Fisika XIX. mendean (eta III) - Elhuyar Aldizkaria\nFisika XIX. mendean (eta III)\nXIX. mendeko fisikari eta kimikariei errepasoa emateko plazaratu dugun artikuluen azkena duzu honako hau. Lehena 1998ko azaroko alean plazaratu genuen, hurrengoa 1999ko urtarrilekoan eta azkenekoa doakizu orain. Lehen artikuluan Beroa eta energia, Elektrizitatea eta Korronte elektrikoa izan ziren hizpide. Bigarrengoan, Teoria atomikoa eta Gasen teoria zinetikoa. Azkeneko honetan berriz, Termodinamika, Argiaren teoria, Uhin elektrikoak eta Espektroaren analisia.\n1824an Sadi Carnot frantsesak makina termiko guztiek gorputz bero bat edo edozein bero-iturri eta beste gorputz hotz bat edo kondentsadorea behar dutela esan zuen; makinak lan egitean beroa gorputz berotik gorputz hotzera etengabe pasatzen zela ere adierazi zuen. Carnot-ek energiaren kontserbazioaren ideia idatzita utzi zuen. Hala ere, urtetan zehar bere lana ez zen ondo ulertu kalorikoaren esparruan jarri zutelako. Horren arabera, beroa makinatik kopurua aldatu gabe pasatzen zela onartzen zen eta lana tenperatura jaisteagatik lortzen zela, hots, ura turbina batetik pasatzen denean bezala.\nMakina termikoen legeak ikertzeko kasu sinpleenetik abiatu behar zela konturatu zen Carnot, hau da, inongo marruskadurarik gabeko eta bero-galerarik gabeko makina-ziklo batez ikertu behar zela konturatu zen; erabilitako substantzia (lurrina, aire konprimatua edo beste edozein) egoera desberdinetatik pasa ondoren hasierako egoerara eraman behar zen. Bestela egindako lanaren parte bat substantziaren barne-energiatik etor zitekeen eta, beraz, egindako lan hori ez litzateke osorik makinatik pasatutako beroaren kausaz izango.\nClausius eta Thomson-ek Carnoten zikloen teoriari gaur egun ezagutzen dugun itxura eman zioten. Bestalde, Joule-k egindako lanei esker beroaren eta lanaren arteko baliokidetasuna ezagutu zen. Baita bat bestea bihur daitekeela ere, edo alderantziz. Dena dela, berehala konturatu ziren lan-kopuru finko bat erabat bero bihur daitekeen arren, alderantzizko prozesuan ez dela % 100 lortzen. Lurrin-makinetan nahiz beste makina termikoetan erabilitako beroaren parte bat baino ez zela lan bihurtzen ikusi zuten, beste partea nahitaez bero bihurtzeko aukerarik izan gabe.\nIdeia eta lan honetan oinarriturik Thomson-ek, gero lord Kelvin izango zenak, gaur egun bere izena daraman tenperatura-eskala naturala edo absolutua asmatu zuen, hots, Kelvin graduena. Lehenago, Meyer-ek egindako saiakuntza baten bitartez Joulek airearen konpresioa erabiliz lana bero bihurtu zuen. Baina Joulek, bide batez, beste ondorio bat ere atera zuen: aireak, lan egin gabe dilatatzen utzitakoan, tenperatura-aldaketarik ez zuela, hain zuzen.\nTermodinamikan emandako urrats horiek guztiek ondorio batzuk izan zituzten; alde batetik, makina termikoak garatzeko behar ziren hainbat oinarri sendo ipini eta, bestetik, fisika nahiz kimikaren aurrerapena norantza desberdinetan gogor bultzatu eta bideratu zuten. Faraday-k kloroa tresna xehe baten bitartez likido bihurtu zuen, gero beste ikertzaile batzuek gas guztiak likido bihurtzea lortu zuten bezala. Horrela, materia denak hiru egoeretan ager daitezkeela frogatuta geratu zen. 1898an Dewar-ek hidrogenoa likido bihurtzea lortu zuen. Gaur egun edariak bero mantentzeko erabiltzen dugun termoa Dewar-ek bere saiakuntzetarako asmatutako huts-kamara duen beirazko ontzietatik dator.\nBeroaren bitartez lan eraginkorra egin ahal izateko tenperatura-jauzi bat behar da. Tenperaturaren diferentzia ezabatu nahiz, beroa Naturan kondukzio, konbekzio edo erradiazioz transmititzen da; beraz, sistema isolatuan aldaketak noranzko bakarrean izaten direnez gero, ahalmen apalagoa dauka eta, ondorioz, Clausius-ek "entropia" definitu zuen funtzio matematikoa gero eta handiagoa da. Bero-energiaren lana egiteko ahalmena bere muga minimora heltzen denean, entropia bere maximora iristen da; horrela sistemaren orekarako baldintzak lor ditzakegu. Oreka fisiko eta kimikoaren teoriaren eraikuntzan mende honetan Clausius eta Thomson-ekin batera Holmholtz, Gibbs eta Nernst ditugu.\nTermodinamikaren lehenengo legeak energiaren kontserbazioa aldarrikatzen digu. Bigarrenak energiaren joera gero eta degradatuagoa dela esaten digu. Bi ideia hauek erabiliz eta unibertso osora hedatuz, kosmosaren energia etengabe bero bihurtzen ari dela ondorioztatu nahi zen; bero hau, tenperaturaren jauziak txikiagoak izan ahala, gero eta zailago zen lan bihurtzea. Horregatik XIX. mendeko fisikariek etorkizunean unibertsoko energia guztia bero transformatu eta uniformeki zabaldu ondoren beste edozein aldaketa ezingo zela burutu iragarri zuten. Dena dela, horrek, besteak beste, esparru mugatu batean ikusitako arauak konplexuagoa den beste esparru batean baliagarri direla esan nahi du. Baina horrek guztiak jakintzaren beste arlo batera garamatza.