Tren publiko eta sozialaren proposamena 2018-2028 Nafarroarentzat | Sustrai Erakuntza\nUztaila 2015 (7)\nMaiatza 2015 (3)\nApirila 2015 (3)\nMartxoa 2015 (4)\nOtsaila 2015 (7)\nUrtarrila 2015 (3)\nUrria 2014 (5)\nTxosten honetan, Tren Publiko eta Sozialaren proposamena egiten dugu Nafarroarentzat. (Documentua PDF formatuan, 882 Kb)\nNafarroarentzat Tren publiko eta sozialaren aldeko apustua egiten dugu, 2018 eta 2028 urte artean egiteko, garraiobide iraunkorra edo jasangarria, herritarra eta demokratikoa delako. Egungo Nafarroako Gobernua bultzatzen ari den Abiadura Handiko Trena (AHT/PAT) proiektu antisoziala, antiekologikoa eta baliabide ekonomikoen eta energetikoen xahutzailea da, eta beraz, ez da inondik ere egokia Nafarroarentzat.\nGure herriek orain eta etorkizunean Tren Soziala behar dute, Abiadura Handiko Trenaren edo Prestazio Handiko Trenaren inposaketaren ordez. AHT/PHT elite ekonomikoei onura egiten dien tren eredu bat baino ez da, baliabide naturalak, ingurumenekoak eta nekazaritzakoak kaltetzen dituena.\nIkerketa guztiek bat egiten dute: tren soziala da, garraiobide guztien artean, iraunkorrena. Bera da negutegi eragineko gas gutxien isurtzen duena, espazio gutxien behar duena eta, alde handiz, seguruena. Hala ere, Estatu espainiarrean bidaiarien % 5 eta merkantzien % 3,8 doi-doia baino ez da trenez garraiatzen. Aldiz, Europako beste herrialdeetan proportzio hori arras ezberdina da. Adibidez, Austrian, merkantzien erdia garraiatzen da trenez.\nApustu egiten dugun tren publiko eta sozialak ondoko ezaugarriak ditu:\nPertsona zein merkantzien eguneroko trafikoari konponbide ematen dio eraginkortasun eta efizientzia handiagoz.\nHura da pertsona zein toki gehienera iristen dena, prezio eskuragarrian.\nHura da herriak, eskualdeak, lurraldeak eta hiriak lotzen dituena. Bera da errepidezko garraioaren alternatiba erreala.\nHura da iraunkortasuna sustatu eta ingurumena gehien zaindu eta kontuan hartzen duena.\nHura da hobekien aprobetxatzen dituena egungo tren sarea eta baliabideak.\nTrenaren zabaltzeak eta hobetzeak soilik herritarren beharrei erantzun beharko lieke.\nTren sozialaren kostu ekonomiko, ekologiko eta energetikoa ematen duen zerbitzuaren neurrikoa da, eta beraz, proportzionatua da.\nAHT/PHTek ezinbestez murrizketak ekarriko ditu errentagarritasun soziala edo ekonomikoa duten zerbitzu publikoen kaltetan: osasuna, hezkuntza, diru-laguntzak, mendekotasuna, desgaitasunak, ikerketa, genero politikak, doako justizia, kultura, enplegu publikoa, pentsioak, babestutako gizarte lanerako zentroak, Unibertsitate Publikoa, laborategi publikoak, lehen sektorerako laguntzak, enplegu zentro bereziak, suhiltzaileen errefortzuak, larrialdiak, ingurumena... eta hainbat eta hainbat arlo non inbertsioak erabat justifikatuta dauden.\nEstatuan, egungo tren sarea mantendu eta hobetzeko sartutako euro bakoitzeko 60 euro xahutu dira prestazio handiko trenetan (60.000 miloi euro azken 30 urteotan). Erabaki politiko honek zera ekarri du: azken 20 urteotan merkantzien trenbideko trafikoaren % 60 galdu egin da. Hau da, hain justu publizitate ofizialak saldu ohi duenaren kontrakoa bultzatu da.\nAHT/PHT/AVE ez da denontzat izanen. Tafalla, Erriberri, Martzilla, Alesbes... herriek gaur egun dituzten trenbideko loturak galduko dituzte. Eta ez hori bakarrik. Madrilera joateko gaur baino denbora gehiago beharko dute, gehiago ordaintzeaz gainera.\nPrestazio Handiko Trena ez da beharrezkoa merkantziak garraiatzeko. Baliteke trenbide europarreko zabalera behar izatea, baina horretarako ez da plataforma berri bat eraiki behar, hain zuzen ere, diru publikoa barra-barra xahutzen duena.\nIngurumenaren ikuspegitik, ez da iraunkorra edo jasangarria. Prestazio Handiko Trenaren proiektuak 2016ko Pariseko Klima Aldaketaren akordioaren helburuak betetzearren Nafarroako Gobernuak hartutako konpromisoa ezerezean uzten du.\nEz dago hiri bakar bat ere trenbidea erdialdetik urruntzeko inongo dirurik gastatzen duenik. Aitzitik, Europan geltokiak hirien erdialdean kokatzen dira. Beste tokietan, dirua inbertitzen da intsonorizazioan, itxituretan edo herriak zeharkatzen dituzten trenbideen isolatzean, arriskuak eta eragozpenak murrizteko. Hemen aldiz, dagoena abandonatu eta dirua azpiegitura berrietan alferrik gastatzen da.\nNafarroako Gobernuak ingurumenaren eta jendartearen kontrako espekulazioaren logikari jarraitzen dio. Bitartean, entzungor egiten die eremu ezberdinetatik (zientifikoek, teknikoek, elkarteek, herritarrek) gero eta indar handiagoz ematen dituzten arrazoi ekologiko eta sozialei. Askotan, Gobernua Udalerrien gaineko eragina duten proiektu sektorialak bezalako figura administratiboaz baliatzen da. Horrela, haien politikak inposatzen dizkigute gure udalerrien erabakitzeko ahalmena hutsaren pare utziz. Hori guztia kontuan hartuta, Etxabakoitzen ezarri nahi den Udalerrien gaineko Proiektu Sektoriala, geltoki berri baten aitzakiapean operazio urbanistikoa bultzatu nahi duena, bertan behera uztea eskatzen dugu.\nAHT/PHTren trenbideko plataforma babesteak ez du bat egiten Nafarroak behar duen aldaketa politiko, ekonomiko eta sozialarekin. Aldaketak ekarri behar duena jendarteak ongizate maila handiagoa izatea da. Aldaketa ingurumena errespetatzea da, lurraldeen arteko oreka bermatuz eta mendekotasun energetikoa zein isuri kutsagarriak murriztuz. Aldaketa jendarte justuago bat lortzeko tresna da. Aldaketa erabakitzeko ahalmena da gure etorkizuna taxutzeko. Aldaketa mugikortasun iraunkorra eta garraio publikoa da. Azken finean, aldaketak errentagarritasun sozialari lehentasuna eman behar dio, arrazoizko proiektu ekonomikoak jorratuz eta politika sozialak hipotekatu gabe. AHT/PHTren proiektuak ez ditu aipatutako baldintza horiek betetzen.\nAHT/PHT lurraldeen arteko desorekak sortzeaz gain, klase sozialen arteko desberdintasunak areagotuko ditu. Proiektu hau ez da egiten jendearen beharrak asetzeko, ez da aurrera eramaten interes orokorrarengatik. Ingeniaritzaren eremuan, lehendabizi arazo bat definitzen da, eta gero konponbidea bilatzen da. Baina orain, Nafarroan, AHT/PHTren alde apustu itsua egiten da hasierako beharrak aztertu gabe, proposamen alternatiboak kontuan hartu gabe eta errentagarritasun ekonomiko, sozial nahiz ingurumenekoak baloratu gabe.\nEdozein azpiegitura handia eraiki baino lehen, beharrezkoa da azterketa independente, zorrotza eta parte-hartzailea egitea errentagarritasun sozioekonomikoari eta balizko alternatibei buruz. Nafarroan, ordea, erabakia hartu dute holako azterketarik egin gabe.\nOrain arte jendartearen parte hartzeari eta azterketari uko egin bazaie, oro har oso prozesu iluna eramanez, horrek azalpen bakarra du: AHT/PHTren eraikuntzaren motibazioa erabat politikoa dela, nafarrengandik oso urrun dauden interes ekonomiko pribatuen mesedetan. Eta tamalez, gauza bera gertatu da azpiegitura handi guztiekin krisi finantzieroa lehertu baino lehen.\nHorregatik guztiagatik, behartuta gaude proposamen hau egitera, Nafarroako Gobernuak zintzoki egin beharko lukeena.\n2. ERRENTAGARRITASUN SOZIALA ETA FINANTZIEROA\n2.1 Inbertsio proiektu baten finantza- eta gizarte- errentagarritasunaren analisia: analisi ekonomikoaren ikuspegia\nInbertsio publikoen errentagarritasun ekonomikoaren analisiaren xedea da baliabide publikoak behar bezala inbertituak ote dauden aztertzea edo, kontrara, diru horietarako erabilera hoberik ote dagoen aztertzea. Baliabide publikoen esleipen efizientearen atzean dagoen arazo ekonomiko nagusia aukera-kostua da: hau da, baliabide urriak xede baterako erabiltzeak aukera-kostu bat ezartzen du baliabide horiek beste xede batzuetarako erabil ez ditzakeen gizartearentzat.\nInbertsioen ebaluazio soziala egiteko, alderatu egiten da gizartearentzako onuren eta kostuen fluxua, hots, proiektu bati lotuta dauden onurak eta kostuak, haren bizitza erabilgarri guztian, Kostu/Onura Analisiaren bidez (KOA). KOA analisia, beraz, ongizate-ekonomiaren funtsezko atala da, zeren, proiektu edo esku-hartze publiko baten diru-sarreren eta gastuen fluxua neurtzeaz haratago, kontuan hartu nahi baititu gizartearentzat izango dituen onura eta kostu guztiak haren bizitza erabilgarrian. Modu horretan soilik ulertzen da egungo ongizate-estatua, non gizarte-zerbitzu defizitario jakin batzuek (finantzen arabera) errentagarritasun handia duten gizartearentzat (adibidez, garraio publikoa, osasuna eta hezkuntza). Baina, horrek ez du esan nahi gizartearentzat errentagarria denik garraioan, osasunean edo hezkuntzan egiten den inbertsio eta/edo zerbitzu oro. Garraio azpiegitura berri bat egitea lagungarria izan daiteke garraio-sistemaren irisgarritasuna edo ingurumen iraunkortasuna hobetzeko, baina era berean, zama handia izan daiteke gizartearentzat –elefante zuria (Robinson and Torvik, 2005)–, baldin eta kostu eta onura sozialak ez badira behar bezala kontabilizatzen.\nIkuspegi hau errotik da ezberdina finantza-analisiarekin, zeinak proiektu batek bere bizitza erabilgarrian eragiten dituen diru-sarrerak eta kostuak alderatzen dituen. Informazio hori ohikoa izaten da enpresa pribatuan, eta era berean, informazio baliotsua ematen du kudeatzaile publikoentzat (aurrerago ikusiko dugun bezala), zeren informazioa eskuratzen baita bai bideragarritasun komertzialaz, bai urtero beharko diren diru publikoez proiektu jakin batek funtziona dezan. Ikuspegiak ere ez du zerikusirik beste eragile ekonomiko batzuenarekin (trenbide-industria edo erabakitzaile politikoak); horiek inbertsio publikoen arrakasta neurtu ohi baitute eraikuntzan eta funtzionamenduan sortu den lanpostu kopuruarekin, inbertsioak ekonomian duen eraginarekin, eragingo duen joan-etorri kopuruarekin (baina ikuspuntu ekonomikotik, garrantzitsuena egiazki eragindako joan-etorriak dira), etab.\nBeraz, garraio-azpiegituren ebaluazio ekonomikoak hiru analisi mota bereizten ditu: lehenik eta behin, gizarte-errentagarritasunaren analisiak proiektu baten kostu eta onura sozialen fluxua alderatzen du haren bizitza erabilgarrian; bigarrenik, finantza analisiak proiektuaren diru-sarreren eta gastuen fluxua alderatzen du, inbertsioaren amortizazioa barne; eta hirugarrenik, bideragarritasun komertzialaren analisiak zerbitzu baten ustiapenaren diru-sarrerak eta gastuak soilik alderatzen ditu (inbertsioaren amortizazioa kontuan hartu gabe). Horrela, hiru analisi mota horiek informazio erabilgarria ematen diete erabakitzaile politikoei hainbat mailatan: gizarte errentagarritasunaren analisiak informatzen du gizartean dagoen desioaz inbertsio proiektu bati ekiteko; finantza-errentagarritasunaren analisiak, berriz, inbertitzen diren baliabide ekonomikoen berreskuratze-tasari buruz; eta bideragarritasun komertzialaren analisiak, azkenik, zerbitzu publiko bat komertzialki ustiatzearen errentagarritasunaz.\n2.2 Espainiako Abiadura Handiko Trenbide ereduaren analisi ekonomikoaren ikasbideak\nEspainiak apustu handia egin du abiadura handiko trenbiderako (AHT) azpiegituren alde, eta hori kasu berezia izan da munduan. Izan ere, bi hamarkada aski izan dira Espainia Frantziaren gainetik egoteko (TGV ereduaren bultzatzailea 80ko hamarkadatik aurrera) abiadura handiko trenbidean eraiki diren kilometroetan, eta munduko bigarrena da erraldoi txinatarraren ondotik (Bermejo eta Hoyos, 2016). Hori bai, Europako adibide bakarra da eredu horri eusten irizpide meta-politikoen arabera, efizientzia ekonomikoko irizpideei jarraitu beharrean (Albalate eta Bel, 2011), eta Txinako kasuaren antzekoa da mundu mailan (Preston, 2013). Teknologia horrek funtzionamenduan 50 urte inguru eman ondoren, nazioarteko ebidentzia enpirikoak behar adinako indarra du ondorioak ateratzeko, abiadura handiko trenbideak ekonomian eta gizartean dituzten eraginei buruz (Albalate eta Bel, 2015): (1) eraikuntza-kostu handiak, eta oso ezberdinak dira kasuan kasuko orografiaren arabera; (2) oso salbuespen gutxirekin, inbertsioak defizitarioak dira finantzei begira, eta emaitzak gero eta txarragoak dira, sarea eskari apalagoko korridoreetara zabaldu ahala; (3) birbanaketa modala, bereziki aire-garraioari bidaiariak kenduta, baina kalte handiagoa egiten zaio trenbide-garraio arruntari, zeren holako zerbitzuak ezabatu egiten dira; (4) lurralde-eredu polarizatuak sustatzen dira; (5) zeharkako efektu hutsalak, hala industriari nola turismoari dagokionez. Horregatik, AHT ereduaren nazioarteko eredua herrialde gutxietan baizik ez da egin, eta Europako herrialde gehienak edo AEBek ez dute AHT kilometro bakar bat egin.10 Albalate eta Bel-en hitzetan (2015): “Espainiako kasua bereziki da muturrekoa, politika okerraren adibidea, munduko AHT sarerik zabalena sortu baita erlatiboki (eta bigarrena, absolutuki), eskari mailak txikienak izanik eredua ezarri den herrialde guztien artean”.\nOndorioa saihestezina da KOA terminoetan: orain arte, Espainiako Estatuan garaturiko AHT proiektu guztien emaitza gizarte-errentagarritasun negatiboa izan da. Ondorio horretara iritsi dira hala horri buruz egindako azken berrikuspena (Betancor eta Llobet, 2015) nola aurreko beste lan batzuk (De Rus eta Inglada, 1997; De Rus, 2001; Bermejo, 2004; De Rus, 2012). Zentzu berean mintzatu da berrikitan Espainiako Kontu Auzitegia (2015), bai eta RENFEko presidentea bera ere (ABC, 2014). Egia esan, emaitza horrek ez luke harridurarik sortu beharko, zeren, arestian ikusi dugun bezala, gizarte- eta finantza-errentagarritasuna inoiz ez baita izan Espainiako AHT sarea diseinatzeko irizpidea.\nEmaitza horietan sakonduta, merezi du aztertzea zer kostu eta zer onura sozial hartzen diren aintzat inbertsioen ebaluazio sozialean. Kostuetan aipatu ohi da bide-azpiegituran eta trenetan egiten den inbertsioa, eta era berean, azpiegitura eta trenak mantentzeko lanak. KOA analisiaren azpian dagoen marko teorikoak onartuko luke ingurumeneko kostuak aintzat hartzea, baina ez da halakorik egiten, hori kalkulatzea zaila eta garestia delako.\nOnura sozialen aldean, honako hauek hartu izan dira aintzat: erabiltzaileen denbora aurrezpena, eragindako eskaria ordaintzeko jarrera, beste garraiobide batzuei ekidin zaizkien kostuak, eta istripuak eta pilaketa murriztea. Teorian, zuzeneko efektuoi zeharkako efektuak gehitzen ahal zaizkie, ekonomiaren bigarren mailako merkatuetan sortuak (adibidez, efektuak higiezinen eta turismoaren sektoreetan) eta efektu ekonomiko gehigarriak (adibidez, efektuak lan-merkatuan, lurralde-efektuak, eta enpresen nahiz kontsumitzaileen portaeretan).12 Dena dela, bi efektu mota horiek nekez izaten dira kuantifikagarriak, edo hutsalak, edota kontuan hartzean, kontabilizazio bikoitza gertatzen da. Horren haritik, frogatu da ez dagoela efekturik edo efektuak neutroak direla bai turismoaren gainean bai higiezinen merkatuaren gainean (neutroa: hau da, nodo batek irabazten duena besteak galtzen du). KOA analisiaren praktikan, zeharkako efektuak bazterrean uzten dira, ulertzen baita merkatu lehiakorretan garraio-merkatua gai dela ongizate aldaketa guztiak harrapatzeko (De Rus, 2009).\nBetidanik beste argudio bat erabili izan da garraio-azpiegituretako inbertsioa justifikatzeko; hots, eskualdearen garapena sustatzen dutela, baina argudio hori gutxienez eztabaidagarria da. Geografia ekonomiko berriak eskaintzen dituen ereduek iradokitzen dute garraio-azpiegiturek bi zentzutan funtzionatzen dutela: eskualde txiroago bati aukera ematen diote eskualde aberatsago baten merkatuetan sartzeko, eta, aldi berean, eskualde aberatsagoko enpresek aukera dute eskualde txiroagoa urrunetik hornitzeko, eta horrek kalte egiten die eskualde erlatiboki atzeratuaren garapen endogenorako aukerei (Puga, 2002). Are gehiago, Europako Batzordearen arabera, badirudi herrialde periferikoek irabazi egiten dutela TEN-T sarearekin termino absolutuetan, baina ez dute zertan irabazten termino erlatiboetan. Horrela, erdigunearen eta periferiaren arteko irisgarritasun-arrakala erlatiboak erdiguneko eskualdeen posizioa indartzen du garraio nodo gisa (Hoyos, 2009).\nAbiadura handiko trenbide-azpiegituren proiektuei dagokienez, haien eraikuntza-kostu handiak eta haien nodo-izaera nabarmenak are gehiago baldintzatzen dituzte eskualdeen garapenerako beren efektuak (Bermejo, 2004). Errepideetan ez bezala, sarearen nodo bat osatzen duten hiriek soilik irabazten dute irisgarritasuna; tarteko puntuek galdu egiten dute, eta haien izaera nodalak kalte egiten dio lurraldearen egituraketari. Tren arruntaren espazio linealaren egituraketa (korridore efektua) desberdinagoa da AHT ereduarekin, geltoki gutxi izan behar baitira trenak abiadura handian joan daitezen, eta horrek era etenean osatzen du espazioa (tunel efektua). Horrek esan nahi du hiri gune handiak direla onuradun handiak abiadura handiko loturetan; tarteko hiriek, aldiz, ez dute inolako onurarik (Gutiérrez, 2004).\nBestalde, zerbitzu-enpresen eta egoitza nagusien kokapenari dagokionez, ebidentzia enpirikoak dio enpresak hiri gune handietan metatzen direla, eta Paris hiriaren nagusitasuna handitu dela (Frantzian), eta Tokiorena Japonian (Murayama, 1994; Nash, 1991). Lyon-Paris lotura laurogeiko hamarkadaren hasieran inauguratu zen, eta horrek eragina ere izan zuen eskualdeko ekonomian: kokapen industrialean efektu esanguratsurik izan ez bazuen ere, eguneroko bidaiak ugaritu ziren, baina hotel egonaldiak murriztu (Nash, 1991). Efektu hori bera agerian dago Madril-Sevilla linean (Gutiérrez, 2004), eta azterlan batzuek ohartarazi dute, Madril-Bartzelona lineak bultzaturik, enpresa handi batzuk Estatuko hiriburuan koka daitezkeela (Puga, 2002).\nLaburbilduz, gaur egun ez dago Espainiako AHTren gizarte-errentagarritasuna onuragarria dela dioen argitalpen akademikorik. Are gehiago, orain arte erabilitako expost analisi sendoenek (Betancor eta Llobet, 2015) emaitza negatiboak atera dituzte, 50 urteko ebaluazio perspektibak erabilita ere, hau da, 20 urte gehiago EBko azpiegituren ebaluazioetan erabiltzen den epean baino. Ondorio hori logikoa da, kostu eta onura sozialen osagaiei erreparatuta. Inbertsio izugarri garestietatik abiatuta, gizarte-errentagarritasun positiboa eskari bolumenaren mendean dago funtsean (De Rus, 2010). Eta eskari bolumena hain da apala, non nekez berreskuratzen baitira kostu aldagarriak; beraz, inbertsioa ia berreskuraezina da.\nFinantza-errentagarritasunaren analisiak ere ez du emaitza itxaropentsurik ematen. Orain arte (2015), 60.000 milioi euro baino gehiago xahutu dira munduko AHT eredu ez-efizienteenean, eta hori astakeria ekonomiko ikaragarria da, eta horrek kontu publikoak bizitza erabilgarri guztian kaltetu ditzake. Ez da harritzekoa, beraz, Espainiako Kontu Auzitegiak (2015) trenbide-ereduaren finantzaketa-kaudimenaz ohartarazi izana, eta gobernua presatu du inbertsio horiek arrazionalizatzera, gizarte errentagarritasuneko irizpide zorrotzekin bat. Are gehiago, txostenak ohartarazi du sare arrunta hondatzen ari dela, diru ahalegin guztiak AHT sarera bideratzen ari direlako. Beste adierazle batek ere salatu du eredua agortua dagoela, hots, ADIFek berrikitan egindako lizitazio berria, egungo eta etorkizuneko eskaria kalkulatzeko, bai eta AHT korridore batzuen errentagarritasun finantzarioa eta sozio-ekonomikoa neurtzeko ere, eta horien artean, euskal Y-a dago (BOE, 2015).\nPresioa Europa aldetik ere iritsi da: “inbertsioen errendimenduari dagokionez, eta kostuen eta onuren analisiari dagokionez, Batzordeak jarrera argia hartu du Espainiari buruz, eta presatu du sor dezan behatoki independente bat, azpiegitura proiektuak ebaluatzeko. Gainera, kostuen eta onuren analisia jada derrigorrezkoa da kohesio politikak diruz lagundutako proiektu handietarako, eta derrigorrezkoa ere bada «Europa konektatzea» mekanismoaren baitako obrak eta jarduerak aurreikusten dituen proiektu orotarako. Izan ere, proiektu horietarako, kostuen eta onuren aldeko analisi bat eskatzen da. Batzordeak, beraz, zehatz-mehatz aztertuko ditu garraio-sektorean kofinantzatutako edozein proiektutarako egiten den kostuen eta onuren analisi guztiak.”15 Berrikitan, Europako Batzordeak kritika latza egin dio Espainiako azpiegitura politikari, AHTn inbertsio handiegia egin dela nabarmenduta (El País, 2015).\nEgoera hori ikusita, erabakitzaile politikoak tentatuak egoten dira AHTko bidaiariek ordaintzen dituzten prezioak jaistera, behin zerbitzuan sartzen direnean, haien erabilgarritasun soziala handitze aldera. Horrek, ordea, bi ondorio garrantzitsu ditu; lehenik, errentagarritasun analisia okerragotzen du; eta bigarrenik, lehia librearen aurka doa. Europako Batzordeak ebatzi du estatuak AHT zerbitzuak emateagatik RENFEri emandako diru-laguntzek Europako araudia urratzen dutela.\nEgungo eszenatokiak ezkutuko asmoak, Nafarroako jendartearengandik urrun daudenak, islatzen ditu argi eta garbi. Horren aurrean, lau ardatz planteatzen dira tren sozial eta publiko baten proposamen zehatza garatzeko:\nZalantzan jarri instituzioetatik eramaten ari den garraio eredua, lurraldearen antolaketari, herritarrei eta mugimendu sozialei bizkarra ematen diena.\nEskatu administrazio publikoei bestelako irizpideak garraioa hobetzeko: iraunkortasun soziala, ekonomikoa eta ingurumenekoa.\nAHT/PHT atzera bota proiektu antisoziala, antiekologikoa, baliabideen xahutzailea eta onartezina dituen era askotako eraginak direla eta: fisikoak, nekazaritzakoak, sozialak, ekonomikoak eta lurraldekoak.\nSalatu egungo Nafarroako Gobernua eramaten ari den prozedura AHT/PHTren proiektua egiteko, inolako parte hartze eta informazio gardentasunik gabe.\nAurreko irizpideak oinarri, Nafarroako jendarteari trenbide publikoaren eta sozialaren proposamenaren berri eman nahi diogu. Bertatik bertara egina izanen duena, Nafarroan eta nafarrengan pentsatuz, aurreko UPN-PPren eta PSN-PSOEren Gobernuek eta orain Geroa Bai-k egin duten AHT/PHTren xahubidetik eta elitismotik aldenduta.\n3. TREN PUBLIKOAREN ETA SOZIALAREN PROPOSAMENA NAFARROARENTZAT\nBeharrezkoa da Nafarroan trena sustatzea maila guztietan. Eta horretarako egungo zerbitzua, landa eremuko udalerriak hiri eremukoekin lotu eta Nafarroa bateratzen duena, hobetu behar da.\n1987ko Tren Garraiobidearen Planak (inoiz indargabetu ez den plana baina Madril-Sevilla AVE eraikitzeko erabakiaren ondorioz, baztertua izan dena) beste ekintza askoren artean, Castejón eta Altsasu herrien arteko trenbidearen bikoiztea barneratzen zuen, bai eta bere gehienezko abiadura 160 km ordukora igotzea ere (egungo 140 km ordukoren ordez). Bide paralelo berria honela eraikiko litzateke: bere garaian etorkizuneko instalakuntzarako utzitako espazio librea utziz eraiki ziren berdintze lanak, burdinbideak eta gaineko igarobideak erabiliz.\nPlanteamendu hori berreskuratu eta eguneratuz modu independentean bi noranzkoetan dabiltzan bi bide izateko aukera legoke. Horrela, trenen zirkulazioa handitzeko aukera izanik, bai merkantzietarako bai pertsonentzat. Beraz, egun dagoen trenbidearen beste trenbide paralelo bat eraikitzean datza, trenak gurutzatzea zein aurreratzea ahalbidetuz, geltokietan alboratuta egon beharrean, gaur egun bide bakarra izanik gertatzen den bezala.\nHorretaz gain, Nafarroa osoko bide guztietan nazioarteko zabalera ezarriko balitz (hirugarren bidearen eta zabalera horretako bidearen bikoiztearen bidez) zabalera ezberdinetako ardatzen trenen zirkulazioa ahalbidetuko litzateke (zabalera iberikoa eta nazioartekoa). Horrela, erabilera anitzeko tren azpiegitura lortuko litzateke da eta horrek erabateko ibilbide berriko azpiegitura eraikitzeko erabiltzen ari diren kapazitate arazoak konponduko lituzke.\n3.1 Pertsonentzako ibilbide luzeko trena\nHirugarren errailaren teknologia ezarri beharko da bi bideetan, europar zabalerako trenak (1,435 mm) ere pasa daitezkeela. Horrela, ibilbide luzeko trenek beren ardatz zabalera aldatzeko gailutik ez lukete pasa beharko, eta beren bidaiaren denbora murriztuko litzateke.\nOraingo ibilbidearen hesitzea, oraingo abiaduraren handitzea ahalbidetzeko. Tarte gehienetan 160 - 180 km orduko abiadura lortzeko aukera izatea da helburu. Hesitzeak ingurumenean izanen lukeen eragina ondo aztertu behako da, eta behar diren leku guztietan pasabide zinegetikoak ezarri.\nEgungo Alvien maiztasuna handitzea: Madril-Iruñea bidaien maiztasuna egunero 8ra handitzea.Donostia-Bartzelona egunero 6ra handitzea.\nTrenbidaien maiztasuna nabarmenki handitzearen ondorioz, bidea bikoizteak saturazio uneetako itxaronaldiak saihesturik, hesitzeari esker abiadura handituz eta europar zabalera bateratzerakoan trenez aldatzeko beharrik eza kontuan harturik, zerbitzuaren hobekuntza nabarmena eta, oro har, bidaiatzeko denbora (abiapuntutik helmugaraino itxaronaldiak barne) dezente murriztea espero da.\nEgungo bidaia txartelen prezioak merkeago izateko azterketa ekonomikoa, gizarte egoera ezberdinak aintzat hartuz: familia motak, txartelen erosketa bateratua, jubilatuak, langabetuak, etab.\nHerri-hiriguneetan dauden geltokiak hobetzea eta ugaltzea.\nOraingo bideetan dauden arriskuak eta eragozpenak minimoetara murriztea, leku arriskutsuak ezabatuz. Gune berezietan bidea lurperatzea edo estaltzea, betiere zaratari buruz indarrean dagoen eta bete beharreko 1367/2007 Errege Dekretuaren araudiari lotuz, izan ere AHT/PATerako Etxabakoitzeko UPSek (PSISek) betetzen ez duena.\nIbilbidean Hobekuntzak egitea ibilbidean, esku-hartzea potentzialki interesgarriagoa izan daitekeen puntuetan batik bat.\nEskualdeko zirkulazio sistema hobetzea eta sustatzea. Hurrengo lotura zirkuitoa egitea Zaragoza – Castejón – Logroño - Miranda de Ebro (Bilborekin lotura duena) – Gasteiz - Altsasu (Donostiarekin lotura duena) – Iruñea – Tafalla - Castejón (Soria, Logroño eta Zaragoza hiriekin lotura duena).\nCastejón - Soria bidea berreskuratzea, lotura berria izateaz gain Iruñea - Madril ibilbidearen denbora murriztuz.\nNafarroan egungo burdinbidea hobetzea, mantentzea eta erabilpena optimizatzea, beharrezko egokitzapenak eta hobekuntzak eginez, dauden azpiegiturak (bideak, tunelak, zubiak eta geltokiak) ahalik eta gehien aprobetxatuz.\n3.2. Pertsonentzako aldiriko trenak. “X + Y”\nAldiriko zerbitzu berri bat barneratzea, eguneroko komunikazioekin Aragoi - Tutera eta Altsasu - Araba eskualdeak lotuz lurraldea egituratu. Helburua Ebroko Arana, Nafarroako Erribera nahiz Erdialdea eta Sakana hobeto egituratzea izanen litzateke. Aldiriko trenak izanen lirateke, egunero goizeko 5etan hasi eta gaueko 11ak arte, orduro.\nAldiriko zerbitzuak 2 gune nagusitan antolatuko dira, bat Iruñe inguruan, bestea Tutera inguruan. Bi hiri horiek lotuta egongo dira aldiriko zerbitzu batzuekin eta betiere, eskualdeko zerbitzu guztiekin.\nNafarroako burdinbidean izandako geltoki guztiak berreskuratzea (baita geralekuak ere), landa eremuetan eman beharreko zerbitzua hobetuz. Izan ere, 2017an Pitillas, Lakuntza eta Bakaikuko geralekuak deskatalogatu dira. Beharrezkoa da horiek eta aurretik ezabatutako gainerako geralekuak ere berriz zabaltzea.\nGeraleku berriak ireki Berriozarren eta Iruñeko Etxabakoitz auzoan.\n3.3. Merkantzietarako trena\nBidea hobetzea, hala beharko balitz, 575 metroko luzerako merkantzia-trenen igarotzea bermatzeko eta kontuzko guneetan dauden aldapak murrizteko, Biurrun eta El Carrascal tarteetan bezala.\nBi bideetan jarriko den hirugarren errailaren teknologia merkantzietarako ere erabil litezke, halako moduz non mugetan trena derrigorrez aldatu ez bailitzateke behar.\nEuropar zabaleran merkantzietarako loturak izateko aukerak handitu, puntuotan behinik behin: Tuteran, Castejonen, Tafallan, Noainen, Landabenen eta Altsasun.\nLotura eraikiko da Noaingo merkantzietarako geltokiaren eta Garraioaren hiriaren artean (3 km gutxi gora-behera), merkantziak errepide bidez garraiatu beharrean trenbidez garraiatzea sustatuz.\nSustapen ekonomikoak aurreikustea beraien merkantziak, errepide bidezko garraioaren ordez, trenbidez garraiatzen dituzten industrietarako.\n3.4. Orokorra. Merkantzia eta pertsonak. Ibilbide luzekoak eta aldirikoak.\nTrenbide-pasagune guztiak ezabatzea, baita oraindik dauden gune arriskutsuak ere.\nIbilbidean zehar babes-hesiak ezartzea eta hobetzea, batez ere herriguneetatik gertukoak, eta pasabide zinegetikoak hobetuz.\nEgungo bidea bikoiztuz, gaurko plataformaren gaineko hobekuntza puntualak salbu, gaur egun bide bakarra izatearen ondorioz asetasun uneetan dauden itxaronaldiak desagertuko lirateke. Ibilbidearen denboraldia murriztuko litzateke.\nIruñeko egungo geltokia handitzea eta berritzea.\nOraingo segurtasun sistema ERMTSra egokitzea, Europa osorako segurtasun sistema homogeneoa.\nIruñean, gaur egungo tren geltokiren eta autobus geltokiaren artean, trenen eta autobusen ordutegiak ongi lotzen dituen autobus zerbitzua ezartzea, bi garraiobideen lotura izanik eta Nafarroako udalerriak hobeki konektatuz.\nBeraz, Iruñetik igarotzen den Kantauri Mediterraneo Korridore baten alde egiten dugu, Europako oinarrizko sarearen barne, pertsonentzako eta merkantzietarako izanen dena, mistoa, europar zabalerakoa, bide bikoitzekoa, pertsonentzako 160-180 km orduko abiadura eta merkantzietarako 90 km ordukoa izanen duena. Hori guztia egungo burdinbide plataforma ahalik eta gehien erabiliz eta aprobetxatuz, Iruñeko, Tafallako, Tuterako eta Altsasuko geltokiak indartuz eta berrituz.\nTREN PUBLIKO ETA SOZIALA (TPS)\nX + Y = DENONTZAKO TRENA, EDOZERTARAKO TRENA\nNafarroan, 2017ko irailean.\nwww.fundacionsustrai.org - www.sustraierakuntza.org


