“Dro Tani Mai na Veiyacovi Tawadodonu!”\nWILIKA ENA VOSA Abbey Acholi Afrikaans Aja Alur American Sign Language Amharic Armenian Ateso Australian Sign Language Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Bashkir Basque Bassa (Cameroon) Batak (Karo) Belize Kriol Biak Bicol Bolivian Sign Language Boulou Bété Cebuano Changana (Mozambique) Chichewa Chin (Hakha) Chin (Tiddim) Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chinese Sign Language Chitonga Chitonga (Zimbabwe) Chitumbuka Chiyao Chokwe Chuabo Cibemba Cinamwanga Cinyanja Colombian Sign Language Cuban Sign Language Czech Danish Douala Drehu Dusun Dutch English Ewe Filipino Sign Language Finnish Fon French French Sign Language Futuna (East) Ga Galician German German Sign Language Greek Guarani Gun Haitian Creole Hausa Herero Hiligaynon Hindi Hungarian Iban Ibanag Iloko Indian Sign Language Indonesian Indonesian Sign Language Irish Isoko Italian Japanese Javanese Jula Kabiye Kabuverdianu Kamba Karen (S'gaw) Kazakh Kazakh (Arabic) Khana Kikaonde Kikongo ya Leta Kikuyu Kiluba Kinande Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisi Kisonge Kongo Korean Krio Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kurdish Kurmanji (Cyrillic) Kwanyama Kyangonde Lahu Lari Lhukonzo Lingala Lomwe Luganda Lunda Luo Luvale Macedonian Macua Malawi Sign Language Malay Malayalam Maltese Mambwe-Lungu Mashi Mauritian Creole Maya Mbunda Mingrelian Mixtec (Guerrero) Mongolian Moore Myanmar Ndau Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Ndonga Nepali Ngangela Nias Norwegian Nsenga (Zambia) Nyaneka Nyungwe Nzema Odia Okpe Oromo Otetela Pangasinan Polish Portuguese (Brazil) Portuguese (Portugal) Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivia) Quechua (Cuzco) Quichua (Chimborazo) Quichua (Imbabura) Rarotongan Romanian Romany (Macedonia) Romany (Macedonia) Cyrillic Romany (Northern Greece) Romany (Southern Greece) Ronga Runyankore Russian Samoan Sango Sena Sepedi Sesotho (South Africa) Seychelles Creole Shona Sidama Silozi Sinhala Slovak Spanish Spanish Sign Language Sranantongo Sunda Swahili Swahili (Congo) Swedish Tagalog Tamil Telugu Tetun Dili Thai Tigrinya Tok Pisin Tongan Tshiluba Tshwa Tuvaluan Tzotzil Ukrainian Urdu Urhobo Uruund Uzbek Uzbek (Roman) Valencian Vietnamese Waray-Waray Wayuunaiki Wolaita Yacouba Yapese Zambian Sign Language Zande Zapotec (Lachiguiri) Zimbabwe Sign Language vakaViti\n“Moni vakamatea gona na gagadre ni veitikiniyagomuni vakavuravura, na veiyacovi tawadodonu, na ivalavala dukadukali, na garogaro vakasisila, na gagadre ca, kei na kocokoco ni okati me qaravi matakau.”—KOLOSA 3:5.\n1, 2. Sala cava e saga kina o Pelami me vakacacani ira na tamata i Jiova?\nE GOLE na gonedau ina vanua ena katoa kina nona siwa. E digia vinaka nona baca qai kolotaka i wai na nona siwa. Ena wawa toka ena yalovosovoso, ni sa kati nona siwa, e yavia sara i lomaniwaqa.\n2 E va tale ga qori noda dau rawai rawarawa. Me kena ivakaraitaki, nira sa volekata yani na Isireli na Vanua Yalataki, era lai keba sara ena Buca kei Moapi. E yalataka o tui Moapi me solia vei Pelami e dua na ilavo levu mera cudruvi kina na Isireli. Mani vaqara o Pelami na sala mera vakavuna ga kina na Isireli na nodra cudruvi. E qaseqase ni digia na nona baca. E talai ira na yalewa ni Moapi mera lai bacani ira na tagane ni Isireli ena nodra keba.—Tiko Voli Mai na Lekutu 22:1-7; 31:15, 16; Vakatakila 2:14.\n3. Era rawai vakacava na Isireli ena baca i Pelami?\n3 Vakacava a mana na baca i Pelami? Io, era “veiyacovi tawadodonu kei ira na goneyalewa ni Moapi” e udolu vakacaca na tagane ni Isireli. Era sokaloutaki ira tale ga na kalou lasu, okati kina na kalou vakasisila ni veiyacovi o Peali ni Piori. Era mani mate e 24,000 na Isireli nira vakarau butuka sara tu ga na Vanua Yalataki.—Tiko Voli Mai na Lekutu 25:1-9.\n4. Na cava era veiyacovi tawadodonu kina e udolu vakacaca na Isireli?\n4 Na cava era rawai kina e levu na Isireli ena baca i Pelami? Era nanumi ira ga ena yalokocokoco, era sa guilecava na ka kece e cakava vei ira o Jiova. E levu na ka e dodonu mera yalodina kina vua na Kalou na Isireli. E sereki ira nira bobula tu mai Ijipita, vakani ira ena vanua talasiga, qai taqomaki ira voli ena nodra ilakolako ina iyalayala ni Vanua Yalataki. (Iperiu 3:12) Era se rawai ga ena veiyacovi tawadodonu. E vola na yapositolo o Paula: “Meda kua tale ga ni veiyacovi tawadodonu me vaka na nodra veiyacovi tawadodonu eso vei ira, ra [qai] bale kina.”—1 Korinica 10:8.\n5, 6. Na cava eda vulica ena ka e yaco ena Buca kei Moapi?\n5 Sa voleka sara na vuravura vou. Eda rawa ni kaya nida vakataki ira na Isireli nira sa volekata yani na Vanua Yalataki. (1 Korinica 10:11) Nikua sa qai vakasamataki ga vakalevu na veiyacovi ni vakatauvatani kei ira na kai Moapi. Eda rawa tale ga ni rawai kina na tamata i Jiova. Ena gauna qo, na baca naba dua e vakayagataka tiko na Tevoro oya na veiyacovi tawadodonu.—Tiko Voli Mai na Lekutu 25:6, 14; 2 Korinica 2:11; Juta 4.\n6 Tarogi iko mada, ‘Au na vinakata me lekaleka ga noqu marau, se me tawamudu noqu marau ena vuravura vou?’ Vakacava e yaga tiko noqu talairawarawa ina ivakaro i Jiova ni kaya: “Dro tani mai na veiyacovi tawadodonu”?—1 Korinica 6:18.\nCAVA NA VEIYACOVI TAWADODONU?\n7, 8. Na cava na veiyacovi tawadodonu? Na cava me qarauni kina?\n7 Levu nikua e vakasisila nodra itovo ra qai beca na lawa ni Kalou me baleta na veiyacovi. Na veiyacovi tawadodonu e vakamacalataki ena iVolatabu, oya nodrau veiyacovi e rua erau sega ni vakamau vakalawa. Qo e okati kina nodra veiyacovi na mataqali vata, vaka kina na veiyacovi kei na manumanu. E vakayagataki tale ga kina na gusu, na sala ni valelailai kei na veiyagoi ni yago tabu.—Raica na iKuri ni iVakamacala 23.\n8 E vakamatatataka na iVolatabu ni na biu tani ena ivavakoso o koya e veiyacovi tawadodonu tiko ga. (1 Korinica 6:9; Vakatakila 22:15) Kena ikuri, na tamata dukadukali ena beci koya ga, ena sega tale ga ni nuitaki. E dau veivakaleqai na itovo vakasisila. Ena vakaleqa na lewaeloma, vakavuna na buketeisala, leqa ni vakawati, tauvimate, se mate. (Wilika Kalatia 6:7, 8.) Ke dua e vakasamataka na itinitini ni itovo vakasisila, ena rairai sega ni cakava na itovo qori. Ia levu na gauna era cakava na itovo vakasisila ena nodra vakasamataka ga mera vakaceguya nodra gagadre. E kena itekitekivu na saravi ni iyaloyalo vakasisila.\nIYALOYALO VAKASISILA—IMATAI NI KALAWA\n9. Na cava e rerevaki kina na iyaloyalo vakasisila?\n9 E caka na iyaloyalo vakasisila me veivagarogaroi. Sa laurai tu nikua ena veivanua me vaka na mekesini, ivola, ivakatagi, na tivi kei na Internet. Levu era nanuma ni sega ni ca na saravi ni iyaloyalo vakasisila, ia e rerevaki dina. E rawa ni lai bobula kina e dua ena veiyacovi kei na garogaro vakasisila. Ni dua e dau sarava na iyaloyalo vakasisila, ena lai tini sara ena vakatavevele, leqa nona bula vakawati, qai tini ena veisere.—Roma 1:24-27; Efeso 4:19; raica na iKuri ni iVakamacala 24.\nE ka vakavuku meda qarauna na vakayagataki ni Internet\n10. Ena yaga vakacava na ivakavuvuli ena Jemesa 1:14, 15 meda vorata na itovo vakasisila?\n10 E bibi meda kila na sala eda na rawai kina ena veiyacovi tawadodonu. Dikeva mada na ivakasala ena Jemesa 1:14, 15: “E vakatovolei e dua ni bacani koya qai siwati koya na nona gagadre ca. Ni sa matua na gagadre ca, sa qai vakasucuma na ivalavala ca, ni sa vakayacori na ivalavala ca, e tini sara ena mate.” Koya gona ni o vakasamataka na veika ca, cavuraka laivi sara. Rai tani ke o raica vakasauri na iyaloyalo veivagarogaroi! Bokoca na kompiuta, se veisautaka na porokaramu ni tivi. Kua ni vakalaiva na gagadre ca me kadre e lomamu, ke sega ena lewai iko.—Wilika Maciu 5:29, 30.\n11. Ena vukei keda vakacava o Jiova nida dau vakasamataka na veika ca?\n11 E kilai keda vinaka o Jiova. E kila vinaka nida sega ni uasivi. E kila tale ga nida rawa ni vorata na gagadre ca. E tukuna vei keda: “Moni vakamatea gona na gagadre ni veitikiniyagomuni vakavuravura, na veiyacovi tawadodonu, na ivalavala dukadukali, na garogaro vakasisila, na gagadre ca, kei na kocokoco ni okati me qaravi matakau.” (Kolosa 3:5) E dredre toka na kena muri qori, ia e Kalou dau vosovoso o Jiova, ena vukei keda tale ga. (Same 68:19) E dua na tacida cauravou e bobula ena saravi ni iyaloyalo vakasisila kei na vakatavevele. Era okata qori nona icaba e koronivuli me tiki ni bula vakaitabagone, ia e qai kaya: “E leqa noqu lewaeloma, au rawai tale ga ena itovo vakasisila.” Ena veivuke i Jiova, e liaca ni dodonu me lewa vinaka na nona gagadre, mani muduka na itovo e dau bobula tu kina. Ke o dau vakasamataka na itovo vakasisila, kerea vei Jiova na “kaukaua e uasivia na kaukaua ni tamata” me savasava tiko ga kina nomu vakasama.—2 Korinica 4:7; 1 Korinica 9:27.\n12. Cava meda ‘taqomaka kina na lomada’?\n12 E vola o Solomoni: “Ena ka kece mo qarauna, mo taqomaka na lomamu, ni taka mai kina na ivurevure ni bula.” (Vosa Vakaibalebale 4:23) E tukuni keda na ivakarau ni ‘lomada,’ qori na ka e dikeva o Jiova, sega ni ka e sau. E rawa ni veirawai na ka eda dau raica. E tukuna na turaga yalodina o Jope: “Au sa veiyalayalati oti kei na mataqu. E rawa gona vakacava meu kauaitaka vakatani e dua na goneyalewa?” (Jope 31:1) Me vakataki Jope, e vinakati meda lewa vinaka na ka eda raica kei na ka eda vakasamataka. Me vakataki koya tale ga na daunisame eda na masuta: “Ni vagolea tani na mataqu meu kua ni raica na ka tawayaga.”—Same 119:37.\nDIGIDIGI CALA O TAINA\n13. Na ilala vakacava e digia o Taina?\n13 Era rawa ni vakamuai keda na noda ilala ena ka vinaka se ka ca. Ke o digia mera nomu ilala o ira na muria na ivakatagedegede ni Kalou, qori tale ga na ka era na uqeti iko kina. (Vosa Vakaibalebale 13:20; wilika 1 Korinica 15:33.) Eda na dikeva ena ivakaraitaki i Taina na bibi ni noda digia na noda ilala. E dua vei ratou na luvei Jekope yalewa, e susugi gona ena vuvale e qaravi Jiova. E yalewa vakaitovo, ia e qai vakailala kei ira na goneyalewa ni Kenani era sega ni qaravi Jiova. E duatani na ivakarau ni nodra rai na kai Kenani me baleta na veiyacovi, nira ivalavala vakasisila, ia e duidui o ira na tamata ni Kalou. (Vunau ni Soro 18:6-25) Ni maliwai ira tiko nona ilala o Taina, e sotava sara na cauravou ni Kenani o Sikemi, e raica na kena totoka o Taina. E dau kilai o Sikemi me cauravou “rokovi duadua” ena nona vuvale. E sega ga ni lomani Jiova.—Vakatekivu 34:18, 19.\n14. Na cava e yaco vei Taina?\n14 E cakava o Sikemi na ivakarau e nanuma ni donu vua. Ni vinakati Taina “e kauti koya” qai “kucuva.” (Wilika Vakatekivu 34:1-4.) Na leqa e yaco qo e vakararawataki Taina kei ratou kece na nona vuvale.—Vakatekivu 34:7, 25-31; Kalatia 6:7, 8.\n15, 16. Eda na vuku vakacava?\n15 E sega ni vinakati meda muria na cala vata ga e cakava o Taina meda qai liaca kina na vinaka ni ivakatagedegede savasava i Jiova. “O koya e vakailala kei ira na vuku ena vuku, ia o koya e veitokani kei ira na lialia ena tini ca.” (Vosa Vakaibalebale 13:20) Me noda isausau mada ga meda kila vinaka “na ivalavala vinaka kece,” nida na sega ni vakila kina na ka mosimosi kei na rarawa.—Vosa Vakaibalebale 2:6-9; Same 1:1-3.\n16 Eda na vuku nida masu vua na Kalou ni bera nida vakatulewa, da vulica nona Vosa, qai muria na ivakasala vinaka e vakarautaka na dauveiqaravi yalodina e vuku. (Maciu 24:45; Jemesa 1:5) Eda kila nida sega ni uasivi kece qai tiko noda malumalumu. (Jeremaia 17:9) Na cava ga o na cakava ke dua e vakasalataki iko mo qaqarauni ena itovo vakasisila? O na cudru, se o na ciqoma ena yalomalumalumu?—2 Tui 22:18, 19.\n17. Tukuna na ivakaraitaki ena yaga ni nodra veivakasalataki na tacida vaKarisito.\n17 Vakasamataka mada e dua na ituvaki qo. E dua na cauravou e dau kauaitaka vakalevu e dua na tacida yalewa erau cakacakavata qai vinakata me rau veibuku. E sega ni qaravi Jiova, ia e cauravou yalovinaka qai dau veikauaitaki. E raici rau e dua tale na tacida yalewa, qai saga me vakasalataki tacida. Na cava mada ena cakava na tacida yalewa ya ni vakasalataki? Ena saga me vakadonui koya ga, se na raica ni ka vakayalomatua me muria na ivakasala? Ena rairai lomani Jiova na tacida ya qai vinakata me cakava na ka dodonu. Ke vakadonuya me rau veibuku tiko ga, vakacava e sa ‘drovaka tiko na veiyacovi tawadodonu’ se sa ‘nuitaka tiko ga na lomana’?—Vosa Vakaibalebale 22:3; 28:26; Maciu 6:13; 26:41.\nVULI ENA IVAKARAITAKI I JOSEFA\n18, 19. Vakamacalataka se drovaka vakacava o Josefa na ivalavala dukadukali.