ESA koto oqo e ra nai kuri ni tukutuku nei Peni Tabua Tamanivalu na turaga ni Naloto ka veivakananumi tiko vei keda e na veimacawa, ni wiliwili sara yani.\nEna macawa sa oti e vakaraitaka ki na o Tabua ni sa mai oti na veidigidigi ia, sa vakaraitaka oti tale tu ga na Lawata ni Gauna ni na qaqa o Bainimarama ia, e na sega ni dede ena qai yaco na i naki ni bose ni Vu me na qai basika na ka e dodonu me basika me na liutaki keda yani kina.\nIa, sa matata vinaka tiko nai tosotoso qo me vaka sa parofisaitaki oti tu ia ena sega ni balavu sa na basika na ka dina ka nanamaki tiko kina na kawa i Taukei dina e Viti me na vakaraitaki.\nMo ni na qai sarava ka waraka na lewa ni Kalou bula me na lutuka na noda vanua.\nE vakaraitaka o Tabua ni dua na qaqa ni vucu esa tukuni tiko ni na yaco me na basika mai e dua na tamata tabu yani me na mai veivuke ena kena vakamatatataki na i tosotoso eda sa mua tiko kina qo na kawa i Taukei ena vanua lomani qo o Viti.\nE vaka koto oqo na qaqa ni parofisai esa tukuni tiko mai-\nOkotova na vula niu sa na butuka,\nSa na basika mai o kabu ni vuravura,\nDua na i tukutuku sa qai vura,\nNi sa talai mai vakusakusa.\nNa i tukutuku qo esa waraka tiko na noda vanua se sa i tukutuku cava me na mai wasei me tukuni vei keda, e kaya o Tabua.\nIa, sa matata tiko ni na kacabote na i yau bula e na noda dela ni vanua ka sa na veivuke yani vei keda na lewei Viti na basika ni kalougata qo me rawa ni vakaotia na noda vakabobulataki tu mai e na dua na gauna balavu sara e na vuku ni veiliutaki ka ra tuvana tu na vulagi me da mai vakabobulataki tu ga e na noda vanua dina ka solia vei keda na Kalou.\nE tomana o Tabua ni sa laurai tale tikoga e na gauna qo e dua na wai ni gunu bulabula (mineral water) e na koro ko Nakorovou, Mataso e na yasana o Ra ka sa i tekitekivu ni kena ra basuka na kalougata e Viti me na waraka na dela ni gauna talei ka ra se dau rogorogoca tu ga na noda qase ni na nei Viti.\nMe da na waraka tale mada na vula sa koto qo e matada sai koya na vula o Okotova e na basika kina e dua na ka vinaka se dua na ka e sega ni na vakabauti me na yaco ia esa i tuvatuva ga vaka Kalou, e kaya o Tabua.\nE kuria e na nona italanoa o Tabua ni nona mai qaqa qo o Voreqe Bainimarama e sega ni mai yaco vakacalaka, esa i tuvatuva kecega ni Kalou me na vakadeitaki ga kina na dina ni Parofisai, ia me da na qai waraka na vula tarava se na cava tale esa na kauti keda kina na parofisai.\nAu vakavinavinaka vei kemuni kece na vakaitavi e na veidigidigi levu sa mai cava o ni a mai vakaraitaka na nomuni vinakata mo ni na veiliutaki e Viti ia, sa mai basika na vua ni sasaga vinaka, e kaya o Tabua.\nE tomana o Tabua vei keda na tiko e na veikorokoro sa dodonu mo ni sa na yalomatua e na gauna qo mo ni na ciqoma na veika esa tukuni tiko ni na yaco ia na Kalou na tamada talega e vakaraica vinaka tiko ka maroroya tiko na noda vanua.\nE vakaraitaka o Tabua ni dua tale na qaqa ni vucu ni gauna se lawata ni gauna e vaka koto oqo- Moce lutu i loma ni vesikula\nE tomana o Tabua o koya e yalomatua ena rawa ni kila na i balebale ni tukutuku oqo kei na kena dela ni gauna me na yaco kina.\nE na kuretaki Viti na uneune ni veisau. Sa vakasuka e Viti o vuravura, ni kena vakacaberi na gauna oqo e na vakasuka o vuravura mai vei Viti.\nE na qai liutaki Viti ga nai Taukei dina kei Viti, ka na qai basika na koula e ra binibini vakauma.\nNa gauna oqo e na kida mai me vaka na mataka.\nE na cabe mai na kena i Volasiga, ka na lutu na kena buto ka na qai cabe muria mai na Matanisiga, e kaya o Tabua.\nE tomana o Tabua ni ra kaya na vuku, e dina ga ni dau lutu na buto ni bera ni kida na mataka. E na yaco na dui yaloyalo ni kawa bula kei Viti. Sa mani koto e dua nai vakaro vei ira na tamata lomalomarua, o ya ni ra na vakawabokotaki e vuravura.\nE vakaraitaka eke o Tabua ni sega dina ni vinakati e na i lakolako vou qo na tamata e lomalomarua baleta e na tini e na dua na vanua esega ni tadra.\nNai lakolako qo me vaka sa vakanamata kina o Viti o vinakata se sega esa na yaco ga mai na nona lewa na Kalou bula me na vakatikori e Viti e na i ka va ni gauna qo na veiliutaki ka ra sa nanami kece tiko kina na na lewei vuravura.


2 Koronica, chapter 2 of the Fijian Bible - with audio narration\nIa au sa vakadeitaka tiko ena lomaqu, me sa kakua mada ni'u lako yani mo dou kune rarawa.\n2 Kevaka me'u na vakararawataki kemudou tikoga, o cei me dauvakamarautaka na yaloqu ia oi kemudou ga ka'u sa dauvakararawataka?\n3 Au vola oqo vei kemudou, de yaco ni'u sa lako yani, me kakua ni rarawa tiko na yaloqu vei ira e dodonu me'u rekitaka tiko, au sa vakataudeitaka ena vukumudou na noqu reki me nomudou reki talega.\n4 Sa rui luluvu vakalevu na yaloqu, ka lomabibi, ena noqu vola yani vei kemudou nai vola oqo, e ka levu na noqu tagi, e sega ni ka mo dou rarawa kina, ia mo dou kila ga na levu ni noqu lomani kemudou.\n5 Ia kevaka e dua me dau veivakararawataki tiko, e sega ni cakava vei au na veivakararawataki oqori, ia mo dou kakua ni via kauwai kina.\n6 Nai totogi era tauca na lewe vuqa sa rauta vinaka na tamata vakai koya,\n7 Na kisi vaka oqo ena uasivi mo dou ciqomi koya ka vakacegui koya vinaka, de na qai uasivi cake sara nona ca.\n8 O koya oqo, au sa kerei kemudou kina mo dou vakaraitaka vua na nomudou lomani koya.\n9 Na ka talega oqo au volavola yani kina, me'u vakatovolei kemudou, dou na rawata se sega, mo dou talairawarawa tikoga ena ka kecega.\n10 Kevaka sa rawa vei kemudou mo dou vosota e dua sa caka cala, au sa veivosoti oti tu, Au na vosoti koya dina ena vukumudou ena matai Karisito.\n11 Me kakua ni mai rawai keda tiko o Setani; ni da lecaikataka tu na nona i vadi qaseqase.\n12 Ena noqu lako ki Tiroa me'u laki vunautaka kina nai tukutuku vinaka i Karisito, e a qai dolava vei au e dua na katuba na Turaga.\n13 E sega ni cegu na yaloqu, ni'u sega ni raici Taitusi kina na wekaqu, ia au sa mani biubiu mai kina, ka lako ki Masitonia.\n14 Ia oqo me vakavinavinakataki na Kalou ni sa tuberi keda ki na qaqa ena vuku i Karisito, ka sa vakayagataki keitou me kuruseta na loma ni vanua nai tukutuku vinaka me vaka na waiwai vakaisaluwakitaki vinaka.\n15 Ena vukui Karisito eda sa boi kamikamica kina vei ira sa lotu kei ira sa rusa tiko, ka vakauasivi sara vua na Kalou.\n16 Vei ira na sega ni lotu (mate) eda boiboi ni mate vei ira, ia vei ira sa lotu (bula) eda sa boiboi vinaka ni bula vei ira. O cei e kilikili kaya na veika oqo?\n17 Oi keitou e sega, keitou sega ni vakataki ira na dauveivakaisini ni ra vakauta na vosa e vakatanitaki kina na vosa ni Kalou, ia keitou sa vunautaka nai tukutuku vinaka ena loma e vinaka sara, ena mata ni Kalou me baleti Karisito.


NA VUNAU NI SORO 7 FOV - Ia oqo na vunau ni soro ni - Bible Search\nNA VUNAU NI SORO 6 NA VUNAU NI SORO 8\nNA VUNAU NI SORO 7\nA vunau ni soro ni caka cala, 1-10; kei nai madrali ni veivinakati, 11-21. Sa tabu ni kania na uro kei na dra, 22-27. Ai madrali ni veivinakati kei nai sigana ni bete, 28-38.\n1Ia oqo na vunau ni soro ni caka cala: Oqo sa ka tabu sara: 2e na yasana era sa vakamatea kina nai soro kama, me ra vakamatea kina nai soro ni caka cala: ia na kena dra me kureitaki voli ki nai cabocabo-ni-soro. 3Ia me cabora ko koya na kena uro kecega; na buina uro, kei na uro sa ubia na wawa, 4kei na ivi ruarua, kei na uro sa tu kina, sa tu mai na sarisarina, kei nai latikoso sa toka e cake ka toka era na yate, kei na ivi; oqo me kau tani: 5ia me vakama oqo na bete e na dela ni cabocabo-ni-soro, me ka sa cabori e na bukawaqa vei Jiova: oqo nai soro ni caka cala. 6O ira kecega na tagane vei ira na bete era na kania: me laukana e na tikina tabu: sa ka tabu sara.\n7Me vaka nai soro ni valavala ca sa vakakina nai soro ni caka cala: sa dua ga na kedrau vunau: na bete sa ia kina na veibulubuluti, ena nona ga. 8Ia na bete sa vakacabora na nonai soro ni valavala ca e dua na tamata, ena nona na bete ko ya na kuli ni soro kama sa vakacabora ko koya. 9Kei nai madrali laukana kecega sa vavi e na lovo, kei na ka kece sa tavu e nai tavuteke, se na dari kaukamea, ena nona na bete sa vakacabora. 10Kei nai madrali laukana kecega, sa veiwaki vata kei na waiwai, se mamaca, ena nodratou kecega na luve i Eroni, me ra duivota vakatautauvata.\n11Ia oqo na vunau ni madrali ni veivinakati, ena vakacabora vei Jiova e dua na tamata: 12Kevaka sa cabora mei madrali ni vakavinavinaka, me cabora vata kei nai madrali ni vakavinavinaka na keki sa sega ni vakalevenitaki sa veiwaki vata kei na waiwai, kei na keki mamare sara sa boro e na waiwai, kei nai buli madrai sa veiwaki vata kei na waiwai, sa caka e na madrai droka vinaka, ka tavuteke. 13Me kenai kuri ni keki, me cabora talega me nonai madrali na madrai sa vakalevenitaki, mei kuri ni madrali ni vakavinavinaka mai na nonai madrali ni veivinakati. 14Ia me vakacabora e dua ko koya, mai nai madrali taucoko, mei madrali e lavelaveti vei Jiova; oqo ena nona na bete sa kureitaka na dra ni madrali ni veivinakati. 15Ia na lewena sai madrali ni vakavinavinaka mai na nonai madrali ni veivinakati ena laukana e na siga sa vakacabori kina; me kakua ni vakavoca ko koya me yacova na mataka. 16Ia kevaka sa ka ni bubului se ka sa yalataki na nonai madrali, me laukana e na siga sa cabora kina ko koya na nonai madrali: ia e na mataka me laukana talega na kena vo: 17ia na tiki ni lewena sai madrali sa vo tu e na kenai katolu ni siga, me vakamai e na bukawaqa: 18ia kevaka sa laukana e na kenai katolu ni siga e dua na tiki ni lewe ni nonai madrali ni veivinakati sa cabori, ena sega ni donu, ena sega ni yaga vua sa cabora: ena ka vakasisilataki, ia na tamata sa kana kina ena cudruvi e na nona caka ca. 19Ia na lewena sa tara e dua na ka sa sega ni savasava, me kakua ni laukana; me vakamai e na bukawaqa: ia na lewena sa vo, me ra kana kina ko ira kece sa savasava. 20Ia na tamata sa kania na lewe ni madrali ni veivinakati sa cabori, sa nei Jiova, ni sa sega ni savasava ko koya, ena muduki tani na tamata ko ya maivei ira na kai nona. 21A tamata talega sa tara e dua na ka sa sega ni savasava, se dua na ka tawa savasava e na tamata, se manumanu tawa savasava, se dua na ka tawa savasava e vakasisilataki, ka sa kania ga na lewe ni madrali ni veivinakati sa cabori, sa nei Jiova, ena muduki tani na tamata ko ya maivei ira na kai nona.\n22Sa vosa talega vei Mosese ko Jiova, ka kaya, 23Mo vosa vei ira na Isireli, ka kaya, Dou kakua ni kania e dua na uro, ni pulumokau, se sipi, se me. 24Ia na uro ni manumanu sa mate vakailoa, kei na uro ni manumanu sa dresulaki, e tara me vakayagataki e na ka tani kecega: ia dou kakua sara ni kania. 25Ia ko ira kece sa kania na uro ni manumanu, sa daucabori e na bukawaqa vei Jiova io na tamata sa kania ena muduki tani maivei ira na kai nona. 26Ia mo dou kakua talega ni kania e dua na dra e na nomudou veivale kecega, se dra ni manumanu vuka, se manumanu e yavai va. 27A tamata kecega sa kania e dua na dra, ena muduki tani na tamata ko ya maivei ira na kai nona.\n28Sa vosa talega vei Mosese ko Jiova, ka kaya, 29Mo vosa vei ira na Isireli, ka kaya, O koya sa vakacabora vei Jiova na nonai madrali ni veivinakati, me kauta mai vei Jiova na nonai madrali, mai na nonai madrali ni veivinakati. 30Me kauta e na ligana dina na ka sa cabori e na bukawaqa vei Jiova; me kauta na uro kei na serena, me yalovaki na serena mei soro sa yalovaki e na mata i Jiova. 31Ia na bete me vakama na uro e na dela ni cabocabo-ni-soro; ia na serena sa kedratou ko Eroni kei na luvena. 32Ia na tabana i matau mo dou solia vua na bete mei soro e lavelaveti, mai na nomudou i madrali ni veivinakati sa cabori. 33O koya vei iratou na luve i Eroni sa cabora na dra ni madrali ni veivinakati, kei na uro, ena nonai votavota na tabana i matau. 34Ni'u sa taura na serena sa yalovaki, kei na tabana sa lavelaveti maivei ira na Isireli, mai na nodra i madrali ni veivinakati, sa cabori, ka'u sa solia vei Eroni na bete kei iratou na luvena, oqo sa kenai lesilesi me tawa mudu, maivei ira na Isireli. 35Oqo na nei Eroni kei iratou na luvena e na vuku ni nodratou veilumuti, mai na ka sa cabo e na bukawaqa vei Jiova, e na siga sa kauti iratou kina ko koya me ratou bete vei Jiova; 36o koya sa vakarota ko Jiova me ra solia vei iratou ko ira na Isireli, e na siga sa lumuti iratou kina, Oqo nai lesilesi me tawa mudu e na nodra veitabatamata.\n37Sa vakaoqo na vunau ni soro kama, ni madrali laukana, kei nai soro ni valavala ca, kei nai soro ni caka cala, kei na veibuli, kei nai madrali ni veivinakati me cabori; 38o koya sa vakarota vei Mosese ko Jiova mai na ulu-ni-vanua ko Saineai, e na siga sa vakaroti ira kina na Isireli me ra cabora na nodra i madrali vei Jiova e na lekutu loaloa mai Saineai.


