Iñaki Altuna: <i>'herritarren babesik barik ez da irratirik izango'</i> - bizkaie.biz\nBarriketan IV. urtea // 98. zenbakia\nAzti-Begia alkartearen ekinbidez irrati bat sortzeko proiektuaren zuzendaria da Iñaki Altuna. Kazetaria da eta egitasmo guztien hasieran derrigorra izaten dan ezaugarria dauka: ilusinoa. Irrati barriaren eta, oro har, irratigintzearen egoerearen ganean, honeek dozuez Altunaren berbak.\n1.- Euskal Herria oinarri eta Euskal Herri osoarentzat izango dan irrati bat egiteko proiektua martxan jarri dozue. Hasiera baterako, zein helburu finkatu dozuez?\nAhots barria Euskal Herrian, edonon, eskuragarri jartea, eta gitxieneko programazino bat eskaintzea. Kalidadekoa, jakina. Hortik aurrera, apurka-apurka hobetzea eta bidea egitea dogu helburu. Jaubetu behar gara emisinoa edonon entzungai jarteko teknologia barriak erabiliko doguzala, izan be, gure azken helburua FMtik zabaltzea bada be, horretarako behar diran baimenak eta ganerakoak emotea erakundeen esku dago. Horreengana be joko dogu, gure ahotsa zabaltzeko bidea emon dagien. Bien bitartean, esan dodan legez, ez gara geldirik egongo, beste bitarteko batzuen bidez gure ahotsa zabaltzeko asmoa baitogu Euskal Herri luze-zabalean.\nAzken batean, bide bi jorratuko doguz. Alde batetik, dialean lekua eskatu eta, modu honetan, frekuentzien egoerearen ganeko eztabaidea biztuko dogu. Izan be, guk uste, gaur egungo egoerea arduratzeko modukoa da. Enpresa boteretsuek bereganatu dabe diala, eta ez dira, ez, Euskal Herriaren nortasuna defendiduten daben proiektu komunikatiboak. Herri irratien lana –lekuan lekuko irratiak, irrati libreak– txalogarria izan arren, ezin ukatu nagusitasuna beste nonbaiten dagoala. Hori ez da inondik inora aitatzen dan euskal gizartearen pluraltasunaren isla. Azken batean, pluraltasuna aldarrikatzera be bagatoz.\nJorratu gura dogun bigarren bidea gure irrati proiektua errealidade bihurtzea da. Ezin gaitekez aldarrikapen hutsean geratu eta, horregatik, gure indarren arabera bidea egiten hasiko gara, eta bidean aurrera egin ahala lortuko doguz gure azken helburuak.\n2.- Interneten erabilerea zabal dabilela ezin leiteke ukatu eta zuen irratiak be, hasiera batean behintzat, teknologia barri honek erabiliko ditu zabalkunderako. Erraza izango ete da gero FMrako pausua emotea?\nFMra pausua emoteko eskubidea eskatzen dogu. Gero, gerokoak. Teknologia barrien bitartez lehen pausu bat emongo dugu, astiro-astiro aurrera egitearren. FMra heltzeko aukerea sortzen danean, bestelako arazoak izango doguz –berbarako, seinalea zabaltzeko behar dan tresneria erosteko dirua–, baina, aldi berean, aukera barriak edegiko dira eta orduan lehikorragoak izateko aukerea izango dogu.\n3.- Gaur egungo jokerea irratia Internet bidez entzutea bada, zergaitik FMrako salto hori?\nIrratiak masiboa izan behar dau. Teknologia barrien bitartez, irrati bat Euskal Herri osora heldu daiteke, baina irrati hori entzun ahal izateko entzuleek teknologia horreek lortzeko gaitasuna euki behar dabe. Horregaitik, gure asmoa FMra heltzea da, eta azken helburua, horretarako baimen guztiak izatea eta normaltasun osoz jardutea irratigintzan.\nInternet edota bestelako teknologia barriek FMa ordezkatu daikienik esateko oso goiz da oraindino. Ez dakigu hori inoz pasauko ete dan. Holan balitz, dudarik ez izan enpresa handiek horretara jo izango ebela honezkero. Ez gaitezan engainau, Euskal Herrian komunikazino arlo propio bat osotzeko, euskal herritarrak informetako eta gizartea euskal nortasunaz bustitzeko FMa beharrezkoa da gaur egun.\n4.- Egitasmoak irratigintza arloko hainbat personen babesa jaso dau. Babes ekonomikoa be ezinbestekoa da honelako egitasmo bat martxan iminteko. Zeintzuk izango dira diru-iturriak?\nNormala dan legez, ilusino handia dogu, baina diru gitxi. Horregaitik, lehenengo eta behin, Euskal Herria aintzat hartzen daben beste proiektuakaz alkarlana bultzatu gura dogu, besteak beste, gastuak ahalik eta txikienak izateko. Halan da be, derrigorrez, diru-iturriak beharko doguz, eta horreek lortzeko proiektuaren beraren izaerara jo behar dogu. Herritarra da proiektua eta, beraz, herritarrengana joko dogu. Horreen babesik barik–babes ekonomikoa be– ez da irratirik izango. Orain, proiektuaren egokitasunaz ahalik eta jente gehien jaubetzea espero dogu. Horretan egingo dogu ahalegina, ahaleginak eta bi.\n5.- Euskal Herri osorako egitasmoa izanda, ezinbestekotzat jo dozue herritarren babesa irratiak aurrera egin dagian. Uste dozu laguntzino hau nahikoa izango dala proiektua sendoa izan daiten?\nEsan dodan legez, gaur egun martxan diran beste proiektu batzuen laguntzea be espero dogu. Alkarlana modu askotan egin daiteke. Guk danetarik behar dogu: azpiegiturak, informazino iturriak, tresneria... Horreek lortzeko izan geinken laguntzino guztia bene-benetan eskertuko dogu. Baina barriro be nabarmenduko neuke, herritarren babes hori barik irratiak ezin izango dauala argia ikusi hurreko etorkizunean. Argi adierazo gura dogu horregaz ez deutsegula egitasmoa aurrera ataratearen erantzukizuna herritarren esku itxi gura, hori sustatzaileon ardurea baita, baina ezinbestekotzat joten dogu herritarren sostengua, lehenik eta behin, izakera herritarra dauan egitasmoa ahalbideratu gura dalako.\n6.- Oro har, kazetaritzearen egoera eta, zehatz, irratigintzearen osasuna ona dala esango zeunke?\nEuskal Herrian hedabide eta kazetaritza propioak izateko asko egin bada be, oraindino sekulako bidea egiteko dagoala begi-bistakoa da. Gehiago esatearren, kontua ez da proiektu jakin bat gauzatzea edota kazetaritza maila onargarria lortzea holako hedabide jakin batean. Euskaldunok arlo komunikatiboa behar dogu, eta hori lortzeko gauza asko behar dira: hedabideak, banaketa enpresak, errotatibak, publizidade enpresak, irrati frekuentziak, telebista baimenak... Euskal kazetaritzearen eta, zehatz esatearren, irratigintzearen osasuna bertan dabizanen ilusinoari eta gogoari esker da ona, baina, halan da be, ez gaitezan engainau: bidearen erdia be ez dogu egin.\n7.- Edozein komunikabideren oinarrian, bai idatzizkoa, entzunezkoa ala ikus-entzunezkoa izan, erispide editoriala dago. Zein da zuena?\nIrrati nazionala egin gura dogu, Euskal Herria hizpide eta erispide izango dauana. Euskal Herriaren eta euskal herritarren eskubideen alde egingo dau, beti be oinarri aurrerakoiei eutsiz, esplotazinoaren kontra eta parekidetasunaren alde. Euskal Herria euskerearen herria izanik, euskerearen ofizialtasunaren alde be egingo dogu. Ezin dogu ahaztu, ganera, gure herriak aspalditik gatazka gordina sufritzen dauala. Gure jarrerea garbia da: gatazka politikoa da eta, beraz, urtenbide politikoa emon behar jako konpontzeko. Urtenbide demokratikoa.\n8.- Euskadi Irratia - Radio Euskadi monopolioa apurtzea da zuen helburua?\nProiektu jakin baten beharra ikusi dogulako jarri dogu martxan egitasmoa, ez inoren kontra joteko. Halan da be, alkarrizketa askotan galdetu deuskue ia EiTBko kateek ez ete daben irrati nazionalaren beharra beteten daborduko. Hortik etorri da gure kritikea monopolioen asmoari. Eztabaidagarria izan daiteke EiTBk Euskal Herria behar beste aintzat hartzen dauan, edota erreferentziak beste batzuk diran. Halan da be, guk ez dogu eztabaida hori biztu, baina irrati publikoak izanda, holako eztabaidak beti interesgarriak izaten dira. Guk esaten doguna hau da: EiTB ezin daiteke Euskal Herri osorako “euskal erreferentzia” bakartzat hartu. Horrek ez dau pluraltasuna ordezkatuko. Gasteizko Jaurlaritzea, besteoi baimenak ukatuz monopolio hori indartzen saiatzen bada, interes politiko zehatz batzuk ostentzen dituala pentsau beharko dogu.\n9.- Egitasmo bat martxan jartean, zehazten dan lehenengo gauzetariko bat izena izaten da. Zein izen hartuko dau irratiak?\nSinistuko ez badeustazue be, ez dago oraindino izenik. Egia esan, irratia be ez dago-eta... Horretan be ekarpenak jasoteko prest eta zabalik gagoz.\n10.- Noizko entzun ahal izango dogu?\nProiektu hau modu progresiboan garatu beharko dala esan gendun. Lehenengo, horren beharra zabaldu gura dogu, eta horretan gagoz. Ondoren, proiektua egiteko beharko diran konpromisoak, zehaztasunak, betebeharrak eta ganerakoak azalduko doguz. Bidea zelan egin behar dan zehaztu beharko dogu. Eta azkenik, dana ondo badoa, irratia bera egiteko ordua helduko da. Beraz, fase horreek egin ahala jakingo dogu noiz kaleratu ahal izango dan irratia. Halan da be, erispide garbi bat dogu: ekimen hau ezin daiteke eperik barik egin. Aurrerapausurik barik hilabeteek aurrera egiten badabe, ekimena urtu eta alperrik galduko da. Beraz, datozan hilabeteotan egitasmoaren egokitasuna edo egokitasun eza aztertu beharko dira, zirt edo zart. Holan, hilabete batzuen buruan egin beharko da irratia, bestela ez da izango.\n11.- Azti-Begia alkartea dago irrati-egitasmoaren oinarrian. Epe luzera, beste proiekturen bat daukazue esku artean?\nOraingoz nahiko eta sobran dogu hasitakoagaz eta berau gauzatzeagaz.\nIñaki Altuna (Argazkilaria: Gaizka Iroz)


Napartheid-a bete-betean –\n2000. urtean, UPN alderdiak, euskararen etsai historikotzat dugun horrek, Pedro Pegenaute izeneko bat izendatu zuen Hizkuntza Politikako zuzendari nagusi. Otsoa oilategian. Eta Pegenautek egin zuen lehenbiziko gauza izan zen bere bulegoaren atean zegoen kartel elebiduna gaztelania hutsez jarri. Atera kontuak. Eta gero euskal oilo guztiak jan zituen, noski.\nEta Pegenaute tartetxo honetan enegarren aldiz gogorarazi nahi izan dut iduritzen baitzait PSNren Gobernua eta haren adar sindikala UPNren pare -edo are gehiago- ari direla euskara eta euskaldunen eskubideak azpiratzen.\nNik ez dakit euskararen kontrako oldarraldi instituzional honek nahikoa garrantzia duen Gero Bairendako eta Nafarroako Gobernua hautsiko ote duen, edo EH Bildurendako eta Gobernua ahalbidetzeari utziko dion. Oraingoz ez da hala izaten ari. Baina euskaltzaleok kaleak benetan astintzen ez ditugun bitartean, ezer gutxi eskatzen ahal diegu alderdioi.\nNolanahi ere, azkenaldiko erasoak gelditzea lortuko bagenu ere, berandu baino lehen, lan garrantzitsu bati ekin beharko genioke: eta hori da PSNren eremu soziopolitikoari ikusaraztea zonifikazioa injustizia erabatekoa dela eta euskarak alemanaren, frantsesaren eta ingelesaren oso aurretik egon behar duela. Baina nola egin hori? Bada magorik aretoan?\n[Euskalerria Irratiko Metropoli Forala saioa, ‘Minutu bateko manifestua’, 2021ko ekainaren 9koa]\neuskalgintza, euskaltzaletasuna, euskara eskubidea, euskarafobia, Napartheid-a bete-betean, pegeunate, psn, zonifikazioa\nGipuzkoako erresidentziak: konponbidea ezinbestekoa


Ilustrazioaren “argiak” aztertuko dituzte Azkoitiko Insausti jauregian | Angelu itsua\nHasiera » Historia » Ilustrazioaren “argiak” aztertuko dituzte Azkoitiko Insausti jauregian\nIlustrazioaren “argiak” aztertuko dituzte Azkoitiko Insausti jauregian\nGaurtik (14) hasi eta larunbata bitartean Ilustrazioa, ilustrazioak izeneko nazioarteko kongresua egingo da Azkoitiko Insausti jauregian, Euskalerriaren Adiskideen Elkarteak antolatua. XVIII. mendeko korronte historikoa gertutik aztertuko dute bertara bilduko diren adituek. Besteak beste, Ilustrazioa kontzeptua definitzen ahaleginduko dira, eta Euskal Herrian izandako mugimenduak ere izango dituzte hizpide.\nDuela urtebete zabaldu zuten Azkoitiko (Gipuzkoa) Insausti jauregi berritua. Bertan kokatuko da XVIII. mendeko Ikasketen Institutua, eta hain zuzen eraikin hori izango da Ilustrazioari buruzko nazioarteko kongresuaren elkargune nagusia. Euskalerriaren Adiskideen Elkarteak lau eguneko egitarau zabala antolatu du, hilaren 14tik 17ra bitartean. Hitzaldi, mahainguru eta ibilaldiek osatzen dute programazioa, eta horretaz gain musika kontzertuak ere izango dira, Zestoako bainuetxean, esaterako, dantza barrokoa eta Argien Mendeko musika entzuteko aukera izango da.\nIlustrazioak XVII. mende amaieratik Frantziako Iraultzara arte (1789) iraun zuen. Erresuma Batuan eta Frantzian jaio eta Europa osora zabaldu zen segituan. Arrazoiaren bidetik gizarte kultuak absolutismoak gaindituko zituela uste zuten ilustratuek. Horrela, gizartearen elite batek ezagutza landu zuen ekonomia, zientzia eta kulturaren arlo askotan (entziklopedia), ordura arte egondako iluntasunari “argia emateko”. Euskal Herrian Bergarako Errege Mintegia eta Euskal Herriko Adiskideen Elkartea izan ziren ilustratuen abanderatu, Peñafloridako kondeak gidaturiko Azkoitiko zalduntxoak ibili ziren entziklopedisten ideien alde lanean.\nInsausti jauregiko kongresuan lau esparru nagusi jorratuko dituzte batez ere. Alde batetik, korronte intelektual honen definizio orokorra landuko dute, bestetik gai zehatzagoak eztabaidatuko dituzte, esaterako, Ilustrazioaren inguruko ikerketa historikoen gaur egungo egoera zein den. Ilustrazioaren “aldaerek” ere izango dute lekurik biltzarrean eta Euskal Herrian XVIII. mendean izandako loraldia gertutik jarraitu ahal izango da, pertsonaia ilustratuak eta elkarteak adibide gisa hartuta.\nHitzaldiak goiz eta arratsalde izango dira, eta Insausti jauregian ezezik, Bergarako Errege Mintegi zaharrean ere egongo da konferentziarik. Horretaz gain, Loiolako basilikan eta Azkoitiko alderdi historikoan ibilaldiak antolatu dituzte.


