Argentinako herri bateko auzo txiro xume batean, Felix, 21 urteko kaleko xixkalari bakarti eta arloteak Chango bahitu du, urte eta erdiko haur bat eta ihesean berarekin eramaten du. Benetako istorio batean oinarrituta dagoen film hau gurasoen eginkizun eta anai-arreben arteko maitasunari buruzko hausnarketa da.\nEl transcurso de las cosas / The course of things (Gauzen iragaitea)\nEl transcurso de las cosas filmak Gonzalo, gaur egungo Argentinako gazte baten istorioa kontatzen digu, nerabezaroa utzi eta heldutasunean murgiltzen deneko garaia. Bere burua aurkitze bidean zailtasunei, beldurrei, frustrazioei aurre egin beharko diela esan nahi du, eta baita etxean zeukan mundu ziurra alde batera uztea.\nFugaz / Fleeting (Iheskor)\n60 urte bete dituenean, Aldo, ardo saltzaile jasankorra, bizitza oharkabean joan zaiola eta egin duen guztia hutsean geratu dela konturatuko da. Sentimendu horrek bere burua bilatzera eta beti atzeratu izan dituen gauza txiki horiek egitera bultzatuko du, bizitzarekin adiskidetzera eta bere sentimenduak bere inguruko pertsonekin konpartitzera.\nLa sombra del caminante / The Wandering Shadows (Ibiltariaren itzala)\nMañek egoera ekonomiko zaila bizi du. Hanka bat galdu du eta horregatik ezin du enplegurik lortu, ezin du errenta ordaindu eta bere lagun hurkoen iseka eta mesprezuei aurre egin beharko die. Kalean hala moduz irauten saiatuko da eta bertan ezohiko pertsonaia bat ezagutuko du, Bogotako erdigunean 500 pesoren truke jendea bizkarrean eramatea ogibide duen gizona. ?Silletero? bat....\nMañek egoera ekonomiko zaila bizi du. Hanka bat galdu du eta horregatik ezin du enplegurik lortu, ezin du errenta ordaindu eta bere lagun hurkoen iseka eta mesprezuei aurre egin beharko die. Kalean hala moduz irauten saiatuko da eta bertan ezohiko pertsonaia bat ezagutuko du, Bogotako erdigunean 500 pesoren truke jendea bizkarrean eramatea ogibide duen gizona. ?Silletero? bat. Elkarri laguntzeko aukera dutenez, euren artean adiskidetasun bitxi bat sortuko da eta honek bizitza samurragoa egin eta libre izateko egokiera eskainiko die. Baina biek iragan bera dute, betidanik kolonbiarrek izandako indarkeriazko iragana. Iragan horrek uztartu eta bereiztu egiten ditu aldi berean, den-dena, berriro hastearen esperantza izan ezik, galdu duten izaki gisa aurkeztuz.\nLos suspiros de mi corazón / The Sighs of My Heart (Ene bihotzeko hasperenak)\nArgazkinobelen aldizkaritxo bateko horoskopoa irakurtzen du ekonomia munduko marrazo gazte batek. Aldizkariaren igarpen ahalmenaz harrituta, hurrengo hilabeteko horoskopoa ezagutu nahi du nahi eta nahiez. Aldizkaria hiru agure xelebrek egiten dute, ideal zaharren borrokalari erromantikoak. Bere horoskopoa lortzeko asmoz, enpresariak bere benetako nortasuna ezkutatzen die eta be...\nArgazkinobelen aldizkaritxo bateko horoskopoa irakurtzen du ekonomia munduko marrazo gazte batek. Aldizkariaren igarpen ahalmenaz harrituta, hurrengo hilabeteko horoskopoa ezagutu nahi du nahi eta nahiez. Aldizkaria hiru agure xelebrek egiten dute, ideal zaharren borrokalari erromantikoak. Bere horoskopoa lortzeko asmoz, enpresariak bere benetako nortasuna ezkutatzen die eta bere burua argazki-nobeletako aktore gisa aurkezten du. Baina Fraty, agure horietako baten hiru alabetako gazteena, azaltzean gauzak trabatuko dira.\nBrasilia-Fortaleza errepideko lanak egiten ari den taldearen abangoardia osatzen duten hirurogeita hamar gizonak Bahiako sertao-aren erdian abandonatzen dituzte 1964ko apirilan, Joao Goularten gobernu aurrerakoia boteretik kentzen duen militar kolpeak eztanda egiten duenean. Hala ere, gaitzerdi, une horretan eurekin hamahiru prostituta baitzeuden. Bizirik irauteko, elkarte utop...\nBrasilia-Fortaleza errepideko lanak egiten ari den taldearen abangoardia osatzen duten hirurogeita hamar gizonak Bahiako sertao-aren erdian abandonatzen dituzte 1964ko apirilan, Joao Goularten gobernu aurrerakoia boteretik kentzen duen militar kolpeak eztanda egiten duenean. Hala ere, gaitzerdi, une horretan eurekin hamahiru prostituta baitzeuden. Bizirik irauteko, elkarte utopiko bat antolatuko dute elkarrekin -langileak eta prostitutak-, prostituziorik gabe, adarrik jarri gabe eta esplotaziorik gabe. Harmonia osoan biziko dira, harik eta misterioz beteriko zerutik beraientzat guztiz arrotzak diren bisitari batzuk agertzen diren arte.\nOtra vuelta / Another Turn (Beste bira bat)\nSebastian Pagani, zine-zuzendari gazte bat, Chacabucora itzultzen da, bere jaioterrira, kanpoan luze ibili ondoren. Bertan bere lehen film luzea filmatzeko asmotan dabil, Haroldo Contiren ipuin batean oinarriturik, bere jaioterri bereko idazlea, diktadurak erail zuena. Jatorrizko asmo hau bere iragana bortizki berragertzean aldatu beharko du ordea: gaztaroko lagun batek bere bu...\nSebastian Pagani, zine-zuzendari gazte bat, Chacabucora itzultzen da, bere jaioterrira, kanpoan luze ibili ondoren. Bertan bere lehen film luzea filmatzeko asmotan dabil, Haroldo Contiren ipuin batean oinarriturik, bere jaioterri bereko idazlea, diktadurak erail zuena. Jatorrizko asmo hau bere iragana bortizki berragertzean aldatu beharko du ordea: gaztaroko lagun batek bere buruaz beste egin du oso egoera misteriotsuan. Bere filmerako beharrezko artisau-lan bat ikasten diharduela, Paganik heriotz horri buruzko xehetasun gehiago jakiten du, galderak ugaritzen dituztenak. Apurka, bere proiektuan interesa galduz doa, gero eta gehiago suizidaren azken egunei buruzko ikerketan murgiltzeko. Bukaera aldera, ustekabean bi kezkek bat egingo dute.\nPueblo chico / Small Town (Herri txikerra)\nHerri bakarti bat itsasoaren ondoan. Herriko alkateak eskualdean agintzen du duela hogeita hamar urtetik hona. Maria honen neska-lagun gazteak postan egiten du lan. Toni marinela herrira heltzen da eskualdeko egoerari buruzko txostenak egiteko betekizunaz. Hirurak elkarrekin lasai antzean bizi dira. Egun batez, inbertitzaile batzuk iritsiko dira herrira aurrerapena ekartzeko as...\nHerri bakarti bat itsasoaren ondoan. Herriko alkateak eskualdean agintzen du duela hogeita hamar urtetik hona. Maria honen neska-lagun gazteak postan egiten du lan. Toni marinela herrira heltzen da eskualdeko egoerari buruzko txostenak egiteko betekizunaz. Hirurak elkarrekin lasai antzean bizi dira. Egun batez, inbertitzaile batzuk iritsiko dira herrira aurrerapena ekartzeko asmoz. Alkateak aurka egingo die. Hiriburutik elikadura bidalketak eta irrati bidezko komunikazioak etengo dituzte, herria gose eta bakardadean isolatuz. Eutsi egingo dute. Desagertu nahi ez duen herri baten istorioa da.


Sergio izan nahi dut\n17 maiatza, 2021 Aliritzian, Iritzia 254\nOrri zurien betetzaile edo kazetari gisa, talde, elkarte edo mugimenduren baten barruan infiltratzearekin fantaseatu izan dut, batzuetan, ene ibili loriatsuan zehar. Ilea tindatuko nuke, koloretako lentillak jarriko nituzke, kilo batzuk irabazi, eta pasta lodiko betaurrekoetan jarritako kamera txiki-txiki baten bidez grabatuko nituzke ikusitakoak. Hilabete batzuk geroago argitaratuko nuke ikerketaren emaitza, dokumental batean emanda: Goierriren eta zientziologiaren elizaren arteko loturak. Zergatik ez, Donostiako Giza Eskubideen Zinemaldian estreinatuko nuke, Viktoria Eugenian, eta GoiBerri-k elkarrizketatuko ninduke. Hau izango lizateke titularra: «Inoiz ez da jakiten non gerta litekeen».\nSator lanak egiteko sentitu izan ohi dudan bulkada indartu du El agente topo (Maite Alberdi, Txile, 2020) dokumental eder bezain hunkigarriak. Sergio, 83 urteko gizona, zahar etxe batean sartuko da espioi lanak egitera, han, ustez, adinekoei tratu txarrak ematen dizkietela pentsatzen baitu egoitzaren bezero baten senide batek. Baina beste errealitate batekin topo egingo du Sergio maitagarriak.\nEzer ez da dirudiena, eremu publikoaren eta pribatuaren arteko mugak guztiz lausotuta daudela diruditen garaiotan. Esaterako, Realaren egunerokoan satorrarena egin nahiko nuke. Esan dezaket, nik zer dakit, alboko sakeak metodo zientifiko bat jarraituz eginez gero arriskua sorrarazi bezala saihestu daitekeela (eta egia da), eta bihurtuko naiz Monrealen eta Zalduaren itzala. Eta, modu horretan, munduari jakinaraziko diot Adnan Januzajen zaletasuna ez dela Los Angelesera joatea, baizik eta Mario Monicelliren pelikulak ikustea eta horiei buruz Mikel Labakarekin eztabaidatzea. Izan ere, Realak, bere kanal ofizialean, erakusten dizkigu Anoetako korridoreko irudiak, eta ematen du jokalarien intimitatearen berri dugula ikusten ditugulako ziminokeriak egiten. Ilusio bat besterik ez da, inoiz baino urrutiago daude eta.\nIzan gaitezen serioak, ordea. Duela gutxi jakin dut lanpostu bat dela Eusko Jaurlaritzako ez dakit zein sailbururen sare sozialak kudeatzea, eta, gainera, dirutza bat kobratzen dela horregatik. Hor bai behar dela Sergio bat.\n« Apaingarriak eta osasunerako onuragarriak


bonus Poker Gelak -Onena Poker Freeloaders Dirua - Poker AI Helper. Online aholkulari irabazi!\nbonus Poker Gelak -Onena Poker Freeloaders Dirua\nBaldintzak jasotzea, erabiliz, eta gain elkarrengandik\nHobariak zati bat dira joko Poker, eta horrek asko gehiago Irabazi eta erakargarriagoaBadira barietate bat pizgarriak, zein Zaren benetako dirua ahal duzun Poker play gabe, zure dirua Inbertitzeko, zer batzordeak gai da Lortzeko, doan, txapelketak denbora guztian, Hori egin ahal izango duzu, Eta askoz, askoz gehiago. Asko modernoaren poker gelak ematen Jokalari hainbat hobariak, zein izan Daiteke, bi taldetan banatuta gordailua Hobariak eta gordailua hobariak. De -gordailua bonus da gehien Irabazi kategoria bonus opariak, zeren Ez duzu dirua inbertitzeko horiek lortzeko. Gainera, gomendagarria da hasiberri ordena Jolasten hasteko joko hau bonus. Hauek opariak ematen dira jokalari Zehatz bat online poker gela Matrikula eta izen-ematea, baita Errendimendua zaharra poker gaua eta Termino eta baldintzak.\nkontuan hartu gutxieneko diru kopuru\nHutsik, poker, pertsona izan daiteke Forma start-up capital, edo Bereziak txapelketa sarrerak.\nHorri esker, nahi duzu jokoa Jolasten hasteko gabe edozein diru Inbertsio eta arrisku horiek etortzen diren.\nBatzuk hobari horiek, besteak beste, Opari bat pokerscholen askotan ospetsuena Pokerrommels aurki daitezke.\nNormalean, ez dira bereziak txapelketak Txiki batekin sariak ikasleei, eta Beste herri-metodo bat lortzeko Aukera irabazi cash bonus bat Edo txartel bat txapelketa izango Da, hezkuntza eta osatzeko, beharrezko zereginak. Ahal bezain laster, guztiak baldintzak Eta amortizazio eta gordailua baldintzak, Erabili ahal izango duzu bonus Batekin gordailua bonus. Oso gutxitan izaten da onena Poker hobariak, jakin online poker Gelak eskaintzen gordailua hobariak errealean Jokoak, edo esteka gordailua dirua Ez da erabili gabe gordailu bat. Gordailua hobariak dira ohikoenak bonus Da opariak eskuan dira nahikoa Egin zure lehen batch egin Poker gaua. Dute aurkitu daiteke bat edo Gehiago espezie ohi da, ezinbestekoa Da ordena hobariak jaso beharreko Gordailu gisa batean diru kopuru Jakin bat, gutxienez, $ edo $. Normalean, jokalari guztiak edo txapelketa Tasak, edo hobariak.\nBatzuetan gehiago da etorkizunean lehen Ordainketa edo gordailua.\nLehen aukera da gehiago hobe, Hala nola funtsak erabili ahal Izango du berehala-play, bonus Dirua jaso, bakarra da, ondoren, Baldintzak eta funtzioak betetzen dira. Gehienezko ongietorri bonus da emandako, Edozein zehatz online poker gela, Baina ez da nahiko izan Daiteke ikusgarria-funtsean sorta $. Bakoitzaren gordailua eta gordailua bonus, Beti da erabilgarria jokalari gisa, Aukera ematen du, identifikatzeko, eta Hori berri bat online poker Gela, jolasteko benetako dirua gabe Dirua uholdeak. Horrez gain, hobari horiek, inolako Arazorik gabe, zure kontua kendu Egingo da ahalik eta azkarren Behar duzu, baldintza jakin batzuk Betetzen badira. Check out guztiak eskaintzen ditu, Eta horrek ko da eskuragarri Gure web orrian. Askotariko hobariak, hala nola industria-Puntako online poker gelak, barne PokerStars, Poker Aholkuak, GGPokerOK, eta Gutxiago-ezagun online poker gelak. Gehiago egongo dira, bat gutxiago Ondo ezagutzen guneak gehiago eskuzabala Hobariak jokalariak erakartzeko.\nবিনামূল্যে জন্য জুজু খেলা এবং ডাউনলোড রাশিয়ান মধ্যে\ndeskargatu pppoker free poker bot Python hud egiteko pppoker pppoker diseinua diskord poker bot pppoker play poker kalkulagailua Russian poker ekitatea kalkulagailua pppoker Errusia poker kalkulagailua download


