Zentroen %68k ez du proba gainditu, %46k "izar produktuetan" oinarrituriko tratamenduak PROPOSATZEN DITU, hirutik batek pisu-galtze ez oso osasuntsuak planteatzen ditu eta bezeroen %30tatik gora ez dituzte artatzen ez sendagileek, ez nutrizioan adituek.\n/imgs/20070501/img.tema-portada.01.jpg “Bikini operazioa” hasia da dagoeneko jende askorentzat. Farmaziak, parafarmaziak, belar-dendak, dietetika-zentroak eta antzeko establezimenduak gorputzeko pisua jaisteko hamaika produkturen erakusleiho zabala dira sasoi honetan Eginiko azken ikerketen arabera, 2003 urtean espainiarrek 2.000 milioi euro baino gehiago gastatu zuten argaltzeko tratamenduetan. Esfortzurik egin gabe pisu-galtze azkarrak “bermatzen” dituzten iragarkiek eta bezero bakoitzaren neurri-neurriko dietek eta lehen kontsultak doan… bidaltzen duten publizitate horren jasotzaileak bisitatzen dituen zentroetan ez dago beti-beti nutrizio alorreko aditurik.\nEgin beharreko galdera dator orduan: establezimendu horiek erabiltzailea zuzen informatzen edo aholkatzen dute? Azterketa honetan bildutako datuek adierazten duten erantzuna erabatekoa da: ez. Lehenago (duela bost urte) eginiko antzeko azterketa bateko emaitza ezinago kaskarrak hobetu ordez, ziztrinak, CONSUMER EROSKI-ren txosten honen ondorioek iradokitzen duten panorama ez da bat ere itxaropentsurik: azterturiko hiru establezimendutik bik (%68) aldizkari honek ezarritako azterketa ez dute gainditu eta, horien %84k ?oso eskas” kalifikazioa eraman dute. Denen %18k bakarrik gainditu du aise.\nAkatsik ohikoenak: zentro gehienek ez dute arazoa behar bezala identifikatzen eta erabiltzaileari proposatzen dioten tratamendua gaizki azaldu eta okerrago zehazten diote. Argaltzeko hiru zentrotik batek pisu-galtze azkarregiak (osasunarentzat, arriskutsuak) planteatzen ditu; proportzio hori errepikatu egiten da, bezeroa artatzeko ez espezializatutako sendagilerik eta ez nutrizio alorreko aditurik ez duten zentroez aritzean. Horien %46k, gainera, “izar produktuekin” (pazientearen elikatze-azturak eta bizimodua aintzat hartuko dituen dieta pertsonalizatua planteatu ordez, produktu edo osagarri dietetikoekin) egin beharreko tratamenduak aholkatzen ditu.\nHauxe da, beren burua pisua galtzeko paziente gisa aurkezturik, CONSUMER EROSKI-ko teknikariek egin duten erradiografia kezkagarria, Espainiako 18 hiritako 103 establezimendutara bisita egin ondoren: 10 Madril eta Bartzelonan, 7 Valentzia eta Bilbon, 6 Malaga, Sevilla eta Zaragozan, 5 A Coruña, Alacant, Cordoba, Murtzia, Donostia, Valladolid eta Gasteizen eta 4 Granada, Oviedo, Iruñea eta Santanderren. Zentroak bisitatu zituzten 22 teknikarien erdiek ez dute argaltzeko beharrik, bostek gehiegizko pisu txikia dute (arazo estetikoa, batik bat) eta gainerako seiek maila desberdinetako obesitatea nozitzen dute.\n/imgs/20070501/img.tema-portada.02.jpg Dietetika eta nutrizio alorretako adituen laguntzaz eta sendagileen aholkularitza egokia harturik, horrelako zentro batek bezeroari era osasuntsu eta eraginkorrean pisua galtzeko aukera eman ziezaiokeen determina zezaketen irizpideak ezarri ziren. Bisita horietan ateratako ondorioek bereizgarri nagusi bat, berbera, agertzen dute: pisua galtzeko promesek eta proposatzen dituzten tratamenduek dietetika eta nutrizio alorretako adituengan mesfidantza pizten dute, dieta osasuntsuen bidez ezin erdiets daitezkeen emaitzak ezartzen dituztelako.\nIzen berdina, zerbitzu desberdina\nCONSUMER EROSKI-ko teknikariek, argaltzeko tratamendu eta gorputz-estetikan espezializaturiko negozio-tipologia zabalaren ordezkari diren 103 establezimendu bisitatu zituzten: belar-denda, parafarmazia, dietetika-dendak, etxe partikularretako kontsultak? baita hainbat hiritan izen berberarekin lanean dabiltzan zentro batzuk ere.\nNolanahi ere, izen berbera badute eta frankizia bateko kideak badira ere (hauxe da funtzionatzeko era ohikoena) bezeroari ematen dioten informazioa eta tratamendua aldatu egiten dira zentro batetik bestera; beraz, marka berarekin diharduten establezimendu edo frankizien funtzionamendu osoa (ona izan, txarra izan), batera, balioztatzeari ez deritzogu bidezko. Aztertuetako batzuk dira Corporación Dermoestética (izendura horretako hamaika zentro aztertu ziren), Naturhouse (hamahiru zentro), Herbolife (lau zentro) eta Corposan (bost zentro).\nFrankizia horietako kide diren lau zentrotatik bakar batek gainditu du aise CONSUMER EROSKI-k ezarritako azterketa; %12k “erdipurdi” apala baizik ez du lortu eta frankiziaturiko gainerakoek (%64) ez dute gainditu: “eskas” edo “oso eskas” izan da horien kalifikazioa. Hortaz, gainerako zentroek erdietsitako emaitzen pare-parekoak ikusten dira hauetan ere.\nBenetan pisua galdu behar duzu?\n/imgs/20070501/img.tema-portada.03.jpg Zentro hauetan ohikoena den alderdi kritikagarrietako bat, pazientearen arazoa arinegi identifikatzea da, dela bezeroa ez neurtzen ez pisatzen dutelako, dela beti-beti bezeroa dietetika eta nutrizioan kualifikaturiko profesionalak artatzen ez duelako.\nDiagnostiko zuzena egiteko ezinbestekoa da neurketa antropometrikoek, gorputz-masaren indizeak (GMI), elikadura-azturek eta aurrerakin patologikoek, besteak bestek, osaturiko informe sakona egitea. Halaz ere, zentroen %42k ez zuen parametro horien neurketa egokirik ere egin: akats horrek tratamendu egokia diseinatzea galarazten du.\nDatuak erabatekoak dira: zentroen %58k baizik ez zion egin pazienteari miaketa fisikoa eta erdiek baino ez zioten galdetu aresti odol analisirik egina zuen: aspektu horiek ezinbestekoak dira diagnostiko ona egingo bada. Zentroen %37k bakarrik ikertu zituen pazientearen aurrekin patologiko pertsonal edo familiarretako hiru edo gehiago (arazo hormonalak, digestiokoak, baskularrak, intolerantziak, etab.) eta hirutik batek ez zion pazienteari informaziorik botikak hartzeari buruzko galderarik egin: funtsezko alderdi honek tratamendua baldintzatu eta arriskuak areagotu egin ditzake. Zentroen %65ek ez zioten hartu pazienteari tentsio arteriala eta ez zuten horretaz interesik erakutsi.\nBalizko gehiegizko pisua, gorputzeko gantzaren banaketa eta kopurua eta gainerakoak determinatzeko funtsezkoak diren datu antropometrikoen azterketa balioztatzean emaitzak ez diren horren okerrak baina, halaz ere, deigarria da, oso, bisitaturiko zentroen %13k pazientearen pisua eta %17k altuera apuntatu ez izana. Hirutik bakar batek neurtu zizkion bezeroari gerriko, aldakako eta gainerako perimetroak eta profesionalen laurdenek baizik ez zuten neurtu gorputzeko guztirako gantza, inpedantzien bitartez (makina batzuek azkar eta eraginkortasun osoz kalkulatzen dituzte ur, gantz eta masa librearen kopuruak), batik bat.\nZentroen erdiek baino ez zuten interesik agertu pazientearen pisuaren bilakaeraz, nahiz alderdi hori beharrezkoa den gehiegizko pisuaren balizko jatorria ezagutzeko, eta hiru zentrotatik bitan baizik ez zioten galderarik egin aztura kaltegarriez (tabako eta alkohol kontsumoaz, adibidez) ezta pazienteak praktikatzen zuen ariketa fisikoaren gradu edo motaz ere. Aspektu psiko-sozialak (janariaren aurreko jokabidea, elikagaien gaineko zaletasun eta higuinak, aldartea, etc.) zentroen %30etan soilik aztertu zituzten egokiro.\nIa 1.400 euro, batez beste: argaltzeko modu garestia\nAzterturiko argaltzeko zentroen %21ek tratamendu osoa ordaintzea proposatu zion bezeroari, kontsulta bakoitzeko kobratu ordez. Tratamenduaren batez besteko kostua 1.396 euro bada ere, prezioak 350 eurotik (“merkeenak”) 3.879 euroraino doaz (garestienak kobratzen duena, Sevillan).\nEginiko kontsultagatik edo saldutako produktuengatik (zentro bakoitzean iradokitzen diren produktuen erabilera eta bisiten maiztasuna kontuan hartutako kalkulua ere egin da) kobratzeaz ari garela, batez bestekoa hileko 163 euro da. Prezioak doaz, hileko, 600 euroetatik (establezimendurik garestienean) 40 euroetaraino (merkeenean).\n/imgs/20070501/img.tema-portada.04.jpg Teknikariak lehen kontsulta doan eskaintzen zuten zentroetara joan ziren, batik bat. Azterturiko zentrorik gehienek “lehen kontsulta doan” mezua amu gisara baliatzen dute baina, egiaztatu den bezala, bisita horrek bezeroari ez dio ematen tratamenduan hastea komeni zaion edo, egitekotan, eraginkorra gertatuko zaion determinatzeko bezainbesteko informazioa. Profesionalen %30ek eman zioten balizko konponbideei buruzko informazio onargarria. Hori estimagarritzat jotzen da tratamendua pazientearen premietara egokitzen denean (dieta pertsonalizatzea, azterketa osoa egin ostean) eta, asteko, kilo erditik kilo betera bitartezko galtzea proposatzen denean.\nHona, optimista izatera bultzatzen ez gaituen beste datu bat: zentroen %46k (hots, 2002 urtean eginiko azterketako %14 hartatik urruti), “izar produktuetan” oinarrituriko tratamenduak egiten dituzte; horrek, establezimenduak besterik gabe deskalifikatu egiten ditu, bertan ez direlako elikatze-aztura zuzenak irakasten eta pisu galtzeari luzaro eusteko balio ez dutelako. Horrelakoetan bezeroak inoiz baino arreta handiagoa ipini behar du, zentro horietako askok eskaintzen duten ustezko “dieta pertsonalizatua”, gehien-gehienetan, argaltzeko balio omen duten beren produktuak saltzeko aitzakia baizik ez baita. Zentro horiek, horrela, etekin bikoitza ateratzen dute: tratamendua edo bisitak ez ezik, bezeroari establezimenduan bertan hartzea aholkatzen zaizkion produktuak ere kobratzen dizkiote.\nAzterturiko zentroen %56k bakarrik aholkatu zuten mantentzeko aldian behin azterketak egitea; dena den, maiztasun jakin batean jarraipeneko kontsultak egin behar dira, tratamendua amaitutakoan bezeroari jomuga gisa adierazitako pisua mantentzeko (eta, noski, galdutako pisua hartzeko arriskua arintzeko) funtsezkoak baitira.\nTratamenduaren iraupenari dagozkion emaitzak ere ez ziren onak izan.\nAstean kilo bat baino gehiago galtzea ez da komeni eta gizaki bakoitzak modu desberdin batez erreakzionatzen du tratamenduen aurrean. Beraz, data finko bat seinalatzea ez da bidezkoa; halaz ere, azterturiko zentroen %36k horixe egin zuten (2002 urtean proportzioa %60 izan zen).\nProfesional guztiak ez dira profesional\nNutrizioan espezializaturiko sendagileak eta dietetikan diplomatutakoak eta goi-teknikariak bakarrik daude kualifikatuak balorazio nutrizionalak egiteko eta aholku dietetikoak emateko. Hala eta guztiz, bisitaturiko zentroen ia laurdenean ikusi zenez, honelako zentroetako lehen kontsultako artapena ematen dutenek ez daukate eginkizun horiek betetzeko exijitzen den titulazioa. Zentro batzuetan, esate baterako, artapena ematen dutenak dira etxekoandreak, biologoak, naturistak, psikologoak edo komertzial hutsak.\nProfesionaltasun gabezia horrek ondorioak dakartza, noski. Dietetika eta nutrizioan kualifikaturik gabeko jendaurrerako pertsonala daukaten zentroen %90k azterketa gainditu gabe utzi zutela egiaztatu zen.\nNoiz ez fidatu argaltzeko zentro batekin?\nPisua galtzeko tratamendu orok agintzen du, aurretiaz, norberaren ezaugarri eta gorabeherak aztertzea (neurri antropometrikoak, pisua, altuera, elikadura-azturak eta bizimodua, norberaren zein familiaren aurrerakin patologikoak, etc.), pertsonalizatua, eraginkorra eta arrisku gabea izango bada. Azterketa hori eskaini ezean, hobe beste zentro batera joatea.\n“Izar produktuetan” soilik oinarrituriko tratamendua eskaintzen badigute edo tratamenduaren parte bat doako dieta bada baina, horrekin batera, establezimendu horretan bertan salgai dauden produktu batzuk hartzea (eta ordaintzea) aholkatzen badigute mesfidantza pizteko arrazoirik izango dugu: horiek ez dute gizakia hezten elikatze-aztura jakin batzuetan, nahi horixe den benetan funtzionatzen duena eta pisu-galtzeari eusteko balio duena.\nKontuan hartzeko beste elementu bat, tratamendua eginez bermatzen diguten pisu-galtzeko erritmoa da; argaltzea hilean lauzpabost kilo baino handiagokoa denean, ez fidatzeko zergatia da: hori baino pisu-galtze handiagoek ur eta elektrolitoen galera ondorioztatzen dute; aldi berean, muskulu-masa ere galtzen da eta, hein apalago batean, gantza.\nEsfortzurik gabe deus erdiesten ez dela izan behar dugu beti kontuan: argaltzeko tratamenduan pertsonak inplikatzea ezinbestekoa da, osasunarentzat arriskurik gabe helmugara iritsiko bagara.\n“Ene gehiegizko kiloen ardura likidoen atxikipena da” esakunea entzunegia badugu ere, desmitifika dezagun sineskeria hori, hori gizentasunaren benetako kausa kasu bakanetan baizik ez delako. Pazientearen xehakapeneko azterketa egin gabe diuretikoak hartzea preskribatzen dion tratamendua ez da zuzena.\nBidezko neurriak hartu gabe diuretikoak (gernu-isuria areagotzen duten substantziak) edo laxanteak (libratze kopurua areagotzen dutenak) hartzea arriskutsua da osasunarentzat.\nArgaltzeko tratamenduaren iraupena gizakiaren ezaugarrien arabera aldatzen da, pisu-galtzeko erritmoa ere biziki aldatzen baita pertsona batetik bestera. Ez fidatu, hortaz, aurretiaz data finkoa ezarria duten argaltzeko tratamenduez.\nZentroen alderdi kaskarrenak, hiriz hiri\nOndoren, hirietako bakoitzean hautemaniko akatsik larrienak (baina ez bakarra) adieraziko ditugu.\nA Coruña: zentroetako batean, pazienteak gehiegizko pisurik ez zuenez, tratamendua hastea “anorexia hastea” izango zela ohartarazi zitzaion”. Horren baieztapen biribila zeharo desegokia da.\nAlacant: zentroetako batean CONSUMER EROSKI-ko teknikariari esan zitzaion bost kilo sobera zituela, horrelakorik ez zuen arren. Hiri horretako beste zentro batean, pazientea aztertu gabe eta pisu osasuntsua zuela determinatu gabe, 10 kilo sobra zitzaizkiola esan zioten.\nBartzelona: zentro askotan gauzak nabarmenki gaizki egiten dira: zentroetako batean ziurtatu zuten orburuzko injekzioek gorputzeko gantza eliminatzen laguntzen dutela (horrek ez du inongo oinarri zientifikorik); beste batean, pertsonari xehakapeneko azterketarik egin gabe, arazo linfatikoa eta edema-koadroa (likidoen atxikipena) zuela esan zitzaion. Beste batean, eguneko janari batzuk egin ordez, irabiakiak har zitzan iradoki zioten pazienteari, honek inongo gehiegizko pisurik ez zuen arren.\nBilbo: janariak ontzeko parafina olioa baliatzea eta antzeko akats larriak behatu ziren; olio hori, dietako nutrienteen aprobetxamendu eskasa eragiten duen laxantea da, hain zuzen, eta alboko ondorioak ohi dakartza. Beste zentro batean pazienteari esan zioten metabolismoa hiru urtera aldatu egiten dela, janarietan ura hartzen bada. Horrez gain, gosarian haragi xerra zuen dieta (ez pertsonalizatua) aholkatu zioten pazienteari.\nCordoba: zentro gehienetako tratamenduak “izar produktuetan” oinarrituak zeuden: tantoak, ananadun kapsulak, etc. Zentro batzuetan gehiegizko pisu-galtzea proposatu zuten, arazoa ongi identifikatu gabe eta pertsonalizatu gabeko dieta preskribituta.\nGranada: bisitaturiko zentroetako bitan, elikagaien aurreko intolerantziak hautemateko azterketa bakarrik egin zioten pazienteari. Aditu guztiak bat datoz, gutxienez, gauza batean: pisua galtzeko zeinahi tratamenduren oinarria behar bezalako dieta eta ariketa fisikoa egitea da. Elikagai batzuen aurkako balizko intolerantziak eta antzeko aspektuak esandako horren ostean bakarrik har daitezke aintzat.\nMadril: zentroetako batean hiru fasetan sailkaturiko tratamendua eskaini zuten: gantzak erauzteko ehunak, hotza eta beroa tartekatuz; lau hilabete larruazala sendotzeko eta hiru hilabeteko mantenua. Teknika horiek itxura fisikoa hobetu eta bolumena jaisten laguntzeko balio dezakete baina inola ere ez gantza kiloka galarazteko. Beste zentro batzuetan, hilean sei edo zortzi kilo kentzea proposatu zioten bezeroari (badakigu osasuntsuena hiruzpalau baizik ez dela).\nMalaga: zentroetako batean, bezeroari azterketa-saiorik egin gabe, aparatologia hartu zuten funtsa, hots, estetikara begirako aparatuak erabiltzea itxura fisikoa hobetzeko, bolumena jaisteko, ehunak sendotzeko, etc. Horrela ez da lortzen kilorik jaistea, bolumena kentzea baizik.\nMurtzia: zentroetako batean, pazienteak obesitate nabarmena nozitzen zuen arren, artatu zuen profesionalak esan zion, “ikusi batera” gehiegizko kilotxoren bat zeukala, besterik gabe. Beraiek salgai dauzkaten produktuak hartu ezean, dieta guztiak alferrikakoak direla erantsi zuen. Beste zentro batean pazienteari, lehendabizi, gorputza plastikotan bildurik (berotasuna), makina batean sartzea eta, ondoren, beste batean, atal bigun edo erorien gainean etzatea proposatu zioten: era horretan eta dietarik egin gabe, saio bakoitzeko kilo erdia galduko zuela agindu zioten.\nIruñea: zentroetako batean pazienteari egunean janari bakar bat egin eta irabiaki eta antzekoekin osatzea proposatu zioten. Tratamenduak, ordaindu nahi den guztia irauten du eta bezeroa artatzen zuena etxekoandre bat zen, bere etxean. Pazienteak pisu egokia zuen arren, 12 kilo galtze aholkatu zitzaion.\nDonostia: zentro batean, ohiko elikagaiek baino kaloria gutxiago dauzkaten ordezko produktuekin tratamendua egitea aholkatu zuten, elikadura-azturen gaineko aipamenik egiteke.\nSantander: bisitaturiko zentroetako batean pazienteari esan ziotenez, tratamenduaren lehen fasean liposukzioa egin behar zitzaion. Egiari zor, teknikari hura pisu egoki-egokian zegoen, bere adin, altuera eta sexua kontuan izaki.\nSevilla: bertako zentro batean bezeroari nolabaiteko gehiegizko pisua diagnostikatu zitzaion, pazienteak benetan obesitate kezkagarria nozitzen zuen arren.\nValentzia: azterturiko zentroetako batean dieta zorrotz-zorrotza egin eta “izar produktuak” hartzea proposatu zitzaion pazienteari. Bertako beste establezimendu batean tratamenduaren oinarria janarien ordezko produktuak ziren: hori, esan gabe doa, ez da tratamendu pertsonalizatua, ez eta egokia ere. Bestelako elikatze-azturak hartu behar zituenik ez zitzaion esan ere egin.\nValladolid: establezimendu batean pazienteari esan zitzaionez, krioterapiako saioak eginez, saio bakoitzeko pertsonak 1.500 kaloriaraino gal ditzake; horrek ez du ez buru eta hanka. Beste zentro bateko tratamenduaren oinarria infiltrazioak ziren: hauek, teorian, gantz-noduluak desegin eta gantza gernuarekin batera kanporatzen da… Horrek ez du oinarri zientifikorik. Horrez gain, 10 astetan 29 kilo kendu behar zituela iradoki zioten: gehiegizko erritmo horrek osasunari kalte egiten dio.\nZaragoza: zentroetako batean “likidoen atxikipena” diagnostikatu zuten, inolako azterketarik egin gabe.\nNola jakin gehiegizko pisua dugun?\nGehiegizko pisuaren muga zein den determinatzeko gehien erabiltzen den erreferentzia gorputz-masaren indizea (GMI) da; 25 urtetik gorako helduena adierazteko bakarrik balio du eta hurrengo formularen aplikazioz kalkulatzen da:\nGMI (Kg/m2) = PISUA (Kg) / [ ALTUERA (m) x ALTUERA (m)]\n25,0 – 26,9\nI. graduko gainpisua\n27,0 – 29,9\nII. graduko gainpisua (aurre-obesitatea)\nI. motako obesitatea (arina)\nII. motako obesitatea (tartekoa)\n40,0 – 49,9\nIII. motako obesitatea (morbidoa)\nIV. motako obesitatea (muturrekoa)\nADIBIDEA: 1,66 metroko altuera eta 64 kiloko pisua duen 35 urteko GMI honela kalkulatuko dugu:\n64/1,66 x 1,66= 23,19\nHorrenbestez, taulako parametroen arabera, pisu egokian dago. Nabarmen dezagun, nolanahi ere, metodo hau ezin balia daitekeela isolaturik diagnostikoa egitean.\nGehiegizko pisutzat hartzen da gorputzeko gantz osoa nahi litzatekeena baino gehiago denean. Formula honetan gantza berariazko parametrotzat jotzen ez denez, beste hainbat baloraziorekin konparatu behar da, pazienteak benetan pisua galdu behar duen (baita zenbat kilo galdu beharko lituzkeen ere) determinatzeko.