Giza Eskubideen Astea izango da abenduaren 1etik 16ra eragile desberdinen parte-hartzearekin | Herribizia\nGiza Eskubideak 2017-11-30 | 0\nGiza Eskubideen Astea ospatuko da hirugarren urtez Errenterian abenduaren 1tik 16ra bitarte eragile desberdinen parte-hartzearekin. Abenduaren 10ean da Nazioarteko Giza Eskubideen eguna, eta Errenteriako Udalak, giza eskubideen arloan lan egiten duten elkarte desberdinekin elkarlanean, ekintza desberdinak antolatu ditu abenduaren 1etik 16ra bitarte. Hirugarren edizio honetarako aukeratutako leloa Edozeinek, munduko edozein txokotan, izan beharko lituzke eskubide berberak izango da.\nAbenduaren 1etik 16ra birtarte, erakusketa bi ikus ahal izango dira. Batak, “Orinokia” Venezuelako oihaneko jatorrizko biztanleak ezagutzeko aukera eskainiko du Xenpelar etxeko erakusketa aretoan, abenduaren 1etik 16era. Bestea, aldiz, “Ongi etorri errefuxiatuak” Niessengo merkataritza gunean izango da, abenduaren 11tik 16era birtarte, eta bisita gidatua eskainiko du abenduaren 11n arratsaldeko 19:00etan, Sos Arrazakeriaren eskutik.\nAbenduaren 11n, astelehenean, dokumental emanaldia izango da, “Donde nace el sol” Niessengo zinema aretoan arratsaldeko 19:30ean.\nAbenduaren 12an, aldiz, Ozzinema elkarteak antolaturik, “Hotel Cambrige” film Brasildarra ikusi ahal izango da Xenpelar Etxean.\nAstearen erdian, asteazkenean, entitate desberdinek parte hartuko dute Xenpelar etxean arratsaldeko 19:00etan izango den mahai inguruan. Horren helburua izango da, errefuxiatuen auzian, lehen eskuko hainbat esperientzia jasotzea. Mediterraneoko dramaren aurrean, solidaritatetik eta hurbiltasunetik, gure ingurukoek burutu dituzten ekintza desberdinen berri emango dute. Saioari hasiera emango dio “Migrar no es delito” film laburrak. Bertan izango dira, Zaporeakek, Mikelazulo, Salvamento Maritimo eta Ongi Etorri errefuxiatuak elkarteetako kideak.\nOstegunean, Niessengo zinema aretoan “Guatemala espiritu de la memoria” dokumentala izango da ikusgai Hirugarren Adina Hirugarren Mundurako elkarteren eskutik, arratsaldeko 19:30ean.\nAsteari amaiera emateko, ostiralean, haurrei zuzenduriko Amazoniako ipuinak entzungai izango dira Haurren Bibliotekan, arratsaldeko 17:30ean, Lumaltik Herriak elkartearen eskutik.\nEkintza guztiak doakoak izango dira, eta horietako hainbatek Gipuzkoako Foru Aldundiaren Elkarbizitza eta Giza eskubideen Zuzendaritza Orokorraren babesa izan dute.\nHainbat ekintza eta saski baten zozketa antolatu ditu Errenkoaldek abendurako


