Gipuzkoako errefusaren karakterizazioa altair 2012 - euskara - castel…\nCostes asociados a la gestión de r... by ANEPMA 671 views\nAzpeitia Zero Zabor - Edalontzi ber... by Zero Zabor inguru... 216 views\nAtez ate ekonomia usurbil 2008 2012 by Zero Zabor inguru... 642 views\nKonpostaren erakusketa GZZ-HZZ 650x900 by Zero Zabor inguru... 961 views\nTolosako datuak 2013 idema bp 970 a... by Zero Zabor inguru... 822 views\nGipuzkoako errefusaren karakterizaz... by Zero Zabor inguru... 349 views\n1. Ingurumeneko eta Lurralde Antolaketako Departamentua Departamento de Medio Ambiente y Ordenación del Territorio 1/2 DOKUMENTUA 2012ko Gipuzkoako etxe hondakinen gainerako frakzioaren karakterizazioa DOKUMENTO 1/2 Caracterización de la fracción resto de los residuos domésticos de Gipuzkoa del 2012 Donostia, 2012ko abendua / diciembre del 2012 Lugaritz pas. 23, 20018 DONOSTIA t. 943 211 799 f. 943 211 776 info@altair-sl.com ww.altair-sl.com\n2. Ingurumeneko eta Lurralde Antolaketako Departamentua 1/2 Dokumentua 2012ko Gipuzkoako etxe hondakinen gainerako frakzioaren karakterizazioa: Metodologia, Kanpaina y Emaitzen Analisia Lugaritz pas. 23, 20018 DONOSTIA t. 943 211 799 f. 943 211 776 info@altair-sl.com ww.altair-sl.com\n3. ALTAIR Ingeniaritza www.altair-sl.com Gipuzkoako etxe eta merkataritza establezimenduetan sorturiko etxe hondakinen gainerako frakzioa eta merkataritza establezimenduek sortu eta edukiontzi berdinetan uzten dituzten merkataritza hondakinen gainerako frakzioaren karakterizazioa eta metodologia 2 / 133 or. AURKIBIDEA 1/2 DOKUMENTUA: KARAKTERIZAZIOA LABURPENA........................................................................................................................................8 0. GIPUZKOAKO HONDAKINEN KARAKTERIZAZIOA ETA FLUXUEN AZTERKETA..................17 1. AURREKARIAK .............................................................................................................................18 2. KARAKTERIZAZIO AZTERKETAREN HELBURU ETA IRISMENA.............................................20 2.1. Etxeetan sorturiko etxe hondakinen gainerako frakzioaren eta merkataritza establezimenduek sortu eta edukiontzi berdinak erabiltzen dituzten merkataritza hondakinen gainerako frakzioaren karakterizazio metodologia .........................................21 2.2. Etxeetan sorturiko etxe hondakinen gainerako frakzioaren eta merkataritza establezimenduek sortu eta edukiontzi berdinak erabiltzen dituzten merkataritza hondakinen gainerako frakzioaren karakterizazio metodologia eta karakterizazio kanpainako lan taldea ........................................................................................................23 3. ETXEETAN SORTURIKO ETXE HONDAKINEN GAINERAKO FRAKZIOAREN ETA MERKATARITZA ESTABLEZIMENDUEN GAINERAKO FRAKZIOAREN KARAKTERIZAZIO METODOLOGIAREN DISEINUA .......................................................................................................24 3.1. Sarrera ...............................................................................................................................24 3.1.1 Karakterizazio metodologiaren aukeraketa.......................................................................24 3.1.2 GIS tresnaren erabilpena (Geografia Informazio Sistema)...............................................25 3.2. Estratifikazioa.....................................................................................................................26 3.2.1 Sarrera ..............................................................................................................................26 3.2.2 1.Estratifikazioa: bilketa sistemaren araberakoa...............................................................28 3.2.3 2.Estratifikazioa: ingurune hiritarraren eta ez hiritarraren araberakoa..............................29 3.2.4 3.Estratifikazioa: jarduera komertzialaren dentsitatearen araberakoa..............................30 3.2.5 Azterketako amaierako estratuak......................................................................................33 3.3. Lagin kopurua ....................................................................................................................35 3.3.1 Sarrera ..............................................................................................................................35 3.3.2 Lagin kopuruaren kalkulua................................................................................................36 3.4. Urtarokotasuna...................................................................................................................38 3.4.1 Urtean zeharreko urtarokotasuna .....................................................................................38 3.4.2 Astean zeharreko urtarokotasuna.....................................................................................38 3.5. Laginen hautaketa..............................................................................................................39 3.5.1 Zentsu sekzioen hautaketa ...............................................................................................39 3.5.2 Edukiontzien hautaketa.....................................................................................................39 3.5.3 Atez ateko eremuen hautaketa .........................................................................................40 3.6. Laginketaren plangintza .....................................................................................................42 3.6.1 Karakterizazio kopurua .....................................................................................................42 3.6.2 Edukiontzien laginketa ......................................................................................................42 3.6.3 Atez ateko eremuen laginketa...........................................................................................42 3.6.4 Homogeneizatze eta laurdentze prozesuak......................................................................43 3.6.5 Hondakinen sailkapena.....................................................................................................43\n4. ALTAIR Ingeniaritza www.altair-sl.com Gipuzkoako etxe eta merkataritza establezimenduetan sorturiko etxe hondakinen gainerako frakzioa eta merkataritza establezimenduek sortu eta edukiontzi berdinetan uzten dituzten merkataritza hondakinen gainerako frakzioaren karakterizazioa eta metodologia 3 / 133 or. 4. ETXEETAN SORTURIKO ETXE HONDAKINEN GAINERAKO FRAKZIOAREN ETA EDUKIONTZI BERDINEAN UZTEN DITUZTEN MERKATARITZA ESTABLEZIMENDUEK SORTURIKO GAINERAKO FRAKZIOAREN KARAKTERIZAZIO KANPAINA................................47 4.1. Laginketa metodologia .......................................................................................................47 4.1.1 Laginen definizioa eta identifikazioa .................................................................................47 4.1.2 Estatistika adierazgarritasuna...........................................................................................50 4.1.3 Laginketa eremuen deskribapenak...................................................................................51 4.2. Laginketa kanpaina............................................................................................................53 4.2.1 Plangintza eta antolaketa..................................................................................................53 4.3. Karakterizazio kanpaina.....................................................................................................57 4.3.1 Taldearen prestakuntza ....................................................................................................57 4.3.2 Karakterizazio guneen kokalekuak ...................................................................................57 4.3.3 Karakterizazio lanak..........................................................................................................58 4.3.4 Plangintza eta antolaketa..................................................................................................58 4.4. Lanen garapena eta jarraipena..........................................................................................59 4.4.1 Bilketaren eta karakterizazioaren garapena......................................................................59 4.4.2 Bilketaren eta karakterizazioaren jarraipena.....................................................................59 4.5. Karakterizazio emaitzak .....................................................................................................61 4.5.1 Emaitzen analisia egiteko, karakterizazio matrizearen sinplifikazioa................................61 4.5.2 Karakterizazio emaitzak....................................................................................................61 4.5.3 Atez ateko bilketa sistemako etxeetan sorturiko etxe hondakinen gainerako frakzioaren karakterizazio emaitzak..............................................................................................................62 4.5.3.1 Atez ateko bilketa sistema: ingurune hiritarra............................................................62 4.5.3.2 Atez ateko bilketa sistema: ingurune ez hiritarra.......................................................66 4.5.3.3 Atez ateko bilketa sistemaren ondorioak...................................................................71 4.5.3.4 Aurreko karakterizazio emaitzekiko alderaketa .........................................................77 4.5.4 4 edukiontzidun bilketa sistema duten etxeetan sorturiko etxe hondakinen eta merkataritza establezimenduek sorturiko gainerako frakzioaren karakterizazio emaitzak ........78 4.5.4.1 4 edukiontzidun bilketa sistema: ingurune hiritarreko estratu komertziala ................78 4.5.4.2 4 edukiontzidun bilketa sistema: Merkataritzako eta bizilekuko ingurune hiritarra ....82 4.5.4.3 4 edukiontzidun bilketa sistema: Bizilekuko ingurune hiritarra ..................................86 4.5.4.4 4 edukiontzidun bilketa sistema: ingurune ez hiritarra...............................................90 4.5.4.5 4 edukiontzidun bilketa sistemaren ondorioak...........................................................94 4.5.4.6 Aurreko karakterizazio emaitzekiko alderaketa .......................................................101 4.5.5 5 edukiontzidun bilketa sisteman etxeetan sorturiko etxe hondakinen eta merkataritza establezimenduek sorturiko gainerako frakzioaren karakterizazio emaitzak ...........................102 4.5.5.1 5 edukiontzidun bilketa sistema: merkataritzako ingurune hiritarra.........................102 4.5.5.2 5 edukiontzidun bilketa sistema: Merkataritzako-bizilekuko ingurune hiritarra........106 4.5.5.3 5 edukiontzidun bilketa sistema: bizilekuko ingurune hiritarra.................................110 4.5.5.4 5 edukiontzidun bilketa sistema: ingurune ez hiritarra.............................................114 4.5.5.5 5 edukiontzidun bilketa sistemaren ondorioak.........................................................118 4.5.5.6 Aurreko karakterizazio emaitzekiko alderaketa .......................................................124 4.6 Ondorio orokorrak ................................................................................................................125 4.6.1 4 eta 5 edukiontzidun bilketa sistemen arteko alderaketa ..............................................125 4.6.2 Gainerako frakzioaren bilketa kalitatearen eta materia birziklagarriaren indizeak..........126 4.6.3 Gipuzkoako etxeetan sorturiko etxe hondakinen gainerako frakzioa..............................126 4.6.4 Atez ateko bilketa sistemako estratuen alderaketa.........................................................131 4.6.5 Kontsumitu gabeko janari hondakinak ............................................................................131 4.6.6 Edukiontzien bilketa sistemaren optimizazioa.................................................................131 5. BIBLIOGRAFIA ETA ERREFERENTZIAK .............................................................................133\n5. ALTAIR Ingeniaritza www.altair-sl.com Gipuzkoako etxe eta merkataritza establezimenduetan sorturiko etxe hondakinen gainerako frakzioa eta merkataritza establezimenduek sortu eta edukiontzi berdinetan uzten dituzten merkataritza hondakinen gainerako frakzioaren karakterizazioa eta metodologia 4 / 133 or. ERANSKINEN AURKIBIDEA 3.atala: Metodologia 3.1 eranskina Karakterizazio metodoen alderaketa 3.2 eranskina Zentsu sekzioen sailkapena 3.3 