Emisio-eskubideak erosiz Kyoto betetzea | Consumer\nEmisio-eskubideak erosiz Kyoto betetzea\nBerotegi-efektuko gehiegizko gasek eragiten duten isuna saihesteko modua\nKyotoko Protokoloa sinatzeak aurrerapauso handia ekarri zuen atmosferako ozono-geruza suntsitzen zuten berotegi-efektuko gasak murrizteko. 2012rako, 1990eko mailekiko% 5,2 murriztea da munduko helburua. Bestalde, Europako Batasunak (EB) emisioak are gehiago murrizteko konpromisoa hartu zuen, eta 2008 eta 2012 artean %8ra iritsi zen.\nEspainia, emisio-mailaren bigarren kuota oparoena duen arren, Europako muturrean dagoMugak ez dira berdinak herrialde guztientzat, energiaren garapen-maila kontuan hartu zelako. Adibidez, India eta Txina, nahiz eta Protokoloa berretsi, ez dira bete oraindik, garapen-maila txikiagoa dutelako. Espainia, emisio-mailaren bigarren kuota eskuzabalena duen arren (1990ean baino %15 gehiago sortzea ere onartzen zaio), Europako muturrean dago bere konpromisoa ez betetzeari dagokionez: 2004an% 47ra iritsi zen, 8,5 milioi tona gas gehiago isurita.\nAparteko jaulkipenak tona bakoitzeko 100 euroko zigorra ordaintzea esan nahi du, nahiz eta bi modu nagusitan ekidin daitekeen. Aukera bat da gutxien garatutako herrialdeei laguntzea, Garapen Garbiko Mekanismoetan (GGM) inbertituz. Mekanismo horietan, gaur egun, kostua 5 eta 10 euro artekoa da tona bakoitzeko.\nBigarren aukera co2-soberakinen merkatuetan emisio-eskubideak erostea da. Emisio-eskubideen salerosketak aukera ematen die enpresei emisio-kuota (gobernu bakoitzaren Esleipen Plan Nazionalak (PNA) izendatua) gainditzeko, baldin eta emisio gutxiagoko beste enpresa batzuek kuotak saltzen badizkiete. Guztira, EBn 12.000 bat instalazio daude emisioen Europako burtsan parte har dezaketenak, eta horietatik mila inguru Espainiako industriei dagozkie.\nEuropako arduradunen arabera, sistemak ez dio kalterik egiten ingurumenari, berotegi-efektua fenomeno globala baita, eta teknologia garbien garapena sustatzen du, emisioen salmentaren onurei esker. EBk antzeko eredua aplikatzen du, esnearen edo arrantzaren kuotekin.\nAzoka hau 2008ko urtarrilaren 1ean irekiko da ofizialki. Munduko Bankuaren arabera, 30.000 eta 40.000 milioi dolar arteko bolumena har lezake urtean. Hala ere, EBn 2005eko urtarrilaren 1az geroztik funtzionatzen du, Emisioen Salerosketarako Europako Sistemaren (ETS) bidez, ingelesezko sigletan. EBn bakarrik aplikatzen den arren, adituek uste dute STG nazioarteko finantza-merkatuetan ezarriko dela, segurtasun juridiko eta ekonomikoari esker.\nDuela gutxi, emisio-eskubideen merkatua asko jaitsi da tonako prezioetan, 30 eurotik 11ra, eta horrek onura dakarkie muga horiek gainditu dituzten enpresei. Gainbehera hori sendotuz gero, garapen-bidean dauden herrialdeek kalteak jasango lituzkete, Europako konpainiek alde horietan GGMak erabiltzeari utziko lioketelako. Adituen arabera, bat-bateko jaitsiera hori bi arrazoirengatik gerta liteke:\nProtokoloa betetzen ari da, eta horrek eskubide gutxiago eskatzen ditu. Analista batzuen ustez, Espainiak hasieran kalkulatutakoa baino eskubide gutxiago eska ditzake, nahiz eta Espainiako Sare Elektrikoaren datuen arabera urteko energia-gastua %5 eta %10 bitartean handitu, zaila egiten den.\nPrezioen inflazioa, Protokoloak gehien kaltetzen dituen sektoreen presioen ondorioz.\n1997ko abenduan, Japoniako Kyoton, NBEren babespean, egindako Klima Aldaketari buruzko Esparru Konbentzioak protokoloa sinatu zuen. Protokolo horren bidez, 125 herrialdek konpromisoa hartu zuten berotegi-efektua eragiten duten sei gasen emisioak murrizteko.\nHala ere, aditu batzuen iritziz, Protokoloa heriotzaz zaurituta dago, Estatu Batuek, berotegi-efektua eragiten duten gasen igorle handienak, ez baitute hitzarmena berretsi, Australiak, Liechtensteinek eta Monakok bezala. Gainera, Protokoloak ez ditu mugatzen garraioaren, nekazaritzaren eta etxebizitzaren sektoreak, emisioen %60 sortzen baitute. Era berean, uste dute herritarrak ordainduko dituela bere ondorioak, enplegu-erregulazioen bidez edo tarifa edo zerga handiagoak ordainduta. Horregatik, Kiotoko bigarren faseaz hitz egiten hasi gara, sinatu ez duten herrialdeak erakarri eta beren helburuak hobetu ahal izateko.\nemisioak eskubideak gases de efecto invernadero-eu Kyoto-eu protokolo


Emagina, zertan lagun dezake? | Consumer\nEmagina, zertan lagun dezake?\nEmaginak zalantzak argitzen ditu eta ama jaio aurretik eta erditu ondoren kontrolatzen du.\nIrudia: Re-Visión Parto Personalizado\nHaurdun dagoen bitartean ama fidatu behar duen norbait badago, berarekin doan emagina da. Profesional horiek laguntza integrala ematen diote emakumeari. Emaginaren gaitasunak ez dira erditzean esku hartzera mugatzen: lankide bat da haurdunaldi osoan, baita lehenago ere. Emaginak aholkuak ematen dizkie lehen zerriei, haurdunaldia gertutik kontrolatzen du, erditze mingarriagoak izaten laguntzen du eta, haurra iritsi ondoren, amarekin eta haurrarekin geratzen da.\nIrudia: Erditze pertsonalizatuaren erreikuspena\nLankide bat haurdunaldi osoan\nHaurdunaldia esperientzia paregabea da emakume guztientzat, eta bikotekide onena, bikotekidearekin ez ezik, emagina ere bada. Erizain horiek, obstetrizian (haurdunaldian, erditzean, errekuperazioan) eta ginekologian adituak direnek, funtsezko eginkizuna dute kudeatzailearen laguntzan.\nEmaginak arduratzen dira haurdunaldiaren etengabeko segimendua egiteaz; izan ere, haren funtzio nagusietako batzuk dira ginekologoarekin egindako hitzorduak koordinatzea eta haurdunaldiaren etapetan emakumeari egiten zaizkion probak eta analisiak eskatzea.\nEmaginaren interes nagusia emakumearen segurtasuna eta erabateko ongizatea zaintzea da.\nBaina bere lana haratago doa. Emaginen Nazioarteko Konfederazioak (UIZ, ingelesezko siglengatik) adierazten duen bezala, munduko 72 herrialdetan emaginak ordezkatzen dituen hazitegi-elkarteen federazioak profesional horien interes nagusia “emakumearen segurtasuna eta ongizate osoa” zaintzea da.\n“Emagin batek ematen dituen zainketen oinarria da haurdunaldia eta erditzea bizitzako gertaera normalak direla”, nabarmendu du UIZk. Horregatik, emaginak erabakiak hartzeko prozesuaren atal bakoitzean sartzen dira emakumeak eta haien familiak, eta haurdunaldi osasuntsua eta, gainera, erditze naturala lortzeko zainketa-plana garatzen dute.\nLehen mailako amei aholkuak ematen dizkie\nUIZk emaginek emakumearen eta ugaltze-adineko haien familien osasuna sustatzeko duten zeregin berezia definitzen du, eta osasuneko profesional horiek izan behar dituzten funtsezko eskumenak ematen ditu.\nHaurdunaldia emaginera joan daiteke, zalantzak argitzeko.\nBere zeregin garrantzitsua sorkuntzaren aurreko uneetan hasten da, eta erditzearen ondoren puerperioraino luzatzen dira.\nEmaginak ez du haurdunaldian bakarrik lan egiten. Hori gertatu aurretik, lagungarria izan daiteke familia-plangintzaren inguruko alderdiak lantzeko. Emagina gai da, besteak beste, sortze-metodoei, antisorgailuei eta sexu-praktikei buruzko aholkuak eta aholkuak emateko bikoteari.\nGertutik kontrolatzen du haurdunaldia\nEmaginak jaio aurreko zainketa ematen du, haurdunaldiko osasuna optimizatzeko eta gerta daitezkeen konplikazioak detektatzeko. Aldian behin egiten dituen bisitetan, haurdunaldiaren adinari, eboluzioari eta haurdunaldiko aldaketa normalei, emakumearen nutrizio-beharrei, ohiko eragozpenen arintzeari, sendagaien erabilerari, arrisku-ikurrei, ohitura osasungarriei eta erditzerako eta jaiotzarako prestakuntzari buruzko aholkuak jasotzen ditu eta zalantzak argitzen ditu.\nBestalde, emagina arduratzen da haurdun dagoen emakumearekin egin beharreko proba eta hitzorduez. Haurdunaldiaren bilakaera ere zaintzen du, amaren (pisua, umetokiaren altuera, tentsioa) eta haurtxoaren (taupadak) kontrolen bidez.\nMin gutxiagoko erditzeak izaten laguntzen du\nErditze-garaia iristen denean, emagina arduratuko da ama ospitalean dagoen bitartean laguntzeaz, dilatazioan artatzeaz eta une horretako berezko minaren aurkako zenbait arintzeaz.\nErditzean, emagina arduratzen da jaiotza modu aktiboan zuzentzeaz eta erditze naturalerako maniobra egokiak egiteaz.\nAmarekin eta haurrarekin\nEmakumeak erditu ondoren, emagina ospitalean egoten da erditu ondoren, dena normaltasunez garatzen dela kontrolatzeko. Amagandiko edoskitzeari ekiten ere lagun dezake.\nOspitaletik irten eta puerperio osoan (erditu ondoko aldian, emakumea errekuperatu arte), emaginak bere horretan jarraitzen du. Kontsulta egitean, ama hartzen du, eta haurraren elikadurari edo loari buruzko zalantzak argitu ditzake, adibidez, edo zilbor-hestearen zaintzari buruzkoak.\nEmaginak: osasun publikoa edo pribatua?\nEspainian, emaginak garrantzi handiagoa edo txikiagoa izan dezake, haurdunaldiaren jarraipena emakumeak egiten badu osasun publikoaren bidez edo, alderantziz, pribatuaren bidez. Osasun-sistema publikoan emaginak hasiera-hasieratik hartzen du parte, eta erditze-garaiko arretaren arduraduna da; sistema pribatuan, berriz, erditzeko eta erditze-osteko laguntza ematera mugatzen da.\nhaurduntza haurtxo madre-eu matrona-eu parto-eu


