Danimarkako hondartza nudista onenak | Bidaia Albisteak\nHondartza biluziak Danimarkan\nNudismoa uda edo oporretako bizimodu ezaguna izaten ari da jende askorentzat. Egia bada ere eguneroko bizitzan nudismoa praktikatzen duten pertsona taldeak daudela, kasu txikiagoak dira. Ohikoa da jendeak ohiko bizimodua izatea lanarekin eta harreman sozialekin, arropa eta arau sozialak daudela baina oporrak iristen direnean nudismoa praktikatu nahi dutela.\nNudismoa dibertitzeko, zer sentitzen den ikusteko edo urtean pilatutako eguneroko negatibotasun guztia bota nahi izateagatik eta askatasun sentimendu bikaina bizi nahi izateagatik praktika daiteke. Jende asko dago nudismoa praktikatzen duena izan ere, modu horretan lotura handiagoa sentitzen dute beren barneko izatearekin eta naturarekin. Ongi sentitzen eta munduarekin konektatzen ditu.\n1 Danimarka eta bere kostaldea\n2 Besteekiko errespetuz\n3 Danimarkako hondartza nudistak\n4 Ez pentsa gehiegi\nDanimarka eta bere kostaldea\nDanimarkako kostaldeak ez ditu 7300 kilometro baino gutxiago Beraz, imajina dezakezu dituen hondartza ugari, herrialde hau bisitatu nahi duten guztiek eta hondartzez eta eguzkiaz goza dezaten. Danimarkako 200 hondartza baino gehiago daude guztira hondartzarik onenak izateagatik sarituak izan direnak eta, beraz, Bandera Urdin famatua dutenak. Bandera honek ziurtatzen du hondartzak ur garbiak eta kristalak dituela, garbia dela eta hondartzan egun bat oso eroso igaro ahal izango duzula zure familiarekin eta lagunekin.\nOporretara Danimarkara joatea pentsatzen ari bazara eta nudismoa onartzen ez baduzu, hobe da bertako hondartzetatik urrun egotea edo zure balioen arabera hondartzez gozatzeko beste helmuga bat bilatzea. Zergatik esaten dizut hau? Daniarrei nudismoa gustatzen zaielako eta beraien ertzean praktikatzea gustatzen zaielako.\nHori dela eta Danimarkan hondartza nudista ugari dago, izan ere, bertako biztanleek nudismoa lotsarik gabe eta zigortzeko arriskurik gabe praktika dezakete. Bere kostaldeetan nudistak ez diren eta jendeak bainujantziarekin joaten diren hondartzak ere aurki ditzakezu baina bainujantzia kentzeko eta nudismoa egiteko aukera dago, inork arraroa iruditu gabe.\nDanimarkako nudismoa oso ondo onartuta dago eta ia kostalde guztietan onartzen da. Leku horretan nudismoa egitea debekatuta dagoela ohartarazten duen seinaleren bat edo zeinu bat badago soilik praktikatzeko aukera izango duzu.\nGogoratu behar da nudismoak ez duela osagai sexualik eta jendea beste batzuk biluzik ikusteko egiten duen zerbait zikina ez dela. Erabat. Nudismoak lotura handiagoa du barne bakearekin, askatasun sentimenduarekin eta munduarekiko loturarekin.\nDanimarkako kostaldean nudismoa egin nahi baduzu (edo nudismoa baimenduta dagoen beste edozein lekutan), orduan beste pertsonak errespetatu behar dituzu. Ezinbestekoa da bestearekiko errespetua izatea garrantzitsuena eta inolaz ere ez dela besteekin jokaera lizuna, sexuala edo errespetu gabea erakusten. Portaera mota hauek ez baitira onartzen, inon.\nDanimarkako hondartza nudistak\nDanimarkako hondartza biluziak gehienbat Marielyst Strand hegoaldean daude. Hondartza horietako batzuk hauek dira:\nBoto hondartza (Flaster uhartean)\nAlbuen hondartza (Lolland uhartean)\nHoustrup Beach (Hennestrans iparraldea)\nSonderstrand hondartza (Romo uhartean)\nSkagen Beach eta Tannisbugten (Looken iparraldean Lynby eta Rubjerg Knude edo Hirtshals artean).\nDanimarkako kostalde osoa praktikoki biluzik dagoen hondartza zabal eta handi bat dela esan daiteke, bainujantzia duten pertsonak daudenean biluzteko eta arroparik gabe joateko aukera ere izan dezakete.. Adibidez, Aarhus-eko oharrean ikus dezakezue jendeak nudismoa oso pozik praktikatzen duela eta hondartzetan biluzik doazela argi eta garbi. Izan ere, hondartza horietara bainujantziarekin joaten bazara, nahiko arraro ikusiko zaituzte, jendea inguru intimoak estaltzeko bainujantzia eramatea baino gehiago ohituta baitaude hondartzetan nudismoaren askatasuna sentitzera.\nEz pentsa gehiegi\nNudismoa praktikatzea gustatzen bazaizu eta opor bereziak nahi badituzu, ez pentsa gehiegi eta gozatu nudismoarekin esperientzia izateko aurkituko dituzun doako hondartza askorekin. Beren gizarte osoak onartuta egoteak ez du legearekin arazorik izango eta ez zaituzte kostaldetik seinalatuko, nudismoa legeak gutxi onartzen duen eta are gehiago legeak jazartzen duen beste herrialde batzuetan gertatzen den bezala.\nOnartzen ez dela uste baduzu, Danimarkako mapa bat bilatu beharko duzu bertako hondartzetan eta nudistak dauden hondartzak nola adierazten dituen ikusi ahal izango duzu, hori aukeratu ahal izateko zure ostatu lekutik hurbilen.\nDanimarkako hondartza biluzien alderdi positiboa da, beraz, hondartza handiak direla erlaxatzeko zure espazioa izan dezakezu beste pertsona batengandik oso gertu egon beharrik izan gabe nudismoa ere praktikatzen ari dena. Ez dira jende guztia elkarrengandik hain gertu dauden hondartza jendetsuak bezalakoak, pribatutasun edo erlaxazio momentu bat izateko modurik ez dagoelako, ondoan dagoen guztia kontatzen duzulako.\nHorrez gain, edozein arrazoirengatik espazio nahikorik ez badago eta jende asko badago, jendea arduratsua da eta baimendu (edo baimendu beharko luke) leku dezente dagoela eguzkia har dezaketen lekua aurkitu aurretik erabat biluzik.\nInformazio hori guztia irakurri ondoren, orain nahikoa datu dituzu oporretan Danimarkako kostaldera bidaia egin nahi duzun edo ez ebaluatu ahal izateko. Nahiz eta nudismoa gustuko duen pertsona bat izan eta askatasun emozional hori gozatzen baduzu, dagoeneko pentsa dezakezu hegaldi bat eta ostatua begiratzea lehenbailehen joan ahal izateko.\nArtikuluaren bide osoa: Bidaia Albisteak » Ihesaldiak Europa » Dinamarca » Hondartza biluziak Danimarkan\nMunduko Barne Itsasoak


Norteko Ferrokarrilean 150 urtez - ZientziaEus\nNorteko Ferrokarrilean 150 urtez\nNorteko Ferrokarrilean ibili gara, azken trenbide-tartea eraiki zenetik 150 urte bete direla aprobetxatuz.\nXIX. mendearen amaiera. Madril-Paris arteko 1.300 kilometroko burdinbidea amaituta dago. Dena? Ez! Iberiar penintsularen iparraldean gelditzen da oraindik bukatzeko tarte txiki bat. Axterix eta Obelix-en komiki baten hasiera dirudi baina egia da: Gipuzkoako Beasain eta Nafarroako Olazti herriak ez zeuden oraindik trenez lotuta, dilijentziaz egin behar zen bidea. Aurten 150 urte bukatu ziren bi herri horien arteko trenbidearen lanak. Orduz geroztik posible da Frantziako hiriburutik Espainiakora, eta alderantziz, trenetik jaitsi gabe joatea.\nIÑAKI LETURIA, Elhuyar:Nik ez dut hain urruti joateko asmorik. Teknopolis gaur trenean doa. Beasain eta Altsasu arteko bidea egin behar dugu, duela 150 urte bukatu zuten trenbidean barrena. Orduan eraikitako tunel eta zubietatik ibiliko gara, ingeniaritza lan itzel hura burutzea garairako izan zen erronka teknologikoa ezagutzeko eta ez hori bakarrik, Norteko Ferrokarrilak aldaketa kultural eta sozialak ere ekarri zituen. Bidaiariak trenera!\nZientziaren dibulgazioa helburu duen Lemniskata elkarteak antolatu du bidaia gidatu hau. Eta egia esan, azpiegitura honen historia ezagutzeak merezi du. Ez bakarrik lanaren neurriagatik edo zailtasunagatik, baita burutzeko behar izan zuten denboragatik ere. Azkarrazk izan ziren: 8 urte besterik ez zuten behar izan Norteko Ferrokarril osoa egiteko, 640 kilometro.\nJUANJO OLAIZOLA, Burdinbidearen Museoaren zuzendaria:Ordutik gaur egun arte ez da estatu guzian horrelako azpiegiturarik egin, ez autopista, ez abiadura handiko trenik... hain handirik eta horrelako denbora laburrean. Konpara liteke Madril eta Bartzelona arteko AHTarekin, baina hura egiteko 12 urte behar izan zuten. Hau zortzi urtean eta, gainera, garai hartako elementuekin. Egia esan, paregabea da obra hau.\nGipuzkoako zatiaren lanak 1958an hasi ziren, ekainaren 22an, Donostian eta Tolosan, aldi berean. Norteko Ferrokarril guztian, zabaltzen azkena Beasain-Olazti zatia izan zen, eta horrek adierazten du zerbait. Pello Joxe Aranburu historialaria da afizioz eta makina bat liburu idatzi ditu gaiaren inguruan.\nIÑAKI LETURIA, Elhuyar:Konta ezazu, mesedez, Aizkorri Pirinioak direla dioen teoria hura.\nPELLO JOXE ARANBURU, historialaria: Bai, plano guztietan agertzen da bide hau "El paso de los Pirineos" bezala, haientzako hau zen Pirinioen buztan bat, jarraipen bat.\nIÑAKI LETURIA, Elhuyar:Teknologikoki bere zailtasuna izango zuen hau gainditzeak.\nPELLO JOXE ARANBURU, historialaria:Bat, handia: altuera. Itsasoarekiko Beasain zegoen, eta segitzen du egoten 160 metrora eta Otzaurte berriz 600 metrora. 38 kilometro horietan trenak igo behar zuen ahal zuen zuzenena, desnibelik gabe.\nJUANJO OLAIZOLA, Burdinbidearen Museoaren zuzendaria:Jendea harritu egiten du ea zergatik ez zuen trenak bide zuzenena hartu Beasaindik Altsasura, baina gogoan izan behar da trenek ez dituztela aldapak oso erraz igotzen. Trenaren abantaila handiena da bere gurpilak burdinazkoak direla eta errailak ere bai eta orduan patinatu bezala egiten du, indar gutxirekin karga handia mugi liteke, proportzioan, irristatuz. Eta ordun Beasain Altsasura joateko ezin duzu zuzen igo errepidean bezala, aldapa gogorra da. Errepide normal batean, %6ko malda izan daiteke baina trenean %2 ia da Tourmaleta igotzea.\nEta horregatik zeharbidea. Urola bailara, Oria eta Deba bailarak baino garaiagoa da eta hala, orografia baliatuz, trena gai da ia 500 metroko aldea, %2ko muga hori gainditu gabe igotzeko.\nLehen geltokia, Ormaiztegi. Hasierako proiektuan, trenbidea bailararen eskuinaldetik joatea zen plana, baina lurra ezegonkorra zelako zubi bat eraikitzea erabaki zen. 150 urte geroago abiadura handiko trena joango da orduan baztertu zen ibilbidetik, teknologiak aurrera egin duenaren seinale. Baina orduan ere ez ziren atzera gelditzen ingeniaritza kontuetan. Piezaka egin zuten zubi hau Parisen. Gero, ekarri eta puzzle bat bezala muntatu zuten Ormaiztegin.\nEiffel dorrea egiteko erabili zuten teknika bera erabili zuten zubi hau egiteko, baina 30 urte lehenago. Bietan erabili zen teknologia errematxatzea edo roblonatua izan zen, hau da, burdinazko piezak errematxez lotuta daude.\nBarrutik geruza gehiago ditu zubiak, erresistentzia areagotzeko, zubiak zubiaren barruan, nolabait esatearren; harri-horma edo manposteriazko zutabeek konpresioa ongi jasaten dute eta altzairuak malgutasuna ematen dio zubiari. Dena pentsatuta dago. Ikusten dena baino, agian, ikusten ez dena da zubiaren kasuan garrantzitsuagoa. 20 metroko zimenduak daude lurpean, egitura osoa sostengatzen.\nGerra Zibilean moztu eta gero, porlanezko zutabeak erantsi zizkioten.\nANE ARANBURU, Zumalakarregi Museoa:Beharrezkoak izan ziren berreraikitze prozesuan, ezingo zen bestela egin, eta gainera trenen trafiko handitu egin zen eta zutabe berriek lagundu egin zuten zubia behar bezala eusten. Hortik aurretik tren-zubia martxan egon zen, trenbide sarea otuko du honek eta 1995ean segurtasun arrazoiengatik, itxi egingo da 131 urtez martxan izan ondoren eta gaur egon igaroko dugun zubi berria egin zuten.\nIÑAKI LETURIA, Elhuyar:Ez beharbada hain polita baina balio du zubi zaharra ikusteko.\nANE ARANBURU, Zumalakarregi Museoa: Noski baietz.\nZumarraga pasata paisaia are menditsuagoa bihurtzen da. Aizkorri gertu dago eta tunelak geroz eta luzeagoak dira.\nJUANJO OLAIZOLA, Burdinbidearen Museoaren zuzendaria : Gogoan izan behar dugu trena eraiki zenean Gipuzkoan ez zegoela tunel bakar bat ere. Zubiak bai, ibaiak pasatzeko eta, baina Gipuzkoan ez genekian zer zen tunel bat eraikitzea, San Adriango tunela besterik ez zen, tunel natural bat. Hortaz, halako batean etortzea frantziar hauek eta egitea Gipuzkoan zehar 14 kilometro tunel, trenak ditu gutxi gorabehera 100 kilometro beraz ibilbidearen % 10 tunelak ziren.\nLuzeena hauxe da, Oazurzako tunela edo “tunel aundi” izenez ere ezaguna inguru hauetan. 3 kilometro pasa ditu eta 20 urtez Espainiako luzeena izan zen, Pajareskoa egin zuten arte. Baina tamainaz gain, eraikitzeko modua ere izan zen harrigarria. Bederatzi zulo egin zituzten mendian behera, bertikalean, sakonena ia 250 metrokoa, eta gero ezker eskuin hasi ziren tunela bera zulatzen.\nHorretarako garaiko puntako teknologia erabili zuten, Alpeetako tunelak egiteko erabilitakoa bezalakoa: zulatzaile neumatikoak edo lurrin makinek mugitutako dibidietak edo kabrestanteak, jendea nahiz makinak hodietan gora eta behera igogailu batean bezala mugitzeko. Tunel barruan zabalgune batzuk ere baziren langileak otorduak egin edo atseden har zezaten. Estalita gelditu dira tunelak berritu ahala. Hodiak tximiniak ere baziren, trenaren kea kanporatzeko. Eta tuneletik irten aurretik, asko esateko astia ematen baitu zeharkatzeak, gezurra da obra zuzentzen zuen ingeniariak bere buruaz beste egin zuela bi muturrek bat egin ez zutelako\nJUANJO OLAIZOLA, Burdinbidearen Museoaren zuzendaria : Istorio urbanoa edo legenda hori beti kontatu izan da baina ez da egia. Tunel hori obra bikaina eta galanta izan zen eta garaiz eraiki zuten epeak betez, problemarik gabe.\nJOSE LUIS ETXEZARRETA, Lemniskata:Niri zer pentsatua ematen didana da 17.000 biztanle zituen bailara batera etorri zirela bat-batean 10.000 langile kanpotar, tartean 1.000 italiar, Aosta eta Piamontekoak, beste batzuk frantziarrak, eta hauek ziren tekniko espezialistak tuneletan eta abar. Jar gaitezen, gizarte itxi bat zen ordukoa, nekazal gizartea, eta bat-batean 10.000 lagun, hizkuntza arrotzak hitz egiten, kanpamentutan... esan dezagun izango zela Oesteko pelikuletan ikusten den bezala, trena nola eraikitzen zen, trenaren inguruan antolatutako herriak...\nBeasain eta Olazti lotzeaz gain zati hau zabaltzeak ondorio asko utzi zituen. Bitxiena, agian, soinu diatonikoa edo trikitixa ekarri zutela trenbidean lanean ibili ziren italiarrek. Sakonagoak, Gipuzkoako gizartea aldatu zuela goitik behera. Goierrin, adibidez, trena etorri aurretik Ataun eta Zegama ziren herririk handienak. Urte gutxira Beasainek eta Ordiziak kendu zieten leku hori. Aldaketa gehiago: trena eta industrializazioa eskutik etorri ziren: ia batera, 3 urte lehenago piztu zituzten Beasainen Gipuzkoako lehen labe garaiak, gerora CAF bihurtuko zirenak. Bistan da, trenak historia aldatu zuen.\nEkainberri - Juanjo Aranburu eta Maider Alberdi


