“Ni Lako Mai Vei Au, . . . Au na Vakacegui Kemuni” | Vale ni Vakatawa Vulici\nNa Vale ni Vakatawa (iTabataba e Vulici) | Seviteba 2019\nWILIKA ENA VOSA Acholi Afrikaans Albanian Amharic Amis Armenian Aymara Azerbaijani Baoule Bassa (Cameroon) Batak (Karo) Batak (Simalungun) Batak (Toba) Biak Bicol Bislama Boulou Bulgarian Cakchiquel (Western) Catalan Cebuano Chavacano Chichewa Chin (Hakha) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitonga (Zimbabwe) Chitumbuka Chiyao Chokwe Chol Chopi Chuabo Chuukese Cibemba Croatian Czech Damara Dangme Danish Douala Drehu Dutch English Estonian Ewe Finnish Fon French Ga Georgian German Greek Greenlandic Guadeloupean Creole Guarani Gujarati Gun Haitian Creole Hausa Hebrew Herero Hiligaynon Hindi Hmong (White) Hungarian Ibanag Icelandic Igbo Iloko Indonesian Italian Italian Sign Language Japanese Javanese Kabiye Kabuverdianu Kachin Kannada Karen (S'gaw) Kazakh Kekchi Kikamba Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinyarwanda Kipende Kirghiz Kisi Kongo Korean Krio Kurdish Kurmanji Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kurdish Kurmanji (Cyrillic) Kwangali Kwanyama Kyangonde Laotian Latvian Lenje Lhukonzo Lingala Lithuanian Lomwe Low German Luganda Lunda Luo Macedonian Macua Makhuwa-Meetto Malagasy Malay Malayalam Maltese Mam Mambwe-Lungu Mapudungun Marathi Marshallese Mauritian Creole Maya Mingrelian Mizo Mongolian Moore Myanmar Nahuatl (Central) Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Northern Puebla) Ndau Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Ndonga Nepali Ngangela Nias Niuean Norwegian Nyaneka Nyungwe Nzema Oromo Ossetian Palauan Pangasinan Papiamento (Curaçao) Persian Polish Ponapean Portuguese (Brazil) Portuguese (Portugal) Punjabi Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivia) Quechua (Cuzco) Quichua (Chimborazo) Quichua (Imbabura) Rarotongan Romanian Romany (Macedonia) Romany (Macedonia) Cyrillic Romany (Serbia) Romany (Southern Greece) Ronga Runyankore Russian Rutoro Samoan Sangir Sango Sena Sepedi Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Sesotho (South Africa) Setswana Seychelles Creole Shona Sidama Silozi Sinhala Slovak Slovenian Solomon Islands Pidgin Spanish Sranantongo Sunda Swahili Swahili (Congo) Swedish Tagalog Tahitian Tajiki Tamil Tarascan Tatar Telugu Tetun Dili Thai Tigrinya Tiv Tok Pisin Tongan Totonac Tshwa Tsonga Turkish Tuvaluan Twi Ukrainian Urdu Urhobo Uruund Uzbek Wallisian Wayuunaiki Welsh Wolaita Xhosa Yapese Yoruba Zulu vakaViti\nULUTAGA NI VULI 38\n“Ni Lako Mai Vei Au, . . . Au na Vakacegui Kemuni”\n“Ni lako mai vei au o kemuni kece oni oca, oni bikai voli ena icolacola bibi, au na vakacegui kemuni.”—MACIU 11:28.\nSERE 17 “Au Vinakata”\n1. Na cava e yalataka o Jisu ena Maciu 11:28-30?\nERA vakarogoci Jisu tiko e dua na ilala levu, e qai yalataka vei ira e dua na ka totoka. E kaya: “Ni lako mai vei au, . . . au na vakacegui kemuni.” (Wilika Maciu 11:28-30.) E dau vakayacora dina o Jisu na ka e yalataka. Kena ivakaraitaki, vakasamataka mada nona vakabula na marama e tauvi koya tu e dua na mate levu.\n2. Na cava e cakava o Jisu vua na marama e tauvimate?\n2 E vaqara bula sara tu ga na marama qori, ya na vuna e lai raica kina e levu na vuniwai, ni via bula. E 12 na yabaki nona rarawa tu, e sega ni dua e vakabulai koya. E tukuni ena Lawa e solia o Jiova vei Mosese ni dukadukali na marama qori. (Vunau 15:25) E rogoca sara ni rawa ni vakabulai ira na rarawa o Jisu mani lai vaqarai koya. Ni raici Jisu, e tara na tutu ni nona isulu e sau qai bula! Sega ni o koya ga qori, e vakila tale ga na marama ya ni lomani koya o Jisu, e dokai koya tale ga ena itautau ni nona vosa. Kena ivakaraitaki e kacivi koya: “Luvequ.” E macala ga ni vakacegui na marama qori, e vakayaloqaqataki tale ga!—Luke 8:43-48.\n3. Na taro cava eda na sauma?\n3 Na cava a cakava na marama qori? E sasaga me lako vei Jisu. E va tale ga qori nikua, e vinakati na sasaga meda “lako” vei Jisu. Ena sega ni vakabulai ira vakacakamana ena gauna qo na tauvimate era “lako” yani vua. Ia se sureti keda tiko ga: “Ni lako mai vei au, . . . au na vakacegui kemuni.” Eda na sauma ena ulutaga qo e lima na taro: Eda na “lako” vakacava vei Jisu? Na cava e vakaibalebaletaka o Jisu ni kaya: “Ni mai cola na noqu ivua? Na cava eda vulica vei Jisu? Na cava e veivakacegui kina na cakacaka e lesia vei keda? Eda na vakacegui tiko ga vakacava nida cola na nona ivua?\n“NI LAKO MAI VEI AU”\n4-5. Na cava eso na sala eda “lako” kina vei Jisu?\n4 Na cava eso na sala eda “lako” kina vei Jisu? Dua, oya meda vulica vagumatua na ka e tukuna kei na ka e cakava. (Luke 1:1-4) E sega tale ni dua ena cakava qori vei keda, o keda sara ga. E noda itavi meda vulica na ka e kaya na iVolatabu me baleti Jisu. Na ikarua ni sala eda “lako” kina vei Jisu, oya nida vakatulewataka meda papitaiso meda tisaipeli i Karisito.\n5 Kena ikatolu, meda lai raici ira na qase ni ivavakoso mera vukei keda. E vakayagataki ira na “isolisoli tamata” qori o Jisu mera qarava na nona sipi. (Efeso 4:7, 8, 11; Joni 21:16; 1 Pita 5:1-3) Ke da vinakata na nodra veivuke, meda sasaga meda lai raici ira. Meda kua ni nanuma nira kila na qase ni ivavakoso na ka e tu ena noda vakasama kei na ka eda vinakata. Kena ivakaraitaki, dikeva mada na ka e tukuna e dua na tacida tagane o Julian: “Au cegu ena noqu veiqaravi e Peceli niu tauvimate, e qai vakasalataki au e dua noqu itokani meu kerea e dua na qase me vakayaloqaqataki au. Ena imatai ni gauna au rogoca kina qori, au nanuma ni sega ni ganiti au. Ia ena dua na gauna e muri, au qai kerea meu vakayaloqaqataki. Au raica qori me dua na iloloma talei.” Me vakataki rau na qase ni ivavakoso rau sikovi Julian, era na vukei keda tale ga na qase yalodina nikua me tiko vei keda na “rai i Karisito,” meda kila qai muria na ivakarau ni nona rai kei na itovo. (1 Kor. 2:16; 1 Pita 2:21) Na nodra veivuke va qori na qase e dua vei ira na iloloma vinaka e rawa nira solia vei keda.\n“NI MAI COLA NA NOQU IVUA”\n6. Na cava e vakaibalebaletaka o Jisu ni kaya: “Ni mai cola na noqu ivua”?\n6 Ni kaya o Jisu: “Ni mai cola na noqu ivua,” na cava e vakaibalebaletaka? De dua e kaya tiko: “Vakamalumalumu ena noqu lewa,” se “Daru cola na noqu ivua, me daru cakava vata na loma i Jiova.” Se mani cava e vakaibalebaletaka na rua na yatuvosa qori, e dusia tiko ga ni vinakati na cakacaka.\n7. Na itavi cava e lesi vei keda ena Maciu 28:18-20? Cava eda vakadeitaka?\n7 Eda ciqoma na veisureti i Jisu nida yalataka noda bula vei Jiova qai papitaiso. E sureti keda kece o Jisu meda lako vua, ena tu vakarau me ciqomi ira na vinakata dina mera qarava na Kalou. (Joni 6:37, 38) E dua dina na itavi dokai meda cakava na cakacaka e lesi Jisu kina o Jiova. Eda vakadeitaka gona ni na tiko vata kei keda o Jisu me tokoni keda ena cakacaka qori.—Wilika Maciu 28:18-20.\n“MONI VULI VEI AU”\nMo veivakacegui me vakataki Jisu (Raica na parakaravu 8-11) *\n8-9. Na cava era dau volekati Jisu kina na yalomalumalumu? Cava meda taroga?\n8 Era dau volekati Jisu na tamata yalomalumalumu. (Maciu 19:13, 14; Luke 7:37, 38) Na vuna? Meda dikeva mada na duidui ni nodra itovo na Farisi kei Jisu. Era dau dokadoka na iliuliu ni lotu qori qai sega ni dauloloma. (Maciu 12:9-14) Ia e dau yalomalumalumu o Jisu qai veikauaitaki. Era dau via rogo na Farisi qai dokadokataka na nodra itutu. Ia e cata o Jisu na mataqali rai va qori, e vakavulici ratou na nona tisaipeli me ratou dau yalomalumalumu qai qaravi ira eso tale. (Maciu 23:2, 6-11) Era dau rerevaki ira na Farisi na lewenivanua nira dau veivakasaurarataki. (Joni 9:13, 22) Ia e dau veivakacegui o Jisu ni dauloloma, e dau vosa tale ga vakayalovinaka.\n9 Vakacava o sa vakatotomuri Jisu tiko? Mo taroga: ‘Au dau kilai ena yalomalua kei na yalomalumalumu? Au dau tu vakarau meu cakava na cakacaka e rairai beci meu qaravi ira kina eso tale? Au dau veikauaitaki?’\n10. Na cava era vakila na tisaipeli i Jisu nira cakacaka vata kei koya?\n10 Nira cakacaka vata kei Jisu na nona tisaipeli, era vakila na vakacegu, era marautaka tale ga na cakacaka vata kei koya. E dau taleitaka o Jisu me vakavulici ira. (Luke 10:1, 19-21) E uqeti ira na nona tisaipeli mera dau taro, e tu vakarau tale ga me rogoci ira. (Maciu 16:13-16) Me vaka ga na bulabula ni kau e qaravi vinaka, era bulabula tale ga vakayalo na tisaipeli i Jisu nira maliwai koya. Era dau rogoca na ka kece e vakavulica, e vinaka tale ga na ivakarau ni nodra cakacaka.\nMo torovi rawarawa, dau veikauaitaki\nMo vakaitavi wasoma, gugumatua\nMo yalomalumalumu, cakacaka vakaukaua *\n11. Na cava meda taroga?\n11 Vakacava o lesi mo veiliutaki? Mo taroga: ‘Na cava era vakila o ira keimami cakacaka vata, se o ira e vale? Era vakila na vakacegu kei na marau? Au dau uqeta eso tale mera taro? Au dau yalorawarawa ni rogoca na nodra vakatutu?’ Meda kua vakadua ni vakataki ira na Farisi. Era dau cudruvi ira na via taro, era vakalolomataki ira tale ga na sega ni duavata kei na nodra rai.—Mari. 3:1-6; Joni 9:29-34.\n“ONI NA KUNEA KINA NA VAKACEGU”\n12-14. Na cava e veivakacegui kina na cakacaka e lesia vei keda o Jisu?\n12 Na cava e veivakacegui kina nida cakava na cakacaka e lesia vei keda o Jisu? E levu na vuna, ia meda dikeva mada e vica.\n13 Era vinaka na liutaki keda. O Jiova na noda iLiuliu Levu Duadua, e sega ni dau voravora se beci ira na nona tamata. E mareqeta na noda cakacaka. (Iper. 6:10) E solia na kaukaua meda qarava kina na noda itavi. (2 Kor. 4:7; Kala. 6:5, vmr.) E ivakaraitaki vinaka tale ga na noda Tui o Jisu ena itovo meda vakaraitaka. (Joni 13:15) Era tiko tale ga na qase ni ivavakoso era vakatawai keda, era saga mera vakatotomuria na nona ivakaraitaki na “ivakatawanisipi levu” o Jisu. (Iper. 13:20; 1 Pita 5:2) Era saga mera dau yalovinaka, veivakauqeti qai yaloqaqa nira veivakavulici, era karoni keda tale ga.\n14 Era tiko na noda itokani vinaka. O keda ga na tamata i Jiova e vakainaki na noda cakacaka, e levu tale ga noda itokani dauloloma. Vakasamataka mada: Eda cakacaka vata kei ira na tacida e vinaka na nodra itovo, era sega tale ga ni dau veisisivi. E levu na nodra taledi, ia era sega ni tukutukuni ira, era okati ira na tacidra mera uasivi ira. Era sega wale ga ni cakacaka vata kei keda, ia eda veitokani. E dei na noda veilomani, era tu vakarau mera bolemate ena vukuda!\n15. Meda raica vakacava na cakacaka eda qarava?\n15 E vinaka duadua na cakacaka eda qarava. Eda vakavulici ira na lewenivanua ena ka dina me baleti Jiova, eda vakatakila tale ga na lasu e vakatetea na Tevoro. (Joni 8:44) E vakararawataki ira na tamata o Setani ena levu na lasu mera yalolailai kina. Kena ivakaraitaki, e vinakata meda vakabauta ni o Jiova ena sega ni vosota noda cala, e sega tale ga ni lomani keda. Qori e dua na lasu levu e veivakayalolailaitaki! Nida “lako” vei Karisito, e vosoti na noda cala. E lomani keda vakalevu o Jiova. (Roma 8:32, 38, 39) Eda marautaka vakalevu meda vukei ira na lewenivanua mera nuitaki Jiova, eda raica tale ga nira veisautaka na ivakarau ni nodra bula!\nVAKACEGUI TIKO GA NI O COLA NA IVUA NEI JISU\n16. E duidui vakacava na ivua e kerea o Jisu meda cola kei na so tale na itavi?\n16 E duidui na ivua e kerea o Jisu meda cola kei na so tale na itavi meda qarava. Kena ivakaraitaki, levu era dau oca ni cava e dua na siga ni cakacaka saumi, era sega tale ga ni lomavakacegu. Ia e duidui sara nida vakayagataka noda gauna meda qaravi Jiova kina kei Karisito. Eda marau, eda lomavakacegu tale ga. Eda na rairai oca ni cava e dua na siga ni cakacaka, ia eda sasaga ga meda tiko ena soqoni. Nida lesu i vale, eda vakacegui, eda vakaukauataki. Qori tale ga na ka eda vakila nida vunau kei na noda vuli vakataki keda!\n17. Me vakacava na noda rai? Na cava meda vakasamataka vinaka?