Barelikos 6.maila: 2016\nAzkenengo 2 asteetan gure 6. mailako ikasleek beraien partzeletan ortuarien erein eta landaketa lanak bete dituzte.\nDagoeneko negutegian urazak, berakatzak, tipulinak, azaloreak, brokoliak, zerbak, azenarioak, errefautxoak, espinakak, marrubiak, ilarrak eta babak jarrita dituzte. Horretarako gure inguruko ortuariak nola, noiz eta non landatu behar diren aztertu dute, landaketa garaiak, erlazio onuragarriak/kaltegarriak, landaketa markoak eta ureztaketa beharrizanak kontutan hartuz.\nLore eta landare aromatikoren bat ere badago, salbia, albaka, kalendula eta menta besteak beste. Gabon oporren ondoren beste landaketaren bat ere egitea geratzen da talde batzuekin eta orain ureztaketa eta zainketa lanak ditugu aurretik.\nEgilea: Barelikos arloa ordua: 9:05 AM iruzkinik ez:\n2016ko abenduak 16\nPasadan ostiralean urazak, berakatzak, brokoliak, azaloreak, tipulinak, babak, ilarrak eta zerbak landatu eta erein genituen.\nLehenengo botak jantzi, ondoren gure partzeletako lurra pizka bat gogortuta zegoenez, aitzurra hartu goldatu genuen partzelari forma emanez. Gero erein eta landatuko genituen ortuariei buruzko batutako informazio begiratu genuen, hauek non, nola... landatuko behar genituen ikasteko. horretarako bakoitzaren landaketa markoa, ortuarien erlazioak, ureztaketa kopurua... begiratu genuen.\nEgilea: Argi Orbe ordua: 4:24 PM iruzkinik ez:\nZER LANDATU DUGU\nBaratzera igo gara, botak jarri ditugu eta aurreko saioan batutako ortuariei buruzko informazioa irakurri dugu, gogoratzeko nola eta non landatu ortuari bakoitza. Ondoren landatzen hasi gara informazio hori kontuan hartuta. Landatu eta gero, ureztatzaile ardura duten pertsonak, ortuari bakoitzak behar duen ureztaketa kontutan izanda, hau nola eta noiz egin ikasi dugu. Zer Landatu dugu: berakatza, urazak, azalorea, porrua eta indabak.\nEgilea: MARIO ETXEBERRIA ordua: 1:56 PM iruzkinik ez:\nLANDATZEN HASI GARA\nBaratzera joan gara eta maisuak esan digu zer landatuko dugun aurreko egunean erabaki genuena kontutan hartuz. Gure hiru partzelak zeintzuk diren ikusi eta landatzen hasi gara: azalorea, azenarioa, babak, berakatza, uraza, brokolia, ilarrak...\nGero guztia landatu dugunean, gure ortuariak nola ureztatu ikasi dugu.\nEgilea: JON URROSOLO ordua: 1:49 PM iruzkinik ez:\nZER LANDATUKO DUGUN ERABAKITZEN\nOrdenagailuekin sormen tailerrera joan gara. Bakoitza zer landatu nahi duen proposatu du. Gero esan ditugun ortuarietatik abenduan zeintzuk landatu ahal diren aztertu dugu. Landatu ahal direnekin eta beraien erlazioak kontutan izanda, zenbat eta non landatu erabaki dugu, arbelean izango ditugun hiru lur partzelen irudia eginez.\nEgilea: AINHIZE ETXABARRI ordua: 11:50 AM iruzkinik ez:\n6.D -1 EGUNEROKOA\nLehenik sormen gelara joan ginen eta gero hurrengokoa egin genuen: arbelean nahi genituen baraskiak jarri genituen eta jarri ostean zein baraski urtaro honetan landatu ahal zen begiratu genuen. Urtaro honetan landatu ahal ziren barazkiak aukeratu hondoren partxeletan nola jarri behar genituen erabaki genuen.\nEgilea: Nahia Bengoetxea ordua: 10:16 AM iruzkinik ez:\nZER LANDATUKO DUGUN PENTSATZEN\nGaur sormen tailerreko gelara joan gara, eta bertan zer landatuko dugun erabaki dugu. Bakoitzak atsegin eta landatu nahi dituen ortuariak esan ditu, eta ondoren, aztertu dugu ia urteko hilabete honetan (abenduan) landatu edo erein ahal diren. Landatu ahal zirenekin gelditu garenean, partzelako zein lekutan eta zenbat landatuko genituen bakoitzetik pentsatu dugu, lur partzelak nola geratuko direnari buruzko marrazki bat eginez arbelean eta ortuarien zerrenda idatziz.\nEgilea: Jon Xabier Ezpeleta\nEgilea: Ultra inurri 7 ordua: 12:08 PM iruzkinik ez:\nFRUTA JATEAREN ONURAGARRITASUNAK\nBigarren saioa ez da izan saio normal bat. Ez gara baratzera joan, LARANJAK ZURITU DITUGU! Laranjek zapore ona zuten eta goxoak zeuden. Baina ere fruten onuragarritasunei buruz hitzegin dugu eta gogoratu... EGUNEAN 3-4 FRUTA PIEZA JATEA KOMENI DA.\nEgilea: ALVARO VILLAMERIEL ordua: 7:13 PM iruzkinik ez:\nGaur gure bigaren saioa izan da barelikos arloan. Lehenik botak eta eskularruak jarri eta Erizek ardura batzuk jarri dizkigu:\nLehenengo eginbeharra, aitzurrarekin lurra askatu eta zulo batzuk egin ditugu partzeletan.\nBigarrena baratzeko inguruko belar txarrak kendu eta konpostatzera bota ditugu.\nHirugarren ongarria kuboetan hartu eta partseletako lurrera bota dugu.\nAzkenik botak bere lekuan gorde , eskularruak garbitu eta materiala bere lekuan gorde dugu.\nEgileak: Jon V. eta Alain S.\nEgilea: Alain Sanchoyerto ordua: 1:36 PM iruzkinik ez:\n2016ko urriaren 6a\nGaur negutegiko lur zatiak prestatzen lanean hasi gara. Eriz-ek gure lur partzelak prestatzeko lanei buruz hitz egin digu, lurra ureztatu, aitzurrarekin belar txarrak kendu eta behiaren kaka den ongarria batu dugu.\nEgilea: Ultra inurri 19 ordua: 1:45 PM iruzkinik ez:


PT bezala lan egitea nahi dut. Zer egin behar da Pedagogia Terapeutikoan (PT) habilitazioa lortzeko? — Unibertsitatea.Net\nIrakaskuntzan PT (Pedagogia Terapeutikoa) bezala lan egiteko zer egin behar den hainbat erabiltzailek galdetu digute. Zer ikasi behar den, zelan lortu daitekeen PT habilitazioa eta abar. Erantzun honetan, gai honi buruzko argibideak ematen saiatuko gara.\nPT (Pedagogia Terapeutikoa) bezala ikastetxe batean lan egiteko zein ikasketa eskatzen dituzte?\nPedagogia Terapeutikoko (PT) irakasle bezala lan egiteko zein profil izan behar den, Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza, Unibertsitate eta Ikerketa sailak zehazten du. Gaur egun, PT (Pedagogia Terapeutikoa) bezala ikastetxe batean lan egiteko ikasketa hauetariko bat izatea eskatzen dute:\nIrakaslea Hezkuntza Berezian espezialitatea.\nPedagogian lizentziatura PT habilitazioarekin.\nPsikopedagogian lizentziatura PT habilitazioarekin.\nIrakasle ikasketak PT habilitazioarekin.\nHala ere, zera izan behar duzu kontuan, irakasleen lanpostuetan ikasturtez ikasturte aldaketak egoten direla. Informazio gehiago izateko Hezkuntzako Lurralde Ordezkaritzarekin harremanetan jartzea gomendatzen dizugu. Bertan PT irakaslea izateko bete beharreko baldintzak azalduko dizkizute.\nPT habilitazioa nola lortzen da?\nEusko Jaurlaritzako Hezkuntza, Unibertsitate eta Ikerketa saileko Hezkuntza lurralde ordezkaritza batean egindako ikasketak aurkezten dituzu.\nAurkeztutako ikasketetako curriculuma aztertuko dute.\nAurkeztutako ikasketetan egindako irakasgaien arabera habilitazioa emango dizute edo ez.\nIkasketak aukeratzen bazabiltza PT bezala lan egiteko, gure gomendioa pauso hauek jarraitzea da:\nPT bezala lan egitea nahi baduzu, ikasketa bat aukeratu baino lehenago hezkuntza lurralde ordezkaritza batetara hurbildu zaitez.\nHezkuntza lurralde ordezkaritzan, PT habilitazioa lortzeko egin behar dituzun ikasketa / irakasgaiak zeintzuk diren galdetu.\nPT habilitazioa lortzeko eskatzen dituzten irakasgaiak eta unibertsitate ikasketa desberdinen irakasgai eskaintzak alderatu.\nInformazio guzti hori eskuratzen duzunean, baloratu eskaintza bakoitzaren aukerak, eta orduan erabaki zein ikasketa egitea komeni zaizun PT bezala lan egiteko.\nZer egin dezakezu Irakasle ikasketak, Pedagogia edo Psikopedagogia eginda badituzu eta PT habilitazioa eskuratzea nahi baduzu?\nEusko Jaurlaritzaren Hezkuntza, Unibertsitate eta Ikerketa sailean homologatutako graduondoko bat egin behar da eta horrek habilitazioa emango dizu.\nGai honetan garrantzitsua da aztertzea, PT gaiei buruzko graduondoko bat eginez zein baldintza bete behar diren habilitazioa lortzeko. Zergatik? Graduondoko berdina egin arren, ikasleak aurretik eginda dituen ikasketen arabera pertsona batek PT habilitazioa lortu dezakeelako eta beste batek ez. Horregatik, kasuz kasu aztertu behar den gai bat da.\nBeraz, gure gomendioa ondorengoa da:\nPT bezala lan egitea nahi baduzu, zein graduondoko egingo duzun aukeratu baino lehenago hezkuntza lurralde ordezkaritza batetara hurbiltzea eta bertan galdetzea ondorengoa:\nEginda dituzun ikasketak eta PT gaiei buruzko graduondoko bat egin ezkero PT habilitazioa lortuko duzun.\nPT gaiei buruzko graduondokoak eskaintzen dituzten ikastegietako eta Hezkuntza lurralde ordezkaritzan emandako informazioa alderatu.\nInformazio guzti hori eskuratzen duzunean, baloratu eskaintza bakoitzaren aukerak, eta orduan erabaki ezazu zein ikasketa egitea komeni zaizun PT habilitazioa lortzeko.\nPT gaiei buruzko zein graduondoko egin daitezke?\nEskaintza zabala da baina kontuan izan aurrean esandakoa, graduondoko batzuk ez daudela homologatuak eta aurretik ikasitakoaren arabera PT habilitazioa ez dutela ematen. Euskal Herrian eskaintzen diren graduondoko batzuk hauek dira:\nDeustuko Unibertsitatea: Hezkuntza Premia Berezietan graduondokoa\nISEP Goi Mailako Ikasketa Piskologikoen Institutua (Vic Unibertsitateak emandako titulazioarekin): Pedagogia Terapeutikoan graduondokoa.\nPsikolan: Habilitazio ikastaroa Pedagogia Terapeutikoan\nHiru graduondoko hauek aztertu ditugu eta soilik Irakasle Ikasketak eginda\nematen dute PT habilitazioa. Pedagogia, Psikopedagogia edo Psikologia ikasketekin graduondokoa egin daiteke baina ez da PT habilitazioa eskuratzen.\nGraduondoko hauek adibide batzuk soilik dira. Graduondokoen eskaintza aztertzeko Iparrorratza orientazio-zerbitzuko FAQ ataleko galdera honetan\nbegiratzea gomendatzen dizugu, bertan graduondokoen bilatzaileak aurkituko dituzu.


San Prudentzioren danborrada | Okerrak Blusa eta Neska Taldea\n1988. urtean OKERRAK kuadrillak gastronomia elkarteek egiten dutenaren aukerako danborrada sortu zuen. Lehenengo bi urteetan mila-marra prakak, alkondara zuria, kaikua eta txapela jantzita irten ginen.\nAurrerago uniforme hura aldatzeko erabakia hartu eta kasakak jantziko genituela erabaki genuen, beraz, saiatu ginen gastuak estaltzen berbena bat antolatuz. Porrota ikaragarria izan zen; izan ere, apirilaren 13ko gau hartan 15 cm elur egin zuen. Hala ere, kasakak lortu genituen.\nOrduz geroztik Probintzia plazan biltzen gara urtero apirilaren 27an elkarte gastronomikoen danborrada heldu baino lehen. Bertako agertokian jotzen dugu AMETZAren danborrariekin batera eta orain dela gutxi arte ORKONPONekoekin, eta handik abiatzen gara zentro aldeko kaleetara.


