for SoftComputing. Colaboracións: Instituto de Neurobioloxía Ramón e Cajal do CSIC (Madrid). European Center for SoftComputing (Mieres, Asturias) Liñas de investigación: Redes de neuronas artificiais, computación evolutiva, modelos computacionais do sistema nervioso. Partimos de que as limitacións existentes nos Sistemas Conexionistas actuais poden deberse, ben a\nIMAXE 3D ADENOVIRUS\nNoha Veiguela Blanco, Ana Belén Porto Pazos e Pablo Mesejo Santiago\nque non implementan certas capacidades das neuronas biolóxicas, ben á non inclusión nas redes artificiais doutros elementos diferentes ás neuronas que tamén participan no procesamento da información nos sistemas biolóxicos. Este último suposto viuse reforzado polos descubrimentos das últimas décadas no campo da neurociencia. Tratamos de incorporar novos elementos aos sistemas conexionistas que simulen máis fielmente o funcionamento do sistema nervioso e iso lles permita procesar mellor a información, axudando á resolución dos problemas de modo máis eficiente. http://sabia.tic.udc.es Relación co CESGA: iníciase no ano 2007. Utilizamos SVG e Finis Terrae, cunha aplicación propia desenvolvida en linguaxe C.\nInvestigadora: Mª Carmen San Martín Pastrana Organización: Centro Nacional de Biotecnoloxía (CSIC) Área: Departamento de Estrutura de Macromoléculas Grupo: Bioloxía Estrutural (Procesamento de imaxe) Creación: Xaneiro 2007. 4 membros do CSIC e Universidade Autónoma de Madrid. Colaboracións: Universidade de Alabama en Birmingham; Princeton University; Brookhaven National Laboratory; Universidade Autónoma de Madrid. Liñas de investigación: Procesamento de imaxe en bioloxía estrutural. O noso obxectivo global é a análise estrutural detallada da ensamblaxe da cápsida de adenovirus. Usamos como metodoloxía principal a crio-microscopía electrónica tridimensional, obtendo conxuntos de imaxes do virus, que máis tarde se clasifican e combinan nun mapa tridimensional. Para chegar á máxima resolución posible débense analizar grandes conxuntos de imaxes (decenas de miles). Este proceso é computacionalmente demandante, tanto en horas de cálculo, como de memoria ou de almacenamento en disco, de aí o\nSamuel Martín Rodríguez, María López Sanz, Carmen San Martín Pastrana, Rosa Menéndez Conejero (sentada), Ana Joaquina Pérez Berná. Grupo de investigación de Imaxe 3D de adenovirus\nnoso uso de Finis Terrae. A infección por adenovirus é común en seres humanos, sen gran relevancia clínica en xeral, agás en pacientes inmunodeprimidos. Por outro lado, existe un amplo campo de investigación sobre o posible uso de adenovirus como vector terapéutico, de forma que a capacidade de infectar do virus se traduza nun beneficio para o paciente ben sexa mediante transferencia de xenes, vacinación ou eliminación selectiva de células tumorais. Debido a esta relación dual respecto dos humanos (como axente tanto patóxeno coma terapéutico), un coñecemento detallado da arquitectura e morfoxénese do virus é fundamental para o desenvolvemento de drogas anti-adenovirales e tamén para o deseño de vectores terapéuticos eficaces. http://www.cnb.uam.es/content/research/macromolecular/sanmartin Relación co CESGA: Desde 2008, utilizamos o Finis Terrae, con software de desenvolvemento propio ou doutros laboratorios de investigación (non comercial). Mapa tridimensional dun adenovirus\nFerramenta de simulación desenvolvida polo propio grupo para a investigación en Sistemas Conexionistas.\n4. díxitos. decembro 2009\nusuarios cesga. usuarios cesga. usuarios cesga. usuarios cesga. DINÁMICA NON LINEAL DE FLUXOS XEOFÍSICOS\nFÍSICA DA ATMOSFERA E DO OCÉANO\nCarolina Mendoza Parra, investigadora do Instituto de Ciencias Matemáticas, CSIC.\nInvestigadora: Carolina Mendoza Parra Organización: CSIC. Instituto de Ciencias Matemáticas Área: Análise Matemática, Ecuacións Diferenciais e Aplicacións Grupo: Mecánica de Fluídos e Ecuacións Diferenciais Creación: 2003. 2 membros do CSIC Colaboracións: IFISC (CSIC), Instituto de Ciencias do Mar (CSIC), Department of Atmosphere and Ocean Sciences, UCLA, Department of Applied Mathematics and Theoretical Physics, OU. Cambridge Liñas de investigación: Mecánica de fluídos computacional, sistemas dinámicos, aplicacións oceanográficas e inestabilidades en fluídos. Integramos e interpolamos datos reais de velocidades oceánicas tomadas por satélites altimétricos. Introducimos unha ferramenta para obter unha aproximación á descrición dun fluído Lagranxiano na superficie do mar. O Finis\nTerrae é fundamental porque necesitamos moitas CPUs e unha gran cantidade de memoria compartida para facer fronte á gran cantidade de datos. Os resultados permítennos entender mellor os mecanismos de transporte na superficie do océano e o seu impacto na formación de barreiras e eddies. http://ifisc.uib-csic.es/oceantech/ fichaOutput.php?idOutput=48 Relación co CESGA: Como grupo desde 2003. Utilizamos o Finis Terrae cunha aplicación propia coa que estamos a verificar a potencia preditiva dun novo concepto matemático que xeneraliza a idea de punto de equilibrio, no marco dos procesos de advección do oceáno. Participamos en Proxectos conxuntos co CESGA na Plataforma Computing de CONSOLIDER IMATH.