Valderejoko Parke Naturala (Araba), merezi duen lekua\nAsier Sarasua 2016/03/20 13:55\nUdaberria oso garai egokia da (beharbada egokiena) Arabako parke natural zoragarri hau bisitatzeko.\nPurón erreka, Valderejo\nAraba mendebaldean dago Valderejoko Parke Naturala, Valdegovía/Gaubea udalerrian, Burgosko mugan. 1992an izendatu zuten Natur Parke, 3.496 hektarea ditu eta parkearen egoitza Lalastra herrian dago.\nGizakiaren oso eragin txikia dauka inguruak. Sekula ez da izan oso leku humanizatua, eta azken belaunaldietan biztanleen emigrazio handia gertatu denez, gaur egun natura bizi-bizi dago Valderejon. Fauna aberatsa dauka (200 ornodun espezie baino gehiago daude), landaretza ere berdin (pagoak, arteak eta pinuak dira nagusi) eta naturzalearentzat mendi, erreka eta aran segida ikusgarria da Valderejo.\nHartara, Valderejo, gehienbat, naturaz gozatzeko lekua da. Herririk herri ibiltzeko ibilbide mordo eta ondo seinalizatuak daude. Bizikletan ibiltzeko ere berdin; oso leku egokia familia osoa bizikletaz ibiltzeko, zailtasun guztietako bideak daudelako, hauek ere ondo seinalizatuta. Ibilbide guztien artean ezagunena Purón erreka bazterrean 8-10 kilometroz luzatzen dena. Ikusgarria da.\nPurón errekaren ibilbidea, Valderejo\nMendigoizaleentzat ere ez da falta aukerarik. Parkean bertan Lerón (1.240 m), Vallegrull (1.226 m), eta Arrayuelas (1.128 m) mendiak daude. Parketik gertu, besteak beste, Arkamu mendilerroa dago (Repico, 1.186 m).\nArrayuelas mendia (1.128 m), barrenean Boveda (Gaubea, Araba)\nBestalde, Lantaron herrian, Euskal Herriko aintzirarik sakon eta urtsuena dago, Arreoko (edo Caicedo de Yusoko) aintzira. EAEko aintzira-sistema iraunkor bakarra. Eremuz ez handiegia, eta ezta ikusgarriegia ere, baina txorizaleentzat leku erakargarria, bertan bizi diren espezie ugariengatik.\nEraikuntzei dagokionez, aipagarria da Varonatarren dorretxe ederra (XIV m), eta beharbada aipagarriagoa Tobillasko San Roman baseliza, Euskal Herriko zaharrena (IX. m). Niretzat, baina, inguruan dauden eremitorioak dira politenak, Erdi Aroko gizakiek haitzetan sortutako errezaleku eta etxebizitza espiritualak. Pinedoko eremitorioa da handi eta bisitatuena. Gogoan izan, Arabako inguru hau izan zela Euskal Herrian lehenengo kristautu zen eremuetako bat.\nVaronatarren dorretxea (XIV), Uribarri Gaubea (Araba)\nSan Roman baseliza (IX), Tobillas (Gaubea, Araba)\nPinedoko eremitorioa, (Gaubea, Araba)\nZerbitzu aldetik, Kanpin atsegina dago Angoston, eta informazio-bulegoak Uribarri Gaubean eta Lalastran. Jatetxe, taberna eta denda aldetik ez dago aukera larregirik. Gauza batzuk etxetik eramatea komeni da, planaren arabera.\nLaburbilduz, egun batzuk igarotzeko oso toki ederra dela Gaubea-Valderejo ingurua. Urte guztian interesgarri, nahiz eta udaberria den sasoirik aproposena, ziurrenik.\nAragoieraren historiaz eta egungo egoeraz\nAsier Sarasua 2016/03/09 08:50\nEuskaldunak hizkuntza-komunitate gutxitu bateko kide garen arren, esango nuke nahiko gutxi dakigula inguruan ditugun beste hizkuntza gutxitu batzuetaz. Ber-bertan ditugu, esate baterako, okzitaniera eta aragoiera, historikoki Euskal Herrian ere mintzatu izan direnak, eta nik neuk, behintzat, ezer gutxi dakit hizkuntza horien historiaz edo egoeraz. Egunotan "El aragonés en el siglo XXI" liburua irakurri dut. Interesgarria, egoera larrian dagoen hizkuntza gutxitu horren inguruan ikuspegi orokor bat izateko, historiaz, orainaz eta geroaz.\nEl aragonés en el siglo XXI\nLópez Susín (coord., et al)\nFundación Gaspar Torrente, 2013\nHizkuntza erromantzea, ingurukoekin batera sortu zen IX-X mendeetan, Pirinioetako eskualde mugatu batean, gaur egun Huesca iparraldea dena.\nErdi Aroan izugarri indartu eta hedatu zen, ordea, Aragoiko Koroa zabaltzearekin batera, eta birkonkistarekin eremu handi batean erabili zen. 1300. urterako gaur egungo Aragoi osoan erabiltzen zen, eta baita inguruko lurretan ere (tartean Nafarroa, Errioxa, Soria, Guadalajara, Valentzia barrukaldea, eta abar).\nGarai hartako agiri eta idazki ugari ezagutzen dira aragoieraz, nahiz eta gehienak ez literarioak izan: testu erligiosoak, itzulpenak, kronikak, idazki juridiko eta notarialak (testamentu, salmenta, legedi,…).\nXIII-XIV mendeetako loraldi horrek gutxi iraun zuen, batez ere 1412an Trastamaren dinastiak hartu zuenean Aragoiko Koroaren gidaritza eta gaztelania bihurtu zenean erreinuko hizkuntza ofiziala.\nHarrezkero, menderik mende, egoera diglosikoan geratu zen aragoiera: gaztelania hizkuntza nagusi, kultural eta “garapenarena” zen bitartean; aragoiera nekazari eta menditar ezjakinen mintzo zakarra besterik ez zen.\nEgoera diglosiko hori gero eta nabarmenago izan da, XIX-XX mendeetan erabat zabaldu zena, eta gaur egun arte iraun duena. Oraindik ere, Aragoiko herritar askorentzat aragoiera ez da benetako hizkuntza bat, gaizki ahoskatutako gaztelania txar bat baizik; “hablar mal” edo “hablar basto” diote, aragoierari buruz dihardutenean.\nEgoera diglosiko hori dela eta, literaturak oso leku txikia dauka hizkuntza honen historian. XVIII-XIX mendeetan zehar adibide bakanen bat dago: pastoralen bat, antzerkiren bat,… baina askotan aragoiera pertsonaia ezjakin eta komikoen hizkuntza besterik ez da (beste pertsonaiek gaztelaniaz egiten duten bitartean).\nXIX-XX gehienean zehar, areagotu egin zen egoera hori; bazterreko hizkuntza izan da aragoiera, marjinalitatean bizi izan da literaturan ez ezik, gizarteko esparru guztietan, hala nola hedabideetan (ia-ia lekurik ez du izan).\nEboluzio demografikoak ere ez du lagundu. Alde batetik, aragoiera indartsuen zegoen eskualdeetako herri asko hustu egin ziren. Beste alde batetik, Espainiako beste lurralde batzuetako jende-andana heldu zen Huescara gerra ostean, kasu askotan estatuak ekarrita azpiegitura-lan handien karietara (trenbideak, urtegiak,...).\nEskolari dagokionez, ezer gutxi esan daiteke. Aragoierak sekula ez du izan lekurik irakaskuntzan, azken urteotako salbuespen txiki eta bakanetatik kanpo.\nKontzientzia linguistikoa ere oso-oso txikia izan da hiztunen artean. Konplexuak, autogorrotoa, diglosia,… euskaldunontzat hain ezagun diren fenomenoak, oraindik eta sustraituagoak eta biderkatuagoak izan dira Aragoin. Ondorioz, herri askotan bertakoa ezabatu nahi izan da, gazteei gaztelania ondo erakustea, aragoiera ez jakinen kontua delako, jende txiro eta zakarrarena, ez-hizkera bat; gaztelania, berriz, kultua, fina, gizartean aurrera egiteko bidea. Esan bezala, hizkuntza gutxitu gehienek jasan duten egoera, baina Aragoin askoz-askoz indar handiagoa izan duena. Oraindik ere kontzientzia linguistikorik eza da aragoierak duen oinarri-oinarrizko arazo larriena. Batzuentzat ez da benetako hizkuntza bat, erregistro informal eta kolokiala baizik, behe mailako ez-hizkuntza bat.\nGainera, hizkuntzen arteko muga linguistikoak txikia izanik, bien arteko nahasketa ere etorri da maiz. Forma hibridoak oso arruntak dira hiztun askoren ahotan, batez ere eskualde erdaldunenetan eta hizkera ahulen dagoenetan. Patuesizazio horrek lortu du hizkuntza batek bestea ordezkatzea, nahi ezta, bizpahiru belaunalditan.\nHorretan asko lagundu du, gainera, normalizaziorik ezak. Normalizazioa alderdi sozialean, erabileran, dignifikazioan,... eta normatibizazioan (nolabaiteko aragoiera “batua”, hizkuntza eredu jaso eta estandarra, oraindik ez da erabat finkatu). Horrek, jakina, muga nabariak eragin ditu kontzientzian, erabileran, zabalkundean, hedabideetako presentzian,…\nAzken 30-40 urteotan iniziatiba txikiak sortu dira, eta gain-behera historikoari nolabaiteko draga jarri zaio, neurri batean, baina arazoak ez dira inolaz ere konpondu, eta aragoierak hiztunak galtzen jarraitzen du, besteak beste, hizkuntza-politika negargarri eta politikoki lerrokatutako baten ondorioz, eta gizartearen borondate ezaren ondorioz.\nEmaitza? Aragoiera hilzorian dagoela. Hiztun gutxi-gutxi ditu, ia guztiak adinduak eta herri txikietako biztanleak, eta transmisioa erabat etenda dago. UNESCOren sailkapenaren arabera, aragoiera 3-4 mailen artean dago, hilzorian dauden hizkuntzen artean.\nAragoiko hizkuntzen mapa, aragoiera bizirik dagoen herriak berdez adierazita.\nDialektoak eta hiztunak\nHiru dialekto nagusi edo historiko zehaztu izan dira, ipar-hego isoglosen bidez banatuta:\nSartaldekoa (Echo eta Camfran artean)\nErdigunekoa (Pantidosa eta Bielsa artean)\nSortaldekoa (Chistén, Benás, Bisagorri eta inguruan)\nGainera, hegoaldekoa ere zehazten da batzuetan, baina gaztelaniaren eraginak sortutako dialekto degradatua besterik ez da, hizkuntzalari gehienen arabera.\nGorago esan bezala, Erdi Aroan hedadura zabala hartu zuen. Aragoiko hizkuntza nagusia izan zen eta koroaren lur guztietara hedatu zen, gutxi-asko: Nafarroa, Errioxa, Gaztela eta Valentzia.\nGaur egun, ostera, gutxi gora-behera hizkuntzaren jatorrizko eremuan egiten da berba, Aragoi iparraldeko zenbait eskualdetan: gehienbat Jacetanían (batez ere Ansó eta Echo bailaretan), Alto Gállegon (Biescas, Sallent,... inguruan) eta Sobrarben (Broto-Torlako bailaran zein L'Ainsa-Chistén aldean), eta baita Hoya de Huesca, Somontano de Barbastro eta Ribagorzako herri batzuetan ere. Beste eskualde batzuetan dagoeneko desagertuta dago, nahiz eta aztarna ugari utzi dituen bertako hizkeran (batez ere lexikalak), adibidez Monegros iparraldean, baina baita Aragoiko beste eskualde guztietan ere.\nBukatzeko, hiztun berrien fenomenoa ere aipatu behar da. Ezin da konparatu euskaldun berrien fenomeno eta mailarekin, baina hiri handietan hiztun berri batzuk ari da lortzen aragoiera, bertan antolatzen diren ikastaroei esker, gehienbat Huesca eta Zaragoza hiriburuetan.\nAragoieraren dialektoen mapa, 3 eremu nagusiekin (sartaldekoa, erdigunekoa eta sortaldekoa).\nEgungo egoera eta itxaropen printzak\nMuturreko egoera kezkagarri horretan, azken urteotan nolabaiteko argi printzi txiki batzuk agertu dira.\n1976an Consello d’a Fabla Aragonesa sortu zen.\n1977an “Diccionario Aragonés” argitaratu zen, 40.000 sarrera dituena. Oraindik orain horixe da aragoieraren hiztegi onena, baina dialektala da, ez arautzailea.\n1987an “I Congreso ta ra Normalizazion de l’Aragonés" antolatu zen. Aragoiera batuaren nolabaiteko oinarriak ezarri ziren, batez ere grafia bateratua erabiltzeko. Hala ere, oraindik ez da erabateko batasunik, ezta erakunde eta idaztarau erabat onarturik ere.\n“Filologia Aragonesa” ikasgaia ere 1986-87 ikasturtean eman zen lehenengo aldiz unibertsitatean (Magisteritzako ikasketetan, hautazko moduan). Eta “Diploma de Especialización en Filología Aragonesa” sortu zen 2011-2012 ikasturtean.\nHorrekin batera, batez ere azken 15-20 urteotan, ugaritu egin dira aragoierazko liburuak, ekoizpen literarioa, azterketa linguistikoak, eta hedabideetako presentzia (oraindik ere oso txikia, halere).\nAragoierazko ikastaroak ere ugaritu egin dira 90. hamarkadaz geroztik. Nagusientzat zein umeentzat. Haurren kasuan, eskolaz kanpoko ikasgaia da, ez eskolan araututakoa, eta herri gutxi batzuetan bakarrik daukate aukera hori (Aínsa, Benás, Biescas,…). Herritarren eskaera handiagoa omen da, baina Gobernuak ez du baliabiderik jartzen horretarako. 2013-2014 ikasturtean 456 ikasle izan ditu jarduera honek, 8 ikastetxetan.\n2009. urtean jaso zuen, lehenengoz, nolabaiteko ofizialtasun eta babes legala hizkuntzak, “Ley de uso, protección y promoción de las lenguas propias de Aragón” legeari esker.\nBabes horrek, baina, oso gutxi iraun zuen, 2013an PP-ek (PARen laguntzarekin) aurreko hori derogatu eta legedi berria ezari zuenean, "Ley de lenguas de Aragón" moduan ezaguna, non aragoierari izena ere ukatzen zaion, LAPAPYP akronimoaren bidez ordezkatuz. Zorionez, 2015ean sortutako gobernu berriak azken hori derogatzeko asmoa dauka (irailean aurreratu zuten eta abendukoa da azkenengo adierazpen formalagoa).\nBa ote etorkizunik aragoierarentzat?\nEz du erraza izango aragoierak aurrera egiteko. Hiztun gehienak oso nagusiak dira, eta herri txikietakoak. Transmisioa erabat etenda dago eta eskoletan ez da erakusten. Kontzientzia linguistikoa ere minimoa da. Egia da azken urteotan zertxobait aldatu dela egoera (hedabideak, argitalpenak, kontzientziazio-kanpainak, babes legala….), baina hizkuntza azkenetan dago.\nNahiko bizi dago Echo, Chistén (Gistáin) eta Benás (Benasque) inguruan. Tira-tira Ansó, Tena, Somontano eta Galligueran. Hilzorian edo hilda gainontzeko eskualdeetan.\nGuztira 10.000-15.000 hiztun inguru izan ditzake (maila guztietakoak batuta), baina ganorazko estatistikarik ere ez dute, izan. Aragoiko populazio osoaren %1 ingurua, gutxi gora-behera. Pirinioetako eskualdeetako bizilagunak bakarrik aintzat hartuz gero, estatistikak apur bat hobeak lirateke. 2001eko ikerketa baten arabera, eskualde horietako %15ak ezagutzen du aragoiera eta %45ak ulertu.\nNahikoa izango ote?\nAzken asteotan zenbait albiste heldu zaizkigu Aragoi aldetik. Bada hizkuntza-komunitate bizi baten oihartzuna ekartzen duenik (aragoiera-katalana-gaztelania itzultzaile automatikoarena, adibidez), baina gehiago dira komunitate linguistiko oraindik zatikatua adierazten dutenak (aragoiera batua sortzeko azkenaurreko ahaleginak ere kale egin du) eta gizarte erdiaren babes sozio-politikorik ez daukan hizkuntza bat marrazten digutenak (PP, PAR eta UPyD lege berriaren aurka azaldu dira).\nI. Euskadiko Kongresu Ornitologikoa: kronika txiki bat\nAsier Sarasua 2016/03/03 21:35\nJoan den asteburuan ospatu da Busturian I. Euskadiko Kongresu Ornitologikoa. Mugarri bat. Lehenengo aldiz elkartu gara gure inguruko txorizale guztiak gure zaletasun (eta batzuentzat lanbide) den honetaz berba egiteko. Ondo antolatutako jardunaldiak izan dira, alderdi pertsonaletik oso aberasgarri, eta komunitatearentzat ere, nire uste apalean, urrats handi bat.\nEuskadiko I. Kongresu Ornitologikoa antolatu da asteburuan Busturiako Madariaga Dorrean, Bioaniztasunaren Zentroan (Urdaibai, Bizkaia). Aranzadi Zientzia Elkarteak antolatuta (Jaurlaritzaren babesarekin), 80 lagunetik gora bildu gara 3 egunez Euskal Autonomia Erkidegoko hegaztiei buruzko esperientzia, ezagutza eta iritzi ezberdinak partekatzeko helburuarekin.\nMugarri moduko bat izan da. Izan ere, txorizaleak asko izan arren (gero eta gehiago), eta nahiko aktiboak, hauxe izan baita guztiok foro berean elkartu garen lehenengo aldia.\nKongresuaren helburu nagusiak 2 ziren:\nEuskadiko (EAEko) hegaztien ezagutzaz, jarraipen-programez eta kontserbazioaz jardutea.\nTxorizaleon topaleku izatea, orain arte sarritan bakarka, isolatuta (eta zenbaitetan elkarri mokoka) jardun dugulako. Kongresua lehenengo urratsa izan daiteke harremanak eta kolaborazio-sareak sustatzeko.\nEta hantxe elkartu ginen asteburuan 80 lagundik gora, oso aberasgarri izan den Kongresuan. Oro har, alderdi gehienak positibotzat joko nituzke:\nOso ondo antolatuta egon da: aretoa, baliabideak, cateringa,... Zorionak Aranzadi elkarteari eta sustatzaile nagusi izan den Juan Arizagari.\nHitzaldi/hizlari gehienen maila ona edo oso ona izan zen; gaien interesa ere bai. Ordutegia ere zehatz bete zen, eta hori oso-oso garrantzitsua izaten da horrelako ekitaldietan (begi onez, suitzar bat ipini zuten denbora neurtzen, eta Nadja Weisshauptek bikain bete zuen bere lana).\nJende askotxo bildu zen, komunitatearen bilgune izateko helburu hori ere lortu du, hortaz, neurri handi batean, eta hori berri pozgarria da. Hantxe geunden, gutxi-asko, horrelakoetan ibili garen gehienok; aurpegiak jarri dizkiegu interneten, foroetan, txostenetan,... agertzen diren izenei.\nAlderdi ez hain onak ere izan ziren, baina:\nLurraldetasuna. Zer da "País Vasco"? Zer Euskadi? Euskaldunok garbi dugu zer den Euskal Herria, behintzat. EAEko kongresua izan da, huts-hutsean. Alderdi hau aztertu beharra dago, gutxienez.\nEuskararekiko ardura eza eskandalosoa izan zen. Minimorik minimoena ere ez zen bete; kasu batzuetan ezta kortesiako "kaixo-agurrak" ere. Euskararen presentzia hutsa izan zen (igandean ez nintzen egon; ezin horren berri eman). Bioaniztasunaren Zentroan, hizkuntza aniztasuna ez zen aintzat hartu. Hau konpondu beharra dago, bai ala bai.\nJarraipen-programak eta alderdi zientifikoa etengabe aipatu ziren arren, esango nuke kontserbazioaz gutxiago jardun zela. Eta zertarako lehenengo biak, hirugarrena bermatzeko ez badira? (egia da 3. eguneko hitzaldiak horri buruzkoak izan zirela, baina hala ere, ikuspegi orokorraz dihardut).\nOker egon naiteke, baina ez nuen ikusi bideokamerarik. Interesgarria litzateke, dagoeneko, hitzaldiak editatuta eta sarean egotea. Hurrengo baterako iradokizuna.\nBertaratutakoen adina. 40-45 urtetik gorakoak ia guztiak. Komunitatearen isla? Ez dago erreleborik? Berdina pentsatu nuen elkarte batzuen osasunari dagokionez. Aranzadi Elkartea eta Itsasenara Elkartea indartsu ikusi nituen, baina zer egoera dago Bizkaian edo Araban? Zer gertatzen da Gipuzkoa barnealdean? Eta non zegoen SEO? (Nafarrak, ostera, indartsu daudela esango nuke; oso indartsu).\nAlderdi pertsonaletik: ni beti satelite samarra izan naiz honetan. Itsasenarako bazkide naiz bere sorreratik (1992tik), baina ez kide aktiboegia (lehenengo urteetan izan ezik). Esango nuke "otso bakarti" antzekoa izan naizela (epizentro ornitologikoetatik urrun, Gipuzkoako errebalean), eta azkenaldian nahiko inaktiboa ere bai (2002-2012 bitartean, nahiko lagata izan dut ornitologia). Horregatik pizgarri egin zait Kongresua, eta indarberrituta itzuli nintzen etxera zapatu gauean.\nHiru egun izan ziren (ostiral-igande, otsailaren 26-28 bitartean). Azkenengora ez nintzen joan. Lehenengo bietakoen kronika txiki bat egingo dut.