Kirola egitera eta paseatzera atera ahalko da maiatzaren 2tik aurrera - Berriak - Zestoa\nKirola egitera eta paseatzera atera ahalko da maiatzaren 2tik aurrera\nJarduera hauek ordutegi baten barruan eta hainbat baldintzekin egin ahal izango dira.\nHogei egun igaro dira Zestoan azken koronabirus kasua erregistratu zenetik. Bide onean goaz, zalantzarik gabe, baina inondik ere ezin gara erlaxatu. Gaitzak oraindik ere gure artean jarraitzen du eta oso garrantzitsua da prebentzio neurri guztiak errespetatzen jarraitzea, hori baita, kutsatze arrisku berriak ekiditeko biderik eraginkorrena.\nAriketa fisikoa egitera eta paseatzera atera ahal izango dira 14 urtetik gorako herritarrak bihartik aurrera. Zestoan, 5.000 biztanletik beherako herria izanik, goizeko 6:00etatik gaueko 23:00etara bitartean egin ahal izango dira jarduera hauek, baina mugekin.\nGure kasuan paseoa eta kirola egiteko ez da denbora mugarik ezarri, baina egunean behin egin ahal izango dira eta eremu mugatu batean: paseoaren kasuan, etxebizitzatik kilometro bateko eremuan egin ahal izango da, gehienez ere bizikide batekin. Ariketa fisikoa, berriz, bakarrik egin beharko da eta udalerriaren mugen barruan bakarrik egin ahal izango da. Dena den, ezingo da garraiorik erabili, ez pribatu eta ez publiko, kirola egitera joateko. Lotura honetan dituzue udalerriko mapak, mugak ikusi ahal izateko.\n14 urtetik beherako herritarren kasuan, aurreko astean ezarritako muga berak mantendu dira: egunean ordubetez, kilometro bateko eremuan eta bizikidetza bereko heldu batek lagunduta. Zestoa, 5000 biztanletik beherako herria izanik, haurren ordutegia ere aldatu egin da eta goizeko 6:00etatik gaueko 23:00etara atera ahal izango dira.\nMendekotasun egoeran dauden pertsonak, lagunduta jakina, eta 70 urtetik gorakoek ere jarduera fisikoa egin ahal izango dute eta 70 urtetik gorakoen kasuan, bizikidetza unitate bereko edo baimendutako 14tik 70era arteko pertsona batek lagunduta ere atera ahal izango dira.\nHauek dira argitaratu den azken araudiak ezartzen dituen eta bihartik, maiatzaren 2tik aurrera bete beharko diren baldintzak, baina, oro har, gauden egoeraren baitan jasotzen ari garen araudi gehienak interpretazio ezberdinak izan baditzakete ere, oinarrizko neurriak zentzuz betetzea da garrantzitsuena.\nAurreko asteetan erabiltzaileen gutxieneko pilatzerik ere eman ez dela ikusita, Iraetako baratzeetara egunero joan ahal izango dira erabiltzaileak astelehenetik aurrera. Zestoako Udalak baratzeetako etxola irekitzea baimenduko du. Dena dela, tresna komunitarioak erabiltzekotan, erabiltzaile bakoitzak erabili ondoren tresnak desinfektatu beharko ditu eta horretarako, likido desinfektatzailea eta eskularruak erabili beharko dira. Halere, Zestoako Udalak norbere lan-tresnak erabiltzen jarraitzea gomendatzen du.\nMaiatzaren 2an eta 3an, bihar eta etzi, Santakutz jaiak ospatzekoak ginen herrian. Egoera honen aurrean, data horietarako ospakizunak bertan behera utzi zituen Zestoako Udalak. Dena den, hainbat herritarren ekimenari esker, balkoietatik egingo dira bai helduen danborrada eta baita umeena ere. Zestoako Udalak eskerrak eman nahi dizkie ekimen honen antolaketan buru-belarri dabiltzan herritarrei eta bere ekarpena egingo du, urtero bezala Gurutzean argiak jarriz eta udaletxean banderak jarriz.


Ahobizi eta Belarriprest | Lasarte-Oria Euskaraldia\nZein rol aukeratuko dut?\nAne eta Aitor\nAnek euskara ulertzen du baina ez du oso ongi egiten, eta horregatik Aitorrek erdaraz hitz egiten du berarekin.\nAnek belarriprest izatea erabaki du, eta Aitorrek ahobizi izateko hautua egin du. Hala, ekimenean zehar, Aitorrek Aneri euskaraz egingo dio, eta Anek euskaraz zein erdaraz erantzungo dio (nahi eta ahal duen bezala). Horrez gain, Aitorrek euskaraz egingo die ulertzen duten guztiei.\nIbanek, arropa erostera joaten denean, eta dendako langileak euskaraz badakien ez dakienean, erdaraz galdetzeko ohitura du.\nOrain Ibanek, ahobizi izatea erabaki duenez, lehen hitza euskaraz egingo du ezezagunekin. Haiek euskaraz ulertzen badute, euskaraz jarraituko du.\nMariak ekimena baino lehen ere euskaraz hitz egiteko ohitura zuen. Hala ere, ulertzen zion norbaitek erdaraz erantzuten zionean, erdaraz jarraitzen zuen normalean.\nAhobizi izango da, eta euskarari eutsiko dio ulertzen duten guztiekin.\neman izena ahobizi izateko\nFerminek urte asko daramatza Lasarten bizitzen, baina euskara ondo dakien arren ez du askotan hitz egiten.\nFermin belarriprest izango da eta gustura eramango du txapa paparrean, berari euskaraz egitea nahi baitu hala egin nahi dutenak babesteko. Bere ekarpena horraino emateko prest eta gogoz dago.\nMaitek badaki euskaraz baina laneko zenbait bezerorekin ez da eroso sentitzen elkarrizketa elebidunak mantentzen.\nBeraz, belarriprest izango da, eta nahiz eta batzuetan erdaraz egin saiatuko da ahal bezain beste euskaraz egiten.\nEneritz euskara ikasten ari da; ulertu, ulertzen du, baina ez da hitz egiteko gai sentitzen.\nBelarriprest izango da eguneko ordu eta leku guztietan, eta eroso sentitzen denetan euskaraz erantzuten saiatuko da.\neman izena belarriprest izateko


Agenda detalle -Sagarrak - Talde Ekologista - Beste kontsumo-eredu batean gaude!\nBeste kontsumo-eredu batean gaude!\nDATA ETA ORDUA 14/11/2018 - 19:00h h.\nKOKAPENA Casa Torre de Ariz, Basauri.\nHango eta hemengo kontsumo arduratsua saretzen, Zarensarerekin. Eraldatzen ari garen kontsumo-ereduetan loturak sortzeko abentura da: han eta hemen, batzuk eta besteak, gurea eta haiena… Dena batu behar da, jabetzen bagara bizitzeko eta elkarrekin bizitzeko, kontsumitu egin behar dugula…\nHarreman-molde berriak ekarri ahal dituen oinarri komuna da kontsumoa. Harremanak eraikitzeko modu kontsekuenteagoa, kritikoagoa, eraldatzaileagoa bilatzen dugu, eta horri buruz hausnartzera gonbidatzen zaitugu, hauexek bezalako galderei erantzuna bilatzera: beste modu batean kontsumitu ahal dugu? Zelan kontsumitu genero-ikuspegi batetik? Nork egiten du hala? Zer jakin behar dugu?\nBada, hango eta hemengo kontsumitzaileok erabakiak hartzen ditugu. Joerak aldatzen ditugu. Erosketa han ala hemen egitea ez da bakarrik hozkailua betetzea edota beharrizan bati erantzutea. Erostea, lurraldeari garrantzia ematea ere bada, ekoizpenak harengan duen inpaktuari… Eta, beraz, hango eta hemengo ingurunea eraldatzeko eta hobetzeko tresna da kontsumoa.\nKontsumo kontzientean aurrerapauso bat ematen ari gara. Dagoeneko, edozer gauzak ez digu balio. Gure kontsumo-jarrera guztiek dute garrantzia; denek eragiten diote ingurumenari.\nZarensare-Enredando Basaurik topaketa puntualen proposamena aurkezten dizue, kontsumo arduratsuaren alorreko alternatiba praktikoak transmititzeko.


Andres Urrutia euskaltzainburua. Argazkia: eke.eus\nAndres Urrutia Euskaltzainburuaren hitzak dira ondokoak: “Euskaltzaindiak Espainiako Ministerioari azaldu nahi dio euskararen ezaugarri propioak kontuan hartu behar direla izendegian genero bereizteari dagokionez: bestela, hizkuntza erromanikoetatik datozen irizpideak aplikatuko genizkioke euskarari, eta horrek ez du inolako logikarik”.\nDuela egun gutxi, Akademiaren beste albiste bat tarteko, afera hori berpiztu zen sare sozialetan. Alegia, Euskaltzaindiak bere hiztegiko zenbait definizio aldatuko zituela iragarri zuen, genero-berdintasuna hobeto islatzeko asmoz. Albiste hori baliatuz, sare sozialetan Euskaltzaindiari gogorarazi diote euskal izendegiarekin izan duen jarrera, genero ikuspegitik. Akademiak 2001etik aurrera sexuaren araberako bereizketa finkatu zuen izenetan, ordu arteko anbiguotasunak ezabatuz.\nAkademiak eman duen azalpenaren arabera, Euskaltzaindia erakunde aholku emaile ofiziala da eta legeriaren arabera jokatu behar du izendegiari dagokionez, ez du ahalmenik Erregistro Zibilarekiko. Alabaina, Justizia Ministerioari eskatuko dio euskararen ezaugarriak kontuan hartzeko eta legeriaren edukia malgutzeko.\nOnintza Irureta Azkunek idatzitako "Gurasoen nahia Euskaltzaindiaren menpe" erreportajean aurkituko duzu gaiari buruzko informazio gehiago.\nKanal hauetan artxibatua: Euskaltzaindia | Euskal izendegia


Anglars de Sant Flor - Wikipedia, entziklopedia askea.\nAlleuze, Faverolles, Loubaresse, Ruynes-en-Margeride, Saint-Georges eta Val-d'Arcomie\n169 (%48) 180 (%51.1)\nAnglars de Sant Flor (okzitanieraz Anglars de Sant Flor, frantsesez eta ofizialki: Anglards-de-Saint-Flour) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Cantal departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an 361 biztanle zituen.\n2007an Anglards-de-Saint-Flour udalerrian erroldatutako biztanleak 318 ziren. Familiak 112 ziren, horien artean 24 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 40 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 44 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.\n2007an 157 etxebizitza zeuden, 123 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 24 bigarren erresidentzia ziren eta 10 hutsik zeuden. 147 etxeak ziren eta 7 apartamentuak ziren. 123 etxebizitza nagusietatik 106 bere jabearen bizilekua ziren, 12 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 3 etxek bi zituzten, 12 etxek hiru zituzten, 37 etxek lau zituzten eta 69 etxek bost zituzten. 95 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 48 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 62 etxetan bat baino gehiago zituzten.\nAnglards-de-Saint-Flour udalerriko biztanleria-piramidea 2009an .\n2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 210 ziren, horien artean 168 aktiboak ziren eta 42 inaktiboak ziren. 168 pertsona aktiboetatik 161 lanean zeuden (92 gizon eta 69 emakume) eta 7 langabezian zeuden (3 gizon eta 4 emakume). 42 pertsona inaktiboetatik 15 erretiraturik zeuden, 18 ikasten zeuden eta 9 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.\n2009an Anglards-de-Saint-Flour udalerrian 128 unitate fiskal zeuden, 334,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.512 euro zen.\n2007an zeuden 17 komertzioetatik, 6 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 8 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.\n2009an zeuden norbanakoentzako 11 zerbitzu publikoetatik, 6 igeltseroak ziren eta 5 jatetxeak.\n2000. urtean Anglards-de-Saint-Flour udalerrian 17 nekazaritza-ustiategi zeuden, 540 hektarea erabiltzen.\nBNF: 15248176g (data)


My Toy Generation - RQER RQER\nHaur garenetik, gehien maite ditugun objektuak gorde eta babesteko interesa garatzen dugu. Kajoi eta kaxetan, gure unibertso txikia osatzen duten jostailu, egunkari zati, kromo eta puxtarriak biltzen ditugu.\nZenbaitetan, geyperman edo playmobil moduko jostailuen bildumak osatzeko irrika sortzen zaigu. Bere kutxetan, jatorrizko osagarriekin edo erdi apurturik, helduak garenean objektu hauek berreskuratzen ditugu, haurtzaroko jolas une bereziez berriz gozatzeko.\nMiguel Orcal-ek (Lima, 1979) bere haurtzaroko jostailuak berreskuratzen ditu haiekin katalogo txiki bat sortuz. Arkatzez eginiko irudien bidez, jostailuez jabetzen da bere unibertso pertsonala aurkeztuz. Iraganera begira, irudimena eta lehen ardura artistikoak jaio zireneko garaira begira, bere haurtzaroan izan zituen elementuen bidez aurkezten du bere burua. Hala ere, ez da bere irudia soilik, gurea ere bada. Baliabide ezagunak erabiliz, erretratu pertsonalak mugak zeharkatzen ditu eta belaunaldi oso batera iristen da, jostailuez inguratzen ziren haietara.\nJostailu katalogo hau aurkeztuz autorearen, nahiz belaunaldi oso baten erretratu zeatzena aurkezten dugu.