\nXIX. mendearen hasieran berpiztu zen antzinako beste teoria bat argiaren uhin-teoria izan zen. XVII. mendean Hooke eta beste batzuek nola edo hala defendatu zuten eta Huygensek zehatzago proposatu zuen, baina Newton aurka zuten eta bere iritzia pisu handikoa zenez, Huygensen proposamena ez zen kontuan hartu. Newtonek argiaren uhin-teoria alde batera uzteko bi arrazoi zituen: batetik, itzalen fenomenoa ez zuen ondo adierazten, zeren argia uhina balitz edozein uhinek (soinuak, esaterako) egiten duen antzera, gorputz opakoak inguratu egingo lituzke eta, bestetik, Islandiako espatoan ikusitako errefrakzio bikoitzaren fenomenoan bere hedatze-norabidean bibratzen duten uhinak ez ziren adierazten. Zailtasun horiek Young-ek (1773-1829) eta Fresnel-ek (1788-1827) ebatzi zituzten uhin-teoriari gaur egun duen itxura emanez.\nYoung-ek pantaila batean orratz batez egindako bi zulotxoetatik argi zuria pasarazi zuen eta atzean zegoen beste pantaila baten gainean azaldutakoari begiratu zion. Bigarren pantailaren bi zulotxoen izpiak bat zetozen puntuetan aldizka ilun eta kolore distiratsuko banda-andana ikusi zuen; bi argi-sorten uhin analogoen interferentziek emandakoa, alegia. Uhin batek pantailara iristean beste uhinarekiko uhin-luzera erdiko desfasea bazuen, eta baten gailurra bestearen hondoarekin batzen zen iluna agertzen zen; aldiz, bien gailurrak bat etorritakoan, argiaren intentsitatea bikoiztu egiten zen eta kolore distiratsuak agertzen ziren. Argi zuri konposatua erabili beharrean kolore (frekuentzia) bakar bateko argia erabilita, banda koloreztatuak azaldu ordez, kolore horren distira eta iluntasunak agertzen dira txandaka.\nAparatuaren dimentsioak eta banden zabalerak kolore desberdineko uhin-luzerak aurki daitezkeela erakutsi zuten. Egindako kalkuluen arabera uhin-luzerak oso laburrak zirela agertzen zen, milimetroaren bi milarenekoak edo, eta argiak bere bidean aurkitzen dituen oztopoen neurriak, berriz, oso handiak bere uhin-luzerarekin alderatuz. Horregatik, argia lerro zuzenean hedatzen da eta oztopo bat inguratzean agertzen den fenomenoa, gaur egun difrakzio izenaz ezagutzen den hori, oso txikia da.\nNewtonek jarritako bigarren zailtasuna Fresnelek argitu zuen. Hookek bere garaian ere argia osatzen duten bibrazioak izpien norabidean hedatzen zirelako hipotesia plazaratu zuen. Fresnelek bere egin zuen hipotesi hori eta Islandiako espatoan azaltzen zen errefrakzio bikoitzaren fenomenoa argi eta garbi adierazi ahal izan zuen.\nFresnelek argiaren uhin-teoria matematikoki zehatzago garatu zuen. Egia esan, eta arazo batzuk oraindik ere zintzilik zeudela aitortu ondoren, oro har bere teoria ikusitako fenomenoekin bat zetorrela esan daiteke. Fresnelek berak eta bere jarraitzaileek XIX. mendean argiaren uhin-teoria klasikoa burutu eta biribildu egin zuten.\nBaina argia uhina bada, hau da, uhin-higidura mekanikoa bada, hedatzeko bitarteko material bat beharrezkoa da, baina berau ezagutzen ez zen bitartean horren lekua bete nahian "eterraren" laguntza proposatu eta onartu zen. Argi-uhinen berezitasunak zirela eta, bitarteko horrek behar zituen ezaugarriak ez dira likidoetan edo gasetan agertzen, solidoetan baizik; beraz, ikusten ez zen eter hark zurruna behar zuen izan. Horrekin batera, eterraren solidotasun elastikoaren teoria mordo bati eman zitzaion hasiera. Bestalde, Eguzkitik argia eterraren bidez zetorren eta eter zurrun horren barnean planetak inongo eragozpenik gabe higitzen ziren: nola zitekeen hori? XIX. mendearen lehenengo erdian fisikarientzat erronka izugarria zen hori. Hori guztia batera jartzeko eter girostatikoak egotea ere proposatu zen, baina adierazpena beste bide batetik etorri zen: eterra behar ez izatetik, alegia.\nHorretarako Faradayk espazioan, hutsean, fenomeno elektromagnetikoak izaten zirela frogatu behar izan zuen. Gero Clerk Maxwellek (1831-1879) argia uhin elektromagnetikoen mota bat baino ez zela egiaztatu zuen eta horrekin batera eter horren erresistentzia bertan behera erori zen. Gaur egun "eremu-fisika" bezala ezagutzen denaren lehenengo atala argiaren uhin-teoria da; bigarrena, Faraday eta Maxwellek argia elektromagnetismoarekin uztartuz idatzi zuten teoria; hirugarrena Einsteinen grabitazioa geometrikoki adierazteko grabitazioaren teoria, baina hau lerro hauen denbora-markotik erabat kanpokoa da.\nFaradayk lortutako emaitzaren oparotasunean bere intuizio ikaragarria ikus dezakegu. Korronte elektriko batek espazioan orratz magnetikoa desbideratzen duenean edo beste zirkuitu batean indar elektroeragilea agertarazten duenean, honakoa pentsatu behar dugu: adierazpen gabeko "urrutiko ekintza" edo tarteko espazioan garraiobide bezala jokatzen duen "zerbait" badagoela. Faradayk bigarren bideari heldu zion eta indar-lerroen kontzeptua asmatu zuen; puntu batzuetatik irteten ziren eta beste puntu batzuetara zihoazen eta horrela, eragin hori marraztu ahal izan zuen.\nMaxwellek Faradayren ideiei janzkera matematikoa ipini zien korronte elektrikoak eremu magnetikoa sorrarazten zuela jakinez, non indar magnetikoa korrontearekiko elkarzuta zen eta, eremu magnetikoaren aldaketek indar elektroeragilea sorrarazten zutela kontuan hartuz, indar elektrikoak eta magnetikoak erabat uztartuta zeudela ondorioztatzea guztiz argi gelditu zen. Horregatik, bitarteko isolatzaile batean polarizazio dielektrikoaren aldaketa hedatzen denean, uhin elektromagnetiko bezala hedatzen da. Hedatze horretan indar magnetikoak eta elektrikoak batzuk besteekiko elkarzut doaz hedatzearen uhin-frontearen planoan. Maxwellek uhin horiek gidatzen dituzten ekuazio diferentzialak aurkitu zituen. Hauek ziotenez, uhinen abiadura bitartekoaren ezaugarri magnetiko eta elektrikoen araberakoa zen.