eranskina 2011ko Mankomunitateen bilketa datuak 4.atala: Karakterizazioa 4.1 eranskina Edukiontzi hautatuen kokalekuak 4.2 eranskina Atez Ateko zentsu sekzio hautatuen kokalekuak 4.3 eranskina Hiri lurretakoak ez diren edukiontzien betetze egutegia 4.4 eranskina Edukiontzien laginketa Edukiontzien laginketa protokoloa Edukiontzien laginketa egutegia Edukiontzien identifikazio fitxa 4.5 eranskina Atez Ateko eremuen laginketa Atez Ateko laginketa protokoloa Atez Ateko laginketa egutegia Atez Ateko identifikazio fitxa 4.6 eranskina Karakterizazioa Karakterizazio protokoloa Karakterizazio matrizea Karakterizazio kanpainaren egutegia Laginaren fitxa 4.7 eranskina Laginketa eta karakterizazioko gertaerak 4.8 eranskina Karakterizazio matrizearen sinplifikazioa 4.9 eranskina Karakterizazio fitxak 4.10 eranskina Karakterizazio emaitzen taula 4.11 eranskina Atez Ateko etxeetako hondakinen bestelako frakzioaren konposizioa 4.12 eranskina 4 edukiontzidun bilketa sistemako hondakinen bestelako frakzioaren konposizioa 4.13 eranskina 5 edukiontzidun bilketa sistemako hondakinen bestelako frakzioaren konposizioa 4.14 eranskina 5 edukiontzidun bilketa sistemako MOK portzentajearen txikitzearen justifikazioa, 4 edukiontzidun bilketa sistemarekiko 4.15 eranskina Gipuzkoako etxeetan sorturiko etxe hondakinen bestelako frakzioaren konposizioa\n6. ALTAIR Ingeniaritza www.altair-sl.com Gipuzkoako etxe eta merkataritza establezimenduetan sorturiko etxe hondakinen gainerako frakzioa eta merkataritza establezimenduek sortu eta edukiontzi berdinetan uzten dituzten merkataritza hondakinen gainerako frakzioaren karakterizazioa eta metodologia 5 / 133 or. TAULEN AURKIBIDEA 3.atala 3.1 Taula: GISLAN enpresak erabili dituen iturriak .................................................................................................................................27 3.2 Taula: Eukal Jaurlritzak “objetivo 2r” azterketan definituriko Gipuzkoako landa herriak ....................................................................29 3.3 Taula: Jarduera komertzialaren dentsitatea kalkulatzeko formula.....................................................................................................32 3.4 Taula: Gipuzkoako estratu bakoitzaren zentsu sekzioen banaketa...................................................................................................33 3.5 Taula: Lagin kopurua kalkulatzeko aldagarritasun koefiziente estimatuak ........................................................................................35 3.6 Taula: Lagin kopurua kalkulatzeko formula.......................................................................................................................................36 3.7 Taula: Aldagarritasun koefizientea kalkulatzeko formula...................................................................................................................36 3.8 Taula: Laginen homogeneizatze eta laurdentze protokoloak ............................................................................................................43 3.9 Taula: Karakterizazio kanpainako karakterizazio matrizea................................................................................................................46 4.atala 4.1 Taula: Laginketa kanpainako edukiontzien kokalekuak.....................................................................................................................48 4.2 Taula: Atez Ateko laginketa eremuen kokalekuak.............................................................................................................................49 4.3 Taula: Bilketa sistema, ingurune hiritarra edo ez hiritarra den, eta merkataritza jardueraren dentsitatea kontuan hartzen dituen laginketa kanpainako edukiontzien sailkapena.......................................................................................................................49 4.4 Taula: Ingurune hiritarra edo ez hiritarra den kontuan hartzen duen laginketa kanpainako atez ateko eremuen sailkapena.............50 4.5 Taula: Hiri lurretakoak ez diren edukiontzien laginen kokalekuak mankomunitate bakoitzean ..........................................................53 4.6 Taula: Atez Ateko bilketa sistemako hondakinen ohiko bilketa enpresak eta beraiei dagozkien laginak ...........................................54 4.7 Taula: Laginketa kanpainarako laginen taldekatzeak........................................................................................................................56 4.8 Taula: Laginketa kanpainaren fase bakoitzeko egutegia...................................................................................................................56 4.9 Taula: Karakterizazio guneen kokalekuak.........................................................................................................................................57 4.10 Taula: Karakterizazio lanen deskribapenena ...................................................................................................................................58 4.11 Taula: Karakterizazio kanpainaren egutegia ....................................................................................................................................58 4.12 Taula: Karakterizazio kanpainako gertakari eta arrakasta tasak ......................................................................................................60 4.13 Taula: Atez Ateko etxeetako hondakinen gainerako frakzioaren karakterizazio emaitzak: Hiri lurren estratua.................................62 4.14 Taula: Atez Ateko etxeetako hondakinen gainerako frakzioaren analisi estatistiko orokorra: Hiri lurren estratua.............................62 4.15 Taula: Atez Ateko etxeetako hondakinen gainerako frakzioaren analisi estatistiko xehatua: Hiri lurren estratua..............................63 4.16 Taula: Atez Ateko etxeetako hondakinen gainerako frakzioaren karakterizazio emaitzak: Hiri lurra ez den estratua .......................66 4.17 Taula: Atez Ateko etxeetako hondakinen gainerako frakzioaren analisi estatistiko orokorra: Hiri lurra ez den estratua ...................66 4.18 Taula: Atez Ateko etxeetako hondakinen gainerako frakzioaren analisi estatistiko xehatua: Hiri lurra ez den estratua....................67 4.19 Taula: Atez Ateko etxeetako hondakinen gainerako frakzioaren karakterizazio emaitzak: Esekigailu bidez bilduriko hiri lurra ez dena eta ekarpen puntuen bidez bilduriko hiri lurra ez dena .........................................................................................................69 4.20 Taula: Atez Ateko etxeetako hondakinen gainerako frakzioaren analisi estatistiko orokorra: Esekugailu bidez bilduriko hiri lurra ez den estratua.........................................................................................................................................................................70 4.21 Taula: Atez Ateko etxeetako hondakinen gainerako frakzioaren analisi estatistiko orokorra: Ekarpen puntuen bidez bilduriko hiri lurra ez den estratua ............................................................................................................................................................70 4.22 Taula: Gipuzkoako Atez Ateko bilketa sistema duten biztanleriaren banaketa.................................................................................72 4.23 Taula: Gipuzkoako Atez Ateko etxeetako hondakinen gainerako frakzioaren analisi estatistiko orokorra ........................................73 4.24 Taula: Gipuzkoako Atez Ateko etxeetako hondakinen gainerako frakzioaren analisi estatistiko xehatua.........................................75 4.25 Taula: Etxe hondakinen gainerako frakzioaren karakterizazio emaitzak: Hiri lur komertziala – 4 edukiontzi ....................................78 4.26 Taula: Etxe hondakinen gainerako frakzioaren analisi estatistiko orokorra: Hiri lur komertziala – 4 edukiontzi ................................78 4.27 Taula: Etxe hondakinen gainerako frakzioaren analisi estatistiko xehatua: Hiri lur komertziala – 4 edukiontzi.................................79 4.28 Taula: Etxe hondakinen gainerako frakzioaren karakterizazio emaitzak: Hiri lur komertzial-bizilekua – 4 edukiontzi .......................82 4.29 Taula: Etxe hondakinen gainerako frakzioaren analisi estatistiko orokorra: Hiri lur komertzial-bizilekua – 4 edukiontzi ...................82 4.30 Taula: Etxe hondakinen gainerako frakzioaren analisi estatistiko xehatua: Hiri lur komertzial-bizilekua – 4 edukiontzi....................83 4.31 Taula: Etxe hondakinen gainerako frakzioaren karakterizazio emaitzak: Hiri lur bizilekua – 4 edukiontzi.........................................86 4.32 Taula: Etxe hondakinen gainerako frakzioaren analisi estatistiko orokorra: Hiri lur bizilekua – 4 edukiontzi.....................................86 4.33 Taula: Etxe hondakinen gainerako frakzioaren analisi estatistiko xehatua: Hiri lur bizilekua – 4 edukiontzi .....................................87 4.31 Taula: Etxe hondakinen gainerako frakzioaren karakterizazio emaitzak: Hiri lurra ez dena – 4 edukiontzi.......................................90 4.35 Taula: Etxe hondakinen gainerako frakzioaren analisi estatistiko orokorra: Hiri lurra ez dena – 4 edukiontzi...................................90 4.36 Taula: Etxe hondakinen gainerako frakzioaren analisi estatistiko xehatua: Hiri lurra ez dena – 4 edukiontzi ...................................91 4.37 Taula: Gipuzkoako 4 edukiontzidun bilketa sistema duten biztanleriaren banaketa .........................................................................95 4.38 Taula: Gipuzkoako 4 edukiontzidun bilketa sistemako etxe hondakinen gainerako frakzioaren analisi estatistiko orokorra .............96 4.39 Taula: Gipuzkoako 4 edukiontzidun bilketa sistemako etxe hondakinen gainerako frakzioaren analisi estatistiko xehatua..............99 4.40 Taula: Etxe hondakinen gainerako frakzioaren karakterizazio emaitzak: Hiri lur komertziala – 5 edukiontzi .................................. 102 4.41 Taula: Etxe hondakinen gainerako frakzioaren analisi estatistiko orokorra: Hiri lur kmoertziala – 5 edukiontzi .............................. 102 4.42 Taula: Etxe hondakinen gainerako frakzioaren analisi estatistiko xehatua: Hiri lur komertziala – 5 edukiontzi............................... 103 4.43 Taula: Etxe hondakinen gainerako frakzioaren karakterizazio emaitzak: Hiri lur komertzial-bizilekua – 5 edukiontzi ..................... 106 4.44 Taula: Etxe hondakinen gainerako frakzioaren analisi estatistiko orokorra: Hiri lur komertzial-bizilekua – 5 edukiontzi ................. 106 4.45 Taula: Etxe hondakinen gainerako frakzioaren analisi estatistiko xehatua: Hiri lur komertzial-bizilekua – 5 edukiontzi.................. 107 4.46 Taula: Etxe hondakinen gainerako frakzioaren karakterizazio emaitzak: Hiri lur bizilekua – 5 edukiontzi....................................... 110 4.47 Taula: Etxe hondakinen gainerako frakzioaren analisi estatistiko orokorra: Hiri lur bizilekua – 5 edukiontzi................................... 110 4.48 Taula: Etxe hondakinen gainerako frakzioaren analisi estatistiko xehatua: Hiri lur bizilekua – 5 edukiontzi ................................... 111 4.49 Taula: Etxe hondakinen gainerako frakzioaren karakterizazio emaitzak: Hiri lurra ez dena – 5 edukiontzi..................................... 114 4.50 Taula: Etxe hondakinen gainerako frakzioaren analisi estatistiko orokorra: Hiri lurra ez dena – 5 edukiontzi................................. 114 4.51 Taula: Etxe hondakinen gainerako frakzioaren analisi estatistiko xehatua: Hiri lurra ez dena – 5 edukiontzi ................................. 115 4.52 Taula: Gipuzkoako 5 edukiontzidun bilketa sistema duten biztanleriaren banaketa ....................................................................... 119 4.53 Taula: Gipuzkoako 5 edukiontzidun bilketa sistemako etxe hondakinen gainerako frakzioaren analisi estatistiko orokorra ........... 120 4.54 Taula: Gipuzkoako 5 edukiontzidun bilketa sistemako etxe hondakinen gainerako frakzioaren analisi estatistiko xehatua............ 122 4.55 Taula: Bilketa sistemen gainerako frakzioaren bilketa kalitate eta materia birziklagarri indizeen alderaketa.................................. 126 4.56 Taula: Bilketa sistemaren araberako Gipuzkoako biztanleriaren banaketa .................................................................................... 127 4.57 Taula: Gipuzkoako etxeetan sorturiko etxe hondakinen gainerako frakzioaren analisi estatistiko orokorra.................................... 