Gijon Bidaiarien eta Car Ferries\nGijon bidaiarien eta auto-ferry txartela prezioak, ordutegiak, txartelak erreserbak eta ferryak Gijon St Nazaire bela informazioa.\nKonparatu erabilgarri Gijon ferry txartela prezioak denbora errealean eta merkeena Gijon autoa eta bidaiarien ferry eta Gijon, St Nazaire online bela GLD Atlantique Ferry Line ferryak berrespena berehalako erreserbatu. Search pertsonalizatua\nTicket Prezioak eta Erreserbak Book Gijon Ferry Sarrerak GLD Atlantique Ferry ferryak Gijon St Nazaire online bela eskuragarri ferry txartelaren prezioa merkeena gozatzeko Line.\nIkusten duzun prezioa prezioa ordaindu behar da. Ez daude ezkutuko extras edo sorpresa, hala nola, erregaiaren errekarguak edo erreserba tasak, eta ez dugu ezer Visa Electron txartela ordaintzeko kobratu aparteko. Prezioa aipatu dugu zure hautatutako Gijon bidaiarien edo auto-ferry txartela, onboard ostatua eta ibilgailu mota guztiak ordaindu beharko da, eta hori benetan. a Gijon ferry txartelaren prezioa lortzeko eta zure ferry txartela erreserbatu segurtasunez online mesedez, denbora errealean erabili, ferry erreserba ezkerreko formularioan orrian. Halaber, gai bat gehitzeko zaude hotel zure helmugara, edo beste inon, zure ferry txartela zure ferry txartela erreserba osatuz. Gijon buruz gehiago\nGijon Hiri bat kartsua eta portu Espainia ipar-mendebaldean, Asturias Probintzia, Bizkaiko Golkoan on, Oviedo hiritik gertu dago. Gijon Asturias hiririk garrantzitsuenetako bat da. Behin izan zen Roman likidazioa eta hau herri osoan zehar hainbat eraikin, batez ere, kirol-portua eta San Lorenzo arteko jauregi eta etxeak, garbi dago, ia 2000 urteko historia. Jatorriz Gijon Santa Catalina muinoan eta arrantza auzora Cimadevilla artean osatzen dute.\nGijon Espainiako Iparraldean esploratzen super base bat da eta Asturiasko hiri handiena da. Espainiako gozatu "turismo rural" zentzua "Countryside, Touring" eskualde honetan eta, ondorioz, bere leku apartamentu pribatuak, hotelak, eta Paradors forma egonaldia (josia Historiko Eraikinak bihurtu ostatu fantastic etxe gisa erabili ohi den batekin jatetxe eta askotan lorategietan). Gijón Duela ia 3,000 urte arrantza-herri bat bezala hasi zen, Campa Torres Arkeologia eta Natur Erreserba Gijón erregistroen arabera. Gaur hirian Atlantic Espainiako kostaldeko portu garrantzitsua da. Cimadevilla bezala ezagutzen Historiko arrantza herri portuan banatzen erdia penintsula batean dago. Herri hiriaren turismo erakargarri nagusia da.\nGijon inguruko hondartzak ederrak dira, urrezko Areetan eta pasealekuak.\nKaleak gehienak harrizko eta ozta-ozta bi auto zabal dira. Eraikin asko berritu dituzte koloretsua herriko bizitza bistaratzeko. hori ez dutenek Atlantikoan indar indartsua jasateko diseinatutako eraikuntza mendeetako froga dira. muinoan gora eta Cimadevilla bidez hike Cerro de Santa Catalina dakar. hori luzatuta kostalde portuan osatzen ikuspegi bat eskaintzen PENISULA, punta parke bat da. PENISULA oso ertzean On eskultura bat etxe baten tamaina, Eligio del Horizonte, edo Horizon Elogio da. hiri osoan zehar azken hamarkadan Espazio publikoetan jartzen 16 eskultura handi bat da.\nGijon da gaur egun garai modernoan nahasketa bat historikoa agerikoa eragin, da, eta bertako erakusketak eta kontzertuak ezagutzen. 'Fiesta del Bollu Pazko ospatu', denean Galiana Street zehar inauteri desfilea Zeharbideak karroza distiratsua eta kalejirak. Kaleak gehienak harrizko eta ozta-ozta bi auto zabal dira. Eraikin asko berritu dituzte eta koloretsua herriko bizitza islatzeko. Hori ez dute berritu dira Ozeano Atlantikoan indar indartsua jasateko diseinatutako eraikuntza mendeetan testamentuan.\nGijon attractions onena batzuk historikoak dira, erromatar termak ezagunenetako bat da. Gijon barruan jauregiak Medeival ere oso ezagunak dira. Barrokoa Revillagigedo Jauregia egunak 18th mendekoa, eta orain erabiltzen da arte modernoaren lanak, erakusketak arrakasta erakusteko urtero.\nGijon da pentsatu Gigia herri erromatar zaharra dela. Zen 8th mendearen hasieran mairuen harrapatu; mende berean geroago, ordea, lehen hirietako bat izango Christian berriro konkistatu indarrek zen.\n1395 urtean, sute batek suntsitu zuen. Espainiako Gerra Zibila (1936-1939) zehar, hiriko harrapatzea urriaren 1937 in Nazionalistek amaitu Espainiako ipar-mendebaldeko borroka. Gijon errepidea Espainiako iparraldeko kostaldeko sare garrantzitsuena, Santander portuen artean ekialdean eta El Ferrol mendebaldean ditu. portuaren eraikuntza 1480 hasi zen. It bigarrenak 16th mendearen erdian gotortu zen, eta 1788 hornitua izan da West Indian merkataritza kudeatzeko.\nBest Gijon Ferry Ticket Salneurria Bermatzeko\nBest Prezioa Bermatua - Beti eskaintzen dizugu gure txikiena eskuragarri GLD Atlantique Ferry Line bidaiari eta autoa ferryak txartelaren prezioa eta Gijon. Ez daude ezkutuko extras edo sorpresa, hala nola, erregaiaren errekarguak edo erreserba tasak eta guk ere ez dugu ezer Visa Electron txartela ordaintzeko kobratu aparteko. Zure Gijon ferry hautatutako txartela, onboard ostatua eta ibilgailu mota guztiak ordaindu beharko da, eta hori benetan!\nNekez ekitaldi berean, biak barne, Gijon ferry txartela beste edozein tour operadorea gure onena prezioa beat edo itzulketa eskatzeko aukera eskaintzen dizu egingo dugu agintzen dugu liburuxka merkeagoak aurkituko dituzu. Gijon autoa eta bidaiarien ferry sarrerak mesedez klikatu hemen. Bezeroarentzako Arreta, Telesalmenta & Gurekin harremanetan jarri ferryto.com At zuzeneko Gijon ferry txartela prezioak lortzeko, erabilgarritasuna eta liburu autoa eta bidaiarien ferry Gijon sarrerak eta gure eskuragarri txartelaren prezioa txikiena ikusteko gai zara. Ferryto.com munduko lineako handiena ferry txartel banaketa-sarearen 80 Europako ferry operadore nagusien Gijon barne baino gehiago erreserbatu gaitasuna eskaintzen da, eta, Erresuma Batua, Frantzia, Espainia, Irlanda, Holanda, Ekialdeko Europa osoan 1,200 beste ferry ibilbide baino gehiago, mediterraneoa, Baltikoa eta Ipar Afrikan. Informazio gehiago lortzeko, erantzun maiz egiten diren galderak edo gurekin zuzenean harremanetan jar den klikatu hemen. Guri buruz


Umetan ezagututako eskolara bueltan . diariovasco.com\nAskok gogoab izango dituzte honelako ikasgelak. / UPV/EHU\nHiru gune nagusi atondu dituzte museoan, azken hamarkadetan eskola nola aldatu den erakusteko\nAgintarien eta hezkuntzaren munduko ordezkarien presentziarekin inauguratu da astelehen honetan UPV/EHUren Donostiako campusean Hezkuntzaren Museoa. «Gure helburua da bisitariak bere eskola esperientzia eta ikasteko erabili zituen tresnak gogora ekartzea, eta Euskal Herriko hezkuntzaren memoria eta hark euskararekin duen harremana ezagutzea» aurreratu arduradunek EAEko unibertsitate publikoak zabaldutako ohar batean.\nEuskal Herriko Unibertsitatearen Hezkuntzaren Museoa Gipuzkoako Campusaren pabiloietan kokatzen da, Zuzenbide Fakultatearen ondoan, Donostian. Zazpi aretotan antolatuta, hauek daude ikusgai: 50eko eta 60ko urteetako gela baten berreraikuntza xehea, hainbat tresna eta material zientifiko, dokumentazio areto bat, eta ibilbide bat, Euskal Herriko hezkuntzaren historian barrena, panelen eta objektu materialen bidez, arreta berezia jarrita euskararen presentzian. Museoa, «Euskal Herriko hezkuntzaren memoria historikoa berreskuratzea, zaintzea eta ezagutzera ematea» xede duena, UPV/EHUko Garaian-Hezkuntzako Azterketa Historiko eta Konparatuen Taldearen ekimenez sortu zen, eta Historia eta Hezkuntza Ondarea Aztertzeko Espainiako Elkarteak Espainiako Kultura Ondasunen Institutuarekin batera emandako Bartolomé Cossío saria jaso zuen, 2015. urtean. Museoa jende guztiarentzat dago zabalik, eta bisita hitzartuak eskaintzen ditu.\nHezkuntzaren Museoan sartu, eta berehala, hainbat panelez atondutako atari zabal eta ireki batera iristen da bisitaria. Euskararen munduari eskainitako gunea da. «Gune honetan, euskararen mundua eta euskarak hezkuntzarekin izan duen harremana eman nahi dugu ezagutzera» azaldu du Pauli Dávilak, Hezkuntzaren Teoria eta Historia saileko irakasleak eta Hezkuntzaren Museoko zuzendariak. Gunean, euskararen, haren erabileraren eta hiztunen bilakaera aztertzen da, Xabiertxoren irudi baten begiradapean.\nEuskararen munduaren aurkezpen horren jarraipen modura, ibilbide bat egiten da bi gunetan zehar, non euskarak Hezkuntzaren Historian izan duen lekua ikus daitekeen, XVII. mendetik gaur egun arte. Mugarri nagusiak aipatu nahi dira, arreta berezia jarrita azken bi mendeetan.\nDeigarriak dira ere bertan diren bi maketa, bat, Donostiako Arte eta Lanbideen Eskolarena, eta bestea, Institutu Probintzialarena; biak ere José María Bordaji Olloquieguik eginak eta Museoari dohaintzan emanak. Deigarria da ere garai hartako agintarien bulego baten birsorkuntza. «Bi areto hauetan, irakaskuntza euskaraz emateko Euskal Herritik egin diren ekarpenak erakutsi nahi ditugu» azpimarratu du Pauli Dávilak.\nIbilbideari jarraituta, 'Eskola Gunea' izenekora iristen gara, azken hamarkadetako geletako giroa gogoratu nahian. Horretarako, zahar usaineko gela ilun eta goibel batean sartuko gara. 50-60 urteetako, hots, frankismo garaiko gela baten berreraikuntza xehea da. Hormako arbel beltzaren gaineko gurutzea, gelaren buru; bi lagunentzako egurrezko zortzi ikasmahai; ikasleen maletatxo txikiak alboetan jarrita; koadernoak… baita irakaslearen zarta ere mahai gainean, haren agintaritza inposatzeko; inpresioa egiten du. Bisitaria, gune horren giro ilunean ikaratua, harrituta geratzen da ate bat ireki, eta gela moderno bat ikustean, zeina 1970eko Hezkuntza Lege Orokorraren printzipioen arabera egin baita. Bigarren gela hori askoz ere argitsuagoa da, mahai eta aulki zuriak ditu, eta aurreko gelaren guztiz kontrakoa da. «Bi gela horiek, bat tradizionala eta bestea modernoa, jartzean, agerian utzi nahi izan dugu eskola sistemaren lege aldaketak nola islatzen diren XX. mendeko hezkuntza altzarietan» azpimarratu du Luis María Nayak, Hezkuntzaren Teoria eta Historia saileko irakasleak eta Museoaren Koordinazio Kontseiluko kideak.\nBisitariaren urratsak beste bi aretora iritsiko dira, 'Irakaskuntzak eta ikaskuntzak' guneek eratutakoak. Lehenengoan generoen –maskulinoa eta femeninoa– eraikuntza erakusten da, askotariko objektuen bidez. Azken aretoa izango da, agian, bitxiena; izan ere, 60tik gora tresna eta material zientifiko daude ikusgai, biologia, botanika, geografia, fisika, kimika, elektrizitate eta beste hainbat irakasgai emateko erabilitakoak. Horietako batzuk Donostiako La Salletarrek eman dizkiote museoari. «Dohaintzak –azaldu du Luis Mª Nayak– oinarrizkoak dira museoarentzat, historia eta hezkuntza ondarea gordetzeko eta erakusteko aukera ematen baitute».\nBisitaren amaieran, Dokumentazio Zentroa dago. Gune horretan XX. mendean erabilitako testuliburuak, eskola koadernoak eta abar erakusten dira. Horrez gain, XVIII, XIX eta XX. mendeetako hezkuntzari buruzko liburutegi bat bisitatu dezake bisitariak.


