María Isabel Arriortua, Aitziber Lopez-Cortajarena eta Maia García Vegniory ikertzaileen lana aitortu dute | El Diario Vasco\nCienciaMaría Isabel Arriortua, Aitziber Lopez-Cortajarena eta Maia García Vegniory ikertzaileen lana aitortu dute\nMaría Isabel Arriortua, Aitziber Lopez-Cortajarena eta Maia García Vegniory ikertzaileen lana aitortu dute\nMaribel Arriortua, Aitziber López Cortajarena eta Maia García Vergniory emakume ikertzaileek aintzatespen bana jaso dute beraien ikerketa-karreragatik / Irekia\nEmakundek proposatutako metodologiari jarraiki, Ikerbasquek gizon eta emakumeen arteko berdintasun plana garatu zuen iaz; 7 ekintza proposatu ziren, eta horietako bat da emakume ikertzaileen aitorpena egitea\nEL DIARIO VASCODonostia Lunes, 6 mayo 2019, 13:53\nMaría Isabel Arriortua, Aitziber Lopez-Cortajarena eta Maia García Vegniory ikertzaileak omendu dituzte Fernando Cossío Ikerbasqueko zuzendari zientifikoa eta Euskadiko unibertsitate, ikerketa-zentro eta zentro teknologikoen ordezkariak bildu dituen ekitaldian.\nBurututako ibilbide zientifikoagatik, ikerketa esparru batean izandako lidergoagatik eta emakume ikertzaile gazte batek egindako ekarpen nabarmenagatik egin diete aitortza. Emakume ikertzaileei egindako lehenengo aitortza-ekitaldia izxan da.\nIkerketa arloko karrera osoaren aitorpena María Isabel Arriortuari egin diote. UPV/EHUko Kristalografia eta Mineralogiako katedraduna da 1992az geroztik, eta bertan prestaturiko lehenengo emakume irakasle titularra izan zen, baita UPV/EHUn katedra lortu zuten lehen emakumeetako bat. IMaCris/MaKrisI ikerketa-taldea sortu zuen eta aitzindaria izan da ingurumen nahiz energiaren esparruan aplika daitezkeen sistema multifuntzionalei buruzko ikerketan. 2010ean, Euskadiko Ikerketa Saria jaso zuen Zientzia eta Teknologia modalitatean, eta 2012an, Zientzien, Arteen eta Letren Euskal Akademiako (Jakiunde) kide oso izendatu zuten.\nAitziber López-Cortajarena proteinen ingeniaritzaren arloan lortutako lidergoagatik aitortu dute. UPV/EHUn Biokimikan doktoratu ondoren, zazpi urte egin zituen Estatu Batuetako Yale Unibertsitatean, proteinen diseinu, egitura eta funtzioei buruzko zereginetan. 2011n Europara itzultzea erabaki eta ikerketa-taldea sortu zuen Madrilgo IMDEA-Nanozientzian, nanoegitura biofuntzionalen sorkuntzarako proteinak diseinatzeko asmoz. 2016an, Ikerbasque Research Professor bezala sartu zen CIC biomaGUNE zentroan Nanoteknologia Biomolekularreko taldea zuzentzeko, ERC-Consolidator Grant deritzon ikerketa arloko laguntza garrantzitsua jaso duelarik.\nAitortutako emakume ikertzaileak aukeratzeko, Ikerbasquek Euskadiko 300 emakume ikertzaileren baino gehiagoren ekoizpen nahiz ekarpen zientifikoei buruzko datuak aztertu ditu. 2018an, Emakundek proposatutako metodologiari jarraiki, Ikerbasquek gizon eta emakumeen arteko berdintasun plana garatu zuen. Prozesu horren emaitza gisa, eta berdintasuneranzko bidean aurrera egiteko asmoz, 7 ekintza proposatu ziren; horien artean, emakume ikertzaileen aitorpena.\nIdentifican una proteína que protege contra el hígado graso no alcohólico Hallan explicación al flujo del campo magnético de la Tierra


Baloreak – Batura\nESE-ko ekimenek, erabakiak hartzeko neurriak izatea aintzat hartzen dugu, kide guztien parte hartze aktibo eta parekidea sustatuz. Bilera edo asanbladak egoteaz gain, balioan jartzen dugu rango edo pribilegio desberdintasunak lantzea eta erabakiak hartzeko parte hartze desberintasunean daukan islagatik.\nBeharrezkotzat dugu proiektuen barneko pertsonen artean gardentasun osoa egotea. Gardentasuna konfidantza sortzeko mekanismo onena dela uste dugu, kontsumo kritikoa ahalbidetzen duen informazioa errazten du. Sistema kapitalistan informazioa ezkutatzea ohiko praktika da, funtzionamentua, kontuak, jatorria, ekoizpen prozesua… Eskema honekin apurtzea ezinbestekoa iruditzen zaigu.\nESEaren oinarrian dagoen kontzeptua da jabetza. Izaera pribatuko erakundeak izanik honen banaketa eta izaera ezinbesteko kontzeptu bezala ulertzen dugu. Kapitalaren ekarpenari lotu gabeko irabazien banaketa bat ezinbestekoa da eta kudeaketak jabetzaren langa gainditu behar du.\nLan baldintza duinak hitzarmen egonkor, eginkizun kopuruarekiko jardunaldi koherenteak eta sektoreari dagokion soldata hitzarmena baino altuago batekin betetzea ulertzen dugu. Lan- Kooperatiben kasuan, gainera, bezala kooperatibako bazkide egonkor izatea edo denbora kopuru luze bat eraman izana kontuan hartzen dugu. Ez ditugu kontutan hartzen bolondres edo praktiketan ari diren langileak.\nFinantzei buruz hitz egiten dugunean, haurrezki, mailegu eta ekimenaren operatibaz ari gara. Euskal Herrian dauden finantza etikoko ekimen nagusiak: Koop57 EH, Oikocredit, Fiare Banku etikoa edo Triodos bank. Kutxa kooperatibo nagusiak (etikoak ez diren arren: Laboral Kutxa adb.) Finantza etiko eta alternatibo gisa hartzen ditugu: trukea, autofinantzaketa taldeak, mikromezenasgoa, txanpon soziala, finantza etikoen entitatea edo aseguru etikoak.\nGertutasuna bultzatzen dugu, lan eskubideen errespetua eta ez bitartekarien presentzia hornitzailearen komertzializazio edo bere zerbitzuaren baitan dagoen kontsumoan.\nEkonomia eraldatzaileko beste ekimenekin lan egitea lehenesten dugu merkatu soziala sustatzearen helburuarekin: ESE-aren printzipioen baitan aurkitzen diren- ekoizpena, banaketa, kontsumoa, finantziazioa – beharren asetzerako eta zirkuitu ekonomikorako.\n“Eduki” gisas ulertzen dugu: softwarea (sistema operatiboak barne) edo ondasun kulturalak. Lizentzia askeak GNU-GPL (softwarean) izan daitezke edo Creative Commons (ondasun kulturalak). Software libreko adibide batzuk dira: LibreOffice edo Linux.\nGarrantzitsua da kanpora begira gure proiektuaren atzean dauden pertsona eta baloreak adieraztea. Gardentasuna konfidantza sortzeko mekanismo onena dela uste dugu, kontsumo kritikoa ahalbidetzen duen informazioa errazten du. Sistema kapitalistan informazioa ezkutatzea ohiko praktika da, funtzionamentua, kontuak, jatorria, ekoizpen prozesua… Eskema honekin apurtzea ezinbestekoa iruditzen zaigu.\nLurraldekotasuna eta Eraldaketa Soziala\nESEak ikuspegi antikapitalista mantendu behar duela ulertzen dugu, sistema honek dakartzan injustiziak kontuan hartuz eta hauek deuseztea ahalbidetuz. Kapitalismoaren ahalmen diskurtsiboa ezagututa, kontzientzia antikapitalistak soilik bermatuko du ESE sistema sozioekonomiko dominante honetan ez erortzea. (auzoko merkatari elkarte, kooperatiben federazio, kontsumo kooperatiba…) Izaera komunitarioa eta eraldaketa sareetan.\nKohesio soziala (Integrazio Soziala)\nESEk espazioa inklusiboa izan behar duela ulertzen dugu, sistema kapitalistaren baitan ematen diren arraza, etnia, kultura, afektibo-sexual, aniztasun funtzional, genero… araberako diskriminazio eta baztertzeak gaindituko dituena. Beraz, merkatutik eta esfera publikotik pertsona konkretu batzuk kanporatzen dituzten dinamikei buelta eman eta isladatu behar direla uste dugu.\nEuskaraEuskal Herria ezin da ulertu Euskara gabe, gure nortasuna eta kulturaren ardatza da. Ez da inoiz Euskal Herririk egongo Euskara gabe. Ezin dugu ahaztu Euskara eta euskaldunok ez gaudela testuinguru neutral batean, hainbat eraso jasan ditugu eta hauek garaiaren arabera aldatu dira. ESEren hainbat printzipio bermatu ahal izateko ezinbestekoa da Euskarak behar duen bultzada. Eraikuntza prozesu honetan norbanakoetatik hasita guztiok batera ekin behar dugu Euskal Herria euskalduntzeko bidean, komunitate bakoitzak, bere hizkuntza, kultura eta identitatea zaindu eta transmititzea nahitaezkoa delako.\nEkologiarekin kontzientzia eta apostua baloratzen ditugu, produkzioan, merkaturatzean zein mugikortasunean. Sistema kapitalistak hazkunde ekonomikoa bermatzeko baliabide mugagabeak behar ditu, horiek mugatuak diren arren; honek baliabide naturalen zein lurraldearen suntsiketa dakar. Horregatik, ESEaren jarduera ekonomikoak kontuan hartu behar du ingurune naturalean sortzen duen impaktuaren magnitudea.\nBeharrezkoa da ESEren baitan jarduten duten entitateek kontuan hartzea ekosistemek baliabideak eta hondakinak birsortu eta xurgatzeko duten gaitasuna. Bestela, ekosistemen desoreka bultzatzen ariko dira, eta, beraz, etorkizunean gure beharrak asetzeko gaitasuna murrizten.\nHazkunde kapitalistaren oinarrian baliabide fosilen (petroleoa, gasa, uranioa, ikatza) ustiaketa dago, zeinak energia merke eta katitate handian lortzea ahalbidetu duen. Produkzio modu jasangaitza da, baliabide mugatuak, eta naturan zein pertsonengan sortzen duen impaktuarengatik. ESEak energia modu hau alboratu behar du; eta horren aurrean, kontsumoaren murrizketaren alde, berriztagarrien alde eta subirautza energetikoa ahalbidetuko duen sistemaren alde egin behar du.\nGeneroa rol eta portaeren eraikuntza soziala dela uste dugu. Jendarte patriarkal batean bizi garela kontuan hartuz, genero ikuspegia izan ezean gizon eta emakumeen arteko genero rolen asimetriak berproduzituko ditugu. Horregatik baloratzen dugu ea entitateek deberdintasun hauek kontuan hartu dituzten, gogoeta egin duten eta neurriak hartzen dituzten, emakumeen ahalduntzea, parte hartzea eta protagonismoa sustatuz.\nESEko ekimenek pertsonen beharrak aintzat hartzea eta lan esperruan, parte hartzean eta zaintzan konponbideak ematen saiatzea baloratzen dugu. Ekimenean parte hartzen ari diren pertsonen zaintza, zein bizitza pertsonala eta lana konziliatzeko edo nola lantzen diren emozioak. Erantzunkidetasuna eraldatzailea dela pentsatzen dugu: norbanakoaren beharrak modu kolektiboan gain hartzeko gaitasun, enpatia eta borondatea. Adibidez: haurtzaindegi zerbitzua, lanen birbanaketa, ordutegien moldaketa…


Gala gustagarria - Nessun dorma\nHasiera » musika kritika » Gala gustagarria\nFitxa: OLBE-k antolatutako ‘OLBE on stage’ gala. Bakarlariak: Carmen Solís, Itziar de Unda, Silvia Tro Santafé, Celso Albelo, Sergio Escobar, Moisés Marín, Juan Jesús Rodríguez eta Simón Orfila. Bilbao Sinfonietta Orkestra. Zuzendaria: Óliver Díaz. Egitaraua: Saint-Saëns, Bellini, Bizet, Verdi, Donizetti, Guerrero, Lecuona, Serrano, Sorozabal eta Fernández Caballero-ren lanak. Lekua: Euskalduna jauregia. Data: apirilaren 24a.\nEgia esan, denbora asko igaro da orain komentatu nahi dudan gala zoragarri honetatik. Agian denbora gehiegi igaro da, baina inoiz ez da berandu lan bikain bat nabarmentzeko eta Euskaldunan artista zoragarri hauek entzuteko aukera izan genuen guztien gozamena kontatzeko.\nBehin baino gehiagotan goraipatu dut OLBE-k urte luze honetan opera gustuko duten ikusleen interesari eusteko izan duen trebetasuna, ohiko antzezlanak ezin izan baitira ospatu. ‘OLBE on stage ‘izenburupean, errezitaldi sorta bat programatu dute, eta protagonistak nazioarteko bakarlari onenetakoak izan dira.\nOraingoan, gala eder bat izan zen, non izar ezagunek egitarau bariatua interpretatu zuten. Frantziako errepertorioa, italiarra eta zarzuela dosi on bat jaso genuen bertan.\nHasteko, Carmen Solís eta Silvia Tro Santafé (belusezko ahotsak, garbiak) uztarketa zehatzarekin abestu zuten Bellini-ren ‘Norma’ operaren “Mira o Norma…”.\nJarraian, Celso Albelok tenore lirikoaren bere alderdirik onena erakutsi zuen Bizet-en ‘Perla-arrantzaleak’ operaren “Je crois entendre encore” arian. Benetan zaila da aria hau, baina Albelok ez zuen huts egin, guztiz kontrakoa, entzulegoa poltsikoan sartu zuen bere ahots indartsu eta dotoreari esker.\nVerdi-ren errepertorioan, Simon Orfila, Sergio Escobar eta Juan Jesús Rodríguez oso ondo egon ziren, bakoitza bere erregistroan.\nOso aipagarria izan zen Itziar de Unda eta Moises Marin-en interpretazioa Donizetti-ren ‘L’elisir d’amore’ operaren “Caro elisir! Sei mio” duoan, non ahots onez gain, freskotasuna eta grazia erakutsi zituzten.\nZarzuelari eskainitako zatian, bakarlari guztiek izan zuten luzimendurako aukera. Carmen Solís oso adierazkorra egon zen Ernesto Lecuonaren ‘Romanza de María de la O’ lanean, eta Celso Albelorekin batera interpretatutako ‘Comprende lo grave de mi situación’ duo distiratsuan, benetan txunditu zuten publikoa.\nJuan Jesús Rodríguez-ek eta Silvia Tro Santafé-k pozez bete gintuzten Sorozabal-en ‘Hace tiempo que vengo al taller’ –konpositore donostiarraren harribitxi bat- duoarekin. Eta Sergio Escobar-ek bere indarra eta ahotsaren nagusitasuna erakutsi zuen konpositore beraren ‘No puede ser’ abestian.