\nSarrera hitzaldiak, euskal ornitologiaren historiaz (Telleria eta Galartza)\nNiretzat gaztetan erreferente izandako bi hizlari izan genituen bariku arratsaldeko hitzaldietan, Jose Luis Telleria eta Aitor Galartza. Euskal ornitologoen artean, aitzindarietakoak izateaz aparte, lan asko eta prestijiozkoa egin dutenak. Karrera bukatzen nengoela, eurak biak ziren ezagutzen nituen ornitologo profesional bakarrak; beraien liburuak eta artikuluak ere irakurri nituen garai hartan, eta niretzat erreferente izan ziren txorizaletu nintzenean. Orain, Kongresua irekitzen topatu nituen biak.\nJose Luis Telleria: Euskal ornitologiaren historiaz eta egoeraz\nJose Luis Telleriak oso hitzaldi atsegina eman zuen, euskal ornitologiaren historiaz. Horrelako kongresu bat hasteko (gehienbat lehenengoa bada), modu aproposa iruditu zitzaidan. Madrilgo unibertsitateko irakaslea da Telleria, Euskal Herrian daukagun ornitologorik ezagunenetakoa.\nEuskal ornitologiaz ez ezik, ornitologiaren historiaz jardun zuen, ikuspegi historiko eta zientifikoa uztartuz. Ondoren, gure historia hurbila ondo laburbildu zuen (batez ere bere gaztarokoa, euskal ornitologiak lehenengo urratsak eman zituen garaikoak, 1950-1970 bitartekoak).\nGaur egungo egoera aipatuz amaitu zuen hitzaldia, 3 eragile handien laburpena eginez (ondorengo hitzaldietan asko aipatu zen hiruko eskema hau):\nTxorizaleak: asko gara eta aktiboak; lan polita egiten dugu eta ohituta gaude jarraipen-programetan parte hartzera eta elkarteen inguruan antolatzera. Komunitate sendoa daukagu; hauxe dugu tripodearen hankarik indartsuena.\nAdministrazioa: ez da txaloak jotzekoa, baina gutxi gora-behera euren lana nahiko txukun egiten dutela aipatu zuen. Gestoreen artean aipatu beharrekoak dira, baita ere, taldeak eta elkarteak.\nZientzia: hauxe da Euskal Herrian herren daukagun arloa, komunitate zientifikoarena. Benetako ikerketa oso gutxi egiten da, ez dago komunitate zientifiko sendorik ornitologiaren arloan dabilena, Unibertsitatean ez dago lan horretan diharduen ikerketa-talderik... Alderdi hau hobetu beharra dago.\nGustatu zitzaidan hitzaldia, eta gustatu zitzaidan amaiera aldera emandako ikuspegia. Iradoki zuen txorizaleak eta zientzilariak neurri batean banatuta gaudela, eta horixe dela gainditu beharreko koxka: zaleek urrats txiki bat eman behar dutela, euren inplikazio-maila areagotuz, behaketa-jarraipenak egiteaz haratago (zientzia egiteraino); eta zientzilarien lana dela, bestalde, zaletuak erakartzea eta eurekin kooperatzea. Harreman hori bidirekzionala izan behar da, erreziprokoa: zientzilarien esku dago jendea erakartzea eta heztea, baina baita horrekin batera ere, zientzilarien datuak komunitatearen esku jartzea (azken hau nik gaineratu dut; erabat kezkatzen eta amorrarazten nauen gaia da-eta).\nAitor Galartza: Urdaibaiko Naturgunearen historiaz\nOndoren Aitor Galartzaren txanda izan zen, eta Urdaibaiko Biosferaren azken 40 urteotako historia laburbildu zuen, 3 garai nabarmenduz (Star Wars sagako izenburuak erabilita):\nLa amenaza fantasma: 70. hamarkadan, beste hezegune gehienak bezala, Urdaibai lehortzeko eta desagertzeko zorian egon zen. Garapen totalaren sasoia zen.\nEl despertar de la fuerza: Francoren heriotzak ez zuen egoera aldatzea lortu. Trantsizio garaian ere hainbat proiektu faraoniko bideratu nahi izan ziren Urdaibai erdian: golf zelaiak, urbanizazioak, estropada-eremuak,.... Baina 1979-1980 inguruan talde ekologista txiki bezain aktibo bat sortu zen Gernikan, zarata handia egiteko gai izan zena, hedabideetan leku dexente eskuratu zuena,.... eta Urdaibai salbatzea lortu zuena. Anton Aranburu ere aipatu zuen Galartzak (Telleriak bezala), administraziotik Urdaibai babesteko lan handia egindakoa ("Urdaibai" izena ere berak "sortu" zuela ulertu nion, ordura arte "Gernikako Itsasadarra" izenez ezagutzen zena berrizendatzeko, izen komertzialago baten bidez).\nUna nueva esperanza: aurreko urteetan egindako lanari esker (presio soziala + ikerketak), Gernikako itsasadarra Urdaibaiko Biosferaren Erreserba bihurtu zen (eta ehiza babesgune) 80ko hamarkada erdi aldera. Galartzak esan zuen milagro moduko bat izan dela Urdaibaik bizirik irautea, inguruan daukan presio politiko-turistiko-urbanistiko izugarria gaindituz.\nHala ere, milagro hori, ez dago arriskutik kanpo. Alderantziz: azken 20 urteotan koniferoen basoberritzeak ez dira gutxitu, pinudiak eukaliptadi bihurtzen ari dira, gizakiaren presioa izugarria da Biosfera osoan (turismoa, hondartzak, giza jarduerak), orain gutxi berriro dragatu da eremu handi bat Muruetako ontziolarentzat, ez dago inolako araudirik aisialdiko jarduera mugatuko duena,... Hain eremu txikia izanda Urdaibai, daukan presioa izugarria da, eta eraginak nabariak dira. Urdaibai ez dago salbu.\nItxaropen txiki bat piztu da Urdaibai Bird Centerrarekin: babesgune bihurtu da, giza inpaktoa txikiagoa da ingurune hartan, eta hegazti dexente ikusi daitezke Oruetako paduran (batez ere anatidak, hori bai). Horrek erakusten du, eremu bat ondo berreskuratzen bada, nahiz eta txikia izan, eta gizakiaren eragina murrizten bada, azkenean emaitzak lortzen direla.\nZapatu goizeko lehenengo saioak jarraipen-programen inguruan bideratu ziren. Aukeran lartxo eta azkarregi (batez ere lehenengo hiztunek), baina kalitatez ondo, eta gustura jarraitu genituen gehienok.\nHitzaldi nagusia Juan Arizagarena (Aranzadi) izan zen (kongresu honen alma mater eta antolatzaile nagusia). Herritarren zientziaz jardun zuen, eta Ornitho.eus plataformaren datuak emateko aprobetxatu zuen (Aranzadik/Jaurlaritzak bultzatu nahi duten datu-basea). 2015a izan da plataformaren lehenengo urtea, eta urtebetean 500 erabiltzaile eta 60.000 behaketa lortu dituzte, %90 hegaztienak. Ondoren, 2017-2019 urteen artean egingo den Euskadiko Hegaztien Atlasaren proiektua aurkeztu zuen. Ondo bideratuta dago, gehienbat Gipuzkoan. Dagoeneko eman dut izena! ;)\nOndoren hitzaldi-aurkezpen laburren txanda etorri zen. Gorka Belamendiak (Ataria-Salburua) zikoinak Araban daukan egoera azaldu zigun; Maite Louzaok (AZTI) hitzaldi interesgarria eman zuen ozeanografia eta hegaztien inguruko ikerketak uztartuz; Luis Lobok (Gasteizko udala) Salburuako hezeguneen berreskurapena azaldu zuen (1995-2015), nahiko ikuspegi itxaropentsua eskainiz (ez arrisku barikoa, hala ere); Javier Ferreresek (Itsasenara Elkartea) Gipuzkoan berragertu diren 2 espezieren inguruan jardun zuen, azken urteotan berriro gure artean diren ubarroi mottodunaz (Phalacrocorax aristotelis) eta okil ertainaz (Dendrocopos medius), berri pozgarria; ondoren, Agurtzane Iraetak (Aranzadi) EMAN sarea aurkeztu zigun; eta amaitzeko, Rafa Garitak azaldu zigun, zelan fototranpeoa erabiltzen ari diren Aketxeko matxiplaka (Hydrobates pelagicus) kolonia hobeto ezagutzeko, oso datu interesgarriekin.\nKafearen ostean (tira, kafea baino gehiago hamaiketakoa izan zen) ikerketen txanda heldu zen. Asteburuan behin baino gehiagotan azpimarratu zen bezala, Euskal Herrian ez dugu punta-puntako ikerketa ornitologikorik egiten (besteak beste, Unibertsitatean ez dagoelako ornitologia lantzen duen ikerketa-talderik), baina egin egiten da, eta horren erakusgarri izan ziren txanda honetako hitzaldiak.\nIñigo Zuberogoitiak (Icarus SL) ireki zuen hitzaldi-sorta, Bizkaiko belatz handien (Falco peregrinus) inguruan egindako ikerketen datuekin. 20 urteko lanen errepaso sakona egin zuen. Nadja Weisshauptek (Aranzadi) azaldu zigun perfiladore eta kamara termikoen bitartez nola jarraitzen duen paseriforme txikien migrazioa gauez; Maite Louzaok bigarrengoz hartu zuen hitza, oraingoan Atlantikoko beste muturrean kumatzen duten atun-txorien ibilerak aipatuz (Maite izan zen, larunbat osoan, euskarazko esaldi bakarra esan zuen hizlaria; bakarrik horregatik, nire eskerrik beroena Maiteri); Alejandro Onrubia (Fundación Migres) etorri zen ondoren, txinbo burubeltzaren datuak aurkeztu zituen, populazioa nola aldatzen den ingurunea aldatzen den heinean; populazio-dinamikaren azterketaren adibide polita izan zen (bizi-iraupena, ugalkortasuna, demografia,...). Ondoren, Aranzadiko bi kidek hartu zuten hitza (Jose M. Sánchezek eta Sergio Delgadok), ur-zozoaren (Cinclus cinclus) eta kaio hankahoriaren (Larus michaellis) inguruan egindako ikerketen laburpenarekin. Jarraian, Gorka Burgosek Bizkaian urubiarekin (Strix aluco) egiten hasi diren ikerketaren aurrerapena eman zigun (strigidoen datuak jasotzeko metodologia ezagutzeko hitzaldi aproposa). Eta hitzaldi-sortari bukaera emateko, rara avis bat izan genuen txorizaleen artean, historialari bat (Jesús Muñiz), Bizkaiko eskultura gotikoetan aurki daitezkeen hegaztien irudikapenen berri emanez.\nHegaztien jarraipenaren inguruko mahai-ingurua\nLarunbat arratsaldean bi mahai-inguru izan genituen. Lehenengoa hegaztien jarraipen-programei buruzkoa. Interesgarria, nahiz eta nik uste ez zitzaiola nahikoa etekinik atera. Hizlari bakoitzak berea esan zuen, ez zen egon benetako eztabaidarik, eta hainbat gai garrantzitsu laga ziren aipatu barik: Nola antolatu behar dugu hau guztiau? Zer egiten dugu ondo? eta zer ez hain ondo? Zer hegazti-talde izan behar dira lehentasuna? Zergatik ditugu 2 plataforma datuak sartzeko, eBird eta Ornitho? Zer eskaintzen du azken horrek lehenengoak eskaintzen ez zuena? Eta hor datuak sartzen ditugun erabiltzaileok, zergatik ez dugu sarrera zuzenik datuetara?\nMahaian 3 hizlari, Jose M. Fernández (HAZI), Juan Carlos del Moral (SEO) eta Héctor González (Itsasenara). Javier Rodríguez (Aranzadi) moderatzaile lanetan. Del Moralek SEOren lanaren inguruko informazioa zabaltzeko aprobetxatu zuen. Fernándezek, berriz, "zertarako" galderan ipini zuen azpimarra: zertarako nahi ditugu jarraipen-programak eta zentsoak? Ez badugu zehazten zertarako nahi ditugun datuok, ezingo dugu ondo finkatu metodologia eta datuen azterketa, eta jasotako informazioak ez digu balioko ondorengo kontserbazio jardueretarako, edo erakundeen aldetik etorri daitezkeen kudeaketa-planetarako. Hećtor Gonzálezek hartu zuen hitza ondoren, eta Gipuzkoan egin diren jarraipen-programen zerrenda egin zuen, zer egin den, zer utzi den, problematika, eta abar. Elkarteen lana nabarmentzen saiatu zen, SACRE bezalako lan indibidualagoen alboan, elkarteek eratzen duten sarearen garrantzia azpimarratuz, komunitatea ehuntzen dutelako.\nHector bera izan zen aurrena arazoetako bat plazaratzen: jarraipen-programetako partaideak gutxitzen ari dira eta zahartzen (kongresuko partaide gehien-gehientsuenak 40 urtetik gorakoak ginen). Azken urteotan txorien mundura gerturatu den jende asko, gainera, konprometitzeko gogo gutxirekin dago: argazkilaritza gustatzen zaio, espezie arraroak ikustea, blogean edo Facebooken argitaratzea... baina ornitologiarekin zerikusi zuzenagoa daukaten jardueretan parte hartzeko gogorik gabe (zentsoak, behaketen datuak partekatu, ikerketetan lagundu,...).\nHectorrek jarritako gaiak luze jo zuen. Publikotik, Alejandro Onrubiak esan zuen txorizaleok ez dugula jakin bistaratzen (gizarteari eta erakundeei) jarraipen-programen garrantzia. Eta hori barik, jendea ez dagoela konprometitzeko prest (esfortzu eta lan bat eskatzen dute horrelako programek). Lortu behar dugu bistaratzea, gure datuak ezinbesteko direla kontserbaziorako.\nArazoa da, hala ere, azkenaldian txorizaletasunera hurbildu diren asko, ez direla hurbildu kontserbaziotik, naturzaletasunetik edo ekologiatik (garai batean, "gure garaian", ohiko zen moduan). Gehiago hurbildu dira argazkilaritzatik, edo nolabaiteko 'kolekzionismoaren' ikuspegitik,... Guztiak ere zilegi, jakina, baina jarraipen- zein kontserbazio-lanetarako ez hain baliagarri. Beharbada, prozesuaren kurba normala da: txorizaleen oinarria handitu arren, kontzientziatutakoena ez da neurri berean hazten. Normala.\nOinarri hori handitzeko, hezkuntza-plangintzen premia azpimarratu zuen Nadja Weisshauptek, eta Suitzan egiten diren programen berri eman zuen. Juan Arizagak gaineratu zuen, elkarteen arteko koordinazioa ere oso garrantzitsua dela kontzientziazio lan horretan.\nArizagak beste gai bat ere ipini zigun mahai gainean: gutxi gara, lurralde txikia da, eta hala ere ez gaude koordinatuta eta oinarri-oinarrizko lana ere falta zaigu. Esate baterako, komunitate moduan, oraindik ez dugu erabaki zeintzuk diren gure lehentasunak, eta zeintzuk gure baliabideak horri aurre egiteko (zer espezie jarraitu, zer metodologiarekin, nola koordinatu, eta abar). Oinarrizko hori koordinatzetik abiatu beharko ginateke.\nFernandezek eta Del Moralek erantzun zioten, funtsezko gai horiek legez zehaztuta daudela neurri batean (direktibak eta arrisku-irizpideen araberako protokoloak,...), eta beste herrialde batzuetako ereduak ere baditugula. Beharbada, gure lana izan beharko litzateke erakundeak bultzatzea lan hori babestu dezaten. Publikotik erantsi zen, erakundeei parte-hartze zuzena ere eskatu behar zaiela. Hau da, espezie batzuetan, beharbada, erakundeak arduratu behar direla zuzenean jarraipen-programetaz eta zentsoetaz, eta ez lan guztia txorizaleen esku laga, bestela bolondresak erre egingo garelako hainbeste programatan parte-hartzen. Baina erakundeen aldetik, ba ote horretarako borondate eta dirurik? Horixe izan zen Gorka Belamendiak bota zuen galdera. Ez dirudi horretarako borondate tinkorik dagoenik; are gutxiago datu-bilketatik ateratako emaitzen ondorioz martxan ipini beharreko kontserbazio-proiektuetarako diru-partidarik.\n2. mahai-ingurua: Euskadiko Hegaztien Batzordearen eraketa\nLarunbateko azkenengo saioa berezia izan zen. Mahai-inguru moduan planteatuta, benetan Batzorde Abifaunistiko bat eratzeko lehenengo urratsa izan zen. EAEko (?) ornitologo guztien bilgune izango litzatekeen Batzorde batena. Horrelakoak arruntak dira beste herrialde batzuetan, oso aberasgarri izango litzateke guztiontzat, eta ia-ia derrigorrezkotzat jo genuen han geunden guztiok. Hegaztizaindia moduko bat, nolabait esateko ;).\nJuan Arizaga (Aranzadi), Javier Ferreres (Itsasenara), Gorka Gorospe eta Gorka Belamendia (Ataria) egon ziren aurkezpen-mahaian, eta euren esku egongo da Batzorde berri honen lehenengo urratsak ematea.\nArizagak egin zuen sustatzaile lana, eta hainbat galdera ere bota zituen Batzorde berriaren osaketa eta funtzioen inguruan (ez zuen eman astirik denak eztabaidatu eta erantzuteko). Batzorde hori nolakoa izan beharko litzatekeen laburbildu zuen, eta ados nago erabat: batzorde independientea, gaitasun zientifiko eta tekniko handikoa, egun ditugun elkarte eta erakundeen lana zapalduko ez duena, euskal ornitologoen aglutinatzaile eta gai orokor zabalak adosteko gune beharko lukeena.\nLaburbilduz, batzordeak izan ditzakeen lan nagusien artean egon daitezke:\nEuskal txorizaleon bilgune izatea (esan bezala, sarritan nahiko banatuta jardun izan dugu, bakarka edota erreinu txiki isolatuetatik elkarri mokoka).\nGure lurraldeko hegaztien zerrendak osatzea (espezieak zerrendatzea, izendegiak osatzea, kategoriak eta estatusak zehaztea...).\nUrtekari ornitologikoak osatzea.\nKomunitatearen lan-ildo estrategikoak zehaztea.\nBizpahiru urtetik behin Euskadiko Kongresu Ornitologikoa antolatzea.\nPublikotik zenbait puntu eztabaidagarri ere aipatu ziren. Hasteko, niretzat ere hasieratik nabarmen geratu zena (kongresuaren izenetik bertatik): lurraldetasunarena. EAEko batzorde bat izango da? edo Euskal Herrikoa? Nafarrak eta Iparraldekoak gonbidatu ere ez dira egingo? Batzordeak aintzat hartu zuen gomendio hori, eta esan zuen hurrengo urratsak eman aurretik, gutxienez, Euskal Herriko lurralde guztietako ordezkariak gonbidatuko dituztela hausnarketa fase honetara. Ea horrela den; orain arte ez da egon, behintzat, horretarako borondaterik.\nAitor Leitzak eta Aitor Galartzak beste kontu bat ere azpimarratu zuten: kontserbazioarena eta administrazioa "presionatzearena". Elkarte batzuek euren aldetik egin ezin dutena (interes edo arrazoi jakinengatik), beharbada guztion izenean, modu "aseptikoago" batean, Batzorde honek egin dezake, administrazioari bidea erakutsiz, begi bistakoak diren kontuak nabarmenduz... Beste sektore batzuek euren iritziak plazaratzen dituzten moduan, gure "sektoreak" ere berdin egin beharko luke, eta Batzorde horrek bere funtzioen artean izan beharko luke administrazioari kontserbaziorako deiak egitea ere (usapalaren adibidea ipini zen, ia erabat desagertu den espeziea, eta oraindik ere ehizatu daitekeena).\nBatzordea nola osatu eta antolatuko den ez zen zehaztu, baina entzuleen artetik izandako iritzietan garbi adierazi zen hobeto zela lehenbailehen hastea lanean, nahiz eta xehetasunak itxi gabe egon. Horregatik, aho batez onartu zen mahaiko 4 kideen esku geratuko dela Batzordearen ardura lehenengo urrats hauetan. Arizaga, Ferreres, Belamendia eta Gorospe. Apuntatu izenak ;)\nBatzordearen ideiari forma emango diote, eta 3 urte barru antolatu daitekeen II. Kongresurako martxan egon beharko litzateke Euskal Batzorde Abifaunistiko hori. Bitartean, hala ere, urratsak emango dira eta guztiaz gardentasunez informatzeko bideak ipiniko dituzte (dela blog bat, dela buletin bat,...), eta beharbada hilabete batzuk barru beste bilera orokor bat ere antolatu dezakete ordura arteko lanak aurkezteko (eta guztion artean adosteko).\nEta hortxe amaitu zen larunbateko saioa. Domekan ere jarraitu zuen, kontserbazioaren inguruko hitzaldiekin. Penaz, baina ezin izan nintzen joan; hori ya lartxo niretako. Ea beste norbaitek laburbiltzen duen igandekoa.\nBitartean, Txorionak denei!