\n17 E bibi me donu na noda rai ni vakaiyalayala ga na noda kaukaua. E dodonu gona meda vakasamataka vinaka na ka eda via cakava. Kena ivakaraitaki, eda rawa ni vakalusia na noda igu nida saga meda kumuna na ka vakayago. Dikeva na ka e kaya o Jisu ni tarogi koya na cauravou vutuniyau: “Na cava meu cakava meu bula tawamudu kina?” E muria tiko na cauravou qori na Lawa. E macala ni cauravou vinaka, ni vakamatatataka na Kosipeli i Marika ni “dua na ka nona lomani koya” o Jisu. E mani sureti koya o Jisu: “Lai volitaka na ka kece e tu vei iko . . . oti mo mai muri au.” E lomalomarua na cauravou qori, kena rairai ni sega ni via biuta na ‘levu ni iyau e taukena.’ (Mari. 10:17-22) Cava e yaco? E sega ni via cola na ivua nei Jisu, e mani bobula tiko ga ena “iYau.” (Maciu 6:24) Ke o biuti iko ena kena ituvaki na cauravou ya, na cava o na cakava?\n18. Na cava meda dau cakava ena so na gauna? Na vuna?\n18 E vinaka meda dau vakasamataka ena so na gauna na ka eda vakaliuca tiko. Na vuna? Me rawa nida vakayagataka vakavinaka na noda kaukaua. Qo na ka e tukuna e dua na cauravou itabagone o Mark: “Vica vata na yabaki noqu nanuma tu niu sa bula rawarawa tiko. Au painia, ia au dau vakasamataka tu ga na ilavo kei na sala meu rawata kina na bula vinaka. Au vaqaqa se cava au lomaocaoca tiko kina. Au qai liaca niu qara tiko ga na ka au vinakata, au solia tiko vei Jiova na ivovo ni noqu gauna kei na igu.” E mani veisautaka o Mark na nona ivakarau ni bula kei na nona rai me solia e levu na gauna vei Jiova. E kaya: “Au dau lomaleqataka na ilavo ena so na gauna, ia ena veitokoni i Jiova kei Jisu, au dei tiko ga ena noqu veiqaravi.”\n19. Na cava e bibi kina me donu tiko ga na noda rai?\n19 Nida cola na ivua nei Jisu, eda na vakacegui tiko ga nida cakava e tolu na ka. Kena imatai, me donu tiko ga na noda rai. Eda qarava tiko na itavi e lesia o Jiova, kena ibalebale me caka ena kena ivakarau e vinakata. Eda tamata cakacaka, o Jiova na noda Turaga. (Luke 17:10) Ke da saga meda cakava na itavi qori ena kena ivakarau ga eda vinakata, ena dredre. Vakasamataka mada e dua na bulumakau kaukaua e via lewa ga na vanua e lakova, e sega ni vakamalumalumu ena ivua e vakarautaka na kena itaukei. Ena rawa ni mavoa, e oca tale ga. Ia o keda, nida cakava na cakacaka i Jiova ena kena ivakarau e vinakata, eda na qarava rawa na itavi eda nanuma ni dredre. Eda na vosota tale ga na ituvaki eda nanuma nida sega ni taqea rawa. Nanuma tiko ni sega ni dua e rawa ni tarova na inaki i Jiova!—Roma 8:31; 1 Joni 4:4.\n20. Na cava me noda inaki nida mai cola na ivua nei Jisu?\n20 Kena ikarua, meda cakava na ka ena inaki vinaka. Me noda inaki meda vakalagilagia na Tamada dauloloma o Jiova. Ena gauna i Jisu, era sega ni marau o ira na cakava na ka ena kocokoco se nanumi ira ga, era biuta tale ga na ivua nei Jisu. (Joni 6:25-27, 51, 60, 66; Fpai. 3:18, 19) Ia vakacava o ira na cakava na ka nira lomana na Kalou kei na kainodra? Era marau ni cola na ivua nei Jisu ena nodra bula taucoko e vuravura, era nuitaka mera veiliutaki kei Karisito i lomalagi. Eda na marau tale ga nida cola na ivua nei Jisu ena inaki vinaka.\n21. Me vaka e cavuti ena Maciu 6:31-33, na cava meda namaka vei Jiova?\n21 Kena ikatolu, me donu na ka eda namaka. Eda sa digia meda vakuai keda, meda gumatua tale ga ena noda veiqaravi. E vakasalataki keda o Jisu nida na vakacacani. Meda namaka gona ni na solia vei keda o Jiova na kaukaua meda vosota kina na veika dredre. Na levu ga ni noda vosota, eda na dei tiko ga. (Jeme. 1:2-4) Na cava tale meda namaka? Ni na vakarautaka o Jiova na ka meda bula kina, ena vakatawai keda o Jisu, era na vakayaloqaqataki keda tale ga na tacida. (Wilika Maciu 6:31-33; Joni 10:14; 1 Ces. 5:11) Io, e vakarautaka o Jiova na ka kece meda vosota kina na veika dredre.\n22. Na cava meda vakavinavinakataka?\n22 Na marama e vakabula o Jisu e vakacegui ga ena siga e vakabulai kina. Ia e rawa ni tawamudu na vakacegu qori ke mai tisaipeli yalodina i Karisito. Na cava mada e qai vakatulewataka? Ke digia me cola na ivua e vakarautaka o Jisu, vakasamataka na ka ena vakalougatataki kina, oya me veiliutaki kei Jisu i lomalagi! Ena sega ni matewale na ka kece e vakuai koya kina me muri Karisito. Ke da bula tawamudu i lomalagi se vuravura, eda na vakavinavinaka vakalevu nida ciqoma na veisureti i Jisu: “Ni lako mai vei au!”\nEda “lako” vakacava vei Jisu?\nNa cava e veivakacegui kina na cakacaka e lesia vei keda o Jisu?\nEda na vakacegui tiko ga vakacava nida cola na ivua nei Jisu?\nSERE 13 Karisito na Noda iVakaraitaki\n^ para. 5 E sureti keda o Jisu meda lako vua. Na cava meda cakava meda ciqoma kina na nona veisureti? Eda na veivosakitaka ena ulutaga qo na kena isau, eda na vulica tale ga na sala eda na vakacegui kina nida cakacaka vata kei Karisito.\n^ para. 60 IVAKAMACALA NI IYALOYALO: Levu na sala e dau veivakacegui kina o Jisu.\n^ para. 66 IVAKAMACALA NI IYALOYALO: E veivakacegui tale ga va qori e dua na tacida tagane.\nEra Talei Vei Jiova na Yalomalumalumu\nE iTukutuku Vinaka na Amaketoni!\nVuna Meda Vakamalumalumu Kina Vei Jiova—Eda na Cakava Vakacava?\n‘Raica! E Dua na iSoqosoqo Levu’\nText Sala me download kina na ka e tabaki NA VALE NI VAKATAWA (ITABATABA E VULICI) Seviteba 2019\nNA VALE NI VAKATAWA (ITABATABA E VULICI) Seviteba 2019


Cakacaka 21 | iVolatabu ena Internet | Vakadewa ni Vuravura Vou\nNodra Cakacaka na Yapositolo 21:1-40\nLako i Jerusalemi (1-14)\nYaco i Jerusalemi (15-19)\nMuria o Paula nodra ivakasala na qase (20-26)\nTubu na maue ena valenisoro, vesu o Paula (27-36)\nVakadonui me vosa o Paula vei ira na ilala levu (37-40)\n21 Keimami sa qai veitalatala rawa, keitou soko sara yani. E mua vakadodonu na waqa i Kosa, na siga tarava keitou kele yani i Roti, mai kea keitou soko sara i Patara. 2 Keitou mani donuya e dua na waqa e soko i Finaisi, keitou vodo sara kina. 3 Keitou soko sivita na yanuyanu o Saipurusi e ciri koto ena imawi, yaco sara yani i Siria, keitou lai kele e Taia me sobu kina na iusana. 4 Keitou vaqaqara, keitou kunei ira sara na tisaipeli, keitou mani cegu e kea me vitu na siga. Ia mai na ka era kila rawa ena veiuqeti ni yalo tabu, era tukuna vakavica vei Paula me kua ni butuki Jerusalemi.+ 5 Ni cava na siga keitou tiko kina e kea, keitou sa qai biubiu. Ia era lako kece mai mera talaci keitou ena taudaku ni koro, ra wili kina na yalewa kei na gone. Keimami mani tekiduru e matasawa me keimami masu. 6 Ni keimami veivakamocetaki oti, keitou vodo sara i waqa, era lesu yani ina nodra itikotiko. 7 E biu o Taia, sa mua na ilakolako i Toleme, ni keitou yaco yani keitou lai vakabula vei ira na veitacini, keitou mani siga dua vei ira. 8 Keitou biubiu ena siga tarava qai yaco sara i Sisaria. Keitou curu ina vale i Filipi na dauvunau, e dua vei ratou na vitu na tagane,+ keitou vakaicili ena nona vale. 9 O Filipi e va na luvena eratou se goneyalewa, eratou dau parofisai.+ 10 Ni sa oti e vica na siga neitou tiko e kea, e lako sobu mai Jutia e dua na parofita na yacana o Akapo,+ 11 e lako mai vei keitou, e taura na beleti i Paula, vesuka na yavana kei na ligana qai kaya: “Me vaka e kaya na yalo tabu, ‘Era na lai vesuka va qo na itaukei ni beleti qo na Jiu e Jerusalemi,+ ra qai soli koya ina ligadra na lewe ni veimatanitu.’”+ 12 Ni keimami rogoca qo, keimami sa qai vakamasuti koya, o keitou kei ira na lewenivanua ya me kua ni lako i Jerusalemi. 13 Sa qai sauma o Paula: “Na cava oni tagicaka? Oni via vakayalolailaitaki au? Au sa tu vakarau meu vesu meu mate tale ga e Jerusalemi ena vuku ni yaca ni Turaga o Jisu.”+ 14 Ni keimami sega ni veisautaka rawa na lomana, keimami sa qai duavata ena neimami kaya: “Me yaco ga na loma i Jiova.”* 15 Ni oti e vica na siga keitou vakasosolo qai lako sara i Jerusalemi. 16 Era tomani keitou eso na tisaipeli mai Sisaria mera kauti keitou ina neitou icili, na itaukei ni icili o Nasoni na kai Saipurusi, e dua sa tisaipeli dede tu mai. 17 Ni keitou yaco yani i Jerusalemi, dua na ka nodra marautaki keitou na veitacini. 18 Ia ena siga tarava, keimami lako vata kei Paula me keimami lai sotavi Jemesa,+ era tiko tale ga e kea na qase kece. 19 E vakabula vei ira o Paula qai vakamatatataka na ka e cakava na Kalou vei ira na veimatanitu ena nona cakacaka vakaitalatala. 20 Era vakalagilagia na Kalou nira rogoca oti qo, ra qai kaya vua: “Taci keimami, Paula, o sa na raica na nodra sa vakabauta e vica vata na udolu na Jiu, ra qai muria kece vagumatua na Lawa.+ 21 Ia era rogoca na Jiu qori ni o sa vakavulici ira tiko na Jiu kece ena veimatanitu ena dua na ka e veisaqasaqa kei na Lawa e vola o Mosese, mera kua ni cilivi na luvedra se mera kua ni muria na ivakarau vakaJiu.+ 22 Cava me caka? Era na rogoca ni o sa yaco mai. 23 O koya gona, cakava mada na ka keimami tukuna qo vei iko: E tiko qo e va na tagane eratou a bubului. 24 Mo lako vata kei ratou na tagane qo, mo dou vakasavasavataki kemudou me vaka na kena ivalavala e vakarota na Lawa, mo sauma na ka kece me na saumi, me tasi tale ga na uludratou. Era na qai kila kece kina ni sega ni dina na itukutuku vuka era rogoca me baleti iko, ni dodonu na nomu ivalavala o qai muria tiko na Lawa.+ 25 Ena vukudra na vakabauta mai na veimatanitu, sa vakau yani qori na neitou vakatulewa mera vakatabui ira mai na ka e cabori ina matakau,+ na dra,+ na ka e kuna,*+ kei na veiyacovi tawadodonu.”+ 26 Mani kauti ratou na tagane qo o Paula ena siga e tarava me ratou lai vakasavasavataki me vaka na kena ivalavala e vakarota na Lawa,+ e lako tale ga ina valenisoro me lai vakaraitaka na gauna me na oti kina nodratou vakasavasavataki ratou, ni sa na cabo kina na nodratou dui isoro. 27 Ni vakarau cava na vitu na siga, era raici koya sara na Jiu mai Esia ni tiko ena valenisoro, era mani vakauqeti ira na ilala levu era tiko e kea, tini sara mera vesuki koya, 28 ra qai kailavaka: “Kemuni na Isireli, ni mai veivuke! Na tagane sara ga qo e vakavulici ira tiko na tamata kece ena veivanua mera cati ira na kainoda, na noda Lawa, kei na vanua qo. Kena ikuri e kauti ira sara na kai Kirisi ina valenisoro qai vakadukadukalitaka na vanua tabu qo.”+ 29 Era kaya qori nira raici Paula vata kei Tirofimo+ na kai Efeso ena koro, era mani nanuma ni kauti koya yani o Paula ina valenisoro. 30 Mani tubu kina na maue ena koro taucoko, era cici kece ina valenisoro na lewenivanua, era vesuki Paula ra qai yarataki koya ina taudaku ni valenisoro. E tasogo vakasauri na katuba. 31 Nira saga tiko mera vakamatei koya, e lai rogoca sara na komada ni mataivalu ni sa tiko yavavala o Jerusalemi taucoko. 32 E sega ni bera nona cici sobu vei ira, e kauta eso na sotia kei na turaganivalu. Nira raica na komada ni mataivalu kei ira na sotia, e mudu vakasauri nodra mokulaki Paula. 33 E toso yani na komada, e tauri koya qai vakarota me vesu ena rua na sinucodo.+ E taroga se o cei o koya, na cava nona cala. 34 Eso era kailavaka mai e dua na ka, eso tale e duatani tale na ka. Ni sega ni vakadeitaka rawa e dua na ka na komada ena nodra veilecayaki, mani vakarota mera kauti koya ina keba ni mataivalu. 35 Ni yaco o Paula ena ikabakaba, era kauti koya yani vakatotolo na sotia nira sa qai voravora ga na lewenivanua. 36 Era muri tiko ga mai na ilala levu ra qai kailavaka: “Vakamatea!” 37 Ni vakarau curu ina keba ni mataivalu, e qai kaya o Paula vei koya na komada ni mataivalu: “Rawa niu tukuna vei kemuni e dua na ka?” E kaya na komada: “O kila na vosa vaKirisi? 38 Sega ni o iko ga na kai Ijipita a bukana na saqati ni matanitu ena dua na gauna sa oti, o kauta e dua na ilala era le 4,000 na tagane dauveivakamatei ina vanua talasiga?” 39 Mani kaya o Paula: “O yau na Jiu+ mai Tarisu+ e Silisia, e kilai levu na noqu koro. O koya gona, au vakamasuti kemuni moni solia mada vei au na gauna meu vosa kina vei ira na lewenivanua.” 40 Ni sa vakadonui, e qai vakatabataba yani vei ira o Paula ena ikabakaba e tucake tu kina. Nira sa vakanomodi kece, sa qai vosa vei ira ena vosa vakaIperiu,+ e kaya:\n^ Raica na vmr ni Cak 15:20.