Glamondans - Wikipedia, entziklopedia askea.\nDammartin-les-Templiers, Vauchamps eta Gonsans\n97 (%45.8) 120 (%56.6)\nGlamondans Frantziako udalerria da, Doubs departamenduan dagoena, Franche-Comté eskualdean. 2013an 201 biztanle zituen.\n2007an Glamondans udalerrian erroldatutako biztanleak 226 ziren. Familiak 79 ziren, horien artean 25 pertsona bakarrekoak ziren (21 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 25 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 21 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.\n2007an 102 etxebizitza zeuden, 86 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 15 bigarren erresidentzia ziren eta 1 hutsik zegoen. 92 etxeak ziren eta 10 apartamentuak ziren. 86 etxebizitza nagusietatik 70 bere jabearen bizilekua ziren, 14 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 1ek bi gela zituen, 7 etxek hiru zituzten, 21 etxek lau zituzten eta 57 etxek bost zituzten. 73 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 40 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 36 etxetan bat baino gehiago zituzten.\nGlamondans udalerriko biztanleria-piramidea 2009an .\n2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 119 ziren, horien artean 97 aktiboak ziren eta 22 inaktiboak ziren. 97 pertsona aktiboetatik 95 lanean zeuden (51 gizon eta 44 emakume) eta 2 langabezian zeuden (1 gizon eta 1 emakume). 22 pertsona inaktiboetatik 4 erretiraturik zeuden, 13 ikasten zeuden eta 5 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.\n2009an Glamondans udalerrian 75 unitate fiskal zeuden, 197 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.503 euro zen. \n2000. urtean Glamondans udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden.\nBNF: 15252499q (data)