Gauzak kontatzeko mila manera | Pays Basque | Naiz\n10/06/2019 Mis à jour à:\nGauzak kontatzeko mila manera daude. Gurea, GARAkoa, horietako bat da. GARAren barruan gauzak kontatzeko beste hamaika era dauden arren. Zentzu batean, pluraltasuna panpin errusiar bat bezala baita.\nNorberak ere gauzak kontatzeko forma desberdinak izaten ditu. Ez soilik denborarekin gauzak desitxuratzen ditugulako, edertu edo mozorrotzeko. Gure aurrekariek gure mundu ikuskera eraldatzen dutelako da, gramatika hutsari eta sistema dezimalari bestelako sistema partikularrak gehituz.\nDuela gutxienez 17 urte, zenbait gauza kontatzeko era partikular bat daukat. Nire lagunak galdu dituen gauzen arabera zenbatzen dut. Eta musika, bandak eta kontzertuak gauzak zenbatzeko neurri horietako bat da. AC/DCren Bartzelonako kontzertu hura aro baten amaiera eta beste baten hasiera markatzen duen mugarria baita.\nLagunak ez du Kuraiaren kontzerturik ikusi. Ez da Putzuzulon Folkcore entzuten egon. Ez ditu ez lagunak ezta nire jefea jotzen ikusi ere. Ez du Zentral ezagutu eta ezin izan da bertara Flamenco On Fire jaialdira joan. Su Ta Gar Gayarre antzokian jotzen galdu du. Extremodurok Iruñeko zezen plazan eman zuen azken horretan ere ez zen egon. Ezin izan da Diana Krall Trinitate plazara entzutera joan. Berak ezagutu zituen Berri Txarrak eta oraingoak gauza bera eta aldi berean oso bestelakoak dira.\nJakina, nire laguna ez zen igandean Illunben izan. Nire laguna preso dago.\nBera bezala beste 252 preso politiko daude orain. Horrela markatzen du gure azalak. Ni bezala beste hamaika lagun eta senide daude, norbera bere gauzak zenbatzeko era partikular batekin: batentzat koadrillako afariak eta bestearentzat bilobaren urtebetetzeak izango dira. Gogoratzen dituenean, aldi berean negargura eta samurtasuna eragiten dioten gauzak izango dira. Zalantzarik gabe, maitasun kontuak dira.\nKontadore hori zeron jarri arte, Euskal Herrian beti egongo da egunkari bat kartzelara sartu eta gure kontatzeko era bilduko duena. Abestiak dioen bezala (elkarrekin ikusi genituen, Mikel? Ez naiz oroitzen), lerro hauek zuentzat baitira.


Euskaraz eta frantsesez ikasteko eskola berria zabalduko dute Donostian | Euskal Herria | GARA Euskal Herriko egunkaria\nEuskaraz eta frantsesez ikasteko eskola berria zabalduko dute Donostian\nDatorren ikasturterako hezkuntza aukera berria izango da Donostian frantsesez eta euskaraz: Larrun ikastetxea. Itunpekoa izango da eta 2. mailako ikasketak amaitzerako ikasleak hirueledunak izatea du xede.\nArantxa MANTEROLA|DONOSTIA Eguneratua:\nLarrun eskola frantses-euskaldunaren sustatzaileek ilusioz eta gogotsu aurkeztu zieten egitasmoa atzo Donostiara jindako Akitania Berriko ordezkariei. Egiaz, ez da proiektu berria haientzat. Izan ere, badira urte batzuk guraso talde bat bi hizkuntza oinarri izango lituzkeen hezkuntza aukera jorratzen hasi zela.\nBatez ere Donostialdeko eremu geografikoan kokatuko litzatekeen ikastetxearen bideragarritasuna egiaztatzeko, euroeskualdeko atea jo zuten, eta azterketaren emaitza ustekabeko ederra izan zen, ohartu baitziren uste baino jende gehiagok zuela interesa. Hala, duela lau urte Akitania Berria eskualdea bidelagun bilakatu zen eta herenegun bertan 200.000 euroko dirulaguntza onartu zuen Larrun proiektua bultzatzeko.\nIkastetxearen sustatzaileak errealitate batetik abiatu ziren; duela hamarkada batzuk hezkuntza ereduetan ingelesaren alde egin zela-eta, frantsesaren ezagutza oso eskasa da aipaturiko eremuan. Hutsunetzat duten errealitate horrek sozialki, kulturalki eta ekonomikoki zenbait galera dakartzala uste dute, batik bat, Bidasoaren bi aldeetako eremuan.\nHezkuntza eskaintza berri hori sortzeko, ordea, euskarak –eremu horretan hizkuntza komuna izanik– ezinbestean presente izan behar zuen eta, nola ez, beste hizkuntza ofizialak ere –gaztelaniak, alegia– berezko lekua izan beharko luke, bigarren mailako ikasketak burututakoan ikasleak hirueledun izatea baitute helburu. Ez hori bakarrik, «Batxi-Bac» (bi estatuetan baliagarria izango den batxilerra) eskuratzeko bidea emango du.\nBeren haurrak hezkuntza eredu horretan eskolatuko dituzten gurasoek zein kostu ekonomiko izango luketen ere neurtu zuten, ez baitute «eskola elitista» izan nahi. Hala, itunpeko eskola izateko urratsak egin dituzte eta Lakuaren baimenak lortzear daude. Arlo pedagogikoa, berriz, Mondragon Unibertsitatearekin landu dute, bereziki eleaniztasuna lortzeko bidean.\nLarrun ikastetxea Amara Berriko Karmelo ikastetxea zenaren hegal batean kokatuko da. Hiru ikasgelarekin hasiko dira 2, 3 eta 4 urteko haurrekin, baina datozen asteetan burutuko dituzten obrekin, beste lau gela ere erabilgarri izango dituzte eskaintza garatzen joateko. Horrez gain, 200 metroko beste gune bat ere izango du, jolastoki edo atsedenlekurako.\nAbenduan publizitate kanpaina handi bat egingo dute eta urte hasieran hainbat ate-ireki jardunaldi antolatzeko asmoa ere badute. Matrikulazio epea, berriz, otsailean zabalduko dute.\n1998an Donostian Lizeo frantsesa itxi zenetik eta ingelesari hezkuntza ereduetan lehentasuna eman zitzaionetik frantsesaren ezagutza oso eskasa da gurean; Larrun ikastetxeak hutsune hori bete nahi du «baina ez ikuspegi elitista batetik, haurrek aukera gehiago izan dezaten baizik».


Amagoia Gurrutxaga: "Francoren tropekin batera, beldur eta gose urteak iritsi ziren" - Uztarria (Azpeitia)\n2020ko otsailek 20, OSTEGUNE\nAmagoia Gurrutxaga: "Francoren tropekin batera, beldur eta gose urteak iritsi ziren"\n2012ko ira. 21a, 15:41\nMatxinbentar kazetaria 1936ko gerran Zarautzen gertatutakoez liburua idazten ari da. "Aspaldidanik interesatzen zait gai hau, egungo gizartean pisu eta eragin zuzena dutelako orduan eta ondorengo 40 urteetan gertatu ziren izugarrikeriek. Baita nagusitu zen eskuin muturreko pentsamenduak ere", dio.\nAmagoia Gurrutxaga. (AMAIA VENTAS) Argazki originala\n1936an atzoko egunez sartu ziren Francoren tropak Zarautzen. Herria, eta, oro har, Euskal Herria markatu zuen gertakaria izan zen, hurrengo urteetan gosea, beldurra, kontrol soziala izan baitziren zarauztarren egunerokoa.\nAmagoia Gurrutxaga Uranga (Matxibenta, 1971) Berria egunkariko kazetariak ondo ezagutzen du urte latz horietan Zarautzen gertatutakoa eta herritarrek bizitakoa, duela 10 urte gaiaren inguruan ikertzen hasi, eta artean liburu bat idazten ari baita.\nZer dela eta bururatu zitzaizun 1936kogerraren inguruko liburua idaztea?\nAspaldidanik interesatzen zait gai hau, egungo gizartean pisu eta eragin zuzena dutelako orduan eta ondorengo 40 urteetan gertatu ziren izugarrikeriek. Baita nagusitu zen eskuin muturreko pentsamenduak ere. Egizu kontu pentsamendu hori txiki-txikitatik irentsiz hazi dela gaur egungo euskal herritarren parte oso-oso handi bat. Baita frankismoaren kontra zeudenak ere. Nahita ere, oso zaila da barreneraino sarrarazitako hainbeste beldur, gezur eta lotsa sentitzeari uztea. Duela 10 bat urte Jon Benito lagunarekin hasi nintzen gai honi buruzko material idatzia biltzen eta elkarrizketak egiten. Hortxe geneuzkan gordeta, eta duela hilabete batzuk Euskal Memoria Fundaziokoek liburua idaztea proposatu zidaten.\nNondik lortu duzu liburua idazteko materiala?\nLehendik bildua genuena, Zarauzko Udalaren artxibategia, Renoko Unibertsitatean dagoen Huarte Jauregi bilduma, Irargi Agiritegia, Espainiako hainbat artxibategi, Ahotsak proiektuaren barruan herrian egindako elkarrizketak, garai hartako prentsa, hango eta hemengo lagunek pasatako paperak eta argazkiak, duela pare bat urte Zarautzen Bakeolakoek egin zuten bilketa laneko aleak. Material hori dut.\nUne haiek bertatik bertara bizi zituen herritarren batekin hitz egiteko aukerarik izan al duzu?\nBai. Duela 10 urte elkarrizketatutako asko hilak dira egun, batzuk bizi dira oraindik, hitz egin dezaketen guztiek ez dute hitz egin nahi. Haiek ez dute gerra ahaztu. Galtzaileek, zeresanik ez. Ezin dute. Agintariek ahantzarazi, ezabatu egin nahi izan dituzte haien bizipenen arrastoak. Frankistek eta haien ondorengoek, euren gerra krimenen eta ondorengo izugarrikeriak gertatu zirenik ere ukatzen segitu ahal izateko. Trantsizio osteko agintariek, berriz, arduragabekeria lotsagarriagatik. Horren isla dira gai horri buruz ditugun legeak. Inpunitatea ezarri dute lege horiek. Justizia indarkeria politiko baten biktimei bakarrik zor zaiela esan nahi du lege horrek, eta hiltzaile-zapaltzaile askoren inpunitatea bedeinkatu du.\nLiburua idazten ari zara. Zein puntutan zaude egun? Liburua amaitzeko datarik aurreikusi al duzu?\nInformazioa biltzen, prozesatzen eta liburuaren hezurdura egin nahian nabil orain. Gauza asko dago, zein sartu eta zein ez erabakitzea da zailena. Kontaketa kronologiko bat ardatz hartuta, pasadizo eta testigantza adierazgarriak jostea da asmoa. Ea zer ateratzen den. Urtarrilarekin amaitu nahi nuke.\nBildu duzun informazioaren arabera, nola izan zen tropa frankistak Zarautza sartu zirenekoa?\nIrailaren 20a zen. Herria erdi-hutsik zegoen, ehunka lagunek ospa egin baitzuten matxinoak etortzerako. Uztailaren 17an Francisco Franco eta beste militar espainiar batzuk altxatu zirenean, Zarautz gorriek eta abertzaleek osatutako batzorde batek kontrolatu zuen. Herriko gazte asko Loiolako (Azpeitia) kuartelera joan zen boluntario matxinoen aurka borrokatzekotan. Frankistak herrira heldu zirenean, karlistak ziren nagusi. Udatiar espainiarzale asko ere bazegoen, handi-jende dezente. Bandera gorri-horiz eta txapel gorriz bete zen herria. Ezer txarrik egin ez zutelakoan herritik alde egin ez zuten abertzaleak ere baziren. Horietako batzuek larrutik ordaindu zuten erabaki hori. Ile mozketa publikoak, atxiloketak, isunak, errekisak... etorri ziren. Batzuk fusilatu egin zituzten, zuzenean. Bada irudi bat, gerora finkatuko ziren obsesio eta jarrera zanpatzaileen isla egokia izan daitekeena. Xabier Lizardi poeta zarauztar handiari plaka bat jarria zioten bere jaiotetxean -egungo Cleri taberna inguruan zegoen etxe hura-, alkate karlista bat buru zuen Udalbatzaren erabakiz jarri zuten altxamendua gertatu baino denbora gutxi lehenago. Frankistak herrira sartu orduko, plaka hura mailuaz txiki-txiki egin, eta txalo artean ezabatu zuten. Halakoxea izan zen gerra haren zioa: kontrariotzat zeukaten oro txikitzea, eta haren arrastoak ezabatzea.\nHerritarrek horren aurrean erantzun al zuten?\nEsan dut lehen jende asko ihes eginda zegoela herritik, eta geratu zirenen artean karlistak nagusi ziren herrian. Berehala egin zuten bat militar matxinoek ezarritako agintariekin. Horretarako gordeta zeuzkaten armak ere atera zituzten. Falangista batzuk ere bazeuden, baina karlistak gehiago ziren askoz.\nZarauztarrak guda bezala, bi zatitan bananduta al zeuden, ala nagusiki alde batekoak ziren?\nKarlisten eta abertzaleen artean banatuko nuke nik herria, batez ere. Gorriak ere bazeuden, baina askoz gutxiago. Matxinada izan aurreko azken hauteskundeetan abertzaleek irabazi zuten. Lehia politikoa lehenagotik zetorren. 1934ean, esaterako, Zarautzen izandako liskar bat hizpide izan zen Espainia, Katalunia eta Euskal Herrian. Abertzaleen eta udatiar espainiazaleen artean borroka izan zen abuztuko egun batean, udatiarrek bandera gorri-horia aurretik zutela manifestazioa egin eta udaletxeko balkoian bandera hori astinduz Viva España!-ka aritu ostean. Gazte abertzale batzuek jipoitu egin zituzten udaletxera joandako haiek, eta izugarrizko polemika izan zen. Udatiar askok esan zuen Zarautzera ez zela gehiago bueltatuko. Hori ez zen nolanahiko mehatxua, Zarautz ordurako aldatzen hasia baitzen turismo gehiago erakartzeko. Zarauzko Udaleko eta herriko agintari eskuindarrek udatiar aristokraten eta dirudunen alde egin ohi zuten, menpekotasun handiak zeuden haiekiko.\nTropak herrira sartu zirenean nola aldatu zen Zarauzko bizimodua?\nFrancoren tropekin batera gose eta beldur urteak etorri ziren. Agur faxista, Espainia inperialistaren ikurrak eta integrismo katoliko beltzena dotrina bihurtu ziren, kontrol soziala asko zorroztu zen. Horren guztiaren kontra mugimendu txikiena egiten zuena zapaldu beharreko labezomorroa zen. Euskara, euskaldun usaina zuen oro debekatu zuten. Narrosko jauregian ezarritako komandantzia militarra zen kontrol horren bihotza, baina adar oso-oso garrantzitsuak zituen udaletxean, Zirkulo Karlistan, Parrokian, Falangeren egoitzan eta herriko eskoletan. Eta herritar askok kolaboratzen zuen sare horrek behar bezala lan egin zezan, salatari gisa. Horrela hasi zen martxan lau hamarkadaz iraun zuen makinaria beldurgarria. Espainia Bat, Handi eta Librearen izenean egindako krimen eta izugarrikeria guztien arrastoak ezabatzeaz ederki asko arduratu ziren batzuk -oraindik ere segitzen dute-, oso ondo zekiten zertan ari ziren. Isiltasunaren legea ezarri zen. Batzuen isiltasuna inposatu zen, jakina. Giro horretan hazitako aiton-amonen eta gurasoen umeak gara gutako gehienok.\nHerrian gaur egun horren aztarnarik geratzen al da?\nAztarna biziena biktimak eta haien senideak dira. Herri honetan, beste askotan bezala, beren hildakoen gorpuak non dauden jakin gabe segitzen dute batzuek. Arrazoi politikoengatik edo salaketa faltsuengatik exekutatutako, esklabo gisa lanean edukitako, txikitutako, umiliatutako, txirotutako... pertsonak eta haien gertukoenak gure artean bizi dira, min horrekin bizi dira. Justizia eskatzeko eskubiderik ez daukatela esaten zaie.\nekipol | 2012-09-22 : 18:38\nAzpeitiko temie aklarau ber diagu lenen ze gure herriyen ze pasa zan ez gaituk konsiente. Zein izen zan frankisten alkatie? memoria kontuetan ari gaituk baino nik udaletxie aklaratzeko eskatzen soat. Ezplika desala 1936ien ze pasa zen.\nJonmi | 2012-09-23 : 21:17\nNik etzakiat histori hori, esplikazak faorez.\nTxistua beste doinu batzuetan\nIlegales taldearen kontzerturako sarrerak, zozkatuta