Konpultsiozko joera hori adikzioa da eta bere mailarik larrienean oso jende gutxiri eragiten dion arren, uste duguna baino maizago gertatzen da. Erreprimitu ezindako inpultsu baten ondorio da, gero damua sentitu arren, hasiera batean oharkabean egiten den ekintza, baliagarri ez diren gauzak erosi edo ahal duena baino gehiago gastatzen baitu pertsonak.\n“Deprimiturik nago”, “angustia sentitzen dut”, “airea falta dut, irten beharra daukat”: esaldi hauek eta antzeko beste batzuk esan ondoren, erosketak egitera irteten dugu, dirua gastatzeak gure antsietatea edo atsekabea arinduko duelakoan. Tristura, amorrua, inork ulertzen ez gaituen eta arretarik jartzen ez diguten sentimendua eta bakardadea sentitzen direnean, ezertarako behar ez ditugun gauzak erostera jotzen da ihesbide gisa, erosteko unean ase egiten gaitu eta. Norbaitek jaramon egiten digula eta “norbait garela” sentitzea bilatzen dugu akaso. Erosiz bizirik sentitzen gara, hein batean garrantzitsu eta bete egiten dugu bakardadeak, asperdurak, tentsioek, arazoek eta disgustuek sortu ohi duten hutsunea. Mina arindu nahian, erostera eta gauza jakin bat edukitzera bideratzen dugu gure haserrea. Bizitzaren zentzurik ezak, bizitzan jomugarik ez izateak, alferrik gaudela eta inork ez gaituela behar sentitzeak, tristurak, apatiak, asperdurak, frustrazio edo desengainu batek, gauzak erosteko desioa pizten dute zenbait pertsonarengan, horiek erostea oso justifikagarria izan ez arren. Asmo banal hori ohitura bihurtzen denean, premia eutsiezin bilakatzen denean, arazoa sortzen da.\nInpultsu bidez jokatzea eta antsietatea ditu ezaugarri eta norbere bizitzarekin bat ere gustura ez egotea, eguneroko bizitzan eragingarri edo estimulurik ez izatea eta publizitate komertzialaren aurrean jarrera kritikorik eza eta sineskortasun handia edukitzea; izan ere, publizitate horrek kontsumoarekin lotzen ditu zoriona, norbere buruarekiko segurtasuna eta ongizate emozionala. Badira beste faktore batzuk ere, adibidez estimulu sozialaren nahia edo jende asko pilatzen den tokiekiko interesa (horixe da zentro komertzial edo denden kasua), eta baita norbere erakarpen fisikoari buruzko segurtasunik eza ere. Gutxi balio den sentimendua eta autoestimu urritasuna ere egon daitezke kontsumo irrazional honen atzean.\nKontsumo konpultsiboaren lehen agerpenak hogeiko hamarkadan jaso ziren arren, laurogeikoan hasi zen ia-ia gaixotasun sozial bihurtzen eta mota guztietako pertsonak harrapatzen ditu. Gazteek izaten dute joera gehien, beharbada nerabezaroan zailago izaten delako inplultsuak kontrolatzea. Gazte kontsumistak zentro komertzialak bisitatu zale izan ohi dira eta etengabe sentitu ohi dute erosketetarako joan eta gauza berriak erosteko desioa. Egia esan, portaera hori asebetetze pertsonalik ezaren, asperdura sentsazioaren eta autokontrolik ezaren ondorio da eta baita eragingarririk eta aisialdiko denbora gestionatzeko estrategiarik ezaren eta arlo ekonomikoan erantzukizun urria izatearen ondorio ere. Gainera, gazteak zaurgarriago dira publizitate-mezuen aurrean, bizitzako garai hain aldakorrean eta ezegonkortasun pertsonala ezaugarri duen horretan.\nZentzurik gabe erosteko mendetasuna dutenek aitortzen dutenez, erosketa konpultsiborako joerari ez duten pertsonek baino bi aldiz gehiago ikusten dute telebista.\nJokaera adikziozkoa dela esateko hiru ezaugarri erakutsi behar ditu pertsonak: tolerantzia (emozio berbera lortzeko gero eta gehiago kontsumitzeko premia), abstinentzia sindromea (adikzioa ase ezin denean) eta kontrola galtzea (kontsumoa gelditzeko ezintasuna). Erosteko joera konpultsiboak -bere agerpenik muturrenekoetan behintzat- ezaugarri horiek guztiak biltzen ditu: pertsonaren borondatea hutsaren hurrengoa da, erosketa eginda lortzen den asealdiak oso gutxi irauten du eta espiral moduko batean sartzen da pertsona eta nekez irtengo du espezialistaren laguntzarik gabe.\nEdozein modutan ere, ñabardurak egin beharra dago: ez da komeni antsietate egoerak konpontzeko behar ez ditugun gauzak edo gure aurrekontua astinduko dutenak erostera jotzea; baina ez dago atsegina ematen diguna erosteari uko egin beharrik, joera hori eta izan ditzakeen ondorioak kontrolatuz gero.\nHona alarma pizteko egoerak:\nTriste, deprimiturik edo haserre gaudenean erostera joateak bakarrik lasaitzen bagaitu.\nBaliagarri ez diren gauzak sarri erosten baditugu, eta gero erosi izanaz damutzen bagara.\nEtxea sekula erabili ez dugun eta ezertarako balio ez diguten trastez beterik badugu.\nErosterakoan azkarregi jokatzen badugu, inpultsuak kontrolatu ezin ditugulako.\nEtxeko eta lagunengandik erosteko dugun neurrigabeko zaletasunaren inguruan mezu kritikoak iristen bazaizkigu.\nGauza asko erosi eta gastu handia egin arren, etxera iritsi eta erositakoaz gogoeta egiten dugunean gustura sentitzen ez bagara.\nDirua konturatu gabe joaten zaigula eta sarritan zentzurik gabe gastatu dugulako haserre bagaude.\nGustatzen zaigun gauza bat ikustean erosi arte lasaitzen ez bagara.\nAlferrikako direla sumatu edo jakin arren “mirari” produktuak erosten baditugu.\nKreditu txartelaren laburpena jasotzean egindako erosketa kopuruak eta zenbatekoak harritu egiten bagaitu.\nDenbora librea batez ere merkataritza zentroak ikusten edo erakusleihoz erakusleiho ematen badugu.\nKonpultsiboa naiz; zer egin dezaket?"\nPentsa ezazu zer nahi duzun, zer gertatzen zaizun, nola zauden, eta saiatu erostera joatea ez den bestelako aukerak bilatzea. Berreskuratu antzinako zaletasunak edo bilatu berriak eta landu lagun arteko giroa.\nHitz egin zure arazoaz inguruko pertsonekin edo arazoa gainditu dutenekin.\nErostera irten aurretik, idatzi zehatz-mehatz zerrenda bat eta tinko jokatu zeure buruarekin zerrendaz kanpoko ezer ez erosteko. Produktu berri bakoitzak bere justifikazioa izan behar du.\nErosteko erabili dirua eta utzi kreditu txartela etxean.\nZerbait erosi aurretik, pentsatu zer erabilera emango diozun eta erabili behar ez baduzu, ez erosi.\nAztertu astero zure ekonomia nola doan, gastuen zerrenda eta gastu horiek zertan egin dituzun. Azpimarratu gorriz alferrikako gastuak edo justifikatuak ez direnak.\nZerbait gustatzen bazaizu, ez erosi berehala; itxaron egun batzuk, hitz egin norbaitekin eta gero, hartu erabakia.\nErosteko mendetasuna gainditu ezin duzula ziur bazaude edo behin baino gehiagotan ahalegindu eta lortu ez baduzu, joan zaitez psikologoarengana.\nEz da lan erraza, baina gogoan izan kalte egiten diguten joera irrazionalak kontrolatu eta gainditzen ditugun bakoitzean libreago egiten gaituen garaipen bat lortu dugula.\nAdikzioek ez dute ezer onik eta inteligentzia, borondatea eta ahalegina erabiliz gainditzen ditugunean, gure nortasuna sendotu eta oreka emozionala eta bizitza-kalitatea hobetzen ditugu.


Gizakiaren jarduera - LeurtzaLeurtza\nUrtegiak – Embalses\nLeurtzako bi urtegiak XX. Mendearen hasieran eraiki ziren eta bere ustiapena elektrizitatea sortzeko erabiltzen da, ura presio hodi batetik 250 metro jaisten da, ibaiaz behera dagoen zentrala elikatzeko. Urtegiak eraikitzeko Urroztik iristeko pista bat eraiki zen. Gaur egun, bide hori asfaltatutako landa-bidea da. Ematen du, Anizpe errekako urak kanalizatu nahi izan zituztela Leurtzako urtegiraino, proiektua, ordea, ez zen egin.\nGizakiak Leurtzako basoetan egindako jarduera asko aldatu zen urtegiak eraiki eta gero. Pista eraiki eta gero urtegietan sartzeko modua asko erraztu zen, eta basogintza garatu zen. Honela, basoetan egiten ziren jarduerak alde batera utzi eta pago gazteak paratu ziren. Leurtzako hegaletan, oraindik ikatza egiteko plazak ikusten ahal dira (zapalda txiki borobilak). Gaur egun, Leurtza ordenatutako basoa da eta Urrotz eta Beintza-Labaiengo herri-lurren ondarea da, hainbat urtetan zehar udalerri hauentzat diru-sarrera iturria izan da.\nLeurtzan ematen den beste jarduera bat abeltzaintza da: larre itxi eta zainduek, ardientzako eta behientzako bordek, urtegien ondoko eta Munazorrotzeko hegaletako larreek eta urtero mozten diren iratzeek beste erabilpen batzuekin armonian dagoen tradiziozko jarduera dela adierazten dute.\nLeurtzan ere ehiza praktikatzen da, batez ere udazkenean eta pagausoarena. Pagausoak Europatik Iberiar Penintsulara migratzen dutenean ehizatzen dira. Uztakorta, Zumardena eta Mugakosoroko mendietan eta Askalda eta Pariarteko mendi-hegalak puntu estrategikoak dira, bertan paratzen baitira ehizatzeko postuak, arboletan goratuak. Jarduera udal ehiza esparruetan antolatzen da eta herritarrek edo postuen enkantea irabazi dutenek erabiltzen ahal dute, postuak udalentzako diru-sarrera iturria suposatzen dute. Gutxiago bada ere, oilagorrak ere ehizatzen dira eta urtegien inguruan basurde uxaldiak ere egiten dira.\nGaur egun, Leurtzan ingurugiroaren eta naturaren balioak babestuak daude, gizakiaren erabilerarekin elkarbizitzen, esaterako ustiapen hidroelektrikoa, abeltzaintza, ehiza, arrantza, zizak biltzea eta aisiako jarduerak (mendiko kirol jarduerak edo behatze lasaia eta naturaz disfrutatzea).\nLeurtzan gizakia aurre-historiatik egon da, duela 5.000 urte inguru, Pittorzar eta Mugakosoroko trikuharriek, Axerizulotako tumuluak eta Pallueko trikuharriak ematen digute horren testigantza. Artzaintzatik bizi ziren tribuak ziren, ziurrenik nomadak, brontzea ezagutzen zutenak, baina gure artera hilobi-monumentuak besterik ez dira heldu. Pentsatzekoa da orduan basoa ez zela horren zabala izanen eta larreek egungoa baino eremu zabalagoa hartuko zutela.\nErdi Arora arte espazio hau erromatarrek deitu zuten “baskoien basoa” izanen zen, espazio basatia eta bizitzeko desegokia, artzaintzan aritu eta ikatza aterako zutenak. Baso hauetatik, kontinenteko Nafarroa eta itsasoko Nafarroa eta Bidasoako eskualdea lotuko zituen bide sarea egiten joanen da. Bide horietako batzuk harriz babestuko dira, esaterako Urrotz eta Eltzaburu lotzen dituen galtzada. Honez gain, udalerrien espazioak zehazten joanen dira, Zumardenako 1781eko mugarria da honen lekukoa.\nXIX. mendean zehar Leurtzako ingurunean, Karlistaden garaian zenbait gertaera eman ziren, horien artean azpimarragarriena Larremearreko gudua izan zen, 1835eko martxoaren 12an gertatu zen Espoz y Mina jeneralak zuzendutako tropa liberalen eta Zumalakarregi jeneralak zuzendutako tropa karlisten artean. 1872ko maiatzean, 3. Karlistadan, Ultzamako Orokieta herrian egon zen guduaren ondorioz, Gurutze Gorria Nafarroan lehen aldiz jardun zen.\nBelateko errepidea ireki zenean, konpetentzia sortu zen gainerako ohiko mendi-bideen artean merkantziaren garraiorako. Honela, zenbait bideren galtzadak eta zoruak hobetu ziren, adibidez, Zumardenako harrizko bidea.\nAyto. de Urrotz - udala@urrotz.es\nAyto. de Beintza-Labaien - udala@labaien.org\nTf: 848 98 00 25