BERRIA: Garestiagoa da 'Aspaldiko' egitea 'Arratsaldero' baino | LAB - EITB\nBERRIA: Garestiagoa da 'Aspaldiko' egitea 'Arratsaldero' baino\nAr, 2011/01/25 - 08:52 — Nagusia\nETB2ko magazinearen egun bateko prezioa 15.500 eurokoa da, eta ETB1ekoarena, 11.000 eurokoa\nGaztelaniaz bi ordu eta erdiko magazine bat egitea dezente garestiagoa da euskarazko bost orduko magazine bat egitea baino. ETBko zuzendaritzak Aralarrek egindako galdera bati emandako erantzunak hori ondorioztatzen du.\nETB1eko Arratsaldero saioko lan taldea hemeretzi profesionalek osatzen dute. Programaren eguneroko prezioa 11.000 eurokoa da, eta irailetik abendura arteko aurrekontua 728.000 eurokoa izan da. 15:00etatik 20:00etara irauten du magazineak.\nETB2ko A2, Aspaldiko magazineak euskarazko iraupenaren erdia du, baina jende gehiagoren artean egiten dute: 24 profesionalek osatzen dute lan taldea. Saioaren eguneroko aurrekontua 15.500 eurokoa da, eta irailetik abendura arteko aurrekontua, 1.167.328 eurokoa. Horrenbestez, ETBri gaztelaniazko saioa udazkenean 439.000 euro gehiago kostatu zaio euskarazkoa baino.\nArratsaldero-ko hemeretzi langileetatik hamazazpi K2000 ekoizpen etxeak kontratatu ditu, lan kontratu baten bidez. Bi aurkezleak EITBk kontratatu ditu. A2, Aspaldiko-n, 24 langileetatik 22 Sirimiri ekoizpen etxeak kontratatu ditu —Antxon Urrosolo da arduraduna—. Bi aurkezleak EITBk kontratatu ditu.\nAralarreko legebiltzarkide Mikel Basabek azaroan egin zituen aurreneko aldiz bi magazineen inguruan idatziz erantzuteko galderak. Eta abenduan eman zituen Alberto Surio EITBko zuzendari nagusiak erantzunak, arestian aipatutako datuekin.\nDena den, Aralarrek beste bi galdera egin ditu, eta oraindik ez du erantzunik jaso. «Abenduaren 15ean jasotako erantzunetan esaten denez, Arratsaldero saioan hemeretzi pertsona ari dira lanean, eta A2, Aspaldiko saioan, 24. Hori kontuan izanik, lanpostuen erlazioa bidaltzea eskatzen dizuegu, lanpostu bakoitzaren definizioa eta lan horietako bakoitzean zenbat langile ari diren zehaztea», eskatu du Aralarrek. Iraupenaz ere galdetu du. ETB1ekoak ETB2koa bikoizten du.\nUrtzi Urkizu - BERRIA 2011.01.25


Últimos días para matricularse en el nuevo Máster Universitario en Facilitación del Aprendizaje e Innovación (LIT) Azken egunak matrikulazioa egiteko LIT-en, Ikaskuntza Errazten eta Berrikuntzan unibertsitate master berrian - Berriak - Mondragon Unibertsitatea\nAzken egunak matrikulazioa egiteko LIT-en, Ikaskuntza Errazten eta Berrikuntzan unibertsitate master berrian\nMaster berrian interesa dutenek jo beharko dute Humanitate eta Hezkuntza Zientzien Fakultateko Idazkaritza Akademikora.\nIrail amaiera arte egongo da irekita epea izena emateko Ikaskuntza Errazten eta Berrikuntzan (LIT) Unibertsitate Master berrian. Humanitate Hezkuntza Zientzien Fakultateak eta Madrilgo TeamLabs laborategiak elkarlanean bultzatutako masterra hasiko da urriaren 4an, 5an eta 6an, Lasierran, Araban, egingo den egondi batekin. Baina, aurretik, irailaren 27an, indarrean jarriko da plataforma birtuala eta hasiera emango zaio masterreko Harrera moduloarekin.\nLIT masterra da lanbide berri bat eraikitzeko graduondoa: erraztailea. Hainbat ikaskuntza-testuinguru identifikatzeko, ulertzeko eta haietan jarduteko gai diren erraztaileak, haietan oinarrituz eta haiei buruz jardunez, ikaskuntza errazteko.\nMaster hibridoa, online-ekoa eta presentziala: Bilbo eta Madril. Ikaskuntza-maila desberdinak antolatzen dira bertan: banakakoa, taldekoa eta proiektukakoa. Saio presentzialak egingo dira, bi edo hiru astean behin, Bilbon eta Madrilen.\nMasterrari buruzko edozein informaziorako:


Nafarroan 5.000 auto baino gehiagok espero dituzte txipak – Ekonomiaren KZ\nTxipen krisiak eta azken asteetan VW Navarrak ez ixteko hartutako erabakiak, pieza hau ez izan arren, Landabengo lantegian ohikoa ez den irudia marraztu dute: ezohiko lekuetan aparkatutako Polo eta T-Cross modeloak.\nInstalazioak 5.000 ibilgailutan baino gehiagotan instalatu behar du erdieroale hori, eskariak eskaintza gainditu duen merkatu batetik datorrena. Zergatik dago hornikuntza falta hori? Hona hemen gakoetako batzuk:\nNola iritsi da egoera honetara?\nTaiwanek, Hego Koreak eta Estatu Batuek erdieroaleen hornidura kontzentratzen dute, ia edozein aparatu elektronikoren burmuina funtzionarazten duten txipak.\nHainbat sektorek behar dute pieza hori, hala nola teknologiek, etxetresna elektrikoek eta automobilgintzak, eta errentagarritasuna aldatu egiten da hornitzen den jarduera motaren arabera.\nKoronabirusaren pandemiak birusaren hedapena geldiarazteko konfinamenduak onartzea behartu zuen, mundu osoan hedatua.\nTelelanak gailu elektronikoen eskaera bultzatu zuen, hala nola telefono mugikorrak, tabletak eta ordenagailuak, eta horrekin batera txipak gehitu ziren merkatuak eskatzen zituen artikulu berrientzat, errentagarritasun handia uzten baitzieten erdieroaleen hornitzaileei.\nUne horretan, automobilgintzako instalazioek aldi baterako itxi zuten ekoizpena kobidaren bidez, eta, beraz, une batez geldiarazi zuten beren ibilgailuentzako txipen eskaera. Pieza horrek onura gutxiago uzten die hornitzaile horiei, sektore teknologikoetatik lortzen dutenarekin alderatuta.\nEuropa, beste eremu geografiko batzuen mende\nHilabete batzuk geldirik egon ondoren, automobilgintza-lantegiak fabrikazio-erritmoa berreskuratzen hasi ziren, eta erdieroaleen hornidura-gabezia hori hautematen hasi ziren, eskaintza baino eskari handiagoa biltzen baitzen. Horri beste faktore batzuk gehitu zitzaizkion, hala nola Estatu Batuen eta Txinaren arteko gerra komertziala, edo Taiwanek pairatzen zuen lehortea, pieza hauek egiteko ur asko behar baitute. Horrek guztiak Europak banatzaile horiekiko duen mendekotasuna erakutsi zuen, ez baitzuen industria propiorik.\n“Erdieroaleak merkatu pertsiar bihurtu dira, merkantzia eraman eta gehien ordaintzen duena”, azaldu du automobilgintzan lan egiten duen profesional batek.\nIazko amaieran, Volkswagen Taldeak mundu osoko lantegien ekoizpena doitu behar zuela iragarri zuen, ibilgailuentzako beharrezko osagaietako bat (erdieroaleak) hornitzeko “botila-lepo” baten ondorioz.\nHain zuzen ere, multinazional germaniarrak esan zuen pieza horren banaketak “nahasmen handiak” eragiten zizkiela planeta osoko fabrikatzaileei, eta kalte egingo ziola VW, VW Ibilgailu komertzialak, Skoda, Seat eta, neurri txikiagoan, Audi marken MQB plataforman oinarritutako modeloen eraikuntzari.\nHiru eguneko itxiera\nVW Navarrako alarma martxoan piztu zen, pieza horren gabeziak Landabengo lantegia hiru egunez ixtea eragin zuenean; zehazki, txipa irratiko telefonogune bati zegokion, zeina guanteran jartzen baita (IMB modeloa).\nHamabost egun geroago, arazoak bere horretan jarraitzen zuen, eta zuzendaritzak premiazko deialdia egin zion batzordeari, berriro ixteko aukera aztertzen ari zela jakinarazteko, eta ostegunero langileen ordezkariei baieztatuko ziela adierazi zuen, hurrengo asterako programazioa ziurtatu ahal bazuen.\nOrdutik, dinamika hau mantentzen dute, eta enbidu bakoitza salbatu dute, baina zuzendaritzak nahiago izan zuelako lantegia irekita mantentzea, poloak eta T-Cross-ak ekoizteko txip horietako batzuk ez izan arren.\nVW Navarrak 5.000 ibilgailu baino gehiago egitea erabaki zuen irratiko telefonogunearen erdieroalearen zain, ia bi astez.\nHori dela eta, lantegiak ezohiko lekuetan aparkatu ditu auto horiek, eta biltegiratzeko ahalmena gainezka dago. Ondorioz, unitate horiek ezin badira amaitu, VWk ez du aukerarik izango osatu gabeko modelo gehiago egiteko.\nAstelehen honetan hasi dira erdieroale guztiak dituzten autoak ekoizten, baina ez dakite noiz osatuko dituzten katetik atera diren 5.000 auto baino gehiago.\nMaiatzaren 21a, ostirala, erregulazio-eguna izanik, kaltetutako ibilgailuentzako eskariren bat lortzeko aukera aztertzen ari da zuzendaritza. Hori gertatuko balitz, plantillaren zati bat LEKUtik aterako litzateke instalazioa egiteko. Baina dena minutuz minutu argituz doazen galderak dira, urte osoan zehar luzatuko direnak.\n← Guuk eta Uvescok bat egin dute BMko superrak digitalizatzeko\nKutxabank Muruetako itsasontzi hibrido baterako kredituaren buru da →\nSiemens-Gamesak 600 lanpostu gutxitu nahi ditu mundu osoan, etekinak bikoiztu arren\n2019-11-05 2019-11-05 Andoni Beitia


kritiken hemeroteka » Pintxo filosofia\n« Editoreari kritika | Erabat eta zeharo? »\nJeu de Paume / Fito Rodiguez / Txalaparta, 2005\nPintxo filosofia Aritz Galarraga / Gara, 2006-05-13\nUdaberriko nobedadeen uholdeak aurretik eraman baino lehen, liburu bat “berreskuratu” nahi izan dugu, kritikaren tarte honetarako: Fito Rodriguez irakasle eta idazle gasteiztarrak idatzitako Jeu de paume lana, hain zuzen ere. Rene Magritte pintore belgikarraren koadroen aitzakian, gogoeta artistiko baina batez ere filosofiko sorta ederra biltzen duen liburua da, Parisen bihotzean dagoen museoaren izena hartzen duen lana. Izenburuaren hautaketa, noski, ez da inolaz ere ausazkoa, bertan girotutako istorio baten bidez plazaratzen baitira aipatutako hausnarketak.\nGenero aldetik definitzen zaila da lan hau, itxuraz nobela dirudien arren gertuago dagoelako saiakeratik. Egia da nobela egituratxoa gordetzen duela liburuak. Eta atzizkia hori jarri diogu, justu errespetatzen duelako gutxieneko korapiloa: Galder, etengabe itaunka ari den protagonista, Jeu de Paume museoan iratzartzen da gatibu, handik ateratzeko saiakerak egiten ditu eta azkenik lortzen du bere helburua, sorpresa eta guzti. Dena dela, nobelaz mozorroturiko saiakera baten aurrean gaudela esatea litzateke egokiena. Zeren eta, azken finean eleberri mozorroa aitzakia besterik ez da idazlearentzat, interesatzen zaizkion gogoeta filosofiko eta artistikoak jendearengana beste modu batera iristeko bide bat. Batez ere, gisa horretako terrenoa zapaltzeko uzkur den irakurlearengana iristeko. Asmoa behintzat hori da, eta emaitzari erreparatuta, esan daiteke neurri handi batean betetzen dela helburua: liburu atsegina, hausnarketarako bideak irekitzen dituena, idazkera arin eta ulerterrazarekin idatzia…\nGauza asko aurkituko ditu irakurleak Jeu de paume honetan. Gogoeta filosofikoak dira orriotan nagusi, baina idazleak ematen dien trataera samurra dela eta, aurkituko dugunak ez du zerikusirik inolako idazketa akademikorekin. Gogoetatxoak, filosofia ttikia, pintxo filosofia esango nuke nik, hala irensten baitira Fitoren liburukoak. Gaineratu beharko litzateke ez dutela batak bestearekiko lotura berezirik. Sarritan, Rene Magritten koadro baten karietara etorriko da hausnarketa. Beste batzuetan, ideiak ekarriko du margolana. Baina, beste askotan, nondik etorriak diren jakin gabe, flash modura harilkatzen dira gogoetak, handik eta hemendik hartutako ideiak, pasarteak dira, batetik bestera salto egiten dutenak. Lasai asko egon gaitezke pentsamenduaren historiako pertsonaia garrantzitsuenen sexuari buruzko pasarte bat irakurtzen, hurrengoan Alexandriako Liburutegiarekin edota Platonen literaturarako dohainen gorazarrearekin topo egiteko. Hori bai, Fito Rodriguezek ohikoa duen espiritu kritikoarekin beti, nahiz eta batzuetan bere iritziekin bat ez etorri. Eztabaidarako aukera ematen baitu liburuak.\nRene Magritten asmo artistikoen berri ere izango dugu liburu honetan. Ez da lehen aldia Fito Rodriguez margolari belgikarraren obrara gerturatzen dela, lehendik ere kaleratua baitu, 2001ean, bere lanaren inguruko Magrittek ez omen zuen pipatzen lana. Eskuartean dugun liburua, gainera, Magritten hainbat margolanekin dator apaindua, testuaren eta irudiaren arteko lotura errazagoa suerta dakigun.\nGisa honetako saiakerak urri izanagatik, are baliogarriagoa egiten da Jeu de paume liburua. Batez ere horrelako gaietan nagi garen irakurleontzat, ezin aproposagoa. Ezagutzari buruzko hausnarketa filosofiko eta artistikoen beldur denak atsegin hartuko du liburu honekin, ondo pasa baina, gainera, adimena txukundu. Eta, bide batez, eztabaidarako bideak ireki.