AlbisteakMarijo - 2021-03-16 0\nAtzo ez zen positibo berririk atzeman arrasatearren artean (348,70ko tasa)\nEusko Jaurlaritzako Osasun Sailak jakitera eman duenez, azken 24 orduetan ez positibo berririk atzeman Arrasaten. Positibotasun-tasa 100.000 biztanleko 348,70koa da, beraz, Arrasatek gune laranjan...\nAlbisteakGontzal - 2021-03-12 0\nAutobus batek eta auto batek aurrez aurre talka egin dute Garibain\nIstripua goizeko 11:15 aldera izan da, eta anbulantziako langileek gutxienez pertsona bat artatu behar izan dute, kotxeko gidaria. Udaltzaingoa ere bertaratu da. Suhiltzaileak ere...\nArgazkiak: Herritar bat. Arrasatear batek jakitera eman du koltxoi bat kalearen erdian utzi dela, Musakolako Maisu Aranbarri espaloiaren erdian, bi argazkiek erakusten duten bezala.\nGaurkoan mendira jotzeko proposamenarekin gatoz, oinez zein bizikletan Arrasate ezagutzeko proposamenarekin. Honako hau izango da ibilbidea: Kurtzetxiki, Zigarrolako balkoia, Anporreta eta Monterron....


Iñaki Zabaleta irakasleak hitzaldia emango du Leipzigeko Unibertsitatean - Deia\nUrtarrilaren 13tik 17ra\nIñaki Zabaleta irakasleak hitzaldia emango du Leipzigeko Unibertsitatean\nHitzaldiak Wilhelm von Humboldt hizkuntzalariak Euskal Ikasketen inguruan egindako lana izango du hizpide\ndeia.eus 13.01.2020 | 12:58\nBILBO. Iñaki Zabaleta irakasleak (Hezkuntza, Filosofia eta Antropologia) hitzaldia emango du Leipzigeko Unibertsitatean Urtarrilaren 13tik 17ra. Hitzaldiak Wilhelm von Humboldt hizkuntzalariak Euskal Ikasketen inguruan egindako lana izango du hizpide\nWilhelm von Humboldt Euskalaritzaren sortzaile eta ikerlari handienetakoa izan genuen, euskara eta Euskal Herriaren inguruko interesa eta ikerlan akademikoak Europa guztian bultzatu zituena prusiar intelektual, hizkuntzalari eta politikaria. Dudarik gabe, Euskal Herria eta Alemania elkarlotu eta historian zehar izandako harremana azaltzeko pertsonaia garrantzitsuena kontsidera daiteke.\nHumboldten lanaren ikerlari nabarmenetarikoa da Iñaki Zabaleta. Horren erakusgarri dira Coloniako unibertsitatean egin zuen doktorego tesia eta geroztik hainbat argitaletxe eta aldizkaritan argitaratu dituen lanak. 2017an, Wilhelm von Humboldt eta Euskal Herria lana argiratu zuen EHUn, non Humboldten euskal ikerketen analisia modu ordenatu eta sistematiko batean bildu zuen, bere testuen barne lotura erakutsi eta pentsamendu antropologikoarekiko erlazioan aurkeztuz.\nLeipzigeko euskara eta euskal kultura irakurletzak antolatuta, Zabaletak bi hitzaldi eskainiko ditu Unibertsitatean, irakurletzako ikasleekin saio batzuk izateaz gain. Lehen hitzaldia urtarrilaren 14ean, asteartea, arratsaldeko 19:00etan izango da, "Wilhelm von Humboldt und die Vaskische Nation" izenburuarekin. Bigarrena, ostera, hilaren 15ean, asteazkena, 15:15ean izango da, "Wilhelm von Humboldt un die Vaskische Sprache" izenburupean. Hitzaldi zein gainontzeko saioak alemanez eskainiko dira.\nLekeitioko erresidentziak kabina desinfestatzailea jarri du covid-19a ekiditeko.


Kamiseta bat isilpeko elefante ehiza salatzeko - Musutruk, kukuxumusuren blablabloga\nHome›Besteekiko maitasun kontuak›Kamiseta bat isilpeko elefante ehiza salatzeko\nKamiseta bat isilpeko elefante ehiza salatzeko\nElefanteek laguntza behar dute. Egunero ehun hiltzen dira isilpeko ehiztarien eskutik Afrikan. Hori geldiarazten ez bada, 15 urte barru planetatik desagerturik egonen dira. Gure “Helphant” kamiseta berriak grafikoki agertzen du eta Jon Sistiagak “Colmillos de Sangre“-n, datorren ekainaren 3an Canal+-en estreinatuko duten erreportajean, kontatzen du.\n“Helphant” ReporT-shirts proiektuko kamiseta berria da; Jon Sistiaga erreportariarekin konpartitzen dugu proiektu hori eta haren bidez marrazki batera eramaten ditugu kazetariak bere kameraz harrapatzen dituen errealitate gordinak. Beti bezala, kamisetaren salmentaren etekinak Mugarik gabeko medikuak erakundeari emanen zaizkio.\nOrain Sistiagak Keniara bidaiatu du guri isilpeko elefante ehizaren errealitatea erakutsi nahian, baita boliaz, merkatu beltzean kiloka urre prezioan kotizaturik, egiten duten legez kontrako trafikoarena ere.


Laskorain Kirol Elkartea: 2010-01\nLaskorainek nagusitasunez irabazi zuen Legazpin eta sendo darrai sailkapenaren buruan\nUrola Garaiera egin zuen txangoa Laskorainek pasa den larunbat arratsean, euskal ekonomian hainbesteko pisua izan duen burdina eta altzairuaren forja-lanaren kabi nagusietako bat den Legazpira hain zuzen. “Metalurjiak ekonomian bakarrik ez, artean ere itzelezko garrantzia izan du gurean” esan ziguten Bikuña polikiroldegiko harreran, “Txillidak bere altzairuzko hainbat eskultura Patricio Echeverria enpresa legazpiarreko forjan erditu baitzituen”.\nDuintasunez beteriko forja-lan gogor, sufritu baina era berean artistikoaren adibide ordainezinarekin ekin zion beraz Laskorainek Centro Extremeño La Bellotaren aurkako neurketari larunbatean. Horitxoek bazekiten kantxa horretan txapelketako beste oilartxoek ezin irabazi berdinketarekin konformatu behar izan zutela eta bazekiten ondorioz joko kalitateari lana eta ahalegina erruz gehitu beharko zietela. “Forjalariak bagina bezela!” oihukatu zuten bere barnean.\nEsan eta egin, ikastolakoek oso partida sendoa burutu zuten, erasoan eta defentsan, nola aptitudez nola aktitudez eta nagusitasunez makurrarazi zuten La Bellota bai taktikoki, bai teknikoki eta bai fisikoki. 2 eta 7 izan zen azken emaitza, nahiz eta epaileek azken segunduan legazpiarrek eskuarekin sarturiko gola legezkotzat eman eta aktan 3 eta 7 idatzi. Bellotako aurrelariaren jokaldiak Martinez de Irujoren sotamano bortitz bat gogorarazi zigun guztioi, baina epaileek ez omen zuten eskukada ez ikusi ez entzun.\nTolosarren garaipen argiak badu beste meritu bat gainera, estraineko gola legazpiarrek sareratu baitzuten jokaldi bakan eta solte batean partida hasi eta berehala. Jarraipenean, aurreratu bezela, kokildu gabe ikastolakoak nagusi izan ziren, baloiaren jabe ederki mugitu zutelarik eraso posizionalean eta presinaren bidez etxekoak beraien kantxan giltzaperatu zituzten berrogei minututan zehar.\nGolak ordea ez ziren berehala iritsi, baina bi zutoinkada eta gol aukera frankoren ostean azkenean bai hasi ziren erortzen, azken asteetan 26 eta 23 urte bete dituzten Barriola kapitaina eta Barack Telleria izan zirelarik golegile. Kapitainak lau sinatu zituen, 2010 jaioberrian punteria zorroztuta duela frogatuaz eta Telleriak bi, biak baloia pikatuaz, lehenengoa atezainari bizkarrez ipinita eta hanka kanpokaldearekin. Zoragarria. Zazpigarrena bere atean sartu zuten legazpiarrek ezinaren ezinez.\nAmaitu aurretik, golegileez gain protagonista izan genuen beste laskoraindar peto bat goraipatu nahiko genuke. Urte luzez lehen taldean aritu eta gero, iaztik filialean ari den Yustos “Sparrow kapitaina” alegia. Taldeak zituen bajak estaltzeko ibartarrak Legazpiko deialdian hartu zuen parte, bere arima eta bihotz horitxoaren adibide bat gehiago oparituaz. Minutu dezente jokatu zituen gainera, mailari eusten diola erakutsiaz, baina hunkigarriena Laskorainekiko erakutsitako konpromezu eta inplikazioa da. Egungo Laskorainen joko eta lidergo dizdiragarria, jokalari belaunaldi askoren forja-lanaren fruitua dela esatera ausartuko ginateke eta Yustos belaunaldi horietako baten eredu handienetakoa dela.\nPozik egin zuten Urola Garaiatik Tolosaldeara itzulera bidaia Javi delegatuak, Jorge, Javi eta Imanol prestatzaileek eta Endika, Telleria, Barriola, Murgi, Lander –haserako bostekoa-, Gil, Mikel Alonso, Iñigo Belloso Txiki eta Yustos jokalariek. Baja izan ziren Zabala, Otxoa, Zubillaga, Elola eta Urko.\nNork: Laskorain K. E. Noiz: 0:37 No hay comentarios:\nNork: Laskorain K. E. Noiz: 0:27 No hay comentarios:\nNork: Laskorain K. E. Noiz: 14:17 No hay comentarios:


Irizar e-mobilityk Amiens Metropolekin europako kontraturik handiena sinatu du 18m-ko autobus artikulatuak egiteko, BRT sistemarekin eta zero igorpenekoak. - Irizar e-mobility\nAdunan, 2017ko azaroaren 24an\nAmiens Métropolek Irizarrengan jarri du konfiantza BRT sistema ezartzeko bere lineatako hirutan.\nAmiens Metropolekin (frantzia iparraldeko hiria) hitzartutako kontratuak 18m-ko Irizar ie tram modeloko 43 autobus artikulatu fabrikatzea aurreikusten du.\nAutobus horiek Adunako lantegian fabrikatuko ditu datorren urtean konpainiak. Lantegia errendimendu osoan ari da iazko ikasturtetik. Eskaera berri honekin gaur egungo modelo honen eskaera zorroan 69 unitate ditugu.\nIrizar ie tram ibilgailu artikulatu %100 elektrikoa da, zero igorpenekin. Proiektu honetarako aurreikusten da, programatutako lineatan hasieran eta bukaeran aukerako karga estazioak jartzea pantografo bidez eta karga inteligenteko beste batzuk kotxe-tokian. Irizarrek, gainera, beharrezko azpiegitura guztiekin hornituko ditu lineak ondo funtziona dezaten.\nAutobus honek diseinuak zerbitzua eta hiria erakargarriago bihurtu eta hiritarrari erosotasuna eskaini behar diola, ideia hori du oinarrian. Tranbia baten ezaugarri estetikoak ditu autobus honek eta bere DNAn daude gaitasun handia (155 toki), sartzeko eta irteteko eta barnean joan-etorrian ibiltzeko erraztasuna eta hiriko autobus baten malgutasuna. Gainera, zero igorpenekoa da.\nIrizar ie tram hizkuntza estetiko minimalistatik abiatzen da, apaingarririk gabe, eta bere ezaugarri guztiek alderdi funtzional zehatzei erantzuten diete. Horrek erabiltzaileek berehala identifikatzen dituzten identitatea eta irudia ematen dizkio. Bere diseinuaren ezaugarri aipagarrienetakoa arku perimetral kromatua da, ibilgailuaren bolumena inguratzen duena.\nIrizar ie tram berria Irizar Taldearen teknologiaren emaitza da, bai elektronikaren eta komunikazioen arloan eta baita sistema nagusietan ere: Power traina, bateriak eta kargarako aukerak. Irizarren laborategietan eta saiakuntza probetan eta ibilgailuan bertan frogatutako teknologia da.