\nMaxwellek berak eta beste fisikari batzuek uhin hauen abiadura kalkulatu zuten. 30.000 km segundokoa zela aurkitu zuten, argiaren abiadura bezalakoa. Maxwellek argia fenomeno elektromagnetikoa baino ez zela ondorioztatu zuen eta eterra izango zela, nahiz eta bere uhin-luzerak desberdinak izan, bi fenomeno hauek berez berdinak baitziren.\nGarai horretan uhin elektromagnetikoen izaeraren arazoa begi-bistan agertu zen: uhin elektromagnetikoak solido erdizurrun batean (eterrean) bibratzen ari diren uhin mekaniko bezala kontsideratu, edota, nahiz eta sakonki bere azkeneko esanahia ezagutu ez, argiaren izaera elektrizitatearen eta magnetismoaren bitartez adieraz zitekeen. Maxwell bere argi-eterraren alde agertu zen, baina eter horrek bere iritziz argia eramateaz gain beste betekizun elektriko batzuk beharko lituzke.\nIngalaterran Maxwellen ondorioak onartu zituzten, baina Europan ia ohartu gabe pasatu ziren 1887. urtera arte. Urte horretan Heinrich Hertzek, artean asmakizun teorikoak baino ez ziren uhin elektromagnetiko haiek sortu egin zituen espazioan harilki induktore bateko korronte oszilatzaile baten txinparten bitartez. Baita aldez aurretik esandako uhin elektromagnetikoen berezitasun asko betetzen zirela esperimentalki demostratu ere. Beraz, eterra, baldin bazegoen, uhin elektromagnetikoez beterik egongo zen, baina uhin hauek espazio hutsean ere hedatzen ziren; beraz eter horren existentzia eztabaida bere existentziaren ukatzearen bidetik abiatu zen.\nMaxwellen teoriak, bere ekuazioak barne, uhin elektromagnetikoen eta, hauekin batera, elektrizitatearen eta magnetismoaren ikuspegi biribila ematen zuen, baina garai hartan Faradayk egindako esperimentu elektrolitikoak adierazteko erabiltzen ziren karga elektriko desberdinen zioa ez zuen ongi adierazten. Maxwell hil ondoren karga elektrikoaren kontzeptuak (hots, karga atomikoarenak) berebiziko garrantzia izango zuen. Teoria guztia biribildu zen.\nAntzinatean eta Erdi Aroan zehar, gorputz lurtarren eta zerutarren arteko bereizketa argi zegoen, baina Galileo eta Newtonek bereizketa hori bertan behera utzi zuten. Bi zientzialariok eguzki-sistemako gorputzen higidurak gidatzen dituzten lege mekanikoak, lurraren gaineko erorketa libreak eta gainerako higidurak gidatzen dituztenak, esperimentalki aurkitu zituzten eta matematikoki frogatu.Gorputz lurtarren eta zerutarren arteko berdintasuna ikustarazteko, horrez gain, honakoa frogatu behar zen: beren egitura eta konposizioa berdinak zirela, hau da, Lurreko gorputzak osatzen dituzten elementuak eta Eguzkia, planeta eta izarren konposizioan parte hartzen dutenak berdinak zirela. XIX. mendearen erdialdera arazo honi irteera eman zitzaion.\nNewtonek, bere garaian, Eguzkiaren izpiak beirazko prisma batetik pasatzean kolore batzuetan deskonposatzen zirela demostratu zuen. 1802an Wollaston-ek eguzki-argiaren espektro horretan zenbait lerro ilun bazegoela aurkitu zuen; gero, 1814an, Joseph Fraunhofer-ek lerro horiek berriz kusi ondoren, prisma bat baino gehiago erabiliz dispertsioa areagotu egin zuen eta zehazki begiratu eta aztertu zituen azaldutako lerroak.\nBestalde, bere garaian, XVIII. mendearen erdialdean, Melvil-ek metalez edo gatzez poluitutako su baten garraren argian hondo ilunean kolore distiratsuko lerro berezi batzuk agertzen zirela ikusi zuen lehen aldiz eta 1823an Herchel-ek alderantzizko bidea proposatu zuen, hau da, lerro horiek metalak zeudela adierazten zutela, alegia. Horrek behaketa-piloa eragin zuen, non helburua elementu desberdinen espektro-lerroak ikustea eta identifikatzea zen.\n1855ean David Alter-ek hidrogenoaren eta beste zenbait gasen espektroak aurkitu zituen. 1855etik 1863ra bitartean Von Bunsen-ek argiaren eragin kimikoa ikusteko hainbat esperimentu egin zuen eta 1859an Kirchhoff-ekin batera espektroaren analisiarentzat lehenengo metodo zehatzak asmatu zituen. Horien bitartez elementu kimikoak zeuden ala ez egiazta zitekeen. Horrela bi elementu berri aurkitu ziren: zesioa eta rubidioa.\nVon Bunsen eta Krichhoff-ek aurrera jarraitu zuten eta harea gorritik irtendako argia (honek espektro jarraitua zuen) ohizko gatza zeukan alkoholeko gar batetik pasarazi zuten eta Fraunhofer-ek eguzki-argian aurkitutako lerroak ikusi zituzten. Esperimentua berriz egin zuten, baina gatza erabili ordez litioa erabili zuten eta eguzki-espektroan agertzen ez zen lerro ilun bat agertzen zela ikusi zuten. Ondorioz, Eguzkiaren atmosferan sodioa baldin badago ere litioa ez dagoela frogatuta gelditu zen. Hortik sortu zen astronomia espektroskopikoa, segidan Fisikaren adar berri horrek bere garapena izango zuelarik.\n1878an Lockyer-ek Eguzkiaren espektroko berdearen partean lerro ilun bat aurkitu zuen; lerro hori ez zetorren bat ezagutzen ziren inongo elementuren lerroekin eta, beraz, Eguzkian lerro hori ezagutzen ez zen elementuren batek sorrarazten zuela ondorioztatu zuen. Ustezko elementu horri "helio" izena ipini zion. 1895ean Ramsay-k elementu hori “petxolenda” izeneko mineralean aurkitu zuen.