\nFigura calculada en Finis Terrae, na que se mostra a integración do fluído na corrente do golfo para o día 10 de decembro de 2002.\nJuan Antonio Añel Cabanelas. EPhysLab\nInvestigador: Juan Antonio Añel Cabanelas Organización: EPhysLab, Facultade de Ciencias de Ourense, Universidade de Vigo Área: Física da Atmosfera e do Océano Grupo: EPhysLab, Física da Atmósfera e do Océano Creación: 1998 Colaboracións: U. da Coruña, U. Complutense de Madrid, U. de Extremadura, U. Pablo de Olavide, U. de Barcelona, U. de Aveiro (Portugal), U. de Lisboa (Portugal), MeteoFrance (Francia), U. of Manchester (Reino Unido), U. of Heidelberg (Alemaña), Centro Lídar de Camagüey (Cuba), U. de Costa Rica (Costa Rica), U. de Sao Paulo (Brasil), Russian Research Institute for Hydrometeorological Information - World Data Center (Rusia), Johns Hopkins University (EUA), National Center for Atmospheric Research (EUA) Liñas de investigación: Meteoroloxía sinóptica, validación climática de modelos conceptuais, diagnóstico do clima e predición climática, índices de cambio climático, modelización climática, impactos do clima, extremos climáticos, climas rexionais no\ncontinente sudamericano, oscilacións atmosféricas de baixa frecuencia, interacción atmosfera-océano, acoplamento troposfera-estratosfera, dinámica e modelización da tropopausa, fontes de humidade, weather types, paleoclimatoloxía, reconstrución de series climáticas, dinámica de fluídos computacional, hidrodinámica costeira e estuárica, interacción entre ondada e estruturas costeiras, afloramento costeiro, tendencias en temperatura da superficie mariña (SST), interacción entre índices atmosféricos e SST a escala rexional, circulación termohalina, variabilidade na precipitación e descarga fluvial. http://ephyslab.uvigo.es Relación co CESGA: Utilizamos os servizos de HPC do CESGA para resolver problemas de modelización atmósférica e oceánica que necesitan de recursos computacionais extremadamente esixentes en horas de cálculo, número de CPUs, memoria ou espazo de almacenamento en disco. Empregamos tanto códigos propios como de terceiros que adecuamos en cada caso ao problema. Ademais recibimos asesoramento e axuda do persoal técnico do CESGA durante a compilación e execución de aplicacións. Actualmente levamos a cabo no FinisTerrae un Reto Computacional: «Modelización da Variación Climática da Tropopausa con Alta Resolución» http://ephyslab.uvigo.es/retocesga\nSaída dun modelo climatolóxico\ndíxitos. decembro 2009 .5\nENTREVISTA José Duato Marín, director do Grupo de Arquitecturas Paralelas da Universidade Politécnica de Valencia, GAP, é un investigador pouco convencional. Seguindo enfoques que descartan as solucións existentes e propoñendo outras novas, a miúdo encontrouse con críticas e sen apoio. Non obstante, a súa impresionante actividade na transferencia de resultados á industria e varias patentes (entre outras Xmorph, RXS, BFC e AFC, desenvolvidas con IBM) así como o desenvolvemento de técnicas adoptadas xa pola industria, fan que o tempo lle dea razón.\n«Lideramos, podemos desenvolver tecnoloxía e estandarizamos»\n1 e 2. Tuneis do LHC no CERN e detalle do LHC (imaxes cortesía CERN). 3. Mapa meteorolóxico (cortesía ECMWF). 4. BepiColombo’s Cruise (foto cortesía ESA) 5. Estación de toma de datos meteoroloxicos (cortesía de AVO). 6. Ensaio Bradford de proteinas, amosa volumes crecentes de proteinas (foto cortesía EMBL)\nJosé Duato leva 20 anos investigando en redes de interconexión. Hoxe en día está considerado como unha das voces máis autorizadas.\nP. Por que seguir liñas de investigación que ninguén se atreveu a seguir? R. Porque ten que haber polo menos unha serie de investigadores que sexan os que, de forma incremental, desenvolvan e consoliden certas tecnoloxías. Pero ten que haber outros que desenvolvan camiños que os demais non consideraron porque así evitaremos caer en óptimos locais. Nós saímonos do mínimo local e buscamos outras alternativas que poden dar lugar a óptimos globais ou a óptimos locais mellores. Optimalidad en termos de prestacións, custo, fiabilidade, consumo de enerxía. Pero é un camiño que esixe moita IMAXINACIÓN. 6. díxitos. decembro 2009\nP. A transferencia á industria é clave na investigación. Como se chega a ser parte da toma de decisións? R. Foi un longo camiño: Nunha primeira etapa foi unha relación bilateral, establecendo convenios de colaboración. Logo pasamos a facer contactos con consorcios de empresas, porque o teu mercado se ampla e as posibilidades de éxito na transferencia tamén. O primeiro consorcio co que contactamos foi INFINIBAND, pero non conseguimos formar parte do Technnical Working Group (TWG), que é quen toma as decisións sobre o futuro da tecnoloxía. Intentámolo despois con\nADVANCED SWITCHING e chegamos máis lonxe, pero a tecnoloxía morreu e o consorcio desfíxose. O terceiro intento foi con HYPERTRANSPORT. Entramos como membros do consorcio, facemos achegas e estamos no TWG con voz pero sen voto. Podemos vixiar os desenvolvementos. Ademais conseguimos que un consorcio pasivo se volvese activo ao constituír o Advanced Technology Group (ATG), do cal son o voceiro. Así pois, podemos desenvolver tecnoloxía dentro do consorcio e