Arquian - Wikipedia, entziklopedia askea.\nPascale DE MAURAIGE (2014-2020)\n47° 32′ 30″ N, 2° 59′ 18″ E / 47.541666666667°N,2.9883333333333°E / 47.541666666667; 2.9883333333333Koordenatuak: 47° 32′ 30″ N, 2° 59′ 18″ E / 47.541666666667°N,2.9883333333333°E / 47.541666666667; 2.9883333333333\nLavau, Faverelles, Annay, La Celle-sur-Loire, Saint-Amand-en-Puisaye eta Saint-Vérain\nArquian Frantziako udalerria da, Nièvre departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 600 biztanle zituen.\n2007an Arquian udalerrian erroldatutako biztanleak 600 ziren. Familiak 272 ziren, horien artean 84 pertsona bakarrekoak ziren (40 bakarrik bizi ziren gizonak eta 44 bakarrik bizi ziren emakumeak), 84 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 64 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 40 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.\n2007an 432 etxebizitza zeuden, 271 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 114 bigarren erresidentzia ziren eta 47 hutsik zeuden. 425 etxeak ziren eta 7 apartamentuak ziren. 271 etxebizitza nagusietatik 220 bere jabearen bizilekua ziren, 40 alokairuan okupaturik zeuden eta 11 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 25 etxek bi zituzten, 56 etxek hiru zituzten, 78 etxek lau zituzten eta 110 etxek bost zituzten. 185 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 119 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 104 etxetan bat baino gehiago zituzten.\nArquian udalerriko biztanleria-piramidea 2009an .\n2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 376 ziren, horien artean 255 aktiboak ziren eta 121 inaktiboak ziren. 255 pertsona aktiboetatik 225 lanean zeuden (130 gizon eta 95 emakume) eta 30 langabezian zeuden (8 gizon eta 22 emakume). 121 pertsona inaktiboetatik 48 erretiraturik zeuden, 23 ikasten zeuden eta 50 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.\n2009an Arquian udalerrian 283 unitate fiskal zeuden, 627 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.545 euro zen.\n2007an zeuden 31 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 12 eraikuntza enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.\n2009an zeuden norbanakoentzako 15 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 margolariak, 1 zurgina, 4 iturginak, 2 argiketariak, 2 jatetxeak eta 1 higiezinen agentzia.\n2000. urtean Arquian udalerrian 30 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.070 hektarea erabiltzen.\nAnnay (4,2 km)\nFaverelles (5,7 km)\nLavau (6,0 km)\nSaint-Amand-en-Puisaye (6,6 km)\nThou (7,2 km)\nNeuvy-sur-Loire (8,3 km)\nSaint-Vérain (8,5 km)\nLa Celle-sur-Loire (8,9 km)\nBitry (9,0 km)\nWikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Arquian\nOrriaren azken aldaketa: 30 urtarrila 2019, 23:04.


“Datozen urteetan, ezer egongo bada, lana izango da” - Gazteberri.eus\n“Datozen urteetan, ezer egongo bada, lana izango da”\nJorge Arevalo. Eusko Jaurlaritzako Lanbide Heziketarako Sailburuordea\nZein da zure iritzia Lanbide Heziketa Dualak izan duen garapenaren inguruan? Egun diren datuekin gustura al zaude?\nNire ustez, Lanbide Heziketa Dualak izan duen garapena zuzena da. Une honetan, 953 ikasle eta 493 enpresa dira eredu horretan parte hartzen. Burutu izan ditugun ebaluazio desberdinen arabera eta ikasle zein enpresekin egin diren inkesta desberdinen arabera, modeloa bide onetik doa. Iaz, adibidez, LH Duala burutu zuen ikasleriaren % 70a lanean zen bere ikasketak amaitu eta ondorengo egunean.\nDena den, kontuan izan behar da LH Duala duela gutxi jarri zela abian eta, ondorioz, gaur egun eredu horretan ikasle gutxi daudela pentsa badaiteke ere, garapena aurreikusitakoa da. Lanbide Heziketa Duala, bere ezaugarriak direla eta, ondo eta asko landu beharreko zerbait da; gauza asko adostu behar dira; ondo prestatu; gizarte eragile, patronal edota sindikatuekin hitz egin… Ikasturte honetan, Lanbide Heziketan diren ikasleen % 5 inguru Lanbide Heziketa Duala burutzen ari da, baina ezinezkoa da hau bezalako eredu bat 14 000 ikaslerekin hastea. Lanbide Heziketa Duala ardura handiz egin behar da, eredua ondo garatu eta behin zuzena dela ikusten denean hedatu. Gure asmoa, modelo sendo bat garatzea da eta, horretarako, funtsezkoa da eman beharreko urratsak ondo ematea.\nEra berean, kontuan hartu behar da Lanbide Heziketa Duala berez ez dela helburu bat; LH Duala Lanbide Heziketako ikasketak burutzen ari diren ikasleen trebakuntza hobetzeko tresna bat da. Epe motzera, lanbide Heziketa Duala oso tresna garrantzitsua izango delakoan nago eta, 2020. urteari begira, eredu horretan Lanbide Heziketa ikasten ari diren ikasleriaren % 40-50 inguru izango dela espero dugu.\nZeintzuk lirateke garatzen ari zareten Lanbide Heziketarako Euskal Legearen proiektuaren indargunerik garrantzitsuenak?\nHau jada Lanbide Heziketaren esparruan burutzen ari diren hainbat jarduera edo ekintzei izaera normatiboa eman nahi dien proiektua da. Lanbide Heziketaren inguruan hitz egiten dugunean, hezkuntza sistemako ikasleei ez ezik, lanean izanik trebakuntza gehigarri bat behar duten pertsonei edota langabezian aurkitzen diren pertsonei ere prestakuntza eskaintzen dien trebakuntza baten inguruan hitz egiten dugu. Era berean, trebakuntza maila handia eskatzen duten zenbait lanpostu betetzeko enpresek dituzten beharrei erantzuteko espezializazio programa desberdinak prestatzen dira. Proiektuaren beste alderdi garrantzitsu bat berrikuntza aplikatuarena da. Berrikuntza mota hau, lehenik eta behin, lanbide heziketaren barruan bertan ikaskuntza metodologiak eta kudeaketa modeloak hobetzeko erabiltzen da eta, bigarrenik, enpresa txiki eta ertainei bere produktu, prozesu, zerbitzu eta abarrekoak hobetzen laguntzeko.\nProiektuaren hirugarren ardatz garrantzitsua ekintzailetzarena dugu. Zentzu horretan, bi lan ildo jorratu nahi dira. Alde batetik, lanbide heziketako ikasleriari kultura ekintzailea irakatsi nahi zaio eta, bestetik, gure enpresen nazioartekotzea sustatu nahi da lanbide heziketako esparruan bestelako herrialdeekin elkarlana sustatuz.\nLege proiektuak, gainera, zentroen garapena ere sustatu nahi du, sistema osoaren garapenaren ardatz bilaka daitezen. Ikastetxeek osatutako sare sendo bat osatu nahi dugu esparru berriak landu eta garatu ahal izateko.\nOro har, euskal Lanbide Heziketa erreferentetzat hartzen da. Hala ere, behin baino gehiagotan azaldu izan duzu moldatzen edo egokitzen jarraitu behar duela. Zer izango litzateke hobetu behar den hori?\nGaur egun ondo egotearekin ez da nahikoa. Helburua onena izatea da edo, behintzat, onenen artean izatea. Horretarako, funtsezkoa da etengabe moldatzen egotea, geldirik ez egotea eta etengabe hobetzea. Gaur egun, mundua oso abiadura azkarrean aldatzen da eta horrek, proiektu berriak sortzera, berrikuntza lantzera… behartzen gaitu. Hain aldakorra den ingurune honetan sistemek oso dinamikoak izan behar dute eta, zorionez, gure lanbide heziketa sistema oso dinamikoa da.\nIaz izan zen Ikaslanen biltzar batean azaldu zenez, seguruenik, gaur egun eskola garaian diren ikasleen % 65 inguruk gaur egun existitzen ez diren lanpostuetan egingo du lan. Nola molda daiteke hezkuntza sistema oso bat errealitate horretara?\nGarbi dago teknologiak aurrera egin ahala lan mundua, gaur ezagutzen dugun moduan behintzat, nabarmen aldatuko dela. Makinen automatizazioak, adibidez, zenbait lanpostu desagertuko direla suposatuko du. Baina, aldi berean, automatizazio prozesu berri horien inguran lanpostu berriak sortuko dira. Postu horiek lehen existitzen ez ziren postuak dira; aldaketa handiek eraldaketa handietara eta behar berrietara bultzatzen gaituzte. Behar horien baitan lanpostu berriak sortuko dira eta lanpostu berri horiek, bere aldetik, trebakuntza desberdina ere eskatuko dute, normalean, oso maila altukoa.\nHezkuntza mundua oso errealitate konplexua da eta bertan eragile askok hartzen dute parte. Aldaketa horietara guztietara egokitzea, beraz, ez da gauza erraza. Lanbide heziketari dagokionez guk bi helburu nagusi ditugu. Alde batetik, pertsonen enpleagarritasuna eta trebakuntza eta, bestetik, gure enpresen lehiakortasuna. Bi helburu horiek ardatz izanik, ematen diren aldaketetara egokitzen jakin behar dugu. Ikasleei begira, egokiena ahalik eta trebakuntza onena izatea da, modu horretan, bere interesekin bat egiten duen trebakuntza ibilbidea aukeratzeko gai izango baitira.\nHain aldakorra den ingurune batean gero eta nabarmenagoa da etengabeko prestakuntza baten beharra. Zure ustez, gazteek garbi dute bere prestakuntza ez dela lanbide heziketako edo unibertsitateko gradu batekin amaitzen?\nEgiturari dagokionez nik ezetz esango nuke baina egia da gaur egun gazteek trebakuntzarako bestelako ibilbideak dituztela eta, sarritan, kontziente izan gabe ere ikasten dute. Ikaskuntza ez da bakarrik ikasgela baten barruan ematen den hori. Gaur egun ikaskuntza informal eredu ugari aurki daitezke gazteen egunerokotasunean. Ikaskuntzarako bide desberdinak daudela onartu behar dugu. Gure asmoa, ikaskuntza formala ez ezik, interesgarritzat jotzen ditugun ikaskuntza informal horiek ere sustatzea da. Galderari eutsiz, gazteek gero eta gauza gehiago ikasten dituzte modu informal batean eta, gainera, elkarri azaltzen diote. Ezagutu ohi dugu ikaskuntza fenomenoaren barruan aurkitzen ez den horrekin, gazteek ezagutza handia bereganatzen dute.\nHori esanda, garbi dago behin zure ikasketa formalak amaituta lan merkatuan sartzeko aukera izango duzula. Baina hori ez da nahikoa izango. Etengabeko trebakuntzaren ideia gero eta barneratuagoa dago.\nKezkatzen zaitu Oinarrizko Lanbide Heziketan eman den eskola-uzte tasa?\nBai, noski. Hasierako Kalifikazio Profesionaleko Programekin (HKPP/PCPI) Euskal Autonomia Erkidegoan genuen eskola-uzte tasa % 12 ingurukoa zen. Hezkuntza Ministerioak aipatu programa horiek ordezkatzen dituen Oinarrizko Lanbide Heziketa ezartzen du eta tasa hori % 20raino hazten da. Hori gure artean; Estatu mailan Oinarrizko Lanbide Heziketaren eskola-uzte tasa % 52koa da. Datu horiek ikusita, garbi dago modelo berria ez dela egokia eta ez dagoela ondo diseinatua. Guk jada horren berri eman genuen. Kezkagarria da % 12ko eskola-uzte tasa duen eredu batetik % 20koa duen eredu batera pasatzea.\nZer da Oinarrizko Lanbide Heziketan ondo ez dagoena?\nIkasle batek ikasketa arazoak dituenean edo arrazoi desberdinengatik hezkuntza sisteman behar bezala aurreratzen ez duenean, ezin zaio zentro berean maila baxuko beste trebakuntza bat burutzera behartu. Ikasle horiek bere ingurunearekin apurtu behar dute, oxigenoa hartu. Guk beste erakunde batzuekin egiten dugu lan, Gobernuz Kanpoko Erakundeak… Erakunde horietan arazoak zituzten ikasle horiek bere ibilbidea sendotzeko aukera izaten dute eta, behin pausu hori emanda, hezkuntza sistemara bueltatzen ziren. Esan dudan bezala, sistema horrekin eskola-uzte tasa %12koa zen. Ikasle horien ezaugarriak aintzat hartzen baditugu, oso tasa ona dela esan daiteke.\nZuzena iruditzen zaizu Oinarrizko Lanbide Heziketa amaitzen duten ikasleek, inolako probarik egin gabe, automatikoki DBH-ko titulua eskuratzeko aukera izatea?\nEz zait bidezkoa iruditzen. Titulu akademikoa paper bat besterik ez dela uste duena oker da. Titulu akademiko bat ezagutza da; ezagutza duzu edo ez duzu. Ezin duzuna da jendea engainatu eta ikasle bati Oinarrizko Lanbide Heziketa egiteagatik DBHko titulua ematea engainatzea da. Arazoa da LOMCEk berak Bigarren Hezkuntzarako ateak ixten zizkiela Oinarrizko LHa egin duten ikasleei eta erabaki horrekin, konponketa bat egin nahi izan dute.\nBehin eta berriz azaldu izan duzu Euskadik arazo handia izango duela bere ekoizpen sektorean behar duen belaunaldi-ordezkapena dela eta. Lanbide Heziketarako sailburuordetzak emandako datuen arabera 10 000 ikasle inguru beharko lirateke lanbide Heziketan. Nola konpon daiteke arazo hori?\nBelaunaldi-ordezkapenaren arazoa bertan dugu eta oso larria da. Badira krisialditik hobeto atera diren sektoreak eta horietan jada enplegua sortzen ari da. Industria esparruan lanpostuak sortu ahala enplegu gehiago sortuko dira zerbitzuen sektorean. Arazoa da ez dugula nahiko langile beharrezkoa den trebakuntzarekin eskaera horri erantzuteko. Egun den joera mantentzen bada, bi urte barru arazo larriak izan ditzakegu. Jendeak horren berri izan behar du. Horregatik enplegua sortzen ari diren eta horiek betetzeko arazoak dituzten sektoreen berri eman behar da. Datozen urteetan zerbait egongo bada, lana izango da. Hori bai, berariazko trebakuntza maila oso altua eskatzen duten lanpostuak izango dira. Horregatik, funtsezkoa da gazteak sortuko diren lanpostu horietarako trebatzea eta hor, orientazioak oso funtzio garrantzitsua beteko du.\nPrevious Ikertzaile gazteen karrera sustatzeko ekimen berria\nNext Eta hemendik aurrera zer?