\nBitarte horretan argia eta erradiazioko beroa berdin-berdinak direla fisikoki frogatu zen. 1800ean Herschel-ek eguzki-espektroaren gorriaren beheko mugatik behera jarritako termometroak bero-efektuak jasotzen zituela ikusi zuen. Pixka bat geroago Ritter-ek beste horrenbeste aurkitu zuen ikustezina zen morearen goiko mugatik harantzago. 1830-40 bitartean ikusten ez den erradiazioko beroak, argiaren antzera, islapena, errefrakzioa, polarizazioa eta interferentzia badituela egiaztatu zen. Zenbait fisikarik emisio eta irenstearen ahalmenen arteko baliokidetasuna onartu zuen: gorputz beltz batek erradiazio osoa irensten duen bezala, berotu ondoren uhin-luzera guztietako erradiazioak emititzen dituelako, hain zuzen.\nMaxwellek erradiazioak gainazal baten kontra jotzean presio egin behar duela demostratuta zeukan teorikoki; gero presio hori, nahiz oso txikia izan, badela frogatu izan da esperimentalki. 1875ean Bartoli-k, presio hori dela eta, erradiazioz betetako espazioa makina termodinamiko teoriko baten zilindroaren antzera kontsidera dezakegula esan zuen. 1884an Ludwig Boltzmann-ek horren ondorio gisa gorputz beltz baten erradiazio osoa tenperatura absolutuaren laugarren berreduraren araberakoa dela frogatu zuen teorikoki; gero Stefan-ek lege hori zuzen zegoela esperimentalki egiaztatu zuen. Ondorio hori dela eta, Eguzkiaren eta izarren tenperaturak ere erradiatzen duten bero-energiaren bitartez neur daitezkeela esan daiteke.


Rap God Eminem-en eskutik - Artistfacts\nRap God Eminem-en eskutik\nPista hau DVLP-k ekoitzi zuen, eta Lil Wayne-ren 'Beat The S — t' zuzendu zuen. Pianoaren greba gogorrekin hasten da, overdub zinematografikoek eta film itxurako elkarrizketek tonua ematen duten bitartean, Doug E. Fresh eta Slick Rick-en ildo klasikoa omentzea 1985eko 'The Show' singleean:\nSei minutu Doug E Fresh zaude. »\nDoug E. Fresh Scientology Elizako kidea da eta esan du '6,6,6' motiboa jarri zuela abestian Deabruaren tentazioaren presentzia gogora ekartzeko.\nSarrera salto egin zuen sarreraren eta rapen ondoren: 'Rap jainkoa sentitzen hasia naiz ...' Slim Shady ez dago bakarrik jainko izatera igotzen. Jay-Z-k 'Zu errege baten aurrean bortxatu zuen. Harrapatu hori, Jainko baten aurrean ' Carta Magna pista 'Koroa'. Kanye West-ena ere bai Jesus izenburuak, bekain batzuk altxatu zituen bere izena Jesusenarekin konbinatuz.\nSei minutu luzeko ibilbideak Em-ek DVLP-en trap beat-ean rapean erregetzearen inguruko errima amorratuak botatzen ditu. Hainbat pertsona ospetsu aipatzen eta dibertitzen ditu, Fabolous eta Ray-J-ren arteko kezka aipatuz eta baita Bill Clinton eta Monica Lewinsky-ren kontua ere. Keinu bat ere ematen dio Thor superheroiari.\nEminem-ek bere Hip-Hop ikaskide batzuei oihu egin die, besteak beste, Dr. Dre, N.W.A., 2Pac, Rakim, Busta Rhymes, Pharoahe Monch, Run-DMC eta Lakim Shabazz. Azken honek Latifah erreginarekin batera rapeatzen hasi zen Flavor Unit taldeko tripulazioan.\nEminem-en lerroa amuarekin: 'Orain nork uste du besoak nahikoa luzeak direla slapbox, slapbox?' James Weldon Johnsonen olerkitik sortu zen Seme prodigoa , 1927ko sermoien liburuan argitaratu zen, Jainkoaren tronboiak: zazpi sermoi beltzak bertsoan . Egile afroamerikarrak idatzi zuen:\nZure besoa motzegia da Jainkoarekin kutxatzeko ».\nEsaldia beste rapper batzuek erabili dute. Xzibitek aurrez 'Zure birikak txikiak dira Jainkoarekin hotbox-era' bortxatu zuen Eminem-en 'Bitch Please 2' bertsuan. Nasek 2001eko bere diskoko 'You're Da Man' abestian ere erabili zuen ildoa Stillmatic .\nAbestiak 'Itzuli naiz' lerro bat aipatzen du, lehenengoaren pista bat Marshall Mathers LPa, non Eminemek 1999ko Columbine High Schooleko sarraskiari buruz hitz egiten duen. Abesti honetan tu egiten entzun dugu:\n'Columbine-ko zazpi haur hartzen ditut, ilaran jarri\nGehitu AK-47 bat, errebolber bat, bederatzi bat\nEa orain ihes egiten dudan ni ez nintzen bezain handia ».\nMarshall Mathers LPa kaleratu zuten Columbine High Schooleko tiroketak gertatu eta urtebetera, ankerkeriaren inguruko sentsibilitatea handia zenean. Ondorioz, 'haurrak' eta 'Columbine' hitzak zentsuratu eta isiltasunarekin ordezkatu ziren. Hamarkada bat geroago, Em-k taberna horiek birziklatzen ditu eta kritikak ausartzen ditu hura gelditzera.\nEmek bere azken bertsoaren zati bat okertzen du. Pasarte honetan, keinu bat egiten dio neskato guztietako Hip-Hop hirukoteari J.J. Fad-en 1980ko hamarkadaren amaieran 'Supersonic' arrakasta izan zuen. ('Letra abiadura supersonikoan zuri heltzen zaizu.')\nHainbat homosexualek eta erakundek kritikatu egin dute abestia, eduki liriko homofoboagatik. Honako hau da: 'Breaking a motherf - king table with a two fagots of back over the couple fagots of the back over the two half'. Boy George Culture Clubeko abeslari ohiak Eminem txiokatu zuen, 'Fag? Benetan berreskuratzeko eztabaida hau al da edo egun zeure programa egiten ari al zara?\nEminem-ek gay komunitatearen kritikak erakarri ditu bere ibilbidean zehar. 