Eleanitz-English: gizarte zientziak ingelesez | Soziolinguistika Klusterra\nAtarikoa » Eleanitz-English: gizarte zientziak ingelesez\nEleanitz-English: gizarte zientziak ingelesez\nZalantzarik gabe esan daiteke euskal eskolan azken bolada honetan egiten ari den berrikuntzarik nabarmenetakoaren artean elebitasunaren planteamendutik eleaniztasun goiztiarraren planteamendura aldatzea dela. Bide hori urratzeko asmoz, 1991-1992 ikasturtean Ikastolen Elkarteak ingelesaren irakaskuntza goiztiarra abian jarri zuen “Eleanitz-Ingelesa” proiektuaren bidez.\nJauzi horrek, jakina, hainbat kezka sortu zuen: 4 urte zituztela ingelesa ikasten hasi ziren ikasle horiek zein ingeles maila lortu dute DBH amaieran? Gai al dira ikasle horiek ikastarlo bat ingelesez jarraitzeko? Gai izango al dira ingelesez eskuratutako ezagutza horiek euskaraz azaltzeko? Galdera horiek erantzuteko asmoz, 2001-2002 ikasturte amaieran egindako ebaluazioa baliatuko dugu.\nGurea bezalako proiektu bat bideragarri izateko bete behar den lehen baldintza nagusia ingelesa ikasteko material egokiak eskuratzea da, eta material egoki horiek ez badira aurkitzen, orduan, material propioak prestatzea ezinbestekoa da. Horixe izan da guk jarraitutako bidea.\nIkasmaterialgintza hain garrantzizkoa izanik ere, hanka-motz geratzen da irakasleen prestakuntzarekin batera ez bada horien erabilera planteatzen.\nPrestakuntza mota hau hiru zutaberen inguruan antolatzen da:\nInformazio teorikoa eta didaktikoa:\nPraktikari buruzko gogoeta:\nLanaren segimendua ikasgeletan:\nEsan bezala, ebaluatutako ikasleek DBHko 3. maila egin zuten 2001-2002 ikasturtean. Lagina osatu zuten ikasleak bi taldetan banatu ziren —talde esperimentala eta kontrol taldea—, esperientzian parte hartu izanaren edo ez izanaren arabera. Hortaz, talde esperimentala esperientzian parte hartu duten ikastetxeetako ikaslez osatu zen. Kontrol taldea, berriz, ausaz hautatutako ikastoletako ikasle aukeratuez.\nHizkuntza ikasteko oinarritzat edukia hartzen duen filosofiari jarraituz, jauzia egin da eta ikasleak Gizarte Zientzien gaia ingelesez ikastera pasatu dira (Gizarte Zientziez eta Hizkuntzaz Osatutako Kurrikulua: GZHOK; Social Science & Language Integrated Curriculum: SSLIC), arlo honetako lana laguntzen duen ingelesezko kurrikulu batekin koordinatuta.\nkontrol-taldeko ikasleen ezagutza- eta kontzeptu-maila berak eskatzen zaizkie talde esperimentaleko ikasleei ere, baina ingelesa erabiliz ikasketako hizkuntza gisa.\nTalde esperimentaleko ikasleek bezala, kontrol-taldekoek ere DBHko 3.ari dagokion\n“Ostadar, Gizarte Zientziak”\nmateriala landu dute. Baina bereizketa batekin: talde honek bere laneko hizkuntza bezala euskara erabiliz landu du gaia.\ndagokionez, kontrol-taldeak jarraitu dituen metodologia eta programazioa, ikastetxe bakoitzean erabilitako testuliburuan oinarrituak daude.\n: ikasle guztiek —nola esperientziakoek hala kontrolekoek— menderatu beharko zituzketen oinarrizko kontzeptuen ezagutza da. Proba hauetako gehienak ulermenekoak dira\n: ezagutza-maila handiagoa eskatzen duten kontzeptu- eta prozedura-edukiak dira, eta pentsatzekoa da kontrol-taldeko ikasleek ezagutza-maila handiagoak lortuko dituztela, eduki horiek beren lehen eskola-hizkuntzan landu dituztelako, hau da, euskaraz. Produkzio-probak dira gehienak\nIngelesa: Trebetasun guztiak konparatuz, batez bestekoa\nTrebetasun guztietan talde esperimentalaren aldeko diferentzia nabarmena dela ikusten da, baina gramatikako proban alde hori areagotu egiten da.\nBeheko taulan ikus daitekeen bezala, talde esperimentalak kontrol taldeak baino emaitza hobeak lortu ditu Gizarteko proba guztietan. Are gehiago, diferentziarik handienak galdera konplexuenen multzoan izan dira\nikastarlo bat atzerriko hizkuntzaren bidez irakasteak atzerriko hizkuntza horren ikaskuntza laguntzen du hainbat arrazoirengatik. Besteak beste, atzerriko hizkuntzari denbora gehiago eskaintzeaz gain, hizkuntzaren benetako erabilera bermatzen dute eta ikasleek erabiltzen dituzten materialak benetakoak dira, hau da, ez daude ikasleen ustezko hizkuntza-mailari egokituak\nEmaitzek erakusten digutenez, ordea, esperientziako ikasleak gai dira ingelesez lortutako ezagutzak euskaraz aditzera emateko. Eta horrek esan nahi du, ikasleak iritsi direla ingelesez ikasitako gaiak euskaraz adierazteko gai izatera, eta, zeharbidez, islatzen du euskara ere nahiko ondo menderatzen dutela, hizkuntza batetik besterako aldaketa hori egiteko gauza direlako.\nEleanitz-Ingelesa proiektuaren ildotik hausnarketarako gai ugari etorri zaigu. Batetik, hizkuntzak (eta ez atzerrikoak soilik) irakasteko metodologiaren ingurukoak: nola irakasten ditugu hizkuntzak? Ikasleen komunikazio-gaitasuna garatzen laguntzen al du gela barruan egiten dugunak? Eta bestetik, eskolako beste arloen irakaskuntzaren/ikaskuntzaren inguruan. Alegia, edukia eta hizkuntza uztartzeak duen garrantzia\nHezkuntza eleaskotarikoaren egitasmoa hedatzen ari da, eta horretarako egon daitezkeen bideen artean eleaniztasun goiztiarraren aukera nagusitzen ari da gure artean. Ikusi besterik ez dago horretaz jabetzeko, urrutira joan gabe Euskal Herrian bertan, eta bereziki Euskal Autonomia Erkidegoan eta Nafarroan, nola azken hamarkadaz geroztik, urtez urte, zabaltzen ari diren ikastoletan, eskola publiko eta pribatuetan hirueletasun goiztiarreko esperientziak. Badirudi, gainera, hezkuntza komunitatean nahiko adostasun handia dagoela eleaniztasunaren lorpenei dagokienez: derrigorrezko irakaskuntza bukatzerakoan, bi hizkuntza ofizialen ezagutza sendoa eta erabiltzeko gaitasuna ziurtatuko dira; eta atzerriko hizkuntzei dagokienez, aukeratzen den atzerriko lehen hizkuntzan komunikatzeko eta ikastarlo bat hizkuntza horretan jarraitzeko oinarrizko gaitasuna eta atzerriko bigarren hizkuntzaren ezagutzaren hastapenak ziurtatuko dira. Zalantzarik gabe esan daiteke euskal eskolan azken bolada honetan egiten ari den berrikuntzarik nabarmenetakoaren artean elebitasunaren planteamendutik eleaniztasun goiztiarraren planteamendura aldatzea dela. Bide hori urratzeko asmoz, 1991-1992 ikasturtean Ikastolen Elkarteak ingelesaren irakaskuntza goiztiarra abian jarri zuen “Eleanitz-Ingelesa” proiektuaren bidez.\nElebitasunaren planteamendutik eleaniztasun goiztiarrera aldatzeak, normala den bezala, kezkak sortzen ditu, eta horien artean nagusiena, hirueletasun goiztiarraren planteamendua ez ote den euskararen kaltean izango. Mesede kaskarra egingo genioke ikastolen proiektuari, alajaina, bere ezaugarri nagusia den euskararen eta euskal kulturaren kaltean izango balitz. Kezka eta zalantza horietako batzuk ibilian argitzen joan dira eta beste berri batzuk sortzen. Ibilian argitu dira, adibidez, euskara, gaztelera, eta ikasleen adimen garapenari buruzko kezkak. Hamabi urte pasa ondoren, badugu eskarmentua eta urtero egindako ebaluazioaren ondorioz esan dezakegu eleaniztasun goiztiarrak ez diela kalterik egin gure ikasleen euskarari, gaztelerari, eta adimen mailari. Emaitza horiek lan mardulago batean aurkezteko asmoa dugunez, ez ditugu hemen aipatuko.\nLan honetan, beraz, ibilian sortu edo areagotu diren kezken inguruan arituko gara. Alegia, Eleanitz-English proiektuaren helburuen artean ikasleek DBHko bigarren zikloan ikastarlo bat ingelesez jasotzeko gai izan zitezela zegoen. Proiektuaren lehen promozioa, beraz, 2001-2002 ikasturtean hasi zen ikastarlo bat ingelesez ikasten; Gizarte Zientziak, hain zuzen ere. Jauzi horrek, jakina, hainbat kezka sortu zuen: 4 urte zituztela ingelesa ikasten hasi ziren ikasle horiek zein ingeles maila lortu dute DBH amaieran? Gai al dira ikasle horiek ikastarlo bat ingelesez jarraitzeko? Gai izango al dira ingelesez eskuratutako ezagutza horiek euskaraz azaltzeko? Galdera horiek erantzuteko asmoz, 2001-2002 ikasturte amaieran egindako ebaluazioa baliatuko dugu. Ebaluazio horretan, ikasleen gizarte arloko ezagutzaz gain, ingeles maila ere neurtu zen.\nBaina aurrera jarraitu baino leen, ikus dezagun, laburki bada ere, zein diren Ikastolen Elkarteko “Eleanitz-Ingelesa” proiektuaren oinarriak.\nELEANITZ-INGELESA: IRAKASKUNTZA ELEASKOTARIKOAREN PLANTEAMENDU OROKORRA ETA HELBURUAK IKASTOLEN ELKARTEAREN IKUSPEGITIK\nEleaniztasunaren planteamenduak ez du orain arteko elebitasunaren planteamendua ukatzen, osatzen baizik. Hau da, orain arteko elebitasunaren planteamendua, euskara hizkuntza nagusi delarik, gaztelania (hegoaldean) edo frantsesa (iparraldean), bi hizkuntzak ondo ezagutzeko eta erabiltzeko gaitasuna lortzea izan bada, hemendik aurrera, elebitasunaren planteamenduari eutsiz, atzerriko hizkuntzen ezagutza eta erabilera izango da eleaniztasunaren planteamendua.\nLau hizkuntza irakasteko planteamendua egiten dugu. Euskararen eta gaztelaniaren kasuan ez dago aldaketarik, hau da, euskarak jarraitzen du irakaskuntzako hizkuntza nagusi izaten eta ikasleek, gaztelaniaz ordu gutxiago aritu arren, gaztelania euskara bezain ondo menderatzea lortu behar dute. Berrikuntza nagusia atzerriko lehen hizkuntzaren (ingelesaren) irakaskuntza goiztiarrean datza. Atzerriko bigarren hizkuntza (frantsesa) irakasten Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzaren hasieran hasten da. Ikastola batzuetan alemana ikasteko aukera ere eskaintzen da.\nHauek dira planteamendu orokor honekin lortu nahi diren helburuak atzerriko lehen hizkuntzari dagokionez:\n“Atzerriko lehen hizkuntzari, hau da, ingelesari dagokionez, ikasleek Derrigorrezko Bigarren Hezkuntza bukatzean (16 urte) lortuak izan beharko dituzte atzerriko hizkuntzei buruz dekretuak etapa horretarako arautzen dituen ulermen, produkzio, irakurketa, idazketa, hizkuntz gogoeta, jarrera, eta abarretarako hizkuntz gaitasunak. Eta gutxieneko eduki horiez gainera, ondoko hauek:\na) Ikasleak gai izan bitez ahoz eta idatziz harremanak ingelesez izateko elkarren arteko komunikazio arrunt batean.\nb) Erabil bezate ingelesa transmisio-hizkuntza bezala aldez aurretik seinalatutako eskola-gaiak jorratzeko.\nc) Gai izan bitez ingeles hizkuntzari buruzko analisi gramatikalak egiteko, halaber hizkuntza honek beste hizkuntzekiko dituen erlazioak eta interferentziak aztertzeko.\nd) Esperientzia hori jarraitu ez dutenek bezain ongi mendera bitzate euskara eta gaztelania, eta adimen garapen bera lor bezate“.\n"ELEANITZ-INGELESA” PROIEKTUAREN BILAKAERA ETA PARTE HARTZEKO AURREBALDINTZAK\nProiektua, esan bezala, 1991-92. ikasturtean 8 ikastolarekin hasi zen, eta geroztik urtero ikastola berriak joan dira sartzen. Gaur egun, 70 ikastola eta 20.000 ikasle inguru daude proiektuan sarturik 4 urtetik hasi eta 16 urtera arte.\nProiektuan sartzea borondatezkoa bada ere, baldintza batzuk bete behar dira parte hartu ahal izateko. Horretarako, ikastolekin hitzarmen bat izenpetzen da, alde batetik, proiektuan sartu aurretik baldintzak ongi ezagutzeko eta, bestetik, konpromisoa bermatzeko. Eskatzen diren baldintzak hauek dira:\na) D ereduan eskolatua izatea.\nb) Ingelesa ikasten 4 urterekin hastea eta 16 urtera arte jarraitzea.\nc) Ziklo eta etapa desberdinetarako aurreikusita dauden saio eta ordu kopuruak betetzea.\nd) Proiekturako prestatzen ditugun ikasmaterialak erabiltzea.\ne) Proiektuan jarraitzeko baldintzak betetzen dituzten irakasleak hautatzea.\nf) Aurreikusita dauden prestakuntza saioetan irakasleek parte hartzea.\ng) Aurreikusita dauden ebaluazio saioetan parte hartzea.\nh) Proiektuak dituen kostuak ordaintzea.\nIkasmaterialak dira proiektuaren muina eta bihotza. Materialetan islatzen dira hizkuntzen irakaskuntzari buruzko ikusmolde teoriko-metodologikoak eta helburuak lortzeko aukeratzen diren edukiak eta jarduerak. Materialetan oinarrituz egiten da gelako eguneroko lana, hots, bideratzen da irakaslearen praktika eta ikasleen ikaskuntza prozesua eta ebaluazioa. Materialen planteamendu teoriko-metodologikoan eta horien aplikazioan eta hobekuntzan oinarrituz egiten da irakasleen prestakuntza. Materialetan oinarrituz gorpuzten da talde lana eta proiektu bateratua.\nUne honetan, 4 urtetik hasi eta 15 urtera arteko ikasmaterialak eskuetan ditugu eta amaitzen ari gara DBHko 4. mailarako materiala. 1991n hasi ginenetik, 4-6 urteko ikasleentzat, Josep Mª Artigal-ek sortutako “Ready for a Story” ikasmaterialak eskuratu ditugu. 1992tik 1995era, Europako Elkarteko Lingua programaren babesean, 6-8 urteko ikasleentzat “The Adventures of Hocus and Lotus” ikasmaterialak sortu ditugu Erromako “La Sapienza” Unibertsitateko Traute Taeschner irakasleak koordinatuta, Birmingham-eko Unibertsitate, Amsterdam-eko Instituto eta EHUko Hizpei-rekin batera. 1996tik aurrera Ikastolen Elkarteko Itziar Elorzak, Diana Lindsay-k, eta Xabier Garagorrik hartu dute beren gain lanaren koordinazioa eta Sokrates-Lingua D programaren babesean eta lehengo bazkide berekin batera, 8-10 urteko ikasleentzat “Story Projects” materialak, 10-12 urtekoentzat “The Explorers” materialak eta 12-14 urtekoentzat “Subject Projects” materialak plazaratu ditugu. Une honetan, 14-16 urtekoentzat “Social Sciences” ikasgaia ingelesez ikasteko materialak bukatzen ari gara Phil Ball, Harri Beobide, Itziar Elorza, eta Inma Muñoaren gidaritzapean.\n6-8 The Adventures of Hocus and Lotus\n12-14 Subjects Projects\n14-16 Gizarte Arloa ingelesez (SSLIC)\nIRAKASLEEN PRESTAKUNTZA ETA JARRAIPENA\nIkasmaterialgintza hain garrantzizkoa izanik ere, hanka-motz geratzen da irakasleen prestakuntzarekin batera ez bada horien erabilera planteatzen. Ikasmaterialak tresnak dira, irakasleen eskuetan jartzen diren tresnak. Tresna horiek kalitate handikoak izan daitezke, baina ez dute ezertarako balio horiek erabili behar dituzten irakasleak trebatzen ez baditugu.\na) Informazio teorikoa eta didaktikoa:\nHonen helburua da ikasmaterialak sortzeko oinarri bezala erabili diren abiapuntu teorikoen informazioa eskaintzea eta material kurrikularrak egokiro erabiltzen jakiteko behar diren teknika edo prozedura didaktiko eta metodologikoak (drama, espazioaren antolamendua, baliabide informatikoen erabilera, etab.) irakastea. Prestalan hau ikasturtearen hasieran egiten da funtsean.\nb) Praktikari buruzko gogoeta:\nIrakasleen esku jartzen diren material kurrikularretatik abiatuz egiten da. Material hauen aplikazioa ez da pasiboki eta akritikoki egiten, bakoitzaren praktika gainerakoen praktikarekin kontrastatuz baizik. Halaber, materialen ebaluazioa kontrastatzeko eta hobetzeko proposamenak egiteko balio izaten dute jardunaldi horiek. Prestalan hau ikasturtean zehar egiten da, hilean behin.\nc) Lanaren segimendua ikasgeletan:\nProiektuaren koordinatzaile pedagogikoak, proiektuan inplikatuta dauden irakasleen ikasgeletara joaten dira aldizka-aldizka, praktika konkretuak ikusi eta aholku emateko asmoz. Behar izanez gero, koordinatzaileak bertako irakaslearen lekua hartzen du, horrela eredu izateko. Jarraipen lan honetan saio batzuk bideoan grabatzen dira, gero taldean aztertzeko eta ebaluatzeko.\nPROIEKTUAREN EBALUAZIOA: 2001-2002 IKASTURTEA\nLan honetan 2001-2002 ikasturteko ebaluazioan lortutako emaitzak aipatuko baditugu ere, esan beharra dago egitasmo honetako lehen promozioa urtero ebaluatu duela EHUko ALES erakundeak eskainitako ebaluazio-zerbitzuak. Ikastolen Elkarteak proben diseinuan parte hartu bazuen ere, ez du proba horien pasazioan, zuzenketan, eta baremazioan parte hartzen.\n2001-2002 ikasturtean egindako ebaluazioaren helburuak hauek izan ziren:\n1) Gai bera batzuek euskaraz eta beste batzuek ingelesez ikasi duten ikasleek lortutako ezagutza kontzeptualak eta prozedurazkoak konparatzea. Ingelesez ikastea oztopo izan al da gaia bera ikasteko?\n2) Gizarte Zientziak ingelesez ikasten dituzten ikasleak gai al dira ezagutza horiek euskaraz aditzera emateko? Gai al dira ingelesez ikasitako kontzeptuak euskaraz erabiltzeko?\n3) Ingelesa ikasten 4 eta 8 urterekin hasi diren ikasleen ingelesezko gaitasuna konparatzea. Ingelesa ikasten 4 urterekin hasi ziren ikasleek ingeles gehiago al dakite 8 urterekin hasi zirenek baino?\nEsan bezala, ebaluatutako ikasleek DBHko 3. maila egin zuten 2001-2002 ikasturtean. Lagina osatu zuten ikasleak bi taldetan banatu ziren —talde esperimentala eta kontrol taldea—, esperientzian parte hartu izanaren edo ez izanaren arabera. Hortaz, talde esperimentala esperientzian parte hartu duten ikastetxeetako ikaslez osatu zen. Kontrol taldea, berriz, ausaz hautatutako ikastoletako ikasle aukeratuez. Ikastolen hautaketa modu opinatikoan egin da, hau da, hainbat alderdietan antzekoak izanik esperientzian parte hartu duten ikastetxeen artean. Hauek dira alderdi horiek:\nIkastetxe guztiak ikastolak dira, eta hezkuntza- eta hizkuntza-proiektu berdina (D eredua) dutenak.\nMaila soziokultural bertsukoak dira.\n“Ostadar” proiektuko Gizarte Zientzietako ikasmaterial berdinak erabiltzen dituzte.\nOndoko tauletan ebaluazioa pasa zuen ikasle kopurua ikus daiteke. Ingelesari dagokionez, 476 ikaslek egin zuten proba idatzia; horietatik 143k (ausaz hautatutakoak) ahozko proba ere egin zuten. Gizarte Zientzietako probak, berriz, talde esperimentaleko 189 ikaslek eta kontrol taldeko 221 ikaslek egin zituzten.\nAurrera jarraitu baino lehen esan dezagunbi ikastetxe talde esperimentalekotzat jotzen direla ingelesezko probetan, izan ere, ikasle guztiak 4 urterekin hasiak baitira ingelesa ikasten; baina ikastetxe horiek berak kontrol taldekotzat jotzen dira Gizarte Zientzietako probetan.\nHorrek badu bere esplikazioa, zeren eta ikastetxe horietako ikasle batzuek ingelesez ikasi baitituzte Gizarte Zientziak eta beste batzuek, berriz, euskaraz. Bi ikastetxeetan ikasketetarako hizkuntza aukeratzeko irizpidea gurasoek eta ikasleek nahi zutena egitea izan bada ere, datu bat baino gehiago daukagu pentsatzeko, oro har, ikasle gaituenek aukeratu dutela ikasketak ingelesez egitea.\nHorregatik, bada, aldagai honek emaitzak talde esperimentalaren alde kutsa ez ditzan, kendu egin ditugu horiek lagin horretan. Hortaz, talde esperimentala osatzen duten ikastoletan DBH3ko ikasle guztiek jaso zuten Gizarte arloa ingelesez.\nIngelesaren ikasketari buruz bi taldeen artean dauden aldagai bereizleak, berriz, honako hauek dira:\nTalde esperimentaleko ikasleak 4 urte zituztela (1991-92an) hasi ziren ingelesa ikasten. Eta kontrol-taldeko ikasleak, berriz, 8 urterekin (1995-96an) hasi ziren ingelesa ikasten. Beraz, talde esperimentaleko ikasleek kontrol-taldekoek baino ordu-kopuru handiagoa eman dute ingelesa ikasten.\nTalde esperimentaleko irakasleek, bai prestakuntza aldetik eta bai material aldetik, laguntza pedagogiko handiagoa izan dute kontrol-taldekoek baino.\nHauek dira Gizarte Zientzien ikasketari buruz bi taldeen artean dauden aldagai bereizleak:\nTalde esperimentaleko ikasleak 2001-2002ko ikasturtean hasi ziren Gizarte Zientziak (L3) ingelesez ikasten, eta kontrol-taldekoek, berriz, euskaraz ikasten jarraitzen dute (L1-2).\nEsperientziako ikasleek 3 unitate didaktiko landu dituzte, eta kontrol-taldekoek, aldiz, 3 eta 4.aren zati bat.\nBi taldeek 3 ordu egiten dituzte astean Gizarte Zientziak ikasten, talde esperimentaleko bi ikastolek izan ezik; horietako batek 5 ordu egiten baititu (3 ingelesez eta 2 euskaraz) gai berak lantzen, eta bigarrenak 4 ordu (3 ingelesez eta 1 euskaraz) gai desberdinak lantzen.\nKontrol-taldeko irakasleak Gizarte Zientzietan espezializatuak dira, eta talde esperimentaleko irakasle guztiak, berriz —bi izan ezik—, Hizkuntzan espezializatuak.\nTalde esperimentaleko irakasleek kontrol-taldekoek baino laguntza pedagogiko handiagoa izan dute, bai prestakuntzan eta bai materialetan.\nBi taldeen ikasketako metodologia desberdina da (ondoko lerroetan azalduko dugu zehazkiago aldagai hau).\nIKASKETAKO METODOLOGIAREN DESKRIPZIOA\nGizarte Zientzien arloan, “Ostadar” programan Gizarte Zientzien arlorako erabilitako ikasmateriala ingelesera itzuli/egokitzetik abiatu gara; eta, horrela, kontrol-taldeko ikasleek euskaraz ikasten dituzten eduki berberak ikasten dituzte talde esperimentaleko ikasleek ere. Hau da, kontrol-taldeko ikasleen ezagutza- eta kontzeptu-maila berak eskatzen zaizkie talde esperimentaleko ikasleei ere, baina ingelesa erabiliz ikasketako hizkuntza gisa.\nHorrela, bai gelako prozedurak eta bai irakasteko metodologia aldatu behar dira, exijentzia-maila handiagoak izaten dituzte-eta hirugarren hizkuntza batean ikasi behar duten ikasleek. Horregatik, bi taldeen arteko diferentziarik handiena gelako prozedura horietan egongo da, eta, beraz, ingelesez irakasteko egokitutako materialek markatuko dute desberdintasun hori.\nEgokitzapen horiek euskarazko testuliburuko (Ostadar, Gizarte Zientziak) jardueretan egin dira, batik bat, kontzeptu- eta hizkuntza-edukiak “xehetzeko” asmoz, horrela, eduki horien barneratzea erraztuz, ikasleak arloko helburuak lor ditzan. “Xehetze” horrek, L1ean baino jarduera-barietate handiagoa erabiltzea dakar berarekin, eta ikasleek ohiko moduaz bestelakoan jardun beharko dute elkarren arteko ekintzan materialekin eta gainerako lagunekin. Horregatik, hain zuzen, proiektu honetan parte hartzen duten irakasleek metodologia egokian prestatu beharra izaten dute Ikastolen Elkarteko prestatzaileen eta material-egileen aldetik. Egokitutako jarduerek, bestalde, gidaliburu didaktiko bat daramate berekin, eta gida horretan zehatz-mehatz azaltzen da guztia prozedurei, helburuei, zailtasun-mailei, ebaluazioei, eta abarri buruz.\n“Ostadar, Gizarte Zientziak” materiala, unitate bakoitzeko gai nagusiarekin lotutako helburu-sail bat jasotzen eta argitzen duten unitateetan egituratua dago. Eta helburu horietako bakoitzak, bere aldetik, hainbat edukiz osatutako azpi-unitate bat eratzen du; unitate bat kontzeptu mailan ez ezik, baita Gizarte Zientziekin lotura berezi bat duten jarrerazko gaitasun eta edukien mailan ere.\nTestuliburuak ere badu bere gidaliburu didaktikoa, ariketa-mota guztiak (sarrera, azterketa, sintesia, etab.) argi eta garbi deskribatzen dituena, alegia, eta berdin prozedura, helburu, zailtasun-maila, ebaluazio, eta abarri buruzko guztia ere. Irakasleek, beraz, aukera guztiak dituzte beren ebaluazio-prozedurak azpi-unitate bakoitzean jasotzen diren sintesi-ariketen edukiaren eta ideien arabera egiteko.\nIngelesari dagokionez, sekuentzia didaktiko sail bat ematen zaio irakasleari, Gizarte Zientzien arloko proposamenak burutzeko beharko dituen hizkuntza-edukiak, gaitasunak, eta prozedurak lantzeko helburuarekin.\nHorregatik, Gizarte Zientzietako materialen eduki horiek atera beharra dago, eta beste eduki tematiko batzuetara egokitu, eta prozesu horretatik aterako dira gero ingelesez landuko diren sekuentzietako jarduerak. Eta jarduera sekuentziatu horiek, beren aldetik, hizkuntza zein den eta hizkuntza hori osatzeko zer gaitasun behar diren markatzen duen komunikazio-lan batekin bukatzeko moduan egituratzen dira. Beste hitz batzuetan esateko, hizkuntza-elementu eta -egituren garrantzia, ikasleei ataza osatzeko beharrezkoak zaizkien ala ez kontuan izanez erabakitzen da.\nJarduera-sekuentzia bakoitzak bere gida didaktikoa darama, eta gida horretan zehatz-mehatz esplikatzen da prozedura, helburu, zailtasun-maila, etab.i buruzko guztia.\nHonako taula honetan jasotzen dira talde esperimentalak erabilitako materialak:\nOstadar Gizarte Zientziak testuliburua (euskarazko originaletik ingelesera itzuli/egokitua)\nOstadar Gizarte Zientziak gida didaktikoa (euskaraz)\nTestuliburuan oinarritutako ariketak/egokitzapenak ingelesez\nAriketa/egokitzapenen gida didaktikoa ingelesez\nAriketen gida didaktikoa.\nTalde esperimentaleko ikasleek bezala, kontrol-taldekoek ere DBHko 3.ari dagokion “Ostadar, Gizarte Zientziak” materiala landu dute. Baina bereizketa batekin: talde honek bere laneko hizkuntza bezala euskara erabiliz landu du gaia.\nGogora dezagun nola “Ostadar, Gizarte Zientziak” materiala, unitate bakoitzeko gai nagusiarekin lotutako helburu-sail bat jasotzen eta argitzen duten unitateetan egituratua dagoen. Helburu horietako bakoitzak, bere aldetik, hainbat edukiz osatutako azpi-unitate bat eratzen du, ez kontzeptu mailan bakarrik, baizik eta baita Gizarte Zientziekin zuzeneko lotura duten jarrerazko gaitasun eta edukien mailan ere. Esate baterako, Historiako lehen unitateak “Fabriketako kea” darama titulutzat, eta titulu hori hainbat helburu edo azpi-unitatetan antolatua dago.\nTestuliburuak ere badu bere gidaliburu didaktikoa, ariketa-mota desberdinak (sarrera, azterketa, sintesia, etab.) argi eta garbi deskribatzen dituena, alegia, eta berdin prozedura, helburu, zailtasun-maila, ebaluazio, eta abarri buruzko guztia ere. Irakasleek, beraz, aukera guztiak dituzte beren ebaluazio-prozedurak azpi-unitate bakoitzean jasotzen diren sintesi-ariketen edukiaren eta ideien arabera egiteko.\nIngelesari dagokionez, kontrol-taldeak jarraitu dituen metodologia eta programazioa, ikastetxe bakoitzean erabilitako testuliburuan oinarrituak daude. Hau da, Ingelesaren arloko helburuak desberdinak dira Gizarte Zientzien helburuen aldean.\nHonako taula honetan jasotzen dira kontrol taldeak erabilitako materialak:\nOstadar Gizarte Zientziak testuliburua (euskaraz)\nIngeleseko testuliburua (ikastetxe bakoitzak aukeratua)\nTestuliburuaren gida didaktikoa\nTestuinguru honetan, bi proba-mota prestatu ditugu:\na) ikaslearen hizkuntza-maila baloratzen duten baina, aldi berean, bere ezagutza-gaitasunetan eragiten duten ingeleseko probak.\nb) “Gizarte Zientzietako” proba bat, euskaraz, bai talde esperimentaleko ikasleentzat eta bai kontrol-taldekoentzat. Honen helburua da, talde esperimentaleko ikasleek, “Gizarte Zientzietako” kurrikuluak eskatzen duen kontzeptu-maila lortu duten ala ez eta zenbateraino lortu duten ikustea, kontrol-taldekoekin alderatuz.\nDBH 3rako proba honako helburu hauekin diseinatu zen:\na) Proiektuaren hasieran (1991n) aurreikusitako oinarrizko trebetasunak aztertzeko modua emango zuten edukiekiko proba bat planteatzea.\nb) Gizarte Zientziak ikasteko prozesuan behar diren gaitasunak eta azpi-trebetasunak esperientziako ikasleek ingelesean zenbateraino erakusten dituzten aztertzea, dela ikaste-mailan, dela testuak produzitzekoan.\nc) Esperientziako ikasleek programa konbentzionalago batean —hau da, hizkuntzako eduki esplizitua duen programa batean— maila honetan espero izatekoak diren egitura gramatikal normalak zenbateraino menderatu dituzten ikustea.\nGauzak horrela, idatzizko produkzio, gramatika, irakurri eta entzunezko ulermen, eta ahozko produkzioko probak pasatu zitzaizkien.\nB. “Gizarte Zientzietako” proba\nProba hau euskaraz egin zuten bi taldeek. “Gizarte Zientzietako” proba diseinatzerakoan, Ostadar DBH 3 proiektuko lehen bi unitate didaktikoetako kontzeptu- eta prozedura-edukiak hartu ziren erreferentzia modura, seguru geunden-eta bi unitate didaktiko horiek landuak zituztela ikastetxe guztietan.\nIkasleak unitate didaktiko horietan zehar lortu behar zituen gaitasunen eta trebetasunen arabera, bi parte ondo bereizi ditu probak:\n-Alde batetik, ulermena; hau da, ikasleek unitateetako oinarrizko kontzeptuak barneratu dituzten ala ez.\n-Eta bestetik, adierazpena; hots, kontzeptuak ulertzeaz gainera, ikasitako hori beren hitz propioen bidez deskribatzeko gauza diren ala ez.\nLehen zatia, ulermenari buruzkoa, lau frogak osatzen dute (Gizarte 1-4k, eta Gizarte 2 da horietan zailtasun-mailarik handienekoa), eta bigarrena ere, adierazpenari buruzko beste lauk (Gizarte 5-8k, eta Gizarte 6 da horietan mailarik oinarrizkoenekoa).\nHainbat ezagutza-mailari dagozkien beste bi puntuazio ere lortu dira:\nGIZABASI: ikasle guztiek —nola esperientziakoek hala kontrolekoek— menderatu beharko zituzketen oinarrizko kontzeptuen ezagutza da. Proba hauetako gehienak ulermenekoak dira (1, 3 4 eta produkziokoak oinarrizko deskripzio-gaitasuna eskatzen dute). GIZABASI lortzeko GIZARTE1, GIZARTE3, GIZARTE4, eta GIZARTE6 erabili ditugu.\nGIZASUPE: ezagutza-maila handiagoa eskatzen duten kontzeptu- eta prozedura-edukiak dira, eta pentsatzekoa da kontrol-taldeko ikasleek ezagutza-maila handiagoak lortuko dituztela, eduki horiek beren lehen eskola-hizkuntzan landu dituztelako, hau da, euskaraz. Produkzio-probak dira gehienak (5, 7, 8), hots, elementu batzuk besteekin lotzeko, arrazoitzeko eta norberak barneratzeko gaitasuna eskatzen dutenak. GIZASUPE lortzeko GIZARTE2, GIZARTE5, GIZARTE7, eta GIZARTE8 frogak erabili ditugu.\nAurreko guztia kontuan izanik, beraz, ondoko hauek ziren ebaluazioa aurretik baliatu ziren hipotesiak:\n1. Ingelesari dagokionez, urtero egindako ebaluazioek talde esperimentalaren aldeko emaitzak erakutsi dituztenez, ikasturte horretan ere proiektuko ikasleek kontrol taldekoek baino emaitza hobeak lortuko zituztela aurreikusi zen.\n2. Gizarte Zientziei dagokienez, berriz, honakoa aurreikusi zen:\na. Gizabasi probetan, hau da, oinarrizko kontzeptuen ezagutza neurtzen duten probetan ez zen bi taldeen arteko ezberdintasunik espero. Alegia, Gizarte Zientziak ingelesez jaso zuten ikasleek oinarrizko kontzeptu horiek eskuratzea espero zen.\nb. Gizasupe edo kontzeptuen eta prozeduren ezagutza-maila konplexuagoa eskatzen zuten probetan, aldiz, kontrol taldearen aldeko emaitza aurreikusi zen. Izan ere, gaia ikasleen ohiko eskola-hizkuntzan irakasteak/ikasteak ezagutza sakonagoak eta konplexuagoak lantzeko aukera ematen du.\nc. Azkenik, Gizarte Zientziak ingelesez ikasi zuten ikasleek ezagutza horiek euskaraz adierazteko gai izango zirela espero zen.\nTrebetasun guztietan talde esperimentalaren aldeko diferentzia nabarmena dela ikusten da, baina gramatikako proban alde hori areagotu egiten da. Taulan aipatzen diren trebetasunen euskarazko baliokidea hauxe litzateke: listen = ahozkoaren ulermena; writing = idazmena; reading = irakurmena; speak = ahozko adierazmena; grammar = gramatika.\nProba bakoitzaren emaitzak\nBeheko taulan ikus daitekeen bezala, talde esperimentalak kontrol taldeak baino emaitza hobeak lortu ditu Gizarteko proba guztietan. Are gehiago, diferentziarik handienak galdera konplexuenen multzoan izan dira: gizarte 2, gizarte 5, gizarte 7, gizarte 8.\nGizabasi eta Gizasupe proba-multzoetako emaitzak\nIkus daitekeenez, talde esperimentalaren aldeko emaitzak bi proba multzotan nabarmenak dira, Gizasupe (hau da: Gizarte 1, 3, 4 eta 6) probetan Gizabasi (hau da: Gizarte2, 5, 7 eta 8) probetan baino oraindik alde handiagoa dagoelarik.\nProba guztietako emaitzak: Gizatota\nTalde esperimentalaren eta kontrol taldearen arteko emaitzen aldeak nabarmenak dira. Emaitza onenak lortu dituzten ikasleak talde esperimentalekoak dira. Bi taldeen batez besteko emaitza ere talde esperimentalaren aldekoa da.\nProiektua abian jarri zenetik, urtero egindako ebaluazioek talde esperimentalaren aldeko emaitza erakutsi dute. 2001-2002 ikasturteko emaitzetan ere, esperientziako lehen promozioko taldeak kontrol-taldearen aldean ingeleseko proba guztietan lortutako diferentzia nabarmena da. Azken finean, proiektuko ikasleek ordu gehiago izan dituzte ingelesari heltzeko. 2001-2002 ikasturtean, adibidez, esperientziako ikasleek astean 5/6 ordu eskaini diote ikasturtean zehar ingelesari: Gizarte Zientziei dagozkien 3 orduak gehi ingelesari dagozkion 2/3 orduak.\nDena dela, bereziki deigarria da gramatika-probetan dagoen aldea, batez ere, Eleanitz-Ingelesa proiektuak duen ikuspegi komunikatiboa kontuan izanda, hau da, 4 urtetatik 16 urte bitartera proiektua jarraitu duten ikasleek ez dute gramatikaren araberako programaziorik jarraitu, izan ere, edukian edo esanahian oinarritzen den irakaskuntza jaso dute eta gramatika ez zaie esplizituki irakatsi.\nGainera, ikastarlo bat atzerriko hizkuntzaren bidez irakasteak atzerriko hizkuntza horren ikaskuntza laguntzen du hainbat arrazoirengatik. Besteak beste, atzerriko hizkuntzari denbora gehiago eskaintzeaz gain, hizkuntzaren benetako erabilera bermatzen dute eta ikasleek erabiltzen dituzten materialak benetakoak dira, hau da, ez daude ikasleen ustezko hizkuntza-mailari egokituak; gelan sortzen diren komunikazio-egoerak ere benetakoak dira, alegia, helburua edukia da eta ez hizkuntza, komunikazioaren helburua ikastarloaren inguruko edukiak, kontzeptuak eta abar barneratzea edo argitzea baita, eta ez hizkuntzaren egitura jakin bat praktikatzea (Nussbaum eta Bernaus, 2001)ii.\nProiektuan zehar lortutako emaitzak berresteko eta ziurtatzeko asmoz, 2002-2003 ikasturte amaieran, Eleanitz proiektuko lehen promozioko zenbait ikasle (ausaz aukeratutako 122 ikasle, hain zuzen ere) Trinity College-ko azterketetara aurkeztu ziren. Horrela, ohiko azterketa homologatuen arabera, proiektuaren amaieran (DBH amaitzean) talde horren maila zein zen neurtu nahi izan zen. Trinity-k eskaintzen dituen azterketek 12 maila dituzte guztira, eta talde esperimentaleko ikasleak 7. mailara aurkeztu ziren, Europako marko berrian B maila izango litzatekeena. Ahozkoan oinarritzen diren azterketak dira, eta beraz, komunikaziorako gaitasuna neurtzen dute. Ikasle bakoitzak bi lan egin behar izan zituen: batetik, aldez aurretik aukeratutako eta prestatutako gai baten inguruko ahozko azalpen formala, eta bestetik, aldez aurretik prestatutako artikulu baten azalpena. Horretaz gain, aztertzailearekin elkarrizketa informal eta orokor bat izateko gaitasuna erakutsi behar du, bai aurkeztutako gaiei buruz, bai gai orokorrei buruz (eskola, aisialdia ...)iii. Trinity College-k Erresuma Batutik bidalitako aztertzaile batek egin zuen azterketa; hortaz, ingelesa zen bere lehen hizkuntza eta zer esanik ez, gaztelera edo euskararik ez zuen ulertzen. Azterketa horretan lortutako emaitzak hauek diraiv:\nGoiko taularen arabera, beraz, ikasleen % 69,7k gainditu zuen azterketa.\nEmaitzek, beraz, esperientzian zehar erabilitako metodologia benetan eraginkorragoa dela pentsarazten digute. Proiektuaren ebaluazioan lortutako emaitzek hizkuntzen irakaskuntzaren inguruko hausnarketa eragin du gurean eta, ondorioz, ingelesa irakasteko ondo funtzionatu duten estrategia didaktikoak euskararen eta gaztelaniaren irakaskuntza hobetzeko erabiltzen ari gara.\nGizarte arloko emaitzak dira, zalantzarik gabe, deigarrienak. Lehenik eta behin, Gizarte Zientzietako azterketa euskaraz egin zela gogoratu behar dugu, eta horrek, seguru asko, gaia ingelesez landu zuten ikasleen kaltetan izan behar zuen. Emaitzek erakusten digutenez, ordea, esperientziako ikasleak gai dira ingelesez lortutako ezagutzak euskaraz aditzera emateko. Eta horrek esan nahi du, ikasleak iritsi direla ingelesez ikasitako gaiak euskaraz adierazteko gai izatera, eta, zeharbidez, islatzen du euskara ere nahiko ondo menderatzen dutela, hizkuntza batetik besterako aldaketa hori egiteko gauza direlako.\nEsperientziako ikasleek, lehenago ikusi bezala, emaitza hobeak lortu dituzte proba guztietan, batez ere Gizasupen; horien zailtasuna kontuan izanda kontrol-taldekoek hobeto egin behar zituztela pentsatzen zen, beren lehen eskola-hizkuntzan (euskaraz) landu zituztelako. Izan ere, Gizabasi probak oinarrizko ezagutzak ebaluatzeko eta ikasle guztiek gainditzeko asmoz prestatu ziren, eta Gizasupe probak, aldiz, ezagutza maila konplexuagoan oinarrituz ikasleak diskriminatzeko helburua zuten. Esan bezala, proba pasa aurretik, talde esperimentalaren eta kontrol taldearen arteko alderik ez zela egongo Gizabasi probetan aurreikusten genuen, eta, Gizasupe probetan, berriz, euskaraz (L1/L2) ikasten duten kontrol taldearen aldeko emaitzak egongo zirela. Azpimarratzekoa da talde esperimentalaren aldeko alderik handiena Gizasupe probetan egotea, hain zuzen ere.\nHortaz, esperientziako ikasleek ingelesez egindako ikasgai batean behar adinako kontzeptu- eta prozedura-maila bat lortzeko helburura nahi bezala iritsi garela esan genezake. Litekeena da emaitza on horien arrazoia irakasleak eta materialak prestatzeko orduan jarri den ahalegin eta arreta etengabea izatea. Irakasleek prestakuntza eta jarraipen etengabea jasotzen dute ikasturtean zehar (ikusi irakasleen prestakuntzaren inguruko atala). Ez dugu ahaztu behar, bestalde, gehienak ingeles irakasleak zirela eta gizarte zientzien ezagutza egokiak ziurtatzeko ahalegin pertsonal handia egin zutela.\nLehenago aipatu ditugu ikastarlo bat atzerriko hizkuntza batean ikasteak atzerriko hizkuntzaren ikuspegitik zein onura izan ditzakeen, baina zer gertatzen da arloarekin berarekin? Antza denez, arloaren ikaskuntza ere lagundu egiten du (Nussbaum eta Bernaus, 2001). Gure kasuan, Gizarte Zientziak irakasteko materialak prestatzen hasterakoan, material prestatzaileek aurreikusi egin zuten ikasleek mezuak ulertzeko eta ekoizteko zailtasunak izango zituztela eta beharrezkoak ziren egokitzapen pedagogikoak egin ziren; batetik, hizkuntzari dagokionez (Gizarte Zientzietako materialetan, ulermena eta ekoizpena lagunduko zuten hizkuntza-edukiak eta estrategiak landuko zituzten jarduerak uztartuz), eta bestetik, arloak eskatzen dituen prozesu kognitiboei dagokienez (prozesu horien urratsak jardueretan esplizitatuz eta azalduz). Egokitzapen horien helburua ikastarloaren edukiak barneratzen laguntzea zen, izan ere, menderatzen ez duten hizkuntza bat erabiliz lortu behar zituzten ikasleek curriculumak zehazten dituen helburuak. Esan beharrik ez dago ikastarloaren hizkuntza L1 denean ez direla zailtasun horiek aurreikusten, eta, beraz, ez dela horrelako egokitzapenik egiten. Beharrezkoak al dira? Emaitzak ikusita baietz esango genuke.\nLaburbilduz, Eleaniztasun goiztiarraren esperientzia emankorra izaten ari da, jasotzen ari garen emaitzak onak direlako ez ezik, proiektu honek ekarri dituen balio erantsiak garrantzi handikoak direlako. Hau da, Eleanitz-Ingelesa proiektuaren ildotik hausnarketarako gai ugari etorri zaigu. Batetik, hizkuntzak (eta ez atzerrikoak soilik) irakasteko metodologiaren ingurukoak: nola irakasten ditugu hizkuntzak? Ikasleen komunikazio-gaitasuna garatzen laguntzen al du gela barruan egiten dugunak? Eta bestetik, eskolako beste arloen irakaskuntzaren/ikaskuntzaren inguruan. Alegia, edukia eta hizkuntza uztartzeak duen garrantzia erakutsi digu: nola azaldu, bestela, ingelesez euskaraz baino emaitza hobeak lortu izana Gizarte arloan? Zer ez genuke lortuko euskarazko irakaskuntzan uztarketa hori egingo bagenu?\ni Lan hau Garagorri, X.; Elorza, I.; Lindsay, D.; Arzamendi, J.; Etxeberria, J.; (2001): Elehirutasun goiztiarra ikastoletan: hamar urteko prozesuaren ebaluazioa (1991-2001) eta Garagorri, X.; Elorza, I.; Lindsay, D.; Arzamendi, J.; Etxeberria, J.; (2002): "Eleanitz-ingelesa proiektuaren ebaluazioa: 2001-2002 ikasturtea" argitaratu gabeko txostenetan oinarritzen da. Laburpena Inma Muñoa Eleanitz-Ingelesa taldeko kideak egin du.\nii Nussbaum, Luci eta Bernaus, Mercé (ed.) (2001): Didáctica de las lenguas extranjeras en la Educación Secundaria Obligatoria. Madrid: Síntesis-Educación.\niii Honako web orrian aurki daiteke azterketa hauei buruzko informazio gehiago: www.trinitycollege.co.uk\niv Trinity Collegeko Barry Lynamek emandako datuak.\nIkastolen Elkarteko Eleanitz-Ingelesa taldea