Altsasuko Copreci Duatloirako izena ematea zabalik - Sakana - Guaixe.eus\nAltsasuko Copreci Duatloirako izena ematea zabalik\nGuaixe 2019-02-19 13:39\nAurreko urtean euriarekin eta hotzarekin jokatu zen Altsasuko Duatloia.\nMartxoaren 23an jokatuko da proba eta martxoaren 19a baino lehen eman daiteke izena. Arbizuko Duatloia martxoaren 30ean jokatuko da.\nSakana Triatloi Taldeak, hainbat babesleren laguntzarekin, IX. Altsasuko Copreci Duatloia antolatu du martxoaren 23rako. Goizeko 10:30ean kategoria txikikoen probak jokatuko dira, Nafar Kirol Jolasetarako baliagarriak, Txioka ikastolako ingurunetan, aurre-benjaminen mailatik haurren mailara. Arratsaldean, aldiz, nagusien txanda izango da, sprint distantziako proban: emakumezkoak 15:45ean abiatuko dira Foru Plazatik, gizonezkoak 15:51ean eta erreleboak 15:52ean. Altsasun prestatutako zirkuituari bi buelta eman beharko dizkiote korrika (5 km), Iortia Kultur Guneko zabalgunean egongo den boxean bizikleta hartu eta 22 km-ko buelta egiteko, bukaeran, boxean bizikleta utzi eta zirkuituari korrika buelta bat emateko (2,5 km). Juniorrek eta kadeteek helduen proban parte hartuko dute eta helduen distantzia bera egin beharko dute.\nIX. Altsasuko Copreci Duatloian izena emateko epea zabalik dago Nafarroako Triatloi Federazioan (www.navarratriatlon.com/inscripcion), “Competiciones” atalean, Altsasuko proba aukeratuta. Federatuek 22 euro ordaindu beharko dituzte eta federatu gabekoek, aldiz, 26 euro. Bestalde, kategoria txikikoek, NKJan ariko direnek, toki berberean eman behar dute izena, baina ez dute ordaindu beharko.\nArbizuko Duatloia, martxoaren 30ean\nAltsasuko Duatloia jokatu eta aste batera, martxoaren 30ean, 16:00etan, Arbizuko Duatloia jokatuko da, Arbizuko Udalak hainbat babeslerekin antolatutakoa. Proba Nafarroako Duatloi Txapelketa izan behar zen, distantzia motzean, baina Arbizuko herri lanak direla eta, proba sprint distantzian jokatuko da eta, beraz, ezingo da Nafarroako Duatloi Motz Txapelketa izan. Aldi berean, obrak direla eta, kategoria txikiko proba ezingo dira jokatu. Izena ematea aurki zabalduko dute, www.rockthesport.com web orrian.


Sarrionaindiari buruzko 'Gure Oroitzapenak' filma, domekan, Zaldibarren - Eskoriatza - Goiena.eus\nSarrionaindiari buruzko 'Gure Oroitzapenak' filma, domekan, Zaldibarren\nImanol Beloki 2018-11-28 08:54\nJoseba Sarrionaindia idazlearen obran oinarrituta hamabi zinegilek taldean egindako Gure oroitzapenak filma ikusteko aukera izango da domeka honetan, 19:00etan, Eskoriatzan. Sarrera, borondatezkoa izango da, eta euskarazko filma den arren, gaztelerazko azpitituloekin proiektatuko da Zaldibar antzokian.\nDonostiako zinemaldian estreinatu berri da Gure Oroitzapenak lana, duela bi hilabete, eta domeka honetan, abenduaren 2an, Zaldibar antzokian ikusteko aukera izango da.\nSarrionandia luzaro irudirik gabeko poeta izan da. Izoztuta balego bezala, hogeita hamar urtez zuri beltzeko argazki bat izan da euskaldunontzat. Argazki bat eta bakarra. Irudirik eza. Ausentzia. Hala, Sarri iruditan agertzea du helburu Gure oroitzapenak filmak. Eta nola egiten da hori? Bada, ez da egiten argazki zuri-beltzezko argazki harekin, edo 2016ko amaieran hainbat hedabidetan agertutakoarekin. Poeta ez da ezer, bere obra ez bada. Eta horregatik, Sarri iruditan jartzeko modua, bere poemak edo ipuinak zinemara ekartzea izan dute.\nLiteraturaren munduan agertzen diren elementuetako asko agertuko dira filman, zalantzarik gabe: itsasoa, portua, haurtzaroa, trenak, deserrotzea, ihesa, nora eza, erbestea, gerra, suntsipena, amodioa, deriba, mina, fantasia, misterioa, iniziazioa, tortura… Asmo horrekin, Euskal Herriko eta beste hiru herrialdetako hamabi zinemagileren pieza banak osatzen dute proiektu hau. Proiektuan parte hartzen duten zinegile guztiek badute harremanik poetarekin, dela pertsonala eta afektuzkoa, dela literarioa, dela miresmena…


“Antzekotasunak sumatu daitezke hemengo eta Mexikoko egoera politikoen artean” - Aiaraldea.eus\n“Antzekotasunak sumatu daitezke hemengo eta Mexikoko egoera politikoen artean”\nTxabi Alvarado Bañares 2018-09-26 15:50 Politika Aiaraldea\nJORGE CASTILLA (Mexiko, 1982) duela lau urte etorri zen Mexikotik Euskal Herrira. Egun Amurrion bizi da. Gaur -irailak 26- lau urte betetzen dira Mexikon 43 ikasle desagertu zirenetik. Gai horri buruzko hitzaldia eskainiko du Castillak gaur arratsaldean, 19:00etan Laudioko Orbeko Etxean.\nEgun Aiaraldean bizi da Jorge Castilla. / Aiaraldea.eus | Ikusi handiago | Argazki originala\nMexikon desagertutako ikasleen inguruko hitzaldia eskainiko duzu gaur. Zerk bultzatu zaitu horretara?\nLau urte igaro dira Mexikoko 43 ikasleak desagertu zirenetik. Gaur egun desagertuak jarraitzen dute eta gobernua ikerketak oztopatzera eta informazio faltsuak zabaltzera mugatu da, muntaia atondu eta bere egia inposatzeko. Ikasleen gurasoak erosten saiatu dira, dirua edo karguak eskainita. Baina hauek jende xumea dira, duintasun handia dute eta prest daude borrokatzen jarraitzeko. Familia horien ausardiak gaian sentsibilizatzera garamatza.\nHelburua ez da biktimizatzea, guraso horien ausardian eta indarrean eredua ikustea baizik. Estatu terrorismo hori urrun ikusten da hemendik. Hainbat aukera daude bertako borroka laguntzeko.\nHori da gaurko hitzaldiarekin egiten saiatuko garena, baina ez gara ikasleen kasua kontatzera mugatuko, Mexiko osoan dagoen egoera politikoaz ere arituko gara.\nEkintza globala izango da gaurkoa, 20-30 hiritan ari dira horrelako ekimenak gauzatzen, kriminal ofizial eta ez-ofizialen zigorgabetasuna salatzeko.\nIkasle antolatuak dira Mexikokoak, eta politika neoliberalen aurkako erresistentziaren ikur bihurtu dira. 43 ikasle bahitu zituzten, beste sei erail eta beste hainbat zauritu zituzten. Kasuak zeresan handia ekarri du, ikasleak eurak antolatu direlako gaiari ahotsa emateko.\nMexikon 20.000 desagertu baino gehiago daude, izenik eta jarraipenik ez dutenak. Biolentziaren normalizazioa bizi dugu, armada kalean baitago. Polizia beti izan da ustela eta politikariek hauteskunde garaian promesak egiteko baino ez dute balio, unea iristen denean pastela banatzera mugatzen baitira, ahal duten guztia eramateko.\n“Hildako kopurua izugarri handitu da Mexikon; Siria, Irak edo Libiako inbasio inperialistekin alderatzeko moduan”\nZer nolako egoera bizi da gaur egun Mexikon?\n2006. urtean hasi zen armada kalera ateratzen, narkotrafikoaren aurkako borroka dela eta. Orduz geroztik, hildako kopurua izugarri handitu da, Siria, Irak edo Libiako inbasio inperialistekin alderatzeko moduan.\nEstatua bere herriaren aurka egiten ari den gerra da. Narkotrafikoaren aurkako gerra egiteak ez du zentzurik, drogak mugitzen jarraitzen duelako. Mexiko tenplu bat bihurtu da, zeinetatik droga igarotzen den eta zeinetan barne guda dagoen. Modu horretan lortzen den gauza bakarra da arma ekoizleentzako negozio aberatsa sortzea. Politikoki hitz eginda, sekulako kontrol falta dago eta jendeak beldur asko dauka.\nHego Amerika osoan gertatzen ari dira matxinadak, jendea konturatzen ari delako demokrazia iruzurra dela eta aberatsen interesak soilik defendatzeko balio duela. Herriak aski dela esaten duenean errepresioa dago, eta errepresioa dagoenean guda zibil moduko bat hasten da.\nHonduraseko kasua da horren adibide, izugarria da. Berta Caceresen erailketaz geroztik gora egin dute biolentziak eta errepresioak. Kasu horretan multinazionalen beso armatuaren funtzioa bete du estatuak, enpresa horiek herrialdeko baliabide eta aberastasunak ustiatu ditzaten.\nGaurkoa ez da Mexikoko ikasleen alde Aiaraldean antolatzen duzuen lehenbiziko ekimena.\nApirilean beste ekimen bat egin genuen, ikasleak desagertu zirenetik 43 hilabete igaro zirenean. Mundu osoan egin ziren ekintzak kasua aditzera emateko helburuarekin. Hitzaldi bat eskaini genuen Orbekon eta elkarretaratzea egin genuen Laudioko Herriko plazan.\nZaila da horrelako ekimenak egitea, munduaren beste aldean gaudelako, eta asko mugatzen gaitu bi herrialdeen artean dagoen amildegi kulturalak. Zaila da horren urrun dauden kasuei elkartasuna adieraztea hemen ere arazoak daudenean.\nOrain gaian interesa izan dezakeen jendearekin biltzeari ekingo diogu, gertatu zenaz hitz egin, estatu terrorismoa salatu, gerra arbuiatu eta, batez ere, sistema neoliberal honi ezetz esateko. Hala ere, ez da egoera aztertu eta kexatzeko unea. Badakigu zein den egoera, zer egingo dugun zehaztu behar dugu orain.\n“Zapatistek, adibidez, egungo egoeraren askoz irakurketa zabalagoa egiten dute. Eurek argi dute erabaki handiak ez daudela estatuen esku, estatuen gainetik dauden enpresa transnazionalen esku baizik”\nEzberdintasun asko ikusten dituzu hemengo eta Mexikoko egoera politikoen artean?\nHemengo egoera ez da horren ezberdina, formetan ezberdintzen da, batez ere. Euskal Herrian ere errepresio handia sumatu daiteke. Julen Ibarrolaren kasua da horren adibide. Astakeria bat da kartzelara joatea errotulki batekin margotzeagatik. Horrelako zigor eredugarriak baliatzen dira gobernuaren interesen aurka doazen mobilizazioak geldiarazteko.\nMexikoko egoera oso muturrekoa da, baina bertan gertatzen ari dena hemen gertatzen ari denaren antzekoa dela esan daiteke.\nEskumak hainbat politika nazkagarri burutzen ditu eta ezkerra “salbatzaile” moduan aurkezten da, baina ez da benetako ezkerra, eskumaren beste forma bat baizik, beste kolore edo abizen bat duena. Baliteke hizkera moderatuagoa izatea edo erraztasun gehiago eskaintzea, baina ez da eraldaketarako benetako aukerarik sumatzen.\nKontrara, badirudi kaltegarriagoa izan daitekeela ustezko “ezker aurrerakoiak” irabazi izana, goikoen zerbitzura dagoelako, behekoen banderarekin etorri arren.\nZapatistek, adibidez, egungo egoeraren askoz irakurketa zabalagoa egiten dute. Eurek argi dute erabaki handiak ez daudela estatuen esku, estatuen gainetik dauden enpresa transnazionalen esku baizik.\nMexikoren etorkizuna oso konplexua da, eta oso zaila da hemendik horren gaineko balorazioak egitea. Jendeak itxaropena du, baina oinetan ere maskurrak ditu: nekatuak daude horrenbeste promesa eta traizioz.\nAipatzekoa da Indigenen Kongresu Nazionala garatzen ari den ekimena. Gobernurako kontseilu indigena proposatu zuten, baina ez zieten utzi aurrera ateratzen. Hala ere, horrek antolakuntza eta hurbilketa prozesu oso interesgarri bati eman dio paso.\nMexikoko zein aldekoa zara zu?\nNi Mexiko DFkoa naiz. Nire aita Guerrero zonaldekoa da eta nire ama, aldiz, Sonorakoa. Lau urte daramatzat Euskal Herrian, Amurrion bizi naiz.\nNolatan iritsi zinen hona?\nKontu pertsonalengatik etorri nintzen eta Mexikora itzultzeko hegazkina galdu nuen. Orduz geroztik hemen egon naiz, hainbat proiektu garatzeko aukera ikusi dudalako.\nEzberdintasun handiak daude Mexikoko zonaldeen artean?\nEzberdintausn gehienak formalak iruditzen zaizkit, denak gaude zapalduak. Esplotazioak, aberatsen mespretxua, lurren desjabetzea, hirietako gentrifikazioa... komunak dira zonalde guztietan. Ezberdinak izan daitezke horiei aurre egiteko abiatutako prozesuak, baina etsaia bera da toki guztietan.\n“Mexiko bera muga erraldoia bihurtzen ari da”\nMexiko azken hilabeteetan hedabideetan agertu bada, Trumpen etorkinen aurkako politikengatik izan da, batez ere. Nola bizi dira politika horiek Mexikon?\nMexiko da etorkin gehien “esportatzen” dituen herrialdeetako bat. Milioika mexikar daude Estatu Batuetan lanean, bertako ekonomia aberatsagoa eta indartsuagoa egiten.\nBaina Mexiko bera muga erraldoia bihurtzen ari da. Herrialde osoa da muga, ez iparraldean dagoen hesia. Mexiko barruan sikario eta narkotrafikante taldeek Hego Amerikatik -Estatu Batuetara iristeko- datorren jendea bahitu, bortxatu eta erailtzen dute.\nGauzak hala, mexikarrok badugu ardura bat gure buruekiko. Ezin dugu mugaren alde batean tratu ona eskatu mugaren beste aldean horrelakoak egiten baditugu. Ezin dugu beste alde batera begiratu. Biolentziaren jatorria ikusten badugu konturatuko gara ez dagoela herriarengan.\nHala ere, Mexikon badaude antolakunde ugari hegoaldetik datozen etorkiznei laguntzen ahalegintzen direnak. Uste dut Trumpek garatu duen politikak ez duela jatorria berak mexikarrekiko duen mespretxu pertsonalean. Merkatu-politika bat delakoan nago, benetan arazoak ez diren hainbat gauza arazo bihurtzea helburu duena.