estandarizala despois. Imos ver ata onde podemos chegar. Pero o futuro véxoo moi claro: As empresas cada vez van necesitar\nmáis das redes de interconexión e aí imos estar nós para dar solucións. P. En HPC, as GPUs estanse a admitir como unha posibilidade. Hai algún desenvolvemento en redes de interconexión así de radical? R. A GPU é unha arquitectura do ano 68, que tras varios intentos comerciais, se implantaron como arquitectura dentro dun chip para aplicacións gráficas. Agora ten visto que teñen outra aplicación máis xenérica como co-procesadores e hai un boom. Pero o problema é que a comunicación entre o procesador (e a súa memoria) e eses chips gráficos foi deseñada para aplicacións gráficas e non está optimizada para aplicalo como acelerador para cálculos numéricos. Eu non descartaría que os fabricantes (NVIDIA e AMD) desenvolvan versións que estean máis optimizadas para utilizalos como acelerador, con cambios importantes como cambiar a interface, que en vez de ser PCI Express poida ser por exemplo HYPERTRANSPORT. Será unha interface de máis baixa latencia con memoria compartida, máis doada de utilizar para o programador. A linguaxe CUDA require un movemento explícito de datos entre a memoria principal e a memoria da tarxeta gráfica, facendo as aplicacións máis difíciles de desenvolver e optimizar. E non hai garantía da súa lonxevidade. A interconexión é o aspecto clave, porque é nos modelos de programación onde hai que facer un grande esforzo buscando arquitecturas máis axeitadas para que os desenvolvementos con aceleradores gráficos ou doutros tipos teñan maior lonxevidade. P. Que cambios veremos no deseño das redes de interconexión nos próximos anos? R. Veremos novos ámbitos de aplicación. A nivel académico estase a falar xa de redes dentro do chip, pero creo que vai haber outro nivel: as redes dentro do substrato. Dentro do chip de cada microprocesador haberá unha rede de interconexión, pero pódense reducir custos a base de poñer múltiples chips máis pequenos nun substrato de silicio, polo que haberá outra rede de interconexión para conectar os múltiples chips. O outro gran cambio é que a rede pase a ser un elemento determinante da\n«As empresas cada vez van necesitar máis das redes de interconexión e aí imos estar nós para dar solucións»\n«O gran cambio vaise producir na utilización da tecnoloxía, un cambio de modelos»\ntos noutras tecnoloxías para chegar a igualalo en custo-prestacións. Nin se plantexa de momento. O GRANDE CAMBIO SERÁ NA UTILIZACIÓN DA TECNOLOXÍA, un cambio de modelos. En computación empézase a falar de CLOUD COMPUTING, pagamento por servizo de execución remota. É un modelo de mercado radicalmente diferente ao existente, (comprar equipos ou licenzas e pagar aínda que non os uses) porque se descargarán baixo demanda aplicacións pagando só o que se use. Iso leva ao cambio no modelo de utilización: sen aplicacións locais senón executadas remotamente nun servidor, accedendo por diferentes terminais, teléfono móbil, pda, portátil, etc. Google, por exemplo, está a apostar moi forte polo Cloud Computing no seu novo sistema operativo: un núcleo moi básico, un navegador e aplicacións que seguirán este modelo de execución de forma remota en servidores. Significará tamén un cambio de coñecemento, porque será máis doado de usar, con interfaces moi sinxelos que servirán para todo e a xente atreverase máis a utilizalo.\narquitectura global de máquina. Abandonar paulatinamente as arquitecturas de paso de mensaxes e ir migrando a arquitecturas de memoria compartida soportadas por novas redes de interconexión de mellores prestacións: máis baixa latencia, máis ancho de banda... P. E que grandes cambios veremos na tecnoloxía? R. Os grandes cambios non van estar na tecnoloxía, que permanecerá, porque o investimento na CMOS e nas plantas de fabricación é tan descomunal que necesitariamos polo menos unha década de investimen-\nEntrevista completa en www.cesga.es http://www.gap.upv.es/~jduato/\ndíxitos. decembro 2009 .7\nCESGA Computational Science Su\nAsí ve a primeira edición desta escola de verán Laureano González Vega, actual coo nador científico do CONSOLIDER-INGENIO 2010, e un dos máximos responsable orientación da investigación en España: «Cursos coma este danlle ao investigador a sibilidade de coñecer as feramentas que lle abren novas ventás a outras disciplinas\nAlumnos e profesores da primeira edición da CESGA Computational Science Summer School\nLaureano González Vega, actual coordinador científico do CONSOLIDER-INGENIO 2010, e un dos máximos responsables da orientación da investigación en España veu así a primeira edición da CESGA Computational Sciencie School: “A formación actual é extremadamente especializada e o investigador pódese ver moi limitado pola súa propia disciplina. Cursos completos como este lle dan a posibilidade de coñecer as ferramentas que lle abren novas ventás a outras disciplinas, mellorando o coñecemento, as aplicacións e os usos que lle poderá dar ao seu propio coñecemento”. Considerou ademais o programa do CESGA como “sen precedentes no noso país, ao condensar nunha única escola unha serie de cursos moi completos. Iniciativas deste tipo son\n8. díxitos. decembro 2009\nO CESGA Summer School é o primeiro curso en España que ofrece unha formación completa en programación, paralelización, optimización e execución de aplicacións, depurado e análise de rendemento. Laureano González Vega\nmodernas, realistas e veñen a encher senón un baleiro, si unha lagoa na formación de matemáticos, enxeñeiros, informáticos, químicos etc. que verán as súas posibilidades de investigación moi favorecidas”. González Vega impartiu na escola de verán do CESGA o seminario: “Novas solucións algorítmicas para o modelado de sistemas globais de navegación por satélite”.