Au sa Vinaka Li? Au na Rawata Li?\nSoqoni Raraba ni Marama\nAu na Kauta Mai na Rarama ni Kosipeli ki na Noqu Vale\nNa Dau ni Veivakabulai\nTucake ena Kaukauwa, Marama e Saioni\niKava ni Tabavale, iOtioti ni Katuba\nA Ka Levu Vakaidina na Nona iTuvatuva na Noda Kalou!\n“Lako Mai, Mo Muri Au” mo Vakayacora na Loloma kei na Veiqaravi sa va-Karisito\nNa Gagadre Vakaidina ni Yalo\n“Au na Vakatubura e Dua na Parofita Digitaki”\nNa Turaga o Jisu Karisito sa Vakavulica vei Keda Meda Masu\nDua na iVakadinadina Bula ni Kalou\nGumatua ena iVakadinadina Baleti Jisu\nRaica na iVola, Raica na Turaga\n“Tiko Ga ena Noqu Loloma”\nMe Baleta Noda Vakatorocaketaki kei na Vuli Vakayalo\nMo Gugumatua ena Vukui Karisito\nWasei ni Kosipeli Vakalesuimai\nSoqoni ni Matabete\nMata ki na Lotu\nE Tiko na Kaukauwa ena iVola Oqo\nLeGrand R. Curtis Jr\nVuli Mai vei Alama kei Amuleki\nIo Ena Kaukauwa Sara Kina Ko Koya\nVakavuvuli kei na Yalayala\nNa Sala Vinaka Sara ni Bulamarau\nReki kei na Bulabula Vakayalo\nSa Rawa ni Vukei Keda na Sakaramede Meda Vakatabui\nNa Yavu Levu ni Veivueti\nKeitou na Lako Vei Cei?\nNa Veivakalougatataki ni Sokalou\nNa Turaganilewa Yalododonu\nVakavinavinaka ena Siga ni Vakacecegu\nSoqoni ena Yakavi ni Siga Tabu\n“Kevaka Dou sa Kilai Au”\nNa iVunau i Karisito\nDe Ko ni Guilecava\nNa Kalou ena Tavoya na Wainimata Kecega\nSega na Reki Levu Cake Ena Kena Kilai ni Ra sa Kila\nVeivutuni: Dua na Digidigi Rekitaki\nMai vei Elder J. Devn Cornish\nKevaka o ni na tovolea vakaidina ka sega ni veivakaduiduitaki se veivorati—veivutuni voli ka kerea tiko na loloma soliwale—sa na rawa vei iko mo na “vinaka kaya.”\nKemuni na ganequ kei na taciqu, sa veivakalougatataki dina meda soqoni vata ka vakatavulici mai vei ira na italai ni Turaga. E sega li ni ka totoka na sala e vuqa e tuberi keda ka vakalougatataki keda kina na Tamada Vakalomalagi? E vinakati keda vakaidina o Koya meda lesu yani ki vale.\nDonuya na veigauna ni kune loloma niu a vuniwai gone voli ka biubiu mai na koronivuli ni vulivuniwai, au a vakadonui ki na dua na parokaramu veibolei ena tabana ni veituberi vakavuniwai kivei ira na lalai ena dua na parokaramu veiqali vinaka. Niu sotavi ira na vulivuniwai tale e so, au vakila ni vaka me a lailai duadua na noqu kilaka kei na vakavakarau. Au vakananuma ni sa sega na sala au na rawa ni veiraurau kina kei na vo ni ilawalawa.\nEna ikatolu ni neimami vula, au a dabe toka ena siteseni ni nasi e valenibula ena dua na bogi levu, mai tagi voli yani ka moce sara ena noqu a tovolea tiko meu vakalewena na ivolatara ni nona vakacurumi e dua na gonetagane lailai tauvi niumonia. Au a sega mada ni se bau yalolailai ena noqu bula. Au sega ni vakasamataka rawa na iwalewale meu na qarava kina na niumonia kivua e dua na yabaki 10. Au sa tekivu vakananuma na cava au cakava tiko ekea.\nEna gauna vataga oya, a vakataqara ki tabaqu na ligana e dua na vuniwai qasecake. A torogi au seu sa vakaevei tiko, kau mani talaucaka na noqu nuiqawaqawa kei na rere. Na ka e tukuna a veisautaka na noqu bula. A tukuna o koya vei au na levu ni nodra dokai au o ira taucoko na vuniwai qasecake tale e so kei na nodra nanuma ni na yaco meu na dua na vuniwai vakairogorogo. Vakalekaleka, a vakabauti au o koya ena dua na gauna au a sega tu madaga ni vakabauti au.\nMe vakataka na ka au sotava, era dau taroga wasoma na noda lewenilotu, “Au sa vinaka li vakaiau?” se “Au na rawata li vakaidina na matanitu vakasilesitieli?” Sa vakakina, sa sega na ka e “vinaka kaya.” Sega ni dua vei keda e rawa ni “rawata” se “ganita” na nona vakabulai, ia sa matau tu meda vatavatairalagotaka kevaka eda na vakadonui mai vua na Turaga, oya na vuna au kila vakamatata kina na veitaro oqo.\nSo na gauna ni da laki lotu, eda sa yalolailai mai na veisureti yalovinaka sara madaga meda vakavinakataki keda. Eda vakasamataka lo, “Au sega ni rawa ni cakava taucoko na veika oqo” se “Au na sega ni vinaka cake me vakataki ira taucoko oqo.” De dua ena tautauvata cake na ka eda vakila me vakataki au ena valenibula ena bogi oya.\nYalovinaka, na taciqu kei na ganequ daulomani, sa dodonu meda kakua na vakatauvatani keda ki vei ira tale e so. Eda na vakararawataki keda wale tu ga ena veisivisivi kei na veivakatauvatani. Eda vakatulewataka cala na keda yaga mai na veika e tiko se sega vei keda kei mai na nodra nanuma tale e so. Kevaka meda na veivakatauvatani, meda vakatautauvatataka mada na keda ituvaki ena gauna eliu ki na kena nikua—kei na ituvaki eda na via vakakina ena veigauna mai muri. Na vakanananu duadua ga e manata me baleti keda oya na ka e nanuma na Tamada Vakalomalagi me baleti keda. Yalovinaka tarogi Koya mada se cava e nanuma tu o Koya me baleti iko. Ena veivakadodonutaki o Koya ka sega ni vakayalolailaitaki keda; oqori na ivadi nei Setani.\nMeu na vakadodonu ka vakamatata sara mada. Na isau ni veitaro “Au sa vinaka li?” kei na “Au na rawata li?” oya na “Io! O sa na qai vinaka dina” kei na “Io, o na rawata vakaidina kevaka ga o veivutuni tiko ka sega ni veidutaitaki se veileti.” Na Kalou ni lomalagi e sega ni dua na daunilewa tawaveinanumi ka vakaraica voli na veiulubale me kauti keda tani kina mai na qito. Sai Koya na Tamada lomani vinaka sara, ka gadreva tu vakalevu sara me ra lesu taucoko tale yani i vale na Luvena ka bula vata kei Koya vakamatavuvale me tawamudu. A solia vakaidina o Koya na Luvena Duabau Ga sa Vakatubura meda kakua ni rusa ia meda rawata ga na bula tawamudu!1 Yalovinaka vakadinata, ka yalovinaka tauri nuinui kei na vakacegu mai na dina tawamudu oqo. Sa gadreva tu na Tamada Vakalomalagi meda cakava vakakina! Oya na Nona cakacaka kei na Nona lagilagi.2\nAu taleitaka na sala a vakayagataka o Peresitedi Gordon B. Hinckley me vakatavulica kina na ivakavuvuli oqo. Au rogoci koya ni kaya ena vuqa na gauna, “Kemuni na taciqu kei na ganequ, na ka ga e namaka na Turaga vei keda oya meda tovolea, ia mo na tovolea vakaidina!”3\nNa “tovolea voli vakaidina” sa kena ibalebale na noda caka vinaka duadua, na vakilai ni vanua eda gadreva me vakavinakataki, ka qai tovolei tale. Ena kena vakamatautaki, eda sa volekata tikoga na Turaga; eda vakila vakalevu sara na Yalona,4 ka da ciqoma e levu sara na Nona loloma soliwale, se veivuke.5\nEna so na gauna, au nanuma eda sega ni vakila rawa na levu ni nona via vukei keda tu na Turaga. Au taleitaka na vosa nei Elder David A. Bednar, ka kaya:\n“Levu vei keda e kila vakamatata ni Veisorovaki e sa baleti ira na cakacala. Au sega ni vakadeitaka sara, ia, eda kila vakamatatata ni Veisorovaki e sa baleti ira talega na yalododonu. …\n“… Na Veisorovaki e vakarautaka na veivuke kivei keda meda ulabaleta ka vorata na ka ca ka cakacaka ka yaco meda vinaka. …\n“‘… Mai na … na loloma soliwale ni Turaga era ciqoma kina na … tamata yadua na kaukauwa kei na veivuke me ra cakava na ka vinaka era a sega beka ni rawa ni cakava. … Na loloma soliwale oqo e sa dua na kaukauwa veivakacegui …’ [“Grace” ena Bible Dictionary; vakamatatataki] … se veivuke vakalomalagi eda gadreva vakalevu tu me vakadeitaki keda ki na matanitu vakasilesitieli.”6\nNa ka ga meda cakava meda ciqoma kina na veivuke vakalomalagi oqo oya meda kerea ka qai cakacakataka ena veivakauqeti dodonu eda ciqoma kina.\nNa itukutuku matanidavui oya ni da sa veivutuni ena yalovinaka, na noda ivalavala ca taumada ena sega ni tarova na noda vakacerecerei. Sa tukuna vei keda o Moronai me baleti ira na daucakacala ena nona gauna: “Ia era na vosoti ena veigauna kecega era sa veivutuni kina ena yalodina.”7\nKa sa tukuna vakai-Koya na Turaga me baleta na tamata ivalavala ca:\n“Ia kevaka sa vakatusa na nona ivalavala ca vei iko kei au talega, ka veivutunitaka vakaidina sara, mo vosoti koya, kau na vosoti koya talega.\n“Io ena veigauna kece era veivutuni kina na noqu tamata au na vosota kina na nodra talaidredre vei au.”8\nKevaka eda na veivutuni vakaidina, ena vosoti keda dina na Kalou, kevaka madaga eda vakayacora tale na cakacala vataga ena veigauna. Me vaka a kaya o Elder Jeffrey R. Holland: “Se vakacava na levu ni madigi o nanuma ni o sa calata, se vakacava na levu ni cala o nanuma ni o sa cakava … , au vakadinadinataka ni o sega ni sa lako sivita na vanua e rawa ni yacova na loloma vakalou. E sega ni rawa vei iko mo lutudromu sivita na rarama tawavakaiyalayala ni Veisorovaki i Karisito.”9\nOqo e sega sara ni kena ibalebale ni sa daumaka na ivalavala ca. E dau tu ga na revurevu ni ivalavala ca. Na ivalavala ca e dau vakaleqa ka vakamavoataka ruarua na tamata cakacala kei ira na rawai ena nona ivalavala ca. Na veivutuni dina e sega ni rawarawa.10 Ia, kila vakamatata mada ni dina ga e kauta tani na Kalou na cala kei na vatuka ni noda ivalavala ca ni da veivutuni ena yalodina, ena rairai sega mada ni kauta tani kusarawa taucoko o Koya na revurevu ni noda ivalavala ca. So na gauna era toka vata kei keda ena noda bula taucoko. Na ivalavala ca e ca duadua oya na ivalavala ca nakiti taumada ka kaya kina e dua, “Sa rawa niu cakacala oqo ka veivutuni malua.” Au vakabauta ni oqo e sa dua na veivakalialiai vakaitamera me baleta na solibula kei na vakararawataki i Jisu Karisito.\nA tukuna vakai-Koya na Turaga, “Raica koi au na Turaga au sa sega sara ni vakadonuya nai valavala ca.”11\nKa cauraka o Alama, “Raica au sa kaya vei iko, ko na sega ni kune marau ena nomu ivalavala ca.”12\nDua na vuna e dina saraga kina na vosa nei Alama oya ena veicakacala veitaravi kece, eda sa vakayawaki keda mai vua na Yalotabu, eda yalolailai, ka qai muduka na veivutuni. Ia au tokaruataka, mai na Veisorovaki ni iVakabula, sa rawa ni da veivutuni ka vosoti vakataucoko, ena gauna ga e sa yalodina kina na noda veivutuni.