Bizenta Mogel (1782-1854) lehen emazte idazle gisa kontsideratua da, 22 urterekin Ipui onac, Esoporen latinezko lanen itzulpenetan bereziki oinarritutako alegi bilduma argitaratu zuenetik.\nBere osaba eta aitaordea Juan Antonio Mogel zen, Leibniz-en filosofiaren zabaltzaile izan zena Peru Abarka eleberriarekin. Argien hezkuntza goiztiar horrek Bizenta markatu zuen, eta bere alegien bidez, nahi izan zuen euskaldun gazteei umoretsu baino sakonago izanen ziren ipuinak eskaini.\nEmazte idazlea izatea ez zela erraza izanen aurreikusia zuen ere. Liburuaren sar-hitzako lehen lerroak trufatuko zirenei zuzendua da.\nIpui onac, lehen edizioaren lehen orria - Liburuklik\nIpuin onak, Bizenta Mogel, Ed. Hiria, 2000 (euskara batuan)\nBizenta Mogel eta Elgezabal (1782-1854), Xabier Kaltzakorta, Euskal Jaurlaritza, 1992


Atalase sentsorialak – Gizapedia\nPsikofisikan, atalase sentsoriala sentsazio-maila jakin bat eragiten duen estimuluaren magnitudea da; adibidez, beroaren aurrean ditugun erreakzioak aztertzerakoan, eskua lapiko batetik kentzeko (erreakzioa, erretzearen sentsazioak eraginda) behar den bero minimoa (estimulua). Oinarrian, honako atalase hauek bereizten dira:\natalase absolutua, sentsazio jakin bat eragiteko behar den estimuluaren magnitude minimoa;\namaierako atalasea, sentsazio jakin bat eragiteko behar den estimuluaren magnitude maximoa;\natalase diferentziala (ingelesez, just noticeable difference), sentsazioa aldatzeko behar den estimulu-aldaketa txikiena; adibidez, zenbat azukre ken dakioke txokolate bati, txokolatea lehengo berdina dela esan arte. Atalase diferentziala zentzumenek bereizteko duten ahalmena neurtzen duen kontzeptua da.