\n18 Ni se itabagone o Josefa, a bobula tu e Ijipita. E cikevi koya e veisiga na wati nona turaga me rau veiyacovi, ia e kila tu o Josefa ni cala ke vakadonuya. E lomani Jiova qai via vakamarautaki koya. Na gauna kece e sagai Josefa kina na yalewa qo, e sega ni vakadonuya o koya. Me vaka ni bobula, ena sega ni tu ga me biuti nona turaga. Ia na siga e vakasaurarataki koya kina na wati Potifa me rau veiyacovi, a “gutuwa i tuba” o Josefa.—Wilika Vakatekivu 39:7-12.\n19 Ena duatani toka na ituvaki qo ke a vakasamataka tiko ga o Josefa na ivalavala vakasisila se me tatadrataka tiko na marama qo. Ia e bibi cake vei Josefa na nodrau veiwekani kei Jiova. E tukuna vei yalewa: “Na noqu turaga . . . e sega . . . ni bureitaka vei au e dua na ka, vakavo ga o iko ni o watina. Meu qai cakava tu vakacava na ka torosobu qo qai valavala ca kina vua na Kalou?”—Vakatekivu 39:8, 9.\n20. Eda kila vakacava ni marautaki Josefa o Jiova?\n20 E yawa mai vale kei ratou nona vuvale o Josefa, ia e yalodina tu ga vua na Kalou qai vakalougatataki kina. (Vakatekivu 41:39-49) E marautaka o Jiova na nona yalodina. (Vosa Vakaibalebale 27:11) Ia e ka ni sasaga toka meda cata na ivalavala vakasisila. Nanuma gona na vosa qo: “O kemuni na lomani Jiova, ni cata na ka ca. E taqomaka o koya na nodra bula na yalodina vua, e vakabulai ira mai na ligana na daucaka ca.”—Same 97:10.\n21. E vakatotomuri Josefa vakacava e dua na tacida tagane?\n21 Era doudou na tamata i Jiova mera vakaraitaka nira “cata na ka ca” ra qai “taleitaka na ka vinaka.” (Emosi 5:15) E rawa nida yalodina vei Jiova, se da mani yabaki vica sara. A vakatovolei nona vakabauta e dua na tacida tagane e koronivuli. E tukuna vua e dua na goneyalewa ni na veiyacovi kei koya ke vukei koya ena veitarogi ni veika vakafika. Na cava e cakava na tacida qo? E muria na ka e cakava o Josefa. E kaya: “Au sega tale ni lomalomarua meu vakasega vua. Na noqu yalodina, au dokai kina, au sega tale ga ni beci au.” Na itovo vakasisila e “lekaleka wale na kena kamica,” ena dau kauta ga mai na rarawa kei na mosi ni yalo. (Iperiu 11:25) Eda na marau tawamudu nida talairawarawa vei Jiova.—Vosa Vakaibalebale 10:22.\nME VUKEI IKO O JIOVA\n22, 23. Ena vukei keda vakacava o Jiova ke da cala bibi?\n22 Ena saga o Setani me veibacani ena itovo vakasisila, qori ena ka ni sasaga toka meda vorata nikua. So na gauna e dau cala na noda vakanananu. (Roma 7:21-25) E kila qori o Jiova qai nanuma vinaka “nida kuvuniqele.” (Same 103:14) Vakacava ke dua na lotu vaKarisito e cala bibi ena itovo vakasisila? E dodonu me yalolailai kina? Sega. Ke dua e veivutuni dina, ena vukei koya o Jiova. Na Kalou e ‘tu vakarau me veivosoti.’—Same 86:5; Jemesa 5:16; wilika Vosa Vakaibalebale 28:13.\n23 E vakarautaka tale ga o Jiova “na isolisoli tamata”—o ira na qase yalololoma dau veikauaitaki. (Efeso 4:8, 12; Jemesa 5:14, 15) Era vakarautaki mera vukei keda meda vakavinakataka tale noda veiwekani kei na Kalou.—Vosa Vakaibalebale 15:32.\n24, 25. Ena yaga vakacava na “yalomatua” meda vorata kina na itovo vakasisila?\n24 Me vinaka noda vakatulewa, meda kila mada se yaga vakacava na lawa i Jiova. Eda sega ni vinakata meda vaka na cauravou e vakamacalataki tiko ena Vosa Vakaibalebale 7:6-23. E sega ni “yalomatua,” e mani rawai ena veiyacovi tawadodonu. E vinaka cake na yalomatua mai na kilaka. Nida yalomatua eda na saga meda kila na rai ni Kalou da qai muria sara. Nanuma na ivakasala qo: “O koya e rawata na vuku e lomani koya. O koya e mareqeta na yalomatua ena kune ka vinaka.”—Vosa Vakaibalebale 19:8.\n25 Vakacava o vakadeitaka ni dodonu na ivakatagedegede ni Kalou? O vakabauta ni o na marau ke o muria? (Same 19:7-10; Aisea 48:17, 18) Ke o sega ni vakadeitaka, vakasamataka ga na veika vinaka kece sa cakava vei iko o Jiova. “Tovolea mada qai raica ni vinaka o Jiova.” (Same 34:8) Na levu ga ni nomu cakava qori, na levu tale ga ni nomu lomana na Kalou. Mo taleitaka na ka e taleitaka, qai cata na ka e cata. Dau vakasamataka na veika vinaka—na ka e dina, na ka e dodonu, e savasava, na ka e uqeta na veilomani, kei na ka e kilikili. (Filipai 4:8, 9) Eda rawa ni vakatotomuri Josefa, ni yaga vua na vuku i Jiova.—Aisea 64:8.\n26. Na cava ena veivosakitaki ena wase e tarava?\n26 Ke o dawai se vakawati, e vinakata o Jiova mo marautaka nomu bula. Ena veivosakitaki ena rua na wase e tarava na sala me vinaka kina noda bula vakawati.\n1 E DAU VEIRAWAI NA ITOVO VAKASISILA\n“Dro tani mai na veiyacovi tawadodonu!”—1 Korinica 6:18\nNa cava e rerevaki kina na itovo vakasisila?\nTiko Voli Mai na Lekutu 25:1-9; 2 Korinica 2:11\nSa qai vakasamataki ga vakalevu ena vuravura i Setani na veiyacovi, eda rawa tale ga ni rawai kina na tamata i Jiova. Na veiyacovi tawadodonu e nona icori naba dua o Setani, e vinakati gona meda taqomaki keda.\nVosa Vakaibalebale 22:3; Kalatia 6:7, 8\nVakasamataka na mosi kei na rarawa e vakavuna na itovo vakasisila.\n1 Korinica 6:9, 10\nKe dua e veiyacovi tawadodonu tiko ga, ena biu tani ena ivavakoso.\n2 EDA RAWA NI VORATA NA VEIYACOVI TAWADODONU\n“E vakatovolei e dua ni bacani koya qai siwati koya na nona gagadre ca. Ni sa matua . . . sa qai vakasucuma na ivalavala ca.”—Jemesa 1:14, 15\nEda na vorata vakacava na veiyacovi tawadodonu?\nJope 31:1; Jeremaia 17:9; Maciu 5:27, 28; Kolosa 3:5\nCavuraka laivi vakatotolo na vakasamataki ni veika ca, ni bera ni lai tini ena gagadre ca. Kua ni sarava na iyaloyalo vakasisila.\nVakatekivu 39:7-12; 2 Korinica 4:7; Jemesa 1:5\nKe vinakati mo veisau, cakava sara. Kerei Jiova me vukei iko.\nVosa Vakaibalebale 27:11\nVakananuma vakatitobu na yaga ni kena muri na lawa ni Kalou.\nVosa Vakaibalebale 13:20; 1 Korinica 15:33\nVakailala kei ira na lomani Jiova qai tautauvata na ivakatagedegede oni muria.\n3 KUA VAKADUA NI SORO; ENA VUKEI IKO O JIOVA\n“O kemuni Jiova, oni vinaka qai tu vakarau moni veivosoti.”—Same 86:5\nEna vukei keda vakacava o Jiova ke da cala bibi?\nSame 103:14; Vosa Vakaibalebale 28:13; Roma 7:21-25\nKe dua e veivutuni, ena vosoti koya o Jiova.\nKalatia 6:1, 2; Jemesa 5:14-16\nEra rawa ni vukei keda na qase meda vakavinakataka tale noda veiwekani kei na Kalou.\nVosa Vakaibalebale 3:5, 6; Filipai 4:8, 9\nVulica na sala mo vakamarautaki Jiova kina. O na qai digidigi vakavuku.\nVakaraitaka na iVolatabu e tolu na ka ena vukei keda meda vorata na gagadre ca.\nBucina Mo Dau Lewai Iko Vinaka\nEna vukei iko vakacava na ivakaraitaki vakaivolatabu mo bucina qai vakaraitaka na itovo qo? Na cava e bibi kina meda bucina na lotu vaKarisito?\niMeli iMeli “Dro Tani Mai na Veiyacovi Tawadodonu!”\nAu Sikalutu ena Levu na Gauna, ia Au Sega ni Soro


Na Cava e Bibi Kina na Masu? | Ra Taroga na iTabagone\nWILIKA ENA VOSA Afrikaans Albanian Alur American Sign Language Amharic Angolan Sign Language Arabic Arabic (Lebanon) Argentinean Sign Language Armenian Armenian (West) Assamese Australian Sign Language Azerbaijani Baoule Bashkir Basque Bassa (Cameroon) Batak (Karo) Batak (Toba) Belize Kriol Bengali Biak Bicol Bislama Bolivian Sign Language Brazilian Sign Language British Sign Language Bulgarian Cambodian Catalan Cebuano Changana (Mozambique) Chavacano Chichewa Chilean Sign Language Chin (Hakha) Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitumbuka Chiyao Chol Chuvash Cibemba Colombian Sign Language Croatian Cuban Sign Language Czech Czech Sign Language Dangme Danish Dari Dutch Ecuadorian Sign Language Efik Emberá (Catío) Emberá (Chamí) English Estonian Ewe Fante Faroese Filipino Sign Language Finnish Fon Frafra French French Sign Language Ga Galician Georgian German German Sign Language Greek Greenlandic Guarani Guatemalan Sign Language Gujarati Gun Haitian Creole Hausa Hebrew Hiligaynon Hindi Hindi (Roman) Hiri Motu Honduras Sign Language Huastec (San Luis Potosi) Hungarian Hunsrik Iban Ibanag Icelandic Igbo Iloko Indian Sign Language Indonesian Indonesian Sign Language Isoko Israeli Sign Language Italian Italian Sign Language Japanese Japanese Sign Language Javanese Jula Kabardin-Cherkess Kabuverdianu Kachin Kalanga (Botswana) Kamba Kannada Karen (S'gaw) Kazakh Kazakh (Arabic) Kekchi Khakass Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinyarwanda Kirghiz Kirundi Kongo Korean Korean Sign Language Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kurdish Kurmanji (Cyrillic) Kwanyama Laotian Latvian Lingala Lithuanian Low German Luganda Lunda Luo Luvale Luxembourgish Macedonian Macua Malagasy Malawi Sign Language Malay Malayalam Malaysian Sign Language Maltese Mam Mambwe-Lungu Mapudungun Marathi Mari Mashi Mauritian Creole Maya Mexican Sign Language Mingrelian Mixtec (Guerrero) Mizo Mongolian Myanmar Nahuatl (Central) Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Nepali Ngangela Nicaraguan Sign Language Niuean Norwegian Nsenga (Zambia) Nzema Okpe Oromo Ossetian Otetela Pangasinan Papiamento (Aruba) Papiamento (Curaçao) Paraguayan Sign Language Persian Peruvian Sign Language Pidgin (West Africa) Polish Polish Sign Language Pomeranian Portuguese (Brazil) Portuguese (Portugal) Punjabi Punjabi (Roman) Punjabi (Shahmukhi) Quebec Sign Language Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivia) Quechua (Cuzco) Quechua (Huallaga Huánuco) Quiche Quichua (Chimborazo) Quichua (Imbabura) Quichua (Tena) Rapa Nui Rarotongan Romanian Romany (Argentina) Romany (Macedonia) Romany (Macedonia) Cyrillic Romany (Serbia) Romany (Vlax, Russia) Ronga Russian Russian Sign Language Réunion Creole Samoan Sango Sepedi Sepulana Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Sesotho (South Africa) Setswana Shona Silozi Sinhala Slovak Slovak Sign Language Slovenian Solomon Islands Pidgin South African Sign Language Spanish Spanish Sign Language Sranantongo Sunda Swahili Swahili (Congo) Swati Swedish Swedish Sign Language Tagalog Tahitian Tajiki Talian Tamil Tandroy Tankarana Tarascan Tatar Telugu Tetun Dili Thai Thai Sign Language Ticuna Tigrinya Tiv Tojolabal Tongan Tshiluba Tsonga Turkish Turkmen Tuvaluan Twi Tzeltal Tzotzil Udmurt Ukrainian Umbundu Urdu Urhobo Uruund Uzbek Uzbek (Roman) Valencian Venda Venezuelan Sign Language Vietnamese Wallisian Waray-Waray Wayuunaiki Welsh Wolaita Xhosa Yoruba Zande Zapotec (Isthmus) Zapotec (Lachiguiri) Zulu vakaViti\nE laurai ena dua na vakadidike nira dau masu e 80 na pasede na itabagone e Merika. Ia veimama ni iwiliwili qori era dau masu e veisiga. De dua era veinanuyaka eso na itabagone: ‘E dua wale ga na sala ni veivakacegui na masu se tiko eso tale na kena yaga?’\nNa cava na ibalebale ni masu?\nEna rogoca na Kalou noqu masu?\nNa cava soti au rawa ni masulaka?\nNa masu e dua na sala drau veitalanoa sara ga kina kei koya a bulia na ka kece. Vakasamataka mada ya! E cecere sara vei keda o Jiova, ia e “sega ni yawa o koya vei keda yadua.” (Cakacaka 17:27) Eda uqeti ena iVolatabu: “Toro voleka vua na Kalou ena qai toro voleka mai vei kemuni o koya.”—Jemesa 4:8.\nO rawa vakacava ni toro voleka vua na Kalou?\nNi drau veivosaki ena masu.\nNi o vulica na iVolatabu, qai vakalaiva me “vosa” vei iko na Kalou.\nEna dei nomudrau veitokani kei na Kalou ni o vosa vua ena masu, qai vosa vei iko o koya ena gauna o vulica kina na iVolatabu.\n“Dua dina na ka dokai meda veivosaki kei koya e Cecere Duadua o Jiova.”—Jeremy.\n“E vakavolekati au vei Jiova na noqu dau talaucaka vua na lomaqu ena masu.”—Miranda.\nDe dua o vakabauta na Kalou, o dau masu tale ga vua. Ia ena rairai dredre mo vakabauta ni na rogoci iko. E tukuna na iVolatabu ni o Jiova “na Daurogo masu.” (Same 65:2) E sureti iko tale ga mo ‘biuta vua na nomu lomaocaoca kece, ni kauaitaki iko o koya.’—1 Pita 5:7.\nVakasamataka mada: O dau veitalanoa vakalevu kei ira nomu itokani voleka? Qori na ka o rawa ni cakava tale ga kei na Kalou. Ni o masu wasoma vakayagataka na yacana, o Jiova. (Same 86:5-7; 88:9) E veiuqeti na iVolatabu mo “kua ni cegu ena masu.”—1 Cesalonaika 5:17.\n“Ni keirau veivosaki kei na Tamaqu vakalomalagi ena masu, au dau talaucaka sara ga vua na lomaqu.”—Moises.\n“Niu talaucaka vei Jiova na lomaqu, e vaka ga niu vosa tiko vei noqu Na se dua noqu itokani voleka.”—Karen.\nE kaya na iVolatabu: “Na ka kece me vakaraitaki vua na Kalou ena masu kei na kerekere salavata kei na vakavinavinaka.”—Filipai 4:6.\nO rawa tale ga ni masulaka nomu leqa, ni kaya na iVolatabu: “Biuta vei Jiova na nomu icolacola bibi, ena tokoni iko o koya.”—Same 55:22.\nKua ni talaucaka ga vua na Kalou na nomu leqa. E kaya e dua na goneyalewa o Chantelle: “Au sega ni itokani vinaka keu kere veivuke ga vei Jiova ena masu. Au vakabauta ni dodonu meu dau vakavinavinaka tale ga me levu na ka meu vakavinavinakataki koya kina.”\nVakasamataka mada: Na cava soti o rawa ni vakavinavinakataka? Na cava e tolu na ka o rawa ni vakavinavinakataki Jiova kina nikua?\n“Noda qoroya mada ga eso na ka lalai me vaka na senikau totoka, e rawa ni uqeti keda meda vakavinavinaka vei Jiova ena masu.”—Anita.\n“Vakasamataka vakatitobu e dua na ibulibuli o nanuma ni vakatubuqoroqoro, se dua na tikinivolatabu e tara na lomamu, qai vakavinavinakataki Jiova.”—Brian.\n“Na ivakarau ni noda masu e dodonu me vaka na titobu ni wasawasa, kua ni vovodea me vaka e dua na tobu lailai. E via vukei keda o Jiova, e kila tale ga na ka eda vinakata ni bera mada ga nida kerea vua. Ia ena kilai ena ivakarau ni noda masu na levu ni noda nuitaki koya.”—Moises.\n“Na masu e vaka na dali e taura toka o Jiova e dua na muana, au qai taura tu o yau na muana kadua. Niu talaucaka na lomaqu ena masu, au vakila ni vaka meu sa qai qumia ga vakaukaua na dali. Au vakila ni vaka e qumia matua tale ga o Jiova na muana e taura tu. Qori sa qai dei ga kina neirau veitokani.”—Miranda.\n“Ke da sega ni qaqarauni, e rawa ni noda gauna ga ni kerekere na masu. Ia ke da dau vakavinavinaka vei Jiova, eda na vakamareqeta na veika e solia vei keda, eda na sega ni nanumi keda ga nida masu.”—Jeremy.\n“Ena donu tiko ga noda rai ke da dau vakavinavinakataki Jiova. Nida dau vakavinavinaka vei Jiova ena masu, eda na sega ni kauaitaka vakalevu na leqa eda sotava. Eda na marautaka ga na veika eda vakalougatataki kina.”—Shelby.\nSala Mo Vakavinakataka Kina Nomu iVakarau ni Masu\n1—Na Cava Meda Masu Kina?\niMeli iMeli Na Cava e Bibi Kina na Masu?\nijwyp ulutaga 69