Euskarazko atlasa sortzen • ZUZEU\nDorraori buruzko artikulua euskarazko Wikipedian\nEuskarazko Wikipedian 41.500 artikulu pasatxo daude hau idazterakoan. Horietako batzuk txikiak dira, zirriborroak, beste batzuk artikulu dexenteak, nabarmendutakoak. Badira milaka artikulu leku izenak direnak, geografikoak. Eta horiek artean badira hainbat Euskal Herriko txoko ezberdinetakoak direnak: herriak, auzoak, ibaiak, mendiak, eraikin bereziak, baserri historikoak… guztiak Euskaltzaindiaren izendegia errespetatzen saiatzen. Eta artikulu geografiko guztien artean badira batzuk koordenatuen datuak dituztenak, eta horiekin inoiz euskaraz osatu den atlasik osoena sortzen dabiltza Wikipediako lankideak.\nIkus dezagun adibide bat: Dorrao. Goian dago argazkia. Ez da oso artikulu luzea ere, baina Ergoienako kontzeju bat izateko informazio nahikoa du. Ziurrenik idatzizko edozein entziklopediak baino informazio gehiago izango du artikulu honek. Ikusten duzuen bezala eskubiko zutabean taula bat dago, txantiloi batekin sartzen dena. Bertan armarria, kontzejua zein udalerrikoa den, Euskal Herriko mapa batean non dagoen, garaiera, biztanleria eta koordenatu zehatzak ematen dira. Eta horren inguruan da artikulu hau.\nBai artikuluaren goialdean bai eta eskubiko taulatxo horretan koordenatu batzuk agertzen zaizkigu. Koordenatuen gainean klik egingo bagenu honako orrialdera joango ginateke (froga egin dezakezue). Baina interesgarriena mundu-bolaren gainean klik eginda gertatzen dena ikustea da. Bola horrek aleman batzuek garatutako WikiMiniAtlasa martxan jartzen du. Sistema konplexua da, baina era berean oso sinplea. Koordenatuak dituzten artikuluek “koord” izeneko txantiloi bat erabiltzen dute. Noizbehinka alemaniako erabiltzaile batek txantiloi hori duten orrialde guztiak biltzen ditu automatikoki eta informazio hori ateratzen die. Ondoren beste erabiltzaile batek informazio hori 360º luzera eta 180º latitude duen mapa huts batean jartzen du, puntu bakoitza bere lekuan. Mapa hori benetakoa da, baina oso zaila egiten da irakurtzea ez baitugu ikusten kostaldea edo errepiderik. Ondoren datu horiek hartzen ditu beste erabiltzaile batek eta hainbat iturrietatik jasotako mapa txertatzen dio azpitik: openstreetmap, mapgenerator, NASAren Astra irudiak… edozein jatorri libre erabili daiteke. Bada, puntu horrek beste dimentsio bat hartzen du eta hori da ikusten duguna mundu-bolaren gainean klik egiterakoan:\nIkusten denez honela puntua non dagoen agertzen zaigu, beste puntu batzuekin batera. Herriak normalki puntu txiki batekin agertzen dira, 10.000 biztanletik gorakoak beste puntu handiago batekin, 100.000tik gorakoak are eta handiagoa eta horrela 10.000.000 biztanle dituzten hirien puntu larrirarte. Mendiak ere triangelu batekin agertzen dira. Eta zer diren ez “dakien” puntuak (hori koordenatuekin batera esan behar baitzaio) hirukitxo batekin. Mapa hau interaktiboa da, eta zoom gehiago sartu ahal zaio:\nLandsat satelite irudian Ergoienako kontzeju guztiak eta inguruko mendiak.\nMapan oraindik puntu batzuk gaizki agertzen dira, baina horiek zuzentzeko aukera ere ematen duenez (koordenatuak ondo jarrita) hurrengo edizioan bere lekuan agertuko dira, beste askorekin gertatuko den bezala. Honela, pixkanaka-pixkanaka euskara hutsez inoiz egindako atlasik osoena eraiki ahal izango da. Eta zuk ere parte hartu ahal duzu, Wikipedian artikuluak eginez, edo daudenei euren koordenatuak jarrita!\natlas, auzolana, euskara, wikipedia\n2 pentsamendu “Euskarazko atlasa sortzen”-ri buruz\nAtlasa euskaraz « Bihar da berandu 2009-08-22 17:50\n[…] bat euskaraz egiteko ahaleginari buruz artikulu hau gustatu […]\nReeRee 2012-02-09 05:22\nErabat ados hiikern, Asier. Ni lehengo urtean izan nintzen lehen aldiz Heletan, eta benetan Festibalaren giroaz eta filosofiaz maitemindu nintzen. Horregatik aurten sarrerak salgai jarri bezain laster erosi nituen, taldeak jakin aurretik. EHZ-k merezi du. Izan huntsa!


Emakumea protagonista, Herri Musikaren 17. Jardunaldietan - Euskal Herriko Txistulari Elkartea\nBy txistulari 2018 Martxoa 16 2020 Martxoa 17 Berriak\nGaur, martxoak 16, hasiko dira Herri Musikaren 17. Jardunaldiak Oiartzunen, martxoak 25 bitarte, emakumea izango da protagonista. Soinuenea fundazioak antolatuta, mintegiak, mahainguruak, dantza-plazan eta argazki erakusketa izango dira, Emakumeak herri musikan eta herri kulturan izenburu pean.\nGari Garaialdek ondutako Emakumeak Maskapean argazki erakusketaren aurkezpenarekin hasiko dira aurtengo Herri Musikaren 17. Jardunaldiak. Aztergai izango dute, emakumearen esku-hartzea herri musikan zein kulturan, eta xede horrekin egitarau oparoa prestatu dute, gaurtik hasita martxoak 25 bitarte. Soinuenea fundazioak antolatzen ditu ekitaldiok. Fundazioa, duela hamar urte sortu zen, Juan Mari Beltranek bultzatutako Herri Musikaren Txokoa kudeatzeko.\nLarunbatean, martxoak 24, mintegia izango da, hizlari izango direlarik Aingeru Bergices, Gurutze Lasa, Oier Araolaza eta Karine Etxeberria. Izpide izango dute emakumeen partehartzea, trikiliri, pandero-jole, aurreskulari eta kantari zein oro har sortzaile gisa. Jarrain bazkaria izango da Ibairgain elkartean, 10 euroren truke. Arratsaldean, Galiziako dantzei helduko diote Carme Campo eta Chus Caramés-ek, mintegi eta mahainguruan.\nIgandean, martxoak 25, argazki erakusketaren bisita gidatua antolatu dute, Gari Garaialderen azalpenez jantzia. Ondoren, Alkarkide Txarangaren eskutik dantza-plazan eta bazkari batekin bukatutzat emango dira aurtengo jardunaldiak.\nAntolakuntzak ohartarazi du, ekitaldien sarrera doako dela, bazkarien kasuan, prezioa 10 eurokoa izango dela. Edozein kasutan, mintegi edo bazkarian partehartzeko aldez aurretik komunikazio@soinuenea.eus helbidera idaztea edo 943493578 telefonora deitzea eskatzen dute.\nAurkezpena: Iosune Cousillas (Oiartzungo kultura zinegotzia) eta Emilio Xabier Dueñas (Soinuenea-Lan Taldeako kidea).\nGurutze Lasa: “Emakumearen irudikatzea XX eta XXI. mendeetako Trikitixan”.\nOier Araolaza: “Emakumea euskal dantzan: Aurreskua dantzatzen ez zuten poxpolinak”.\nKarine Etxeberri: “Sorkuntza eta generoa, herri kantagintzan”.\n15:30-19:30 Mintegia eta Mahaingurua Oiartzungo Udaletxeko Areto Nagusian.\nCarme Campo eta Chus Caramés: “Andar cos tempos / Una invitación desde Galiza a revisar el baile tradicional con perspectiva de género“.\n11:00 Argazki erakusketari bisita gidatua Gari Garaialderekin Oiartzungo Udaletxeko Areto Nagusian.\n12:00 Dantza-plazan Alkarkide Txarangarekin Oiartzungo Done Eztebe plazan.