Irekia Eusko Jaurlaritza - Gobierno Vasco :: 800 enpresatik gora parte hartu dute Eusko Jaurlaritzaren eta SPRIren euskal enpresentzako 2015eko laguntzei buruzko jardunaldietan\n800 enpresatik gora parte hartu dute Eusko…\n\n800 enpresatik gora parte hartu dute Eusko Jaurlaritzaren eta SPRIren euskal enpresentzako 2015eko laguntzei buruzko jardunaldietan Iturria: Irekia\n\n15 milioi euro inguruko inbertsioa egingo da Ekonomiaren Garapen eta Lehiakortasun Sailaren 16 laguntza-programaren bidez\nGaitek: 34,5 milioi euroko zuzkidura du eta ETEei eta enpresa handiei zuzendurik dago. I+G+B-ko jarduerak garatzen dituzten proiektuei emango zaie, produktu berriak sor ditzaten edota oinarri zientifiko eta teknologikoko enpresa berriak abiaraz ditzaten. Itzuli beharrik gabeko diru-laguntza hau gehienez 250.000 eurokoa izango da urteko eta onuradun bakoitzeko.\nEtorgai: 28 milioiko zuzkidura du eta hau ere ETEei eta konpainia handiei zuzenduta dago. Laguntza ematen du industri ikerketako eta garapen esperimentaleko proiektu integratuak –izaera estrategikokoak– EAEn gauzatu daitezen. Arlo hauetako proiektuak lehentasunezkoak izango dira: Bio-zientziak, Energia eta Manufaktura Aurreratua. Proiektu bakoitzak jaso dezakeen gehienezko diru-laguntzak ezingo du gainditu diruz lagundu daitezkeen gastuen %40.\nLehiabide: 2,4 milioi euro banatuko dira jarduera hauetako bat egiten duten enpresen artean: industria, erauzketa edota eraldaketa, ekoizpena, produkzio prozesuari lotutako zerbitzuak (aurrekoekin lotura dutenak) eta informazio- eta komunikazio-gizartearen arloekin lotutakoak. Bakarkako proiektuetan diru-laguntza proiektuko gastuen %50ekoa izango da, gehienez 45.000 € enpresako; lankidetza proiektuetan, berriz, gastu hautagarrien %60koa izango da, gehienez 35.000 € enpresako eta 100.000 € proiektuko.\nKudeabide: 1,2 milioi euroko zuzkidura, Lehiabideren laguntza jaso dezakeen enpresa mota berarentzat. Gehienezko diru-laguntza 25.000 eurokoa izango da.\nPertsonak: programa honek milioi bat euro eskainiko die gorago aipatutako mota bereko enpresei, garrantzi berezia emanaz langileen parte-hartzea bultzatzen duten ekintzei. Diru-laguntzak gastuen %50erainokoak izango dira, 60.000 euroko mugarekin, planaren diseinua egiteko, eta beste 30.000 euro emango dira parte-hartze plana ezartzeko faserako.\nLankidetza: milioi 1 euro emango dira enpresa edota profesionalen elkarteek EIKTetan (Elektronika, Informazioa eta Komunikazioak) duten lehiakortasuna hobetzeko. Laguntzak %75erainokoak izango dira, gehienez 33.000 euro proiektuko.\nEIKTak manufakturako ETE industrialetan: 2,1 milioi banatuko dira teknologia berriak lehiakortasunerako tresna gisa erabil daitezen bultzatzeko.\nMikroenpresa digitala: 500.000 euro banatuko dira mikroenpresentzako “Inplantalari” eta prestakuntza zerbitzuetarako, beren lehiakortasuna hobetu dezaten; horretarako, prestakuntza emango zaie informazio teknologiak erabiltzeko.\nGauzatu Industria: 26 milioi oinarri teknologikoko ETEak edo ETE berritzaileak sortu eta garatzeko. Diru-laguntzak gehienez 120.000 eurokoak izango dira sortutako lanpostu bakoitzeko, 1,5 milioi euroko mugarekin.\nGauzatu Atzerriko Ezarpenak: 5 milioi euskal enpresen atzerriko ezarpenak sortzen eta garatzen laguntzeko. ETEei zuzenduta dago. Inbertsioaren %30erainoko aurrerakin itzulgarriak emango dira.\nAFI: milioi bat ETEen inbertsio-proiektuen finantza kargei hobariak aplikatzeko. Inbertsiorako eta zirkulatzailerako fondo galdurako diru-laguntzak dira.\nEkintzaile: bi milioi euro Enpresa eta Berrikuntza Zentroetan (EBZ) helduko diren enpresa-ideientzat. Pertsonei, mikroenpresei, ETEei eta enpresa handiei zuzentzen zaie. Fondo galdurako diru-laguntzak dira, gehienez 30.000 eurokoak.\nMiniconnect: gazela enpresa deiturikoentzat, hots potentzial handia izanik garapen azkarra behar dutenentzat. 170.000 euroko zuzkidura du eta diru-laguntzak gehienez 100.000 eurokoak izango dira hiru urtetan.\nRenove makineria: 9 milioi ETE industrialetan makina industrialak erosteko. Gehienezko diru-laguntza %15ekoa izango da, 70.000 euro makina bakoitzeko eta 100.000 euro enpresako.\nOndorengotza: 200.000 euroko zuzkidura du ondorengotza-prozesua modu ordenatuan planifikatzeko mikroETE eta ETEetan. Diru-laguntza gastuen %3koa izango da hiru fase desberdinetan.\nintervencion_arriola_empres... behera kargatu (8 MB)\narriola_enpresentsak_progra... behera kargatu (700 KB)\narriola_programa_berriak_te... behera kargatu (400 KB)\narriola_subentzioak_eskatze... behera kargatu (700 KB)\narriola_enpresentsak_progra... 20 MB\narriola_programa_berriak_te... 9 MB\narriola_subentzioak_eskatze... 20 MB


GUREKIN SOLASEAN… ANIMSAKO PRAKTIKETAKO LANGILEAK – ANIMSA\nGUREKIN SOLASEAN… ANIMSAKO PRAKTIKETAKO LANGILEAK\nAzken hilabeteetan, Asel Donlo, Dario Chacha, Eneko Anaut, Javier Azparren eta Richard Manuel Eguaras gurekin egon ziren ikasturte amaierako praktikak egiten. Martxotik ekainera, 5 gazte horiek, María Ana Sanz Ikastetxe Integratuko ikasleak, Animsako Sistemen, Mantentze-lanen eta Erosketen sailetatik igaro ziren; eta denbora-tarte bat eman zuten gure artean. Horietako batzuk beteranoek “babesten” dituzte, hala nola Antonio Castillok edo Eva Monterok.\nAzken astean, horietako lauk elkarrizketa bizia izan zuten Teodor Mivovanekin, Mantentze-lanen saileko teknikari-programatzailearekin. Teodor Mivovan Animsan sartu zen gurekin praktikak eginez geroztik. Hauxe izan zen beren elkarrizketa:\nJ.A.: Teodor, zer ikasi zenuen?\nT.M.: Multiplataforma ikasi nuen Cuatrovientos Institutuan, bi urtez. Gero unibertsitatean ikasten hasi nintzen, baina ez zitzaidan gehiegi gustatu. Orduan Web ikasi nuen eta praktiketan Animsan sartzeko zortea izan nuen. I+G sailean egon nintzen. Zuetakoren bat I+Gn egon al da?\nR.M. E.: Ni Mantentze-lanen sailean egon naiz. Platagest azaldu didate, bai eta egoitza elektronikoko prozesu-, segurtasun- eta irisgarritasun-poltsak nola funtzionatzen duen ere.\nT.M.: Ni ere horrelako zerbait egiten aritu nintzen praktiken hasieran. Orain Mantentze-lanen sailean nago eta espedienteekin lan egiten ari naiz; hori da daukagun aplikazio handienetako bat.\nR.M. E.: Azaldu dezakezu pixka bat zer egiten duzun espedienteekin?\nT.M.: Joan al zarete inoiz udaletxera izapideren bat egitera? Oso gazteak zarete, eta agian ez… Demagun udaletxera zoaztela, eta, adibidez, pasabide bati alta emateko eskatzen duzula. Orduan, udalean bertan espediente bat irekitzen dizute, eskaera egin duzula adierazteko. Datu horiek datu-base batean sartu eta gero dagokion bulegora bidaltzen dira. Ni inprimaki horiek egiteaz arduratzen naiz, akatsak zuzentzeaz, dagoeneko sinatuta dauden dokumentuak igo ahal izateko. Aplikazioa hobetzen dut.\nR.M. E.: Konta diezagukezu nolakoa izan zen zure esperientzia unibertsitatean? Animsako kideren batek gomendatu dit joateko, baina ez daukat argi zer egin.\nT.M.: Unibertsitatean aurkitu nuen arazoa izan zen ez nuela batxilergo egokia egin programaziorako; matematika eta fisika falta zitzaizkidan. Orduan, lehenengo urtean batez ere, hainbat beheraldirekin topo egin nuen. Ahal baduzu, joatea aholkatuko nizuke; unibertsitatea, egia esan, oso ondo dago. Asko ikasi behar da, zuk bakarrik moldatu behar duzu, horretaz mentalizatu behar duzu; ez da Lanbide Heziketa bezalakoa (Lanbide Heziketan irakaslea egiten duzun horri adiago dago).\nD.C.: Ikasketak amaitu ez izana birplanteatu duzu?\nT.M.: Askotan. Gaztea zarenean, ikasketak amaitu nahi duzun zerbait bezala ikusten dituzu, lan egin nahi duzu, dirua irabazi nahi duzu, independentea izan nahi duzu. Orduan, askotan ikasketak oso luzeak egiten zaizkizu eta badirudi ez direla amaitzen. Nik, bai, ikasi nahi dut; baina uste dut nik hobeto lan egiten dudala. Ikasteko erraztasunik baduzu, aprobetxa ezazu eta egin karrera. Hemen karrera duen jendea dago, goi-mailako postuetan dagoena.\nD.C.: Nola erabaki zenuen azkenean Animsan lan egitea?\nT.M.: Tira, ni motel hasi nintzen praktiketan, baina erritmoa hartzen joan nintzen heinean oso interesgarria iruditu zitzaidan; batez ere, egiten nuena mundura ateratzen zela ikustea. Lankideekiko tratua ere oso ona zen, oso harreman ona nuen haiekin, asko laguntzen zidaten eta nik ere ahal nuen horretan laguntzen nien. Gero, ordutegia ere hor dago; oso abantaila garrantzitsua da. Oro har, enpresako giroa asko gustatzen zait; oso gustura nago.\nJ.A.: Niri gauza bera iruditzen zait: ordutegia eta malgutasuna asko gustatzen zaizkit.\nT.M.: Gustatuko litzaizueke geratzea?\nJ.A.: Niri bai, baina segur aski ikasten jarraituko dut. Bai, gelditu nahi nuke; baina karrera bat ikasi nahi nuke. Ingeniaritza elektrikoa ikasi nuen eta ez zitzaidan gustatu. Bideojokoen inguruko prestakuntza egitea pentsatzen ari naiz.\nT.M.: Etorkizuneko planak dituzu. Tira, ikasketak amaituta dituzunean, zure CVa ekar dezakezu.\nR.M. E.: Nik DAM egiteko asmoa dut, eta horrela bi tituluak edukiko ditut. Baina oso gustura egon naiz; ni, bai, geratuko nintzateke hemen. Praktikak berriro egiteko aukera izango banu, hemen egitea jarriko nuke lehen aukera gisa; eta ikasketak bukatutakoan CVa ekarriko dut ziur.\nD.C.: Oso gustura egoten da hemen, egia esan. Erosketen sailean egon naiz. Jendeak oso ondo tratatzen zaitu eta giroa oso ona da, baina nik ikasten jarraitzeko planak ditut.\nA.D.: Ni, bai, geratuko nintzateke. Ordutegia gustatzen zait, giroa oso ona da eta nik dagoeneko lan mundura ateratzeko gogoa dut.\nHorrela amaitzen da praktiketan ari diren gazte horien eta Teodorren arteko elkarrizketa. ANIMSAko korridoreetan hainbat hilabetez gurutzatu ondoren elkar hobeto ezagutzeko aukera izan da. Eta etorkizunean (etorkizun esperantzagarri batean, espero dezagun) elkarrekin harremanetan jartzeko promesarekin.


Beñat Iturrioz: “Garrantzitsua da geure buruari historiak kontatzea geuretik” | Beñat Iturrioz: “Garrantzitsua da geure buruari historiak kontatzea geuretik” – iparraldekohitza\nBeñat Iturrioz – Bideo zuzendari eta ekoizlea\nEusko Ikaskuntza eta Baionako Herriko Etxearen artean banatu saria eskuratu berri du Iturriozek ‘Sans nom sarea’ dokumentalarentzat. Lan egiten duen Bira Produkzioak kooperatibaren atarian ikus daiteke.\nEusko Ikaskuntza eta Baionako Herriko Etxearen saria eman zioten azaroaren 25ean, Beñat Iturrioz (Hernani, Gipuzkoa, 1981) zinema zuzendariari Sans nom sarea dokumental laburrarentzat. Bigarren Mundu Gerlan, belgikarren Zero saretik sortu zen sare horrek ihesbide bat zeukan Garazin, Mendibetik Orbaizetara jendea pasatzen laguntzeko; Mendibeko segeria ohia erabiltzen zuten kukutzeko. Bira Produkzioak zinema eta bideo sorkuntza kooperatiban lan egiten du Iturriozek zuzendari gisa. Berriki, Paxkal Irigoien eta Maia Iribarne garaztarren Bañolet seriean parte hartu du, argazki zuzendaritzan.\nMila egitasmotan zabiltza, ezta?\nBeti pentsatu izan dut Euskal Herrian emango balitz ikastaro bat ezetz esaten ikasteko, jende asko apuntatuko zela; tartean, ni. Sarea botatzen didaten proiektuetan bukatzen dut beti, nahiz eta denborarik ez ukan. Elkarte bat genuen, Katihotsak Logia, eta horrekin egin genuen Euskal zonbien trilogia delakoa, ezer ez genekielarik zinemari buruz. Azkenean, hamar urtean, kamerak, zuzendaritzak, ekoizpenak, gauza horiek guztiak ikasten dira. Beti konparatu izan dugu auzolanarekin, herri zinemarekin. Agian, herri antzerkitik gertuago da.\nLagunarteko herri zinema esperientzia franko bada gaur egun?\nPoza ematen du ikusteak auzolan, herri zinema formatua hor dagoela; zinema-gerrilla deitzen da beste leku batzuetan. Espiritu bat dauka, pasioa. Ez dauka dirurik, baina bai idealak, herrigintza, parte hartzea.\nBeti aurrekontu handien bila ibiltzeko ordez, zinema herritik herriarentzat egin daiteke?\nHori bada bide bat: herritik herriarentzat. Antzerkian tradizio handia daukagu euskaldunok; baliabide urriekin egin izan dugu, eta egin daiteke. Baina antzerki eta hainbat diziplina artistikotarik bizitzen denak behar ditu baliabideak. Artistak prekarizatuak bizi dira, eta, agian, instituzioek egiazko apustuak egin beharko lituzkete, zeren arteak eta kulturak egiten dute herria. Ez da bakarrik industria: behar ditugu buruak elikatu. Nahi badugu kalitatezko zinema bat eduki —beste Loreak edo Handia filmak—, kostu handiak ditu. Gero, bai, herritik eta herriarentzako egiten diren proiektu parte hartzaile horiek beste xarma bat badute. Denetatik behar da.\nSans nom sarea filmeko kontakizunak lotura dauka Hernanirekin, bertan agertzen den Euskal Pirinioak Askatasun Bideak elkarteak egoitza han daukalako?\nMundu gerlan zenbait sare zeuden. Agian, ezagunena Comete sarea da, eta Comete sareko protagonistetako bat Florentino Goikoetxea hernaniarra zen. Hernaniko seme-alaba batzuek badute harremana ihes sare horiekin. Hain ezaguna ez den Zero sareari —belgikarrak erreskatatzeko sarea— balioa ematea zen asmoetarik bat. Euskal Pirinioak Askatasun Bideak elkartekoak aritu ziren Mendibetik Orbaizetarainoko ihes ibilbide hori prestatzen. 2018an egin zen ibilbide hori publikoki lehenengo aldiz, ihes sare horretan parte hartu zuten protagonisten seme-alaba eta ilobekin. Han izan ginen asteburu guztian dena grabatzen. Baliabide guti eta geneukanarekin muntatu genuen gero.\nEta Bira Produkzioaken ikusgai jarri zenuten, dohainik.\nEz da formatu egokia. 33 minutu irauten du, eta hori bekatua da. Normalean filmak zabaltzeko orduan, edo laburrak dira, edo luzeak dira. Erdiko desertu hori ez du inork nahi. Asmoa ez zen komertzialki estreinatzea; asmoa zen egitea, sarean jartzea eta jendeak ikustea, libreki. Uste baitugu protagonista horiek, libreki, elkartasunez egin zutela ihes sare horietan lana.\nNola hartu duzu Eusko Ikaskuntza saria?\nEmozioz eta pozez. Poza ematen dit, zeren uste baitut saritu dela memoria berreskuratzea; pertsona horien lana, ez guk egindakoa. Nik, behintzat, jende honi eskainiko diot.\nGarazi aldean egin eta asteburu honetan Durangon aurkeztuko duten Bañolet seriean ere lan egin duzu. Nolako esperientzia izan da?\nArgazki kamerari gisa aritu naiz. Esperientzia polita izan da. Ikusten nuen jende pila bat hor proiektu berera batuta, modu parte hartzailean. Herriak egina, herriarentzat. Betikoa da; ikusten eta entzuten ditugun historiak kanpotik marrazten eta kontatzen dira askotan. Orduan, garrantzitsua iruditzen zait guk geure buruari kontatzea historiak, geuretik; bestela, kanpotik gauza desitxuratuak edo karikaturazkoak iristen zaizkigu geure buruari buruz, azkenean sinisten ditugunak. Niretzat, Bañolet oso betegarria izan da.\nBira Produkzioak kooperatibarekin gizarte eragileentzat ere egiten duzue lan.\nEguneroko hainbat trintxeratan ibiltzen gara eraldaketa gakoan lan egiten duten eragile sozialekin: ekonomia soziala, euskalgintza, eta abar. Bideoak egiteak ez dio jaten ematen inori, baina pozgarria da ikustea eraldaketarako funtziona dezakeela.\nIrudia errazkiago heltzen baita jendeetara gure gizartean?\nErrazago iristen da, baina errazago ere egiten du alde. Sekulako hilerri digitala sortzen ari gara, eta gero arkeologia egin beharko da etorkizunean hori guztia berreskuratzeko. Hainbeste irudi dagoen momentuan, ez dakit ez ote den zailagoa filtro lana egitea gaur egun, garrantzizko irudi eta mezuak zeintzuk diren jakitea, manipulaziotik alde egitea. Zabor edo interferentzia asko dago hor.\nAiziritzen, Leclerc-en xedea arrangura iturri