Bihotz oneko bi astotxo. Bernardo Atxaga\n2007ko urriaren 24a, asteazkena\nBihotz oneko bi astotxo\nAstoaren ahalmen intelektuala ez da uste ohi den bezain urria. Bere memoria apartekoa da, kasu, eta gai daedozein bidezidor aurkitzeko, baita behin bakarrik ibili duena ere. (Entziklopediatik)\nBihotz oneko bi astotxo (Bilbo, 1972)\nEkonomia ikasketetako laugarren urtea ez zen bigarrena edo hirugarrena bezain zaila, baina, halere, Econometria eta Hacienda gaiengatik batez ere, denbora asko eskatzen zigun. Ikasi beharrekoak gogoan, Antton Soroa izeneko kide bat eta biok zalantzan jarri ginen Robinson Crusoeren egokitzapen bat gaztelaniatik euskarara itzultzeko proposamena egin zigutenean. Izan ere, susmatzen genuen lanaren larria; alfabetatu berriak ginen, ez geneukan inolako esperientziarik itzulpen kontuetan, erabili genezakeen hiztegi bakarra Mujikarena zen. Gainera, ez zen agintzen ordainik, edo huskeriaren bat. Merezi al zuen zama hura gainean hartzea? Bihotz oneko astotxoak ginen, eta baietza eman genuen azkenean. Argitaletxearen izena: Cinsa.\nAntton Soroa Deustuko pentsio batean bizi zen, eta hantxe ekiten genion biok Robinson Crusoeren bakarrizketa laburtua itzultzeari; larunbat eta igande askotan ere bai. Lana uste baino etsigarriagoa zitzaigun: kanpoan euria ari zuen beti; guri gustatzen zitzaizkigun neskek beste mutil batzuekin hartzen zuten kafea Artean edo Itxasgane-n; itzulitako orrialdeen kopuruari ez zitzaion koskarik antzematen aste batetik bestera. Batzuetan, krisiak izaten genituen, esate baterako esaldi gaiztoren batekin topatu eta harekin bueltaka ordubete pasatzen genuenean, noiz eta Econometriaren partzialerako bost egun falta zirenean, edo hasi gabea geneukanean zeharkako zergei buruzko lana, hainbat puntu balio zuena. Baina gure krisi haiek ez zuten ondoriorik izaten. Haien muinean, Antton Soroak arkatza hartzen zuen berriro: "Segittu egin beharko diagu", esaten zuen. Arkatzez idazten genuen, errazagoa zen zuzenketak egitea.\nEkaineko azterketak hurbildu zirenarekin batera, Cinsa argitaletxeko arduradunak presa sartu zigun: bazela liburu azoka bat Durangon, abenduan, eta ordurako argiratu nahi zuela Robinson Crusoe laburtuaren itzulpena. Ez dakit umeak aipatu zituen, alegia garrantzizkoa zela liburua orduan ateratzea gero eskoletan, ikastaroan zehar, umeek euskaraz irakur zezaten; baina baiezkoan nago. Horrela esatearren, gu jaten ari ginen menuari ez zitzaion platera bakar bat ere falta.\nAmaitu genuen, begizulo galantekin, Ekonomiako laugarren kurtsoa, eta entregatu genuen, atzerapen apur batez, oporretako aste pare bat zuzenketei eskaini ondoren, Robinson Crusoeren bertsio berria, ia esistentziarik gabeko euskara batuan jarria. Gero, Erronkarira joan ginen bi itzultzaileok eta beste lagun batzuk, eta, tarteka, hango euskara jasotzen ahalegindu ginen Antton Soroak -bere diruarekin, ez itzulpenaren ordainarekin- erosi berria zuen grabagailuan. Erronkarin eta Saraitzun ez zela euskararik zioten askok orduan, edo, zehatzago -txistea dirudi-gorreria zeukan Isabako andre adindu bat zela hango euskaldun bakarra; guk, hamar ibileratan, bi pertsona aurkitu genituen erri konetan eta etxaugik kona ederki asko ebakitzen zutenak, bata Espartzan eta bestea Uztarrotzen. Zinta oso bat grabatu genuen haien kontuekin.\nEgonaldiaren azken egunean, Otxagabian, Kanbra euskalzalearen dendan, Eustakio Mendizabal "Txikia" ikusi genuen egunkariaren lehen orrialdeko argazki batean, tiroz abaildua. Handik egun batzuetara, itzuli eta Donostian nenbilela, ezagun bat hurbildu zitzaidan, eta dena "kontrolpean" zegoela adierazi; Txikiaren hilketak min handia egin zuela baina ez zela erreakzio itsurik izango. Halakoxe garaiak ziren, dena nahasten zen. Bosgarren kurtsoa erraza zen, eta denbora hartu nuen Durangoraino iritsi eta Cinsaren postua bisitatzeko. Han ez zegoen, ordea, Robinson Crusoeren alerik. Galde egin nion argitaletxeko arduradunari, baina, erosle asko baitzeuzkan inguruan, ez ninduen aintzat hartu. "Noiz atera behar du?", ekin nion, jende artean egin berria zen zirrikitu bat aprobetxatuz. Arduradunak erantzun egingo zidala iduri izan zuen, baina hurbildu zen norbait liburu baten prezioa galdetzera eta aho bete hortz gelditu nintzen, eta gainera zirrikiturik gabe. Hiruzpalau hilabete geroago atera zen liburua, 1975ean. Ikusi baino lehen, Xabier Kintanak jarri gintuen jakinaren gainean: argitaletxeko arduradunak ez zuela zuzen jokatu, eta, liburua hobeto saltzearren edo, bere izena jarri zuela liburuaren itzultzailetzat. Alde batera ulergarria iruditu zitzaigun: Xabier Kintana txit ezaguna zen orduan ere euskararen munduan; gu, berriz, ostera esanda, bihotz oneko bi astotxo baizik ez. Xabier Kintana oso penatuta zegoen, eta ohar bat argitaratu zuen Anaitasuna aldizkarian egiarekin. Itzulpena Antton Soroarena eta biona zela, eta berak ukitu batzuk baizik ez zizkiola egin testuari. Estimatu genion orduan, eta estimatzen diot orain: ohar hura da guk egindako lanaren agiria bakarra. Ez da besterik.\nAstotxo itzultzaileen lan hura (Reno, 2007ko urria)\nAurrean daukat Antton Soroak eta biok egindako itzulpena. Argitalpen bitxia da, benetan. Arduradunak itzultzailetzat jo zuen Xabier Kintanaren izena azalean dator eta letra txit handietan. Azalaren eta kontrazalaren ostean, berriz, bi euskal bankuren publizitateak hartzen du hutsune guztia, papera ederki aprobetxatuz eta, esan genezake, errespetuzko orriekiko errespeturik gabe. Bestalde, marrazkiak zatarrak dira, eta papera ere bigarren mailakoa, kolore zuri makalekoa. Letra, handiegia, liburua ahalik eta gehien loditzeko asmoz aukeratutakoa. Azkeneko bospasei orrialdeak hiztegi batek hartzen ditu.\nOrriak arrapaladan pasa eta Poll papagaioaren pasarteraino joan naiz. Irakurri egin dut:\n"Egia esan behar bada, bakartateko ordu amaigabeak laburragoak egiten laguntzen zidaten entretenigarri batzuk ere banituen. Lehen aipatu dudan bezala "Poll" izendatu nuen papagaioak hitz egitea lortu nuen eta bera entzuteak poz kontsolagarri bat ematen zidan. Hogei eta sei urtetan eduki nuen, bainan ez dakit zenbat iraun zuen bere biziak. Brasilen ehun urte eta gehiagora ailegatzen direla aseguratzen dute. Batzuetan, "Poll"-ek irlan jarraikitzen duela pentsatzen dut, sekulan ahaztuko ez dudan doinu bizi eta bereziarekin deituaz: Robinson! Robinson! Noski, ez nuke nahi bakartate leku hartara inor ailegatzea galdera honen ihardespena ekartzeko, zeren hori gertatuko balitzaio, zoritxarreko bidalariak papagaioa entzutean, Satanas berbera entzuten ari litzatekeela uste izango bailuke".\nNorbaitek agian interesgarritzat joko du gure itzulpenaren historizitatea. Zoritxarrez, gaztelaniatik aritu baikinen, eta bertsio laburtu batekin, ezin da kontrastatu Aintzane Ibarzabalek egindakoarekin - Robinson Crusoe, Ibaizabal, 1998- eta alde horretatik ere ez du beste munduko interesik. Nolanahi den, funtsezkoa garbi dago: irakurleak Aintzane Ibarzabalen itzulpena hartu behar du dendan, eta gurea, berriz, dendan balego, ezkutatu. Bidaltzailea: b.a.. 08:57\nRe: Bihotz oneko bi astotxo\nistorio bitxia benetan... Herenegun Durangon "Europako hizkuntza itzulpena" zela entzun genion Monz�ri eta denok ados geunden... baina zu, Bernardo, memoria oneko (ala txarreko) astotxoa izaten segitzen duzu ze eskuzabalegia izan zinen azoka horretan bertan orain hogeitapiku urte zeu "traduttore,tradittore" zinela esaten zutenekin. Eta gainera traizioa ez testuari, baizik eta herriari eta hizkuntzari eta sakratuenari egiten zenion Obabakoak espainolez jartzen zenuelako. Horiek denek barkamena eskatu al dizute? euren testuak itzultzen dituztenean eskerrak ematen dizkizute?... Hau galdetzekotan egon nintzen, baina azken galderak gorantza eta positiboa izan behar duela esan zenuenez, nik ere memoria laburreko astotxoa izatea erabaki nuen\nBidaltzailea: Noiz: 2008.12.10 20:04


Mugikortasun eta bide segurtasuneko planak dituzten enpresek Gizarte Segurantzari egiten dizkioten kotizazioak murrizten ahalko dituzte. | Consumer\nMugikortasun eta bide segurtasuneko planak dituzten enpresek Gizarte Segurantzari egiten dizkioten kotizazioak murrizten ahalko dituzte.\nLanak ikuskapenak egingo ditu, gidariek dituzten arriskuak enpresek nola kudeatzen dituzten egiaztatzeko.\n2009an, zifra finkatuak dituen azken urtean, baja eragin zuten 696.577 lan-istripu izan ziren, eta horietatik 68.833 (% 9,88) zirkulazio-istripuak izan ziren, bai lanaldian (19.498), bai lanera joatean edo handik itzultzean (49.335). Horietatik 283 heriotzakoak izan ziren. Lanarekin zerikusia duten trafiko-istripu horiei aurrea hartzeko, Barne Ministerioak eta Lan eta Immigrazio Ministerioak lankidetza-hitzarmen bat sinatu dute, besteak beste, Gizarte Segurantzako kotizazioak murrizteko, mugikortasun- eta bide-segurtasuneko planak egiten dituzten enpresentzat.\nHitzarmena sinatzean, Lan Sailak konpromisoa hartzen du Mugikortasuneko eta Bide Segurtasuneko Planak izan behar duen gutxieneko edukia zehazteko; Herrizaingo Sailak, berriz, enpresen bide-segurtasuneko planak egiteko gida prestatu eta Laneko Segurtasun eta Higieneko Institutu Nazionalaren eskura jartzeko konpromisoa hartzen du. Akordioa 404/2010 Errege Dekretuaren jarraipena da, laneko ezbeharrak gutxitzen eta prebenitzen laguntzen duten enpresei kontingentzia profesionalengatiko kotizazioak murrizteko sistema ezartzea arautzen duena.\nValeriano Gómez lan-ministroak azaldu zuenez, bide-segurtasunarekin konprometitutako enpresei laguntzeko plan horretaz gain, bere sailak 400 lan-ikuskapen inguru egiteko asmoa du 2010 eta 2011 artean, “gidariek dituzten arriskuak enpresek nola kudeatzen dituzten ikusteko, eta enpresei laguntzeko langileek izaten dituzten zirkulazio-istripuen prebentzioa hobetzeko lanean”.\nGizarte Segurantzako kotizazioak murriztu nahi dituzten enpresek hainbat ekintza egiaztatu behar dituzte, besteak beste, laneko istripu gutxiago izateko konpromisoa eta Bide Segurtasuneko Europako Gutuna sinatu beharra. Horretarako, enpresak aitortu beharko du laneko bide istripuen garrantzia eta hori gutxitzeko borondatea jarduketa plan baten bidez.\nBeharrezkoa da, halaber, enpresek mugikortasun-plana garatzeko ardura duen saila izatea, baita langileek parte hartzeko prozedurak ere. Langileen mugikortasunari buruzko informazioa bildu beharko dute, baita istripuei buruzko estatistikak eta ikerketak ere. Betebeharretan arriskuen ebaluazioa ere sartzen da, bai joan-etorrien antolaketan eta kudeaketan, bai giza faktorean (alkohola, mugikorraren erabilera, nabigatzailea, nekea, hirigunearen erabilera…), ibilgailuan, azpiegituran eta ingurumen-arriskuetan. Era berean, prebentzio-neurri zehatzak jarri beharko dituzte martxan, besteak beste, langileen prestakuntza.\nbide-segurtasuna istripuak kotizazioak laneko ezbehar-tasa


'1.Ganbera pieza', Joserra Senperena - Irutxuloko Hitza : Irutxuloko Hitza\n'1.Ganbera pieza', Joserra Senperena\n9 ganbera pieza izena du Joserra Senperena donostiarraren azken diskoak. 2015ean argitaratu zuen, eta diskoaren izenburuak dioen moduan, bederatzi ganbera abestik osatzen dute lana. Bideoklipa lehen piezari eskainitakoa da. Hogei urte pasa dira Senperena pop-rock taldeentzat orkestrarako moldaketak idazten hasi eta orkestra klasikoaren sonoritatean interesa piztu zitzaion garaietatik. Orduz geroztik, bere izenean zazpi disko sinatu eta sei bat film eta hainbat dokumental eta antzezlanetarako konposatu du musika. Hori bai, po-rock musika ez du inoiz bistatik galdu. Talde ezagun askorekin orkestrak grabatu ditu: 21 Japonesas, Duncan Dhu, La Buena Vida, Bide Ertzean, Rafael Berrio eta Fito y los Fitipaldi, besteak beste.