\nSa sega ni dodonu meda veivakaduiduitaki ka qai veivutuni. Ena sega ni cakacaka meda vakadonui keda ena noda ivalavala ca ni tukuni, “Sa kila na Kalou ni sa rui ka dredre sara vei au, ka sa vakadonui au o Koya ena kequ ituvaki.” Na “tovolea voli vakaidina” sa kena ibalebale eda vakayacora voli ni da sa dewa cake vakaoti ki na ivakatagedegede ni Turaga, ka sa vakamacalataki vakamatata tu ena veitaro eda a tarogi kina me rawa ni tauri e dua na ivolatara ni valetabu.\nNa ka tale ena kaliraki keda tani mai lomalagi ka tawasei keda mai na veivuke eda gadreva oqo oya na veivorati. Mai na ivola nei Mosese, eda vulica ni a vakasavi sobu mai o Setani baleta na veivorati.13 Eda sa veivorati ena gauna cavaga eda kaya kina ena vunilomada, “Au sega ni gadreva na Kalou, ka sa sega ni dodonu meu veivutuni.”\nEna noqui tutu vaka vuniwai ena qaravi ni lalai, au kila kevaka e dua e sega ni gadreva tu na veiqaravi ni veivakabulai, sa na rawa ni vakavuna na mate vakayago sega ni gadrevi. E tautauvata, ni da vorata na Kalou, eda sa sega ni gadreva na nona veivuke kei na inuinui duadua ga, o Jisu Karisito, ka vakavuna na mate vakayalo. Sega ni dua vei keda e rawata oqo ena nona kaukauwa walega. Sega ni dua vei keda ena rawa ni “vinaka kaya,” vakatau ga mai na isolisoli kei na loloma veivueti i Jisu Karisito,14 ia baleta ni doka na Kalou na noda galala ni digidigi, eda na sega ni rawa ni vakabulai talega kevaka eda sega ni tovolea voli. O ya na iwalewale e cakacaka kina na veidutaitaki ni loloma soliwale kei na cakacaka. Sa rawa ni da vakanuinuitaki Karisito baleta ni vinakata o Koya me veivuke ka veisautaki keda. Vakaidina, sa vukei iko rawa tiko o Koya. Cegu mada ka raicalesu ka vakila na Nona veivuke ki na nomu bula.\nAu vakadinadinataka vei kemuni ni kevaka o ni na tovolea vakaidina ka sega ni veivakaduiduitaki se veivorati—veivutuni voli ka kerea tiko na loloma soliwale, se na veivuke, i Karisito—sa na rawa vei iko mo na “vinaka kaya,” o ya, mo vakadonui mai vua na Turaga; o sa na lako curuma na matanitu vakasilesitieli, ni bula savasava tu vei Karisito; ka na ciqoma na veivakalougatataki kei na lagilagi kei na reki e gadreva tu na Kalou kivei ira yadua na Luvena vakasakiti—oka vakatabakidua kina o iko kei au. Au vakadinadinataka ni bula na Kalou ka vinakati keda meda lako yani ki vale. Au vakadinadinataka ni bula tiko o Jisu Karisito. Ena yaca tabu o Jisu Karisito, emeni.\nRaica na Joni 3:16.\nRaica na Mosese 1:39.\nNa malanivosa saraga oqo mai vei Peresitedi Hinckley e sega ni tabaki tu, ia sa katoni tu na kena oqo: “Cakava ga na kena vinaka o rawata, ia vakadeitaki ni sa nomu vinaka duadua” (“A Challenging Time—a Wonderful Time,” Teaching Seminary: Preservice Readings [Church Educational System manual, 2004], 18). A kaya talega o koya: “Yalovinaka kakua ni vakayalolailaitaki iko ena vakanananu ni tawarawa. Kakua ni caka takete o na sega ni yacova rawa. Cakava ga na veika o rawata, ena sala vinaka duadua o kila, ka na vakadonuya na Turaga na nomu sasaga” (“Cadra ki na iTutu Vakalou e tiko vei Iko,” Ensign, Nove. 1989, 96).\nRaica na Vunau kei na Veiyalayalati 50:24.\nRaica na Ica 12:27.\nDavid A. Bednar, “The Atonement and the Journey of Mortality,” Liahona, Apr. 2012, 14.\nJeffrey R. Holland, “Na Tamata Cakacaka ena Were ni Vaini,” Liaona, Me 2012, 33.\nRaica na Vunau kei na Veiyalayalati 19:15–19.\nVunau kei na Veiyalayalati 1:31.\nRaica na Mosese 4:3.\nRaica na 2 Nifai 2:6–8.


Vakacava a Sucu Sara ga o Jisu ena Tiseba? | Kaya na iVolatabu\nA Sucu O Jisu ena Tiseba\nE SEGA ni tukuna na iVolatabu na tikinisiga se na vula a sucu kina o Jisu. Ia nida dikeva na itukutuku ena iVolatabu eda rawa ni vakadeitaka ni a sega ni sucu o koya ena vula o Tiseba.\nE yaga meda kila se dau vakacava tu na draki e Peceliema, na koro a sucu kina o Jisu, ena vula o Tiseba. Ena nodra ivolanivula na Jiu na vula o Kisiliu (veitaudonui kei na Noveba/Tiseba) e dau draki batabata, tau tale ga vakalevu na uca. Na vula e tarava, na Tebeth (veitaudonui kei na Tiseba/Janueri) e dau liliwa sara na draki, dau tau ena so na gauna na ucacevata ena veitokaitua. Na cava tale e kaya na iVolatabu me baleta na draki ena yasayasa ya?\nEra vakadeitaka tale eso era vola na iVolatabu ni vula o Chislev a vula ni draki batabata kei na uca. Kena ivakaraitaki, e vola o Esera nira “sautaninini ena vuku ni . . . uca bi” e dua na ilawalawa era soqoni vata e Jerusalemi ena “ikaciwa ni vula [Kisiliu], ena ika20 ni siga ni vula.” Qai volaitukutukutaka o Esera na ka era kaya sara ga na ilawalawa ya me baleta na draki: E “gauna ni uca. E sega ni rawa na duri e tuba.” (Esera 10:9, 13; Jeremaia 36:22) Sa rauta mera sega ni dau tu e tuba na qelenisipi kei ira na ivakatawanisipi ena yasayasa ya ena veibogi ni vula o Tiseba!\nIa e vakaraitaka na iVolatabu nira qarava tiko nodra sipi e tuba na ivakatawa ena bogi e sucu kina o Jisu. E kaya sara mada ga o Luke: “Eratou tu e tautuba ena bogi eso na ivakatawanisipi ena vanua ya, eratou veisau yadra tiko ena vakatawai ni nodra qelenisipi” volekati Peceliema. (Luke 2:8-12) Eda dikeva eke nira tiko voli e tuba na ivakatawanisipi, sega wale ga ena loma ni siga, ia era vakatawasipi tiko ena bogi. Vakacava era na cakava qo ke ra donuya na draki liliwa kei na vulaiuca e dau tarai Peceliema ena Tiseba? Sega sara! E macala gona mai na veika a yaco tiko ena gauna a sucu kina o Jisu ni a sega ni sucu o koya ena vula o Tiseba. *\nE tukuna vakamatata na iVolatabu na tikinisiga kei na vula a mate kina o Jisu, ia e sega ni tukuna vakadodonu na gauna a sucu kina. E veiganiti qo nida nanuma na vosa i Tui Solomoni: “E vinaka na yaca rogo vinaka e ca na waiwai talei, e vinaka na siga ni mate e ca na siga ni sucu.” (Dauvunau 7:1) Eda sega gona ni kurabui ni tukuna vakamatailalai na iVolatabu na cakacaka vakaitalatala kei na mate i Jisu, ia e vica ga na ka e tukuni me baleta na gauna e sucu kina.\nEra tiko e tautuba ena bogi na ivakatawa kei na nodra sipi ena gauna a sucu kina o Jisu\n^ para. 1 Ena so tale na ivakamacala, raica na ivola Reasoning From the Scriptures, tabana e 176-179, tabaka na iVakadinadina i Jiova.\niMeli iMeli A Sucu O Jisu ena Tiseba\nA Sucu O Jisu ena Tiseba?


The Fiji Times Online | Nai Lalakai Online | Nai vosavosa vaka-Viti\nNai vosavosa vaka-Viti Viliame Ravai | Monday, March 12, 2018\nVakamacala: Na duva e dua na mataqali wasala toloilevu toka ni baravi veivatu kei na veidogo, drau lumisa lelevu toka, se lalai piqi siawa, vua rabaraba na vaka na vua ni walai. Na wakana e tuki me mate kina na ika. Ni dua na tamata e va qo na nona ivakarau ena qai cavuti vua na ivosavosa qo: vaka na ika duvani baleta ni tatabalebale ka sesevaki koya mai na nona ilakolako.\nVakamacala: E so na uciwai lalai e dau maca ni Dausiga vakabalavu na vanua. Ni maca oya sa qai kune tu na laqere se na qereqere ena boto ni waiwai. Vakatauvatani kina na ivosavosa qo ni oti ga na soqo sa sega tale ni dua na ka e vo, oti kece sara ga vakadua.\nVakamacala: Na beka e dua na mataqali manumanu vuka levu toka, boi levu, vakabati, vakasucuna e kiriwana, vaka na ibulibuli ni kalavo qai vakatabana mamare loaloa. Era dau veivukayaki vakalevu na vaqara vuanikau dreu, uto vea mera misika, se na se ni onolulu, kavika, vuga, niu mera gunuva. Ra kosakosa vakalevu nira dau veivala. Dau rawa mai ni lau kolo se laurabo, se kuretaki na vunikau ra moce se kana kina, se coko ena kena lawa se dai soni, qai saqa se tavu me laukana. Na suina e caka kina na batiniveiqia, batina e tui me itaube batini beka. Nira vuka na beka ena vaqara kedra era dui sasaga ga, e sega ni vakatautaka tale vua e dua, ke sa kune na vuata ena kana ga, mamau ka vuka yani. E sega ni vakatautaka se kerekere tale vua e dua.\nVakamacala: Vakaibalebaletaki na ivosavosa qo ena ika na Nuqa, nira dau qeleqeleni vata tu. Qo ena vula o Tiseba na vula i Nuqa lailai kei na vula o Janueri na vula i Nuqa levu. Na maliwa ni vula e rua qo era dau qeleqeleni kina, kara matai sara na vakavuvu wai mera taqomaki ira kina. O koya gona nira kovuti se bunuci e dua na qele ni nuqa, era sa qai vakavuvuya na wai kara dro yani mera bula.\nVakamacala: Na cama e gacagaca ni waqa ni Viti e vukea na kena nawa se cici vakadodonu. Ni da vodo eda vodo ena dago ni waqa ni Viti e sega nida vodo ena cama. Na cakacaka kece ni soko ena caka ga ena dagoni waqa ni Viti. ni dua e vodo i cama e vakawiliwili wale tu ga ena soko, toka wale toka ga ka vakarorogo vei ira era cicivaka tiko na waqa. Ni dua gona e vodo e cama e sega ni cakava na cakacaka ni soko, e vodo wale tiko ga.\nNa ivosavosa cava e kena ibalebale eda sa mai yacova sara na vanua eda a dau gagano taka se da tatadra taka tu mai.\nVakamacala: O Burotu e tukuni taki tu ni vanua talei, tu kina na veika matalia ka talei. E tukuni ni yanuyanu ni tadra, dau veiciriyaki voli. O koya gona eda sa mai tarai Burotu sara oya nida sa mai yacova na vanua eda dau gadreva se da tatadra taka tu meda butuka.\nVakamacala: Na vudi eda sa kila kece ni tiko na kena drega. Ni dau tasi na vudi o na qarauna sara me kakua ni tauva na nomu isulu ni dau dredre na kena takali. Ni dua gona e mamaqi ena taura matua sara toka ga na nona iyau me kakua ni takali tani mai vei koya. Qo me vaka ga na drega ni vudi tasi ni sa takavi keda ena dredre me takali tani.