Euskararen erregistroak • ZUZEU\nEuskararen erregistroak –\nHautsak pixka bat harrotu dira azken orduotan Iñigo Martinezen agur-oharraren harira. Batzuk nabarmendu dugu, espainolezko bertsioa espainol batu eta erregistro jasoan dagoen legez, euskaraz ere hala beharko lukeela, euskara batu estandarrean. Ondarroako euskararen transkribapen legez idatzi izana defendatu dutenek diote bere kanal pribatuan dabilela eta gura bezala egin dezakeela. Eta erdara hutsean dabiltzanen aldean zer nolako hautsak harrotu dituen azken horrek. Nire iritzian, kanal pribatua izanda ere, milaka jarraitzaile badituzu, eta agur formal bat egiteko unean, erregistro jasoan beharko luke. Ez dut uste esan beharra dagoenik, baina eremu formalean batuaren alde egoteak ez dakar bestelako eremuetan, ahozkoan batez ere, norberarenean egitearen kontra egotea, demagun herriko bilera edo emanaldi baten.\nNeure argudioak, horraino. Kontra-argudioak, orain. Aiert Goenagarekin izan dut eztabaidatxoa, eta beste ondarrutarren bat ere minduta edo haserre igarri dut. Ez zen hori asmoa, baina ulertzekoa da azkenean norbere euskararen aurkako kritika bezala ulertzea. Eta agian ordu gutxian gaiak hartu duen dimentsioak –beti ere euskarazko sare sozialetako dimentsioak kontuan izanda, askotan eztabaida itzela iruditu zaiguna dozena erdi lagunen arteko solasaldia baino ez da eta-, iruzkina behar zuena neurriz kanpora ekartzea ere eragin du. Hau da: niri ez zait iruditzen erregistro hori egokiena denik, baina Aiertek dioen bezala, euskaraz eta euskaldunok dugun arazoetan hamar edo hamabosgarrena izango da hori. Eta inor ez da kexatzen euskararik erabili gabe mezuak erdara hutsez idazten dituzten jokalariengatik (Iñaki Williamsen kasua: milaka gaztetxorentzat idoloa, kanpotik etorritako askorentzat eredu, baina gure frakaso kolektibo baten adibide ere bada 1994an jaiotako euskal herritar batek euskaraz ez jakitea, Nafarroako erregimen zaharrari esker).\nBadago beste datu kezkagarri bat ere: horrelako eztabaidak Ondarroako euskaraz egitean sortzea, baina ez erdialdeko hizkeren kasuan. Onerako zein txarrerako, ondarrutar, lekeitiar zein gernikar batek ondo daki bi erregistro oso desberdin direla bere etxekoa eta euskara batua (agian bizkaiera batuak egin zezakeen zubi-lan hori, baina beste baterako utz dezagun gaur hori). Ez dut probintziakeria gisa esaten, iruditzen zait Urola aldeko eta are Goierriko euskaran dihardutenek ere, batutik hurbilago egon arren, oso erregistro desberdintzat dituztela etxekoa eta batua, eta unean-unean bata ala bestea hautatzen dutela, kontzienteki. Aldiz, Beterriko euskararen kasuan gehiegitan nahasten direla iruditzen zait, “dihoa” eta “daramazki” euskara batuan direlakoan erabiltzeraino (eta aldiz “daroa” bizkaierari dagokiola). Euskal kulturaren erdigunean bizi dira, eta euskalki horren ezaugarriek etengabe zipriztintzen dituzte Euskal Herri osorako idatzi eta, batez ere, ahozko mezuak. Bertsolari txapelketan ikusi dugu berriki: elkarrizketatu lapurtarra zein bizkaitarra, dotore-dotore euskara batu jasoan, eta elkarrizketatzailea bere herriko euskara eta batua nahasten dituen molde horretan. Araua, oro har, kazetariak euskara batua egitea eta elkarrizketatua izatea erantzunak zein euskara-motatan eman gura dituen (arau malgua, garai baten hartua adineko jendearen aurrean batez ere konplexurik gabe bere euskara erabil zezaten, ez dakit zein neurritaraino den baliagarri gaur egun kulturgile gazte bati elkarrizketa egitean, baina oro har argi dago kazetariak/elkarrizketatzaileak duela euskara batuan egitearen ardura, elkarrizketatuak baino gehiago).\nHorregatik, ulertzen dut ondarrutar bat baino gehiago mindu izana. Euskarak mila arazo baditu, Ondarroa ez da horien artean egongo, konponbideen artean baino; kostako zaigu herri jatorragorik topatzea. Ezin uka: gure hedabideetan hegemonikoa den euskara moldetik urruntzen den hizkera biziak entzutean, ia automatikoki piztu ohi dira iruzkinak euskara mota dela eta. Positiboak gehienetan, Ur Handitan-en Bermeoko euskararen kasuan (iruzkin bat: azpidatziak ere erregistro baliagarria dira eta ez litzateke inor irainduta sentitu beharko, ingelesezko telebistek askotan egiten dute Antilletako edo ingeles estandarretik urrun samar dabiltzan hiztunen kasuan), eta gehiegizko kritikan beste batzuetan, ondarrutar bat baino gehiago mintzeraino: banakako kritikak izan arren, mordo bat izan garenez iruzkina egin dugunok, azkenean mingarri ere bada, espainol hutsez edo beste euskalki kasu batzuekin alderatuz gero.\nLaburbiltzen: anekdotikoak dimentsio handiegia hartu du denbora laburrean. Euskararen erregistroak bereiztea komeni da, baina zentrotik hasita: euskara batutik urrunen dagoena beti da kontziente zein erregistrotan ari den, baina eremu honetan arazo nagusia, hurbil egotearen aitzakian etxeko euskalkia eta batua nahastuta eta ezin bereizita ibiltzea da, “deu/dezute” denek ulertzen duten aitzakian “dugu/duzue” sekula esaten ez duten kazetari zein unibertsitate irakasleena, eremu formalenean ere erregistroak bereizteko gai ez direla esaten dutenena, nahiz eta gero arazorik ez izan goitik beherako diskurtsoa egiteko espainolez zein ingelesez. Etengabe entzuten eta hedatzen den erdi batu/erdi beterriera horrek denok zipriztintzen baikaitu, eta horrek badu eraginik Gasteizen edo Barakaldon euskara batua txukun ikasi eta hedabide zein eskoletan etengabe beste eredu hori entzuten dutenengan.\nEuskara batuak 50 urtean bide luzea egin du, ona gehienean, baina albo-kalteak ere hor ditugu: euskararen ustezko erregistro jaso eta formalak ez dauka beste hizkuntza batzuetan erregistro formalak daukan prestigiorik, ez da sentitzen imitatu beharreko elitearen hizkuntza legez, euskalkirik ez dutenena edo besterik ez dakitenena bezala baino. Arazoa ez da euskalkidunena bakarrik, euskarak oro har daukan menpekotasun-rola dago oinarrian, baina larria da erregistro jasoak prestigiorik ez izatea. Batentzat batua artifiziala bada eta ahoz –eta are, idatziz, ikusi berri dugun legez – bere herrikoa badarabil milaka lagunei zuzentzeko, bere askatasunetik dihardu, noski, baina ideia edo irudi orokor bat ere ari da hedatzen. Unibertsitate-eskolak eman nituenean esan izan nion bere herriko euskara transkribatu nahian idatzi zidan ikasle bati hori ezin zela izan ikasketetan darabilen erregistroa. Eta ez idatziz bakarrik, ikasleei ahozkoan ere euskara batua erabiltzeko ahalegina eginarazi beharko litzaiekeela iruditzen zait, irakasleei galdetzerakoan zein aurkezpen bat egiterakoan. Zer esanik ez, soziologia edo arkitekturako unibertsitate-irakasle batek ez luke eskolarik eman beharko bere euskalkian, etxeko hizkera euskara batutik oso hurbil dagoela iritzita ere: zaku handia da euskara batua (bai, “gura” eta “bertze” eta “berba” eta “ele” ere zilegi dira), baina aditzean eta deklinabidean baditu arau estuxeagoak; “de(g)u/dezute”, “dihoaz” eta “zeramazkin” ez daude zaku horretan, “dogu” eta “daroadaz” ez dauden legez.\nBistan da, jarrera hau, kontrakoa legez, erabaki politikoa ere badela, euskaraz bizi den Euskal Herri batek erregistro jaso formal bateratua behar duelakoan, eta gure geografiaren zati handienean gehienen hizkuntza espainola dela kontuan izanda –batzuentzat hizkuntza bakarra, beste batzuek euskaraz jakinda ere espainola dakarte etxetik. Hau da, erraztasuna eta naturaltasuna argudiatzen dutenek eremu formalean bere etxeko hizkera erabiltzeko, zein mezu helarazten diote erraztasunez eta naturaltasunez espainolez egingo lukeen euskaldunari? Euskara batua ez dela erregistro jasoa, besterik ezin duenarena baizik. Bere euskara artifiziala eta koloregabea dela, 2018an dagoeneko milaka euskaldunen berezko euskara hori izanagatik. Eta horren aurrean, badira, konplexuz, euskalkiz zipriztintzen saiatzen direnak, guraso erdaldunak izan eta “det” darabilten gasteiztarrak, baina baita beste bidea hartzen dutenak: zure hizkera naturala herrikoa bada, nik ere herrikoa, espainola alegia, eta euskara batua utz dezagun eskolako testuetan fosilduta.\nHorixe bada, txarto esanak barkatu eta aupa Ondarroa eta ondarrutarrak.\nEuskararen erregistroak Euskararen erregistroak Euskararen erregistroak Euskararen erregistroak Euskararen erregistroak Euskararen erregistroak Euskararen erregistroak Euskararen erregistroak\nerregistroak, euskara, Iñigo Martinez, ondarrutarra\n'Arte[faktua]' literatur saioa estreinatuko du ETB1ek larunbatean\nEzin positibo izan\n20 pentsamendu “Euskararen erregistroak”-ri buruz\nTxopi 2018-01-31 23:44\nEuskalkia eta batua nahasten dituzten asko daudela diozu. Edo biak jakin arren ez dutela momentu egokian erabiltzen: unibertsitatean, komunikazio publikoetan…\nOso ondo. Eta erregistro biak jakin edo nahastu ordez euskalkia bakarrik dakitenak zer? Asko eta asko dira (bizkaitar asko, lapurtarrak…), baina badirudi errealitate hau ahaztu egiten dela. Bizkaitarrok ez dugu neutsazan/nituen edo dotsaraz/dizkiot nahasten; batua hain da desberdina zentzu batzuetan, kaletar askok eta askok eta askok eta askok ezin dutela hain salto handia egin.\nSukaldari, txirrindulari, dendari, dantzari, futbolari, enpresari, arrantzale edo margolari Bizkaitar batek batua ez badaki, nahiago duzue erdara hutsean aritzea dakien bizkaiera horretan idaztea edo mintzatzea baino? Ez, ezta? Bada orduan, ez eskatu harakin, transportista edo futbolari bizkaitar bati bertsolari edo kazetari bizkaitar bati eskatzen diozuen hizkuntz trebetasun maila berezi hori. Errealitatea hobexeago ezagutuz gero, bidezkoa ez dela konturatuko zaretelakoan nago.\nNagore 2018-02-06 23:52\nBarka, baina 2018. urtean bizi gara, eta ez dago adin horretako euskaldunik eskolan batuan ikasi ez duena, hau da, alfabetatua ez dena. Eta badakizu zer den alfabetatua ez dena.\nSuagaar 2018-02-01 08:36\nTxopirekin nago, nola ausartzen gara bizkaietarrei batua ikas dezaten eskatzera? Gaztelaniadun bati batua ikastea gaztelaniatik, askoz zailagoa denean bai, baina bizkaitar, lapurtar…eri? Txoratutak al gaude? Ta Iñigo Martinezen kasuan gehiago, daukan adinarekin ziur inoiz ezin izan duela euskarazko klaserik eman, ta gaixoa, nola eskatuko diogu euskara batuan egitea…\nGaztelaniazko mezuari dagokionez, nago hori Iñigo Martinezen gaztelania dela, bai horixe…..\nBatua ez dakien euskaldunak, batua ikasi beharko zukeen edo behintzat saiatu, benetan euskara maite badu, bestela , niretzako ez du eskubiderik besteei euskara ikas dezaten esateko.\nHau pagotxa hau euskaldun euskaltzaile batzuena, besteei eskatu bai, beraiei ez.\nTxopi 2018-02-01 09:46\n@Suagaar: zu zoaz Bermeoko/Mungiako/Lekeitioko/Markinako/Ondarruko taberna/jatetxe/denda batera eta esaiezu ezin dutela publikoan euskaraz hitz egin beraien euskara lotsa eman behar dielako. Zuk esaiezu beraien familia eta lagun guztiek egunero horrela hitz egin arren, klaseak aditzera joan behar dutela “erregistro aldaketa” egiteko gai ez badira beraien errua dela.\nHorrela euskara indartzen ari zarela uste baduzu, nire ustez oso oker zaude. Batua ez duzu indartuko eta bizkaiera ahulduko duzu, hau da, euskarari kalte egiten eta ondorioz gaztelania gehiago indartzen egongo zara. Zorionak zure sentsibilidadeagatik eta bizkaitarron azalean jartzeko duzun gaitasunagatik. Eskerrik asko eta agur.\nSuagaar 2018-02-01 13:26\nBermeora banoa, beraiek ulertzen saiatuko naiz, ta ulertzen ez baditut ta tematzen badira, nirekin ta euskaldun mordoekin gaztelaniaz egitera behratuak egongo gara, zer ez duzu uzteko, Bermeora inoiz joateko Bermeotarrez ikasi behar dudanik ez? Ta ez diot beraien euskara ez duela balio, baina gaztelaniazko dialektuarekin edonora joaten bazara, hau da batuan egin behar den lekura, zer gertatuko zen? Zer esaten dute Andaluziarrei buruz adibiez? Ez dute dialketurik? Bai. Balio du?Bai. Edozertarako? Ez.\nSentsibilitateari dagokionez, gaixoak, gaztelaniadunei exigitzea ondo dago, baina Bermeokoari ez, gaixoa bera ezin izan duelako ikasi ta ez duela nahi inolako esfortzurik egin ikasteko nahiz ta gaztelaniadun batek baino errazagoa izan. . Baina ni naiz euskarari mina egiten dionak, ta ez gure hizkuntza nazional bakarra ikasi nahi ez duenak. Ezin gaztelaniadunari eskatu, zuk egiteko prest ez zaudena.\nTa hor kalte egiten diotenak euskarari, Bermeotarrekin tematzen direnak dira ulertzen ez dituzunean. Horretarako bait dago hizkuntza batua edozein hizkuntzan.\nBitartean, gaztelania ta Frantses batua idartzen ditugu, ez diogulako euskaldunei eskatuko beraien hizkuntza batua ikas dezaten. Pixka bat behintzat, ez naiz tituloaz ari.\nHor, sentsibilitaterik ez duenak, euskalkiarekin tematzen dena da.\nEz banaute uletzen enaiz tematuko hoela hitzeiten hoela hitzeiteko ohituta naolako, nayo nula hoela jardun errazo ateatzen zaidalako? Izan like, baina gauza zea da, nie hizkeran ein edo euskaraz bizi? Batzutzako beraienean ein. Batuan dakina nigatik ez da gaztelaniyara pasa behar, esan dezakegu berdina berayenarekin tematzen diren hoyei buruz?Gaztelania batua sortu zanean kexa berberak egon ziren, baina azkenean den denek ikasi zuten.\nEuskalkiya bere lekua u, baita euskalkiyan bizitzekore, baina euskaldunak bagea, euskara salbatzea nahi bagu, euskara batua ezinbestekoa da, gero bakoitzak ein dezan nahi duena. Hori bai, niretzako ezin zayo gaztelaniadunei exigitu, gu eiteko prest ez gaudena. Sentsibilitate falta niretzako besteena da, baina tira iritzi kontu izango da.\nYacabaul fubol danoeta 2018-02-01 10:04\nEz da bizkaera kontua. Gazte askorengan zabaltzen ari den jatorrismoa da, baita Gipuzkoan ere. Gipuzkoako edozein herritan ikus dezakezu, afixa idatzietan eta abar.\nEta hori ez da euskalkia, ia ia transkripzio fonetiko hutsa da. Euskaraz ezin bada transkripzio fonetiko hutsa baino gehiago eskatu IDATZIZ publikoki, ederki goaz.\nEta noski, hori euskaraz bakarrik egiten da, ez gaztelaniaz. Kaleko hizkera sano eta jatorrean idatzi nahi badu, egin dezala bi hizkuntzetan… Baina noski, gaztelaniaz horrela idatzita, kateto xamar gisa geratuko litzateke, euskaraz ordea superjatorra da.\nEuskara zertxobait ez lantzeko aitzakia merkea iruditzen zaizkit horrelako jatorrismoak.\nGaur egun, hogeitaka urteko pertsona eskolatu bat ez bada gai euskara estandar xamarrean (eskisitoak jarri gabe, euskalkiari lekutxoa utzita) ohar publiko ba egiteko…\nAntxeta 2018-02-01 11:33\nBarkatu esatea, baina Urtzi Urrutikoetxeak ederki asko dauka irabazia puntuazio eta joskera ikastaro bat. Euskararen erregistroez jarduteko, aurrena euskaraz behar bezala idazten jakin beharra dago.\nArtikulu hori anabasa irakurriezina da (errespetu osoz esanda).\nAndriu 2018-02-01 12:17\nEz dot ulertuten zein dan arazuen gakue. Batueraz ikasi dauienak geure euskalkijetan ez gaitzuziela ulertuko?. Benidorm, Torrebieja, Paris, Laredo, Conil, eta abar gitxiau saldu ta gehijau Ondarru, Lesaka, Bermeo, Getari eta abar, euskalkiak gehijau entzuteko eta aitzuteko.\nNagore 2018-02-06 23:35\nEz da harritzekoa, harritzekue, zur entelegatzeko modun, zer Torrevieja “b-ez” idazten baduzu, Benidorm “m-ez”, zergatik, akaso ahoskatzen al duzu? Paris eta Conil, eta ez Parys eta Conyl, erdarazko araua garbi zeureganatu duzulako seinale, euskarazkoa ez, ordea, gogoak ematen dizun bezalaxe idazten baitituzu euskal herrien izenak.\nOier Aranzabal 2018-02-01 12:54\nSuagaar, honakoa diozu: “nola ausartzen gara bizkaietarrei batua ikas dezaten eskatzera? Gaztelaniadun bati batua ikastea gaztelaniatik, askoz zailagoa denean bai, baina bizkaitar, lapurtar…eri? Txoratutak al gaude?”, “Ta Iñigo Martinezen kasuan gehiago, daukan adinarekin ziur inoiz ezin izan duela euskarazko klaserik eman, ta gaixoa, nola eskatuko diogu euskara batuan egitea…”\n1991ean jaioa da Iñigo Martinez. Nola demontre ez zaio ba eskatuko batua jakitea, euskara arautua jakitea? Mesedez.\nZaila da Urtzi Urrutikoetxeak artikuluan azaldu baino hobe azaltzea. Ez gabiltza euskalkiaren aurka egiten. Kontua ez da euskalkia ez dela egokia, egokia bada, testuinguru askotan. Bermeoko edo ondarruko kantinan, lagun artean, whatsappez, eta nahi duzun mila modutan. Nik ere badarabilt egunerokoan. Kontua da futbolari batek sare sozialetan zabaldu ohar ofizial batean ondarrutar nahieran transkribatua erabili duela. Gainera, gaztelania batuan idatzitako mezuarekin alboan. Demontre! honek hautsak harrotzea, bizirik gaudenaren seinalea da.\nKomunitate españolean, jokalari andaluzak Real Madrilen afizioa Cadizeko hizkera transkribatuan despedituko balu, edo Lakers taldeko jokalariak afizioa Bronxeko hizkera transkribatuan agurtuko balu ere, polemika edo eztabaida piztuko litzateke.\nSuagaar 2018-02-01 13:11\nBarkatu ulertu ez bada, ironikoa zen. Badakit batuan ikasi duela, horrexegatik ez dut ulertzenbere euskalkia zergatik erabili duen . Gutxiago ulertzen ditut hori defendatzen dutenak. Esan nahi nuen, gaztelaniadun batek zailagoa duela euskara batua ikastea bizkaitar batek baino, ta gaztelaniadunari eskatzen badiogu, bizkaitarrari ere. Horrexegatik bukaeran nion batzuen pagotxarena, gaztelaniadunak ikas dezan baina euskalkidunak ez, berdin omen du gero batua dakitenak gaztelaniaz egitera behartzen baditu.\nOier Aranzabal 2018-02-01 14:03\n;___) OK! Zalantza nuen ironia ote zen ala ez…\nBorono 2018-02-01 17:55\nNafarroan UPNkoen jarrera gai honetan argia da:\n“Nosotros no estamos contra el vascuence natural que se ha hablado en algunos pueblos de Navarra. A lo que nos oponemos es al batua, ese invento nacionalista que se nos quiere imponer.\nBeraz, bizitza publikoaren arlo guztietan euskalkien presentzia defenditzen dutenek aliatu ederrak dituzte.\nUnai 2018-02-01 19:24\nEuskalkia izanda euskera batua, idazteko soilik erabiltzen dudan euskera “jaso” artifiziala da.\nzaccarias beltza 2018-02-02 00:43\nBihoa iruzkin labur bat artikuluaren harira. Euskara “batua” deritzon honek orindik ez dauka bere PROSODIA garatua, inguruko erdara indartsuek ohi dutenez, eta hain zuzen horregatik gabiltza aiko-maiko honelako eztabaidatxoak sortzen diren bakoitzean. Hau da gure gabeziarik handienetakoa, nire ustez behintzat.\nBestalde, kontua ez da Euskara batua vs. euskalkiak kontrajartzea, askotan egiten dugun legez, euskara ONA eta KAXKARRA bereistea baizik. Euskaldun zahar askoren euskalkiari erraparatuz gero (fonetismoak eta azaleko apaindurak alde batera utzita), ohartzen gara oro har beren euskararen maila penagarria dela. Hori da kontua.\nzaccarias beltza 2018-02-02 00:53\nAh! Eta aipa dezagun orain zenbaiten ahotan dabilen EMAKUMERA BATUA (sic) delako hori ere. Lehendik gure euskarak ez zeukan zamarik aski sorbalden gainean, eta orain emakumezko politikoki zuzen hauek generoen trataera egokia zaintzeko behatoki berezi bat sortuko lukete denok “korrektoak” eta superguay izan gaitezen. Besterik ez zuen euskarak behar…\nEneko 2018-02-02 13:46\nDeitu konspiranoikoa, gura/gogo/nahi/plazer bad*zue, baina susmoa daukat hauts hauek guztiak euskalki futbolistikoengatik harrotu direla, alegia, Iñigo Athleticek fitxatu duelako.\nBOST MINUTUKO IKASTAROA: -tzen -ko / -tzen -ten / joaten joanez joanda / euskalkia Iñigo Martinez | eskolaegunezegun 2018-02-05 07:26\n[…] …eta hau Urtzi Urrutikoetxeak Zuzeun […]\nMaidagan eta Aierdi den Luki 2018-02-06 13:52\nluki maidagan aierdi Atzo\nHobeto al dago ?\nJue 01/02/2018, 20:21\nBeste ahalegin bat egitera noa, euskara batuaren hiztegia badaukat, baina zaharra da; estilo liburua egon naiz irakurtzen; eta oraingo gutuna laburragoa da, ez dira bi, bakarra baizik, ez dauka oharrak, kontaratu naiz akatz batzuek zaukala lehengoak eta horregatikan ikusi nuen oharrak behar zuela. Argitu beharra daukat,estilo liburua irakurri bai, baina ikasi? bigarren aldiz ira-\nkurri beharko dut hurrengo batean eta denbora gehiokin, baina nola ez naizen kazetaria eta nire gutunak ez duen estiloaz hitz egiten, nola irakurle bat naizen bakarrik,nire iritzia emateko asmotan idatzi duena euskerari buruz, nik uzten dut barkatuko duzutela akatz bat edo beste =\nNola da askatasuna edo libertatea ?\nEuskarari buruz eztabaidak egoten direnez nik ere gauza\nbatzuek ezan nahi nuke:Sarasolak egin zuenean kritika E.-B.ri,traketza izan zen bere”miratu”eta”tradizioa” aipatuz,aspertu arte.Orotariko Hiztegiak 25m. hitz dauzkala,nire iritziz%95 Erdera´kadak (E.) izango dira,aze liburua eta aze hiztegia,E.raz beteak.Zuazo eta Amurizak euskalkiak nahi dute sartu,ondo dago baina E.kadak kendu gabe?.Kintanak Mutriku´ko herriari kritika egin zion,ezanaz ez dela”gaba” “gaua”dela,leikena,baina bere idatzietan sartu zuen berak ba E.kadak,horretaz kritikatzeko? Euskaltzaindian haserretu egin ziren gramatikalariek,nik galdera bat egingo dut,jakinda7liburu daukatela aterata,liburu gehiago,inok ez badu ez irakurriko eta ikasiko?Hobe ez lexikoa gehiago lantzea,ikertzea?garbiketa sakon bat egitea. Badakigu zer gertatzen den kalean euskararen irakasleak E.dagehiegi,ikastoletako umeak,irten eta erderaz, gasteak ez dutela ondo hizketan egiten,idazten,ventania,espumia, inportantea,tio(neri ez ezan tio,osaba naiz)hemen tio ezaten da!!besteak,veinte urte,maiatza(loraila)Idazle askok nahi duten bezala.EuskalT.2E.raz.S.ColinakBERRIAn:metrika,rol,pozizio, kantatzen….Dakitenak?ez badute ondo hizketan egiten?idazten? Denok aspertzeko arrizkuan gaude.Akatza zustraian dago: dagoen erderakadarako joera da!!Gure buruko Euskal Hiztegia apurtuta dagoela. Maidagan eta Aierdi Luki (Mutriku)\nganbaratxotik 2018-02-06 17:31\nBa nere ustetan arazoaren muinean dagoena komunikatzeko gogoa dagoen ala ez dagoen da. norberarentzat zerbait garrantzitsua dena besteei “pasatzeko” nahia duenak, interesa duenak, ahaleginak egingo ditu bere mezu hori ongi heldu dadin, modu argi eta errez ulertzekoan. Nago, erregistroen nahasketa hori bi arrazoiengatik ematen dela: bat utzikeriagatik, axolabakokeriagatik,, hau da, berdin zaio mezua hartzaileari iristea zeren sakon-sakonean berdin dio, zeren helburua ez lortzeak ez dio inongo kalterik ekarrriko. Hau Iñigo Martinezen kasua litzateke. Eta bi berariaz egiten den erabilpena. Hau da, ez-komunikazioa bilatzen da nahita edo nahi gabe( Mikel Laboak esango zukeen bezela). Esan nahi baita, euskalkiak asko errezten ditu elkarrizketa kaotikoa eta adostasuna lortzeko zailtasunak. Gehiegikeria dela begitanduko zaio bati baino gehiagori baina zenbait kontestutan, batez ere politikoetan, joera hori oso nabarmena dela esango nuke.