The Fiji Times Online | Nai Lalakai Online | Na i vosavosa vaka-Viti\nNa i vosavosa vaka-Viti VILIAME RAVAI | Monday, February 13, 2017\nESA koto oqo e ra na i kuri ni i vosavosa vaka-Viti, ka veivuke mai kina na Tabana ni i Tovo kei na Vosa ena loma ni Minisitiri ni Vuli, ni wiliwili sara yani.\nNa ivosavosa cava e kena ibalebale bula dede ga o koya e dau dro, vakaliataka na cakacaka.\nKena isau: Bula dede ga na dadatuvu\nVakamacala: Na ?datuvu? e kena ibalebale na yalolailai. Qo me vaka na qaravi itavi, na cakacaka se na ivalu.\nO koya gona ena bula dede na dadatuvu nira oca o ira era mamakutu ena cakacaka ka bula vinaka tu ga o koya ni dau vakalia ka sega ni bau tara mada ga e dua na cakacaka.\nNa ivosavosa cava e kena ibalebale nona wale na rogo vinaka ena nodra buno na tani.\nKena isau: Vakaucuucu ni Cama\nVakamacala: Na cama ena waqa ni viti e tu wale tu ga me vukea na cici ni waqa.\nO koya gona meda kua ni rawata na noda bula mai vei ira na tani me vaka na cama ni waqa ni Viti ena kena tu wale tu ga.\nVakamacala: Na duva e dua na mataqali wa sala toloilevu toka ni baravi veivatu kei na veidogo, drau lumisa lelevu toka, se lalai piqi siawa, vua rabaraba na vaka na vua ni walai. Na wakana e tuki me mate kina na ika.\nNa ivosavosa cava kena ibalebale mama ga na vakawati voleka se vakoro vata kua so na lai vakawati vakayawa.\nKena isau: Lavi voleka ga na buka e waqa\nVakamacala: Lavi na vakadewataki ni buka waqa me lai waqa tale kina e dua na ka me vaka na buka se tavako.\nKena ibalebale kevaka o lako sara vakayawa, ena boko koso na buka, ia, ke o lako voleka ena waqa tiko ga.\nNa ivosavosa cava kena ibalebale oti na soqo, sega tale ni dua na ka e vo, ni sa oti na iyau, kakana kei na so tale.\nKena isau: Maca na wai koto na qere\nVakamacala: E so na uciwai lalai e dau maca ni dausiga vakabalavu na vanua.\nNi maca oya sa qai kune tu na laqere se na qereqere ena boto ni waiwai.\nVakatauvatani kina na ivosavosa qo ni oti ga na soqo sa sega tale ni dua na ka e vo, oti kece sara ga vakadua.\nNa ivosavosa cava e kena ibalebale sota kaya ga na leqa ni lakova.\nKena isau: Moku na vuaka ni kauta na yavana\nVakamacala: Na kena lai moku na vuaka ena dua na iteitei ka lai vakacaca kina, e baleta ga ni kauti koya kina na yavana. O koya gona na nona lai moku se lauvacu e dua na cauravou mai na dua na koro e baleta ga na yavana ni kauti koya e ke ya ka mani lai sotava wale mai kina na leqa.\nNa ivosavosa cava kena ibalebale dui kau kena se dui vakarautaki koya ena ilakolako\nKena isau: Lako vakabeka, dui kau kena\nEra dau veivukayaki vakalevu na vaqara vuanikau dreu, uto vea mera misika, se na se ni onolulu, kavika, vuga, niu mera gunuva.\nRa kosakosa vakalevu nira dau veivala.\nDau rawa mai ni lau kolo se laurabo, se kuretaki na vunikau ra moce se kana kina, se coko ena kena lawa se dai soni, qai saqa se tavu me laukana.\nNa suina e caka kina na batiniveiqia, batina e tui me itaube batini beka.\nNira vuka na beka ena vaqara kedra era dui sasaga ga, e sega ni vakatautaka tale vua e dua, ke sa kune na vuata ena kana ga, mamau ka vuka yani.\nE sega ni vakatautaka se kerekere tale vua e dua.\nNa ivosavosa cava kena ibalebale e da tu vata ga, e rawa na veika kece.\nKena isau: Da tu vata ga, vuvu na wai\nVakamacala: Vakaibalebaletaki na ivosavosa qo ena ika na Nuqa, nira dau qeleqeleni vata tu. Qo ena vula o Tiseba na vula i Nuqa lailai kei na vula o Janueri na vula i Nuqa levu.\nNa maliwa ni vula e rua qo era dau qeleqeleni kina, kara matai sara na vakavuvu wai mera taqomaki ira kina.\nO koya gona nira kovuti se bunuci e dua na qele ni nuqa, era sa qai vakavuvuya na wai kara dro yani mera bula.\nNa ivosavosa cava kena ibalebale na itutu vakaloloma e tu kina e dua ni sa kautani vakasauri vua na ka e dau vakaukauataki koya.\nKena isau: Vuka nona Lulu\nVakamacala: Na lulu e kainaki ni manumanu dau solia vei keda na vuku ka vuni kaukaua. O koya gona ni sa na yali na lulu sa na yali vata tale ga na kaukaua.\nNa ivosavosa cava e kena ibalebale vaka baubau se vakawiliwili wale tu ga, toka wale ka vakarorogo\nKena isau: Vodo i Cama\nVakamacala: Na cama e gacagaca ni waqa ni Viti e vukea na kena nawa se cici vakadodonu.\nNi da vodo eda vodo ena dago ni waqa ni Viti e sega nida vodo ena cama. Na cakacaka kece ni soko ena caka ga ena dagoni waqa ni Viti.\nni dua e vodo i cama e vakawiliwili wale tu ga ena soko, toka wale toka ga ka vakarorogo vei ira era cicivaka tiko na waqa.\nNi dua gona e vodo e cama e sega ni cakava na cakacaka ni soko, e vodo wale tiko ga.\nNa ivosavosa cava e kena ibalebale eda sa mai yacova sara na vanua eda a dau gagano taka se da tatadrataka tu mai.\nKena isau: Eda sa mai tarai Burotu sara\nVakamacala: O Burotu e tukuni taki tu ni vanua talei, tu kina na veika matalia ka talei. E tukuni ni yanuyanu ni tadra, dau veiciriyaki voli.\nO koya gona eda sa mai tarai Burotu sara oya nida sa mai yacova na vanua eda dau gadreva se da tatadra taka tu meda butuka.\nNa ivosavosa cava kena ibalebale tamata mamaqi taura matua toka nona iyau.\nKena isau: Drega ni vudi tasi\nVakamacala: Na vudi eda sa kila kece ni tiko na kena drega. Ni dau tasi na vudi o na qarauna sara me kakua ni tauva na nomu isulu ni dau dredre na kena takali.\nNi dua gona e mamaqi ena taura matua sara toka ga na nona iyau me kakua ni takali tani mai vei koya.\nQo me vaka ga na drega ni vudi tasi ni sa takavi keda ena dredre me takali tani.


Vakatekivu 47 | iVolatabu ena Internet | Vakadewa ni Vuravura Vou\nSotavi Fero o Jekope (1-12)\nNona lewa vuku o Josefa (13-26)\nVakaitikotiko e Koseni o Isireli (27-31)\n47 E mani lako o Josefa me tukutuku vei Fero:+ “Sa biuti Kenani mai o tamaqu, o iratou na tuakaqu, na nodratou qelenisipi, na nodratou qelenimanumanu, kei na ka kece eratou taukena, eratou sa tiko ena vanua o Koseni.”+ 2 E kauti ratou e lima na tuakana qai lai vakaraitaki ratou vei Fero.+ 3 E taroga sara o Fero vei ratou na tuakana: “Na cava na nomudou cakacaka?” Eratou sauma vei Fero: “O keitou na nomuni tamata keitou dau vakatawa sipi, o keitou kei ira na tukai keimami.”+ 4 Eratou kaya sara vei Fero: “Keimami lako mai qo me keimami tiko vulagi ena vanua,+ ni sa sega na veico mera kana kina na neimami qelenimanumanu na nomuni tamata, ni sa kaukaua sara na dausiga ena vanua o Kenani.+ Yalovinaka, ni vakatara mada ga me keimami vakaitikotiko na nomuni tamata ena vanua o Koseni.”+ 5 E qai kaya o Fero vei Josefa: “Sa lako mai vei iko na tamamu kei ratou na tuakamu. 6 Sa tu qo e matamu na qele kei Ijipita. Me ratou lai vakaitikotiko na tamamu kei na tuakamu ena qele vinaka duadua.+ Me ratou vakaitikotiko ena vanua o Koseni, ia ke o kila ni so vei ratou e tamata nuitaki, mo lesi ratou me ratou lewa na noqu qelenimanumanu.” 7 E qai kauti Jekope na tamana o Josefa me rau veikilai kei Fero, mani vosa vakalougatataki Fero o Jekope. 8 E tarogi Jekope o Fero: “O sa yabaki vica?” 9 E sauma o Jekope: “Sa 130 na yabaki na noqu veilakoyaki* voli. Na yabaki ni noqu bula e vica wale sara qai vakavurarawa,+ e sega ni bau yacova na yabaki ni nodra bula na tukaqu ena gauna era veilakoyaki* voli kina.”+ 10 Oti oya e vosa vakalougatataki Fero o Jekope qai gole sara yani. 11 E raica o Josefa me ratou vakaitikotiko e kea o tamana kei ratou na tuakana, e solia vei ratou e dua na tikiniqele ena vanua o Ijipita, na tikiniqele vinaka duadua ena vanua o Ramisese,+ me vaka ga e vakarota o Fero. 12 E solia tiko ga o Josefa na kakana* vei tamana, vei ratou na tuakana, kei na lewenivuvale kece i tamana, me vaka ga na kedra iwiliwili na luvedra. 13 E sega ni qai vo na kakana* ena vanua kece ni sa tatara sara vakaca na dausiga, ra qai malumalumu na lewenivanua e Ijipita kei Kenani ena vuku ni dausiga.+ 14 E soqona mai o Josefa na ilavo kece e tiko ena vanua o Ijipita kei na vanua o Kenani me baleta na covuata era volia tiko na lewenivanua,+ qai kauta tiko ga na ilavo ena vale i Fero. 15 E mani vakayagataki kece na ilavo ena vanua o Ijipita kei na vanua o Kenani, era tekivu gole mai vei Josefa o ira kece na kai Ijipita ra qai kaya: “Ni solia mai vei keimami na kakana! Na cava me keimami mate kina e matamuni ni sa oti na neimami ilavo?” 16 E qai tukuna o Josefa: “Ke sa oti na nomuni ilavo, solia mai na nomuni manumanu, au na qai solia vei kemuni na kakana me isosomi ni nomuni manumanu.” 17 Era sa qai kauta mai vei Josefa na nodra manumanu, e qai solia tiko ga vei ira o Josefa na kakana me isosomi ni nodra ose, nodra sipi, nodra bulumakau, kei na nodra asa, e solia tiko ga vei ira na kakana me isosomi ni nodra manumanu kece ena yabaki oya. 18 Ni sa cava na yabaki oya, era lako yani vua ena yabaki e tarava qai kaya: “Keimami na sega ni vunitaka vei kemuni na neimami turaga ni sa soli kece vei kemuni na neimami ilavo kei na neimami manumanu. Sa sega ni dua tale na ka e vo me nomuni na neimami turaga, vakavo ga na yago i keimami kei na neimami qele. 19 Na cava me keimami mate kina e matamuni, o keimami kei na neimami qele? Ni voli keimami kei na neimami qele me isosomi ni kakana, keimami na qai bobula i Fero, qai nona na neimami qele. Solia vei keimami na sorenikau me keimami bula kina qai sega ni mate, me kua tale ga ni lala na neimami qele.” 20 E qai volia o Josefa na nodra qele kece na kai Ijipita me nei Fero, nira volitaka na kai Ijipita kece na nodra tikiniqele baleta na ca ni dausiga, mani taukena kina na qele o Fero. 21 E qai tokitaki ira na lewenivanua ina koro e toka voleka vei ira, mai na dua na yasa i Ijipita ina dua tale na yasana.+ 22 Na nodra qele duadua ga na bete e sega ni volia o koya,+ ni lako mai vei Fero na nodra ivotavota na bete ra qai bula ena nodra ivotavota e solia o Fero. Oya na vuna era sega ni volitaka kina nodra qele. 23 E qai tukuna o Josefa vei ira na lewenivanua: “Raica, nikua au sa voli kemuni kei na nomuni qele me taukena o Fero. Sa tu qo na nomuni sorenikau, moni kaburaka sara ena qele. 24 Ni sa vua, moni solia vei Fero e dua na ikalima,+ ia ena nomuni e va na iwasewase me nomuni sorenikau ena were, me kemuni kakana kei ira na tiko ena nomuni vale, me kedra tale ga na luvemuni.” 25 Era mani kaya: “Oni sa vakabulai keimami.+ Me nanumi keimami mada ga na neimami turaga, me keimami qai bobula i Fero.”+ 26 E qai bulia o Josefa e dua na lawa e se tu ga me yacova mai nikua ena vanua taucoko o Ijipita, oya ni na taukena o Fero e dua na ikalima. Na qele duadua ga e nodra na bete e sega ni taukena o Fero.+ 27 Era tawana voli ga na Isireli na vanua o Koseni+ ena vanua o Ijipita ra qai vakaitikotiko kina, era vakaluveni ra qai le levu sara.+ 28 E tiko voli ena vanua o Ijipita o Jekope me 17 na yabaki, ia na veisiga kece ni nona bula o Jekope e 147 na yabaki.+ 29 Sa roro mai na siga me mate kina o Isireli,+ mani kacivi Josefa na luvena qai tukuna vua: “Keu bau nanumi e matamu, yalovinaka biuta na ligamu ena ruku ni sagaqu, mo qai vakaraitaka vei au na loloma e dei kei na yalodina. Yalovinaka, kua ni buluti au e Ijipita.+ 30 Niu mate,* mo kauti au tani mai Ijipita qai buluti au ena nodra ibulubulu na noqu qase.”+ E sauma: “Au na cakava sara ga na ka oni tukuna.” 31 E qai kaya vua: “Mo bubului vei au.” E bubului sara.+ Sa qai cuva sobu o Isireli ena ulu ni nona idavodavo.+\n^ Se “noqu tiko vakalekaleka, tiko vulagi.”\n^ Se “era tiko vakalekaleka, tiko vulagi.”\n^ Ipe., “davo vata kei ira na tamaqu.”