2001ean Elton Johnekin batera 'Stan' antzeztu zuenean, Grammy sarien 43. ekitaldian, Gay & Lesbian Alliance Against Defamation (GLAAD) taldeak abeslari britainiarraren gay irekiak raparekin batera jarduteko erabakia gaitzetsi zuen, gorrotoa sustatu zuela esanez.\nHitz egiten Rolling Stone Abesti hau kaleratu eta berehala, Eminemek aldarrikatu zuen 'fagot' hitza erabiltzeak ez duela homofobian errotuta. Azaldu zuen Detroit-en rapper bezala etorri zenean hitza libreki erabiltzen zela. 'Norbaiti puta, punka edo zulo bat deitzea bezalakoa zen', esan zuen. Orduan, hitz hori hain libre bota zen orduan. Borroka horretara itzultzen da, nire buruan aurrera eta aurrera, esan nahi dudana esateko aske sentitu nahi izatea eta gero [kezkatzea] jendeak eragina izan dezakeen edo ez ».\nSlim-ek gehitu zuen: 'Oker dagoen edo ez dela zuzena esatea, baina nire ibilbideko une honetan - gizona, hainbeste esaten dut - hori da mingaina. Beste pertsona batzuei burla egiten diot, neure buruari. Baina oraintxe bertan zurekin hizketan eserita nagoak ez du inolako arazorik gay, zuzen, transgeneroekin. Pozten naiz jendeak bere bizitza bizi eta adierazteko modua sentitzen hasitako garaian bizi garela. Eta ez dakit bestela nola esan, borrokatzen eta hausten ari nintzenean bezala begiratzen diot neure buruari ».\nDVLP-k MTV News-i esan dionez, Stephen Hacker zuzendaria beat inguruan erosketak egiten hasi zenean beste artista batzuk zeuden martxan. 'Em iritsi baino lehen, T.I. - Ez dakit beste nor, agian Fab edo zerbait. Izen horiek esan zituztenean ere hala izan zen, ez nuen entzuten disko hau. Ez da horrelako disko bat ', esan zuen. 'Zorionez, dena irten zen Itzalaldera bidean.'\nEminem-ek guztira 1.560 hitz bota ditu pista super-liriko honetan. 2015ean sarrera irabazi zuen Errekorduen Guiness liburua 'arrakasta bakarreko hitz gehienentzat'.\nAbestiaren bideoklipa Rich Lee-k zuzendu zuen, eta hark Eminem-en filmatu zuen ' Ez Beldur 'eta Bad Meets Evil-en' Metxeroak 'klipak. Detroit-eko Russell Industrial Center-en filmatu zuten eta Marshall Mathers-ekin Max Headroom parodiatzen hasi zen. Max 80ko hamarkadako britainiar telebistako zientzia fikziozko pertsonaia animatua zen, Matt Frewer kanadarrak antzezten zuena. Zientzia fikziozko ostalariak The Art of Noise-ren 'Paranoimia' abestian ere parte hartu zuen eta Usher-en 'OMG' bisualaren inspirazio-iturri izan zen.\nEminem eta Interscope 8 milioi dolarreko auzitara jo zituen Hotstylz Chicagoko rap hirukoteak abesti honen letrengatik. Baimenik gabe 2007ko 'Lookin 'Boy' moztutako pisten laginak aldarrikatu zituzten. Hitz egiten XXL 2014ko azaroan, RayStio G-k egiten duen HotStylz-eko kide Raymond Jones-ek esan zuen: 'Hasieran,' Aight, cool 'esaten genuen, baina, aldi berean,' F - k Eminem 'bezalakoa ginen. ez zen gurera iritsi. Diskoaren zati handi bat hartu zuen. Hori ez da gurekin ondo eseri ».\n'Gauza da abestia hainbeste erabiltzen zutela, heldu zitekeen', jarraitu zuen Jonesek. «Zuzenean guregana jo zezakeen. Zenbait kanalen bidez guregana heltzeko modua aurkitu zezakeen. Gai hori 'Rap Fraud' izeneko abestian jorratu berri dugu. Horren aurrean nola sentitu ginen jorratu genuen ».\nEminemek 'School flunkie, pill junky' letra azaldu zuen. Baina begiratu trebetasunak ekarri zizkidan aipamenak ', Beste GENIOA gunea: 'Ez dut inoiz harrotuegia izan nahi. Harro egongo banaiz, utz iezadazu atzera tira 'eskola flunky, pill junkie' bezalako lerroekin. Bizitza xahutzen ari naiz. Espermatozoide xahutzea naiz. Gizartetik kanporatua naiz, zatia da. Baina badakit rap egiten. Horretaz aparte, txantxangorria naiz. Ez dut ezertarako balio. Edo hori esan didate ».\nKomikiekiko zaletasuna aipatzen du Zod jeneralaren aurrean belauna botatzen duenean planeta honetako Krypton No Asgard, Asgard. Beraz, Thor izan zaitez eta ni Odin izango naiz, karraskari, ahalguztiduna naiz ».\n'Beti ibili naiz komiki liburuetan', esan du MCak. 'Spider-Man, Hulk, Batman zaharrak, Supermanak - batez ere vintage Marvel s - jaio nintzenetik. Historiako pieza horiek edukitzea soilik zoragarria da. Ez nuke komikietako ezagutzak alderatzen dituen norbaitekin aurre egin nahi, baina nahiko kopuru ona dakit ».\nNik neuk emandako guztia emango nuke\nez duzu ederra izan behar nire neska izateko\nagure bat gelditu nuen bidean


Fundamento Orain -> Alegazio Altsasuko Udal Planari (2)\nAlegazio Altsasuko Udal Planari (2)\nUdal planaren kritika orokorra bueltatu\nAltsasuko Udal Planaren zenbait puntu zehatzei buruz egindako kritika.\nHiringuruko auzoak eta Babes Ofizialeko Etxebizitzen beharra.\nBeste zenbait hiringuruko auzo (Baikolar, Zuntaipe eta Ameztia).\nIdiazazpi eta Larresal.\nEraikuntza aurreko urbanizazioa.\nLur publikoa erabiltzen duten lurrazpiak.\nEuskaldunak baztertzen ditu.\nOndorioak eta proposamenen laburpena.\n3. Altsasuko Udal Planaren zenbait puntu zehatzei buruz egindako kritika:\nAtal honetan gure ideiarekin bat egiten ez duten puntuei buruzko kritika egingo da, beti ere aurreko atalean landutako orokortasunaren barruan. Argudioaren antolaketa egiteko orduan, elkartu egin ditugu atal berean antzeko arazoa duten gaian nahiz eta Hirigintza Arau Bereziak deitutako dokumentuan artikulu ezberdinetan agertu.