\nwww.cesga.es/SummerSchool2009 12 alumnos (matemáticos, informáticos, químicos, biólogos...) 3 estanzas de investigación 8 profesores (USC, UDC e CESGA) 7 titores 150 horas de formación 5 seminarios Traballo real co Finis Terrae Próxima edición: verán 2010 Financiada por:\nummer School. Balance positivo\nordies da a pos»\nEstadías na CESGA SUMMER SCHOOL. Durante o curso de verán realizáronse tres estadías: unha de investigación e dúas de introducción á investigación en diferentes áreas de coñecemento e que precisaban de cálculo computacional. Os alumnos puideron empregar o supercomputador Finis Terrae para realizar os seus proxectos. Esta é a súa impresión final.\nJorge Naya Físico\nJesús Rodríguez Fontenla Estudiante\nPROXECTO: Implementación Paralela con OPENMP de algoritmos baseados en estruturas de datos non regulares. Pretendíase paralelizar os sinxelos programas Sonden Benchmarck, que miden rendementos de máquinas ou programas nos que se executan, cos coñecementos adquiridos na Summer School e medir tempos e rendementos dependendo do programa, da paralelización usada e do número de procesadores empregado en cada caso. Executalos no Finis Terrae supón unha gran vantaxe fronte a un PC”.\nPROXECTO: Estudo do algoritmo timTrack, do Proxecto TRASGO. “É un algoritmo orixinado na Facultade de Físicas, no LabCaf. Aínda está en desenvolvemento e forma parte do proxecto TRASGO para detección de raios cósmicos. Estes raios atravesarían un detector, e este, a través dunha tarxeta mandaría os datos a un ordenador. Aí entraría o timTrack dando como resultado trazas para cada partícula no estudo dos raios cósmicos (as coordenadas e as pendentes, a velocidade e o tempo para diferentes partículas que atravesaron previamente eses detectores). Fisicamente, utilízase o seu estudo para dosimetría, estudar o campo xeomagnético terrestre, ou o estudo do clima. Como se cree que a súa orixe está nas estrelas poderíanse estudar mesmo os buratos negros.\nSUMMER SCHOOL: Antes de vir apenas si sabía nada de programación. A estadía foi moi útil. Hai que ter un nivel previo, obviamente, pero en principio é moi interesante e práctico. Estar na Escola de Verán do CESGA traballando co Finis Terrae é unha boa experiencia e moi interesante para a tarefa investigadora”.\nFacultade de Físicas da Universidade de Santiago de Compostela\nSUMMER SCHOOL: Deume a base da programación en C, en paralelismo, control de erros. Recomendaríalla á xente que teña unha base ou que lle guste a computación. O máis interesante foron os cursos de paralelismo: OPENMP e MPI. Teríanme gustado máis longos. ¡Poderíase facer nun ano!\nCarlos Jiménez Meneses Matemático pola Universidade Autónoma de Madrid. Actualmente na Facultade de Físicas, Universidade Rey Juan Carlos I\nPROXECTO: No grupo de investigación realizouse un programa para modelizar o movemento dunha superficie. A idea era discretizar todo en triángulos, e mover a curva en cada instante de tempo tendo en conta as propiedades da superficie. Utilízanse todas as técnicas de programación (sobre todo FORTRAN), paralelización por paso de mensaxes etc. Buscábamos aprender as técnicas e aplicalas pouco a pouco ao proxecto, aínda por desenvolver totalmente. É un estudo teórico que terá aplicacións en gases e plasmas, comportamento de fluídos, estudo da formación de raios, etc. SUMMER SCHOOL: Bastante dura, pero está moi ben. É unha oportunidade de ver este mundo, facer algo novo que na carreira non se dá. Aínda que logo na práctica resulta máis sinxelo, os cursos son moi duros. O máis interesante, os cursos para aprender a programar en FORTRAN e en C, que son a base de todo. Tamén OPENMP de paralelización... e ver como corre o programa no Finis Terrae. Recomendaríao para investigación.\ndíxitos. decembro 2009 .9\nA Hidrodinámica e a Oceanografía pola sostibilidade dos recursos acuíferos e mariños AUGA E MATEMÁTICAS Os modelos matemáticos e os códigos informáticos\nnos que se implementan, permiten dar resposta ao abano multidisciplinar de problemas que teñen como denominador común a auga e as matemáticas.\nModelización das correntes na Ría do Barqueiro, no Cantábrico galego.