Na Kalou e Kilai Ira na Nona Tamata | Vulici\nWILIKA ENA VOSA Afrikaans Albanian American Sign Language Amharic Arabic Argentinean Sign Language Armenian Armenian (West) Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Bengali Bicol Bislama Brazilian Sign Language Bulgarian Cambodian Catalan Cebuano Chichewa Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitumbuka Cibemba Cinyanja Colombian Sign Language Croatian Czech Dangme Danish Drehu Dutch Efik English Estonian Ewe Finnish French Ga Georgian German Greek Greenlandic Guarani Gujarati Gun Haitian Creole Hebrew Hiligaynon Hindi Hungarian Icelandic Igbo Iloko Indonesian Italian Italian Sign Language Japanese Japanese Sign Language Kannada Kazakh Kikaonde Kikuyu Kiluba Kinyarwanda Kirghiz Kirundi Kisonge Kongo Korean Korean Sign Language Krio Kwangali Kwanyama Latvian Lingala Lithuanian Luganda Lunda Luo Luvale Macedonian Malagasy Malay Malayalam Maltese Marathi Maya Mazatec (Huautla) Mexican Sign Language Mizo Moore Ndebele Ndonga Nepali Ngabere Norwegian Nyaneka Nzema Oromo Ossetian Otetela Pangasinan Papiamento (Aruba) Papiamento (Curaçao) Persian Polish Portuguese (Brazil) Punjabi Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivia) Quechua (Cuzco) Rarotongan Romanian Russian Russian Sign Language Samoan Sango Sepedi Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Setswana Shona Silozi Sinhala Slovak Slovenian Spanish Sranantongo Swahili Swahili (Congo) Swati Swedish Tagalog Tahitian Tamil Tatar Telugu Tetun Dili Thai Tigrinya Tiv Tshiluba Tshwa Tsonga Turkish Tuvaluan Twi Tzotzil Ukrainian Umbundu Urdu Uzbek Venda Vietnamese Wallisian Waray-Waray Wayuunaiki Wolaita Xhosa Yoruba Zande Zulu vakaViti\n“Ke dua e lomana na Kalou, e kilai koya na Kalou.”—1 KOR. 8:3.\nNa cava eda nuidei kina ni na sega ni daro na inaki i Jiova?\nNa rua na ivakavuvuli bibi cava eda vulica ena ‘ka e volai’ ena yavu dei ni Kalou?\nE vaqaqacotaka vakacava noda vakabauta na ka eda vulica ena 2 Timoci 2:19?\n1. Na italanoa vakaivolatabu cava e vakaraitaka na rai cala a tu vei ira eso na dauveiqaravi ni Kalou? (Raica na imatai ni iyaloyalo.)\nENA dua na mataka, a duri tu na Bete Levu o Eroni ena matamata ni vale ni veitavaki i Jiova qai taura tu e dua na miqa e tiko kina na ka boi vinaka. Ia era vakama tale tiko ga na ka boi vinaka vei Jiova o Kora kei na 250 na tagane era toka voleka, ra qai yadua tu na miqa. (Tiko 16:16-18) E rawa ni nanumi nira qaravi Jiova kece ena yalodina. Ia e duatani o Eroni. O ira na kena vo era vukitani ra qai viavialevu ena nodra saga mera kovea na itavi vakabete. (Tiko 16:1-11) Era vakaisini ira ga ena nodra nanuma ni na vakadonuya na Kalou na nodra sokalou. Ia e sega ni taleitaka o Jiova na ivakarau ni rai va qori, ni kila na lomadra, e raica tale ga na nodra veivakaisini.—Jere. 17:10.\n2. Na cava a parofisaitaka o Mosese, a vakayacori vakacava qori?\n2 Ni bera ni yaco qori, e veiganiti kina nona parofisaitaka o Mosese: “E na mataka ena vakatakila ko Jiova se ko cei sa nona.” (Tiko 16:5) Io a qai vakaduiduitaka na Kalou o ira na sokalou dina kei ira na sega, qori ni “lako maivei Jiova na buka waqa, ka kani [Kora kei] ira na lewe rua na drau ka limasagavulu era sa cabora na ka boi vinaka.” (Tiko 16:35; 26:10) Ena gauna vata qori, a vakabulai Eroni o Jiova. Qori e dusia na nona vakadonui koya me bete, me dauveiqaravi dina ni Kalou.—Wilika 1 Korinica 8:3.\n3. (a) Na cava a yaco ena nona gauna na yapositolo o Paula? (b) Na cava e dau cakava o Jiova vei ira na vukitani ena vica vata na senitiuri e liu?\n3 Ni oti e rauta ni 1,500 na yabaki, a yaco tale ga e dua na ituvaki va qori ena nona gauna na yapositolo o Paula. Eso era kaya nira lotu vaKarisito, ia era muria na ivakavuvuli lasu, ena gauna vata qori era lewena tiko ga na ivavakoso. De dua era nanuma eso nira sega ni duidui na vukitani kei ira na vo ni lewe ni ivavakoso. Ia na ka era cakava na vukitani e ririkotaki kina nodra bula na lotu vaKarisito yalodina. O ira qo era olifa era vakaisulu me vaka na sipi, era ‘sa vakaleqa tiko na nodra vakabauta eso.’ (2 Tim. 2:16-18) O Jiova e sega ni dau raica vakamamada na ka. A kila vinaka qori o Paula, vakabibi na ka e cakava na Kalou vei ira na vukitani me vakataki Kora kei ira na nona ito ena vica vata na senitiuri e liu. Meda dikeva mada qo e dua na itukutuku vakasakiti ena iVolatabu kei na ka eda rawa ni vulica kina.\n“KOI AU KO JIOVA, KA’U SA SEGA NI VEIVUKIYAKI”\n4. Na cava e vakadeitaka o Paula? E laurai vakacava qori ena ka e cavuta vei Timoci?\n4 E vakadeitaka o Paula ni o Jiova e kilai ira vinaka e veivakaisini na nodra sokalou, e kilai ira tale ga na talairawarawa vua. E laurai ni dei nona vakabauta ena vosa e vakayagataka ena gauna e uqeti kina vakalou me volavola vei Timoci. Ni vakamacalataka oti o Paula na nodra veivakamuai na vukitani vei ira eso ena ivavakoso, e vola kina: “Ia na Kalou e vakarautaka e dua na yavu e dei, ena tu ga, qai volai ena yavu qo na vosa: ‘O Jiova e kilai ira na nona tamata,’ kei na vosa: ‘Mera vakanadakuya na ivalavala tawadodonu o ira kece era kaciva na yaca i Jiova.’”—2 Tim. 2:18, 19.\n5, 6. Na cava e duatani kina na matavosa na ‘yavu dei ni Kalou’? E uqeti Timoci vakacava qori?\n5 Na cava e duatani kina na vosa e vakayagataka o Paula ena nona volavola vei Timoci? Qo duadua ga na vanua e cavuti kina ena iVolatabu na matavosa ‘yavu dei ni Kalou.’ E vakayagataki ena iVolatabu na vosa “yavu” me dusia e vica vata na ka, okati kina o Jerusalemi na koroturaga kei Isireli makawa. (Same 87:1, 2) Na itavi tale ga i Jisu me baleta na inaki i Jiova e vakatauvatani ena yavu. (1 Kor. 3:11; 1 Pita 2:6) Ia na cava e dusia tiko o Paula ena nona vakayagataka na matavosa na ‘yavu dei ni Kalou’?\n6 E cavuta o Paula na matavosa na ‘yavu dei ni Kalou’ ena ikotokoto vata ga a lavetaka kina na ka e cavuta o Mosese vei Kora kei ira na nona ito, e volatukutukutaki qori ena Tiko Voli Mai na Lekutu 16:5. A vakaibalebaletaka tiko o Paula na ka e yaco ena gauna i Mosese me uqeti Timoci me nanuma tiko ni o Jiova e kilai ira vinaka na talaidredre, e kila tale ga na ka me cakava ena ituvaki qori. O ira na vukitani ena ivavakoso, era na sega ni vakadaroya na inaki i Jiova, me vaka ga nona via cakava o Kora ena vica na senitiuri e liu. A sega ni vakamacalataka vakamatailalai o Paula na ibalebale ni ‘yavu dei ni Kalou.’ Ia na vosa e vakayagataka e uqeti Timoci sara ga me nuitaka vakatabakidua na sala i Jiova.\n7. Eda vakabauta vakacava ni o Jiova ena cakava na ka ena yalodina kei na yalododonu?\n7 Na ivakavuvuli cecere i Jiova e sega ni dau veivukiyaki. E tukuni ena Same 33:11: “Ena tu ga ka sega ni mudu na [vakatulewa] i Jiova, kei na nanuma ni yalona ki na veitabatamata kecega.” Eso tale na tikinivolatabu era cavuta na tawamudu ni lewa i Jiova, nona yalovinaka, cakacaka dodonu, kei na nona yalodina. (Lako 15:18; Same 106:1; 112:9; 117:2) E tukuni ena Malakai 3:6: “Koi au ko Jiova, ka’u sa sega ni veivukiyaki.” E tukuni tale ga ena Jemesa 1:17 ni “sega ni dau veiveisau o koya, e sega ni vaka na veitosoyaki ni iyaloyalo.”\nNA ‘KA E VOLAI’ E TARA CAKE NODA VAKABAUTI JIOVA\n8, 9. Na cava eda vulica ena ‘ka e volai’ ena yavu dei ni Kalou?\n8 E volatukutukutaka o Paula ena 2 Timoci 2:19 na vakatautauvata ni dua na yavu e volai toka kina e dua na itukutuku e vaka ga e dregati. Ena gauna makawa, e levu era dau volavola ena yavu ni vale, de dua me kilai kina o koya e tara se kena itaukei. Na imatai ni dauvola iVolatabu me vakayagataka na vakatautauvata qori o Paula. * E rua na itukutuku e volai toka ena ‘yavu dei ni Kalou.’ Kena imatai, “O Jiova e kilai ira na nona tamata,” kena ikarua, “Mera vakanadakuya na ivalavala tawadodonu o ira kece era kaciva na yaca i Jiova.” Eda lai nanuma lesu kina na ka eda wilika ena Tiko Voli Mai na Lekutu 16:5.—Wilika.\n9 Na cava eda vulica ena ‘ka e volai’ ena yavu dei ni Kalou? O ira na lomani Jiova, era raica ni nona ivakatagedegede kei na nona sala e rawa ni umani kece ena rua na ivakavuvuli bibi qo: (1) O Jiova e lomani ira na yalodina vua, kei na (2) e cata na veika tawadodonu. E yaga vakacava qori ena veika me baleti ira na vukitani ena ivavakoso?\n10. E tarai ira vakacava na lotu vaKarisito yalodina ena gauna i Paula na ka era cakava na vukitani?\n10 E rairai lomaleqa o Timoci kei na so tale na dausokalou yalodina ena ka era cakava na vukitani era tiko ena kedra maliwa. De ra vakataroga eso na lotu vaKarisito na vuna era se lewe ni ivavakoso tiko ga kina. Era rairai vaqaqa se na vakaduiduitaka rawa o Jiova na nodra yalodina vua kei na nodra veivakaisini na vukitani.—Caka 20:29, 30.\nEna sega ni vakamuai Timoci na nodra ivalavala na vukitani (Raica na parakaravu 10-12)\n11, 12. E vaqaqacotaka vakacava na vakabauta i Timoci na ivola i Paula?\n11 E vaqaqacotaka na vakabauta i Timoci na ivola i Paula, me nanuma lesu kina ni a vakadonui o Eroni baleta ni yalodina, e vakatakilai tale ga na veivakaisini i Kora kei na nona ilala, era sega ni vakadonui ra qai vakarusai. A kaya tiko o Paula nira na tiko ena kedra maliwa na lotu vaKarisito lasu, ia o Jiova e kilai ira na nona tamata me vaka e cakava ena gauna i Mosese.\n12 E sega vakadua ni veisau o Jiova; e nuitaki tale ga. E cata na veika tawadodonu, ena qai lewai ira na sega ni veivutuni ena nona gauna lokuci. Me vaka ni o Timoci e dua e dau “kaciva na yaca i Jiova,” ena vinakati tale ga vua me vakasamataka ni nona itavi me sabaya na nodra veivakamuai na lotu vaKarisito lasu. *\nSEGA NI KA WALE NA SOKALOU DINA\n13. Na cava meda nuidei kina?\n13 Ena vakayaloqaqataki keda tale ga na ivola uqeti vakalou i Paula. E veivakacegui meda kila ni raica o Jiova noda yalodina. Ia e sega ni raica wale ga, e kauaitaki ira sara ga na nona tamata. E tukuni ena iVolatabu: “Ni sa veiraiyaki na mata i Jiova e vuravura taucoko, me totaki ira vakaidina sa dodonu na lomadra vua.” (2 Vei. 16:9) Eda nuidei gona ni sega ni ka wale na ka eda cakava vei Jiova ena ‘yalosavasava.’—1 Tim. 1:5; 1 Kor. 15:58.\n14. Na sokalou vakacava e sega ni vakadonuya o Jiova?\n14 E bibi tale ga meda kila ni sega ni vakadonuya o Jiova na sokalou e veivakaisini. ‘E veiraiyaki e vuravura taucoko’ na matana me raici ira e sega ni “dodonu na lomadra vua.” E tukuni ena Vosa Vakaibalebale 3:32: “Ni sa ka vakasisila vei Jiova na yalovakatani,” qori ni vakarairai nona talairawarawa e dua, ia e cakava lo tiko na ivalavala ca. O koya e yalovakatani ena rawa ni lawakitaka eso ena loma ni dua na gauna, ia e vakadeitaka na kaukaua levu i Jiova kei na nona yalododonu ni “o koya sa ubia na nonai valavala ca ena sega ni tamata yaco.”—Vkai. 28:13; wilika 1 Timoci 5:24; Iperiu 4:13.\n15. Na cava meda qarauna? Na cava e bibi kina qori?\n15 Levu na dauveiqaravi i Jiova era daudina ena nodra sokalou. Ena tu tu yadua me nakita e dua ena ivavakoso me veivakaisini nona sokalou. Ia a yaco qori ena gauna i Mosese kei na nodra gauna na lotu vaKarisito taumada, e rawa ni yaco tale ga nikua. (2 Tim. 3:1, 5) Vakacava e dodonu meda kasamitaki ira na tacida vaKarisito nida lomatarotarotaka nodra yalodina vei Jiova? Sega! E cala nida cakava qori vei ira na tacida ni sega tu na kena ivakadinadina. (Wilika Roma 14:10-12; 1 Korinica 13:7.) Ena vakaleqai keda tale ga vakayalo ke da vakamatauna meda dau vakalewa na nodra yalodina na tacida ena ivavakoso.\n16. (a) Na cava eda rawa ni cakava yadua me kua ni vakawakana kina e lomada na veivakaisini? (b) Na cava eda vulica mai na kato ‘Ni Dikevi Kemuni Tiko ga—Ni Vakadeitaki Kemuni Tiko Ga’?\n16 E dodonu vua na lotu vaKarisito “me dikeva . . na nona cakacaka.” (Kala. 6:4) Nida sega ni uasivi, levu na gauna eda rawa ni vakaitovotaka na itovo ca eda sega ni nakita. (Iper. 3:12, 13) Ena rairai vinakati kina meda dikeva wasoma na inaki ni noda qaravi Jiova. De dua meda taroga: ‘Au qaravi Jiova tiko niu lomani koya, au kila tale ga na cecere ni nona veiliutaki? Seu vakabibitaka ga na veivakalougatataki vakayago meu marautaka ena parataisi?’ (Vkta. 4:11) Ena yaga kece vei keda nida dikeva yadua na noda ivalavala da qai cavuraka mai lomada eso na ivakatakilakila ni veivakaisini.