Nafarroako liburutegiak | Liburutegiak balioa\nNafarroako liburutegi-sistema edo, zehazki esanda, Nafarroan dauden liburutegi-multzo eta liburutegi-zerbitzu guztiak dira ikerlanaren eremua. Datu orokorrak liburutegiek hainbat hamarkadatatik hona bildutako estatistetatik ezagutzen dira.\nEredu kontzeptual edo arauemaile gisa ulertzen da “sistema” gehienbat, hau da, eginkizun eta erabiltzaile desberdinak dituzten liburutegi-moten integratzea, eta modu horretan aztertu ditugu liburutegiak ahal izan den guztietan.\nZehatz-mehatz, 135 liburutegi2 biltzen ditu ikerlanak, hiru multzo handitan banatuta: liburutegi publikoak (LP), liburutegi unibertsitarioak (LU) eta liburutegi espezializatuak (LE)3.\nBi heren baino gehixeago (%67,4) liburutegi publikoak dira eta, beraz, edonork erabil ditzake. Liburutegi publikoen sarea osatzen dute, eta Nafarroako Liburutegia da egoitza nagusia. Ondarea kudeatzeaz gain, Iruñeko zein Nafarroako liburutegi publiko nagusia da. 81 udalerritan daude liburutegi publikoak; hamar nafarretik bederatzi (%88,6) udalerri horietan bizi direnez, hurbileko zerbitzua da herritarrentzat, oso garrantzitsua herri eta auzo askotan.\nNafarroako Unibertsitateko eta Nafarroako Unibertsitate Publikoko liburutegiak, berez, bi liburutegi-sare garrantzitsu dira; izan ere, hamabi zerbitzu-gune (edo liburutegi zehatz) dituzte4,, euren komunitate unibertsitarioen heziketa- eta ikerketa-beharrak ase nahi dituztenak. Urrutiko Unibertsitateak (UNED) Iruñean eta Tuteran dituen zentro elkartuen liburutegiekin batera, lehen mailako garrantzia dute bi liburutegi unibertsitario horiek.\nLiburutegi espezializatuak izendapenaren azpian sartu diren zerbitzuek ezaugarri bakarra partekatzen dute: gai edo jatorri zehatzak dituzten funtsak biltzea, gordetzeko edota aipatutako gai horiekin nolabaiteko lotura duten kolektiboak asetzeko. Hona hemen batzuk: elizetako liburutegiak, artxibategietakoak, museoetakoak, elkarteetakoak… edo osasun-langileentzako liburutegi birtual bat, zerbitzuak internet bidez ematen dituena.\nHamar liburutegitik zortzik titulartasun publikoa dute, eta gainerako biek, pribatua.\nPublikoa izatea oso garrantzitsua da, baita dena oso ongi antolatuta eta edonork erabiltzeko moduan egotea ere. (LP)\nLiburutegiak gure herrian betetzen duen papera funtsezkoa da. Euren espazio propioa dute umeek, txiki-txikitatik, eta lotura handia sortzen da liburutegiarekin, toki atsegina baita eta kultura, aisia, jakintza eta abar biltzen baititu; adin guztietako jendea joaten da, eta denek dute tokia.Ezin dut irudikatu herria liburutegia gabe. (LP)\nNafarroako liburutegiek 5 milioi dokumentu baino gehixeago dituzte, eta liburuak dira gehienak (%76,0). Internet bidezko zerbitzuak ere eskaintzen dituzte, gero eta ugariagoa den dokumentazio elektronikoa kontsultatu ahal izateko.\n2 milioitik gora dokumentu daude herritar guztien eskura (2.146.249) liburutegi publikoen sarean (75.000 dokumentu berri gehitu zituen sareak 2014an). Liburuak, ikus-entzunezkoak, prentsa eta abar dira, mota guztietako pertsonen behar eta kezkak (kultura, heziketa, informazioa eta aisia) asetzen dituztenak.\nLiburutegi unibertsitarioetako bildumek, bestetik, ia 2 milioi dokumentu (1.878.604) dituzte, baina dokumentazio elektronikoa ere ugaria da haietan. Dokumentazio hori gordetegi propioetan edo elkarlaneko gordetegietan kontsultatu daiteke, edota dokumentazio akademiko, zientifiko edo medikoari buruz interneten dauden zerbitzuen bidez.\nNafarroako liburutegien gastua, 2014an, 17,7 milioi euro izan zen, hots, 27,6 euro batez beste biztanle bakoitzeko. Erdia baino gehixeago (%54,1) liburutegi unibertsitarioek sortu zuten, eta %40, liburutegi publikoek (Nafarroako Liburutegia barne); gainerakoa liburutegi espezializatuek sortu zuten.\nGastuen zati handiena langileei dagokie: aurrekontuaren erdia, gutxi gorabehera, eta alde gutxi dago liburutegi-moten artean.\nDena den, erosketei esleitutako aurrekontuaren zatia bereziki apala da liburutegi publikoetan. Ez da hori liburutegi unibertsitario eta espezializatuen kasua, ordea, zuzkidura handiak bideratzen baitira argitalpen zientifiko, akademiko eta profesional berrienak erosteko (aipagarria da Osasun Zientzien Liburutegiaren garrantzia horretan).\nBukatzeko, Beste gastu batzuk kapitulua (mantentze-lanak, hornidurak eta komunikazioa, jarduerak eta sareko zerbitzuak, batez ere) handiagoa da liburutegi publikoetan, jendearentzako programa eta jarduera ugari antolatzen baitituzte horietako askok.\nHerri txikietan, gainera, ezin ordainduzko lana egiten dute. Horregatik, bikoiztu egingo nuke nik egungo gastua, langile gehiago kontratatzeko, funts gehiago eta hobeak erosteko, baita ordutegi zabalagoa eskaintzeko (jardunaldi erdia eskaintzen du nire herriko liburutegiak) eta zerbitzu gehiago emateko ere. (LP)\nErakunde publikoek ez dute Nafarroako liburutegiek sortutako gastu osoa finantzatzen: 10 eurotik 7 administraziotik dator, eta gainerako 3 euroak, erakunde pribatuetatik.\nNafarroako Gobernuak 10,1 milioi euro jarri zituen, 2014an, aurrekontu orokorretatik liburutegien funtzionamendurako, hau da, 15,8 euro biztanle bakoitzeko (7,2 euro biztanle bakoitzeko liburutegi publikoen funtzionamendurako). %46,5 liburutegi unibertsitarioetara bideratu zen. Gutxixeago (%45,9) liburutegi publikoen sarearen funtzionamendurako esleitu zen: %18,9, Nafarroako Liburutegira, eta %27,0, Herrietako liburutegi publikoetara. Gainerako %7,6a liburutegi espezializatuetara bideratu zen.\nToki Administrazioak 2,1 milioi euro jarri zituen, 2014an, bere liburutegien funtzionamendurako: 3,3 euro batez beste biztanleko, urtean. Kopuru horretatik, liburutegi publikoetara bideratu zen gehiena. 70.000 euro, ordea, artxibategietako liburutegietara, museoetakoetara eta udal titulartasuneko beste zerbitzu batzuetara bideratu ziren.\nErakunde pribatuek 5,4 milioi euro jarri zituzten, honela banatuta: Nafarroako Unibertsitateko Liburutegia (4,8 milioi, hots, %89,7), Civican liburutegi publikoa (420.000 euro, hots, %4,5) eta bestelako liburutegi espezializatuak edo erabiltzaile-talde espezifikoentzakoak (%5,8, hots, 300.000 euro baino gehixeago).\nZerbitzu publikoetako bat da, eta garrantzitsua da, erabat beharrezkoa esango nuke; zerbitzu horretan ikusten dut hobekien nora bideratzen diren nire zergak. (LP)\nEstatistika-datuen arabera, lehen autonomia-erkidegoen artean dago Nafarroa, ez bakarrik zuzkidurengatik (liburutegiak eta baliabide informatibo edo ekonomikoak), baizik eta, batez ere, erabilera-indizeengatik, haietara joaten diren biztanleen proportzioagatik, eta hartzen dituzten biztanle eta egiten dituzten maileguen kopuruagatik ere.\nNafarroako biztanleen ia erdiak (%44,8) liburutegiren bateko erabiltzaile-txartela du.\nLiburutegi publikoetan izena emandakoak dira gehiengoa: 236.000tik gora, hau da, biztanleriaren %36,9k du liburutegi horren txartela (edozein herritarrek eskuratzeko modukoa).\nGraduko eta graduondoko ikasleak dira, jakina, liburutegi unibertsitarioetako zerbitzuak erabiltzen dituztenak, baina irakasleek eta ikertzaileek ere erabiltzen dituzte, baita beste langile batzuek eta kanpoko erabiltzaileek ere: 23.733 guztira.\nBukatzeko, 18.000 pertsonak dute liburutegi espezializaturen bateko erabiltzaile-txartela (bertako espezializatuei lotutakoa).\nHaietara joaten direnak jotzen baldin baditugu liburutegi-erabiltzaile (izan txartela ala ez izan), 14 urtetik gorako nafarren heren bat baino gehiago (%35,8) joan da gutxienez behin liburutegi batera azken urtean zehar.\nOso baliogarriak dira liburutegiak. Nire kasuan interneten bidez erabiltzen ditut eta ezinbestekoa da zerbitzu hau herri batean lan egiten dudalako eta ezin nintekeelako egunero liburutegietara joan. (LP)\nPertsona erabiltzaileen profilari dagokionez, emakumeak, heldu gazteak, enplegua dutenak eta bigarren mailako edo goi mailako ikasketak bukatu dituztenak dira nagusi.\nNafarroako liburutegiek 4,3 milioi bisita baino gehiago hartu zituzten 2014an, hau da, ia 13.000 bisita eguneko.\nLiburutegi publikoetan, 2,3 milioi bisita zenbatu ziren, hau da, 3,5 bisita batez beste biztanle bakoitzeko urtean, edota, beste modu batean esanda, erabiltzaile-txartela duen pertsona bakoitzak bisita bat egin du hilean.\nLiburutegi unibertsitarioei dagokienez, 1,9 milioi bisita zenbatu dira, hau da, 80 bisita baino gehiago erabiltzaile bakoitzeko urtean (maizago joaten dira, beraz).\nNafarroako liburutegien erabiltzaileek 813.000 liburu hartu zituzten mailegu iaz. Horrez gain, 300.000 ikus-entzunezko eskatu zituzten, baita bestelako materialak ere; beraz, 1,2 milioi mailegu kudeatu ziren, hau da, ia bi mailegu (1,90) biztanle bakoitzeko.\nNire auzoko liburutegiak komunitatea hobetzen laguntzen du nabarmen, eta material ugari kontsultatzeko aukera ematen dit niri. (LP)\nLiburutegi unibertsitarioetan askotan kontsultatzen da dokumentazioa internet bidez: 9,3 milioi baliabide elektroniko deskargatu ziren euren zerbitzuen bidez:\n1,4 milioi ordaindu beharreko baliabide elektronikoetatik edo lizentzia dutenetatik deskargatu ziren (liburutegiak egin zuen harpidetza);\ngainerakoak, ia 8 milioi, baliabide elektroniko propioetatik deskargatu ziren (liburutegietako gordetegi instituzionaletan daude eskura).\nDudarik gabe, estatistiken bidez lortutako informazioak hurbildu egiten gaitu lortu nahi dugun ezagutzara: liburutegien eragina nafar gizartean.\nJakin badakigu herritarren, unibertsitate-komunitatea osatzen dutenen eta sektore profesionalen eskura daudela.\nJakin badakigu biztanle askok erabiltzen dituztela eta onura ateratzen dietela ematen dituzten zerbitzu batzuei.\nJakin badakigu zenbateko gastua sortzen duten eta nola finantzatzen diren.\nGauza asko aipa daitezke, eta dirutan motz geratzen gara beti, baina gaurkotasuna duen Garcia Lorca-ren hitzaldi bat gogoan dut; bere herriko Liburutegiaren inaugurazioan… “Medio pan y un libro”… (LP)\nIkerlanak liburutegien eragina ikuspuntu berrietatik baloratzen lagunduko digu:\nbalio ekonomikoa, hau da, zenbat diru itzultzen dioten liburutegi-zerbitzuek Nafarroako ekonomiari (itzulkina);\nerabiltzaileek antzematen dituzten onurak;\ngoi mailako heziketari eta ikerketari egiten dieten ekarpena;\nnola baloratzen dituzten herritarrek liburutegiak, izan erabiltzaileak ala ez izan, gizarte osoarentzako erakunde publikoa diren aldetik.\n2Ikerlanak Estatistikako Institutu Nazionalak egindako Liburutegien estatistika 2014 argitalpenaren behin-behineko datuak erabiltzen ditu. Nafarroako Estatistika Institutuak eman ditu datu horiek, liburutegi publikoen eta liburutegi unibertsitarioen sareen estatistika-iturriekin osatu eta araztu direnak, ahal izan den neurrian (Bibliotecas españolas en cifras eta Rebiun.) Datu horien eta Estatistikako Institutu Nazionalak argitaratutako behin betiko datuen arteko aldeak ez dira esanguratsuak, ikerlan honen ondorioetarako.\n3Ikerlanak, beraz, ez ditu eskolako liburutegiak bildu, nahiz eta Nafarroako liburutegi- sistemaren zati izan, ez baitago haiei buruzko estatistika-informaziorik.\n4Soilik Iruñeko campuseko sei liburutegiak edo zerbitzu-puntuak bildu ditu ikerlanak Nafarroako Unibertsitatearen Liburutegiaren saretik (Bartzelonan, Madrilen eta Donostian dauden hiru zerbitzu-guneak kanpo geratu dira, beraz).\n>> Errendimendu handiko motorra