Telefonoa Datazio Sexu-Data? - Telefono Dating Apps - BIDEO-TXATA. Online Dating!\nTelefonoa Datazio Sexu-Data? - Telefono Dating Apps\nProbatu dugu Datazio mobile Apps\nonena Datazio Aplikazioa\nonena Datazio Aplikazioa.\nonena Datazio Aplikazioan, online Dating da, dagoeneko ez da ezer Berria jada, Joera beti doa gehiago Datazio Aplikazioa bidez. Baina zer Apps dira benetan ona? Daiteke telefono eragin Zoriontasuna benetan Sexu-Data? Ezagunenetako bat Apps telefono mugikorra Topaketak, Bideo Datazio. Egunero, hainbat eta hainbat gizon eta emakumeen erabili apur Gimmick bat, Smartphone, arakatzeko, esku batekin mugimendu, zein atsegin, eta zein ez. Bideo Datazio erakusten erabiltzaileak, argazkiak, beste genero eta bat irristatu hatza ezkerrera edo eskuinera, erabakiko du ala ez zuen izan nahi du, Pertsona argazki datuak edo ez. Bi alderdiek aukeratzen Bai, aukera ematen du Bideo Datazio Hasi komunikazioa.\nBakarra bada bi arbuiatu, arteko elkarrizketa bat da, bi pertsona inoiz argia izan zen.\nBenetan oso polita axola, baina batez besteko bakarrik segundo batzuk pasatu arte, nahi duzu balorazioa argazki bat.\nHonen barruan, denbora epe labur, bat ikasten, hala ere, buruz ezer ez jende, ez dakit ala, agian, izan litzateke Bazkide perfektua, eta ala interesak dira erabat berdinak, gure kabuz.\nAplikazioak, hala nola, Bideo-Datazio sustatzeko azalkerian, delako erabaki bat soilik ondoren, lehen begiratu argazki bat lortzean gabe, beste Pertsona ezagutu.\nPrintzipio horien Aplikazioak da ia beti bera\nBatez beste, batez beste gizon baten barruan aurkitu ahal izango astean c. bat Bideo Datazio kontaktuak harekin ahal zuen elkarrizketa bat hasteko. Baina telefonoa Topaketak ezagutu egingo duzu nahiko azkar hori, askoren artean, emakume asko igelak dira, eta soilik oso gutxi printzesak. Espero dugu kontaktuak, izango da emaitza horiek, ziurrenik, ez dei bat, zer hi, nola ez. Gainerako dira, agian interesa ez dela bat baino gehiago telefono Datazio. Dator bat benetako Bilera, baliteke, azkenean, hamar emakume horietatik, zazpi egiteko prest daude Sexuaren arabera. Ez da txarra moztu, baina horiek dira besterik estatistikak. Jakina, araberakoa da beti, bai pertsona, sinpatia eta bertan garatu du, eta ala kimika eskubidea da. Hala eta guztiz ere, izan ere, emakume askok erabili telefono mugikorra Datazio bat aurkitu sexuaren bazkide. Zer soinuak erraza eta sinplea da, ez dago, halaber, arazotxo bat. Eskuratu ahal izango duzu jakin bat duenaren arabera telefono inoiz bezain ona izan dute at a Sex Seznamka plataforma. Hemen elkarrizketak dira, biziagoa, informazio osora xehetasun gehiago, eta aukera interesak truke gehiago dira anitzak. Gehitu behar da ez duzula behar erabakitzen Sexu Datazio guneak begira argazki bat, lortu nahi duzun ala Pertsona bat jakin edo ez. Agian urteko rubia, bota duzu, telefono, beraz, azkar ontzi izanarren zen, zehazki, Pertsona zuen bizitako Sexu onena zure bizitza. Azkar, uncomplicated Sexu telefono egokia da Datazio, zalantzarik gabe, baina arrisku bat bustoa da handi. Erabiltzen duzunean, Sexu Datazio web orrian izango duzu aukera gehiago eta aukerak, ahal izango duzu, gainera, bere hobeto ezagutzeko, Data baino lehen, egia esan, gertatzen da.\nPosta Amerikan, Hego Klase Sturgis\nValokuvia ystävien ja Kanadalaiset\nfree Datazio gune free video chat gelak izen-ematea gabe bideo-txata erregistroa gabe eta doan chat erruleta neska plus deskargatu chat erruleta video chat online emititzen izen-ematea gabe ikusi bideoa ezagutza bideo Datazio neska batekin mundu osoko video chat alternatiba video chat erruleta