Parisek 100 milioi euroko isuna jarri dio Googleri eta 35 milioi eurokoa Amazoni\nFrantziako Estatuak 100 milioi euroko isunak iragarri dizkio Googleri eta 35 milioi euro Amazoni euren cookie politikengatik.\nCNIL jarduera digitala zaintzen duen Frantziako erakundeak jakinarazi duenez, Googleri 100 milioi euroko isunak jarriko dizkio, eta Amazoni 35 milioi eurokoak, cookie politikengatik. Azaldu duenez, zigor horiek, bereziki, webguneetara konektatzen diren erabiltzaileen ordenagailuetan publizitate helburuak dituzten fitxategiak automatikoki sartzeagatik justifikatzen dira.\nInformatika eta Askatasunen Batzorde Nazionalak (CNIL) berretsi duenez, "Cookie mota horiek ezin dira instalatu erabiltzaileak baimena eman gabe".\nGainera, uste du cookie-ei buruzko informazio-leihoek ez ziotela inolako "informaziorik" ematen erabiltzaile horri, enpresen Interneteko orrietara konektatu den unetik ordenagailuan instalatu diren horiei buruz.\nAzkenik, CNILek Googleri leporatzen dio iragarkien pertsonalizazioa desaktibatzen zenean ere, publizitate-cookieetako batek ordenagailuan gordeta jarraitzen zuela eta bilatzailerako edukiak erregistratzen jarraitzen zuela.\nBere kalkuluen arabera, Googleren praktikek "50 milioi erabiltzaile ingururi" eragin diete Frantziako Estatuan; izan ere, Googlek zeharka lortzen ditu diru-sarrerak tresna horiekin bildutako informazioari esker.\nErakunde arautzaileak bi taldeek egindako arau-hausteen "larritasuna" azpimarratu du, izan ere, irailaren 20tik cookien politika aldatu dute.\nHala ere, aldaketa horiekin, internautek ezin dute elementu horien helburua ulertu.\nHorregatik eskatzen die bezeroei informazioa emateko leihoak hiru hilabeteko epean aldatzeko. Hala egiten ez badute, 100.000 euro ordainduko dizkie atzerapen-egun bakoitzeko.\n2019ko urtarrilean, CNILek 50 milioi euroko isuna jarri zion Googleri gardentasun faltagatik, informazio okerragatik eta publizitate pertsonalizatuan baimenik ez emateagatik.\nInformatika eta Askatasunen Batzorde Nazionala