Na Parofita o Ilaisa, Neamani na Vukavuka, kei na Dauveiqaravi Yalewa | iTalanoa Vakaivolatabu\nO KILA beka se cava e tukuna tiko na yalewa lailai oqo? E tukuna tiko na veika e baleti Ilaisa na parofita i Jiova kei na veika veivakurabuitaki e vukei koya kina o Jiova me cakava. E sega ni kilai Jiova na marama oqo ni sega ni Isireli, e marama ni Siria. Na cava mada e cakava tiko ena nona vale na goneyalewa lailai oqo?\nNa marama e wati Neamani na turaganivalu ni Siria. Era a vesuki koya mai na goneyalewa lailai ni Isireli na kai Siria ra qai kauti koya yani vei wati Neamani me lai nona dauveiqaravi.\nE tauvi Neamani tu na vukavuka. Na vukavuka e dau rawa ni tavoci sara ga mai kina na kuli ni yago. Ia oqo na ka e tukuna tiko na goneyalewa lailai vei wati Neamani: ‘Au diva ke rawa ni lako na noqu turaga vei Ilaisa na parofita i Jiova e Isireli. Ena vakabulai koya mai na nona vukavuka.’ Sa qai lai tukuni vei Neamani e muri.\nE vinakata vakalevu o Neamani me vakabulai, mani nanuma kina me lako i Isireli. Ni yaco yani e lako sara ina vale i Ilaisa. Sa qai tala e dua nona dauveiqaravi o Ilaisa me lai tukuna vei Neamani me sili vakavitu ena Uciwai na Joritani. E cudru vakalevu o Neamani, qai kaya: ‘E vinaka sara na uciwai mai noqu vanua mai na veiuciwai e Isireli.’ Ni tukuna oti ga na vosa oya sa lesu tale o Neamani.\nIa e kaya vua e dua nona dauveiqaravi: ‘Ke kaya saka vei kemuni o Ilaisa mo ni cakava e dua na ka dredre, au kila ni o ni na vakayacora ga. Na cava o ni sega ga ni lai sili kina, me vaka e kaya?’ E rogoci koya nona dauveiqaravi o Neamani qai lai sili vakavitu ena uciwai na Joritani. E oti sara ga kina vakadua na nona vukavuka qai mai bulabula tale tu yani na yagona.\nE marau sara vakalevu o Neamani mani lesu tale vei Ilaisa qai kaya: ‘Au sa qai kila oqo ni Kalou ni Isireli e Kalou dina duadua ga ena vuravura taucoko. Mo ni taura mada na noqu isolisoli.’ Sa qai kaya o Ilaisa: ‘Sega, au na sega ni taura.’ E kila o Ilaisa ni sega ni dodonu me taura na isolisoli baleta ni o Jiova ga a vakabulai Neamani. Ia o Kiesai na dauveiqaravi i Ilaisa e vinakata na isolisoli.\nOqo na ka e qai cakava o Kiesai. Ni sa lako o Neamani, sa qai cici muri koya yani qai kaya vua: ‘Sa talai au mai o Ilaisa ni vinakata e so na nomu isolisoli me nodra na nona itokani era se qai yaco ga mai.’ E lasu o koya. Ia ni sega ni kila o Neamani, sa qai solia vei Kiesai e so na isolisoli.\nNi lesu yani o Kiesai, e kila o Ilaisa na ka a cakava ni sa tukuna oti vua o Jiova. E kaya vei Kiesai: ‘Ena vuku ni ka ca o cakava, ena tauvi iko na vukavuka i Neamani.’ Mani tauvi koya sara ga vakasauri na vukavuka!\nNa cava eda vulica rawa e ke? Na imatai, meda vakataki koya na goneyalewa lailai ni dau tukuna na veika baleti Jiova. Na ikarua, meda kua ni dokadoka vakataki Neamani ni se qai yaco ga yani i Isireli, ia meda talairawarawa vei ira na dauveiqaravi ni Kalou. Kena ikatolu, meda kua ni cavuta na vosa lasu me vaka e cakava o Kiesai. Eda vulica gona e levu na ka nida wili iVolatabu.\n2 Tui 5:1-27.\nNona Vakabulai e Dua na Vukavuka!\nVulica na ka e cakava o Neamani me vakabulai kina.\nNa cava e rua na ka e lasutaka o Kiesai? Tabaka na ka ni vuli qo, sema na digo, raica na ka o rawa ni vulica ena italanoa vakaivolatabu.\niMeli iMeli Na Goneyalewa e Vukea e Dua na Turaga Qaqa


The Fiji Times » Tu na sala ka vakararai\nTu na sala ka vakararai\n30 April, 2018, 3:54 pm\nNI DA veiwasei ena sasaga ni noda vakaiyautaki na kawa iTaukei, ena vinaka meda raica lesu eso na veituvatuva era tuvana o ira era sa liu me baleta na tikina bibi oqo. Eda raica ni sega ni kavou na kauwai e tiko e daidai me baleta na noda sa rui bera vakalevu o keda ena veika vakavuli, veika vakailavo kei na veika vakaitikotiko.\nNa tikina oqo e a gadreva me walia na matanitu ni SDL nei Qarase, ka vakadavora kina na i tuvatuva ka vakatokai me ‘50/50 By Year 2020’. Oqo na rai vakayalomatua kei na bolebole vakaitamera meda tautauvata kei ira na veikawa tamata tale eso, o keda na kawa iTaukei Viti kei Rotuma ena yabaki 2020. Na tautauvata oqo; oya ena vuli, ena veivakailavotaki, kei na Iivatagedegede ni bula vakaitikotiko.\nE tuvani vakavinaka sara na veika kece e dodonu me vakayacori meda rawata kina na bolebole oqo, wili kina na veitabana eso mera vakadikeva tiko vakavoleka na mana ni veika e sa vakayacori tiko (monitoring). E tuvani vakayadudua na veitabana kece, ka ra dikevi vakavoleka sara mera rawata na Iinakinaki baleti ira (sectoral KPI’s).\nNa veika kece e tuvatuvani oqo, era ologi tiko ena ruku ni ‘affirmative actions’ kei na veitokoni mai na matabose kei vuravura (UN-ILO 169; UNRIP), me baleti keda na kawa iTaukei.\nE vakalawataki talega ena ruku ni yavu-ni-vakavulewa (1997 Constitution the Compact in chapter 2). Ia, e mai leqa e Viti ni okati na veika kece oqo me veivakaduiduitaki, ka boroi kina na matanitu nei Qarase me ‘racist’.\nNa ‘affirmative actions’ e Viti e qai tekivu sara e muri. Era vuqa na veiyasai vuravura era sa vakadaberi makawa kina na mataqali veivuke vakaoqo me vakatotolotaka na nodra vukei o ira era bera tiko.\nEda raica na ‘affirmative actions’ e South Africa, Namibia, Malaysia, America, Canada, Ositerelia, Niu Siladi, Idia, kei na vuqa tale.\nO koya na matanitu e levu taudua kina na ‘affirmative actions’ oya o Idia. Ena vakadidike ni Kalelkar Commission e Idia ena yabaki 1953, e kunei ni rua na udolu, tolu na drau ciwasagavulu ka ciwa (2399), na veikawa tamata (caste), era okati tu mera ‘other backward castes’ (OBC); ka dodonu mera vukei. O ira oqo era ologi ena yavu ni vakavulewa kei Idia mera vukei ena vuli, ena vakacakacakataki kei na nodra tikina e Palimedi.\nO koya na kena e Canada e vakabibitaki ena nodrau veiwasei o ira na kawa vakaPeritania kei ira na kawa vakaVaranise. Ena veitabana kece ni veiqaravi vakamatanitu e dau qarauni me veirauti na kedra i wiliwili o rau na kawa tamata ruarua oqo. O keda eda sa lesu mai Canada eda raica ni volai na veika kece ena vosa vakaPeritania kei na vosa vakaVaranise. E tiko talega na ‘affrimative actions’ baleti ira na iTaukei kei Canada.\nAu vakaraitaka tiko na veika kece oqo me vakadeitaka kivei keda ni sega ni o Viti ga e vakayacori kina na ‘affirmative actions’. Au sa vakaraitaka oti ena dua noda veiwasei ni a kaya o President Obama, ni kevaka e a sega na ‘affrimative actions’ e America, ke a sega ni cabeta rawa o koya na itutu cecere ni Peresitedi.\nE sa mai yaco e Viti me veisau na yavu ni vakavulewa, ka sa vakatabui na ‘affrimative actions’. Ia, e dodonu meda veitalanoataka tale na tikina oqo, ka tuvatuva ka me vaka na ‘50/50 By Year 2020’.\nE vuravura raraba e daidai kei Viti talega, esa ciqomi kina na vakatutu ena United Nations meda yacova yani na bula sautu o keda kece na lewe i vuravura ena yabaki 2030. Oqo e vakatokai me ‘Sustainable Development Goals’, se kilai levu ena kena valekaleka na SDG. E rauta ni tini-ka-vitu na kena yavu; era daumaka kece, ka totoka kevaka e rawata vinaka o Viti na veika e tuvatuvakataki.\nKivei keda eda duavata kei na ‘affirmative actions’ me vukei keda na kawa iTaukei, ena rairai kena e vinaka me vakayacani vou na i tuvatuva nei Qarase, ka me sa yacana na 50/50 By Year 2030.


The Fiji Times » Veimataqali ulavi\n31 July, 2017, 10:57 am\nUpdate: 10:57AM ESA koto oqo e ra nai tukutuku kei na i vakasala ni veimataqali ika kei na sasalu ni noda qoliqoli ka veivuke vei kemuni na dauqoli mo na vulica kina na veika bibi e dodonu mo ni cakava ena gauna ni qoli kei na kena lawa ka vakarautaka na SPC (www.spc.int) ni rau sa veitaratara vata kei na LMMA Network (www.lmmanetwork.org), ni wiliwili sara yani.\nNa veimataqali ulavi kei na vanua era vakawa kina\nNa vuvale ni ulavi e sivia e 90 na kena veimataqali ka ra vakatokai me ulavi.\nNa ulavi era roka rarama kei na batidra e vaka na itoki ni manumanu vuka.\nE levu vei ira na veimataqali ulavi e 30 kina 50 na senitimita na kedra balavu.\nNa mataqali levu duadua vei ira na ulavi, e drokadroka na uludra ka rawa me ra tubu me 1.3 na mita na kena balavu, na kedra bibi e 46 na kilokaramu.\nNa ulavi era kune e na vanua mamatia e na waitui tunumaka e vuravura taucoko ka levu duadua na kedra veimataqali e kunei e na wasawasa na Idia kei na Pasifika.\nNa veivanua era susu kina kei na nodra ikanakana\nNa ulavi era kunei ena matasawa veivatu kei na vanua e levu kina na loga ni co ni waitui ka vaka talega kina na cakau lase.\nEna bogi era dau moce na ulavi ena so na qara lalai se qakilo ni ra sa boroya oti na yagodra e na luka vulavula.\nNa luka oqo e rawa ni cemuri ira ka dauveivakaleqai se me kua ni boici rawa kina na kedrai boi mai vei ira ka rawa ni ra kani ira na ulavi.\nNa veitikina bibi e na nodra bula na ulavi sai koya na cakau lase ka levu na kena veimataqali era dau kumukumuni me ra vakasucu kina ena baba ni cakau se na gusu ni daveta.\nE na batidra raba ka kaukauwa, na ulavi era dau baria na lase me ra kania na kau se ra qai tubu, ka so era kania na kau lalai ka ra bula vata tu kei na lase.\nEso na dela ni lase era kania, ka vukea na kena qaqi ni kedra kakana kau.\nEra baria vakalevu sara na lase, ia e lailai ga na levu ni kakana e rawa mai kina ka ra dau vakalutuma vakawasoma na kuvu ni lase.\nMe vaka ni rawa vua e dua na ulavi levu me bulia e 90 na kilokaramu na kuvu ni lase ena dua na yabaki, ka rawa kina na nodra bulia na nuku ena veitobu ni cakau kei na matasawa nuku vula sa ka bibi sara.\nNa nodra i tovo ni kana e tarova tale ga na tubu sivia ni kau me ra vakaruguta kina na bula ni lase.\nO ira era dau kania na ulavi e wili kina na dabea, damu kei na vei ika ni cakau tale eso.\nE voleka ni o ira taucoko na ulavi era tekivuna na nodra bula me ra ulavi yalewa ka qai veisau e muri me ra roka drokadroka se roka karakarawa se ulavi tagane.\nEso tale na kena mataqali e totolo sara na nodra tubu ka ra sa rawa ni vakasucu mai na 2 ki na 3 na yabaki ka rauta ni 5 ki na 6 na yabaki ni nodra bula taucoko.\nIa, o ira na mataqali ulavi lelevu cake e vaka e berabera na nodra tubu ka ra yacova yani e sivia e 15 na yabaki ni nodra bula.\nEso na mataqali ulavi era toso ki na dua na vanua me ra la�ki vakasucu kina e na nodra kumukumuni yani vakalewe levu, ka dua na ulavi yalewa e vakasucuma e udolu vakaudolu na yaloka ka ra veiwaki vata kei na nodra wai na ulavi tagane.\nE rauta ni 25 na auwa, na yaloka sa veiwaki oti oqori era sa buli me ra luvena lalai rauta e 1 na milimita na kedra balavu ka ra ciri voli.\nEra ciri tiko oqori ena dua na gauna balavu ni bera ni ra la�ki takasa vakadua e na veicakau lase.\nNai vakarau ni qoli e vakayagataki vei ira na ulavi:\nllawa vakaduri; e dau vakayagataki na mataqali lawa oqo era dau kumukumuni kina vakalewe levu na ulavi me ra vakasucu;\nlsamarini se vakilivati; vakalevu ga ni vakayagataki vata kei na cina livaliva ena bogi ni ra moce tiko na ika ena ruku ni lase.\nE levu na ulavi era dau qolivi ena gauna era kumukumuni kina me ra vakasucu.\nNa mataqali qoli vakaoqo e dau vakacaca vakalevu ka ra vakavuna na qolivi ni ika lalai, e levu vei ira era rawa ni ra tubu cake me ra qai qolivi e na veiyabaki mai muri.\nNa yalani ni lelevu ni ulavi ka rawa me qolivi e na so na yanuyanu e na Pasifika e vaka e sega soti sara ni yaga vei ira na mataqali ika ka veisau mai na ika yalewa ki na ika tagane e na gauna era tubu tiko kina.\nKevaka o ira na ika lelevu era qolivi, oya ko ira ga na ika tagane, era na bula kina na ika yalewa (ika lalai) ka sa na tosoya cake na kedra iwiliwili.\nNa yalani ni ka e qolivi (wiliwili ni ika se taga) e sa vakayagataki vei ira na ulavi, ia e na kena vakatautauvata raraba e sega ni veiganiti kei ira na veikoro dauqoli.\nEso na vanua era sa yalana na lelevu ni lawa me vakayagataki ka ra sa vakatabuya na vakayagataki ni SCUBA.\nEna i qoliqoli sa vakatabui vakabibi sara ke iqoliqoli lailai e vaka e sega ni yaga soti me ra maroroi kina na ulavi.\nOqo e baleta ni balavu na vanua era veitosoyaki kina me ra kana ka yawa sara na veivanua era dau kumukumuni kina me ra vakasucu.\nO ira na lewenivanua e tu vei ira na kila na gauna kei na vanua era dau kumukumuni kina na ulavi me ra vakasucu.\nNai tukutuku oqo e vakavuna na kena rawa me vakayacori na:\nlvakatabui na qoli e na gauna ni kumukumuni me ra vakasucu kina na ika ka na rawa ni vakayacori na vakatabui vakaleleka ni veiqoliqoli me vaka ni so vei ira na ika era vakasucu se kumukumuni.\nVakuri na veika e lalawataki vakoro me wili kina na:\nlvakatabui ni qolivi na ulavi e na bogi ka vakayagataki kina na moto.\nEso na veikorokoro era sa vakatulewataka qo baleta ni vakavuna na nodra qolivi vakalevu na ulavi lelevu e na veiqoliqoli voleka;\nlvakatabui na lawa vakaduri lalai; rawa ni ra dro kina na ika lalai ka me ra tubu tale me vakatubura na iwiliwili ni ika.