Yves Saint Laurent Opio Beltza Eau de Parfum | Beautyshop.ie\nHasiera / Usain ezin hobeak / Yves Saint Laurent Opio Beltza Eau de Parfum\nErabilgarritasuna: 49 Badago\nUsainaren konposizioa Izara fruituaren oharrek laranja-loreekin eta arrosa piperbeltzarekin konbinatzen dute irekiera. Orduan, bihotzak kafearen eta jazminaren notak ateratzen ditu eta azkenean Eau de Parfum-en oinarria sartzen da, bainila epela nagusi. Lurrinaren historia Yves Saint Laurent ...\nIzara fruituaren fruitu laranjak eta laranja arrosarekin konbinatuta. Orduan, bihotzak kafearen eta jazminaren notak ateratzen ditu eta azkenean Eau de Parfum-en oinarria sartzen da, bainila epela nagusi.\nYves Saint Laurent Black Opium musikan inspiratutako usain bat da. Konposizio usain honek barneko desioen, sentsualitatearen eta eguneroko bizitzaren gutiziaren adierazpen misteriotsua adierazten du. Eau de Parfum 2014an sartu zen.


ULMAk kargak garraiatzeko soluzio adimendun bat aurkeztu du AEBn — TUlankide MONDRAGON\nZamak garraiatzeko osagaiak\nULMAk kargak garraiatzeko soluzio adimendun bat aurkeztu du AEBn\nTeknologia hau ULMA Conveyor Components-eko I+G departamenduak garatu du, eta errodamenduen parametro teknikoei buruzko informazioa ematen du.\nULMA Conveyor Componentsek, ULMA Taldeko negozioa denak eta solteko produktuen garraiorako osagaien diseinuan eta fabrikazioan espezializatuta dagoenak, zinta garraiatzaileetarako soluzio adimendun bat aurkeztu du Estatu Batuetan, zeinak urrutiko sarbidea, hutsegiteei aurrea hartzea eta geldialdi denborak planifikatzea ahalbidetzen dituen.\nGarapena, berez, garraio zintetarako arrabol monitorizatuen teknologia bat da, mantentze lanen kudeaketarako software aurreratu batekin, eta Minneapolis hiri estatubatuarrean aurkeztu da (Minnesota), SME Annual Conference & Expo ekitaldian. SME Meatzaritza, Metalurgia eta Miaketako Elkarteak antolatzen du ekitaldi hori, eta aurten otsailaren 25etik 28ra bitartean egin da. Foro horretan, konpainiak erakutsi ahal izan ditu sistemaren ezaugarriak eta abantailak, aplikazio kasu praktikoak eta urrutiko sarbidearen erakusketak denbora errealean.\nSoluzioak arrabolen egoeraren gaineko informazioa ematen du, mantentze lan prebentiboko estrategiak aktibatzen uzten du, eta ekipamendua urrutitik, planetako edozein tokitatik, kontrolatzea ahalbidetzen du.\nTeknologia horren ezaugarri nabarmenetako bat da arrabolen parametro teknikoen gainean informazio ematen duela eta mantentze lanetarako egingo den hurrengo geldialdian ordeztu beharko diren arrabolen kokaleku zehatza erakusten duela.\n“Orain arte pieza hauetarako hutsegiteak antzemateko sistemek ez zuten arazoari behar bezala aurrea hartzea bermatzeko beharrezkoa zen zehaztasuna. Arrabolen sistema batean hutsegite batek aparteko kostu garrantzitsuak eta galera operazionalak eragiten ditu. Gure soluzioak egoera horri buelta ematea bilatzen du; izan ere, mantentze lanetako arduradunei ahalbidetzen die ordeztu beharreko arrabol kopuru zehatza jakitea eta akatsak dituztenen gainean zuzenean eragitea”, ziurtatu du Egoitz Jimenezek, ULMA Conveyor Componentseko gerenteak.\nEgoitz Jimenezen arabera, garatutako sistemak lortzen du “geldialdi denboretan, mantentze lanen kostuetan eta ordezko piezen stockean aurrezpen handiak egitea; beraz, prozesuaren automatizazioa goratzen duen eta lehiakortasuna bultzatzen duen teknologia da”.\nULMA Taldeak eta MONDRAGON emandako babesak egin du posible ULMA Conveyor Componentsek erregistratutako mugarri positibo hori, eta ULMA Taldearen industri jarduerak bultzada izan duen une berean gertatu da, izan ere, azken urteetan balio erantsi handiko 640 enplegu berri sortu ditu Taldeak.\nULMA Taldeak konpromiso sendoa dauka bere eraginpeko eremuko garapen ekonomikoarekin eta enpleguaren sorrerarekin, eta etorkizunean trebakuntza tekniko handiko langile berriak hartzen jarraituko du, bere negozio arloak dibertsifikatu eta bere posizionamendua sendotu ahal izateko.\nULMA Taldeak, 80 herrialde baino gehiagotan dagoenak eta 4.700 langile dituenak, 57 urte baino gehiagoko esperientzia dauka merkatuan, eta 727 milioi euroko salmenta bolumenarekin itxi du 2017a, hau da, aurreko ekitaldiko zifra baino %8 salmenta gehiagorekin. Gainera, Taldeak 102 milioi euroko EBITDA erregistratzea espero du denbora tarte berean.


Arrasateko Udalak memoria demokratikoari buruzko mozioa aho betez onartu du - Mondraberri\nIraileko osoko bilkuran\nArrasateko Udalak memoria demokratikoari buruzko mozioa aho betez onartu du\nIrabazi Arrasate eta Baleike udal-taldeek mozioa aurkeztu dute.\nTestua eta argazkiak: Marijo Simon. 2018ko irailak 13, osteguna.\nAbuztuaren 24an Espainiako gobernuak Lege Dekretua bat onartu zuen Francisco Franco diktadorearen gorpuzkiak hilobitik ateratzeko Erorien Haranetik, Memoriaren Historikoaren Legea aplikatuz.\nErorien Haranean 1.000 pertsona baino gehiago lurperatuta daude. Merino zinegotziak azaldu duenez, 1958an diktadura frankistak Espainiako udalei eskatu zien hilobi komunen inguruko txosten bat. Hauetatik gorpuzki ugari atera ziren Erorien Haranean lurperatzeko. Hernaniko kasuan 198 gorpuzki Madrilera eraman ziren, horien artean 9 arrasatearrenak egon zitezkeen. Honen harira Irabazi Arrasate eta Baleike udal taldeek memoria demokratikoari buruzko mozioa aurkeztu dute.\nMozioak lau eskaera hauek egiten ditu:\n1- Arrasateko Udalak premiaz eskatzen dio Eusko Jaurlaritzari, eta 'Gogora' Memoriaren eta Bizikidetzaren Euskal Erakundeari, eskatu diezaioten Espainiako Gobernuari eta harekin kolaboratu dezan euskal herritarren gorpuzkinak hilobitik ateratzen, Cuelgamuros haranean daudenak -gaur egun Erorien Harana deitua - itzultzea eta eramatea Euskadira eskatzen badituzte haien senideek. Ildo beretik, premiaz eskatzen dio Eusko Jaurlaritzari sortu ditzan kolunbario berriak, horietan sartzeko, besteak beste, euskal herritarren gorpuzkinak, gaur egun leku horretan daudenak.\n2- Arrasateko Udalak premiaz eskatzen dio Espainiako Gobernuari aintzat hartzeko biktimen gorpuzkinak hilobitik ateratzeko erreklamazio eta eskaera guztiak, haien senideek eginak, horietaz arduratzeko eta egoki ehorzteko.\n3- Arrasateko Udalak premiaz eskatzen dio Espainiako Gobernuari bete dezan Europar Batasunean oinarrizko eskubideen egoerari buruz 2015ean egindako txostena, 2016ko abenduaren 11n Europako Parlamentuaren osoko bilkurak onartua, besteak beste, 63. puntuak premiaz eskatzen dio Espainiako Gobernuari banan-banan identifikatu ditzala Cuelgamuros haranean dauden hogeita hamar milatik gora pertsonen gorpuzkinak, eta bermatu ditzala hilobitik ateratzeko prozeduren babes judiziala, biktimei dagokien eskubideak zaintze aldera.\n4- Arrasateko Udalak premiaz eskatzen dio Espainiako Gobernuari Cuelgamuros harana errekuperatu dezan, Ondare Nazionalak zuzenean kudeatzeko eta Justizia Ministerioak kontrolatu dezan, baliorik gabe utzita 1957ko abuztuaren 23ko Lege Dekretuaren bidez diktadura frankistak ezarritako hitzarmena; desakralizatu guztiz monumentu gunea, ezabatu ditzan adierazpide eta konnotazio frankista edo erlijioso guztiak, eta desegin ditzan zuzenbideko estutu demokratiko batekin bateraezinak diren elementuak, hala nola gurutze-ezpataren monumentua. Halaber, premiaz eskatzen dio galarazi dezan eta legitimitate kendu diezaion oroimen eta erritualismo zentzu guztia, elementu nostalgikoek luzatu dutena garai demokratikoan, diktadura frankistaren jarduera txikiagotu, justifikatu edo goraipatuz gero.\nEH Bilduk bat egin du Irabazi eta Baleikek aurkeztutako mozioarekin, puntu berri bat gehituz. Erorien Haranean eta estatuko beste hainbat lekutan interpretazio zentroen sorrera eskatzea. "Ikerketa zentro bat frankismoa ikuspuntu historiko-kritiko batekin aztertu eta ezagutzera emango duena. Inpunitate historikoarekin bukatzea eta baita etorkizunean Francoren diktaduraren moduko garaia ez errepikatzeko bide eta ibilbide bakarra.\nMozioa alderdi politiko guztiek aho batez onartu dute.


Garaipen historikoa Kortsikan | Enbata\nAccueil / Articles / Opinion / Chroniques / Garaipen historikoa Kortsikan\n« Un singulier bazar\nIndépendantistes au Palais-Bourbon »\nGaraipen historikoa Kortsikan\nPar Xabi Larralde | Publié : 05/07/2017\nLegebiltzar hauteskundeetako ezusteko haundiena Kortsikatik etorri zaigu, mugimendu abertzaleak garaipen historikoa lortu baitu: ugarteko lau deputatuetarik hiru eskuratu dituzte ekainaren 18-an. Jarraian aurkituko duzue lorpen bikain honen azterketa bat.\nKortsikako mugimendu abertzaleak hauteskunde legegileetan emaitza historikoak lortu ditu, lau hautes-eremuetatik hiru diputatu irabaztea erdietsiz : Jean Félix Acquaviva bozen %63arekin, Michel Castellani %60,5arekin, eta Paul-André Colombani %55,9arekin. Azken emaitza honek gainera erranahi politiko berezia du, Colombani-k klanismoaren sinbolo adierazgarrienetarikoa den Camille de Rocca Sera garaitzea lortu baitu. Izan ere, de Rocca Sera familiko hiru belaunaldik diputatu kargua 55 urtez segidan haien eskuetan atxiki dute.\nMugimendu abertzaleak hiru diputatu erdiesteak Kortsikako jendartean nazio identitateari begira kontzientzi-hartze kolektiboan jauzi kualitatibo bat suposatzen du. Aitzin-pausu historiko hori famili abertzalearen batasunaren emaitza da, eta baita ere, 2015az geroztik abertzaleek Lurralde Kolektibitatearen gobernuan egindako lanarena. Jakina denez, bi korrente abertzale historikoak (alde batetik autonomistek eta bestetik independentistek) 2015eko Lurralde Kolektibitatearen hauteskundeen bigarren itzulian batu ziren, %35arekin, hauteskundeak irabaziz denen sorpresarako.\nLurralde kolektibitatearen kudeatze lana saristatua\nOrduz geroztik, abertzaleek uhartea gobernatzen dute, Gilles Simeoni-k Kontseilu Exekutiboaren lehendakaritza eramaten duelarik, eta Jean Guy Talamoni-k Kortsikako Biltzarraren lehendakaritza.\nDudarik gabe, urte t’erdiz eraman duten kudeaketa esperientzi labur hau saristatua izan da hauteskunde legegileetan.\nEta zer indarrarekin!\nZeren oroitu behar da 2015eko Lurralde Kolektibitatearen hauteskundeen lehen itzulian G. Simeoni-k %17,5a lortu duela (bakarrik) eta J. G. Talamoni- k %8a (soilik).\nBaina kudeaketaz haratago, azken urteetako ibilbide politiko osoa da ikaragarri zilegiztaturik ateratzen dena. Hortaz, gogoratu behar da 2014ko ekainaren 25ean FLNC-k bere borroka armatuaren aldebakarreko bukaeraren berri eman zuela, fase politiko berri bat idekiz, eta iragarriz hitzezhitz: “indar politiko baten eraikuntza, Kortsika gobernatzeko, eta independentziaraino eramateko”. Borroka armatuaren aldebakarreko bukaera hori aitzineko urteetan Kortsikako Biltzarrean gehiengo oso zabalez erdietsi ziren hiru akordio eta bozken ondotik etorri zen. Lehen bozka, Kortsikaren estatus aldaketaren aldekoa, gaurko Lurralde Kolektibitatearen estatusa gaindituz, Kortsikaren nazio-identitatea aintzat hartuko lukeen Autonomia estatus baten aldeko ebazpena. Bigarrena, lurra-etxebizitzaren eremua egoiliaren estatus baten arabera arautzearen aldeko ebazpena, espekulazio bortitzari erantzuteko helburuz, merkatuaren “lege” dorpearen eremutik atera eta, lurra-etxebizitza Kortsikan bizitzeko proiektua daukatenendako eskubide gisa kokatuz. Hirugarrena, preso politikoen amnistia eta askatze osoaren aldeko ebazpena.\nAitzin-pausu historiko hori\nfamili abertzalearen batasunaren emaitza da,\neta baita ere, 2015az geroztik\nabertzaleek Lurralde Kolektibitatearen gobernuan\nKlanismoa ahultzen ari\nHiru ebazpen edo aldarrikapen horiek Estatu frantsesaren ezezko erantzuna eskuratu dute azken urteetan, frantses konstituzioa urratzen duketelakoan. Estatus politikoaren aldaketari ezezkoan erantzun badio ere, iaz, frantses gobernuak Lurralde Kolektibitatearen barne moldaketa bat onartu du, Kortsikako bi departamenduen desegitetarekin. Departamenduen desegitea mugimendu abertzalearen aspaldiko aldarrikapena da, klanismoa kontseilu orokorreko hautetsien bitartez (“des élus enrobés” direla diote) gauzatu baita historikoki.\nLurralde Kolektibitatearen formatu berria 2018ko urtarrilean indarrean jarriko da. Hilabete bat lehenago, aurtengo abenduan, hauteskundeak iraganen dira. Abertzaleendako erronka argia da: gobernua berreskuratzea 2015ean baino posizio indartsuago batekin ahal bada. Gisa hortan, Lurralde Kolektibitatearen hauteskundeak sei urteetarik behin antolatzen direnez, uhartea aldaketa- bide sendo batean kokatzeko epealdi aski zabala eskuratuko lukete abertzaleek.\nHauteskunde legegileen emaitzak ikusita, erronka hori arrakasta handiz lortzeko baldintzetan daudela erran genezake. Kortsikako prozesuak Euskal Herrian ere zirrara sortzen digu, eta dudarik gabe, gure zorion beroenak merezi dituzte hango abertzaleek!


barren.eus - Euskararen aldeko esaldi onena saritzeko lehiaketa abian da\nEuskararen aldeko esaldi onena saritzeko lehiaketa abian da\nElgoibarko Izarrak eta Gaztelekuak, euskararen eguneko esaldi lehiaketa antolatu dute laugarren urtez. Lehiaketa irabazten duen esaldiarekin kamiseta bat prestatuko dute, eta 13-18 urte bitarteko nerabeen artean banatuko dute, doan.\nDBH eta Batxilerreko ikasleentzako antolatu dute lehiaketa, eta euskarari lotuta egon behar du esaldiak, baina era berean, ezin izango da euskara berba erabili. Azaroaren 8a da esaldiak entregatzeko azken eguna. Hainbat modu daude parte hartzeko:\nWhatsapp bidez: 628 170 330\nInstagram bidez: @elgoibarkogaztelekua\nTwitter bidez: #365esaldi\nIrabazleak 100 euroko balea jasoko du, herriko dendetan gastatzeko. Elgoibarko Izarrak eta Gaztelekuak antolatu dute lehiaketa Elgoibarko Udalarekin lankidetzan.\n• Aurreko edizioetako irabazleak\nArreiturre Institutuko ikasle Asier Garaialdek aurkeztutako esaldiak irabazi zuen iaz lehiaketa, Ez izan beldur, izan hiztun lelorekin. Euskararen eguneko estraineko esaldi lehiaketa Uxue Mancisidorrek aurkeztutako Nire ahotik zure belarrira esaldiak irabazi zuen, eta 2015ekoan, Markel Garate mendaroarra izan da irabazlea, Nik hasi zuk jarraittu leloarekin.