\nDepartamento de Estadística e Investigación Operativa. Facultade de Ciencias Económicas e Empresariais. Universidade de Vigo\nDepartamento de Matemática Aplicada Facultade de Matemáticas. Universidade de Santiago de Compostela\nestudo da hidrodinámica de ríos e esteiros é de grande importancia para entender, predicir e controlar os procesos físicos que teñen lugar neles, ademais de servir como base para estudos de transporte de contaminantes e de procesos de erosión, por citar só algúns exemplos. A dificultade de realizar ensaios de laboratorio, así como o custo económico de levar a cabo medicións experimentais en campo, fan dos modelos numéricos unha ferramenta moi útil para o estudo deste tipo de problemas. A modelización numérica presenta ademais a vantaxe de poder estudar as afeccións e o impacto que pode provocar unha futura actuación de enxeñaría, permitindo a avaliación de diferentes escenarios hipotéticos. Todo iso a un custo temporal e económico relativamente baixo. Os modelos e métodos estatísticos para analizar datos que se distribúen dinamicamente no espazo permitiron resolver axeitadamente problemas que ata agora só se abordaran de xeito simplificado. As medicións de variables ambientais, oceanográficas ou biolóxicas, teñen a compoñente espazo-temporal que se visualiza nos\n10. díxitos. decembro 2009\nmapas xeoestatísticos que trazan os expertos, impensables dúas décadas atrás pero posibles agora grazas aos avances experimentados pola estatística e a computación nos anos recentes. Estas análises sofisticadas permiten describir e comprender a natureza dos fenómenos que se miden, xa sexa a estrutura dinámico-espacial das poboacións baixo estudo, xa sexa o impacto dunhas variables sobre outras. Exemplos concretos de todo iso son o estudo da distribución espacial de poboacións mariñas, ou o estudo do impacto de verteduras e de variables ambientais nas distintas concentracións medidas na superficie dos océanos. Máis especificamente, os procesos puntuais espaciais utilizáronse dende a perspectiva para propoñer modelos e métodos de análise de datos recollidos en campañas oceánicas. Por outra parte, os modelos espazotemporais baseados en funcións de covarianza e en densidades espectrais permitiron a representación gráfica de distintos fenómenos de interese, non só nas ciencias ambientais senón tamén en campos como a epidemioloxía e a demografía.\nUn espazo de encontro. Todas estas téc-\nnicas revisáronse no “Workshop Oceanografía e Hidrodinámica Estatística e Computacional” dende a perspectiva dos problemas emerxentes nas ciencias oceanográficas e en hidráulica. Os problemas iniciais que motivaron as investigacións da maioría dos grupos que interviron, teñen tamén\ncomo referencia xeográfica común a Galicia, tanto dende o noiro continental nos modelos oceanográficos como as rías e os ríos galegos dende a hidráulica, pero a tecnoloxía matemática que supón o desenvolvemento destes é exportable, como se ilustrará en diferentes relatorios, a outros ámbitos xeográficos. Dende o punto de vista científico o seu recoñecemento internacional está avalado polo impacto en citas das publicacións en revistas internacionais ás que deron lugar. A posta en común dos códigos desenvolvidos é fundamental dada a variedade de grupos e disciplinas que traballan neste campo. Facilita ademais a transferencia destes coñecementos a todos os ámbitos científicos implicados e a todos os axentes económicos que os necesitan, e poden non coñecelos incrementando a súa eficiencia. A confluencia de equipos multidisciplinares permitiu presentar os resultados das simulacións contrastados con datos experimentais para validar os modelos considerados. Workshop: Oceanografía e Hidráulica Estatística e Computacional Organiza: NODO CESGA de i-MATH. Data: venres 27 de Novembro Lugar: Facultade de Matemáticas, Universidade de Santiago de Compostela. Mais información: http://mathematica.nodo.cesga.es/\n«O deseño permite dar solucións ás necesidades reais do cliente»\nUROVESA deseña, fabrica e comercializa vehículos especiais todoterreo para uso civil e militar. O deseño, a simulación e a cooperación tecnolóxica son os seus aliados. Os seus“Vehículos de Alta Mobilidade” VAMTAC e os seus camións TTURO están presentes en máis de 20 países. Cunha experiencia de máis de 28 anos, UROVESA apostou sempre polo deseño como forma de adaptar as altas prestacións dos seus vehículos ás necesidades dos seus clientes. Aínda que cando naceu en 1981, o deseño era aínda cousa de taboleiros de debuxo, coa incorporación do primeiro AUTOCAD en 1989 naceu tamén o seu Dpto. de I+D, actualmente composto por 11 enxeñeiros industriais, mecánicos e técnicos. Segundo Beatriz Arribas, responsable do Dpto. Técnico e Enxeñaría de Proxectos, “empregamos ferramentas de deseño moi sofisticadas no campo da automoción. Evolucionamos cara a un deseño máis avanzado, como ProEngineer en modelos 3D e despois SolidWorks, co que traballamos dende hai tres anos en deseño e simulación,”. “A forma de traballar cambiou desde a entrada do deseño asistido por ordenador”, engade Justo Sierra, responsable de Marketing de UROVESA, “a velocidade é moi superior e revolucionou a relación cos nosos provedores”. Como empresa de deseño e de ensamblaxe, subcontratar todo o que está no medio dos dous procesos “na medida que nós e os nosos provedores incorporamos ferramentas de deseño, o traballo é máis efectivo, práctico e moito máis seguro. Cando engadimos compoñentes deseñados por nós pero subcontratando a súa fabricación, temos a garantía de que a integración é perfecta”. Sierra afirma que “pola filosofía propia do noso produto, investimos gran cantidade de horas de traballo no deseño. Cada vehiculo faise nunha plataforma a partir da cal se integran solucións á medida con opcións que o fan especial. Xeralmente invístense máis horas no equipamento e nas opcións do vehiculo que no vehiculo en si mesmo”. Moitos dos seus clientes saben aquilo que necesitan pero non saben trasladalo a unha variable técnica, “e aí entra o noso labor de asesoramen-\nJusto Sierra e Beatriz Arribas traballando con simulación balística realizada polos técnicos de UROVESA.