ERRUGBI ZELAIAREN PROIEKTUA ERREALITATE DA – Atlético san sebastián\n– KLUB ATLÉTICO SAN SEBASTIÁNen ALDAGELAK ETA EGOITZA SOZIALA-\nUrtebete bete da jada lehen alarma-egoera deklaratu zenetik, eta horretan zehar, eremu guztietan (familian, kirolean, gizartean, ekonomian, etab.) izandako ondorioak ikusteko aukera izan duzue.\nZuengana jo nahi dugu, lehenik eta behin, pandemiaren ondorioak zuzenean edo zeharka jasan dituztenei gure babesa eta laguntza emateko, eta eskerrak emateko zuen klubarekin urte honetan erakutsi duzuen leialtasunagatik eta konpromisoagatik.\nJoan den 2020ko martxoaren 14a Kluba itxi ondoren egin genuen lehen komunikatuan esan genizuen bezala, elkartea sortu zenetik zerbaitetaz harro egon badezakegu, klubeko kideen, kirolarien eta langileen kalitateaz, fideltasunaz eta konpromisoaz da. Gure kirol-klubaren ezaugarriak dira horiek, eta denon artean bizirik mantendu behar zen eta behar bezala bideratu, nahi genuen normaltasunera itzultzeko.\nZalantzarik gabe esan dezakegu azken hori betetzen ari dela guztion konpromiso eta jarduera arduratsuekin.\nBigarrenik, askok dakizuenez, aurten Zuzendaritza Batzordea eta Batzorde Betearazlea aktibo egon dira, une bakoitzean behar diren neurriak hartuz, alarma-egoeragatik eratorritako zirkunstanzien aldaketaren arabera.\nHorren guztiaren berri unean-unean eman da eta izaera orokorrarekin, urtearen amaieran egin behar izan genuen urteko azken ohiko batzarrean.\nEgindako lanen barruan eta duen garrantziagatik, nabarmentzekoa da Batzar Nagusiak bere garaian baimendutako azalera-eskubidea lagatzeko eta babesteko kontratuen behin betiko negoziazioari eta sinadurari buruzkoa.\nGaur egun, hainbat urtetan lanean aritu ondoren, fruituak eman dituela esan dezakegu, eta, azkenean, “Oso albiste ona” eman diezazukegu.\nDagoeneko ezaguna da, Diario Vasco egunkarian argitaratu delako, errugbi zelai berrirako, aldageletarako eta klub sozial berrirako obrak martxan jarri direla, baita klubaren BeraBerako lursailetako batean eraikiko den hotel berria ere.\nJakinarazpen honen bidez, aurrez aipatutako kontratuak burutu ondoren abian jarritako proiektuak zer suposatzen duen jakinarazi nahi dizuegu.\nLehenik eta behin, proiektuak errugbi zelaia dagoen lursailak hobetzea dakar, bertan kirol eta gizarte instalazio berriak egingo baitira.\nZelaia pixka bat lekuz aldatuko da, hotela eraiki ahal izateko, eta, horren ondoan, aldagelak dituen eraikin bat eta klubarentzako egoitza sozial bat eraikiko dira. Zehazki, bi solairu izango ditu: erdisotoa eta behea.\nErdisotoko solairua: ekipoen 4 aldagela, arbitroen aldagelak, botikina, garbitegia, galdara-gela, gimnasioa, biltegia eta taberna.\nBeheko solairua: klub soziala eta kirol ekintzak aldagelekin.\nATSSaren autobus eta auto esklusiboentzako aparkalekua.\nLanak hasi dira eta abuzturako bukatzea aurreikusi dute.\nHegoaldean, 115 logela eta gune komun batzuk, 24 orduko gimnasioa, kafetegi jatetxea eta aparkalekua izango dituen hotel berria eraikiko dute. Inaugurazioaren aurreikuspenak 2022ko uda aurreikusten da.\nBigarrenik, sinatutako eta indarrean dauden kontratuetan ATSSrako aurreikusitako kontraprestazioak “hobekuntza” batzuk dakartza klubarentzat, eta aukera emango digu:\nUrteak iraun duen gerra-ekonomiatik irtetea.\nIrabazi asmorik gabeko kirol elkarte batentzat beharrezkoa den oreka ekonomiko iraunkorra lortzea.\nDuela urte batzuk galdutako klub sozial bat berreskuratzea, atal ezberdinetako kirolarien eta bazkideen artean elkarreragiteko.\nBazkideei, kiroletakoei eta aisialdikoei zuzendutako instalazioak handitzea.\nBelar-errugbiko zelai berri bat izatea, aldagela moderno eta funtzionalekin, nazio-partidetarako araudi osoa betetzen duena.\nInstalazioak berritzeko eta hobetzeko inbertsio-plan bat egitea eta bete ahal izatea.\nKlub hobea sustatzea, berehalako helburuak hauek izango dituena:\nA) Kirol eskolen sustapena, beheko kategoriak zainduz, etorkizuneko eliteko kirolarien sorlekua (Maialen Chorraut (Piraguismoa), Alberto Carrera (Hockey), Santiago Zabaleta (Saskibaloia), Naroa Agirre (Atletismoa)…\nB) Teknikari eta entrenatzaileentzako prestakuntza.\nC) Kirolariak mimatzea, taldeko bazkideen laguntzarekin batera.\nD) Ataletako janzkerak berritzea, klubaren irudi korporatiboa hobetuz.\nHori guztia modu zabalagoan azalduko da aurtengo Batzar Nagusian, eta espero dugu bertara joatea.\nAzkenik, gure langile, bazkide eta gainerako erabiltzaile guztiei eskerrak eman nahi dizkiegu urte gogor honetan erakutsitako fideltasun, elkartasun, ulermen, lankidetza eta laguntzagatik.\nDonostia, 2021eko martxoaren 14a\n-HARRERA ETA EREMU KOMUNAK\n-HOTELEKO 115 GELETAKO BAT-\n-2021-03-14 DIARIO VASCOko ALBISTEA-\nLILATON KAMISETA SALGAI STOCK-A AMAITU ARTE KIROL EKINTZAK AIETEN (BERA-BERA) ETA KONTXAN


OSTIRAL HONETAN HASIKO DA ARETAN 2020ko E.H-ko 4 1/2-ko ELITE TXAPELKETA\nEuskadiko Euskal Pilota Federakuntzak, Laudio Udala eta Herriaren pilota Elkartearekin batera antolatuko du 4 1/2-ko Elite txapelketa.\nEgoera normalean azaroan zehar jokatzen den Eliteko txapelketa hau abenduan jokatzen hasi eta arazorik baldin ez badago otsailaren 12an bukatuko da. Bertan 8 pilotarik parte hartuko dute eta kopa sistemako formatuan jokatuko dute. Txapelketa honetan parte hartzeko irizpideak 2019ko azaroaren 30an ospatutako Batzar Orokorrean onartu ziren:\n4 pilotari: Arabako, Bizkaiko, Gipuzkoako eta Nafarroako federazioek antolatzen dituzten aurreko denboraldiko 4 ½ txapelketetako txapeldunak. Federazioren batek txapelketa antolatzen ez badu bere lurraldeko pilotari bat hautatu beharko du lurraldeko ordezkari gisa.\n2 pilotari: aurreko denboraldiko ezker paretako 4 ½-ko Elite txapelketako finalistak.\n2 pilotari: irizpide teknikoz.\nOharra: aurreko denboraldiko lurraldeko txapelduna eta aurreko urteko Ezker Paretako 4 ½-ko Elite txapelketako finalistak errepikatzen badira, lurraldeko txapelketako bigarren sailkatuak edo ondorengoak jokatuko du.\nOharra: pilotari batek huts eginez gero ordezkoa jartzeko ondorengo irizpideak jarraituko dira:\nLurraldea ordezkatzen duen pilotarien kasuan, lurraldeko txapelketako sailkapena jarraituko da ordezkoa hautatzeko.\nAurreko denboraldiko Ezker Paretako 4 ½-ko Elite txapelketako finalistek edo irizpide teknikoz hautatutako pilotarien kasuan, irizpide teknikoz hautatuko da ordezkoa.\nAurtengo txapelketaren egutegia honela antolatuko da:\nLehengo final-laurdena: 2020/12/18 Aurrekoetxea (Lemoa) vs Maiz (Behar-Zana).\nBigarren final-laurdena: 2021/01/08 Espinal (Uharte) vs Ibañez (Zaramaga).\nHirugarren final-laurdena: 2021/01/15 Karregal (Adiskide) vs Ongay (Irurtzun).\nLaugarren final-laurdena: 2021/01/22 J. Alberdi (Tolosa) vs A. Etxebarria (Lemoa).\nLehenengo finalerdia: 2021/01/29. 1. final-laurdeneko irabazea vs 2. final-laurdeneko irabazlearen aurka.\nBigarren finalerdia: 2021/02/05 3. final-laurdeneko irabazlea vs 4. final-laurdeneko irabazlearen aurka.\nCOVID-19ak sortutako osasun larrialdiaren ondorioz, momentu honetan, txapelketa ikuslerik gabe jokatu beharko da, baina Euskadiko Euskal Pilota Federakuntzako sare sozialetan, streaming bidez ikusteko aukera egongo da eta finala ETBtik emango da.\nEuskadiko Euskal Pilota Federakuntzaren izenean eskerrak eman nahi dizkiegu Laudioko Udalari eta Herriaren Pilota Elkarteari egoera berezi honetan txapelketa hau aurrera eramateko egin duten esfortzuarengatik.\nELITE 4 terdi EGUTEGIA 2020.pdf


Hizkuntza irizpideen alde, mosaiko erraldoia egingo da igande honetan Zarautzen\nCarlos Urkijok bultzatuta, Estatuko abokatuak Zarauzko zein beste 35 herritako udalek adostutako hizkuntza irizpideei helegiteak jarri zizkien. Hori jasandako udalei "babes osoa" agertu eta espainiar Estatuko ordezkariaren zein abokatuen jarrera salatzeko mosaiko erraldoia antolatu du igandean Zarautzen bertako EHEk. Mosaikoaz gain, kalejira eta hamaiketakoa ere izango dira.\nZarauzko udalaz gain hizkuntza irizpideak ezarri dituzten gainontzeko herriei babes osoa adierazi eta Carlos Urkijo zein Estatuko abokatuaren "jarrera zapaltzailea" salatzeko, bertako EHEk antolatuta, mosaiko erraldoia egingo da igandean Zarautzen. UEMAn sartu aitzin, Udal gobernuak oposizioko alderdiekin batera (PP salbu) hizkuntza irizpide berriak adostu zituen otsailaren 27an. Irizpide berriek udalak herritarrekin euskara hutsez - hitzez zein idatziz- harremanduko zela jasotzen zuen, besteak beste. Euskarari lehentasuna ematen zitzaion bistan denez.\n"Herritarrekiko tratua nahiz kontratazio publikoak euskaraz egiteak legea urratzen duela argudiatuta" espainiar estatuko abokatuak helegitea jarri dio udalari ordea. Ez da bakarra. Orotara, 36 herri dira jasan dituztenak. Denak ere euskaraz "lasaitasun osoz bizi gaitezen" ahalbidetzeko pausuak eman dituztenak. Ondorioz, "erasoaren dimentsioa oso handia da" zarauztarren ustetan.\nHorren aurrean, hizkuntza irizpideak ezarri dituzten udalei "babes osoa" erakutsi eta Urkijo zein Espainiako abokatuen jarrera salatzeko "ekimen eraikitzaile eta parte hartzailea" antolatu dute. Azaroaren 3an, 11:00etan Zarauzko Munoa Plazan jarri dute hitzordua. Hondartzan mosaiko erraldoi bat osatu ondoren, kalejiran udaletxera joan eta hamaiketakoa eginez borobilduko dute eguna.\n“Euskaraz bizitzen segitzeko eta Euskal Herri euskaldunaren alde borrokatzeko" konpromisoa berretsi eta herritarrak batzera deitu ditu Zarauzko EHEk.


Era berean, 15 armadore baliatu ahal izan dira esperientzia horretaz, beren itsasontzietan gazteak hartuta arrantza sektorean praktikak egiteko, Eusko Jaurlaritzako ITSASORATU beka programaren barruan. Helburua da sektorean gazteen enplegua bultzatzea eta arrantza ontzietako plantilla gaztetzen laguntzea, horren bitartez belaunaldi erreleboa bermatzen laguntzeko. 2016an jarri zen abian, eta harrez gero 83 gaztek eta 70 armadorek parte hartu dute jada programan.\nOinarriko portua Euskal Autonomia Erkidegoan duten arrantza ontzietan egin dute egonaldia, eta bertan eman duten denbora tartea marea baten parekoa izango da, hau da, 20-30 egun ingurukoa. Enpresa onuradunak ikasle bat baino ezin du hartu bere itsasontzian eta prestakuntza egonaldi baterako baino ez, eta egonaldi hori 2019ko bigarren seihilekoan egingo da. Praktikak egiten ari den ikaslearen jarraipena eta tutore lanak egin beharko dira, bai eta azken balorazio txosten bat ere.


Haizea Oses: "Blokeko Kopako senior mailan parte hartzeko gogotsu nengoen" - Arrasate - Goiena.eus\nHaizea Oses: "Blokeko Kopako senior mailan parte hartzeko gogotsu nengoen"\nMaialen Regueiro 2020-05-13 17:50\nMendiko Euskal selekzioko eskalatzailea da Haizea Oses (Arrasate, 2004) eta berrogeialdia nola igaro duen azaldu du elkarrizketa honen bitartez. Eskaladarekin lotutako ariketarik egin ezin duenez, korrika egitera irten izan dela adierazi du arrasatearrak eta 2020rako zituen helburuak ere aipatu ditu.\nNola pasa duzu berrogeialdia?\nEgia esan espero baino hobeto pasa dut berrogeialdia. Ia egunero izaten dut entrenamendua, eta entrenatzen ez dudan egunetan beste gauza batzuk egiteko aprobetxatzen dut. Gainera, eskolan ere nahiko lan dugu egiteko, beraz, ez dut aspertzeko denbora askorik.\nZer egin zenuen kirola egiteko baimena eman zuten lehen egunean?\nZein egutegi egiteko asmoa zeneukan?\nUztailetik aurrera zerbait jokatuko denaren esperantzarik baduzu?\nZein ziren 2020rako zure helburuak?