\nYALODINA E VAKAVUMARAU\n17, 18. Na cava meda dina kina ena noda sokaloutaki Jiova?\n17 Nida dina ena noda sokalou, eda na vakalougatataki vakalevu. E kaya na daunisame: “Sa kalougata [se marau] na tamata sa sega ni wilika vua ko Jiova nai valavala ca; ka sa sega na dauveivakaisini e na yalona.” (Same 32:2) Io, era mamarau o ira na cavuraka mai lomadra na veivakaisini ra qai vakanamata mera vakila na marau dina ena gauna se bera mai.\n18 Ena gauna lokuci i Jiova, ena vakatakilai ira kece era vakaitovotaka na itovo ca, se o ira e rua tiko na ivakarau ni nodra bula, me vakaraitaka “ni sa dua tani na yalododonu ka dua tani na tamata ca, ni sa dua tani ko koya sa qarava na Kalou ka dua tani ko koya sa sega ni qaravi koya.” (Mala. 3:18) Ena gauna mada ga qo, e veivakacegui meda kila “ni wanonovi ira tiko na yalododonu na mata i Jiova, e qara tu na daligana ina nodra vakamamasu.”—1 Pita 3:12.\n^ para. 8 E volai na Vakatakila 21:14 ni oti e vicasagavulu na yabaki nona volavola o Paula vei Timoci. E cavuti kina e 12 na “vatu ni kena yavu” qai ceuti kina na yacadratou na 12 na yapositolo.\n^ para. 12 Na ulutaga tarava ena vakamacalataka na sala meda vakatotomuri Jiova kina ena noda cata na ivalavala tawadodonu.\n‘Ni Dikevi Kemuni Tiko ga —Ni Vakadeitaki Kemuni Tiko Ga’\nE RAWA vakacava meda dikeva na inaki kei na ivakarau ni lomada? E vakaroti keda na iVolatabu: “Ni dikevi kemuni tiko ga se oni tudei tiko ena vakabauta se sega, ni dau vakadeitaka se o cei dina o kemuni.” (2 Kor. 13:5) Ena rairai vinakati ena levu na gauna meda vakadikeva vakavinaka eso na noda itovo me rawa nida vakadeitaka ni sega ni veivakaisini na noda sokalou. E rawa nida tarogi keda ena so na taro qo nida dikevi keda tiko:\nE dau vu dina mai lomaqu na noqu dau veivakacaucautaki kei na noqu vakaraitaka na loloma?—Same 12:2, 3; 1 Pita 1:22.\nE dau vinaka na inaki ni noqu lomasoli kei na noqu veikauaitaki?—Maciu 6:2-4.\nAu dau lomani ratou na noqu vuvale qai kauaitaki ratou ni keitou tiko vata se nira tiko eso tale?—Kolo. 3:18-21.\nE salavata kei na noqu ivakarau ni bula na ivakavuvuli vakaivolatabu au dau vunautaka vagumatua?—Roma 2:21-23.\nKe da raica ni tiko eso na noda malumalumu, meda cavuraka laivi sara ni bera ni vakawakana. Nida cakava ya, eda na vakataki koya na yapositolo o Paula, eda na rairai duri ena mata ni Kalou da qai kaya “sega mada ga ni dua na gauna me keitou vosa kamikamica vei kemuni, se me keitou vakaisini kemuni ena neitou kocokoco.”—1 Ces. 2:5.\niMeli iMeli “O Jiova e Kilai Ira na Nona Tamata”\niMeli iMeli NA VALE NI VAKATAWA (ITABATABA E VULICI) Julai 2014


Sobuti Ira na Tisaipeli na Yalo Tabu | Nodra iVola ni Vuli iVolatabu na Gone\nOti e tini na siga nona lesu i lomalagi o Jisu, e sobuti ira nona tisaipeli na yalo tabu. Qo ena Penitiko 33 G.V., nira lako yani i Jerusalemi o ira mai na veivanua mera tiko ena soqo. Era soqoni ena rumu ni dua na vale e cake e rauta ni 120 na tisaipeli i Jisu. E qai yaco vakasauri e dua na ka vakatubuqoroqoro. E toka yadua e uludra na ka e vaka na yameyame ni buka, ra qai cavuta na veimataqali vosa. E rogo mai na rorogo e vaka na cagi kaukaua, e vakasinaita na lomanivale.\nNira rogoca na vulagi era tiko e Jerusalemi na rorogo qori, era cici yani mera raica na ka e yaco. Era qoroqoro nira cavuta tiko na tisaipeli na nodra vosa. Era kaya: ‘Era kai Kalili qo. Era kila vakacava na noda vosa?’\nE qai tucake o Pita kei ratou na vo ni yapositolo e matadra na ilala levu. E vakamacalataka o Pita nona vakamatei o Jisu qai vakaturi koya o Jiova. E kaya: ‘Sa tiko mai lomalagi o Jisu ena ligaimatau ni Kalou, e sovaraka mai na yalo tabu me vaka e yalataka. Oya na vuna oni rogoca, oni raica tale ga kina na cakamana qo.’\nE uqeti ira sara ga na vosa i Pita ra qai taroga: “Na cava me keimami cakava?” E kaya vei ira: ‘Moni veivutunitaka nomuni ivalavala ca, moni papitaiso ena yaca i Jisu. Ena soli tale ga vei kemuni na iloloma soli wale, na yalo tabu.’ Era mani papitaiso ena siga qori e rauta ni le 3,000. Tekivu ena siga ya, e tubu totolo na kedra iwiliwili na tisaipeli e Jerusalemi. Ena veitokoni ni yalo tabu eratou tauyavutaka kina na yapositolo e levu na ivavakoso, mera vakavulici kina ena ka kece e vakarota o Jisu.\n“Ke o tukuna yani e gusumu ni Turaga o Jisu, o vakaraitaka tale ga na vakabauta e lomamu ni vakaturi koya mai na mate na Kalou, o na vakabulai.” —Roma 10:9\nTaro: Na cava e yaco ena Penitiko 33 G.V.? Cava era papitaiso kina e levu?\nCakacaka 1:15; 2:1-42; 4:4; Joni 15:26\nKerea Tiko ga na Yalo Tabu\nNa ka ni vuli qo ena vukei ira na gone era yabaki 6 ina 8 mera kila na vuna mera masu tiko ga kina.\niMeli iMeli Sobuti Ira na Tisaipeli na Yalo Tabu


NA TIKO MAI NA LEKUTU 14 FOV - A ra sa tabalaka cake na - Bible Search\nNA TIKO MAI NA LEKUTU 13 NA TIKO MAI NA LEKUTU 15\nNA TIKO MAI NA LEKUTU 14\nEra sa didi na tamata e nai tukutuku, 1-4. Erau via vakacegui ira ko Kelepi kei Josua, 5-10. Sa kaya na Kalou me cudruvi ira, a sa qai kua ga e na masumasu i Mosese, 11-25. Era sa vakatatabui na tamata ka didi, me ra kakua ni lako ki Kenani, 26-35. Sa yaviti iratou na tamata ka tukutuku vakaca ko Jiova, 36-38. Era sa yaviti e nai valu na tamata sa talaidredre, 39-45.\n1A ra sa tabalaka cake na domodra ka qoqolou nai soqosoqo taucoko; a ra sa tagi na tamata e na bogi ko ya. 2A ra sa didivaki Mosese kei Eroni ko ira kecega na Isireli: a ra sa kaya vei rau nai soqosoqo taucoko, Ulei, na Kalou, E ca ni da a sega ni ciba mai na vanua ko Ijipita! Ulei, na Kalou, sa ca ni da a sega ni ciba e na vanua liwa oqo! 3Ia ka cava sa kauti keda mai ko Jiova ki na vanua oqo, me da bale kina e nai seleiwau, ka me ra vakabobulataki na watida kei na luveda? sa sega li ni vinaka cake me da lesu tale ki Ijipita? 4A ra sa veikayaka vakai ira, Tou lesia mada e dua na turaga, me da lesu tale ki Ijipita.\n5Erau a qai cuva vakatoboicu ko Mosese kei Eroni e na matadra taucoko nai soqosoqo ni Isireli. 6Ia ko Josua na luve i Nuni, kei Kelepi na luve i Jifune, maivei ira na rai vanua, erau a dresulaka na nodraui sulu: 7a rau sa vosa vei ira nai soqosoqo taucoko ni Isireli, ka kaya, Na vanua keitou a lakova me keitou raica vakavinaka, sa vanua vinaka vakaidina: 8kevaka sa rekitaki keda ko Jiova, ena vakayacori keda ki na vanua ko ya, ka solia vei keda; a vanua sa dave kina na wai-ni-sucu kei na oni: 9Ia ni kakua ni talaidredre vei Jiova, ni kakua talega ni rerevaki ira na lewe ni vanua, ni ra sa keda madrai: sa lako tani vei ira na nodra kaukauwa, a sa tiko kei keda ko Jiova: ni kakua ni rerevaki ira. 10Ia nai soqosoqo taucoko era kaya me vakaviriki rau e na vatu. A sa rairai mai e na vale ni veitavaki na serau i Jiova vei ira kecega na Isireli. 11A sa kaya vei Mosese ko Jiova, A cava tale na kena dede me ra vakacudrui au tiko kina na tamata oqo? ia na gauna cava era na vakabauti au kina, e na vuku ni vakatakilakila kecega ka'u sa cakava oti e na kedra maliwa? 12Au na yaviti ira e na mate levu, ka vakuai ira, ia ka'u na vakayacori iko mo matanitu e levu cake ka kaukauwa cake vei ira.\n13A sa kaya vei Jiova ko Mosese, Era na qai rogoca ko ira na kai Ijipita, ni ko a kauti ira na tamata oqo mai na kedra maliwa e na nomuni kaukauwa levu, 14ka ra na tukuna ki na lewe ni vanua oqo: I Jiova, era sa rogoca oti ni kemuni sa tiko kei ira na tamata oqo; ka ni ra sa veiraici mata, i Jiova, kei kemuni; ni sa vakarurugi ira tiko talega na nomuni o; ka ni kemuni sa liutaki ira talega, e na duru o e na siga, kei na duru bukawaqa e na bogi. 15Ia kevaka ko ni sa vakamatei ira na tamata oqo me vaka era le dua ga na tamata, era na qai vosa ko ira na veimatanitu era sa rogoca na kemuni rogorogo, ka kaya, 16Sa sega ni kauti ira rawa na tamata oqo ko Jiova ki na vanua ka bubului kina vei ira, sa qai vakamatei ira kina ko koya e na vanua liwa. 17Ia oqo, me levu mada na kaukauwa ni noqu Turaga, me vaka na nomuni vosa, ni kemuni a kaya, 18Ko Jiova sa vosavosa vakadede, ka sa levu na nona yalololoma, a sa sega ni sauma nai valavala ca kei na talaidredre, ia sa sega ga ni vakadonuya na tamata ca: ka sa cudruvaka na nodra caka ca na qase vei ira na luvedra, ka yacova nai katolu ni tabatamata, kei na kenai kava. 19Mo ni kakua mada ni sauma na nodra caka ca na tamata oqo, me vaka na kena levu ni nomuni yalololoma, ka me vaka kemuni sa sega talega ni cudruvi ira na tamata oqo, ka vakatekivu mai Ijipita ka yacova na siga edaidai.\n20A sa kaya ko Jiova, Au na sega ni sauma vei ira, me vaka na nomu vosa: 21ia me vaka na kena dina na noqu bula, ka me vaka ena roboti vuravura na serau i Jiova; 22ko ira kecega na tamata oqo, era sa raica oti na noqu serau, kei na noqu veivakatakilakila ka'u a kitaka mai Ijipita mai na vanua liwa talega, a sa vakatini na nodra vakatovolei au vakaca, ka ra sega ni vakarorogo ki na noqu vosa; 23era na sega sara ni raica na vanua ka'u a bubului kina vei ira na nodra qase: kei ira kece talega era a vakacudrui au era na sega ni raica: 24ia ko Kelepi ga na noqu tamata, ni sa dua tani na yalona, a sa muri au tikoga, au na vakayacori koya ki na vanua ka lako kina ko koya: a ra na taukena ko ira na nona kawa. 25Ia ko ira na Amalekaiti kei ira na kai Kenani era a tiko mai na vanua buca. Dou lesu yani e na mataka, ka lako ki na vanua liwa e na sala ki na Wasa Damudamu.\n26A sa vosa vei Mosese kei Eroni ko Jiova, ka kaya, 27Me vakaevei na kena dede me'u vosoti ira nai soqosoqo ca oqo, era daudidi vei au? au sa rogoca na nodra didivaki au ko ira na Isireli. 28Mo kaya vei ira, Sa kaya ko Jiova, Me vaka na kena dina na noqu bula, au na kitaka vakaidina vei kemudou me vaka dou a kaya e na daligaqu: 29na yagomudou ena bale e na vanua liwa oqo: ia koi kemudou kecega sa wili, me vaka na nomudou i wiliwili kecega, kemudou sa yabaki ruasagavulu ka levu cake, oi kemudou sa didi vei au, 30dou na sega sara ni yaco ki na vanua ka'u dulaka kina na ligaqu me'u vakatikori kemudou kina, ko Kelepi ga na luve i Jifune, kei Josua na luve i Nuni: 31ia ko ira ga na nomudou lalai, dou a kaya era na vakabobulataki, au na vakayacori ira kina, a ra na kila na vanua dou a beca: 32ia koi kemudou, ena bale na yagomudou e na vanua liwa oqo: 33ia ko ira na luvemudou, era na lako voli e na vanua liwa ka yabaki vasagavulu, ka kana rarawa e na vuku ni nomudou lako vakatani, me mate mada na yagomudou e na vanua liwa. 34Me vaka nai wiliwili ni siga dou a rai vanua kina, io na siga e vasagavulu, ena dua na yabaki me ka ni siga yadua, dou na cudruvi tiko e na vuku ni nomudou i valavala ca, io me vasagavulu na yabaki; ia dou na kila na noqu dua tani vei kemudou. 35Oi au ko Jiova, au sa vosataka, au na kitaka vakaidina na ka oqo ki nai soqosoqo ca taucoko oqo, era sa soqoni vata me veivorati kei au; e na lekutu oqo era na oti kina, ia era na mate kina.\n36Ia ko iratou na tamata sa tala ko Mosese me raica na vanua, a ratou sa lesu, ka vakavuna na nodra didi vua ko ira nai soqosoqo taucoko, ni ratou a vakarogocataka na vanua ko ya, 37io ko iratou na tamata ko ya, eratou a ciba e na mate levu e na mata i Jiova. 38Ia erau sa bula tikoga ko Josua na luve i Nuni, kei Kelepi na luve i Jifune, maivei ira na tamata ka la'ki raica na vanua.\n39A sa tukuna na vosa oqo ko Mosese vei ira kece na Isireli: a ra sa tagi vakalevu na tamata. 40A ra sa sou e na mataka caca, ka cabe ki dela ni ulu-ni-vanua, ka kaya, Raica, koi keimami; ia keimami na lako cake ki na vanua ka yalataka ko Jiova: ni keimami sa kitaka na ka ca. 41A sa kaya ko Mosese, A cava ni sa talaidredre kina ki nai vakaro i Jiova? ni na sega ga ni yaco. 42Mo ni kakua ni lako cake, ni sa sega ni tiko kei kemuni ko Jiova; mo ni kakua kina ni yaviti e na matadra na nomuni meca. 43Ni ra sa tiko maikina e na matamuni na Amalekaiti kei na kai Kenani, ia kemuni na bale e nai seleiwau: ni kemuni sa vuki tani maivei Jiova, ena sega kina ni tiko kei kemuni ko Jiova. 44Ia era sa doudou me cabe ki dela ni ulu-ni-vanua: ia ko Mosese kei na kato ni veiyalayalati i Jiova, sa sega ni lako tani mai na loma ni tikotiko.\n45Era sa qai lako sobu na Amalekaiti kei na kai Kenani era tiko e na ulu-ni-vanua ko ya, ka yaviti ira, ka vakubutaki ira ka yacovi Orima.