Hezkuntzari egiten zaizkion kritiken helburua “nafar gizarteak gaindituta dituen garai atzerakoietara” bueltatzea da | EA - Eusko Alkartasuna\nHasiera » Albisteak » Hezkuntzari egiten zaizkion kritiken helburua “nafar gizarteak gaindituta dituen garai atzerakoietara” bueltatzea da\nHezkuntzari egiten zaizkion kritiken helburua “nafar gizarteak gaindituta dituen garai atzerakoietara” bueltatzea da\nArgitaratua honek egina: Prentsa Bulegoa data Aza 23, 2018 honetan: Albisteak, Berriak, Nafarroa\nNafarroako Parlamentuak Skolae programaren balioa babestu eta hurrengo egunean, aldaketaren Gobernuak hezkuntza arloan egiten ari den lanak erasoa jaso zuen berriro ere UPN eta PPk atzoko Osoko Bilkuraren bigarren partean defendatutako –eta onartu ez den- mozio baten bidez. Eskuinak berriro ere agerian utzi du askatasunean eta haurren autonomian oinarritutako hezkuntza elebidunak ematen dien beldurra. Esther Korres legebiltzarkideak gogor kritikatu du aurkeztutako ekimena gaur egun hain garrantzitsua den hezkidetzaren aurka baitoa.\nEsther Korres, EH Bilduko legebiltzarkideak Hezkuntza arloan UPNk eta PPk egiten duten ekimen guztietan bezala, gaur aurkeztu denak ere “nafar gizartea geldiaraztea” helburu duela salatu du, “egun nafar gizarteak gaindituta dituen garai atzerakoietara bueltaraztea”.\nAtzo Miren Aranoak egin bezala, Skolae programa punta-puntakoa dela gogoratu du Iruñako EAko presidenteak, Nafarroan legegintzaldi honetan garatzen ari den Hezkuntza bezala. Horren harira, “Skolae programara geletara eramango dutenak irakasleak dira eta irakasleengan erabateko konfiantza dauka EH Bilduk”, gaineratu du.\nBerdintasunean aurrera egiteko haurrekin hezikidetza garatu behar dela adierazi du EH Bilduko ordezkariak: “Horixe da Administrazioak eta Hezkuntza Administrazioak egin behar dutena eta horixe da Skolae”.\n“Gizon eta emakumeen arteko benetako berdintasun-baloreak; Genero-indarkeriaren prebentzioa; tratu-berdintasunaren berezko baloreak; Edozein baldintza edo portaerengatik eta eduki sexistengatik ez diskriminatzea, eta kultura, erlijio, gizarte-klase, egoera funtzional eta sexu-orientazio anitzak errespetatu eta horiekin elkarbizitza garatzea” dira Skolaeren edukietako batzuk.


Urriaren 3ko Kataluniako greba orokorraren lehen urteurrena bete da | LAB SINDIKATUA\nNazioartea Idazkaritza Elkartasuna Urriaren 3ko Kataluniako greba orokorraren lehen urteurrena bete da\nUrriaren 3ko greba orokorra Kataluniako herri eta hirietan inolako aurrekaririk ez zuen mobilizazio testuinguru batean eman zen. Gogoratu beharrekoa da, Irailaren erditik aurrera Kataluniak muturreko salbuespeneko egoera politikoa pairatzen zuela; Kataluniako gobernuko kontseileritzen egoitzetako erregistro polizialekin hasi zena, eta papeleten etengabeko jarraipenarekin bilaketarekin jarraitu zuena. Testuinguru errepresibo honetan, Katalunia estatu polizial bat inposatzen zuten polizia eta militar espainarrez beteta zegoelarik, herria Urriaren 1eko erreferendumean masiboki kalera atera zen, 2’2 milioi pertsonek independentziaren aldeko bozka eman zutelarik. Errepresioak eta herri oso baten kontrako jazarpenak ezin izan zuen bere etorkizun politikoa erabakitzeko hautu irmoa hartuta zuen herri bat geldiarazi. Errepresio horren ondorioek argi uzten dute kontatzen dugun guztia; 844 zauritu espainiar poliziaren eskutik, 770.000 bozka espainiar poliziak bahituta…\nErrepresio olatu honen aurrean eta Kataluniako herriak pairatzen zuen egoera ekonomiko, politiko eta sozial larri honen aurrean, katalandarrek nahikoa zela esan zuten argi eta garbi eta masiboki irten ziren kalera, kataluniako txoko guztietara iritsi zen samin olatu erraldoi bat osatuz. UGT eta CCOO bezalako eragile estatalek greba orokorrra aturada edo herri geldialdia deituz deialdia desitxuratzeko saiakeren gainetik, greba orokorrak arrakasta izugarria izan zuen, herriaren ohiuaren aldarriaren aurrean ezin kokatuz zebiltzan antolakunde handien egiturak gainditu zituena.\nHorregatik guztiagatik, LAB sindikatutik egun hura greba orokor historiko gisa gogoratu nahi dugu, non Kataluniako langile klaseak herri oso bat bultzatu zuen Estatuaren oinarrizko eskubideen urraketa sistematikoaren gainetik, Estatu Espainiarraren estrategia errepresiboa salatzen eta Urriaren 1eko erreferendumeko Kataluniako errepublika eraikitzearen herri agindua gauzatzen.


DANIEL MARTIRENA 2003-08-01\nTrikitixen iragarki zaharra\nTrikitixa XIX. mendearen amaieran Alpeetako langileek Euskal Herriratu zuteneko argazkiek txuri beltzean erakusten dutenez, gure aiton-amonen dantzaldiak trikitixaren soinupean astintzen ziren, ai, oi, ei, eta, halabeharrez, doinu berberekoak izango zirelakoan gaude aitona-amon haien lehendabiziko laztanaldi eta zirriak, erromerietako kristauen meza-nagusiaren ondoren izanagatik ere. Urteek aitzina, soinu txikiak iragan mendearen erdialdera baserritik hirirako jauziari eutsiko zion, emeki-emeki bada ere, eta baserri giroan bezainbeste estimatuko zen euskal ziudadeetako karriketan. Eta jakina; erretratuek kolorea bereganatzearekin batera, trikitixak ezinbestekoa zitzaion bere iraultzari ekin zion: arin-arinak, fandangoak, porrusaldak eta kalejiretaz gaindi armonizazio eta digitazio berriak eskaini ahal zituztela erakutsi baitzuten soinu txikiaren musikariek 80. hamarkadaren bueltan. Hartara, bikote banaezina zirudien panderoari eta soinu txikiari bateria, gitarra eta baxua batu zitzaizkien, garai batez nekazari zen trikia rock kontzertuetan telonero edota irrati formuletako hit paradean buru ibiltzeraino. Dena dela, doinu berriagoen giroan bustitako gazteagoen muxu-korapilatuagoak ez ditugu lerro hauetan orain aipatuko polaroid arrastorik ez dagoenez. Aitzitik, egun, argazkilaritza jada digitalizatuta dagoen honetan, zertan da guztia? Hauxe da galdera.\nSoinu txikiari buruzko lehen datu idatzia 1890. urtekoa da. Bertan, Juan Carlos Guerrak Urkiolako erromerian kokatzen du akordeoi diatoniko baten inguruko estreinako aipamena.\nAntza, bertara Alpeetako langileek trenbidea egitera etorri zirenean ekarri omen zuten artean ezezaguna zen musika tresna. Kontuak kontu, soinu berriak berehala hartu omen zuen leku garrantzitsua herri musikako errepertorioa jotzen zuten instrumentuen artean. Arina zen, txikia, edozein baseliza zein ermitara errazki eramangarria. Horrela, lehenik eta behin, baserri girora erroturik gelditu zen, hirirako eta herri koxkorretarako banden zerbitzua eskatzen baitzen. Eta txistulariak eta atabalariak Bizkaiko edozein udaletan ordainduak ziren bitartean, trikitixa mendi aldeko erromerietan loratu zen. Halako giroan, bada, trikitixak ezagututako lehendabiziko iraultza 60. hamarkadan kokatzen du Iker Goenagak. Izan ere, Goenagaren aburuz, “urte haietan antolatzen ziren txapelketekin trikitixak baserri girotik hirira jauzi egin zuen”. Lajak berak kontatzen duenez, 1971. urteko txapelketa Donostiako Trinitate plazan ospatu zen eta taularatu zenean, “jende askok eta askok ez zuen ezagutzen jotzen genuen instrumentu hura. Kaletar asko harrituta begiratzen gintuzten”. Hartara, Iker Goenagak azpimarratzen duenez, “hor hasi zen hiritartzen. Egun oso normala da bazter guztietan ikustea, baina hau ez da beti horrela gertatu”.\nJoseba Tapiak azaltzen duenez, soinua Europa osora hedatu zenean berehala txertatu zen leku bakoitzeko tradiziora, “izugarrizko asmakizuna baitzen esku soinua jotzen zuen pertsona bakar batek orkestra oso baten lana egiten ikustea. Eskuineko eskuarekin melodia eta ezkerrekoarekin harmonia egin zitekeen! Hortaz, dantzaldietarako oso baliagarria bihurtu zen soinua”.\nAitzitik, soinu txikiari hainbesteko mesedea egin zion txapelketarekin etorri zen istilua eta iskanbila eta 1991 urtean antolatu zen azkenekoz. Eleuterio Jauregi Belokik berak ederki asko gogoratzen duenez: “Txapelketak antolatzeari utzi zitzaion berrikuntzak sortu zirelako, konposizioan eta harmonizazioan batik bat. Trikitilariok berrikuntzak sortu genituen, baina epaimahaiak ez zituen berrikuntzarik nahi. Gauza berriak sortzen zituztenak ez zituzten horrelako jokaerak ulertzen. Horrela, berrikuntzarik onartzen ez zituztelako txapelketara joateari utzi zioten. Agian, egia da, jendeak ez zuen naturaltasunarekin berrikuntza guzti hauek onartu”. Are gehiago. Oraindik orain ikusmolde ezberdin guzti hauen zama bere horretan dirauelako ustea du Eleuteriok.\n“Trikitixa arin-arina, fandangoa eta kalejira baino gehiago da. Aldiz, trikitixak urte gehiegi zituen tradizioaren eremu horretan sartuta. Zenbaitzuentzat trikitixa pasodoblea zen, eta ez beste ezer gehiago”, onartzen du Asier Gozategik, iraganari orainalditik egin dakiokeen irakurketarako ahalmena baliatuta.\n80. hamarkadaren bueltan soinu txikia eta panderoak bikote modu bakarra izateari utzi zioten eta aurretik sekula iritsi en ziren eremuetara arribatu ziren trikitixaren soinu dantzagarriak. Erran nahi baita soinua-panderoaren itxura lotuak presentean ere indarrean jarraitzen duen harremana dela. Arren, bestelako talde zein orkestra erlazioak legearen baitan bizi dira halaber. Eta familia guztien errolda izugarria iritsi da: Laja eta Landakanda, Imuntzo eta Beloki, Tapia eta Leturia, Kepa Junkera, Alaitz eta Maider, Maixa eta Ixiar, Gozategi, Etzakit, Iker Goenaga… Eta berrikiago erditu direnak: Triki Ta Ke, Koldo eta Arantxa… (Inor ez bedi haserre bere izenik hemen ez ahokatzeagatik) Segur egon, bada, gaur trikitixak bizi duen egoeraren erantzule zuzenak Joseba Tapia eta Kepa Junkera izan zirela. Bata zein bestea aitzindariak izan ziren soinu txikiaren harmonizazio eta digitazio berrietan. Beste askoren artean, halaxe onartzen du, adibidez, Alaitz Telletxeak: “Tapiak eta Junkerak soinu berriak landu zituzten, eta trikitixa beste instrumenturekin uztartu zuten. Honek beste musika ekarri zuen. Aldaketarekin, errazago izan zen beste jende batengana iristea”.\nAngel Valdesek, bere aldetik, antzera mintzo da Tapiaren eta Junkeraren ekarpena goraipatzeko tenorean. “Soinu berri bat, ekarpen berri bat eskaini zioten artean trikitixa tradizionala deitzen zitzaion horri. Gero, haien itzalera sortuko baitziren trikitxia-baxua-kitarra-ahotsa baliatuko zuten trikitixa taldeak, egun oraindik ere guztion oroimenean dauden abestiak egingo zituztelarik. Trikitixak pop-rock-folk soinuekin uztar zitekeela erakutsi zuten guztion harridurarako”.\nIzan ere, Asier Gozategik halaxe laburbiltzen du mintzagai duguna: “Ordura arte trikitixaren inguruan jendeak zuen ikuspegia fandangora, porrusaldara, arin-arinera eta kalejirara mugatzen zen, baserritik jaitsitako zerbait izango balitz bezala. Bateria, baxua eta gitarra nahastearekin nortasun berri bat hartu zuen eta soinu berri eta zeharo atsegina lortu genuela iruditzen zait oraindik ere. Trikitixa gustatzen ez zitzaionari ere atsegina egiten zitzaion soinua egiten hasi ginela uste dut”.\nIñaki Garmendia azkoitiarrak, tradiziozkoa diogunaren defendatzaileagoa beti ere, bestelako musika-tresnekin soinu txikiak izandako “eboluzionie” onartzen du. “Lau lagunen talde horiekin trikitixa asko zabaldu zen. Noski, trikitilari zaharrenek ez zuten modu honetan ulertzen”.\n“Tapia eta Leturia rock-pop talde formatu berri honen aitzindariak izan ziren. Gainera, belaunaldi gazteek formatu hau eredutzat hartu zuten, ia talde denek. Bistan da halako eredura talde asko sortu zela. Eta, aurretik inoiz ez bezala, gazteengan sekulako konexioa lortu zen honi guztiari esker”, Iker Goenagak dioenez.\nHortaz, derrigorrezkoak zaizkigu jada honen harirako Joseba Tapiaren iritzien berri izatea. Dena dela, berak onartzen duenez, berak ez zituen halako aldaketak trikitixa tradizionalaren eta modernoaren arteko tira-bira bezala sekula ikusi. “Eta gaur egun ere ez dut horrela ikusten”, zehazten du. “Oso kontzeptu irristakorrak dira trikitixa tradizionala, trikitixa modernoa. Berrikuntza eman zen, aldaketa ere bai. Gure irakasleek erakutsi zigutena behar bati erantzuten zion trikitixa izan zen: erromeria bat nola antolatu, errepertorioa hautatzerakoan zer jarrera eduki, eta teknika. Beste guztia libre eduki dugu eta intuizioak erakutsi digu nondik nora jo. Horrela, txapelketek beste estilo bat bultzatu zuten. Nolabait, trikitixa desnaturalizatu egin eta deigarri izatera bultzatu zen; birtuosismoa, espektakulua, alaitasuna…” gaineratzen du. 90. hamarkadako trikitixaren nolabaiteko urrezko urteei dagokionez, “aluzinazio baten antzera bezala, desertu batean iturri fresko eta aintzira zabalak ikusi” zituztela onartzen du. “Denak hartu zuten parte horretan: Trikitilariek, irrati-telebistek, ikastolek, txoznek, tabernek, diskoetxeek, dendek, kultur zinegotziek… Baina guzti hauei trikitixa moderno bat interesatzen zitzaien, tradizionalean gelditzen ez zena, mestizatua, Estatu Batuartua. Denok erori ginen tranpan eta gerora etorriko zen hondamena ez genuen igarri”, Joseba Tapiak ondorioztatzen duenez.\nEz dago girorik, egia da. Hots, musikaren globalizazioak arrain txikiak jaten ditu halabeharrez, eta honen ondorioz goibel dago zeru gain guztia, baita euskal musikarena ere. Halaber, trikitixarena. Pirateria dela. Diskoetxe txikienen egoera ezin aldapatsuagoa dela. Kontzertuen beherakada dela.\nHaatik, Asier Gozategiren kasuan bederen, orain dela hamarkada bat egoera ez zela hobeagoa dio eta trikitixak atakari eutsi ziola nabarmentzen du. “Noski. Kulturaren homogeneizazioa ikaragarria da. Aldiz, eta trikitixari dagokionez, trikitilari guztiak zaku berdinean sartu arren, bakoitzak eskaintzen duguna izugarri diferentea dela iruditzen zait. Nik bederen, 94.ean gure lehen diskoa atera genuenean guztia beltzagoa ikusten nuen. Trikitixak ez luke mugarik behar, inolako mugarik. Trikitilariak zerbait ezberdina eskaintzeko kezka eduki behar du. Arriskatu egin behar da. Arrakastaren gakoa arriskua da, jakinik, noski, arrisku horren emaitza porrota izan daitekeela”.\nBitartean, Lajaren kezkak bestelakoak dira: Pintxadiskosa eta gazteengan telebistatik bideratzen diren zaletasunak. “Gero eta jende gutxiago agertzen da trikitilarien emanaldietara. Operación Triunforen arrakasta aipatzea besterik a ez dago. Are gehiago; leku askotan ikusi dut nola ezkontzetan pintxadiskosa alokatzen duten. Pintxadiskosa madarikatu beharreko gauza da. Pintxadiskosek hemendik bi-hiru urte barru orkestrak eta trikitixak, guztiak jango ditu”.\nIzan ere, agerikoa da.soinu txikiak jaiarekin tradizionalki izan duen lotura. Betidanik egokitu zaio trikitixari festaren girotzea eta zalaparta. “Agian, gu guztion arrakasta moda kontua izan zen, eta moda guztiek dute behin behinekotasuna”, nabarmentzen du Alaitz Telletxeak.\nHonexegatik, etorkizunari aurre egin ahal izateko, erromeriak eurak suspertzea egoki ikusten du Alaitzek, “horixe delako soinu txikiaren ingurune naturala. Erromerietan ikusten dut nik gure tokia”.\nNoski. Ez da gauza erreza etorkizuna irakurtzea. Alabaina, Beloki panderojoleak kritikari tarte txiki bat egiten dio bateria-baxua-kitarra formularekin lortutako arrakastaren baitan. Bere ustez, hasiera batean erakargarritasun bat ekarri zuen jende askorentzat. “Gero, baina, zer gertatu da?”, geldegiten du bere baitarako. Erantzuna ere berak askatzen du barrura egindako itauna bukatu bezain pronto: “Agian, gauza gehiago sortzen ez dugu asmatu. Jendeak beste gauza batzuk nahi ditu eta ez dugu ahalmenik nahi duten hori eskaintzeko”.\nHala, egoerari aurre egiteko tenorean, “beste musikekiko influentzia ona edo txarra izan daiteke. Zer hautatzen den dago ikusi beharra. Trikitixak beti hartu du kanpoko musikatik; fandangoak, tangoak, pasodobleak, schotishak, mexikanak, rock, rap, reggae, pop…. Baina geroz eta hautaketa txarragoa egiten dela iruditzen zait. Hau nire iritzi pertsonal eta subjektiboa da , baina horrela sumatzen dut. Modak gehiegi agintzen du”, onartzen du Joseba Tapiak. Horrenbestez, “erromerien dibertitzeko modu hori jada akabatuta dagoenez, erronkak sortzen hasteko garaia dugu. Eboluzioa inoiz hasi bada, oraindik urrats gutxi batzuk baino ez ditugu eman”, Tapiak azpimarratzen duenez. Alta, nola?. “Ez diot hainbeste garrantzi eman nahi trikitixarekin bakarrik jarduteari edo flauta trabeserarekin edo pianoarekin nahasteari. Mezuaren eta poesiaren aldeko apustua da nirea”, dio.\nKepa Junkerak eta Euskadiko Orkestrak, elkarrrekin, “Ipar Haizea” disko eta kontzertu sorta aurkeztu duteBerriak\nKEPA JUNKERA Elkarrizketak\nSALIF KEITA, KEPA JUNKERA, HEDNINGARNA ETA ENZO AVITABILE GETXO FOLK JAIALDIAN Berriak\nKEPA JUNKERAK DISKO BERRIA AURKEZTU DU GAUR (HILAK 21), BILBOKO JANARI-DENDA BATEANBerriak\nEUSKAL MUSIKARI AUNITZEK KEPA JUNKERARI EMANDAKO DIRULANGUTZA PUBLIKOA SALATU DUTEBerriak\nKepa Junkera Agenda\nJOSEBA TAPIA kantautore errealaElkarrizketak\nTAPIA ETA LETURIA zuzenean lubakietaraElkarrizketak\n"Jatorriak markatzen gaitu, baina ez mugatu"Elkarrizketak\nGOZATEGI plazako erromerian bueltanArtikuluak\nGozategik bere abesti ezagunenak birgrabatu dituBerriak\nMandoilek, estreinako diskoa zuzenekoei begiraBerriak\nKafe Antzokia (Ondarroa)Kritikak\nKorrontzi taldearen bira ikusgarriaBerriak\nInpernuko Poza Trikitixaren XII. JardunaldiakBerriak\nXaiko taldeak 'Paila' izenburuko EPa argitaratu duBerriak\nBizkaiko Trikitixa Elkartearen maketa lehiaketa abian daBerriak\nIñaki Plaza txalapartari eta trikitilariak 'Ekhi' izenburuko DVDa argitaratuko du apirilaren 14anBerriak\nAgurtzane Elustondo trikitilariak estreinako diskoa argitaratu duBerriak\n'Korrontzi dantzan' ikuskizunak 500 dantzari eta milaka lagun jarri ditu dantzanBerriak