Niregan al dago? Nola esan mutil bati gustatzen zaizun - Harremanetarako Aholkularitza\nEzkontza Eta Familia Bizitzako AholkuakPentsioaGurasoak Eta Ezkontza Orekatzeko AholkuakHaurren Tratu TxarrakEtxeko BiolentziaOspetsuakLegezko Ezkontza AdostasunaKomunikazioa Hobetu EzkontzanKoronabirusa (Covid-19Estatuaren Dibortzio Legeak\nNagusia / Harremanetarako Aholkularitza / Niregan al dago? Nola esan mutil bati gustatzen zaizun\nNiregan al dago? Nola esan mutil bati gustatzen zaizun\nGazte jakin bat gustatzen zaizu. Gustatzen zaizu. Biak orrialde berean zaude, beraz, orain arte hastea oso erraza da eta zure komunikazioak argiak eta anbiguoak dira.\nHarremanetarako eta sare sozialetako datuak eskatzea\nZure elkarrizketak gogoratuz\nBerarentzat garrantzitsuak diren pertsonak aurkezten dizkizu\nHarreman zoragarria sortzen da!\nEz al litzateke bikaina izango maitasuna hain sinplea balitz? Zoritxarrez, gehienetan ez da izaten.\nhaserrea eta nahigabearen arteko aldea\nGizakiak garelako, askotan ez gara komunikatzaile onenak izaten , batez ere erakartzen gaituen norbaitenganako interesa adierazteko eta jakitean ere nola esan tipo bati gustatzen zaizun.\nEta gustatzen zaizun mutila lotsatia eta barnerakoia bada, gauzak are okerragoak dira Lagun bat baino gehiago gustatzen zaizun seinaleak sotilegiak izan daitezke .\nBeraz, nola jakin tipo bat gustatzen zaizun ? Eta zer dira agerikoak tipo bat zurekin dago?\nIkusi ere: Tipo batek gustatzen zaizun seinaleak erakusten ditu\nHona hemen batzuk gustatzen zaizun seinaleak 'lagunak' baino gehiago:\n1. Elkarrizketak luzatzea\nOhikoenetako bat tipo lotsati batek gustatzen zaizunaren seinaleak dira noiz h Irribarreak ikusten zaituen bakoitzean eta galdera ugari egiten ditu elkarrizketak luzatzeko.\nDemagun tipo hau ikastolako edo laneko pasilloan zeharkatzen duzula. Hitz egiten gelditzen zara. Aurpegia argitzen zaio, eta irribarre zabala du luzatuta.\nHori gustatzen zaizun zantzu sendoa da. Ez bazuen, edo apur bat haserretuta eta haserretuta zirudien. Seguruenik ez zen hitz egitera ere geldituko.\nOrain biok aurrez aurre zaude, eta hark egiten dizkizu galderak, elkarrizketa aurrera ateratzeko edozer. 'Nola izan zen zure asteburua? Aste honetarako planak dituzu? Ikusi al duzu Spielberg-en azken filma? '\nEztabaida txikia, ziur, baina ahalik eta denbora gehiago eduki nahi zaitu. Gustatzen zaizu!\n2. Begien kontaktua\nNola jakin tipo bati gustatzen zaizun?\nBeno, tipo bat interesatzen bazaizu, ziurrenik asko begiratuko zaitu zurekin hitz egiten ari den bitartean. (Hori ez da egia oso lotsati edo, oro har, begiekin kontaktuan egotearekin deseroso dauden mutilentzat.)\nBegien harreman luzeak jendea maitemintzen duela frogatu da.\nBeraz, gustatzen bazaizu, begiak zure aurpegian, begietan eta ahoan geratuko dira. Irribarre egingo du hitz egiten entzuten zaituenean. Ikusiko duzu zein pozik dagoen begiratzen eta bustitzen.\nZuri interesatzen ez bazaio, bere begiak gela guztian zehar dardarka jarriko dira zurekin hitz egiten ari den bitartean; 'hurrengo gauzarik onena' edo elkarrizketatik ateratzeko modua bilatzen ari den moduan.\nAsko konta dezakezu zer moduz sentitzen den tipo bat zurekin zure gorputzaren hizkuntza behatzen zurekin dagoenean.\nZuregana jiratzen al da eta ez al du gorputza zugandik aldentzen? Oinak zuri begira daude? Bere mugimenduak zureak islatzen al ditu, adibidez, zure hankak gurutzatzen badituzu, berak gurutzatzen al ditu?\nGauza txiki horiek guztiak 'kontatzen' dira eta tipo batek interesatzen zaizunaren seinale . Gustatzen zaizula esaten dizute.\n4. Harremanetarako eta sare sozialetako datuak eskatzea\nZure telefono zenbakia eskatzen du, Facebooken lagun lagun zaitezke, edo zure Instagram kontuaren bidez mezuak zuzentzen dizkizu.\nHoriek guztiak tipo bati gustatzen zaizkizun seinaleak dira.\nNahi du ireki zurekin komunikazio pertsonalerako kanal gehiago. Beraz, telefono mugikorraren zenbakia eskatzen badizu, espero testu laster bat! Facebooken lagun egiten baduzu, bertan hasiko da mezu bat bidaltzen.\nZure Instagram eta Facebook mezu guztiak iruzkintzen al ditu? Zure barnean dagoenaren seinale ona da hori.\n5. Zuzena izatea\nBeste bat sinatu gizon batek gustatzen zaizunean h Harremanetan zauden galdetzen dizut zuzenean.\n'Ba al duzu mutil-lagunik' zurekin egoteko interesa duela adierazten duen adierazle nahiko ona da. Egoera ebaluatzen ari da libre eta erabilgarri zauden ikusteko.\nEzetz esaten diozunean, jarrai dezakezu 'Baina oso irekita nago kargurako hautagai berriak elkarrizketatzeko!' edo berarekin interesa duzula erakusteko beste gonbidapen ludiko bat ere!\nGaldetzen nola jakin tipo bati gustatzen zaizula?\nTipo batek gustatzen bazaizu, zu ukitzeko era sotil guztiak aurkituko ditu ; ezin du lagundu.\nBaliteke zure besoa ukitzea zurekin hitz egiten ari den bitartean, egiten ari den puntu bat indarrean jartzea. Baliteke zure aurpegiko ile desegina kentzea. Eskua har lezake, palmondo irakurgailu baten itxurak eginez.\nMutil bat zuregan interesa duenean, modu egokian ukitu beharra du.\nBere ukitua desegokia bada, ziur esan ez diozula ondo dagoela. Nahiz eta gustatu, ez litzaioke bere gorputzera sartzen deseroso sentiarazten zaituen moduan sartzen.\n7. Zure elkarrizketak gogoratzea\nMutil batek zu gustatzen zaizunean, berarekin partekatzen dituzun gauza txikiei eusten die. Zurekin hitz egin ondoren, buruan duzun elkarrizketa aztertzen du. Horrek berarengandik gertu mantentzen zaitu.\nBeraz, ez zaitez harritu berriro topatzen zarenean, hitz egin zenuen azken aldian esandako zerbait jarraituko du .\nEntzuten zaituela erakusteko modua da, eta hori seinale bikaina da zure etorkizuneko harremanerako.\n8. Laguntzeko eskaintzak\nGizon bati gustatzen bazaizu edo mutil bati gustatzen bazaizu , erakutsi nahi luke zein solidarioa den.\nGogoratu, duela hamarkada batzuk, noiz eskaini zuen mutil batek neskato baten liburuak eskolatik etxera eramateko? (Zein polita zen ligatzeko mota hori?)\nGaur egun, zuri laguntzeko eskaintzen duen eskaintza IT orientatuagoa egongo da, adibidez, telefonoan aplikazio edo joko berri bat konfiguratzen edo ordenagailu berria konfiguratzen laguntzea.\nEdo, klase batekin arazoren bat izanez gero, baliteke bere espezializazioa eskaintzea eta tutoretza ematea.\n9. Berarentzat garrantzitsuak diren pertsonak aurkezten dizkizu\nzure ezkondua nartzisista batekin sinatzen du\nBere lagun taldea aurkezten dizun tipo bat argi dago zure baitan.\nHarro dago berarekin ibiltzeagatik eta bere lagunekin erakutsi nahi zaitu. Etxera gonbidatzen zaitu gurasoekin elkartzera?\nLarri zauritu zaitu!\n9 aholku hauek Nola esan mutil batek gustuko zaituen, ziur asko mutil batek gustatzen zaizun seinaleak irakurtzen lagunduko dizu eta zure bidaia erromantikoa ludikoagoa izango da.\nZure Ezkontidearekin berriro konektatzeko Distantzia Luzeko 10 Abesti Onenak\nEzkontza batean banantzea zaila da: hona hemen zer egin dezakezun\nUkimenaren indarra zure ezkontzan\nEzkontzan Intimitatea Hazteko Aholku Onenak / 2021\nLigar egitea iruzurra al da harremanean zaudenean?\nZure bikotea sexuan zehar itotzeak izugarri ematen al dizu?\nnartzisistak atxikitako intimitatea\nezkontza zoriontsuaren gakoak\nnola izan ezkontza zoriontsua