Industria, Turismo eta Energia Ministerioak zehazten du argindarrari alta emateko kostua. , Kostua ezberdina izango da etxebizitza berria bada eta alta lehen aldiz eskatzen bada, edo garai batean argindarra bazuen eta horri baja eman bazitzaion. Argindarrari alta emateko prezioak ez dauka zerikusirik merkaturatzailearekin, dagokion eskualdeko elektrizitate banatzailearen aurrean bitartekari hutsa baita.\nZein dokumentazio behar da etxebizitza berri batean argindarrari alta emateko?\nLehenengo okupazioko etxebizitza bada, honako dokumentazio hau aurkeztu beharko duzu merkaturatzailearen aurrean: lehenengo okupazioko lizentzia, nortasun agiria, bizigarritasun zedula, behe tentsioko instalazio elektrikoaren ziurtagiria eta jabetza eskritura edo alokairu kontratua.\nZein dokumentazio behar da bigarren okupazioko etxebizitza batean argindarrari alta emateko?\nZure etxebizitzak aldez aurretik argindarra izan badu, etxebizitza berriaren kasuan eskatzen den dokumentazio bera aurkeztu beharko duzu, bizigarritasun zedula eta lehenengo okupazioko lizentzia izan ezik.\nZenbat balio du etxebizitza berri batean argindarrari alta emateak?\nArgindarrari alta emateko prezioa zenbait faktoreen araberakoa da, baina batez ere kontratatutako potentziaren araberakoa. Argindarrari alta ematean, honako kontzeptu hauengatik ordaindu behar da: eskuratzeko eskubideagatik, luzapen eskubideagatik, atxikidura eskubideagatik eta berme gisa ezartzen den gordailuagatik. Azken hori kalkulatzeko, kontratatutako potentzia kontuan hartuta, berrogeita hamar ordutan sortuko litzatekeen hileko kontsumo teorikoa zehazten da.\nZenbat balio du bigarren okupazioko etxebizitza batean argindarrari alta emateak?\nKasu honetan, eskubide berdinengatik ordaindu beharko duzu, luzapen eskubideagatik izan ezik, hori hiru urterako ordainduta geratzen baita. Beraz, hiru urteko epe hori amaitu baino lehen eman bazen baja, ez duzu luzapen kosturik ordaindu beharko.\nZenbat balio du argindarrari alta emateak?\nEgungo tarifak hauek dira: 19.40 EUR/kW eskuratzeko eskubideagatik, 17.37 EUR/kW luzapen eskubidearengatik eta 9.04 EUR/kW atxikidura eskubideagatik. Zenbateko horri guztiari BEZaren zenbatekoa gehitu behar zaio.


Gémigny - Wikipedia, entziklopedia askea.\nSaint-Péravy-la-Colombe, Boulay-les-Barres, Bucy-Saint-Liphard, Coulmiers, Épieds-en-Beauce, Rozières-en-Beauce eta Saint-Sigismond\n100 (%47.8) 106 (%50.7)\nGémigny Frantziako udalerria da, Loiret departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an 181 biztanle zituen.\n2007an Gémigny udalerrian erroldatutako biztanleak 181 ziren. Familiak 74 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 25 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 33 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.\n2007an 80 etxebizitza zeuden, 72 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 3 bigarren erresidentzia ziren eta 5 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 80etxeak ziren. 72 etxebizitza nagusietatik 63 bere jabearen bizilekua ziren, 6 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 3 etxek bi gela zituzten, 9 etxek hiru zituzten, 12 etxek lau zituzten eta 47 etxek bost zituzten. 64 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 25 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 45 etxetan bat baino gehiago zituzten.\nGémigny udalerriko biztanleria-piramidea 2009an .\n2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 115 ziren, horien artean 96 aktiboak ziren eta 19 inaktiboak ziren. 96 pertsona aktiboetatik 92 lanean zeuden (49 gizon eta 43 emakume) eta 4 langabezian zeuden (2 gizon eta 2 emakume). 19 pertsona inaktiboetatik 9 erretiraturik zeuden, 4 ikasten zeuden eta 6 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.\n2009an Gémigny udalerrian 76 unitate fiskal zeuden, 206 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 20.788 euro zen.\n2007an zeuden 7 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen, 2 garraio enpresak ziren, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.\n2000. urtean Gémigny udalerrian 12 nekazaritza-ustiategi zeuden, 945 hektarea erabiltzen.


Zer hobe gustatzen jakunaren inguruan ikastea baino? – Lauaxeta Ikastola\nEsploratzaileak, Euskal dantzak, Josi eta trikotatu, Euskal pilota, Idazmen kreatiboa, Kirola eta natura, Kantu eta Orkestra, Sormena, Hopscotch iPad programazioa, Indartze tailerra… dira garatzen ari garen tailerretako batzuk.\nInformazio gehiago nahi? Bota begirada bat ondoko loturan.\nErantsita, tailer horreen inguruko hausnarketa testua. Nondik-nora? Idazmen kreatiboagaz lotutago tailerretik…\nJosteko makinaren zaratotsa entzuten da pasillotik, bozgorailuen azken ikutuak, kronometroak. Arnas sakonen hustutzea. Azken asteetako nerbioak kontrolpean izatea ez da lan makala: urtea luzea izan da eta gogorra ere bai. Pasaden ikasturteko hutsune pandemikoari erantzuna eman behar zaio, orain arte urtero egin dugun modura, bukaera polit batez. Beste behin, heldu da ekaina.\nTalentu tailerren astea da urteko azken erronka, aurreko hilabeteetako azterketa, lan, ahalegin eta ikasketa guztia saritzeko momentua, alegia. DBH 1go mailatik hasita eta DBH 4rarte -eta irakasleon gustu eta abileziak abiapuntu-, 450 bat ikasleri kirola eta natura, euskal pilota, futbol teknifikazioa, kantua eta orkrestra, sormena, idazmen kreatiboa, zinema-foruma, programazioa, naturaren explorazioa, lorazaintza, euskal dantzak, bitxigintza, arropen eta altzarien zaharberritzea, josi eta trikotatzea edota enborrezko parkeen sorkuntza probatzeko aukera ematen zaie. Emaitza, ezinhobea: irakasleon ezohiko talentuetatik ikasten dute ikasleek eta ikasleen trebeziekin harritzen gara irakasleok.\nUne batez bada ere, ahaztu zaizkigu materiak. Ez gara soilik matematika eta zientziak, hizkuntzak edo heziketa fisikoa. Gure eguneroko txokotik eskapatzen gara eta gurekin, pausuz pausu, ikasleak. Esparru ezberdin batean ezagutzen ditugu eta askok ere, Ikastola aspaldi utzi zutenek, bisitan etortzeko aprobetxatzen dute, eurek bizitako esperientziak berpiztera. Abestiak sortzen dituzte, koadroak margotu, kirolen teknikak ikasi eta praktikan jarri, euren ohiko esparruei kolore berria eman, testuak idatzi, arropak sortu, artilezko txanoak egin. Ikasiz ikasi. Praktikaz ikasi.\nTalentuen astetik ikasle eta irakasleon arteko sinergiak sortzen badira gure helburua beteta dagoela esan dezakegu, eta gure ikasturteari benetako agur bat egin diogunaren sentimentuarekin sakon arnasten badugu, hor aurki dezakegu talentuaren definiziorik ederrena.v\nAurreko albisteaGarapen Iraunkorraren alde, indarrak batuzHurrengo albisteaLauaxetako ikasle bat, estatu mailako Olinpiada Ekonomikoen ikasle hoberenen artean\negunekoakezagutun daigun...gizarterako hezkuntzahezkuntzahezkuntza metodologiak eta teknikakkultur ekintzakudalekuak


Krema Maxisize erosi Tenerifen\nErosi Maxisize Tenerifen\nErosi Maxisize Tenerifen deskontuarekin\nBidalketa eta kontsulta azkarrak lortzeko, aplikazio bat webgune ofizialean jarri behar duzu. Aplikazioan, utzi eskaera gunean eskaera orriaren bidez, idatzi zure telefono zenbakia eta izena. Kudeatzailea laster jarriko da zurekin harremanetan minutu gutxiren buruan. Krema Tenerifeneko preziorik onenean eros dezakezu - 39€. Krema ondo erosteko, bete eskaera bat. Entrega Espainiako eskualde guztietara egiten da. Paketea jaso ondoren, mezularitzari edo posta bidez ordaindu beharko diozu.\nNola erosi Tenerifen Maxisize\nTenerifen Zakila Handitzeko Krema Onena\nMaxisize benetako gizonentzako prestakuntza naturala da. Kremaren osagaiek zakilaren gorputz kavernosoaren hazkunde azkarra eragiten dute eta, horrenbestez, tamaina handitzen dute. Idatzi zure izena eta telefono zenbakia eskaera orrian eta 15 minuturen buruan kudeatzaileak deituko dizu eskaera baieztatzeko, zure bizitza hobeto aldatuko da.\nKrema Espainian eska dezakezu eta jaso webgune ofizialean soilik. Idatzi zure izena eta telefono zenbakia eskaera orrian, operadorearekin harremanetan jartzeko. Bidalketa modu anonimoan egiten da Espainiako edozein eskualdetara. Postariak zure helbidera bidaltzeko kostua desberdina izan daiteke beste hirietan. Paketea posta eskuetan edo mezularitzatik zure eskuetan jaso ondoren ordaindu ahal izango da.\nTenerifen Eskaintza Berezia\nTenerifen eskaintza berezia - gaur bakarrik DESKONTUA% -50. Kremak 39€ balio du. Jaso posta bidez mezularitza zure etxera (ordainketa paketea jaso ondoren).\nErosi krema gaur eta astebetez erabili ondoren, zuk eta zure bikoteak sexu itxura berria izango duzu. Zure Tenerifera bidaltzea ahalik eta azkarren egingo da.\nMaxisize Malagan Maxisize Bilbon\nBuruzko iritziak Maxisize Tenerifen\nAgus, 30 Urte, Tenerife\nMuntaketa arazoak izan nituen. Medikuarengana joan nintzen, baina ezerk ez zuen lagundu. Bitxia bada ere, Maxisize-k lagundu zidan. Erabilera bi astetan, nire zakila nabarmen hazi da. Nire buruarengan konfiantza handiagoa nuen eta muntaketa arazoa berez desagertu zen. Elkarrizketa aurretik zakila zikintzen baduzu, orokorrean erraldoi sexuala sentitzen naiz.\nZakila handitzeko metodo azkarrenak\nZakila handitzeko aukera azkarrakKontraindikazioak eta neurriak. Aholku lagungarriak nahi duzun efektua lortzeko.\nOrdena Maxisize Tenerifen % 50 bakoitza


Gernika erraz gailendu zaio Zarautzi Urbietan 40-6\nAurreko partiduko argazki bat\nBasurdeak eta dortokak aurrez-aurre, zaila zen lehia berdindua izatea.\nBabyauto 19 jokalarirekin joan zen Gernikara, batzuk fisikoki ukituta. Gernikarrak aldiz, ondo hornituta: talde zabalagoa, handiagoa eta indartsuagoa ziren. Eguraldi hezea eta Urbietara sartzeko txartelak garesti: 10euro euritan, 15 aterpean. Amaieran, garaipena Gernikarrentzat, 40-6 eta 80 minutuak luze, zarauztarrentzat.\nBizkaitarrek hasieratik menperatu zuten jokoa. 40 metroko marraren gainean melé-a irabazi eta segidan egin zuten lehen entsegua albotik. Berdintsu bigarrena ere. Biak Peio Urrutiak. Ostikadatan, Solomona Parakik asmatu egin zuen, partida osoan bezala, eta ordu laurdenerako 14-0, bizkaitarrak nagusi, markagailuan eta zelaian. Zarauztarren lerroetan hainbat jokalari falta zen, lesioak eta bestelakoak tarteko eta somatu zen. Gernikarrek erraz irabazi zituzten ia melé guztiak. Hobeto ibili ziren zarauztarrak touchean eta albotik ateratako baloiek eman zieten erasoari ekiteko bidea gehienetan. Gutxiago izan arren, Babyauto ez zen kokildu eta lehen zatiaren erdialdera, zarauztarrek aurre egin zieten bizkaitarrei. Baloia berreskuratu zuten behin eta berriz eta 25.minutuan, zigor kolpe bat aprobetxatuta estreinatu zuen Carlos Estradak markagailua 14-3. Partida berdinduagoa ikusi genuen minutu batzuetan, baina atsedenaldiaren aurretik, beste 7 puntu egin zituen Gernikak Langi Lolotongari esker eta 21-3 amaitu zen lehen zatia.\nBigarren zatian ere, Babyautok berea egiten segi nahi izan zuen. Gernikarren erasoari eutsi eta aukerak aprobetxatu. Meléa irabazi, baloia touchera bidali eta handik sortutako jokaldian etorri zen hurrengo zigor kolpea zarauztarren alde. Carlos Estradak ostikada eta 21-6, 50. minutuan. Zarauztarrak partidan sartuta eta Gernikarren entsegu ahaleginei gogor eutsi nahian, behin eta berriz, baina ez zen erraza. 5 metroko marraren gainean touchea atera eta oso gogor jokatuta egin zuen Eder Matinezek Gernikarren 4. entsegua: 28-6. Beltzek ez zuen inoiz amore eman, baina bukatzeko 10 minuturen faltan, epaileak txartel hori banarekin zigortu zituen Babyautoko bi jokalari. 13 dortoka 15 basurderen aurka, partidaren azken minutuek luze jo zuten zarauztarrentzat. Beste bi entsegu Gernikak, Lolotongaren eta Simon Lilicamaren eskutik eta 40-6 azken emaitza.\nBizkaitarrek argi erakutsi zuten zergatik diren bigarren sailkapenean eta Zarauztarrek, zergatik eusten dioten, oraindik ere, 4. postuari, nahiz azken bi partidatan punturik ez bildu. Denboraldia azken txanpan sartuta, 3 partida eta 15 puntu ditu jokoan Babyautok eta ia ziurtatuta Ohorezko B mailan jarraitzea. Hurrengo zita datorren larunbatean, martxoaren 7an, Atxurizubin, Uribealdearen zelaian.