Gobernu Irekirako Nazioarteko Aliantzak Euskadin Thinking Fadura proiektua aukeratu du herritarren partaidetzaren eremuan ezagutza transferitzeko - OGP Albistea\nGobernu Irekirako Nazioarteko Aliantzak Euskadin Thinking Fadura proiektua aukeratu du herritarren partaidetzaren eremuan ezagutza transferitzeko\nGetxo Kirolak-en kasuan, ekimenak herritarren partaidetzan zer-nolako eragina duen aztertzea du xede\nOGP Euskadik Thinking Fadura Getxo Kirolak-ek Fadura kirol-parke berria diseinatzeko herritarren laguntzarekin sustatu duen proiektu pilotua aukeratu du, herritarren partaidetzak herri-administrazioen barne-egituran zer-nolako eragina duen aztertzeko.\nGobernu Irekirako Nazioarteko Aliantzak (Open Government Partnership – OGP) gobernu irekiagoak, arduratsuagoak eta herritarrekiko sentikorragoak izaten laguntzeko proiektuak sustatzen ditu, eta gobernantzari eta gardentasunari dagokionez erreferentziazko erakunde bat da nazioartean. 2018az geroztik, munduko beste 19 eskualderekin batera Euskadik ere proiektuan parte hartzen du, Eusko Jaurlaritzak, EAEren Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako Foru Aldundiek, hiru hiriburuek eta zenbait udalerrik eratutako OGP Euskadi partzuergoaren bitartez, gobernu irekiaren jardunari buruz ikasi eta hausnartzeko xedez.\nOGP Euskadiren OGP Euskadi jarduera-ildoetako batek herritarren partaidetza du oinarritzat, eta, horren barruan, Thinking Fadura proiektua aukeratu dute, berrikuntzako laborategiaren ikuspegitik nola funtzionatzen duen ikusteko, Euskadin partaidetza-prozesuetan ezagutza transferitzeko balio dezaketen esperimentazioaren eta ikasketa-prozesuen bitartez.\nEzagutzaren transferentzia-ardatzak aztertzeko hainbat adierazle erabiliko dira, herri-administrazioek herritarren partaidetzan duten inplikazio-maila, proiektuetan parte hartzen duten teknikarien asebetetze-maila eta herritarrekin lankidetza-eremuetan lortutako produktuen kalitatea neurtzeko.\nEzagutza transferitzeko lehen proiektua\nGetxo Kirolak-ek azken urtean proiektuak lehenesteko metodologia bat garatu du, Fadura itxuraldatuko duten jarduerak, 30etik gora direnak, zer ordenean burutuko diren zehazteko. Esperimentazio eta ikasketako dinamiken bidez gauzatuko dira, eta, modu horretan, prozesuaren garapen osoa hobetzeko ezagutza transferitzea posible izango da.\nGetxo Kirolak-ek aste honetan bertan abian jarri du Fadurako eraikin nagusiaren bigarren solairuko altzariak berritu eta eremua hobetzeko proiektua, ekonomia zirkularraren irizpideei eta herritarren laborategi-metodologiei jarraikiz. Laborategi hori lehen saiakuntza-bankua izango da, eta mekanismo bat garatuko du, ondoren OGP Euskadik aztertuko duena, herritarren partaidetzak Getxoko Kirolaken barne-egituran zer-nolako eragina duen ebaluatzeko.\nThinking Faduraz gainera, erakundeak beste hiru prozesu hauek izango ditu aztergai: Gipuzkoako Foru Aldundiaren aurrekontu partizipatiboak; migratzaileen inplikazioa partaidetza sozialean, Bilboko Udalak sustatua; eta osasun eta ongizate eragile gisa herritarren partaidetza neurtzeko sistema, Eusko Jaurlaritzaren Osasun Sailak abian jarritakoa.\nForo Irekia online 2 eta 3 kompromisoak


Joanikot pastorala. Deia, Noticias de Bizkaia\nZuberoan dena prest dute gaur Joana Etxart mauletarrak eginiko lehen pastorala eskaintzeko\nFranck Dolosor. Baiona - 2017(e)ko uztailaren 30a, igandea - 06:09etan eguneratua\nAurreko pastoral baten irudia. (Cristian Martínez)\nAltzai-Altzabeheti-Zunharreta eta Lakarri-Arhane-Sarrikotagaineko herritarrak prest dira Joanikot pastorala taularatzeko gaur (15h30) eta abuztuaren 6an (15h30). Joana Etxart (1978) mauletarrak idatzi duen pastoralak Arberoako Joan Joanikot kapitainaren ibilbidea aipatzen du parte hartze aipagarria izan baitzuen Nafarroaren konkistan 1512an Gaztela lagundu zuelarik lehenik, eta geroago nafarren independen-tzia berreskuratzen saiatu zelarik 1521ean.\nZantxo Azkarra, Eüskaldünak Ibainetan, Antso Handia eta Xiberoko Jauna pastoralen ondotik, erreinu zaharreko gora behera korapila-tsuak agertuko dira taulen gainean aurten ere. Arberoako Joan (1470-1521) armadaren kapitain izatera heldu zen eta borrokan ez zebilelarik Nafarroako Tebas herrian bizi zen Oztako Maia emaztearekin.\nErreinu zaharra sorterri eta bizileku izan arren, ez zion beti leialtsun argiena erakutsi. Izan ere, 1512 urtean inbaditzaileen laguntzaile fina izan zen. Gaztela Aragoiko erasoarengatik gaur egungo Nafarroa Behera baizik ez zen gelditu Albreteko Katalina erreginaren esku. Lurraldearen parte handienaren burujabetza kentzean sutsuki parte hartu zuen Joanikot kapitainak. Lau urte geroago ez zuen parte hartu nahi izan porrot egin zuen Nafarroaren burujabetza berreskura-tzearen saiakeran. 1521ean, ordea, Albreteko Henrikeren alde egitea erabaki zuen lurraldea berriz har-tzen saiatzeko. Gaztela-Aragoiko garaipenen aurrean burua makurtu behar izan zuten eta Donibane Garaziraino atzera egin. Bertako setioan 21 egun iraun ondoren, erasotzaileek harrapatu eta Iruñeara eraman zuten hiltzeko eta bere gorpua zatitzeko.\nHerri proiektuaZuberoko pastorala erdi arotik, edo lehenagotik, datorren herri antzerkia baino askoz gehiago da euskal kulturaz gozatu, euskara sustatu eta herritarren arteko harremanak sendotzeko balio baitu, besteak beste. Prestaketak joan den otsailean hasi zituzten Joana Etxart idazle, Jean Pierra Rekalt errejent edo taula zuzendari eta Jean Louis Aranburu kantu eta musika zuzendariaren agindupean.\nEtxart Erresuma Batuaren unibertsitate irakaslea da Parisen eta orain erreinu zaharraren iragana argitara eman nahi du trajeriaren bidez. Idaztea baino historia eta pertsonaiak bilatzea eta aztertzea gustatu zaio Etxarti. 2012an, Nafarroaren konkistaren bostehungarren urtemugaren harira Asisko Urmeneta eta Antton Curutcharryk eman zituzten hitzaldiek interes nabarmena piztu zioten. “Pastoralaren trama bertan ikusi nuen berehala baina errege baten bizia aipatzeko partez herriko norbait nahiago izan nuen hautatu” dio 41 urteko emakume mauletarrak.\nJoanikot kapitainaren papera Eric Alzazebe Lakarrin bizi den Santa Graziko aktore ezagunaren esku dago. Denera, 34 bertset, eta bakarrik edo bikotean abestu beharko dituen hainbat kanta eskaini beharko ditu protagonistak.\nPascale Elixondobordak ere toki nabarmena izanen du aurtengo pastoralean Joanikot kapitainaren emaztearen bizia antzeztuko du eta.\nOrotara 90 aktore, hauen artean 15 ume, igoko dira taulen gainera 18 jekaldi edo saio dauzkan pastoralari bizia emateko.\nPastoralen loraldiaUda oro Zuberoan taularatzen den pastoralaz gain trajeriaz gozatzeko beste eskaintzak ugaritu dira azken aldian. Gero eta pastoral gehiago agertzen da Euskal Herriko lurralde txikienetik kanpo: Gerezien denbora eta Katalina de Erauso Baionan, Carmen Etxalarren, Eneko Haritza Bilbon edo garai hauetan Baiona inguruan prestatzen ari diren Hiriburu pastorala.\nZuberoan hamar pastoral idatzi dituen Jean Louis Davant euskaltzainak begi onez ikusten du trajeriaren loraldia. “Ez dira denak ados baina gauza ona zait” dio. “Andre batzuek hasi zuten berritzea, hau izan zen lehen iraultza!”. Itxaro Borda idazleak Gerezien denbora pastoral urbanoa apailatu zuen duela urte batzuk Lapurdiko hiri nagusiko portuaren inguruan. “Ez da zuberotarra nafarra baizik, ez zuen beraz Zuberoa traizionatu” Davant euskaltzainaren arabera. “Gero, Zuberotar andre batek moldatu zuen Katalina de Erauso. Bi pastoral eder izan dira, bi urrats handi” Davant-en esanetan. Higatzeko arriskurik ez dio ikusten pastoralari baina trajeriaren oinarriak errespetatzea eskatzen du eta oroz gainetik ezpiritua: epopeia eta epiko sen hori hiru ateen oinarrizko legeekin. Davant-ek pozik ikusten du Pirineotako pastorala bizirik irautea Biarnoan ere emanaldi batzuekin noizean behin. Zuberoan urtero taularatzen dute eta aurtengo lehen emanaldia gaur bertan eskainiko dute.


SANTIAGOKO BIDEAN (II) | elinberri\n2018. azaroak 17 Albisteak, Naiara Vidart Quintano\nATARRABIATIK MAÑERURA BI EGUNETAN\nBizikletan igo gara. Denda batera joan gara jateko zerbait erostera: fruta, ogitartekoak egitekoak, ura… Gero gure bideari ekin diogu.\nGu Atarrabian bizi gara, Ulzama kalean. Osaba, izeba eta lehengusu-lehengusinak ere bai, baina beste kale batean. Hilabete oso bat daukagu bidea egiteko, presarik gabe. Azken finean, uda da!\nGaur eguraldi eguzkitxua dago, baina tenperatura epela daukagu. Nire ustez azkar ibiltzen ari gara, uste nuen motelago ibiliko ginela Igorrekin… Ama gaixua, Igor remolkatu behar du, bizikletan dagoenean. Horrela Igor ez da nekatzen, berak pedalei eragiten die nahi duenean, eta nekatzen bada, aitak eramango du, estalita dagoen eserleku horretan.\n.- Aita, Tiago izeneko norbait egin zuen Santiagoko Bidea lehenengo aldiz? Tiago izeneko santu bat? “San” “Tiago”- esan diot aitari irrifartsu.\nJajaja, ez, alaba, zu bai xelebrea. Bidea Santiago de Compostela izeneko hiri batera doalako da, hori helmuga da, horra iristea da erronka- erantzun dit aitak.\nAaaa, ulertzen dut, orduan Tiago izeneko santu bat, hango erregea edo alkatea izango zen, ezta?\nJajaja, lasai, gaur gauean istorioa kontatuko dizuet, ados?\nAma, nekatu naiz- esan du Igorrek\nNekaturik jada? Duela gutxi hasi gara….- Esan dut nik.\nEz, Naiara, ia ordu bat pasatu da!- azaldu dit izeba Susanak.\nZer? Ia ordu bat? Orain leopardo bat daukagu erlojuan…Beste egun batzuetan barraskiloa daukagula dirudi- esan dut nik.\nBegira, Naiara, ikusten dituzu zelai hori haiek?- galdetu dit izeba Vanessak\nBai- esan diot arreta gutxiko aurpegi batekin.\nNaiara, badakizu zergatik horiak diren? – galdetu dit Asierrek.\nBelarra ez delako, garia eta lastoa baizik.\nEta oraingo aurpegia ez zen arreta gabekoa.\nOso azkarra zara- esan dit Andreak.\nAmaaaa, jaitsi nahi dudalaaaa….- kexatu da Igor.\nEgia! Igor ahaztuta neukan, geldialdi txiki bat egingo dugu aldaketa egiteko, zoaz aitarekin.\nEta nola egiten da lo aterpe edo albergue batean?- galdetu dut nik.\nIkusiko duzu, agian desatsegina egiten zaizu, edo agian oso ongi egingo duzu lo, nekatuta egongo zara eta- esan dit osaba Ramonek.\nOrdu bat geroxeago gosetuta ginen eta gainera Violeta negarrez hasi da, bera ere gosetuta.\nVioleta negarrez dago, zergatik ez dugu geldialditxo bat hor bertan egiten? – esan du Asierrek, merendaleku bat seinalatuz zelai berde eta loretxu baten ondoan.\nBai, ideia ona, Asier- esan du Andreak.\nBizikletak bultzatuz, oinez hurbildu gara. Hor hamaiketakoa hartu ondoren, Igor, Andrea, eta nik zapatilak kendu ditugu eta hasi gara zelai eder horietan korrikan oinutsik. Violetak ere gurekin etorri nahi zuenez, Asierrek besoetan hartu du eta guregana etorri dira. Eseri dira eta jolastu dute belarra laztantzen.\nHamar minutu geroxeago, ibiltzen hasi gara berriro. Hamar kilometro egin ondoren, gure lehenengo aterpera iritsi gara. Asko garenez gela batean sartu gara familia osoa. Literak daude, erosoa dirudi. Orain arratsalde osoa daukagu indarrak berreskuratzeko eta lekua ezagutzeko.\nArratsaldea jolasten eta deskantsatzen pasatu dugu. Iluntzen hasi denean, afaltzera joan gara. Eguerdiko menua aterpean bertan jan dugu, baina afaltzeko beste taberna batera joan gara. Eguerdiko menuan, lehenengo platera ez zait gustatu, purea…buajjjj; bigarrena, ordea, oso goxoa zen, oilasko hankak patata frijituekin, mmmmmmm, bai goxua! Postrea ere asko gustatu zait, postrerako etxeko izozkia zegoen, koloranterik gabe, laktosarik gabe…\nAfaltzeko, barazki zopa, barazkiak ez gustatu arren, asko gusttu zait barazki zopa; bigarrenerako arraina zegoen, lubina labean. Postrerako laktosarik gabeko txokolatezko natila. Gero pijamak jantzi, hortzak garbitu, linternak hartu eta pijama desfile bat egin dugu. Linternak fokoak dira, gela argitzeko eta gu modeloak. Lehenengo Asier eta Violeta azaldu dira bere pijamekin: Violeta sirenatxoaren pijamarekin; Asier, “Star Wars”ena. Gero ni azaldu naiz, untxien pijamarekin, gero Andrea, sandiak dituen pijama batekin eta Igor otsoak dituen pijama grix polit batekin.\nGurasoak izan dira hurrengoak, eskuargiak eman dizkigute eta bakoitza bere pijamarekin azaldu da “eszenatokian”, ama ortzadarra daukan batekin; aita urdin iluna eta marratxo zuriak dituen batekin. Izeba Susana “Sunny Days” jartzen duen pijama batekin; osaba Eduardo pijama berde batekin; Izeba Vanessa zaldiak dituen batekin eta osaba Ramon marroi batekin, kaka emotikonoa agertzen dena… A ze barreak egin ditugun!!!\nOhean sartu, panpinak besarkatu, begiak itxi eta lo geratu gara.\nHurrengo egunean hiru barratxo energetikoak gosaldu ditut, benetan gosetuta nengoen. Igorrek bi gosaldu ditu, Violetak biberoia eta gailetatxo bat. Asierrek eta Andreak barratxo batzuk eta gailetak. Helduek kafea eta tostadak.\nGauza guztiak bildu, bizikletak hartu eta ibiltzen hasi gara. Oso goiz esnatu garenez, Igor eta Violeta, berehala lo geratu dira berriro. Eta guk aprobetxatu dugu kilometroak egiteko. Malda bat ikusi dugu eta nik ezer esan gabe, hasi naiz jaisten eta abidura hartzen, malda beiti izan da. Ordu bat pasatu ondoren…\nAsier, oroitzen zara atzo nola galdetu zenidan ea nekien zergatik zelai haiek horiak ziren? Ba orain nik galdetuko dizut zuri: zergatik orain ikusten ditugun horiek grisak dira?\nJajaja, txantxetan ari zara, ezta?- esan dit Asierrek barrez lehertuta.\nEz, ez da txantxa, begira- esan diot serio-serio.\nHara, egia da!!!- esan du Asierrek harrituta- ba ez dakit zergatik, gurasoei galdetuko diegu.\nNik buruarekin baietz esan diot.\nGurasoek ez zekiten.\nGeldialditxo bat egin dugu zelai horietatik oso gertu. Nik zelai grixak ukitu ditut; ez dut ezer arrarorik nabaritu. Orduan, zapaldu dut, belar normala zirudien, kolorea besterik ez zen aldatzen.\nAlde hemendik- entzun dut bat-batean.\nOrduan behititu naiz, eta gertutik entzun dut.\nItsua zaude, ala?\nAuuuuu, zapaldu nauuu!!!!!\nBi gizaki txiki-txiki batzut ikusi ditut.\nAi, ama, barkatu!!! Barkatu zapaltzeagatik- esan dut urduri.\nAlde hemendik- oihu egin didate biek batera.\nEeeee, zer gertatzen da? – esan du beste batek- aiiii, hau erraldoia!!!!\nBorrokaraaaaa!!!- Oihukatu du gizontxo batek, ez fidatzekoa.\nEz, nik ez dut borrokatu nahi- esan diet haserre.\nEz borrokatu, mesedez- esan du neska txiki batek.\nEgin kasu Adrianari- gehitu du beste mutil gazte batek.\nNola duzu izena? – galdetu dit neskatxoak.\nNaiara, eta zu?- erantzun diot.\nNi Adriana, eta hau nire lagun hoberena da: Luka deitzen da.\nKaiiiixoooo- esan dit Lukak guztiz beldurtuta.\nGero jolasean hasi gara. Hamar minutu pasa ondoren, amak deitu dit:\nNaiaraaaaa!!!! Joan behar dugu!\nMinututxo bat, ama- erantzun diot.\nGalderatxo bat, Adriana eta Luka, zergatik belar hau grixa da?\nPeio erregea, Lucia erregina eta Pepa printzesari kolore hori gustatzen zaielako. Hilabete bat pasatu dugu belar berde nazkagarri hori grixaz margotzen.\nBai bereziak zaretela! Beno, joan behar dut. Agur!!! – esan diet eskua astinduz.\nFlipatuta bezala bueltatu naiz familiarengana, baina ez dute ezer somatu. Misterioa ez dudala argitu uste dute. Berdin zait, ez diet ezer kontatu nahi.\nKilometroak eta kilometroak egin ondoren, Mañerura iritsi gara, bazkal ordurako.\nOraingoan ez dugu ostatu bat behar, ez gara ostatu batera joango, hemen etxea dugulako, aiton-amonak hemengoak dira eta. Aitaren gurasoak dira, baita izeba Susana eta izeba Vanessarenak.\nAsko poztu dira gu ikusi gaituztenean. Bazkari goxo-goxoa prestatu digute. Lehenengo zopa, bigarrenerako txitxi pilotak zeuden eta postrerako izozkia.\nAfaldu baino lehen dutxatu gara. Eguerdian sobratu dena bukatu dugu eta gainera bi pizza handi jan ditugu. Etxe hau ostatu guztiak baino hobeagoa da!!!!