Jisu—E Dau Veiqaravi na Qasenivuli Levu\nE Dau Veiqaravi na Qasenivuli Levu\nO MARAU beka ni dua e cakava vei iko e dua na ka vinaka?— E levu tale ga era marau ni caka vei ira na ka vinaka. O keda kece sara ga. E kila vinaka tale ga na Qasenivuli Levu, oya na vuna e dau veiqaravi kina. A kaya: ‘Au sega ni lako mai meu qaravi, meu dau veiqaravi ga.’—Maciu 20:28.\nNa cava era veiletitaka na imuri i Jisu?\nKe da vinakata meda vakataki koya na Qasenivuli Levu, na cava meda cakava?— Meda qaravi ira na tani. Meda cakava na veika e vinaka vei ira. E levu era sega ni dau cakava oya. Era vinakata ga mera qaravi. Dua na gauna a vaka sara ga oqori na nodra rai na imuri i Jisu. Eratou vinakata kece me ratou uasivi cake.\nDua na siga eratou lako tiko e gaunisala o Jisu kei iratou na nona tisaipeli. Eratou curu sara ina koro o Kapenaumi, volekata na Wasawasa o Kalili, ratou curu sara ina dua na vale. E tarogi iratou o Jisu: “A cava dou sa veileti kina e na gau-ni-sala?” E sega ni dua e vosa baleta ni ratou veiletitaka tiko mai gaunisala se o cei e uasivi vei iratou.—Marika 9:33, 34.\nE kila o Jisu ni sega ni dodonu me dua vei iratou me nanuma ni uasivi cake. Me vaka eda vulica ena imatai ni wase ni ivola oqo, e qai vakaduria e matadratou e dua na gonelailai qai tukuna vei iratou ni dodonu me ratou yalomalumalumu me vakataki koya na gone oya. Ia eratou sega ga ni vuli kina. Ni bera toka ga nona mate, e qai cakava e dua na ka eratou na sega ni guilecava rawa. Na cava e cakava?—\nNi ratou kana toka, e tucake o Jisu qai luvata na nona kote balavu. E vauca sara na tolona ena dua na tauwelu. E tawana na wai ena dua na beseni. Ratou vakilakila toka na nona imuri se cava e vakarau cakava. E lako kece vei iratou o Jisu, cuva sobu, qai savata na yavadratou. Qai vakamamacataka na yavadratou ena tauwelu. Vakasamataka mada oya! Vakacava ke o tiko e kea? O na raica vakacava na ka oya?—\nNa ivakavuvuli cava e vakavulici ira kina na nona imuri o Jisu?\nRatou raica na nona imuri ni sega ni dodonu me qaravi iratou vaka oya na Qasenivuli Levu. Ratou madua sara ga. A via tarovi Jisu o Pita me kua ni cakava vua na cakacaka lolovira oya. Ia e tukuna o Jisu ni dodonu me savata na yavadratou.\nEda sa sega ni dau veivui yava ena gauna oqo. Ia a dau vakayacori ena gauna a tu kina e vuravura o Jisu. O kila na vuna?— Ena vanua era bula voli kina o Jisu kei na nona imuri, e daramaki tu ga kina na ivava tali. Nira taubale e gaunisala, e dau tauvi kuvu ni qele na yavadra. E ivakaraitaki ni yalololoma na kena sava kei na kena qusi laivi na kuvu e yavadra na vulagi era curu mai vale.\nE sega ni bau dua na tisaipeli i Jisu e bole me savata na yavadratou. E mani vakayacora kina o Jisu. Oqo e vakavulici iratou kina na nona imuri ena dua na ivakavuvuli bibi. A vinakati mera vuli kina. E dodonu tale ga meda vuli kina ena gauna oqo.\nO kila se cava na ivakavuvuli oya?— Ni dara tale nona kote me lai dabe ena teveli, e qai kaya: “Dou sa kila na ka ka’u sa kitaka vei kemudou, se segai? Dou sa vakatokai au me’ui Vakavuvuli, me’u Turaga talega: ia dou sa vosa dina; ni’u sa vakakina. Ia kevaka ka’u sa vuya na yavamudou, koi au na Turaga kei nai Vakavuvuli, sa dodonu talega mo dou veivui yava.”—Joni 13:2-14.\nO rawa ni vukei ira vakacava na tani?\nE vakaraitaka na Qasenivuli Levu ni vinakata mera dau veiqaravi na nona imuri. E sega ni vinakata mera dui nanumi ira ga. E sega ni vinakata mera nanuma nira rui bibi me qai dua tale me qaravi ira. E vinakata ga mera marau nira qaravi ira na tani.\nE sega li ni ivakavuvuli vinaka oya?— E rawa beka mo vakataki koya na Qasenivuli Levu mo qaravi ira tale e so?— E rawa kece vei keda meda qaravi ira tale e so. Ena vakamarautaki ira tale ga. Rau na qai marau vakalevu sara o Jisu kei Tamana.\nE sega ni dredre noda qaravi ira na tani. Ke o vakaraica vinaka, ena levu sara na ka o rawa ni cakava. Vakasamataka mada: Na cava o rawa ni vukei tinamu kina? O kila ni levu sara na ka e cakava me baleti iko kei na vo ni lewe ni vuvale. E rawa mo vukei koya?— Vakacava mo tarogi koya?\nDe o rawa ni vakarautaka na teveli ni bera na kana. Se masi iyaya ni kana nira kana oti na lewenivuvale. So na gone era dau kauta i gaunisala na kavanibenu e veisiga. Se cakacaka cava o cakava, o sa veiqaravi tiko, me vakataki Jisu.\nEra tu beka na tacimu o rawa ni qaravi ira? Nanuma ni o Jisu, na Qasenivuli Levu, a qaravi ira tale ga na nona imuri. Ni o qaravi ira na tacimu, o sa vakatotomuri Jisu tiko. O rawa ni vukei ira vakacava?— De o rawa ni vakavulici ira mera dau maroroya na nodra iyaya ni vakatatalo ni sa oti nodra vakatatalo. Se o rawa ni vakaisulutaki ira. Se o rawa ni vukei ira mera lobika na nodra itutuvi. O bau vakasamataka e so tale na ka o rawa ni vukei ira kina?— Era na vakavinavinakataka nomu vukei ira me vaka ga nodra vakavinavinakataki Jisu na nona imuri.\nE rawa mo veiqaravi tale ga e koronivuli. E rawa mo vukea e dua drau kalasi vata se nomu qasenivuli. Ke ra lutu na nona ivola e dua, e ka vakayalololoma nomu vukei koya ena kedra tomiki. E rawa mo bole mo qusia na papaloaloa se cakava e dua na ka e vinakata o qasenivuli. E cakacaka vakayalololoma na nomu dolava mada ga na katuba vua e dua.\nSo na gauna ena sega ni vakavinavinakataki na noda veiqaravi. Me sa tarova beka na noda cakava tiko ga na veika vinaka?— Sega! E levu era sega ni vakavinavinakataka na cakacaka vinaka i Jisu. Ia e sega ni bau tarova na nona vakayacora na veika vinaka.\nMeda kua ni soro ena noda qaravi ira na tani. Meda nanuma na Qasenivuli Levu, o Jisu, da qai tovolea meda vakatotomuri koya.\nWilika na veitikinivolatabu oqo me baleta noda qaravi ira na tani, Vosa Vakaibalebale 3:27, 28; Roma 15:1, 2; kei na Kalatia 6:2.\niMeli iMeli E Dau Veiqaravi na Qasenivuli Levu


The Fiji Times Online | Nai Lalakai Online | E ka bibi na veirogorogoci: Nawadra\nE ka bibi na veirogorogoci: Nawadra UNAISI RATUBALAVU | Monday, December 4, 2017\nNi wilika yani oqo na i toma ni neitou veitalanoa na Nai Lalakai kei na Qase Levu o Talatala Tevita Nawadra ni sa na mai cava tiko ena yabaki oqo na nona i tavi ena i tutu bibi oqo. Ni wiliwili sara yani.\nLALAKAI: Esa mai vakarau cava ena Tiseba oqo na i katolu ni yabaki ni nomuni qarava tiko mai na cakacaka ni Qase Levu ena loma ni Lotu Wesele e Viti kei Rotuma. Ni vakamacalataka ga se vakacava sara tu na nomuni rai ena vuku ni veiqaravi ena i tutu bibi oqo?\nNAWADRA: Au vakavinavinakataka ni soli vei au e dua na gauna me dua na veitalanoa oqo.\nAu se qai lesu sara tikoga mai Bua ena macawa rua sa oti, na i otioti ni lakolako ni veivakatikori vei ira na noda Talatala Qase.\nO ira na noda i Talatala Qase era qai dau laki cakava na cakacaka ni veivakatikori vei ira na i Talatala ni veitabacakacaka kei ira na i vakatawa.\nNa i otioti ni Talatala Qase mai Biaugunu, au sa laki qarava oti ga mai oqo na nona vakatikori.\nLALAKAI: Na cava na veika ko ni raica ni ko ni laki veisiko ena wasewase ni lotu, vakauasivi ena taudaku ni veikoro lelevu?\nNAWADRA: Au raica rawa ni se tu vinaka sara tu ga na veiqaravi kei na i tovo vakavanua e kilai tani kina e dua na yasana, se dua na tikina.\nAu raica talega ni levu vei ira na wasewase ni lotu, e sa dua na ka na nodra maroroya ka ra dau raici ira tu na i talai ni Kalou, ka ra qarauna sara me ra dau qaravi ira vakavinaka.\nVei au, na noqu dau yaco yani ena dua na i Wasewase ni lotu, au na dau segata talega ena noqu i gu me?u kauti au sobu, ka me?u laki veitalanoa kei ira na lewenilotu.\nKau dau taleitaka me?u rogoca eso na nodra nanuma ena kena tosoi e liu na lotu, eso na nodra vakatataro ena veika e yaco tu ena loma ni lotu, e dau gauna vinaka me ra dau sikovi ka vukei.\nLALAKAI: Na veika e sa rawata toka qo na Lotu Wesele ena loma ni tolu na yabaki ni nomuni veiqaravi?\nNAWADRA: Vinaka, na ka bibi saraga au raica rawa ni dodonu me na vakavinakataki, oya me na matata vinaka vei keitou i valenivolavola na i tuvatuva kei na lawa eso e tuvalaki kina na neitou cakacaka. Na ka bibi talega e mai qaravi rawa na kena vakadeitaki ka vakavinakataki na Yavu ni Vakavulewa me na cici kina na lotu.\nE sega ni tavi rawarawa, ka sa bibi me keimami dau veirogorogoci ka moici toka na lotu me na rawa ni taqoqo tiko na i lakolako.\nE dua talega na ka e sa mai rawati, oya na kena sagai me sa cicivaki koya ga na bisinisi ni lotu, oya na Lako Yani Vou.\nKa kena i naki tikoga me na tosoi e liu ka tu vinaka na lotu ena nona veika vakailavo, ka me na qarava kina na cakacaka ni veivuke vakayago vei ira na lewenivanua kece e Viti.\nLALAKAI: Dua ga na nomuni tatau?\nNAWADRA: E dua ga na noqu i tatau, oya me da sa wilika ka bulataka na veika e vinakata vei keda na Kalou me da na cakava ena nona Vosa.\nE dodonu vei keimami kece na i Talatala me na vinaka tiko na neimami veiwekani kei na Kalou, na veika vakayago kei na kena qaravi vakavinaka o ira na lewenisipi.\nE sega ni tavi rawarawa, ia eda na kerea tikoga vakalevu na nona veivakaukauwataki na Kalou levu na Yalo Tabu ka me na liutaki keda tiko ena sala e dodonu ka savasava.


Osea 6 | iVolatabu ena Internet | Vakadewa ni Vuravura Vou\nTukuni mera lesu vei Jiova (1-3)\nSeavu na dei ni nodra loloma na tamata (4-6)\nVinaka na dei ni loloma, sega ni vakacaboisoro (6)\nNodra ivalavala vakamadua na tamata (7-11)\n6 “Moni lako mai meda lesu vei Jiova,Ni basubasuraki keda o koya,+ ia ena vakabulai keda. E vakamavoataki keda ia ena vadretitaka na noda mavoa. 2 Ena vakabulai keda ni oti e rua na siga. Ena vakaturi keda ena ikatolu ni siga,Eda na bula e matana. 3 Eda na kilai Jiova, eda na guta meda kilai koya. Ena lako dina yani o koya me vaka na kida ni mataka,Ena lako mai vei keda me vaka na tau ni uca,Me vaka na uca ni vulaitubutubu e vakasuasuataka na vuravura.” 4 “Na cava meu cakava vei iko Ifireimi? Na cava meu cakava vei iko Juta? Ni vaka na o ni mataka na dei ni nomuni loloma,E vaka na tegu e seavu totolo yani. 5 Qori na vuna au na tamusuki ira kina niu vakayagataki ira na parofita,+Au na vakamatei ira ena vosa ni gusuqu.+ Na lewa ena tau vei iko ena serau me vaka na rarama.+ 6 Niu vinakata na dei ni loloma,* sega ni vakacaboisoro,Kei na kila na Kalou, sega ni isoro kama taucoko.+ 7 Ia era vakataki ira ga na tamata era beca na veiyalayalati.+ Era vakaisini au mai kea. 8 O Kiliati e nodra tauni na daucaka ca,+E robota na weniyavadra na vakadavedra.+ 9 Na ilala bete e vaka na ilala daukabakoro e waraka lo e dua. Era laba ena sala e Sikemi,+Ni vakamadua na nodra ivalavala. 10 Au raica e dua na ka velavela ena vuvale ni Isireli. E saqamua e kea o Ifireimi,+E vakadukadukalitaki koya o Isireli.+ 11 O iko tale ga Juta, sa loku tu na gauna mo tamusuki kina,Niu na kauti ira lesu mai na noqu tamata era kau vakavesu.”+\n^ Se “yalololoma.”