Dozenaka preso trukatu dituzte Errusiak eta Ukrainak | Mundua | Berria\nDozenaka preso trukatu dituzte Errusiak eta Ukrainak\nErrusiak aske utzitakoen artean daude iazko azaroan Itsaso Beltzean atzemandako 24 marinel ukrainar eta Oleg Sentsov zinemagilea.\nErrusiak aske utzitako presoak. / Sergey Dolzhenko/EFE\nBata Moskutik Vnukovoko aireportura zihoan bitartean, handik Moskurako bidea egin du beste hegazinak; Ukrainak aske utzitako 35 presoak etxera zeramatzan batak eta Errusiak askatutako beste hainbeste besteak. Moskuk aske utzitakoen artean daude iazko azaroan Itsaso Beltzean atzemandako 24 marinelak eta beste 11 herritar ukrainar, tartean Oleg Sentsov zinemagilea. Horri hogei urteko espetxealdia ezarri zion Errusiako justiziak 2015ean, terrorismoa egotzita.\nUkrainak aske utzitako beste 35 presoen artean, berriz, Kiril Vishinski kazetaria dago. Errusiako Ria Novosti agentzian lan egiten zuen Vishnskik 2018an, atzeman zutenean. Traizioa egotzita atxilotu zuten kazetari errusiarra, baina baldintzapean aske utzi zuten gerora.\nErrusiak eta Ukrainak Donbasseko gatazka amaitze aldera sinatutako bake akordioen osteko elkarrizketen barruan sailka daiteke preso trukea. Parisen eta Berlinen bitartekaritzapean bi estatuen arteko harremana normaltzeko urratsak egiten ari dira. "Lehen urratsa egin dugu, eta, orain, beste guztiak egin behar ditugu", adierazi du Volodimir Zelenskik, Ukrainako presidenteak.


Kanten kantoia - Txikotean aritzeko abestiak\nTxikotean aritzeko abestiak
Txikotean (sokadantzan) aritzen zireneko abesti bi abesten ditu. Erdaraz dira abestiak. Zer esaten zuten ere ez zuten jakiten eta edozer abesten ei zuten.
\nHizlaria(k): Maria Izagirre Aizpuru (1924)\nTxikotean (sokadantzan) aritzen zireneko abesti bi abesten ditu. Erdaraz dira abestiak. Zer esaten zuten ere ez zuten jakiten eta edozer abesten ei zuten.\nInformazio gehiago: Txikotean aritzeko abestiak


Uberan - Euskal Idazleen Elkartea - «Uste dut pertsonaiekin jokatu behar dela, inor ez da ez zuri ez beltz»\nOdolekoak (Elkar, 2020) argitaratu Antxiñe Mendizabalek, eta ez da nolanahiko eleberria: Iruñeko familia bat abiapuntutzat hartuz, Euskal Herriko historiaren 60 urte zeharkatzen ditu, giroa, gertakariak eta pertsonaien psikologia sakonki eta bikain landuz. Egilearen argazkia: Arri Iraeta.\nAurkezpenean esan zenuenez, aspalditik zenuen istorio hau buruan. Zein izan zen abiapuntua?\nIstorio hau, atera den bezala, ez zegoen nire buruan inondik ere. Azken urteetan buruan dabilkidan gaia (jada bukatu da) ama-alaben artekoa da. Horrekin hasi nintzen zirriborroak egiten: pertsonaiak sortzen, beren arteko harremanak marrazten… Hori zen oinarrizko ideia. Baina horrek zer forma hartuko zuen ez nekien. Hau narrazio lineala da, hasiera eta bukaera dauka, trama klasiko bat da, eta nik istorioa beste era batera ikusten nuen, ez dakit hitzetan oso ondo esaten. Matilde eta Teresa nola mimetizatzen ziren denbora guztian, nola bata bestea bihurtzen zen, irudiak neuzkan buruan, baina ez nekien nola egin hori hitzekin. Hori izan zen lehen krisia. Nik neukan iruditan nola egingo nukeen, baina ez nintzen gauza hori hitzetara eramateko.\nGelditzen zitzaidan bide bakarra hartu nuen: narrazio lineal klasiko bat, ohiko atzera-buelta horiekin. Konturatu naiz idazketa prozesua oso erlazionatuta dagoela momentuan dituzun baliabideekin, denborekin, bizimoduarekin… Nire bizitza-eskema, nire orduak… kontuan hartuta, hau zen egiteko modu bakarra. Bestela agian sartu behar nuen monasterio batean eta beste ariketa-klase bat egin, baina ez dut beste baliabiderik izan, talentua ez dakit, zeren igual gehiago saiatuta talentu pixka bat gehiago aterako zen, baina erabat gelditu zait garbi, nire idazkera erabat erlazionatuta dagoela idazketarako daukadan modu eta baliabideekin. Eta geratu zaidan bidea izan da trama bat hartu, eta eutsi, eutsi, eutsi, horretan nahikoa temosoa naiz, eta burugogorra, eta horrela atera da nobela. Ezintasunetatik ateratzen dira lanak, hori oso argi geratu zait.\nMatilde eta Teresa ama-alaben inguruan egituratu duzu eleberria. Nola erabaki zenuen noiz eta non kokatu?\nPertsonaiek daukaten harremana, gorrotozkoa ez dakit, baina ez maitasunezkoa, garbi neukan, baina ez nekien izan behar zuten goi-mailako jendea, behe-mailakoa… Azkenean, lurra behar nuen, hori beste ezintasun bat izan da: pertsonaia hauek nire buruan era batera zeuden, baina gero behar nuen agertoki bat, eta joan nintzen poliki-poliki eszenatokiak eta garaiak bilatzen.\nEta interes berezi bat zenuen Iruñean eta gerraostean?\nEz, hor tranpa txiki bat dago. Nik garai hori bastante ondo ezagutzen dut, zeren lehen ere egin nuen liburu bat horri buruz. Bestalde, Iruñeak ideologia aldetik oso muturreko joerak ditu, orduan horrelako muturreko pertsonaia batzuk egiteko aukera ematen zidan –pixka bat tremenda naizenez–. Alde batetik, Iruñea ez dut bereziki ezagutzen, ezta gutxiago ere, baina horrek ere neurri egokia ematen zidan, askatasunez ibiltzeko, aldi berean jakinik, lana eginez gero, oso ondo informatu nintekeela.\nGero badago beste gauza bat: hizkuntza. Liburua euskaraz idatzi dago, baina edonork esan lezake erdaratik ere idatzia dagoela, hor badago bilakaera bat pertsonaietan. Ni Zumarragakoa naiz, ez Azpeitikoa, eta nik esperientzia hori sozialki bizi izan dut, ez Iruñean, baina…\nHau da, giro erdaldunetik giro euskaldunera pasatzea?\nBai. Nahiz eta familia euskaldun batekoa izan, nik erdalduntasuna bizi izan dut, eta bizi izan dut gero kontzientziaren garai bat, euskalduntasunaren garai bat, eta gero beste garai bat, orduan hor eroso bezala sentitu naiz eta ezkerreko ideologia gertu eduki dut, baina kontrasteak ere ezagutu ditut. Iruñea ez zitzaidan toki arrotza iruditzen. Nik uste dut hurbilago egonda gehiago kostako zitzaidala. Azkenean historiari buruz esan ditudan gauzak ez direla sekulako aurkikuntzak, kronika hori edozein kazetarik egin dezake, ez nau behartu ez dakit noraino inplikatzera, esaten diren gauzak liburuetan daude.\nAzpimarragarria iruditu zait zer ondo islatzen den eguneroko bizitza: pertsonaien bizimodua, eta protagonistei beren garaiak ezartzen dizkien mugak. Ez da agertzen modu abstraktuan, baizik eta eguneroko gauzetan. Meritu handia deritzot.\nNik talenturen bat erakutsiz gero, ez dakit zergatik iruditzen zait hori ondo islatzen dudala, eta gainera ikaragarri disfrutatzen dut datu horiek bilatzen, txoratzen naiz zer kafe-marka hartzen zuten bilatzen. Beti esaten dut idazten dudala kasik fotogramak eginez, eta gero lotu egiten ditudala, orduan egunerokotasun-eszena horietan gustura nabil, eta nik uste dut nobelan sartzen zarela zera horien bidez. Asko esplikatu gabe, islatzen da zer baldintzatan bizi ziren: beren ideologia, beren aukera eza, batez ere emakumeen kasuan, ikusten da ez zeukatela askatasunik, erabat gizonezkoen mundu bat zen eta haien indarkeriaren pean bizi ziren.\nDokumentazio-lan handia egin baduzu ere, liburuan destilatuta bezala agertzen da; irakurtzean, irakurleak jasotzen ditu pertsona batzuen eguneroko gertakariak, nahiz eta horren oinarrian dagoen sinesgarritasuna ematen dion dokumentazio-lan pila bat. Giroa sortzen asmatu duzula iruditzen zait.\nHor ondo moldatzen naiz, eguneroko detaile txiki batetik eszena bat irudikatzen. Hor gauza asko daude nik amonari edo amari ikusi dizkiodanak, gauza asko daude benetakoak, beste kontestu batetik hartuak… Eta gero, nik beti gauza berdina esaten dut: ni zaharrekin bizi izan naiz denbora asko, eta ez dakit, badaukat hor memoria arraro bat.\nBaita ere, nobelan gehien disfrutatu dudana izan da pertsonaiak endredatzea. Pila bat gustatzen zait, jainkotxo bat bezala jartzen naiz, zu hona, zu hona, gero nahasten dut beste horrekin: asko gozatu dut pertsonaiak endredotan sartzen eta gero ea nola ateratzen zaren hemendik.\nFamilia baten bideari jarraitzen diola esan zenutenez, jarraikortasun handiagoa espero nuen, iruditzen zait pasarte motzak direla, orduan, jarraitzen zaio familiari, baina beste gauza mordo bat gertatzen dira aldi berean. Momentu batean, irakurleak pentsa dezake gatazka zehatz batek berebiziko eragina edo garapena izango duela, eta bat-batean hurrengo pasartean hiru urte pasa dira, eta listo. Oso arina egin zait, unibertso horretan zoaz, baina urteak azkar pasatzen dira. Umeen hazkuntza, Francoren erregimenaren aldiak, pertsonaia batzuek zahartzaroa eta gainbehera… Hori dena azkar gertatzen da, eta zentzu horretan, gure bizialdian hala izan ez arren, errealitatea horrela da, gauza horiek azkar pasatzen dira.\nHorrek eskatzen zuen espazio handi bat hartu behar izatea, eta berriro bueltatuko naiz idazketa-prozesura: eskatu dit besoak ireki, altuan jarri eta har nezakeen guztia hartzea. Gauza asko ikasi ditut.\nNoiz hasi zinen hau idazten?\nIdazten ez dakit… 8-10 urte. Baina gero utzi izan dut.\nBizpahiru urte. Jada harrapatu nuenean, ikusi nuenean nobela bukatzeko aukera bakarra hau zela.\nEduki zenuen hainbat urtetan buruan, eta gero bidea topatu zenuen.\nBai, eta bidea topatu nuenean, ez dakit zer izan diren, bi edo hiru urte. Gainera kasik eskema bat egiten duzu, gero izan da lana. Handik atzera, izan zen seguru asko hor daukazun obsesio bat eta buruhauste bat, zerbait egin nahi duzu, eta deskartatzen zoaz egin ezin dezakezun guzti hori. Azkenean gelditu zitzaidan bidezidor bakarra: hau da nik egin dezakedana eta nik egiten dakidana. Merezi du egitea? Hau nik egin dezaket, beraz bai.\nPertsonaia nagusi batzuk daude, ez dira gutxi, eta bigarren mailako beste mordoxka bat. Ez dira batere lauak, ez dira batere estereotipikoak, eta horretarako arriskua egon zitekeen.\nEstereotipatu izan banitu eta nobela kostunbrista bat egin izan banu…\nPertsonaien psikologian asko sakondu duzu nahiz eta pertsonaia asko egon.\nAteratzen zait horrela egitea, nahiz eta ez den izan agian ariketa kontziente bat, emakumeen egoeraz eta abar hitz egin arren, garaia eta indarkeria gorabehera, pertsonaia guztiek dute beren B aldea. Bigarren mailako pertsonaiak asko gustatzen zaizkit, gainera protagonistekin nekatu egiten zara, hartu nuen sekulako nekea bi emakume horiekin, sortzeko orduan ez dakizu noraino zukutu…\nLuisari ere bai zuku handia atera diozu.\nLuisa da, baita ere, bere garaiko emakume bat, neskame bat, euskaldun bakarra, apala, egin beharraren zera hori dauka…\nEzkutatu gabe garaiaren seme-alabak direla, hori baino pixka bat gehiago badirela ere agertzen da. Matilderen senarra eta anaia datozkit burura, adibidez.\nGizonezko guztiak ez daude patroi berarekin eginda. Nik ez dut nobela egin gaitegi baten barruan, orduan oso libre sentitu naiz. Nik uste dut pertsonaiekin jokatu behar dela, inor ez da ez zuri eta ez beltz. Bigarren mailako pertsonaiak, adibidez, Martin, Matilderen semea eta Teresaren neba, gustatu zait: asko gertatzen den gauza bat da, segun eta zer familiakoa zaren, gero kontrako bidea hartzen duzu, eta ama-seme arteko harreman toxiko hori oso ezaguna da, ama batzuek nola hartzen duten semea pixka bat beretzat.\nFresko bat osatu duzula iruditzen zait. Pertsona bakoitzak jende asko ezagutzen du, pertsona bakoitzak bere bizitza bizi du, baina bakoitzaren konstelazioak handiagoak dira.\nGainera gure harremanek ere asko definitzen gaituzte. Badago hor izenburu bat: «Besteen bizitzetan nahastuta gaude», eta gero eta garbiago ikusten dut edo sentitzen dut hala dela. Urbeltzek esaten duenez, zure bizitza desplegatzen duzunean atzerantz, jada adin batetik aurrera, eta mapa batean ikusten hasten zarenean sinkronia horiek denak, harrituta geratzen zara Bizipen hori badaukat batzuetan, mapa desplegable horrena, orduan gustatzen zait pertsonaiekin hori egitea.\nAtalen izenburua aipatu dituzu, eta batek Mari Luz Estebanen lehenengo poema-liburuari egiten dio erreferentzia: «Amaren heriotzak askeago egin zuen». Ama-alaba zapuztuak interesatzen zaizkizu, baina hala ere eman diezu zauria ixteko aukera bat.\nEgia esan, nik poema-liburu hori irakurri nuenean, txundituta geratu nintzen. Izenburua ikusi orduko… Badago poema bat bereziki, nik beti pentsatu izan dudan zerbait islatzen duena: ama semearekin elkarrizketan dago eta semeari esaten dio «ni beti egongo naiz lehenago», adierazi nahi dio nik asko maite duela, zainduko duela, baina bera, emakumea, dagoela lehenago; gauza kasik instintibo bat da. Poema horrek asko astindu ninduela oroitzen naiz. Mari Luz Estebanek, poema-liburu horretan, bere saiakera guztietan azaldu, esan eta esplikatu duenaz gain, amatasunarekin lotuta erraietan dauden esperientzia asko adierazten ditu, seguru asko poemen bidez bakarrik esan zitezkeenak.\nAzken batean, liburu honetan daude ama mordo bat ama izan nahi ez dutenak, ez dauka beste heldulekurik.\nEta ama izan gabe ama direnak.\nBai, eta gero alabatasunarena ere hor dago. Ama izan nahi ez duten emakume mordo bat baldin badaude, amarik gabeko alaba asko daude, eta amarik ez edukitzea oso gauza gogorra da. Gauza bat da zuk umerik eduki nahi ez izatea eta zapuztuta bizitzea horregatik, baina ez dakit ez ote den gogorragoa ama bat ez edukitzea, abandonuaren sentsazioa. Baina, noski, naturala da, baldin badaude ama mordo bat ez zutenak ama izan nahi, alabek pertzibitzen dute bakarrik daudela. Hor abandonu bat dago. Gai horrek beti erakarri nau, nik badaukat zerbait abandonuarekin, nire amak oraindik ulertzen ez duena, munduko umerik maitatuena izan omen naiz eta ez daukat dudarik, baina nik uste dut denok dugula jaiotzetik halako zauri bat, ziur aski oso inkontzientea, eta badakit hor badagoela zerbait.\nGero, uste dut amatasuna kuestionatzen jarraitu behar dela, nahiz eta nik ez dudan jada gaia gehiago hartuko. Gero eta gehiago interesatzen zait horren ondorioa, eta da alabak, horrek zer dakarren: normalean eredutzat hartzen ditugun gure aitak eta gure amak, eta zu ama bihurtzen zaren momentutik zer eredu zaren, hori interesatzen zait, sendaketa edo osaketa prozesu batean.\nTeresari eskaintzen diozu, heldua denean, bere bizitzaren ardura hartzeko gaitasuna, ez dadin katigatuta geratu Matilderekiko harreman horretan.\nBai, agian horregatik kostatu zait hainbeste liburua bukatzea.\nEta Amaiak, Teresaren alabak, zer ekarri dizu?\nHori da gehien kostatu zitzaidana, nik nirea ezagutzen nuen, ni Teresarekin identifikatzen naiz, baina Amaiarekin sintonizatzea asko kostatu zait, eta hori konpondu beharra neukan. Zerbait errematatu behar nuen Teresa eta Amaiarekin. Horretarako, pentsatu nuen ea Teresak zer behar zuen benetan askatzeko: bada, behar zuen errekonozitua izan, alabak errekonozitzea ama bezala. Alabaren begirada batean bakarrik senti zaitezke ama, ze zuk niri begiratzen didazu eta ez duzu ama bat ikusten, baina alaba baten begiradan, nahiz eta gorroto askorekin askotan, alabak begiratzen zaitu ama bezala, eta hori zen Teresak behar zuena bere amatasuna onartzeko. Ahal duen moduan, kostata, baina alabaren begiradan ikusten duenean bere ama dela, horrek askatzen du: umea hor dago, eta dauzkazu bi aukera, edo abandonatzen duzu, edozein zentzutan, edo onartzen duzu, eta amarena egin ahal duzun bezala. Hortik aurrera, ez dakit zer gertatuko zaien pertsonaiei.\nAntxiñe Mendizabalek eta Gotzon Aranburuk bideo bat osatu dute Odolekoak eleberria irudikatuz, eta eskuzabal helarazi digute. Jarraian ikus dezakezu:\nEzintasunetatik ateratzen dira lanak, hori oso argi geratu zait.\nIruñeak ideologia aldetik oso muturreko joerak ditu, orduan horrelako muturreko pertsonaia batzuk egiteko aukera ematen zidan –pixka bat tremenda naizenez–.\nOndo moldatzen naiz eguneroko detaile txiki batetik eszena bat irudikatzen.\nGauza bat da zuk umerik eduki nahi ez izatea eta zapuztuta bizitzea horregatik, baina ez dakit ez ote den gogorragoa ama bat ez edukitzea, abandonuaren sentsazioa.