eskola | Euskara\nTag Archives: eskola\nThis entry was posted in Tribuaren Berbak and tagged AED, Almen, apps, Arrasate, bizikletak, Debagoeina, elkarte, enpresa, erakunde, eskola, euskal, euskal kultura, euskaldun, euskara, Goiena, HUHEZI, ikastola, internet, irakasle, irratia, komunikazio, kooperatiba, kooperatibismoa, korporazioa, Laboral Kutxa, langile, LANKI, lankidetza, mondragon, Orbea, prentsa, skype, talde, telebista, Txina on 29 maiatza, 2014 by blogs eitb.\nNola gerturatu etorkinak euskarara?\nEtorkinek euskararekin daukaten harremana ikertu du aste honetan ETB1eko ‘Tribuaren Berbak’ saioak; guregana datozenek euskara nola jasotzen duten eta euskarara nola gerturatu ditzakegun jakiten, hain zuzen ere. Eta ongi-etorri goxoa eginez, gure hizkuntza hobeto hartzen dutela ondorioztatu du.\nEtorkinei buruzko ‘Tribuaren Berbak’ saioa\nHego Euskal Herrian 285.000 etorkin inguru bizi da gaur egun, biztanleriaren %7,3. Euskal Autonomia Erkidegoan, esate baterako, 58 mila amerikar, 41 mila europar,37 mila afrikar, 12 mila asiar, 121 ozeaniar eta 30 aberrigabe bizi dira.\nHoriek guztiek euskara bere egin dezaten, eskolak paper garrantzitsua jokatzen duela irizten dio Amelia Barquin HUHEZIko irakasleak. Orain arte bezala, kanpotik datozkigun ume horiei harrera ona egin, “karinoz hartu”, eta bertakoei ematen zaizkien aukera berberak ematen jarraitu behar duela aurrerantzean ere dio Barquinek.\nAmalia Barquin HUHEZIko irakaslea\nEta era berean, haur bakoitzaren egoera ulertzen eta, behar denean, goxatzen saiatzea ere garrantzitsua da. Izan ere, lehen aldiz gure eskoletara iristen diren etorkinen egoerak oso ezberdinak dira: batzuk txikiak dira, besteak dagoeneko helduagoak, batzuk ikasturte hasieran datoz, besteak ikasturtea aurreratua dagoenean, kasu batzuetan familiek arazo juridikoak izan ditzakete… Horrek guztiak estresa eta egonezina sor dezake gaztetxoengan, beraz, ulertzea eta laguntzea ezinbestekoak dira gizartean integratu daitezen, baita hizkuntzari dagokionean ere.\nXabier Mendiguren, EH 11 Kolore\nEta ez eskoletan bakarrik. Xabier Mendigurenek EH 11 Kolore elkarteko ordezkariak ere gauza berbera aipatzen du. Gure ongi-etorria eta abegia eskainiz, errazago integratuko zaizkigu eta ulertuko dute bertako hizkuntza errealitatea. Horrekin batera, Xabierren hitzetan, euskarak guztion arteko lokarri funtzioa bete behar du eta horretarako bitartekoak behar direla dio.\nHorrela bada, Eskoriatzako Udalak etorkinei euskara ezagutzeko eskura jartzen dizkien baliabideak ezagutu ditu ‘Tribuaren Berbak’ bertako euskara teknikaria den Mari Carmen Arrietaren eskutik. Txikienentzako aisialdi programak eskaintzen dituzte, bertan jaiotako haurrekin batera eta, noski, guztiak euskaraz. Horrez gainera, nerabeei apropos zuzendutako euskara eskolak ere ematen dituzte. Eta helduenentzat Topagunearekin batera bideratzen duten Auzoko izeneko programa daukate; etorkinek eta bertakoek elkar ezagutzea ahalbideratzen dute eta gure hizkuntza errealitateaz jabetzen dira.\nYuli Vargas kubatarra ‘Tribuaren Berbak’ saioan\nEskoriatzan bertan, Yuli Vargas kubatarra ezagutu du Kikek. Yuliren hitzetan hona etorri zenean ez zekien euskara bazegoenik ere. Ondoren, euskara ikasten hasi zenean eta hitz egiten saiatzen zenean, euskaldun askok erdarara jotzen genuela konturatzen zen eta ezin zuen euskara nahi adina erabili, batik bat trabatzen zenean. Baina, ikasten jarraitu zuen eta gaur egun primeran hitz egiten du; batuaz gainera, Eskoriatzako hizkera ere ikasi du.\nThis entry was posted in Euskara ikasi, Tribuaren Berbak and tagged eskola, Eskoriatza, etorkinak, euskaltegia, euskara on 1 maiatza, 2014 by blogs eitb.\nEuskarak aisialdi egitasmoetara irten behar du\nEuskararen inguruan egindako ikerketek esaten digute euskararen ezagutza hazten ari dela, haur eta gazteengan bereziki. Baina ingurura begiratuta, sarri entzuten ditugu gaztetxoak erdaraz kalean. Fenomeno hori aztertu du aste honetan Kike Amonarrizek gidatzen duen ‘Tribuaren Berbak’ saioak. Eskolan haur gehienek euskaraz ikasten badute, zergatik ez ditugu kalean horiek denak euskaraz aditzen?\nPablo Suberbiola soziologoa\nEusko Jaurlaritzak eta Soziolinguistika Klusterrak egindako Arrue ikerketa eskuetan hartuta hasi du ibilbidea ETB1eko saioak. Pablo Suberbiola soziologoarekin aztertu dituzte ikerketa honetatik ateratako datuak eta lehendabiziko datua da EAEko Lehen Hezkuntzako laugarren mailako ikasleen %60 euskaraz mintzatzen dela gelan ikaskideekin.\nHaur horiei etxean nola aritzen dien galdetuz gero, %20k erantzun zuten euskaraz aritzen direla eta, lagunekin txateatu zuten azken aldiaz galdetuta, %26k erantzun zuen euskaraz izan zela.\nBeraz, adin horretako gaztetxoek eskolan gehiago egiten dute euskaraz kalean baino. Gainera, adinean gora eginda, gelan euskaraz aritzen diren gazteen portzentajeak behera egiten du; 13-14 urtekoen artean adibidez %29k egiten du euskaraz eskolan.\nOndorioz, Suberbiolaren hitzetan eskolak eremu babestu bat ematen die haur eta gazteei bertan euskaraz aritzeko, baina kanpora irtetean bakoitzak inguruan gehien erabiltzen den hizkuntzari heltzen dio.\nTxatxilipudi elkartea, Arrasate\nEuskararen erabilera sustatu nahi baldin bada, komenigarria da gazteen aisialdiko ekintzetan eragitea. Eta hala egin dute hainbat herritako euskara zerbitzuetan eta euskara elkarteetan. Adibide bat Arrasateko Txatxilipurdi elkartekoa da. Aisialdirako ekimenak antolatzen dituzte: ludotekek, udalekuak… Alde batetik, kalera atera dituzte egitasmo horiek, gazteek euskara leku itxiekin erlazionatu ez dezaten. Eta bestetik, gazteei eurei hitza eman diete. Herriko plaza batean zer egin zitekeen gazteek eurek erabaki zuten eta erabakitakoa martxan jarri zuten. Hori guztia euskaraz.\nEuskara zerbitzua, Lasarte\nLasarteko euskara zerbitzuan ere aspaldi ikasi zuten euskara aisialdi guneetan bultzatu behar dela, erabilera zabaldu dadin. Eta eman ditu fruituak; izan ere, dituzten datuen arabera 1986an %43 zen euskaraz ongi aritzeko gai eta gaur egun %86ra igo da kopuru hori. Martxan jarritako ekimenetako bat Kuadrilategi da. Gazteentzako aisialdiko ekintzak antolatzen dituzte, baina koadrilan eman behar dute izena, taldean hartu behar dute parte. Eta horrela, koadrilako hizkuntza ohituretan eragitea dute helburu.\nAzkenik, Sarako Gozatuz bizi ekimenaren berri ere eman dute ‘Tribuaren Berbak’ saioan. Guraso eta haurrek aisialdi denbora elkarrekin eta euskaraz pasatzea du helburu egitasmo honek.\nIzan ere, haurrak imitatzaile bikainak dira. Helduok egiten duguna errepikatzen dute etengabe, baita hizkuntza ohiturei dagokionean ere. Horregatik gure haurrek euskara erabili dezatela nahi badugu, helduok hasi behar dugu hizkuntzaren aldeko hautua egiten.\nHori argi dute Real Sociedad futbol taldean ere. Badakite haurren eta gazteen eredu direla eta balore asko zabaltzen dituztela, baita hizkuntza ohitura ere.\nRealeko entrenatzaile eta jokalariak Kikerekin\nTaldean erdia inguru euskaldunak dira, entrenatzailearengandik hasita. Hori dela eta, naturala da euskaraz aritzea Realeko jokalarientzat, nahiz eta euskaldunak ez direnekin erdaraz egiten duten. Eta horrela, euskaraz, agertzen dira jarraitzaileen aurrean ere.\nGainera, badakite euskarak bestelako abantailak ere badituela kanpoko taldeen aurka ari direnean batik bat. Etsaiek normalean ez dute ulertzen elkarri esaten diotena eta jokaldia komunikatzerakoan ondo etortzen zaie.\nJon Ansotegik dioen bezala alor guztietan bizi daiteke euskaraz. Erabiltzea da egin behar den bakarra.\nIkusi saio osoa\nThis entry was posted in Tribuaren Berbak and tagged aisialdia, erabilera, eskola, euskara, tribuaren berbak on 6 martxoa, 2014 by Go!azen.