Eusko Jaurlaritzak behi- eta arrain-haragiaren etiketaren betetze-maila ikuskatuko du | Consumer\nEusko Jaurlaritzak behi- eta arrain-haragiaren etiketaren betetze-maila ikuskatuko du\nIaz 376 establezimendutan egindako ikuskapenen arabera, kasuen %26an ez ziren betetzen haragia ontziratu gabe zegoen haragian eta %33 haragi ontziratuan. Hemendik aurrera, irregulartasunak zuzendu direla eta Europako Batasunak aurtengo hasieran onartutako baldintzak betetzen direla ziurtatu beharko dute ikuskapenek. Besteak beste, animaliaren jaiolekua, gizentzeko lekua eta sakrifizioa zehaztu behar dira.\nHaragi xehatuaren kasuan, lege-baldintzek bilagarritasun-kode bat, hilketa-herrialdea, gizentzeko eta gizentzeko herrialdea barne hartzera behartzen dute. 2003ko urtarriletik aurrera, establezimenduek haragizko produktuen etiketan saltxitxak sartu behar dituzte, hala nola, gantz eta espezien edukia.\nArrainaren etiketetan egindako ikuskapenen bidez egiaztatuko da arraina saltzen duten establezimenduek, Gara egunkariak informatu duenaren arabera, bidaltzailearen, igorlearen eta lehorrean desizoztuta egon den edo ez duen, igorleak eta lurrez desizoztuta egon den edo ez.\narrainaren etiketa behi-etiketak lugar de sacrificio-eu pesca de extracción-eu piscifactoría-eu saltxitxa


Bizitza Osasungarria | Maristak Zalla\nInicio > Hezkuntza Proiektua > Bizitza Osasungarria\nOsasuna erabateko ongizate fisiko, emozional eta sozial egoera da, Osasunaren Mundu Erakundeak (OME) aurkeztutako definizioaren arabera.\nOhitura osasungarrietan hezten dugu. Gure ikasleek beren gorputzak zaintzen ikas ditzaten nahi dugu. Ariketa fisiko ohiturak, hainbat kirol egitea, aire zabaleko jarduerak gure ingurune naturala aprobetxatuz, elikadura askotarikoa eta osasungarria, fruta eta barazki gehiago kontsumituz, lo-ohiturak lantzea eta aisialdia eta denbora libre osasungarria erabiltzea, gorputza egoera onean mantentzeko.\nEmozioak zaintzen ditugu, identifikatu, onartu eta kudeatzen ikasten dugu. Heldu, gazte eta haurrek zoriontsu izan nahi dugu, eta egoera emozional orekatuak ongizate-egoera hori bermatzen du. Hezitzaile guztiok egiten ditugu barne-saioak eta lan-jardunaldiak espezialistekin eta prestatzaile adituekin, gure mundu emozionala ezagutzeko eta hobetzeko. Ikasleekin, egunero, barnekotasuna lantzen da, eta, astero, garapen emozional onerako jarduerak ezartzen dira.\nGizakiok taldekideak gara, taldea behar dugu maila indibidualean behar bezala garatzeko. Gure Ikastetxean kalitate oneko harremanak sustatzen ditugu ikasleen artean, ez bakarrik maila edo maila bereko kideen artean, baita adin desberdinetako ikasleen artean ere. Helburu horretarako berariazko programak dituzten pertsonen errespetua eta zaintza lantzen ditugu, eta, bereziki, aniztasunaren tolerantzia eta onarpena nabarmentzen ditugu, bai eta ahulenari laguntzea ere.


Herbehereetako labea Petromax Alemaniako sukaldaritza - www.turas. Tv\nNork TURAS | Abendu 13, 2019 | Gear, Hamahiru alea | 0 |\nZerbait oso berezia da zure janaria sukaldatzeko aire zabalean. Gure ustez, badirudi janaria askoz ere gehiago eskertzen dugula kanpaleku zabala zuzenean jaten dugunean, kanpaleku irekitik zuzenean, aire fresko, itsaso brisa eta kanpoan erabiltzen den energia gehigarria zure gosearengatik mirariak egiten dituena. Ez da sekretua gure gustuko pieza. kanpineko sukaldaritza ekipamendua Holandako labea (Cast Iron Pot) dira. Normalean, gure kanpineko janari gehienak sukaldatzen ditugu eta hauek biltzen ditu, ogia freskoa, errea, gisatuak, labean patata eta barazkiak eta askoz gehiago. Urte hauetan kanpineko bidai bikain askoren ardatza izan da eta espero dezagun beste asko etortzea.\nHolandako labeak iraun egin dute eta ehunka urtez erabili dira, bai aitzindariek lur berriak esploratzen eta su zabalak zintzilikatuta aurkitu dituzten etxeetan ogia eta otordu oparoak familia osoarentzako prestatuta zeuden etxeetan. Petromax Holandako labea lagunentzat aproposak dira kanpoko jardueretarako: bidaiak, kanpinak, etengabe. Sute irekian eta etxeko sukaldean sukaldatzeko aproposak dira. Hala nola, barazkiak eta haragia bezalako janaria sukaldatzen dute. Taula edo plater gisa erabil daitekeen estalki diseinatua dute.\nPetromax Holandako labeak hainbat tamainatan daude eskuragarri\nPetromax Herbeheretako labeak burdin iraunkorrez egina dago eta aurrez prestatutako akabera berehala erabiltzeko prest dago. Petromax Holandako labearekin, familiako lagunentzako janari gozo eta osasuntsuak presta ditzake eta horietako buruzko edertasuna Atago-rekin integratu daitezkeela da, sukaldaritzako aukera ugari eskainiz.\nProduktuaren ezaugarriak begirada batean:\nAldez aurreko denboraldian azalera berehala erabiltzeko\nElikagaiak oso leuntasunez prestatzen dira mantenugaiak kontserbatzeko\nNotched garraiatzeko heldulekuak manipulazio segurua eta erosoa bermatzen du\nPetromax Holandako labeak pilatu daitezke\nPetromax holandar labeak hiru hanka eta oinak dituzte tapa bakoitzean (ft1 izan ezik)\nBero transferentzia optimoa gainazalaren egitura zehatzari esker\nEstalkian termometroa egiteko zuloa\nElikagaien zapore paregabea bero transferentzia zehatzari esker\nTaula edo plater gisa erabil daitekeen estaldura berezia.\nPetromax Holandako labeek diseinatutako estalkia ere badute, burdina iraunkorrez egina eta zartagina edo platera gisa erabil daitekeena. Petromax holandarren labeetan aurrez tratatua dagoen gainazala (akaberazko akabera) ez da beharrezkoa lehenengo ongailua, nahiko kutxa izatetik oso erabilgarria izan dadin. Beste ezaugarri erabilgarri bat estalkiaren edo ikatza holandarretan jartzea errazten duen estalkiaren ertz oso praktikoa da. Xehetasun sinpleagoen guztien alboan, holandar labea tradizionala du\nPetromax diseinua: Tapa dragoi dotorearekin apainduta dago, kalitate bikaina eta puntako produktuak lortzeko balio izan duena.\nPetromax Herbeheretako labeak hainbat tamainatan daude erabilgarri; holandar labearen ft3 modelo txikiak gehienezko edukiera du. 1.6 litro (pot). 1-3 pertsona gehienentzako otorduak prestatzeko aukera ematen du eta zure beharretara egokitzeko hainbat eredu daude. Petromax holandar labearentzat, Lid Lifter baino beste osagarri batzuk ere eskuragarri daude, Garraio eta Biltegirako Poltsa, Zaintzailea eta. burdin galdarako tresnak garbitzeko.\nGainera, holandar labea eta burdina gurpildunak (ft6 eta gehiago) lor daitezke, janaria prestatu eta labean ezer erretzen ez duten bitartean. Begiratu hemen Petromax Herbeheretako labeen eskaintza zabala.\naurrekoDARCHE 2nd Generation Eclipse 180 Tolda alboetako hormekin\nhurrengoEguraldi Hotzean Kanpatzeko zenbait aholku


Ikuskizunak – Zirkugintza Kooperatiba\nAbaraska proiektua, sorkuntzako egoitzak\nBelarki, profesionalen formakuntza\nZirkoteke, erritmoz, kreatibitatez eta peripeziaz beteriko zirkua, herrira heldu da mugak gainditzeko, gaitasun ezberdinak ezagutzeko eta elkartasuna ikasteko. Etorri zaitez eta ikusi dena posiblea dela!\nIkuskizun hau emakumea historian zehar beharrezkoa eta ikustezina den lanari omenaldi bat da. EBITA, istorian zehar izan diren emakumeen bitartez, bizipen orokorrak kontatuko ditu. EMAKUMEA, beti ahaztua, istoriaren oinarria eta zutabea. Emakumeek istorioan zehar, aurrera egin beharrean, aldez alde doa, bere bizitza alde batera utzi arte. Istoriatik ibilaldia begirada kritikoarekin baina GOZOA eta INUZENTEA, bere protagonista bezala. EBITATZEN ikasteko ikuskizuna.\nIKUSKIZUN MUSIKALA Guztiontzako abestiak, jolasak eta umore ona!! PANPIN BERBENA herrira heldu da barreak eta algarak konpartitzeko!! Ez duzula ezagutzen!! Ba zatoz gurekin abestiak entzutera, historioak dantzatzera eta mundua ezagutzera!! Kolorez beteko ditugu zure jaiak!! Abesti berriak edozein jai motan aproposenak!! Entzun ahal dituzu abestiak Youtuben (Panpin Berbena)\nEdozein jaia alaitzeko kalejira, bost pertsona janzkera koloretsuarekin, ekilibrioak, zankoak, musika, malabareak, dantzak!! Kalejira guztiei kolorea emateko aukerarik hoberena. Itzela!!