Na Yaga ni Masu\nNa Vale ni Vakatawa | Okotova 2015\nWILIKA ENA VOSA Acholi Afrikaans Albanian Amharic Arabic Armenian Armenian (West) Aukan Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Baoule Batak (Toba) Bengali Bislama Bulgarian Catalan Cebuano Chichewa Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitumbuka Chiyao Chokwe Chol Chuvash Cibemba Cinyanja Croatian Czech Danish Drehu Dutch Efik English Estonian Ewe Finnish French Ga Garifuna Georgian German Greek Guarani Gujarati Haitian Creole Hausa Hebrew Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hmong (White) Hungarian Iban Igbo Iloko Indonesian Isoko Italian Japanese Javanese Kamba Kannada Karen (S'gaw) Kazakh Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisi Kisonge Kongo Korean Krio Lamba Latvian Lhukonzo Lingala Lithuanian Luganda Lunda Luo Luvale Macedonian Malagasy Malay Malayalam Mam Mambwe-Lungu Marathi Maya Mazatec (Huautla) Mixe (North Central) Mizo Mongolian Moore Myanmar Nahuatl (Central) Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Northern Puebla) Ndebele (Zimbabwe) Ngabere Norwegian Nyaneka Nzema Ossetian Otetela Papiamento (Aruba) Papiamento (Curaçao) Pidgin (Cameroon) Polish Portuguese (Brazil) Punjabi Quechua (Bolivia) Quichua (Imbabura) Romanian Runyankore Russian Samoan Sango Saramaccan Sepedi Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Setswana Seychelles Creole Shona Sidama Silozi Sinhala Slovak Slovenian Spanish Sranantongo Swahili Swahili (Congo) Swedish Tagalog Tamil Tatar Telugu Thai Tigrinya Tiv Tlapanec Tojolabal Tok Pisin Totonac Tshiluba Tsonga Turkish Tuvaluan Twi Tzotzil Ukrainian Umbundu Vietnamese Wallisian Wayuunaiki Xhosa Yoruba Zande Zapotec (Isthmus) Zulu vakaViti\nULUTAGA LEVU | E YAGA NA MASU?\nNi o bera ni saga mo cakava e dua na ka, de dua o na vaqaqa, ‘Cava na kena yaga vei au?’ Vakacava, e ivakaraitaki ni nomu nanumi iko ga ke o taroga na yaga ni masu? E sega. Eda na via kila ga na kena yaga. Na turaga vinaka mada ga o Jope a taroga: “Keu kacivi koya, ena rogoci au?”—Jope 9:16.\nEna ulutaga sa sivi, eda raica kina ni masu e sega ni dua ga na ivakarau ni lotu se me vakabulabulataki kina na vakasama. E dau rogoca sara ga na masu na Kalou dina. Ena rogoci keda ke donu na ka eda masulaka, e veiganiti tale ga. E uqeti keda mada ga meda toro volekati koya yani. (Jemesa 4:8) Cava gona meda namaka ke sa ivakarau ga ni noda bula na masu? Meda dikeva mada eso na kena yaga.\nVakacegui kina na vakasama.\nO dau lomaocaoca ni yaco na leqa se o vakatovolei? E uqeti keda na iVolatabu meda “kua ni cegu ena masu” ena gauna va qori, meda ‘vakaraitaka vua na Kalou’ na ka kece. (1 Cesalonaika 5:17; Filipai 4:6) E vakadeitaka na iVolatabu ke oni dau nuitaka na Kalou ena masu ena “qai taqomaka na lomamuni kei na nomuni vakasama na vakacegu ni Kalou e uasivia na vakasama kece.” (Filipai 4:7) Eda na vakacegu vakalevu ke da talaucaka na lomada vua na Tamada vakalomalagi. E uqeti keda sara ga meda cakava qori. E kaya na Same 55:22: “Biuta vei Jiova na nomu icolacola bibi, ena tokoni iko o koya.”\n“Biuta vei Jiova na nomu icolacola bibi, ena tokoni iko o koya.”—Same 55:22\nE dua na iwiliwili levu e vuravura era sa vakila tiko na vakacegu qori. E kaya e dua na yalewa o Hee Ran, mai na Ceva kei Korea: “Sega ni tukuni rawa na levu ni noqu leqa, ia niu masu, e taluva vakadua, au qai vakila na kaukaua meu vosota tiko kina.” E kaya tale ga e dua na marama o Cecilia, mai na Yatu Filipaini: “Niu tina, au dau leqataki rau na luvequ yalewa, kei tinaqu ni dau guiguileca, qai sega ni kilai au ena so na gauna. Ia e vukei au na masu meu tomana tiko ga noqu cakacaka e veisiga, meu kua ni lomaleqa vakalevu. Au kila ni na vukei au kina o Jiova.”\nVakacegui qai vakaukauataki nida vakatovolei.\nVakacava o lomaocaoca tiko vakasivia, se o sotava tiko na ituvaki leqataki, e ririkotaki tale ga nomu bula? Ena yaga sara vakalevu nida masuta na “Kalou e dau vakacegui keda ena ka kece.” E kaya na iVolatabu ni na “vakacegui keda ena veika dredre kece eda sotava.” (2 Korinica 1:3, 4) Kena ivakaraitaki, ena dua na gauna e lomabibi vakalevu o Jisu “e tekiduru qai masu.” Na kena yaga? “E qai rairai mai lomalagi e dua na agilosi me vakaukauataki koya.” (Luke 22:41, 43) Dua tale na turaga yalodina o Niemaia, era vakarerei koya na tamata ca nira via tarova nona cakava na cakacaka ni Kalou. E masulaka: “Au masulaka moni vakaukauataka na ligaqu.” Na veika e qai yaco tarava e vakadinadinataka ni vukei koya dina na Kalou me kua ni rere, me vakacavara vinaka tale ga nona cakacaka. (Niemaia 6:9-16) E kaya e dua na tagane mai Ghana o Reginald me baleta nona masu: “Niu dau masu, vakauasivi ena gauna au nuiqawaqawataka tiko kina na veika dredre, e vaka ga au talaucaka tiko noqu leqa vua e dua e rawa ni vukei au, qai vakadeitaka meu kua ni lomaleqataka.” Io e rawa ni vakacegui keda na Kalou nida masuti koya.\nEso noda vakatulewa eda qai dau vakila tu na kena ca ena noda bula kece, vaka kina o ira eda veivolekati. Eda na rawa vakacava ni vakatulewa donu? E kaya na iVolatabu: “Ke dua vei kemuni e lailai vua na vuku, me kerea tiko ga vua na Kalou, ni na soli vua. Ni lomasavu o koya vei keda kece, e sega ni dau vaqara cala.” (Jemesa 1:5) Ke da masulaka meda vuku, ena vakayagataka na Kalou na yalona tabu me dusimaki keda meda vakatulewa vakayalomatua. Eda rawa sara ga ni kerea vakadodonu na veivuke ni yalo tabu ni a veivakadeitaki kina o Jisu ni na ‘solia na yalo tabu na Tamada vakalomalagi vei ira era kerea vua!’—Luke 11:13.\n“Au dau masuta na veidusimaki i Jiova meu vakatulewa kina vakayalomatua.”—Kwabena, mai Ghana\nO Jisu mada ga e kerei Tamana me vukei koya ni bera ni vakayacora e dua na vakatulewa bibi. E kaya na iVolatabu ni a “masu tiko vua na Kalou ena bogi taucoko” ena gauna e via digitaka kina e 12 nona yapositolo.—Luke 6:12.\nMe vakataki Jisu ga, e levu nikua era uqeti sara ga nira raica nona sauma na Kalou nodra kerekere mera vakatulewa vakayalomatua. E vakamacalataka na levu ni nona leqa e dua na yalewa o Regina, mai na Yatu Filipaini. E saga me qaravi koya kei na nona vuvale ni sa takali o watina, e cegu mai na cakacaka, qai dredre nona veisusu. Cava e vukei koya me vakatulewa vakayalomatua? E kaya: “Au nuitaka na veivuke i Jiova ena noqu dau masu vua.” E kaya tale ga e dua na turaga mai Ghana, o Kwabena, na vu ni nona kere veivuke vua na Kalou: “Au cegu mai na dua na kabani ni tara vale qai sau vinaka.” Ni vakasamataka tiko na ka me cakava, e kaya: “Au dau masuta na veidusimaki i Jiova meu vakatulewa kina vakayalomatua.” E kaya tale: “Au kila deivaki ni vukei au o Jiova meu digia e dua na cakacaka meu qarava kina noqu bula vakayalo, vakayago tale ga.” Ena rawa tale ga ni dusimaki iko na Kalou ni o masulaka vua na veika e vauca na nomudrau veiwekani voleka.\nQori ga e vica na ivakaraitaki me baleta na yaga ni masu. (Kena ivakaraitaki, raica na kato “ Yaga ni Masu.”) Ia me yaga vei kemuni qori, e vinaka moni kila mada na Kalou kei na nona inaki. Ke oni via cakava dina qori, oni uqeti moni kerei ira na iVakadinadina i Jiova mera vakavulici kemuni ena iVolatabu. * Qori na imatai ni ka oni rawa ni cakava moni volekati koya kina e “Daurogo masu.”—Same 65:2.\n^ para. 14 Me ikuri ni vakamacala, raica e dua na iVakadinadina i Jiova ena vanua o tiko kina se rai ena neimami website, www.jw.org.\nYaga ni Masu\nVakacegui kina noda vakasama “Moni kua ni lomaocaocataka e dua na ka, ia na ka kece me vakaraitaki vua na Kalou ena masu kei na kerekere salavata kei na vakavinavinaka, ena qai taqomaka na lomamuni kei na nomuni vakasama na vakacegu ni Kalou e uasivia na vakasama kece, ena vuku i Karisito Jisu.”—Filipai 4:6, 7.\nVeivakacegui kina na Kalou “Me vakacaucautaki na Kalou, na Tama ni noda Turaga o Jisu Karisito, na Tama ni yalololoma, na Kalou e dau vakacegui keda ena ka kece, e vakacegui keda ena veika dredre kece eda sotava.”—2 Korinica 1:3, 4.\nEda dusimaki kina meda vakatulewa vakayalomatua “Ke dua vei kemuni e lailai vua na vuku, me kerea tiko ga vua na Kalou, ni na soli vua. Ni lomasavu o koya vei keda kece, e sega ni dau vaqara cala.”—Jemesa 1:5.\nE yaga ena noda vorata na veitemaki “Dou masu tiko ga mo dou kua kina ni rawai ena veitemaki.”—Luke 22:40.\nVosoti kina noda ivalavala ca “Ke ra vakamalumalumutaki ira na noqu tamata era vakayacani ena yacaqu, era masu, era qara na mataqu, era biuta tale ga na nodra sala ca, au na qai rogoci ira mai lomalagi meu vosota na nodra ivalavala ca.”—2 Veigauna 7:14.\nMera vukei kina eso tale “Me kua ni beci na vakamamasu ni tamata yalododonu ni na yaga vakalevu.”—Jemesa 5:16.\nEda uqeti ni saumi noda masu “E kaya vua [Solomoni] o Jiova: ‘Au sa rogoca na nomu masu kei na nomu kerekere vei au.’”—1 Tui 9:3.\niMeli iMeli Masu—Kena Yaga Vei Iko\nULUTAGA LEVU Cava Eda Dau Masu Kina?\nULUTAGA LEVU Ena Rogoci Nomu Masu?\nULUTAGA LEVU Vuna e Sureti Keda Kina na Kalou Meda Masu\nULUTAGA LEVU Masu—Kena Yaga Vei Iko\nE VEISAUTAKA NA BULA NA IVOLATABU Au sa Qai Rawa ni Vukei Ira Eso Tale\nIVAKASALA VUKU MAKAWA E YAGA NIKUA Veivosoti Vakarawarawa\nText Sala me download kina na ka e tabaki NA VALE NI VAKATAWA E Yaga na Masu?\niMeli iMeli NA VALE NI VAKATAWA E Yaga na Masu?\nE Yaga na Masu?\nNA VALE NI VAKATAWA E Yaga na Masu?