127 4.58 Taula: Gipuzkoako etxeetan sorturiko etxe hondakinen gainerako frakzioaren analisi estatistiko xehatua..................................... 128\n7. ALTAIR Ingeniaritza www.altair-sl.com Gipuzkoako etxe eta merkataritza establezimenduetan sorturiko etxe hondakinen gainerako frakzioa eta merkataritza establezimenduek sortu eta edukiontzi berdinetan uzten dituzten merkataritza hondakinen gainerako frakzioaren karakterizazioa eta metodologia 6 / 133 or. DIAGRAMEN AURKIBIDEA 4.atala 4.1 Diagrama: Atez Ateko etxeetako hondakinen gainerako frakzioaren batez besteko konposizio orokorra: Hiri lurren estratua...........62 4.2 Diagrama: Atez Ateko etxeetako hondakinen gainerako frakzioaren tarte orokorrak: Hiri lurren estratua..........................................63 4.3 Diagrama: Atez Ateko etxeetako hondakinen gainerako frakzioaren batez besteko konposizio xehatua: Hiri lurren estratua ...........64 4.4 Diagrama: Atez Ateko etxeetako hondakinen gainerako frakzioaren tarte xehatuak: Hiri lurren estratua ..........................................64 4.5 Diagrama: Atez Ateko etxeetako hondakinen gainerako frakzioaren batez besteko konposizio orokorra: Hiri lurra ez den estratua .66 4.6 Diagrama: Atez Ateko etxeetako hondakinen gainerako frakzioaren tarte orokorrak: Hiri lurra ez den estratua ................................67 4.7 Diagrama: Atez Ateko etxeetako hondakinen gainerako frakzioaren batez besteko konposizio xehatua: Hiri lurra ez den estratua..68 4.8 Diagrama: Atez Ateko etxeetako hondakinen gainerako frakzioaren tarte xehatuak: Hiri lurra ez den estratua.................................68 4.9 Diagrama: Atez Ateko etxeetako hondakinen gainerako frakzioaren tarte orokorrak: Esekigailu bidez bilduriko hiri lurra ez den estratua............................................................................................................................................................................70 4.10 Diagrama: Atez Ateko etxeetako hondakinen gainerako frakzioaren tarte orokorrak: Ekarpen puntuen bidez bilduriko hiri lurra ez den estratua ...................................................................................................................................................................70 4.11 Diagrama: Atez Ateko etxeetako hondakinen gainerako frakzioaren tarte orokorren alderaketa: Hiri lurra eta Hiri lurra ez dena.....71 4.12 Diagrama: Atez Ateko etxeetako hondakinen gainerako frakzioaren bilketa kalitate indizeen alderaketa: Hiri lurra eta Hiri lurra ez dena ...............................................................................................................................................................................72 4.13 Diagrama: Gipuzkoako Atez Ateko etxeetako hondakinen gainerako frakzioaren batez besteko konposizio orokorra .....................73 4.14 Diagrama: Gipuzkoako Atez Ateko etxeetako hondakinen gainerako frakzioaren tarte orokorrak ....................................................73 4.15 Diagrama: Gipuzkoako Atez Ateko etxeetako hondakinen gainerako frakzioaren materia Errefusa-Birziklagarria banaketa............74 4.16 Diagrama: Gipuzkoako Atez Ateko etxeetako hondakinen gainerako frakzioaren materia errefusaren konposizioa.........................74 4.17 Diagrama: Gipuzkoako Atez Ateko etxeetako hondakinen gainerako frakzioaren materia birziklagarriaren konposizioa..................74 4.18 Diagrama: Gipuzkoako Atez Ateko etxeetako hondakinen gainerako frakzioaren batez besteko konposizio xehatua......................75 4.19 Diagrama: Gipuzkoako Atez Ateko etxeetako hondakinen gainerako frakzioaren tarte xehatuak.....................................................76 4.20 Diagrama: Etxe hondakinen gainerako frakzioaren batez besteko konposizio orokorra: Hiri lur komertziala – 4 edukiontzi .............78 4.21 Diagrama: Etxe hondakinen gainerako frakzioaren tarte orokorrak: Hiri lur komertziala – 4 edukiontzi ............................................79 4.22 Diagrama: Etxe hondakinen gainerako frakzioaren batez besteko konposizio xehatua: Hiri lur komertziala – 4 edukiontzi..............80 4.23 Diagrama: Etxe hondakinen gainerako frakzioaren tarte xehatuak: Hiri lur komertziala – 4 edukiontzi............................................80 4.24 Diagrama: Etxe hondakinen gainerako frakzioaren batez besteko konposizio orokorra: Hiri lur komertzial-bizilekua – 4 edukiontzi 82 4.25 Diagrama: Etxe hondakinen gainerako frakzioaren tarte orokorrak: Hiri lur komertzial-bizilekua – 4 edukiontzi ...............................83 4.26 Diagrama: Etxe hondakinen gainerako frakzioaren batez besteko konposizio xehatua: Hiri lur komertzial-bizilekua – 4 edukiontzi.84 4.27 Diagrama: Etxe hondakinen gainerako frakzioaren tarte xehatuak: Hiri lur komertzial-bizilekua – 4 edukiontzi...............................84 4.28 Diagrama: Etxe hondakinen gainerako frakzioaren batez besteko konposizio orokorra: Hiri lur bizilekua – 4 edukiontzi..................86 4.29 Diagrama: Etxe hondakinen gainerako frakzioaren tarte orokorrak: Hiri lur bizilekua – 4 edukiontzi ................................................87 4.30 Diagrama: Etxe hondakinen gainerako frakzioaren batez besteko konposizio xehatua: Hiri lur bizilekua – 4 edukiontzi ..................88 4.31 Diagrama: Etxe hondakinen gainerako frakzioaren tarte xehatuak: Hiri lur bizilekua – 4 edukiontzi................................................88 4.32 Diagrama: Etxe hondakinen gainerako frakzioaren batez besteko konposizio orokorra: Hiri lurra ez dena – 4 edukiontzi................90 4.33 Diagrama: Etxe hondakinen gainerako frakzioaren tarte orokorrak: Hiri lurra ez dena – 4 edukiontzi ..............................................91 4.34 Diagrama: Etxe hondakinen gainerako frakzioaren batez besteko konposizio xehatua: Hiri lurra ez dena – 4 edukiontzi ................92 4.35 Diagrama: Etxe hondakinen gainerako frakzioaren tarte xehatuak: Hiri lurra ez dena– 4 edukiontzi...............................................92 4.36 Diagrama: 4 edukiontzidun bilketa sistemako etxe hondakinen gainerako frakzioaren tarte orokorren alderaketa: komertziala, komertzial-bizilekua, bizilekua eta hiri lurra ez dena.......................................................................................................94 4.37 Diagrama: 4 edukiontzidun bilketa sistemako etxe hondakinen gainerako frakzioaren bilketa indizeen alderaketa: komertziala, komertzial-bizilekua, bizilekua eta hiri lurra ez dena.......................................................................................................95 4.38 Diagrama: Gipuzkoako 4 edukiontzidun bilketa sistemako etxe hondakinen gainerako frakzioaren batez besteko konposizio orokorra..........................................................................................................................................................................96 4.39 Diagrama: Gipuzkoako 4 edukiontzidun bilketa sistemako etxe hondakinen gainerako frakzioaren tarte orokorrak.........................96 4.40 Diagrama: Gipuzkoako 4 edukiontzidun bilketa sistemako etxe hondakinen gainerako frakzioaren materia ongi utzia-gaizki utzia banaketa ........................................................................................................................................................................97 4.41 Diagrama: Gipuzkoako 4 edukiontzidun bilketa sistemako etxe hondakinen bestelako edukiontzian ongi utziriko materialen konposizioa. ...................................................................................................................................................................97 4.42 Diagrama: Gipuzkoako 4 edukiontzidun bilketa sistemako etxe hondakinen bestelako edukiontzian gaizki utziriko materialen konposizioa ....................................................................................................................................................................97 4.43 Diagrama: Gipuzkoako 4 edukiontzidun bilketa sistemako etxe hondakinen gainerako frakzioaren materia Errefusa-Birziklagarria banaketa ........................................................................................................................................................................98 4.44 Diagrama: Gipuzkoako 4 edukiontzidun bilketa sistemako etxe hondakinen gainerako frakzioaren materia errefusaren konposizioa .......................................................................................................................................................................................98 4.45 Diagrama: Gipuzkoako 4 edukiontzidun bilketa sistemako etxe hondakinen gainerako frakzioaren materia birziklagarriaren konposizioa ....................................................................................................................................................................98 4.49 Diagrama: Gipuzkoako 4 edukiontzidun bilketa sistemako etxe hondakinen gainerako frakzioaren batez besteko konposizio xehatua ..........................................................................................................................................................................99 4.47 Diagrama: Gipuzkoako 4 edukiontzidun bilketa sistemako etxe hondakinen gainerako frakzioaren tarte xehatuak........................ 100 4.48 Diagrama: Etxe hondakinen gainerako frakzioaren batez besteko konposizio orokorra: Hiri lur kmoertziala – 5 edukiontzi ........... 102 4.49 Diagrama: Etxe hondakinen gainerako frakzioaren tarte orokorrak: Hiri lur komertziala – 5 edukiontzi .......................................... 103 4.50 Diagrama: Etxe hondakinen gainerako frakzioaren batez besteko konposizio xehatua: Hiri lur komertziala – 5 edukiontzi............ 104 4.51 Diagrama: Etxe hondakinen gainerako frakzioaren tarte xehatuak: Hiri lur komertziala – 5 edukiontzi........................................... 104 4.52 Diagrama: Etxe hondakinen gainerako frakzioaren batez besteko konposizio orokorra: Hiri lur komertzial-bizilekua – 5 edukiontzi ..................................................................................................................................................................................... 106 4.53 Diagrama: Etxe hondakinen gainerako frakzioaren tarte orokorrak: Hiri lur komertzial-bizilekua – 5 edukiontzi ............................. 107 4.54 Diagrama: Etxe hondakinen gainerako frakzioaren batez besteko konposizio xehatua: Hiri lur komertzial-bizilekua – 5 edukiontzi108 4.55 Diagrama: Etxe hondakinen gainerako frakzioaren tarte xehatuak: Hiri lur komertzial-bizilekua – 5 edukiontzi.............................. 108 4.56 Diagrama: Etxe hondakinen gainerako frakzioaren batez besteko konposizio orokorra: Hiri lur bizilekua – 5 edukiontzi................ 110 4.57 Diagrama: Etxe hondakinen gainerako frakzioaren tarte orokorrak: Hiri lur bizilekua – 5 edukiontzi .............................................. 111 4.58 Diagrama: Etxe hondakinen gainerako frakzioaren batez besteko konposizio xehatua: Hiri lur bizilekua – 5 edukiontzi ................ 112 4.59 Diagrama: Etxe hondakinen gainerako frakzioaren tarte xehatuak: Hiri lur bizilekua – 5 edukiontzi............................................... 112 4.60 Diagrama: Etxe hondakinen gainerako frakzioaren batez besteko konposizio orokorra: Hiri lurra ez dena – 5 edukiontzi.............. 114 4.61 Diagrama: Etxe hondakinen gainerako frakzioaren tarte orokorrak: Hiri lurra ez dena – 5 edukiontzi ............................................ 115 4.62 Diagrama: Etxe hondakinen gainerako frakzioaren batez besteko konposizio xehatua: Hiri lurra ez dena – 5 edukiontzi .............. 116 4.63 Diagrama: Etxe hondakinen gainerako frakzioaren tarte xehatuak: Hiri lurra ez dena – 5 edukiontzi............................................. 116 4.64 Diagrama: 5 edukiontzidun bilketa sistemako etxe hondakinen gainerako frakzioaren tarte orokorren alderaketa: komertziala, komertzial-bizilekua, bizilekua eta hiri lurra ez dena..................................................................................................... 118\n8. ALTAIR Ingeniaritza www.altair-sl.com Gipuzkoako etxe eta merkataritza establezimenduetan sorturiko etxe hondakinen gainerako frakzioa eta merkataritza establezimenduek sortu eta edukiontzi berdinetan uzten dituzten merkataritza hondakinen gainerako frakzioaren karakterizazioa eta metodologia 7 / 133 or. 4.65 Diagrama: 5 edukiontzidun bilketa sistemako etxe hondakinen gainerako frakzioaren bilketa indizeen alderaketa: komertziala, komertzial-bizilekua, bizilekua eta hiri lurra ez dena..................................................................................................... 119 4.66 Diagrama: Gipuzkoako 5 edukiontzidun bilketa sistemako etxe hondakinen gainerako frakzioaren batez besteko konposizio orokorra........................................................................................................................................................................ 