Trikimailu berriak asmatzea ez da batere erraza\nZazpi urte zituela mago batek belarritik txanpon bat atera zionetik erakarri izan du magiak Asier Kidam (Gasteiz, 1984). Hamazazpi urterekin Espainiako Ilusionismo Elkartean sartu, eta hemeretzirekin hasi zen mago profesional. Haur eta helduentzako ikuskizunak eskaintzen ditu, dela aretoetan, dela ekitaldi berezietan. Eskarmentu handikoa, telebistan ere aritu izan da, baita antzezlan pare batean ere, magoaren rola jokatzen. Cirque du Soleil-en Quidam ikuskizunetik hartu zuen izen artistikoa; “oinezko ezezaguna” esan nahi du latinez.\nIlusioa, engainua... zer da magia?\nBizitzan, hainbat magia mota daude. Horretan badut halako ikuspegi espirituala, eta uste dut gure eguneroko bizimoduan gertatzen diren hainbat gauza, guk ikusi ez arren, magiaren barruan daudela. Agertokian, bitarteko naturalen bidez, ezinezkoak diren gauzak egiten ditut. Trikimailuak erabiltzen ditut, baina horrek aukera ematen dio jendeari pentsatzeko hasiera batean egin ezin diren gauzak egin daitezkeela.\nTrikimailu klasikoak berrasmatzen dituzu. Erraza al da magiara berritasunak ekartzea?\nMagia ikuskizunetan, normalean, trikimailu klasiko gehiegi ikusten dira. Klasikoak klasikoak dira, eta ongi daude. Baina, batzuetan, mago bat ikusi, gero beste bat, eta trikimailu berak ikusten dira. Ez dut uste hori beste arlo batzuetan hainbeste gertatzen denik. Magian bai, trikimailuak asmatzea ez delako batere erraza. Gustuko ez nuenez, duela hamar bat urte erronka ipini nion neure buruari: nire ikuskizunetan ahalik eta trikimailu original gehien sartzea. Ondorioz, gaur egun, beste trikimailu batzuetan oinarrituriko ideia dezente daude nire emanaldietan, baina saiatzen naiz zatirik handiena ahalik eta originalen izan dadin.\nNola utz daiteke mago bat aho zabalik?\nMagook truko gehienak ezagutzen ditugu. Bakoitzak badaki zenbait trikimailu egiten, eta haiekin moldatzen da. Gehienok badakigu nola egiten diren. Baina mago bat ikusi, eta trikimailu berria egiten badu, batzuetan ahozabalik uzten zaituzte. Oso beharrezko sentsazioa da guretzat, gogoratzeko zer sentitu behar duen eta sentitzen duen publikoak gure trikimailuak ikustean.\nTxan, Imanol Ituiño, Tor... euskara ari da magiaren munduan lekua egiten, ezta?\nBai. Orain dela 15 edo 20 urte, bizpahiru mago euskaldun zeuden; egun, dozena erdi bat baino gehiago. Gehiago agertzen ari dira, eta gehienek badakite euskaraz. Hori sekulako bultzada izan da. Beste leku batzuetan oso mago onak ikusten ditut, baina baita oso txarrak ere. Hemen, batez besteko maila oso handia da. Ez gara asko, baina pixkanaka gero eta gehiago. Horrela, jendeak badauka aukera mago ezberdinak ikusteko, eta hori guztion onerako da.\nMintzalagunaren Biderkatu euskara kanpainaren irudia izan zinen. Euskara biderkatzeko trikimailurik bai?\nEz, ez dago trikimailurik. Tira, badago bat euskara askoz azkarrago ikasteko: euskaraz gozatzea eta ez planteatzea helburu bezala, hau da, oposizio batzuk gainditzeko edo ez dakit zertarako behar duzulako. Nik duela urte pilo bat aldatu nuen txipa, eta erabaki euskaraz disfrutatzen eta euskararekin jolasten saiatuko nintzela. Orduan hasi nintzen nire euskara maila nabarmen hobetzen. Hortaz, euskaraz gozatzea trikimailu ona dela uste dut.\nZerk alaitzen dizu eguna? Mendian paseotxoa egiteak.\nEta tristatu? Errespeturik ezak.\nZerk eragiten dizu barrea? Bakarrizketek.\nEta negarra? Gauza gutxik. Adibidez, azken boladan, klima aldaketari buruzko dokumental batek.\nZerk haserrearazten zaitu? Errespeturik ezak.\nBizio bat: Aitortu ezinezkorik uste dut ez dudala, eta aitortzeko modukoa... pizza.\nZer izan nahi zenuen txikitan? Pilotaria eta magoa.\nEta orain, zer ez duzu izan nahi? Pertsona estresatua.\nMago bat: Derren Brown.\nMagia egiteko objektu bat: Kartak, aukera gehien ematen dutelako.\nTruko bat: Txanpon bidaiariak.\nZer desagerraraziko zenuke hatzak klaskatuz? Gauzak ongi egiteko borondaterik eza.


BM: Uvesco compra 11 tiendas de Sabeco Banaketa en Bizkaia\nZure kontuan sartu:\nErabiltzaile eta pasahitza eman eta KONEKTATU sakatu NAN edo erabiltzailea pasahitza\nZure BM Txartela aktibatu\nBM-n erostean alde handia dago. Eskaintza, kalitaea, salneurria, zerbitzua, gertutasuna...\nGure cookieen politikari buruz gehiago irakur dezakezu.\nBM, aldea dago\nBilaketa hitza sartu eta bilatu sakatu Edukien bilaketa\n2019 uzt 10Hitzarmena\nUvesco Taldeak hitzarmena sinatu du Sabeco Banaketa enpresarekin, haren Bizkaiko 11 denda erosteko\nBM Supermerkatuen sozietate nagusia den Uvesco Taldeak akordioa lortu du Sabeco Banaketa enpresarekin, hark Bizkaian dituen 11 Simply establezimendu erosteko; erosketa hori behin-betikoa izango da Merkatuen eta Lehiaren Batzorde Nazionalak baimena ematen duenean –gaur egun abian da prozedura–, eta legezko auditoretza-prozesua egiten denean. Hitzarmen horren ondorioz, denda horietan lan egiten dutenen % 100 hartuko ditu Uvescok bere lantaldean.\nUdalerri hauetan daude erositako establezimenduak: Bilbon bost –Begoñan, Errekalden, Kanariar Uharteak kalean, San Inazion eta Santutxun–, Barakaldon bi –Gabriel Aresti eta Juan Garay–, Santurtzin beste bi –Mamariga eta Viñas–, eta beste bi Portugaleten –Peñota eta Los Llanos–. Ia 12.000 metro koadroko guztizko azalera dute 11 denda horiek.\nAzkeneko erosketa honi esker, Bizkaiko marka liderra bihurtu da BM Supermerkatuak; presentzia sendoa du taldeak lurralde horretan, 90 dendarekin eta 4 BM Shop frankiziarekin, eta 1.594 profesionalez osatutako lantaldearekin.\nGuztira, 222 establezimendu ditu Uvesco Taldeak –BM Supermerkatuak eta SUPER AMARA dendak kontuan izanda–, eta lau plataforma logistiko. 740 milioi euroko fakturazioarekin eta 4.569 profesionalez osatutako lantaldearekin itxi zuen aurreko ekitaldia taldeak. Bizkaian presente egoteaz gain, Gipuzkoan, Araban, Nafarroan, Kantabrian, Errioxan, Madrilen eta Avilan ere badago.\nUvescorentzat kalitatean –produktu freskoa, bezeroarenganako zerbitzua eta aukera zabala– oinarritutako bere ereduaren hedapena indartzea dakar eragiketa honek, merkataritza-azalera handituz bezeroarengana hurbiltzeko; prozesu horretan dihardu taldeak bere ibilbideari ekin zionetik.\nIzan ere, integrazioak osatutako historia du Uvescok; 1993an sortu zen, bi banaketa-enpresa batu ondoren: VES eta UNIALCO. Harrezkero, hazten joan da, ez bakarrik lokal berriak martxan jarrita, baita kate txikiak integratuta eta beste talde batzuetako dendak taldean sartuta ere, onenak izateko batzen jarraitzeko helburuarekin. Horrela, 2011. urtean, Bizkaiko Ercoreca katea sartu zuen taldean, 50 supermerkatuz eta 800 langile baino gehiagoko lantalde batez osatutako katea; 2017an, berriz, Madrilgo Autonomia Erkidegora jauzi egin zuen. Gigante katearen 16 supermerkatu erosi zituen han, eta 312 langile taldean sartu; Madrilgo mendialdean eta Avilan finkatutako katea da azken hori.


Hirugarrengoan ere hauteskundeak irabazi nahi ditu Angolako MPLAk - GARA\nHirugarrengoan ere hauteskundeak irabazi nahi ditu Angolako MPLAk\nJose Eduardo dos Santos lehendakaria da gaur Angolan egiten ari diren hauteskundeak irabazteko faboritoa. UNITA alderdiko hautagaia atzetik duela, eta gardentasuna bermatzeko 1.200 behatzailerekin, MPLAko hautagaiak hirugarren aldiz agintea lortzeko asmoa du.\nHauteskunde kanpaina amaituta eta hausnarketan murgilduta igaro zuten bart eguna Angolako herritarrek. Gaurko hauteskundeekin, independentzia eskuratu zutenetik hirugarren aldiz deitu dituzte bozkatzera, eta Jose Eduardo dos Santos, egungo lehendakari eta MPLA (Angolaren Askatasunerako Herri Mugimendua) alderdiko hautagaiak du, kanpainan zehar izandako galdeketen arabera, irabazteko babes handiena.\nAtzetik oposizioko alderdi nagusiko -Angolaren Independentzia Osorako Batasun Nazionala (UNITA)- hautagaia du, Isaias Samakuva, gerra zibileko aurkaria.\nUNITA alderdiak, hauteskunde kanpainan zehar, MPLA alderdiaren aurkako kritika ugari egin ditu, eta hauteskundeen gardentasuna bermatzeko Hauteskunde Batzorde Nazionalaren kontrola eskatu du. Bere eskariak bete arren, kanpaina amaieran oraindik ere kexu zen.\nJulia Ferreira, batzordeko bozeramaileak eginiko balorazioen arabera, hauteskunde hauek legeak dioenaren arabera doaz aurrera, eta hori horrela izateko beharrezko tresneria martxan jarri dute. Guztira 10.737 hauteskunde mahai ireki dituztela jakinarazi zuen. Horrez gain, nazioarteko 500 behatzaile eta beste 700 nazional izango direla agertu zuen.\nDos Santos lehendakarigaiak Azaroaren Hamaika izeneko estadio batean eman zion amaiera bere hauteskunde kanpainari. Bere alderdia «egiaren, orainaren eta etorkizunaren alderdia» dela gogorarazi zien bertan bildu ziren jarraitzaileei.\nKanpainan zehar, agintean egon den urteetan egin moduan, bizi baldintzak hobetzeko borrokan jarraituko duela aldarrikatu du MPLAko hautagaiak. Zehazki, enpleguaren sorrera, soldaten igoera eta laborantzaren garapena nabarmendu ditu.\nUNITA alderdiko hautagaiak, gainerako bederatzi alderdi eta koalizioek egin duten moduan, bere lehentasunen artean txirotasunari aurre egitea, aukera berdintasunen alde egitea eta ekonomiaren dibertsifikazioa aipatu ditu.\nHirugarren indarra, Abel Chivukuvuku CASA izeneko alderdia izango dela aurreikusten dute galdeketek. Chivukuvuku UNITA alderdiko kide ohia da.\nAngolan, 1975ean independentzia lortu zutenetik antolatutako hirugarren hauteskundeak dira, eta gerra zibila amaitu zenetik bigarrenak (1992).\nNigeriaren ostean Afrikako petrolio ekoizle handiena da Angola. Gaur, lehendakaria ez ezik, lehen ministroa eta parlamentuko 220 diputatu aukeratuko dituzte angolarrek.


Koronabirus kasu berririk ez dute baieztatu Azpeitian - Uztarria (Azpeitia)\n2020ko mar. 29a, 13:14\nAzken orduetan ere hazi egin da COVID-19 gaitza duten herritarren kopurua Euskal Herrian. Eskualdean ere gora egin du baieztatutako kasuen zenbatekoak: hamahiru gehiago dira positibo eman duten herritarrak. Dena den, Azpeitian ez zuten kasu berririk atzeman atzoko 20:00ak arte. Zarautzen eta Zumaian bosna kasu hauteman dituzte eta Azkoitian, Aian nahiz Orion bana.\nIgotzen jarraitzen du egunez egun koronabirusak kutsatutako bailarako herritarren kopuruak. Herenegungo datuekin alderatuta, hamahiru kasu positibo gehiago atzeman ditu Osakidetzak, atzo 20:00etan eguneratutako datuen arabera. Positibo berri horiek gehituta, guztira, 78 dira eskualdean birusa duten herritarrak. Kontuan izan behar da sintomak dituzten herritar guztiei ez dietela egiten proba, beraz, datu ofizialek diotena baino altuagoa da izatez kutsatuen kopurua.\nHamahiru positibo berri horietatik bost Zarautzen atzeman dituzte, eta herri horrek jarraitzen du, alde handiarekin, eskualdeko kutsatuen zifrarik altuena izaten: 47 dira dagoeneko. Zarautzen zenbatutako kutsatu berrien kopuru bera izan da Zumaian; bost positibo gehiagorekin, hamabost dira herri horretan COVID-19 birusa hauteman dieten herritarrak. Aian, Azkoitian eta Orion kasu berri bana aurkitu dute. Horrenbestez, lau dira birusa duten herritarrak Azkoitian eta Orion, eta bi, berriz, Aian. Azpeitian eta Getarian hiruna kasu atzeman dituzte orain arte; atzo eguneratutako datuetan ez zen aldaketarik izan herri horietako kopuruan. Eskualdeko gainontzeko herrietan, momentuz ez dute koronabirusa duen herritarrik atzeman.\nEuskal Herriko datuei erreparatuta, 604 kasu positibo atzeman dituzte Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan (168 Araban, 313 Bizkaian eta 123 Gipuzkoan), eta aurreko egunetako datuekin alderatuta, hiru lurraldeetan jaitsi egin da hautemandako kasu berrien kopurua. Nafarroako Gobernuak 11:30ean eguneratutako datuen arabera, 2.011 dira gaitza duten lagunak. Beraz, Hego Euskal Herrian 7.751 dira COVID-19aren proba egin eta positibo eman duten herritarrak.\nAzken 24 orduetan 24 herritar hil dira Arabako, Gipuzkoako eta Bizkaiako lurraldeetan. Lehen aldiz, Bizkaiak Arabaren hildako kopurua gainditu du: gaur arte, 116 hildako izan dira Bizkaian, eta 115 Araban; Gipuzkoan, berriz, 34 dira zendutakoak. Nafarroan, guztira, 84 pertsona hil dira gaitzaren ondorioz. Horrenbestez, Hego Euskal Herrian, guztira, 349 dira hildako pertsonak.