E ka ga ni Lasa na Vakatevoro? | Ra Taroga na iTabagone\nWILIKA ENA VOSA Afrikaans Albanian American Sign Language Amharic Arabic Arabic (Lebanon) Argentinean Sign Language Armenian Azerbaijani Bicol Bislama Brazilian Sign Language Bulgarian Catalan Cebuano Chichewa Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitumbuka Chol Cibemba Croatian Czech Dangme Danish Dutch Ecuadorian Sign Language Efik English Estonian Ewe Faroese Finnish Fon French Ga Georgian German Greek Greenlandic Gun Hebrew Hiligaynon Hindi Hindi (Roman) Hungarian Iban Icelandic Igbo Iloko Indonesian Isoko Italian Italian Sign Language Japanese Kabuverdianu Kachin Kamba Kannada Kikaonde Kikuyu Kiluba Kinyarwanda Kirghiz Korean Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kurdish Kurmanji (Cyrillic) Kwanyama Kyangonde Lingala Lithuanian Malagasy Malay Malayalam Mam Mambwe-Lungu Maya Mongolian Myanmar Ndebele (Zimbabwe) Nepali Norwegian Nzema Oromo Ossetian Pangasinan Papiamento (Curaçao) Persian Pidgin (West Africa) Polish Portuguese (Brazil) Portuguese (Portugal) Punjabi Punjabi (Roman) Quechua (Cuzco) Quichua (Imbabura) Rarotongan Romanian Russian Russian Sign Language Samoan Sango Sepedi Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Sesotho (South Africa) Setswana Seychelles Creole Shona Sinhala Slovak Slovenian Solomon Islands Pidgin Spanish Sunda Swahili Swedish Tagalog Tamil Tatar Telugu Thai Tigrinya Tiv Tojolabal Tsonga Turkish Twi Tzotzil Ukrainian Urdu Urhobo Uzbek Uzbek (Roman) Vietnamese Waray-Waray Welsh Xhosa Yoruba vakaViti\nVakacava e vakarerevaki na vatavatairalagotaki ni bula, vakayagataki na papa ni vakatevoro na Ouija, se nodra raici na daurairai?\nEra itukuni wale ga na veika vakatevoro, veimecaki ni ka vinaka kei na ka ca, se okati tiko kina e dua tale na ka?\nEna veivosakitaki ena ulutaga qo na vuna era taleitaka kina e levu na vakatevoro, kei na vuna meda qaqarauni kina.\nCava e taleitaki kina?\nCava me qarauni kina?\nE vakabulabulataka na buturara ni veivakamarautaki na vakatevoro, e saravi vakalevu ena iyaloyalo, porokaramu ena tivi, qito ena vidio, kei na ivola. E yaco kina mera lai taleitaka kina e levu na itabagone na veika me vaka na dauraikalokalo, timoni, dau gunu dra, kei na vakadraunikau. Na vuna? Dikeva mada qo e vica:\nVia Kila: Me kilai ke tiko dina na vanua era bula kina na veika vakayalo, se na yalo velavela\nKauai: Era kauaitaka na nodra veigauna se bera mai\nVeivosaki: Saga mera veivosaki kei ira na wekadra era sa mate\nE sega ni cala na lomatarotaro va qori. Kena ivakaraitaki, e ivakarau ga ni bula meda kauaitaka na veigauna se bera mai, se nida nanumi ira na wekada era sa mate. Ia e tiko na ka meda qaqarauni kina.\nE veivakasalataki na iVolatabu me baleta na veika e vauci ena vakatevoro. Kena ivakaraitaki, e kaya:\n“Me kua ni kune vei kemuni e dua e cabora na luvena tagane se luvena yalewa ena bukawaqa, e dua e daurairai, e dua e daucakaiba, e dua e dau qara na ivakatakilakila vuni, e dua e daucakaisausau, e dua e dauvakatevoro, e dua e dauvakacuru se dau tukuna na ka se bera ni yaco se dau vakatarogi ira na mate. Ni o koya ga e cakava qori e vakasevaki vei Jiova, e vakasavi ira kina mai matamu o Jiova na nomu Kalou ena vuku ni ivalavala vakasevaki qo.”—Vakarua 18:10-12.\nCava e cata matua kina na iVolatabu na vakatevoro?\nNa vakatevoro e dusia nida duavata kei ira na timoni. E kaya na iVolatabu, nira talaidredre vua na Kalou eso na agilosi, ra qai yaco mera nona meca. (Vakatekivu 6:2; Juta 6) O ira na agilosi ca qori era vakatokai mera timoni era vakacalai ira tiko e levu ena vakacuru, daurairai, vakatevoro, kei na dauraikalokalo. Na ka kece qori, era yaco kina e levu mera meca ni Kalou.\nNa vakatevoro e uqeta na lasu, nira rawa ni raica eso na veika se bera ni yaco. Ia e kaya na Kalou: “Mai na ivakatekivu au tukuna na kena itinitini mai na gauna makawa au tukuna na ka se bera ni yaco”—Aisea 46:10; Jemesa 4:13, 14.\nNa vakatevoro tale ga e uqeta na lasu nira rawa ni veitaratara o ira na bula tiko, kei ira na mate. Ia e kaya na iVolatabu: “O ira na mate era sega sara ga ni kila e dua na ka,. . . ni sega na cakacaka se na vakasama se na kilaka se na vuku ena iBulubulu o lako tiko kina”—Dauvunau 9:5, 10.\nQori na vuna era sega ni vakaitavi se duavata na iVakadinadina i Jiova ena vakatevoro. Era sega tale ga ni sarava na iyaloyalo e vakaraitaki kina nodra veilakoyaki tale tiko na mate, dau gunu dra, kei na veitaratara kei ira na timoni. E kaya e dua na goneyalewa o Maria: “Ke sema tiko ena ka ni vakatevoro, au na sega sara ga ni sarava.” *\nMe vaka ga nona ilawaki e dua na daubasulawa ena vunia na kena roka dina, era lasutaki iko na timoni nira vaka na wekamu lomani era sa mate\nMo vakadeitaka ni o na ‘saga . . . me vinaka tiko ga nomu lewaeloma’ e mata i Jiova, ni o vorata na veika kece e okati tiko ena vakatevoro.—Cakacaka 24:16.\nVakarusa na ka kece o taukena e sema ina vakatevoro. Wilika na Cakacaka 19:19, 20, qai dikeva na ivakaraitaki vinaka era cakava na lotu vaKarisito ena imatai ni senitiuri.\nNanuma tiko: Ni o vorata na vakatevoro, sa vakaraitaka tiko ni o to vata kei Jiova. Qori ena vakamarautaki koya!—Vosa Vakaibalebale 27:11.\n“Levu na iyaloyalo ni gone e uqeta na cakaiba, vosavakacacataki kina e dua, vakadraudrau kei na so tale. Ia e kaya na Vakarua 18:10 me kua ni laurai qori vei keda. Kena ibalebale me kua tale ga ni laurai ena ka ni veivakamarautaki eda digia na vakatevoro.”—Brandon.\n“Ke vakaraitaki ena tivi se dua na iyaloyalo na vakatevoro, saga mo kua ni sarava na iyaloyalo qori, ke vinakati mada ga mo tukuna vei ira nomu itokani ni o sega ni taleitaka. E vinaka cake na lewaeloma e savasava mai na sara tivi se iyaloyalo.”—Rose.\n^ E sega ni kena ibalebale nira uqeta kece na vakatevoro na italanoa buli e caka. Ia ena vakayagataka na lotu vaKarisito nona lewaeloma e vakavulici ena iVolatabu, me vorata kina na ka ni veivakamarautaki e uqeta na vakatevoro.—2 Korinica 6:17; Iperiu 5:14.\nEra vakatitiqataka e levu na ka e tukuni me baleta na vakatevoro, ia e sega ni wereubiubi na iVolatabu ena veika me baleta na vakatevoro. Cava e kaya na iVolatabu? Cava e veivakasalataki kina me baleta na vakatevoro?\nE dau veivakamuai vakacava na Tevoro? O rawa ni vorata vakacava na nona ivadi?\nEra Tiko Dina na Timoni?\nO cei o ira na timoni? Era vu mai vei?\nEra nuitaki na dauraikalokalo kei na daurairai?\niMeli iMeli E ka ga ni Lasa na Vakatevoro?\nijwyp ulutaga 86


Veivakauqeti ena Veisiga—Iperiu 3:13 | Vulici\nWILIKA ENA VOSA Acholi Afrikaans Albanian American Sign Language Amharic Angolan Sign Language Arabic Argentinean Sign Language Armenian Australian Sign Language Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Bashkir Bassa (Cameroon) Bengali Bicol Boulou Brazilian Sign Language British Sign Language Bulgarian Catalan Cebuano Chichewa Chilean Sign Language Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chinese Sign Language Chitonga Chitonga (Malawi) Chitumbuka Chiyao Chuvash Cibemba Cinyanja Colombian Sign Language Croatian Czech Czech Sign Language Dangme Danish Digor Dutch Ecuadorian Sign Language Efik English Estonian Ewe Finnish Finnish Sign Language Fon French French Sign Language Ga Georgian German German Sign Language Greek Guarani Gujarati Gun Hausa Hebrew Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hungarian Hungarian Sign Language Ibanag Icelandic Igbo Iloko Indian Sign Language Indonesian Indonesian Sign Language Isoko Italian Italian Sign Language Japanese Japanese Sign Language Jula Kabiye Kannada Kikamba Kikaonde Kikuyu Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kongo Korean Korean Sign Language Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kurdish Kurmanji (Cyrillic) Kwangali Kwanyama Lamba Latvian Lhukonzo Lingala Lithuanian Luganda Lunda Luo Luvale Macedonian Malagasy Malay Malayalam Mambwe-Lungu Marathi Maya Mbunda Mexican Sign Language Mingrelian Mixe (North Central) Mongolian Moore Motu Myanmar Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Ndonga Nepali Nigerian Pidgin Norwegian Nzema Okpe Oromo Ossetian Otetela Pangasinan Papiamento (Curaçao) Paraguayan Sign Language Persian Peruvian Sign Language Polish Polish Sign Language Portuguese (Brazil) Portuguese Sign Language Punjabi Quechua (Bolivia) Romanian Runyankore Russian Russian Sign Language Samoan Sango Sepedi Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Setswana Shona Sidama Silozi Sinhala Slovak Slovenian Solomon Islands Pidgin South African Sign Language Spanish Spanish Sign Language Sranantongo Swahili Swahili (Congo) Swati Swedish Tagalog Taiwanese Sign Language Tajiki Tamil Tatar Telugu Tetun Dili Thai Tigrinya Tiv Tok Pisin Tsonga Turkish Turkmen Tuvaluan Twi Tzotzil Ukrainian Urdu Urhobo Uzbek Venda Venezuelan Sign Language Vietnamese Waray-Waray Welsh Wolaita Xhosa Yoruba Zande Zapotec (Isthmus) Zimbabwe Sign Language Zulu vakaViti\n‘Ke tiko e dua na vosa ni veivakauqeti vei ira na lewe ni ivavakoso, mo tukuna’—CAKA. 13:15.\nSERE: 121, 45\nNa cava e vinaka kina na veivakauqeti?\nNa cava eda vulica me baleta na veivakauqeti ena ivakaraitaki i Jiova, Jisu kei na yapositolo o Paula?\nEna yaga vakacava noda veivakauqeti?\n1, 2. Vakamacalataka na vuna e bibi kina na veivakauqeti.\n“RAU sega ni dau vakauqeti au na noqu itubutubu, nodrau cakacaka ga na vakalewai au. E dau mosi dina na ka erau tukuna ena so na gauna,” e kaya o Keresi, e yabaki 18.  “Rau kaya niu yalowai, sega tale ga na ka au rawa ni vulica qai sivia na kequ levu. Au dau tagi, sega kina niu via vosa vei rau. Au vakila ni sega dina na kequ yaga.” Sa na bau vakaloloma dina na bula ni sega na veivakauqeti!\n2 Ena yasana adua, e vinaka na veivakauqeti. “Vica vata na yabaki noqu saga tiko meu valuta na vakasama ni sega na kequ yaga,” e kaya o Rupeni. “Ia dua na gauna, niu vunau tiko kei na dua na qase ni ivavakoso, e kidava niu rarawataka tiko e dua na ka. E vakarorogo sara vakavinaka niu talaucaka vua na lomaqu. E tukuna meu vakananuma na veika vinaka au sa cakava tiko. E kaya tale ga meu nanuma na vosa i Jisu, nida talei sara vei ira na siparo. Au dau vakananuma na tikinivolatabu qori, e se tara tiko ga na lomaqu. Sa bau yaga dina nona vosa na qase qori.”—Maciu 10:31.\n3. (a) Cava e kaya na yapositolo o Paula me baleta na veivakauqeti? (b) Cava eda na veivosakitaka ena ulutaga qo?\n3 Eda sega kina ni kurabui ni vakabibitaka na iVolatabu meda dau veivakauqeti. E volavola vei ira na Iperiu lotu vaKarisito o Paula: “Ni qarauna raveitacini, me kua ni dua vei kemuni e ca na lomana ni sega vua na vakabauta ni yawaka tiko na Kalou bula. Ia moni veivakauqeti ena veisiga, de dua vei kemuni e vakaukauataki na lomana ena kaukaua ni ivalavala ca e veibacani.” (Iper. 3:12, 13) O na kila na yaga ni veivakauqeti ke o nanuma lesu na gauna a vakauqeti iko kina e dua. Meda veivosakitaka mada e vica na taro qo: Cava e bibi kina na veivakauqeti? Cava eda rawa ni vulica ena nodratou dau veivakauqeti o Jiova, Jisu kei Paula? Ena yaga vakacava na noda dau veivakauqeti?\nEDA VINAKATA KECE MEDA VAKAUQETI\n4. O cei era vinakata tu mera vakauqeti, cava sa sega kina ni caka vakalevu qori nikua?\n4 Eda dau vinakata kece na veiuqeti, vakabibi ena gauna eda tubu tiko kina. E vakamacalataka e dua na dauniveivakavulici, o Timothy Evans: “O ira na gone . . . era vinakata mera vakauqeti me vaka nodra vinakata na wai na kau mera bula kina. Ni vakauqeti e dua na gone ena kila ni yaga qai taleitaki.” Ia nida sa bula tu qo ena iotioti ni veisiga, levu era lomani ira ga, ra sega ni dau loloma, qai sega ni veikauaitaki vakalevu. (2 Tim. 3:1-5) So na itubutubu era sega ni dau vakacaucautaki ira na luvedra, baleta ni sega ni caka qori vei ira. Era sega ni dau vakavinavinakataki e levu na tamata cakacaka, era kudruvaka gona ni sega sara ga ni dau caka qori e valenicakacaka.\n5. Cava e okati ena noda veivakauqeti?\n5 E okati ena veivakauqeti na nona vakavinavinakataki e dua ena ka vinaka e cakava. Eda rawa tale ga ni dau veivakauqeti nida tukuna vei ira eso ni talei nodra itovo se da “vosa vakayalovinaka vei ira na yalolailai.” (1 Ces. 5:14) Na vosa vaKirisi e yavutaki mai kina na vosa “veivakauqeti” e kena ibalebale “kaciva mai e dua.” Nida veiqaravi vakavoleka kei ira na tacida, de so na gauna eda dau cavuta na vosa ni veivakauqeti. (Wilika Dauvunau 4:9, 10.) Vakacava eda dau vakayagataka na gauna veiganiti meda vakavinavinakataki ira kina eso, da vakaraitaka tale ga nida lomani ira? Nida bera ni sauma na taro qori, de vinaka meda vakasamataka mada na vosa vakaibalebale qo: “Na vosa ena gauna donu e yaga dina!”—Vkai. 15:23.\n6. Na cava e via vakayalolailaitaki keda kina na Tevoro? Tukuna e dua na kena ivakaraitaki.