Liburu eta Eztabaida antiautoritarioari buruzko topaketa, Gasteizen | ekinarenekinaz\nCNT sindikatuak datozen ekainaren 2an eta 3an Gasteizko Etxauri plazan egingo den “Liburu eta Eztabaida antiautoritarioari buruzko topaketan” parte hartuko du.\nJardunaldi hauen helburua -Zapateneo liburudenda eta banatzaile alternatiboak antolatuta- “ikuspuntu autonomo eta libertario batetik sortutako eztabaida bultzatzen duen topaketa eremu bat sortzea da”, sustatzaileek nabarmendu dute.\nAntolatzaileek azpimarratzen dute aukeratu diren gaiak geografikoki eta kronologikoki nahiko hurbilak direla, “pasatako eta etorri beharreko gure borro-kentzako erabilgarriak izan daitezen”.\n11.00: Garaiko euskal egoeraren inguruko gogoeta.\n16.00: Lemoiz, Chernobil, Fukushima, Garoña, borroka antinuklearren iragana eta gaur eguna.\nPetroleoaren krisia eta baliabide energetikoen eskuraketa moduen aldaketaren garaian, hau da, gure gizartearen egoera materialen aldaketa garaian, berez zabaltzailea den sistema hau mantendu dezaketen energia iturri berrien bilaketa ikustea tokatu zaigu.\nEnergia nuklearra, fraking-a bezalako beste proposamen batzuen modura, alternatiba izango da. Juantxo Estebaranzek Estatuan eman den nuklearraren garapenaren hausnarketa bat egingo du, desarrollismoarekin lotuz. Hortik abiatuz, 90.hamarkadaren analisia egingo du, Chernobileko “istripua”z geroztik borroka ekologista eta antinuklearraren barnean gertatutako aldaketen inguruan. Bukatzeko, Fukushiman gertatutakoa kontutan hartuz, krisiaren gaur egunekoaz arituko da.\nAHTaren kontrako erresistentzia azken hamarkadetako borrokarik indartsuene- takoa izan da Eukal Herrian. Horregatik atzera begiratzeko gonbidapena luzatzen dugu, bukatu ez den gatazka baten inguruan hausnarketa bat egiteko asmoarekin. Ibilbide honetan erabilitako tresnei buruz galdetuko da, ondo eta gaizki egindako gauzei buruz hitzeginez. Helburua esperientziaren balorazio orokorra egitea da. (AHT-ren aurkako Asanblada, Mugitu, Elkarlana)\nBoterearentzat edozein gatazkaren irtenbidea militarismoa da. Horregatik, militarismoaren kontrako borroka beharrezkoa da.\nGerra garaian gaude, momentuoroko gerra. Lehenengo munduan, mundu gara- tuan, gerra hau eguneroko bizitza eta esparruen militarizazioan isladatzen da. Gero eta argiago ikusten dugu irensten dugun gizarte bakea, gerra dela. Horri egindako edozein oposaketa “emergentzia egoera” bezala ikusten da. Militarismoari aurka egiteko ekintza bide eta kontzeptuen inguruan hausnarketa egiteko pentsatu dugu mahainguru hau. Gerra eta bakearen arteko oposaketa faltsua gainditu dezakeen eztabaida bultzatu nahi dugu, pertsona eta kolektibo ezberdinen laguntzarekin. (Gasteizkoak, Bardo argitaletxea, Burgoseko ikasle asanblada, Italiatik testigantza bat)\nKartzelaz hitzegia normalean sufrimenduaz, bortizkeriaz, bakardadeaz eta inpu- nitateaz hitzegitea suposatzen du. Baina kartzela ez da alde basati eta suntsigarri hau soilik. Egoera honek ere erresistentzia jarrerak sortarazten ditu, bizirauteko beharrak bultzatuta. Egoera hau ondo ezagutzen duen norbaitek, isolamendu eta departamentu berezietatik igaro eta gero, bere esperientzia kontatuko digu. Bestalde, Viscera taldeak Villabonako kartzelako UTEn (Unidad Terapéutica Educativa)n infiltratuz, kartzela terapeutikoaren inguruan egindako salaketa eta analisi lana azalduko digute. Gaia kontrol neurrietan emandako aldaketak eta kartzela ereduaren birplanteaketa izango da. (Preso ohia, Viscera taldea).