ELIKA Seguridad Alimentaria | Zoonosia Gipuzkoan (2013): Zaintza epidemiologikoaren memoria – Osakidetza 2014 - ELIKA Seguridad Alimentaria\nSalmonellaren eta Norobirusaren arriskua baietan – EFSA 2014\nZoonosia Gipuzkoan (2013): Zaintza epidemiologikoaren memoria – Osakidetza 2014\nBidaltze data 26 ekaina, 2014\nZaintza epidemiologikoaren 2013ko txostena Gipuzkoako Osasun Publikoko Zuzendariordetzaren Epidemiologia Unitateak egin du, eta Informazio Mikrobiologikoaren Sistemara (IMS) igorritako datuak jasotzen ditu.\nHona hemen txosten horretatik atera ditzakegun ondorio nagusiak:\n944 isolamendu jakinarazi ziren, hau da, 2012an izandako isolamenduen kopurua (896) baino zertxobait gehiago. Isolamendu guztietatik, % 71,3 biztanleria pediatrikoan izan ziren eta horietatik % 57 3 urtetik beherakoak.\nBakterio horren gordailua hegaztien eta etxeko animalien edo animalia basatien heste-traktua da.\nHona hemen zuzendariordetzak campylobakteriosiaren arriskua saihesteko egiten dituen gomendioak:\nOilo-haragia hozteko edo izozteko tenperaturatan gordetzea, erabili arte.\nProduktu osoa ondo kuzinatzea, egoste-tenperatura elikagaiaren barnealdera iritsi arte.\nSukaldean kutsadura gurutzatua saihestea. Horretarako, animalia-jatorriko produktu gordinak manipulatu ondoren, garbitu eskuak, tresnak eta gainazalak behar bezala.\nSaihestu pasteurizatu gabeko esnea eta tratatu gabeko ura kontsumitzea.\nOdoleko eta/edo likido zefalorrakideoko Listeria monocytogenesen 21 isolamendu jakinarazi ziren, eta azkenik 22 kasu egiaztatu ziren.\nKopuru horrek aditzera eman zuen kasuak areagotu egin zirela; izan ere, Gipuzkoan IMSri aitortutako listeriosi (Listeria monocytogenes) kopurua, batez beste, 9 kasu/urte izan zen 2008 eta 2012 urteen artean.\nListeriosi kasuen areagotze hori EAEn ere atzeman da. Bertan, guztira 74 kasu jakinarazi ziren, hau da, azken 10 urteetako batez bestekoaren hirukoitza.\nKasuak areagotu direla ikusita, EAEn lantalde bat sortu zen. Epidemiologoak, mikrobiologoak eta elikagaien segurtasunaren arloko teknikariak bildu zituen talde horrek.\n2013an Salmonellarekin loturiko 507 isolamendu jakinarazi ziren, hau da, 2012an baino % 44 gehiago, urte horretan 351 isolamendu jakinarazi baitziren (kopururik baxuena 1995-2012 epean).\nHona hemen gehienbat isolatu diren serotipoak: S. enteritidisen 308 isolamendu (% 60,6) eta S. typhimuriumen 108 isolamendu (% 21,3).\nMURRIZTU EGIN DIRA EDO EGONKOR MANTENTZEN DIRA\nGipuzkoan, 2009. urteaz geroztik ez da Brucella kasu berririk atzeman.\n2013. urtean IMSri ez zaio Toxoplasma gondiiren kasurik jakinarazi jaioberrien artean.\nOharra: 2014tik aurrera, sortzetiko Toxoplasmosiaren zaintza Derrigor adierazi beharreko gaixotasunen artean sartuko da.\nIMSri Coxiella burnettiren 3 kasu jakinarazi zitzaizkion, hau da, kopururik baxuena azken 11 urteetan.\nGipuzkoan, Yersinia enterocoliticaren 57 kasu jakinarazi zitzaizkion IMSri, hau da, kopurua aurreko urtekoaren antzekoa izan da. Azken urteotan, Europar Batasunean bezalaxe mantendu da beheranzko joera.\nZaintza Epidemiologikoaren Txostena 2013 Gipuzkoa – Osakidetza\nElikagaiek eragindako intoxikazioen kopuru berriak Erresuma Batuan 14/06/27


febrero 2018 – Urtxintxokoa\nMARRAZTEKO MODU DESBERDINAK AZTERTZEN\nAste honetan zehar, marrazteko ditugun modu desberdinak aztertzen aritu gara. Oinekin hasi ginen eta ondoren bi eskuekin aldi berean marrazten saiatu ginen, ahoarekin, bi eskuekin eta ahoarekin aldi berean, etzanda ahoz gora… Marrazteko modu desberdinek sentsazio desberdinak sortarazi dizkigute, batzuk gustokoagoak besteak ez hainbeste, oso dibertigarria izan da baina beste zenbait momentutan zailtasunak eta nekea …\nAste honetan hizkidun tapoiekin jolasean ibili gara eta izen pila idatzi ditugu. – Zer idatzi dugun jakin nahi? Ba, argazkiak ikusi. Argazki gehiago ikusteko sakatu hemen.\nAstearte arratsaldean krispetak prestatu genituen eta Zubia gelakoekin batera «Nur» filmea ikusten hasi ginen. Izugarri gustatu zitzaigun baina amaiera ikusteko gogoz geratu ginen! Hurrengo baterarte itxaron beharko dugu…