\n6 E via vakayalolailaitaki keda na Tevoro ni kila vinaka tu nida rawa ni malumu vakayalo, se so tale na ka e yacovi keda nida sega ni vakauqeti. “Ke o yalolailai ena siga ni rarawa,” e kaya na Vosa Vakaibalebale 24:10, “ena lailai na nomu kaukaua.” E vakayagataka o Setani na leqa kei na veibeitaki me vakayalolailaitaki Jope kina, ia e seva na ivadi ca kece qori. (Jope 2:3; 22:3; 27:5) Eda rawa ni vorata na nona cakacaka na Tevoro ena noda vakauqeti ira na lewe ni noda vuvale kei ira ena ivavakoso. Ena vanua ni vakacegu kei na marau na noda vale kei na Vale ni Soqoni.\n7, 8. (a) Na ivakaraitaki cava e vakadinadinataki kina ni bibi vei Jiova noda uqeti ira eso tale? (b) Cava era rawa ni cakava na itubutubu mera vakatotomuria kina na ivakaraitaki i Jiova? (Raica na imatai ni iyaloyalo.)\n7 O Jiova. E lagata na daunisame: “E voleka o Jiova vei ira sa ramusu na lomadra, e vakabulai ira [na] yalolailai.” (Same 34:18, vmr.) Na gauna e rere qai yalolailai kina na parofita yalodina o Jeremaia, e vakadeitaki koya o Jiova. (Jere. 1:6-10) Vakasamataka na nona vakayaloqaqataki na parofita qase o Taniela ni tala na Kalou e dua na agilosi me vakauqeti koya. E cavuta vei Taniela na agilosi me “mareqeti vakalevu,” se “dokai vakalevu”! (Tani. 10:8, 11, 18, 19; vmr.) Vakacava o rawa tale ga ni uqeti ira na dautukutuku, painia kei ira na itabaqase era sa malumalumu tiko vakayago?\n8 A sega ni nanuma na Kalou ni sa dede tu mai lomalagi nona cakacaka vata kei na Luvena, e sega ni gadrevi kina me vakacaucautaki se vakauqeti ni tiko e vuravura o Jisu. Ia e vosa mai lomalagi vakarua na Kalou vei Jisu, ni kaya: “Qo na luvequ lomani, au vakadonuya.” (Maciu 3:17; 17:5) E vakavinavinakataki Jisu na Kalou, vakadeitaka tale ga vua ni vinaka nona cakacaka. Macala ga ni uqeti Jisu sara ga nona rogoca vakarua na vosa qori—donuya na itekitekivu ni nona cakacaka vakaitalatala kei na iotioti ni yabaki ni nona bula e vuravura. A tala tale ga o Jiova e dua na agilosi me vakayaloqaqataki Jisu ena iotioti ni bogi ni bera nona mate. (Luke 22:43) Ke da itubutubu meda vakatotomuria mada ga na ivakaraitaki i Jiova ena noda dau vakauqeti ira na luveda, da qai vakavinavinakataka na veika vinaka era cakava. Na gauna tale ga e vakatovolei kina nodra yalodina e koronivuli meda tu vakarau ni vakayaloqaqataki ira.\n9. Na cava eda rawa ni vulica ena ka e cakava o Jisu vei ratou nona yapositolo?\n9 O Jisu. Na bogi e tauyavutaka kina o Jisu na iVakananumi, e raica vei ratou nona yapositolo na dokadoka. E savata na yavadratou o Jisu ena yalomalumalumu, ia ratou veibataka se o cei e levu cake, bau nuitaki koya mada ga vakasivia o Pita. (Luke 22:24, 33, 34) E vakavinavinakataki ratou tale ga o Jisu ena nodratou dei ni muri koya tiko ena gauna dredre. E parofisaitaka ni na levu sara na ka eratou cakava ni vakatauvatani kei na veika sa cakava oti o koya, vakadeitaka tale ga ni lomani ratou vakalevu na Kalou. (Luke 22:28; Joni 14:12; 16:27) Eda rawa ni taroga, ‘E rawa niu vakatotomuri Jisu meu kua ni kauaitaka vakasivia na ka era lekata na luvequ kei na so tale, meu dau vakacaucautaki ira ga ena ka era vinaka kina?’\n10, 11. E vakaraitaka vakacava na yapositolo o Paula ni bibi na veivakauqeti?\n10 Na yapositolo o Paula. Dua na ka nona vakacaucautaki ira nona itokani lotu vaKarisito o Paula ena nona ivola. Vica vata na yabaki nona tomani ira voli, e kila vinaka tu nodra malumalumu, ia e tukuna tiko ga na veika vinaka me baleti ira. Kena ivakaraitaki, e tukuna o Paula ni o Timoci e “luvequ lomani qai gone yalodina ena Turaga,” ena kauaitaka vinaka na veika me baleti ira na lotu vaKarisito. (1 Kor. 4:17; Fpai. 2:19, 20) E tukuni Taito vei ira nai ivavakoso e Korinica o Paula me “noqu itokani o koya, keirau cakacaka vata tale ga ena nomuni qaravi.” (2 Kor. 8:23) Macala ga ni rau uqeti vakalevu o Timoci kei Taito ena ka e tukuna o Paula me baleti rau!\n11 Erau bolemate o Paula kei Panapasa me rau lesu ina vanua rau se qai vakacacani ga mai kina vakaukaua. Kena ivakaraitaki, erau tusaqati sara vakaca i Lisitira, ia erau lesu me rau vakayaloqaqataki ira na tisaipeli e kea mera yalodina tiko ga. (Caka. 14:19-22) A sotava o Paula mai Efeso e dua na ilawalawa ivalavala voravora. E tukuni ena Cakacaka 20:1, 2: “Ni oti na maue, e kacivi ira na tisaipeli o Paula me vakayaloqaqataki ira, me vakamoce tale ga vei ira. Oti sa qai gole i Masitonia. Ni oti nona lakova na yasayasa qori kei na nona vakayaloqaqataki ira na tisaipeli ena yasayasa kece ya, e yaco sara yani i Kirisi.” E bibi dina vei Paula nona veivakauqeti.\n12. E yaga vakacava na veivakauqeti ena noda soqoni?\n12 Dua na vuna e tuvanaka kina vakayalololoma na Tamada vakalomalagi meda dau soqoni vakawasoma oya meda veivakauqeti. (Wilika Iperiu 10:24, 25.) Me vakataki ira ga nona imuri taumada o Jisu, eda sota wasoma meda vuli da qai veivakauqeti. (1 Kor. 14:31) E kaya o Keresi, a tukuni ena itekivu ni ulutaga qo: “Au dau taleitaka na soqoni niu dau vakauqeti kina. So na gauna au dau yalolailai tu niu yaco yani ena Vale ni Soqoni. Ia ra dau kidavaki au na tacida yalewa, ra mokoti au, ra qai qoroya na kequ irairai. Era tukuna nira lomani au ra qai taleitaka noqu toso vakayalo. Au dau marautaka vakalevu nodra veiuqeti!” Sa bau veiuqeti dina nida dau “veivakayaloqaqataki” kece!—Roma 1:11, 12.\n13. Na cava e vinakati kina mera vakauqeti tale ga na tamata ni Kalou era sa veiqaravi dede tu?\n13 O ira mada ga na dauveiqaravi ni Kalou era sa dede tu era vinakata tale ga mera dau vakauqeti. Vakasamataki Josua mada. E yalodina ni qarava na Kalou me vica vata na yabaki. Ia se tukuna tiko ga vei Mosese o Jiova me vakauqeti koya: “Lesi Josua, vakayaloqaqataki koya qai uqeti koya, ni o koya ga ena takoso yani e matadra na tamata qo, o koya tale ga ena vakavuna mera taukena na vanua o na raica.” (Vkru. 3:27, 28) E vakarau qarava tiko o Josua e dua na itavi bibi oya me liutaki ira na Isireli ena nodra curuma yani na Vanua Yalataki. Ena sotava kina na veika dredre, vakadrukai mada ga nona mataivalu ena dua na gauna. (Josua 7:1-9) E veiganiti gona me vakayaloqaqataki qai vakauqeti o Josua! Koya gona, meda dau uqeti ira mada ga na qase ni ivavakoso, okati kina o ira na ivakatawa dauveilakoyaki era gumatua ni vakatawani ira na qelenisipi ni Kalou. (Wilika 1 Cesalonaika 5:12, 13.) E kaya e dua na ivakatawa dauveilakoyaki: “So na gauna era dau solia vei keirau na mataveitacini na ivola ni vakavinavinaka nira taleitaka vakalevu na neirau veisiko. Keirau maroroya, keirau dau wilika ni keirau yalolailai. Dau veivakauqeti sara ga.”\nEra toso vinaka na gone nida dau vakauqeti ira vakayalololoma (Raica na parakaravu 14)\n14. Eda kila vakacava ni yaga na veivakacaucautaki kei na veivakauqeti nida vakasalataka e dua?\n14 Era raica na qase ni ivavakoso kei ira na itubutubu ni yaga na veivakacaucautaki kei na veivakauqeti ena kena vakabibitaki na ivakasala vakaivolatabu. Ni vakacaucautaki ira tiko na lewe i Korinica o Paula nira muria nona ivakasala, era rairai vakauqeti sara ga mera tomana tiko ga nodra caka vinaka. (2 Kor. 7:8-11) E kaya o Adriu, e rua na luvena: “E vukei rau na gone na veivakauqeti me rau matua vakayalo, vakadeitaka tale ga na ivakarau ni lomadrau. O na vakadeitaka nomu ivakasala ke o veivakauqeti. Rau kila na gone na ka e donu, ia na neirau veivakauqeti sara ga erau cakava kina na ka dodonu.”\nSALA ME YAGA KINA NODA VEIVAKAUQETI\n15. Na cava eda rawa ni cakava meda veivakauqeti kina?\n15 Vakavinavinakataka na nodra sasaga kei na nodra itovo vinaka na mataveitacini. (2 Vei. 16:9; Jope 1:8) E talei vei Jiova kei Jisu na veika eda cakava meda tokona kina na veika e vauca na Matanitu ni Kalou, ke lailai mada ga na ka eda rawata ena vuku ni keda ituvaki. (Wilika Luke 21:1-4; 2 Korinica 8:12.) Me kena ivakaraitaki, eso na noda itabaqase era sasaga mera tiko ra qai vakaitavi wasoma ena soqoni kei na cakacaka vakaitalatala. Dodonu gona meda vakacaucautaki ira, da vakauqeti ira tale ga.\n16. Na cava meda kua ni tu suka kina ni veivakauqeti?\n16 Qara na sala mo veivakauqeti kina. Ke da raica e dua na ka e ganita me vakavinavinakataki meda kua ni tu suka ni cakava qori! Vakasamataka mada na veika e yaco vei Paula kei Panapasa ni rau tiko e Anitioki mai Pisitia. Era kaya vei ratou na vakailesilesi ena nodra valenilotu na Jiu: ‘Kemudou na veitacini, ke tiko vei kemudou e dua na vosa ni veivakauqeti vei ira na lewe ni ivavakoso, mo dou tukuna.’ E sauma sara yani o Paula ena dua na ivunau veivakauqeti. (Caka. 13:13-16, 42-44) Ke da rawa ni tauca na vosa ni veivakauqeti, meda cakava sara qori. Ke noda ivalavala na dau veivakauqeti, qori tale ga na ka ena caka vei keda.—Luke 6:38.\n17. E yaga vakacava noda cavuta na vosa ni veivakacaucautaki?\n17 Me vu mai lomamu, cavuta sara ga vakadodonu. E vinaka na vosa ni veivakauqeti kei na veivakacaucautaki e tau raraba, ia e vinaka cake sara ke cavuti sara ga vakadodonu me vaka e laurai ena itukutuku i Jisu vei ira na lotu vaKarisito e Ceatira. (Wilika Vakatakila 2:18, 19.) Kena ivakaraitaki, ke da itubutubu eda rawa ni tukuna sara ga vei ira na luveda nida marautaka na nodra toso vakayalo. Eda na rawa tale ga ni tukuna vei ira na tina le dua na veika eda qoroya me baleta nodra susugi na luvedra nira donuya tu na bula dredre. E dau yaga na veivakacaucautaki kei na veivakauqeti va qori!\n18, 19. Eda na vakauqeti ira vakacava era vinakata tu mera vakayaloqaqataki?\n18 Ena sega ni tukuna vei keda o Jiova meda cavuta na vosa ni veivakauqeti vua e dua tale me vaka ga nona tukuna vei Mosese ena gauna me lai vakayaloqaqataki Josua kina. Ia e marautaka na Kalou noda dau tauca na vosa ni veivakauqeti vei ira na noda itokani vakabauta vata kei na so tale. (Vkai. 19:17; Iper. 12:12) Me kena ivakaraitaki, eda rawa ni tukuna vua e vunau ni dusimaki se vukei keda nona ivunau meda kila vinaka e dua na tikinivolatabu. E vola e dua na tacida yalewa vua e dua na ivakatawa e veisiko yani, “o kila noqu lomabibi, o qai vakacegui au, o veivakauqeti tale ga. Au vinakata mo kila, ni gauna o vosa tiko mai kina ena buturara kei na nodaru mai veitalanoa tiko qo, e talai iko mai o Jiova.”\n19 E levu tale na sala eda na rairai kila meda veivakauqeti kina vakayalo ke da vakadeitaka meda muria na ivakasala i Paula: “Moni veivakayaloqaqataki tiko, moni veivakauqeti, me vaka ga oni sa cakava tiko mai.” (1 Ces. 5:11) Macala ga nida na vakamarautaki Jiova ke da dau “veivakayaloqaqataki tiko, me vaka ga [eda] sa cakava tiko mai.”\n^  (parakaravu 1) Sa veisau eso na yaca ena ulutaga qo.


The Fiji Times » Na i tovo vakaiTaukei\nNa i tovo vakaiTaukei\n23 April, 2018, 12:12 pm\nENA macawa oqo e mai noda i takitaki kina na nodra vuli e rauta ni 20 na turaga mai na yasana o Rewa kei Tailevu ena kena sagai meda sa kilai keda tale na kawa i Taukei kei na i tutu eda sucu vata kaya mai.\nVei ira na vuli ka sa tauri i vola oti oqo mai Nadave era sa digitaki mai ena nodra dui koro kei na nodra mataqali baleta ni ra kawa turaga ka ra sa vakavulici tiko ena i tovo ni veiqaravi kei na veika mera vakaivalavalataki ira kina ena i tutu ni veiliutaki.\nE ra marautaka na veika era mai vulica na lewe 20 na turaga oqo ka rauta ni 16 na macawa na dede ni nodra vuli.\nEna tabana e 4 ni noda i tabe ena macawa oqo, e vakabibitaka tiko kina na Vunivola Tudei ni Tabacakacaka i Taukei o Naipote Katonitabua na veika e dau caka ni yaco e dua na i tovo ca ena dua na loma ni noda i tikotiko na kawa i Taukei.\nA vakabibitaka tiko na Vunivola Tudei ni o keda na i Taukei eda dau vakamenemenei ena gauna ga eda sucu mai kina, se o yalewa se tagane, e tu na noda i valavala ni bula na kawa i Taukei e vakaraitaki kina ni da ka lomani ena noda loma ni vuvale, na mataqali kei na koro.\nE vakaraitaka tiko na nona kauwai ena vuku ni rorogo e sa rogovaki tiko ena noda vanua, ena vuku ni basu lawa me vaka na kucu kei na nodra dau vakasaurarataki na marama kei ira na gone.\nE sa dusia tiko ni sa luluqa tiko na i tovo eda dau kilai tani kina na kawa i Taukei.\nE vica na i tuvatuva lelevu e vakaraitaki ena veika e dau vakayacori ni da sa via vakawatitaka e dua na marama, oya me vakayacori na veitalanoa ka ra laki duguci mai na marama.\nVei ira na i solisoli, na veika e dau caka kei na magiti e dau vakayacori ni sa sucu e dua na gone kei na nodra sa laki yacova na i taba ni bula ni goneyalewa na luveda yalewa kei na veika e dau caka ena nodra kana i bure na cauravou.\nNi vakayacori na veika oqo ena noda veivuvale, e na kauta mai na vinaka kei na yalo ni veidokai ena loma ni noda i tikotiko.\nE laurai kina ni ka vakamareqeti na bula ni dua na tamata, tabu yani ka sega ni da mai vakayagataki tu me da i vakarau ni ka.\nE sa ka bibi me da na veitalanoa tale mada ena vuku ni veika e sa yaco tiko ena noda vanua, na noda i tikotiko kei na noda koro.\nE sebera ni da bera.\nE da rawa ni cakava e dua na ka, e ka bibi ga na noda veitalanoataka na leqa e sa tiko kei na veika e rawa ni vakayacori me na veisautaki kina na keda i rogorogo.\nE na macawa oqo, e sa i cavacava ni macawa ni bera ni ra na vakacagicagi yani na gonevuli ena loma ni rua na macawa mai oqo.\nE sa koto na vakanuinui ni ra na marautaka na luveda na nodra vakacagicagi ka meda vakayagataka talega na gauna oya me da na veitalanoa kina kei ira na noda lewe ni vuvale.