Bertso Kata azaroaren 13an Petritegin - Petritegi\nBertso Kata azaroaren 13an Petritegin\n2015.11.11 / esperientziak\nAurreko urteetan bezala, Petritegi Sagardotegiak Bertso Kata izeneko ekitaldia antolatu du, sagardo dastatzeez gozatzeko eta sagardotegiko menuarekin eta bertsolariekin afaltzeko.\nAzaroaren 13an ostiralarekin izango da Bertso Kata, 19:00etan, eta dastatze gidatuarekin hasiko da, Guillermo Castaños enologoaren eskutik. Petritegiren sagardoak dastatu eta horien gainean hitz egingo dute.\nDastatzearen ondoren, Bertso Katan parte hartu dutenak jantokira joango dira, eta sagardotegiko betiko menua izango dute afaltzeko: bakailao tortilla, bakailao frijitua piperrekin, bi pertsonentzako 700 gramoko txuleta eta azken burukoa (gazta, irasagarra, intxaurrak, teilak eta zigarrotxoak) eta, horrez gain, txiriko sagardoa eta ogia.\nAfaria alaitzeko, bertso saioa egingo dute Aitor Mendiluze Gipuzkoako Txapelketan bi txapela irabaziak dituen andoaindarrak eta Unai Agirre hernaniarrak, upeletan. Zuen atseginekoa izango delakoan.\nBertso Katak 30 euroko prezioa du, eta mesedez eskatzen dugu aldez aurretik abisatzeko agertuko zaretela:


Iberdrolak energia berriztagarrietan 68.000 milioi euro inbertitzearen iragarkiaren eragin orokorra Iberdrolak energia berriztagarrietan 68.000 milioi euro inbertitzearen iragarkiaren eragin orokorra\nHome Gizartea Ekonomia Iberdrolak energia berriztagarrietan 68.000 milioi euro inbertitzearen iragarkiaren eragin orokorra\nAza 9, 2020\nIberdrola energia-konpainiak, Euskal Herrian jaioa eta egoitza Bilbon duena, asmo handiko inbertsio-plana iragarri du 2020-2025 eperako. Inbertsioa 75.000 milioi eurokoa izango da. Inbertsio handi horretatik, %90 (68.000 milioi) bere negozio-eredua finkatzera zuzenduko da, energia berriztagarrietan oinarrituta, bere sareak eta biltegiratzea handitzeaz gain. Gainerakoa AEBko PNM Resources konpainia elektrikoa erostera bideratuta dago.\nEsan beharrik ez dago iragarki honek eragin handia izan duela nazioartean. Guztiaren ondoren, enpresa hau, bere sektoreko hirugarrena (34.000 langile ditu munduan, eta 31 milioi bezerori baino gehiagori ematen die zerbitzua) erreferentzia global bihurtu da energia berriztagarrietan.\nInformazio horiek irakurtzeak, beste behin ere, euskal jatorriko enpresek maila globalean duten proiekzioari buruzko gogoeta egitera eraman gaitu.\nBadakigu Madril izeneko «zulo beltz» horrek xurgatze-ahalmen handia duela, batez ere interesgarria izan daitekeena. Dena fagozitatzen duen erakundea da, «Espainia hustuaren» arazo izugarria konpontzeko zer egin daitekeen galdetzen dioten espainiar agintari batzuen oniritziarekin, «kezkaturik».\nIberdrola ez dago libre Estatu osoa irentsi nahi duen hiri honen erakarpen-indar handiaz, edo behintzat onura edo eragina duen guztiaz. Erabaki-zentroak, koadro teknikoak edo Iberdrola Campus-a Guadix de la Sierran jartzeak asko esaten du Espainiako Erresumaren egoitza duen hiriak duen botere zentripeto horretaz. Bide batez, BBVAri buruz ez dugu hitz egingo…\nBaina, oraingoz behintzat, Iberdrolaren egoitza Bilbon dago, eta alde batera utzi nahi bada ere, euskal jatorriko enpresa da. Ondo legoke maizago eta indar handiagoz gogoratzea.\nSeguru baten batek «aldeanismoa» entzungo duela. Izan ere, etiketa hori Coca-Colari jar diezaiokete, Atlantan (Georgia) egoitza duen enpresa globala, eta bere egoitza non duen gogoratzen aspertzen ez dena.\nEgia da, halaber, egoera orokor honetan, non Iberdrola kasu giltzarria baita, baina beste kasu bat, euskaldunok erantzukizun pixka bat dugula. Euskal Autonomia Erkidegoko gure kutxa-bankuaren industria-zorroaren zati handi bat galtzearekin, edo euskal BGAEek beren baliabideen zati handiagoa euskal industria estrategikoei babesa emateko erabiltzea eta gutxiago Espainiako Erresumaren zorra erosteko erabiltzeko gaitasunik ez izatearekin. Hori guztia, hein handi batean, erabaki politikoak dira.\nHori guztia komentatzen dugu, inbertsio plan erraldoi honi buruz argitaratu den informazioan ia inork ez duelako enpresa honen jatorria gogoratu. Mark McSherry eskoziarrak European Financial Review aldizkarian sinatutako artikuluan bakarrik aurkitu dugu, New Yorken argitaratutako informazio ekonomikoko web batean. Gainerako guztiek funtsezko datu hori alde batera utzi dute.\nHau guztia esanda, inbertsio horrek berebiziko garrantzia izango du energia berriztagarriak sustatzeko. Ez bakarrik Iberdrolaren beraren ekintzagatik, baizik eta mugimendu horrek, seguru gaude, arraste-eragin handia izango duela sektoreko gainerako konpainietan. Gure herrialdean ere izango du, ez bakarrik maila orokorrean, baita ekintza zehatz garrantzitsuen bidez ere. Horietako batek, garrantzi estrategikoa duenez, artikulu berezi bat izango du gure blogean.\nInformazio honen berri eman duten komunikabide askoren erreferentzia jaso dugu\nEuropean Financial Review – 2020/11/6 – AEB\nBasque wind energy giant Iberdrola has revealed that it plans to invest €75 billion in its renewable energy production, grids and retail operations by 2025 to capitalise on growing global demand for clean power. Iberdrola said its investment programme for the next six years, the largest ever by a Spanish company, “will contribute to boosting the industrial fabric and job creation in the countries where the group operates.”\nWall Street Journal – 2020/11/6 AEB\nFinancial Times – 2020/11/6- Britainia Handia\nIberdrola, the world’s third-biggest utility, has promised to invest €75bn over the next five years to double its renewable energy capacity and help it capitalise on the global move away from fossil fuels. The commitment by the Spanish group enlarges its previous plans to invest around €10bn in 2020 and succeeding years.\nReuters – 2020/11/6 – Kanada\nSpanish wind energy group Iberdrola IBE.MC plans to invest 75 billion euros ($88 billion) in its renewable energy production, grids and retail operations by 2025 to capitalise on growing global demand for clean power, it said on Thursday.\nPrevious articleEuskaditik: konprometituak, elkartuak eta solidarioak, Covid-19ren tragediaren aurrean aurrera egiteko bidea, Reggae-ren erritmoan\nNext article2020 Diasporaren eguneko bideo-laburpena aurkeztuta


FINANZA itzuli da – Zure finantza-kidea\nFINANZA itzuli da\nBueltan da kultura eta finantza-ezagutza sustatzeko topagunea. Hirugarren edizio honetan, Arabako Parke Teknologikoko Erakusketa Aretoan bilduko gara, Industria Finantzaketa, berrikuntza eta enpresen inbertsioak aztertzeko, gatazkan dagoen Europa baten aurrean.\nOraingo honetan, Iñaki López Gandásegui Aernnovako presidenteak eta Maria Pilar Carrato CDTIko Ekonomia eta Finantzako zuzendariak parte hartuko dute. Ramiro González Arabako Ahaldun Nagusia eta Ignacio Navarro Sabadelleko lurralde-zuzendaria ere gurekin izango dira.\nEgun horretan, finanza.eus webgunean, interesa duten guztien eskura jarriko dugu ekitaldi hau streaming bidez jarraitzeko aukera; horretarako, aldez aurretik izena eman beharko da. Webgune horretan aurreko edizioak ere ikus daitezke.\nGipuzkoa 2022ko zerga-aldaketei buruzko informazio...\n/*! elementor - v3.6.5 - 27-...\nNafarroako enpresa-ehunaren finantzaketa hobetzen ...\nElkargik Nafarroako Gobernuarekin egin duen akordioari esker, Nafarroako en...


Maialen Zuazo bilbotarra libre aterako da 60.000 euroko bermea ordaindu ondoren | LAB - EITB\nMaialen Zuazo bilbotarra libre aterako da 60.000 euroko bermea ordaindu ondoren\nAl, 2011/07/11 - 21:51 — Nagusia\n2008ko uztailean atxilotu zuten Santutxuko gaztea eta Guardia Zibilaren eskuetan egon zen bitartean torturatua izan zela salatu zuen. Epaitua izan ondoren zazpi urteko zigorra ezarri zioten, baina epaia errekurritua dago.\nEspainiako Entzutegi Nazionalak 60.000 euroko bermea exigitu du Zuazoren baldintzapeneko askatasunaren truke. Santutxuko auzokidea gaur itzultzea espero da jaietan murgilduta dagoen bere auzora. Zuazori 7 urteko espetxealdia ezarri zioten baina epaia errekurritua dagoenez ez da behinbetikoa, eta urtarrilean askatu behar zuten sententziaren erdia betetzeagatik.\nMaialen Zuazo Guardia Zibilak atxilotu zuen 2008ko uztailaren 22an Santutxun. Zuazook, inkomunikazio aldian, torturak eta tratu txarrak pairatu zituela salatu zuen epailearen aurrean.\nHiru urte hauetan Espainiako Soto del Real eta Brieva espetxeetan izan dute preso dispertsatuta\nAl, 2011/07/11 - 21:55 — Nagusia\neitb.labsindikatua.org: Maialen Zuazo, ETBko langilea, atxilotuta\ngara.net: Maialen Zuazo bilbotarra aske geratuko da, 60.000 euroko bermepean


Covid-19 – 2 orrialdea – InfoBeaz\nPuntodis komunikazioaren irisgarritasunean espezializatutako enpresa bat da. Design for All kontzeptua aplikatzen aitzindaria da, eta ingurune publikoetarako irtenbideak diseinatzen ditu, pertsona guztiek, batez ere ikusmen-desgaitasuna dutenek, erraztasun berarekin molda daitezen. Museoak, unibertsitateak eta beste hainbat gune lantzen ditu, besteak beste, jatetxeak. Ikusmen-zailtasunak dituzten pertsonek menua errazago irakurri ahal izateko, Chef ‘s Voice aplikazio bat sortu […]\nAppsambleak online bozkatzeko sistema bat garatu du, entitateei eta enpresei bozketa bermatuak antolatzeko aukera ematen diena. Aste gutxiren buruan, bere zerbitzuen eskaria esponentzialki hazi da. Kirol, politika, hezkuntza, akziodunen batzar eta abarrek plataforma horretara jo dute, nortasuna egiaztatzeko metodoak erabiliz botoa modu seguru eta fidagarrian ematea ahalbidetzen baitu. Proiektua IE Govtech 2020 zerrendan sartu dute, sektore […]\nSegurma segurtasunean eta telezaintzan espezializatutako enpresa da. Beste babes-sistema batzuen artean, gorputzeko tenperatura neurtzeko soluzioak diseinatzen dituzte. Kamera termografikoak, adimen artifiziala dutenak eta sukarra denbora errealean neurtzeko aukera ematen dutenak, kontaktu fisikorik behar izan gabe eta zehaztasun handiz. Covid-19k haien eskariak handitu ditu. Enpresen sarbide-ateetan eta mugimenduan dagoen jende asko gurutzatzen den guneetan jarrita, sukardun […]\nRKLk aholkularitza eta ingeniaritza zerbitzuak eskaintzen ditu segurtasun integralaren arloan. Covid-19ren ondorioz, Veoci enpresa estatubatuarrarekin akordio batera iritsi dira, erakunde bateko kide diren edo haiekin harremana duten pertsonen osasuna denbora errealean ezagutzea ahalbidetzen duen soluzio baten Balio Erantsiaren Erreduktorea (Var) izateko. reCOVer20 SaaS tresna bat da, panel bakar batean bistaratzen diren hainbat datu modu automatizatuan […]\nLabsLand Deustuko Unibertsitateko spin-off bat da, eta aukera ematen die institutu eta unibertsitateei Internet bidez 14 herrialdetako benetako laborategietara sartzeko. Covid-19k gelak itxi zituenetik, doako zerbitzua eskaintzen dute. Uda arte jarraituko dute. Helburua da laborategiko praktikak funtsezkoak diren fisika, robotika edo teknologiako ikasgaien ikaskuntza esperimentala ahalik eta gehien ez etetea. 42 herrialdetako milaka pertsonak erabili […]\nBeste arlo batzuetako I+G jarduerarekin batera, Gaiker Covid-19 kontrolatzeko funtsezko bi proiektu lantzen ari da. Birusaren eta antigorputzen detekzio sinplifikatua laborategian, eta horrek aukera emango luke analisiak anbulatorioetan ere egiteko. Eta, beste zentro teknologiko batzuekin lankidetzan, detekzio ultrasentikorreko kit azkar berriak garatzea. Gaiker Carlos III.a Osasun Institutuak PCR tekniken bidezko diagnostiko-probak egiteko baliozkotu berri dituen […]\nCookplay delivery eta take away-rako baxera bat plazaratu berri du. Estalki hermetikodun bolen bilduma, azukre-kanaberaz eginak,% 100 biodegradagarriak eta konpostagarriak. Une honetan, sektore gastronomikoak krisiari irtenbidea aurkitu dio eramateko janarian, eta inoiz baino beharrezkoagoak dira erabiltzeko eta botatzeko ontziak. Horri jasangarritasunarekiko konpromisoa eta erabilera bakarreko plastikoekiko arbuio masiboa gehitu behar zaizkio. EkoBoll da tresnerian espezializatutako […]\nGrifols – Progenika\nGrifols ha desarrollado una prueba de diagnóstico molecular del covid-19 basada en tecnología propia. Sus equipos de San Diego, Cataluña y Bizkaia han colaborado en la producción. En los laboratorios de Progenika, en el Parque Tecnológico de Zamudio, se han validado los test TMA en muestras de origen respiratorio. La empresa acaba de recibir el […]\nPan con Chocolate haurrentzako moda diseinatzen eta fabrikatzen duen enpresa da. Beren jantzigintza-tailerra dute, eta horrek produktuen kalitatea bermatzen du eta malgutasuna ematen die merkatura egokitzeko orduan. Horri esker, azkar erantzun diote COVID-19k eragindako egoerari, eta babes handiko mantalak eta maskarak egiteari eman zaio lehentasuna. Ehun, material eta modari buruzko beren ezagutza guztia eskaini dute […]\nRunnea runnerrentzako produktuen lehen konparatzaile soziala da. Enpresaren helburua komunitate gidariari laguntzea da, eta hori Runnea Academyren bidez ere egiten dute. Alarma-egoeran, doako bi programa jarri dituzte herritarren eskura, ariketa sustatzeko. Bat, Runnea Training, konfinamenduaren hasieran, etxean kirola egiteko. Beste bat, aire librean kirola egitea baimenduta dagoenetik, “0tik korrika egiteko”. Runnearen programa guztiak bezala, plan […]