Gizarteratzeko eskubidea - Nafarroako Hitza Gizarteratzeko eskubidea – Nafarroako Hitza\n2016, urriak 07 Albisteak, Ekonomia, Gizartea, nafarroa, Politika 947\nKarrikan giltza bat aurkitu, eta nire etxekoa zela imajinatzen nuen. Nire burua engainatzen nuen, min handia sentitzen nuelako; nire bizitzak egiten zidan min; bakardadeak egiten zidan min”. Ion Molinuevorenak dira hitzak. 57 urte ditu, eta 14 eman ditu karrikan bizitzen. Etxea badu orain; bai eta etxeko atea irekitzeko giltza ere. Benetakoa. “Duintasuna berreskuratu dut”.\nKarrikak utzitako arrastoaren zama sumatzen zaio Molinuevori, halere, hitz egiten duenean. Eritasunak ere markatu du haren bidea. Sufritzen duen polineuropatia kronikoak bere hankei eragin die, batez ere. “%65eko elbarritasuna daukat”. Babespeko etxe batean bizi da, eta 365 euroko kotizazio gabeko pentsioa jasotzen du, bai eta gizarteratzeko errentaren osagarria ere; denera, 595 euro, hilean. Egungo gizarteratzeko errenta 655 eurokoa da herrialdean; Molinuevok pentsioaren hamalau ordainsari jasotzen dituenez, urtean jasotzen duen kopuru guztia kontuan hartuta, 655 eurokoa litzateke hilero jasoko lukeen saria, hain zuzen ere.\n1999koa da gizarteratzeko errentari buruzko lehen legea, Nafarroan. 2012an moldatu zuten, eta, berriz ere, 2015eko hasieran. Harago joan nahi dute egungo gobernua babesten duten taldeek, eta lege proiektua onartu zuten ekainean, gizarteratzeko eskubideari eta bermatutako errentari buruz. Nafarroako Parlamentuak lege hori noiz onartu zain dira Pobreziaren Kontra Borrokatzeko Sareko elkarteak, hain zuzen ere. Parlamentuko talde guztiei helarazi diete egitasmo horri buruz egin duten txostena; Gizarte Eskubideetako presidenteorde Miguel Laparrari ere azaldu dizkiote proiektuari ikusten dizkioten argiak, bai eta itzalak ere. Legea urtea amaitu baino lehen onartzeko konpromisoa hartu zuen Laparrak, joan den astean, auziari buruz antolatutako mahai-inguruan. Legeak “berebiziko garrantzia” duela nabarmendu zuen, halaber, aurkeztu zuen egun berean. Berebiziko garrantzia, hain zuzen ere, “muturreko pobreziari aurre egiteko, kohesio soziala hobetzeko, nafar guztiak gizarteratzeko, eta lan munduan sartzea ahalbidetzeko”.\nLege proiektuak gizarteratzeko eskubidea nabarmendu izana “ontzat” jo du Pobreziaren Kontra Borrokatzeko Sareko presidenteorde Ruben Unanuak. Nafarroan, 30.000 pertsona inguru badira sozialki kalteberak. 2015ean, 12.875 familiak jaso zuten egun indarrean dagoen gizarteratzeko errenta; 10.800 pertsona baino gehiago adingabeak ziren. Sozialki ahul izatea zer den ederki daki Molinuevok. “Listua bota didate; ikusi ditut beldurrezko eta gorrotozko begiradak haien seme-alabak niregandik urrundu dituzten amen aurpegietan; hilik hobe nintzatekeela erran didate, behin baino gehiagotan”, gogoratu du, saminez. Errealitate hori atzean utzi du. Estu ibiltzen da gastu guztiei aurre egiteko, jasotzen duen errentarekin, baina kontent da. Bere esperientziak bertze norbaiti balioko diola espero du. “Nire istorioaren berri jasotzen duenak jakin dezala orain, azkenean, beldurrik gabe bizi naizela”.\nKarrika atzean uztea ez da batere erraza izan Molinuevorentzat. “Zuloan gero eta sakonago erori, are eta zailagoa da handik ateratzea”, berretsi du Ruben Unanuak. Etxerik ez dutenekin egiten du lan, hain zuzen ere. Horregatik, halako egoerei aurrea hartzeko beharra nabarmendu du pobreziaren aurkako sareko kideak; bermatutako errenta beharra duten guztiek jaso beharko luketela, alegia. “Zaila dela badakigu, baina hori lortzea finkatu beharko genuke helburu nagusi gisa”.\nGobernuak prestatu duen lege berriak oraingoak baino herritar gehiagori eraginen die, hain zuzen ere. Eta hori eskertu du Unanuak. Orain arte, adibidez, 65 urte baino gehiagokoek errenta jasotzeari uzten zioten; lege berriarekin jasotzen jarraituko dute. Paperik gabekoek ere izanen dute kobratzeko aukera; eta errenta jasoko dute, halaber, adingaberen baten ardura duten familiek. Egun, etxebizitza bakoitzeko errenta bat eta erdi jasotzen ahal da, gehienez ere. Lege berriarekin, berriz, hiru kobratzeko aukera izanen da. “655 euro jasota, etxebizitza partekatu bertze aukerarik ez dute anitzek; etxe bakoitzeko errenta eta erdi jasotzeko mugak, ordea, egoera hori zaildu baino ez du egiten”, azaldu du Unanuak.\nErrentaren kopuruak, hala ere, behera eginen du. “Hainbat pertsonak osatutako familien laguntzetan gora egin ahal izateko, pertsona bakarrekoei eginen diete kalte”. 655 euro jasotzen dituzte orain; lege berriarekin, berriz, 600. “655 eurorekin zaila da alokairua, janaria, argindarra eta bertzelakoak ordaintzea; are zailagoa izanen da 600 eurorekin; ez da bidezkoa”, erran du Unanuak. “Pasta eta arroza jaten ditut, batez ere; ez da dieta osasuntsua, eta sumatzen dut. Fruta merke dagoenean baino ez dut erosten”, onartu du Molinuevok, errentarekin aurrera egiteko dituen zailtasunen adibide.\nBi urte, “gehiegi”\nUnanuak bermatutako errenta jasotzeko zehaztutako epearen auzia ere jarri nahi izan du mahai gainean, Pobreziaren Kontra Borrokatzeko Sarea ez baita ados. “Herritarrek bi urtez egon behar dute, gutxienez, erroldatuta, jaso ahal izateko”. Denbora tarte hori “gehiegizkoa” dela salatu du Unanuak. “Urte bakarra nahikoa litzateke; uste dugu, gainera, beharra duenak berehala jaso beharko lukeela laguntza”.\nGazteen sektoreari ere egin dio so Unanuak. “Ezarritako baldintzek hagitz zaila egiten dute 18 eta 24 urte bitartekoek errenta jaso ahal izatea”. Unanuak zalantzan jarri du, halaber, errenta hori jasotzeko aukera enpleguarekin “hain estuki” lotu izana. Legeak enplegua jotzen du gizarteratzeko funtsezko elementu gisa, baina Unanuak ohartarazi du egungo lan merkatuaren prekarietateak figura berri bat sortu duela: “Lana duen pobrearena, hain zuzen ere”. Ideia horrekin bat egin du Molinuevok ere. “Karrikan egon gabe ere, egoera ahul batean dagoen jendea ezagutzen dut”. Molinuevo bera funtzionario izan zen, Araban. Lanpostu hori, ordea, ez zen karrikara eraman zuen bidea saihesteko berme nahikoa izan. “Lana ez da bazterketari aurre egiteko elementu bakarra; ez da gizarteratzea bermatzeko elementu bakarra”, berretsi du Unanuak.\nNafarroako Gobernuak enplegua sustatzeko legean jasotako pizgarriak ontzat jo ditu. “Baina zer-nolako enplegua, zer-nolako formakuntza eskainiko du? eta norentzat?”, galdetu du Unanuak. Eta, batez ere, baliabideen inguruko zalantza jarri du mahai gainean. “Legea onartzea lehen urratsa izanen da, baina testuan jasotakoak garatzeko araudia egin beharko dute gero, eta hor zehaztu beharko dituzte baliabideen inguruko kontu guztiak”.\n2015. urtean, 27 milioi eurokoa izan zen gizarteratzeko errentarako aurrekontua; kopuruak 58,5 milioi eurora egin zuen gora, urte hasieran; bertze 17 gehitu dizkiote, eta urte amaierarako aurrekontua 80 milioi euro ingurukoa izanen dela uste du gobernuak. Lege berriarekin, berriz, aurrekontua 100 milioi euro baino gehiagokoa izanen dela uste dute.\n“Kontua ez da bakarrik errenta ordaintzea”. Ideia hori nabarmendu nahi izan du Pobreziaren Kontra Borrokatzeko Sareko presidenteordeak. Legeak helburutzat jo du herritarren gizarteratzea bermatzeko bertzelako baliabideak erabiltzea, baina horri buruz ere, zalantzak ditu Unanuak. “Oinarrizko gizarte zerbitzuek gainezka egin dute auzo anitzetan; eguneroko lan burokratikoari aurre egiteko arazoak badituzte, nola bermatuko dute lege berriak eskaini nahi duen arreta jaso ahal izanen dutela horren beharra duten guztiek?”.\nZenbakien atzean, jendea\nLegeak, datuak, paper batean jasotako hitzak… Horren guztiaren atzean pertsonak daudela nabarmendu du Ruben Unanuak. “Gaizki pasatzen ari den jende anitz dago; neguan etxean hotza pasatzen duten haurrak badira; kobratzen dutenarekin aurrera egiteko sekulako zailtasunak dituzten familiak”. Anitzen egunerokoa horrelakoa delako egin nahi izan diete presioa Nafarroako Gobernuko kideei, onartzeko zain den legearen bidez ahalik eta herritar gehien lagundu ahal izateko.\n“Mota bateko eta bertzeko eskubideei buruz ari gara, baina, egunerokoan, deustarako eskubiderik ez duen jende anitz dago”, salatu du Unanuak. Molinuevok ongi ezagutzen duen errealitatea bizi dutenak ekarri nahi izan ditu gogora. “Ezin dugu horrelakorik onartu; ikusezin bilakatu arteko bazterketa bizi duen jendea izatea ezin dugu onartu”.\nKarrikan bizi zenean horixe sentitu zuen Molinuevok. Ikusezina zela. Eta ikusten zutenean, txarrerako izaten zela, gehienetan. “Kontraturik gabe aritu naiz hainbat tokitan lanean; biltegi batean bizi izan naiz. Karrikan bizi zarenean, beren mesederako erabiltzen zaituzte bertzeek”.\nErrenta jasotzeko aukerak zulotik ateratzeko heldulekua eman dio Molinuevori. Egunerokoa ez dela erraza onartu du, baina hasierako hitzak berretsi ditu. Etxeko giltza duela poltsikoan, eta duintasuna berreskuratu duela, hari esker. Karrikara ateratzen ahal dela, berriz ere, beldurrik sentitu gabe.\nRuben Unanuak ere hasieran errandakoa berretsi nahi izan du: ona dela legeak gizarteratzeko eskubidea jaso izana; eta erantsi du eskubide hori paper huts ez bilakatzeko lan egitea izanen dela erronka nagusia. “Ez da nahikoa errenta bermatzea; lanak ere ez du bermatzen bazterketari ihes egin ahal izatea. Benetako gizarteratzea behar dugu, eta haren alde egin behar dugu lan”.\n« Meskita dela ere ukatzeraino\n“Bakartuta ez egoteko behar genuen euskara Lekarozen” »


Eskaintza zabala, baina publiko beharra ere bai - - Goiena.eus\nEskaintza zabala, baina publiko beharra ere bai\nMikel Lizarralde 2020-01-03 09:30\nHastear den urteari begira jartzeko, zer hobeto bukatzear denari begiratzea baino? Ekitaldiak, gertaerak, kultur albisteak, eta abar ez dira bere horretan errepikatuko 2020an, baina, beharbada, 2019ko ispiluan islatuta begiratzen baditugu, ondorio batzuk atera ahal izango ditugu.\nHorretarako, ariketa bat egitea besterik ez dago. Zein izan da Euskal Herrian albiste sonatuena kulturari dagokionez aurten? Zein izan da komunikabideen arreta ez ezik, zaleena ere piztu duen gertakaria? Zalantza gutxi izango da Berri Txarrak-en agurrak markatu duela kultur agenda. Orain dela urtebete iragarri zuten agurra, eta urte osoa izan dugu despeditzeko. Edo, hobeto esanda, urte osoan despeditu dugu taldea. Milaka eta milaka lagunek. (Kultur) Bizitza horretara mugatuko balitz bezala.\nKultur jarduera, bazterreko lana\nPosible litzateke 2020an halako fenomenorik gertatzea? Artista batek agur esatea eta milaka lagunek erantzutea? Zaila, ezinezkoa ez esateagatik. Sortzaileek segituko dute lanak sortzen, erakusten, aurkezten, baina harrigarria litzateke haietako batek berak ere sorraraztea Berri Txarrak-ek piztu duen harrabotsaren laurdena ere.\nBestelakoa, oso ezberdina, delako haien egoera, sortzaileei beraiei kasu eginez gero. Eta egoera asko aldatzen ez bada, ezberdina izaten segituko duelako 2020an ere. Gehien-gehienentzat kultur jarduerak jarraituko du izaten bazterreko lana; ez nagusia. Gustuz, gogoz eta mimoz egiten dena, baina bizitzeko –hau da, hipoteka ordaintzeko edo mahaira jatekoa eramateko– biderik ematen ez duena. Eta kulturaz bizi diren gehientsuenek ere nekez egingo diote ihes prekarietateari.\nGurpila ez da gelditzen\nBai, kulturak segituko du bere martxa. Ekitaldi ugari izango dira han eta hemen. Joango gara horietara –askoz gehiago ebento handietara–, izango dira diskoak, liburuak, antzezlanak, arte erakusketak, bertso saioak... Gurpila ez delako gelditzen, eta, zorionez, eskaintza gero eta askotarikoagoa delako.\nIkusteko izango da, ordea, gaur-gaurko eskaintza zabal horrek bere publikoa bilatzen eta aurkitzen duen, eta, igarotako garaien nostalgia ariketek egiten duten bezala, ikusle-entzule-irakurleen arreta pizten duten. Kultur sistema (nahiko) osasuntsu baten sintoma litzateke.