120 4.67 Diagrama: Gipuzkoako 5 edukiontzidun bilketa sistemako etxe hondakinen gainerako frakzioaren tarte orokorrak....................... 120 4.68 Diagrama: Gipuzkoako 5 edukiontzidun bilketa sistemako etxe hondakinen gainerako frakzioaren materia Errefusa-Birziklagarria banaketa ...................................................................................................................................................................... 121 4.69 Diagrama: Gipuzkoako 5 edukiontzidun bilketa sistemako etxe hondakinen gainerako frakzioaren materia errefusaren konposizioa ..................................................................................................................................................................................... 121 4.70 Diagrama: Gipuzkoako 5 edukiontzidun bilketa sistemako etxe hondakinen gainerako frakzioaren materia birziklagarriaren konposizioa .................................................................................................................................................................. 121 4.71 Diagrama: Gipuzkoako 5 edukiontzidun biketa sistemako etxe hondakinen gainerako frakzioaren batez besteko konposizio xehatua ..................................................................................................................................................................................... 122 4.72 Diagrama: Gipuzkoako 5 edukiontzidun bilketa sistemako gainerako frakzioaren tarte xehatuak................................................... 123 4.73 Diagrama: Gipuzkoako 4 eta 5 edukiontzidun bilketa sistemetako etxe hondakinen gainerako frakzioaren karakterizazio emaietzen alderaketa..................................................................................................................................................................... 125 4.74 Diagrama: Atez Ate, 4 eta 5 edukiontzidun bilketa sistemetako etxeetan sorturiko etxe hondakienen gainerako frakzioen tarteen alderaketa..................................................................................................................................................................... 126 4.75 Diagrama: Gipuzkoako etxeetan sorturiko etxe hondakinen gainerako frakzioaren batez besteko konposizio orokorra................. 127 4.76 Diagrama: Gipuzkako etxeetan sorturiko etxe hondakinen gainerako frakzioaren tarte orokorrak.................................................. 128 4.77 Diagrama: Gipuzkoako etxeetan sorturiko etxe hondakinen gainerako frakzioaren batazbesteko konposizio xehatua .................. 128 4.78 Diagrama: Gipuzkoako etxeetan sorturiko etxe hondakinen gainerako frakzioaren tarte xehatuak ................................................ 129 4.79 Diagrama: Gipuzkoako etxeetan sorturiko etxe hondakinen gainerako frakzioaren materia Errefusa-Birziklagarria banaketa........ 130 4.80 Diagrama: Gipuzkoako etxeetan sorturiko etxe hondakinen gainerako frakzioaren materia errefusaren konposizioa .................... 130 4.81 Diagrama: Gipuzkoako etxeetan sorturiko etxe hondakinen gainerako frakzioaren materia birziklagarriaren konposizioa ............. 130 4.82 Diagrama: Atez Ateko etxeetako hondakinen gainerako frakzioaren konposizio alderaketa........................................................... 131 IRUDIEN AURKIBIDEA 3.atala 3.1 Irudia: Gipuzkoako Mankomunitateen mapa ......................................................................................................................................26 3.2 Irudia: Bilketa sistemaren araberako Gipuzkoako zentsu sekzioen sailkapena ..................................................................................28 3.3 Irudia: Hiri lurra edo hiri lurra ez denaren araberako Gipuzkoako zentsu sekzioen sailkapena ..........................................................30 3.4 Irudia: Jarduera komertzialaren dentsitatearen araberako Gipuzkoako zentsu sekzioen sailkapena..................................................32 3.5 Irudia: Estratuen araberako Gipuzkoako zentsu sekzioen banaketa ..................................................................................................34 3.6 Irudia: Eragin-eremuen definiziorako Voronoï modeloa......................................................................................................................40 4.atala 4.1 Irudia: Laginketa kanpainako laginen kokalekuen mapa ....................................................................................................................50 4.2 Irudia: Karakterizazio guneen kokalekuak (zabortegiak) ....................................................................................................................57\n9. ALTAIR Ingeniaritza www.altair-sl.com Gipuzkoako etxe eta merkataritza establezimenduetan sorturiko etxe hondakinen gainerako frakzioa eta merkataritza establezimenduek sortu eta edukiontzi berdinetan uzten dituzten merkataritza hondakinen gainerako frakzioaren karakterizazioa eta metodologia 8 / 133 or. GIPUZKOAKO ETXE HONDAKINEN ETA MERKATARITZA HONDAKINEN GAINERAKO FRAKZIOAREN METODOLOGIA ETA KARAKTERIZAZIOA LABURPENA Gipuzkoako Foru Aldundiak maiztasunez hiri hondakin solidoen karakterizazioak gauzatzen dihardu, berauen konposaketa ezagutuz, prebentzio, kudeaketa eta tratamendu politikak diseinatzeko. Gipuzkoako hiri hondakin solidoei dagozkien azken karakterizazioak 2001 eta 2007-an egin ziren. Mankomunitate eta Udalerriek ere zenbait karakterizazio kanpaina gauzatu dituzte. Azken 5 urteotan Gipuzkoako gizarte eta ekonomiak jasan dituzten aldaketek, biztanleriaren eguneroko kontsumo eta hondakinen sorkuntzan eragina izan du. Gainera, gaikako hondakin bilketa (papera eta kartoia, ontzi arinak, beirazko ontziak eta materia organikoa) gero eta zabalduago egoteaz gain, Atez Ateko bilketa sistema ere martxan jarri da. Hondakin bereziak jasotzeko ere zenbait Garbigune ireki dira Gipuzkoa osoan zehar. Aldaketa guzti hauek direla eta, beharrezkoa da hiri hondakin solidoen karakterizazio kanpaina martxan jartzea, hondakinek izan duten eboluzioa ezagutzeko. AZTERKETAREN HELBURUA Gipuzkoako zerbitzu publikoek jaso eta kudeatzen dituzten hondakinen azterketa baten atal bat da honako dokumentua. Azterketak bi atal izango ditu. Lehenengo atalean, laburpen honetan aipaturikoa, hondakinak karakterizatzeko metodologia bat garatu da. Ondoren, karakterizazioa praktikara eraman da eta etxeetan sorturiko etxe hondakinen gainerako frakzioa eta gainerako edukiontzi berberak erabiltzen dituzten komertzioen hondakinen gainerako frakzioa aztertu dira. Bigarren dokumentuak, aurrerago aurkeztuko denak, Gipuzkoako hondakinen fluxuak eta kantitateak aztertuko ditu. Gipuzkoan, 2011. urtean sorturiko 334.000 tona hondakinetatik, %33 gaikako bilketari dagokio eta %67 berriz, zabortegietara garraiatzen den gainerako frakzioari. Azterketa honetan, %67 horren etxeetan eta merkataritza establezimenduetan sorturiko bestelako frakzioa den %89a karakterizatu da. Garrantzitsua da gainerako frakzioaren konposaketa ezagutzea, gaur egun zuzenean zabortegietara doan hondakin kantitatea, hein handi batean, birziklagarriak izan litezkeen hondakinez osaturik baitago. KARAKTERIZAZIO METODOLOGIA Gaur egun Gipuzkoan aurkitzen diren hiru bilketa sistemetako bestelako frakzioaren karakterizazioa gauzatzeko metodologia garatu da: 4 edukiontzidun bilketa (ontzi arinak, beira, papera-kartoia eta gainerakoak), 5 edukiontzidun bilketa (ontzi arinak, beira, papera-kartoia, organikoa eta gainerakoak) eta Atez Ateko bilketa. 2007ko karakterizazio kanpainako kamioietako hondakinen laginak hartzeko sistema alde batera uztea erabaki da, ohiko bilketako ibilbideek ez baitute bereizketarik egiten 4 eta 5 edukiontzidun sistemen artean eta ezta biztanle estratu desberdinen artean ere.\n10. ALTAIR Ingeniaritza www.altair-sl.com Gipuzkoako etxe eta merkataritza establezimenduetan sorturiko etxe hondakinen gainerako frakzioa eta merkataritza establezimenduek sortu eta edukiontzi berdinetan uzten dituzten merkataritza hondakinen gainerako frakzioaren karakterizazioa eta metodologia 9 / 133 or. Bi karakterizazio metodologia definitu dira: bata, Atez Ateko bilketa sisteman erabiltzeko eta bestea berriz, 4 eta 5 edukiontzidun eremuetarako. Lehenengoa, MODECOM metodologiaren moldaketan datza. Metodologia hau ADEMEk (Frantziako Ingurumen Agentzia) garaturiko metodologia da eta laginak zuzenean bilketa kamioitik ateratzen ditu. Edukiontzien bi bilketa sistemetarako berriz, SWA (Solid Waste Analysis Tool) deritzon metodologia moldatu da, laginak bestelako edukiontzietatik hartzeko gomendioa egiten baitu. Tresna hau Europako proiektu batean garaturikoa da eta bere helburua karakterizazio metodologiak bateratzea da. Hiru irizpideren arabera estratifikatu da Gipuzkoako biztanleria: bilketa sistemaren (4 edukiontziduna, 5 edukiontziduna edo Atez Ateko bilketa), lur motaren (hiri lurra edo hiri lurra ez dena) eta komertzio edo merkataritza jardueren dentsitatearen (bizilekuak, komertzio- bizilekuak, komertzialak) arabera. Estratu bakoitzak, kontsumo, sortze eta birziklatze ohitura antzekoak dituzten populazioak biltzen ditu. Estratifikazioa gauzatzeko Gipuzkoako Patroi datu basea eta GIS tresna bat aplikatu dira. Gipuzkoa, berau osatzen duten errolda eremuetan banatu da, hauetariko bakoitza dagokion estratuan sailkatuz. Zozketa baten bitartez, laginak eskuratuko diren errolda eremuak hautatu dira. Atez Ateko kasuan, errolda eremuko hondakinak jasoko dira lagin moduan, eta edukiontzien kasuan berriz, hautaturiko errolda eremuko bestelako edukiontzien artean beste zozketa bat eginez erabakiko dira karakterizatuak izango diren edukiontziak non aurkitzen diren. Astean zehar aurkitu daitezkeen hondakinen konposizio desberdintasunak ekiditeko, aste guztian zehar hartu dira laginak. Atez Ateko eremuetan aldiz, astean behin jasotzen denez bestelako hondakinei dagokion bilketa, laginketa bakar batean aste guztiko hondakinak jaso dira. KARAKTERIZAIO KANPAINA Karakterizazio kanpaina 2012ko urriaren 6an hasi eta abenduaren 19an amaitu zen. 40 edukiontzi eta 8 Atez Ateko bilketa eremuetatik ateratako 76 karakterizazio gauzatu ziren, guztira 12 tona hondakin baino gehiago aztertuz. 19 lagin ezin izan ziren karakterizatu, karakterizatu ahal izateko hondakin kantitate minimora (90kg ASTM-D5231 araudia) ez baitziren iristen. Karakterizazio kanpainaren arrakasta tasa %81ekoa izan da. Edukiontzietako zein Atez Ateko eremuetako laginak, Gipuzkoako lau zabortegietara garraiatu ziren, karakterizazio lanak gune hauetan egin baitira. Karakterizazio matrizeak 43 atal ditu, eta era berean beste zenbait taldetan sailka daitezke hondakin moten tratamenduen arabera. LAN TALDEA Proiektuaren kudeaketaIngurumen departamentua (Gipuzkoako Foru Aldundia) Partaideen arteko koordinazioa Karakterizazio metodologia Karakterizazio matrizea Karakterizazio kanpainaren planifikazio eta koordinazioa ALTAIR Ingeniaritza Emaitzen analisia IDEMA Karakterizazio lanak GISLAN Geografia Informazio Sistemaren (GIS) aplikazioa BETIKOAK Garraioak Karakterizazio guneetara laginen garraioa Mankomunitate eta udaletxeak Karakterizazio kanpainan zehar lankidetza\n11. ALTAIR Ingeniaritza www.altair-sl.com Gipuzkoako etxe eta merkataritza establezimenduetan sorturiko etxe hondakinen gainerako frakzioa eta merkataritza establezimenduek sortu eta edukiontzi berdinetan uzten dituzten merkataritza hondakinen gainerako frakzioaren karakterizazioa eta metodologia 10 / 133 or. ATEZ ATEko bilketa sistemako etxeetan sorturiko etxe hondakinen gainerako frakzioaren karakterizazio emaitzak Batez bestekoa Beheko muga Goiko muga MOK 13.83 11.26 16.39 EGURRA 0.09 0.01 0.19 PAPERA-KARTOIA 2.89 1.64 4.13 MOB 16.79 13.97 19.61 BEIRA 0.85 0.26 1.44 ONTZI ARINAK 3.41 2.16 4.67 ONTZIAK 4.27 2.54 5.99 MISTOA 74.36 68.43 80.30 BESTE ERREFUSA 4.58 2.22 6.94 ERREFUSA 78.94 74.69 83.21 0 10 20 30 40 50 60 70 80 90 100 MOB ENVASES RECHAZO % 14% 74% 5% 1% 3% 0% 3% MOB ONTZIAK ERREFUSA 79% 21% RECHAZO RECICLABLE 6% 94% 67%0% 14% 5% 14% ERREFUSA BIRZIKLAGARRIA\n12. ALTAIR Ingeniaritza www.altair-sl.com Gipuzkoako etxe eta merkataritza establezimenduetan sorturiko etxe