The Fiji Times » Lagilagi o Viti\nLagilagi o Viti\nEDA sa marau tu na lewei Viti, vaka talega vei ira na wekada era vakaitikotiko mai valagi ena nona sa mai laveta na rara mai Vancouver na noda mata timi leyavitu na Fiji Airways Fiji 7s na bilo ni oti na sotasota oya ena siga Moniti.\nMe vaka na kena i vakarau, ni levu vei keda na lewenivanua, e mai tu vakadua na cakacaka kei na veiqaravi ni sa qito tiko na noda mata timi ena fainala.\nEda vakavinavinaka ni sa toso tiko na sotasota ni HSBC World Rugby Sevens Series e sa laurai talega na nodratou sa matua sara na lewe ni timi ena I vakarau ni qito eratou vakayacora e na rara ni qito.\nNa timi ni Viti, e se qai matai ni timi era vakaitavi tiko ena World Rugby Sevens Series me qaqa vakarua ni oti oqo na i kaono ni wavoki ni sotasota.\nE vakasakiti na nodratou qito na cauravou ni tekivu ga mai ena qito vakatobu, ka qai talave cake tale na nodratou qito ena siga Moniti ena gauna erau sota kina kei na timi ni Argentina ena kotafainala, na timi kaukauwa ni Sauca Aferika ena semifainala.\nEda kurabui ni rau mai sota vata tale kei Kenya ena fainala, ni oti na nodrau a qito vata mai ena qito vakatobu.\nEda sa vakanamata sara yani na lewenivanua kei na dauniveitokoni ki na i tuvatuva cava ena biuta vata na dauniveivakatavulici, o Gareth Baber ena sotasota ni Commonwealth Games kei na sotasota mai Hong Kong, ena mua ni vula oqo.\nE na yabaki talega oqo era na vakanamata na veitimi lelevu ena vuku ni sotasota ni vuravura mai San Francisco, Amerika.\nEda sa vakanamata tu na lewei Viti ni ratou na qarava vinaka sara na nodratou i tavi na cauravou era na digitaki ena rua na sotasota oqori, ka vaka kina na vo ni sotasota ni HSBC World Rugby Sevens Series.\nE dua na i tukutuku e biu toka ena ivola mata ni dua na ka na nodratou vakavinavinaka na timi ni Kenya ena yalo ni veikauwaitaki vei iratou na timi ni Viti ni oti na fainala.\nEratou mai masu vata na timi ni Kenya kei na timi ni Viti ka laurai ena i taba oya ka saravi mai vei ira na milioni ena veiyasai vuravura na i vakarau ni yalo e tu vei iratou na timi lewe yavitu.\nE da raica talega na nona marau na dauniveivakatavulici o Baber ni oti na sotasota oqo, ka vakavinavinakataka na nodratou yalo vata ka cakacaka vata na noda mata timi ka rawa kina na qaqa.\nEda raica ni sa dua na ka na veitokoni mai vei ira na noda ena sotasota oqo mai Vancouver, era dara mai na siqeleti ka volai kina na yaca ni noda vanua, ka dua na ka na nodra marau ena nodra laki sarava na nodratou vakaitavi na timi ni Viti ena sotasota ka sa kilai levu tiko ena gauna oqo na HSBC World Rugby Sevens Series.\nEna vuku ni qito mai Hong Kong, e da raica ni sega ni rawarawa na timi eratou tobu vata kei na noda mata timi, oya na timi ni Rusia, Niu Siladi kei na timi ni Samoa.\nMe vaka eda kila vinaka ni dau niu ga kei madrai ni rau dau sota na timi ni Viti kei na timi ni Niusiladi.\nIa, ena gauna madaga oqo, eda marau ni sa nei Viti na qaqa ena sotasota mai Vancouver ka vakavinavinakataki na nodratou qito na noda toa ni vala.


1 Veigauna 23 | iVolatabu ena Internet | Vakadewa ni Vuravura Vou\niMatai ni Veigauna 23:1-32\nWasei ira na Livai o Tevita (1-32)\nTawasei o Eroni kei ratou na luvena tagane (13)\n23 Ni sa qase sara o Tevita, sa voleka ni mate,* e buli Solomoni na luvena me nodra tui na Isireli.+ 2 E mani soqoni ira kece na turaga ni Isireli, o ira na bete+ kei ira na Livai.+ 3 Era wili na Livai era yabaki 30 lako cake,+ na kedra iwiliwili nira wili yadua era le 38,000. 4 Era le 24,000 vei ira qori era raica tiko na cakacaka ena vale i Jiova, era le 6,000 na vakailesilesi kei ira na turaganilewa,+ 5 era le 4,000 na ivakatawa ni matamata,+ era le 4,000 era dau vakacaucautaki+ Jiova ena iyaya ni qiriqiri e kaya kina o Tevita, “Au cakava qo me ia kina na vakacaucau.” 6 E wasei ira vakailawalawa+ o Tevita me vakataki ratou na luvei Livai: o Kerisoni, o Koaca, kei Mirari.+ 7 Vei ira na Kerisoni, o Latana kei Semeai. 8 O ratou na tagane na luvei Latana, o Jieli na turaga, o Secami, kei Joeli,+ eratou le tolu. 9 O ratou na tagane na luvei Semeai, o Silomoci, o Asiali, kei Karana, eratou le tolu. O ratou qo na turaga ni mataqali nei Latana. 10 O ratou na tagane na luvei Semeai, o Jeaci, o Siana, o Jiusi, kei Piria. Eratou luvei Semeai na le va qo. 11 E turaga o Jeaci, o Seisa na kena ikarua. Ni sega ni levu na luvedrau tagane o Jiusi kei Piria, erau sa wili ga me dua na mataqali, e dua ga na nodrau itavi. 12 O ratou na tagane na luvei Koaca, o Amirami, o Isari,+ o Epironi, kei Usieli,+ eratou le va. 13 O rau na tagane na luvei Amirami, o Eroni+ kei Mosese.+ Ia e tawasei+ o Eroni me vakasavasavataka na Loqi Tabu Sara, o koya kei ratou na luvena tagane me tawamudu, me ratou cabora na isoro ena mata i Jiova, me ratou qaravi koya, me ratou vosa ni veivakalougatataki tiko ga ena yacana.+ 14 Ia o Mosese na tamata ni Kalou dina, erau vakayacani na luvena tagane ena yavusa i Livai. 15 O rau na tagane na luvei Mosese o Kerisomi+ kei Eliesa.+ 16 Vei ira na luvei Kerisomi, o Sipueli+ na turaga. 17 Vei ira na kawa* nei Eliesa o Riapaia+ na turaga, e sega ni dua tale na luvei Eliesa, o ira ga na tagane na luvei Riapaia era le levu. 18 Vei ira na tagane na luvei Isari,+ e turaga o Silomeci.+ 19 O ratou na tagane na luvei Epironi, o Jiraia na turaga, o Amaraia na ikarua, o Jeseli na ikatolu, kei Jikamiami+ na ikava. 20 O rau na tagane na luvei Usieli,+ o Maika na turaga kei Aseia na ikarua. 21 O rau na tagane na luvei Mirari o Mali kei Musi.+ O rau na tagane na luvei Mali o Eliesa kei Kisi. 22 E qai mate o Eliesa ia e sega na luvena tagane, e vakaluveni yalewa ga. Era mani vakawatitaki ratou na tagane na luvei Kisi, na wekadratou.* 23 O ratou na tagane na luvei Musi, o Mali, o Eteri kei Jirimoce, eratou le tolu. 24 Qo o ira na luvei Livai ena mataqali nei tamadra, era turaga ni mataqali nei tamadra me vaka na iwiliwili ni yacadra nira volai, era cakava na cakacaka ni veiqaravi ena vale i Jiova, era yabaki 20 lako cake. 25 Ni kaya o Tevita: “O Jiova na Kalou ni Isireli e vakacegui ira na nona tamata,+ ena tiko e Jerusalemi me tawamudu.+ 26 Era na sega tale ga ni colata na Livai na valeniveitavaki se dua na kena iyaya ni veiqaravi.”+ 27 Me vaka na itinitini ni ivakaro i Tevita, era wiliki na Livai era yabaki 20 lako cake. 28 E nodra ilesilesi mera vukei ira na luvei Eroni+ ena veiqaravi ena vale i Jiova, era qarava na rara ni vale,+ na valenikana kei na vakasavasavataki ni iyaya vakatabui kece, kei na dua tale na cakacaka e vinakati me qaravi ena vale ni Kalou dina. 29 Era veivuke ena vakarautaki ni madrai yatuni,*+ na falawa vinaka sara me isoro kakana, na madrai mamare sega ni vakaleveni,+ na madrai tavu ena itavutavu, na falawa waki kina na waiwai,+ na kena ivakarau kece kei na kena levu. 30 Mera tu ena veimataka+ mera vakavinavinaka, mera vakalagilagi Jiova, kei na yakavi.+ 31 Era veivuke ena cabori ni isoro kama vei Jiova ena Siga ni Vakacecegu,+ ena vula vou,+ kei na gauna kece ni soqo,+ me vaka na iwiliwili e vakaroti ena lawa, era na cakava tiko ga ena mata i Jiova. 32 Era qarava tale ga na nodra itavi ina valelaca ni veitavaki, ina tikina tabu, kei ira na wekadra na luvei Eroni, ena cakacaka ni vale i Jiova.\n^ Ipe., “qase, e levu na nona siga.”\n^ Ipe., “luvei.”\n^ Ipe., “tacidratou.”\n1 Veigauna 23


Aisea 26 | iVolatabu ena Internet | Vakadewa ni Vuravura Vou\nSere ni veinuitaki kei na veivakabulai (1-21)\nUluvatu tawamudu o Ja Jiova (4)\nVulica na ivalavala dodonu na lewe i vuravura (9)\n“Era na bula na nomuni mate” (19)\nCuru ina rumu e loma moni vuni (20)\n26 Ena siga oya ena lagati e Juta+ na sere qo:+ “E dua na neimami koro kaukaua.+ E lesia o koya na veivakabulai me kena bai, me kena bainivalu.+ 2 Moni dolava na matamata+ me curu kina na matanitu yalododonu,Na matanitu e yalodina tiko ga. 3 Oni na maroroi ira na dau ravi vei kemuni,*Oni na vakacegui ira tiko ga,+Nira nuitaki kemuni.+ 4 Moni nuitaki Jiova tiko ga,+Ni Uluvatu tawamudu o Ja* Jiova.+ 5 E vakalolovirataki ira na tiko ena vanua cere, na koro cecere. E biuta sobu,E biuta sobu ina qele;E vakabalea ina kuvuniqele. 6 Ena butuka na yavadra,Na yava ni dravudravua, na yava ni vakaloloma.” 7 E dodonu* nona sala na yalododonu. Ni oni yalododonu,Oni na vakalogalogavinakataka na nona sala na yalododonu. 8 Ni keimami muria na sala ni nomuni lewa, Jiova,Keimami nuitaki kemuni. Keimami galeleta na yacamuni kei na ka oni nanumi kina.* 9 Ena bogi au galeleti kemuni mai vu ni yaloqu,Io e vaqarai kemuni tiko ga na lomaqu,+Ni oni lewai vuravura,Era na vulica na ivalavala dodonu na lewenivanua.+ 10 Ke lomani mada ga na tamata ca,Ena sega ni vulica na ivalavala dodonu.+ Ena vanua mada ga ni ivalavala dodonu ena caka ca o koya,+Ena sega ni raica na cecere i Jiova.+ 11 Kemuni Jiova, sa dulaki cake na ligamuni ia era sega ni raica.+ Era na raica na nomuni yalogu ena vukudra na nomuni tamata ra qai madua. Io na bukawaqa ena yameci ira na kemuni meca. 12 Kemuni Jiova, oni na vakacegui keimami,+Ni ka kece keimami vakayacoraOni cakava vei keimami. 13 Kemuni Jiova na neimami Kalou, era lewai keimami+ eso tale na iliuliuIa keimami vakacaucautaka duadua ga na yacamuni.+ 14 Era sa mate, era na sega ni bula. Era sa ciba, era na sega ni tucake tale.+ Ni oni na vakarusai iraMoni vakawabokotaki ira, moni vakaotia na ka kece era nanumi kina. 15 Oni vakalevutaka na matanitu kemuni Jiova,Oni vakalevutaka na matanitu;Oni vakalagilagi kemuni.+ Oni vakarabailevutaka na iyalayala kece ni vanua.+ 16 Kemuni Jiova era rai vei kemuni nira rarawa;Era sova na nodra masu vuni ni oni vakavulici ira.+ 17 Me vaka ga na yalewa bukete e vakarau vakasucuE taratara qai kaila ena mosiKeimami va tale ga qori ena vukumuni Jiova. 18 Keimami bukete, keimami taratara,Ia e vaka ni keimami vakasucuma na cagi. Keimami sega ni vakabula rawa na vanua,E sega ni dua e sucu me tawana na vanua. 19 “Era na bula na nomuni mate. Era na tucake na noqu mate.+ Moni yadra moni kaila ena reki,O kemuni na tiko ena kuvuniqele!+ Ni nomuni tegu e vaka na tegu ni mataka,*Na qele ena sereki ira na mate mera bula.* 20 Ni lako na noqu tamata, moni curu ina nomuni rumu e loma,Ni sogota na nomuni katuba.+ Moni vunitaki kemuni vakalekalekaMe oti mada na veicudruvi.+ 21 Raica! Sa biuta mai na nona tikina o JiovaMe cudruvi ira na lewenivanua ena nodra cala,Ena vakaraitaka na vanua na nona vakadavedraEna sega tale ni vunitaki ira na nona mate.”\n^ Se rawa ni, “o ira na lomadei.”\n^ “Ja” na ivakaleka ni yaca Jiova.\n^ Se “tautauvata.”\n^ Oya me nanumi na Kalou kei na yacana, me vakatakilai.\n^ Se rawa ni, “na tegu ena co.”\n^ Se “ena vakasucumi ira na mate.”