Ez Ed Sheeran - Artistfacts\nEz Ed Sheeran\nHausturako doinu latz hori ex bati buruzkoa da, eta Sheeranek ez du berarekin sentitzen duenarekin eusten. 'Ez' ataleko istorioa 100% egia da ', esan du Sheeranek Iragarkia aldizkaria. 'Okerrago bihur nintekeen, sartu ez nituen beste gauza batzuk. Denbora pixka bat ikusten ari nintzen norbait, eta orduan fisikoki parte hartu zuten gure lagun batekin guk dugun hotel berean. egon nintzen, ni beheko solairuan nengoela. Eta honela sentitzen naiz: Jendeari tratatu nahi duzun moduan tratatu ».\nMTV News-ekin hizketan, Sheeranek uko egin zion abestia zuzentzen duen misteriozko pertsona izendatzeari, baina ziur nor den jakingo dutela. 'Beti izan naiz gozoa, errugabea,' Ai, Jainkoa, ingelesa da! ' Gauza mota da, beraz, ziztada pixka bat edukitzea ', esan zion MTV News-i,' ez dakit nola jaitsiko den, baina entzun duen jendearen erreakzioan oinarrituta, uste dut ondo jaitsiko dela . '\nZaleek espekulatu dute abestia Ellie Goulding-i buruzkoa izan daitekeela. Sheeran 2013ko udan 'Burn' abeslariarekin atera zen. Garai berean, One Direction-en Niall Horan musukatzen ikusi zutela zioten.\nGoulding-en abestiaren gaia dela eta espekulazioetako batzuk letrak zirela eta, 'dirua modu berean irabazten dugu. Lau hiri, bi hegazkin egun berean, 'eta' Maite baten bila zinen erretzeko '. Sheeranek karrera bera izan zuen bikotea aipatzen ez ezik, 'burn' hitza ere biltzen du, Goulding-en single arrakastatsuaren izenburua.\nBadirudi Goulding-ek 'On My Mind' abestian lerro batekin erantzun zuela ('Nire bihotza nahi zenuen baina zure tatuajeak gustatu zaizkit'), baina Sheeran-ekin parte hartzea ukatu zuen.\nLetrak arrasto posibleekin janztea Sheeranen lagun Taylor Swift-en bereizgarria da. Baieztatu zuen Rolling Stone Country-Pop printzesa ez dela abestiaren gaia. 'Ehuneko ehunekoa ez da Taylor', esan zuen. Taylor da pertsona hauetako bat: zuk amorrua ematen badiozu eta zuri buruzko abesti bat idazten badu, ez da berri ona zuretzat. Ez dut inoiz Taylorrekin atera. Abeslari batzuekin atera naiz, ordea ».\nSheeran-ek Swift-en abestia jo zuen idatzi ondoren. Honela esan zuen: 'Lagun gisa gure artean gertatzen dena gertatzen dela ere ez dut sekula horrenbeste gogaitu nahi'.\nAbestia Katy Perry eta Maroon 5. bezalako pop artisten arrakastetan lan egin duen Benny Blanco-k koproduzitu du eta Rick Rubin produkzioaren kondaira (Johnny Cash, Run-DMC, Red Hot Chili Peppers) ezaguna da. ikuspegi naturalista. 'Bi elementuak maite nituen', esan zuen Sheeranek Iragarkia , 'eta banekien elkarrekin zerbait oso indartsua egin zezaketela, Bennyren pop sentsibilitatea eta Rick-en freskotasun gordin, lurreko eta larriaren artean. Beraz, Benny LAra joan zen eta Rikekin eseri zen ».\nSheeran-en single nagusia izango zen x albuma 2014ko martxoaren hasierara arte, orduan erabaki zen ' Abestu 'proiektutik ateratako lehen abestia litzateke. 'Don't f ---- with my love' letran oinarritutako koruarekin. iritzi aldaketa Sheeran-en zale gazteei lehen bertsio gisa zin gutxiago ez emateko nahiak eragin zuen seguruenik.\nSheeran ere borrokan ari zen irrati-edizio garbi batekin. 'Beste hitz batzuk probatu nituen,' nahaspila 'probatu nuen,' funka probatu nuen 'beste gauza asko, baina bat ere ez zuen funtzionatu', bota zion barre MTV News-i. 'Baina, zalantzarik gabe, irratiari erreproduzi dezaketen edizioa ematen diot, buruan ez nagoelako.'\nSheeran-ek abestia estreinatu zuen 2014ko apirilaren 12an Saturday Night Live . Ikuskizun berean 'Sing' ere interpretatu zuen.\nEd-ek abestiaren istorioa azaldu zuen agerraldian Ellen DeGeneres Show . 'Abesti horrekin ... mutil arduragabea eta zoriontsua naiz eta sentitzen dut mundu guztiak gogaitzen dituzten gauzak haserretzen direla eta haserretu egiten direla, eta haserrea ateratzeko modua abestiak idaztea dela sentitzen dut', azaldu zuen. 'Eta abesti hura literalki zen, zerbait sentitu nuen, utzi eta gero askoz hobeto sentitu nintzen'.\n'Ez nuen diskoan jarriko eta orduan jendeak abesti ona zela esaten zidan,' abesti ona delako, beraz, diskoan amaitu zen ', gehitu du Sheeranek. 'Baina bai, hori pixka bat pertsonala da'.\nAbestiak ahots kako oso indartsua du: pista ireki eta zeharka jotzen duen 'ahhh lite a lalala' (sp.). Zentzugabeko esaldi hau funtsezko elementu musikal bat da, abestiaren une giltzarrien arteko tartea betetzen duena. Benetako hitzez osatuta ez dagoenez, nahiko polifazetikoa da, une horretan esan litekeena imajinatzeko aukera ematen dio entzuleari.\nAhots hau sarreran sartuz, soinua finkatzen du, gero gauza osoa lotzeko erabiltzen dena. Ahots kakoak aurreratu zituzten beste abesti batzuk Tove Lo-ren 'Habits (Stay High)' eta Mark Ronson-en 'Uptown Funk' dira.\nSheeranek esan zuen The Daily Telegraph aipatutako emakumea ohartarazi zuela. 'Esan berri dut', jakin dezazuen, badago abesti bat '. Eta esan zuten, 'espero zen'. 'Egoeraren zergatia. Badakizu, ez nuen batere gezurrik esan. 100% egia da ', azaldu du.\n'Egia esan, alde batera utzi nuen', gehitu du Sheeranek. 'Baina niretzat buruan, abesti hori nahikoa da berdintzeko. Niretzat ona da anonimoa mantenduko duela. Abesti bat idatzi dut horri buruz, eta maila berdindu dut ».\nBenny Blanco izan zen Sheeran doinua grabatzeko konbentzitu zuena x . 'Abestia nire sistematik ateratzeko idatzi nuen', esan zuen Espioitza digitala . 'Gauza terapeutiko moduko bat bezala idatzi nuen eta utzi egin nuen, baina orduan Bennyk deitzen zidan,' Bai, estudioan nago hainbeste '- orduan izen handiren bat izendatuz -' benetan f - k pistarekin. Horrekin zerbait egin behar duzu ». 'Baliteke, baliteke' bezala nengoen. Alde guztietako jende asko nuen horrekin zerbait egin behar nuela esaten zidana, beraz, diskoan amaitu zen ».\nKaleratu aurretik x , zin guztiak albumetik moztu ziren, eta horrek esan nahi zuen abesti hau asko editatu behar zela. Sheeranek txio hau idatzi zuen: 'Nire album osoa garbia da, letra esplizitu guztiak atera nituen taxi gidari batek bere alabaren alde egiteko konbentzitu ninduenean. Hori da egia ».\nCapital FMrekin hitz egin zuenean, Sheeranek esan zuen azkar abiatu zela abesti honetan kontatutako ataletik aurrera: 'Pista horrekin, horrela sentitu nintzen astebetez, eta orduan bakea egin nuen eta aurrera jarraitu nuen. '\n'Gertatu zen abesti hori ondo zegoela eta diskoan jarri nahi nuen', jarraitu zuen. 'Baina ez dut batere samintasunik egoera horri begira. Astean literalki gainditu nuen eta abestia itsatsi egin zen ».\nGaldetu Iragarkia aldizkariak abesti honekin zer nolako soinua zuen, Sheeranek erantzun zuen: 'Ni 90. hamarkadako hip-hop jam moduko bat egiten saiatzen ari nintzen ipuin bat kontatzeko zentzuan. Beraz, hip-hopak nola funtzionatu ohi duen, hiru bertso dituzu: lehenengo bertsoa muntaketa da, bigarrenak egoera azaltzen du eta hirugarrena emaitza da, bakoitzaren artean koru bat duena ».\nSoinu honek Beats By Dre-rako iragarki bat zuen. Iragarkian Sheeran Solo 2 entzungailuak jantzita agertzen da hoteleko gela batean abestia eraikitzen ari zela.\nBBCk galdetuta, nola espero du zaleak berarekin erlazionatzea orain aberatsa eta ospetsua denez, Sheeranek erantzun zuen:\n'Ez du axola zein garrantzitsuak diren. 'Don't' abestia ez da oso garrantzitsua nire zaleentzat. Ez dira 'egun berean bi hegazkinetako lau hirietara joango'. Baina abestiaren egia frustrazioa eta haserrea da (iruzur egitea). Denek erlazionatu dezakete horrekin. Beraz, gakoa egia da. Egia esan, egia esan ».\nEd Sheeranek eta Benny Blancok bi ordutan idatzi zuten abestia. 'Inoiz ez dut egun bat baino gehiago aldarte onean bezala', esan zuen Sheeranek bere abestien idazketari buruz Kantautorea dokumentala. 'Baina egun horretan, abesti bat idazten badut, kantu hori betirako existitzen da'.\ned sheeran zure gorputzaren forma\nesnatu eta denborak letrak ihes egin ditu\nhitzak ezin dit letrak ekarri


Gaixotasunari buruzko informazioa eta aholkamendua\nAlzheimer gaixotasuna duten pertsona gaixoen senitartekoen elkartearen izaera azaltzen duen oinarrizko helburua gaixotasunaren ezagutza eta orokorrean garatzen den esparruko ondorio eraginak zabaltzea eta erakustea da.\nEgitarau honek senitartekoei gaixotasunari buruz sortzen zaien ezagutza beharra asetzea du helburutzat.\nUdaletxetatik, gizarte zerbitzuetatik, medikuengandik,… hainbat pertsona hurbiltzen dira egunero elkartera gaixotasun honi buruzko informazioaren bila (bilakaera, medikamentuak, laguntzak,…)\nAldez Aurreko Zita: 94 416 76 17\nLaguntza psikologikoko taldeak\nLaguntza taldeak gaixotasunari aurre egiteko teknika berriak ikasteko, erronka ezberdinei interbidea aurkitzeko, primerako aukerak dira; alzheimer edo beste dementzia duen pertsona batekin bizitzeak horrelako hainbat egoera ekartzen baititu.\nJagoleak gaixotasunak sortzen dituen zailtasunak azaltzeko eta beraien esperientzia elkartrukatzeko elkartean elkartzen dira.\nTaldean pertsona parte-hartzaileen alderdi emozional eta pertsonalak lantzen dira, modu honetan haien arteko interakzioa bultzatzea errazten da, askotan taldeko kideentzat zaila egiten baitzaie erlazio sozial sare bat ematen lortzea.\nTalde hauetan sustatzen da kideek hitz egin dezatela bere arazoetako haren, kezken eta sentimenduen artean, desbideratze-sentimenduak, autoebaluazio negatiboak eta porrot-hautemateak txikiagotzea lortzen. Arazo pertsonala bezala nabaritzen zena esperientzia sozialtzat hartzera pasatzen da.\nFamilia barruan alzheimer edo beste dementziaren gaixotasunaren diagnostiko bat agertzen denetik, jagole nagusiak eta bere inguruak askotan konpondu ez dakiten hainbat zalantzekin aurkitzen dira.\nSenitarteko eta ez profesionala bezala, sortzen diren arazoak gero eta handiagoak izaten dira, gaixotasunak aurrean doan einean, eta ezezagutza ez du zaintza hobetzen.\nFormakuntzazko kurtsoak gaixotasunaren informazio jarraia eta egituratuta ematea du helburutzat, ondorioak eta zaintza ezberdinei loturik datozen arazoak konpontzeko eta egoera larri berrietan hobeto erantzuteko. Erabaki bat hartzen den bakoitzean, pertsonaren gaixotasunean aldaketaren bat dagoenean sorturiko dudak, informazio gehiago jasotzen den einean, joaten dira.\nAlzheimer edo beste dementzia duten pertsona gaixoen familiartekoentzat zuzendutako formakuntza bat da.\nAlzheimer gaixotasuna pertsonaren borondate eta adimen kapazitateen graduzko galeraz karakterizatzen da; funtzio hauen galera era iraunkor batean oztopatzen dute bere burua agintzea, autonomoa izatea.\nGaixotasun honek gora handi berezi bat du pertsona gaixoaren eta bere familiartekoen eguneroko bizitzaren esparru zibil, laneko, gizarteko eta ekonomikoan.\nHorregatik, Elkartearen aldetik, beharrezkoa izan da legezko aholakmendu bat eskaintzea, gurera hurbiltzen diren familiartekoek aurkezten dizkiguten arazoen konponketarako.\nHona hemen familiartekoek gehien aurkezten dizkiguten gaiak:\nEzgaitasuna.- legezko baliabide bat da, inguruabar zehatzak gertatzen zizkion pertsona ezintzeko, balio jokamoldea oztopatzeko, egintza juridiko eraginkorrak egiteko kapazitatea mugatuz. Ezgaitasuna, lehenengoz, ezgaitasunaz ahalgoa edukitzea dakar, bere interesen ardura ukatuz, eta ahalgo honek pertsonaren izenean jarduntzea dakar, eta bigarren lekuan, ekintza zehatz batzuen garapena ezintzea, autonomia galeraren ondorio bezala eta zuzendaritzako unitate bat mententzeko helburuarekin. Ezgaitasuna baliabide bat da oztopatzeko pertsona zehatz batzuen balio jokamoldea. Ezin da inork ezgaitua izendatu epailearen sententzia trinkorik gabe, eta beti legeak ezarritutako kausekin.\nNotari-ahalduntzea.- Instrumentu eraginkorra Alzheimer gaixotasuna duen pertsonaren ondarearen administrazioaz familiartekoek beraien gain hartzeko. Bere abantailarik nagusiena ez direla izapiderik egin behar, gaixoak Notarioaren aurrean egindako eskakizunarekin, persona bat edo batzuen alde, nahikoa delarik.\nPentsioen burutzapena (baliogabetasunaren kontributiboa, ez kontributiboa)\nBaliogabetasuna (erabatekoa, absolutoa, baliogabetasun handia)