Joaquín Almunia, Lidergoaren inguruko Bazkarietan: “Ez gaude krisian eta, epe motzera, ez da atzeraldirik aurreikusten, are gutxiago aurreko hamarkadan izan genuena bezalakorik” | Gaurkotasuna | Deusto\nJoaquín Almunia, Lidergoaren inguruko Bazkarietan: “Ez gaude krisian eta, epe motzera, ez da atzeraldirik aurreikusten, are gutxiago aurreko hamarkadan izan genuena bezalakorik”\nJoaquín Alumnia Europako batzordeko presidenteordeak hitz egin zuen abenduan Lidergoaren inguruko Bazkarietan, Deusto Business Schoolek eta Icade Business Schoolek antolatuta, PLPE eta PLCE lidergo eta ekintzailetzako programei lotuta. Iñaki Ortega Deusto Business Schooleko Madrilgo egoitzako zuzendariaren ongi etorriaren ondoren, Teresa Pardo PLPEko ikasle eta Ciudadanos alderdiko Andaluziako diputatuak aurkeztu zuen hizlaria. Joaquín Almuniak Europaren etorkizunari eta aurrean dituen erronka nagusiei buruzko gogoetak partekatu nahi izan zituen entzuleekin. Brexitari dagokionez, aipatu zuen erne egon beharko dela Erresuma Batuan inbertitzen duten Espainiako enpresak diskriminatzea saihesteko. Gainera, gaurkotasun handiko beste gai batzuez ere hitz egin zuen, esate baterako, klima aldaketaren kontrako borrokaz, Europak bere defentsa estrategia berraztertzeko beharraz, edo balio demokratikoak eta giza eskubideak babestearen garrantziaz.\nAlmuniak aitortu zuen munduak, ia osotasunean, tentsio eta gatazka ugari bizi dituela eta alderdi populistak zabaltzen ari direla. Baina ukatu zuen krisi ekonomiko bat bizi dugunik: “gainera, ez dut uste epe laburrera atzeraldirik izango dugunik eta are gutxiago hurrengo urteetan aurreko hamarkadan bizi izan genuena bezalako krisi sakonik izango dugunik”.\nEuropak munduan bere zeregina izan behar duela nabarmendu zuen eta etor daitekeenaren aurrean beldurrez egon beharrean, mundu hobea eraikitzeko lan egin behar dugula. Nazioarteko ordenaren krisia edo klima larrialdia hartu zituen adibidetzat. Klima larrialdiari buruz, aipatu zuen ezinbestekoa dela klima aldaketaren kontra borroka egitea ahalbidetuko duen aldaketa teknologikoa bultzatzea, jakinik trantsizio kostuak ere izango direla eta kostu horiek ez direla okerren daudenen gainera eraman.\nAlmuniaren iritziz, munduak, gaur egun, merkatu ekonomiaren arazoen inguruko eztabaida du aurrean. Eta eztabaida horren lidergoa izen handiko intelektualek hartu badute ere, ildo berean ari dira lanean Ameriketako Estatu Batuetako negozioen arloko mahai borobila edo Finalcial Times eta The Economist hedabideak. Guztiek ohartarazten dute garrantzitsua dela sakoneko aldaketak egitea egoerak okerrera egin baino lehen. Hori izango da sistema politiko demokratiko bati eusteko bidea, sistema hori da gure oinarria eta sistema horren oinarrian daude, halaber, merkatu ekonomia gizatiar bihurtzen duten hainbat printzipio eta balio.\nEgoera horren aurrean, Europar Batasuna ziklo berri batean sartzen ari da. Batasunak gidari berriak ditu eta Europarako estrategia berriak iragartzen ari dira. Europako Batzordeko presidenteordeak aipatu zuen garrantzitsua dela gure defentsa sistema berraztertzea, OTANeko parte izatea edo ez izatea baino harantzago.\nHitzaldiaren amaieran, Almuniak entzuleen galderei erantzun zien, besteak beste, lehia politikaren inguruan edo Espainiako pentsioen erreformaren inguruan.\nLidergoaren inguruko Bazkarien helburua da garrantzi publiko eta ekonomiko handiko erakundeetako arrakasta kasuak eta enpresa errealitateak lehen eskutik ezagutzea.\nLan bazkari formatuan, enpresa handietako zuzendarien aurrean, hizlariek beren lan eta bizitza esperientzia azaltzen dute. Eztabaida foro hauek PLPE eta PLCE ekintzailetza eta lidergoko programen inguruan antolatzen dira. Hain zuzen ere, programa horiek Deusto Business Schoolen eta Icade Business Schoolen artean eskaintzen dira, EY eta Enpresaburuen Zirkuluak babestuta.


pOz, Oñatiko ohitura osasuntsuen orientazio zerbitzua — Oñatiko udala\nNahi duten Oñatiarren artean bizitza portaeran aldaketa eragitea! . Pertsona inaktiboak aktibo bihurtzea, bizi ohitura aktiboagoak eta dibertiagarriagoak!\nOñatiko 40 URTETIK GORAKO PERTSONENTZAT bizi ohitura aktibo eta osasuntsuagoak sustatzen laguntzeko zerbitzua da; DOAKOA eta norberan gaitasun eta zailtasunetara egokitua. Jarduera fisikoa modu erregularrean egiteak onura ugari dakarkizu zuri eta zure komunitateari, eta zoriontsuago izaten laguntzen digu!\nHonez gain, herriko hainbat talderekin antola daitezkeen jarduera fisikoa eta bizitza aktibo eta osasuntsua sustatzeko programetan parte hartuko du JOKINEK, herrian bizitza aktiboaren erreferente izango den aldetik.\nJokin orientatzailea bidelagun izango duzu bizitza aktibo zoriontsu batera salto egin dezazun. Osasun zentroan Jokinengana bideratuko zaituzte eta berak zure premia eta interesengatik galdegingo dizu. Horiek ezagututakoan, zurekin batera eta zuk ezarritako balditzen arabera, zure helburu eta jarduerak elkar ezarriko dituzue.\n2020 POZ ZERBITZUAREN ORDUTEGIAK\n10:00-12:00 40-60 urte bitartekoendako kontsultak\n14:00-16:00 PAM kontsultak (nagusien arreta plana)\n16:00-17:00 PAM saio gidatuak\n17:00-18:00 40-60 urte bitartekoendako saio gidatuak\n9:00-12:00 PAM kontsultak\nGipuzkoako Foru Aldundiko Kirol Zerbitzuak orientazio-zerbitzuen inguruan finkatutako KOZ-Gipuzkoa ereduaren protokoloak jarraituko dira, ahal den neurrian.\nOhitura osasuntsuen txokoa


Euskal Autonomia Erkidegoko Justizia Auzitegi Nagusiak (EAEAN) euskal estadioen edukieraren inguruan Eusko Jaurlaritzak hartutako neurrien aurkako erabakiaren kontra agertu da gaur goizean Itxaso Atutxa, Bizkai Buru Batzarreko presidentea. Justiziak “gainditu egin dau bere erantzukizunaren barruan lanerako duen bidea, eta oso arriskutsua da hori”, esan du. Garrido epaileak hartutako erabakiarekin, “noren eskutan dagoz Eusko Jaurlaritzaren eskumenak? Bere eskuetan? Gai honetan eta beste batzutan, ez dago pandemia bat holan gestionatzerik; baina, ez dago beste ezer kudeatzerik gitxieneko segurtasun juridikorik ez dagoalako”, tamaldu da. “Serio jarri beharko genduke danok, alderdi politiko guztiok; erabaki honekin printzipio batzuk urratzen dira eta hori oso grabea da”, baieztatu du.\nBizkaia Irratiari eskainitako elkarrizketan, Atutxak argudiatu du EAEANek gainditu baino gehiago egin duela baina, “ez da sorpresa izan; ez genduan beste gauzarik espero”. “Kuriosoa da ikustea Justiziak zein arin ibili dan honetan. Esaten dogunean justizia geldo dabilela, ikaragarria da ikustea zein erraz erakutsi daben ia 900 folio eukazan Jaurlaritzaren txostena 3 ordu baino gitxiagotan irakurtzeko eta horren gaineko ebazpen bat emoteko gaitasuna”, esan du ironiaz. Bizkaiko jeltzaleen buruak azaldu duenez, estadioen edukiera murriztearen erabakia Eusko Jaurlaritzaren eskumenen barruan dago. Beraz, “Nor da tribunal bat, nor da Garrido, erabakitzeko gure eskumenak zelan murriztu?”. “Eskumen batzuk urratu egiten jakuz justizia administraziotik eta hori oso grabea da herri batean botereen banaketa benetan ziurtatzeko”, bukatu du.\nIkasturte politiko berri baten hasieran gauden honetan, BBBko presidenteak azpimarratu nahi izan du EAJ-PNVk pandemia garaian zerbitzu publiko izateko erakutsi duen eta erakusten jarraitzen duen borondatea. “Urtebete honetan Eusko Jaurlaritzan, eta EAJ-PNV dagoan beste erakunde batzuetan ere, aurrera eroan gura izan dogu garapen ekonomikoa” batez ere “lan gehiago eta hobea izan daiten”, aurreratu du. “Ezin izango dogu herri lez aurrera egin ez badogu lortzen benetan, ekonomikoki ausartak izanda, nahiko autonomia izatea. Eta horretan jarraituko dabe, ez horrenbeste hasi, EAJ-PNVk kudeatzen dituen erakunde guztiak”, ziurtatu du. “Pandemiak dana estaldu egin dau eta emoten dau ez gareala beste lan batzuetan egon, baina erakutsi geinke euskal erakundeak, eta EAJ dagoan erakundeetan, lanean aritu dirala”, gogoratu du.\nOstiralean, Eusko Jaurlaritzaren eta Espainiako gobernuaren artean eskumenen transferentziaz hitz egiteko bilera egongo da. Olatz Garamendi, Gobernantza Publiko eta Autogobernu sailburua, Eusko Jaurlaritzaren ordezkari gisa bertan izango dela gogoratu eta gero, Itxaso Atutxak irmoki esan du Madrilgo ordezkaritzari eskatuko zaiona dela “sinatutakoa eta hitzemandakoa betetzea”. “Eurentzat momentu hau garrantzitsua da aurrekontuak mahai gainean daukiezalako.\nAlderdiengana laguntza eske datozanean, guk gogoratuko deutsegu barikuan eta beste egun batzuetan egiten jakiezan eskariak bete dagiezala. Batez be, eurek sinatutako gauzak diralako eta batzuk ere Espainiako Gobernuak berak legean jarritakoak diralako, Gutxieneko Diru-Sarreraren kasuan, esaterako. Beraz, legean jasota dagoana bete dagiela”, eskatu die.


Goierriko bost ustiategik ateak zabalduko dituzte - Goierriko Hitza : Goierriko Hitza\nGoierriko bost ustiategik ateak zabalduko dituzte\nNekazal mundua ezagutarazi nahi du Enbak antolatutako 'Ongi etorri baserrira' egitasmoak. Uztailaren 5 eta 6an egingo dituzte bisitak, aurrez izena emanda\nGipuzkoako eta Bizkaiko 36 ustiategik parte hartuko dute aurten Enba sindikatuak antolatutako Ongi etorri baserrira! egitasmoan. Baserri mundua eta hiriaren arteko zubigintza lana egiteko sortu zuen nekazal sindikatuak egitasmo hori 2014an; lehen aldi hartan, zortzi baserrik parte hartu zuten. Aurtengoa uztailaren 5ean eta 6an egingo da.\nBaserriko jakien jatorria, ukuiluak, baratzeak, landaguneak eta ekoizleak ezagutzeko aukera ematen dute familian edo lagunartean egin daitezkeen bisitaldi horiek. Uztailaren 1a da izena emateko azken eguna, eta saio guztiak doan dira. Izena emateko eta informazio gehiagorako ongietorribaserrira.eus webgunera jo daiteke.\nEgitasmo horretan bisita daitezkeen baserri edo ustiategien artean, Goierriko bost etxe daude. Denek ere, uztailaren 6an zabalduko dituzte ateak.\nHorietako bat da Inazio Irastortza Katxina artzainaren txabola. Oinez ordu eta erdiko ibilaldia egingo dute, eta norberak eraman beharko du ogitartekoa. Artzaintzarekin jarraituz, Zeraingo Olabide artegia eta Idiazabalgo Ondramuño gaztandegia bisitatu ahal izango dira.\nOrdiziako Aramendi baserrian, esnetarako behien produkzioa ezagutu eta umeentzako tailerra egingo dute.\nEta azkenik, Urretxuko Aikur baserrian, museoa eta erlauntzak ikusi eta ezti ekologikoa nahiz propolioa egiteko prozesua ezagutu ahal izango da.