Lekunberrik trenbideko ibilbide zaharra apaindu du ‘Bide Berdeen Egunaren’ festa ospatzeko - 23/05/2017\n2017ko mai. 23ko prentsa-oharra\nLekunberrik trenbideko ibilbide zaharra apaindu du ‘Bide Berdeen Egunaren’ festa ospatzeko\nDatorren larunbatean, maiatzaren 27a, hainbat jarduera antolatuko dira aire zabalean, ibilaldiak oinez edo bizikletan, artisautza, bisitaldi gidatuak, eta abar, egun hori familiakoekin edo lagunekin gozatzeko aukera emateko batetik, eta eremu horiek aisiarako, jolaserako eta turismorako erakargarri gisa bultzatzeko bestetik.\nDatorren larunbatean, maiatzaren 27a, Lekunberrik ‘Bide Berdeen Egunaren’ beste edizio bat hartuko du. Plazaola Partzuergo Turistikoak urtero antolatzen du jaiegun hori Nafarroako Gobernuko Turismo eta Merkataritza Zuzendaritza Nagusiaren laguntzarekin, eta Lekunberrin eta Leitzan ospatzen da, txandaka.\nEgun osoan zehar ‘Bide Berdeen egunak’ hainbat jarduera eskaintzen dizkie bertaratzen direnei, trenbidearen ibilbide zaharrak nola birgaitu diren eta zikloturistentzat ibilbide eta mendi-ibilbide nola bihurtu diren ezagutzera emateko. Eguna aprobetxatzen da, halaber, eremu horiek aisiarako, jolaserako era turismorako erakargarri gisa sustatzeko, eta eremua bere osotasunean ezagutzera emateko, haren zerbitzu-eskaintza (ostatuak, jatetxeak, artisauak, eta abar) eta turismo-eskaintza osoa barne.\nBide Berdeen eskaintza zikloturistaren eta mendi-ibilien eskaintzaren inguruan antolatzen dira jarduera nagusiak. Hala, Bide Berdean barrena ibilaldi bat egin nahi dutenek 4 kilometrotik 19 kilometrora bitarteko hainbat ibilbideren artean aukera dezakete, Aresotik (9:00h), Leitzatik (9:45h), Etxeberritik (9:45h), Latasatik (11:15h), Mugirotik (11:45h) abiatuta, eta Lekunberri-Mugiro-Lekunberri (12:00h) ibilbidea egiteko aukera ere badute. Gainera, 11:30etik aurrera ibilbide animatu batek familia osoa parte hartzera gonbidatuko du.\nProgramaren barruan ibilketa nordikoa hartu da, 10:30ean hasiko dena bastoien hastapen-ikastaro batekin (bastoiak eskainiko dira). Jarraian, parte-hartzaileek ibilbide bat egin ahal izango dute modalitate horri jarraikiz, Lekunberritik Bartolo Tuneleraino lehenbizi, eta handik berriz ere Lekunberriraino bueltatuz.\nGoizean haurrak animatzeko jarduerak antolatuko dira, hala nola ‘txu-txu’ trena, Lekunberrin barrena ibiliko dena, puzgarriak, pailazoak eta globofexia-tailerra. Gainera, artisautza-merkatuan bertako hainbat produktu eskainiko dira, besteak beste gazta, taloak, bitxiak, sagardoa, eztia edo zurez egindako lanak.\nNafarroak asmatu du, halaber, zaharkituta zeuden beste azpiegitura zahar batzuk aprobetxatzen, beste lau Landa Bide-Bide Berde birgaituz: Bidasoa, Tarazonica, Vasco-Navarro eta Irati, hainbat herri eta bazter zeharkatzen dutenak oinezko eta txirrindularientzat egokituta.\nJaiak Lizarran, Erromeria Orreagan eta ‘Uraren Eguna’ Pitillasen\nEgun horietan, Nafarroako beste hainbat herrik ere beren jaiak ospatzen dituzte. Maiatzaren 25ean, Lizarrako herritarrek Puyko Ama Birjinaren eguna ospatzen dute lore-eskaintza handia eginez, Larrain Dantza bertako dantza eskainiz, eta Txerrikumearen Gorespen Eguna ospatuz.\nMaiatzaren 28an, igandea, Orreagako Andre Maria, Pirinioetako erregina, beneratzen dute hainbat herritan. Udaberriarekin batera bailarak, herriak eta parrokiak haren egoitza ospetsura joaten dira, Orregako Kolegiatara alegia, omenaldi bizia eskaintzera.\nEgun horretan bertan, Pitillasen ‘Uraren Eguna’ ospatzen dute, eta Nafarroako urtegi natural handiena den Pitillasko aintzirarako doako bisitaldi gidatuak antolatzen dituzte. Piknik jator baten inguruan hainbat ekitaldi antolatzen dira, hala nola artisautzako eta nekazaritza-elikagaietako merkatua, haurrentzako tailerrak, erakusketak, puzgarriak, musika eta erraldoiak.