Tabakoa: arrisku kardiobaskularrerako faktore garrantzitsuena\nArrisku kardiobaskularrerako faktore garrantzitsuena da tabakoa. Hainbesterainokoa, ezen erretzaileek gaixotasun kardiobaskular bat izateko hiru bider arrisku gehiago baitute erretzen ez dutenekin alderatuta. Gaixotasun askoren sorburua da tabakoa; koronarioak ez-ezik, bestelakoak ere eragiten ditu: bronkistis kronikoa, biriketako enfisema edota biriketako nahiz faringeko minbizia.\nHain da kaltegarria, ezen tabakoak urtean 50.000 heriotz eragiten dituela Espainian. Bihotzeko gaixotasun bat pairatzeko arriskua erretako zigarroen proportzionala da, eta handitu egiten da erretzen diren urteekin.\nIskemia eta karbono monoxidoa\nNikotina Substantzia honek adrelaninaren eta noradrenalinaren liberazioa eragiten du, eta arterien barne horman (endotelioa) kaltea eragin. Hala, espasmo bidez igotzen du tono koronarioa, koagulazioan alterazioak eragiten ditu, kolesterol txarraren maila igotzen du, eta onarena jaitsi. Odoleko nikotina kontzentrazioa arnastearen graduari gehiago dagokio zigarroaren nikotinari baino. duen organoetara eramaten du, lipoproteina deitutako partikula batzuekin batera, zeintzuk bi motakoak dauden:\nKarbono monoxidoa: Miokardiorako oxigeno emaria murrizten du, eta odol bilduak sortzeko gaitasuna nahiz kolesterola handitzen ditu.\nZertarako utzi erretzeari?\nArnastea hobetzen du, eta gutxiago nekatzen da.\nEztula gutxitu eta infekzioak pairatzeko arriskua murrizten du.\nAzala eta aurpegia garaiz aurreko zahartzetik errekuperatzen du\nDastamena eta usaimena bere onera etortzen dira\nBiriken funtzionaren eskastea geldotzen da\nBihotzekoa eta bat-bateko heriotza izateko arriskua %20-50 murrizten da, eta hiru urtean inoiz erre ez duenaren parekoa da.\nNola utzi erretzeari?\nNahi izatea funtsezkoa da, baita aurretiaz lortu ez baduzu ere. Hona hemen zenbait aholku:\nEzarri data bat erretzeari uzten hasteko\nTabakoa uzteko arrazoien zerrenda bat egin\nKontatu inertziaz erretzen dituzun zigarroen kopurua\nKendu paketeak, sukinak eta hautsontziak zure begien bistatik\nAbstinentzia saioak egin\nGertukoen konplizitatea bilatu\nGogoratu sintomak (antsietatea, sumikortasuna, loaren trastornoak, kontzentrazio falta, gosea, erre nahia, etab.) igaro egiten direla.\nEguna iristean, tabakoa erabat kendu zure bizitzatik. Saihestu erretzea beregan zituzten egoerak, fruta asko jan, kirola egin, azukre gabeko karameloak eskura eduki…\nUrtean 6.200 erretzaile pasibo hiltzen dira Espainian; horietatik 5.000k bere etxean hartzen duen keagatik. Tabakismoa Prebenitzeko Batzorde Nazioanalaren arabera, biriketako minbizia pairatzeko arriskua %20-50 handiagoa da erretzaileekin bizi direnentzat. Horrez gain, tabakoak kutsatutako airepean bizitzeak %30 hazten du gaixotasun kardiobaskularra pairatzeko arriskua. Egunero pakete bat erretzen duzun batekin bizi bazara, zuk eguneko bederatzi zigarro erretzea bezala da.


Karmelo Etxegarairen Perdillegiko eraikinean irisgarritasuna hobetzeko lanak, bukatuta - Azpeitia - uztarria.eus\nKarmelo Etxegarairen Perdillegiko eraikinean irisgarritasuna hobetzeko lanak, bukatuta\nMailo Oiarzabal 2021-02-23 10:44\nAutobus geltokiko estalpea eta oinezkoentzako arrapala berria, Perdillegiko ikastetxearen sarrera berrituan. (Azpeitiko Udala)\nSarrera nagusiko eskailerei oinezkoentzako arrapala bat gehitu diete, eta ibilgailuentzako beste arrapala bat ere bai. Horrez gain, autobus geltokian estalpea jarri dute. 65.147,24 euro inbertitu ditu udalak lanak egiteko, eta Eusko Jaurlaritzaren udal laguntzekin finantzatu dute inbertsioaren erdia.\nAzpeitiko Ikastola Karmelo Etxegarairen Perdillegi kaleko eraikinean irisgarritasuna hobetzeko lanak bukatu dituztela iragarri du udalak. Sarrera nagusian lehen zeuden eskailerak berritu dituzt, eta oinezkoentzako arrapala bat gehitu diete, eta ibilgailuentzako beste arrapala bat ere bai, "festa egun puntualetan aparkaleku gisa erabiltzeko aukera" izateko; lehendik ere eman izan zaio erabilera hori ikastetxeko jolastokiari, behin-behineko egurrezko arrapalak erabiliz. Horrez gain, autobus geltokian estalpea jarri dute. Azaroan hasi zituzten obrak, eta eraikineko sarrera nagusia guztiz eraldatu dute.\n65.147,24 euro inbertitu ditu udalak eta Art eraikuntza enpresak egin ditu lanak. "Eusko Jaurlaritzaren udal laguntzetara aurkeztu zen proiektua eta obren %50 inguru finantzatu da laguntza horren bidez", udalak azaldu duenez.\nUdalak Karmelo Etxegaraiko zuzendaritzarekin adostuta egin ditu lanak. "Azken urteotako elkarlanaren ondorioz, hainbat hobekuntza egiten ari gara Karmelo Etxegaraiko bi eraikinetan; obra guztiak herriko haur eta gaztetxoen ongizatea eta bizi kalitatea hobetzeko beharrezkoak direla uste dugu. Aurrerantzean ere, elkarlanean jarraitzeko konpromiso osoa dugu", adierazi du Leire Goenaga Hezkuntza zinegotziak. Kamino Saiz Azpeitiko Ikastola Karmelo Etxegarairen zuzendaria, berriz, "gustura" agertu da, "ikastetxerako irisgarritasuna asko hobetu" delako obrekin. "Aurrera begira ere bide horretan jarraitu beharko dugu, bi eraikinek urte dezente dituzte eta berrikuntzak egin beharrean daude. Orain arte bezala, elkarlanean beharrezkoak diren obrak egiten jarraitzea espero dugu", zehaztu du Saizek.\nEskailera eta ibilgailuentzako arrapala berriak. (Azpeitiko Udala)


Ortzadar - Noticias de Gipuzkoa\nAmaia Telleriak (Idiazabal, 1993) Lehen Hezkuntzako Gradua egin ondoren, Idazle Eskolan graduondokoa egin zuen, bere "zaletasuna hauspotzeko". Ordutik istorioak kontatzeko tarteak hartzen saiatzen da. Telleriaren hainbat ipuinek argia ikusi dute...\nFORMATZETIK hasi zen Dorleta Kortazar mundu horretan, ikastaroak eginez. Eskoriatzakoarentzat garrantzitsua da oholtza gainera igotzean jakitea entzule eta ikusleekiko erantzukizun bat baduela. Gaur...\nGauza asko geldiarazi zituen pandemiak. Etxean, kultura aringarri. Kalean, aretoetan, liburutegietan, antzokietan, inor gutxi. Kulturari heldu gintzaizkion; aringarri izan zen hilabeteetan....\nEz da Su Ta Garri buruzko komiki bat - argi utzi nahi izan du Alex Tello Sua-ren egileak - Suaren istorioa da, ez Su Ta Garrena". Taldearen abesti guzti-guztiak hartu ditu, zatikatu, eta fikziozko...\nLiher taldeko abeslaria eta gitarra-jolea\n"Sistema saltzen dituzun disko eta tiketen arabera dago osatua"\nSEI urteko ibilbidean, laugarren diskoa kaleratu du Lide Hernando ahotsean daukan Liher musika taldeak: Eta hutsa zen helmuga. Armonia asko duen lan konplexua da esku artean dutena. Koronabirusak...\nAINARA Azpiazu Aduriz (Hernani, 1980) Soziologian lizentziatu zen, AAEE ikasketak egin zituen, eta ondoren Italian Master in Illustrazione per l'Editoria. 2008tik irudigile profesional gisa dihardu...\nUdane Juaristi: "Kalean egotearren ez du gutxiago balio artelan batek"\nBetidanik gustatu izan zaio marraztea Udane Juaristi 'Udatxo' artistari (Azkoitia, 1985). Hori horrela, Arte Ederretan lizentziatu zen pintura espezializazioan, eta azken urteotan erakusketak alde...\n'Bihurguneko nasa' liburua argitaratu du Uxue Apaolazak\nZIRRIBORRO bat, ohar bat, emozio bat, ezinegon bat€ kontraesanak oinarri hartuta, inkoherentzia sortzen zioten pentsamendu, jokamolde eta jarrerak idazten jardun da Uxue Apaolaza (Hernani, 1981)...\nIkasle pisuak, orokorrean, zoramen hutsa izaten dira. Baina, horrez gain, pisukideekin denbora eta elkarrizketa ugari izateko lekua ere badira, eta batzuetan, elkarrizketa horietatik ideia eta...\nEñaut Gaztañagaren kultur gomendioak\n´Malloen paisaiak badu magnetismo bat, badu aura bat; horrek bertakoak egiten ditu´\nGarai berriak garai zaharrak\n´Sortaldekoak´ hirugarren poema bilduma aurkeztu du Hedoi Etxartek\nJanire Lopezen kultur gomendioak\nEneko Sagardoy: ´Irudiez eta narratiba frenetikoaz kutsatuta gaude´\nIholdi Beristainen kultur gomendioak\nMalen Agirre: ´Etengabe nabil bilaketa batean´\n´Inhumano´, beldurrezko film labur mutua\nCharo Garaigorta: ´Esploratzeko eta esperimentatzeko grina izaten dut, epaituko nauten axola gabe´\nSandra Martinen kultur gomendioak\nMusikan beefak, artisten arteko liskarrak besterik ez?\nBi mundu kontrajarri ´Zutik!´ pelikulan\nDom Campistronen kultur gomendioak


Aizarna.com :: Martxoko albisteak irudiekin\nMartxoko albisteak irudiekin\nAizarnako eskolatik ere hurbildu dira Santa Engraziako erlojua ikustera. Erloju hau Zestoan dago orain ikusgai erakusketa batean.\nErakusketaren ordutegia azaltzen da argazkian.\nSanta Engraziko erloju zaharra indarberritu ondoren Zestoako Kultur Etxean dago ikusgai. Zestoa eta inguruko biztanleentzako erakusketa bat antolatu da ermitara jaso aurretik eta orain hemen dago aukera erloju mekaniko honen funtzionamendua ezagutu eta altxor berezi honekin gozatzeko. Egin bisita¡¡¡\nTik-tak, tik-tak…. ermitako erlojua lanean ari da gau eta egun, begiratu eta badirudi zain dagoela bere lekura itzultzeko, baina harriak altxatzeko eta berau kontrolatzeko behar dituen baliabide elektrikoen zain dago. Ea lehen-bailen iristen diren muntaketak egin eta bere lekuan kokatzeko.\nSanta Engraziako erlojuaren berreskuratze lanen barruan sartu dute ermitako kanpaiaren sostengua berritzea ere. Kanpaiaren burdinazko sostengua hondatuta zegoen eta orain dena eraberritu dute erlojuarekin ari den bolondres taldeak. Bejondeiela. (Argazkia Tomas Bergara)\nUdaberria hurbildu bezain azkar “Procesionaria” deitzen diogun har hauek hasi dira pinudietatik irten eta ilara luzeak eginez bideak zeharkatzen. Pinudietatik jaitsi eta lurrean sartzen omen dira gero tximeleta jaiotzeko.\nSan Martin ingurua izan da orain arte txerri bodak egiteko garairik onena, gaur egun ez dago urte sasoi horri begira egon beharrik, izozkailuak direla eta. Aizarnan San Martin inguruan eta Aranburu landetxean gozatzen dugu txerrikia janez, orain urte sasoiari begiratu gabe Konpitterokon daukagu aukera txerrikiarekin gozatzeko. Zalea dena urbildu dadila, argazkian ikusten den txerrikiarekin gozatzera.


«Zerbitzu eta sailetako buruak txertatu dituzte, tartean erretiratu bat» | Gizartea | Berria\nBasurtuko erietxeko atarietako bat, artxiboko irudian. MARISOL RAMIREZ / FOKU Tamaina handiagoan ikusi\nBere buruari txertoa jarri zion Basurtuko Ospitaleko zuzendaria, Eduardo Maiz, kargugabetu egin zutela jakin eta biharamunean, txertaketa kanpainaren inguruko gorabeherek harrabots handia ateratzen jarraitu dute. BERRIAri testigantza eman dion ospitale horretako zaintza intentsiboetako unitateko (ZIU) langile batek salatu duenez, txertoa jartzeko garaian, ez dira betetzen ari arriskuaren gaineko irizpideak. «Nik ZIUan lan egiten dut, eta oraindik ez didate txertoa jarri». Ospitaleko buru batzuk lehenago txertatu dituzte beste langile batzuk baino. Larunbatean, Maiz zuzendariarekin batera, gutxienez Basurtuko erietxeko lau goi arduradun txertatu zituztela zehaztu du. «Adinaren arabera hasi ziren jartzen txertoak, eta jakina, sailburuak beti izaten dira zaharrenak, nahiz eta arrisku gehien ez izan».\nOstiralean heldu ziren Moderna konpainiaren txertoak, eta Osakidetzako Lan Osasunetik deitu zieten Basurtuko beharginei, esanez larunbatean hasiko zirela txertoak jartzen, Gurutzetako Ospitalean. «Txertoa jartzeko lehentasunen irizpidea ere zehaztu zuten: lehen lerroan dauden eta arrisku gehien duten langileak txertatuko zituztela aurrena, izan mediku, erizain, laguntzaile, teknikari, garbiltzaile...». Larunbatean bertan hainbat behargin joan ziren Gurutzetara txertoa jartzera, baina, haiekin batera, printzipioz arriskuaren lehen lerroan ez dauden beste hainbat kudeatzaile, zerbitzuburu eta sailburu ere bai. «Astelehenean lanera joan ginenean, harrabots handia zegoen kontu honen inguruan. Jakin genuen erizain asko txertoa jartzera joan zirela, ez denak ezta gutxiago ere, baina batzuk bai... Medikuen kasuan, ZIUko lan taldean dauden 16 medikuetatik bakarra txertatu zuten zapatuan. Ostera, jakin genuen han egon zela agintarien desfile handi bat. Besteak beste, txertoa jarri ziotela anestesia zerbitzuko buru ohiari, Luciano Aguilerari, jada erretiratuta badago ere».\nBere izena ezkutuan gorde nahiago duen Basurtuko langile horrek BERRIAri azaldu dionez, txertatu zituzten zerbitzu eta sailburu asko kudeatzaileak dira, euren bulegoan egoten dira, eta ez dute harreman zuzenik COVID-19a duten pazienteekin. Sortu den haserrearen ondorioz, sindikatuekin eta Osakidetzako Lan Osasunarekin harremanetan jarri ziren Basurtuko langileak. «Kanpaina kudeatzeaz arduratu zen pertsonak aitortu du hasieran irizpideak argi zeudela, baina ostiralean eta larunbatean bere kontroletik kanpoko gauzak gertatu zirela». Azalpen eske joan diren langileei esan diete Osakidetzako kanpainako arduradun nagusiari idazteko kexa bat.\nAtzo berrekin zioten Basurtuko langileak txertatzeari. Baina, ZIUko langileak salatu duenez, haietako asko ez dira arrisku handienekoen multzoan sartzen. «Erradiologoak, oftalmologoak eta beste hainbat profesional txertatu dituzte, arriskuaren lehen lerroan ez daudenak eta ez dituztenak babes materialak erabiltzen... Hau da, normalean ez dira egoten COVID-19ko pazienteekin... Salatu nahi dut Basurtun txertaketa kanpainaren kudeaketa txarra egiten ari direla».\nLangileak argitu du ez duela zalantzan jarri txertoa jarri dutenen jokabidea. «Haiek diote jaso zutela Lan Osasuneko deia, eta adinaren irizpidea bete dutela, ez arrisku gehieneko irizpidea. Haiek, agian ez daukate errurik». Bestalde, jakinarazi du, esate baterako, euren zerbitzuburuak lantaldeko kideei jakinarazi diela hark emandako zerrendari ez diotela jaramonik egin. «Beste irizpide batzuk erabili dituzte».\nAlemaniako, Erresuma Batuko eta Irlandako zientzialari talde batek Golkoko itsalasterraren azken 1.600 urteko historia berreraiki du. Ikertzaileek uste dute litekeena dela neguko ekaitza bortitzagoak ekartzea itsaslasterra ahultzeak.\nEgoiliarren eskubideak eta askatasunak «larriki mugatu» dituztela salatu du Bizkaiko Bioetika Batzordeak\nBisiten kopurua eta maiztasuna handitzea eta egoiliarren arteko harremanak berriz ezartzea proposatu dute.\nArgibide zehatzak eskatu dituzte txertoen polemikaren inguruan