‘Lesu mo Vakaukauataki Ira na Tacimu’—Luke 22:32 | Vulici\nWILIKA ENA VOSA Afrikaans Albanian Amharic Arabic Armenian Armenian (West) Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Bengali Bicol Bislama Bulgarian Catalan Cebuano Chichewa Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitumbuka Cibemba Cinyanja Croatian Czech Danish Drehu Dutch Efik English Estonian Ewe Finnish French Ga Georgian German Greek Greenlandic Guarani Gujarati Gun Haitian Creole Hebrew Hiligaynon Hindi Hungarian Icelandic Igbo Iloko Indonesian Italian Japanese Kannada Kazakh Kikaonde Kikuyu Kiluba Kinyarwanda Kirghiz Kirundi Kongo Korean Kwangali Kwanyama Latvian Lingala Lithuanian Luganda Lunda Luo Luvale Macedonian Malagasy Malay Malayalam Maltese Marathi Maya Mazatec (Huautla) Ndebele Ndonga Nepali Ngabere Norwegian Nyaneka Nzema Oromo Ossetian Otetela Pangasinan Papiamento (Aruba) Papiamento (Curaçao) Persian Polish Portuguese (Brazil) Punjabi Quechua (Ancash) Quechua (Bolivia) Rarotongan Romanian Russian Samoan Sango Sepedi Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Setswana Seychelles Creole Shona Silozi Sinhala Slovak Slovenian Spanish Sranantongo Swahili Swahili (Congo) Swati Swedish Tagalog Tajiki Tamil Tatar Telugu Tetun Dili Thai Tigrinya Tiv Tshiluba Tsonga Turkish Turkmen Turkmen (Cyrillic) Tuvaluan Twi Tzotzil Ukrainian Urdu Uzbek Venda Vietnamese Wallisian Waray-Waray Wolaita Xhosa Yoruba Zulu vakaViti\nE TAGI sara ga o Pita ni oti ga nona cakitaki Jisu. Dina ni na gadrevi vei Pita me vakavinakataka tale nona bula vakayalo, ia a vinakata o Jisu me vakayagataki koya me vukei ira kina eso tale. E tukuna vua o Jisu: ‘Ni o sa lesu, mo qai vakaukauataki ira na tacimu.’ (Luke 22:32, 54-62) E yaco o Pita me duru ni ivavakoso vaKarisito ena imatai ni senitiuri. (Kala. 2:9) Nikua tale ga, e rawa ni qarava tale na itavi vaqase e dua, qai marautaka me vakaukauataki ira na tacina vakayalo.\nEso era na rarawataka se beci ira ena nodra sa vakacegui mai na itavi ni ivakatawa. O Julio, * a veiqaravi tu vaqase ni ivavakoso mai Sauca Merika me sivia e 20 na yabaki, e kaya: “Noqu dau vakarautaka na ivunau, sikovi ira na mataveitacini, kei na nodra vakatawani na lewe ni ivavakoso era tiki sara tu ga ni noqu bula! Ia au qai vakayalia na itavi bibi qori, e vaka ga e sega ni vakainaki na noqu bula. E gauna mosimosi dina qori.” Nikua, sa qase tale tiko ni ivavakoso o Julio.\nE vola na tisaipeli o Jemesa: “Moni marau o kemuni na taciqu ena gauna oni sotava kina na veimataqali veivakatovolei.” (Jeme. 1:2) E vakaibalebaletaka tiko e keri o Jemesa na veivakatovolei e vu mai na noda vakacacani kei na noda sega ni uasivi. E cavuta o Jemesa na gagadre ca, veivakaduiduitaki, kei na so tale. (Jeme. 1:14; 2:1; 4:1, 2, 11) E rawa ni mosimosi dina ni vakadodonutaki keda o Jiova. (Iper. 12:11) Ia me kua ni kauta laivi na noda marau na veivakatovolei va qori.\nKe da mani vakacegui mai na noda itavi ena ivavakoso, e se rawa tiko ga nida dikeva na ivakarau ni noda vakabauta qai vakaraitaka na noda lomani Jiova. Eda rawa tale ga nida vakasamataka na vuna eda veiqaravi kina. Vakacava eda sauva na isausau qori me yaga ga vei keda? Se da cakava qori nida lomani Jiova ena noda kila ni nona na ivavakoso, e vinakata tale ga me qaravi vinaka? (Caka. 20:28-30) O ira era qase ni ivavakoso tu e liu era tomana tiko ga ena marau na nodra veiqaravi vakayalo, era vakaraitaka vei ira e levu, vaka kina vei Setani nira lomani Jiova dina.\nA vakadodonutaki o Tui Tevita ena cala bibi a cakava, ia e ciqoma qai vosoti koya o Jiova. E lagata: “Sa kalougata ko koya sa bokoci na nonai valavala ca, ka sa buluti na nona caka cala. Sa kalougata na tamata sa sega ni wilika vua ko Jiova nai valavala ca; ka sa sega na dauveivakaisini e na yalona.” (Same 32:1, 2) E veisautaki Tevita na veivakadodonutaki, a qai yaco kina me dua na ivakatawa vinaka.\nO ira na qase ni ivavakoso era veiqaravi tu ena dua na gauna, e dau yaco vakalevu mera dua na ivakatawa maqosa ni vakatauvatani e liu. E tukuna e dua na qase ni ivavakoso: “Au sa qai kila vinaka qo meu qaravi ira vakacava era caka cala.” E tukuna tale ga e dua na qase: “Au sa qai raica vakabibi qo na nodra qaravi na mataveitacini.”\nO RAWA NI VEIQARAVI TALE?\nE vola na daunisame: ‘O Jiova e sega ni dau vaqara cala.’ (Same 103:9) Meda kua ni nanuma ni o Jiova ena sega vakadua ni nuitaka e dua a cala bibi. E kaya o Ricardo a veiqaravi tu vaqase ni ivavakoso me vica vata na yabaki: “Au rarawataka sara ga vakalevu na noqu cala. Ena levu ni noqu beci au, dua na gauna balavu au sega kina ni via lesu meu qaravi ira tale na taciqu ena itavi vakaivakatawa. Au sega ni vakabauta niu na qai nuitaki tale. Ia me vaka niu dau taleitaka meu vukei ira eso tale, au rawa kina ni caka vuli iVolatabu, vakauqeti ira na mataveitacini ena ivavakoso, qai tomani ira ena cakacaka vakaitalatala. Qo e vukei au sara vakalevu meu nuidei. Nikua, au sa qase tale tiko ni ivavakoso.”\nO Jiova e sa vukea e levu na tagane mera marautaka ra qai vinakata tale mera veiqaravi\nEna vakadredretaka nona veiqaravi tale vaqase e dua, ke levataka nona vakacegui. Ena vinaka me muria na ivakaraitaki i Tevita, ena nona drotaka na Tui vuvu o Saula! A bese ni sauma o Tevita na ka a cakava vua o Saula, ena gauna mada ga e dodonu me vakamatei koya kina. (1 Sam. 24:4-7; 26:8-12) Ni sa mate o Saula ena ivalu, e tagicaki koya o Tevita, e tukuna me baleti koya kei na luvena o Jonacani ni rau ‘dauloloma qai yalovinaka.’ (2 Sam. 1:21-23) E sega vakadua ni leva o Tevita.\nKe o nanuma ni cala na ka e caka vei iko se sega ni dodonu, mo kua vakadua ni leva. Kena ivakaraitaki, o William sa 30 na yabaki nona veiqaravi tu vaqase e Peritania. A mani vakacegui ena itavi qori, ia e levataka na ka eratou cakava eso na qase ni ivavakoso. Na cava e vukei William me donu tale nona rai? E kaya: “E vakayaloqaqataki au na noqu dau vakawilika na ivola i Jope. Ke sa vukei Jope o Jiova me veimaliwai vinaka tale kei na tolu na nona itokani, qai vakacava sara nona vukei au meu veimaliwai tale kei ratou na qase ni ivavakoso!”—Jope 42:7-9.\nNA KALOU E VAKALOUGATATAKI IRA ERA VEIQARAVI TALE\nKe o vakatulewataka mo sa kua ni qarava na qelenisipi ni Kalou, ena vinaka mo vakasamataka na vuna o cakava kina qori. O rarawataka vakalevu na ka o sotava? E bibi ena nomu bula eso tale na ka? E vakayalolailaitaki iko na nodra malumalumu eso? Se mani cava na vuna, nanuma tiko ena gauna o veiqaravi tu kina vaqase, e levu sara na sala o vukei ira kina na mataveitacini. E vakaukauataki ira na ivunau o solia, e vakayaloqaqataki ira nomu ivakaraitaki, e vukei ira tale ga na nomu veivakatawani mera vosota kina na veivakatovolei. Me vaka ga na nomu marautaka nomu veiqaravi vaqase, e marautaka tale ga qori o Jiova.—Vkai. 27:11.\nVakaraitaka nomu lomani Jiova ni o marautaka na veiqaravi tabu\nO Jiova sa vukei ira e levu na tagane mera marautaka ra qai vinakata tale mera veiqaravi ena ivavakoso. Ke o sa vakacegui se kerea mo cegu mai na itavi vaqase, o rawa tale ni “qarava na itavi vakaivakatawa.” (1 Tim. 3:1) O Paula a ‘sega ni cegu ena masu’ me rawa nira kila vinaka na loma ni Kalou na lotu vaKarisito e Kolosa, ‘me veiganiti kina na nodra bula kei na nodra vakatokai ena yaca i Jiova.’ (Kolo. 1:9, 10) Ke o sa veiqaravi tale tiko vaqase, rai vei Jiova me vakaukauataki iko, mo vosovoso qai marau tiko ga. Ena iotioti ni veisiga qo, era vinakata sara tu ga na tamata ni Kalou na nodra veitokoni vakayalo na ivakatawa dauloloma. Vakacava o rawa ni tu vakarau mo vakaukauataki ira na tacimu?\n^ para. 3 Sa veisau eso na yaca.\niMeli iMeli ‘Lesu mo Vakaukauataki Ira na Tacimu’


‘Kemudou na Noqu iVakadinadina’—Aisea 43:10 | Vulici\n“Sa kaya ko Jiova, Sai kemudou na noqu dauvakadinadina.”—AISEA 43:10.\nEra vakaraitaka vakacava na Isireli nira nona ivakadinadina o Jiova?\nEda na vakavinavinakataka vakacava na noda vakatokayacataki ena yaca savasava ni Kalou?\n1, 2. (a) Na cava e kena ibalebale ni tukuni vua e dua ni ivakadinadina? Na cava e sega ni cakava tiko na tabana ni itukutuku e vuravura? (b) Na cava e sega ni vakararavi kina o Jiova ena tabana ni itukutuku e vuravura?\nNA CAVA e kena ibalebale ni tukuni vua e dua ni ivakadinadina? E tukuna e dua na ivolavosa ni qo “nona raica e dua na ka e yaco qai vakaraitaka sara.” Kena ivakaraitaki, na yaca ni dua na niusiveva e Pietermaritzburg, Sauca Aferika na Witness, sa sivi qo e 160 na yabaki na kena tabaki tiko. E veiganiti na yaca ni niusiveva qori baleta ni kena inaki sara ga me ripotetaka vakadodonu na veika e dau yaco e veiyasa i vuravura. E tukuna o koya e tauyavutaka na niusiveva qo ni na ripotetaka ga “na ka dina, na ka dina taucoko, sega tale ni dua na ka.”\n2 Ia e ka ni rarawa nira sa sega ni ripotetaka na tabana ni itukutuku e veiyasa i vuravura na veika bibi duadua me baleti keda na kawatamata. Kena ivakaraitaki, na ka e tukuna na Kalou kaukaua duadua ena gusui Isikeli na parofita ena gauna makawa: “Ka ra na kila na veimatanitu tani ni sai au ko Jiova.” (Isik. 39:7) Ia e sega ni vakararavi na iLiuliu Cecere Duadua ni vuravura kei lomalagi ena tabana ni itukutuku e veiyasa i vuravura. E vakayagataka o Jiova e rauta ni walu na milioni na tamata e veiyasa i vuravura mera tukuna na veika me baleti koya, kei na ka sa cakava vei keda na kawatamata ena gauna makawa kei na gauna qo. Era kacivaka tale ga na mataivalu qo na veivakalougatataki sa yalataka na Kalou me na cakava vei keda ena veigauna se bera mai. Nida raica vakabibi noda itavi ni ivakadinadina, eda sa vakadeitaka ni ganiti keda na yaca vakalou eda vakatokai kina me vaka e tukuni ena Aisea 43:10: “Sa kaya ko Jiova, Sai kemudou na noqu dauvakadinadina, kei na noqu tamata ka’u sa digitaka.”\n3, 4. (a) Gauna cava era vakayagataka kina na Gonevuli ni iVolatabu na yaca vou, era raica vakacava qori na tacida? (Raica na imatai ni iyaloyalo.) (b) Na taro cava ena veivosakitaki?\n3 E ka dokai dina meda vakatokayacataki ena yaca i Jiova, ni o koya “na Tui ni veitabagauna kece.” E tukuna tale ga: “Oqo na yacaqu ka tawamudu, ia oqo ka’u na nanumi kina e nai tabatamata kecega”! (1 Tim. 1:17; Lako 3:15; vakatauvatana Dauvunau 2:16.) Era tekivu vakayagataka na Gonevuli ni iVolatabu ena 1931 na yaca iVakadinadina i Jiova. Levu era qai vakaraitaka na nodra vakavinavinakataka na yaca qori. E dua na ivavakoso mai Kenada e vola: “Keimami marautaka na itukutuku vinaka ni keimami sa ‘iVakadinadina i Jiova,’ keimami vakadeitaka tale ga me yaga na neimami vakatokai ena yaca vou.”