\nModu honetan Altsasuko Hirigintza Planari 9 alegazio partzial egin nahi dizkiogu. Alegazio hauek aurreko atalean aurkeztatuko alegazio orokorra osatzen dute.\nHirigintza Arau Bereziak dokumentuko 10. orrialdean Altsasuk gaur egun dituen industrialdeak aipatzen dira: Ibarrea, Txunkai, Lastai, Errekabitarte eta Ondarria, hain zuzen ere. 12. orrialdean Isasia industrialde pribatua aipatzen da. Bitartean, Ulaiarren errepide garraioan aritzen diren zenbait tailer eraikitzen ari dira. Azken zonalde hau ez da planean aipatzen eta horregatik ea arautu gabeko ezkutuko industrialde berria bihurtuko den beldur gara. Gure ustez ez zen laga beharko Ulaiarren, landa eremua izanik (nahiz eta gero eta garraio azpiegitura gehiago egon), gehiago eraikitzen.\nBestalde, 60, 62,73, 75, 77, eta 79 orrialdetan tailerrak eraikitzeko beste leku batzuk proposatzen dira. Tokiak honako hauek dira: Suhiltzaileen ingurua (36.779 m2), Errekabitarte (11.470 m2), Zangitu (272.333 m2), Dermau (69.688 m2), Kaputxinoak (23.284 m2) eta Isasiaren handitzea (11.846 m2).\nGure iritziz, Altsasun ez da beharrezkoa industrialde berririk eraikitzea. Herrian dagoen langabetu kopuruak ez du enpresa gehiago eskatzen. Eta auzokideen iniziatibak gaur egun industria daukaten lekuetatik gertu kokatu daitezke, hala nola Suhiltzaile, Errekabitarte, Dermau, Kaputxinoak, eta Isasian. Honekin lortzen den lurzoru industrial librea nahiko handia da eta tentuz banatu beharko litzateke ez kolapsatzeko.\nOndorio bezala ateratzen duguna hauxe da, Zangitu ez dela inolaz ere industrialde bezala erabili behar. Burunda ibaiertza nahiko izorratuta dago herriaren leku gehienetan, horregatik oso garrantzitsua da Zangitu zaintzea. Gainera, ekoizpen handiko nekazal eremua da (Nafarroako Gobernuaren arabera) eta agian etorkizunean laborantzarako erabili beharko da.\n3.2. Domingo Lumbier:\nDomingo Lumbierreko antolaketa aipatutako txostenaren 18 eta 19. orrialdetan agertzen da. Bertan, bizileku eta erabilpen bateragarriendako (dotazioak, hirugarren sektorea, merkataritza eta aparkalekuak lurrazpian aipatzen dira) kalifikazioa ematen zaio. Behekoa gehi beste lau solairu eraikitzeko baimena ematen zaio, alde zaharrean (behekoa + beste 2 solairu + ganbara), Donibane kale eta frontoian (behekoa + beste 3 solairu) eta baita Intxostian (behekoa + 3 solairu leku batzuetan eta bestetan behekoa + 4 solairu) baino gehiago. Domingo Lumbierren 84 etxebiz/Ha eraikitzea baimentzen da, honek 75 etxebizitza eraikitzea lekarke, nahiz eta datu hau txostenean ez zehaztu. Eraikuntza dentsitate hau Intxostian eraiki behar den zonalderako aurreikusten denaren antzekoa da. Azkenik, unitate honetan dauden eraikuntza katalogatuak deskatalogatu egingo dituzte.\nFundamento Orain Taldearen iritzia gai honi buruz guztiz ezaguna da. Iazko udaberrian sinadura bilketa egin genuen honako puntu hauek eskatuz:\nDomingo Lumbier eskolak mantendu eta berreskuratu, eraikuntza dotazionalerako utzi, gela zaharrak konponduz, bertan Labaderon edo Gure Etxean egin ezin daitezkeen jarduerak egiteko.\nInguruko lurrak berdegune eta aisileku bezela utzi, herrian oso parke gutxi daude eta.\nHerritarrek herriaren hirigintza erabakietan parte har dezatela eta hau hirigintza plan orokorrean islada dadila.\nBi hilabetetan herritarren 488 sinadura jaso genituen. Gure ustez, hau arrazoi nahikoa da zonalde honetako plana berrikusteko eta etxebizitzak hirugarren sektorea, merkataritza gunea eta aparkalekuak baztertzeko. Lurzoru honen kalifikazio bakarra dotazionala eta berdegune eta aisialdirakoa izan beharko luke, herriak horrela behar baitu.\nDomingo Lumbierreko eraikuntza berak badu behar adina kultur balio, bertan, zaharberritu ezkero, Kultur Etxea egiteko. Udalak egin nahi duen esparru eszenikoa ea bertan egin ahal daitekeen ere aztertu beharko litzateke. Iruñean egindako emakume eta hirigintzari buruzko jardunaldietan ondorio berberera heltzen ziren, hala, kultur, giza edo kirol esparruak eraikuntza huts edo gutxiegi erabilietan kokatzea, horrela hauek berreskuratu eta auzoendako ekipamendu eskuragarriak lortzea proposatzen du. (12)\n3.3. Hiringuruko auzoak eta Babes Ofizialeko Etxebizitzen beharra:\nTxostenean hiringuruko auzoetaz hitz egiten denean, aipatzen da eraiki behar diren etxebizitzetaz gutxienez %15-a Babes Ofizialekoak izan behar dutela. Kasu guztietan, auzo hauek erdialdetik urruti daude eta bertan eraiki behar diren etxebizitzak familia bakarrekoak eta gutxi dira.\nZehazki, auzo hauek Bentazelai (txostenaren 29. orrialdean), Karbonilla (32. or) eta Txunkai A (33. or) dira. Ez da inon aipatzen zenbat etxebizitza eraiki behar diren, baina unitateen azalera eta etxebizitza dentsitatea kontutan hartuz eta suposatuz, ohi den moduan, eraikitzaileek portzentai minimora murriztuko direla, Babes Ofizialeko 8,5 Etxebizitza besterik ez dira ateratzen.