hondakinen gainerako frakzioa eta merkataritza establezimenduek sortu eta edukiontzi berdinetan uzten dituzten merkataritza hondakinen gainerako frakzioaren karakterizazioa eta metodologia 11 / 133 or. 4 EDUKIONTZIdun bilketa sistemako etxeetan sorturiko etxe hondakinen eta komertzioek sorturiko gainerako frakzioaren karakterizazio emaitzak Batez bestekoa Beheko muga Goiko muga MOK 54.46 51.60 57.32 EGURRA 0.33 0.01 0.80 PAPERA-KARTOIA 9.83 7.20 12.45 MOB 64.62 60.48 68.76 BEIRA 4.88 3.64 6.11 ONTZI ARINAK 12.82 11.53 14.11 ONTZIAK 17.70 15.73 19.66 MISTOA 12.01 7.04 16.99 BESTE ERREFUSA 5.68 3.26 7.97 ERREFUSA 17.69 13.45 21.91 32% 68% 66%0% 12% 6% 16% 18% 82% RECHAZO RECICLABLE 0 10 20 30 40 50 60 70 80 90 100 MOB ENVASES RECHAZO % 0% 10% 5% 13% 12% 6% 54% MOB ONTZIAK ERREFUSA ERREFUSA BIRZIKLAGARRIA\n13. ALTAIR Ingeniaritza www.altair-sl.com Gipuzkoako etxe eta merkataritza establezimenduetan sorturiko etxe hondakinen gainerako frakzioa eta merkataritza establezimenduek sortu eta edukiontzi berdinetan uzten dituzten merkataritza hondakinen gainerako frakzioaren karakterizazioa eta metodologia 12 / 133 or. 5 EDUKIONTZIdun bilketa sistemako etxeetan sorturiko etxe hondakinen eta komertzioek sorturiko gainerako frakzioaren karakterizazio emaitzak Batez bestekoa Beheko muga Goiko muga MOK 56.51 51.78 62.08 EGURRA 0.35 0.03 0.67 PAPERA-KARTOIA 9.24 7.29 11.20 MOB 66.10 62.39 69.82 BEIRA 5.39 7.76 3.03 ONTZI ARINAK 12.85 15.40 10.29 ONTZIAK 18.24 15.40 21.09 MISTOA 10.46 7.94 12.98 BESTE ERREFUSA 5.20 3.45 6.94 ERREFUSA 15.65 11.81 19.50 0 10 20 30 40 50 60 70 80 90 100 MOB ENVASES RECHAZO % 58% 0% 9% 5% 13% 10% 5% MOB ONTZIAK ERREFUSA 16% 84% RECHAZO RECICLABLE 33% 67% 68%0% 11% 6% 15% ERREFUSA BIRZIKLAGARRIA\n14. ALTAIR Ingeniaritza www.altair-sl.com Gipuzkoako etxe eta merkataritza establezimenduetan sorturiko etxe hondakinen gainerako frakzioa eta merkataritza establezimenduek sortu eta edukiontzi berdinetan uzten dituzten merkataritza hondakinen gainerako frakzioaren karakterizazioa eta metodologia 13 / 133 or. ONDORIOAK 1) 4 eta 5 edukiontziko bilketa sistemen arteko alderaketa 0 10 20 30 40 50 60 70 80 90 100 5 4 5 4 5 4 MOB ENVASES RECHAZO % 4 eta 5 edukiontzidun bilketa sistemetako MOB, Ontzi eta Errefusaren ehunekoen konfiantza tarteak gainjartzen direla ikus daiteke. Bi sistemen arteko desberdintasuna baieztatzeko, lagin kopurua handitu beharko da, bakoitzaren aldagarritasunak jaitsi eta tarteak nabarmendu daitezen. Edukiontzi marroian jasoriko hondakinen datuetan oinarrituz, MOK-ren (materia organiko konpostagarria) gainerako edukiontziko ehunekoa %3.9 txikiagoa izatera irits daiteke 5 edukiontziko sistema 4 edukiontziko sistemarekin alderatuz gero. (karakterizazioan lorturiko konfiantza tartearen barruan). 4 eta 5 edukiontziko bilketa sistemetan jasoriko etxeetako eta komertzioen bestelako frakzioaren %60-70a MOB da, %15-21a Ontziak eta %12-22a berriz Errefusari dagokio. OHARRA: Kantitateak aztertu gabe, karakterizazio emaitzak zuzenean alderatzeak nolabaiteko nahasketa sortu dezake. Adibidez, edukiontzi batean 100kg, non 60kg (%60) MOB eta 40kg (%40) bestelakoak direla suposatuz, 10kg MOB kenduz gero, edukiontziaren pisua 90kg-koa izatera pasatuko litzake eta konposizio berria berriz %55 (50kg) MOB eta %45 (40kg) bestelakoak izatera. Hau da, MOB-aren pisuaren %17ko txikitze batek, karakterizazioko MOB- ren konposizioa %5 soilik jaitsiaraziko du. 2) Gainerako frakzioaren bilketa kalitate eta material birziklagarri indizeak Bilketa sistema Etxe hondakinen gainerako frakzioa Bilketa kalitate indizea Materia Birziklagarri indizea ATEZ ATE Etxeak 79% 21% 5 EDUKIONTZI Etxeak eta merkataritza 16% 84% 4 EDUKIONTZI Etxeak eta merkataritza 72% 82% OHARRA: Bilketa kalitate indizea, gainerako edukiontziari dagokion hondakinen portzentajea da. Atez ateko bilketan Errefusa, 5 edukiontziko bilketan Errefusa eta 4 edukiontziko bilketan Errefusa eta MOK (Material Organiko Konpostagarria) dira, gainerako edukiontzi edo bilketan, egoki aurkitzen diren materialak. ONTZIAK ERREFUSAMOB\n15. ALTAIR Ingeniaritza www.altair-sl.com Gipuzkoako etxe eta merkataritza establezimenduetan sorturiko etxe hondakinen gainerako frakzioa eta merkataritza establezimenduek sortu eta edukiontzi berdinetan uzten dituzten merkataritza hondakinen gainerako frakzioaren karakterizazioa eta metodologia 14 / 133 or. 3) Gipuzkoako etxeetan sorturiko etxe hondakinen gainerako frakzioaren konposizioa Batez bestekoa Beheko muga Goiko muga MOK 54.41 51.51 57.32 EGURRA 0.51 0.02 1.16 PAPERA-KARTOIA 8.45 6.65 10.25 MOB 63.37 59.17 67.58 BEIRA 5.28 4.29 6.26 ONTZI ARINAK 12.68 11.68 13.68 ONTZIAK 17.95 16.61 19.29 MISTOA 13.41 8.46 18.36 BESTE ERREFUSA 5.26 3.30 7.21 ERREFUSA 18.67 14.68 22.66 0 10 20 30 40 50 60 70 80 90 100 MOB ENVASES RECHAZO % 19% 81% RECHAZO RECICLABLE MOB ONTZIAK ERREFUSA ERREFUSA BIRZIKLAGARRIA 55% 1% 8% 5% 13% 13% 5% 28% 72% 67%1% 10% 6% 16%\n16. ALTAIR Ingeniaritza www.altair-sl.com Gipuzkoako etxe eta merkataritza establezimenduetan sorturiko etxe hondakinen gainerako frakzioa eta merkataritza establezimenduek sortu eta edukiontzi berdinetan uzten dituzten merkataritza hondakinen gainerako frakzioaren karakterizazioa eta metodologia 15 / 133 or. 4) Atez Ateko bilketa sistemako estratuen alderaketa Atez ateko bilketa sistemako ingurune hiritarra eta ingurune ez hiritarra estratuei dagozkien, etxeetan sorturiko gainerako frakzioko etxe hondakinen konposizioan, desberdintasun nabarmenak daude. 0 10 20 30 40 50 60 70 80 90 100 Hiri lurra Ez Hiri lurra Hiri lurra Ez Hiri lurra Hiri lurra Ez Hiri lurra MOB ONTZIAK ERREFUSA % Esekigailu bidez eta ekarpen puntuez osaturiko ingurune ez hiritarra den estratuan, Errefusari dagokion ehunekoa nabarmen txikitzen da. Bestalde, MOB eta Ontzien presentzia asko handitzen da ingurune hiritarreko emaitzekin alderatuz gero. Ingurune ez hiritarreko emaitzen konfiantza tarteak nahiko handiak dira. Efektu hau, estratu berdinean bi bilketa sistema desberdinen bitartez (zintzilikarioak eta ekarpen guneak) jasoriko eremuak bateratzeak eragin du. Ekarpen puntuetako Errefusaren batez besteko ehunekoa %39koa da. 5) Kontsumitu gabeko janari hondakinak Etxeetan sorturiko etxe hondakinen gainerako frakzioaren %5a kontsumitu gabeko janari hondakinei dagokie. 6) Edukiontzien bilketa sistemaren optimazioa Bai ingurune hiritarreko eta ingurune ez hiritarreko edukiontzien bilketa maiztasunaren inguruan, zenbait hobekuntza posible antzeman dira. Ingurune hiritarreko 72 edukiontzien laginetatik 12k, ez zuten karakterizatu ahal izateko nahikoa hondakin. Hau da, laginketan harturiko edukiontzien %16k (edukiontzien bilketa maiztasunik ez da aldatu) 90kilo baino gutxiago zuen. Edukiontzi erdi-huts hauetariko gehienak, %83 zehazki, asteburuan zehar jasoriko edukiontziak izan dira. Ingurune ez hiritarreko 16 edukiontzien laginetatik 7k, ez zuten karakterizatu ahal izateko nahikoa hondakin. Nahiz eta hiri lurretako edukiontziak ez diren hauek aste guztian zehar betetzen utzi, horietatik %43 ez ziren iritsi 90kg-tara iritsi\n17. ALTAIR Ingeniaritza www.altair-sl.com Gipuzkoako etxe eta merkataritza establezimenduetan sorturiko etxe hondakinen gainerako frakzioa eta merkataritza establezimenduek sortu eta edukiontzi berdinetan uzten dituzten merkataritza hondakinen gainerako frakzioaren karakterizazioa eta metodologia 16 / 133 or. Bestalde, laginketan jasoriko edukiontzien %56aren betetze ehunekoa, edukiontziaren edukieraren erdia baino gutxiagokoa izan da.\n18. ALTAIR Ingeniaritza www.altair-sl.com Gipuzkoako etxe eta merkataritza establezimenduetan sorturiko etxe hondakinen gainerako frakzioa eta merkataritza establezimenduek sortu eta edukiontzi berdinetan uzten dituzten merkataritza hondakinen gainerako frakzioaren karakterizazioa eta metodologia 17 / 133 or. 0. GIPUZKOAKO HONDAKINEN KARAKTERIZAZIOA ETA FLUXUEN AZTERKETA Gipuzkoako Foru Aldundiak Altair Ingeniaritzari esleitu dio Gipuzkoako Lurralde Historikoko hiri hondakinen eta haien bilakaeraren azterketa, karakterizazio metodologiaren diseinua eta hondakin fluxuen, moten eta kopuruen proiekzioa, guztia Gipuzkoan beharrezkoak diren tratamendu azpiegiturak definitzeko. Azterketa bi dokumentutan banatu da: 1/2 dokumentua: Gipuzkoako Lurralde Historikoko etxeetan sorturiko etxe hondakinen gainerako frakzioaren eta edukiontzi berberak erabiltzen dituzten jarduera ekonomikoak sortzen dituzten hondakinen gainerako frakzioaren karakterizazio metodologia eta karakterizazio kanpaina 2/2 dokumentua: Gipuzkoako Lurralde Historikoko hondakinen fluxuen, tipologien eta kantitateen analisi eta proiekzioa. 1/2 Dokumentu honetan aurkezten dena azterketaren lehenengo atalaren garapena da.\n19. ALTAIR Ingeniaritza www.altair-sl.com Gipuzkoako etxe eta merkataritza establezimenduetan sorturiko etxe hondakinen gainerako frakzioa eta merkataritza establezimenduek sortu eta edukiontzi berdinetan uzten dituzten merkataritza hondakinen gainerako frakzioaren karakterizazioa eta metodologia 18 / 133 or. 1. AURREKARIAK Gipuzkoako Foru Aldundiak, aldizka, kudeaketa publikoari dagozkion hiri hondakin solidoen karakterizazioa egiten du, berauen konposizioa ezagutzeko, eta horren arabera prebentzio, kudeaketa eta tratamendu politikak diseinatzeko. Gipuzkoako hiri hondakin solidoei dagozkien azken karakterizazioak 2001 eta 2007an egin ziren. Mankomunitate eta udalerriek ere zenbait karakterizazio kanpaina gauzatu dituzte beraien eskualdeetan. Azken 5 urteotan Gipuzkoako gizarteak eta ekonomiak jasan dituzten aldaketek eragina izan dute biztanleriaren eguneroko kontsumoan eta hondakinen sorkuntzan. Aldaketa hauek direla eta, beharrezkoa da, kudeaketa publikoari dagokion hiri hondakin solidoen karakterizazio kanpaina martxan jartzea, hondakinek izan duten eboluzioa ezagutzeko Herritarrek garapen iraunkorraren inguruan duten sentsibilitateak eragina izan du hondakinen sorkuntzan: jatorritik hondakinak bereizteko sistemetan parte hartuz, hondakin gutxiago sortzeko kontsumo portaerak aldatuz, etab. Erakundeen aldetik, gaikako bilketa sistemak gero eta zabalduagoak daude, birziklagarriak edo tratamendu bereziak behar dituzten materialak jatorritik bereiziz (beira, papera-kartoia, ontzi arinak, organikoa, pilak, etab.) Gainera, Atez Ateko bilketa sistema ere martxan jarri da eta, hondakin bereziak biltzeko, lurraldean zehar “Garbiguneen” presentzia geroz eta handiagoa da. 2012ko apirilean, Gipuzkoako Lurralde Historikoko Ingurumen eta Lurralde Antolaketa Departamentuak Altair Ingeniaritza SLri esleitu zion Gipuzkoako Lurralde Historikoko hiri hondakinen eta haien bilakaeraren azterketa, karakterizazio metodologiaren diseinua eta hondakin fluxuen, moten eta kopuruen proiekzioa, guztia Gipuzkoan beharrezkoak diren tratamendu azpiegiturak definitzeko. Lehen dokumentu honek karakterizazio metodologia eta karakterizazio kanpaina jorratzen ditu eta bigarren dokumentu batean, berriz, hondakinen fluxu, tipologia eta kantitateak aztertzen dira. Gipuzkoan sorturiko etxe hondakinen gainerako frakzioaren garrantzia oso handia da. Gipuzkoako hondakinen analisi bat egitekotan, beharrezkoa da gainerako frakzioaren konposizioa ezagutzea eta, horrela, posible izango da kudeaketa, prebentzio edota tratamendu sistemen inguruko erabakiak hartzea. Gipuzkoan, 2011. urtean sorturiko 334.000 tona hondakinetatik % 33 gaikako bilketari dagokio eta % 67, berriz, zabortegietara garraiatzen den gainerako frakzioari. Azterketa honetan, % 67 horretatik, etxeetan eta merkataritza establezimenduetan sorturiko gainerako frakzioa, hau da, % 67 horren % 89 karakterizatu da. Garrantzitsua da gainerako frakzioaren konposizioa ongi ezagutzea, gaur egun zuzenean zabortegietara doan hondakin kopurua, hein handi batean, birziklagarriak izan litezkeen hondakinez osaturik baitago. Bilketa sistema motaren arabera, gainerako frakzioa aldakorra da bai kualitatiboki eta baita kuantitatiboki ere. 4 edukiontzidun bilketa sisteman (papera-kartoia, ontzi arinak, beira eta bestelakoak) eta 5 edukiontzidun bilketa sisteman (papera-kartoia, ontzi arinak, beira, materia organikoa eta bestelakoak), % 60-70ekoa da gainerako frakzioaren pisua. Atez Atekoan aldiz, % 20 ingurukoa da (iturria: “2008-2016 Garapen Estrategiaren dokumentua, Gipuzkoako Foru Aldundia, 2012ko maiatza).