\nto e de estudo de factibilidade. Unha vez trazada a solución trasládaselle ao cliente para que a analice, estude e probe como proxecto. É un labor de coordinación no que tratamos de dar unha solución plenamente operativa. Non imos vender unha unidade que non responda ás condicións nas que o cliente realmente vai traballar, en bosques húmidos ou en desertos.” Dada a sofisticación dos equipos que se integran en cada vehículo dependendo dos seus usos (ambulancias, bombeiros, talleres móbiles e un longo etc.) o emprego da simulación é fundamental, como nos estudos de blindaxes. “Nos dous últimos anos”, sinala Beatriz Arribas, “fixemos simulacións con ensaios balísticos, para blindaxes anti-minas: deformacións de material, ensaios de baixos, elección de certos materiais no ámbitol de aceiros con maior ou menor capacidade de deformación, ou absorción de\nenerxía. Para iso utilizamos AutoDim de ANFIS (unha interface gráfica de usuario que permite deseñar sistemas borrosos), para a validación de minas, e afórranos moitos ensaios reais. Axiliza os procesos de deseño e reduce os custos das probas porque axuda a descartar solucións” Cun mercado reducido de series limitadas, en UROVESA a cooperación tecnolóxica considérase estratexia central: “Non podemos aspirar a ter toda a tecnoloxía que envolve un vehículo. Por iso as colaboracións con centros tecnolóxicos como o CTAG achéganos unha serie de facilidades para determinados desenvolvementos nos que como empresa non nos paga a pena investir porque para as series limitadas que fabricamos non amortizariamos o investimento”.\n+ información: www.urovesa.com díxitos, decembro 2009 .11 d’ xitos special edition: computational science monograph, july 2008 11\nO “Real Time Monitor” desenvolvido no Laboratorio de Física de Altas Enerxías do Imperial College London permite visualizar en tempo case real a información recollida en todos os sitios do Grid. Na ilustración os círculos mostran os sitios onde se executan traballos de computación e as liñas son traballos que se envían entre os sitios. http://gridportal.hep.ph.ic.ac.uk/rtm/\nTecnoloxía do CESGA nas maiores redes de cómputo do mundo O portal de accounting desenvolvido polo CESGA permite a EGEE e EELA analizar o consumo que se está a facer dos recursos Javier López Cacheiro\nTécnico de Sistemas, CESGA\nCESGA desenvolveu un portal de accounting de uso de CPU que lle permite analizar o uso que se fai dos seus superordenadores mediante a xeración de estatísticas de consumo de recursos. Este portal foi utilizado como base para crear os portais de accounting dos proxectos internacionais EGEE (Enabling Grids for e-Science) e EELA (e-Science grid facility for Europe and Latin America). Na actualidade EGEE é o maior grid de produción do mundo, con máis de 82526 CPUs distribuídas entre máis de 306 sitios en 57 países. EELA serve de ponte entre Europa e América Latina na creación dun grid de produción conxunto. O CESGA tamén será o encargado de manter o portal de accounting no futuro EGI e de adaptalo ás necesidades deste novo ecosistema onde as NGI\n12 d’ díxitos. xitos special edition: computational 12. decembro 2009 science monograph, july 2008\n(National Grid Initiative) e as SSC (Specialised Support Centers) xogarán un papel primordial. Dentro dos plans previstos está a creación dunha versión do portal de accounting para distribuír cada unha das NGI (soportada en España pola Red Española de e-Ciencia) para que poidan adaptala O proxecto EGEE, financiado pola Comisión Europea é unha infraestrutura computacional baseada en tecnoloxías grid, que facilita o acceso a importantes recursos computacionais a científicos de todo o mundo as 24 horas do día, independentemente da súa localización xeográfica. A nivel operacional o EGEE está organizado en doce Federacións en cada unha das cales se engloban países próximos. As competencias están distribuidas entre as Federacións e o control de operacions global lévao a cabo o CERN que é un dos grandes impulsores do proxecto.