\n4 O na vakaraitaka vakacava ni o doka na nomu vakatokayacataki ena yaca ni Kalou? O rawa ni vakamacalataka tale ga na vuna e vakatokai keda kina o Jiova meda nona iVakadinadina?\nIVAKADINADINA NI KALOU ENA GAUNA MAKAWA\n5, 6. (a) Era vakaraitaka vakacava na itubutubu e Isireli nira nona ivakadinadina o Jiova? (b) Na cava eso tale na ka era vakaroti kina na itubutubu e Isireli? Na cava e bibi tale ga kina mera cakava qori na itubutubu nikua?\n5 Ena gauna i Aisea, o ira sara ga na Isireli yadua era nona ‘ivakadinadina’ o Jiova, e kilai kina na matanitu taucoko me nona “tamata” na Kalou. (Aisea 43:10) Dua na sala era ivakadinadina kina na itubutubu ni Isireli, oya na nodra vakavulici luvedra ena veika sa cakava na Kalou vei ira na nodra qase. Kena ivakaraitaki, nira vakaroti mera vakananuma na Lakosivia e veiyabaki, e dau tukuni vei ira: “Ni ra na tarogi kemuni na luvemuni, A cava nai balebale ni cakacaka oqo vei kemuni? dou na qai kaya, Oqo nai soro ni lako-sivia i Jiova, ko koya ka lako sivita na nodra veivale na Isireli mai Ijipita, ni sa yaviti Ijipita, ka vakabula na noda veivale.” (Lako 12:26, 27) De dua era vakamacalataka tale ga vei ira na luvedra na imatai ni gauna e gole kina o Mosese vua na iliuliu kei Ijipita mera vakatarai na Isireli mera lai sokaloutaki Jiova ena vanualiwa, kei na nona tukuna o Fero: “Ko cei ko Jiova, me’u vakarorogo ki na domona, me’u laivi ira kina na Isireli me ra lako?” (Lako 5:2) Macala ga nira na rairai tukuna tale ga ni a qai saumi vakavinaka na taro i Fero ena gauna e yaco kina e tini na kuita kei na nodra vakabulai na Isireli mai na mataivalu ni Ijipita ena Wasa Damudamu. O Jiova duadua ga e Kaukaua ena gauna ya kei na gauna qo. E vakadinadinataka tale ga na matanitu o lsireli ni o Jiova e Kalou dina, e dau vakayacora tale ga na ka e yalataka.\n6 Era raica vakabibi na Isireli na nodra vakatokayacataki ena yaca i Jiova, macala ga nira na tukuna na veika totoka oya vei ira na luvedra kei ira na vulagi era qai lai nodra bobula ena nodra vale. Era vakaroti tale ga mera vakavulici luvedra mera nanuma tiko na ivakatagedegede savasava ni Kalou e vauca na nodra bula kece: “Mo dou savasava; ni’u sa savasava koi au ko Jiova na nomudou Kalou.” (Vunau 19:2; Vkru. 6:6, 7) Era sa bau ivakaraitaki vinaka dina vei ira na itubutubu lotu vaKarisito nikua, ni bibi mera vakavulici luvedra ena sala savasava. Qori era sa uqeti luvedra tiko mera rokova na yaca lagilagi ni Kalou!—Wilika Vosa Vakaibalebale 1:8; Efeso 6:4.\nE dokai na yaca i Jiova nida vakavulici ira na luveda me baleti koya (Raica na parakaravu 5, 6)\n7. (a) Na cava na nodra rai na veimatanitu nira yalodina vei Jiova na Isireli? (b) Na cava e nona itavi e dua e vakatokayacataki ena yaca ni Kalou?\n7 Ena gauna era yalodina kina na Isireli, era sa vakadinadinataka vinaka na yaca ni Kalou. A tukuni vei ira: “A ra na raica na matanitu kecega e vuravura ni sa vakatokai vei kemuni na yaca i Jiova; a ra na rerevaki kemuni.” (Vkru. 28:10) Ia ka ni rarawa ni levu ga na ivolatukutuku makawa me baleti ira na Isireli e laurai kina na nodra tawayalodina. Levu na gauna era dau lesuva tale na qaravi matakau. Era ucuya tale ga na nodra kalou na kai Kenani, oya nira yaco mera dauveivakalolomataki, ena nodra dau cabori luvedra kei na nodra vakararawataki ira na dravudravua. Eda vulica kina meda saga e veigauna meda vakatotomuria na nona savasava o Koya sa Yalosavasava, nida vakatokayacataki ena yacana!\n“RAICA, KA’U NA CAKAVA NA KA VOU”\n8. Na cava e tukuna vei Aisea o Jiova me cakava, e raica vakacava qori o Aisea?\n8 Sa parofisaitaka tu o Jiova ni gauna era na vesu kina na Isireli, era na vakadinadinataka na nona veivakabulai vakasakiti. (Aisea 43:19) Na imatai ni ono na wase ni ivola i Aisea e veivakasalataki me baleta na leqa ena vakarau sotava o Jerusalemi kei na veikoro tale e tiko wavoliti koya. E kila o Jiova na loma ni tamata, e tukuna kina vei Aisea me vakasavuya tiko ga na ivakasala qori dina ni na sega ni taleitaki. E kidroataka o Aisea nodra sega ni rogoci Jiova na Isireli qai via kila se na vakacava na dede ni nodra sega ni veivutuni. E qai tukuna vua na Kalou: ‘Me rusa mada na veikoro me sega na lewena, kei na veivale me sega na tamata e tiko kina, kei na vanua me rusa, me laladidi.’—Wilika Aisea 6:8-11.\n9. (a) Gauna cava e qai vakayacori kina na parofisai i Aisea me baleti Jerusalemi? (b) Na ivakasala cava e bibi meda kauai kina nikua?\n9 E tukuni vei Aisea na ivakaro qori donuya na iotioti ni yabaki ni nona veiliutaki o Tui Usaia, se rauta na 778 B.S.K. E tomana tiko ga nona ilesilesi vakaparofita me rauta na 46 na yabaki ni oti na 732 B.S.K., me yacova ni sa veiliutaki o Tui Esekaia. Qori e 125 na yabaki ni bera ni vakarusai o Jerusalemi ena 607 B.S.K. Koya gona, era sa bau vakasalataki makawa toka na tamata ni Kalou me baleta na ka ena qai yaco ena nodra matanitu. O Jiova tale ga e sa vakayagataki ira tiko na nona tamata nikua mera veivakasalataki ena ka ena yaco ena gauna se bera mai. Me tekivu mai na imatai ni ilavelave ni Vale ni Vakatawa e tabaki, qo sa 135 na yabaki na kena vakasalataki ira na dauwiliwili mera yadrava tiko ni sa voleka ni oti na veiliutaki ca i Setani me qai sosomitaki ena Duanaudolu na Yabaki ni Veiliutaki i Jisu Karisito.—Vkta. 20:1-3, 6.\n10, 11. Na parofisai cava i Aisea era vakadinadinataka na Isireli e Papiloni?\n10 E levu vei ira na Jiu era vakabulai ena gauna a vakarusai kina o Jerusalemi. Era talairawarawa ina ivakaro i Jiova mera vakamalumalumu vei ira na kai Papiloni ra qai kau vakavesu. (Jere. 27:11, 12) Ni oti e 70 na yabaki, era qai vakadinadinataka na tamata ni Kalou era tiko e Papiloni na kena vakayacori e dua na parofisai vakatubuqoroqoro: ‘Qo na ka e tukuna o Jiova, na nomudou iVakabula, na Yalosavasava ni Isireli: Au na talatala i Papiloni ena vukumuni me biu sobu na ivakadei ni matamata.’—Aisea 43:14.\n11 Me salavata kei na parofisai ya, a yaco e dua na ka vakairogorogo ena dua na bogi ni itekitekivu ni Okotova 539 B.S.K. A gunu waini tiko na tui kei Papiloni kei ira na nona tamata vakaitutu, era vakayagataka tiko na iyaya tabu e kau mai ena valenisoro e Jerusalemi ra qai vakacaucautaka tiko na nodra kalou matakau, ia e qai kabai ira na mataivalu ni Mitia kei Perisia. Ena 538 se 537 B.S.K., a vakaroti ira na Jiu o Sairusi, o koya a kabai ira na kai Papiloni, mera lesu e Jerusalemi ra qai tara tale na valenisoro ni Kalou. Na ka kece qori e parofisaitaka o Aisea, wili tale ga kina na nona yalataka o Jiova ni na vakarautaka na ka era gadreva na nona tamata era sa veivutuni, ena taqomaki ira tale ga nira sa lesu e Jerusalemi. E vakatokai ira na Kalou mera “tamata . . . ka’u sa bulia me noqu; era na tukuna na noqu vinaka sara.” (Aisea 43:21; 44:26-28) Nira lesu na Jiu mera lai tara tale na valenisoro i Jiova e Jerusalemi, era sa vakadinadinataka sara ga kina ni o Jiova na Kalou dina duadua ga qai dau dina ena nona vosa.\n12, 13. (a) O cei era okati kei ira na Isireli ena kena vakalesui tale mai na sokalou savasava? (b) Na cava e vinakati vei ira na ‘so tale na sipi’ ena nodra tokona “na Isireli ni Kalou,” na cava era nuitaka?\n12 E vica vata na udolu na kai veimatanitu era yaco mera lewe ni matanitu vou o Isireli, e muri e levu tale era tavuki mera Jiu. (Esera 2:58, 64, 65; Esit. 8:17) Nikua, “e dua na isoqosoqo levu” era ‘so tale na sipi’ i Jisu era tokoni ira tiko na lotu vaKarisito lumuti era “Isireli ni Kalou.” (Vkta. 7:9, 10; Joni 10:16; Kala. 6:16) Era vakatokai tale ga na isoqosoqo levu ena yaca ni Kalou, mera iVakadinadina i Jiova.\n13 Ena Duanaudolu na Yabaki ni Veiliutaki i Karisito, ena sega ni tukuni rawa na nodra marau na isoqosoqo levu nira talanoataka vei ira na vakaturi na nona bula e dua na iVakadinadina i Jiova ena iotioti ni veisiga ni ituvaki qo. Ia ena rawa ga qori ke da dina ena yaca eda vakatokai kina da qai saga meda yalodina tiko ga. Nida saga tiko qori, e bibi tale ga meda kere veivosoti e veisiga ke sega ni savasava noda itovo, ena noda kila nida sega ni uasivi qai ka dokai vakalevu meda vakatokayacataki ena yaca savasava ni Kalou.—Wilika 1 Joni 1:8, 9.\n14. Na cava na ibalebale ni yaca i Jiova?\n14 Me rawa nida doka vakalevu na noda vakatokayacataki ena yaca ni Kalou, e bibi meda vakasamataka vakatitobu na kena ibalebale. Na yaca ni Kalou e vakadewataki vakalevu me “Jiova,” e yavutaki ena vu vakaIperiu e vakaibalebaletaki ena dua na ka e caka, e rawa tale ga ni vakadewataki “me yaco.” Na yaca gona i Jiova e vakaibalebaletaka “O Koya e Vakavuna me Yaco.” E ganiti Jiova na ibalebale ni yacana baleta ni bulia na kece, e dau vakayacora tale ga na nona inaki. Se mani vakacava na nodra sasaga eso me vakataki Setani mera tarova na inaki ni Kalou, ena raica o Jiova me vakayacori tiko ga na lomana kei na nona inaki.\n15. Na cava eda kila me baleti Jiova ena ibalebale ni yacana? (Raica na kato “Na Yaca e Rabailevu na Kena iBalebale.”)\n15 Ni vakaroti Mosese o Jiova me kauti ira tani nona tamata mai Ijipita, e vakaraitaka kina o koya na ibalebale ni yacana. E tukuni ena iVolatabu: ‘E tukuna na Kalou vei Mosese: “Au na Yaco Meu ka ga au Vinakata” [se, ‘Au na Cakava na ka ga au Via Cakava’]. E tukuna tale: “Qo na ka mo tukuna vei ira na Isireli, ‘E talai au mai vei kemuni o Au na Yaco.’”’ (Lako 3:14) Koya gona, se mani ituvaki cava e basika, o Jiova ena cakava na ka ga e vinakata me vakayacori kina nona inaki. Nira se vesu tu na Isireli, e vakaraitaka vei ira o Jiova ni nodra ivakabula, e dauveitaqomaki, veidusimaki, qai dau vakarautaka na ka kece era gadreva vakayago, vakayalo tale ga.\nVAKARAITAKA NODA VAKAVINAVINAKA\n16, 17. (a) Eda na vakaraitaka vakacava nida vakavinavinakataka na noda vakatokayacataki ena yaca ni Kalou? (b) Na cava ena veivosakitaki ena ulutaga tarava?\n16 E vakaraitaka tiko ga nikua o Jiova na nona vakayacora na ibalebale ni yacana ena nona vakarautaka na veika eda gadreva vakayalo, vakayago tale ga. Ia na yacana e sega wale ga ni vakaibalebaletaka na ka e rawa ni cakava o koya me yaco kina na nona inaki. E vakaibalebaletaka tale ga nona rawa ni vakayagataki ira nona iVakadinadina mera cakava na lomana. Nida vakasamataka vakatitobu qori, ena uqeti keda me salavata noda ivakarau ni bula kei na yacana. E kaya o Kåre e dua na turaga mai Norway e yabaki 84, sa 70 tale ga na yabaki na nona yalodina voli me dua na iVakadinadina: “Au raica ni ka dokai dina meda qaravi Jiova na Tui ni veitabagauna kece ga, meda okati tale ga kei ira era vakatokai ena yacana savasava. E ka dokai tu ga meda vakamacalataka na ka dina ena iVolatabu, kei na noda raica na nodra marautaka o ira na rogoca. Au marautaka dina meu vakamacalataka vei ira na tamata na yaga ni isoro ni veivoli i Karisito, kei na sala ena vukei ira kina mera rawata na bula tawamudu ena vuravura vou e kune kina na vakacegu kei na lewadodonu.”\n17 Ena so na yalava nikua, levu sa ra sega ni via kila na veika me baleta na Kalou. Ia me vakataki Kåre, vakacava o dau marautaka ke dua e vakarorogo, o qai rawa ni vakavulici koya me baleta na yaca i Jiova? Ia e rawa vakacava nida nona iVakadinadina o Jiova qai gauna vata qori meda nona ivakadinadina o Jisu? Ena qai veivosakitaki qori ena ulutaga tarava.\nNa Yaca e Rabailevu na Kena iBalebale\n“O Koya e Vakavuna me Yaco”\nVuna e veiganiti kina\nE bulia na ka kece o Jiova\nE vakavuna me vakayacori tiko ga na lomana kei na nona inaki\nKa e kilai kina\nEna yaco me ka ga e vinakata mera vakayacori kina na nona yalayala\nE vakayagataka na ka e bulia me vakayacori kina na lomana\nE tu vua na kaukaua me cakava na ka ga e rawa me vakayacori kina nona inaki\niMeli iMeli ‘Kemudou na Noqu iVakadinadina’