IV. LEHARREI MENDI LASTERKETA – 2019 – Lasterketak.eus\nIV. LEHARREI MENDI LASTERKETA – 2019\nGabiriako Kirol Taldea\nGabiria Gunea, 2.\n20217 – Gabiria (Gipuzkoa/Guipúzcoa)\nLeharrei Mendi Lasterketa Gabiria zeharkatuko duen lasterketa bat da. 24km-ko luzera eta 1300m-ko desnibela duen ibilbidea da. Lasterketaren irteera eta helmuga Gabiriako herrigunean izango dira.\nBerezitasun gisa, aipatzekoa da lasterketa honen azken zatia aldapa gora izango dela. Diotenez, eliza eraikitzen ari zirela, harria garraiatzen zebilen mando bat leher eginda bertan geratu zen; hortik datorkio azken aldapa honi bere izena, eta, ondorioz, lasterketari.


Bizi ezazu jostaketaz eta abenturaz betetako eguna, zatoz Nafarroako aisialdi- parkeetara. Denontzako 5 aukera dituzu, iparraldetik hegoaldera eta ekialdetik mendebaldera.\nJarraitu irakurtzen eta animatu zaitez, bizi itzazu!\nSendaviva: Nafarroako Erriberan dago, Errege Bardearen ondoan, eta lau eremu ditu: "Herria", "Feria", "Basoa" eta "Baserria". Atrakzioak, tirolinak, hegazti harraparien hegaldi-erakustaldia, abereak, etab.*Jarri zaitez harremanetan parkearekin irekiera-orduak jakiteko.\nIrrisarri Land: Nafarroako iparraldean, naturan, dagoen aisialdi-gunea da, eta heldu eta umeentzako erakargarriak diren jarduerak egiten dira bertan: tirolinak, zubi tibetarrak, BTT zirkuituak, jolastokia, etab. *Jarri zaitez harremanetan parkearekin irekiera-orduak jakiteko. .\nBaztan Abentura Park: Elizondotik 3 kilometrora, ume eta helduentzako dibertsioz betetako tokia: tirolinak, penduluak, via ferratak, etab.*Jarri zaitez harremanetan parkearekin irekiera-orduak jakiteko.\nBertiz Abentura Park: Bertizko Parke Naturaletik oso hurbil dago eta naturan bertan egiten diren multiabentura-sortak eskaintzen dira: zuhaitzen arteko soka-zirkuituak altueran (arborismoa), tirolinak eta paintball-a. *Jarri zaitez harremanetan parkearekin irekiera-orduak jakiteko. .\nUrbasa Abentura: Urbasa Natura Parkearen magalean dago. Gozatu zailtasun ezberdina duten zuhaitzen arteko ibilbideez. *Contacta con el parque para conocer los horarios de apertura.\nArtamendia Abentura Parkea: Zangozatik oso hurbil dago, eta han zuhaitzen adarren artetik ibiltzeko aukera izango dugu, proba dibertigarriak eginez: zubi esekiak, kulunkak, sareak, tirolinak, etab.*Jarri zaitez harremanetan parkearekin irekiera-orduak jakiteko.


Sorbeltza (Apus apus), euskal izenak — Eibar.ORG | Eibarko peoria\nHemen zaude: Hasiera / Blogak / Eibartik / Sorbeltza (Apus apus), euskal izenak\nAsier Sarasua 2006/06/05 21:30\nOrain urtebete esandakoak labur geratu, eta beste zenbait izen eta datu ere gehituko ditut eguneraketa honetan, gehienak ehiztari eta baserritarrei ahoz jasotakoak. Nafarroa eta Iparraldeko datu gutxi daukat oraindik; ea datorren urterako... Izen batzuen erabilera-eremua gutxi gorabeherakoa da, eta baliteke albo-herrietan ere erabiltzea.\nApus apus herririk herri\nTxirri, txirritxori (eta aldaerak): gehienbat Bizkaia sartaldeko hainbat ingurutan, Mungian-Uriben bereziki, baina Euskal Herriko beste hainbat txokotan ere, antzeko izenak erabiltzen dira, esate baterako: Sakanan txirriño, Legutianon txirri, Zumarraga-Urretxun txirrintxori, edo Elorrion txirribirri.\nTxirriskillo / Kirriskillo: Lea-Artibai ia osoan horrela deitzen diote (edo aldaerak: Zirriskillo, Karraskillo, Txirritxaldo...). Seguru asko Busturialdeko herri batzuetan ere bai (Muxikan eta Ereño-Nabarniz inguruan bai, behintzat).\nErmitarixo, Imintarixo: Durangaldean (Durango, Iurreta, Garai, Berriz...).\nErlai: Leintz aldean, Aramaio, Otxandio eta Ubidea (elai) barne; Diman ere elai. Salbuespena Leintz Gatzaga eta Marin (Eskoriatzako auzoa) dira.\nArtxilloi: Gatzaga eta Marin (Eskoriatza).\nBeltxijoi, beltxiju: (baita Pentzajo eta aldaerak). Bergara-Antzuolan, eta Markina-Aulesti inguruan.\nAbijoi: Eibar inguruan (Mallabia, Ermua, eta Soraluze barne).\nTxio: Elgetarrak, betiko moduan, berezi xamarrak dira. Enara azpizuriari egabera deitzen badiote, eta egaberari azpizuri... hortik aurrera, dena libre :-).\nKataki: Elgoibar-Azkoitia inguruan, eta Mutrikun. Ziurrenik Mendaron eta Deban ere bai, baina datu hori ez daukat.\nTxenada beltz (txinara beltz, enara beltz...): Azpeitia eta inguruan (Beizama, Errezil, Aizarnazabal, Aizarna, Urrestila, Matxinbenta...).\nArrandera/Arrantxori: Zumaia inguruan; baita Zerain inguruan ere.\nZirringillo, txirringillo: Zarautz-Getaria-Aia inguruan eta Goierrin. Azken batean, hasieran aipatutako txirri izenaren aldaera bat dirudi (edo alderantziz).\nMitxigu, mitxiku: Tolosaldeko hainbat herritan, alboko Aia barne.\nIrra, irriyo: Donostialdean, Oiartzunen, eta abar.\nOrain arte aipatutako izenak ahoz jaso ditut, ehiztari eta baserritarren artean. Nafarroa eta Iparralderako beste izen batzuk ere jaso ditut, baina hiztegietan, esate baterako, krikua, edo apeztxoria.\nSorbeltz hitzaren inguruan, misterio handia: Azkuek dio Gipuzkoako hitza dela; beste hiztegi batzuetan Zuberoako marka darama; hiztegi batuak markarik gabe, Euskal Herri osokoa bailitzan... eta hiztun nagusien artean ezezaguna da.\netiketak: txori-izenak, berbarik-berba, euskara, txoriak\nAzkuek (G-zumay) markarekin zekarrek. Txori batendako hainbeste izen desberdin egonda, bat aukeratzera jo eta inork gutxik erabiltzen duena aukeratu eta markarik gabe gainera, danak pozik lagatzeko-edo, hori duk egin dutena nonbait, batek jakin! Edozein modutan, ez diat uste, hitz horri sarrera emoteko neke handirik hartuko zutenik. Jakin ere, Euskaltzaindian txori kontuan hik beste dakienik ba ote zagok inor? Nik ezetz uste. Halako kasuetan dakienari galdetzea izaten duk seguruena baina...\nOso ondo Asier. Euskaltzaindian lexiko arluan diharduenak ba ete jakixek honen barri?! Ezetzian nagok eta komeni dok jakiñian jartzia.\nEuskaltzaindiak ez dau egin ahalegin berezirik txori eta animalixa izenak normalizatzeko. Zuzen-zuzenian UZEIk 1984an kaleratutako "Landare eta animalien izenak" liburua hartu dabe (eta kasu gitxi batzuetan, euskalkixetan oso zabalduta dagozen beste izen batzuk gehittu, esate baterako txindor, Bizkaian txantxangorria).\nKontua da, UZEIko lan hori eitteko be, txorixen kasuan, behinipein, 20 urte lehenago Aranzadi Zientzia elkartiak egindako zerrenda bat hartu zebela. Eta Aranzadik 1960 inguruan egindako lana be, neurri baten hainbat urte lehenago egindako beste lan batzuetan oiñarrittu zan.\nHau da, ez da sekula txori-izenen kontua ondo aztertu, eta 1910 inguruan ez-dakit-zer hiztegi edo artikulutan agertutako izenak gaur egunera heldu dira, zerrenda batetik bestera kopixatuta, iñungo garbiketa kritikorik barik, eta benetan herririk herri bilketarik egin barik.\nHolan, gaur egun euskera estandarrian zabaldu diran txori izenen artian, holako kasu ugari dakaguz:\nokerrak: esate baterako, aliota (Gavia sp.), iñun esaten ez dan izena, eta benetan arrain bati dagokixona. Gavia sp. txorixa sakillua edo gabarrosua da euskal kostalde guztian\npoetikuak: esate baterako, ekaitz-txori (Hydrobates pelagicus), hiztegi batzuetan topauko dogun izena, beste hizkera batzuetako izenaren kalkua, baina arrantzaliak esaten ez dabena (euskeraz millabarrika, matxiplaka...)\noso-oso eremu murritzekuak: esate baterako, sorbeltz (Apus apus) edo gailupa (Pyrrhula pyrrhula).\nGarbi dago txori-izenen inguruko azterketa kritiko sakon bat egin behar dala, bestela okerreko izenak zabalduko dittugu, iñungo zentzu barik.\nEa honek "sorbeltza" hitzaren misterioa argitzen laguntzen duen. Hernanin egin ditugun elkarrizketa ezberdinen arabera "sorbeltza" edo "sorbeltxa" moduan ezagutzen dute bertakoek Apus apus espeziea. 60-90 urte arteko hainbat ehiztarik bota digute izen bera eta ez da beste izenik atera. Guztiek adierazi dute gainera baserrian bertan ikasitako hitza dela eta ziurta dezaket ez direla euskara batuan hegaztiak duen izen arruntarekin nahastu. Telesforo de Aranzadiren artikulu batean ere Zumaian "sorbeltza" eta "errenchoriyua" bildu direla adierazten da.\nEz dakit argitzeko balioko duen baina tira, hemen nire aportazio txikia.\nEskerrik asko informazioarengatik, Iñaki! Kauen la letxe, oraintxe ikusi dut udan utzi zenuela aipamena! Sistemak mezu bat bidaltzen zidan lehen erantzuna jasotzean, baina badirudi azkenaldian ez dabilela! Tira, ba hori, eskerrik asko eta laster arte :-)\nZiurrenik bildua izango duzu baina Hondarribian "kirrikilla" deitzen diote Apus apusi. Irungo izenik ez duzue edukiko ezta? Eskolako lan baterako bila gabiltza eta ez dugu erantzungo digun inor aurkitu oraindik!\nbai, hondarribiko hori jasota neukan. "Kirrikilla" jaso nien nik pare bat hiztuni, eta "kirrilloa" dauka jasota Telesforo Aranzadik. Goiko zerrenda hori eguneratu beharra daukat. 2006an idatzitakoa da! ;-)\nIrunen, ostera, ez daukat lekukotasunik. Hori bai, inguruko herrietan "irrigo" (Pasaia, Lezo) eta "(tx)irriyo" (Oiartzun, Errenteria) dauzkat jasota.\nEa Irungoa aurkitzen duzuen!\nAurkitu dugu Irungo izena: "grilloa" edo "grillua" du izena. Lau lekukok eman digute izen bera.\nEta galdera bat dut zuretzako: Hondarribian "kirrikilla" esan didan pertsona berak "txirri-txori" ere deitzen diola esan dit. Hori ez al da Bizkaia aldean erabiltzen gehiago?\nBeno, ea zerrenda eguneratua ateratzera animatzen zaren!\nEskerrik asko Iñaki! Apuntatu dut Irungo "grillo" hori. Berez, esango nuke "kirrillo/girrillo" izango dela forma osoa. Konturatu naiz Azkuek ere jasota zuela "grillo" (baina herririk zehaztu barik).\nTxirri-txori horri dagokionez, esango nuke nahiko hedadura zabalekoa dela. Han eta hemen, eskualde askotxotan azaltzen da, gehienetan beste izen batzuekin batera (ez izen bakar bezala). Goian aipatzen dira herri eta eskualdeko batzuk, adibidez. Eta "txirri" erroko beste hitz batzuk (txirriskillo, zirringillo...) ere Euskal Herri osoan aurki daitezke. Sorbeltzaren kantua nolakoa den ezagututa, esango nuke izenik "logikoena" dela "txirri" hori. Errenteria-Oiartzunen ere "txirriyo" da. Eta Nafarroa-Araban ere nahiko hedatuta dago, euskaraz ez ezik, baita gaztelaniaz ere (chirri, chirrin). Dena dela, Hondarribia-Irun inguruan ez neukan jasota. Apuntatu dut! Eskerrik asko!\nEa ba, zerrenda eguneratzen dudan datozen egunotan!\nGogoz itxarongo dugu Asier! Mila esker zuri!\nBeste bat: "txorrongilloa" esaten omen zaio Altzagaraten.\nMartinZubik Lekeitiotik, euren herrixan "kirrizkarrua" esaten detsela. Hori be apuntau bihar ba! ;)\nNere aita Lasturkoa (Itziar) da eta berak "txinara" deitzen dio Apus apusi. "Txirri" erroari dagokionez, hau hobesteak arazoak sor ditzake izan ere txirri eta txirritxo ofizialki "Calidris eta Charadrius" generoko hainbat espezie izendatzeko erabiltzen dira. Kontuan eduki baita ere "txirriskila" Serinus serinusaren izen ofiziala ere badela... Txorien izendegia eta leku desberdinak nahas-mahas galanta!!!! Interesgarria baina izenen bilketa hori egitea!!! Ondo izan!!\nTxori ezberdinez hari zarela uste dut...\nAbijoia = Avión (delichon urbicum)\naupa "Sorbeltz", bai, badakit izen horren inguruan batzuetan zalantzak izaten direla. Nik neuk ere, txori-izenak jasotzen hasi nintzenean horrela jaso nituen (abijoia= delichon urbicum), eta Eibarko hegaztien liburuan ere horrela idatzi nuen, oker; baina hainbat pentsona nagusiren lekukotasunak jaso ostean, nahiko garbi daukat abijoiak sorbeltzak direla, zalantzarik gabe. Horrela erabiltzen dute Eibarko (eta inguruko herrietako) nagusienek. Hala ere, egia da, enarak (Hirundo rustica), azpizuriak (Delichon urbicum) eta sorbeltzak (Apus apus) oso antzekoak direla pertsona ez oso adituentzat, eta askotan nahastu egiten dituztela. Nahaste hori beste hizkuntza batzuetan ere gertatzen da, eta Espainian ere, eskualdearen arabera, berdin deitzen zaio avión Delichon-i zein Apus-i. Bestalde, avión > abijoi eraldaketa ez dakit horren garbia den. Pentzajo, peltzajoi, beltxikoi eta antzeko formak ere ohiko dira Eibar inguruko herrietan. Tira, ba, horixe. Zalantzak egon daitezkeela, baina Eibar-Ermua-Soraluzeko baserritar eta ehiztari zaharren artean, behintzat, abijoiak sorbeltzak dira, Apus apus, alegia. Eskerrik asko zure ekarpenarengati!