\nás súas necesidades e complementar a información dispoñible no portal de accounting global do proxecto. Na actualidade o CESGA está a implementar ademais un novo portal para EGEE denominado portal de métricas que recollerá de forma automática información de distintas fontes (GOCDB, GGUS, GridView, datos de accounting, etc.) e xerar as correspondentes métricas. Estas métricas foron definidas previamente polo Metrics Implementation Group (MIG) e aprobadas pola dirección do proxecto. O novo portal permitirá medir de forma obxectiva o progreso do proxecto e seguir a súa evolución dunha forma moito máis sinxela e sobre a base de datos actualizados permitindo xerar informes en cuestión de segundos. Adicionalmente o CESGA en colaboración co LIP de Portugal e o Imperial College de Inglaterra integrou o sistema de colas Grid Engine en gLite, o middleware grid máis estendido na actualidade. Grid Engine é o sistema de colas utilizado nos superordenadores do CESGA e conta con avanzadas funcionalidades que poden ser de utilidade aos centros que participan no grid. Coa súa integración estes centros agora teñen a opción de escoller este sistema de colas adicionalmente á solución torque/maui. Grid Engine é un sistema de colas máis moderno que conta cunha comunidade de desenvolvemento moi activa esponsorizada por Sun. http://www.egee.cesga.es http://public.eu-egee.org\nII Workshop G-HPC: aplicacións da supercomputación Conferenciantes de alto nivel participaron no último workshop da Rede GHPC. Os contactos establecidos entre os membros darán lugar a novas colaboracións.\nCoordinador da rede GHPC\npasado mes de setembro celebráronse na Coruña as “XX Xornadas de Paralelismo”, organizadas nesta edición polo Grupo de Arquitectura de Computadores do Dep. de Electrónica e Sistemas da Universidade da Coruña. Este congreso anual científicotécnico de ámbito nacional é punto de encontro de investigadores de diferentes universidades españolas no que se intercambian experiencias e presentan comunicacións relacionadas co paralelismo. Aproveitando a ocasión, a Rede Galega de Computación de Altas Prestacións (Rede GHPC), celebrou a segunda edición do Workshop sobre Aplicacións da Supercomputación na Facultade de Informática da Coruña. Este ano o WorkShop contou coa participación de catro destacados relatores, convidados por diferentes grupos de investigación membros da Rede GHPC, que puxeron de relevo as necesidades de utilización de supercomputación en moi diversas disciplinas científicas. José María Cela, director do departamento CASE (Computer Applications in Science and Engineering) na Barcelona Supercomputing Center, realizou na conferencia “Grand Challenge simulations at BSC-CNS”, as súas previsións acerca da evolución dos supercomputadores nos próximos anos: multitude de nodos constituídos por procesadores multinúcleo heteroxéneos que integren ou sexan apoiados\npor aceleradores hardware tales como GPUs ou FPGAs. John Towns, director do Persistent Infrastructure Directorate no National Center for Supercomputing Applications (NCSA) na Universidade de Illinois (USA) na conferencia “TeraScale Applications Today at NCSA and on TeraGrid; Petascale Applications Tomorrow on Blue Waters” debullou os servizos de computación\nofrecidos na actualidade polo NCSA, incluíndo o liderado da iniciativa TeraGrid e os plans de instalación do supercomputador Blue Waters, proxectado para ser o máis potente a nivel mundial en 2011. O profesor Weng Cho Chew, decano da Escola de Enxeñaría na Universidade de Hong Kong, explicou ao longo do seu relatorio “Application of Computational Electromagnetics for Casimir Force Calculation, multi Scale Structures, and Transformation Optics” as dificultades computacionais para a resolución numérica de problemas electromagnéticos que presentan estruturas multiescala. Esta problemática foi tamén abordada polo profesor José Manuel Taboada da Universidad de Extremadura na súa conferencia “High Scalability Algorithms in Computational Electromagnetics”. Este traballo enmarcado dentro dunha colaboración con dous grupos membros da Rede GHPC, o Grupo de Antenas da Universidade de Vigo e o CESGA, deu lugar ao establecemento dun novo record mundial en simulación electromagnética sobre o supercomputador Finisterrae, e que recentemente recibiu os premios PRACE, e Itanium Innovation en aplicacións da supercomputación. A Rede GHPC finalizará as súas actividades oficialmente en decembro de 2009 pero estamos seguros de que os diferentes contactos entre os seus membros propiciarán novas colaboracións nos próximos anos, e quizais poidamos falar dunha terceira edición deste Workshop en 2010.\ndíxitos. decembro 2009 .13\n“Puxémonos en mans do CESGA porque necesitabamos comprobar que iamos facer ben a mostraxe. Os datos revelados demostraron que a mostraxe mínima para garantir resultados era moi inferior á que tomamos como modelo para esta tese. E aínda que no noso caso mantivemos o número inicial, porque así o determinaramos, creo que o programa e os resultados conseguidos polos técnicos do CESGA serán moi útiles para estudos de zooloxía, bioloxía etc. Fixeron un traballo brillante dándonos ademais a garantía de estar a facer as cousas ben. Esta seguridade estatística permitirá reducir nos futuros estudos os labores de campo, que son custosos en tempo, esforzo e diñeiro,”.