Beste inon ez dauden agiriak dira EEBBetako artzainen lertxumarrak\n1995eko ekainaren 25a\nJoxe Mallea bizkaitarrarekin elkarrizketa EEBBko artzainen buruz\nNoizbait Nevadako mendisailetako bazterren batean gizon kaskagorri eta begiurdin bat, bideo-kamerez zuhaitzen baten inguruan jirabiraka ikusten baduzu, Joxe Mallea bizkaitarra da. Euskal artzainek EEBBetako Mendebaldeko lertxun arboletan idatzikoa biltzen dihardu.\n`Lertxumarrak' hitza sortu duzu euskal artzainek EEBBetako Mendebaldeko basoetan utzi dituzten arrastoak adierazteko...\nEz nekien zer deitu lehenbizian: lertxuna edo ertxuna. Guk ertxuna esaten dugu Bizkaian, Munitibarren; hango artzain batek esan zidan hori. Lizar antzeko arbola da lertxuna. Pasa den Gabonetan ibili nintzen, han, Euskal Herrian, horien bila. Ez nuen batere ikusi.\nNola jakin zenuen lertxunetan eginda dauden lan horien berri?\nHori aspaldiko kontua da. 1968an, Elkon nengoela, artzainen atzetik ibiltzen nintzen. Apaiz nintzen eta hori zen nire lana. Ez dut uste sekula apaizik joan zitzaienik mendira. Ni hasi nintzen horretan, artzainen bila; bizpahiru biltzen zirenean leku batean, meza ematen. Han ibiltzen nintzen eta hantxe ikusi nituen lehenengo aldiz; baina gero ahaztu, zeren eta artzainek inoiz ez baitute aitatzen horrelako konturik. Milaka arbola marratu dituzte. Hori eurendako ez da gauza garrantzitsua, gorabehera gutxiko gauza da. Eta, funtsean, artzainen historia hortxe dago, hona etorri zirenena. Izenak eta urteak, hor daude denak.\n1968an aurkitu zenituen zuk. Hurrena noiz hasi zinen ikerketan?\nGogotik 1987 edo 88an, berriz deskubritu nituenean. Hementxe izan zen, Renon, Peavine deitzen den mendian, igande arratsalde batean, seme-alabekin eta emaztearekin. Udazkenetan gorriz, urrez janzten dira lertxun orriak eta joan ginen mendira. Eta ikusi bat eta ikusi bi eta hiru eta, «hau zer duk?», eta «ezer ez!». Azkenean, halako batean, euskal abizen bat, garbi-garbi marraztua eta: «Hau zer duk, bada?». Eta gero hasi ginen gora lertxundian zehar eta han zeuden, dozenaka izen! Uste dut lehenengo izena Muxikako bat izan zela: Domingo Ajuria. 68tik 72ra ibili zen han. Entzunda daukat hil zela, Kalifornian nonbaiten, oraintxe hamar-hamabi urte edo.\nZer pentsatu zenuen horrenbeste marka ikusita? Zer izan zitekeen?\nLehenengoan ez dakizu zer den. Baina nik buruari galdera egin nion: hau mendi honetan horrela egotea?. Beharbada beste mendietan ere badaude. Eta ordurako nik ez nekiena, hau ez zela gauza ezezaguna. Baziren, jadanik idatzita artikulu txiki batzuk, han eta hemen, Reno inguruan. Denak amerikanoek idatzita, ni bezala mendira joandakoek. Baina haiendako batez ere irudiak ziren garrantzikoak; irudiengatik hasi ziren. Asteburuko ikerketak egin zituzten, batere formaltasunik eta sistemarik gabe. Haietako batzuek, hogei-berrogeita hamar argazki bildu zituztelarik, artikulu txiki batzuk, kaskar batzuk, argitaratu zituzten. Nik horien berririk ez nekien orduan, honetan gogotik hasi nintzenean; konturatu nintzenean lertxundi horiek ez bakarrik Nevadan, baina Kaliforniako mendi hauetan eta denean zeudela. Han historia dago.\nZer ageri da lertxun arboletan?\nBatez ere izenak eta urteak. Hantxe daude artzain gehienen urteak eta izenak, edo hantxe egongo ziren, galdu ez bagenitu. Galduta daude gehienak zeren eta lertxuna oso bizi laburreko arbola baita.\nIrudiak ere ikusita gaude makina bat. Nolako irudiak dira lertxunetakoak?\nIrudi asko daude. Etxe asko agertzen da, esaterako. Norberaren baserriaren irudia ipintzen dutenean, hori herrimina da zuzen-zuzenean. Haietako askok tximinia ketan daukate; sukaldean nola egoten ziren epeletan, han, gogoratuz. Bestalde, lertxunetan, gurutze batzuk ere badaude, eta lauburuak. Gurutze asko, lauburuak gutxiago. Erlijioa, eliza, adierazten dute. Hemen, asko, santutu egin ziren: mendian, bakardadean. Hori behin baino gehiagotan entzuna dut. Askotan ekaitzak harrapatu eta izugarrizko tximistak eta oinazturak eta abarrak jo eta, infernu guztiak apurtu behar, sutan. Horrelakoetan, etorri egiten da sinesmena, nahiz eta Jainkorik egon ez...\nNorberaren irudiak ere asko daude; giza irudiak. Lagun bat edukitzeko gogoa da hori. Irudi gehienak emakumeak dira. Emakume beharra, gogoa, desioa zuten. Emakumearen gorputzaren zati batzuk handituta agertzen dira -bularrak, esaterako-, eta beste zati batzuk kanpoan utzi zituzten: esku gabe daude emakume horiek. Gorputza bakarrik. Bistakoa da zer adierazi nahi duten. Beste batzuetan, sexua bakarrik ez da izango. Gainera, ama, etxekoak...\n«Porno Grove» irakurri dugu inoiz. Zer da hori?\nPornografia. Aurkitu ditut beste bi edo hiru `hobeak', alde horretatik begiratuta. Baina garai batean ezagutzen zena horixe zen, bakarra. Table Mountain-en dago, Nevada erdian.\nEta «Beti Euzkadi» edo «Biba Frantzia eta Eskual Herria» eta horiek, nola interpretatu dituzu?\nHorrelako asko daude. «Beti Euzkadi» hori Francoren denborakoa da. Han libertaterik ez «Gora Euskadi!» esateko eta hemen jartzen zituzten. Honaino etorri behar horretarako! «Biba Frantzia eta Eskual Herria», horrelakoak, berriz, Iparraldekoek jartzen zituzten.\nNekez irakurtzen da urtea eta zuk, hala ere, bat-batean eman duzu.\nIkasi egiten da. Numeroak eta esaterako, ondo ikusten ez direnean asmatu egin behar dira batzuetan; eta asmatzeko badaude arau batzuk, azala nola dagoen errekatuta eta...\nIzenak, urteak, etxeak, gizon-emakume irudiak, «Beti Euzkadi»... Hainbat lertxumarra eta artzainek garrantzirik ez ematen, ez aitatzen...\nAskok batez ere emakumeengatik, nik uste. Astakeria handiak daude jarrita. Astakeriak, euren bizi-ingurutik begiratuta. «Mekaguen dios!»ak eta politikako gauzak: «Biba komunismoa!» eta garai hartan ongi hartuta ez zeudenak. Libertate izugarria zeukaten mendian. Batek esan zidan Jainkorik ere ez zegoela han. Hori baino libertate handiagoko literaturarik ez dago munduan.\nNongoak dira arboletan beren izenak idatzi dituzten artzain horiek?\nNik lehenengo hiru-lau urtetan ikusitako lertxunetan Iparraldekoak ziren nagusi. Bizkaitarrak askoz gutxiago. Bizkaitarrak Boisen daude gehienak, eta Winnemuccako iparraldean ere bai. Han bizkaitarrak dira gehienak. Elkon, erdizka edo hortxe-hortxe.\nZein garaitakoak dira?\nBanaka batzuk badaude lehengo gizaldikoak, baina problema da arbola hori arin hazi eta arin hiltzen deIa. Zuztarrik ez dauka; zuztarrak azal-azalean daude eta haizeak botatzen ditu. Gainera, ur ondoan daude eta ur-zakurrak pozik jaten ditu. Gelditzen diren zaharrenak 1920 ingurukoak dira. Berrienak, azkenengo lertxumarrak, 1970ekoak edo. Gehienak, duda gabe, artzainak ugarien zeuden urtekoak izango dira, l910etik aurrera, baina arbola haiek joan ziren. Nik aurkitu ditudanetan asko daude 1920tik 25era. Jakina, berriagoak gehiago daude, arbola beragatik, ez artzainengatik.\nNola moldatzen zara lertxumarrak ikertzeko? Zer baliabide dituzu?\nBakarrik ari naiz lan hau egiten; hala ere, laguntasun asko izan dut. Oihan Nazionalekoek, esaterako, asko lagundu didate. Bi agentzia daude: Oihan Nazionalakoak eta Lurzaingoa. Lurzaingoak lur beheak, beherekoak, zaintzen ditu; Oihan Nazionalekoek, lur garaiak, zuhaitzak dauden tokiak. Unibertsitatean lan egiteak asko laguntzen du. Agentzia bi horiek badaukate halako errespeto bat unibertsitateko ikerlarientzat.\n«Bizkarrean bideokamera bat duela zuhaitzen baten inguruan jirabiraka». Eusebio Osak idatzi bezala...\nArgazkiekin hasi nintzen. Besteak ere hortik hasi ziren baina konturatu nintzen argazkiak baino bideoa hobea zela hura biltzeko. Nevadako estatuak eman zidan bideo-makina eta horrelaxe hasi nintzen, bideo-makina handi batekin. Orain, problema handia daukagu. Ni Nevada estatuko legeak eta arkeologo federal guztien legeak apurtzen ari naiz. Eurek ez dute lanik horrela egiten. Euren metodologiarako argazki kamera erabiltzen dute, zuri-beltzekoa. Badakite zuri-beltzak gutxienez ehun urte irauten duela. Bideoak oraindik ez dakigu zenbat iraungo duen, baina alferrik galtzen hasten denean bideoa, beste kopia bat egin liteke, eta ez dago konparaziorik bideoa eta makina kaskar baten artean, lanerako kalitate eta balio aldetik. Bideoan hartzen da zuhaitz inguru guztia, azalpen guztiak bertan ematen dituzu. Asko komentzitu ditut baina oraindik bederatzi estatu falta zaizkit!\nBeste bederatzi estatuetako lertxumarrak bildu nahi dituzu?\nLehenengo biltzea da. Berrehun urte bizi behar dut denak biltzeko. Ni biltzearekin konformatuko nintzateke. Gertatzen da neguan ezin dela lan hori egin. Mendi garai guztiak elurpean daude eta bakarrik udan eta udazkenean egin litekeen lana da.\n«Ez dago besterik inguru hauetan» horrela dabilenik. Arrazoi zuen Eusebio Osak, nonbait. Ez dago laguntza handiago inguratzerik lanerako? Lertxunak gal daitezen baino lehen esan nahi dut...\nUrtarrilean izan genuen oso bilera garrantzitsua Sacramenton. Kaliforniako estatuak eta Tahoe-ko Oihan Zaingokoak gonbidatu nintuen. Hainbat arkeologo federal ere han izan ziren eta erdi-komentzitu nituela uste dut; baina erabat ez oraindik. Beraiek lan hori ezin dutela egin esaten dute. Eta gainera egia da. Ez badakite euskararik, eta gaztelerarik eta euskal kultura ezagutzen ez badute -artzainen kultura-, oso zaila da lan hau ondo egitea. Baina eskatu nien, besterik ez bada ere, hartzeko bideo on bat, grabatzeko geldiro irudiak, eta gero nik edo beste norbaitek irakurtzen ahal duela bideo hori. Agiria, behintzat, hor izango genuke. Bitartean, zuhaitzak -lertxunak-, joan badoaz. Gehien 1930ean hasten dira. Orain dela hirurogei bat urte. Eta hirurogei-larogei urtekoa da lertxunen bizitza, esaten dutenez. Eusko Jaurlaritzak lagundu dit, asko gainera; bi edo hiru beka eman dizkidate baina orain bertan murriztu da beka hori. Iaz, adibidez, ez zidaten eman.\nLertxumarrak bildu ez besterik egina duzu? Horiei buruzko azterketa, alegia...\nDatu-basea daukat eginda. Bildu ahala sartu ditut datuak barruan. Datu-basea finkatua dago eta nahiko konforme nago. Badauzkat hirurogei bat soro edo. Izenak, soro bat. Abizenak, beste soro bat. Urteak, beste soro bat eta horrelaxe, hirurogei gai.\nEta noizko lana argitaratzea?\nHor dabiltza denak «noiz argitaratu behar duzu?». Hemengo Unibertsitateko Prentsakoak, batez ere. Asko daukat idatzita; nik uste dut eginda dagoela. Baina datu-basea zuzendu nahi dut. Datu zehatzak atera nahi nituzke. Eusko Jaurlaritzako Kultura Sailari ere -Eusebio Larrañagari-, bidali nion eskuizkribu bat, 300 bat orrialde, eta ez dakit zertan ari diren, noiz argitaratu behar duten. Nik, argitaratzeko orduan, lehenengo euskaraz atera nahi dut.\nErlojupean saiatu beharra duzu, inondik ere, arbolak galtzera baitoaz, zeuk esan duzunez. Denbora da koska...\nDenbora bada arazoa, baina beste problema bat da arkeologo federal horiek ez dutela lan hau behar hainbat estimatzen. Jakin ere ez dakite, askok, beren lurraldeetan lertxumarrak daudela, eta lertxumarretan euskaldunen eta artzainen historia dugula finkatua. Ikerketa honek haien begiak irekiarazi ditu eta, aspaldiko partez lehenengo aldiz, Reno inguruan behintzat euskaldunen historia bildu nahian hasi dira; urrats handia da aurrera begira.\nZuk uste Espainiako Gobernuak emango lukeela honelako laguntza bat euskaldunen historia biltzeko? Beharbada ez, agian bai; ez dakit. Ez naiz ibili handik. Behin Madrilera laguntza eskatu nuen, eta erantzunik ez! Hemen bai, laguntzen dute. Ez da gutxi: artzainen lursailak, txabolak, labeak eta ari dira babesten. Badauzkagu bi ardi lursail nagusi; hiru ere bai, baina egun hirugarrenean ez da ezer gelditzen.\nHorretan iraungo duzu gero ere, alegia, EEBBetara etorri ziren euskaldunen historiaren aztarnak aztertzen?\nEuskaldunen historia bukatu da hemen; emigrazioa, behintzat. Berriz hasten ez badira etortzen artzain, zer gelditzen zaigu? Historia geratzen zaigu, lehena. Orainik ez dago alde horretatik, zeren eta orain dela hamabost-hogei urtez gero artzain euskaldunik ez baitator.\nEuskaldunarenak egin du EEBBetan? Euskal komunitatea desagertuko da?\nEuskaldunak eurak ez. Jarraituko dute euren dantzekin, bilerekin eta `pikiniekin', baina euskara bai, euskara galduko da. Beste toki guztietan halaxe gertatu da, ez hemen bakarrik. 1610ean uste dut, Etxabe zarauztarra -edo Zumaiakoa izango zen-, pintorea, Mexikoko hiri handian bizi zen, eta esan zuen: «Hemengo euskaldunek ia euskara ahaztu dute! Ez dute euskararik egiten», eta haserre zegoen mutila. Duela ia laurehun urte, 1610ean! Euskaldunak joan izan dira Mexikora eta Argentinara eta beste toki askotara eta denetan euskara galdu egin da; inmigraziorik ez dagoen tokian, batez ere. Hemen, alde horretatik, euskara askoz inportanteago izan da Mexikon baino. Hemen, «euskara ala ingelesa» zen, eta ingelesa ez zekitenez, euskaraz egiten zuten denek.\nHemen, hainbat espainol ere, Euskal Herri ondokoak eta, euskara ikasita daude. Badaude batzuk -Asturiaskoak, Santanderkoak, Teruelekoak...-, inork galdetzen dienean, «hi nongoa haiz?», «euskalduna!» esaten dutenak, zeren eta spanish esaten baldin badute, mexikartzat edo har ditzakete... Euskalduna esan eta aurrera! Horiek denek dakite hitz bat edo bi. Eta nafar askok ere hemen ikasi du euskara.


Andreen %42k jasaten dute itxura fisikoarekin lotutako indarkeria | Gizartea | Berria\nIndarkeria matxistaren eta kontsumo arruntaren arteko harremanen inguruko txostena egin du Setem GGKEak.\nAzterlanaren arabera, «kontsumoan bortizkeria matxistak naturalizatuta daude»\n2016ko otsailak 25 - Bilbo\nHala, baieztapen hori frogatzen duten hainbat datu bildu dituzte ikerketan. Adibidez, emakumeen %42k aitortu dute itxura fisikoarekin lotutako indarkeria psikologikoa jasaten dutela. Eta arazoa handiagoa da emakumerik gazteenen artean; izan ere, %28k maila nabarmenean jasaten dute bortizkeria hori. Bestelako datu deigarririk ere aurki daiteke azterlanean: andreen %66,4k arriskua nabaritu dute bakarka, gauez eta kalean ibiltzean, eta %59k benetako beldurra sentitu dute.\nDatuak emateaz gain, hausnarketa ere egin du Setemek, kontsumo kontzientea, arduratsua eta eraldatzailea bultzatu nahian. Gidaliburu didaktikoa ere egin dute, indarkeria matxistarik gabeko eta genero berdintasunean oinarritutako kontsumo gomendioak emateko asmoz.\nArteagagoitiak azaldu duenez, indarkeria matxista zuzenekoa, egiturazkoa edota sinbolikoa izan daiteke, baina hiru alderdiok lotuta daude. «Egiturazko indarkeria eta indarkeria sinbolikoa dira indarkeria zuzenaren oinarria». Bortizkeriak kontsumoarekin duen lotura aztertzeko, bi esparru horietan zentratu dute ikerlana. Hiru arlo aztertu ditu txostenak: hona hemen ondorio nagusiak:\nEmakumeen %64k adierazi dutenez, etxea garbitzeko eta elikaduraz arduratzeko lan guztiez eurak bakarrik arduratzen dira; soilik gizonen %28,5 daude egoera horretan. Hein batean, «publizitate sistemari» egotzio dio txostenak: andreak erosketen eta etxeko lanen arduradun gisa agertzen diren neurrian, genero rolak eta sexuaren araberako lan banaketa areagotzen dira.\nModu berean, emakumeen %55 gehiago arduratzen dira etxeko beste kideez euren buruez baino. Kasu askotan, gainera, lanaldi hirukoitzak —lana, etxea eta familia— eskatzen dien energiaren ondorioz, andreek «estres, neke eta ondoez handia» dute. Azterlanak gogoratu du gizartean ez dela aintzat hartzen familiaren inguruko betebeharrez arduratzea: emakumeen %28 «frustratuta» daude horregatik.\nEmakumeen %42k itxura fisikoarekin erlazionatutako indarkeria psikologikoa jasaten dute. Produktu estetikoen inguruko usteekin lotu du ikerlanak: norbere buruarekin hobeto eta seguruago sentitzeko baliabidetzat jotzen dira, edota lan hobea edo bikotekidea aurkitzeko aukera gehiago izateko tresnatzat. Gazteenen artean, estetikaren loturiko indarkeria ertaina edo handia jasaten dute %28k.\nHirietako mugikortasunari eta bizimoldeei behatuz gero, emakumeek asialdirako eta jarduera pertsonaletarako denbora gutxiago daukatela hauteman dute datuek. Andreen %34k baino ez dute erabiltzen autoa lekualdatzeko —gizonen %60k—. Gainera, emakumeen %66k arriskua nabaritu dute bakarka, gauez eta kalean ibili direnean, eta %59k benetako beldurra sentitu dute. Areago: andreen herenei iruzkin lizunen bidez eraso diete inoiz, eta, ondorioz, lekualdatzeko ohiturak aldatu dituzte ahozko erasoak, eraso fisikoak eta sexualak jasateko beldurragatik.


Ondarroako Udalak Kamiñaldeko kaltetuei elkarlanerako deia luzatu die\nHemen zaude:Hasiera»kamiñalde»Ondarroako Udalak Kamiñaldeko kaltetuei elkarlanerako deia luzatu die\nOndarroako Udala 2016-05-05 kamiñalde\nHurrengo bilerak eztabaidarako eta erabakiak herritarrekin batera hartzeko erabili nahi ditu udalak\nOrain arte bezala, Kamiñaldeko luperiak kaltetutako herritarrekin biltzen jarraitu nahi du udalak baina bilera horiek informazio elkartrukerako ez ezik, elkarlanera eta eztabaidarako izatea gustatuko litzaioke udalari. Herritarrei Kamiñaldeko egoeraren berri modu zuzenean emateko, orain arte kaltetuen ordezkariekin bildu da udala. “Kamiñalden gertatutakoaren berri emateko elkartu gara kaltetuekin baina harremanak estutu eta aurrerantzean hartu behar diren erabakiak herritarrekin batera hartu nahi ditugu” azaldu du Zunbeltz Bedialauneta Ibaibarriaga Ondarroako alkateak. Momentu honetan arazo potolo honen aurrean dauden herritarrekin egon behar dutela gaineratu du alkateak, “azken kaltetua etxera bueltatu arte eskuz-esku lanean jarraitu behar dugu” azaldu du.\nHori horrela izanda, Ondarroako Udala, kaltetua den neurrian, berak ere eraikin horietan etxebizitza eta lokalak izan dituelako, kaltetuek osatutako gestorako parte izatera pasatu da.\nAlokabidek ere azkartu du bere prozesua eta dagoeneko 26 familiarekin kontratua sinatu dute. Hala eta guztiz ere, oraindik ere etxebizitzen premia handia da eta udalak etxe hutsak dituzten herritarrei beraien etxeak Alokabideren esku lagatzeko eskaria egin die. “Alokabidek egindako aurreikuspenen arabera oraindik 47 etxebizitza gehiago beharko ditugu kaltetu guztiak beste etxe batzuetan berkokatu ahal izateko” azaldu du Eneritz Basurko Hirigintza zinegotziak. Arazo honi irtenbidea emateko Ondarroako Udala higiezinen Agentziekin elkartu da etxeak salgai dituzten herritarrei Alokabiderekin harremanetan jartzeko eskatuz. “Horretaz gain, herritarrei etxeak errentan jartzeko eskatuz gutun bat helarazi diegu” gaineratu du Basurkok. Ate ezberdinak jotzen ari direla eta kaltetu guztiak beste etxe batzuetan berkokatu arte lanean jarraitzeko asmoa agertu du udalak.\nEtxeetan izandako lapurretak direla eta, Ertzaintzarekin egindako bileran zaintza lanak mantentzeko eskaria egin zion udalak. “Bileraren hurrengo egunean bertan, Estefania Beltrán de Heredia Segurtasun Sailburuari zaintza lanak bermatzeko eskariarekin gutuna helarazi genion” azaldu du alkateak. Larrialdi egoera mantentzen den bitartean eta herritarrak beraien etxeetatik kanpo dauden bitartean ezin dutela zaintza murriztu nabarmendu du Bedialaunetak.\nMaskulu etxeko arreta zerbitzua ere martxan da eta herritarrek 10:00etatik 14:00ak artean txanda eskatzera joateko aukera daukate. Bertan herritarren zalantzak argitzeko gunea izango dute. Bulegora joan ezin dutenentzat telefono zenbakia (946129779) eta helbide elektroniko bat jarri dute eskuragarri maskul_etxea@outlook.com harremanetan jarri ahal izateko.\nDiru laguntzen arloa ere martxan jarri dute Ondarroako Udala eta Eusko Jaurlaritzak. Apirileko Osoko Bilkuran Kamiñaldeko lur jausiaren ondorioz etxea lekualdatzeak eragindako kalteak arintzeko lehen beharretarako diru-laguntzen oinarriak onartu zituen udalak. Aste honetan Eusko Jaurlaritzaren Gobernu Batzordeak aipatutako laguntzak onartu ditu eta epe laburrean herritarrek laguntza eskatzeko aukera izango dute. Aurretik oinarriak kontsultatzeko aukera izango dute www.udalbarriak.eus webgunean.\nHementxe agerraldiko audioa entzungai:


Txina Kojic Acid fabrika eta fabrikatzaileak | Y&R\nKojic Acid hautsa onddoetatik eratorritako antioxidatzaile naturala da, Kojic Acid larruazala argitzeko agente naturala da larruazala zaintzeko produktu askotan erabiltzen dena. Kojic Acid-ek hiperpigmentazioa, orban ilunak, eguzkiaren kalteak eta abar tratatzen laguntzen du, larruazalaren distira eta koloreen itxura hobetzen laguntzen du.\nProduktuaren izena: Kojic Acid\nINCI izena: Kojic Acid\nCAS zenbakia: 501-30-4\nFormula Molekularra: C6H6O4\nKojic Acid5- hidroxil -2- hidroximetil -1 eta 4- piranona izenez ezagutzen da. Mikroorganismoen hartziduraz osatutako konposatu organiko azido azala da.Azido tramperiko fina kristala bezalako orratz zuri edo horixka da; uretan, alkoholean eta azetonan erraz disolbagarriak, eterrean, etil azetatoan, kloroformoan eta piridinan disolbagarriak, bentzenoan disolbaezinak; bere formula molekularra C da6H6O4, Pisu molekularra142.1, Fusio puntua153 ～ 156 ℃.\nItxura Kristal zuria edo zurixka\nSaiakuntza % ≥99,0\nFusio puntua 152 ~ 156℃\nLehortzean galera % 0,5\nMetal astunak ≤3 ppm\nBurdina ≤10 ppm\nArtsenikoa ≤1 ppm\nKloruroa ≤ 50 ppm\nAlfatoxina Ez da antzeman\nKosmetikoen alorrean aplikatzen da. Giza larruazalean, tirosina sintetizatzen da oxigeno erradikal askeen oxidazio eta polimerizazio konplexuak tirosinasaren katalisi azpian, eta azkenean melanina sintetizatzen da.Kojic Acid tirosinasaren sintesia galarazi dezake, beraz, larruazaleko melanina sortzea galarazi dezake, eta segurua eta ez toxikoa da, eta ez du leukoplakia sortuko. Kojicmakillajeko uretan, maskaran, emultsioan, larruazaleko kremetan gehitu da eta orbanak, zahartzearen orbanak, pigmentazioa, aknea eta zuritzeko beste kosmetika batzuk modu eraginkorrean tratatzen ditu.20ug / ml.Tirosinasa barietate bat inhibitu daiteke. Kojic Acid bizitasunaren% 70 eta% 80 kosmetikoetan gomendatzen da,% 0,2 eta% 1 gehituz. Azido Kojic da maltola eta etil maltola ekoizteko lehengaia. Farmazian, Kojic Acidek ez du eragin mutagenikorik zelula eukariotoetan, baita kentzeko ere. barneko erradikal askeak, zelula zuriaren indarra hobetzen dute eta onuragarriak dira giza gorputzaren osasunerako. Hori dela eta, Kojic Acid dagoeneko zefalosporinen lehengai gisa erabiltzen da, eta amaitutako produktua buruko mina eta haginetako mina bezalako gaixotasunak tratatzeko erabiltzen da eta efektu analgesikoak eta antiinflamatorioak hamar dira idealak. pestizida biologikoak ekoizteko erabil daiteke. Bio mikro ongarria (likido gorri sakona),% 0,5 eta% 1 azido kojikoz osatua, aleari eta landareei aplikatzen zaie, bai ongarri foliar gisa kontzentrazio txikia dela edo sustraiak aplikatzeko hazkundea areagotzen duen agentea ere. erabili burdinaren analisi erreaktibo gisa, filmaren makilen inhibitzaile gisa, etab.\nZahartzearen aurkako efektua: Kojic azidoa duten produktuek larruazala argitu dezakete, eta horrek adineko orbanen itxura eta eguzkiaren kalteak hobetu ditzake. Orban ilunak murrizteak zahartzearen aurkako eragina izan dezake.\nTratatu Melasma: Kojic Acid ere lagungarria izan daiteke melasma gutxitzeko, haurdunaldiaren ondorioz larruazala iluntzen baita.\nTxikitu orbainen itxura: Kojic Acidek orbainen koloreztapena ere murriztu dezake. Azidoak orbain ehunaren lodiera hobetzen ez duen arren, orbain mota batzuekin lotutako pigmentazio iluna murriztu dezake. Orbaina argitzeak gutxiago nabarituko du.\nAntifungikoen onurak:Kojic Acidek ere onddoen aurkako onddoak dituela uste da. Zenbait onddoen infekzioak prebenitzeko eta tratatzeko lagungarria izan daiteke, hala nola, atleta oineko eta legamiaren infekzioak.\nBakterioen aurkako efektuak: Kojic Acidek ere bakterioen aurkako onurak eman ditzake. Larruazaleko bakterio infekzio mota arruntak izateko aukerak gutxitzen lagun dezake.\nAurreko: Kojic Acid Dipalmitate\nTxinako azido kojikoa\nKojic Acid banatzailea\nKojic Acid fabrika\nKojic Acid hornitzailea


Leioako Udala - Leioak kirol egokituaren aldeko apustuari eutsi dio\n2021-04-15 Leioak kirol egokituaren aldeko apustuari eutsi dio\nLeioako Udalak, Haszten elkartearen bidez (aniztasun funtzionala duten pertsonekin lan egiten du kirolaren eta jarduera fisiko egokitu eta inklusiboaren bidez), kirol- eta jarduera fisikoko programa bat eskaintzen du duela bi denboralditik, udalerrian dibertsitate funtzionala duten pertsonei arreta emateko.\nKonpromiso hori gero eta indartsuagoa denez, Udalak beste dei bat egin die interesa duten edo behar bereziak dituzten leioaztar guztiei.\nPrograma honek hainbat kirol-diziplina hartzen ditu barne, hala nola igeriketa, fitnessa, multikirola edo gimnasia erritmikoa. Leioako Udalak Leioako hainbat kirol kluben eta herriko ikastetxeen partaidetza aktiboa du kirol eskaintza honetan, hala nola, Barandiaran, Askartza, Artatza-Romo eta Irlandesas.\n"Gure bizilagunen osasuna hobetzea, ohitura osasungarriak sustatuz, funtsezkoa da administrazio honentzat, eta, gainera, leioaztarrei jakinarazi nahi diegu nahiz eta premia bereziak izan, guztiok kirola egiteko gai garela, eta horretarako lan egiten dugu egunero", nabarmendu du Iban Rodriguez Etxebarria alkateak. "Gure asmoa da horrelako kirol jarduerak babesten jarraitzea, eskaintza handitzeko behar diren baliabideak ematen jarraitzea eta herritar guztientzako aukera berdintasuna lortzea", gaineratu du.\nHori dela eta, Haszten elkarteak irekita ditu bere komunikazio-bideak, gero eta aukera gehiago hartzen dituzten kirol-proposamen egokituak jasotzeko, eta leioaztarrak elkartearekin harremanetan jartzera animatu ditu, euren ekarpenak edo kontsultak info@haszten.org helbidean edo 699.609.588 telefonoan egiteko.\nHaszten elkartearen presidenteak, Pablo Hernandezek, aukera aprobetxatu zuen Leioak kirol egokituaren alde egindako lana aitortzeko, eta plaka bat eman dio Leioako Udalari, klubek, ikastetxeek eta herritar guztiek behar bereziak dituzten pertsonak kirolera errazago iristeko egindako lana aitortzeko.


Suziri jaurtiketarekin hasiko dituzte jaiak Etxarri-Aranatzen - GARA\nUrte sasoi honetan Euskal Herriko hamaika txokotan ospatzen dituzte herriko jaiak. Horretan, ez dira atzera geratuko Etxarri-Aranatzen, izan ere, Sakanako txoko honetan gaur emango diete hasiera datorren ostegunera arte ospatuko dituzten jaiei. Adin guztietako biztanleei begirako egunak prestatu dituzte: Arañaz elkartearen eguna, koadrilen eguna, haurren eguna, aitona-amonen eguna eta kintoen eguna. Datozen egunetarako egitarau bete-betea dute hortaz, bai etxarriarrek bai aste honetan bertara inguratzen diren guztiek.\nEguerdiko ordu batean udaletxetik jaurtiko dute festen hasiera iragarriko duen suziria. Kalean, giroa alaituz, kalejiran ibiliko dira erraldoiak eta buruhandiak, gaita-jotzaileen eta Jaiak txarangaren laguntzarekin. Bestetik, urtero egin ohi duten jaietako kartel lehiaketako sari banaketa egingo dute. 2008an jaiotako haurrei, gainera, jaietako zapiak banatuko dizkiete.\nTxupinazoaren ondotik Jaiak txarangaren doinuez alaiturik, «bermut kontzertua» arduratuko da herriko kaleetan dantza giroa jartzeaz, gerturatzen diren guztien gozagarri.\nArratsaldez ere ez da aspertzeko betarik izango Sakanako txoko honetan. Gure Pilota elkarteak antolaturik, nesken pala partidak jokatuko dira 17.00etatik aurrera. Geroxeago, berriro kaleko giroa alaitzeko asmoz, Jaiak txaranga herriko kaleetan zehar ibiliko da.\nEuskal dantzen ikuskizunaz gozatu ahal izango da 18.30 aldean. Hain zuzen ere, herriko Etorkizuna dantza taldea eta Ezpeizeko (Zuberoa) dantzariak arituko dira oinak astitzen taula gainean.\nBestalde, ohitura dute, Etxarri-Aranatzen, jaietan auzatea egiteko, hamaiketako edo aperitibo modukoa. Lehenbizikoa gaur 20.30ean izango da, eta Hartzabal, Etxe-Azpi, Udaberri, Larrañeta eta Karrikestu elkarteak arduratuko dira jan-edana mahai gainean jartzeaz. Haragi gisatua eta ardoa izango dira prest, gauak dakartzan ekitaldietarako beharrezko indarrak hartzeko. Datozen egunetan, eguerdi partean egingo dute auzatea, herriko elkarteren baten eskutik beti.\nSabelak alaitzen dituzten bitartean, Tximeleta taldea arituko da Herriko Plaza musika doinuez alaitzen. Gaueko hamarrak bueltan, bestalde, zezensuzkoa ibiliko da herriko kaleetan.\nGauerditik aurrera berriz, egunari amaiera edo gauari hasiera emateko, Tximeleta taldeak hartuko du berriro ere lekukoa.\nHasi besterik ez\nDatozen egunotan ere, izango da zer gozatu Etxarri-Aranatzera inguratzen direnentzat. Bihar bertan, Arañaz elkartearen eguna izango da. Goizeko zortzietan dianarekin hasita, goizaldean amaituko da jaia.


‘Anza afera’ itxi du epaileak, heriotza eta desagertzea argitu gabe | ‘Anza afera’ itxi du epaileak, heriotza eta desagertzea argitu gabe – iparraldekohitza\nAnza 2009ko apirilean desagertu zen, eta hilik atzeman zuten 2010ean; geroztik, ez dira argitu galderak\nAutopsia egunean manifestariei oldartu zitzaien Polizia/ Rémi Rivière\nMiryam Viargues Tolosako (Okzitania) instrukzio epaileak ez du Jon Anzaren kasua argituko. Inkesta abiatu zuenetik hiru urtera, ixtea deliberatu du, familiak pausatutako galderei erantzun ezinez. Viarguesek onartu du inkestan «disfuntzionamendu» ugari egon direla, baina jakinarazi zuen, lehen unetik, ez zela bere funtzioa hori argitzea, Anzaren heriotza ikertzea baizik. Minbizia zuen militanteak, eta epaileak ebatzi du eritasun horrek eragin ziola heriotza. Anza 2009ko apirilaren 18an desagertu zen, Tolosarako tren bat hartu ondoren. 2010eko martxoaren 11n jakinarazi zuten hilik agertu zela Tolosako Rangueil erietxean. Familiaren abokatuek helegitea ezarri dute, epailearen ebazpena eskuratu bezain laster, eta joan den asteazkenean Tolosan jakinarazi zuten kasuaren azterketa Europaraino eramanen dutela.\nInstrukzioak bi atal ukan ditu, lehena Baionan eta bigarrena Tolosan. Anne Kayanakisek zuzendu zuen Baionakoa, 2009ko maiatzaren 15ean familiak Anza desagerturik zegoela salatu ondoren. Gorpua Tolosako Purpan gorputegian zegoela jakin eta gutxira, kasuaren ardura hartu zuen Kayanakisek, eta Anzaren desagertze eta heriotzaren inguruko egia osoa jakinaraziko zuela agindu zuen.\nBertsio ofizialak dio Tolosarako trena hartu eta hamaika egun desagerturik egon ondoren 2009ko apirilaren 30ean agertu zela Tolosako Strasbourg etorbidean. Hippoppotamus jatetxearen aitzinean ikusi zuten, sena galdurik ia. Suhiltzaileek eraman zuten Rangueil erietxera, eta maiatzaren 11n zendu zen. Ez zuten haren nortasuna atzeman, 2010eko martxoaren 11ra arte.\nAlta, ordurako Poliziak bazekien Anza ETAko kidea zela, haren hatz markak atzeman baitzituzten Senperen (Lapurdi) atzemandako zulo batean. Aitzinetik preso izana zen hogei urtez Espainian, ETAko kide izateagatik. ETAk ere aitortu zuen haren militantzia. Desagertu zelarik, ETArentzako diru kopuru handia zeramala jakinarazi zuen. Diruarekin alde egin zuela erran zuten orduan Espainia eta Frantziako Barne ministroek.\nHeriotza eta disfuntzioak\nAnzak minbizia zuen Tolosara joan aitzin, eta tratamendu zorrotza hartu behar zuen. Eritasun horren ondorioz hil zela ebatzi du epaileak, ikertu gabe desagerturik egon zen egunetan zergatik ez zuen tratamendua hartu edo egun horietan zerbaitek eragin zion trenputxartze eta ondorengo heriotza. Baina ez da izan inkesta horretan egon den «disfuntzionamendu » bakarra.\nAnza desagertu zelarik, Baionatik abantzu Tolosarainoko erietxe guztietan ikertu zuen Poliziak, baina azken horretako erietxeetan ez zuten ikertu, nahiz eta jakin hara zihoala. Erietxean sartu zelarik, Anzak bi tren txartel zeramatzan, Baiona-Tolosa eta Tolosa-Baiona noranzkoetan. Aitzinetik egindako ebakuntzen orbainak ere bistakoak ziren. Hala ere, Tolosako erietxeko arduradunek ez zuten lortu jakitea nor zen haien zerbitzuan zegoen gizon hura. Gerora desagertu ziren bai tren txartelak, bai Anzak jantzita zeraman arropa. Arrazoirik ez dute eman.\nErietxean sartu zen garaian, ezezagun batek eraman zuen Anzaren pasaportea polizia etxera eta polizia batek objektu galduen bulegora. Hori anonimotasunean eraman zuten, ez baita inoren izenik agertzen. Espainiako kontsulatura eraman zituzten ondoren, baina horrek hilabete luzeetan atxiki zituen, familiari deitu edo helarazi gabe.