Tradizioa, tradizioaren kontra • ZUZEU\n1787tik hona Markinako monumentu ezagunena Goiko Portala enparantzako iturri famatua da, 1923tik Pragako Jesus Haurraren marmolezko eskultura gainean zuela. Zuela diot, zeren eta duela gutxi deskubritu nuen eskultura Karmelgo elizaren izkinara zigortuta bidalia izan zela, lehen zeukan toki ikusgarritik at, ezkutuko txokora. Iturriaren gainean, 20 hamarkada aurretik omen zuen perinola.\nOperazio honen zergatia, herriko etxeak amaitzear dagoen urte honetako urriaren 18an plazaratutako prentsa ohar batean adierazten da: tradizioari segika, iturriak duela 100 urte zeukan itsura berreskuratzea, Eliza inposatzaile batek ezarri ei zuen eskultura deserosoa erbesteratuz. Garbiketa ideologiko honek 6.200 euro baino gehiago kostatu zitzaien markinarrei.\nDeigarria da ezker abertzaleak gidatutako udaletxe batek mende bat baino gehiagoko sinboloak kendu nahi izatea, zer eta tradizioari jarraiki, Euskal Herriaren tradizioak gidatu dituena bereziki Eliza izanik. Are gehiago: ezin ulertu nola ez duen iturriak XVIII. mendetik duen zigilua kendu, Espainiako errege (katoliko) batek ezarria, eta gaztelerazko ortografiak bustitako euskaran zera dioena:\nOndorioztatzen dut beraz Bilduk herriko tradizio egiazkoa berpiztekotan, Jesus zegoen tokian utz zezakeela, eta Goiko Portalean dagoen ikurrina kendu (Arandarren asmakuntza baita, tradizio herrikoi-urrikoa). Eta noski, herriko izenaren erdal-ortografia mantendu, “Marquina-Jeméin”, 1980 arte izan duena hain zuzen – ondorioz, tradizionala –. Herriaren historiak eskertuko luke, herritarren sakelak beste.\nEuskal Herria, kristautasuna, Markina-Xemein, tradizioa\nEcheverriatik Etxeberriara eta Ignacio Ellakuriatik Iñaki Ellakuriara\n2 pentsamendu “Tradizioa, tradizioaren kontra”-ri buruz\nJosu Lavin 2016-12-22 11:13\nHor ikusten den orthographiá laur mende lucetaco euscal orthographia classicoa da.\nBentazar 2016-12-22 18:33\nEzker abertzalearen gurutzada anti-erlijiosoak paranoia iturri etengabeak aurkitzen ditu.


Garai batean gazta ez zen saltzen - Mintzoak - Ipar Euskal Herriko ahozko memoriaren ataria\nGarai batean gazta ez zen saltzen\nIputxaine baserria baserri ona zen. Behiak, ardiak eta alorrak zituzten. Gazta ere egiten zuten. Ez zen saltzen garai hartan, baina zurginari ordaintzeko eta horrelakoetarako erabiltzen zen. Irisarriko merkatura eramaten hasi zen herritar bat, eta horrela ikasi zuten bidea beraiek ere.\nBadihardugu (ahotsak.eus) elkartearen artxibo-kodea: ALD-002-3\nGaia(k): Feriak eta merkatuak, Abere hazkuntza\nGasnategi deitu tokiaren berezitasuna (Irati)


Twiter Blue, txioak editatzeko aukera ematen duen ordainpeko zerbitzua — Gaztezulo\nTwiter Blue, txioak editatzeko aukera ematen duen ordainpeko zerbitzua\nTwiter Blue, txioak editatzeko aukera ematen duen ordainpeko zerbitzua Twitterren zerbitzua ordaintzen duten erabiltzaileek hogeita hamar segundo izango dituzte txioaren bidalketa eten eta zuzenketak egiteko. Oraingoz Kanada eta Australian jarri dute martxan. https://www.gaztezulo.eus/albisteak/twiter-blue-txioak-editatzeko-aukera-ematen-duen-ordainpeko-zerbitzua https://www.gaztezulo.eus/albisteak/twiter-blue-txioak-editatzeko-aukera-ematen-duen-ordainpeko-zerbitzua/@@download/image/twitter blue.jpeg\nTwitterren zerbitzua ordaintzen duten erabiltzaileek hogeita hamar segundo izango dituzte txioaren bidalketa eten eta zuzenketak egiteko. Oraingoz Kanada eta Australian jarri dute martxan.\nAspaldi zabaldu zen honen inguruko zurrumurrua eta azkenean iritsi da Twitter Blue. Twitter sare sozialaren zerbitzu berri hau ordainpekoa da eta txioak editatzeko aukera ematen du. Izan ere, erabiltzaileen eskaera nagusietako bat txioak editatu ahal izatea da, hutsegiteren bat izanez gero, txioa ezabatzea edo mezuen harian zuzentzea beste aukerarik ez baitago. Funtzio berriaren bidez, txioa behin betiko publikatu aurretik hogeita hamar segundo izango dira bidalketa eten eta mezua zuzentzeko. Oraingoz Kanada eta Australian jarri dute martxan ordainpeko zerbitzua.\nTwitter Blue zerbitzuagatik ordaintzen duten erabiltzaileek Twitterren ez dauden aukera hauek izango dituzte:\nGogoko txioen karpetak: gustuko dituzten txioak karpetetan antolatzeko aukera izango dute, errazago topatu ahal izateko.\nTxioak editatu: sarritan egiten ditugu okerrak mezuak idazterakoan eta, aukera berri honekin, bidali ondoren 30 segundo izango dituzte erabiltzaileek bidalketa eten, mezua editatu eta behin betiko argitalpena egiteko. Mezua ezabatzeko aukera ere izango dute, noski.\nIrakurle modua: Twitterreko harien irakurketa errazteko 'irakurle modua' ezarri dute: honela, hariko mezuak batu egiten dira.\nItxura: zerbitzuaren arduradunek adierazi dutenez, hasierako pantailan aplikazioaren ikonoa pertsonalizatzeko aukera dago eta baita koloreak ipintzeko ere.\nZerbitzuaren hileroko kuota 3,40 dolarrekoa da Kanadan eta 4,49 dolarrekoa Australian. Beraz, prezioak parekatuz gero, hileko hiru euro baino gutxiago izan liteke Europan euroa erabiltzen duten estatuetako sare sozial honen erabiltzaileek hilero ordaindu beharrekoa Twitter Blue zerbitzua iristen denean. Baina merezi ote du zerbitzu horrengatik ordaintzea?


Aloña Mendik hiru 'final' ditu goialdekoak gehiago estutzeko - Debagoiena - Goiena.eus\nAloña Mendik hiru 'final' ditu goialdekoak gehiago estutzeko\nXabi Urzelai 2019-04-12 18:00\nOhorezko Erregionalean, Bergarak (38) eta Aretxabaletak (38) garaipen bat behar dute urtea lasai amaitzeko, eta poliki-poliki Mondrarekin (42) batera datorren urtean pentsatzen hasteko; hala, geratzen diren bost jardunaldiak aproposak izango dira gutxiago jokatu duten jokalarien artean minutuak banatu eta urtea borobiltzeko. Aloña Mendiri hiru final geratzen zaizkio.\nBergarak bigarren postuan dagoen Anaitasunaren bisita izango du zapatuan (17:00, Agorrosin) eta Mondrak eta Aretxabaletak kanpoan jokatuko dute: Irunen arrasatearrek (12:30) eta Zarautzen, berriz, aretxabaletarrek (16:30).\nErregional Preferentean, berriz, saltsa polita dago mailaz igotzeko borrokan dabiltzan Urolaren (59), Lagun Onaken (57) eta Aloña Mendiren (56) artean. Oñatikoak Lagun Onaken kontra garaipen ederra eskuratzetik datoz (1-2) eta domekan (16:30, Azkoagain) ezingo dute Soraluzeren kontra hutsik egin. Hiru jardunaldi baino ez dira geratzen, eta azken jardunaldian Aloñak Urola hartuko du etxean.