Hurrengo epealdiko postak ikusten: October, 2019\nIgeldon ere, Gau Beltza ospatuko da gaur\nNork argitaratua: Karmele Garmendia 2 aste, 6 egun atzera\nAurten ere, Gau Beltza ospatzeko asmotan dira herriko hainbat guraso eta ume. Hori dela eta, tailerrak egongo dira Itsas Aurren 18:00etatik aurrera. Aurpegiak margotuko dituzte, aurpegirako izarak egin, donuts beldurgarriak prestatu... Ondoren, kaxkoan zehar, atez ate, goxoki eske ibiliko dira haurrak. Amaitzeko, afaritxoa egingo dute. Arroz beltza egongo da helduentzat eta pizza txikientzat (afarirako izena eman behar zen aurrez).\nJubilatu elkartea, itxura hartzen\nNork argitaratua: Karmele Garmendia Kategoriak: Azaleko Nabarmendua 3 aste atzera\nAzken aldian herrian jubilatu elkartea osatzeko lanean ari dira zenbait herritar eta adierazi dutenaren arabera, pixkanaka itxura hartzen ari da.\nLegalizazio prozesua martxan jartzeko dokumentazio guztiak uztaila bukaeran aurkeztu zituzten, baina zuzendu beharreko zenbait akats zituztela erantzun zieten iraila erdialdean eta berriz ere akatsak zuzenduta, beharrezko dokumentazio guztia aurkeztu berri dute.\n«Sariak ez, baino sektorea hil ala biziko egoeratik aterako duten politikak behar ditugu baserritarrok»\nOndasarte baserriak Gipuzkoako esne ustiategi onenaren saria jaso berri du. Ondorioz, 1.000 euroko saria jaso du, hain zuzen. Ondasartekoek gustora hartu dute saria, ez zuten espero gainera, baina kritiko ere badira halako ekimenen aurrean: «Sariak ez, baino sektorea hil ala biziko egoeratik aterako duten politikak eta erabakiak behar ditugu baserritarrok. Herri hau elikatzen jarraitu nahi dugu!», adierazi du Eneritz Otamendik.\nUrriaren 7an izan zen sari banaketa Gernikan. Gipuzkoa, Bizkaia eta Araba mailako sariak banatu ziren eta baita Erkidegokoak ere. Maila bakoitzean launa sari izaten dira: esne, haragi, ardi eta forraje onenaren sariak. Hiru lurraldeetako Foru Aldundiek eta Eusko Jaurlaritzak antolatzen dute urtero sari banaketa.\nIkuilu onenaren saria Zendoiarentzat\nLea-Artibaiko 36. Urriko Azoka Nagusia ospatu zuten urriaren 12an Markinan. Bertan, Euskadiko 24. Blonda Txapelketa jokatu zen eta Joxe Angel Zendoiak hainbat sari eskuratu zituen. Azpimarragarriena, Ikuilu onenaren saria jaso izana, Orioko Longa baserrian duen ikuiluagatik, hain zuzen.\nSailka banatutako sariak ere izan ziren eta honakoak eskuratu zituen igeldotarrak: 6. saila (30-36 hilabete bitarteko bigak): Longa baserriko Nahia. 10. saila (4-5 urte bitarteko behiak txekorrik gabe): Longa baserriko Jai. 11. saila (5-7 urte bitarteko behiak txekorrarekin): Longa baserriko Igeldo. Eta 13. saila (7 urtetik gorako behiak txekorrarekin): Longa baserriko Greta.\nMekanografia, frantsesa eta joskintza jarri dira aurten martxan, ohiko ikastaroez gain\nNork argitaratua: Karmele Garmendia Kategoriak: Azaleko Nabarmendua 3 aste, egun 1 atzera\nIkastaroak antolatzeaz arduratzen den taldea oso pozik dago ikastaroek izan duten erantzunarekin. Iazko 10 ikastaroak aurrera ateratzeaz gain, beste hiru berri ere martxan jarri dira aurten. Hain zuzen, mekanografia, frantsesa eta joskintza dira ikastaro berri horiek. Eta denera 107 ikasle dabiltza, haur zein heldu.\n1. orrialdea 4-(e)tik


Tipularen Sehaska Kanta, Lander Garrok espetxea eta gaixotasunaren inguruan eginiko filmaren Crowdfunding kanpaina - Sare Herritarra\nEka 14, 2021 | Gaixo Larriak\nSare Herritarra elkarteak, Gasteibeltza iparraldeko produktorarekin batera, Lander Garrok zuzendutako “Tipula sehaska kanta” film-Dokumentala ekoiztu du, espetxea eta eritasunaren gordina nola bizitzen den azaldu asmo duen lana. Iraila-azaroa bitartea estreinatu nahi den film-dokumental honek argia ikus dezan, Crowdfunding kanpaina abiatu genuen atzo, ekainak 13, igandea: https://vkm.is/tipularensehaska\nMiguel Hernández idazle eta poetak bere semeari eskainitako poema batek eman dion izena dokumentalari; Miguel, 1936ko gerran preso hartua, 1942an hil zen espetxean tuberkulosiak jota, bertatik, poema hau (shorturl.at/djmGY) idatzi zion bere semari, emazteak jatekorik apenas tipula baino ez zutela adierazten zion gutunei erantzunez. Gertakari hau oinarri hartuta, galdera hori erantzuten saiatu da Lander Garro zuzendaria, berak adierazi moduan “politikotik baino, emozionaletik” landuaz; 1942an espetxeak hiltzea zentzurik ez bazuen jada, ba ote du zentzurik gaur?\nEgun, oraindik, 18 larriki gaixo diren euskal preso daude Frantziako, Espainiako eta Euskal Herriko espetxeetan eta 36 bizia gaitzak jota (psikikoa edo fisikoa) galdu dutenak. Ahaztu gabe, espetxetik heriotza ate joka eta gaitzak atzera-bueltarik ez duenean kaleratu dituzten guzti horiek. 1942an bezalaxe, gaitza eta espetxearen arteko talkak heriotza zigorra izaten jarraitzen du oraindik ere.\nFilm-dokumental honen bitartez errealitate mingarri honek sortzen duena erakutsi nahi dugu. Horretarako Garrok espetxea eta gaitza ezagutu duten pertsonekin, senideekin, adituekin… elkartu da, euren bizipenak batuz kontakizuna eraiki asmoz.\nSINOPSIA. Diagnostiko bat egiteko edo tratamendu bat izateko medikuarenera joatea gauza arrunta da kanpoko munduan. Baina preso den ororentzat bide oso zaila edo ezinezkoa da. Lander Garro, zuzendaria, kartzelan gaixo egotearen esperientzia bizi izan dutenengana joango da, zer ondorio duen hobeki ulertzeko. Diskurtso politikotik harago doan hizkuntza erabiltzen du, osasunerako eskubiderik ez duten presoen indefentsioa emozioen ikuspegitik esploratuz, artefakto zinematografikoaren baten bidez. Film politikoa baino gehiago film artistikoa da Tipularen sehaska kanta, lehen pertsonan eta hesteetatik kontatua.1942an kartzelan hil zen Miguel Hernandez poeta espainiarraren Nana de la cebolla olerkitik abiatuta, analogia historikoa egiten du filmak: 1936ko gerran preso hiltzeak zentzurik ez bazuen, zentzurik ba ote du gaur?\n»🎬 Teaserra: https://youtu.be/3nERKm_sqdg\n🧅Crowfunding Kanpaina: https://vkm.is/tipularensehaska\nZaharragoakORAIN, ETXERA ITZULTZEKO BIDEA\nHurrengoaBAI, PAUSOA BIZKORTZEA POSIBLE DA, ETA BEHARREZKOA


EUROZONA: EBk FRANTZIA, ITALIA ETA ESPAINIA ABISATZEN DU - EBko berriemailea\nApirilaren 11, 2013\nEuropako Batzordeak ohartarazi zuen asteazkenean Frantzian, Italian eta Espainian arazo ekonomikoak sakontzeaz, eta esan zuen Esloveniak premiazko neurriak hartu behar dituela euro zona osoan ezegonkortze zabalagoa izateko arriskua konpentsatzeko. Europar Batasuneko 13 herrialdetako desoreka ekonomikoen bigarren azterketa aurkeztu zuen. Batzordeak Frantziari eta Italiari buruzko kezkak agertu zituen, Espainia eta Eslovenia ibilbidea zuzentzen ez badute isunak jar ditzaketen herrialdeen artean.\nAlerta goiztiarreko sistema Grezian, Irlandan eta Portugalen izandako arazoen ondoren sortu zen euro eremuko zor subiranoaren krisia eragin eta lau estatu kideen erreskatea behartu zuten. "(Espainian eta Eslovenian, desorekak gehiegizkoak direla esan daiteke", esan du Batzordeak , defizit handiak eta zor publikoaren maila duten arazoak, banku sistemako desorekak eta lan merkatuaren egitura eta kostuak aipatuz. Espainian, iaz 40 mila milioi euro mailegatu behar izan zituen eurogunetik bere banku apurtuak birkapitalizatzeko, esan zuen barne eta kanpoko zor mailak oso altuak direla hazkunderako eta finantza egonkortasunerako arrisku larriak.\n"Doikuntza gertatzen ari den arren, beharrezko zuzenketaren neurriak etengabeko politika sendoak eskatzen ditu", esan du Batzordeak. Desoreka makroekonomikoen prozeduraren arabera, gehiegizko desorekak konpontzeko neurririk hartzen ez duen herrialdeak BPGaren ehuneko 0.1eko isuna jaso dezake EBk. Agian, kezkagarriagoak dira Frantzian eta Italian, euro eremuko bigarren eta hirugarren ekonomia handienetan, desoreka zantzuak gero eta handiagoak direla. Arazo horiek okerrera egingo balute, esan nahiko luke ia EBko ekonomiak ez duela, agian Alemanian izan ezik, zorraren krisiaren eraginetik salbu eta eskualde osoko zorpetze kostuak litekeena dela. arrisku horren isla gorakada.\nBatzordeak "gutxitzen" dela esan du Frantziak kanpoko kolpeekiko duen erresistentzia eta epe ertaineko hazkunde itxaropenak "aspaldiko desorekek gero eta zailtasun gehiago dituztela". Frantziak EBko esportazio merkatuan izan duen kuota ehuneko 11.2 murriztu da 2006 eta 2011 artean. Unitateko eskulanaren kostuen igoerak bere lehiakortasuna kaltetu du. "Beharrezkoa da Frantziako ekonomiaren eta euro zona osoan funtzionamenduan arrisku eraginak murriztea", esan die Olli Rehn ekonomia gaietarako komisarioak kazetariei, Frantziak esportazioen errendimendua okertzen duela aipatuz. eta zor publiko handia. "Zergatik? Frantzia Frantzia oinarrizko herrialdea denez, Frantzia da, bere tamainari eta posizio ekonomikoari dagokionez, euro eremuko kide oso esanguratsua.\n"Francois Hollande Frantziako presidenteak asteazkenean agindu zuen defizitak murrizteko planekin jarraituko zuela, nahiz eta bere gobernuaren barruan matxinada gero eta handiagoa izan kritikek kritikek diotenez, Alemaniaren murriztapen eskaerei gehiegi makurtzen zaiela. EBk abisu antzeko hitzak izan zituen Italiarako, zor publikoa aurreikuspenen arabera, BPGren ehuneko 130era iritsiko da, jasangarritzat jotzen den mailatik oso gora, nahiz eta Batzordeak bere aurrekontu defizita neurri handi batean kontrolatuta dagoela esan.\nEspainiak eta Esloveniak, erabateko erreskate subiranoa behar duen bosgarren euroa izateko arriskuan daudela ikusita, isunak jasan ditzakete beren ekonomietako desorekak zuzendu ezin badituzte. "Azken urtean garapenak, jarduera ekonomikoan gehiago uzkurtzea barne, gorantz doaz langabeziak eta zenbait bankuren birkapitalizaziorako laguntza publikoaren beharrak agerian utzi dituzte hazkunderako, enplegurako, finantza publikoetarako eta finantza egonkortasunerako desoreka horiek dituzten ahultasunak ", esan du Batzordeak Espainiari buruz. Litekeena da aurten Espainian langabezia ehuneko 27ra iristea atzeraldiaren bigarren urte osoaren ondorioz.\nBatzordeak esan duenez, ekonomiaren uzkurdura 2014ra arte luzatu daiteke, finantza publikoak hobetzeko, enplegua sortzeko eta lehiakortasuna areagotzeko helburuarekin, baina oraindik ez dira amaitu edo oraindik ez dira fruituak ematen hasi, esan du Batzordeak. Esloveniak ere arrisku handiak ditu. bere finantza-sektorearen egonkortasunari, korporazioen zorpetzea eta desahokatzeagatik eta sektoreak finantza publikoekin duen loturagatik.\nMailegu-zorro nahiko handi batek Esloveniako bankuen egonkortasuna mehatxatzen du eta inbertitzaileentzako kezka sortu du larrialdiko euro eremuko maileguetarako hurrengo hautagaia izan daitekeelako. "Premiazko politika behar da desoreka horien pilaketa azkarra geldiarazteko eta kudeatzeko. haien desegitea ", esan du Batzordeak.\nEsloveniak bankuak birkapitalizatu eta pribatizatu behar dituela eta estatu mailako enpresak saldu atzerriko inbertsioak lortzeko eta soldatak murrizteko esportazioak erakargarriagoak izan daitezen. Bi herrialdeek apirilaren amaiera baino lehen esan behar diote Batzordeari arazoei eta nola aurre egin nahi dieten. EBko exekutiboak maiatzaren amaieran emango ditu gomendioak.