iTalanoa ni Nona Bula: Keirau Kunea na “Mataniciva Saulevu”| Winston kei Pamela Payne\nWILIKA ENA VOSA Abua Acholi Afrikaans Aja Akha Albanian Altai Alur American Sign Language Amharic Amis Angolan Sign Language Arabic Armenian Armenian (West) Aukan Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Baoule Bashkir Bassa (Cameroon) Batak (Karo) Batak (Simalungun) Batak (Toba) Belize Kriol Bengali Biak Bicol Bislama Boulou Bulgarian Cakchiquel (Western) Cambodian Catalan Cebuano Changana (Mozambique) Chavacano Chichewa Chin (Hakha) Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitonga (Zimbabwe) Chitumbuka Chiyao Chokwe Chol Chopi Chuabo Chuukese Chuvash Cibemba Cinyanja Colombian Sign Language Congolese Sign Language Croatian Czech Damara Dangme Danish Dayak Ngaju Digor Douala Drehu Dutch Ecuadorian Sign Language Edo Efik English Esan Estonian Ewe Finnish Fon French Ga Garifuna Georgian German Gitonga Greek Greenlandic Guadeloupean Creole Guarani Gujarati Gun Haitian Creole Hausa Hebrew Herero Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hmong (White) Hungarian Iban Ibanag Ibinda Icelandic Igbo Iloko Indonesian Isoko Italian Japanese Javanese Jula Kabiye Kabuverdianu Kachin Kamba Kannada Karen (S'gaw) Kazakh Kazakh (Arabic) Kekchi Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinyarwanda Kipende Kirghiz Kiribati Kirundi Kisi Kisonge Kongo Korean Krio Kurdish Kurmanji Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kurdish Kurmanji (Cyrillic) Kwangali Kwanyama Kyangonde Lahu Laotian Latvian Lenje Lhukonzo Lingala Lithuanian Lomwe Low German Luganda Lunda Luo Luvale Macedonian Macua Makhuwa-Meetto Malagasy Malay Malayalam Maltese Mam Mambwe-Lungu Mapudungun Marathi Marshallese Mauritian Creole Maya Mazatec (Huautla) Mbunda Mexican Sign Language Mingrelian Mixe (North Central) Mixtec (Guerrero) Mizo Mongolian Moore Motu Myanmar Nahuatl (Central) Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Northern Puebla) Navajo Ndau Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Ndonga Nepali Ngabere Ngangela Nias Niuean Norwegian Nyaneka Nyungwe Nzema Okpe Oromo Ossetian Otetela Palauan Panamanian Sign Language Pangasinan Papiamento (Curaçao) Persian Pidgin (West Africa) Polish Polish Sign Language Ponapean Portuguese (Brazil) Portuguese (Portugal) Punjabi Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivia) Quechua (Cuzco) Quichua (Chimborazo) Quichua (Imbabura) Rarotongan Romanian Romany (Macedonia) Romany (Macedonia) Cyrillic Romany (Serbia) Romany (Southern Greece) Ronga Runyankore Russian Rutoro Samoan Sangir Sango Saramaccan Sena Sepedi Sepulana Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Sesotho (South Africa) Setswana Seychelles Creole Shona Sidama Silozi Sinhala Slovak Slovenian Solomon Islands Pidgin South African Sign Language Spanish Spanish Sign Language Sranantongo Sunda Swahili Swahili (Congo) Swati Swedish Tagalog Tahitian Tajiki Tamil Tarascan Tatar Telugu Tetun Dili Thai Tigrinya Tiv Tlapanec Tojolabal Tok Pisin Tongan Totonac Tshiluba Tshwa Tsonga Turkish Turkmen Tuvaluan Twi Tzeltal Tzotzil Uighur (Arabic) Uighur (Cyrillic) Ukrainian Umbundu Urdu Urhobo Uruund Uzbek Uzbek (Roman) Venda Venezuelan Sign Language Vietnamese Wallisian Waray-Waray Wayuunaiki Welsh Wolaita Xhosa Yapese Yoruba Zande Zapotec (Isthmus) Zulu vakaViti\nKeirau Kunea na “Mataniciva Saulevu”\nTalanoataka o Winston kei Pamela Payne\nERAU veiqaravi tiko o Winston kei Pamela (Pam) Payne ena valenivolavola ni tabana e Ositerelia. Erau marautaka nodrau bula, ia erau sotava tale ga eso na ka dredre. Oya me rau vakamatauni rau ena vanua rau veiqaravi kina, rau vosota tale ga na lutudole ni luvedrau. Ena gauna kece qori, rau lomani Jiova tiko ga kei ira na nona tamata, rau marautaka tale ga nodrau cakacaka vakaitalatala. Me rau talanoataka mada.\nWinston, vakamacalataka mada nomu vakasaqara na Kalou.\nAu susu e Kuinisiladi, Ositerelia, ena vanua ni tei witi. Eratou sega ni daulotu na noqu vuvale. Ni yawa na neitou itikotiko, e sega ni dua meu gade kina, vakavo ga o ratou na noqu vuvale. Niu sa yabaki 12, au tekivu vakasaqara na Kalou. Au masu, au kerea me vakatakila vei au na ka dina me baleti koya. Toso na gauna, au biubiu mai vale, e dua sara noqu cakacaka e Adelaide, ena ceva kei Ositerelia. Niu yabaki 21, au sotavi Pam niu gade tiko e Serene. E talanoataka vei au na isoqosoqo ni lotu na British-Israel, era tukuna ni o ira na kai Peritania era kawa ni yavusa e Isireli era sa yali. Qori na tini na yavusa ena matanitu ena vualiku era kau vakavesu ena ikawalu ni senitiuri B.G.V. Niu lesu i Adelaide, au talanoataka sara na ulutaga qori vua e dua keirau cakacaka vata e vuli iVolatabu tiko kei ira na iVakadinadina i Jiova. E vica na aua neirau veitalanoataka na ka era vakabauta na iVakadinadina i Jiova. Au qai liaca ni sa rogoci na ka au masulaka niu se gone. Au sa kila na ka dina me baleta na Dauveibuli kei na nona Matanitu! Au sa kunea na “mataniciva saulevu.”—Maciu 13:45, 46.\nPam, o vaqara tale ga na mataniciva ya ni o se gone. O qai kunea vakacava?\nAu susu ena tauni o Coffs Harbour, e New South Wales. Eratou daulotu na noqu vuvale. Erau vakabauta na noqu itubutubu na ivakavuvuli ni isoqosoqo na British-Israel, vaka kina o rau na itubutubu nei tinaqu. E vakavulici vei keitou vakaveitacini ni Kalou e vakadonui ira ga na tikitiki Peritania, e vakavulici tale ga qori vei ratou na tavalei keitou. Au sega ni duavata kina, au sega tale ga ni lomavakacegu. Niu yabaki 14, au Iai lotu ena vica na valenilotu, na Lotu Jaji, Baptist kei na Kavitu. Ia era sega ni vukei au meu kila na Kalou.\nKeitou toki sara vakavuvale i Serene, keirau sota kina kei Winston ni gade tiko. Me vaka sa vakamacalataka oti, neirau veitalanoataka na lotu e lai vulica kina na iVolatabu kei ira na iVakadinadina i Jiova. Oti keirau veivolavolai, levu nona ivola sa tikinivolatabu ga! Meu tukuna vakadodonu, vaka meu lomaleqa, au cudru tale ga. Toso na gauna, au sa qai kila ni qori na ka dina.\nEna 1962, au toki i Adelaide meu voleka vei Winston. E tuvanaka meu lai tiko vua e dua na veiwatini iVakadinadina i Jiova, o Thomas kei Janice Sloman, rau daukaulotu tu mai Papua Niu Kini. Dua na ka nodrau kauaitaki au. Au se qai yabaki 18, ia rau vukei au meu kila eso tale na ka me baleta na Kalou. Au mani vulica na iVolatabu, au vakadeitaka niu sa kunea na ka dina. Ni keirau vakamau oti kei Winston, keirau marautaka neirau veiqaravi. Keirau sotava tale ga na veika dredre, ia keirau mareqeta tiko ga na mataniciva saulevu keirau sa kunea.\nWinston, talanoataka mada na itekitekivu ni nomu veiqaravi.\nA. Na mape ni vanua keirau dau sikova\nB. Na sitaba ni vica na yanuyanu. Dau kilai o Kiribati kei Tuvalu me yanuyanu o Gilbert kei Ellice\nC. Na yanuyanu totoka o Funafuti e Tuvalu. Keirau dau veisiko kina ni bera nira gole yani na daukaulotu\nNi keirau vakamau oti ga kei Pam, e dolava vei keirau o Jiova e levu na “katuba” ni cakacaka. (1 Kor. 16:9) Na imatai ni katuba, e uqeti keirau kina o Brother Jack Porter na ivakatawa ni tabacakacaka e dau sikova mai na neitou ivavakoso. (Nikua sa lewe ni Komiti ni Tabana e Ositerelia.) E uqeti keirau o Jack kei na watina o Roslyn, me keirau painia tudei. Keirau mani painia me lima na yabaki. Niu sa yabaki 29, au kerei meu veiqaravi vakaivakatawa ni tabacakacaka ena veiyanuyanu ena Sauca Pasifika, me vakataki Samoa, American Samoa, Kiribati, Nauru, Niue, Tokelau, Toga, Tuvalu, kei Vanuatu, era vakarurugi ena valenivolavola ni Tabana e Viti ena gauna ya.\nEna gauna qori, era dau lomatarotarotaka na noda vakabauta na iVakadinadina i Jiova o ira na lewe ni vica na yanuyanu yawa qori, ia e vinakati me keirau qaseqase, me keirau yalomatua tale ga. (Maciu 10:16) Era lewe lailai ga na ivavakoso, eso era sega ni vakaicilitaki keirau rawa. Keirau mani kere icili vei ira na lewenikoro, dua na ka nodra veikauaitaki.\nWinston, o dau taleitaka na cakacaka ni vakadewa. E tekivu vakacava?\nE Samoa, veivakavulici ena nodra vuli na qase ni ivavakoso\nEna gauna qori, e tiko vei ira na mataveitacini ena yanuyanu o Toga e vica ga na tikidua kei na ivola lalai ena vosa vakaToga, e vosa vakaPolinisia. Ena cakacaka vakaitalatala, era veivakavulici na tacida ena ivola ni vuli vakavalagi The Truth That Leads to Eternal Life (Na ka Dina sa Basika ki na Bula Tawamudu). Ena va na macawa ni nodra vuli na qase ni ivavakoso, eratou duavata e tolu na qase me ratou vakadewataka na ivola qori ena vosa vakaToga ni ratou bau kila toka na vosa vakavalagi. E taipataka o Pam na ka e vakadewataki, e vakau sara i Merika me lai tabaki. E vakaoti na itavi qori ena rauta ni walu na macawa. E sega ni taucoko sara na vakadewa, ia era mai vulica kina na iVolatabu e levu era vosa vakaToga. Keirau sega ni daunivakadewa kei Pam, ia na ituvaki qori e uqeti keirau me keirau taleitaka na cakacaka qo.\nPam, vakacava na bula e yanuyanu ni vakatauvatani kei Ositerelia?\nNeirau icili ena dua na neirau veisiko\nE duidui sara! E vakatau ena vanua keirau tiko kina, ena so na vanua e levu kina na namu, kalavo, katakata se tunumaka na draki, keirau tauvimate, eso na gauna e lailai na kakana. Ia ni cava e dua na siga, keirau dau marau ni sarava na wasawasa mai na neirau fale, qo na yaca ni nodra vale e Samoa, e doka draunikau, sega ni vakalalaga. Eso na bogi ni cila na vula, e laurai vinaka sara na vuniniu, e taliva tale ga ena delaniwai na rarama ni vula. E uqeti keirau na gauna marautaki va qori me keirau dau masu, vakasamataka tale ga vakatitobu na veika vinaka, me keirau kua ni kauaitaka na veika e veivakayalolailaitaki.\nKeirau dau taleitaki ira na gone nira dau mamarau ra qai via kila na ka nira raica ni keirau kaivalagi. Ni keirau sikovi Niue, e tara na ligai Winston e dua na gonetagane lailai qai vakila ni vutivutia. E kaya, “Au taleitaka na ligamu, e vaka na vuti ni manumanu.” E kilai sara ga ni se qai raica vakadua na yago vutivutia, e sega ni kila me vakamacalataka vakacava!\nE tubu neirau loloma ni keirau raica na dredre ni bula kei na bula dravudravua ena koro. E totoka na yanuyanu, ia e sega ni vinaka na veiqaravi vakavuniwai, e lailai tale ga na wainigunu. Era sega ni lomaleqa na tacida ni sa matau vei ira na ivakarau ni bula qori. Era marau tu ga nira tiko voleka na nodra vuvale, nodra vanua ni sokalou, e rawa tale ga nira vakacaucautaki Jiova. E uqeti keirau na nodra ivakaraitaki me keirau vakaliuca na veika bibi, me rawarawa tale ga neirau bula.\nPam, e duatani na taki wai kei na vakasaqa e yanuyanu, o cakava vakacava?\nE Toga, savasava tiko o Pam\nAu vakavinavinaka ni vakavulici au vinaka o Ta. Levu na ka e vakavulici au kina, me vaka na vakawaqa buka, vakasaqa, kei na ka meu cakava ni lailai na ka e tu. Dua na neirau veisiko i Kiribati, keirau vakaicili ena dua na bure lailai, e lalaga bitu, e sova na lase me kena fuloa. Meu vakasaqa, au na kelia e dua na qara me matadravu, au vakayagataka na qanibulu me buka. Meu lai taki wai, au na yatuni kei ira na vo ni marama ena toevu. Era dau takiva mai na wai ena toevu nira vakayagataka e dua na tolonikau e ono na mita, vesu i muana na dali qai vesu kina na tini. Ena vaka tu na irairai ni kau ni siwa. Keimami na lako yadudua, ni viritaki na dali, keimami na dreta totolo mai me rawa ni vakatatiki na tini me tawa na wai. Au nanuma ni rawarawa, ia na gauna meu lako kina, e dredre toka. Au viritaka vakavica na kau, ia e vude tu ga na tini! Era veidredrevaki, oti e qai mai vukei au e dua na marama. Era dau veivuke na lewenivanua, era veikauaitaki tale ga.\nDrau taleitaka vakalevu na nomudrau ilesilesi e yanuyanu. Drau via talanoataka eso na ka e guiguilecavi dredre?\nWinston: E taura na gauna me keirau matau ena so na nodra ivakarau. Kena ivakaraitaki, nira vakarau kakana, era dau biuta kece mai. Keirau sega ni kila ni dodonu me keirau vakavoca eso me kedra. Keirau mani kania kece na ka e vakarautaki! Ni keirau qai kila ni sega ni dodonu me va qori, keirau vakavoca eso. E laurai na neirau sakasaka, ia e donu tu ga nodra rai na mataveitacini. Era dau vakanamata ena neirau veisiko yani ena veiyaono na vula se sivia. E sega tale ni dua na iVakadinadina i Jiova e dau lako yani ena yanuyanu, o keirau ga.\nE Niue, e liutaka na cakacaka vakavunau\nE dua tale ga na ivakadinadina levu na neirau veisiko yani. Era nanuma na lewenikoro nira tauyavutaka ga nodra lotu na mataveitacini. Ia ni keirau veisiko yani vakaveiwatini, era qai kila nira lewena na mataveitacini e dua na isoqosoqo e dauveikauaitaki, era drukataka sara ga.\nPam: Au sega vakadua ni guilecava na ka e yaco mai Kiribati. Ena dua na ivavakoso, e vica ga na mataveitacini era tiko kina. E dua ga na qase ni ivavakoso o Itinikai Matera, e dau qaravi keirau vinaka. Dua na siga e kauta mai e dua na sova e tiko e loma e dua ga na yaloka. E kaya, “Qo me kemu.” E tutu yadua meda kana yaloka ena gauna ya. E tarai keirau sara ga nona veikauaitaki na tacida qori.\nPam, oti e vica na yabaki e lutudole na luvemudrau. O vosota vakacava na ituvaki qori?\nAu bukete ena yabaki 1973 ni keirau se tiko ena Sauca Pasifika. Keirau vakatulewataka me keirau lesu i Ositerelia. Oti tale e va na vula sa lutudole na luvei keirau. E rarawa tale ga vakalevu o Winston. E vusolo tu ga na lomaqu, e qai oti ga ni keirau wilika na Vale ni Vakatawa ni Epereli 15, 2009 ena “Taro na Dauwiliwili.” E tarogi kina: “Ke mate e dua na gone ni bera ni sucu, e tiko beka nona inuinui me na vakaturi?” E vakacegui keirau na ulutaga qori ni o Jiova e dau caka dodonu, e nona tale ga na vakatulewa. Ena vakacegui keda mai na levu ni rarawa e tarai keda tu ena ituvaki ca qo, ena qai dusimaki Luvena me “vaqeavutaka na cakacaka ni Tevoro.” (1 Joni 3:8) E uqeti keirau tale ga na ulutaga qori me keirau mareqeta vakalevu na “mataniciva” talei eda mai kila nida iVakadinadina i Jiova! Eda kalougata dina nida kila na inuinui e vakarautaka na Matanitu ni Kalou.\nOti qori keirau veiqaravi tale vakatabakidua. Keirau veiqaravi me vica na vula ena Peceli e Ositerelia, toso na gauna keirau veiqaravi tale vakaivakatawa ni tabacakacaka. E va na yabaki neirau veisiko ena taudaku kei New South Wales kei Serene. Ena yabaki 1981, keirau kacivi tale i Peceli e Ositerelia, keirau veiqaravi kina me yacova mai nikua.\nWinston, vakacava e yaga ena nomu itavi ena Komiti ni Tabana nomu veiqaravi tu ena veiyanuyanu ena Sauca Pasifika?\nIo, ena levu na sala. A dau qarava tu o Ositerelia na cakacaka e Samoa kei American Samoa. Oti sa qai cokovata na valenivolavola ni tabana e Niusiladi kei Ositerelia. Nikua, na valenivolavola ni tabana e Ositerelia e qaravi Ositerelia, American Samoa, Samoa, Yatu Kuka, Niusiladi, Niue, Timor-Leste, Tokelau, kei Toga. Au dau sikova e levu na vanua qori niu mata mai na valenivolavola ni tabana. E yaga dina noqu cakacaka vata kei ira na mataveitacini yalodina ena veiyanuyanu qori niu sa qaravi ira tiko ena gauna qo ena valenivolavola ni tabana.\nO Winston kei Pam ena valenivolavola ni tabana e Ositerelia\nMeu tinia, keirau vakadinata kei Pam nira sega ni vakasaqara ga na Kalou na uabula. Era vinakata tale ga na gone na “mataniciva saulevu” qori, ke ra sega mada ga ni kauai na lewe ni nodra vuvale. (2 Tui 5:2, 3; 2 Vei. 34:1-3) E Kalou dauloloma o Jiova, e vinakata mera bula na gone kei na qase!\nNi keirau vakasaqara na Kalou kei Pam ena 50 vakacaca na yabaki sa oti, keirau sega ni kila na vanua keirau na tini kina. Na ka dina ni Matanitu ni Kalou e vaka na mataniciva talei, e sega ni vakatauvatani rawa! Keirau na mareqeta tiko ga!\niMeli iMeli Keirau Kunea na “Mataniciva Saulevu”\n“Me Marau Vakalevu na Veiyanuyanu”