Lima - Gastronomía Vasca: Escuela de Hostelería Leioa\nLima fruta exotikoa da, oso usaintsua, eta zitrikoen familiakoa. Lima mota ugari daude, baina normalean txikiak eta berdeak edo horiak izaten dira, zapore gozo-garratzekoak, batzuetan baita mingotsekoak ere.\nLimak mami haragitsua du, atal fresko eta zukutsuetan. Normalean ez du hazirik izaten, eta izatekotan, gutxi izaten ditu.\nLimaren %94 ura da. Karbohidratoak ditu, C bitamina ugari, baita magnesioa, potasioa, azido folikoa, azido zitrikoa, flaboideak, olio esentzialak, beta-karotenoa, antioxidatzaileak eta eragin lehorgarriko sustantziak ere.\nLima normalean ez da fruta fresko gisa hartzen, zuku gisa baizik. Sukaldaritzan erabilera asko ditu, eta oso preziatua da sukaldaritza mexikarrean eta asiarrean. Entsaladak gatzozpintzeko edo platerak ontzeko erabiltzen da, baita saltsetan edo pastel eta tartei zaporea emateko ere.\nLima arrain eta itsaskiekin ere erabiltzen da, baita haragietan gehigarri gisa edo edari freskagarri eta alkoholdunak prestatzeko ere. Beste fruta batzuen zaporea indartzeko ere erabilia da, eta modu berean, jeleak, marmeladak, izozkiak eta zurrupakiak egiteko.\nZuntza 2.8 g\nGantz azido monoasegabeak 0.02 g\nGantz azido poliasegabeak 0.06 g\nKaltzioa 13.0 mg\nBurdina 0.2 mg\nZinka 0.11 mg\nA bitamina 1.7 ug\nC bitamina 44.0 g\nAzido folikoa 10.0 ug\nAzukreak 1.9 g\nArkume-arandoi broxeta lakatua\nLima eta gatzezko streusel-a\nLima eta tequila airea\nLimazko gezurrezko bizkotxoa\nMarinatutako Berdel solomoak\nPlater mota: Aperitiboak eta kanapeak, Arraina\nTenperatura: Epela, Hotza\nSukaldaritza mota: Bostgarren gama sukaldaritza, Sukaldaritza mexikarra\nIrabiatutako aagar eta uhaza\nPlater mota: Zukuak, irabiatuak eta freskagarriak\nSoja saltsa siracharekin eta sesamorekin\n"Tacos al pastor" mexikarrak\nSukaldaritza mota: Sukaldaritza mexikarra\nSukaldaritza mota: Sukaldaritza peruarra\nArroz integrala eta tofuzko pokea\nPlater mota: Arrozak, Berdurak eta barazkiak\nTxitxarro marinatua eta baltsamikoa\nPlater mota: Arraina, Berdurak eta barazkiak, Zopak eta Kremak


Kilo bat istorio - Ipuinak - ORDIZIAKO UDALA\nOrdiziako azoka: azoka eta zerbait gehiago\nAmona Agedaren kontuak\nMarik niri kontatu bezala\nOrdiziako azoka: azoka eta zerbait gehiago (Iñaki Murua)\nPatata, porru, leka, letxuga\npiper, tomate, azenario\nbaratxuri eta aza\nkiwi, gerezi, sagar, madari\nmahats eta mahaspasa\nlurrak emanak edertzen digu\nUdaletxeko arkupe dena\nbetea gazta ederrez\nhaien ondoan arkumetxoak\nardi amari negarrez\ntxitak txioka, untxiak mutu\ngu bizitzeko haiek hil behar\nsinestea ez da errez!\nSalmahai atzean muxu gorridun\nhirurogeina urte pasata\nkosta tente egotea\ngorputz sendoa eta zaildua\neskua babaz betea\nnekez ari den nekazaria\nda baserritar maitea.\nBaina bai pozik jaisten direla\nbati muxua, besteak aupa:\ngaur ere etorri zera?\nNoski (azoka aitzakia da)\nkontu batzuk esatera,\nbizitza pixkat gozatu asmoz\nlagun zaharrrekin batera!\nGaur egun denek Ordiziako azoka esaten dute, baita nire iloba Kattalinek ere. Txikia izan arren, nere lamiatxoak asko daki. Badaki, esate baterako, azoka hitza arabieratik datorrela, zoco hitzetik nonbait. Zeinek esan, ezta? Nik, berriz, Bilaprankako perie esan izan dut, eta perie hitza latineko feriatik omen dator, eta nik hala esaten jarraituko dut. Bai, nik Ordiziko perie izugarri maite dut. Urteetan joan izan naiz eta oraindik ere joaten naiz ahal dudan guztietan.\nMakina bat lan egin behar izan dut aurretik. Baratzean barazkiak landatu —letxugak, azelgak, azak, porruak, patatak—, gero hauek bildu, garbitu… Oiloei eta oilaskoei jana eman, arrautzak kontuz-kontuz jaso… Untxiei ere jana eman eta, eta… Bukaezina! Eta ni bezalaxe hamaika emakume aritu izan da lan eta lan!\nGaur egun autoak dauzkagu, baina garai batean halakorik ez, eta astoa edo behorra majo kargatuta jaisten ginen baserrietatik gure produktuak perian saltzera. Nik Ordiziako plaza estalita ezagutu dut, baina nire ama Joxepak estali gabe ezagutu zuen eta makina bat aldiz erabat bustita eta hotzak akabatzen itzultzen zen baserrira. Inguruko herrietatik ere etortzen zen jendea trenez, saskiak besapean hartuta. Lan asko egin behar izaten genuen, baina hala ere pozik. Kalera jaisteko eta jendarekin kontu batzuk esateko aukera ezin hobea zen guretzat asteazkeneroko perie. Lagunarte ederrean egoten ginen, bai horixe! Gizonezkoak ere bai, noski, baina haiek ganadu, arkume edo txerri artean, edo taberna inguruan!\nMari (Patxi Zubizarreta)\nAitona Peru artzaina da. Berak esaten du artzain izan denak sekula ez diola uzten artzain izateari, horretan ez dagoela erretiroa hartzerik.\nNi, berriz, kalekumea naiz. Horrexegatik atsegin dut aitona-amonen baserrira joatea, haiei laguntzea, haien istorioak eta kantuak entzutea.\n- Hara, hara, badator gure Kattalingorri! —esaten du aitonak ni ikustean.\nKattalingorri esaten dit bai, hau da, amona mantangorri. Baina amonak Lamia esaten dit, edo Nere lamiatxoa. Sobra ere, ahate hankak dituzten emakumeak dira lamiak, emakume eder eta ile horiak. Urrezko orrazia omen daukate eta erreka bazterrean aritzen dira, orraztu eta orraztu.\nAitona Peruk eta amona Agedak gauza gehiago ere kontatzen didate, eta nik ere gaur badut zer kontatua, baina lehenago sekretua gordeko duzuela agindu behar didazue. Bai: Marabara, maraberi, kontakatilu hiztuna bertan hil bedi.\nEgun batean, aitona-amonenean asteburu pasa nengoela, ni bakarrik geratu nintzen artaldea zaintzen. Baina baserrira jaisteko orduan, hasi naiz ardiak kontatzen eta bat falta ez zait ba…! Berriz ere kontatu nituen, baina bat falta! Hau komeria! Nire larri hartan, Bixkor txakurra artaldearekin utzi, eta bila hasi nintzen. Azkenean, Murumendi aldean, hara non marraka bat entzun nuen…\nEz dakit, ipuinean bezala, “Beeertan goxo, beeertan goxo” esaten ote zuen, baina hotsa kobazulo batetik ateratzen zen, eta ni hara jaitsi nintzen. Ezkutuka hurbildu nintzen, isilka, eta goru batekin ehuna egiten ari zen emakume eder bat ikusi nuen, ardia oinetan zeukala. Txora-txora eginda geratu nintzen, baina haren esanak are txoratuago utzi ninduen:\n- Aizan, honaino etorrita, ez al dun sartu behar?\nEskerrak aitonaren ipuinak ezagutzen nituen, bestela ez bainuen jakingo emakume hura Mari zela, Anboton, Aizkorrin, Murumendin edo Txindokin bizi den Mari jainkosa.\n- Nik, zera… Ni, ba… -atera zitzaidan, totelka-. Ardi hori nirea, zera, aitonarena dun -zorionez, ipuinen bitartez banekien Mariri hika zuzendu behar zaiola; bestela bertan harrapatzen zaitu.\n- Bazakinat, bazakinat. Tira, hator hona. Halaxe ezagutu nuen Mari, halaxe jakin nuen gaur egun baztertu samar sentitzen dela, ahaztu samar.\n- Usurbe mendian antena jarri zutenetik, jendea begiak erre beharrean egoten dun telebistaren aurrean, pantailatik begirik kendu gabe. Eta asko eta asko ez ditun gai ingurumarira begiratzeko ere.\nMarik eskutik heldu zidan kanpora joateko, eta nik ardiari heldu nion. Baina ardia eta biok atzeraka irten ginen, bestela ezin baita Marirenetik atera. Eta hango ikusmira benetan aparta iruditu zitzaidan: Aizkorri, Aralar, Ernio eta Ordizia bera ere!! Zoragarria benetan.\nEta harrezkero, aitona-amonei bezala, tarteka Mariri ere egiten diot bisita. Eta haren ahotik Ordiziari buruzko hamaika kontu dakit. Berak ia dena baitaki. Harrezkero Bertangoxo deitzen diot ardiari. Eta ni ere halaxe sentitzen naiz paraje horretan: bertan goxo, bertan ezin goxoago… Baina ez ahaztu, hau guztia sekretua da, sekretu supersekretua: Marabara, maraberi, kontakatilu hiztuna bertan hil bedi.\nPertsonaia ezkutua (Patxi Zubizarreta)\nErraz esaten da: orain dela 500 urte baino gehiago jaio nintzen Ordizian, 1508an. Seguru asko egin zidaten estatuari esker ezagutuko nauzue. Hori dela eta, batzuek santu beltza esan izan didate, baina ni ez nintzen ez santu ez beltz, abenturazale eta bidaiari amorratua baizik. Beharbada estatua ere horrexegatik mugituko zuten hainbeste: tren geltokiaren aldamenean, plazan, Zabale pareko bidegurutzean aspaldian…\nHaurtzaroa Ordizian igaro nuen. Batzuetan Oria erreka handituta etortzen zen eta gogoan dut azokara etortzen ziren baserritar batzuek, hainbeste ur ikusita, nola pentsatzen zuten itsasoaren aurrean zeudela. Baina nik banekien ibaia zela, eta itsasoraino zihoala, Oriora hain zuzen ere, eta nik egurrezko itsasontzi txikiak egiten nituen urak haraino eraman zitzan. Eta banekien, era berean, tarteka herrian agertzen ziren kaioak eta itsas txoriak handixe etortzen zirela, itsasoa gaiztotuta zegoelako edo han ekaitza zelako. Nik esne zopak botatzen nizkien, eta marinela izango nintzela egiten nuen amets, esploratzailea, nabigatzailea. Egin kontu Elkano getariarrak munduari lehenengo aldiz bira egitea lortu zuenean, nik 13 urte nituela… Baina ezin egurrezko itsasontziak egitearekin etsi. Familia aberatsean jaio nintzen, gure aita Ordiziako alkate ere izan zen, eta kanpora bidali ninduten ikastera: latina, filosofia, gramatika eta, batez ere, matematikak. Serio demonio ikasi nuen eta, azkenean, Indonesiarano joatea lortu nuen, hain zuzen ere Elkanorekin, Espezien Uharteak esaten dieten lekuraino, Moluketaraino.\nNabigatzaile izatea lortu nuen, hortaz. Baina aita ere izan nintzen, han alaba bat izan bainuen. Militarra ere izan nintzen, Portugalen kontrako borroketan, eta azkenean Mexikon fraile sartu nintzen, azteken artean kristautasuna zabaldu nahian. Hala ere, Espainiako erregeak Filipinetarako espedizio batean parte hartzeko eskatu zidan eta hara ere joan nintzen. Itsasbide berri bat asmatu nuen handik Mexikora itzultzeko eta horrek eragin handia izan zuen orduko merkataritzan.\nNire bizialdian gorriak eta beltzak ikusi nituenez, alabak abentura haiek kontatzeko eskatzen zidan, batez ere, ur faltan, itsasoan gure gernua edan behar izan genuenekoa… Azkenean, leher eginda eta nire jaioterria gogoan, Mexikon hil nintzen, itsas bazterrean dagoen Acapulco hirian, 1568an.\nEgia esan, orain dela 500 urte, horren baliabide gutxirekin, harrigarria da ikustea munduan zehar zer nolako bidaiak egiteko gauza izan ginen. Eta ni harrituta eta eskertuta nago herritarrok kale bati nire izena eskaini izanagatik, eta, duela gutxi, egin dizkidazuen omenaldiengatik. Agurtu aurretik, nire esker ona filipeneraz adierazi nahi nizueke: Salamat!!!\nDuela 500 urte, gaur egun Ordizia izenarekin ezagutzen dugun herria, gertaera izugarri baten kokalekua izan zen. Martxoaren 18a zen, osteguna. Herriko biztanleak eguneroko lanetan zebiltzala, ustekabean kanpaien soinu zaratatsua entzun zen, herritar guztiak estu eta larri jarri zituena. Zer gertatzen ote zen? Bai keak bai erre usainak agudo zabaldu zuten arrazoia: sute beldurgarri batek hartu zuen herria. Eta jendearen oihuak eta garrasiak edonon, animalien zalapartak bazter guztietan…\nHurrengo egunean herriak agertu zuen itxura ikazkin baten txondor ketsuarena zen: dena kiskalita zegoen, pertsona eta animalia asko hilda… Hura zoritxarra eta zorigaiztoa! Egoera larri hartan, Villafranca handik eta hemendik laguntza jasotzen hasi zen, Zumaiako batzarretik esaterako.\nBaina laguntza nagusiena Gaztelako erreginarengandik jaso zuen. Erregina honek Juana izena zuen -Juana la loca ezizenez ezagunagoa- eta nik ez dakit benetan erotuta zegoen ala ez; baina herriari, behinik behin, mesede galanta egin zion: orain dela 500 urte, asteazkenero, merkatu librea -zergarik gabea- egiteko errege baimena eman zion herriari. Ordiziako azoka bazter guztietan egin zen ezaguna eta, horri esker, bai bertako jendeak bai kanpokoak Ordiziako azokan beren produktuak saltzeko eta erosteko aukera paregabea izan zuen. Mende batzuk geroago, trena iristeak bultzada handia eman zion azokari. Astero-astero, urteak joan urteak etorri, azokak bizirik iraun du gaur arte. Horrela jarrai dezala urte askoan!”.\nBertangoxo (Joxe Arratibel)\nBehin batez, aitona Peruren aitonaren aitonak atera zuen artaldea larrera, eta ardiei esan zien: ‘Larre ona daukezue gaur. Nahikoa jandakon, etorri etxea’. Baina ardiak iluntzean itzuli zirenean, artzainari aitortu zioten ez zutela batere belarrik jan. ‘Jaten hasten giñen bakoitzen, belarrak esaten ziun: Aurrera ta goxogo, aurrera ta goxogo… Ta egun guztin ibili ta ibili gu, ta ezertxore jan ez’.\nAitona Peruren aitonaren aitonak, orduan, esan zien: ‘Hurrena hoi esaten baldin baizue, zuek Bertan goxo esan, ta bertan geatu nahikoa jan arte’. Eta hurrengo egunean belarra Aurrera ta goxogo, aurrera ta goxogo… esaka hasi zitzaienean, ardiek Bertan goxo erantzun zioten. Eta iluntzean bapo janda itzuli ziren etxera.\nBeharbada ez duzue jakingo, baina sekretua gordeko duzuela agintzen baldin badidazue, kontutxo bat esango dizuet: Marabara, maraberi, kontakatilu hiztuna bertan hil bedi.\n- Hara: garai batean, gauza guztiek zekiten hizketan: belarrak, sasiak, arbolak, animaliek ere bai. Goroldioak ez beste guztiek. Baina gauza guztiak hari erakusteko bildu zirenean, mutututa geratu omen ziren. Eta harrezkero ez dute hizketan egiten.\nHala ere, batzuen ustez, oraindik ere belarra eta ardiak hizketan aritzen dira. Ardiak larrera ateratzen direnean, Aurrera ta goxogo, aurrera ta goxogo… esaten omen die belarrak, eta guk ardiak beeka aditzen ditugun arren, berez, Bertan goxo erantzuten omen dute.\nEta gogoratzen al zarete Mari jainkosarengana eraman ninduen ardi galduaz? Gogoan al duzue jarri nion izena? Asmatu duzue: Bertangoxo. Bai, Bertangoxo, behin baino gehiagotan galdu zaidan ardi bihurria…\nMurumendiko Mari (Joxe Miel Barandiaran)\nNoizbait ere gora begiratu, eta zeruan suzko bola bat edo sugarrezko igitai moduko bat ikusten baldin baduzu, batzuetan kazkabar edo harri erauntsiekin batera, Mari ikusi duzu, Mari jainkosa, Mari Muruko.\nEmakume eder baten tankeran ere agertu ohi da, batzuetan goruarekin, bestetzuetan kobazulo atarian ilea orrazten. Eta halaxe agertu zitzaion noizbait ere Beasaingo Muruguene baserriko semeari. Ezkondu ere egin ziren, eta zazpi seme-alaba izan zituzten, baina Mari ez zen elizara joaten eta ez zituen seme-alabak bataiatu nahi.\nEgun batean, Mariren senarrak neska-mutikoak gurdi batera igo, Mari gurdiari sokaz lotu, eta elizarantz abiatu ziren. Baina gertatu zen, gertatu, bat-batean Mari sugarrez inguratu zela, soka erre egin zela, eta emakumeak aldameneko haitz batera salto egin zuela.\nHarri gainean oinatza utzita, su eta fu, Murumendira joan zen hegan. ‘Zazpi umeak zerurako, ni Mururako! Muruguenen ez da sekula gaixo edo elbarririk faltako!’, hots egin omen zuen.\nEta noizbait ere gora begiratu, eta zeruan suzko bola bat edo sugarrezko igitai moduko bat ikusten baldin baduzu, batzuetan kazkabar edo harri erauntsiekin batera, Mari ikusi duzu, Mari jainkosa, Mari Muruko.\nJoxe Miel Barandiaranen kontaketaren moldaketa (Euskal Herriaren mitologia)