Zizek: "Unibertsaltasunaren indarra zuek zarete, euskaldunak, ez Espainiako Estatua" — Eibar.ORG | Eibarko peoria\nHemen zaude: Hasiera / Blogak / Markos Zapiain / Zizek: "Unibertsaltasunaren indarra zuek zarete, euskaldunak, ez Espainiako Estatua"\nZizek: "Unibertsaltasunaren indarra zuek zarete, euskaldunak, ez Espainiako Estatua"\nMarkos Zapiain 2010/06/25 16:44\nGorka Bereziartuarekin batera Argia aldizkarirako eginiko elkarrizketa\nErabat ateoa naiz, hori argi gera dadila. Interesatzen zaidan logikoa honakoa da: jainkoa hilda dago, termino lacaniarretan esateko ez dago Beste Nagusirik, eta geratzen den guztia espiritu santua da, niretzat kolektibo emantzipatzailea dena. Hori da gustatzen zaidan kristautasuna; eta beti jartzen ditut urduri apaizak beraiekin eztabaidatzen dudanean. Galdetzen diet: “Ados, kristauak bazarete esadazue nola irakurtzen dituzuen Kristoren esaldi batzuk: ‘Ez badituzu aita eta ama gorrotatzen ez zara nire jarraitzailea’ edota ‘ezpata dakart, ez bakea’”… Hori da unibertsaltasuna, borrokan dagoen unibertsaltasuna eta ez nik “Unesco unibertsaltasuna” esaten diodan hori: “denok dauzkagu gure kulturak” eta abar. Unibertsaltasuna niretzat ez da gure kulturak berriz deskubritzea; alderantziz da: “zuk hemen zure borroka daukazu eta nik nirea, ikus dezagun ea borroka berdina egin dezakegun”. Unibertsaltasun bakarra borrokarena da.\nHitzaldi batean. Zure lagun baten eraginez…\n… a, ez, badakit zertaz ari zareten. Esloveniako nire taldeko lagun batek, Alenka Zupancicek idatzi zuen liburu bat, Itzalik laburrena Nietzscheri buruz, eta ia konbentzitu ninduen, baina oraindik problemak ditut. Askoz ere hurbilago nago Kierkegaard eta abarretatik. Arrazoietako bat da Nietzchek Richard Wagner gorroto zuela. Badakizue noiz erotu zen Nietzsche Wagnerrekin?\nBa, Nietzsche erabat oker ibili zen Parsifali egin zion kritikan. Parsifal obra erabat paganoa da; Wagnerrek gauza oso itsusia egin zuen opera horretan: kristautasuna berrinterpretatu zuen, mito pagano modura. Herrialdea gaixo dago, erregea gaixo dago eta berrindartu egin behar da… Hori topiko paganoa da. Benetako Wagner kristaua, frogatu nahian nabil, Götterdämmerung operakoa da… Wagner konplikatua da eta Nietzschek huts egin zuen. Bide batez, horrela egin ginen lagun Alain Badiou eta biok: fanatiko wagneriarrak ginela konturatu ginen, eta orain elkarrekin liburu labur bat egiten ari gara; Frantzian bi liburu labur aterako dira bakoitza bere aldetik, eta Ingalaterran biak batera, bizpahiru hilabete barru.\nNire lagun batek Noam Chomskyrekin bazkaldu du duela gutxi, eta Chomskyk esan omen zion “nork behar du teoria gaur egun? Jendeari egia esan behar zaio, besterik ez”. Ez, ez nago ados. Adibidez, Israelen, historialari errebisionista batek erakutsi du nola Israelek 1948-1949ko gerran zenbait herri arabiar erre zituen eta beste hainbat izugarrikeria egin. Baina horren eragina ez zen “ai ama, orain egia ezagutzen dugu!”. Ez. Historialariak berak esan du zuzen egin zela. Beste hitz batzuekin esateko: ideologiaren funtzionamendu ziniko honetan, esan dezakezu egia material guztia. Ez da nahikoa. Zer esan nahi du horrek, ideologiaren kritikak ez duela funtzionatzen? Ez. Saiatu naiz galdera horri erantzuten nire beste liburu batean, uste dut On beliefen zela. Funtsean garatu nuen ideia honakoa zen: hamsterra adibide hartuta, ideologiaren fetitxe-funtzioa azaltzen saiatzea; ziniko bakar bat ere ez da erabateko zinikoa; zinismoa ezinezko posizioa da, zinikoa izan nahi duen jendeak ere bai baitauka nik hamsterra esaten diodan hori. Zerbait, esateko “hau erreala da”. Eta zuek puntu horri eraso egin beharko zeniokete. Norbaitek esaten dizuenean “ni erabat zinikoa naiz, ez daukat balorerik” galdetu ea non daukan hamsterra. Izan daiteke nazioa, budismoa… Mendebaldeko enpresaburu handi askorentzat hamsterra da nik ironiaz Mendebaldeko Budismo esaten diodan hori: harritzekoa da zenbat diren budistak bizimodu pribatuan, esaten dute meditazioa eginez gero pertsona hobea zarela negozioetan ere… Baina berriz diot, zinismoarekin dagoen arazoa da, posizio inposiblea dela. Zinismo purua posible balitz, orduan bai, ados nago, arazo bat izango genuke; ze, ideologiaren kritikak ez luke gehiago funtzionatuko. Edozer gauza esanda ere, erabateko zinikoak erantzungo luke: “Ados! Popatik! Onartzen dut eta aurrera jarraituko dut!”.\n[Hamsterraz diharduelarik, bere lagun bati gertatutakoaz ari da\nZizek: gizona ezkonduta zegoen, emazte gazte eder alaia, halako batean minbizia, bi hilabeteko bizialdia...\nHil da emaztea eta lagunak harrituta: alarguna ez dago triste, dolurik ez... hori bai, emazteak biziki maite zuen hamsterra dauka beti eskuan, sakelan, alboan.\nHamsterra hil zenean gertatu zitzaion hondamendia, orduan ezagutu zituen emaztea hil zitzaionean hamster fetitxeari esker saihestutako amildegiak.\nAlegia, gure gizarteetan, itxuraz zinikoena denak ere badu bere fetixea, bere hamsterra, prest dago auskalo zeren alde bizia emateko]\nOrain serioski egin nahian nabilena, baina ez daukat denborarik, zera da: Antigona berridatzi. Brechtek bezala egin nahiko nuke, istorio bera hartu baina termino diferenteetan. Lehenengo guk ezagutzen dugun Antigona dago, Sofoklesena. Tragediaren erdian Kreonteren eta Antigonaren konfrontazio handia dugu eta aurrerantzean istorioa aldatu egiten da. Bigarren zatian Antigonak irabazten du eztabaida, eta Kreontek dio “ados, onar dezagun Polineikesen lurperatzea”. Gero gertatzen dena da Kreontek beldur zion horixe: nola hiria gerra zibiletik atera berria den, lurperatze horrek eragiten du biolentzia-olde berri bat eta azkenean Tebaseko hiria erabat suntsitzen da. Orduan Antigona hiriaren hondarretan agertzen da negarrez, “ni maitasunerako sortua nintzen ez gerrarako…” eta abar esanez.\nMaitasuna ondo dago Jesukristoren maitasuna denean, esan nahi duenean “ezpatarekin nator”. Baina Antigonaren nire bertsioan gertatzen da, Kreonte eta Antigona eztabaidatzen ari direnean, koroak, normalean pellokeriak esaten dituen ergel talde horrek, esku-hartzen duela, eta bere burua ezartzen du segurtasun-publikoko komite jakobino bat bezala. Koroak Kreonte eta Antigona atxilotzen ditu, esaten die “zuek borroka feudal horiekin nazioa hondamendira eramaten ari zarete”; eta diktadura herritar bat ezartzen du, Kreonte eta Antigona hiltzen ditu eta herri-demokrazia ezartzen du [barre egin du]. Eta badakizue? Lagun greziar batzuk esan zidaten, istorioa Sofoklesen baitan ere ematen duena baino anbiguoagoa dela: Sofokles ez dago bakarrik Antigonaren alde. Kreontek, pasarte batzuetan, ia Perikles zitatzen du. Beraz Kreonte ez da ergel totalitario huts bat, badauka argudio-bide indartsu bat. Eta ni, gazte-gaztetatik, beti egon naiz gehiago Kreonteren alde. Nire aspaldiko tendentzia da: nire ametsa, eta ez daukat dirurik egiteko, Star Wars berridaztea da, enperadorea eta Darth Vader heroi bihurtuz. Jediak jauntxo feudal txikiak dira eta Inperioa diktadura aurrerakoia.


Martxoak 26, 2011\nAtera berri da Frantzian Inside Moebius saileko seigarren alea, azkena omen dena, nahiz eta Jean Giraud tartean egonda, ez dagoen ziur esaterik (gazteleraz Norma etxeak argitaratu ditu lehen bi koadernoak, liburuki bakarrean). Azken urteotan, egomania gehiegizkoan erori eta trazuan errazkeriara jo izana leporatu diote Moebius ezizenarekin ezagun egin zen Jean Giraud komikigileari bere jarraitzaile sutsuenetako askok. Haren ahalegina aintzakotzat hartzekoa delakoan nago, ordea; hain boladan dagoen autofikzio ariketa marraztua baita finean Inside Moebius: metakomikia eta autoparodia à tout et plein. Egileak bere burua marrazten du “B” izeneko basamortuan alderrai, eta basamortu honetan aurre egiten die kontu eske edo abentura berrietarako istorioen erregu datozkion pertsonaiei. Ez dira falta eskaera hertsakorrak eta trapu zikinak leporatzeko uneak (“marraz nazazu... Gehiago irakurri\nOtsailak 19, 2011\nIkusgai daude sarean Peter Jackson eta Steven Spielberg ontzen ari diren Tintin animatuaren abenturako lehen irudiak. Ez du orain arte Hergéren pertsonaiak mugimendua eta soinua hartu izan dituenean zorte handiegirik izan, eta ikusi ditudan irudiek ere ez naute guztiz asebete, egia esan. Antzeko zerbait gertatzen zait Asterix eta Obelixekin. Ez ote dira bata zein bestea komiki formatuan euren erpin gorena erdietsi duten maisulanak? Zertan tematu haiek beste formatu batera bihurtzen eta bihurritzen? Badu zentzurik, negozioaz haraindi? Ez ote da komiki bat egokitzea nobela bat egokitzea baino askoz ere zailagoa –eta zentzugabeagoa–? Komikia jada badelako zinema: istorio bat irudi sekuentzia bihurtua. Nobela pantailaratzeak, bederen, izan lezake birkreaziotik zerbait (leku gehiago legoke sorkuntzarako), baina komikiaren kasuan... ez ote da saihestezina... Gehiago irakurri\nAbuztuak 01, 2010\nZuri-beltzean eta dotore ekarri zuten City of Glass (1985) eleberria irudietara Paul Karasik eta David Mazzucchelli marrazkilariek. Irakurleak esku artean duen nobela grafiko honek 1994an ikusi zuen lehen aldiz argia, eta bide oparoa egin du geroztik. Besteak beste, XX. mendeko ehun komikirik onenen artekotzat hautatu zuen Comics Journal aldizkariak. Paul Austerren sona eta bilakaera aski ezagunak dira gure artean, eta David Mazzucchelli ere ez da hutsaren hurrengoa komikizaleentzat: Frank Millerrekin egindako elkarlanari esker egin zen ezagun (Batman: Year One eta Daredevil: Born Again); hainbat urtetan Marvel bezalako etxeetan lan egin ondoren, utzi egin zituen super-heroiak, egitasmo pertsonalagoak egiteko askatasun egarriz. Paul Karasik ez da, beharbada, hain ezaguna: Will Eisner eta Art Spiegelman izan zituen irakasle New Yorkeko SVA (School Of Visual Arts)... Gehiago irakurri


Pirinioetako I Mikroipuin Lehiaketa, ebatzita - Diario de Noticias de Navarra\nPirinioetako I Mikroipuin Lehiaketa, ebatzita\nHogeita hamar lagunek parte hartu dute gazte eta helduetan banatutako bi mailetan\nGaraileak eta antolakuntzako kide batzuk, Aribeko Juntaetxean.\nARIBE - Artzibar, Auritz, Erroibar eta Luzaideko Udaletako eta Aezkoa, Erronkaribar eta Zaraitzuko Batzordeetako Euskara Zerbitzuek antolatutako Pirinioetako I. Mikroipuin Lehiaketa ebatzi zen joan den ostiralean, uztailaren 5ean, Ariben, Aezkoako Juntaetxean.\n17-22 urte bitartekoen mailan, Jone Osa Basurco mutrikuarrak irabazi zuen, Gure amona lanarengatik. Bigarren saria Iruñara joan zen, Garazi San Martin Solanorekin, Hiltzaile baten prestakuntza ipuinarengatik. Helduen mailari dagokionez, Orbaizetako Mirari Zabaltza Barberenak lortu zuen lehenengo saria, Normalitatea mikroipuina idaztearen ondorioz. Bigarren postua, aldiz, Orbaizetako Lohizune Amatria Zabaltzari eman zioten, Etorkizunaren giltza istoriarengatik. Irabazle bakoitzak 150 euroko saria jaso zuen.\nOsotara, hogeita hamar lagunek parte hartu dute lehiaketan, Pirinioaldekoak gehienak, baina baita Gipuzkoa eta Nafarroako hainbat herritik ere hurbildu dira beren lanak lehiaketan aurkeztera. Lehenengo edizio honetako epaimahaia osatu dutenak Josu Jimenez Maia, Xabier Diaz Esarte eta Dabid Lalana Salbotx izan dira. Parte-hartzaileen kopuru handia dela eta, harrakastatsua izan dela deri-tzote antolakuntzatik eta datorren urtean berriz ere beste edizio bat eginen dela adierazi dute, euskarazko idazmena sustatzea onuragarria dela azpimarratuz. - P. Carballo


Kuskuta - Wikipedia, entziklopedia askea.\nAkazia baten bizkarroi den kuskuta-landarea (Punjab, Pakistan).\nKuskuta ezkertearen familiako landare bizkarroi batzuen generoa da. Ernetzean ez dute kotiledoirik izaten hazian, baina zain moduko luzakin batzuk eta hari-itxurako zurtoin fin batzuk hazten zaizkie, landareren baten gaineraino iristeko eta hari hazkurria atereaz bizitzeko. 80 bat landare espezie ezagutzen dira kuskuta izenaz. Ia mundu guztian daude zabalduak.\nAfrican Plant DB: 189845\nFl. China: 108730\nUSDA Plants: CUSCU\nOrriaren azken aldaketa: 8 iraila 2020, 13:08.


Morton puntuzko makina zirkularra eta ordezko piezak\nEuropako bertsio puntuzko makina zirkularra\nHiru hari polarra\nJersey bikoitzeko zabalera zabaleko makina\nAsia bertsioa puntuzko makina zirkularra\nGorputzaren tamaina bakarra\nZabalera ireki bakarra\nZabalera zabal bikoitza\nPuntuzko puntuzko makina\nPuntuzko makina zirkularrak\nTorlojuak eta tentsioa\nHiru hari polarra puntuzko makina zirkularra\nJersey bikoitzeko zabalera zabaleko puntuzko makina zirkularra\nJersey Abiadura Handiko Puntuzko Makina\nJersey bikoitzeko jacquard zirkular informatizatua ...\nInterlock zabalera zabaleko puntuzko makina zirkularra\nEnpresa aholkularitza integratua eta doako diseinu zerbitzua. Oihalezko diseinu profesionala eta makinaren tamaina hautatzea, makina osoko zati makanikoa eta sistemaren diseinua.\nKalitate kontrolaren ezarpen zorrotza, entrega puntuala, segurtasun logistika antolaketa eta finantza laguntza ona.\n% 100eko ilusioa hartuko dugu garaiz egon daitekeen akatsaren milioiren bat konpontzeko eta osatzeko.\nMortonek elkarrekin negozioak egitea espero dugu! Hornitzaile bazkide ona zu bezalako negozio gizon onarentzat da!\nMorton Makineria Konpainia teknologia handiko puntuzko makina diseinatzeko fabrikazioa, jantzien eta ehungintzako industrien fabrikazio, zerbitzu eta hornidura konpainia da. Gure produktu guztiak mundu osoko merkatu desberdinetan asko estimatzen dira. Jantzi bakarreko makina, polarra, Jacquard makina, saiheskia eta zabalera zabaleko makina eta haiei lotutako beste produktu batzuk eskaintzen ditugu laguntza teknikoarekin eta Indiako, Turkiako eta Vietnamgo lantegietan babeskopia egiten dugu urte askotan. Txinatar bakarrak gara. fabrikazio horrek hari errodamenduen diseinu esekia du, aluminiozko kamaren kaxarekin, makinaren egonkortasuna eta doitasun handia lortzeko egokiena.\nlogela nagusi luxuzko eguzkia\nMinky peluxezko oihalezko estalki estalkia\nEmakumeentzako mahuka luzeko yoga jantzi bikaina kirol jantzia\nKotoizko elastiko puntuzko saiheskiko ehuna\nGizonezkoen 100 kotoizko txaleko azpian\nEgiten dugun guztia zure erosketa eta mantentze kostuak murrizteko eta tokiko merkatuko lehiakortasuna indartzeko. Mortonen zerbitzu osoak lan karga asko aurreztuko zaitu eta esperientzia alaia ekarriko dizu.\nKalitate eskakizunak eta ohiko erabilera aztertzea ...\n1. Puntuzko orratz zirkularren kalitate eskakizunak 1) Puntuzko orratzekiko koherentzia. (A) Orratzaren gorputzaren aurrealdeko eta atzealdeko eta ezkerreko eta eskuineko koherentzia puntuzko puntuz albo ...\nHot spot 丨 Urakanak bide osoa! Lehengaiak ...\n2021 oraindik berezi samarra da industria askorentzat, izan ere, urte honen hasieratik merkantzia askok prezioen igoera ekarri dute. Badirudi txerriaren prezioa salbu, hau da, fa ...\nPuntuzko Joera I Puntuzko Eredu Distiratsuak! Utzi ...\nPuntuzko arropa deigarriek konposizioa, kolorea eta ehundura leku bakarrean uztartzen dituzte, diseinatzailearen talentua eta xarma erakusten dutenak. Deigarria den efektua azalera handiko lo ...\nUPF215BC zeramikazko hari zatitzaileen elikadura\nSarrera Kalitate handiko zeramikazko materialak hautatzeak eta ekoizpen eta prozesatze teknologia aurreratuak erabiltzeak UPF215BC hari-elikagailuak funtzio bikainak izatea ahalbidetzen du ...\n20 NO., QIAOXIN BIDEA, SHUANGYANG HERRIA, LUOJIANG AUZOA, QUANZHOU HIRIA, FUJIAN PROBINTZIA TXINA. 362012.