Jamani: Soqo e Vakaraitaki Kina na Nodra Vakararawataki na iVakadinadina i Jiova\nWILIKA ENA VOSA Afrikaans Albanian Armenian Azerbaijani Brazilian Sign Language Chichewa Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Croatian Czech Danish Dutch English Finnish French Georgian German Greek Hebrew Hiligaynon Hungarian Indonesian Italian Japanese Kikaonde Kinyarwanda Kirghiz Korean Korean Sign Language Lithuanian Malagasy Malay Myanmar Norwegian Pangasinan Polish Portuguese (Brazil) Portuguese (Portugal) Romanian Russian Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Slovak Slovenian Spanish Swahili Swedish Tagalog Thai Turkish Ukrainian Vietnamese Yoruba vakaViti\niRairai ni keba ni veivakararawataki ena gauna qo e Ravensbrück Memorial Site e Fürstenberg, mai Jamani.\nE keba ni veivakararawataki tu e liu na vanua qo. Ia nikua sa vakayagataki me vale ni iyau maroroi, e vakatokai me Ravensbrück Memorial Site. E vakaraitaki gona ena vica na siti na kedra ivakananumi na iVakadinadina i Jiova. E kena ulutaga “Forbidden and Persecuted—Jehovah’s Witnesses in the Ravensbrück Concentration Camp and in the Penitentiaries of the GDR.” E vakaraitaki kina na veika dredre era sotava na iVakadinadina i Jiova e Jamani donuya na veiliutaki nei Itala (mai na 1933 ina1945) kei na German Democratic Republic (GDR se Tokalau kei Jamani, mai na 1949 ina 1990), vaka kina na Ripabuliki e Weimar (mai na 1918 ina 1933). (Raica na kato “Era Vakacacani Qai Veilewaitaki na iVakadinadina i Jiova ena Tolu na Matanitu e Jamani.”) A tekivu na veivakasarasarataki qo ena ika22 ni Epereli, 2018, ena keba makawa ni veivakararawataki e Ravensbrück Concentration Camp Memorial Site e Fürstenberg, mai Jamani. Ena 2019, ena vakaraitaki ina tolu tale na siti e Jamani—o Erfurt kei Rostock. Na kena ikatolu e Potsdam, ena vakayacori ena yatu ni vale e tiko kina na palimedi ena yasayasa o Brandenburg.\nE vakaraitaki tale ga na kena itukutuku o Adolf Graf, e dua vei ira na “vakararawataki vakarua.”\nE okati ena veika e vakaraitaki qo na kedra ivakamacala e 12 na tacida era “vakararawataki vakarua.” Taumada era vakacacani vei ira na ilawalawa nei Itala, kei na matanitu e veiliutaki vakominisi se GDR. O ira na sarasara era rawa ni rogoca tale ga na katokatoni ni itukutuku me baleti ira na tacida era totogi mate, kei na nodra ivola ni tatau. E wiliki tale ga kina na itukutuku ena niusiveva kei na volaitukutuku ena gauna ni veiliutaki nei Itala. O ira na tacida era sega ni vakataki ira na vo ni kaivesu, nira vesu ena vuku ni matatamata era cavutu mai kina, rai vakapolitiki, se basulawa. Era vesu ga ena vuku ni nodra vakabauta.\nNi dola na veivakasarasarataki e vakamacalataka na daunitukutuku makawa o Dr. Detlef Garbe: “Era tekivu cati ira na iVakadinadina i Jiova na sotia nuitaki nei Itala se SS, nira dei ena nodra vakabauta, ra duavata, qai yalodina. . . . Nodra nuitaka na yalayala ni Kalou ni na veivakabulai kei na nodra yaloqaqa, e vakaukauataki ira mera dei tiko ga ena vakabauta. Kevaka mada ga era tini sara ina keba ni veivakararawataki.”\nNikua nira tusaqati na iVakadinadina i Jiova se ni vakatabui nodra cakacaka me vaka e Rusia, era nuidei ni na vakaukauataki ira tiko ga o Jiova.—Aisea 54:17.\nEra Vakacacani Qai Veilewaitaki na iVakadinadina i Jiova ena Tolu na Matanitu e Jamani\nRipabuliki e Weimar (mai na 1918 ina 1933)\nEra saga na bete ena vanua kece e Jamani mera veilewaitaki na iVakadinadina i Jiova, e kilai ena gauna ya mera Gonevuli ni iVolatabu. Tekivu ena 1922, era beitaki na tacida nira “volivolitaki tiko vakailoa, ra qai sega ni saumi ivakacavacava.” E kaukaua tale ga na itotogi e tau vei ira era vakatulewataki nira cala. Ena 1927 ina 1930, e voleka ni 5,000 na kisi ni veilewai me baleti ira na Gonevuli ni iVolatabu.\nEna nodra veibukani na iliuliu ni lotu ena 1928, e vakatulewataka kina na tabana ni saumi ivakacavacava ni matanitu (State Revenue Department), me sa tekivu sauma na ivakacavacava na Watch Tower Bible and Tract Society. Nodra inaki oya me tarova nodra cakacaka vakavunau na Gonevuli ni iVolatabu. Era mani kauta cake na tacida ina mataveilewai na kisi qori, qai vakatulewataki ni cala na ka era cakava na iliuliu ni lotu.\nEna Noveba 1931, era vakatabuya na ovisa e Munich nodra ivola na Gonevuli ni iVolatabu ena yasayasa o Bavaria. Ena Feperueri 1932, e tokona e vica na matanitu e Bavaria na vakatatabu qori. Ena Maji, e sega gona ni vakadonuya na matanitu o Bavaria nodra kerekere, nira kaya ni “sega na kena yavu vinaka.”\nVeiliutaki Vakominisi (mai na 1933 ina 1945)\nEna ika30 ni Janueri, 1933, e veiliutaki e Jamani o Adolf Hitler. E totolo ga nona yalana na galala ni nodra sosoqoni vata na tacida kei na tabaki ni noda ivola. Ena ika8 ina ika16 ni Epereli e caka e dua na cakacaka vakavunau lavotaki qai veisoliyaki kina ivola lalai na Crisis. Na gauna qori e vakatabui tu kina nodra cakacaka na tacida e Bavaria. Oti na cakacaka lavotaki qori, e vakatabui tale ga nodra cakacaka na tacida ena veivanua tale eso.\nLevu na matabete era tokoni Itala ena nodra vakacacani na tacida. Ena ika20 ni Epereli, 1933, ni marautaki tiko nona siganisucu o Itala, e kaburaki ena retio na ka e kaya o Otto e dua na italatala ni lotu Lutheran:\n“Sa vakasamataka tiko vakabibi na matalotu Lutheran ena Vanua o Saxony na veika me baleta na matanitu i Itala, ena tokona tale ga. Rau na cakacaka vakavoleka me vakaukauataki kina na matanitu, me vanua lotu vaKarisito tale ga. Na imatai ni ka me caka, oya me vakatabui nodra cakacaka na International Association of Earnest Bible Students kei na tabana tale eso e Saxony.”\nEna vulaikatakata ni 1933, sa vakatabui nodra cakacaka na tacida ena levu na veiyasana e Jamani (ena imatai ni Epereli, 1935, a vakadonui e dua na lawa e vakatabui kina nodra cakacaka). Era sogota tale ga vakatawadodonu na sotia nei Itala nodra valenivolavola ni tabana na iVakadinadina i Jiova. Era curuma vakailoa nodra vale na tacida, e levu tale ga era vesu.\nNi cava na iMatai ni iValu Levu, e le 25,000 na iVakadinadina i Jiova e Jamani. Ia e rauta ni le 10,700 era vakararawataki vei ira na ilawalawa nei Itala, e le 2,800 era kau ina keba ni veivakararawataki, ra qai mate e rauta ni le 1,000.\nTokalau kei Jamani (mai na 1949 ina 1990)\nEra kaya nira sega ni dau veivakacacani. Ia era vakalolomataki ira na tacida me vaka era cakava na ilawalawa nei Itala.\nEna 1950 ina 1985, e sivia na le 5,000 na tacida e vakatulewataki ena mataveilewai nira cala, nira dau “saqata na matanitu, vosa vakacacataka, ra qai uqeta vakalevu na ivalu.” Era bala kina na tacida e valeniveivesu me lima veimama na yabaki.\nEra mate e le 62 na tacida nira vesu vei ira na veiliutaki vakominisi (GDR).\niMeli iMeli Vakaraitaki ena Vale ni iYau Maroroi e Jamani na Kedra iVakananumi na iVakadinadina i Jiova Era Vakararawataki


Mai Drevekai ki Nakauvadra VILIAME RAVAI | Monday, October 2, 2017\nUpdate: 11:28AM ESA koto oqo e ra nai kuri ni itukutuku nei Peni Tabua Tamanivalu na turaga ni Naloto ka veivakananumi tiko vei keda ena veimacawa, ni wiliwili sara yani.\nE vakaraitaka o Peni Tabua ni dua na tiki ni lawata e koto e ra e kaya,\nDomo ni vanua era yasovaka\nEra nanuma kece niu sa waicala\nVucu ni vanua e mai lagataka\nNiu lutu dra au kune rawa\n�Na lele e toqai e cake e dusia tiko e dua na turaga levu ka ra nanuma eso ni sa mai yali ka lako vata na nodra tagica na vanua ena nona sa sega tiko ni laurai ia e a qai bula na turaga oqo me vaka e sereka na vucu ni a qai kunei rawa,� e kaya o Tabua.\nE kuria o Tabua ni o koya na turaga oqo era bula vinaka tiko na nona kawa ka na vakarairaitaki tale e Viti ena gauna e muri oqo me rawa ni kilai.\nIa, e tomana na turaga ni Naloto oqo ni dua na qaqa ni parofisai e koto oqo e ra e kaya,\nTini na kaloko ra sa lokuca\nMe dola na bose kei vuravura\nDuri cake o Navosavakadua\nE tadola na vosa mai gusuna\nWai ni matana e drodro i tuba\nAu nanumi ira noqu kawa bula\nRa vakaloloma ra dravudravua\n�E dua na bose levu e tukuni toka ena lawata e cake ka dusia na tini ni gauna e vakayacori tiko kina na bose kei vuravura ka mani tucake kina e dua na mata ka vakatokai tiko me ko Navosavakadua,� e kaya o Tabua.\nE kuria o Tabua ena nona a tucake o Navosavakadua ena nona vakatauca na nona itukutuku e lako vata na drodro ni wainimatana ka laveta tiko ni nanumi ira na nona kawa ni dua na vakaloloma levu e tarai ira tiko oya ni ra dravudravua.\n�Ia, ena noda vanua ena gauna qo esa tovolei tiko vakaukauwa na kena valuti na bula dravudravua mai vei ira na vakalesilesi ni matanitu, lotu, veitabana ni veivukei, veikabani kei na veisoqosoqo ena nodra cakacaka vata ena kena valuti na bula ni dravudravua kei na vakaloloma,� e kaya o Tabua.\nE dua tale na qaqa ni vucu e koto oqo e ra e kaya,\nMe da cakacaka e na yalo vata\nMe na qai rawa na tiko vinaka\n�Na parofisai e toka e cake e dusia saraga vakadodonu vei keda me kua na vakatitiqa ena noda na cakacaka vata kei na noda matanataka na loloma dina,� e kaya o Tabua.\nE kuria o Tabua ni dua e vakatitiqa tiko ena veigauna ena sega ni yaga wale na nona lotu se na nona qarava e dua na i tavi e lesi vua. E kaya ni dodonu me da na cakacaka ena yalo vata ka me na rawa kina na tiko vinaka.\n�Ni sa rawa na tiko vinaka ena noda cakacaka vata, ena basika kina na veilomani, veivakarokorokotaki, veivakaliuci kei na veidokai ka sa na rarama talega kina na noda tiko vakabibi ena noda bula vakavanua,� e kaya o Tabua.\nE kuria o Tabua ni levu saraga vei keda na kawa i Taukei ena gauna qo esa bula sara tu ga ena bula ni vakatitiqa ka sega ni via vakabauta nai tukutuku era a parofisai mai kina na noda qase ena vuku ni veitaba gauna eda na lako curuma na kawa i Taukei kei na veika e a yaco kina.\nE dua tale na qaqa ni vucu e toqai toka oqo e ra e kaya,\nDua noqu kerekere me macala\nVei kemuni na noda Turaga\nMe kua sara na lai cakacaka\nNa i teitei mo ni guraka\nVoleka mai na ka vinaka\nKa ca mo na vukitabataba\nMo na qai rai tu ki macawa\nNa butako ga na nomu cakacaka\n�Vei kemuni na noda turaga se vei kemuni na tagane, e tukuna tiko na parofisai e cake mo kua ni lai saga na cakacaka ena gauna qo ni sa tu na kemu tiki ni qele ka ko ni taukena vakayavusa, vakamataqali, tokatoka mo ni na teivaka se susu manumanu kina,� e kaya o Tabua.\nE kuria o Tabua ni tukuna toka nai karua ni qaqa ni vucu mo guraka nai teitei ni sa voleka mai na ka vinaka ka ca mo na vukitabataba.\nE tomana o Tabua ni levu ni veivakatorocaketaki ena tadola ena noda vanua era na tabili talega mai kina na levu ni tamata cakacaka ka sa na gadrevi talega kina na kakana me ra kania, ia vei keda na kawa i Taukei era sa tukuna mai na noda qase me da guraka na teitei.\n�Ni sa na tubu e macawa nai sau ni kakana kei na veika tale eso eda teivaka, ia kevaka ko na sega ni teitei, sa na tarava ga mai na butako ni sa sega ni dua na ka e bula tu mo kana madaga kina o iko nai taukei ni were,� e kaya o Tabua.\nE kuria o Tabua ni a vinakata ga me veivakananumi tiko vei keda na kawa i Taukei me da sa yadra ka solesolevakitaka na noda tea na kena qele me vaka era a cakava taumada na noda qase ena nodra gauna.\n�Na gauna ni yalowai kei na lialia esa oti, eda sa bula donuya tiko oqo e dua na gauna ka da sa raica sara tu ga ena matanavotu na duidui kei na veiveisau ni veika e tara na noda vanua ena toso ni gauna,� e kaya o Tabua.\nE kuria o Tabua ni levu na ka vuni e ra vakaraica mai na duikaikai ena veiyasai vuravura e vunitaki vinaka tu oqo ena noda vanua ka sa simedetaki tu ena noda vanua me yacova na gauna eda sa rarama kina na kawa i Taukei ena bula ni vakaduri bisinisi, rai ena rai ni veiqaravi yalo dina kei na savasava ena veiliutaki vakadodonu.\n�Vei keda na kawa i Taukei ena gauna qo me�u vakaraitaka sara vakadodonu vei kemuni ni cakacakataka na nomuni qele kei na qoliqoli ni vavani tiko kina na nomuni yau bula esa biuta oti tu na Kalou me nomu kei ira na nomu kawa ka vaka kina ko ira era sa mai okati tiko me nomu se wekamuni ena dela ni gauna qo,� e kaya o Tabua.\nE kuria o Tabua ni sa dodonu kina vei keda eda dabeca tiko na noda veidela ni yavu tabu mo ni na dau bulataka na bula ni veiciqomi, yalololoma, dauveinanumi, vakarokoroko ka me rawa ni basika tiko kina na duavata ena veitikotiko, veikoro ka sa na rawa sara mo liuliu vinaka ena veiqaravi cava ga ko sa na kacivi kina ena dela ni gauna eda sa donuya tiko oqo.