Eap - interneten eguna: Antolatutako jardunaldi buruzko datuen pribatutasuna\nInterneten eguna: Antolatutako jardunaldi buruzko datuen pribatutasuna\nHilaren 17an burutuko da maiatzaren inapek antolatutako jardunaldi batean batera, ogasun eta herri administrazio ministerioak eta INAP ospatzeko Internet egunaren ardatza izanen da. oinarrizko datuen pribatutasuna.\nDatorren maiatzaren 17an ospatuko da Interneten nazioarteko eguna , eta horregatik, maiatzaren 17an aste horretan hainbat lotutako gertaera ospatzen dira eta horien eragina Internet egunero gure egunerokoan.\nAurten DTIC sailarekin lankidetzan, INAP, jardunaldi bat egin du biltzarrean, besteak beste, bereziki interesgarria da plana Transformazio Digitala estatuko administrazio orokorrean eta datuen pribatutasuna, alde batetik, eta sare sozialen jazarpena, adin txikikoak eta datuen bestalde.\nEkitaldian parte hartuko dute, besteak beste, IKT zuzendariak, datuak babesteko espainiako agentziako zuzendariak, nafarroako administrazio publikoaren institutuko Zuzendari-zerrenda eta arlo horretan adituak.\nEkitaldiari buruzko informazio gehiago eta bere izen-ematea


BIC Bizkaia Ezkerraldeko startup, DifferEngin, BIOK erronkaren azken-aurreko etapan hautatu diren hiru enpresetako bat izan da. - Up Euskadi\nNolakoa ari da izaten zuen ibilbidea BIC Bizkaia Ezkerraldean?\nDatozen sei hilabeteetan, erakundeko I+G taldearekin batera, benetako proiektu pilotu bat garatuko duzue planteatu duzuen soluzio bakoitzeko. Zer daukazue pentsatuta?\nCABB izenekoa ur-sarearen hobekuntza- eta eraginkortasun-prozesuan. Erregistratu Gabeko Uraren baimendutako kontsumoak neurtu eta horien kudeaketa optimizatzeko erronka planteatzen du. Horregatik, DifferEnginek bere esperientzia eta know how eskaintzen du IoT gailuen garapenean, erabilera eta ureztatze- eta sute-ahoetan kontsumitutako emaria monitorizatzeko.\nZertan datza programa hau eta zertan lagun zaitzakete?\nPrograma honetan POC (proof of concept) bat egiten da, CABBren beharrei berariazko irtenbide bat balioztatzeko. Horrela, teknologia balioztatzen da eta CABBren hornitzaile teknologikoa izateko aukera zabaltzen da.\nZertan laguntzen dizuete horrelako erronkek?\nHorrelako erronkei esker, ikusgaitasun handiagoa eta enpresa eta partzuergo handietan azkar sartzeko aukera lortzen dugu.


Bost udalek 430.000 euro bideratuko dituzte - Deia\nKoronabirusak eragindako "makalalditik lehenbailehen ateratzeko" helburua du nagusi Lea-Artibaiko EAJk\n– i. fradua 29.04.2020 | 00:13\nMArkina-Xemein – "Lehentasun nagusia osasun eta ekonomia aldetik bizi dugun makalaldi honetatik lehenbailehen atera-tzea da". Eta etorkizun hurbilenerako jomuga nagusia hau izanik, Lea-Artibaiko Euzko Alderdi Jeltzaleak kudeatzen dituen bost udalerrik 430.000 euroko diru partida sortuko dute covid-19ak "eragindako egoera txikiagotzeko", eta krisialditik ahalik eta arinen irtetzeko. Tankera honetako partida "beharrezko-tzat" jota, Etxebarriako (25.000 euro), Ispasterko (22.000 euro), Lekeitioko (220.000 euro), Markina-Xemeingo (150.000 euro) eta Mendexako (13.000 euro) Udalek guztira 430.000 euroko diru partida sortuko dute, besteak beste "alarma egoeraren ondorioz egoeralarrian dauden herritarrei eta jarduera eten behar izan duten denda, ostalaritza eta autonomoei laguntzeko".\nEskualdeko EAJren iturriek azaldu dutenez, "alderdi bezala lehentasuna pertsonak dira eta horretarako gizarte larrialdian dauden pertsonei laguntzeko, Udalek baliabide ekonomiko nahikoak ipini eta aurrerantzean ere beharrezko pausoak emango dituzte". Eta gordetako diruarekin laguntza eskaintzeko prestutasuna agertu dute alderdiko bozeramaileek, bai bizilagunei eta baita inguruko enpresei behar duten laguntza emateko, eskualde mailakoa tankera hartuko duen ekimenean. "Itzuli beharrik gabeko diru-laguntza partida, udalerri horietan egoitza fiskala duten txikizkako merkataritza, ostalari eta zerbitzu-enpresei zuzendutako" laguntzak izango direla aurreratu dute.\nEta, horrez gain, "tokiko merkataritzan eta ostalaritzan kontsumoa sustatzeko kanpainak (merkatari elkarteekin elkarlanean) eta hurbileko turismoa sustatzeko eta erakartzeko kanpainak ere burutuko dira", jeltzaleek gaineratu dutenez. Bada, eskualdeko bost Udalek egungo egoeratik ateratzeko beharrezkoak izan litezkeen "baliabide ekonomiko nahikoak ipini eta aurrerantzean ere beharrezko pausoak emango" dituztela adierazi dute.\nKoronabirusak sortu duen egoeraren aurrean, Lea-Artibaiko herritarrek "duten jarrera eskertu eta zoriondu nahiko genuke, eta bereziki boluntario lanetan, osasun arloan, esparru sozio-sanitarioan, oinarrizkozerbitzuetan eta segurtasun arloan lan egiten dutenena. Denok batera,elkarrekin, lortu dugu", gaineratu dutenaren arabera.\nHiru multzotan Lea-Artibaiko udalerrien artean, Lekeitioren kasua da adierazgarriena. 220.000 euroko aurrekontu-partida ezarrita, hiru multzotan osatutako neurriak hartuko direla ezagutarazi dute, merkataritzarako, ostalaritzarako eta zerbitzu-enpresei bideratuta, eskualdeko herriekin koordinatuta eta elkarlanean. Garapen Agentzia sektore horien eskura jarri da, beste administrazio batzuen laguntzak tramitatzen lagun-tzeko tresna gisa. Bigarren multzo bat, aurretik aipatutakosektoreen ekonomia-jarduera zergapetzen duten udal-zergetatik salbuestea edo hobaritzea izango da, eta, azkenik, hirugarren atalari dagokionez, tokiko merkataritzan eta ostalaritzan kontsumoa sustatzeko kanpainetan gauzatuko da, egoera hau bukatutakoan barne-turismoa sustatzeko.


Emetutako arrain ar gehiago euskal kostan - Zientzia Kaiera\nEmetze-fenomenoa euskal kostaldean zabalduta dagoela berretsi dute UPV/EHUko ikertzaileek\nGernikan, Arriluzen, Santurtzin, Plentzian, Ondarroan, Deban eta Pasaian, estuarioetako arrain arrek emetzearen zantzuak dituztela ikusi dute UPV/EHUko Biologia Zelularra Ingurumen Toxikologian taldeko kideek. Aurkikuntza Urdaibain egin zuten 2007/08 urteetan, eta orain berretsi dute beste hainbat estuariotan ere gertatzen dela. Emetzearen eragileak estrogenoaren antzera jokatzen duten kutsatzaileak dira, eta, besteak beste, arrain arrek obozitoak -heldu gabeko obuluak- garatzea eragiten dute.\nIrudia: Lazuna (Mugil cephalus).\nLazunak izan dituzte aztergai UPV/EHUko Biologia Zelularra Ingurumen Toxikologian taldeko ikertzaileek, eta, guztira, sei gunetako arrainak aztertu dituzte: Arriluze eta Gernika 2007-2008an, eta Santurtzi, Plentzia, Ondarroa, Deba eta Pasaia, harrezkero. Neurri handiagoan edo txikiagoan, estuario guztietan ikusi dute arrain arren emetzea, bai arrainen gonaden ezaugarrietan, bai eta zenbait markatzaile molekularren bidez ere. Ikerketa-taldearen zuzendari Miren P. Cajaravilleren esanean, emaitzek agerian uzten dute “disrupzio endokrinoa hedatuta dagoela gure estuarioetan, eta horrek esan nahi du arazo bat dugula hor kutsatzaileekin, beste herrialde batzuetan detektatu duten bezala”.\nHain zuzen ere, azaleratzen ari diren kutsatzaileen taldeko batzuk dira euskal kostaldeko arrain arren emetzearen eragileak. Disruptibo endokrinoen taldea osatzen dute. Kimikoki oso desberdinak dira, baina antzeko eragina dute denek: hormonekin interakzioan jarduten dute, hormonen oreka apurtzen dute organismoan, eta gai dira organismoak emetzeko edo artzeko. Kutsatzaile azaleratu berriak izaki, ezer gutxi dakigu oraindik ingurunean eta ekosistemetan duten eraginari buruz. Hori dela eta, Cajaravillek nabarmendu duenez, “guk lortutako emaitzak garrantzitsuak dira, ikusteko zein mailatan dauden kutsatzaile horiek gure estuarioetan eta ibaietan, eta zer efektu dituzten, eta, horren arabera, neurriak hartu ahal izateko, bai uretara iristea saihesteko, bai konposatu horiek arautzeko araudiak sortzeko”.\nIzan ere, duten eraginaren ikuspegitik azaleratu berriak diren arren, erabilera arrunteko produktuak dira disruptibo endokrinoen iturria: plastifikatzaileak, pestizidak, pilula antisorgailuak, perfumeak eta detergenteak, nagusiki.\nBatzuk hirietako hondakin-uretako araztegien garbiketa-sistemei iskin eginda iristen dira uretara, beste batzuk industria- edo nekazaritza-jardueraren ondorioz. Urdaibaiko Biosferaren Erreserban, esaterako, “gure hipotesi nagusia da ur-araztegitik datozela, -dio Cajaravillek-; aztertu genuen lehenengo lekua da, eta kutsatzaile azaleratu berrien maila altuena duen lekua izaten segitzen du, alde handiarekin”.\nEdonola ere, aztertutako estuario guztietan aurkitu dituzte lazun arren emetzearen frogak UPV/EHUko ikertzaileek. Sei estuarioetatik hirutan (Gernikan, Pasaian eta Deban) arrain intersexualak aurkitu dituzte, hau da, testikuluetan heldu gabeko obuluak zituzten aleak,tokiaren arabera, jasotako lazunen % 12 eta % 64 artean. Horrez gain, estuario guztietan eman dute positibo emetzearen bi adierazle molekular nagusiek: ar gehienek (% 60 eta 91 artean) bitelogenina proteina zuten gibelean (berez emeek bakarrik adierazten duten proteina bat), eta, garunean, berriz, Cyp19a1baromatasa kodetzen duen genearen adierazpen-maila handia zuten; estrogenoen sintesian parte hartzen du proteina horrek, eta emetzearen adierazle ona da arren garunean adieraztea.\nArrain-populazioetan emetzearen adierazle biologikoak neurtzearekin batera, lagindutako guneen analisi kimikoa egin dute ikertzaileek: “kimikari analitikoekin batera egin dugu lan denbora osoan, eta leku bakoitza ikuspegi kimikotik eta ikuspegi biologikotik karakterizatu dugu” azpimarratu du Cajaravillek. 2007/08ko kanpainan, CSICen Ingurumen Diagnostikoko eta Uraren Ikerketa Institutuko kimikariekin, eta, ordutik aurrera, UPV/EHUko Kimika Analitikoaren Saileko lankideekin egin dute lan. “Hau oso garrantzitsua da -nabarmendu du-; izan ere, horri esker, frogatu dugu ez bakarrik arrainen emetzearen adierazle biologiko garbiak existitzen direla, baizik eta, aldi berean, neurtu dugu toki bakoitzean zein diren han dauden kutsatzaile azaleratu berriak eta zer kontzentraziotan dauden, eta egiaztatu ahal izan dugu korrelazioa dagoela haien presentziaren eta emetze-fenomenoaren artean”. Arrainen behazun-laginetan neurtu dituzte kutsatzaileak, eta, Cajaravilleren esanean, aurkitutako korrelazioak erakusten du kutsatzaileak direla arrain arren emetzearen eragileak.\nIntersex condition and molecular markers of endocrine disruption in relation with burdens of emerging pollutants in thicklip grey mullets (Chelonlabrosus) from Basque estuaries (South-EastBayofBiscay). C. Bizarro, O. Ros, A. Vallejo, A. Prieto, N. Etxebarria, M.P. Cajaraville, M. Ortiz-Zarragoitia. MarineEnvironmentalResearch In Press, Availableonline 5 November 2013.\nEndocrine disruption in thicklip grey mullet (Chelonlabrosus) from the Urdaibai BiosphereReserve (BayofBiscay, Southwestern Europe). Eunate Puy-Azurmendi, Maren Ortiz-Zarragoitia, Marta Villagrasa, Marina Kuster, Pilar Aragón, Julia Atienza, Rosa Puchades, Angel Maquieira, Carmen Domínguez , Miren López de Alda,DeniseFernandes, CintaPorte, Josep M. Bayona, DamiàBarceló, Miren P. Cajaraville. Science of the Total Environment 443 (2013) 233–244.\nArgitalpen-data: 2014/03/31 · Atala: Dibulgazioa, EHUko ikerketa\nUraren feminizazioa, gizakien kontua – Zientzia Kaiera\n[…] Katetik tiratzea edo harraskan behera produktuak botatzea keinu azkar eta eraginkorrak dira eta, modu horretan, sortzen ditugun hondakinak berehala paretik kentzen ditugu. Hala ere, noizbait pentsatu al duzu non bukatzen duten hondakin horiek? Inguruko itsasora eta ibaietara joaten dira […]