E Daumaka Sara Na Rai Cake - Carl B. Cook\nKevaka o keda, me da vakataki Peresitedi Monson, noda cakacakataka na noda vakabauta ka rai vua na Kalou me vukei keda, eda na sega ni vakayalolailaitaki ena icolacola ni bula.\nEna kena mai cava e dua na siga oca dina ka mai cava kina na imatai ni noqu macawa me vaka e dua na Vakaitutu Raraba, sinai vutucoqa na noqu beqi ni vola ka curuoso tu ena noqu vakasama na taro “Au na rawata vakacava na ka oqo?” Au biubiu mai na valenivolavola ni Vitusagavulu ka vodoka yani na eleveita ni Vale ni Veiqaravi ni Lotu. Ena kena sa mua sobu tiko na eleveita, au cuva sobu ka rai lala tu yani ena kena buturara.\nA tadola na katuba ka curu mai e dua, ia au a sega ni rai cake. Ni sa tasogo na katuba, au rogoca ni dua e taroga, “Na cava o raica sobu tiko oqori?” Au kila na domo o ya—sa ikoya o Peresitedi Thomas S. Monson.\nAu rai cake vakatotolo kau sauma, “O, e sega.” (Au vakadeitaka ni vakauqeta na noqu nuitaki au na isau vuku ni taro o ya!)\nIa e sa raica vinaka tu mai na noqu nuiqawaqawa kei na beki bibi. A matadredre ka vakatura ena yalololoma, ena nona dusi tiko ilomalagi, “E daumaka cake na rai cake!” Ena neirau sirova sobu tiko e dua tale na itaba vale, a vakamacalataka ena mamarau ni sa gole tiko ki na valetabu. Ena nona vakamoce vei au, a vosa tale ki yaloqu na nona rai ni vakamoce, “Nanuma qo, e daumaka sara na rai cake.”\nEna neirau sa veitalatala, a lako mai noqu vakasama e dua na vosa ena ivolanikalou: “Mo ni vakabauta na Kalou; mo ni vakabauta ni sa … ; mo ni vakabauta ni sa nona kece na lewa kei na kaukauwa mai lomalagi kei vuravura.”1 Ena noqu vakasamataka na kaukauwa nei Tamada Vakalomalagi kei Jisu Karisito, a kunea na vakacegu na lomaqu ena noqu vakasaqaqara tawa yaga mai na buturara ni eleveita a siro sobu tiko o ya.\nMe tekivu mai na gauna o ya au sa tugana tu na veika au sotava oqori vakakina na nodra itavi na parofita. Au a luvuci kau vakacuva ulu. Ena nona vosa na parofita, au a rai vua. A dusimaka tale o Koya na ka meu vakanamata kina meu rai cake vua na Kalou, na vanua e rawa meu vakabulai ka vaqaqacotaki kina mai na Veisorovaki nei Karisito. Sa ikoya oqori na veika era cakava na parofita me baleti keda. Era liutaki keda vua na Kalou.2\nAu vakadinadinataka ni o Peresitedi Monson e sega wale ga ni parofita, daurairai, ka dau vakatakila; e sa dua na ivakaraitaki vakasakiti ni bulataki ni ivakavuvuli ni rai cake. Mai vei keda kece, e dodonu me tarabi sara vua na nona icolacola. Ia, e a ivakaraitaki ni vakabauta sa cecere sara ka vakasinaiti ena vakanuinui vinaka, vuku, kei na nona lomani ira tale eso. E dau nona ibole na “e rawa” kei na “sa rawa.” E vakabauta na Turaga ka vakararavi Vua ena veivakaukauwataki, ka sa dau vakalougatataki koya na Turaga.\nNa veika au sotava e sa vakatavulica vei au ni kevaka o keda, me da vakataki Peresitedi Monson, noda cakacakataka na noda vakabauta ka rai vua na Kalou me vukei keda, eda na sega ni vakayalolailaitaki ena icolacola ni bula. Eda na sega ni yalolailai ena noda vakayacora na ka eda kacivi kina me da vakayacora se gadrevi vei keda me da vakayacora. Eda na vakaukauwataki, ka na vakasinaiti na noda bula ena vakacegu kei na reki.3 Ena qai yaco me da vakila ni vuqa na ka eda lomaleqataka tu e sega ni tawamudu na kedra yaga—ia kevaka me vaka kina, ena vukei keda na Kalou. Ia e dodonu me tu vei keda na vakabauta ni rai cake kei na yalodei ni muria na Nona veidusimaki.\nNa cava e vakavuna e dua na bolebole ni dodonu me da dau rai cake tikoga ena noda bula? E rairai eda sega ni vakabauta ni rawa ni iwali ni noda leqa e dua na ka rawarawa wale tu ga. Me kena ivakaraitaki, ena gauna era a laukati kina na luvei Isireli mai na gata bati gaga, a vakaroti o Mosese me laveta cake e dua na gata varasa ena dua na kau. A matataki Karisito na gata varasa. O ira era raica cake na gata, me vaka a vakadreta na parofita, era a vakabulai.4 Ia o ira na lewe vuqa era sega ni rai cake, era sa vakarusai.5\nA vakabauta o Alama ni vu ni nodra sega ni raica na gata o ira na Isireli sa ikoya ni ra sega ni vakabauta ni ra na vakabulai kevaka me ra a vakayacora. Na vosa nei Alama e yaga vei keda edaidai:\n“Oi kemudou na wekaqu, kevaka sa rawa mo dou bula ni dou sa raica wale ga na ka sa vakaraitaki vei kemudou, dou na sega li ni rai kusarawa yani kina, ia kevaka dou sa yalokaukauwa tiko ga ka sega ni vakabauta, ka sega ni via raica na ka sa vakaraitaki vei kemudou … ?\n“Raica ena ca vei kemudou kevaka dou sa vakakina; ia kevaka e sega, dou rai cake yani ka vakabauta na Luve ni Kalou, ni sa lako mai me vakabulai ira na nona tamata, ia ena mai kune ka rarawa ka mate tale ga me isoro ni [noda] ivalavala ca; ia ena tucake tale mai na mate.”6\nNa veivakauqeti ni rai cake nei Peresitedi Monson e tautauvata kei na noda dodonu me da nanumi Karisito. Ena noda nanumi Koya ka vakararavi ena Nona kaukauwa, eda ciqoma kina na kaukauwa ni Nona Veisorovaki. Sa ikoya na ka e rawa me vakaceguya na noda nuiqawaqawa, noda icolacola, kei na noda vakaleqai. Sa ikoya na inaki e rawa kina me da vosoti ka vakabulai mai na mosi ni noda ivalavala ca. Sa ikoya na inaki e rawa me da ciqoma kina na vakabauta kei na kaukauwa me da vosota na veika kece sara.7\nEna dua na koniferedi ni marama wale tiko ga oqo mai na Ceva kei Aferika keirau a tiko kina kei Sisita Cook. Ni oti na neirau vakarogoca tiko eso na itukutuku veivakauqeti ena kena vakayagataki na Veisorovaki ena noda bula, a sureti keimami vakayadua na peresitedi ni iteki ni iSoqosoqo ni Veivukei me keimami lako ki tautuba. A soli vakayadua vei keimami e dua na baluni sega na rokana. A vakamacalataka ni vaka me neimami icolacola, veivakatovolei, se dredre cava ga e vakataotaka tu na neimami bula, na baluni. Ni na wili ga me tolu, me keimami laiva sara na neimami baluni, se na neimami “icolacola.” Ni keimami sa rai cake ka sarava na ciri yawa yani ni neimami icolacola, a rogoci rawa na “Ahhhh.” Na cakacaka rawarawa o ya na laivi yani ni baluni a solia e dua na vakanananu lesu vakasakiti ni reki e sega ni vakamacalataki rawa ka yaco mai ena rai cake kei na vakananumi Karisito.\nE sega ni tautauvata kei na laivi ni baluni sega na rokana na rai cake vakayalo baleta ni sega ni yaco ga vakadua. Eda vulica mai na masu ni sakaramede me da dau nanumi Koya ka muria na Nona vunau, ka me tiko ga vei keda na Nona Yalotabu ena veisiga me dusimaki keda.8\nEna nodra sa lakosese tu na luvei Isireli ena loma ni veikau, a dusimaki ira na Turaga ena nodra ilakolako ena veisiga ena nodra vakararavi tiko ki na Nona veiliutaki. Ena Lako Yani eda wilika, “A sa liutaki ira tiko ko Jiova ena duru o ena siga, me tuberi ira ena sala; kei na duru buka waqa ena bogi me vakararamataki ira.”9 Nona veiliutaki e dua tu ga, ena yalomalua au vakadinadinataka vei kemuni ni Turaga e rawa me cakava na ka vata ga oqori me baleti keda.\nIa me na dusimaki keda vakacava nikua o Koya? Mai vei ira na parofita, apositolo, kei na iliuliu ni matabete kei na veika eda vakila ni na lako mai ena noda sovaraka na lomada kei na yaloda ena masumasu vua na Tamada Vakalomalagi. Ena tuberi keda o Koya ena noda biuta laivi na veika vakavuravura, veivutuni, ka veisau. Ena tuberi keda o Koya ena noda muria na Nona ivunau ka tovolea vakalevu cake me da vakataki Koya. Ka liutaki keda o Koya ena Yalo Tabu.10\nMe rawa ni da dusimaki ena ilakolako ni bula ka ciqoma na veitokani tudei ni Yalo Tabu, e dodonu me tu vei keda na “daliga rogo” kei na “mata rai,” ka dusimaki ruarua ki cake.11 E dodonu me da cakacakataka na veiliutaki eda ciqoma. E dodonu me da rai cake ka vakayacora. Ena noda vakayacora, au kila ni da na marautaka, baleta ni Kalou e vinakata me da marau.\nEda luvena na Tamada Vakalomalagi. E vinakata me dua na tiki ni noda bula, me vakalougatataki keda, ka vukei keda. Ena vakamaca na noda mavoa, qusia na wai ni matada, ka vukei keda ena noda ilakolako lesu ki na Nona iserau. Ena tuberi keda o Koya, ni da rai Vua.\nNoqu rarama meu rere tu li?\nKe siga se bogi tiko kei au. …\nVuni reki sere ga.\nSiga se bogi, sa liu … sa liutaki au.12\nAu wasea noqu ivakadinadina ni vosoti noda ivalavala ca ka vakamamadataki na noda icolacola ena noda rai vei Karisito.“Me da nanumi koya sara, … ka laveta cake na uluda,”13 baleta, me vaka a kaya o Peresitedi Monson, “e daumaka sara na rai cake.”\nAu vakadinadinataka ni o Jisu e noda i Vakabula ka Dauveivueti ena yaca i Jisu Karisito, emeni.\n1. Mosaia 4:9. 2. Raica na 2 Nifai 25:23, 26. 3. Raica na Mosaia 24:15. 4. Raica na Tiko Mai Na Lekutu 21:8–9. 5. Raica na 1 Nifai 17:41. 6. Alama 33:21–22; raica talega na tikina 19–20. 7. Raica na Alama 36:3, 17–21; 3 Nifai 9:13. 8. Raica na Vunau kei na Veiyalayalati 20:77. 9. Lako Yani 13:21. 10. Raica na 2 Nifai 9:52; 31:13; Vunau kei na Veiyalayalati 121:46. 11. Na Vosa Vakaibalebale 20:12. 12. “Noqu Rarama Na Turaga,” Sere Ni Lotu, naba 45. 13. 2 Nifai 10:20. Kena sa otiKena e tarava