Parisen eduki nuen sarrera bitxia izan zen, bitxia izan zenez. Haize-zirimola baten zurrunbiloaren erdian bezala ikusten dut nire burua, Margotek, Yvesek eta koadrilako horiek gora, noraezean, iparra galdurik darabilten uso, orbel. Uste nuen ez nintzela oso inpresionagarria, inpresionistek argia eta mugimendua atzemateko zeukaten pelikula sentiberaren jabe ez nintzela, uste nuen nire baitan dena zela, ordurako, bakailao lehorra. Elkar ulertzeko erabiltzen genuen apo-hizkera, erdi frantsesa, erdi gaztelera mordoilo horrek bere eragina eduki zuen. Nik nahikoa ongi entenditzen nien. Haiek niri ere bai. Zenbait gauza esatea kosta egiten zen. Baina, egia esan, aski ongi entenditu genuen elkar. Aski ongi, diot. Zozoak beleari entenditzen ahal dion moduan. Denbora aurrera ahala, zertaz ari ginen jakin ahala, hobeki moldatu ginen. Behin komentatu nion Margoti elkar ulertzearen afera hori, eta modu bitxian erantzun zidan. Horrek Gombrich dakarkit burura, E.H. Gombrich izeneko ikertzaile austriarra. Bigarren Munduko Gerra garaian Ingalaterrara atzerriratu zen. Alemanez ederkien zekienetakoa zenez, zerbitzu sekretuek eratu sare baten partaide egin zuten. Bere lana alemaniarren irrati-mezuak harrapatu eta entzutea zen, gero itzulpenak egiteko edo txostenak prestatzeko. Kalitate oneko entzuketak zailak zirenez, hau da, beti nahiko gaizki entzuten zenez, zioen Gombrichek, orduantxe konturatu nintzen zein garrantzizkoa zen zertaz ari ziren, orokorrean, zein zen solasaren gaia, testuingurua, aldez aurretik ezagutzea. Belarriz entenditzea ezagutzaren araberakoa da, horixe utzi zuen idatzirik . Hortik aurrera bere buruari galdetu zion noraino aplika zekiokeen esaldi hori bera irudiari, begiz ikusteari. Eta xumekeria horretatik jaio zen munduan egin den ikusizko pertzepzioari buruzko lanik izugarrienetako bat. Alajaina, pentsatu nuen. Interpretari daukadan lagunen bat edo besteri entzuna nion belarriz entenditzeko testuinguruaren garrantziaren berri. Baina lagun horietako inork ez zuen hortik aurrerapausorik eman, Gombrichek ez bezala, nonbait.\nAgian ez naiz oso inpresionista, ez dut pelikula inpresionagarririk argirako, edo mugimendurako. Nik, egia esan, hartara jarririk, haizea harrapatzeko pelikula sentibera nahiko nuke, agian zenbait urte kartzelan pasata naizelako. Parisko bedats hartako haize boladak harrapatu nahiko nituzke nire barrenetan, gero, era batean edo bestean, eman, adierazi ahal izateko. Eta ez haizearen indarra islatzen duten zuhaitzetako adar kulunkarien bidez, edo horrelako efektuak bilatuz, ez. Haizea, haize bolada eman nahiko nuke aditzera. Litekeena al da? Nik behintzat ez dut horretarako beste talenturik. Prosaikoa naiz, hitzezkoa, hiztuna, eta ez oso aparta. Inondik inora ez, zera. Berritsua, distirarik gabea. Hitz merkeetako ontzia, topikoetako kakatua. Gure gainean ziztuan hegan egiten zuten hodeien berri eman ahal izateko Cortazarren ipuin hartako argazkilariarena berritu beharko nuke. Hodeiak azkar dabiltza, haizea bada, indartsu. Argazkilaria badoa Sena ondora, eszena bitxia harrapatzen du bere argazki-makinan, non emakume heldu eta eder bat ari baita amaraun engainuzkoa hamalau-hamabost urteko mutiko herabe baten inguruan josten... Emakumearen begiak lohi berdezko bi bolada dira, haizea bezalakoak, ikusi eta ukitu ezinak, baina, haizea bera bezala, indartsuak, egiazkoak. Elektrikoak, boteretsuak. Esan nahi dut hitzezko erreferentzian oinarritzen dela, batez ere, nire inpresionismoa.\nLohi berdezko bi bolada horiek bilatu nituen Margoten begietan, eta seko moztu zidan: zer uste duk, bada, ni ez nauk puta estilo handiduna. Halaxe bota zidan, hitanoan, paristarrek hainbeste maite duten gizabidezko zuka hura alde batera lagata. Zin dagit horrelakorik esateko arrazoirik ez niola eman. Baina, beharbada, nire begiei zerien lohi berdea izan zen bere hitzen arrazoia. Nire begiei, eta ez bereei, zeriena. Hori Parisen elkarren berri izaten hasi ginenetik gutxira gertatu zen. Beste egun bateko egunsentian, nire begietako lohi guztiak nabarrak ziren batean, orduan esan zidan, orduantxe, batek zekik, agian puta estilo handiduna nauk. Bere etxeko ate ondoan geunden, eta ez nion ezer erantzun. Hainbesterainoko zuhurtzia eduki nuen. Hori bezalako unetan, urteetan zehar, makina bat gizonek esango zioketena errepikatzeko tentazioari eutsi nion. Eta horrenbeste zor diot nire besteak ez bezalakoa izateko gogo zoro honi. Baina ulertzen dut pasadizoak bere azalpena behar duela.\nParisera iritsi, hotel batean gela hartu eta hiru egunetara Margoti deitu nion. Hiru eguneko tartea hartu nahi izan nuen lasai egoteko, nire burua apur bat girotzeko. Bastilletik gertu zegoen hotela. Txikia zen, eta aparteko luxurik gabea, baina diskretua eta ez sobera garestia, beti ere Parisko prezioen arabera. Margotek zita eman zidan, Vaugirard kaleko arte-galeria batean. Yves Carreauxen arte-galeria omen zen. Dotorea, txikia. Carreauxek berak hartu ninduen. Tontakeria dorpe batzuk esan genizkion elkarri, nork bere mordoiloan. Margot minutu batzuk geroago azaldu zen, justu Carreauxi hautsontzia eskatu nion unean. Carreauxek ez zekien hautsontziak non zeuden, baina ez nion detaileari erreparatu. Margoti begira egongo nintzen, nonbait. Carreauxek bere galeriako kuttunak erakutsi zizkidan. Koadro argitsu eta alai batzuk. Haien aurrean geldiarazi ninduen. Partarrieu, jakinarazi zidan. Hainbat kritikarirentzat, egungo Lautrec. Ezagutzen? Ez. Koadro atseginak ziren, ikusleari inolako tripako minik ez emateko pentsatuak. Neska eder zalantzazkoak mutil ederrekin hizketan, kafetegietan, kalean. Koadroen detaileak ikustera jarri eta ikurrina txiki bat ikusi nuen batean, motozikleta baten matrikularen ondoan. Beste batean, musukatzera zihoala zirudien bikote lerden baten atzeko lorontzian, Seaskako ikurra. Txikia, hau ere. Nongoa da Partarrieu hau?, galdetu nuen. Margotek eta Yvesek elkarri begiratu zioten, baina ez nion erreparatu. Euskalduna, Baiona ingurukoa. Euskalduna? Ni ere bai. Berriro begiratu zioten elkarri, berriro ez nion garrantzirik eman elkarri begiratzeko modu hari. Normala zen horrelako txikikeriei ez erreparatzea une hartan. Mesedez, non dago hautsontzi hori? Carreauxek ez eta Margotek aurkitu zuen bat hor nonbait. Erretzea kaltegarria da. Are eta kaltegarriago baldin eta burmuinak erne edukitzeko balio ez badu. Begira, begira, zer irribarre egin duen hautsontzia hurbildu didanean, horrelako zer edo zer edukiko nuen buruan, babo arraioak. Bestalde, hautsontziak gorabehera, batek Parisko arte-galeria batean aurkitzea esperoko zuen guztia bazegoen bertan. Zer dugu?, galdetu nuen. Zer dakizu inpresionismoaz?, erantzun zidaten. Inpresioa, egunsentia, esan nuen, zerbait esateagatik. Irri egin zidaten ateraldia, gizabidez. Margotek lagunduko zaitu Orsayko Museoa ikusteko bisitan. Komeni zaizu, ezer baino lehen, hitz egiten hasi baino lehen, apur bat girotzea.\nOrsayko Museoan paseoan ibili ginen, Margot eta biok, han eta hemen geldituz. Gutxi mintzatzen ginen, elkarren azterketa egiten ariko bagina bezala zen. Fantin-Latouren koadroen aurrean ezin izan nuen nire miresmena isilpean gorde. Zerbait esaten ote zuen ikusi nahi nuen. Gizabidezko irribarrea egin zuen. Goazen inpresionistak ikustera, esan zuen. Inpresioa, egunsentia, Manet, esan nuen, mozolo halakoak. Ziplo gelditu zen, eta era definigaitzez begiratu. Besotik heldu zidan eta oso lasai, oso bare, baina betarteko giharrik mugitu gabe eta ahots garbi-apalez esan zidan, aizak hi, ni ez nauk puta estilo handiduna. Zin dagit azken ilearen erroraino gorritu nintzela. Aspaldiko partez. Horrek eragin zidan zirrara eta ikara, ume bat bezala lotsagorritzeak. Hain begi-bistakoak al ziren nire begietako lohi berdezko boladak? Begi gardenez apoderatu zen nitaz, Cortazarren ipuineko eszena iraulkatu izan bailitzan. Nire gorritzeak une laburra iraun zuen, nire buruaren jabe berriz izateko behar izan nuen segundo parea baino ez. Barkatu. Inpresioa, egunsentia, Monet, esan nahi nuen. Izenekin desastre hutsa naiz. Txarrena zen, lohi berdezko boladak eta guzti, izenen nahasketa egiazkoa izan zela. Egia da desastre bat naizela izenekin, datuekin eta fetxekin. Desastre bat naiz, besterik gabe.\nMonetenak ez ezik, Renoirren Moulin de la Galette, Cézanneren Jokalariak eta Van Goghen Auverseko eliza, Pissarro, Gauguin eta Degas batzuk ere ikusi genituen, gauza handirik esan gabe. Goiko pisuko terrazara atera ginen, eta freskagarri bat eskuan Senara begira jarri ginen. Zure Rolex faltsua lau haizetara nola erakusten zenuen ikusi nuenean, zera esan nion Yvesi, agian Enekoitz hau ez da guk behar genuen pertsona. Irri egiteko gogoa piztu zidan «Enekoitz» esateko zeuzkan trabak. Hara nondik erasotzen zuen. Batek zekien. Margotek eta biok elkar ulertzea litekeena zen. Faltsua izateko, ez dago gaizki, arrapostu eman nion. Eta Yvesek, zer esan zuen. Margotek ez zuen erantzun eta keinu batez freskagarria uztera gonbidatu ninduen.\nInpresionisten aretoaren sarreran dauden Lautrecen bi oihal erraldoien aurrera eraman ninduen. La Gouluek, garai batean Moulin Rougeko dantzari ezagunena izandakoak enkargatu zizkion, erreka jo eta feria batean barraka bat jartzea beste erremediorik eduki ez zuenean. Barrakaren apaingarri jarri zituen, sarreraren alde banatan. Dantza turkiarra egiten ari den hori La Goulue bera da. Ikusle daudenak ezagunak dira, guztiak: Féneon margolaritza-kritikari anarkista, Oscar Wilde, Guibert argazkilaria eta laguna, Sescau, argazkilaria hau ere, Tapié de Celeyran lehengusua, Jane Avril, Lautrec bera, bizkarra ematen duela, Tinchant, Chat Noirko piano-jolea, jardunean. La Gouluek, miseria gorrian zegoela, saldu zizkion Viaudi. Honen eskuetatik Hodebert izeneko arte-saltzaile eskrupulo txikiko baten eskuetara iritsi zen. Honek oihal erraldoiak zatitu egin zituen, Lautrec hil ondoren, bi oihal ez eta zenbat zati, hainbeste koadro bailiran. Joyantek lortu zuen puzzlea berregitea, eta 1929an Louvren leheneratu, zaharberritu zuten. Egun museo honetako bitxietako bat da. Ikusten? Zaharberritze-lana bikaina izan arren oraindik ikusten dira Hodebertek ebakuntzak egin zituen tokietako markak. Ikusten dituzu? Ikusten nituen, bai.\nGero Femme au boa noire ikustera eraman ninduen. Puska batez eduki ninduen koadroari begira. Dena 1863an hasi zen, esan zuen, urte hartako Saloian, epaimahaiak 2.000 bat koadro ez eskegitzeko erabakia hartu zuenean; artistek protesta egin zuten eta Napoleon III.ak agindu zuen obra horiek guztiak erakustea publikoak berak epai zitzan. Hala, 1863ko maiatzaren 15ean, «Baztertuen Saloia» ireki zen. Zolak idatzi zuen gaztetasun, ausardia eta grina usaintzen zirela han. Renoir, Cézanne, Pissarro, Monet eta are Maneten Le déjeuner sur l'herbe bazeuden bertan. Publikoak barre egin zuen haien guztien kontura. Ondorengo urteetan, Cézannek karta bat egin zuen, urtero, ia, «Baztertuen Saloia» berriz antola zezan Saloiko epaimahaiak onartzen ez zituen bere obrak eskegi ahal izateko. Baina 1874 urtera arte ez zen ezer mugitu. Urte hartan Nadar argazkilari famatuak bere aretoa utzi zien margolari baztertu hauei beren obrak jar zitzaten. Monet, Renoir, Sisley, Degas, Morisot, Pissarro zeuden. Manetek ez zuen hartan parte hartu nahi izan. Katalogoa egin zuena kexu zegoen Monetek titulu kaskarrak jartzen zizkielako bere koadroei. Bazegoen irteten ari den eguzkia irudikatzen zuen koadroa. Zergatik ez diozu «Inpresioa», besterik gabe, deitzen, esan zuen Monetek, izenburuen gorabeherarekin asperturik. Horrela sortu zen Inpresionisten bataio-agiria, koadro horren izenburuak eman zion izena mugimenduari. Gutxi gorabehera hamar urte geroago, eta izen horren pean hainbeste erakusketa egin ondoren, 1883 edo 1884 urtean, Saloi ofizialaren alternatiba izan nahi zuten margolari hauek beste izen batez plazaratu ziren, «Independenteen Saloia» izenarekin euren obrak erakutsiz. Saloi hartan eduki zuen Lautrecek bere lehenbiziko plaza, bost-sei urte geroago, 24-25 urteko margolari gaztea zenean. Dena dago liburuetan. Hortaz, esan daiteke Lautrec inpresionista zela? Bai eta ez. Bai, mugimendu hartan, berandu izan bazen ere, parte hartu zuelako, eta inpresionisten ikasbideetako batzuk bere egin zituelako. Ez, oso bide pertsonala jorratu zuelako, batzuetan inpresionisten ohiko kezketatik urrun ibilki. Haatik, ez da ahaztu behar inpresionista etiketaren pean biltzen diren margolariek oso kezka bariatuak eta anitzak izan zituztela. Inork galdetuz gero, onena da esatea sailkapen horiek oso egokiak direla pedagogo eta artearen historialarientzat, baina hortik landa ez dutela ezer gutxi esan nahi, garai zehatz bateko zurrunbiloa eta eltze-irakitea laburbiltzeko xedez ez bada, azken finean, artista bakoitzaren obraren azpian nortasun bakan eta kezka-mundu oso eta bakar bat laburbiltzen delako. Eta baieztapen honek balio unibertsala hartzen du, ene irudikoz; Joyantek esan zuen bezala esatea ere badago, nahiago baduzu: «Ez dago eskolarik, ez ofizialik, ez independenterik, ez inpresionistarik, ez sinbolistarik, ez deus. Besteen gainetik hegaldatzen ari den edo hegaldatzen den nortasuna baizik ez dago: hitzak eta sailkapen arbitrarioak ezjakin-saldoentzat asmatu dira».\nHori guztia esan eta gero, Margotek begietara begiratu zidan. Hori, eta hori bezalako gauzak, epe laburrean ikasteko gauza al zara?\nZer erantzun nezakeen? Bai. Bai eta ez. Epe labur horren laburraren arabera. Zertarako. Izen eta fetxa asko ez diren bitartean. Liburu guztietan dauden datu ezagun eta xehe-xehe horiek ikasarazten ez eta mihiari astinaldia emanarazteko ideia-txikle, ideia malgua ematen bazait, hobe.\nKonforme, baina gorde ezazu behingoz zure Rolex faltsu hori, Margotek.\nOker zaude. Hau egiazkoa da, ordea, nik. Parisera etortzeko baizik ez dut erabiltzen.\nOrdulariari so gelditu zen, kontatzen zituen minutuak berrogeita hemeretzi segundokoak zirela uste izango bailuen.\n Ernst Gombrich - Didier Eribon: Lo que nos cuentan las imágenes. Editorial Debate, Madrid, 1992.


Basque Green Deal, bidezko garapen jasangarrirako euskal eredua – asteklima.eus\nEl Basque Green Deal (BGD) izenekoak emisioak murrizteko eta energia berriztagarria sortzeko helburuak jasotzen ditu, baina ez da esparru horietara mugatzen, eredu ekonomiko gisa sortu baita, industria eta teknologia baitira palanka nagusiak; beraz, zientzia, teknologia, ekonomia zirkularra, industria, trantsizio energetikoa edo elikaduraren katea bera helburu berarekin lerrokatzen dira, bidezko garapen jasangarriarekin, alegia.\nEkimen horiek guztiak aurrera eramateko, erakundeen arteko lankidetzafuntsezkoa izango da, baita eragile pribatuen laguntza ere; horregatik, hainbat hitzordu zehaztu dira datozen hilabeteetarako. Erakunde eta enpresa mailako topaketak, eragile bakoitzaren konpromisoa berretsiko dutenak:\nHalaber,sustapen-, sentsibilizazio- eta dibulgazio-ekintzak landuko dira:\nPrevAurrekoaEuskadi klima-aldaketaren aurka mobilizatuko da berriz ASTEKLIMAren bigarren edizioan\nHurrengoaEuskadik ASTEKLIMA Klima eta Energiaren Astea ospatuko du irailaren amaieranNext