Aranzadi Zientzia Elkarteko herpetologia saila | Aranzadi — Zientzia elkartea\nAnfibioak eta narrastiak ornodun talde mehatxatuenak izan arren, gutxien ikertzen direnak dira. Bizi diren habitatekiko menpekotasun handia dute biek, eta, beraz, kutsadurak, espezie exotikoek eta klima-aldaketak bereziki eragiten diete.\nIkerketa lerroek portaeraren ekologia eta erantzun immunitarioa dute ardatz modura, antropizatutako habitatei loturik: agrokimikoen, baso-landaketa aloktonoen, klima aldaketaren eta ingurune urbanoen eragina aztertuz.\nAnfibio eta narrastien prospekzioak eta inbentarioak egitea beharrezkoa da bazkide eta kolaboratzaileen laguntzaz. Habitataren kudeaketa, jarraipena eta populazioaren kontserbazio-egoeraren azterketa ere egiten dugu.\nAnfibio eta narrastien ekologia ebolutiboaren eta kontserbazioaren biologiaren ikerketa zientifikoa.\nMehatxupean dauden populazioen kontserbazio egoeraren jarraipena eta kudeaketa lanak.\nEkologia ebolutiboaren eta kontserbazioaren biologiaren testuinguruan difusio, dibulgazioa eta formazio zientifikoa, eskola mailatik hasi eta maila profesionaleraino.\nHerpetologia sailean adituak ditugu zuri laguntzeko\nLaborategi naturala eskolan bertan\nHerpetologia sailean praktikak egin nahi al dituzu?\nEuskal Herriko lehen argitalpen herpetologikoak\nAranzadi Zientzia Elkartea sortu eta gutxira, elkarte hori osatzen zuten sailak oraindik ondo zehaztu gabe zeudenean, Federico Puente Amestoyk herpetofaunari buruzko lehen artikuluak argitaratu zituen Natur Zientziak Munibe sortu zuten buletinetan.\nLehen azterketa herpetologikoak Aranzadi Zientzia Elkartean\n60ko hamarkadan Herpetologia Bilduma sortu zen, baina ale gehienak 80ko hamarkadan bildu ziren. Gaur egun 5.000 ale baino gehiagok osatzen dute bilduma.\nAraba, Bizkaia eta Gipuzkoako isurketa kontinentalen atlasen argitalpena\nEuskal Herriko Isurketa Atlasak Aranzadiko Isurketa saileko kideek egindako lana biltzen zuen obra izan zen. Argitalpen hau, urteetan zehar, euskal herpetologiaren arloko lan erreferentetzat hartu da.\nNafarroako anfibioak eta narrastiak banatzeko atlasaren argitalpena\nNafarroako anfibioak eta narrastiak banatzeko atlasa Aranzadiko Isurketa Departamentuko kideek egindako lana biltzeko obra izan zen. Argitalpen hau, urteetan zehar, Nafarroako herpetologiaren arloko lan erreferentetzat hartu izan da.\nArriskuan dauden Espezieen Euskadiko Katalogoaren argitalpena\nLehen aldiz sartzen dira anfibioak eta narrastiak, eta espezie horiei buruzko ezagutza handitzen laguntzen dute. Horrela, Aranzadik espezie batzuen epe luzerako jarraipen-planak hasi zituen, hala nola igel arina eta hegoaldeko igela.\nArriskuan dauden Espezieen Nafarroako Katalogoaren argitalpena\nLehen aldiz sartzen dira anfibioak eta narrastiak, eta espezie horiei buruzko ezagutza handitzen laguntzen dute. Horrela, Aranzadik espezie batzuen epe luzerako jarraipen-planak hasi zituen, hala nolabaso igel jauzkaria eta hegoaldeko igela.\nHerpetologiaren IX. Kongresu Luso-Espainiarra Donostian\nLehen aldiz, Herpetologiaren Luso-Espainiarra Biltzarra egin zen Euskadin, orain arteko bertaratuen kopururik handienarekin, eta erakundeen eta bertaratuen balorazio orokorra oso positiboa izan zen.\nMarine Turtles of the North East Atlantic Conference ospakizuna\nItsas dortokek Ozeano Atlantikoaren iparraldean duten egoera delikatua ezagutzeko balio izan zuen saioa. Bertaratutakoek egindako ekarpenetatik Munibe Monographs Nature Series liburuaren lehen liburukia sortu zen.\n"Lactidoserieseko seinale kimikoen eta bisualen bilakaera" tesiaren defentsa\nLanaren interesa portaeraren ekologian eta sexu-komunikazioan edo harraparien detekzioan inplikatutako seinaleen bilakaeran oinarritu zen. Egilea: Carlos Cabido\n“Ebro ibarrean Europako apoarmatuen banaketa, habitata eta populazio-datuak” tesiaren defentsa\nEuropako apoarmatuaren Ebro Garaiko populazioak kontserbatzera bideratutako tresnak ebaluatu ziren, Euskadin zein Nafarroan mehatxupean zeudenak. Egilea: Aitor Valdeón\nApo pintatu iberiar mediterraneoaren ahalmen inbaditzailearen eskala anitzeko analisia 'tesiaren defentsa\nApo pintatu iberiar mediterraneoaren ahalmen inbaditzailea osatzen duten faktore nagusien eskala anitzeko azterketa bat garatu zen, XIX. mendearen amaieran Frantziako hego-ekialdean sartutako espeziea. Egilea: Olatz San Sebastián\n"Habitat antropizatuak: eboluzioaren eta kontserbazioaren ondorioak" tesiaren defentsa\nHabitat antropizatu berriek herpetofaunan dituzten ondorioetan oinarritu zen, batez ere espezie exotiko, pinudi eta eukaliptalen baso-landaketetan. Egilea: Maider Iglesias\nAlbistea Nolako herria, halako natura ezagutza 2022eko ekainaren 30a Albiste guztiak


Iritzia - Urola Kostako Hitza : Urola Kostako Hitza\nOroitz Segurola Olaizola\nSistiagako bizilagunok itxita dugu etxera joateko bidea\nDuela bost hilabete erori zen Azpeitiko Sistiaga erreka eta Kukuherri arteko bidea, eta ordutik etxera joateko bidea itxita dutela salatu dute Sistiagako bizilagunek. Arazo hori konpontzeko bitartekoak jartzeko eskatuz, honako mezu hau bidali du Oroitz Segurolak.\nUrola Bizirik natur taldeak azpimarratu du egun mahai gainean dagoen Capital Energy enpresaren proiektuak "alderdi grisak" dituela eta aerosorgailuen eraikuntzak "ezer gutxi aldatuko" duela errealitatea. Hona hemen erredakziora bidali duen gutuna:\nOgrue, zuzen eta garbi\nIñaki Segurolaren heriotzaren harira, honako gutun hau idatzi du Eneritz Albizu Lizaso Azpeitiko Udaleko Kultura eta Euskara batzordeburuak.\nNola erantzun galdera zientifikoei\nTristura eta amorrrua\nOinatz animalista elkartea\nGutuna: "Ez ditzagun begiak itxi"\nAzpeitiko Oinatz animalista elkartearen gutuna.\nTomasa Kerejeta Garmendiaren etxekoak\nDenon arteko zaintza; mila esker, denoi!\nDuela astebete hil zen Tomasa Kerejeta Garmendiaren etxekoek honako gutun hau bidali dute Urola Kostako Hitzara, amaren gaixotasun prozesuan jasotako babesa eskertzeko.\nLuis Juaristi (Urola Bizirik taldeko kidea)\nLuis Juaristi Urola Bizirik natur taldeko kideak honako gutun hau idatzi du Urola ibaian ikus daitekeen plastiko pilaz kezkatuta. Herritarrei nahiz erakundeei gaiaz kontzientzia hartzeko deia egin die hark.\nOrioko Xaltxerak, Zarauzko Bilgune Feminista, Zarauzko Morroxkak, Getariako Mariñak, Oneka, Zumaiako Malen Etxea eta Zumaiako Mugimendu Feminista.\nGutuna: "Erasorik ez, erantzunik gabe!"\nJoan den ostiralean, Orion izandako eraso matxista "oso larri" baten berri eman zuten Xaltxerek, eta orain, mobilizatzera dei eginez, honako gutuna plazaratu dute eskualdeko beste hainbat talde feministekin batera:\nAitor Unanuek artikulu hau idatzi du, atzo Azpeitian danborra jotzen irten zen taldearen gainean.\nZein da gure etorkizuna?\nSara Etxabe, Martxel Aldai eta Aritz Etxabe\nDagoena onartu edo borrokara batu\nAhurra guraso elkartea\nAizarnarrek eskola kirolik ez?\nAizarnako eskolako ikasleek Zestoako ikasleekin egin izan dituzte eskola kiroleko jarduerak, baina aurrerantzean ez dute horretarako aukerarik izango. Izan ere, ez dute burbuila berekoak ez diren haurrak eskola kirolean elkarrekin aritzeko baimenik eman erakundeek. Hori dela eta, gutuna kaleratu du Aizarnako Ahurra guraso elkarteak.\nGutuna: Getariako Salbatore Abesbatzaren balorazioa bere mendeurreneko urteaz\n2021eko gazi gozoak izan dituzte hizpide abesbatzakoek, eta 2022ra begira ere jarri dira.\nOsasuna ala kontrola\nEgoitzako senide taldea\nEgoitzako arazoak: demagogia?\nSan Jose egoitzako senide taldeak gutuna bidali du Urola Kostako Hitzara, Maxixatzen komunikabideak abenduko aldizkarian egoitzari buruz kaleratu duen erreportajearen harira. Hona hemen idatzia osorik:\nZergatik daude oraindik hainbeste indarkeria matxista kasu?\nAmalia, Anttoni eta Antoñita\nZumaiako guraso batzuk\nGutuna: Ireki ditzagun begiak\nKezkatuta gauden guraso batzuk gara, eta azken aldian Zumaian izan diren gertakari tamalgarriei buruz hausnarketa bultzatu nahiko genuke. Azken bolada honetan gure herrian bortxaketak, txikizioak etab. gertatu dira. Urriko lehen asteburuan gertatu zenaren inguruan idatzi nahi dugu, guztiok horren berri izateko.\nIñaki Azkue, EH Bilduko kidea eta Energia Berriztagarrietako irakaslea\nIñaki Azkue EH Bilduko kide eta Energia Berriztagarrien irakasleak idatzitako iritzi artikulua da honako hau.\nJoan den asteburuko gertakarien inguruko hausnarketa\nBadirudi "dena libre da" mezua zabaltzen ari dela, eta ez gaude ados. Gure ustez, beste balore batzuk sustatu behar dira.\nBizitza plataformaren Zestoako topaketaren inguruko hausnarketa\nUdako alfabeto partikularra\nFloreagako igogailuaren gainkostuaren inguruan\nAzkoitiko EH Bilduk Floreagako igogailuaren lehen faseko lanen "gainkostua" salatu du, eta Udal Gobernuari datozen proiektuak "sakonago lantzeko" eskatu dio.\nGutuna: Balentin, maitasunaz haratago...\nInor ez ahanzturan, Luis Enrique Soriano gogoan