\n20. ALTAIR Ingeniaritza www.altair-sl.com Gipuzkoako etxe eta merkataritza establezimenduetan sorturiko etxe hondakinen gainerako frakzioa eta merkataritza establezimenduek sortu eta edukiontzi berdinetan uzten dituzten merkataritza hondakinen gainerako frakzioaren karakterizazioa eta metodologia 19 / 133 or. Gipuzkoaren banaketa, hondakinen bilketa sistemaren arabera, honakoa da: 4 edukiontzidun bilketa sistema, Gipuzkoaren % 65 5 edukiontzidun bilketa sistema, Gipuzkoaren % 30 Atez Ateko bilketa sistema, Gipuzkoaren % 5 Hori dela eta, funtsezkoa da, kualitatiboki, 4 eta 5 edukiontzidun bilketa sistemetan jasoriko gainerako frakzioaren konposizioa ezagutzea, Gipuzkoako hondakinen ehuneko handi bat osatzen baitu. Azterketa hau karakterizazio metodologiaren garapenean eta karakterizazio kanpainan oinarritzen da. Etxeetan sorturiko etxe hondakinen gainerako frakzioa eta edukiontzi berberak erabiltzen dituzten jarduera komertzialetako gainerako frakzioa dira karakterizatuko direnak. Edukiontzi propioak dituzten jarduera ekonomikoek sortzen duten gainerako frakzioko hondakinek ez dute karakterizazio kanpainan parte hartuko. Horien artean: industriak, sortzaile handiak, erakundeak, ospitaleak, ikastetxeak, etab. Gipuzkoako Foru Aldundiak idatzitako agirietan (Gipuzkoako Hiri Hondakinen Kudeaketako Plan Integrala 2002-2016, 2002ko abendukoa; Gipuzkoako Hiri Hondakinen Kudeaketarako 2002-2016 Plan Integralaren Aurrerapen Dokumentua, 2008-2016, 2008ko urtarrilekoa; eta Aurrerapen Dokumentuaren Garapen Estrategia 2008-2016, 2012ko maiatzekoa) aurreikusten diren udalaz gaindiko azpiegitura plangintzek 2001ean eta 2007an egindako karakterizazio kanpainetako datuak erabili dituzte; horregatik, plangintza horiek egokitu eta moldatu egin behar dira, 2012ko karakterizazio kanpainatik ateratako datuetara. Aurrez aipaturiko dokumentuak berrikusi beharko lirateke, eguneratuz eta proiektatuz, errealitatearekin bat datorren ingurunea ezagutu eta hondakinen tratamendurako instalazioak diseinatzeko. Azterketa hau Gipuzkoako Foru Aldundiko Ingurumen eta Lurralde Antolaketa Departamentuaren lankidetzarekin garatu da.\n21. ALTAIR Ingeniaritza www.altair-sl.com Gipuzkoako etxe eta merkataritza establezimenduetan sorturiko etxe hondakinen gainerako frakzioa eta merkataritza establezimenduek sortu eta edukiontzi berdinetan uzten dituzten merkataritza hondakinen gainerako frakzioaren karakterizazioa eta metodologia 20 / 133 or. 2. KARAKTERIZAZIO AZTERKETAREN HELBURU ETA IRISMENA 2011ko uztailaren 28ko 22/2011 Legeak, Zoru Kutsatu eta Hondakinenak, definitutako terminologia erabili da. Etxeko hondakina: jatorri ezberdinetatik datozen hondakinek osatzen dute: etxeetan sorturikoa: - etxeko jardueragatik - aparatu elektriko eta elektronikoak, arropa, pilak, akumulagailuak, altzariak, etxeko konponketa lanen eta eraikuntza lan txikien hondakinak. Zerbitzu, merkataritza establezimendu eta industriak Kale, parke, jolasleku eta hondartzen garbiketa Etxeko animalien hilotzak Abandonaturiko ibilgailuak Merkataritza hondakina: merkataritza establezimendu handi eta txiki, ostalaritza, bulego, azoka eta beste zerbitzuen jardueragatik sorturiko hondakinak. Azterlan honetan daude: Etxeetan eta merkataritzan/zerbitzuetan sortutako etxeko hondakinen gainerako frakzioa, batetik, eta merkataritza hondakinetik etxeetako gainerako frakzioarentzat jarritako edukiontzi berdinetara doan gainerako frakzioa, bestetik, karakterizatzeko metodologia, bilketa sistema desberdinetarako*. Etxeetan eta merkataritzan/zerbitzuetan sortutako etxeko hondakinen gainerako frakzioaren karakterizazioa, batetik, eta merkataritza hondakinetik etxeetako gainerako frakzioarentzat jarritako edukiontzi berdinetara doan gainerako frakzioaren karakterizazioa, bestetik, bilketa sistema desberdinetarako. * Atez Ateko bilketa sistemarako, karakterizazio metodologia definitzeaz gain, karakterizatuko den etxeko hondakinen gainerako frakzioa etxeetan sorturikoa bakarrik izango da.\n22. ALTAIR Ingeniaritza www.altair-sl.com Gipuzkoako etxe eta merkataritza establezimenduetan sorturiko etxe hondakinen gainerako frakzioa eta merkataritza establezimenduek sortu eta edukiontzi berdinetan uzten dituzten merkataritza hondakinen gainerako frakzioaren karakterizazioa eta metodologia 21 / 133 or. 2.1. Etxeetan sorturiko etxe hondakinen gainerako frakzioaren eta merkataritza establezimenduek sortu eta edukiontzi berdinak erabiltzen dituzten merkataritza hondakinen gainerako frakzioaren karakterizazio metodologia 2012ko karakterizazio kanpaina hau bilketa sistemaren araberako 3 azpi-karakterizazio kanpainek osatzen dute: 4 edukiontzi dituen sistemarena, 5 edukiontzi dituen sistemarena eta Atez Ateko sistemarena. Bilketa sistemen desberdintasunak medio, garatutako metodologiak 3 bilketa sistementzat baliagarria izan behar du. 2012ko karakterizazio helburuak direla eta, 2007. urtean erabilitako metodologiak eragozpen batzuk aurkezten ditu. Hori horrela izanik, metodologia berri bat diseinatzea erabaki da. Gipuzkoako “Hiri Hondakin Solidoen” 2007ko karakterizazio kanpainan, gainerako frakzioari dagokion karakterizazioa egiteko, bide publikoan dauden edukiontzietako hondakinak biltzen dituzten kamioietatik laginak hartu eta lagin horiek aztertu ziren. Karakterizazio kanpainan zehar, bilketa kamioiek ohiko ibilbideak jarraitzen zituzten, eta jatorri ezberdinetako hondakinak hartzen zituzten. Hondakinak, behin kamioi barruan, nahastu egiten ziren eta, hortaz, ezinezkoa zen hondakinen jatorria bereiztea. Inguruan egiten diren karakterizazio gehienak ohiko bilketa kamioietatik ateratako laginetan oinarritzen dira. Laginketa prozesua erraza eta erosoa izan arren, baditu 2012ko karakterizazioak ekidin nahiko lituzkeen hainbat desabantaila. 4 eta 5 edukiontzidun bilketa sistemetako gainerako frakzioaren azterketa: 2007. urtean ez zegoen materia organikoa jatorritik bereizteko edukiontzirik. Hala ere, gaur egun udalerri batzuetan bi sistemak nahastuta daudela kontuan hartuta, ezinezkoa izango litzateke kamioi bidezko laginketatik bi sistemen karakterizazio bereizia egitea. Estratifikazioa: karakterizatu beharreko laginak hondakinak biltzen dituen kamioitik jasotzen dira. Kamioiak ohiko ibilbidea egiten du, eta ibilbide hori eremu desberdinetatik igarotzen da, baita industrialdeetatik ere. Horregatik, hondakinak nahastu egiten dira kamioian sartzean. Horrela, ezin da eremu bakoitzari dagokion konposizioa ezagutu. Ibilbidean zehar, industrialde, sortzaile handi, eta abarren edukiontziak jasoz gero, karakterizazio emaitzak aldatuko lirateke eta era horretan etxe hondakinen konposizio erreala ezagutzea zaila izango litzateke. Ibilbide bitartez gauzaturiko karakterizazioak, mankomunitateka estratifikatzeko aukera eskaintzen duten arren, momentuz ez dago mankomunitate desberdinetako hondakinak taldekatzeko arrazoi justifikaturik. Laginen adierazgarritasuna: kamioien ibilbideetan oinarritzen diren karakterizazio kanpainetan, ezin daiteke etxeetan sorturiko hondakinen konposizioa, hondakin komertzialen edota industrialen eraginetatik bereizi. Gainera, ibilbide batzuk herri desberdinetatik igaroz gero, bilketa sistema desberdinetatik datozen hondakinak ere nahastuko lirateke. 2012ko karakterizazio kanpainaren helburuetako bat da etxeetan sorturiko gainerako frakzioa ezagutzea, bilketa sistema desberdinen arabera.\n23. ALTAIR Ingeniaritza www.altair-sl.com Gipuzkoako etxe eta merkataritza establezimenduetan sorturiko etxe hondakinen gainerako frakzioa eta merkataritza establezimenduek sortu eta edukiontzi berdinetan uzten dituzten merkataritza hondakinen gainerako frakzioaren karakterizazioa eta metodologia 22 / 133 or. Azterketa honetan garatzen den metodologiak balio du karakterizatzeko Gipuzkoan gaur egun aurkitzen diren hiru bilketa sistemen bidez jasotzen diren etxeko hondakinen gainerako frakzioa. 4 edukiontzidun bilketa sistema: Gainerakoa, Ontzi arinak, Beira, Papera-Kartoia 5 edukiontzidun bilketa sistema: Errefusa, Ontzi arinak, Beira, Papera-Kartoia eta Materia Organikoa Atez Ateko bilketa Bilketa sistema bakoitzarentzat ezarri dira estratifikazioa, laginen definizioa, lagin kopurua, laginen hautaketa eta laginketa bera. Laburbilduz, garatu den metodologia Gipuzkoakoren antzeko gizarteetan erabilitako beste karakterizazio metodologia batzuetan oinarritu da (ikus Bibliografia eta Erreferentzien atala). Ezin izan da zuzenean erreferentzietan aipaturiko metodologiarik aplikatu, zenbait arrazoi direla eta: Metodologia horietan aipatzen diren bilketa sistemak ez datoz bat Gipuzkoako bilketa sistemekin. Metodologia horietako laginketa prozesuek (ohiko bilketatik desberdinak dira) arazo teknikoak sor ditzakete Gipuzkoan. Karakterizazio metodologiak ondoko puntu hauek izango ditu: Karakterizazio matrizea: Gipuzkoako Foru Aldundiaren karakterizazio matrize estandarra oinarritzat hartuz eta tratamendu tipologiaren arabera sailkatuz, eratu da karakterizazio kanpaina honetan erabiliko den karakterizazio matrizea. Laginaren tratamendua: identifikaziorako, datuak hartzeko eta zigiluak egiaztatzeko protokoloak. Laginaren tamaina: bereizte prozesuak. Emaitzen aurkezpena: datuak idazteko fitxa bat sortu da eta datuak bidaltzeko protokolo bat ezarri da. Segurtasun eta osasun araudiak: lan arloko araudiak jarraituz, langileek bete behar dituzten segurtasun eta osasun arauak definitu dira.\n24. ALTAIR Ingeniaritza www.altair-sl.com Gipuzkoako etxe eta merkataritza establezimenduetan sorturiko etxe hondakinen gainerako frakzioa eta merkataritza establezimenduek sortu eta edukiontzi berdinetan uzten dituzten merkataritza hondakinen gainerako frakzioaren karakterizazioa eta metodologia 23 / 133 or. 2.2. Etxeetan sorturiko etxe hondakinen gainerako frakzioaren eta merkataritza establezimenduek sortu eta edukiontzi berdinak erabiltzen dituzten merkataritza hondakinen gainerako frakzioaren karakterizazio metodologia eta karakterizazio kanpainako lan taldea Karakterizazio metodologian eta karakterizazio kanpainan zehar parte hartu duten hainbat enpresek osatzen duten lan taldea. Ondoren laburbiltzen dira partaide bakoitzaren eginbeharrak. Gipuzkoako Foru Aldundiko Ingurumen eta Lurralde Antolaketa Departamentua Proiektuaren kudeaketa: proiektua gauzatzeko definizio, plangintza eta jarraipen lanak. Partaideen arteko koordinazioa: mankomunitateko arduradunen eta laginen bilketaz arduratu diren enpresen arteko koordinazio lanak. Altair Ingeniaritza Karakterizazio metodologia: metodologiaren diseinua, estratifikazioa, karakterizazio matrizea, laginaren tratamenduak, laginen tamainak, karakterizazio egutegiak, emaitzen aurkezpena, segurtasun eta osasun araudiak, etab. Emaitzen analisia: bilketa sistema bakoitzaren emaitzen azterketa eta alderaketa. Idema Karakterizazio lanak: Karakterizazio matrizearen araberako laginen karakterizazio lanak egitea eta laginen fitxak proiektuaren koordinatzaileari bidaltzea (Gipuzkoako Foru Aldundiko Ingurumen eta Lurralde Antolaketa Departamentuko zerbitzu teknikoak) Gislan Geografia Informazio Sistema aplikazioa (GIS): informazioa bildu, estratifikazioa gauzatu eta edukiontzien eragin-eremuen definizioa, GIS aplikazio baten bitartez. Arrieta Garraioak Laginen garraioa: edukiontziak garraiatzea, karakterizazio lanak egingo diren puntuetara. Gipuzkoako mankomunitate eta udalerriak Karakterizazio kanpaina aurrera eramateko beharrezko lankidetza.\n25. ALTAIR Ingeniaritza www.altair-sl.com Gipuzkoako etxe eta merkataritza establezimenduetan sorturiko etxe hondakinen gainerako frakzioa eta merkataritza establezimenduek sortu eta edukiontzi berdinetan uzten dituzten merkataritza hondakinen gainerako frakzioaren karakterizazioa eta metodologia 24 / 133 or. 3. ETXEETAN SORTURIKO ETXE HONDAKINEN GAINERAKO FRAKZIOAREN ETA MERKATARITZA ESTABLEZIMENDUEN GAINERAKO FRAKZIOAREN KARAKTERIZAZIO METODOLOGIAREN DISEINUA 3.1. Sarrera Altair Ingeniaritzak, etxeko hondakinen gainerako frakzioaren karakterizazio metodologia propioa diseinatzen saiatu beharrean, ingurune sozioekonomiko antzekoa duten lekuetako zenbait metodologia aztertu eta Gipuzkoak gaur egun dituen egoeretara egokitu ditu. 3.1.1 Karakterizazio metodologiaren aukeraketa 70eko hamarkadatik hasita, hondakinak karakterizatzeko hainbat metodologia erabili dira. Hala ere, ez da posible izan nazioartean onartua izan den karakterizazio metodologia estandarizatu bat garatzea. Metodologia estandarizatu bat ez izatearen atzean hainbat faktore daude: gizarte eta kultura desberdinak, bilketa sistemak, azterketen helburuak, etab. 3.1 Eranskineko taulan, Europa eta EEBBetako etxeko hondakinak karakterizatzeko hainbat metodologien alderaketa agertzen da. (Iturria: Department for Environment Food and Rural Affaire. United Kingdom 2008). Karakterizazio metodologiaren hautaketa aztertu nahi diren laginen eta lortu nahi den informazioaren araberakoa izan da. Bilketa sistemaren arabera, Europako Batzordeak garaturiko SWA metodologia (2004) edo Frantziako ingurumen agentziaren MODECOM metodologia (2005) jarraitu da. Hondakin solidoen karakterizazio metodologia orok duen erronketako bat izan da, karakterizazio emaitzak aztertzerakoan, etxeetan sorturiko eta inguruko merkataritza establezimenduetan sorturiko hondakinak batera egoteak sor ditzakeen nahasteak argitzea. 