PRIBATUTASUN POLITIKA - Bizkaiko Herri Kirolak\nPolitika hau www.bizkaikoherrikirolak.eus guneari (aurrerantzean Ataria) eta Bizkaiko Euskal Joko eta Kirol Federakundeak interneten eskainitako zerbitzu eta produktu guztiei aplikatzen zaie. Dokumentu honek enpresak web orriaren zerbitzuak erabiltzen direnean jaso eta biltzen duen informazio pertsonal mota laburbiltzen du. Norberaren Datuak Babesteko abenduaren 13ko 15/1999 Lege Organikoan ezarritakoarekin bat etorriz, Atariaren bitartez emandako norberaren datu guztiak Bizkaiko Euskal joko eta Kirol Federakundearen erantzukizuneko eskuzko edota informatizatutako fitxategietan erantsiko dira, gure bezero, hornitzaile, harpidedun, izangai, erabiltzaile,… eta abarren administrazioko kudeaketa egiteko. Era berean, arloko enpresei laga ahal izango zaizkie berau beharrezkoa denean aipatutako xedeak zorrozki betetzeko. Horrela bada, Atarian erabiltzaile gisa erregistratzean, datuen titularrak, espresuki, izaera pertsonaleko bere datuak, deskribatutako xedeez, tratatu eta lagatzeko bere adostasuna adierazten du.\nErabiltzailearen lehentasunak biltegiratzeko, cookieak, logak, estekak eta bestelako teknologiak erabiltzea aurreikusten da gure zerbitzuen kalitatea hobetu, sarearen funtzionamendu tekniko ziurtatu eta prestazio berri eta hobeak garatzeko xedez. Cookieak desaktibatu edo baztertuz gero, gerta liteke Atariaren funtzio edota zerbitzuetako batzuek egoki ez funtzionatzea.\nAtariak ez ditu kontrolatzen zure bilaketaren emaitza gisa erakutsitako webgune eta gure direktoriotiko esteka edo sarbideen gainean. Beste webgune hauek bere cookieak ipin ditzakete edo informazio pertsonala eska dezakete.\nBizkaiko Euskal Joko eta Kirol Federakundeak Erregistratutako Erabiltzaileei jakinarazten die horietara jo, ezeztatu, zuzendu eta horien aurka egiteko eskubideak erabiltzeko aukera dutela Bizkaiko Euskal Joko eta Kirol Federakundearen fitxategietan jasota dauden norberaren datuen gainean, jakinarazpen idatziaren bidez, NANaren fotokopia batekin batera, Bizkaiko Euskal Joko eta Kirol Federakundeari zuzenduta, hurrengo helbide honetara: Martin Barua Picaza kaleko 27.eko 3. solairua; 48003 Bilbo (Bizkaia).\nFitxategi hauek Datuak Babesteko Espainiako Agentziaren Erregistroan behar bezala inskribatuta daude eta 1720/2007 Errege Dekretuak eskatutako Segurtasun Neurriak betetzen dituzte.\nAipatutako erabiltzaileek Ataria erabiltzeko baimena jasoko dute bertan bildutako baldintzak onartu eta bete ondoren bakarrik, eta horrela egin ezean gunea utzi beharko dute.


BEAZ. Zabalik dago 2. Provider enpresa-ideia lehiaketan izena emateko epea - Bizkaia.eus\nBEAZ. Zabalik dago 2. Provider enpresa-ideia lehiaketan izena emateko epea\nOtsailaren 15etik 25era zabalik egongo da epea 2. Provider enpresa-ideien lehiaketan proiektuak aurkezteko.\nBizkaiko Lanbide Heziketako ikastetxeetan egon den eta Tknikak enpresa berriak sortzen laguntzeko bultzatzen duen Urratsbat programaren laguntza izan duen edozein pertsonak parte har dezake\nBaloraziorik onena lortzen duten hobekuntza-ekimenek 6 hilabeteko egonaldia irabaziko dute BIC Bizkaiako ekintzailetza-gelan, eta 1000 euroko saria proiektua garatzeko; gainera, inkubagailu horren lantalde teknikoaren aholkularitza izango dute.\nLehiaketak amaiera ematen die BIC Bizkaian 5 hilabetez egin diren sentsibilizazio-jardunaldiei, Dronak, Innovae, Kaytek, RKL Integral eta Universal Robots enpresen bidez 4.0 industriarekin lotutako teknologiak ezagutarazteko: Big data, blockchain, Iot, zibersegurtasuna, droneak, elkarlaneko robotika, 3D inprimaketa, errealitate birtuala/areagotua.\nApirilean jakinaraziko dira epaimahaiaren aurrean maiatzean proiektua defendatu beharko dituzten hamar finalistak.\nEuskalduna Jauregia. Zibersegurtasun Egunaren II. Edizioa\nTokia Euskalduna Jauregia\nBEAZ. Venture on the road Euskadin


Gazte Agora: Batzen gaituen norabidean. Abenduak 14 Donostian Gazte Agora: Batzen gaituen norabidean. Abenduak 14 Donostian\nGaztea naiz eta gainera emakumea, horrek esan nahi du nire egoeraren arazoak bikoiztu egiten direla. Alde batetik, une honetan gaztea izateak gure bizitza-proiektuak aurrera eramateko zailtasun asko izango ditugula esan nahi du. Bestetik, gaztea izateari emakume izatea gehitzen badiogu zailtasunak areagotzen dira. Izan ere, zoritxarrez, parte-hartzea orokorrean maskulinoa da.\nEta egora hau da ez berria. Ni bezala hainbat gazte egoera honetan ikusi dira. Emantzipazio-tasa aztertzen badugu, ikus daiteke EAEn batez besteko emantzipazio adina ia 30 urtetan dagoela, zehazki 29,6. Gaztetasuna 30 urtetan bukatzen bada, ba al daude emantzipatzen diren gazteak? Eskutik emanda doa enplegu egoera. Batez besteko soldatak 1.093€koak dira ―emakume gazteen kasuan 1.025€―; langabezia-tasa ia %20koa da, biztanleriako datuaren bikoitza; gazteon ia %30a lanaldi partzialean da eta ia bitik bat aldi baterako kontratupean. Nola ez, ezohiko kontratazio formulak gehitu behar dira egoera osatzeko: bekak, praktikak, beltzean kobratzea, ordu extrak, etab.\nBaina gure kexkak eta bizitzako esparruetan behar ditugun hobekuntzak ez dira bakarrik bi gai hauetara mugatzen. Interesa eta gogoak ditugu hainbat esparrutan ekarpenak egiteko. Hori bideratzeko era ezberdinak daude eta horietako bat Euskadiko Gazteriaren Kontseilua (EGK) da. Bertan, Enplegua eta Etxebizitzaz gain, beste hainbat gai jorratzen ditugu; Berdintasuna, Parte-hartzea, Bakea eta Bizikidetza, Hezkuntza… Espazio bat dugu gure ekarpenak administrazioetara helarazteko eta gure egoera hobetzen saiatzeko.\nHorretaz gain, beste kontseilu batzuk daude, adibidez Nafarroako Gazteriaren Kontseilua (NGK). Uste duzue Nafarroako eta EAEko gazteon beharrak oso ezberdinak izango direla? Galdera honi erantzuteko eta hainbat gai jorratzeko asmoz, bi kontseiluok Eusko Ikaskuntzarekin elkarlanean gaur hainbeste gogoekin kontatzera natorren proiektua sortu zen: Gazte Agora.\nErrealitate ezberdinak izan ditzakegu EAEn zein Nafarroa edota Iparraldean bizi garen gazteok, baina argi dugu amankomuneko beste hainbat gauza ditugula. Hori dela-eta, Gazte Agora proiektua martxan jarri dugu. Bertan gai ezberdinak jorratzeko topaketak egingo dira, azken finean komunekoak direnak saretzearen bidez kudeatu eta lantzeko.\nGazte Agora: abenduak 14 Donostian\nLehenengo topaketa abenduaren 14an izango da, Donostiako Miramar Jauregian, EAEko gazteok parte-hartzeko. Bertan, gure kexka guztiak partekatu eta proposamenak aterako ditugu. Aukera paregabea izango da gure barne errealitatean lantzeko ditugun gaien gaineko ekarpenak eta proposamen komunak ateratzeko. Bigarrena, 2020ko otsailean izango da Iruñean. Bertan, Nafarroako gazteen txanda izango da, haien errealitatearen eta egoeraren gaineko analisia eta proposamenak egiteko aukera izango dute. Hirugarren bat Baionan burutuko da 2020ko martxoan. Iparraldeko gazteek ere, haien errealitatea komunean jartzeko eta proposamenak ateratzeko.\nBaina ezin gara gure lurraldetan bakarrik geratu, ezta? Haratago joateko asmoa dugu. Horregatik, 2020ko maiatzean, hiru topaketa hauetan ateratako guztia komunean jarriko dugu open space baten bitartez. Zergatik? Begi-bistakoa da. Gazteon egoera orokorra ikusteko aukera izango dugulako. Zein behar ditugun gure lurraldearekiko zehatzagoak direnak eta zeintzuk diren gure komuneko beharrak.\nBehin aztertuta zeintzuk diren komuneko interes hauek, zelan bideratu eta zelan indarrak batu bilatu beharko dugu. Hori errazteko, hiru topaketetan gai berdinak jorratuko dira: Hezkuntza formala zein informala; Gobernantza: parte hartzea eta ahalduntzea; Sozioekonomia: ongizate materiala; eta hizkuntza: euskara eta hizkuntza politikak. Honek aukera emango digu gazteon saretze forma berriak sortzeko.\nProiektu honek aukera emango digu, lurralde desberdinetako gazteok helburu komunak identifikatu eta elkarrekin garatzeko gunea izango da, saretzeko gunea. Gazte norbanakoak, eragileak eta Euskadiko eta Nafarroako Gazteriaren Kontseiluek bat egiteko aukera izango da. Aniztasuna eta balio partekatuak izango ditugu. Lurralde berezitasunak eta lurraldeen arteko lankidetza izango dugu.


barren.eus - Elgoibarko Udalak 453.000 euro gehiago jasoko ditu Foru Funtsetik eta 79.000 euro Mendarokoak\nElgoibarko Udalak 453.000 euro gehiago jasoko ditu Foru Funtsetik eta 79.000 euro Mendarokoak\nArgitaratua: 2019-02-22 12:19\nUdalak Finantzatzeko Foru Funtsaren (UFFF) 2018ko likidazioa onartu du Diputatuen Kontseiluak. Foru Funtsak 515 milioi euroko zuzkidurarekin itxi du 2018a; eta ondorioz, 29 milioi euro gehiago jasoko dituzte lurraldeko Udalek Foru Funtsetik.\nElgoibarko Udalak iazko aurrekontuan aurreikusitakoa baino 453.628,84 euro gehiago jasoko ditu eta 79.107,59 euro gehiago Mendaroko Udalak.\nGipuzkoako Foru Aldundiak jakinarazi duenez, laugarren urtez jarraian hobetu du bere errekorra Udalak Finantzatzeko Foru Funtsak (UFFF), pasa den urtekoa ia %10ean gaindituz eta aurrekontua ia %6an hobetuz. Honen ondorioz, lurraldeko udalek 29 milioi euro gehigarri izango dituzte.\nGipuzkoako Foru Aldundiak zerga bilketaren aurreikuspen bat egiten du urtero, eta aurrekontuan jasotzen du herri bakoitzari dagokion kantitatea. Horren arabera ordaintzen die Diputazioak Udalei urtean zehar, eta gero, otsailean, zerga bilketa benetan nola joan den ikusi ostean, behin beitiko kalkulua egiten du eta udalei likidatzen die bakoitzari dagokiona. Laugarren urtez jarraian, bilketa hori positiboa izan dela nabarmendu du Aldundiak, aurrekontuan aurreikusitakoa baino gehiago jaso duela zerga bidez, alegia. Eta, ondorioz, udalek diru gehiago jasoko dute. 2007tik 2013ra bitartean, foru fondoen likidazioan udalek dirua itzuli behar izan zioten Diputazioari.\nAldundiak joan den otsailaren 15ean azaldu zien datua eta nola banatuko den dirua EUDELeko (Euskadiko Udalen Elkartea) ordezkariei, Donostian egin den Gipuzkoako Finantza Kontseiluaren bileran. Finantza Politiketako foru zuzendari den Bittori Zabala izan zen Foru Aldundiko ordezkarietako bat eta Elgoibarko alkate Ane Beitiak ere hartu zuen parte bileran Eudel ordezkatuz (goiko argazkian).\nUdalak Finantzatzeko Foru Funtsa (UFFF)\nAurrekontua 2018 Likidazioa Saldoa\nElgoibar 7.660.600,37 € 8.114.229,21€ 453.628,84 €\nMendaro 1.335.919,46 € 1.415.027,05 € 79.107,59 €\nGipuzkoako Finantzen Kontseiluari buruzko informazio osoagoa eta herriz herriko datuak -PDF-


Osakidetzaren azterketek berretsi dute herritarren %4k pairatu dutela gaitza | Gizartea | Berria\nKoronabirusarekin lotura izan duten langileei testak egiten ari da Osakidetza, eta lan arlo gehiagorekin hasiko da datozen egunetan: gizarte laguntzako langileei, garraio publikokoei, odontologia arlokoei eta adingabeen zentroetako langileei egingo dizkiete probak orain. Osakidetzak azaldu du orain arte 150.000 test inguru egin dituztela osasun eremuko eta arlo soziosanitarioko langileen artean, eta %4 inguruk eman dutela positibo test serologikoan —proba horrek esaten du pertsona horrek antigorputzak dituen edo ez; birusa igaro izanaren zantzua ematen du, hortaz—. Portzentaje hori bat dator Espainiako Gobernuaren seroprebalentzia azterketarekin: haren arabera, Hego Euskal Herrian biztanleen %4 inguru kutsatu dira birusarekin orain arte.\nTest serologikoen bidez jakiten dute pertsona horrek gaixotasuna igaro duen ala ez. Momentuan birusa daukan jakiteko, berriz, PCR proba egiten dute, eta horiek dira egunez eguneko datuen oinarria. Osakidetzak beste hamasei positiboren berri eman zuen atzo; bederatzi, Gipuzkoan. Azken egunetan Orion ari dira kasuak sumatzen, eta herri horretan agertu dira beste hiru kasu. Astebetean bederatzi laguni atzeman diete koronabirusa Orion. Donostian hiru atzeman zituzten atzo, eta ikertzen ari dira Orioko agerraldiarekin lotuta ote dauden.\nBeste agerraldi bat Sunbilla inguruan daukate, Nafarroan: beste bi kutsatu izan dira horrekin lotuta, gobernuak jakinarazi duenez, eta hamasei dira jada. Ehun bat laguni azterketak egin dizkiete, eta osasun zerbitzua indartu egin dute proba gehiago egiteko. Sunbillakoez aparte, beste zazpi kutsatu atzeman dituzte Nafarroan.\nOsakidetzak beste hildako baten berri eman zuen atzo, eta, horrenbestez, ofizialki 2.148 dira koronabirusarekin hilak. Kutsatuak, berriz, 30.962 dira, betiere PCR probaren bidez baieztatuak.