Wordplanet: O Ira Na Gone Yalewa Ni Jerusalemi - O Ira Na Gone Yalewa Ni Jerusalemi - (Ki Vua Na Nona Daulomani) - O Ira Na Goneyalewa Ni Jerusalemi - Holy Bible - Old Testament / SongsOfSolomon-\nSere I Solomoni\n1 Na Sere Ni Veisere Sa Nei Solomoni Na Kana Magiti. Na Sulamaiti\n2 Me reguci au o koya ena i regu ni gusuna â€“ Ni sa vinaka o iko mai na waini.\n3 Baleta ni sa boiboi kaloni na nomu i lumu, na yacamu sa i lumu sareguregu: O koya oqo, era sa domoni iko kina na goneyalewa.\n4 Tuberi au yani! Keimami na cici muri iko yani. Na Sulamaiti Na Tui sa kauti au mai ki na nona loqi. Keimami na marau ka rekitaki iko. Keimami na nanuma ga na nomu loloma ni vinaka cake mai na waini. Na Sulamaiti Dina taucoko, era sa vinakati iko.\n5 Au sa baloa ka matavinaka, oi kemudou na goneyalewa ni Jerusalemi, Me vaka na vale laca mai Kitari, Me vaka na vale latilati i Solomoni.\n6 Kakua ni raici au mai, baleta ni'u sa dabuiloa ni sa kati au na matanisiga. O ira na ganequ, era sa cudruvi au; Era sa cakava me'u vakatawa ni were ni vaini, Au sa sega kina ni vakatawa rawa na noqu were ga vakai au.\n7 Tukuna mai, o iko au sa lomana, o sa vakani ira tiko E vei na qelenisipi? Era sa dauvakacegu E vei ena sigalevu? Ena cava, me'u dau ubi au tiko kina, me vaka na kena vo ni qele ni sipi? Na Daulomani\n8 Kevaka o sega tiko ni kila, o sa rui totoka mai vei ira kecega na yalewa, o sa muria tikoga nai kalawa ni qele ni sipi Ka vakani ira tiko na luveni me, ena yasa ni nona vale nai Vakatawa.\n9 Au sa vakatautauvatani iko, noqu daulomani, me vaka na noqu ose yalewa gone ena kedra maliwa na kareti nei Fero.\n10 Na balumu sa dravia ka vakai ukuukutaki, Na domomu sa vakaitaube ena wa koula.\n11 Keimami na cakava vei iko nai ukuuku koula tuvani vinaka ena siliva. Na Sulamaiti\n12 Ni sa dabe tiko na Tui ena nona teveli Na noqu vunikau dauboi, sa solia mai na kena i boi vinaka.\n13 Ai vau mura na noqu daulomani ki vei au, ena bogi taucoko, sa davo koto ena maliwa ni sucuqu.\n14 Na noqu daulomani ki vei au, sa vaka nai vutu senikau totoka ena veiwere ni vaini mai Enaketi. Na Daulomani\n15 O sa rui totoka na noqu daulomani! O sa rui totoka! Sa tu vei iko na yaloka ni mata ni ruve. Na Sulamaiti\n16 O sa rui mata vinaka, na noqu daulomani! Io, sa rui vinaka! Na noqui davodavo sa rui ka vou.\n17 Na sitari sa i coka ni vale, Sa i sa ni vale na damanu.\n1 Oi au na rosi ni Saroni, Na viavia ni buca. Na Daulomani\n2 Me vaka na viavia ena kedra maliwa na soni Sa vakakina o koya ka'u sa lomana ena kedra maliwa na goneyalewa. Na Sulamaiti\n3 Me vaka na vu ni apolo ena kedra maliwa na veikau, sa vakakina na noqu daulomani e na kedra maliwa na cauravou. Au sa dabe sobu ena vanua rurugu ena reki vakaidina. Na vuana sa kamikamica ki na yamequ.\n4 Sa kauti au mai o koya ki na vale ni magiti, sa ukutaki ga kina na veilomani.\n5 Maroroi au vata na i soso vuata, vakavoui au vata na apolo, ni'u sa tagica na loloma.\n6 Sa vakalokoloko na uluqu ena ligana i mawi, na ligana i matau sa mokoti au.\n7 Au sa vakarota veikemudou na goneyalewa ni Jerusalemi, Me vaka na me kila ni vanua, dou kua ni yavalata, se vakayadrata, sa na basika ga mai. Na Sulamaiti\n8 Na domo i koya ka'u sa lomana! Sa lako mai o koya, sa ladeva mai na veitokaitua, sa ciciva mai na veidelana.\n9 Na noqu daulomani sa vaka na me kila, sa vaka na teira gonetagane, sa tu cake tu mai na lalaga ni vale; sa vakararai tiko mai ena katuba leka, ka sa vakairoiro tiko mai.\n10 Sa vosa mai na noqu daulomani, ka sa tukuna, "Mo tucake mai na noqu ka lomani, na mata vinaka, lako tani mai.\n11 Sa oti na vula i batabata Sa oti na uca, sa cila mai na siga.\n12 Era sa basika mai na veisenikau ni vanua, Oqo sa gauna ni lagalaga sere, Na domo ni ruve sa rogo mai ena noda vanua.\n13 Na vuni lolo era sa solia mai na kedra drokadroka dina, na veivaini era sa solia mai na veivua ni vaini vinaka, solia mai nai boi vinaka. Mo tucake, na noqu ka lomani, ka mata vinaka, Mo lako tani mai!\n14 "Na noqu ruve, ena laqa ni veivatu, Ena vanua vuni ni barivatu, Me'u raica ga na nomu matavinaka, Me'u rogoca ga na domomu, Ni sa rui kamica na domomu ka sa rui ka Domoni na matamu rairai vinaka."\n15 Vesuka mai na fokisi, Na fokisi lalai sa vakacacana na were ni vaini, ni sa tekivu vua mai na vaini. Na Sulamaiti\n16 Na noqu daulomani sa noqu, Oi au sa nona. Sa vakani ira na nona qele ni sipi ena kedra maliwa na viavia.\n17 Me yacova na kida ni mataka Sa dro yani nai yaloyalo vuki mai na noqu ka lomani Mo vaka na me kila kei na teira gonetagane ena veiulunivanua o Peca.\nSere I Solomoni 3 Na Sulamaiti 1 Ena bogi ena noqu i davodavo, au sa qarai koya ka'u sa lomana; Au sa qarai koya, ia, au sa sega ni kunei koya.\n2 Au sa tukuna," au na tucake oqo," "au na lakova na koro; na veisalatu ni veitikotiko me'u vakasaqarai koya kau sa lomana." Au sa qarai koya, au sa sega ga ni kunei koya.\n3 Nai vakatawa sa veilakoyaki voli ena koro, sa kunei au; "Au sa tarogi koya, o sa raici koya beka, o koya au sa lomana?"\n4 Sa kune vakadredre o koya, ni'u sa raici koya ka'u sa lomana, au na vesuki koya me kua ni yali tale mai vei au, me yacova ni'u sa kauti koya mai ki na vale nei tinaqu, e na nona loqi sara o koya sa kunekunetaki au.\n5 Au sa vakaroti kemudou, na goneyalewa ni Jerusalemi, kemudou na me kila, kemudou na luveni me ni vanua, dou kua ni veivakayavalati se veivakayadrati, me yacova ni sa oti na veivakacegui. Na Sulamaiti\n6 O cei oqo sa lako tiko mai ena vanua liwa, sa vaka na o kubou, Sa vakaboivinakataki ena mura kei na Asi, Kei na noda ka boi vinaka kece na dauveivoli?\n7 Io, oqo nai lakolako nei Solomoni kei ira na onosagavulu na nona tamata qaqa sa vakavolivoliti koya, mai vei ira na qaqa ni Isireli.\n8 Era sa tauri i sele kece, ni ra sa tamata qaqa ni valu sa dui kabiti ira tu ga na nodra i sele, baleta na rerevaki ni bogi.\n9 Na kau mai Lepanoni, sa cakava kina o Solomoni na nona kareti.\n10 Na kena duru e siliva ka tokoni ena koula, nai dabedabe e lokaloka, Na lomana sa boro ga ena veilomani.\n11 Dou lako yani na goneyalewa ni Saioni ka raici Solomoni na Tui kei nai sala vakatui, sa vakaisalataki koya kina o tinana ena siga ni nona vakamau, na siga sa marau kina na yalona.\nSere I Solomoni 4 Na Daulomani 1 O sa matavinaka, na noqu daulomani! Raica, o sa matavinaka dina! Sa tu vei iko na mataniruve, ena ruku ni nomu i ubi, Na ulumu sa vaka na qeleni me, era sa lako sobu tiko mai na Ulunivanua o Kiliati.\n2 Na batimu sa vaka na qele ni sipi sa koti oti ena nodra cabe mai na sili, o ira kecega sa vaka na drua, sa sega na vanua e lala.\n3 Na tebenigusumu sa ka kulakula kei na gusumu sa domoni vakaidina. Na balumu sa vaka na pomekaraneti musu vakaveimama ena daku ni nomu i ubi.\n4 Na domomu sa vaka na vale cecere nei Tevita sa tara tu me ia na veimaroroi, Era sa lili tu kina nai sasabai e vakaudolu.\n5 Na sucumu ruarua sa vaka na luve ni me kila e drua ni rau sa kana voli ena vei viavia ni buca.\n6 Ni sa kida sara na mataka, ka sa dro yani na butobuto, au na kauti au ki na veiulunivanua ni mura kei na yasi.\n7 O sa rui matavinaka noqu ka domoni, sa sega na ka mo vakamelei kina.\n8 Lako vata mai kei au mai Lepanoni, na watiqu; lako vata mai kei au mai Lepanoni. Biuta mai na vanua cecere o Amana Mai na vanua cecere o Seneri kei Erimoni, Mai na nodra ulunivanua na Lepati Mai na nodra qara na laioni.\n9 O sa vakaleqa na yaloqu, na ganequ, na watiqu! Kei na vatu talei ena domomu.\n10 Sa rui kamikamica na nomu loloma, na ganequ na watiqu! Na nomu loloma sa vinaka mai na waini Nai boi ni nomu i lumu sa uasivi sara!\n11 Na tebenigumu sai vurevure ni kamikamica na watiqu: Na oni kei na sucu sa tiko ena ruku ni yamemu; Na boi ni nomu i sulu sa vaka nai vakaboi mai Lepanoni.\n12 Na were vakarautaki sai iko na ganequ, na watiqu, Na mata ni wai vakatabui, nai vurevure dregati.\n13 Nai tei ni nomu were sa veivuata kecega, na vuata digitaki ga, na kamifaia, na narita,\n14 Na narita, na safaroni, na drova kei na sinamoni, kei na kau drega boi vinaka kecega; Na mura kei na yasi kei na kau kece e boi vinaka sara.\n15 Sai iko na mataniwai ena veiwere, na i keli ni wainibula kei na uciwai mai Lepanoni. Na Sulamaiti\n16 Mo yadra mai na cagi ni vualiku Mo lako mai na cagi ni ceva! Mo liwa yani ki na noqu veiwere Me boi vinaka yani na kena i boi Lako mai kina nomu were, noqu daulomani, ka mai kania na vuata vinaka dina.\nSere I Solomoni 5 Na Daulomani 1 Au sa lako mai ki na noqu were, na ganequ na watiqu, Au sa mai kumuna na noqu mura kei na noqu ka boi vinaka, Au sa kania na oni kei na kena kamikamica, Au sa gunuva na mequ waini kei na mequ sucu. Dou kana na wekaqu, dou gunu: Dou gunu sara vakavinaka Oi kemudou sa lomani! Na Sulamaiti\n2 Au sa moce, ia, sa yadra tiko na yaloqu; Au sa rogoca na domo i koya au sa lomana! Sa tukituki mai ka tukuna, "Dolava vei au, noqu daulomani, Na noqu ruve, na noqu ka talei; Sa sinaitu na uluqu ena tegu, Na drauniuluqu sa suasua vakalevu ena tegu."\n3 Au sa luvata oti na noqu kote, me'u daramaka tale vakacava? Au sa savata oti na yavaqu, me'u vakaduka tale ena vuku ni cava?\n4 Sa tara mai nai dola ni katuba o koya au sa vinakata, Sa malaude mai na yaloqu ena vukuna.\n5 Au sa tucake me'u dolavi koya au sa lomana, sa tuturu tani mai ligaqu na mura boi vinaka, sa drodrova sobu na qaqalo ni ligaqu ki nai dola sara ni katuba au taura tiko.\n6 Ni'u sa dolava na katuba vei koya au sa lomana, sa yali, ni sa lako tani yani: Sa yali na yaloqu ni a vosa vei au o koya Au a qarai koya, ia, au sa sega ni kunei koya, Au a kacikacivi koya, ia sa sega ni rogo mai.\n7 O ira nai vakatawa ni koro, era sa raici au, era sa kuitataki au ka vakamavoataki au; o ira na dauraica na bai ni koro era sa kauta tani na noqu i ubi.\n8 Noqu kerekere oqo veikemuni na goneyalewa ni Jerusalemi, kevaka e dua sa raici koya ka'u sa lomana, dou tukuna vua, au sa tauvimate sara ga ena noqu via raici koya!\n9 Na cava sa uasivi kina o koya oqo, mai vei ira kece sa daulomani? O sa matavinaka mai vei ira kecega na goneyalewa. Na cava sa uasivi kina o koya oqo mai vei ira kecega sa daulomani, mo vakaroti keitou kina vakaoqo? Na Sulamaiti\n10 O koya au sa lomana, sa rarama ka damusa ka sa vinaka duadua mai vei ira na tini na udolu.\n11 Na uluna sa vaka na koula talei na drauniuluna sa loaloa taliva me vaka na reveni.\n12 Na matana sa vaka na ruve, ena bati ni uciwai, sa vakasilimi oti ena sucu ka sa sega ni vakamelei.\n13 Na baluna sa dravia ka boi vinaka, Na tebenigusuna sa viavia ni buca ga sa tuturu tiko mai kina nai boi me vaka nai boi ni mura.\n14 Na ligana sa koula ga ka sa tu vata na veivatutalei. Na yagona sa lumilumisa ka buli vakamatau me vaka na safaia.\n15 Na yavana sa vaka na duru vatu sa yavutaki ena vatutalei. Na kena i rairai sa vaka na sitari digitaki mai Lepanoni.\n16 Na vosa ni gusuna sa rui kamikamica, io, sa Domoni dina o koya, o koya oqo au sa vinakata sara, na noqu lomani, na wekaqu, Oi kemudou na goneyalewa ni Jerusalemi!\n1 E vei o koya o sa lomana? Na goneyalewa matavinaka? Ena yasana ki vei sa gole kina o koya, Me keimami lako mai ka vukei iko ena vakaqaqara? Na Sulamaiti\n2 Sa lako sobu o koya au sa lomana ki na nona veiwere, ki na nona vei senikau boi vinaka, Me vakani ira na nona sipi ena were, ka me kauta talega mai e so na viavia.\n3 Au sa nona na noqu daulomani, na noqu daulomani sa noqu; Sa vakani ira na sipi ena kedra maliwa na viavia. Na Daulomani\n4 Noqu daulomani, o sa rui totoka me vakataki Tisira, ka rairai vinaka me vakataki Jerusalemi. O sa saravi me vaka nai yatu sotia era sa colata tiko na nodra drotini.\n5 Au sa mai vesuki tu oqo, ena vuku ni nomu sa wanonovi au tikoga mai, Na ulumu sa vaka na qele ni me, ni ra sa muria sobu mai na veiqakilo mai Kiliati.\n6 Na batimu sa tuva vinaka me vaka na qele ni sipi ena nodra cabe mai ni ra sa vakasavasavataki oti; ena nodra lako yarurua mai.\n7 Na balumu sa vaka na pomekaraneti sa veimamataki, ena buradelamu ena daku ni nomu i ubi.\n8 Era sa lewe ono sagavulu na Ranadi, Era sa lewe walusagavulu na dauveiqaravi, Era sa sega ni wiliki rawa na goneyalewa sega cala;\n9 Na noqu ruve, na noqu ka talei, sa duatani duadua vei ira kece oqo, Sai koya duadua ga mai veitinana, Sa ka taleitaki duadua nei tinana; Era sa raici koya na goneyalewa ka kacivi koya me vakacaucautaki, O ira na Ranadi kei ira na dauveiqaravi era sa vakavinavinakataki koya.\n10 O cei o koya oqo sa rairai vinaka me vaka na kida ni mataka, Matavinaka me vaka na vula, Mata rarama me vaka na siga Rairai vinaka me vaka sa tuva mai na mataivalu vata na nodra drotini? Na Sulamaiti\n11 Au sa lako sobu ki na veiwere, me'u laki raica na vuata, me'u raica na veivaini sa se mai se sega, na veipomekaraneti sa kubu mai se sega.\n12 Ni se bera ni'u kila, sa vakauqeti na yaloqu me'u vodo ena kareti, ka dabe ena yasa i koya na noqu turaga.\n13 Mo lesu mai, mo lesu mai na Sulamaiti! Mo lesu mai, me keitou sa rai ga vei iko; Na Sulamaiti Na cava mo dou raica vua na Sulamaiti. Na mataivalu sa dua ga, ni a rua tiko?\nSere I Solomoni 7 Na Daulomani 1 O sa rairai vinaka ni sa vakaivava na yavamu na goneyalewa sa na ranadi! Nai lobi ni sagamu sa vaka nai ukuuku sa tali vakamatai mai vua na kena matai.\n2 Na nomu vicovico sa vaka na bilo sa sinai tu ga ena waini: Na ketemu sa vaka na liku sa taqa kina na viavia tali vakavinaka.\n3 Na sucumu sa vaka na luve ni me kila e drua.\n4 Na domomu sa vaka na tabua dromdromoa qai caliva; na matamu sa vaka na tobu ni sili mai Esiboni. Na ucumu sa vaka na vale cecere mai Lepanoni ni da rai sobu ki Tamasiko.\n5 Sa vakaisalataki na ulumu me vaka na Ulunivanua o Kameli, ka sa lokaloka na drauniulumu.\n6 O sa rui matavinaka, o sa rui veivakayavalati vakalevu!\n7 O sa rui wadrovu me vaka na balabala, Na sucumu me vaka na soso vaini.\n8 Sa tukuna, "Au sa lako mada ki na veibalabala, ka'u na taura na tabana," Na sucumu me vaka na soso vaini vei au, Na nomu i cegu me sa ka boi vinaka duadua,\n9 Na loma ni gusumu sa vaka nai vurevure ni waini vinaka duadua. Na Sulamaiti Me sa drodro vakamalua yani na waini vei koya au sa lomana, me toso kina vakavinaka na tebenigusui koya sa via moce tiko.\n10 Au sa nona na noqu daulomani, Na nona gagadre sa vagolei ga mai vei au.\n11 Mo lako mai na noqu ka lomani, Daru lako mada ki na buca.\n12 Daru lako vakamataka ki na were ni vaini; Daru raica mada se sa tubu mai na vaini, Se era sa se mai na vaini? Se na pomekaraneti sa lavouvou mai Mai kea au na solia kina vei iko na noqu vinaka taucoko.\n13 Sa boi vinaka mai na ka e a sega tu ni dauboici, Ena mata ni katuba sa tu kina na vuata digitaki, Kena mataqali kece, ka vou kei na ka makawa, na ka kece sa biu oti tu me nomu, na noqu daulomani.\n1 O sa vakataka na ganequ sa sucuma tiko na sucu i tinaqu! Kevaka au sa raici iko, au na reguci iko, Au na sega ni maduataka e dua.\n2 Au na tuberi iko ka kauti iko mai ki na vale i tinaqu, Sa vakabauti au dina o tinaqu Au na vakagunuvi iko ena waini vinaka sara. Mai na wai ni pomekaraneti.\n3 Au sa vakailokoloko tiko ena ligana i mawi, Na ligana i matau sa mokoti au vakaukauwa.\n4 Au sa vakaroti kemudou na goneyalewa ni Jerusalemi. Dou kua ni vakayavalata se vakasaga na neirau veilomani Me yacova ni sa vakacegui vinaka. Dua Na Wekana\n5 O cei oqo sa lako tiko mai na vanua liwa, ka sa kabita tiko mai na nona daulomani? Au sa vakayadrati iko ena ruku ni vunikau, Mai kea sa susugi iko mai kina o tinamu; Mai kea, o sa kau mai kina mai vei tinamu. Na Sulumaiti Ki Vua Na Nona Daulomani\n6 Me vaka nai vakatakilakila ki na ligamu; Na veilomani sa ka kaukauwa me vaka na mate, Na vuvu sa ca me vaka nai bulubulu; Sa vakacaudreva vakalevu na yameyame ni bukawaqa, na bukawaqa i Jiova.\n7 Na wai sa sega ni rawa ni sotava na karamaca ni veivinakati, Se na ualuvu me vakaluvuca na veivinakati, Ni sa solia na nona veivinakati e dua na tagane Nai yau kece ni nona vale ena sega ni tarovi koya.\n8 Sa dua tiko na ganei keitou, ka se lailai sara na sucuna, Na cava me keitou cakaka vua ena siga sa vosaki kina o koya?\n9 Kevaka sa lalaga ni vale o koya, Keitou na sogota ena kau sitari. Na Sulamaiti\n10 Oi au na lalaga ni vale, Na sucuqu sa vale cecere; Au sa tiko ena yaloka ni matana me vaka e dua sa kunea na vakacegu.\n11 O Solomoni sa dua tiko na nona were ni vaini e Peali Amoni; Sa solia na veivaini oqo vei ira na dauveiqaravi, o ira vakayadua me ra kauta mai na vuana, Kumuni me rauta e yadua na udolu na tiki ni siliva.\n12 Na noqu were ni vaini sa tu oqo e mataqu O iko Solomoni, ena tu beka vei iko e udolu, Kei ira na veiqaravi e rua na drau. Na Daulomani\n13 O iko sa dau tiko ena vei senikau, sa nodra i tokani na dau vakarorogo kina domomuâ€”me'u rogoca sara mada! Na Sulumaiti\n14 Mo vakatotolo na noqu ka lomani, Ka mo vaka e dua na me kila ena ulunivanua ni veika boi vinaka.