Bederatzi proiektu Gipuzkoan ekonomia zirkularra bultzatzeko eta klima aldaketa gelditzeko - Aktualitatea - gipuzkoaingurumena\nBederatzi ikerlari gazte elkartu dira Santa Teresa Komentuan Gipuzkoako Foru Aldundiko Ingurumeneko Departamentuak antolatutako jardunaldian beraien proiektuak ezagutzera emateko. Ikerketa, berrikuntza eta dibulgazio lan hauek ingurumenaren eta jasangarritasunaren alor ezberdinak lantzen dituzte, Gipuzkoako errealitatean ardazten dute beraien ezarpen eremua eta 2016an foru instituzioak abian jarritako beka programaren parte dira.\nGurutz Mondragonek arrantzarako sareak ehun materian birziklatzeari buruz egindako lana ezagutzera eman du; Mireia Andonegik bioplastikoen garapen bidezko konpostaren errebalorizazioa proiektua aurkeztu du; Iker Gonzálezek lurrazaleko hondakinen birziklatzearen eta errebalorizazioaren inguruko ikerlana azaldu du; Marta Iturrizak klima aldaketari buruz egindako lana aditzera eman du; Amaia Lasagak Gipuzkoako enpresetan kudeaketa sistemen ezartzearen analisia esplikatu du energia eraginkortasuna hobetzeko praktika egoki eta tresna berritzaile moduan; Isabel Guevara energia berriztagarria metatzeko eraginkortasun handiko sistema elektrolizatzailearen garapenaren inguruan aritu da; Xabier Ruiz Larramendiak termoekonomia sinbolikoa eraikinen instalazio termikoetan nola ezarri azaldu du; Tamara Calvok surf industriaren hondakinen balorizazioaren inguruan aritu da; eta Eider Mendiburuk itsasoko hondakini buruzko azterketa erakutsi du.\nBeka hauen helburua da ikerketa, berrikuntza eta dibulgazio lanei bultzada ematea. Horretarako, ikerketari, berrikuntzari, informazioari eta komunikazioari buruzko proiektuen garapena indartu da, hartara laguntzeko, baliabide materialen eta energetikoen erabilera eraginkorragoa gauzatzen, bai klima aldaketa moteltzeko eta baita haren ondorioetara egokitzeko. 2016an eta 2017an 12 bekaren deialdia egin zen, ikertzaile gazteei zuzenduta, Ingurumeneko Zuzendaritza aktiboki lanean ari den oinarrizko lau arlo tematikoetako proiektuak gauzatzeko:\n- 2 beka, 20.000 eurokoa bakoitza, elikagaien xahuketan eta hondakinen bitartez produktu berria garatzeko arloetan ikerketa eta berrikuntzako proiektuetarako.\n- 4 beka, bakoitza 12.000 eurokoa, ekodiseinuan, prebentzioan, berrerabilpenean, gaikako bilketan eta hondakinak birziklatzeko arloetan ikerketa eta berrikuntzako proiektuetarako.\n- 2 beka, bakoitza 12.000 eurokoa, eraginkortasun eta aurrezte energetikoa zein energia berriztagarrien erabilera arloan ikerketa eta berrikuntza proiektuetarako.\n- 2 beka, bakoitza 12.000 eurokoa, aldaketa klimatikoa moteltzeko eta/edo egokitzeko arloan ikerketa eta berrikuntza proiektuetarako.\n- 2 beka, bakoitza 12.000 eurokoa, aldaketa klimatikoari buruzko informazio eta komunikazio proiektuetarako.\nJosé Ignacio Asensio, Ingurumeneko Diputatuak azaldu du klima aldaketak, baliabideen gehiegizko erabilera eta bizitzari eusteko sistema naturalen estutasun egoera edo maila orokorreko krisi bat sortzen ari dela, eta “orrek iraunkortasuneko premiazko politikak hartzea eta maila guztietako neurria gauzatzea eskatzen du, mundu mailatik toki mailara”. Horrengatik “Ingurumeneko Departamentuak ezarri du, bere helburu estrategikoetako bat bezala, iraunkortasuna bere nortasun zeinutako bat izatea, eta helburu honetan, erakunde guztiak, herritarrak eta Lurraldeko ekonomia eta enpresa sarea sartzea nahi dugu”.\nJasangarriagoa den gizarte bat sortzeak duen garrantzia azpimarratu eta horretarako ezagueran inbertitu behar dela dio Asensiok: “Ezagueren ikerketak, berrikuntzak eta dibulgazioak oinarrizko tresna dira gizartearen eta ekonomiaren eraldaketan, hartara ekonomiak ikatzarekiko duen mendekotasuna arintzeko, baliabide materialen eta energetikoen erabilera eraginkortzeko eta naturako sistemen degradazio handiago saihesteko”, adierazi du Diputatuak.


Bilboko kaleetara, ostera ere | Politika | Berria\nBilboko kaleetara, ostera ere\nSarek manifestazio bat egingo du Bilbon urtarrilaren 11n, euskal presoen eskubideen alde. «Espetxe politika aldatzeko beharra» plazaratuko dute. «Urrats gehiago» eskatu dituzte, «premiazkoa» delako\nManifestazioaren aurkezpena, atzo, Bilbon. LUIS JAUREGIALTZO / FOKU Tamaina handiagoan ikusi\nUrte berriarekin batera, manifestazio bat egingo du Sarek Bilbon, euskal presoen eskubideen alde. Oraingoak, baina, esanahi berezia hartuko du: Sareko bozeramaile Joseba Azkarragak eta Arantza Aldezabalek gogorarazi dutenez, Espainiako Kongresurako eta Senaturako hauteskundeak egingo dituzte aurki, eta horrek esan nahi du epe motzean gobernu berria egongo dela Espainian. «Berriro plazaratu behar dugu espetxe politika aldatzeko beharra, irmo plazaratu ere, euskal erakundeetan hartutako zenbait erabakik ematen diguten babesa baliatuta», azaldu dute. Manifestazioa urtarrilaren 11n egingo dute, 17:00etan, La Casilla plazatik abiatuta.\nSarek uste du gaur egungo gizartean mobilizazio soziala dela «tresnarik eraginkorrena gehiengoak lortzeko, gizartea aktibatzeko eta aldaketa garrantzitsuak erdiesteko». Horregatik, mobilizazioari eutsi nahi diote, eta «espiritu hori euskal gizartean zabaldu». Urtarrilaren 11ko manifestazioari dagokionez, hura «iraganaren eta etorkizunaren arteko etena markatuko duen inflexio puntua» izatea nahi dute.\nAzkarragak eta Aldezabalek esan dutenez, azken hilabeteotan Frantziako Gobernuak «mugimendu esanguratsuak» egin ditu espetxeen arloan, eta espero dute hori «eredu» izatea Espainiakoarentzat.\nIzan ere, Sareren aburuz, Espainiako Gobernuak orain arte egindako urratsak «gutxi eta txikiak» izan dira: «Preso batzuk, gutxi, hurbilago dauden espetxeetara ekarri ditu; baimenen bat eman du, eta zerbait humanizatu du gaixotasunak dituzten preso batzuen egoera». Sareren ustez, «erritmoa» aldatu behar da; «ausardia» eta «urrats gehiago» eskatu behar dira, egoera «premiazkoa» delako.\nSareren bozeramaileek esan dute bertan behera utzi behar dela salbuespeneko espetxe politika; haien ustez, politika horrek ez zuen zentzurik aplikatzen hasi zirenean, baina are gutxiago ETA desegin ostean. «Estatuak ez dauka orain arazo bat existitzen ez den banda batekin; arazoa, orain, gizartearekin du», azaldu dute.\nSarek espero du urtarrileko manifestazioa, euskal presoen giza eskubideen defentsan aurrerapausoa izateaz gain, «bakea, justizia eta bizikidetza ardatz dituen gizarte bat» lortzeko ekarpena ere izatea: «Erronka horrek ezberdinen arteko gune berriak sortzeko eskatuko digu, besteari entzutea, besteen bizipenak eta mina partekatzea, oinarri sendo bat lortzea: onarpena, errespetua eta enpatia».\nSarek «aro berria» zabaldu nahi du, «etorkizun hobea lortzeko ateak» irekiko dituena; «hamarkadetako sufrimenduaren ondoren, guztiok merezi dugun aroa», zehaztu dute. Autokritikaren beharra ere nabarmendu dute, eta «memoria guztiak» kontuan hartzekoa, «etorkizuna denon artean» eraiki ahal izateko.\nManifestazioaren aurkezpenean zenbait pertsona ezagun egon dira Azkarragarekin eta Aldezabalekin batera: Felix Cañada abokatua, Ramon Zallo eta Zesar Martinez EHU Euskal Herriko Unibertsitateko irakasleak, Sara Majarenas preso ohia, Ane Zabala eta Galder Perez kazetari eta aktoreak, besteak beste.


Indarkeriaren zenbaki gordinak - Aia orio - Karkara.eus\nIndarkeriaren zenbaki gordinak\nKarkara 2019-11-21 11:30\nEskualdeko herri guztietan prestatu dituzte hainbat ekintza Azaroaren 25ari begira, Orion eta Aian barne. Gizarte Zerbitzuek jasotako kasuen kopuruak eta beste hainbat datu interesgarri jakinarazi dituzte.\nIndarkeria matxista jasan duten emakumeak erdigunera ekartzeko egunak izan ohi dira azaroko azken asteetakoak. Ez dago zehazterik tratu txarrak jasan dituztenen kasuak duela urte batzuk baino gehiago edo gutxiago diren gaur egun, baina orokorrean, gora egin dute erakundeek jaso dituzten laguntza eskaerek.\nUrola Kosta eskualdeko herri guztietan antolatu dituzte egitasmoak urteroko hitzorduaren harira. Elkarretaratzeak, ikus-entzunezkoak eta tailerrak izango dira herri gehienetan datozen egunetan, eta zenbait herritan, Zarautzen, Azpeitian eta Zumaian kasu, aurretik ere izan dira hainbat ekitaldi.\nEskualdeko herrietako Gizarte Zerbitzuen arabera, tratu txarren 60 kasu baino gehiagoren berri izan zuten iaz: Aian eta Aizarnazabalen ez zuten kasurik jaso, Azkoitian 13, Azpeitian 12, Getarian 3, Orion 5, Zarautzen 23, Zestoan 5 (2018ko azarotik 2019ko azarora) eta Zumaian 3 (5 kasuren berri izan zuten).\nHainbat herritako udalek, datuez gain, beraiek ezagutu ditutzen kasuen inguruko informazio osagarria ere jakinarazi dute. Azkoitian 13 emakume eta 13 adin txikiko artatu zituzten 2018an, duela hiru urte baino 4-5 gehiago (10 emakume eta 8 adin txikiko izan ziren 2016an). Azpeitian, indarkeria matxista jasandako 12 lagunek jo zuten Gizarte Zerbitzuetara iaz, 2017an baino %25 gehiagok. Artatutako pertsonen batez besteko adina 44 urtekoa izan zen, gazteenak 19 urte zituen eta zaharrenak 68; aurreko urtekoarekin alderatuta, 7 urte gehiagokoa da batez besteko adin hori.\nZarautzi dagokionez, 23 kasuetatik hiru sexu erasoak izan zirela nabarmendu dute. Zestoako Udaleko Gizarte Zerbitzuetako ordezkariek iazko azarotik aurtengo azarora bitarteko datuak jakinarazi dituzte. Hain zuzen, tarte horretan bost indarkeria matxista kasu artatu dituzte udaleko zerbitzu horretan. Laguntza eske Gizarte Zerbitzuetara jo duten bost herritarretatik lau euskal herritarrak dira jatorriz. Tratu txar fisikoak nahiz psikologikoak pairatu dituzte herritar horiek; batek fisikoa eta beste laurek psikologikoa. Adin tarteari dagokionez, berriz, 45 urtekoa da artatutako pertsonen batez besteko adina. Gizarte Zerbitzuetako arduradunek azpimarratu dute kopuru horiek beraiek jaso dituztela, baina horrek ez duela esan nahi kasu gehiago egon ez direnik, oraindik ere jendeak laguntza eskatzeari «beldur handia» diolako.\nHerri guztietatik keinuak\nUdalek ere urtero plazaratu ohi dituzte Azaroaren 25aren harira adierazpen instituzionalak, indarkeria matxista gaitzetsiz. Aurtengoan, oraingoz, Getariako Udaleko EH Bilduk eta EAJk bateraturik atera dute oharra, azalduz «konpromiso politikoak betetzeko» jardun nahi dutela, «indarkeria matxistaren modu guztiak desagerrarazten laguntzeko». Hala, herrietan egingo diren ekintzetan modu aktiboan parte hartzera deitu dute.