Barricarte lasterketarako atzera-kontua, abian - Sakana - Guaixe.eus\nGuaixe 2018-12-04 10:35\nUrtero moduan, Altsasuko Zubeztia elkarteak antolatutako 38. Oinezko lasterketa edo 35. Alberto Barricarte memoriala abenduaren 8an jokatuko da, Ama Birjinaren egunean, hurrengo larunbatean, hain zuzen ere. Lasterketari 11:30ean emango zaio hasiera eta Altsasuko herri gunean prestatutako zirkuituari lau itzuli eman beharko zaizkio, guztira 10,6 km osatuz.\nLasterketa Zubeztia elkarteak antolatzen du, Altsasuko Udalaren laguntzarekin. Festa eguna denez, eta abenduan jokatzen denez, San Silvestreari begira puntuan jartzeko proba aproposa da Altsasukoa, oso proba herrikoia da. Aurreko urtean euria eta hotza, ez zen giro, baina hala ere, 156 korrikalarik hartu zuten irteera eta Antonio Etxeberria (33:15) eta Veronica Dominguez (40:00) izan ziren azkarrenak. Sakandarren artean Beñat Katarain (35:21) eta txapeldunaren denbora berean sartu zen Izaskun Beunza (40:00) izan ziren onenak.\nIbilbidea (10,6 km)\nZubeztia elkartekoek herrian barna antolatutako zirkuituari lau buelta eman beharko dizkiote korrikalariek, guztira 10,6 km. Goizeko 11:30ean abiatuko da lasterketa, Zubeztia elkartearen albotik. Foruen Plazatik, eta Ferial eta Lapurbide kaleetatik barna Larrainbidera helduko dira korrikalariak, Zubeztia kalea pasatu eta gero Zelai kalea igotzeko. Zelai kaleko goialdean buelta hartu eta Isidoro Melerorantz joko dute lasterkariek, Araba eta Idartzagain kaleetatik Auzobidera heltzeko, eta handik Alzania kalea hartzeko. Alzania kaletik San Juanera iritsiko dira korrikalariak eta bertatik Zubeztia elkartera joko dute, udaletxe aurrera, hura izango baita helmuga. Aipatu zirkuituari lau buelta eman eta gero despedituko da proba.\nIzena ematea dohainik eta zabalik\nBarricarte memorialean aritzeko aurretik www.dantzalekusakana.com web gunean egin daiteke izena ematea. Bestela egunean bertan, lasterketa baino lehen, 10:00etatik 11:30era, Gure Etxean. 18 urtetik gorakoek eman dezakete izena. Bukaeran Zubeztia elkarteak hartuko du sari ematea, eta bildutako guztiendako auzate ederra izanen da. Gainera, sariak zozketatuko dira.\nLasterketa honekin 2018ko Sakanako Atletismo Kopa-Lasa Kirolak Sariari bukaera emango zaio. Orain arte puntuatu duten lau lasterketak kontuan hartuta, emakumezkoetan Erkuden San Martin da lehena, Izaskun Beunzaren eta Maite Zabaletaren aurretik. Gizonezkoetan, aldiz, Juan Carlos Gomez dago lehen postuan, Ivan Gonzalezen eta Sergio Garcia de Eulateren aurretik. Barricarte lasterketaren ondoren jakingo da nortzuk diren Kopako irabazleak.


Egun bat Musikan: Otis Redding hil zen | EITB Musika bloga\nEgun bat Musikan: Otis Redding hil zen\n1967ko abenduaren 10ean, Otis Redding soul abeslaria hil zen. 26 urte baino ez zituen bere abioia Wisconsineko Monoma lakuko ur izoztuetara erori zenean. The Bar-Kays bandarekin batera, kontzertu baterako bidean zihoan Redding. Musikariak ere hil egin ziren. Taldeko Ben Cauly izan zen ezbehar tragiko honetatik bizirik atera zen bakarra. Bera eta baita James Alexander ere. Azken honek beste hegazkin bat hartu baitzuen.\nEstatu Batuetako hegoaldeko deep soularen abeslari grinatsua izan zen Otis Redding, baina bere lanaren mugek esparru askoz ere zabalagoa hartzen zuten: sasoi hartako rockaren talde eta abeslari zuri garrantzitsuenek, esaterako, oso kontutan hartzen zuten soul abeslaria zen (hona hemen, esaterako, Redding Montereyko Jaialdian urte hartako ekainean eskaini zuen zuzenekoan, Rolling Stonesen Satisfaction abesten). Adituek diotenez, Redding bere ibilbideari norabide berri sofistikatuago bat ematear zen. (Sitting On) The Dock of The Bay abestia, bera hil eta argitaratu zen lehendabizikoa kanta, norabide berri horren erakusgarria izan daiteke pop musikaren historian arrakasta zerrendetako lehenengo postuetara iritsi zen egilea-hil-osteko aurreneko kanta hau ez zen izan, ordea, abeslariak grabatuta utzi zuen material berri bakarra. Izan ere, bera hil eta ondorengo urteetan, beste hiru lp argitaratu baitzituzten berak utzitako kantekin.\nThis entry was posted in Egun bat Musikan on 10 December, 2008 by blogs eitb.\n← Egun bat Musikan: SAM STRAIN Egun bat Musikan: Frank Sinatra →


100 urteko Rosarioren haurtzaroa - Ahotsak.eus\n100 urteko Rosarioren haurtzaroa 2008ko urriaren 7an 100 urte bete berri ditu. Gorordo baserrian jaio zen. Goizean jaiki eta itegiko lanak egin eta sorora edo basora, gazte-gaztetatik. Eskolara euria egiten zuenean eta horrelakotan joaten ziren bakarrik. Erdaraz ikasten zuten, baina ez zituzten zigortzen eskolan euskaraz berba egiteagatik.\nHizlaria(k): Kortabarria Urrutia, Rosario\nBideo hau erabili nahi baduzu, jarri gurekin harremanetan eta kalitate onean bidaliko dizugu. Ez ahaztu mezuan ONA-045-001 kodeko bideoa nahi duzula aipatzea: ahotsak@ahotsak.eus\n2008ko urriaren 7an 100 urte bete berri ditu. Gorordo baserrian jaio zen. Goizean jaiki eta itegiko lanak egin eta sorora edo basora, gazte-gaztetatik. Eskolara euria egiten zuenean eta horrelakotan joaten ziren bakarrik. Erdaraz ikasten zuten, baina ez zituzten zigortzen eskolan euskaraz berba egiteagatik.\nGaia(k): Familia eta harremanak » Lagunartea eta familia » Etxeko giroa , Ohiturak eta bizimodua » Kontakizunak eta sinesmenak » Anekdotak, kontakizunak\n- Ehun urte dakazuz, ezta?\n- Ya beteta, aurten beteta. Noiz bete zenduzen, urtiak?\n- Urtiak, ba, oin nun gaoz? Oktubrian zazpixan.\n- Hemen bertan jaio ziñan? Hemen jaiotakua zara?\n- Ez, ez, ni beste baserri bateko jaixotako nao, Gorordo baserrixan, gero hona ezkondu nintzan.\n- Eta umetan bizimodua zelakua zan basarrixan?\n- Bizimodua? Ba bizimodua, goizian jaiki eta ittuara, ittuako lanak ittera, ganauak gobernau eta ittuakuak ittera. Gero etorri eta geuk zerbait armozau eta sorora edo basora edo nunbaittera lanera. Oso umetan ez, e? Pittin bat haunditxuaua inddakuan. Eskolara ez giñan faten, eurixa zanetan eta holakuetan bakarrik, eta holakotxe bizimodua pasaitten geben.\n- Eskolia auzuan bertan zekazuen?\n- Bai, bai, auzuan bertan eskolia. Auzuan bertan euen.\n- Eta nun zeguan, nun? Nun euen eskoliori?\n- A, eskolia? Hortxe kamiño onduan, Txopekua badakitzu? Ba Txopekua hantxe, Txopekuan gaiñeko aldetxuan. Oin be hantxe dago, elizia, elizia badakitzu? Ba hantxe, elizen kontran eskolia.\n- Eta maixua edo maistria zan?\n- Ez, ez, maixua ba, gizon bat, eskolia erakusten eoten ebena. Pedro Migel Galarraga.\n- Euskeraz itten eben?\n- Euskeraz, bai, horixe euskeraz, euskeraz itten eben harek.\n- Eta zueri klasiak euskeraz emuten otsuen?\n- Guri erderaz, liburuok eta, baiña guk ez geben jakitten ze esaten eben, ez gekixen tautik be erderaz ta.\n- Eta euskeraz egittiarren baiña zigorrik eta, kastigau ez otsuen itten.\n- Ez, ez, euskeraz, guk euskeraz itten geben berba danak, euskeraz.\n- Eta ze ikasten zenduen? Danetik?\n- Ze ikasten geben? Ba dotriñia ta leitten ta eskribitten ta holakotxiak, danetik pittin bana, danetik.\n- Eta kontuak itten be bai.\n- Kontuak itten, ni ez nintzan allegau kontuak ittera, lehenengotik ikasi bihar izaten zin oraziñuak, oin oraziñuak apenas bape ikasten daue, baiña orduan oraziñuak ikasi bihar izaten geben lehenengo, ta gero eskribitten ta, leheningo palotiak itten.\n- Zenbat urte arte eon ziñan eskolan?\n- Eskolan? Ba zortzi bat urtekin o hola hasi eta geo beatzikin kriada fan nintzan ta. Eskolan denboa gutxi in neben nik, oso.\nEguzkitzatik Uribera jaitsi bizitzera\nJulian "Itsua"-ri igerilekuan gertatutako pasadizoa\nOriako Bitoriaenea baserrikoa\nDiman eskolarik ez, baina errezoak bai\nOsabarekin dantzatzeagatik zigorra jaso zuenekoa\nEuskararen erabileraren inguruko azalpenak: hika, zuka, berori


Gorputz eta anima\nGutariko askorentzat Txillardegi benetako zuzendari espirituala izan zen gure gazte denboran, Branka, Huntaz eta Hartaz, Leturia edo Elsa Schellen irentsi egin baikenituen irakurri baino gehiago.\n1978tik aurrera, sarri gonbidatu genuen Bergarako UNEDera. Soziolinguistika, Fonetika edo Azentua bezalako gaiak jorratzen zituen sasoi hartan. Beste gai guztiak bezala, sakon, gorputz eta anima.\nTeoria eta praktika uztartu zalea zen, eta Euskal Herrian Euskaraz taldearen sorreran ikusi genuen laster. Ordurako euskal letretako izen nagusietarikoa izan arren, militante xume baten gisa ezagutu genuen herriz herri egiten ziren bilera eta ekintzetan.\nGerora, Aralar sortu eta alderdian sartzera gonbidatu genuenean, berehala eman zuen pausoa, nahiz eta militantzia berria batere erosoa ez gertatu bere eguneroko bizitzan. Garbi zuen borroka armatuak mesede baino kalte gehiago egiten zuela dagoeneko, eta zerbait egin behar zela. Kide bat gehiago zen bileretan, eta zerrendetarako izena emateko ere ez zuen eragozpenik izaten. Maite zuen politika; sarri geratzen ginen pil-pilean zeuden gaiez mintzatzera. 2007an utzi zuen alderdia. Ez zitzaion batere gustatu hauteskundeetan Ezker Batuarekin elkartu izana. Garai bateko eztabaiden zauriak haragi bizian zituen oraindik, eta “felipeak beti felipe” izaten jarraituko zuten.\nMakal ibili da azkenaldian. Zer zeukan galdetuta, zahartrosis erantzun ohi zuen umorez. Kartoizko txartel txukunetan idazten zituen gutunak. Nik jasotako azkenek 2009ko abenduaren bukaerako data dute. Oso interesatuta zegoen Iruña-Veleiako auziaz. Nire liburua eta beste hiru euskal filologoren txostenak irakurrita zeuzkan, eta zera idazten zidan, beste gauza askoren artean: “Hori guztia ikusita, zalantzarik ez diat: ‘grafito’ horiek benetakoak dituk. Eta hor somatzen den euskara euskalki arkaiko bat duk”.\nGoitik beherainoko intelektuala izan da Txillardegi. Integrala, jakintza-arlo ugari jorratu dituena, politikan eta beste ezertan bustitzeko beldurrik izan ez duena. Kontzientziak agintzen ziona egiten zuena. Beroa. Heterodoxoa, baina ez nabarmenguraz. Apala, goxoa, entzuten zekiena, lagun ona. Maitagarria. Nik uste Euskaltzaindiko atea itxi zioten euskaltzainek ez zutela benetako Jose Luis ezagutzen.