Albiste profesionalak — Euskal kultur erakundea\n«FEB JUN jul\nHemen zaude: Hasiera › Kultur eragileak › Albiste profesionalak\nKultur eragileei zuzendutako albiste haria.\nEtxepare Institutuko 2013ko literatura-itzulpenetarako diru-laguntzak\nEtxepare Euskal Institutuak literatura-itzulpenetarako diru-laguntzen deialdia argitaratu du. Jatorriz euskaraz idatzi eta argitaratutako literatura-obrak edozein hizkuntzatara itzultzea ahalbidetzen du. Eskabideak aurkezteko epea: 2013ko uztailaren 23a.\n"Aterpean" artista egoiliarrendako 2013ko deialdia\nDantza Hirian festibalak antolatzen duen artista egoiliarrendako 2013ko deialdia zabaldua da. Bere helburua gaur egungo dantza-ikuskizunak sortu, ikertu eta hiri-eremuetan ezagutzera ematea da. Proiektuak bidaltzeko azken eguna: 2013ko maiatzaren 31.\nMusika eta arte eszenikoak zabaltzeko 2013ko diru-laguntzen deialdia argitaratu du Etxepare institutuak\nEuskal musika eta arte eszenikoak euskararen eremu geografikotik kanpo zabaltzen laguntzeko Etxepare euskal Institutuak kudeatzen duen diru-laguntzaren 2013. urteko deialdia argitaratu da.\nHendaia Film Festibala: film laburren lehiaketarako deialdia\n2013ko urrian iraganen den Hendaia Film Festibalaren karietara, Begirada elkarteak film laburren deialdi bikoitza antolatzen du. Obrak ekainaren 25a arte aurkezten ahal dira.\nKultur arloko egitasmoak euskal hirigunean\nEuskal kostaldea-Aturri hiriguneak mugazgaindiko harremanak jorratzen ditu bere apirileko aldizkarian. Kulturgintzari dagokioenez, besteak beste, Euskal kultur erakundeak Donostia 2016 Fundazioarekin ehundu duen partaidetza aipagai da.\nHurrengo 10 elementuak » 1 2 3 4 … 9\nAlbiste profesionalak emailez\nHarpidetu kultur eragileei zuzendu albistegi profesionalari: deialdiak, formakuntza proposamenak, esteka interesgarriak...hilabetean behin zure e-postan.\nOstiralero argitaratutako azken albisteen aipamena eskuratu nahi dut ere nire e-postara.\n(gurutze bat ezar kutxatilan)\nDantza areagotua Malandain Ballet Biarritz konpainiaren eskutik\nAkitaniako eskualdeak "La Fabrique - BNSA" izeneko deialdiaren bidez eskuratu dituen proposamenen artean 11 hautatu ditu 2013. urterako. Edukien sormena, berrikuntza, teknologia eta kultur zerbitzu numerikoak uztartzen dituzten egitasmoak. Lagundutako proiektuen artean ESTIA Bidarteko ingeneritza eskolak eta Malandain Ballet Biarritz konpainiak daramaten esperimentazioa, "Debussy 3.0" izenekoa eta dantza emendatuan oinarritua.\nTags: elkarteak_artistak eu berriak dantza finantzazioa\nZerbitzu zibikoa eta gaurko musikak - Nahianteei deia\nAkitaniako Gaurko Musiken Sareak (RAMA) zerbitzu zibikoaren baitan kokatuko diren gaurko musiken arloko misioendako boluntarioak bilatzen ditu Akitania guzian. Hendaiako Lanetik Egina elkartean aritzeko adibidez.\nTags: eu elkarteak_artistak berriak musika formakuntzak\nLau Haizetara IX. Dokumentalen Koprodukzio Foroa\nIX. Lau Haizetara Dokumentalen Koprodukzio Foroa 2013ko irailaren 26an egingo da, 61. Donostia Zinemaldiaren baitan. Foroaren helburu nagusia ikus-entzunezko sektoreko profesionalei topagune bat eskaintzea da, dokumentalen generoari lotuta dauden produktore europarren artean koprodukzio-harremanak sustatzeko. Egitasmoak aurkezteko epea uztailaren 12an amaituko da.\nTags: eu elkarteak_artistak berriak bideoa_zinema finantzazioa\nKultura 2020 Plataforma\nEuropako kohesio politika eztabaidatzen ari da une honetan estadoetan eta eskualdeetan. Ondoko 7 urteetan lurraldeetan eginen diren inbertsio publikoak bideratuko ditu. Frantziako Relais Culture Europe erakundeak mobilisazio kanpaina bat abiarazi du kultur eragileek kulturaz eta Europaz duten ikuspegia kondutan hartua izan dadin.\nTags: eu elkarteak_artistak politika berriak\nEkintza kulturala baten ebaluaketa\nUEU-ko 41. udako ikastaroen karietara proposatutako euskarazko formakuntza, Eric Dicharry antropologoaren eskutik, 2013ko uztailaren 11n eta 12an, Baionan. Matrikula-epea: uztailaren 1a.\nTags: eu elkarteak_artistak formakuntzak kultura berriak\nSorkuntza numerikoa eta multimedia Frantzian: guneen eta baliabideen gida\nCultures digitales aldizkariak eta Frantziako kultura eta komunikazio ministeritzak multimedia alorreko eta sorkuntza numerikoaren inguruko zentroen eta baliabideen gida zabaldu dute webgune berezi baten bitartez.\nTags: eu elkarteak_artistak ikt berriak jakintza\nGazteen Euskal Behatokiak "Europa Helmuga" gidaren bigarren edizioa argitaratu du\nAzken urteotan Gazteen Euskal Behatokia atzerrirako mugikortasun-aukeren eta baliabideen inguruan garatzen ari den lanaren emaitza da "Europa helmuga" liburuxka. Europan barna mugitzeko jakin behar den guztia, irtenbideak eta informazio praktikoa eskaintzen ditu.\nTags: eu elkarteak_artistak europa hedapena berriak\nLiteratur itzulpenerako beka bat frantsesetik itzultzeko\nÉCLA Aquitaine erakundeak beka bat emanen du eta egonaldi bat eskainiko Frantziatik kanpo bizi diren literatur itzultzaileentzat, frantsesetik literatur obra baten itzultzeko ama-hizkuntzara. 2013ko uztailaren 20an bururatzen da beka eskatzeko epea.\nTags: elkarteak_artistak eu literatura berriak finantzazioa\nEuskara eta euskal kultura irakasteko prestakuntza ikastaroa\nEuskal Herriko Unibertsitateko Uda Ikastaroek atzerriko unibertsitateetan euskara eta euskal kultura irakasteko euskarazko prestakuntza ikastaroa eskainiko dute hirugarren urtez, Etxepare Euskal Institutua eta Euskara Errektoreordetzaren lankidetzaz. Uztailaren 4an eta 5an izango da, Donostiako Miramar Jauregian, eta edonorentzat irekita dago.\nTags: elkarteak_artistak eu berriak formakuntzak kultura\nFrantziako hezkuntza artistikoa eta kulturalaren dispositiboen gaurko panorama\nFrantziako kultura ministeritzak eta Hezkunde nazionalak manatu duten azterlanak hainbat datu agerian uzten ditu, hala nola ikasleen %10 inguru hunkitzen dutela hezkuntza artistikoaren aldeko dispositiboek. Txostena 2013ko maiatzaren 2an sarean emana izan da.\nTags: elkarteak_artistak berriak hezkuntza_artistikoa politika eu


proiektua | Hitzak Sarean\nArtxiboa laburpen hitzeka: proiektua\n2010/02/03 · 17:00\nMendeberri hezkuntza eredu berria MUn\nMendeberri proiektua Europa mailara egokitzeko hezkuntza sistema.\nMondragon Unibertsitateak bultzaturiko Mendeberri proiektua 2001-2002 ikasturteaz geroztik dago martxan.\nHezkuntza eredu berri honen hasiera 1999.urtean izan zen. Proiektua gauzatzeko gizartearen esparru desberdinetan galdetu eta aztertu da. Ikasleen ezaugarriak finkatu dira azterketa horien ondoren eta MUk Mendeberri proiektua bultzatu du geroztik.\nHezkuntza eredu berri honen helburua ikasleen zenbait gaitasun lantzea eta garatzea da. Proiektua aurrera eraman baino lehen, profesional desberdinak bildu dira gizartearen eskakizunei erantzungo dieten ikasle profilak finkatzeko. Hala nola; talde lanean aritzeko kapaza, ardura hartzeko gaitasuna, parte-hartzailea, kritikoa eta komunikatzaile ona izatea.\nMondagron Unibertsitateak Mendeberri proiektuaren hezurdura prestatzearekin batera, Euskal Herritik kanpo ezarritako hezkuntza eredu berriak erreparatu ditu. Joxe Mari Aizega, MUko errektoreak dioen moduan “proiektu honen antzerako asko aurkitu ditugu; Monterrey (Méjiko), Aalborg (Dinamarca), Maastricht (Holanda) eta MIT (AEB) esaterako.”\nUnibertsitate guzti hauetan ezarritako ereduak ezagutu ondoren lehenengo hiru unibertsitateetan oinarritu dira Mendeberri osatzeko. Baina Mendeberri proiektua besteengandik bereizten duena, bere filosofia da. Hezkuntza eredu berri honek, José María Arizmendiarrietak sorturiko joera kooperatiboari jarraitzen dio. Mendeberrik gizartearen aldaketan sinesten du eta filosofia honekin jaio da.\nLaburpen hitz hauekin hezkuntza, huhezi, mendeberri, proiektua


Ekonomia zirkularra: ekonomia eta ekologiaren adiskidetzea? - Euskonews\nAita lana dela eta Ama lurra dela esatea [William Petty] edo aita ekonomia dela eta ama ekologia dela esatea, gauza bera litzateke; oikos-aren bi ikuspegi desberdin. Azken mende luzean aita jaun eta jabe izan den arren, ekonomiaren maila teorikoan hori ez da beti horrela izan. XVIII. mendean, ekonomia modernoaren hastapenean, aitaren eta amaren arteko elkarrekintza kontuan hartzen zen, oraindik ezkonduak zeuden. Fisiokratak, garaiko teoria naturalei erantzunez hazkundean sinesten zuten arren, moneta-ekonomiaren kudeaketa munduko lege fisikoetara bideratzen ahalegindu ziren. Ez zuten berebiziko arrakasta izan ekonomia lege fisiko batzuetara mugatzerako bidean. Hazkundearen mantra, aldiz, hor geratu zen; gaur egun bizi-bizirik jarraitzen duen mantra, hain zuzen.\nHamarkada luzez (eta ilunez) aitak bere bakardadean, bere nahikerian eta bere harrokerian, lurraren jaun eta jabe zela sinetsi zuen, Natura bere eskuetara zegoen ustearekin: bi mundu gerra, milioika hildako, faxismoen igoerak eta jaitsierak, sistema kapitalistaren gailentzea, etab. amaigabea. Garai horretan guztiz ahaztu zen gure etxearen (ingurumenaren) ikasketa eta horren zaintza; horren kudeaketan baino ez genuen pentsatu.\nXX. mendearen bigarren erdian, aldiz, ama, apurka bada ere, bere diaspora luzetik itzultzen hasi zen. Rachel Carsonek 1962. urtean argitaraturiko Udaberri Isilak izango da horren arrazoietako bat. Gizakiak naturaren gain duen erantzuna aztertzen da bertan eta kontzeptu ekologikoak diziplina desberdinetan lantzen hasteko inflexio puntua markatuko du. Ekonomia ez da mugimendu horretatik at geratuko. 60. hamarkadako beste argitalpen esanguratsuen artean, besteak beste, Paul R. Ehrlich eta Anne H. Ehrlichen The population Bomb dago, demografiaren hazkundearen arazoa mahai gaineratzen duen liburua.\nHurrengo hamarkadaren hasieran sortu zen hazkundeari mugak jartzea planteatu zuen lehen ikerketa garrantzitsua. Garaian zorotzat hartu zituzten Erromako Klub-ekoak Meadows-en I. txostena (1972) argitaratu zutenean: The Limits of the Growth edo Hazkundearen Mugak. Bertan, hazkunde ekonomikoak muga biofisikoekin talka egiten duela aztertu zuen Donella Meadoesek, argi utziz hazkunde fisikoak mugak izan, badituela. Iñigo Ruiz de Apodakak Euskonews-en argitaraturiko Ekonomia Zirkularra: hazkundearen limiteei erantzun tekno-optimista bat artikuluan argi utzi zuen 2016an bazirela Hazkundearen Mugak txostenean azaltzen ziren agertoki estandarraren iragarpenak betetzen ari zirenaren zantzuak.\nAma, bere diasporatik, gero eta zarata handiagoa egiten hasiko da; 1987an Gro Harlem Brundtlan Norvegiako lehen ministro izandakoak Our Common Future izeneko lana argitaratuko du NBErentzako. Ikerketa horretan azalduko da lehen aldiz garapen iraunkorra terminoa, eta hain famatu bihurtu den lelopean definituko da: “Garapen iraunkorrak oraingo betebeharrak ase behar ditu, etorkizuneko belaunaldien betebeharrak baldintzatu gabe”.\nMende amaierak aurrera egin ahala, oihuen ozentasuna gorantz joan zen. Maila akademikoak, adibidez, argi eta garbi esaten zuen joera horretan jarraitzea ez zela inolaz ere iraunkorra. Bestetik, 1995. urtean COP sortu zuten, NBEren Aldaketa Klimatikoaren Konferentzia. Lehen konferetzia Berlinen egin zuten arren, 1997an Kyoton egindakoa izan zen ezagunenetakoa; Kyotoko Protokoloa izeneko mundu mailako akordiora heldu ziren bertan, berotegi efektuaren gasen murrizketa maila markatzen zuen akordioa, hain zuzen. Hala ere, azkenaldian ikusi ahal izan den moduan, beheranzko joera ez, kontrako joera izan dugu gasen isuriekin. 2015. urtean, COP 21ean, Parisko akordioa sinatu zuten mundu mailako 195 estatuk, euren berotegi efektuko gasak murrizteko konpromisoarekin; akordio horren helburu nagusia da 2100. urterako munduak 2 graduko batez besteko tenperatura igoera ez izatea. Hala ere, 2017an AEBak atera egin ziren bertatik, Parisko akordioari uko eginda.\nEkonomia larriki zaurituta zegoenean gailendu zen ekonomia zirkularra, argi utziz ekologiak ere bere lekua izan nahi duela.\nOrdura arte izandako mugimendu ekologiko-ekonomiko gehienak daude ekonomia zirkularraren barnean, eta ordura arte zeuden mugimendu desberdin askoren marko komuna izan nahi zuen, hain zuzen ere: industria ekologia, ekodiseinua, berrikuntza iraunkorra, birfabrikazioa, birziklapena, ikuspegi sistemikoa, ziklo itxiak, eta abar luze bat. Definizio asko aurki daitezkeen arren (eta adostasunik ez izan arren) ondorengoarekin gera gaitezke: “Planifikazioa, baliabideak eskuratzea, produkzioa eta birprozesatzea ekosistemen funtziondua maximizatzeko, eta gizakien ongizatearen ikuspegitik diseinaturiko eta kudeaturiko modelo ekonomikoa da ekonomia zirkularra (Murray et al, 2015).\nBatetik, argi ikus daiteke ekosistemez hitz egiten hasten direla ekonomia zirkularrean, eta baita biodibertsitatea leheneratzeaz ere (hori nola egin oso argi definitu ez arren). Bestetik, berriz, muga biofisikoak onartu zituzten eta baliabideen gainean kontrol handi bat ezartzea planteatu zuten, produktuen bizi zikloak luzatuz eta euren bizi amaieran propio dituzten baliabideak berriz ere ekonomian barneratuz.\nKontziente izan behar gara ekonomiak Naturaren eta ekologiaren bidetik joan behar badu (aitak eta amak elkar maitatu nahi badute), ezinbestekoa dela muga batzuk daudela onartzea, eta muga horiek zeintzuk diren ikasi beharko da; hau da, aitak ezin du bere nahia nolanahi inposatu eta hori iraunkorra izan daitekeela pentsatu.\n Λογία (logia): grekoz, -ren ikasketa; νόμος (nomos): grekoz, legea; nem: grekoz, kudeatu. Ondorioz, ekologia etxearen ikasketa da, eta ekonomia, etxearen kudeaketa.\nIntersekzionalitatea: ibilbideak eta tresnak tradizio intelektual kritikoetatik\nMENDIETA, Eva / MOLINA, Isabel