Beste inon aurkituko ez dituzun hiru toki | Visit Enkarterri\nBilbotik oso gertu2020-06-22\n1. Loizaga Dorrea, Galdamesen.\n2. Loizaga Dorrea, Galdamesen.\n3. Loizaga Dorrea, Galdamesen.\nOHARRA: Bisita gidatu guztietan segurtasun-tartea gorde eta maskara erabili beharko da.\nNork dio munduko beste muturrera joan behar dugula leku berezi eta ikusgarriak miresteko? Enkarterrin, Bilbotik oso gertu, beste inon aurkituko ez dituzun hiru toki zoragarriak ditugu. Sekulako panoramikak, Erdi Aroko zubi eta kaleak, ezusteko mendi eta kobazuloak... Bizkaiko mendebaldeko muturrean dagoen lurralde hau Euskadiko eskualde handienetako bat da; beraz, hainbat egun eman genezake lurraldea goitik behera ezagutzen. Gaur bisitaldi laburragoa proposatu nahi dizuegu munduan beste inon aurkituko ez dituzun hiru tokietatik.\nXIII mendeko gotorleku honek Europako Rolls-Royce bildumarik handiena gordetzen duela ba al zenekien? Leku ezin aproposagoa da luxuzko autoak gerizan mantentzeko, Galdameseko mendi eta mahastien artean ezkutaturik. Loizaga Dorrea ingurune xarmagarri batean dago, kostaldetik eta La Arena hondartzatik oso gertu.\nMiguel de la Vía bilduma Europako handiena da. Auto guztiak bikainki kontserbatuta daude, abiarazteko eta Enkarterriko errepide bihurgunetsuetan zehar ibiltzeko prest. Dorrea igande eta jaiegunetan bisita daiteke, goizeko 10:00etatik arratsaldeko 15:00etara. [Informazio gehiago]\nEnkarterrin hain ugari diren baserriak eta dorretxeak eraikitzeko 3.000 iltze baino gehiago beharrezkoak ziren. Hemen egiten zituzten, El Pobaleko burdinolan, nabarrak, segak eta mailukekin batera. Baita garaiko jauntxoek dueluetan erabiltzen zituzten ezpatekin ere.\nMuskizek pizturik mantendu du El Pobaleko sugarra XVI menditik. Burdinola Barbadun ibaiaren ertzeko ingurune eder batean dago, eta asteartetik igandera bisita daiteke. Larunbatetan eguerdiko 12:00etan, ordea, ikusi beharreko erakustaldi osoa eskaintzen du errementariak zuzenean.\nGainera, ekainaren 20tik aurrera, Muñatones gaztelua ezagutzeko aukera izango duzue bisita bakar batean. Bizkaiko ondare arkitektonikoaren elementu nabarmenenetako bat da, Monumentu Multzoa izendatua. Gaztelutzat hartzen den Bizkaiko dorre bakarra da, kanpoko harresi-sistemari esker. [Informazio gehiago]\nPozalagua Enkarterriko lurpeko katedrala da, Karrantzako haranaren erraietan dagoen altxor naturala. Zutabe, kolada eta aintziren artean sigi-saga egiten du kobazuloan zeharreko ibilbideak. Sabaitik milaka estalaktita eszentriko erortzen dira. Izan ere, munduko pilaketarik handiena du Pozalaguak. Pasabidearen amaieran egokitutako behatokitik Pozalaguako handitasunaz eta edertasunaz neurriz gabe gozatu ahal izango duzue.\nHaitzuloa Armañongo Parke Naturalean dago. Karrantza eta Turtziozeko udalerrien artean zabaltzen den parke honek paisaia karstikoak eta behi eta ardien bazkaleku diren belardiak ditu ezaugarri. Armañongo mikroklima bereziari esker, pagadi hostotsuak eta Mediterraneoko berezko artadi bat hazi dira parkean zehar. [Informazio gehiago]


Errepublikano federala? | Iritzia | Berria\nMikel Alberdi Sagardia - Zumalakarregi museoko dokumentazio arduraduna\nArestian irakurri ahal izan dugu Tomas Zumalakarregi, berriki aurkitutako dokumentu baten arabera, errepublikano federala zatekeela eta bere ibilbidearen inguruan ikertu dugun historialariak itsu egon garela oraindaino; okerrago dena, ez ikusiarena egin dugula hainbat arrastok dagoeneko nabarmentzen zuten bere jarrera aurrerakoiaren aitzinean. Baina dokumentu bakar batek eta haren heriotzaren ostean zabaldutako zurrumurruek, besteak beste, karlisten aurka borrokatzera etorritako zenbait soldadu britainiarrek jasotakoak, Zumalakarregik euskaldunen errege izateko asmoa izan zuela dioena esaterako, ez dira gai bere ibilbidean erakutsitako jarrera ezeztatzeko.\nIraultza frantsesaren bezperan jaio zen Tomas Zumalakarregi, 1788ko neguan alegia, eta bere bizitza erabat baldintzatu zuen Mendebaldeko mundua hankaz gora jarri zuen gertakari hark. Antzinako erregimenaren krisialditik sistema liberalaren ezarpena arteko garaian bizi izan zen, eta, gatazka horretan, beti absolutismoaren aldeko jarrera erakutsi zuen.\nNapoleonen aurkako gerra bukatu zenean, euskal gerrillaren buruzagi nagusiek, Gaspar Jauregi Artzaia-k modu apalean eta Javier Minak —hau bai urri erreibindikatua gurean— eta haren osaba Espozek sutsuki jo zuten proiektu liberalaren alde, Fernando VII.aren absolutismoaren aurrean. Horiek erbestera jo behar izan zuten bitartean, Tomasek karrera militarra jarraitzeari ekin zion. Bere anaia Migel Antonio Zumalakarregi, Cadizko Gorteetan Gipuzkoako ordezkaria, Madrilen kartzelan zegoen bere jarrera liberalagatik; Tomas, berriz, Iruñean Borboien Infanteria Errejimentuko buruzagi izendatu zuten.\nEspainiako liberalek boterea eskuratu zutenean, 1820.ean, berriro Iruñean, goarnizioa agintari liberalen aurka altxatzen saiatu zen, arrakastarik gabe, eta, azkenean, hiritik ihesi, gerrilla absolutistarekin bat egin zuen. San Luisen Ehun Mila Semeekin batera bukatu zuen altxamendu hau Tomasek, Lleidako setioan. Ondoren, liberalen aurkako errepresioa bideratu zuen Nafarroako komisio militarraren partaide ere izan zen.\nKarlistaldia piztear zegoenean, 1833ko udazkenean, berriro ere Tomas aginte militarretatik kanpo utzia zuten, bere aurkako epaiketa batean Fernando VII.aren kontra altxatzearen susmoetatik errugabe atera izanagatik ere. Berriro Iruñean, erregearen heriotza ostean Don Karlosen aldeko altxamendua hasi eta laster, Zumalakarregi karlistekin bilduko da.\nBere bizitzako azken urte eta erdiak Tomas Zumalakarregi mito bihurtu zuen. Baina ez dugu aurkitzen bere jarrera absolutista tinkoa aldatu zen aztarnarik. Egia da Agosti Xahok bere Voyage en Navarre pendant l'insurrection des basques liburuan, Tomas Don Karlosen borrokatik bereizi eta euskaldunen eskubideen defendatzaile bihurtu zuela. Baina adostasun zabala dago Xahoren elkarrizketa euskal erromantizismoaren pasarterik bikainenetakoa dela: asmakizun literarioa, alegia.\nDena den, Zumalakarregiren ibilbidearen irakurketa abertzaleak hasieratik izan zuen arrakastak adierazten digu, jendeak sinetsi nahi bazuen, bazegoela grina euskal armadaren buruzagia izan zedin, bera benetan militar espainiar soila izan arren.\nHorregatik, Zumalakarregiren biografia bortxatzen ibiltzea baino askoz interesgarriago iruditzen zaigu idazle zuberotarraren figura itzaletatik ateratzea. Izan ere, oraindik nekeza da Xahoren ekarpen itzela ezagutzen duenik aurkitzea, eta bera bai, zalantzarik gabe, izan genuen errepublikazale, eta euskal abertzaletasunaren aitzindari. Aërio!


La Leze eta Aizpea gaztandegietako gaztak, sarituak Londresen | El Diario Vasco\nGipuzkoaLa Leze eta Aizpea gaztandegietako gaztak, sarituak Londresen\nLa Leze eta Aizpea gaztandegietako gaztak, sarituak Londresen\nLa Lezeko Eli Gorrotxategi, gaztak prentsan sartzeko momentuan. / JESÚS ANDRADE\nLa Lezeko gazta ketuak sari gorena lortu du, hiru izarrekoa, 150 elikagai onenen artean sailkatuz\nMartes, 29 agosto 2017, 15:39\nArtzai Gazta Elkarteko La Leze eta Aizpea gaztandegiak sarituak izan dira Londresen egin den Great Taste Awards 2017 Nazioarteko Lehiaketa gastronomiko entzutetsuan.\nGaztandegi bakoitzak bi gazta aurkeztu ditu lehiaketara, eta La Lezeko gazta ketuak sari gorena lortu du, hiru izarrekoa, 150 elikagai onenen artean sailkatuz. Bi izarreko eta izar bateko aipamenak ere lortu dituzte beste gaztek.\nGuztira, 12.000 elikagai baino gehiagok hartu dute parte lehiaketan.Horrela eman dute aditzera Eli Gorrotxategik eta Eli Arrillagak, hurrenez hurren La Leze eta Aizpea gaztandegietako ordezkariak, eta Luisa Villegas Artzai Gazta Elkarteko koordinatzaileak, astearte goiz honetan emandako prentsaurrekoan.\nHaiekin batera, Asparrena zein Olaberriako udaletako ordezkariak, Idiazabal Jatorri Deiturakoak eta Gipuzkoako zein Arabako Aldundietakoak izan dira. Victoria Urresti epailea ere bertan izan da, Great Taste Awardseko dastatzaile ofiziala eta Idiazabal Jatorri Deiturako Dastatze Batzordeko ordezkaria.\nIzendapenak abuztuan eman dira jakitera, martxoa eta uztaila bitartean 60 dastatze saio baino gehiago egin ondoren. Munduko bazter guztietako elikagaiak aurkeztu dira lehiaketara, nahiz eta gehienak europar jatorrikoak izan. Guztira, 12.366 elikagai gourmet dastatu behar izan dituzte epaimahaiko kideek. Bertan, maila handiko adituak aritu dira elikagaiak dastatu eta puntuatzen.\nElikagai sarituak hiru kategoriatan banatu dituzte: hiru izarrekoa (paregabea), bi izarrekoa (bikaina) eta izar bakarrekoa (aparta). Arabako Leze gaztandegiak guztira lau izar lortu ditu; hiru, elorri zuriko egurrarekin ketutako gaztarekin, eta beste bat, azal naturalarekin egindakoarekin.\nEli Gorrotxategi gaztandegiko arduraduna harro agertu da Londresen lortutako izar kopuruarekin. La Lezeko gaztek berezko nortasuna dutela nabarmendu du: "Gure ardi latxek mendiko eta larreko bazka uztartzen dute egunero, eta nahasketa horrek nolabaiteko ñabardura ematen dio ekoizten dugun esneari. Esne gordin honekin, gure artaldeetatik aukeratzen ditugun gatzagi naturalekin eta familia osoak jartzen dugun mimoarekin egiten dugu horren emaitza onak lortu dituen gazta. Ez dago beste sekreturik".\nEz dira lehenengo izarrak La Lezerentzat; izan ere, iaz beste lau izar lortu zituzten, bina aurkeztutako bi gaztekin. Olaberriako Aizpea gaztandegiak, berriz, beste hiru izar lortu ditu. Bi, Urbianekoitzitako Natural Idiazabal Euskal Herriko Mendiko gaztarekin; eta beste bat, gazta ketuarekin.\nArtzai Gazta Elkartetik azpimarratu dute Great Taste Awards 2017 lehiaketara aurkeztu dituzten gazta guztiak "sarituak" izan direla. Aditzera eman dutenez, The Guild of Fine elkartearekin, lehiaketa antolatzen duen elkartearekin, duten harremanari esker 2015az geroztik Artzai Gazta Elkartea ordezkatuko duen lau gazta aurkezteko abagunea dutela.\nEra berean, gogorarazi dute urte guzti hauetan lehiaketara aurkeztu diren "zazpi gaztandegik" lortu dituztela sariak lehiaketa entzutetsuan, guztiak Nafarroako, Arabako, Gipuzkoako eta Bizkaiko lurralde lehiaketetako irabazleak.\nZalantzarik gabe, aipamen hauek Artzai Gaztako artzainek egiten duten produktuaren kalitatearen adierazgarri dira, "gure artaldeek ematen duten esnearekin egiten den produktuaren kalitateari gorazarre egiten diotenak".\nSagardozaleak epaile, abiatzear den Txapelketa Herrikoian Gipuzkoa, la autopista prehistórica que unió Europa con la península


Non gaude? (Gurasoak) | Denok batera\n2010-2011 ikasturtean bizikidetzaren inguruan eginiko diagnostikoan indargune sendo eta ugari agertu zaizkigu:\nIrakasleak Ikastolako proiektuarekin inplikatuak daude, konfiantza ematen digute, hurbiltasuna dago, harreman eta komunikazio ona. Irakasleen dedikazioa oso handia da. Umeak arazorik badu kontsultatzeko erraza da.\nFamilientzako deialdiak egiten direnean beti laguntzeko prest daude, gurasoen aldetik inplikazio altua dago. Ikastolak komunitate zentzua du eta familia askok barneratua dute. Famili eredu desberdinak errespetatuak eta integratuak daude. Ideologia desberdinetako gurasoak egon arren, heziketa eredu berdintsua dugu.\nIkasleak Ikastolara pozik etortzen dira, beraien artean arazoak badituzte irakaslearengana jotzeko ez dute arazorik (konfiantza dago).\nEskolaz kanpoko jardueretan ikastolako haur askok parte hartzen dute. Kirolari garrantzia kendu gabe, beste ekintzak ere egiten dira, aukera zabala dago.\nJangelan eta patioan: bizikidetza ona dute, nahiz espazioa txikia izan moldatzen dira. Haurrak askatasunez harremantzen dira eta irakasleak beti zaintzan dauzkate, bitartekari. Aniztasunari erantzuten zaiola bermatua dago (menuan berezitasunak aintzat hartzen dira)\nKomunikazioa eta parte hartzea erraza da(ugaria da eta kalitatezkoa), nahi duenak erraztasun guztiak baititu. Komunikatzeko kanal ugari daude (web orria, oharrak, bilerak, …). Zuzendaritza taldearekin hitz egiteko ere erraztasunak daude (bilerak jartzeko aukera eta azkar).\nIdentifikatu diren indartu beharreko guneak hauek izan dira:\nIkastola kooperatiba dela ohartaraztea eta horrek dakarren konpromiso maila gurasoei betearaztea. Beraien parte hartzea dauden ekintzetan gehiago bultzatu. Beti famili berdinak inplikatzeak erre egiten du.\nIkastolak bultzatzen duen heziketa/ gizarte/ herri aukera bere garaian aitzindaria izanik orain “ondo saldu ikastola” Ikastolaren filosofia ez da behar adina ezagutzera ematen.\nIrakasleekin bat etorriko den formakuntza plan paraleloak egitea gurasoentzat, hortaz heziketa ikuspegi berdintsua izango lukete.\nIkasleak parekidetasunean hezi, etxetik hasita. Botere harremanak daude ikasleen artean, errespetu falta nabariak.\nEskolaz kanpoko ekintzetako begiraleei eta monitoreei balioetan formatu umeak hezten ari direlako, ez da nahikoa bolondresa izatea. Ikastolako eragile guztiek idei bertsuak izan dezaten hezteko orduan.\nPatiorako egitasmo berritzaileak ezagutu, egokitu eta aplikatu. Joko desberdinak dinamizatu orain arteko ereduak gaindituz.\nIkastolako arautegia ezagutzera emateko beharra. Aplikatzen diren neurrietan irakasleen artean adostasun falta sumatu da.