barren.eus - Labaka eta Telletxea gailendu dira 27. San Anton Pilota Txapelketan\nLabaka eta Telletxea gailendu dira 27. San Anton Pilota Txapelketan\nArgitaratua: 2019-01-19 20:17\nEneko Labaka eta Xabi Telletxea albizturtarrek osatutako bikoteak irabazi du San Anton Pilota Txapelketa. Promesetan, berriz, jarraian lortzen duten bigarren garaipena lortu dute Unai Alberdik eta Antton Apezetxeak.\nIkastolako frontoia ia beteta zela jokatu zituzten barixaku gauean 27. San Anton Pilota Txapelketako finalak. Promesa mailako finala jokatu zuten lehenik eta Unai Alberdik eta Antton Apezetxeak 22 eta 18 irabazi zieten De La Fuentek eta Olidenek osatutako bikoteari. Jarraian lortzen duten bigarren garaipena da Alberdirentzat eta Apezetxearentzat, iaz ere eurek jantzi baitzuten irabazlearen txapela. Iaz moduan, gainera, Umore Ona taldeko Antton Apezetxea goizuetarra aukeratu zuten finaleko pilotaririk onena. Unai Alberdiren (Azpeitia, 1999) anaia nagusiak, Jonek, irabazi zuen iaz seniorretako finala Elgoibarren eta Asegarcerekin bi urterako kontratua sinatu ostean profesionaletan debuta egin zuen zuen gero irailean, Elgoibarko Torneotik pasa diren pilotari dezentek egin izan duten moduan.\nAurtenngo San Anton Torneoan Albizturgo bi pilotari izan dira nagusi, Eneko Labaka eta Xabi Telletxea. Finalean 22 eta 13 irabazi zieten Salaberriari eta Bikuñari. Eneko Labaka aurrelaria aukeratu zuten finaleko pilotaririk onena. Sari banaketa ekitaldian Inaxio Errandonea pilotari ohiaren laguntza izan zuten Elgoibarko Udaleko eta Lagunak Pilota Eskolako ordezkariek.\nARGAZKI-BILDUMA: 27. San Anton Pilota Txapelketako finalak


Ohiko galderak - KOSTA TRAIL\nNONDIK IRTETZEN DIRA LASTERKETA ETA IBILALDIAK?\nKostaTraileko hiru probak (21km-ko mendi lasterketa, mendi martxa eta martxa familiarra) Sopelako Udaletxeko plazatik irtengo dira. 9:00etan itxarongo zaitugu Lasterketaren irteerarako, 9:15etan 20km-ko Martxarako eta 9:30etan 7km-ko Martxaren irteerarako. Pasaden urtean bezala, proba Sopelako Udaletxeko plazan hasiko eta amaituko dela gogora ezazu.\nNOLA IRITS NAITEKE SOPELARA?\nSopelan metro geltokia dagoenez, egun horretan ahal duzun neurrian garraio publikoa erabiltzea gomendatzen dizugu, hori izango baita bertaratzeko modurik erosoena, bizkorrena eta ekonomikoena.\nEsteka honetan metro ordutegiak eta maiztasunak topatuko dituzu:\nAutoz joatea erabakiz gero, webgunean topatuko dugu Kostatraileko parte-hartzaileentzat Udalarekin hitzartutako aparkaleku nagusiak biltzen dituen planoa:\n·Aparkalekuak Sopelan – irudian klikatu mapa handitzeko\n*Gogoan izan: eremu horretan TAO badago, beste edozein egunetan bezalaxe ordaindu beharko da. Antolakundeak aparkatzeko eremuak bakarrik iradokitzen ditu eta ez du parte-hartzaileentzako baldintza berezirik adostuta.\nZALANTZAK DITUT, NOLA JAR NAITEKE HARREMANETAN KOSTATRAIL-EKIN?\nZalantzak eta kontsultak badituzu, posta elektronikoa bidal diezagukezu helbide honetara:kt.kostatrail@gmail.com. Ahal bezain laster erantzuten saiatuko gara.\nGure sare sozialei esker ere jar zaitezke gurekin harremanetan eta albiste guztien berri izan dezakezu:\nZERBATIK EGITEN ARI DU KOSTATRAILEKO ERAKUNDEAK PROBAKO PLASTIKOAREN ERABILPENA MURRIZTEKO?\nKosta Traileko erakundeak erabakiak hartu ditu froga iraunkortasunagoa izateko. Aurtengo edizioan, korrikalariei eman ohi zaien plastikozko poltsak deuseztatu dira eta oihalezko poltsez ordeztu dira denbora gehiago iraun dezaten eta erabilera desberdinak eman ahal izateko, hala nola, erosketak gordetzeko, edozein gauzak gordetzeko edo janaria lantokira eramateko. Halaber, pasaden urteetan ez bezala, aurten kamisetak plastikozko bilgarririk gabe emango dira, platerrak zein edalontziak material birziklatuez eginda egongo dira eta martxetako zuzkiduretako ur botilak deuseztatuko dira. Hartuko diren neurri guztiak helburu berdina dute: ingurumenaren iraunkortasuna.\nAzkenik, parte-hartzaileen egonezin nagusienetarikoa ibilbideak markatzeko zinta da. Beti birpasatzen ditugu ibilbideak proba amaitu eta gero edozein motatako plastikoak jasotzeko helburuarekin, nahiz eta gure probetakoak ez izan. Baina aurten, erabiliko dugun zinta konpostagarria izango da. Proba amaitzean zinta jaso arren, almidoi begetalez eginda dagoenez, baztertzean ez du ingurumena kutsatuko, haren deskonposizioa ongarri naturalean hasiko baitu beste materia organiko batekin kontaktatzeagatik.\nZER EGIN DEZAKET BIDEAN PLASTIKOAK AURKITZEKOTAN?\nIbilbidea proba hasieran baino garbiagoak utzi behar ditugula uste dugu. Horregatik, Kosta Trailean parte hartzen duten pertsona guztiei, antolatzaileei zein parte-hartzaileei, ibilbidean aurkitzen dituzten plastiko guztiak jasotzeko eta ikusten duten lehenengo zakarrontzira botatzea eskatzen diegu. Hondakinak boluntario bat dagoen puntu bakoitzean bota ahal izango dira.\nONLINE APUNTATU BANAIZ, IZEN-EMATEAREN EGIAZTAGIRIAREN INPRIMAKIA ERAMAN BEHAR DUT?\nOnline inskripzioa egin baduzu, ez da beharrezkoa egiaztagiria inprimatzea, mugikorretik erakustearekin nahikoa da. Horrela, papera aurrezten dugu eta zabor gutxiago sortzen dugu, egiaztagiriak behin bakarrik erakutsi behar baitira.\nZER EGIN DEZAKET LESIONATUTA DAGOEN ETA MUGI EZIN DEN PERTSONA BATEKIN AURKITZEN BANAIZ IBILBIDEAN?\nLesio oso larria izatekotan, lehen laguntzak ematea ezagutzen badira. Bestela, lesionatuta dagoen pertsona ahalik eta gehien erlajatzen lagundu eta boluntario-puntu gertuenera joan. Han, azaldu egoera antolatzaile bati hark zerbitzu medikuei abisa dadin eta salbamendu-plana aktibatzeko.\nNOLA JAKIN DEZAKET NON DAUDEN ZUZKIDURAK ETA BOLUNTARIOAK?\nLasterkariaren txostenean aurki dezakezu frogaren plano bat non zuzkiduren kokapena eta ibilbidean zehar boluntarioak dauden puntuak zehazten dira.\nKAMISETAREN NEURRIAREKIN OKERTU BANAIZ, ALDA DEZAKET?\nAsko sentituz, ez da posiblea eskatutako kamisetaren neurria aldatzea. Aurten kamisetak ez direla banaka poltsaratuko gogoratzen dizuegu, horregatik, garbitasun kontuak direla eta ez dira aldaketak onartuko.\nNOLA PARTE HAR DEZAKET ZOZKETETAN?\nZure dortsaleko zenbakia ekainaren 14an egingo ditugun zozketetan parte hartzeko erabiliko duzun zenbakia da. Zenbaki irabazleen eta irabazitako sarien berri Sopelako Udaletxeko fatxada nagusiaren alboan helmugara iristean ikusiko dituzun panel batzuetan emango dugu.\nLASTERKETAREKIKO GALDERA OHIAK\nNOLA EGIN BEHAR DUT IZEN-EMATEA KOSTA TRAIL MENDIKO ERDI MARATOIARAKO?\nGogoratu Mendi Maratoi erdirako izen emateak SOILIK ON-LINE izango direla apirilaren 1etik 30ra.\nBete webgune honetako “Izen-emateak” atalean aurkituko duzun formulario elektronikoa eta momentuan ordaindu internet bidez.\n· ON-LINE IZEN EMATEA: Bete web gune honetako “Izen-emateak” atalean aurkituko duzun formulario elektronikoa eta momentuan ordaindu internet bidez.\n· FORUM SPORT ARTEAN: (ekainaren 13an): Dendan egongo den Idazkaritza teknikora gerturatu eta bertan izena eman ahalko duzu, ordainketa esku dirutan eginez.\nIzen ematea mendi maratoi erdirako egin baduzu maiatzaren 27tik ekainaren 1era zure bizkar zenbakia izen ematea egiterakoan aukeratutako Forum Sport dendan jaso dezakezu. Data hau pasata, bizkar zenbakia Arteako Forum Sport dendan jaso dezakezu soilik ekainaren 13an 10:00etatik 20:00etara edo Sopelako Udaletxean irteera baino lehen, 08:00etatik 8:45etara\n· Ekainaren 1tik ekainaren 6era izen ematea egiterakoan aukeratutako Forum Sport dendan jaso dezakezu. Data hau pasata, bizkar zenbakia Arteako Forum Sport dendan jaso dezakezu soilik ekainaren 13an edo Sopelako Udaletxean ekainaren 14an irteera baino lehen.\n· Ekainak 13, larunbata: Arteako Forum Sport dendan 10:00etatik -20:00etara.\n· Ekainak 14, igandea: Sopelako Udaletxean 8:00etatik- 8:45ra.\nMENDI LASTERKETARAKO EDO MARATOI ERDIRAKO IZEN EMATEA EZEZTATU DEZAKET?\nZure izen ematea mendi lasterketarako edo maratoi erdirarko ezeztatu dezakezu, baina gogoratu ekitaldi solidario bat dela eta izena emateko kuotaren %50 helburu solidariorako erabiliko denez, ez da kuotaren %100 inolaz ere itzuliko.\n2020ko edizioan, hau izango ditugu onuradun.\n· Gaituz Sport ElkarteadesGAITASUNA duten eta ez duten pertsonen artean, ariketa fisikoaren bidez, gizarteratzea baldintza berberetan bultzatzen duen Fundazioa.\nIzena emateko prozesu guztiak email bidez egin beharko dira. Horretarako, Kosta Trailen web orrian emandako helbidera bidali beharko da mezua, maiatzaren 1a baino lehen. Beraz, ezeztapenak ez dira telefonoz edo faxez balioztatuko.\nBESTE PERTSONA BATEN DORTSALA JASO DEZAKET?\nBai, froga egunean online egindako inskripzio ziurtagiria aurkezten baldin bada. Forum dendetan jasoz gero, ezinbesteko informazioa (kamisetaren neurria zein pertsonen NAN-a) agertzen den frogagiria aurkeztea beharrezkoa da, dortsalak ematen dituzten pertsonei lana errazteko eta azkartzeko.\nBA AL DAGO ZAINDEGIRIK LASTERKETAKO PARTE-HARTZAILEENTZAT?\nBai, KostaTrailean, lasterketako parte-hartzaileek haien gauzak utzi ditzateke zaindegietan froga hasi baino lehen.\nBA AL DAUDE DUTXAK LASTERKETAKO PARTE-HARTZAILEENTZAT?\nBai, dutxa-zerbitzua erabilgarri egongo da 21km-ko Lasterketako parte-hartzaileentzat.\n7KM-KO ETA 20KM-KO IBILBIDEEN GALDERA OHIAK\nNOLA EGIN BEHAR DUT IZEN-EMATEA MENDI ETA FAMILIARTEKO IBILALDIETARAKO?\nAURTEN KOSTATRAILEKO IBILALDIAK AUTOSUFIZIENTEAK IZANGO DIRA?\nKostaTrailak ingurumena ahalik eta gehien errespetatu nahi du eta hurrengo urteetan proba honek iraunkortasunaren parametro gehienak betetzea du helburu. Hurrengo edizioetan, plastikoaren erabilera murrizteko hamaika neurri hartzen saiatuko dira hau posiblea izan dadin. Horretarako, parte-hartzaileen kolaborazioa beharrezkoa da. Ba al dakizu zenbat ur botilatxo ematen dira KostaTrail batean? Asko, agian gehiegi. Horregatik, parte-hartzaileentzat eragin handienak izango duen neurria AUTOSUFIZIENTZIA da, hau da, EZ DITUGU UR BOTILARIK BANANDUKO MARTXEN HORNIDURA PUNTUETAN.\nHurrengo irudian, ibilbidean dauden iturriak ikono urdinez adierazita daude:\nIBILALDI BATERA APUNTATU NAIZ, DORTSALEKO IZENA ALDATU EDO DEUSEZTATU DEZAKET?\nEz da posiblea dortsaleko izena aldatzea edo ezeztatzea Ibilbidetan.\nBai, froga egunean online egindako inskripzio ziurtagiria aurkezten baldin bada. Forum dendetan jasoz gero, ezinbesteko informazioa (NAN-a, izen-abizenak eta erabakitako distantzia) agertzen den frogagiria aurkeztea beharrezkoa da. Gogora ezazu kamisetaren neurria apuntatuta eramatea, dortsalen eskura ematea errazteko eta azkartzeko.\nUME TXIKIEK ORDAINDU BEHAR DUTE?\nUme txikiek ez dute derrigorrez ordaindu behar, baina kontuan izanda probaren izaera solidarioa, zuen ekarpenak ongi etorriak izango dira.\nUME-GURDITXOAK ERAMAN DAITEZKE?\nIbilbideko zenbait puntutan bidea nahiko estua da. Horregatik haurrak eramateko, motxila berezien erabilpena gomendatzen dugu.\nNIRE TXAKURRAREKIN EGIN DEZAKET IBILBIDEA?\nEz dago inongo arazorik zuen txakurrek zuekin batera ibilbidea egin dezaten lotuta eramaten badituzue.\nEz, Ibilbideen parte-hartzaileak zuekin eraman beharko dituzue gauzak eta urontzia, aurtengo edizioa autosufizientea izateagatik.\nEz, dutxa-zerbitzua soilik dago erabilgarri 21km-ko Lasterketako parte-hartzaileentzat.


Lanerako eskubidea - Polietika\nPolietika | 2008-02-14 11:10\nLanerako eskubidea ezbaian dago gaur. Greba deituta dago gaurko. Zilegia guztiz greba egitea. Langileen eskubidea. Baina grebarekin bat ez egitea ere eskubidea da. Asteartean agertu genuen gure iritzia grebaren inguruan. Lanera etorri naiz grebarekin bat egin ez dudalako. Egoera latza, lazgarria da. Baina erantzuna ezin da izan alde bakarrekoa, batzuek nahi duten moduan eta baldintzetan egina. Erantzunak anitza behar du, ahalik eta zabalena. Indarrak pilatuz egin behar dira horrelakoak. Bestelakoan, greba beraren zentzua galtzen da, eta sindikalki duen eragina balioetsi.\nLanera etorri gara goizean. Inguruko komertzio gehiena itxiarazi dute. Batzuek nahita, gehienek mehatxuen beldur. Donostiako egoitzako pertsiana silikonaz itxi digute, eta ia bi orduz barrura ezin sartuz ibili gara. Bitartean, piketeen irainak eta oihuak entzun behar izan ditugu. Ez da atsegina, eta oraindik egunean zehar pairatu beharko ditugu gehiago.\nLanerako dudan eskubidea aitortu diezadaten nahi dut. Eurek grebarako duten bera.\nIñaki 2008-02-14 11:36 #1\nEgon, Jon, errespetu horren zain, eta aspertu egingo zara. Zurekin ados egonik ere, gauza bat komentatu nahi dizut: Zergatik ez du Aralarrek ezer antolatu oraingo egoera salatzeko? Gutxi batzuk izanik ere, bidea eman behar zaio egoera salatu nahi duen alde horri, bestela borrokarako edo salaketarako biderik gabe gelditzen gara.\nNire ustez, Aralarrek bide propio bat bultzatu beharko luke ETAren ekintzen kontra jarduteko, PP eta PSEren ondoan egon gabe, haiek egoera hau baliatzen baitute haien probetxurako, ez dira errugabeak, ezin haien ondoan gustura sentitu; eta bide propioa bultzatu beharko luke Estatuaren zapalkuntzaren aurrean, ETAri arnasa eman eta gainerako guztiak errudun egiten gaituztenen ondoan ere ezin baikara gustura sentitu.\nNoizko bide hori, Jon?\nMarti(n) 2008-02-14 13:45 #2\nAupa Jon. Ados nago esaten duzunarekin baina....