Badok | «Euskaldungoaren parte batek alde egin du euskal kulturatik»\n«Euskaldungoaren parte batek alde egin du euskal kulturatik»\nElkarrizketa: Gontzal Mendibil\n1974ko abendua da; igo da 18 urteko mutikoa oholtzara, probatu du gitarra lotsa apur batez, eta hasi du abestia. Musika lehenik: La, re, la, mi. Eta hitzak gero: «Araban bagare/ Gipuzkun bagera/ Xiberun bagire ta Bizkaian bagara…». Aste honetan dira berrogei urte Gontzal Mendibil musikaria (Zeanuri, Bizkaia, 1956) lehenengoz oholtzara igo zenetik. Hamalau disko kaleratu ditu geroztik, eskaini ditu milatik gora emanaldi, eta, ia mende erdiko ibilbidea egina duen arren, oraindik ere igartzen du mutiko haren itzala. Areago: oraindik ere mutikoa baino ez du ikusten jende askok Mendibil ikusten duenean. Amorrurik ez, ordea. Jotzen du oraindik ere kanta ezagun hura emanaldietan, eta ez da horregatik kexu, baina sintomatikoa ere bada pasadizoa, dioenez. «Askotan kexatzen gara publikoak alde egin digula, eta niri ere gertatzen zait». Hori igartzen du berak, behintzat. Nire bihotzak zure begiak ditu diskoa aurkezten dabil orain zuzenekoetan, eta pozik dago lortutakoarekin. «Neureen dudan lana da». Azken zehaztapenekin dabil telefonoz. Donostiako Viktoria Eugenia antzokian arituko da gaur, eta Gernikako Lizeo Antzokian bihar.\nGontzal Mendibil kantaria. (Monika del Valle / Argazki Press)\nKontatu berri didazu anekdota. Musikarekin hasi zinenean, kantaldi batean 2.000 pertsona jende gutxi iruditzen zitzaizuen, eta bertsolariak justu ibiltzen ziren publikoz. Igande honetan, aldiz, 4.500 pertsona batu zituen Bizkaiko Bertsolari Txapelketako finalak Bilbon, eta zuek zabiltzate justu. Bira bat egon da hor.\nIgandean bertan gertatu zait: «Joño, Gontzal! Nik bazeukaat hire lehen diskoa!». Ba, oso ongi, baina, ostia, nik beste hamahiru disko egin ditut, eta musikalak eta… Eta berak: «A, bai? Orduan segitzen duk e?». Eta esaten dit: «Ni hire fana nauk!». [Barreak]. Ni pozten naiz benetan bertsogintzak daukan indar horretaz, hori ona da, aprobetxagarria da, eta merezimendu osoz goraipatu behar da, baina, horrez gain, beste gauza batzuk ere potentziatu behar lirateke, eta jendeak ikusi behar luke badaudela euskal musikan gauza onak ere, artegintzan, antzerkian… Baina publikoa guztiz urritu egin da hor. Beharbada gure errua ere zerbait izango da, ze bertsolariek egin dutena da elkarte bat sortu eta eskolak sortu, eta musikariak eta kantariak, aldiz, bakoitza bere aldetik gabiltza. Bai, lagun gara, baina ez dugu elkarrekin gauza askorik egiten. Zailagoa ere bada, bakoitzak bere estiloa daukalako, eta tresna gehiago behar direlako. Bertsolaritza gurea da, gainera, eta irratietan, berriz, mundu guztietako musika dago. Niri pena ematen didana ez da erdaldungoa ez dela hurbiltzen euskal kulturara, baizik eta euskaldungoaren parte diren askok alde egin dutela gure kulturatik. Horrek ardura ematen dit. Euskaldungoa biztanleriaren %30 inguru bagara, zergatik hain gutxik ikusten dute ETB1? Zergatik hain gutxik irakurtzen dute euskal literatura edo euskal prentsa? Hor zerbait landu beharra daukagu. Kexatzea ongi dago, baina autokritika bat egin beharra dugu hor zer egin dezakegun begiratzeko.\nZer pasatu da, orduan?\nHasi nintzenean bazegoen militantismo sutsu bat, eta horrek alde egin du. Jende asko ez zen etortzen musikagatik bakarrik, joaten ziren beste gauza askorengatik. Nik lehen apenas nekien kantatzen, eta musika askoz okerrago egiten nuen, baina orain baino askoz arrakasta gehiago nuen! Eta militantismoak alde egiten duenean zer geratzen da? Xabier Amurizak esaten zuen militantismoak ez duela salbatzen hizkuntza bat, baina horrek ez badu salbatzen, zerk salbatzen du? Bada, beharrizanak, baina beharrizanik ere ez da sentitzen hemen. Irudimena erabili beharko dugu jendea nola erakarri asmatzeko. Ez dakigu beharbada jendea erakartzen. Bertsolaritza jendeak bizi du kemenez eta ilusioz, eta guk ere egin beharko dugu zerbait jendearen parte hartze hori bilatzeko. Jendeak gurekin goza dezan lortu beharko genuke. Baina, noski, horretarako jendeak agertu egin beharko du. Nik badakit orain dela 35 urte entzuten ninduten asko ez direla denbora horretan guztian berriz agertu, eta harritu egiten dira etortzen direnean.\nMingarria ere izango da hori sentitzea.\nEgiten dituzu gauzak egiten duzun horrekin sinetsita zaudelako, baina zeure buruari egiten diozu galdera: zergatik egin dit publikoak alde? Badago aldaketa bat aroz aro. Hori normala da. Baina publikoaren multzo bat desagertu ez bada, isilik gelditu da. Jende askorentzat euskal kultura da gastronomia, kirola eta beste ezer gutxiago. Nik defendatzen dut gastronomia, baina hori bakarrik bada gure kultura, gure bibliotekak izango dira gure jatetxeak. Orain gutxi esan zuen Laura Mintegik politikan ez dela batere lantzen kultura, eta berak barrutik ikusi du. Hori egia da. Kulturari apenas ematen zaion garrantzirik, eta kultura ez badugu defendatzen, gero tristea daukagu. Gero eta gehiago gaude inperioaren menpe. Batetik, ari gara independentziaren alde eta autodeterminazioaren alde, baina egunerokoan irentsi egin gaitu inperioak, eta kolonia baten barruan gaude. Nik nahi nuke neu izan; geu izan. Apustu kultural bat dago hor egiteko. Ez dut ikusten planteamendu kultural indartsurik. Kanpokoari askoz ere garrantzi handiagoa ematen diogu. Programatzaile gehienak erdaldunak dira, ez dute bizi euskal kultura, eta hala programatzen dituzte egitarauak. Autokritika serio bat falta zaigu euskaldunoi.\nBerrogei urtean kantagintza ulertzeko duzun modua ere aldatuko zen. Zerk bereizten du zuk orain duzun iritzia, eta 18 urte zituen mutiko harena?\nProtesta kutsuko kantekin izan nuen arrakasta. Ni hori nintzen eta hori naiz, baina ez hori bakarrik, eta askok uste dute han gelditu zela Gontzal Mendibil. Estimatua geratzen zara kantu haiekin, baina berrogei urtean zehar gauza asko deskubritzen zoaz. Kolektibotasuna onartuz, nik beti defenditzen dut norbera izatea. Orain nagoen lekuan nago estilistikoki, baina bidean gauza asko gertatu dira. Anekdota bat kontatuko dizut. Lehen diskoa egin nuenean Franco hilzorian zen, eta [Xabier Castillo] Xeberri eta biok Madrilen geunden diskoa grabatzen. 1976an hainbat kantaldi eman genituen euskaraz Sevillan, Salamancan, Burgosen, Zaragozan, Madrilen… Gaur egun, ezinezkoa da hori oso leku alternatiboetan ez bada. Zer gertatu da? Igor Estankona poetak esaten duena da: demokraziak ate asko itxi ditu. Ikusten duzuna da urruntze bat egon dela. Euskaldunokin eta gure kulturarekin beharbada solidarioak ziren estatuan, onartzen zuten geu izatea. Gu oraindik geu gara, baina orain ez gaituzte nahi. Normala da Katalunian gertatzea gertatu dena eta hemen ere berdin egotea. 1976ko kulturen hurbiltze hori joan egin zen.\nEta zer da kantua zuretzat orain?\nBizipena batez ere. Ikusten dudana. Sentitzen dudana. Arnasten dudana. Hortik egiten dut kantua. Herri batekoa naiz, eta hemen nago, eta era berean ni naiz, eta inportantzia handia ematen diet hitzei. Kasu honetan, azken diskoarekin, bihotzetik bihotzera aritu naiz. Niretzat kantua hunkitzeko motiboa da, edo hunkitzeko mezu bat izan behar du barruan behintzat. Kantaldi batera modu batean sartu eta beste modu batean ateratzea da arrakastarik handiena.\nPorrotetik gehiago ikasten dela diozu, halere.\nArrakastaren ondoren izan nuen nik porrot handi bat. Gogoan dut 1976 inguruko kantaldi bat. Xeberri eta biok ginen mezulariak eta kaña ematen genuenak, eta Benito [Lertxundi] beti lasai. Zenbait egunetan kantaldi bat baino gehiago izaten genuen, eta halako batean berandutu egin ginen Zegama ingurutik Urkiolarako bidean, eta guri deika zebilen jendea saio hartan Benito jotzen ari zen bitartean guk kaña emateko. 1983an Urkiolan bertan beste kantaldi bat eman nuen; uste dut lehen AEKanpadan zela. Neure egiteko eran transformazio bat izan nuen orduan. Nik euskal kultura bizi izan dut herritik, eta hiria zen erdal zer bat. Mikel Zarateren poema batzuk hartu nituen orduan, “Santutxuko aldapa” eta halako batzuk, herritik hirirako urrats hori irudikatuz, eta jazz itxurako musika egin genuen. Hasperen itun diskoko kantak ziren, eta nik erakutsi nahi izan nuen Gontzal bazela ordura arte egindakoa, baina bazela hori baino gehiago ere; ez nuen nahi Gontzal sasoia pasatu zaion kantu mezulari gisa geratzerik. Frank Sinatraren antzera jantzita atera nintzen orduan kantaldira, kapelarekin eta dena zuriz jantzita, neska batekin dantzan eta kristoren musikariekin. Ostia! Jendeak sekulako sorpresa eta harridura! Txistuka hasi zitzaizkigun, eta denetik entzun genuen: «Yanki», «Miguel Bose», «español» eta denetarik. Traizionatuko bagenitu bezala gure egiteko moduak. Euskaldun batek purua izan behar balu bezala, eta modu zehatz batean jokatu behar balu bezala. Halakoekin ikasten duzu zaila dela askotan gure herriaren kolektibotasunean zeure modura artea egitera abiatzea. Jendeak ez zaitu ulertzen bere kolektiboaren parte. Nik hor hartu nuen halako… hartu nuen…\nHartu zenuen sekulako kolpea.\nBai. Nik sinesten dut euskaldunok izan behar dugula halakoak, horrelakoak eta bestelakoak. Nik badakit herri baten parte naizela, baina herri horren barruan denetarik nahi dut. Uniformetasuna ez dut onartzen inondik inora. Ez nuke hori nahi. Ikasi nuen gure herrian ere badirela dogma batzuk ezin alda daitezkeenak, eta jende askok ez ninduen bere kide sentitzen. Tipo arraro bat nintzela pentsatuko zuten. Hor gauza asko ikasten dituzu. Ito ere egin nintzen, eta alde egin nuen bederatzi hilabetez. Iparragirreren pare ibili nintzen Nikaragua, Costa Rica, Panama eta beste txoko askotan. Itzuli nintzenean, 1984an El Salvadorren hil zen Paquito Arriaranen omenezko disko bat egin nuen beste hainbat musikarirekin batera: Euskadi internazionalista.\nOholtzan denetarik probatua zara. Aritu zara aktoreekin, dantzariekin, jendetza mobilizatu duzu Iparragirreri eta Aita Arruperi buruzko ikuskizun musikalak egiteko… Oraintxe Nire bihotzak zure begiak ditu diskoko zuzenekoekin zabiltza.\nIparragirrerekin eta Arruperekin egindako ikuskizun haietan jendea ikustea negarrez ikaragarria izan zen. Baina ez da erraza hainbeste jende mobilizatzea. Badut buruan beste musikal bat egitea, baina ikusiko dugu ea. Azken diskoarekin oso pozik nago, eta esango nuke neureen dudana dela. Urte asko daramatzat musikan, baina kanta hauek neureagoak dira beste asko baino. Barruak ematen didanetik aritu naiz. Hurrengo lana are sinpleagoa egin nahi nukeela aipatu nion aurrekoan lagun bati. Gitarra batekin eta beste bi tresnarekin. Nire kantaldiak ere lekuaren arabera moldatzen joaten dira. Sei musikarirekin goaz oraingo saioetara, baina leku askotan ez dago horretarako aurrekonturik, eta moldatu egiten ditugu. Ni kantatzen bakarrik hasi nintzen, eta egiten ditugu horrelakoak orain ere, eta horrek badauka hurbiltasun bat. Beharbada hori potentziatzea ona da. Halakoetan hurbiltasun gehiago daukazu hitz egiteko jendearekin. Bertsolariek daukaten hurbiltasun horretara gertura zaitezke. Hasieran hasi nintzen bezala, hurbil, emozio hori, jendea zurekin parte hartzen…\nOrain horretan zaude.\nBai. Eta gustura nago.\n(Berria egunkarian, 2014ko abenduaren 26an argitaratutako elkarrizketa)\nETIKETAK:Gontzal MendibilNire bihotzak zure begiak ditu\nMikel Laboa oroituko dute heriotzaren 10. urtemugan\nBilatu Aukeratu hilabetea 2018(e)ko azaroa (51) 2018(e)ko urria (71) 2018(e)ko iraila (45) 2018(e)ko abuztua (10) 2018(e)ko uztaila (35) 2018(e)ko ekaina (48) 2018(e)ko maiatza (55) 2018(e)ko apirila (53) 2018(e)ko martxoa (57) 2018(e)ko otsaila (62) 2018(e)ko urtarrila (48) 2017(e)ko abendua (59) 2017(e)ko azaroa (81) 2017(e)ko urria (61) 2017(e)ko iraila (37) 2017(e)ko abuztua (19) 2017(e)ko uztaila (31) 2017(e)ko ekaina (48) 2017(e)ko maiatza (65) 2017(e)ko apirila (44) 2017(e)ko martxoa (51) 2017(e)ko otsaila (33) 2017(e)ko urtarrila (47) 2016(e)ko abendua (43) 2016(e)ko azaroa (87) 2016(e)ko urria (51) 2016(e)ko iraila (29) 2016(e)ko abuztua (4) 2016(e)ko uztaila (22) 2016(e)ko ekaina (34) 2016(e)ko maiatza (54) 2016(e)ko apirila (53) 2016(e)ko martxoa (45) 2016(e)ko otsaila (43) 2016(e)ko urtarrila (52) 2015(e)ko abendua (59) 2015(e)ko azaroa (76) 2015(e)ko urria (63) 2015(e)ko iraila (49) 2015(e)ko abuztua (5) 2015(e)ko uztaila (17) 2015(e)ko ekaina (29) 2015(e)ko maiatza (39) 2015(e)ko apirila (31) 2015(e)ko martxoa (57) 2015(e)ko otsaila (53) 2015(e)ko urtarrila (39) 2014(e)ko abendua (64) 2014(e)ko azaroa (58) 2014(e)ko urria (45) 2014(e)ko iraila (45) 2014(e)ko abuztua (10) 2014(e)ko uztaila (28) 2014(e)ko ekaina (60) 2014(e)ko maiatza (36) 2014(e)ko apirila (3)


3D eta Kinect teknologiak: zaharrak berri • ZUZEU\nSarritan saldu nahi dena gustagarri egitean dago negozioaren gakoa, ez alderantziz. Horren erakusle azken hilabeteetan saldu nahi dizkiguten bi “berrikuntza” teknologiko: 3D eta Kinect. Astoa txukundu eta zaldia saldu ote digute?\nOraingoan ere ziria sartu dietela usteko dute zinemara 3D pelikularen bat ikustera joan direnek, baita Microsoften Xbox kontsolarako Kinect aparailua erosi duten 10 milioiek ere.\nZiria prezioek gora egin dutelako: 3D pelikulak betikoak baino are garestiagoak dira eta Kinect aparailuak berriz Xbox 360 kontsolaz gain 100 euro xahutzera behartzen du. Merezi al dute esperientzia horiek prezio igoera?\n“3Dren amaiera al dator?” galdera ere mahai gainean da Avatar estreinatu eta bi urtera. Kinect-ek, ostera, hobetze bidean dela dirudi azken E3 erakusketan joko berriak iragarri dituzte eta.\nGainditzeko zailak diren arazoak\n3D: Betaurrekoak janztea ez da erosoa eta pelikula bat ikustean uneoro begiak atera beharrean izatea ez da zertan gustagarria izan behar.\nTeknologia hau aurretik ere eskuragarria izan zen eta porrota edo arrakasta iragankorra besterik ez zuen bizi izan.\nKinect: Espazio zabala behar da eta bideojokoetan ari denak nahiago izan dezake etzanda jolastea tente baino.\n1993an Sega Meda Drive kontsolak oraingo Kinecten antzeko proposamena kaleratu zuen. Finean berdina da: gure gorputz mugimenduekin jolastea.\nNon da irudimena?\nEsan bezala, teknologiak garatuagoak badira ere aspaldi aurkeztutako proposamenak eskaintzen dituzte 3D pelikulek eta Kinectek. Arazoak ere berberak dira, ez hainbeste teknologiak huts egiten duelako baizik eta eroso ez zaizkigunak saldu dizkigutelako.\nHala ere, eta aurretik izandako porrotak ahaztuko balituzte bezala, teknologia zaharrak dotoretu eta asto edertua saldu nahi digute berriz ere, baita lortu ere. Ikusteko dago, ordea, ea noiz arte luzatuko den 3Dren (betaurreko gabeko teknologia ere martxan da) eta Kinecten merkatu-arrakasta. Ez litzateke harritzekoa 2030ean ahaztuta genuen astoa berriz luxuz jantzi eta erakusleihoan topatzea.\nAstoa saltzen trebeak dira…\n3d, kinect, Teknologia\nMacua eta Urrutia: interes politikoak gurutzatzen direnean\nLekeitioko harresiko atariak\n2 pentsamendu “3D eta Kinect teknologiak: zaharrak berri”-ri buruz\ne-gor 2011-06-21 09:28\nBi gai horiek izan ditut hizpide Elhuyar aldizkariko ekaina eta uztaileko zenbakietan, Kinect ekainekoan (http://www.zientzia.net/artikulua.asp?Artik_kod=15669) eta 3D teknologiak uztailekoan (argitaratu gabe momentuz), baina zurea baino ikuspegi optimistagoarekin, Kinect-arekin behintzat…\nKinect-ari dagokionez, nire ustez guztiz iraultzailea da. Bideojokoetatik harago, beste esparru batzuetan kristoren arrakasta izaten ari da. Atzeranzko ingeniaritzaren bidez driver libreak atera zirenetik, hainbat ikerketa-arlotan asko erabiltzen ari da (robotika, ikusmen artifiziala…), eta etorkizunean ordenagailuekiko interfaze gisa ere gero eta gehiago erabiliko dela iruditzen zait, Windows-en hurrengo bertsioak driver-ak integratuta ekarriko baititu eta garatzaileentzako SDK-a atera baitute.\n3D-ari dagokionez, zinemaz haratago, ordenagailuetara eta gailu mugikorretara jauzia ere ematen ari da teknologia hori: pantaila autoestereoskopikoa (betaurreko beharrik ez dutenak) eta 3D-n grabatzeko kamerak dituzten modeloak ateratzen ari dira, eta etorkizun hurbilean gehiago aterako direla ziur. Hala ere, zuk bezala, nik ere zalantza dut iraultza ekarriko duen edo zerbait iragankorra izango den… Baina aukerak ikusten dizkiot, bideokonferentziarako adibidez.\ne-gor 2011-06-21 12:22\nKinect-arekin ikertzaileak egiten ari direna eta bestelako “hack” ikusgarriak, estekatutako Elhuyar aldizkariaren artikuluaz gain, helbide honetan aurki daitezke ehunka: http://kinecthacks.net/