Zuntz Optikoa mankomunatua Ollaran eta Oltza Zendean\nInternet helarazteko helburuarekin, Ollarango eta Oltza Zendeako udalek, herritarrekin batera eta Guifi·net Fundazioarekin lankidetzan, zuntz optikoaren etorrera bultzatu dute.\nSare mankomunatuari esker, Ollok eta Oltzak kalitatezko Internet konexioa izango dute, bidezko prezioan eta tokiko operadoreen bitartez, hurbileko ekonomia sustatuz. Ken dezagun eten digitala, gaur egun konexio azkarra izatea behar bat da.\nParte - hartzailea\nSare Mankomunatuaren parte izanik, sarea hazten laguntzen duzu eta hileko linearen kostua, bizitza osorako, murrizten du!\nUdalerrietako etxe eta enpresa guztietara iristen gara, diskriminaziorik gabe. Ken dezagun eten digitala!\nTotiko ekonomia sendoa bultzatzen dugu, gure komunitateari modu iraunkorrean hazteko aukera emango diona.\nKonektatu nahi dut\nOllo-Oltzako Zuntz Optikoaren Sarea, herritarrek, Guifi·net Fundazioak, Ollako Udalak, Oltza Zendeako Udalak eta Interneteko eta telefoniako zerbitzuak eskaintzen dituzten lau operadorek bultzatutako ekimena da: Abaila, Evel, Sisnet eta Wikai.\nOperadore haundiek kalitatezko eta azkarra den banda zabaleko telekomunikazio sare bat ez eramatearen ondorioz, ordezko sare bat bultzatzeko eta edatzeko ekimena sortu zen, etxe eta enpresa guztietara modu jasangarrian eta salneurri eskuragarriekin, internet, zuntz optiko sare mankomunatu baten bidez eramango duena.\nGaur egun, herri hauek bat egin dute ekimenarekin:\nOhiko ereduatan, sarearen jabetza operadore bakar baten esku dago, eta operadore horrek zabaldu eta ustiatzen du sarea. Sare mankomunatua berriz, ondasun komun gisa erabiltzen den azpiegitura da: bertan inbertitu duten eta erabiltzen duten eragile guztiena da. Hori horrela izanik, larreen edo herri-basoen kudeaketarekin gertatzen den bezala, inork sarearen jabetza eskuratu ez dezan kudeaketa mekanismo batzuk ditu.\nSare bera operadore askorekin partekatzea, monopolioa sahiestuz\n1.000 Mbps simetriko (Gbps simetriko 1) eskaintzen ditugu gehienez, etorkizunean haunditzeko aukerarekin. Edozein erabiltzaileren beharrak estaltzen dituen zifra.\nZalantzarik izanez gero, zure operadoreari aholkularitza eska diezaiokezue.\nGuifi·net Fundazioak bermatzen du zerbitzuak eskaini nahi dituen edozein operadorerentzat sarea eskuragarri eta baldintza berdinetan egotea. Gainera, merkataritza eta kudeaketa-jardunbide egokiak aplikatzen direla ziurtatzen da, operadoreen artean sor daitezkeen gatazkak konponduz.\nHemen operadoreak kontsulta ditzakezu.\nbere web orriaren bidez edo telefonoz. Informazioa emango dizute eta zer zerbitzu eskaintzen dituzten azalduko dizute, eta zuk aukeratzen dituzu zure beharretara gehien egokitzen direnak.\nNoiz iritsiko da Zuntz Optikoa nire etxera?\nJar zaitez gurekin harremanetan ollo-olza@guifi.net edo 623 52 65 29\nNola aldatuko dut Ollo-Oltzako Zuntz Optikora?\nProiektuan parte hartzen duen edozein operadoreri deitu, tarifen, zerbitzuen eta alta egiteko moduaren berri emango dizute. Deitu eta aukeratu gehien egokitzen zaizuna.\nJar zaitez gurekin harremanetan ollo-olza@guifi.net edo 623 52 65 29.\nHerritarrek bultzatu eta babesleek finantzatutako proiektua


Katxonderstan: Hiri kondairak Euskal Herrian (XII): telefonoa "pintxatuta" daukat?\nHiri kondairak Euskal Herrian (XII): telefonoa "pintxatuta" daukat?\nIngelesez, AFOAF esaten omen zaie (A Friend Of A Friend), eta lagun batek kontatutako gezurretako istorio sinesgarriak dira (Lagun Baten Lagun Batek). Benetakoak balira bezala zabaltzen dira, eta Euskal Herrira ere iritsi dira.\nGuarkoan, 90eko hamarkadako kondaira bat izango dugu hizpide. "Mikel" izengoitia darabilen batek idatzi dit posta elektronikoz, eta mezua bere horretan zabalduko dut (hizkuntz akatsen zuzenketa da aldaketa bakarra).\nBlogeko irakurle asko gazteak izango dira, eta, agian, ez dute jakingo zein egoeratan bizi ginen euskal gazte asko 90eko hamarkadaren hasieran: ez zegoen telefono mobilik, ez guasapik, ez twitterrik... Gehienok telefono finkoa baino ez genuen erabiltzen besteekin komunikatzeko.\n"Giro alternatiboan" zebiltzan gazteen artean paranoia handia zegoen: Poliziak nire atzetik dabiltza? Eta beste galdera tipiko bat hau zen: telefonoa "pintxatuta" al daukat?\nAkorduan dut Donostiako Alde Zaharreko Herria tabernan paper bat jarri zutela azalduz zer egin behar zen telefonoa [telefono finkoa] "pintxatuta" zegoen konprobatzeko.\nGutxi gorabehera hau zioen:\n2) Laugarren dei hotsa entzutean, sakatu 0 zenbakia duen botoia. Deia eteten bada, telefonoa "pintxatuta" daukazu. Deia eteten ez bada, ez daukazu "pintxatuta".\nKontua da nik proba egin nuela eta...\n"Mikelek" kontatutako pasadizo horren arrastorik ere ez dut aurkitu Interneten, ezta ezagun batzuei galdetuta ere. Zuetako inork ba al du pasadizoaren berririk?\n- Egungo telefonoekin ere balio al du trikimailuak (mobilekin, adibidez)?\n- Ze azalpen tekniko izan dezake 0 zenbakia duen botoia sakatzeak?\n- Agian, beti eteten zen deia, eta horixe zen helburua: telefonoa "pintxatuta" zegoela sinestea.\nAskotan entzun nuen Euskal Herriko telefono kabina guztiak "pintxatuta" zeudela, baina halakorik sekula entzun gabea nintzen.\n@martin_kitto nik entzunda nuen. Eta kabinetatik deituta, inork hartu aurretik dirua kontatzen hasten zen deiak baziren...amaa zaharra naiz!\n— Nahia (@nahiaetaezina) September 15, 2015\n— IMANOL MAGRO (@Imagreto) September 15, 2015\n@Imagreto @martin_kitto @nahiaetaezina Eta etxetik deia egin aurretik tono konstantearen ordez beste elkarrizketa arrotz bat entzuten bazen?\n— Uгкο Rοdгigυez (@SnOiD_JaUnA) September 15, 2015\n@martin_kitto Ezker abertzaleko buruzagi batek Twitterren kontatua: bateriak ez omen zion eguerdira arte ere irauten "pintxatuta" zuelako.\n— AitziberGorrotxategi (@a_gorrotxategi) September 15, 2015\nDagoeneko hiri kondaira dezente bildu ditugu. Dozena bat gaurkoarekin!\n- Hiri kondairak Euskal Herrian (XI): EGAko ahozko azterketa\n- Hiri kondairak Euskal Herrian (X): Igeldoko funikularra\n- Hiri kondairak Euskal Herrian (IX): Franco eta ETA\nOharra: Argazkia wikihow webgunetik atera dut.\nEgilea: martinkitto3@gmail.com ordua: 14:21\nEtiketak: AFOAF, Euskal gazteria, Euskal leienda urbanoak, hiri kondairak, Martin Kitto, polizia, telefonoa pintxatuta


abendua | 2017 | Hitzen uberan\nSilvia Federici plazara\nPasa den irailean Iruñean izan zen Silvia Federici, eta arrastoa utzi zuten bere esanek. Orain euskaraz sakondu dezakegu bere lanean, Katrakrak-ek eta Jakin/Elkarrek plazaratutako lanei esker. Jarraian dituzue erreferentziak: Soldataren patriarkatua: marxismoari egindako kritika feministak Itzultzailea: Amaia Ostobiza Uriarte. … Continue reading →\nHilabete falta da Joseba Jaka bekara aurkezteko epea amaitzeko\nelkar Fundazioak Joseba Jaka bekarako deialdia egitea erabaki du, sormen lanak sustatu eta laguntzeko asmoz, ondorengo oinarrien arabera: – Deialdi honetara antzerki lanak idatzi eta muntatzeko proiektuak aurkez litezke. Aurkeztuko den antzerki muntaiaren testua euskarazko jatorrizkoa izango da, berria eta … Continue reading →\nGeneroa sorkuntza eta artearen ikuspegitik aztertu dute abenduan hasitako “Genero-praktikak” ikastaro sortan Oiartzunen, Idoia Beratarbide Arrietak gidatzen duen Ehuntze sormen espazioaren eskutik. Lehenbizi Iratxe Retolazarekin literaturaren bidetik aztertu zituzten norberak duen genero-begirada eta aurreiritzia, ondoren Ainara Lasarekin Virginie Despentesen King … Continue reading →\nLesakako Mairu Antzerki Tailerra hainbat antzezlan taularatutakoa da, baina azken urteetan luzez egon dira ezer berria sortu gabe, “Keinu leihoak” antzerki jardunaldiak antolatzen jardun badira ere. 2016an Gaizka Sarasolak berak idatzi eta interpretatutako Talaka taularatu zuten arte. Obra hori Erleak, … Continue reading →\nIaz lau antzerki liburu plazaratu ziren euskaraz, gutxi izanik ere zeresana eman zuen horrek. Izan ere, urria izan baita oso azken hamarkadetan antzerkian argitaratu dena, urria eta sakabanatua. Iazko liburuek batez ere ildo berri posibleen isla izan ziren: literaturatik harago … Continue reading →\nFormatu txikira egokitutako antzezlanak laguntzeko sortu zuten sari hau. “Honek esan nahi du, antzezlanaren beharrizan teknikoak eta artistikoak txikiak izan behar direla eta banaketa zein ekoizpen errazekoa izan behar dutela lanok”. XV. edizioan, bi sari nagusi banatuko dira: euskarazko antzezlan … Continue reading →\nLorena Martinez ilustratzailearen txanda da\nErakusketa bat zabaldu berri duzu Donostiako Aiete Kultur Etxean. Atzera begira modukoa da ala azken boladan egindako lanak ipini dituzu ikusgai? Alegia, zer topatuko du erakusketara hurbiltzen den bisitariak? Lorena Martinez. Zalantzak izan nituen, baina azkenean ilustrazio berrienak hautatu ditut. … Continue reading →\nBikoteka egiteko moduko tailerra\nZein da liburu ilustratu baten abiapuntua? Nola eraikitzen da pertsonaia bat irudiz eta nola hitzez? Nola sekuentziatzen da istorio bat? Nola atera dakioke ahalik eta etekinik gehien irudizko lengoaiari, hitzek diotena literalki ilustratu beharrean istorioari dimentsio berri bat emateko? Nola … Continue reading →\nGarazi Arrula Ruizekin “Gu orduko hauek” mintzagai Bilboko Biban\nZortzi ipuinek osatzen dute Garazi Arrula Ruizen sormen propioko lehen liburua. Orain arte itzultzaile lanetan ezagutu dugu egilea, hala liburuetan (Walter Benjamin, Anaïs Nin eta Amelie Nothomb itzuli ditu) nola Elearazi blog dagoeneko desagertuan. Inkomunikazioa, pertsonen arteko distantzia dute mintzagai, … Continue reading →\nNerea Arrien: “Intimitatea elipsi bat da”\nSexu irudiz osatutako bi bideo daude Hirutter nobelaren erdigunean. Eta bi bideo horien inguruko endredoan, hiru protagonista. Sarean kateaturik. Zentzu bikoitzean gainera: hirurek osatuko duten sarean, baina baita sare digitalean, ezta? Bai, badago gainera osagai bat, galdetzen didazunaren sinbolo gisa … Continue reading →