iOtioti ni Nona Vosa o Dennis Christensen ena Mataveilewai\nWILIKA ENA VOSA Afrikaans Chichewa Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Croatian Danish English French Georgian German Hiligaynon Hungarian Indonesian Italian Italian Sign Language Japanese Kinyarwanda Kirghiz Korean Lithuanian Malay Myanmar Norwegian Polish Portuguese (Brazil) Romanian Russian Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Slovak Slovenian Spanish Swedish Tagalog Thai Turkish Ukrainian Vietnamese vakaViti\nMataveilewai e Oryol\nEna ika23 ni Me, e rogoci tale nona kisi o Dennis, e iotioti tale ga ni gauna me vosa kina ena mataveilewai. Wilika mada na veika e tukuna (vakadewataki mai na vosa vakaRusia) ena mataveilewai:\nAu vakavinavinakataki ira kece na veitokoni ena loma ni rua na yabaki e caka tiko kina na veilewai qo.\nTaumada au vakavinavinakataki watiqu o Irina. Tekivu na gauna au biu kina e valeniveivesu e cakava na ka kece e rawata me tokoni au. E kauaitaki au, kauta mai noqu isulu, na kequ, mequ wainimate, kei na so tale na ka au gadreva ena vanua au vesu tiko kina. E tokoni au vakayalo, vakayago tale ga ena nona dau sikovi au, kei na ivola e vakauta mai e veisiga.\nNoqu daulomani, e uqeti au vakalevu na dei ni nomu vakabauta, vosota, yalomalua, nomu lomani au kei na nomu taleitaka na ka dina, kei na nomu ivakarau ni rai. Au vinakata mo kila niu lomani iko vakalevu, dua na ka noqu mareqeti iko!\nAu vakavinavinakataki ratou noqu vuvale e Denmark, vakabibi o tamaqu sa dua toka na itaba, kei na ganequ. Dua na ka noqu dau nanumi kemudrau. Au lomani kemudrau, vakavinavinakataka tale ga na veika drau cakava ena vukuqu. Na gauna au vesu tu kina vakawawa, drau tokoni au ena nomudrau volavola mai kei na qiri. Au nuidei ni drau na sega ni soro, au nuitaka tale ga ni dua na siga tou na sota tale vakavuvale.\nAu vakavinavinakataki ira tale ga noqu itokani kece e veiyasa i vuravura. Oni tokoni au ena nomuni ivola, vosa veiuqeti, droini totoka kei na iloloma. Au vakadeitaka kina niu sega ni tu taudua, au lewena tale ga e dua na vuvale levu.\nVei kemuni noqu itokani, na ivola kece au wilika lailai se levu, e veiuqeti qai veivakayaloqaqataki dina. Yalovinaka kua ni yalolailai keu sega ni volavola lesu yani. Au yalataka ni na dua na gauna ga qo au na sotavi kemuni, vakavinavinakataki kemuni, qai mokoti kemuni!\nAu vakavinavinakataka na ebasi e Denmark, e Moscow kei ira kece na cakacaka kina. Oni tiko ena veilewai, oni dau sikovi au tale ga niu vesu toka vakawawa. E uqeti au dina nomuni ivakasala, veidusimaki kei na nomuni veivakayaloqaqataki. Au marautaka dina na veivuke oni vakarautaka.\nAu vakavinavinakataka tale ga na Mataveilewai e Rogoca Tale na Kisi, e vakadonuya me rogoci tale na noqu kerekere. Ena so na gauna au sega ni kila na ka e veivosakitaki tiko ke vakayagataki na vidio me rogoci kina eso tale na kisi. E dredre sara ga meu rogoca na ka e veivosakitaki, levu na gauna au na vakilakila tale na ka e yaco tiko. E dredre kina meu valataka noqu dodonu. Kuria ya, ni vakayagataki na vidio ena vanua o vesu kina, e vaka ga na manumanu e tiko ena zoo. E veicalati sara ga, e ivakarau vakaloloma tale ga ena gauna qo.\nQo sa voleka ni rua na yabaki noqu vesu tu vakawawa, sa sivia tale ga e 15 na vula na kena rube tiko na kisi qo. E vinakati dina na yaloqaqa ena ituvaki qo, bibi kina meu vosota, kua ni soro, se yalolailai. E kaya na Filipai wase e 4, tikina e 13: “Au rawata na ka kece ena vuku i koya e vakaukauataki au.” E kaya na Aisea wase e 12, tikina e 2: “Raica! E noqu ivakabula na Kalou. Au na nuitaka, au na sega ni rere, ni o Ja Jiova e noqu kaukaua, e noqu qaqa, e noqu ivakabula o koya.”\nEna gauna kece qo e vukei au tu ga na noqu Kalou o Jiova, meu vosota na ka kece, kua ni soro, qai yaloqaqa. Meu mamarau, qai matadredredre tiko ga. Au vakavinavinakataka vakalevu qori, e ka dokai tale ga niu dua na iVakadinadina i Jiova.\nLevu era taroga na noqu rai me baleta na veilewai qo. E sega ni rawarawa dina noqu vesu tu vakawawa me dua na gauna balavu, tu veiyawaki kei watiqu, noqu vuvale kei na itokani. Dua na ka noqu galili ena rua na yabaki sa oti. Au bula tiko, ia au vakatabui ena ka kece. E 23 na aua noqu tu ga ena noqu sela, e 3 mita kena raba, qai 6 na mita na kena cere. Dua tale na aua, au na taubale ena vanua ni vakaukauayago, e 3 tale ga mita kena raba, 6 na mita na kena cere, vinaka ga ni toka e tuba. Na rua na yabaki qori au sotavi ira kina eso tale, rawa tale ga niu veitalanoa kina. Au siqema tale ga ni levu vei ira era vinakata tale ga me donu na veivaqaqai kei na veilewai e lewadodonu. Levu era vakabauta ni sega ni rogoci na nodra nanuma, qori tale ga na ka au vakila ena loma ni gauna kece qori. Au saga meu tokoni ira, vakayaloqaqataki ira tale ga niu kila deivaki tu ni o Jisu Karisito ena cakava tale ga qori.\nE levu noqu itokani, eso era rogoca e vica na kisi ni veilewai, eso tale era volavola mai. Eso au kilai ira vinaka, eso tale e sega sara. Eso keimami lotu vata, na kena vo e sega. Ia era tokoni au ena nodra sega ni duavata kei na lewa ca e Rusia. Qori na vanua era sa kilai tu kina na iVakadinadina i Jiova, nira daubasulawa qai vakavuna na tiko yavavala. Era sa sega ni kilai mera lewenivanua mamarau qai uqeta na veilomani. Na rai qori e sega ni vakaibalebale, e vakasama lialia tale ga. Levu era kurabui ena ka e yaco tiko qo e Rusia.\nEso era taroga ke veisautaka noqu vakabauta na kisi ni basulawa qo. Au vakavinavinakataka ga ni vaqaqacotaka vakalevu noqu vakabauta na kisi qori, au vakadinata kina na ka e volai ena Jemesa wase e 1, tikina e 2 ina 4: “Moni marau na taciqu ni oni sotava na veimataqali veivakatovolei, oni kila ni vakatubura na vosota na vakatovolei ni nomuni vakabauta ena sala qo. Ia me tini vinaka na cakacaka ni vosota moni taucoko kina, moni vinaka ena ka kece, me kua ni dua na ka e yali vei kemuni.”\nAu sega ni uasivi, ia au vulica meu vosovoso qai marau tiko ga niu vakacacani. Ia e bibi sara, meu toro voleka tiko ga vua na noqu Kalou o Jiova. E gu na lomaqu meu tukuni koya kei na nona inaki vei ira eso tale. Meu vunautaka tiko ga na itukutuku vinaka ni Matanitu ni Kalou, na iwali duadua ga ni noda leqa, meu tukuna tale ga na itukutuku vinaka ena iVolatabu me baleta na bula vakacegu qai tawamudu ena Parataisi e vuravura, qai vukei ira eso tale mera toro voleka vua na Dauveibuli, vakabauti koya, kei na nona yalayala.\nNa veika au talaucaka qo e vakatokai me nona “iTautau o koya e beitaki.” De dua e iotioti tale ga ni vosa mo rogoca vei au nikua. Ena rairai iotioti tale ga ni veilewai me baleta na kisi qo, kei na rua na yabaki ni noqu vesu tu. Ia au via vakadeitaka e sega ni iotioti ni noqu vosa me baleta na kisi qo, kei na veika tawadodonu e yaco tiko e Rusia era vakaleqai kina na lewenivanua e sega nodra cala. Au se qai tekivu ga, e levu tale na ka meu vakaraitaka vei kemuni. Au na sega ni galuvaka, ni sega ni dua noqu cala se vunia e dua na ka. E savasava noqu lewaeloma niu sega ni cala, se beca e dua na lawa e Rusia, sega tale ga ni dua na ka au maduataka.\nE veivakamaduataki na ka au sotava tiko qo kei ira na vo ni iVakadinadina i Jiova e Rusia. Keimami beitaki ni vakavuna na tiko yavavala, vaqaqai, totogitaki, vesu na ka keimami taukena, vakacacani, vakatotogani tale ga. Qori e veivakalolomataki dina. Ena qai kilai ga na ka dina, vakayacori tale ga na lewadodonu. E kaya na Kalatia wase e 6, tikina e 7: “Kua ni nanuma cala: Na Kalou ena sega ni vakalialiai. Na ka kece e kaburaka e dua ena tamusuka tale ga.”\nE totogitaki au na mataveilewai meu ono na yabaki e valeniveivesu. Cava na vuna? Sega ni dua na ka! E sega na ivakadinadina matata me vakaraitaka noqu cala. Ena yasana adua, e tu na ivakadinadina niu rokova noqu dodonu me vaka e tukuni ena Article 28 ni Lawa e Rusia. Au doka na lawa ni matanitu o Rusia, au daudina tale ga. Au lotu vaKarisito, au iVakadinadina i Jiova, au lomani ira tale ga na lewenivanua. Cava au totogitaki kina? Cava au bala kina e valeniveivesu me ono na yabaki? Sega ni dua na ka. Dua dina na ivalavala tawadodonu.\nAu nuitaka ni na laveta na noqu kisi na mataveilewai e dau rogoca tale na kisi, me muria kina lawa, qai raica me tau vakadodonu na lewa. Au nuitaka ni na tinia na mataveilewai nodra vakacacani na lotu e Rusia. Au nuitaka tale ga ni na vakaraitaka e veiyasa i vuravura na mataveilewai qo ni kilai o Rusia na vanua e rawa ni marautaki kina na galala ni sokalou.\nDua na gauna tiko ga qo eda na vakadinata na parofisai ena Maika wase e 4, tikina e 3 kei na 4, “Ena vakataulewa o koya ena vukudra e levu na lewe ni veivanua . . . Era na tukitukia na nodra iseleiwau me batinisiviyara Kei na nodra moto me isele ni sasamaki. Ena sega ni lave iseleiwau e dua na matanitu ina dua tale na matanitu, era na sega ni vulica tale na ivalu. Era na dui dabe ena ruku ni nodra vaini kei na ruku ni nodra vunilolo, ena sega ni dua me vakarerei ira.”\nE dau lewadodonu na Kalou, ena sega ni laurai ena nona veiliutaki na veivala, itovo kaukaua, se na ivalu. Ena vakadinadinataki kina ga na duavata, sega tale ga na lomaocaoca. Kena ibalebale era na vakila na kawatamata na marau dina.\nNa nomuni vakatulewa dodonu nikua, na Turaganilewa, oni sa vukei ira tiko e levu mera lewa dodonu, vakila na vakacegu. Oni vukei ira talega mera kua ni rere, rarawa se vakila na veika tawadodonu. Au nuitaka ni oni na vakatulewa vakadodonu!\nNona vosa o Dennis vakadewataki mai na vosa vakaRusia. Ena vuku ni vakadewa qori, e lavetaki kina mai na vakadewa vakavoutaki na New World Translation of the Holy Scriptures na tikinivolatabu kece.