Nik greba egin dut gaur. Greba egitea erabaki dut "normalegi" bihurtzen ari delako herri honetan aukera politikoak ilegalizatzea, "ohitzen" ari gara eta ez da ezer pasatzen.
Hala ere, ados, nik greba egitea erabaki dudan moduan, beste batzuek ez egitea erabaki duzue eta zilegi iruditzen zait, nik ez dut horren kontrakorik esango (zalantzak izan ditut neuk ere greba egin edo ez egin erabakitzerakoan).
Baina... erantzun anitzetaz idatzi duzu eta nik ez dut horrelakorik ikusten. Grebara irteteari beste alternatibarik ikusi banio, ziur egon zaitez aztertuko nukeela (ez baitzaizkit aldebakarreko grebak eraginkorrak iruditzen), baina ez dago alternatibarik (ez anitzik eta ez aldebakarrekorik), beste alderdiek ez dutelako alternatibarik proposatu.
Herri honetan politikeria alderdikoiak nagusitzen jarraitzen duen artean alderdietatik aniztasun eskariak entzuteak pena ematen dit, pena itzela.
Eta bitartean, denak berdin jarraituko du.
\nJosu 2008-02-14 14:33 #3\nGuztiz ados. Baina ez dut uste horiek zure lan egiteko eskubidea aitortuko dutenik. Espertoak dira beraienak diren eskubideak soilik onartzen.
\nJosu2 2008-02-14 15:24 #4\nNi ere ados Jon, baina iruditzen zait bide propioa jorratzen hasi beharko zenuketela eta era berean, diskurtso propioago bat garatu .

Alderdien ilegalizazioen aurrean eta estatuen erasoen aurrean bestelako borroka-moldeak daudela esateaz gai praktikan jartzen, demostratuz posible dela beste modu batera jokatuta egoera eraldatzea.

Badakit errazagoa dela esatea egitea baino, baina hor ekarpen handia egin dezakezue, egoerari aurrea hartuz, eta ez itxaron besteek zer egiten duten.
\nSugoi 2008-03-07 14:05 #5\nIritzia eman bai, baina badirudi komentarioak erantzutea gehiago kostatzen dela eh.. Eskubidea, hori da egun bizi dugun garaian hitz majikoa, eskubidea. Baina norbaitek eztakit zenbat urtetan eskubideak zapalduak izan dituenean, zuk uste benetan 'eskubide' oro errespetatuko duela? Zuk uste demokraziaz hitz egitea pertsona horiei zentzurik duela? Ez du balio esatea lapurtzea gaizki dagoela, zure egoerak hori eskatzen badu, lapurtuko duzu, eta aberats batek ez dauka 'eskubiderik' zuri lapur deitzeko. Ez ditzagun baloreak unibertsalizatu, are gehiago, jar ditzagun lehentasunak eskubide horien artean.

Aspertuta nago jada jende guztia zuzentasun politikoan murgildua ikusteaz. Horrek ez du ezertarako balio. Hau kondenatzen dut, honekin elkartasuna adierazten dut... apaizak bagina bezala ibili behar al dugu? Adierazpen gutxiago eta ekintza gehiago, kondena gutxiago eta alternatiba gehiago, elkartasun gutxiago eta desobedientzia gehiago. Beti existitu izan da desobedientzia zibila, eta ez da inor eskandalizatu, mesedez. Zer gara ba, monjak? Zer itzuli behar dugu, hamar mandamentu eta zazpi bekatu kapitalen mende bizitzera?

Esnatu, hori da egin behar duguna, DENOK!!! Aktibatu, mugitu... Joder, benetan ikaragarria da 200.000 pertsonari hitza kentzea eta kalean normalidade osoan egotea. Zer gertatu zen Frantzian Sarkozyk ataratako lanaren inguruko legearekin? Hemen 'kale borroka' deitzen duguna, hori gertatu zen, eta hara, lortu zuten zerbait. Beti ez dute balio ezarritako arauek... zergatik? Arau horiek aurkakoak ezartzen dituelako. Quien hizo la ley hizo la trampa, eta hori ez da ezer berria.

Ez dute balio joku bikoitzek. Ilegalizazioaren aurka gaude baina bat egiten dugu Estatuaren eta EAE-ko poliziarekin euren terrorismoaren aurkako borrokan. Zer da hori baina, txantxa bat? Euren legearekin ados ez bazaudete, zergaitik defendatu lege hori betearazten duten organismoak? Agian ni tonta xamarra naiz, baina ez dut ulertzen, sentitzen dut.

Egia esan, ezer ez dut ulertzen. Ez dut bizi dugun egoera ulertzen, eta ez dut ulertzen nolatan egoera honetan euskal alderdi guztiak normalidade osoz iruzurra barnean duten hauteskunde batzuetan parte hartzea. Hor al da elkartasuna? Hori al da Espiniak hartutako erabakiak salatzeko modua? Ba zorionak, salaketa bikaina.

Lanerako eskubidea aldarrikatzen ibiltzea, iruzur batean parte hartzera zoazenean... ez dakit, pixkat hipokrita ez ote da? Agian erratuta nago, finean, eskubideen unibertsaltasunaren inguruan hitz egiteaz aspertua dagoen eta boto eskubiderik gabe gelditu den pertsona bat baino ez naiz. Zenbaki hutsa 200.000 horien artean.

En fin. Zure erantzuna espero dut. Benetan, espero dut.
\nSugoi 2008-03-07 14:10 #6\nBarkatu. Lapurretarena argiago gera dadin:

Ume batek dendari bati ogi bat lapurtzen badio, gose delako, zeinek izango du ausardia horri lapur deitzeko? Zeinek izango du ausardia dendariak daukan jabetzaren eskubidea aldarrikatzeko? Ahhhh.

Eta ez zait balio esatea, bueno, lortu behar dena da ume horrek goserik ez pasatzea, bai jauna, ados, baina bitartean zer? Jan ditzala lurreko zizareak ala? Hori ba!


Eskolondo zabalik dago - Busturialdeko Hitza : Busturialdeko Hitza\nEskolondo zabalik dago\nLiburutegia, gimnasioa, frontoia eta gela guztiak erabili ahal dira gaurtik, segurtasun neurriak beteta.\nPandemiagatik itxita mantendu dute Eskolondo, eta gaurtik [urriak 14] martxan dago berriro. Liburutegia, gimnasioa, frontoia eta gela guztiak erabili ahalko dituzte herritarrek betiko ordutegian, eta ikastaroak ematen ere hasiko dira.\nErabiltzaile “denen onerako” zenbait arau zehaztu dituzte Eako Udaletik. Gela denetan araututako aforoak errespetatu eta distantziak zaindu behar dira. Herritarrek uneoro musukoak ipinita eduki behar dituzte, eta higiene neurriak bete (eskuak sarri garbitu eta abar). Gainera, geletatik irten aurretik aireztatzea derrigorrezkoa da, lehioak irekiz. Norbait kutsatuz gero, udalean jakinarazteko eskatu dute.


CORREOSek dokumentu garrantzitsuen bidalketa eskaintzen du: kontratuak, sinatutako aurrekontuak, etab.\nTarifa: 3,30 €-tik aurrera\nBidalketa ziurtatuetan URGENTZIA izaera gehitu daiteke. Produktu honek, aurretik aipatutakoaz gain, honakoa ere bermatzen du: bidalketen lehenbaileheneko urgentzia tratamendua.\n- Gutun-azala edo kaxa: Luzera + Altuera + Zabalera = 90 cm, eta handienak ezin du 60 cm baino gehiago izan.\n- Gutun-azala edo kaxa: 14 x 9 cm-ko tamainan.\n- Biribilkia/hodia: Luzera + 2 aldiz diametroa= 17 cm, eta neurri handienak ezin du 10 cm baino gutxiago izan.\n- Nazioartekoa: “CERTIFICADO/ RECOMMANDÉ” eta “PRIORITARIO / PRIORITY” hitzak, edo ohizko etiketak, (letra zuriekin hondo urdinaren gainean) bidalketaren aurrealdeko goiko angeluan ezkerrean jarri behar da.\nNazioartekoa: Bidalketa galtzen bada: ordaindutako tarifa arruntaren itzulketa (ez du ziurtagiririk ezta asegururik barne hartzen) 30 IEB baino gehiago (2016. urtean Espainia 1 IEB = 1,2385 €).\nIndarrean dauden tarifak ikus ditzakezu, baita kontsultak egin ere, eremu nazionalerako tarifen kalkulagailu honetan. Nazioarteko eremuan kalkulatzeko, sakatu bilaketa berria eta aukeratu bidalketa mota.


BATXILERGOKO ELKARBIZITZA - ERAIN\nLehengo asteazkenean, otsailak 1, ikastetxera etorri ginen egunero bezala, baina kaleko arropaz jantzita. 09:20ak aldera irten ginen Iruñarantz, Nafarroako Unibertsitaterantz. Han, parte hartu genuen hainbat karrerari buruzko saioetan : zuzenbidea, ekonomia, medikuntza, komunikazioa, diseinua…).\nBelaguan, Ereingo ikasle ohi batekin bazkaldu genuen eta bazkalosteko berriketaldiaren ondoren, Torreciudadera eraman gintuen autobusak. Ostatu hartu eta gero, gauez, futbolean jokatu genuen oinarrian. Oso esperientzi atsegina izan zen.\nHurrengo egunean, Santutegira joan ginen eta Ama Birjinaren esku jarri genituen gure asmo guztiak, meza entzuten ari ginen bitartean. Jaitsi ginenean, hamaiketakoa hartu genuen ikaskide baten urtebetetzea ospatzeko. Arratsaldea beteta egon zen jokuz, kirolez, euriz eta , zinemaz.\nHirugarrengo egunean jaiki ( batzuek nekatu samarrak) eta gosaldu ondoren, Zaragozara joan ginen. Han “El Pilar” basilika bisitatu genuen. Ezagutzen ez genituen hirian gertatutako hainbat datu eta xehetasun eman zigun Pablo jaunak. Bazkaldu eta gero, paintballera jolastera joan ginen. Barre, izardi eta pintura artean, autobusera itzuli ginen, etxera itzultzeko.\nEz genuen aspertzeko astirik eduki. Elkarbizitzak bere helburua bete zuen: elkarrekin bizi izan ginen.\nEgilea: Alvaro Aramendi


‘Zaldi emozionalak’ kantua aurkeztu du Pettik – KULTUR SHAREA\nPettik kaleratu berri duen Manipulazio estrategiak diskoko abestia dugu Zaldi emozionalak.\nMusikari beratarrak pentsamendua, poesia eta doinua batzen dituen egitasmoa aurkeztu behar zuen joan den martxoaren 15ean Bilboko Loraldia Festibalean, baina koronabirusaren krisiak eraginda, bertan behera gelditu zen aurkezpena. Egitasmoak Manipulazio estrategiak du izena eta Noam Chomsky pentsalariaren hausnarketetan oinarritzen da.\nSylvain Timsit idazleak, Noam Choskyren pentsamenduan oinarrituta, sarean asko hedatu den zerrenda osatu zuen 2002an: “Manipulazio mediatikoaren 10 estrategiak”. Testuak iritzi publikoa eta jendartea bera modu masibo batean manipulatzeko estrategiak hamar punturen bidez laburbiltzen ditu. Zerrenda horretan inspiratuta, Pettiri disko kontzeptual bat sortzeko ideia bururatu zitzaion eta, hala, Harkaitz Cano idazleari proposatu zion eta honek onartu zuen.\nHorrela jaio zen Manipulazio estrategiak sortzeko asmoa, bi urtez baino gehiagoz landu dutena, mimo, jakituria eta sen mugagabeekin. Estrategia bakoitza poema bat da, eta dagokion musika estiloa du: bossa nova, bluesa, folka, rock and rolla… “Hala, emaitzak gaurkotasun beteko auzi baten ituan jotzen du, mezu zorrotz eta argigarriz. Manipulazioari aurre egiteko kultura-artefaktua”.\nDiskoa ZART kolektiboarekin kaleratu du musikariak, eta hamar abesti biltzen ditu, estrategia bakoitzerako bana. Harkaitz Canok ipini dizkie letrak abestiei, eta Pettik doinua.\nMoldaketak, berriz, Angel Unzuk eta Juantxo Zeberiok egin dituzte, eta beste hainbat musikariren laguntza ere izan du. Grabaketa lanak Atala estudioan eta Bonberenean egin dituzte, Iñigo Irazoki eta Karlos Osinaga teknikariekin. Diskoaren diseinuaz, berriz, Alain Urrutia ZART-eko kidea arduratu da.\nTags: Manipulazio estrategiak, Petti, Zaldi emozionalak\n[Bideoa] Juanjo Olasagarrek jasoko du Joseba Jaka Beka\nOpazank! Sakanako Hizkeren bideo lehiaketa abian