2017, maiatzak 26\nOstiral honetan, hilak 26, 16:00etatik 20:30era bitartean, PLAZAN eta ARTXANBERRIN Ate Irekiak izango dira, herritar guztiei irekiak. Herriko plaza eraberritzeko ideia-lehiaketa eta Artxanberrirako prestatu den proiektua azalduko dira bi guneetan eta informazioa jaso eta iritzia emateko aukera izango da. Bertara hurbiltzeko gonbita luzatzen dizue Udalak herritar guztiei.\nZaldibiako Udala “Zaldibia eraberritzen” partaidetza prozesua garatzen ari da, eraikin publikoen inguruan hausnartu, iritziak elkarbanatu eta erabakiak hartzeko. Iazko azarotik aurtengo otsailera garatu zen partaidetza faseak hainbat emaitza utzi zituen: ondorioen txostena eta aurtengo erronkak.\nOndorioei dagokionez, plaza eraberritzearen beharra eta lehentasuna agerian geratu zen. Udal Eraikin berria eraikitzeko eta aterpe bat izateko beharra, bereziki. Guzti honek paisaian ondo integratuta egon behar duela eta herritarren beharrei erantzun behar diela oinarri izanik, arkitektoei zuzendutako ideia-lehiaketa batek laguntza handia eskainiko lukeela ondorioztatu zen. Era berean, eraikinak eta aterpeak eman beharreko zerbitzuak ere zehaztu ziren.\nHori horrela izanik, aurtengo urterako bi erronka nagusi zehaztu ziren:\n1.- Plaza eraberritzeko IDEIA-LEHIAKETA egitea. Plazan udal eraikin berria eta aterpea behar ditugula ondorioztatuta eta aukera ezberdinak mahai gainean izateko, arkitektoentzat lehiaketa aurten antolatu eta garatzea erabaki zen.\n2.- Gaur egun plazan (Udaletxe ondoan) dagoen Kultur Etxe zaharrean ematen diren zerbitzuak lekualdatzea, horretarako Udalak Artxanberrin duen lokala egokituz. Izan ere, gerora Udal eraikin berria gaur egun Kultur Etxe zaharra dagoen lekuan eraikitzea aurreikusten da, hartara bitartean Udal zerbitzuek eta behe solairuan kokatzen den Beti Gaztek ez lukete zerbitzua eten beharko.\nUdalak, finantzaketa bideak jorratzeko konpromisoa ere hartu zuen. Ziurtatuta dago bi erronka hauei erantzuteko adina diru badagoela, eta aurrera begira espektatibak onak dira.\nUdaleko bi alderdi politikoek eta udal teknikariek, proposamenak landu dituzte azken hilabeteetan: ideia-lehiaketaren baldintza eta arauak, eta Artxanberriko proiektua, baita bi erronkak parte hartze bidez nola garatuko diren azaltzen duen partaidetza eskema ere. Proposamen hauek herritar guztiek ikusi eta baloratu ditzaten, MAIATZAren 26an, OSTIRALA, arratsaldeko 16:00etatik 20:30era bitartean, ATE IREKIAK antolatu ditugu aurtengo erronka diren bi guneetan: HERRIKO PLAZAN eta ARTXANBERRIN.\nEgun horretan eta denbora tarte horretan gune horietara joaten denak, gune bakoitzari dagozkion azalpenak jasoko ditu (erakusketa moduan eta hitzez), eta zalantzak argitu zein iritzia emateko aukera izango du.\nHerri erronka hauei, herritar guztiekin batera heldu nahi diegunez, maiatzaren 26an Ate Irekietara etortzera gonbidatzen ditugu herritarrak.\nOharra: egun horretan etortzeko aukerarik ez duenak eta informazioa jaso eta iritzia emateko interesa duenak, Udaletxera jo dezala lasai.\n[2018-10-05]: Santa Fe jaiak ate joka ditugu


Herritarrak saretu laguntzatik | Herritarrak saretu laguntzatik – iparraldekohitza\nSare antifaxistako herritar multzo batek Baionako Herri Elkartasun Brigada sortu du, herritarren arteko elkartasunez beharretan direnak laguntzeko pandemia garaian. Astearte eta ostiraletan joan daiteke puska uztera edo hartzera Hitza Hitz peñara.\nEskularruak eta maskarak soinean, osagarri neurriei artoski kasu emanez ari dira boluntarioak Baionako Lagreou karrikako 13garrenean. Baionako Herri Elkartasun Brigadan elkartu dira, hetsialdi denboran, herritarrekin, beharretan diren herritarrei laguntza ekartzeko. Baiona FC futbol klubak utzi die horretarako bere Hitza Hitz peña.\nAstearte arrastiria; lehen tenoreko hor ziren lehendabiziko emaileak. Zorroa bete hazkurri eta puska. Pastak, sardina ontziak, orotariko kontserbak badira jatekoetan; komoditate papera, garbitzeko mokanes bustiak, maskarak, zakur bazka eta kanton. Barne ttipia hasi da betetzen, emeki baina segurki. Gizon bat sartu da janari bila. Boluntarioek hartu dute, sinpleki, deus galdegin gabe; zutena erakutsi diote, behar zituenak hartu ditu, eta eskertuz joan da. Etxekoz etxeko.\nBaldin baduzu, ematen duzu, eta, behar baduzu, hartzen duzu. Brigadak hautatu duen leloak erakusten du izpiritua. Europako talde antifaxista saretik dator oldea. Bereziki, Italia Milanoko Brigate Volontarie per l’Emergenzako kideen adibidea eman du Baionako brigadako Nicolas Gringo boluntarioak —ez du abizena eman nahi—. “Nazioarteko sarea da. Balioak, gogoeta eta egin-moldeak mugimendu hauetarik datoz. Baina deus zerratu gabe eta bakoitzak bere lekuaren arabera eginez. Bat egiten duen oro lotzen zaio nahi bezala”. Belgikan, Suitzan, Frantziako hiri handi batzuetan ere gisa bereko brigadak zutik eman dira pandemia garaian; “langileak, migranteak, etxegabeak, adineko jendeak, bakartuak direnak…” laguntzea dute xedea.\nEgoeraren azterketa politikoa ekarri nahi du, argiki, Baionako brigadak. “Elkar laguntzarako sareak dira brigada hauek, autoantolatuak, herritarrek herritarrentzat eraman autodefentsa baten alde”. Elkartasunen berriz indartzeko herri eta auzoetan. “Tresnak ukan ditzan herriak eta eskas den kontzientzia bat berreskura dezan”, dio Gringok. Bereziki, bat bedera bere ber utzia den garai dorpe hauetan. “Estatuak gibel egiten du eta jendeak uzten ditu ahal bezala egiten, bide indibidualistatik. Guk, zinez, beste gizarte eta harreman eredu bat plantan eman nahi dugu. Herri autonomia plantan ematea halako momentuetan funtsezkoa da, eta hor du zentzurik handiena”.\nGobernuak “ez dira aterabidea”, dio Baionako elkartasun brigadak zabaldu eskuorriak; “probetxuan eta interes pribatuan oinarritua den sistema baten zerbitzariak dira; hain zuzen, hondamendiaren sorburu den sistema”. Herritar gisa arituz, beste gizarte laguntza erakundetuetan ez bezala, ez dute “behardunak” erraten molde orokor eta zehaztugabean. “Langile, migrante, etxegabe” eta beste herritar xume anitz zehaztuz beharretan diren guziak laguntzea da asmoa, ezberdintasunik eta sailkatzerik egin gabe. “Zehazten ditugu ,ez dadin nahasketarik izan gure helburuei eta nortasunari buruz”, erran du Gringok. “Pobre mota berriak agertu baitira ere. Langile-pobreak lagundu nahi ditugu. Ez da gauza berria, baina tabu bat da. Anitz dira lanean ari diren pobreak”. Frankotan, gizarte laguntza zerbitzuek baitezpada ikusten ez dituztenak dira, arautegian sartzen ez direnak. “Estigmatizatuak dira maiz gobernuaren diskurtsoarekin: ‘Uros izan hadi lan bat badu(n)alako, hi baino okerrago denik baita’. Bortitza da, eta herritar xumeen klasea bereizten du horrek. Dugun apur horren defendatzera helduak gara”. Hortik, egoera bakoitzaren izendatze beharra: “Denak klase berekoak garela errateko moldea da. Maila ezberdinetan bada ere, denek lege eta diskriminazio berak jasaten ditugula”.\nGringo azalpenak ematen hazkurri eskaintzera etorri herritar bati\nHitza Hitz egoitzan jendeari harrera egiteko moldetik ageri dute boluntarioek ez dutela ezberdintasunik eta mailakatzerik egin nahi. “Ez diogu jendeari galdegiten lansari agiririk; ez dugu so eginen autoz, bizikletaz ala oinez jin den. Beharretan dela baldin badio, heldu da eta hartzen du”. Gringok salatu du eztabaidak ukan dituela kide batzuekin, baitzioten “bazirela baliatzaileak” halakoetan. “Aski umiliagarri izan daiteke jada hona jitea; jasan behar da. Baliatzaileak, ahalkerik ez dutenak dira; gizarte laguntza edo etxebizitzekin iruzurrik handienak egin dituztenak ministro eta hautetsien artean dira, jada ontsa irabazten dutenak. Pobreari ,baliatzaile bat dela erratea, okaztagarria da; estigmatizatzen du are gehiago”.\nHain zuzen, argi dutenez ez dela batere aise bere baitarik etortzea hazkurri edo gauza eske, urrunago joan nahi lukete Baionako brigadakoek, dinamika errotzen bada. “Balichon auzoko hezitzaile batekin mintzatuz, esplikatzen zigun harremanetan direla prekaritate handiko familia anitzekin, ez direnak baitezpada ausartuko laguntzaren bila jitera. Sareari esker lortzen badugu jende horiei pakete baten ekartzea, ongi litzateke”. Olde berean, apairu prestaketa eta banaketa plantan eman gogo lukete. Herritarrek eman hazkurri franko —pasta ala beste— kozinatu, edo gutienez, beroarazi behar dira.\nErakundeen ordez gizarte laguntzako ekintzak eramaten dituzten elkarte nagusiek ez dituztenez baitezpada behardun guziak hunkitzen, brigadak egin lan horrek hutsune bat bete dezakeela ohartu dira. Gringo: “Eguneko Harrera Guneko langile bat elekatu nuen joan den egunean. Plantan diren laguntza zerbitzu guziak ezagutzen dituztenez, badakite non diren hutsuneak eta seinalatzen ahal dizkigute. Beraz, segituko dugu elkarteen eta karrika hezitzaileengana joaten ikusteko zertan, xumeki, gure ekarpena egin dezakegun”.\nErakundeen logikari erantzun nahi dio, nolabait, herri brigaden ikuspegiak. Lehen hetsialdian, etxegabeen aterpetzeko Laugako kiroldegia ireki zuten erakundeek, Atherbea elkartearen esku utziz antolaketa, dozenaka boluntarioek lagundurik. Erakundeek, eguneko prezio bat finkatu zuten lagundu pertsonaka dio Gringok. 18 euro eguna. “Eguneko prezio horretan sartzen dira: lo egiteko tokia, janaria, gizarte langileen saria”. Hots, aski zuhur den beharraren aitzinean. Lehen hetsialditik landa bere ondorioak atera zituen Atherbea elkarteak, ulertaraziz ez zela aski. “Atherbeak eta ofiziokoek argiki erran dute: ‘Nehondik ere ez ditugu gauzak baldintza beretan egin behar!'”. Bigarren hetsialdi honetarako, delako eguneko prezio hori emendatu dute erakundeek, baina muga bat jarriz 30 eurotan. “Gizarte laguntzaileek galdegiten zutena ez zen muga goren bat, baizik eta gutieneko sari bat”.\nGentrifikazioari buru egin\nBaiona handiko gune historikoan du bere peña Baiona futbol klubak. Oraino herritar xumeak bizi diren auzoan. Munta du elkartasun brigadarentzat banaketa gunea halako lekuan kokatzeak. “Herritarren elkartasunari dei egiten dion halako ekintzak, behar du jendeak bizi diren lekuan errotu”. Autoantolaketaren ideiarekin guziz bat egiten duela uste du brigadakideak; hiriari eman nahi lioketen bizi moldeari loturik. “Hiriguneak ez uzteko diru xahutzerat heldu diren turistei bakarrik. Hiriaren beste irudi bat erakusteko. Pobrezia ez da gorde behar, borrokatu baizik”.\nBaionaren historiarekin bat egitea dela uste du. “Historiaz bete guneak dira. Berdin bortitzagoak ziren garaietan elkartasuna erakutsi duten auzoak dira”. Denboran hurbilagoko oroitzapena ekarri du. “Euskaldunen plazan ginelarik bezala [errefuxiatuen laguntzeko], gauez jendeak etxera ekartzen genituen lo egitera”. Eta hala segitu nahi. “Auzo xumeetan bizitzen ahalko gareno izpiritu hori atxikiz, ez gaituzte hain aise kanporatuko”. Baionako biztanle berrientzat ere balio duela dio. “Etorri berriak horri ohar dakizkion: ikus dezaten non diren, zer nortasun baden hemen eta zergatik egiten dugun. Ez mesfidantzaz aurpegiratzeko, baizik eta solasa pizteko”.\nAstearte eta ostiral arratsetan, 17:30 eta 20:00 artean irekitzen ditu Hitza Hitz peñako ateak Baionako Herri Elkartasun Brigadak. Facebook orria ere badu.