Beste 25 betetzeko indarrez - Bizkaiko Hitza\nBeste 25 betetzeko indarrez\nAbenduaren 15ean, mende laurden bat beteko da Bilboko Kafe Antzokia martxan jarri zenetik. Geroztik, euskalgintzaren, kulturaren eta euskararen mesedetan sortutako proiektuak eredu bat ezarri du. Urte hauetan, 7.200 ekitaldi inguru egin dituzte. Pandemiaren ondorioz, itxita dago martxoaren 12tik.\n2020, abenduak 11 Albisteak, Bizkaia, Kultura 1174\nHiriburuko euskaldunen arnasgune izateko sortu zen, duela 25 urte, Bilboko Kafe Antzokia, eta, eguneroko lanari esker, bilbotar askorentzat erreferentziazko gune bilakatu da gaur egun. Euskara eskoletatik begi ninian grabatuta geratzen diren kontzertuetaraino, bazkalorduko otordu eta asteburuetako parrandetatik igarota, istorio zenbatezinak biltzen dira Bilboko Kafe Antzokiaren pareta eta zirrikituetan. Aurkezpenak, kontzertuak, antzerkiak, jaialdiak… Aisialdi mota baten eredu bilakatu da, handik igarotzen diren guztien bizitzan bere aletxoa utziz.\n1995eko abenduaren 15ean abiatu zen proiektuak mende laurdeneko ibilbidea osatuko du martitzenean. Ez da espero, ordea, festa handirik, pandemia hasi zenetik, itxita baitaude eraikinaren ateak; martxoaren 12an zarratu ziren. Osasun larrialdiak “egoera ahulean” utzi dituela aitortu du Mikel Urbeltz kafe antzokia sustatu eta kudeatzen duen Zenbat Gara elkarteko kideak, baina, hala ere, gogotsu mintzatu da: “25 urte bete ditu, eta beste 25 betetzeko indarrez dago”.\nUrteurrena baliatuta, atzera egin du denboran Urbeltzek, Kafe Antzokiaren erroetara. Gogoratu duenez, euskalgintzaren, kulturaren eta euskarazko aisialdiaren “mesederako” sortu zen gune hura: “Beharrezkoa ikusten zen, eta ikusten da, euskararen erabilerak guneak irabaztea, eta bere kultura herritarrei helaraztea, gure hizkuntzaren erreferentzialtasuna indartzeko”. Horrela, kontatu duenez, Teo Etxaburuk gidatutako euskaltegiko irakasleek 1995eko abenduaren 15ean jarri zuten martxan Kafe Antzokia.\n“Aipatutako lantaldeak argi zuen euskararen irakaskuntza hankamotz zegoela erabilerarako esparru naturalik gabe”, hasi da esplikatzen. “Are gehiago, euskal komunitateak askotariko kultur eta aisialdi egitasmoak, guneak eta zerbitzuak behar zituen, motibazioa-ezagutza-erabilera soka indartzeko; horregatik, Kafe Antzokia sortzea erabaki zen”, gogoratu du.\nEredu baten zabalpena\nBilboko Kafe Antzokiak egindako bideari jarraituz, ezaugarri berdinak biltzen zituzten halako proiektu gehiago sortu ziren Euskal Herriko beste toki batzuetan: Bermeon, Ondarroan, Durangon, edota Gipuzkoan Elgetan, Donostian, Azpeitian… “Bilbokoa lehena izan zen, eta eredu bat ezarri zuen”, esan du Urbeltzek.\nHark dioenez, helburua egunak eta gauak kultur ekimen eta aisialdiz betetzea zen; horretarako, ostalaritza zerbitzua eta mota askotariko kultur ekarpenak —kontzertuak, antzerkia, dantza, hitzaldiak, aurkezpenak— eta gaueko aisialdia jarri zituzten abian. “Beste batzuk sortu direlarik, beti izan dugu argi bakoitzak bere herri edo eskualdearen errealitateari erantzun behar diola, bertan errotuta eta Euskal Herrira eta mundura zabalik. Antzokiak 25 urte bete ditu, eta beste 25 betetzeko indarrez dago”, errepikatu du berriro.\nMende laurden bateko ibilbidea duen proiektu batek, ordea, ezin dio denboraren igaroari izkin egin. Aldaketak, beraz, proiektuaren parte garrantzitsu bat izan dira. “Gehien aldatu dena bezeroa bera da, seguruenik. Demografikoki, gazteen artean %50eko jaitsiera egon da hasierako kopuruekin alderatuta, eta, horretaz gain, aisialdi ohiturak ere aldatu dira”. Hala ere, Urbeltzek nabarmendu duenez, hasieran zuen oinarri ideologikoari eutsi dio Kafe Antzokiak: “Hasierako bera da: euskara eta kultura lantzea eta indartzea, garaian garaiko moldeetara egokituz”.\nZenbakiei helduz, urtean 300 ekitaldi inguru egiten dituztela adierazi du, eta, guztira, urteotan 7.200 inguru egin direla nabarmendu: “Esan behar dugu ekitaldi bakoitzak bere bizitza propioa, antolaketa eta esperientzia daukala; artista bakoitzak bere ekarpena egiten du, eta horri erreparatzen zaio”. Gainera, ikusle bakoitzarengan “eragin berezia” duen bizipena dela uste du, eta hori da garrantzitsua, Kafe Antzokia “bizipenez beteta” dago eta.\nUrbeltzek berak azaldu duenez, jardun hori guztia aurrera ateratzeko, 50 lankidek osatzen dute gaur egun Kafe Antzokiaren proiektua. “Kultur ekitaldiak, ostalaritza zerbitzua eta gaueko aisialdia kontuan izanik, urte osoan pasatzen den jende kopurua kontaezina da, ordea”. Horretaz gain, etxean barne komunikazio eta koordinazio lan handi bat dagoela nabarmendu du: “Ezinbestekoa da pieza guztiak bere lekuan egotea gunearen eraldaketa amaigabean”.\nUrbeltzentzat, esanahi asko dituen gunea da Kafe Antzokia, pertsona bakoitzarengan zerbait uzten duen horietarikoa. Esate baterako, euskal artisten sormenari lekua eskaintzen zaio, eta, “errekonozimendu maila bat” lortu duten sortzaileez gain, “hasi berriei ere lehen pausuak emateko bidea” eskaintzen zaie. “Gainera, atzerriko artisten emanaldiek ere munduari leiho bat zabaltzen diote, eta gure sormenarentzako elikagai izango direlakoan eskaintzen ditugu”, erantsi du. Era berean, azpimarratu du gaueko aisia dela arlo garrantzitsuenetako bat: “Eredu bat sortu dugu euskararen erabileran, bai jartzen dugun musikan bai zerbitzuan”. Atzerriko bisitarientzat “euskal kulturaren erreferentzia” dela deritzo, eta artistentzat Bilbo eta Euskal Herria “mapan jartzen” dituen kulturgunea.\nLeku berezia izan arren, Bilboko Kafe Antzokiak berdin-berdin jasan du osasun larrialdiaren eragina. Are gehiago, gunearen tamaina eta nolakotasuna kontuan izanda, oraindik ere ezin izan ditu ateak berriro ireki. “Martxoaren 12an itxi genuen Kafe Antzokia, eta, bederatzi hilabete hauetan, hamabost egunean behin egiten dugu egoeraren balorazio orokorra. Gure ikuspegitik eta ditugun berezitasunak kontuan hartuz —langile kopurua eta konpromiso ezberdinak—, ez dira betetzen zabaltzeko gutxieneko baldintzak”, esplikatu du Urbeltzek. Hori dela eta, oraintxe bertan, proiektuaren egoera ekonomikoa “kezkagarria” dela ohartarazi du.\nUrrutira joan gabe, orain dela aste batzuk, Bilboko Kafe Antzokiaren ereduari segika sortutako proiektu batek ateak itxi zituen: Durangoko Plateruena Kafe Antzokiak. “Ez da erraza izango, baina espero dugu Durangon bertan euskaldunek duten hutsune hori betetzeko gogoa eta kemena egotea”, esan du Urbeltzek.\n“Pandemiak eman digun kolpeak egoera ahulean utzi gaitu, euskalgintza, kultura eta ostalaritza guztiarekin batera”, onartu du. Zentzu horretan, instituzioak ere interpelatu nahi izan ditu. “Kafe Antzokia herri ekimenetik sortu zen; juridikoki, pribatua da, baina helburuetan, zentzu publikoz beteta dago. Gaur egun, sarreren %2,4 jasotzen dugu diru laguntzetatik. Kulturan eta euskalgintzan egiten dugun lana kontuan hartuta, ez luke horrela izan behar”, kexatu da. Horregatik, Euskal Herriko administrazioei, euskara eta kultura “estrategikoak” izanik, haien jardunak “beharko lukeen moduko onarpena” izatea eskatu die. “Gainera, zabaltzen dugunean, orain arte izan ditugun lagun, bezero, sortzaile eta bidaideen babesa izatea espero dugu”.


Fragmentazioak eta puzzleko piezak - GARA\nFragmentazioak eta puzzleko piezak\nBadirudi Durangoko Disko eta Liburu Azokako afera barealdian dela, pasa den asteko kritika egurats hura gaindituta. Iritzi kontraesankorrak Gerediagaren alde, Azokaren alde eta orain gutxira arte zuzendari izan den Aiert Goenagaren alde. Iritzi asko, gehiegi agian, eta informazio gutxi, gauza onerako.\nIsiltasunari atxikita joan zaizkio egunak Gerediagari, barealdi horrek zenbat eta gehiago iraun, are errazago desagertuko direlakoan hedabideetako titularretatik eta haserre agertu ziren sektoreetatik egunotako sumindurak. Ez dakit, ordea, zenbaterainoko mesedea egingo dion horrek Durangoko Azoka antolatzen eta kudeatzen urteak daramatzan elkarteari.\nGoenagak ondo aski aprobetxatu zuen bere erantzuna emateko aukera. Eta zilegi da, noski, nork bere argudioak azaldu eta ikuspuntua jendaurrean argitzea. Egurra Gerediagari, egun bat lehenago �zintzo jokatu ez izana� leporatu izanagatik.\nKulturzale ororen ahotan dabil oraindik gertatutakoa argitzeko apeta. Batzuek oso argi dute: Gerediagari ez zaio Goenagaren kudeaketa horizontala gustatu eta Azokaren kontrola zentralizatu nahi du.\nBeste aldeak dioena oraindik ez dago oso argi, ordea. Eta agian ez legoke gaizki azalpen zehatzen bat ematea. Ordu dezente behar izan zituzten arduradunek, Euskadi Irratiko �Faktoria� saioak berria iragarri zuenetik ondorengo prentsa oharra kaleratu arte. Prentsa ohar iluna, gainera. Faktore ekonomikoak eta zintzotasun falta izan ziren arrazoi nagusiak, baina zehaztapenik ez barne ekonomiako zifretan eta taxuzko zio gutxi Goenagaren kanporatzeak sortutako erreakzio soka apur bat laburtzeko.\nArgitaletxeetatik, zenbaitetatik behintzat, erreakzio �arraroak�. Batzuek defentsa sutsua egin zuten bitartean, besteek nahiago ezer ez esatea. Eztabaida nahikoa lokaztuta zegoen, eta egia da. Egiagoa, Durangoko Azokan interes ugari biltzen direla, eta ez saltzaile guztiek, ez argitaletxe guztiek, ez dutela denek ikuspuntu berbera eta, beraz, euskal kulturak baduela fragmentazio txiki bat. Edo puzzle bateko pieza ezberdinek osatzen dutela gure aitaren etxe hura. [@arianekamio]


Eric Bernard - Biografia ( Euskaraz)\n2021. urtean Eric Bernarden ibilbide artistikoaren 36. urteurrena betetzen da. 10 urterekin gitarrarekin sartuta, hezkuntza klasiko sendoaz baliatu zen 18 urte zituela Quebec-Kanadako rock eszenan egindako lehen biran hasi aurretik. Abentura honetan, gitarrista gazteak ofizioaren oinarriak ikasiko ditu bere errepertorioa garaiko musika herrikoia barne zabalduz. Geroago, jazz emanaldian lizentziatura osatuko du Montrealgo Unibertsitatean.\nMontrealgo inflexio puntu honek bigarren instrumentu bat suposatzen du gitarra-jotzailearen ibilbidean, moldatzaile eta konpositorearen kordak bere tresnari gehitzen dizkio. 1991 eta 1994 artean, gogoeta egiteko musikako hiru disko konposatuko ditu eta horietatik 50.000 ale baino gehiago salduko dira nazioartean, batez ere Alemanian; 1996an, erlaxazio musikako diskoa sortu zuen eta horietatik 80.000 ale banatu ziren Revue santé aldizkariarekin.\n1996 eta 1999 artean, Cirque Eloize ospetsurako musika konposatu eta moldatu zuen, eta horrekin batera nazioarteko bira ere egin zuen.\nEszenatokian edo diskoan, Eric Bernard Amerikan, Asian eta Europan entzun ahal izan genuen izen handiko hainbat artistarekin (Adamo, Bruno Pelletier, Pierre St-Jak) eta jazza bezain desberdinetan (L'agence du swing), fanfarrea (La fanfare Pourpour), zirkua (Éloize), musika errepasoa (Pariseko zubien azpian) eta poesia (Festival International de Littérature de Montréal).\nBeste erregistro batean, Eric Bernard ere gero eta ezagunagoa den zuzendaria da. Azken hamar urteotan hogei disko baino gehiago zuzendu edo zuzendu ditu askotariko estiloentzako artista askorentzat. Ericen jakinmin handia, irekitasuna, sentsibilitatea, malgutasun izugarria eta eraginkortasuna bihurtzen dute konpositore, moldatzaile, zuzendari eta musikari oso estimatua, bai bere ikaskideek, bai bere musikarekin ukitzen duen publiko desberdinak. .