4 eta 5 edukiontzidun hondakinen bilketa sistema: SWA (CE) “Solid Waste Analysis Tool” edo “SWA Tool” deritzona izan da Europa mailan (Europako Batzordearen 5. programan), 2004 urtean, karakterizazio metodologiak estandarizatzeko egin zen azkeneko saiakera. Europako Batzordearen helburua izan zen Europako edozein lekutan funtzionatuko lukeen karakterizazio metodologia bat sortzea, karakterizazioen kalitatea hobetu eta emaitzak alderagarriak izateko. SWA Europako beste zenbait metodologia oinarri hartuta garatu zen: Frantziako Ingurumen Agentziaren ADEME edo Alemaniako ARGUS metodoa, besteak beste. Austria, Alemania, Italia, Espainia, Erresuma Batua, Errumania eta Poloniako hainbat herritan egin zituzten SWA metodologiaren entseguak. Emaitza haien ondorio gisa, SWA metodologia deskribatzen duen eskuliburu bat argitaratu zen. Laginak zuzenean gainerako frakzioarentzat kalean dauden edukiontzietatik hartzea gomendatzen du. Edukiontzi hauetan nahastuta egongo dira etxeetan sorturiko etxe hondakinak eta edukiontzi berberak erabiltzen dituzten inguruko jarduera komertzialek sorturiko hondakinak. Metodologia honen arabera ez da gomendagarria laginak zuzenean ohiko bilketa kamioietatik hartzea.\n26. ALTAIR Ingeniaritza www.altair-sl.com Gipuzkoako etxe eta merkataritza establezimenduetan sorturiko etxe hondakinen gainerako frakzioa eta merkataritza establezimenduek sortu eta edukiontzi berdinetan uzten dituzten merkataritza hondakinen gainerako frakzioaren karakterizazioa eta metodologia 25 / 133 or. Atez Ateko hondakinen bilketa sistema: MODECOM (ADEME) Frantziako Ingurumen eta Energia agentziak urteak daramatza hondakinen kudeaketarako karakterizazio metodologiak estandarizatzeko lanetan. 2007. urtean egin, eta 2009. urtean argitaratu zituzten “Frantziar Estatuko Etxe Hondakinen Karakterizazio Kanpainaren” emaitzak. Karakterizazio metodologiaren arabera, laginak bilketa kamioietako hondakinetan oinarritzen diren arren, aurrez laginketa egingo den eremuetan bi edukiontzi mota banatzen dira: bata jarduera komertzialen hondakinentzat eta bestea etxeetan sorturiko hondakinentzat. Kamioi batek etxeetako hondakinen edukiontziak jasoko ditu eta beste kamioi batek jarduera komertzialenak. Modu horretara, bi jatorrietatik datozen hondakinen nahasketak sorturiko arazoak ekidin daitezke. Atez Ateko bilketa ongi egokitzen da metodologia honetara, posible baita etxeetan sorturiko hondakinak jarduera komertzialek sorturiko hondakinen eraginik gabe jasotzea. Atez Ateko esekigailuetan, etxeetako hondakinak, merkataritza establezimenduetako hondakinetatik fisikoki bereizirik daudenez, ez dago inongo arazorik soilik etxeetan sorturiko etxe hondakinen gainerako frakzioaren laginak jaso eta karakterizatzeko. 3.1.2 GIS tresnaren erabilpena (Geografia Informazio Sistema) Karakterizazio kanpaina hau egiteko beharrezkoa izan da GIS teknologia. Horretarako, Gipuzkoako Foru Aldundiak GISLAN enpresa kontratatu du “Informazio Geografikoko Sisteman oinarrituta, hondakinen karakterizaziorako laginen hautaketa egiteko aholkularitza” emateko. Lan honen helburua da, informazio geografikoko sistema baten bitartez datu base bat sortu eta laginen hautaketa guztiz objektiboa egiteko tresna bat sortzea. Informazio Geografikoko Sistema tresna gisa erabiltzen da, honako helburuak betetzeko: Estratifikazioa garatzeko behar den informazioa eskuratzea Azterketa unitateak kokatu, estratuetan sailkatu eta berauen parametroak definitzea Laginak hartzeko erabiliko diren edukiontziak eta eremuak kokatzea, eta berauen parametroak definitzea\n27. ALTAIR Ingeniaritza www.altair-sl.com Gipuzkoako etxe eta merkataritza establezimenduetan sorturiko etxe hondakinen gainerako frakzioa eta merkataritza establezimenduek sortu eta edukiontzi berdinetan uzten dituzten merkataritza hondakinen gainerako frakzioaren karakterizazioa eta metodologia 26 / 133 or. 3.2. Estratifikazioa 3.2.1 Sarrera Estratifikazio teknikaren bidez, populazio oso bat antzeko ezaugarriak dituzten azpipopulaziotan banatzen da. Gipuzkoan ezaugarri hauekin egiten den lehenengo azterketa denez, hainbat suposizio egin dira hondakin sortzaile moten inguruan, antzeko beste azterketetan erabili diren eta Foru Aldundiak berak proposatu dituen adierazleak erabiliz. Azterketa eremua Karakterizazio eremua Gipuzkoako Lurralde Historikoa da. Eremu hau zortzi mankomunitatetan banaturik dauden 88 udalerrik osatzen dute: Debabarrena, Debagoiena, San Marko, Sasieta, Tolosaldea, Txingudi, Urola Erdia eta Urola Kosta. Bizkaiko Mallabia eta Ermua udalerriak ere azterketan parte hartzen dute, bertako hondakinen kudeaketaz Debabarreneko mankomunitatea arduratzen baita. 3.1 Irudia: Gipuzkoako Mankomunitateen mapa Azterketa unitatea Azterketa honetan erabiliko den unitatea “zentsu sekzioa” izango da. Estatuko Estatistika Institutuaren (INE) katalogoak Gipuzkoako lurraldea (Ermua eta Mallabia barne) 558 zentsu sekziotan banatzen du. Bestelako banaketak ere egin zitezkeen, hiriguneak kontuan hartuta adibidez, baina erabaki da horrelako banaketarik ez erabiltzea, ez dugulako nahikoa datu edo ditugun datuak ez daudelako behar bezala eguneratuta.\n28. ALTAIR Ingeniaritza www.altair-sl.com Gipuzkoako etxe eta merkataritza establezimenduetan sorturiko etxe hondakinen gainerako frakzioa eta merkataritza establezimenduek sortu eta edukiontzi berdinetan uzten dituzten merkataritza hondakinen gainerako frakzioaren karakterizazioa eta metodologia 27 / 133 or. Proiektua burutzean, ezinbestekoa izan da, lagin bezala erabiliko diren zonaldeen sailkapena egiteko, giza geografia eta aktibitate ekonomikoa xede duen lurralde azterketa burutzea. Azterketa honek lurraldearen errealitate demografiko eta ekonomikoa ezagutzeko balio izan du. Lan hau burutzeko baliatu diren datu espazialak publikoak eta kontrastagarriak izan dira. Lurraldearen klasifikazioa egiteko, INEren kartografia erabili da, zentsu sekzioak hartuz oinarrizko lurralde unitatetzat. Zentsu sekzioak unitate ofizial estandarra dira eta lurraldea udalerriz azpitik sailkatzeko aukera ematen dute. Zentsu sekzioak gune definitu bat mugatzen du (irizpide eraginkorren arabera, ikerketa estatistikoak burutzeko erraztasunak ematen ditu). Orokorrean, biztanle bolumenaren arabera (500-1.500 biztanle) definitzen da. Espainian INEk definitzen ditu (www.ine.es). Zentsu sekzioa ohikoa izaten da hurrengo azterketa motetan: “Manual de sistemas de información geográfica y cartografía digital” de Departamento de Asuntos Económicos y Sociales/ División de Estadística de las Naciones Unidas/Estudios de Métodos Serie F No. 79 ST/ESA/STAT/SER.F/79 PUBLICACIÓN DE LAS NACIONES UNIDAS NÚMERO DE VENTA: 00.XVII.12 ISBN 92-1-161-426 -0. Datu espazialen azpiegiturak, hondakinen bilketari dagokionez, Ermua eta Mallabia ere kontuan izan behar ditu, Debabarreneko mankomunitatearen parte baitira. Hala, INEren zentsu sekzioen katalogoak lurraldea 558 sekziotan banatzen du. (www.ine.es/jaxi/menu.do?type=pcaxis&path=/t20/e245/&file=inebase) Era berean, demografiari dagokionez, azterketak 2011-12-31an eguneratutako Errolda (INE) erabiltzen du oinarrizko iturri bezala, mota honetako azterketetan egin ohi den bezala; izan ere, zentsu sekzio mailan bereizitako estatistikak eskaintzen ditu, eta honek beste adierazle batzuekin (aktibitate ekonomikoa, etxebizitza…) ustiaketak egitea ahalbidetzen du. Aipatu beharra dago ez dagoela konparatuko zaion beste iturririk, izan ere udalek, Foru Aldundiak, Eustatek eta INEk osatzen eta eguneratzen dute datu base hau. (http://www.ine.es/jaxi/menu.do?type=pcaxis&path=/t20/e245/&file=inebase) Aktibitate ekonomikoa geoerreferentziatzeko ere erabili da zentsu sekzioa, etxebizitza, biztanle eta edukiontziekin azterketak ahalbidetuz. Gainontzeko lurralde banaketarik ez erabiltzea erabaki da (HAPO, hiriguneak…), datu sozio- ekonomikoen eguneratze eta eskuragarritasun eskasa dela eta. OHARRA: Zentsu sekzioen gaineko edozein kontsulta egiteko: (http://www.ine.es/jaxi/menu.do?type=pcaxis&path=/t20/e245/&file=inebase) GISLAN enpresak justifikazio laburpen hau egin du, azterketa unitate gisa zentsu sekzioa erabiltzea arrazoitzeko: 3.1 Taula: GISLAN enpresak erabili dituen iturriak\n29. ALTAIR Ingeniaritza www.altair-sl.com Gipuzkoako etxe eta merkataritza establezimenduetan sorturiko etxe hondakinen gainerako frakzioa eta merkataritza establezimenduek sortu eta edukiontzi berdinetan uzten dituzten merkataritza hondakinen gainerako frakzioaren karakterizazioa eta metodologia 28 / 133 or. 3.2.2 1.Estratifikazioa: bilketa sistemaren araberakoa Gaur egun, Gipuzkoan, hiru hondakin bilketa mota daude. Horiek eragina dute herritarrak hondakinak gainerako hondakinentzako edukiontzian botatzeko duen joeran. Gainerako frakzioaren karakterizazioa sistema batetik bestera aldatuko dela suposatuz, bilketa sistemaren araberako estratifikazioak eragingo du tipologia bakoitzeko aldagarritasunak txikiagoak izatea. 4 edukiontzidun bilketa sistema 4 edukiontzidun bilketa sistema: horietatik hiru bilketa selektibokoak dira (papera-kartoia, ontzi arinak eta beira) eta laugarren edukiontzia gainerako frakzioarentzat. 5 edukiontzidun bilketa sistema Aurrekoaren kasu berbera da, baina eremu hauetan bilketa selektiboko bosgarren edukiontzi bat dago, materia organikoa jasotzeko. Atez Ateko bilketa sistema Arau batzuei jarraituz, hondakin guztiak jatorritik banatzean oinarritzen den bilketa sistema da. Gaur egun, Gipuzkoako lau udalerritan aurki daiteke bilketa sistema hau: Usurbil (2009tik), Hernani (2010etik), Oiartzun (2010etik) eta Antzuola (2011tik). Gipuzkoako zentsu sekzioen banaketa, bilketa sistemen arabera, honela gelditzen da: 3.2 Irudia: Bilketa sistemaren araberako Gipuzkoako zentsu sekzioen sailkapena 4 edukiontzi 5 edukiontzi Atez Ate\n30. ALTAIR Ingeniaritza www.altair-sl.com Gipuzkoako etxe eta merkataritza establezimenduetan sorturiko etxe hondakinen gainerako frakzioa eta merkataritza establezimenduek sortu eta edukiontzi berdinetan uzten dituzten merkataritza hondakinen gainerako frakzioaren karakterizazioa eta metodologia 29 / 133 or. 3.2.3 2.Estratifikazioa: ingurune hiritarraren eta ez hiritarraren araberakoa Estratifikazio fase honek, populazioa bi azpi-multzoetan banatzen du: ingurune hiritarra eta ez hiritarra. Antzeko karakterizazio azterketetan oso ohikoa den estratifikazioa da honakoa, eta balio du ikusteko ea badagoen desberdintasunik ingurune hiritarretako eta ez hiritarretako biztanleen artean, hondakinen sorkuntzari dagokionez eta birziklatze ohiturei dagokienez. Dentsitate demografikoaren arabera, zentsu sekzioak ingurune hiritar edo ez hiritar gisa sailkatuko dira. Dentsitate txikiko eremuak ez dira ingurune hiritar kontsiratuko. Bestalde, dentsitate handiagoko sekzioak, ingurune hiritar izango dira. Halere, badira zenbait udalerri Gipuzkoan, beraien landa izaera dela eta, bere sekzioak zuzenean ingurune ez hiritar gisa sailka daitezkeenak. Zuzenean ingurune hiritar bezala sailkatu daitezkeen udalerri hauen definizioa eta identifikazioa gauzatzeko, Eusko Jaurlaritzak objetivo 2r izenburupean aurkezturiko dokumentu bat erabili da. (Zestoa, biztanle kopuru handia duelako, zerrenda honetatik kendu da). Txosten honek, landa izaera duten Gipuzkoako udalerrien zerrenda bat aurkezten du, eta zerrenda hori egiteko irizpide sozialak, demografikoak eta jarduera ekonomikoari lotutakoak erabili dira. Zerrenda honetan daude azterketa honetarako ingurune ez hiritarreko udalerritzat hartu direnak: Mankomunitatea / Eremua Udalerria Abaltzisketa Albiztur Alkiza Asteasu Baliarrain Berastegi Bidegoian Elduaien Gaztelu Hernialde Larraul Lizartza Orendain TOLOSALDEA Orexa UROLA KOSTA Aia Beizama UROLA ERDIA Errezil Altzaga Arama Ataun Ezkio-Itsaso Gabiria Gaintza Mutiloa Zaldibia GIPUZKOA GOIERRI Zerain 3.2 Taula: Eukal Jaurlritzak “objetivo 2r” azterketan definituriko Gipuzkoako landa herriak\n31. ALTAIR Ingeniaritza www.altair-sl.com Gipuzkoako etxe eta merkataritza establezimenduetan sorturiko etxe hondakinen gainerako frakzioa eta merkataritza establezimenduek sortu eta edukiontzi berdinetan uzten dituzten merkataritza hondakinen gainerako frakzioaren karakterizazioa eta metodologia 30 / 133 or. Zentsu sekzioak, ingurune hiritarrekoak direnak eta ez hiritarrekoak direnak bereizita, honela irudikatzen dira mapan: 3.3 Irudia: Ingurune hiritarra edo ez hiritarraren araberako sailkapena 