\nNafarroako Gobernuak Altsasuko aurreko Udal Planak atzera bota egin zituen zehaztu gabe zegoelako zenbat babes ofizialeko etxebizitza eraiki behar ziren. Eta, gainera, bere kopurua ez zela 170 baino txikiagoa izan behar. Beraz, ez zaigu bidezkoa iruditzen Gobernuak plan hau onartzea babes ofizialeko etxebizitzen kopurua zehazten ez duen bitartean eta uste dugu eraikuntza berriak egin behar diren auzune guztietan zehaztu beharko litzatekeela babes ofizialekoak izango diren etxebizitzen gutxieneko portzentaia.\n3.4. Beste zenbait hiringuruko auzo (Baikolar, Zuntaipe eta Ameztia):\nHiru auzo hauetan beheko solairua gehi altuera bateko familia bakarreko etxebizitzak egin daitezke planaren arabera.\nBaikolarren kasuan (txostenaren 13. orrialdean) lurzorua abeltzaingorako kalifikatua zegoen, baina arau berriekin erabilpen hau aldera batera laga eta etxebizitza eta erabilpen bateragarriendako kalifikazioa emango zaio. Urbanizazio proiektua derrigorrezkoa izango da eta urtebeteko epea dago Plan Berezia egiteko eta beste urtebete martxan jartzeko. Gainera plan honek fatxada, teilatu, etab. nolakoak izan behar duten agindu dezake. Baimendutako etxebizitzak familia bakarrekoak dira eta auzo osoa lursail txiki eta laukitan banatuta dago. Etxebizitzen gehienezko dentsitatea 15 etxebiz/Ha-koa izan daiteke.\nHonek granjak botatzea eta txaleten eraikuntza lekarke. Dauden etxebizitzetatik gertu dauden granjak kentzea ondo iruditzen bazaigu ere, zonalde honetan familia bakarreko etxebizitzak eraikitzeak paisaian ondorio larriak ekarriko lituzke. Bereziki etxebizitza berriak berdin-berdinak eta ilaran eraikitzen baldin badira, ohi den bezela. Horregaitik, gure proposamena zonaldean etxebizitza gehiago ez eraikitzea da eta gaur egun etxebizitzen artean dauden zuhaitzak mantentzea.\nZuntaipe eta Ameztia, gaur egun, etxebizitzetarako kalifikatuta dago. Aurreikusitako etxebizitzen dentsitatea 15 etxebiz/Ha-koa da eta planoan lursailak gaur egun dauden bezela agertzen dira. Beraz, badirudi auzo hauen itxura ez dela gehiegi aldatuko, benetan pozten gaituena.\n3.5. Idiazazpi eta Larresal:\nIdiazazpi herriaren kanpokaldeko zonaldea da, herritik etxebizitza adosatuen lerro batez bereiztua. Bertan familia bakarreko 27 etxebizitza egin nahi dira, baita lorategi eta berdeguneak ere.\nFundamento Orain Taldeak ez du uste zonalde honetan eraiki behar denik, eta herri gunetik kanpo dagoen zonalde bezela hartu beharko litzatekeela. Horrela, Altsasuko biztanleak hemen egin ahal izango lituzkete beraien baratzak, gaur egun bezela. Horretarako, edo dagoen moduan laga edo lursailak zatitu eta Iruñean dauden amankomuneko baratzen antzekoak egin daitezke, adibidez.\nLarresal, izenak berak dion modura, larrez eta basoz osatuta dago, etxebizitzetatik urrun. Hemen 57 etxebizitza, berdegune eta esparru dotazionalen bat eraiki nahi dute.\nHerritik eta eremu hirituetatik urruti dagoenez, Larresalen ez eraikitzea eta eremu hirituen zerrendatik kentzea eskatzen dugu.\nAltsasuko udal planean badaude nahiko zonalde hurrengo urteetan behar diren etxebizitza eraikitzeko. Horregaitik, auzo hauetan etxebizitzarik ez egitea ez du hauen kopurua gehiegi murriztuko, baina bai kalteak txikituko dituela. Iruñeko emakume eta hirigintza jardunaldietan hau honela azaltzen dute: Auzo isolatuek egindako eragin kaltegarriak eragotzi nahi dira. Mendillorri auzo hauetako adibidea izan daiteke. Bertan auzokideak hainbat urteetan lurra kolonizatu beharko dute, hiria sortzea lortu arte eta, gainera, bertako biztanleen ezaugarriak uniformeak izaten dira. (13)\n3.6. Eraikuntza aurreko urbanizazioa:\nEtxebizitzen eraikuntza jasan behar duten zenbait unitateetaz diharduen kapitulu askotan (adibidez, Intxostiako Hirigintza Arau Partikularren 17. orrialdean) urbanizazio lanak eraikuntzarekin batera edo lehenago egin daitekeela esaten du.\nHau ez da batere logikoa, zeren lehenengo urbanizatzen bada eta gero urteetan ez bada ezer eraikitzen, lurzoru zatiak geldituko baitira hutsik baina dagoeneko urbanizatuak. Horrelako lurrak ez dute beste ezertarako balio eta bertan zerbait eraikitzen den bitartean ingurugiroan eta paisaian kalte egiten ari da. Bestalde, lurzoruak urbanizatzeak (kaleak eta espaloiak egitea) etxebizitza eta hirigintzaren gehiegizko garapena bultzatzen du, etekina ateratzen duten bakarrek eraikitzaileak izanik.\nGure ustetan kaleen urbanizazioa eta eraikuntza aldiberekoak izan beharko lukete.\n3.7. Lur publikoa erabiltzen duten lurrazpiak:\nTxostenaren zenbait kapituluk plaza eta berdeguneen azpian lurrazpi amankomunak eraikitzeko aukera aipatzen dute. Lurrazpi hauek pisu, bloke edo etxebizitza adosatuen jabeak erabiliko lituzkete. Honen adibide bat, txostenaren 35. orrialdean agertzen dena, Otadiko Kristo Deuna eraikuntza unitatearena da. Artikulu honetan lurzoru publikoa den berdeguneen azpian garaje amankomunak egin daitezkeela dio.\nEsan beharrik ez dago garajeen gainean ezin direla egin berdegune dezenterik, hau da, tamaina ertaineko zuhaitzekin, hauek ez luketelako lekurik izango bere sustraiak errotzeko. Kasu horietan plazak hormigoizkoak izan behar dute (ikusi bestela Amandrea Plaza). Horregatik horrelako lurrazpirik ez egitea proposatzen dugu.