Jatorrizko Macintosh-en kontzeptu futurista agertzen da | Mac-ekoa naiz\n10 egun barru Applek 31 urte beteko ditu bere talde arrakastatsuena 24ko urtarrilaren 1984an aurkeztu zenetik eta Macintosh 128K baino ez da. Denbora guztian zehar zuetako askok zuzenean ikusi ahal izan duzue ekipo honen diseinua estilo informalago baterantz nola bilakatu den lehen iMac-ekin Mac bihurtu arte diseinu profesionalagoarekin eta aluminioan aurreratua, beti ezaugarritu duen ekipamendu bateratuaren esentzia guztia galdu gabe.\nOspakizun hau dela eta, Curveko jendeak uneko iMac-en beste kontzeptu bat sortzea erabaki du errendatutako hainbat irudiren bidez. Macintosh diseinu zaharra aprobetxatuz baina aurpegi-aldaketa bat emanez, gaur egungo talde guztiok dugun irudiarekin bat etor dadin, fikziozkoa baita irudi horien izugarrizko argaltasuna dela eta.\nBirmoldaketa futurista honetan ez dugu pantaila handirik topatuko, aitzitik, Curved taldeak 11,6 hazbeteko pantaila integratu du bere diseinuan jatorrizko Macintosh-en forma imitatzen duen aluminiozko marko baten barruan. OS X sistema tipikoa exekutatu beharrean, Macintosh berriak ukipen pantailara egokitutako hainbat kontrol integratuko lituzke pantaila modu horretaz gain 128 GB biltegiratze eta 8 GB RAM memoria.\nIrudimenezko Macintosh honen atzealdean USB 3.0 ataka egongo litzateke Thunderbolt beste ataka batekin batera, hala ere azken zurrumurruek diote Apple USB 3.1 C motako konexioa integratuko luke (txikiagoa) aurten WWDCn aurkeztuko zen MacBook Air berrian eta ez litzateke txarra izango kontzeptu horretan integratzea. Mac-era itzulita, atzealdeak Apple-ren logotipo distiratsua izango luke MacBook linearen estiloan, Curve-ren webgunearen arabera, birmoldaketa honek iMac eta iPad arteko bideen bilerari erantzuten dio, ekipamendu hibrido moduko zerbait.\nEskuragarri egongo liratekeen koloreak izango lirateke klasikoak iOS gailuetan, hau da, zilarrez, urrez eta espazio grisez. Pertsonalki, diseinu bitxia, irudimentsua baina praktikoa eta batez ere irreala dirudi, nahiz eta diseinu ahalegina ez den batere txarra.\nArtikuluaren bide osoa: Mac-ekoa naiz » Apple » Berri » Gaur egungo silueta duen Macintosh original baten errendadurak


Etxebizitza Sailak uste du "oinarriak ezarri" direla, herritarrei etxe bat eskuratzen laguntzeko | Consumer\nEtxebizitza Sailak uste du "oinarriak ezarri" direla, herritarrei etxe bat eskuratzen laguntzeko\nAsgecok neurri fiskal berriak eskatu dizkio Gobernuari alokairua sustatzeko\nAzken urte eta erdian Gobernuak abian jarritako neurriek “oinarriak jarri ditu” espainiar herritarrak etxe batera errazago iristeko. Halaxe esan zuen atzo María Antonia Trujillo Etxebizitza ministroak, Ciudad Realen, Eraikuntzako Enpresaburuen Elkarte Probintzialak antolatutako “Higiezinen merkatua: etxebizitza-aukerak eta -planak” jardunaldiaren inaugurazioan.\nBere hitzaldian, ministroak bereziki azpimarratu zuen eraikuntza-sektoreak Espainiako ekonomiarentzat eta lana sortzeko duen garrantzia, eta administrazio publikoen eta sektore pribatuaren arteko koordinazioaren alde egin zuen, sektore horretako politikak adostasunez gauzatzeko.\nTrujillok gogorarazi zuen, 2004. urtean, Espainian 800.000 higiezin-transakzio baino gehiago gertatu zirela; horietatik ia 300.000 etxebizitza berrikoak izan ziren, eta 500.000 baino gehiago erabilitakoak. Guztira, 106.000 milioi eurotik gorako negozio-kopurua izan zen.\nMinistroak, gainera, azpimarratu zuen Gobernuaren helburu nagusia babes ofizialen bat duen etxebizitza sustatzea dela. Ildo horretatik, adierazi zuen 2004ko uztailetik aurrera aplikatu zen Txoke Planari esker, urte horretan 183.000 pertsona sartu zirela etxe batera, aurreikusitako 73.000 baino gehiago.\nAlokairu Sozietate Publikoari dagokionez (SPA), Trujillok adierazi zuen egunero 30 bat pertsona hurbiltzen direla bertara alokairu-merkatuari etxebizitza eskaintzeko, eta hainbat autonomia-erkidegorekin lankidetza-hitzarmenak sinatu direla.\nBestalde, Kontsumitzaileen Elkarte Nagusiak (Asgeco) Gobernuari eskatu dio lehenbailehen neurri fiskal berriak har ditzala, kontsumitzaile bakoitzaren egoerara egokitzeko eta alokairuko etxebizitza berriak merkatura ateratzea sustatzeko.\nAsgecok dioenez, etxebizitza bat “erosi ezin duten edo nahi ez duten” kontsumitzaile askoren beharrei erantzuten die errentamenduak; esate baterako, gazteei, etorkinei, lekualdatutako profesionalei eta banandutako edo ezkongabeei. Gainera, Espainia osoko langileen mugikortasunerako oinarrizko baldintza da alokairuko etxebizitzak izatea, behar adina eta arrazoizko prezioan.\nPertsona Fisikoen Errentaren gaineko Zerga (PFEZ) berrian alokairuaren kenkaria berreskuratzeko aukerari dagokionez, Asgeco pozik dago, baina gogorarazi du neurri hori hainbat aldiz iragarri zela 1998an kendu zenetik, eta inoiz ez dela egin.


Lehenengo maila burutzerakoan, ikaslea gai izango da eguneroko testuinguru ezagunetan eta gai orokor eta arruntei buruzko kontaketa eta narrazio sinpleak, instrukzioak, pertsona eta objektuen deskribapen laburrak ulertu eta, ahoz nahiz idatziz, adierazteko. Halaber, eguneroko harreman hurbilen inguruan, solasaldietan parte hartzeko gai izango da. Dena den, testuaren mezu nagusia eta orokorra jaso/adieraziko du; eta zenbaitetan, helburuaren arabera eta testuaren egiturak bideratzen duenean, informazio xehea ere jasoko du.\nIkaslearen eguneroko testuinguru ezagunetan eta gai orokor eta arrunten inguruan idatzizko kronika eta artikulu laburrak, deskribapenak eta argibideak ulertzeko gai izango da. Irakurketa helburuaren arabera eta irakurgaiaren egiturak bideratzen duen neurrian (informazioaren antolaketa, kateamendua, zenbatekoa, elementu ikonikoak, hizkuntzaren aberastasuna...) informazio orokorra edo xehea aurkitzeko gai izango da.\nIkaslearen eguneroko testuinguru ezagunetan eta gai orokor eta arrunten inguruan esperientziak deskribatzeko, gertaerak kontatzeko, oharrak idazteko gai izango da.\nIkaslearen eguneroko testuinguru ezagunetan gai orokor eta arruntei buruzko kontaketa edo narrazioak ulertzeko gai izango da, baita instrukzio zuzenak jarraitu eta elkarrizketan parte hartzeko ere. Informazio orokorra, alditan xehea, eta zenbait testuingurutan (zaratarik eza, abiadura normala, ahoskera garbia, erredundantzia, ikusizko lagungarriak...) ñabardurak jasoko ditu. Hala ere, konpentsazio-estrategietara jotzeko joera izango du.\nIkaslearen eguneroko testuinguru ezagunetan eta gai orokor eta arrunten inguruan, ikasleen arteko nahiz jatorrizko hiztunekiko elkarrizketetan parte hartzeko gauza izango da. Baita instrukzioak emateko, pertsonak eta objektuak labur deskribatzeko eta narrazio edo kontaketa laburrak antolatzeko ere.\nIkaslearen eguneroko testuinguru ezagunetan ohiko gaien inguruko idatzizko narrazio, kronika, erreportaje eta artikuluak, deskribapenak, ipuinak eta argibideak ulertzeko gai izango da. Irakurketa helburuaren arabera informazio orokorra eta xehea aurkituko du, ia beti. Dena den, irakurgaiaren egituraketak (informazioaren antolaketak, kateamenduak, zenbatekoak...) zaildu dezake ulermena.\nIkaslearen eguneroko testuinguru ezagunetan ohiko gaien inguruan idatziz esperientziak deskribatzeko, ipuinak kontatzeko, oharrak eta gutunak egiteko gai izango da.\nIkaslearen eguneroko testuinguru ezagunetan ohiko gaiei buruzko solasaldi eta jardunetan parte hartzeko gai izango da, baita instrukzioak eta narrazioak jarraitu eta gai ezagun baten inguruko azalpenak ulertzeko ere. Informazio orokorra eta xehea jasoko du, baina zenbait testuingurutan eta jatorrizko hiztunaren hizketa oso kolokialean ñabardurak jasotzeko zailtasunak izango ditu. Hala ere, zailtasun hauek entzumen-estrategiaz baliatuz gaindituko ditu, komunikazioa apurtu gabe.\nIkaslearen eguneroko testuinguru ezagunetan ohiko gaien inguruan ikasleen arteko nahiz jatorrizko hiztunekiko elkarrizketetan parte hartzeko gauza izango da. Baita instrukzioak emateko, narrazioak edo kontaketak egiteko eta gai baten inguruan azalpenak egin eta iritziak emateko ere.\nHirugarren maila burutzerakoan, ikaslea gai izango da kultura orokorraren mailan edozein euskal hizketa ulertzeko , baita zuzentasunez, egokitasunez eta aberastasunez komunikatzeko ere. Saiakera arruntak, ipuinak, nobelak, etab. ulertuko ditu; gutunak, artikulu laburrak, testu errazak eta antzekoak ere idazteko gai izango da. Hala ere, zailtasunak izango ditu gai espezializatuei eta erregistro bereziei buruzko testuak jaso eta adierazteko.\nKultura orokorraren mailako prosa-testuak, saiakera arruntak, ipuinak, nobelak, erreportaje eta artikuluak, deskribapenak, iritzi-artikuluak, etab. ulertzeko gai izango da. Irakurketa helburuaren arabera informazio orokorra eta xehea aurkituko du eta gaiaren konplexutasunak nahiz irakurgaiaren egituraketak sor ditzaketen arazoak irakur-estrategiaz baliatuz gaindituko ditu, irakur helburua lortuz.\nKultura orokorraren mailako gaiei buruz idatziz gutunak, artikulu errazak, ipuinak, azalpenak eta antzekoak egiteko gai izango da, hauek egokitasunez, zuzentasunez eta aberastasunez egingo dituelarik.\nKultura orokorraren mailako edozein gai eta egoeratan parte hartzeko gai izango da, baita euskara estandarrean nahiz herri-hizkuntzan edozein euskal hizketa (instrukzio, azalpen, narrazio, argudio, elkarrizketa...) ulertzeko ere. Informazio orokorra eta xehea jasoko du; baina gai espezializatuei buruzko azalpenetan, adibidez, xehetasunak ulertzeko zailtasunak izango ditu.\nKultura orokorraren mailako edozein gai eta egoeraren aurrean ikasleen arteko nahiz jatorrizko hiztunekiko elkarrizketetan, euskara estandarrean gutxienez, parte hartzeko gauza izango da. Instrukzioak eta azalpenak emateko, narrazioak eta kontaketak egiteko, iritziak eta argudioak emateko gai izango da, hauek guztiak egokitasunez, zuzentasunez eta aberastasunez egingo dituelarik.\nLaugarren maila burutzerakoan, ikaslea gai izango da kultura-maila goreneko eta norbere espezialitateko gaien inguruan elkarrizketa mantentzeko eta iritziak eta azalpenak emateko. Halaber, testu espezialduak bere osotasunean jasoko ditu; eta, hizkuntza formalean nahiz informalean egoerari egokituz eta arrakasta lortzeko moduan, era guztietako testuak zuzen, zehatz eta jator idazteko gai izango da. Euskalkietako berbaldiak eta idatzizko testuak ere ulertzeko gai izango da.\nBatuan zein euskalkitan idatziriko kultur maila goreneko testuak eta testu espezialduak emandako informazioa jasotzeko gai izango da.\nKultur maila orokorreko nahiz goragoko gai sozial ala espezialduez gain, hizkuntza formalean nahiz informalean egoerari egokituz eta arrakasta lortzeko moduan, hainbat motatako testuak zuzen, zehatz eta jator idazteko gai izango da.\nHizkuntza estandarrean edozein diskurtso (kultur maila zabalekoak, norbere interesekoak edo espezialitatekoak) bere osotasunean ulertzeko gai izango da. Euskalkietako berbaldia ere ez zaio arrotza egingo eta mezua bere funtsean jasoko du.\nKultur maila goreneko eta norbere espezialitateko gaien inguruan elkarrizketa mantentzeko, iritziak emateko edota, beharbada, jendaurrean azalpena egiteko gai izango da.\nAzken eguneratzea: 2010/03/16


75. urteurrenean oroimena eta aldarrikapena Etxebarriko Kultur aretoan « Ahaztuen Oroimena 1936\nPosted on 24 septiembre, 2011 Actualizado enn 29 septiembre, 2011\nAtzo iluntzean, 75 urte igaro ondoren, altxamendu faxistaren ondoren gertatutakoez jardun ginen. Oraindik orain, bistan geratzen da, oroimen historikoa berreskuratzeko lan handia dagoela egiteko, eta nola ez, zuzenean altxamendu faxistaren eta frankismoaren ondorioak pairatu zituztenekiko benetako justizia egitede dagoela bistan geratzen da.\nSanti Uribek, Otxandioko alkateak, ANDIKONAKO ADIERAZPENAz jardun zuen. Bertan Euskal Herrian historian zehar gatazka politikoaren momentu ezberdinetaz hausnartu eta herri gisa, Euskal Herriak duen bakerako eskubidea defendatu zuen. Gainera, adierazpen honekin, baderako eskubidearen aldeko udal sarearen garrantzia aipatu zuen.\nJoseba Felix Tobar Arbulu, Zierdamendin hil ziren gudarietako baten senidea da. Bere osaba Felix Arbulu 1936ko irailaren 25ean hil zuten ZIERDAMENDIN. Emandako hitzaldian, bere osabaren sorlekuaz, pentsaerez jardun zuen baina baita egin behar garrantzitsuetaz ere. Beharrezko baliabide guztiak lortzeko beharra azpimarratu zuen (instituzionalak, oroimen historikoa lantzen dugun taldeak, Zientzialariak, …) bere osaba eta Zierdamendin lurperatuta dauden guztiak hobietatik atera eta senideek hileta eta agur duin bat egiteko aukera izan dezaten.\nUrteurren honek, jarraipena izango du bihar, Zierdamendin egingo dugun lore eskaintzan. Goizeko 11:30etan San Migeleko frontoian alkartuko gara gero gora igoteko.\nUn comentario sobre “75. urteurrenean oroimena eta aldarrikapena Etxebarriko Kultur aretoan”\nBideo honetan http://www.youtube.com/watch?feature=player_embedded&v=YFQvR02MgeA, Jose Maria Otsoa de Txintxetru-k argi eta garbi dio Ziardamendin, haien kontra, metrailadoreak aritu zirela, hitzaldian esan nuen moduan.\nPS: Zorionak egin duzuen lanagatik