Bizkaie! 2014-09-22 00:00 Kultura-aisialdia\nBernard Etxepareren Linguae Vasconum Primitiae (1545) euskeraz inprimidu zan lehen liburua da. Euskaltzaindiak salgai jarri dauen edizinoak, jatorrizko testuaren faksimilea eskaintzen dau, baita oraingo ortografiarako egokitutako euskerazko bersinoa be. Itzulpenak honako honeek egin ditue: Joan Martík eta Manuel Gonzálezek itzuli dabe katalanera eta galizierara, errumanierara Delia Mihalea ...\nEuskaldunak eta Arriagak aurreikuspen guztiak bete dituzte Aste Nagusiko eskaintza kulturalarekin\nuriola.eus 2014-09-19 10:26 Kultura-aisialdia\nThe Hole, udan eta Aste Nagusian Bilbon gehien ikusi den ikuskizun eszenikoa izan dela plazaratu du Arriaga Antzokiak, 31.000 ikusle baino gehiagorekin. Bestalde, Euskalduna Jauregiaren hamabost urteko historian Aste Nagusia Zikloetan izandako zifrarik altuena izan da aurten lortutako diru-bilketarena.\nUdal liburutegi sareak ordutegia zabalagoa du\nuriola.eus 2014-09-18 11:15 Kultura-aisialdia Bilbo\nAste honetan hasi da Udal Liburutegi Sarearen neguko ordutegia, bi berrikuntza garrantzitsurekin. Alde batetik, Bidebarrietako liburutegiak astelehen goizetan ateak zabalduko ditu jende guztiarentzat eta, Zorrotza, Ibaialde eta Errekaldeko liburutegiak ostiral arratsaldetan zabalik egongo dira 2015eko maiatzaren 31ra arte.\nZINEBI 56, beterano bezain nazioarteko\nuriola.eus 2014-09-17 12:09 Kultura-aisialdia Bilbo\nBilboko Zine Dokumental eta Laburmetraia Nazioarteko Zinemaldiak (ZINEBI) azaroaren 14tik 21era izango du bere hurrengo edizioa, 56garrena. Lanak aurkezteko epea amaitu ondoren, ZINEBIk 85 herrialdetako 3.368 film jaso ditu, eta horien artean aukeratuko dira Lehiaketako Sekzio Ofizialean lehiatuko direnak, lehiaketan parte hartuko duten hiru jeneroetarako Urrezko eta Zilarrezko Mikeldiak lortzeko xedez. Jenero horiek, fikzioa, dokumentala eta animazioa izango dira.\nZabalako II. Otxote Topaketa igandean ospatuko da\nuriola.eus 2014-09-17 12:00 Kultura-aisialdia\nTopaketan, Bilboko Lur Maitea eta Errenteriako Karnaba otxoteek hartuko dute parte eta igande goizeko kalejiran, otxoteak Zabala auzoko zazpi lekutan arituko dira.\nJulian Barnesek jasoko du V. BBK `Bilboko Barrea´ saria\nuriola.eus 2014-09-16 13:30 Kultura-aisialdia\nAurten, literatura, umore grafikoa eta zinema arloetako maila goreneko egileen parte-hartzea nagusituko da; Jean Echenoz eta Emmanuel Carrere –lehendabiziko aldiz elkartuta jendaurreko topaketa batean–, Luis Goytisolo, Isabel Coixet, Ocho apellidos vascos filmeko gidoigileak eta marrazkigintzan 50 urte egin berri dituen Forges marrazkilaria egongo dira.\nUmeentzako, gazteentzako eta helduentzako antzerki tailer eskaintza BilbaoEszenan\nuriola.eus 2014-09-15 08:35 Kultura-aisialdia Santutxu\nBilbaoEszenak, Baliabide Eszenikoen Zentroak, ikasturte berria zabalduko du datorren urrian, hamargarren urteurrena betetzen duen urtean. Orduan hasiko dira umeei, gazteei eta helduei zuzendutako antzerki tailerrak. Aurre-inskripzioa irailaren 28ra arte egongo da zabalik.\nZinemako klasikoak proiektatuko dituzte BBK Salan\nuriola.eus 2014-09-15 08:30 Kultura-aisialdia\nDiamonds for Breakfast komedia eta Singing in the Rain musikala emango dira, jatorrizko bertsioan eta gaztelaniazko azpitituluekin. Sarrera librea izango da jarlekuak bete arte.\nUmeak, utzi pilotarekin izorratzeari\nAnder Barinaga-Rementeria 2014-09-14 18:00 Kultura-aisialdia\nLander Otaola eta Ylenia Baglietto dira Niños, dejad de joder con la pelota antzezlaneko protagonistak.\nBerreginen Museoak marrazketa eta pintura ikastaroetarako matrikulazioa epea ireki du\nuriola.eus 2014-09-12 17:03 Kultura-aisialdia\nBilboko Berreginen Museoak marrazketan eta pinturan prestakuntza jasotzeko aukera eskaintzen du aurten ere, 2014-2015 ikasturteko ikastaroen deialdiarekin.\n‹‹ Aurrekoak 1 2 3 4 ... 207 208 209 210 211 212 213 214 ... 230 231 232 233 Hurrengoak ››


Hunberto I.a Italiakoa - Wikipedia, entziklopedia askea.\n1878ko urtarrilaren 9a - 1900eko uztailaren 29a\n← Viktor Emanuel II.a Italiakoa - Viktor Emanuel III.a →\nTurin, 1844ko martxoaren 14a\nItaliako Erresuma (1861eko martxoaren 17a - 1900eko uztailaren 29a)\nMonza, 1900eko uztailaren 29a (56 urte)\nGaetano Bresci (en)\nMargarita Teresa Savoiakoa (1868ko apirilaren 22a -\nViktor Emanuel III.a\nMaria Pia Savoiakoa\nPrincess Maria Clotilde of Savoy (en)\nPrince Oddone, Duke of Montferrat (en)\nOrder of the Elephant (1863)\nHunberto I.a Savoiakoa (italieraz: Umberto Rainerio Carlo Emanuele Giovanni Maria Ferdinando Eugenio; Turin, 1844ko martxoaren 14a – Monza, 1900eko uztailaren 29a), izengoitiz Ona (italieraz: il Buono), Italiako erregea izan zen 1878tik 1900era. Viktor Emmanuel II.aren semea eta ondorengoa izan zen. Politikan Italian sozialismoa heda ez zedin ahalegindu zen. Bere aurka antolatutako atentatu batzuetatik ihes egin bazuen ere, Bresci anarkistak hil zuen.\nHunberto I.a, Piemonteko printzea, Turinen jaio zen, Piamonte-Sardinia erresumako hiriburuan. Viktor Emanuel Savoiakoaren eta Maria Adelaida Habsburgo-Lorrenakoaren semea izan zen. Massimo Taparelli, Azeglioko markesa, eta Pasquale Stanislao Mancinik izan zuten Hunberto printzearen heziketaren ardura. 1858tik aurrera, karrera militarrari ekin zion, kapitain mailatik hasita. Italiaren Independentzia Gerretan parte hartu zuen: 1859an Solferinoko guduan egon zen, eta 1866an gertatutako Custozako porrotan dibisio militar baten buru izan zen, nahiz eta borrokan zuzenean ez zuen parte hartu. Azken gudu horretan, soldaduen biziak salbatzeko izan zuen jokabide erabakigarriak entzute handia eman zion.\n1868an Margarita Teresa Savoiakoa lehengusinarekin ezkondu zen. Bikoteak seme bat izan zuen, Viktor Emanuel (1869-1947). 1878ko urtarrilaren 9an, Viktor Emanuel aitaren heriotzaren ondoren, Italiako errege bihurtu zen, Hunberto I.a izenarekin. 1900eko uztailean, Monzara (Lombardia) joan zen, kirol-ekintza batera. Uztailaren 29an, afaldu ondoren, Gaetano Bresci anarkistak bost tiro emanda hil zuen. Ezusteko heriotzaren ondoren, Viktor Emanuel semeak oinordetu zuen Italiako tronua. Hunberto Erromako Agriparen Panteoian ehortzi zuten.\n↑ a b Umberto I[Betiko hautsitako esteka] Global.britannica.com\nWikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Hunberto I.a Italiakoa\nOrriaren azken aldaketa: 24 martxoa 2022, 02:31.


Eguaztenean hasiko da Goiena Telebista 'Bergara Chef' saioa ematen - Debagoiena - Goiena.eus\nEguaztenean hasiko da Goiena Telebista 'Bergara Chef' saioa ematen\nMonika Belastegi 2015-11-15 14:33\nAtzo, zapatua, grabatu zuten azken saioa, final handia, Bergarako Gorla elkartean. Hori horrela, guztia prest dago hilaren 18an, eguaztenean, lehenengo saioa eskaintzeko, 22:00etan.\nHamar bikotek eman dute izena Bergara Chef lehiaketan parte hartzeko eta saio bakoitzean bi bikote izango dira lehian, plater onena nork prestatuko. Lehenengoan arituko dira nor baino nor, Ignacio Etxabarri eta Ibai Kareagak osatutako bikotea eta Dabid Martinezek eta Mikel Martinezek osatutakoa.\nLehen saio horren ondoren beste lau etorriko dira, guztiak ala guztiak eguaztenetan, 22:00etan. Saiootan puntu gehien lortzen dituzten bi bikoteak iritsiko dira finalera, abenduaren 23an emitituko den finalera, hain zuzen ere.\nHerriko elikagai dendak bultzatzeko\nHerritarrek herriko elikagai dendetan eros dezaten bultzatzeko prestatu dute Bergara Chef lehiaketa Bedelkarrek eta Bergarako Udalak Bergara Bizi ekimenaren baitan, Jaurlaritzaren eta Goienaren laguntzarekin. Esandako mdouan, sukalderako zaletasuna duten hamar bikotek hartu dute parte, eta herrian erositako produktuekin prestatu dituzte esandako menuak, elkarte gastronomiko batean.\nParte-hartzaileek egokitzen zaien bi platereko menua prestatu behar izan dute bi orduko epean, eta horren aurretik, antolakuntzatik adierazitako herriko dendatan egin behar izan dituzte erosketak.Parte-hartzaileek ordubete izan dute erosketak egiteko, eta erosketa unea zein plateren prestaketa grabatu ditu Goienak ondoren sei saiotan eskaintzeko: bost kanporaketa eta finala.\nHasi dira 'Bergara Chef' saioaren grabazioekin\nAmaia Txintxurreta 2015 urr 23 Bergara\nAzaroaren 18tik aurrera, eguaztenero 22:00etan eskainiko da Bergara Chef sukaldaritza saio berria Goiena telebistan. Hamar bikotek hartuko dute par...


Ética, Conflictos y paz | Ciencias Sociales y Humanas | Deusto\nGatazkak eta bakea\nMisioa eta balioak\nEtika arloen arabera\nEtika eta teknologia\nEtika eta garapena\n¿Qué es la ética?\nÉtica de mínimos y máximos\n¿Qué es un dilema ético?\nProceso de Adecuación Ética\nEvaluación del impacto desde la perspectiva ética\nEtika arloen araberaEtika arloen arabera\nEtika Aplikatuko Zentroak indarkeria deslegitimatzen laguntzen duten gizarte prozesuak eta bake kultura iraunkorrak eraikitzen laguntzen duten gizarte prozesuak aztertzen ditu.\nZer ekarpen egiten du ikuspegi etikoak bake kulturak eraikitzen?\nEtika Aplikatuko Zentroak gizarte gatazkak aztertzen ditu, batez ere, motibazio politikoa dutenak eta indarkeria ezaugarri dutenak. Gatazka berezko ezaugarria da pertsonen eta taldeen bizikidetzan, baina Etika Aplikatuko Zentroak hartzen duen ikuspegi etikoak azpimarratzen du badaudela gatazka horiek kudeatzeko bide eraikitzaileak edo hondatzaileak, inklusiboak eta baztertzaileak eta, ondorioz, nahiz eta indarkeria gizarte mailan normalizatu, ez dela ekidin ezina, ezta desiragarria ere. Alderantziz, zeharo bidegabea da.\nHorregatik, Gatazkak eta Bakea ikerrildoko ikertzaileek indarkeria desnormalizatzen eta deslegitimatzen laguntzen duten eta bake kultura iraunkorrak eratzen laguntzen duten gizarte prozesuak aztertzen dituzte. Horretarako, eragileek jokatzen dituzten paperak aztertzen ditu: indarkeriaren biktimak, indarkeria erabiltzeari uko egin dioten talde armatuetako militante ohiak, bakezaleak, herritarrak oro har, agintari politikoak, hedabideak eta hezitzaileak.\nTaldeak Euskal Herrian, Kolonbian, Mexikon, Serbian eta El Salvadorren egin dituzte ikerketak, besteak beste. Lanak diziplina arteko ikuspegia hartzen du. Bat egiten dute horretan etika aplikatuak, filosofia politikoak, soziologia politikoak, antropologia sozialak eta kulturalak, psikologia kognitiboak eta diskurtsiboak, eta hezkuntzak.\nPixkanaka lanean txertatzen ari den genero ikuspegia diziplina arteko kontrastearen zeharlerroa da.\nProiektuak bi gai nagusiren ingurukoak dira:\nIndarkeria legitimatzeko eta deslegitimatzeko gizarte prozesuak. Taldeak indarkeria aztertzen du, alde batetik, eragileek indarkeriaren erabileran dituzten rolak eta indarkeria hori justifikatzeko eratzen diren gizarte diskurtsoak. Indarkeria deslegitimatzen laguntzen duten gizarte eta politika prozesuak ere aztertzen ditu. Lanak biktimen eta indarkeriaren erabilerari uko egin dioten pertsonen protagonismoa ulertu eta babestera bideratuta daude. Hortik abiatuta, gai hauek jorratzen dira: egia, memoria, justizia, damutzea, barkamena, bizikidetza eta adiskidetzea.\nPedagogia kritikoak bake kulturak eraikitzeko. Proiektuek aztertzen dituzte hezkuntza historikoak, hiritarrak eta bakerako hezkuntzak zelako ekarpenak egin ditzaketen gizartean indarkeriaren ulerkera kritikoa sustatzeko. Kontuan izaten dituzte bai ikastetxe eta unibertsitateen hezkuntza prozesuak eta ikuspegi pedagogikoak, bai espazio ez formalak, museoak edo gizarte mugimenduen ekimenak, esaterako.\nGatazken eta bakearen arloa\nGatazka eta bake proiektuak\nIkaskuntza komunitatea Historiaren irakaskuntza\nCentro de Ética AplicadaAvda de las Universidades 2448007 - Bilbao94 413 92 25etica@deusto.es