ikasbil.eus: Dokuteka: Teknologia berriekin lelotuta\nTeknologia berriekin lelotuta\nTekladun sakelako telefonoarekin eta Internetik gabe ibiltzeko aukera aldarrikatzen du Eli Larrinagak. Teknologia adimendunekin mamalatuta, nomofobiak jota bukatzeko arriskua ere aipatzen du entzungaian.\nTelefono mugikorrari begira, askotan, ez gara jabetzen gure begien aurrean gertatzen denaz, Larrinagak Euskadi Irratiko audio honetan dioenez.\nAizu, entzule, zuk nola begiratuko zenioke asto bati, belarriak gogotsu astindu, eta inguruko mandeuliak uxatzeaz gain, hegan hasiko balitz. Edozein aurpegiera jarriko zenuke etxeko txirrina entzun, atea zabaldu, eta hantxe, aurrez aurre, kaskoa, buzo urdina eta gomazko botak jantzita, eskuetan balde parea daramatzala Donald Trump izango bazenu, Mexikoko horma eraikitzeko zementua ote duzun galdetuz. Ameskeria dela pentsatu eta begiak igurtziko zenituzke? Aho bete hortz geratuko zinateke, agian?\nBada, halaxe begiratzen nau gero eta jende gehiagok duela urte batzuetatik hona, gero eta sarriago, gainera. Azkenengoz oraintsu, igogailu batean. Parean 60 urtetik gorako gizona marmarrean; halako batean, me voy a borrar (atera egingo naiz) ulertu nion, eta hirugarren solairuraino partekatutako bidaian kontatu zidan Whatsapp kuadrilla handi bateko kide zela eta kokoteraino zeukatela egun osoa ganorabako mezu errosarioan (arrosarioan) ari zirelako, eta baketan uzten ez zutelako. “Nik ez dut halako buruhausterik”, erantzun nion, eta orduan, gizona dagoeneko igogailutik kanpoan zegoela, eskuko telefonoa erakutsi nion. Benetan ikustekoa haren keinua eta nola luzatu zuen lepoa. Une batez pentsatu nuen ateak burua harrapatu eta disgustu ederra izango genuela. Aitarenka hastea falta zitzaion.\nAspaldiko mugikorra daramat, ez beti, noizbehinka, aldean: tekladuna, deiak egin eta jasotzeko, eta mezuak sms bidez idatzi eta hartzeko balio duena; argazkiak, internet eta aplikazio modernoak zer diren ez dakiena. Horiek behar ditudanerako argazki-kamera edo ordenagailua daude. Telefonoa ez da smart, ez da adimenduna, duela bi uda, kalean, dirua eskaini zidaten haren truke, baina ez dago salgai; are gehiago, 2019an beste urtebetez horrekin jarraitzeko asmoa eta aukera aldarrikatzen ditut. Ez diot nire (neure) buruari behar edota nahi ez dudan ezer inposatuko. Adimenduna nik neuk izaten jarraitu nahi dut, teknologia berriak nire zerbitzura nahi ditut, eta ez ni haien kapritxo, gezur eta eskaparate (erakusleiho) birtualetara makurrarazita.\nAmaitzeko, egunen batean asto batek nire inguruan hegan egiten badu, ikuskizunaz gozatuko dut, eta Trump gurera badator, “joan hadi asto gorotza biltzera!” esango diot. Zuetako asko, berriz, nomofobiak jota, edo hala izateko puntuan zaudetenez, ziur asko tekno zerbaiti arre eta arre eginez ibiliko zarete, guztiz mamalatuta, lelotuta. Bitartean, astoa, zuen kontura arrantzaka, eta Trump, edo antzeko jendilajeren bat, zuen komunetako azulejoen azpiko zementua lapurtzen.\nIsuna mugikorrari begira kalea gurutzatzeagatik\nPasa dezakezu egun bat telefono mugikorrik gabe?\nBadakizu zer den nomofobia?\nTeknologia berriek bizi gaituzte


Ruta turistica por Guipuzcoa : Andoain\nHernanitik iritsiko zara, GI-131 errepidetik, Urnietako herrigunea zeharkatu ondoren. Andoaingo erdialdera heltzeko, itzulinguru bat eman behar da, biribilgune batekin topatu arte, eta han Andoain erdialdea norabiderantz jo.\nHerri industriala da. Eta hango bi monumentu garrantzitsuak oso gertu daude elkarrengandik: parroki-eliza eta Udaletxea.\nEraikin horiek ez bisitatzea erabakitzen baduzu (eta hurrengo etapa egitea), biribilgunean Gasteiz aldera egin behar duzu. EZ aukeratu Donostia norabidea.\nAndoainek, hasieran, bi herrigune izan zituen: Andoain (Buruntza menditik gertu) eta Leizaur.\n1615. urtean, “villa” izaera lortu eta ondorioz utzi egin zion Tolosaren edo Donostiaren mendeko izateari. Ordura arte herri horiekin elkartzen baitzen egoeraren arabera.\nHerri honek nekazaritzan jardun du XX. mendearen erdialdera arte. Garai hartan hasi zuen herri-, industria- eta demografia-hedapena.\nAndoaingo parroki-eliza. Lehen planoan, atari-dorrea; eta alboetan, arkupe bana.\nAndoain gaur egun udalerri industriala da, Donostiako hiri-aglomerazioaren barruan kokatua.\nKokapena: Oria ibaiaren ertzean, Buruntza mendiaren hegalean eta 16 kilometrora Donostiatik.\nBiztanleak: 16.000 andoaindar, gutxi gorabehera.\nFestak: San Joan (ekainaren 24an) eta Santa Kruz (maiatzaren 3an)\nAndoain abiapuntu ona da txango bat egiteko Leitzaran* haranean barrena. Donostiatik Iruñara doan antzinako trenbidea hartu behar da (Plazaolako trenbidea), gaur egun bidegorri* eta oinezko-bide bihurtua (Debekatuta dago autoarekin sartzea).\nAutoa hartu eta Tolosa aldera abiatu.\nTourseko San Martin parroki-eliza* Francisco de Iberok diseinatu zuen, eta 1759-1774 urteetan eraiki zen. XVIII. mendeko Gipuzkoako elizarik adierazgarriena da, Loiolako santutegiarekin eta Donostiako Santa Maria elizarekin batera. Kanpoaldeko oinplanoa laukizuzena da, eta nabe bakarreko tenplua du. Buru poligonaleko gurutze latindarraren oinplanoa dauka, eta sakristiak buruaren inguruan dauden espazioak hartzen ditu. Gurutzaduratik oin aldera abiatuz bi ataripe ikus daitezke, bosna arku eta eraikinak oro har duen baino garaiera txikiagoa dituztenak. Korua oinetan dago, atari-dorrea bezalaxe. Kupula batek eta kupulatxo batek estaltzen dute dorrea, eta han herriaren armarri handia ikus daiteke. Kokalekua ere aipagarria da: terraza batean dago, aurrean harmailadi bat daukana.\nUdaletxea (XVIII. mendea) parrokiaren ondoan dago. Bost baoko arkupea dauka, eta erdikoak ateburua du eta handiagoa da. Balkoi nagusiaren bi alboetara Gipuzkoako armarria (ezkerraldean) eta Andoaingoa (eskuinaldean) ikus daitezke.


Energia - Bizkaia 21\nEuropan, energiaren %40 gutxi gorabehera, eraikinetan kontsumitzen da. Gure etxeetan, lantokietan eta aisialdi guneetan argiterian, berokuntzan, aire girotuan eta ur berotan erabiltzen den energia kopurua garraioak eta industriak kontsumitzen duena baino gehiago da.\nEtxebizitza erosten denean, arretaz begiratu efizientzia energetikoaren ziurtagiria (448 KB), eraikina A-tik G-ra kalifikatzen duena (energia kontsumoaren arabera), eta ondo aztertu bertan erabili den isolamendu termikoaren “kantitatea eta kalitatea”.\nKristal bikoitzeko leihoak edo leiho bikoitzak instalatu eta zubi termikoa hausten duten markoak.\nBerokuntza, hozte sistema eta etxeko ur beroa instalatzeko, edo elektrizitatea lortzeko, energia berriztagarrietan oinarritutako sistemen aldeko apustua egin (eguzki energia, geotermikoa, eolikoa, biomasa, …).\nGaldara edo berogailu efizientea aukeratu, horixe baita berokuntza sistema on baten bihotza.\nEtxetresna elektrikoren bat erosten duzunean ondo begiratu etiketa energetikoa (448 KB); hor aurkituko duzu tresna bakoitzaren energia-kontsumoari buruzko informazioa. Espainiako merkatuan erosi daitezkeen etxetresna elektriko guztiei buruzko informazioa: IDAE\nOfimatikako tresneria erosten denean (ordenagailuak, fotokopiagailuak, eskanerrak, fax aparatuak eta abar) energia aurrezteko sistemak dituztenak aukeratu; horretarako, efizientzia energetikoaren etiketa (448 KB) begiratu. Tresneria ofimatikoaren efizientzia energetikoari buruzko informazioa: Sust-it\nAire girotuaren aparatu efizientea aukeratu.\nKontsumo gutxiko bonbillak aukeratu argia luzaroan piztuta egoten den geletarako. Energiaren % 80raino aurreztu daiteke. Informazio gehiago nahi baduzu, kontsultatu EEEren (EEE).\nAhal dela, ez erosi pilaz funtzionatzen duten aparatuak; ekologikoagoa da eguzki-energiaren alternatiba edo sare elektrikora konektatzea.\nBerriz kargatzeko pilak aukeratu, eta botoi-pilak kontsumituz gero, litiozkoak edo alkalinoak izan daitezela.\nEnergia aurrezteko aholku orokorrak (EEE).\nEnergiaren erabilera efizientea eta energia berriztagarrien aukerak: EEE\nEtxean Energia Aurrezteko Dekalogoa


Tatuajeak kentzeko laser hornitzaileak eta fabrika |Txinako tatuajeak kentzeko laser fabrikatzaileak\ntatuajeak kentzeko karbono peeling laser edertasun makina\nTatuajeak kentzeko makina eredu hau eguneratuta dago, maskor berriarekin eta maiztasun handikoarekin, tatuajeak kentzeko sistemarekin edo piko laser sistemarekin izan daiteke, hiru puntekin, 1064nm 532nm 1320nm, karbono zuritzeko tratamendurako ere izan daiteke.\n532nm 1064nm 1320nm funtzio anitzeko tatuajeak kentzeko makina\nND yag laserrak sartze-gaitasun handia du, dermis sakonean sartzeko aukera ematen du.Eraginkortasunez kendu tatuajeak eta melanina-gordailuak.Makina honek hiru buru ditu, 1064nm, 532nm eta 1320nm.Horrez gain, zure beharren arabera, 755 nm-ko burua handitu dezakegu zuretzat\nND yag laser tatuajeak kentzeko makina\nNd yag laser tatuajeak kentzeko QSW500 makina, oso eredu ezaguna da, 2000MJ energia, helduleku bat hiru puntekin, edozein punta alda dezakezu zure beharren arabera, 1064nm punta tatuaje beltzak kentzeko da batez ere, 532nm punta koloretako tatuajeetarako eta panpina beltz punta du, larruazala berritzeko eta azala altxatzeko da, bestela, piko sistema ere alda dezakegu zuretzat, nahi baduzu, iritzi asko jaso ditugu, emaitza ezin hobea da.\ntatuajeak kentzeko 1064 532 1320 laser karbono zuritzeko makina\nQ switched nd yag laser bidezko tatuajeak kentzeko makina eredu hau eguneratu da, 10Hz-ko errepikapen-tasa du, eraginkorra da tatuajeak kentzeko eta karbono zuritzeko tratamendurako, ongietorri bidal iezaguzu informazio xehetasun gehiago lortzeko.\npico laser tatuajeak kentzeko makina\nPico laser edertasun-makina eredu hau tatuajeak kentzeko makina aurreratuena da, pigmentuak kentzeko, larruazala gaztetzeko, minik gabe, geldialdirik gabe, edozein motatako tatuajeetarako eraginkorra.\nlaser tatuajeak kentzeko Hollywood karbono zuritzeko makina\nQ switched nd yag laser tatuajeak kentzeko makina eredu hau diseinu berria da, 10Hz, hiru aholku ditu, 1064nm 532nm, 1320nm, tatuajeak kentzeko eta karbono peeling tratamendurako eraginkorra izan daiteke, jar zaitez gurekin harremanetan, lehenbailehen erantzungo dizugu.\nQ switch ND YAG laser tatuajeak kentzeko makina\nMaskor mota berri bat diseinatu dugu.Diseinu berriak apaindegietan ezagunagoa egiten du.Helduleku bat hiru bandatan integratuta dago bezeroen behar desberdinak asetzeko.1064nm-k eragin ona du tatuaje beltzak kentzeko.532nm koloretako tatuajeak kentzeko da.Efektua begi-bistakoa da, eta 1320nm-ko panpina beltzaren burua ordezka dezakezu zure aurpegiko azala zuri eta samurragoa izan dadin.\nTatuajeak kentzeko makina eguneratu honek 10 hazbeteko kolore errealeko ukipen-pantaila du.3 punta ditu: 1064nm, 532nm, 1320nm.6 hizkuntza ditu: txinera, ingelesa, gaztelania, errusiera, frantsesa, alemana.Behar duzun hizkuntza gehi dezakezu.