3.2.4 3.Estratifikazioa: jarduera komertzialaren dentsitatearen araberakoa Etxebizitzetan eta inguruko merkataritza establezimenduetan sorturiko hondakinen bereizketa egitea ez da posible hainbat kasutan. Azterketa honetan aipatzen diren jarduera komertzialak, biztanleriaren kaleetako edukiontzi berberak erabiltzen dituzten merkataritza establezimenduak izango dira. Ondorioz, eremu bateko jarduera komertzialaren dentsitatearen arabera, gainerako hondakinentzako edukiontziko hondakinen karakterizazioa aldatuko delakoan, hainbat estratu bereizi dira. “Jarduera komertzialen dentsitatea” izeneko koefiziente bat erabili da, zentsu sekzio bakoitza sailkatzeko. Hori eremu bateko jarduera komertzialaren eta biztanleen arteko erlazioa ezagutzeko indizea izango da. Koefiziente hau kalkulatzeko, hainbat jarduera komertzial baztertu egin dira, herritarren edukiontzi berberak ez dituztelako erabiltzen. Industrialdeak industrialdeetako jarduerak Osasun zentroak cnae 86-87-88 kodeak Organismo eta erakundeak cnae 84 – 91 eta 99 kodeak Hezkuntza zentroak cnae 85 kodeak Etxeetako jarduerak cnae 97 eta 98 kodeak Ingurune hiritarra Ingurune ez hiritarra\n32. ALTAIR Ingeniaritza www.altair-sl.com Gipuzkoako etxe eta merkataritza establezimenduetan sorturiko etxe hondakinen gainerako frakzioa eta merkataritza establezimenduek sortu eta edukiontzi berdinetan uzten dituzten merkataritza hondakinen gainerako frakzioaren karakterizazioa eta metodologia 31 / 133 or. Jarduera komertzial batek gainerako frakziorako edukiontzietan duen eragina kuantifikatzeko asmoz, bi koefiziente erabili dira. Jarduera komertzialeko langile kopuruaren araberako koefizientea Jarduera komertzial motaren araberako koefizientea Jarduera ekonomikoak kokatzeko erabili diren informazio iturriak dira Gipuzkoako Foru Aldundiaren jarduera ekonomikoen errolda eta Eusko Jaurlaritzako enpresen eta establezimendu komertzialen erroldak (DIRAE). Jarduera komertzialeko langile kopuruaren araberako koefizientea Langile kopuruari dagokion datua aurretik ezarri diren tarte batzuen arabera lortzen da. Tarte bakoitzari balio bat eman zaio. Balio hauek kalkulatzeko, tarte bakoitzaren batez besteko balioa hartu da kontuan, eta zati 1,5 langile egin da. Honela, langile tarte bakoitzarentzako koefizientearen balioa kalkulatu da. (1-2) langile 1.5 / 1.5 = 1 (3-5) langile 4 / 1.5 = 2.6 (6-9) langile 7.5 / 1.5 = 5 (10-14) langile 12 / 1.5 = 8 (15-19) langile 17 / 1.5 = 11.3 (20-49) langile 34.5 / 1.5 = 23 Irizpide honek haztatzen du zein den edukiontzien kutsadura, langile kopuruaren arabera. Izan ere, ulertzen da langile kopurua zuzenean lotuta dagoela jarduerarekin eta, beraz, baita establezimendu batek sortzen duen hondakin kopuruarekin. Jarduera komertzial motaren araberako koefizientea Langile kopuruaz gain, establezimenduetan garatzen den jarduera motaren arabera ere haztatu nahi izan da. Azterketa hori egiteko, gainerako frakzioarentzat kalean dauden edukiontzietan izan dezaketen eraginaren arabera, CNAE kodeen zerrenda bost kategoriatan sailkatu da. 1. kategoria koefizientea = 1 ostalaritza 2. kategoria koefizientea = 0.3 ostatu zerbitzuak eta materia organikoarekin loturiko handizkako eta txikizkako merkataritza establezimenduak. 3. kategoria koefizientea = 0.1 tailer mekanikoak 4. kategoria koefizientea = 0.02 beste jarduera guztiak Jarduera baten langile kopuruaren araberako koefizientetik eta CNAE kategoriaren araberako koefizientetik ateratzen den balioa izango da zentsu sekzio baten dentsitate komertziala eta edukiontzi baten eraginpeko eremua kalkulatzeko erabiliko dena. Zentsu sekzio edota edukiontzi baten eragin-eremuaren jarduera komertzialen dentsitatea kalkulatzeko, eremu horretako merkataritza establezimenduen amaierako balioen batura, eremuko biztanle kopuruarekin zatitu beharko da, ondorengo formulak adierazten duen bezala.\n33. ALTAIR Ingeniaritza www.altair-sl.com Gipuzkoako etxe eta merkataritza establezimenduetan sorturiko etxe hondakinen gainerako frakzioa eta merkataritza establezimenduek sortu eta edukiontzi berdinetan uzten dituzten merkataritza hondakinen gainerako frakzioaren karakterizazioa eta metodologia 32 / 133 or. 100 _ _log___ __ × × = ∑ populazioaeremuko eakoefizientiarentipojardueraeakoefizientkopuruarenlangile adentsitateenkomertzialjarduera 3.3 Taula: Jarduera komertzialaren dentsitatea kalkulatzeko formula Jarduera komertzialaren dentsitatea kontuan hartuko da edukiontzi bidezko hondakinen bilketa sistemetarako (bai 4 edukiontziko sisteman eta baita 5 edukiontziko sisteman ere). Atez ateko hondakin bilketa ezarrita duten kasuetan, berriz, ez da jarduera komertzialen dentsitatea estratifikazio irizpide gisa erabiliko, eremu hauetan etxeetan sorturiko hondakinak soilik jasoko baitira. Zentsu sekzio guztien kalkuluak egin eta ingurune hiritarrak hiru estratutan banatu dira: dentsitate altua, dentsitatea ertaina eta dentsitate baxua dutenak. Ingurune ez hiritarrekoak bitan banatu dira: dentsitate ertainekoak eta dentsitate baxukoak. Atez ateko hondakinen bilketa sistema duten eremuak ez dira irizpide honen arabera estratifikatuko, laginerako jasoko diren hondakinak etxeetan sorturikoak soilik baitira. 3.4 Irudia: Jarduera komertzialaren dentsitatearen araberako Gipuzkoako zentsu sekzioen sailkapena Hiri lurra: Dentsitate altua Hiri lurra: Dentsitate ertaina Hiri lurra: Dentsitate baxua Ez hiri lurra: Dentsitate ertaina Ez hiri lurra: Dentsitate baxua\n34. ALTAIR Ingeniaritza www.altair-sl.com Gipuzkoako etxe eta merkataritza establezimenduetan sorturiko etxe hondakinen gainerako frakzioa eta merkataritza establezimenduek sortu eta edukiontzi berdinetan uzten dituzten merkataritza hondakinen gainerako frakzioaren karakterizazioa eta metodologia 33 / 133 or. 3.2.5 Azterketako amaierako estratuak Hiru estratifikazio irizpideak (bilketa sistema, ingurune hiritarra edo ez hiritarra den, eta jarduera komertzialaren dentsitatea) kontuan hartuta, Gipuzkoako zentsu sekzioak 12 estratutan sailkatu dira. Ondorioz, azterketan parte hartzen duten Gipuzkoako Lurralde Historikoko 558 zentsu sekzioak ondorengo taulan adierazi bezala banatzen dira. 3.2 Eranskinean, estratu bakoitzeko zentsu sekzioen zerrendak erantsi dira. DENTSITATE ALTUA 1.estratua (45 eremu) INGURUNE HIRITARRA DENTSITATE ERTAINA 2.estratua (75 eremu) DENTSITATE BAXUA 3.estratua (199 eremu) DENTSITATE ERTAINA 4.estratua (20 eremu) INGURUNE EZ HIRITARRA DENTSITATE BAXUA 5.estratua (37 eremu) 4 EDUKIONTZI DENTSITATE ALTUA 6.estratua (18 eremu) INGURUNE HIRITARRA DENTSITATE ERTAINA 7.estratua (40 eremu) DENTSITATE BAXUA 8.estratua (80 eremu) DENTSITATE ERTAINA 9.estratua (5 eremu) INGURUNE EZ HIRITARRA DENTSITATE BAXUA 10.estratua (11 eremu) 5 EDUKIONTZI INGURUNE HIRITARRA 11.estratua (24 eremu) INGURUNE EZ HIRITARRA 12.estratua (4 eremu) GIPUZKOA ATEZ ATE 3.4 Taula: Gipuzkoako estratu bakoitzaren zentsu sekzioen banaketa\n35. ALTAIR Ingeniaritza www.altair-sl.com Gipuzkoako etxe eta merkataritza establezimenduetan sorturiko etxe hondakinen gainerako frakzioa eta merkataritza establezimenduek sortu eta edukiontzi berdinetan uzten dituzten merkataritza hondakinen gainerako frakzioaren karakterizazioa eta metodologia 34 / 133 or. 3.5 Irudia: Estratuen araberako Gipuzkoako zentsu sekzioen banaketa 1.estratua 2.estratua 3.estratua 4.estratua 5.estratua 6.estratua 7.estratua 8.estratua 9.estratua 10.estratua 11.estratua 12.estratua\n36. ALTAIR Ingeniaritza www.altair-sl.com Gipuzkoako etxe eta merkataritza establezimenduetan sorturiko etxe hondakinen gainerako frakzioa eta merkataritza establezimenduek sortu eta edukiontzi berdinetan uzten dituzten merkataritza hondakinen gainerako frakzioaren karakterizazioa eta metodologia 35 / 133 or. 3.3. Lagin kopurua 3.3.1 Sarrera Azterketa estatistiko baten lagin kopurua aztertu nahi diren aldagaien aldagarritasunaren araberakoa da. Lagin kopurua definitzeko beharrezkoa da lortuko diren emaitzak aurreikustea. Horregatik, lagin kopurua estimatu ahal izateko, antzeko beste karakterizazio azterketa bateko emaitzak ezagutu behar dira. Hasiera batean, edukiontzi bitartez egiten den etxeko hondakinen (etxeetan sorturiko eta edukiontzi berberak erabiltzen dituzten merkataritza establezimenduen) gainerako frakzioaren Gipuzkoako lehenengo karakterizazioa izanik, ezin da zuzenean beste karakterizazio kanpaina bateko emaitzetan oinarritu lagin kopurua kalkulatzeko. 5 edukiontziko bilketa sistemako eta atez ateko sistemako gainerako frakzioen karakterizaziorik ere ez da egin inoiz Gipuzkoan. Hala ere, beste karakterizazio kanpainetako emaitzak lagungarriak izan daitezke interesgarriak diren aldagaien aldagarritasunak gutxi gorabehera kalkulatzeko. Bada 2004 eta 2006 urteen artean Txingudiko Mankomunitateak egindako karakterizazio azterketa bat (4 edukiontziko bilketa sisteman oinarritua). Txosten horren arabera, karakterizaturiko laginak, etxebizitzek eta inguruko merkataritza establezimenduek konpartitzen dituzten eta gainerako frakzioari dagozkien edukiontzietatik lortu dira zuzenean. Azterketa hau baliagarria izan daiteke, irizpide estatistiko jakin batzuen barruan, lagin kopuruaren kalkulua gauzatzeko. Aldagarritasuna kalkulatzeko, karakterizazio matrizearen elementu guztiak hiru taldetan sailkatu dira, elementu guztien aldagarritasunak kontuan hartuko balira, lagin kopurua zentzurik gabe handituko litzateke eta. Taldekatze hauek proposatu dira: 1.Taldea MOB (Materia Organiko Biodegradagarria): Materia Organiko Konpostagarriak (MOK), egurrak eta paperak-kartoiak osatzen dute. 2.Taldea Ontziak : ontzi arinek eta beirak osatzen dute. 3.Taldea Errefusa : era askotako hondakinek, hondakin arriskutsuek, etxetresna elektrikoek (RAEE), tamaina handikoek, inerteek eta materia mistoek (pixoihal eta konpresak) osatzen dute. Aldagarritasun handiena duen taldeak definituko du beharrezkoa izango den lagin kopurua, estatistika irizpideen arabera. Zenbait azterketa eta karakterizazio lanen analisia eginez, aurrez azalduriko mugak kontuan izanik, honako batez bestekoarekiko aldagarritasun tarte hauek estima daitezke taldekatze bakoitzaren kasurako. MOB ONTZIAK ERREFUSA Aldagarritasun koefizientea (%) % 5 - 8 % 7 - 13 % 50 - 70 3.5 Taula: Lagin kopurua kalkulatzeko aldagarritasun koefiziente estimatuak\n37. ALTAIR Ingeniaritza www.altair-sl.com Gipuzkoako etxe eta merkataritza establezimenduetan sorturiko etxe hondakinen gainerako frakzioa eta merkataritza establezimenduek sortu eta edukiontzi berdinetan uzten dituzten merkataritza hondakinen gainerako frakzioaren karakterizazioa eta metodologia 36 / 133 or. Aldagarritasun handiena duena eta, ondorioz, laginen kopurua definituko duen elementua errefusari dagokiona izan ohi da beti. Baina karakterizazio kanpaina honen helburua denez ezagutzea, konfiantza maila handi batekin eta errore onargarri baxu batekin, MOB frakzioaren eta Ontzien ehunekoa, erabaki da irizpide orokor horri ez jarraitzea. Horregatik, karakterizazio kanpainako lagin kopurua Errefusaren aldagarritasunak definitu beharrean, hurrengo aldagarritasun handiena duen Ontziak elementuak definituko du, MOBena baino aldagarritasun handiagoa eduki ohi duela estimatzen baita. Estimatu diren aldagarritasunak 4 edukiontzidun bilketa sistemetako gainerako frakzioaren edukiontzietako elementuei dagozkie. 5 edukiontzidun bilketa sistemako eta Atez Ateko bilketa sistemako gainerako frakzioaren aldagarritasunen inguruko daturik ez baitago, hau izango baita lehenengo karakterizazioa. Horregatik, bi kasu horietarako -5 edukiontzidun sistema eta atez ateko sistema- suposizioak egingo dira lagin kopurua kalkulatzerako orduan. Behin karakterizazio kanpaina amaitu eta emaitzak aztertu ondoren egiaztatu ahal izango da hautaturiko lagin kopurua egokia izan den. Egokia izan ez bada, hurrengo karakterizazioetarako, irizpide estatistikoak aldatu edota lagin kopurua handitu beharko da. 3.3.2 Lagin kopuruaren kalkulua Lagin kopurua kalkulatzeko ondorengo formula erabili da: 2 2/ ⎟ ⎠ ⎞ ⎜ ⎝ ⎛ × = ε α CVZ n 3.6 Taula: Lagin kopurua kalkulatzeko formula n lagin kopurua Z(alfa/2) Distribuzio normalaren konfiantza mailari dagokion koefizientea ε Batez bestekoarekiko errore onargarria (%) σ x CV = 3.7 Taula: Aldagarritasun koefizientea kalkulatzeko formula CV Aldagarritasun koefizientea (%) x Batez besteko aritmetikoa σ Desbiazio tipikoa Hasiera batean, % 95 izango da datuen konfiantza maila (hau da, estratu bakoitzeko edozein laginen parametro jakin bat definituriko konfiantza tartean egoteko probabilitatea % 95ekoa izango da). Bestalde, onargarria izango den errorea, datuek izan ditzaketen dispertsioari lotuta dago. Azterketa honetarako % 10a hartu da.