Kristau zaharra, aitoren semea, erregeren basailua eta Oñatikoa. Horrela zuen bere burua Lope Agirre konkistatzaileak, El Doradoren bila abiatu zen “marañonen erregeak”. Historiografiak traidore gisa baztertua, Oñatiko (Gipuzkoa) Araoz auzokoa zela uste izan da. Baina teoria hori hankaz gora jarri du garai hartako testu zahar batek. Ibarguen-Cachopinen Kronikak Aramaiokoa (Araba) zela dio. Orduan, zergatik esan zuen Lopek Oñatikoa zela? Zer zuen ezkutatzeko?\nLope Agirreri buruzko argazkien montajeaRomal Nelson, Tabasko, Riviera\nLope Agirre (1511-1561), batzuentzat traidore doilor, besterentzat heroi. Asko esan da, asko idatzi da pertsonaia honetaz, bere bizitza legenda bihurtzeraino. Indartsu iritsi zaigu benturazalearen, erreboltariaren eta, batez ere, Amerikan Felipe II.a erregeri ausarki oldartu zitzaion lehen konkistatzailearen irudia, bere hanka herren, gorpuzkera trakets eta izaera urduriarekin batera. Hala ere, pertsonaia hau ezagutzera hurbildu diren biografo eta historialariek ezin izan dute ezkutatu Loperen bizitzak dituen ilun guneek sortu dieten egonezina. Izan ere, askotxo dira Agirreren biografian oraindik erantzunik gabe dauden galderak.\nBiografia: galdera ugari eta erantzunak gutxi\nNon jaioa da? Nortzuk ziren bere gurasoak? Ba ote zuen anai-arrebarik? Nolakoa zen bere familia, aberatsa, pobrea? Ikasketarik burutu ote zuen? Ez dirudi oso normala bere garaian hautsak horrenbeste astindu zituen konkistatzaile baten kasuan, Espainia osoan bere izena denen ahotan zebilenean, inork ezer ez jakitea bere haurtzaro eta gaztaroari buruz. Oso gordean zuen, nonbait, bere bizitzako aro hori. Francisco Vázquez-ek, El Dorado-ko espedizioan parte hartutako kronistetako batek, haserre begiradako tirano itsusi bat bezala deskribatu zigun Lope: Era este tirano Lope de Aguirre hombre casi de cincuenta años, muy pequeño de cuerpo, y poca persona; mal agestado, la cara pequeña y chupada; los ojos, que si miraba de hito, le estaban bulliendo en el casco, especial cuando estaba enojado. Era de agudo y vivo ingenio, para ser hombre sin letras...\nLopek berak 1561. urtean, heriotza iritsi baino hilabete batzuk aurrerago, Felipe II.ari zuzendutako gutun ospetsuan, oñatiartzat eta aitoren semetzat aurkeztu zion bere burua: Lope de Aguirre, tu mínimo vasallo, cristiano viejo, de medianos padres, hijo-dalgo, natural vascongado, en el reino de España, en la villa de Oñate vecino, en mi mocedad pasé al mar Océano á las partes del Pirú...\nDokumentu honetan Lopek zioen hogeita lau urte eman zituela Espainiako erregeren zerbitzura. Hain zuzen ere datu hauetan oinarrituta osatu izan da Loperen biografia. Baina ez da ez eliz liburuetan, ez protokoloetan, ez beste inolako izkribu sinesgarritan aurkitu Loperen jaiotza eta gaztaroko ibilerei buruzko daturik. Ameriketan burututako balentriez, ordea, luze idatzi zuten El Doradoko espedizioan lankide izandako kronistek. Baina kronika hauetan ez dugu aurkituko Loperen familiari, jaioterriari edo gaztaroari buruzko daturik. Lopek zorrotz gordetzen zuen, antza, bere iragana besteren jakinminaren aurrean.\nOso hedatua da Lope Oñatiko Araoz auzokoa zela dioen hipotesia, Ignacio Zumaldek 1963an plazaratua araoztarren eta Loperen izaeraren arteko antza oinarri hartuta. Hala ere, Zumaldek berak oinarri sendorik gabeko teoria zela aitortu zuen. Baina ziurtzat zuen Oñatikoa zela, nahiz, esan bezala, honi eusteko oinarri bakarra Loperen beraren hitza izan. Egia esateko, konkistatzailearen biografian dokumentatu daitezkeen pasadizoak gutxi dira, eta Lope Agirreren izena dakarten dokumentu guztiak pertsonaia berberari buruzkoak ote diren ere zalantza da.\nGuztiarekin ere, historialari gehienek onartua da 1536. urtean Espainiako erreginak salbokonduktua edo ibiltzeko baimena sinatu ziola Perura inolako arriskuren beldurrik gabe joan zedin. Bere bizitzako azken hiru urteak, 1559tik 1561era, ederki azaldurik datoz garai hartako hiru idazlek egindako kroniketan, eta kronika hauetan aurki daitezke Lopek berak idatzitako gutunak ere.\nSorlekua: testu zahar batean deskubritu den “sekretua”\nNahasmenaren erdian, ordea, Loperen biografia berridaztea ekar dezakeen testu batekin egin dugu topo, Bizkaiko Foru Agiritegian gordetzen den Ibarguen-Cachopin Kronika izeneko lan argitaragabean: Uno deste apellido de Aguirre, llamado Pedro de Aguirre, que fue vezino del valle de Aramayona, en tienpo del enperador Carlo quinto nuestro señor de gloriosa memoria, se llebantó con una parte de la India (...) de tal suerte que se llamava rey. (...) Este Pedro de Aguirre, como digo, fue vezino e natural del balle de Aramayona, de la anteiglesia de Sant Estevan de Urívarri...\nLerro hauek Cachopin kronikagileak idatzi zituen, García Fernández Cachopin izeneko historiagilearen semeak, 1580. urtetik 1598. urtera bitartean. Cachopindarrek Laredoko herrian zuten sorburua, baina kronikaria, Cachopin semea, Sibilian bizi izan zen eta ondoren Kordoban, eta hiri honetan bizi zela konposatu zuen Juan Iñiguez de Ibarguen Ibarruriko eskribauaren laguntzaz Cronica General Española y Sumaria de la Cassa Vizcaína izenburua daraman lana, Ibarguen-Cachopin Kronika izenaz ezagunagoa.\nCachopinek Pedro Agirreri buruz hitz egiten digu, ez Lope Agirreri buruz, baina bistan da pertsonaia bera direla. Baliteke Lopek izena aldatu izana, iragana hobeto ezkutatzearren, edo kronistaren akatsa izatea. Testuan azaltzen zaigunez, Lope, edo Pedro, Aramaioko Saola auzunean jaio zen, Aramaioko jauna Gómez González de Butrón y Mujica zenean. Baina aita hil egin omen zitzaion eta ama berriro ezkondu beharrean aurkitu zen, antza. Aramaion bertan aurkitu zuen senarra, Uribarri auzoko Agirre baserrian, hura ere alargundua. Ohikoa zen bezala, ama-semeek etxe berriaren izena jaso zuten eta Saolatik zekartena ahaztu. Estibaliz Agirrek, Loperen ugazaitak, lehendik ere ba omen zituen seme-alabak Agirre etxean eta haiek zituen oinordeko etxea eta hazienda partitzeko orduan. Lope Gasteizera bidali zuten zapatari ofizioa ikastera.\nLoperen gurasoak Saolako etxearen edo haziendaren jabe izan balira, ez zuen ama alargunak handik alde egin beharrik izango eta, ziur asko, ondasun horien jabe izanik bigarren aldiz ezkondu ere ez zen egingo, eta Lope izango zen guztiaren oinordeko. Baina ama-semeek Agirrera joan behar izan zuten bizibide bila, eta Agirren amarentzat bai, baina tokirik ez Loperentzat. Lope, agian lehena izatetik, bigarren izatera igaro zen, edo hamaikagarren... Hutsaren hurrengo ikusi ote zuen bere burua Agirrera iristean?\nAramaioarrak bere burua aitoren semetzat zuela diosku Cachopinek, eta hala zen, baina egileak ez dio onartzen Lopek aldarrikatzen duen jatorri jaso hori. XVI. mendean “bizkaitar” –euskal probintzietakoa– izatea aitoren seme izatea zen, kristau zaharra, Espainiako koroarentzat zalantzarik gabeko bermea. Horren ondorioz, erresumaren administrazioa, eliza eta armada bizkaitarrez betea ageri zen. Zenbaitek ez zuen egoera hori oso atsegin, eta bizkaitarren antzinakotasuna eta garbitasuna zalantzan jartzen zuten txostenak eta liburuak hasi ziren agertzen. Cachopin eta Ibarguenek, Garibay, Poza eta abarrek bezala, iritzi horiei aurre egin nahi izan zieten eta euskal leinuen antzinakotasuna, betiko kristautasuna eta odol garbitasuna aldarrikatu zuten Kronikan, Felipe II.ari gogoraraziz bizkaitarrak beti borrokatu zirela Espainiako erregeen alde. Baina Lope ez, Lope traidorea zen Cachopinen pentsamoldean, eta agirretarren leinuak ez zuen merezi horrelako orbainik bere historia distiratsuan, ezta aitoren semeek horrelako anaiarik euren artean: Allá en las Indias sienpre dixo e publicó que hera natural vizcaíno e dependiente legítimo de la casa y solar de Aguirre del lugar de Gabiria del prinçipado de Areria, siendo al contrario la berdad.\nLopek Oñatikoa zela esaten zuen, ez Gabiriakoa, baina litekeena da, Cachopinek dioen bezala, jatorriz Gabiriako Agirre etxekoa zela ere esaten aritu izana, aita handik etorria zelako edo. Izan ere, garaiko genealogian oso hedatua zegoen Izurtzako (Durango, Bizkaia) Etxaburu etxeko seme bat Gabiriara joan zela eta bertan Agirre etxea eraiki zuela, eta etxe honetatik datozela izen bereko zein ezberdineko etxe asko. Gabiriako Agirre etxe horrek fama handia zuen behin batean bertako bi semek mairuen aurka burutu omen zuten balentriagatik eta esker gisa Nafarroako erregeak emandako armengatik. Ezin da baztertu, beraz, Lope bere burua gorestearren honelako istorioak kontatzen ibili izana.\nGasteizko delituaren kondena, konkistatzailearen patua\nArtean gaztetxoa zela Gasteizera gogoz kontra bidalia, galbidean jarri zuen Lopek bere burua, delitu larria burutu baitzuen, neska bat bortxatu, alegia: Le puso a este moço a çer çapatero en la çiudad de Vitoria, donde forço una donçella, por lo cual fue condenado a pena de horca y açer cuartos. Jarritako zigorra ez zitekeen gogorragoa izan: urkatua izan eta ondoren bere gorpua zatikatzea. Aitoren seme batentzat ez zegoen morroien modu berean exekutatua izatea baino zigor iraingarri eta lotsagarriagorik.\nBaina aurkitu zuen modua patu latzari ihes egiteko. Bere leinukoen laguntzaz –abizenaren historian agertutako orbain lotsagarri hura garbitu nahirik–, edo, beharbada, dirutza ederra ateratzeko aukera ikusi zuen baten batekin tratua eginez, kaltetutako familiaren haserrea lausotzea lortu zuen Lopek. Horrela, iheserako bidea ireki zioten, gartzelariaren “deskuidu” bati esker. Ez dezagun ahaztu Indietarako abentura azkar aberasteko modu segurutzat zuela askok eta askok garai hartan, eta zer esanik ez norbera joan beharrean beste norbaitek egiten bazituen hango lanak. Gauzak modu batean edo bestean gertatu, Lopek zorrak utzi zituen tratu horretan, baina berak buruan zuen jadanik zor horiek kitatzeko eta mundu injustu horri mendekua hartzeko balioko zion asmoa: ...y con esto el moço uyó e pasó en Indias, donde se casó y enriqueció...\nBeraz, etorkizuna ireki ziezaiokeen irtenbide bakarra Indietara joatea zuen. Urkamenditik libratzeko eta kartzelatik ihes egiteko burututako diligentzien artean Lope Mundu Berrira joatea zegoen, eta badirudi Sibilian ontziratu zela, Cartagena de Indias-era abiatzeko. Ez da bere izena ageri pasaiari liburuetan, eta ez gaitu harritzen, bere arrazoiak baitzituen ezkutuan ibiltzeko. Abentura honek izugarri erakartzen zituen ezer galtzekorik ez zuten pertsonak: plebeioak, soldaduak, bigarren semeak... Propaganda ofizialak agintzen zuen etorkizun oparoak iragan eta bizibide iluneko pertsonak ere erakartzen zituen, eta agintarien permisibitatearen babesean erraz zitzaien Indietara ontziratzeko zegoen arautegi zorrotza gainditzea.\nIndietara: beti ihesean\nVicens Vives historialari kataluniarrak hiru nortasun mota aurkitu zituen hiru sasoi ezberdinetan Ameriketara abiatu zirenen artean: nabigatzailea eta esploratzaile profesionala 1492tik 1520ra; konkistatzailea 1520tik 1550era; eta 1550etik aurrera kolonoa, tartean misiolariak, funtzionarioak eta mandatariak ohiko direla. Hiruetatik zuen zertxobait Lopek, eta aberastasun eta ospe goseaz gain askatasun nahia ere bazeraman fardeletan. Mundu Berria nahi eta desio guztiak ase zitzakeen paradisua zen, eskuraezina zirudiena ere erraza zen lortzen. Gainera, El Dorado urre-tokiaren mitoak ideia hau indartu egin zuen, tokia aurkitu eta azal-azalean omen zen urrea hartu besterik ez baitzegoen, bestelako nekerik gabe.\n1536ko martxoaren 30ean Espainiako erreginak salbokonduktua edo libre ibiltzeko baimena luzatu zion Loperi. Erreginak ziurtatu egiten zion ez zela jazarria edo atxilotua izango Amerika eta Espainia arteko joan-etorrietan. Horrez gain, apirilaren 6an Nueva Toledoko erregidore izendatu zuten bere “zerbitzuengatik”, eta, dirudienez, 1537. urtearen hasieran Ozeanoa zeharkatu zuen berriro. Luze gabe, joan-etorriko bidaia berri bat egin zuen, 1538an Espainiara zihoala Habanatik hurbil naufragatu zutenen artean ageri baita bere izena. Eta 1539an lehen aldiz eman zuen izena pasaiarien liburuan, Mundu Berrirako bidaian, dirurik gabe eta morroi beltz bat lagun zuela. Hau izan zen Espainiako lurrak zapaldu zituen azken aldia. Zor guztiak kitatuak ote zituen jadanik? Ez al zuen bere sorterrian bizitza berri bati ekiteko modurik edo lekurik aurkitu? Erregeri zuzendutako gutun ospetsuan antzeman daitekeenez, Ameriketara bidaiatzeko bai, baina itzultzeko baimenik ez zion Felipek II.ak sekula luzatu. Eta horrek jaten zizkion barrenak.\nAmeriketako ibilerak aski ezagunak dira. Erabat murgildu zen hango gerra zibiletan, alde batean zein bestean. Erregeren eta bere ordezkarien alde ere hainbat neke jasan zuen... Baina ez omen zion Espainiako monarkak inolako esker onik erakutsi. 1560an, eskuin hanka txiki-txiki eginda zuela El Dorado-ren bila abiatu zen Pedro Ursua baztandarraren espedizioan. Ursua buruzagia hil eta boterea eskuratu ondoren, erregeri matxinatu zitzaion bere gutun haren bitartez. Akitua, erabat etsita, alde guztietan etsaiak ikusten zituela, Elbira bere alaba bakarrari sabela zulatu zion inork ez zezan Agirreren izenik zikindu, eta gero, zain geratu zen bere borreroak noiz iritsiko. Aurkitu zutenean, bi arkabuzkadaz hil zuten. Ondoren bere gorpua lau zati egin eta bideen bazterretan jarri zituzten. E por su sobervia le suçedió lo que abéis oido, donde pagó con la vida lo que escusó en Vitoria... Gasteizen emandako epaia bete egin zen azkenean, nahiz arrazoia bestelakoa izan: Koroari desleial zitzaionari zer gerta zekiokeen erakutsi nahi zen. Bere ondasunak erre egingo ziren eta bere ondorengoak zitaltzat joko zituzten aurrerantzean. Agirre sekula eta betiko traidorea izanen zen. Jakina, epaia ez zen bete, Lope ondasunik gabe hil baitzen eta zuen alaba bakarra berak akabatu baitzuen zetorkiokeen etorkizun ilun hartatik libratzeko aitzakiaz.\nHistorialariak, politikariak, psikiatrak, literaturgileak, zinemagileak, denetik aurki dezakegu Lope Agirreren bizitzaren lorratza ikertzen. Ikuspegiak ere anitzak izan dira eta horren karian ugari izan dira Lopek jaso dituen izendapenak: eroa, hiltzailea, lotsagabea, azkarra, krudela... eta baita “Askatasunaren Printzea”, “Jainkoaren Haserrea”, “Amerikako Independentziaren Aitzindaria” eta abar. Eroarena izan da hedatuena, beti ere gure garaiko ikuspegitik, bere ekintzek aztoratu egiten gaituztelako. Baina ez zuen bere garaikoengan erruki sentimendurik sortzen, pasioa baizik, aldekoa zein aurkakoa. Egokiena, beraz, Lopek bere buruari ezarritako goitizena da: erromesa. Bere buruari dion debozioak bultzatuta amaigabeko bideari lotzen zaion ibiltaria, otso ibiltaria.