\nBases para crear un sistema de ale\nPrever en que momento unha praga pode producir danos nun cultivo é A súa eficacia pode estar condicionada ademais pola fase do ciclo na que se encontren os organismos causantes da praga ou polo seu nivel de actividade. Necesítase dispoñer de criterios que permitan determinar tanto a necesidade coma a conveniencia da aplicación de pesticidas. Encontrar eses criterios foi o obxectivo da tese “Predición de Pragas de Gasterópodos Terrestres en Galicia”, realizada no Departamento de Zooloxía e Antropoloxía Física da Facultade de Bioloxía, USC, da que é autora María Córdoba Otero, e directores Javier Iglesias Piñeiro e José Castillejo Murillo. “O obxectivo principal da tese era obter uns modelos de predición de abundancia e de actividade de gasterópodos terrestres (lesmas e caracois) que poidan ser utilizados para a toma de decisións á hora de aplicar tratamentos molusquicidas”, sinala María Córdoba, “pretendiamos encontrar modelos estatísticos capaces de explicar, en función de variables ambientais, os cambios observados e que sirvan como ferramenta para prognosticar con antelación niveis de abundancia e de actividade e axunden á toma de decisións para o manexo das poboacións destes animais en zonas de cultivos”.\nTraballando co Finisterrae. “Queriamos coñecer as variacións que presentan as poboacións ao longo do tempo en canto á súa abundancia, estrutura e distribución espacial. Unha mostraxe preliminar revelou os datos ne14 xitos special edition: computational 14.d’ díxitos. decembro 2009 science monograph, july 2008\ncesarios para determinar a relación existente entre o num. de mostras e a precisión dos resultados. Pero a cantidade de cálculos necesarios era tan grande que decidimos poñela en mans do CESGA, ao que xa acudira o departamento anteriormente para un traballo similar”. O CESGA, recuperou o código empregado para o caso anterior que tras 200 horas de execución resultou pouco útil. Dada a cantidade de combinacións posibles foi necesario reescribilo en C e\nA autora de tese da USC, María Córdoba\nSERVIZO INTEGRAL DE DESENVOLVEMENTO DE APLICACIÓNS CESGA Para facilitar o acceso ao cálculo computacional en disciplinas científicas alleas a este, o CESGA desenvolveu o Servizo Integral de Desenvolvemento de Aplicacións que lles permite aos investigadores do CSIC e do Sistema Universitario Galego realizar os cálculos necesarios para os seus estudos, sen necesidade de ter coñecementos de computación.\nerta de pragas de gasterópodos\né fundamental para decidir aplicar pesticidas para protexelo. optimizar a compilación. Se nun futuro fose necesario repetir estes cálculos, paralelizando o código reduciríase considerablemente o tempo de execución. Calculáronse as medias e varianzas do número medio de capturas por mostra que resultaban ao tomar todas as posibles combinacións de 2 mostras, de 3 mostras, de 4 mostras...., ata o total das 20 mostras de chan e das 40 trampas de cada localidade. En total calculáronse 4.398.050.705.160 de me-\ndias e varianzas. Para cada posible número de mostras calculouse o grao de erro dividindo a desviación típica pola media aritmética. Grazas a estes cálculos determinouse o NUMERO MÍNIMO DE MOSTRAS NECESARIO para obter un elevado grao de precisión nos resultados, demostrando que sería admisible unha redución do num. de mostras de chan de entre un 15% e un 25%, e unha redución do número de trampas de entre o 22% e o 58%, dependendo da localidade.\nMolusquicidas Os gasterópodos están considerados como un dos maiores inimigos da agricultura ecolóxica, o único axente de control biolóxico que se comercializa na actualidade para o seu control é o nematodo “Phasmarhabditis hermaphrodita”. Polo seu elevado custo, o seu uso só resulta rendible en cultivos de gran valor. Os molusquicidas no mercado (cebos ou pellets) levan metaldehido e carbamatos, extremadamente tóxicos para outros animais da cadea trófica e cada vez menos empregados. Actualmente o Ferramol, menos tóxico pero igualmente letal, é o máis utilizado.\nEn España consúmense 3.880 toneladas anuais de molusquicidas, de media, 8,5 millóns de euros/ano.\nEn Galicia 183 toneladas anuais de molusquicidas, de media, uns 0,8 millóns de euros/ano (o que representa un 5% do volume de consumo de produtos molusquicidas e un 9,5% do volume de negocio).\nRede de alerta de pragas. Unha praga de\nlesmas ou caracois produce danos á agricultura e a gandaría porque non só comen as plantas en crecemento (follas, abrollos, raíces, talos) senón que tamén son axentes de transmisión de patóxenos a diversos cultivos, en concreto á vide, e son estado intermediario de moitos parasitos así como vectores de enfermidades que afectan aos animais silvestres, domésticos e mesmo a humanos. En último termo, cando se produce unha praga, sempre se ve afectado o valor económico da colleita aínda que no mellor dos casos só sexa por danos cosméticos. Non obstante, son imprescindibles na cadea trófica, polo que o uso de molusquicidas é perigoso para outros animais. “Unha das nosas ideas no futuro sería, ao igual que para o pole, crear un sistema online de alerta de pragas destes animais en viñedos, por exemplo, onde resultan moi daniños, para que o viticultor soubese canto molusquicida empregar e cando empregalo do xeito máis efectivo e eficiente. Pero require moita formación e información ao agricultor”. Como proliferan nos climas húmidos, en Galicia resultan particularmente daniñas, e é lóxico o emprego de molusquicidas. Pero dende a perspectiva dun verdadeiro control integrado de pragas, a aplicación dos tratamentos debe de perseguir obxectivos a máis longo prazo. díxitos. decembro 2009 .15\n16 dâ€™ xitos special edition: computational science monograph, july 2008