NA IYALOYALO ni L ’ yaloyalo lavetaki na iyaloyalo kei na iyaya ni VF\nNA IYALOYALO ni L ’ yaloyalo lavetaki en VF ni DVDRip Iyaloyalo taucoko\n Tikinisiga ni vakacegu mai : 8 o Masi 2017 \n Ni : Melfi ni Theodore \nNa mataqali : Na drama, Biopic \nDuikaikai : Amerika, Peritania \nNA IYALOYALO ni L ’ yaloyalo lavetaka galala na iyaloyalo taucoko\nFilm Les Figures De L’Ombre 2017 Lavetaka na ivakarau vinaka 1080 t, ena Varanise. Keimami sa sureti kemuni mo ni sikova na noda telechargerfilm24.com ni vanua\nDécouvrez le nouveau film de Les Figures De L’Ombre Télécharger. Meilleur film du genre drame et de romance. Ena veisiga eda e vakuria vei ira na yavu vou vata kei na kilai na vidio. Iyaloyalo ituvatuva ni uabaleta ni est MPEG-4/MP4. Duavata kei na nodra itutu ni noda vakacegu vei ira era vakayagataka. Eda sa matataka tiko e dua na ivurevure vou ni iyaloyalo me lavetaki kina na kena ivakatagedegede cecere duadua. Kakua ni calata na imatai ni iyaloyalo yavala.\nA buli na iyaloyalo ena tavuki ni Amerika na yabaki 50 kei na 60 ni iotioti ni senijiuri. Ena iotioti ni ivalu batabata ni vuravura. L ’ e dua na kena gacagaca e na cere me vakamatei ’ vanua lala ena ka sa vaka me sega ni valuti rawa Russians. Kai Amerika e tu e gadreva v ’ e dua Raibasika. Na iyaloyalo e tukuna na ’ na italanoa ni sala a yaco, ena biuta kece ’ vakanamata ena rawa na ka vei ira na marama ni Amerika vaka-Aferika ena tolu: Katherine G. Johnson, O Dorothy Vaughan kei Mary Jackson. Vakanamata ki na walega na rawata ki na na ua ni dairekita na ulutaga bibi me vaka na sega ni veivakaduiduitaki kei na veiyacovi.\nLavetaka na iyaloyalo ni L ’ yaloyalo 2017,\n2017 Na iyaloyalo ni L ’ yaloyalo taucoko na iyaloyalo Varanise\n2017 Na iyaloyalo ni L ’ dvdrip ni truefrench ni yaloyalo,\nNa iyaloyalo ni L ’ yaloyalo 2017 uptobox,\nNa iyaloyalo ni L ’ yaloyalo 2017 iyaya ni,\niyaloyalo iyaloyalo ni L ’ lavetaki ni yaloyalo,\nLavetaka na iyaloyalo ni L ’ yaloyalo 2017 french sega ni saumi,\nNa iyaloyalo ni L ’ yaloyalo 2017 iyaloyalo na iyaya ni vf,\nNa iyaloyalo ni L ’ lavetaki ni yaloyalo 2017 na iyaloyalo,\niyaloyalo iyaloyalo ni L ’ yaloyalo 2017 1na faile,\nNa iyaloyalo ni L ’ yaloyalo 2017 Lavetaka na iwasewase,\nLavetaka na iyaloyalo ni L ’ yaloyalo 2017 Iyaloyalo ni Varanise\nNa iyaloyalo ni iyaloyalo copmlet yaloyaloNa iyaloyalo ni yaloyalo VaraniseNa iyaloyalo ni lavetaki ni yaloyaloNa iyaloyalo ni lavetaki ni yaloyalo 2017Lavetaka na iyaloyalo ni yaloyalo taucokoNa iyaloyalo ni yaloyalo lavetaki VaraniseNa iyaloyalo ni yaloyalo lavetaka vfNa iyaloyalo ni na vf streamin na iyaloyaloLavetaka na iyaloyalo mai na rugurugua


WILIKA ENA VOSA Afrikaans Albanian Amharic Arabic Armenian Armenian (West) Australian Sign Language Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Bassa (Cameroon) Bengali Bicol Boulou Bulgarian Catalan Cebuano Chichewa Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitumbuka Chiyao Chuvash Cibemba Cinyanja Croatian Czech Dangme Danish Dutch Efik English Estonian Ewe Finnish Fon French Ga Georgian German Greek Guarani Gujarati Gun Hausa Hebrew Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hungarian Icelandic Igbo Iloko Indian Sign Language Indonesian Isoko Italian Japanese Jula Kabiye Kamba Kannada Kikaonde Kikuyu Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kongo Korean Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kurdish Kurmanji (Cyrillic) Kwangali Kwanyama Latvian Lingala Lithuanian Luganda Lunda Luo Luvale Macedonian Malagasy Malay Malayalam Mambwe-Lungu Marathi Marshallese Maya Mingrelian Mongolian Motu Myanmar Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Ndonga Nepali Norwegian Nzema Okpe Oromo Ossetian Otetela Pangasinan Papiamento (Curaçao) Persian Polish Ponapean Portuguese (Brazil) Punjabi Quechua (Bolivia) Romanian Russian Samoan Sango Sepedi Serbian (Cyrillic) Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Setswana Shona Silozi Sinhala Slovak Slovenian Solomon Islands Pidgin South African Sign Language Spanish Sranantongo Swahili Swahili (Congo) Swati Swedish Tagalog Tajiki Tamil Tatar Telugu Tetun Dili Thai Tigrinya Tiv Tok Pisin Tshiluba Tsonga Turkish Turkmen Tuvaluan Twi Tzotzil Ukrainian Urdu Uzbek Venda Vietnamese Waray-Waray Welsh Wolaita Xhosa Yoruba Zande Zapotec (Isthmus) Zulu vakaViti\nE MATATA qai bibi na kaci ya: “Dautukutuku e Peritania—Ni Yadra Mai!!” (Informant, * Tiseba 1937, itabataba e Lodoni) E kuria na ulutaga bibi qori: “Sega na Tubu ena Tini na Yabaki.” E vakadinadinataki qori ni tabaki sara ga ena imatai ni tabana na ripote ni cakacaka ena tini na yabaki mai na 1928 ina 1937.\nSA RUI LEVU TALE NA PAINIA?\nNa cava e luluqa kina na cakacaka vakaitalatala e Peritania? E sega ni toso na ivavakoso, e muri tu ga na ka e dau caka ena vica na yabaki e muri. Kena ikuri, a vakatulewataka na valenivolavola ni tabana ni vinakati ga e 200 na painia ena yalava, ia mera veiqaravi ena veivanua tu yawa, sega ni ivavakoso. Tukuna tale ga na valenivolavola ni tabana vei ira na via painia ni sega ni gadrevi e Peritania na painia, era uqeti gona mera veiqaravi ena so tale na vanua vakaUrope. Era vakavinavinakataki ni levu na painia era biubiu mai Peritania mera gole ena so na vanua me vakataki Varanise, ia era kila ga vakalailai na kena vosa, se sega sara ga nira kila.\n‘UQETI MERA TOSO’\nE tabaki na Informant ena 1937, me rawati kina e dua na isausau e dredre toka me sauvi ena 1938: Me dua na milioni na aua! Ena rawati qori ke ra saga na dautukutuku kece e 15 na aua dua na vula ena cakacaka vakaitalatala, o ira na painia tudei mera rawata yadua e 110 na aua. E vakatututaki me caka na vunau ena iwasewase lalai me lima na aua dua na siga, kauaitaki tale ga na rawati ni veisikovi lesu, vakabibi ena lomanimacawa ena vunau ena yakavi.\nEra kauaitaka vakabibi na painia gugumatuana cakacaka vakaitalatala\nLevu era taleitaka dina. E nanuma lesu o Hilda Padgett: * “Qori na ka e veiuqeti kina na valenivolavola ni tabana, na ka sara ga keimami vinakata tu mai vakadede, e marautaki na veika vinaka e rawati kina. Tukuna o Sister E. F. Wallis: “E talei dina na vakatutu ni lima na aua me rawati ena dua na siga! E marautaki ni rawa ni keimami bau solia e dua na siga ena vuku ni cakacaka ni turaga. . . . Keimami wawale ni keimami lesu, ia keimami marau. Sega ni lomatarotarotaki qori.” E raica rawa e dua na itabagone o Stephen na bibi ni kaci qo qai vakaitavi sara kina. A via vakaitavi ni se vakatara na kena ituvaki! E nanuma lesu nodra vodo basikeli e vica vata na mataveitacini mera vunau ena siga taucoko, ena yakavi donuya na vulaikatakata ena vakatagitaki na ivunau. Era gumatua ni tayabe ra qai vakayagataka na papa e volai kina na itukutuku mera wilika na lewenivanua, ra qai vunau ena salatu nira vakayagataka na mekesini.\nQo e dua tale na kerekere e tabaki ena Informant: “E vinakati e 1,000 na painia.” Sa mani nanumi nira na sega ni cakacaka duadua voli ga na painia, era sa na cakacaka vata kei na ivavakoso, mera tokona, mera vukei vakayalo na lewe ni ivavakoso. E nanuma lesu o Joyace Ellis (yaca ni nona vuvale o Barber): “Era sa qai kila e levu na tacida ni vinakati mera painia,” E kaya: “Au se qai yabaki 13 ena gauna ya, sega tale ni dua na ka au vinakata; meu painia ga.” A rawata qori ena Julai 1940, ni sa yabaki 15. Sa qai wati Joyce o Peter. E kaya o Peter ni gauna e rogoca kina na kaci mera “Yadra,” e uqeti koya sara me “vakasamataka me painia.” Ena June 1940, ni se yabaki 17, e vodo basikeli me rauta ni 105 na kilomita mai na tauni o Scarborough me yaco ina nona ilesilesi vou.\nErau ivakaraitaki vinaka tale ga ena nodrau vakuai rau o Cyril kei Kitty Johnson, erau painia vou. Rau vakatulewataka me rau volitaka nodrau vale kei na ka vinaka e tu vei rau me vukei rau ena nodrau painia. E biuta nona cakacaka o Cyril, ni oti ga e dua na vula rau sa tu vakarau me rau painia. E nanuma lesu: “Sega ni keirau lomalomarua kina. Keirau marautaka, e vu tale ga mai loma i keirau.”\nDOLA NODRA VALE NA PAINIA\nNi tubu totolo na kedra iwiliwili na painia, era vakasamataka eso na tacida tagane nuitaki na sala yaga mera tokoni kina o ira qori. O Jim Carr, e zone servant (kilai nikua me ivakatawa ni tabacakacaka), ena 1938, a muria e dua na vakatutu me tuvanaki eso na vale ni painia ena siti. Era uqeti na ilawalawa painia mera tiko vata ra qai cakacaka vata me kua ni vakasabusabutaki kina e levu na ilavo. E redetaki ena siti o Sheffield e dua na vale levu, me qai raica tiko e dua na tacida tagane nuitaki. Era cau yani na tacida ena ivavakoso e kea, ra soli iyaya ni vale tale ga. Nanuma lesu o Jim: “Era cakacaka vata kece me rawa vinaka na sasaga qo.” Era tiko kina e tini na painia gugumatua, ra muria tale ga e dua na ituvatuva vinaka vakayalo. “Dau veivosakitaki ena veimataka na tikinivolatabu e veisiga ena gauna ni katalau” oti “ra gole na painia ena nodra dui yalava ena siti.”\nE tubu na kedra iwiliwili na painia vou e Peritania\nEra ciqoma na veisureti na dautukutuku kei ira na painia, ra rawata kina na isausau ni dua na milioni na aua ena 1938. E laurai tale ga ena itukutuku ni vakilai na tubu ena iwalewale kece ni vunau. Ena loma ni lima na yabaki e rauta ni vakatolutaki na iwiliwili ni dautukutuku e Peritania. Nodra vakauqeti qori mera kauaitaka vakabibi na Matanitu ni Kalou na tacida e uqeti ira mera tu vakarau ni vosota na veiyabaki dredre ni ivalu sa tu e matadra.\nNikua sa tubu tale tiko na kedra iwiliwili na painia e Peritania, ni sa voleka sara na Amaketoni, na ivalu ni Kalou. E tubu na kedra iwiliwili na painia ena loma ni tini na yabaki sa oti, kena se qai oti ga qo e 13,224 ena Okotova ni 2015. Era yadra tiko na painia qo nira kila ni qo na sala vinaka duadua mera vakayagataka kina nodra bula.\n^ para. 3 E kilai e muri me Noda Cakacaka Vakaitalatala.\n^ para. 8 E tiko ena Watchtower ni Okotova 1, 1995, t. 19-24, na italanoa ni nona bula o Sister Padgett.\nEna icavacava ni 1920 kei na itekitekivu ni 1930, era gumatua na painia nira vunautaka na itukutuku vinaka ena lomanivanua kei Ositerelia.\niMeli iMeli “Dautukutuku e Peritania—Ni Yadra Mai!!”