\nBestalde, lurrazpiak egin aurretik lekuaren ikerketa geologikoa egin beharko litzateke, geruza freatikoaren goi eta ohizko mailak ezagutzeko. Ezaguna da herriko zenbait lurrazpitan ura ateratzeko motobonbak etengabe martxan eduki behar dituztela. Honek energiaren galera, zarata eta geruza freatikoaren desbiderapena dakar, eta ondorioz ingurugiroarekiko erasoa.\nLurzoru ez hirituaren atalean Txabiskeei buruzko Ordenantza, udaleko plenoan 99-12-29an onartutakoa, agertzen da hitzez hitz. Ordenantza honen arabera txabiskeen ezaugarriak honako hauek izan behar dute:\nEraikuntzaren azalera maximoa 30 m2-koa gehi 15 m2 portxearena.\nObrako proiektu ofiziala eduki behar du.\nEgin ahal izateko lursailaren gutxienezko tamaina 400 m2-ko izango da lursail zatiketa egina ez den lekuetan, eta 900 m2-koa egina dagoen lekuetan.\nSolairu bakarra izango du, fatxada kolore argiz margotuko da, teilatua bi uretara izango da, teila lur kolorekoa eta leiho eta ateak zur barnizatuzkoak.\nKomunik balego, beste eraikin batean egon beharko luke.\nHonetaz gain, ordenantzak dio, bota egingo direla obrazkoak ez direnak eta txabiskeetatik kanpo dauden nekazal lanabesak eta txatarrak kenduko direla. Bukatzeko, lanabesak gordetzeko eraikuntzak obrazkoak eta gehienez 6 m2-koak izan behar dutela dio.\nModu honetan lurra lantzeko ezertarako balio ez duten eraikuntzak baimentzen dira. Eraikuntza hauek aisialdirako eginak daude, nolabait, asteburuetarako bigarren etxebizitzak dira. Honela landetan zonalde sasihirituak sakabanatuta agertzen dira, eragina paisaian eta nekazal guneen desegituraketan dakarrelarik. Bestalde, ordenantza betetzen baldin bada, gaur egun laborantzarako erabiltzen diren eraikinak, asko eta asko material birziklatuekin egindakoak, bota egingo lituzkete.\nHorregatik proposatzen dugu ez arautzea txabiskeak zein materialekin egin behar diren, horrela material birziklatuekin egin ahal izateko. Gure ustez ordenantza hau nekazal beharretako erabiltzen diren eraikuntzak arautu beharko lituzkeela bakarrik eta funtzio hori betetzen ez dutenak udal zerga handiagoekin zigortu beharko zirela.\n3.9. Euskaldunak baztertzen ditu\nHerritarrei aukera gutxi eman baldin bazaie plana egiteko orduan, benetan baztertu egin den taldea euskaldunena izan da. Hauek ez dute ezta aukerarik izan plana beraien hizkuntzan aztertzeko. Horregatik, plana onartu aurretik euskarazko bertsioa erakusketa publikoan egon dadila eskatzen dugu, legeak arautzen duen legez. Horrela euskaldunek, proposatzen den plana aztertu ondoren, nahi dituzten alegazio eta emendakinak egin ahal izango dituzte.\n4. Ondorioak eta proposamenen laburpena:\nAurreko ataletan esan dugun bezala, hau Altsasuko Udal Planari bere orokortasunean egindako alegazioa da, baina baditu ere 9 gai zehatzei egindako emendakinak ere. Beraz, bai orokorrean, bai alegazio partzialak eztabaidatzea eskatzen dugu.\nAlegazio orokorrak plana egiteko prozesuan herritarren parte ezan du bere oinarria. Baita ere, bere ikuspegi desarroilista, Altsasu erraldoia industria, eraikuntza eta garraio azpiegiturez gainezka bultzatzen duena. Planaren garapenean herritarrek ez dute ia parterik hartu, ez zaie galdetu ea zein herri motatan bizi nahi duten. Horrela, Altsasuko oso biztanle gutxiren erabakia izan da plan hau, politiko eta enpresariena, hain zuzen ere.\nOrokortasunaren alegazioa Altsasuko Udal Planaren kritika orokorrari buruzko kapituluan agertzen da. Kapitulu hau honako ataletan banatzen da: Herritarren parte hartze eza, zonalde hirituaren landetara hedapena, industrializazioaren hazkundea, eraikuntzaren hazkundea eta kotxeendako azpiegituren hazkundea.\nAlegazio partzialak hurrengo kapituluan Altsasuko udal planaren zenbait puntu zehatzei buruz egindako kritika lantzen da eta 9 alegazio partzial ditu, hurrenez hurren:\nIndustrialdeak: Sakanan langabezi gutxi dago, beraz ez dira enpresa berri askoz gehiago behar. Horregatik Zangituko industrialdea ez egitea eskatzen dugu.\nDomingo Lumbier: zonalde hau dotazio eta berdegunerako erabiltzea eskatzen dugu, etxebizitzarik beretan ez eraikitzea eta eskola zaharrak auditorium bezala erabiltzeko aukera aztertzea.\nHiringuruko auzoak eta babes ofizialeko etxebizitzen beharra: eraiki behar den babes ofizialeko etxebizitzen kopurua auzo guztietan zehaztea.\nHiringuruko beste auzoak (Baikolar, Zuntaipe eta Ameztia): auzo hauen itxura mantendu dadila eta ez daitezela eraiki familia bakarreko etxebizitza pila eta berdin-berdinak.\nIdiazazpi eta Larresal: dauden moduan manten daitezela eta ez dakion eman urbanizagarri kalifikazioa.\nEraikuntza aurreko urbanizazioa: kaleak eraikitzen hasi aurretik egiteak paisaian eragin kaltegarria sortuko luke eta gainera, eraikuntza bera bultzatuko luke. Horregatik urbanizazioa eta etxebizitzen eraikuntza batea egitea eskatzen dugu.\nLur publikoa erabiltzen duten lurrazpiak: lurrazpiko eraikuntzak eta zuhaitzdun berdeguneak bateratzea ezinezkoa denez, lehenengoak ez egitea proposatzen dugu. Lurrazpian eraiki aurretik maila freatikoaren azterketa egitea ere eskatzen dugu, horrela ez litzateke beharrezkoa izango motobonbak erabiltzea.\nTxabiskeak: txabiskeen ordenantza ez dago egina nekazaritzarako behar diren txabolak egiteko, baizik eta aisialdirako etxebizitzak egiteko. Horregatik, nekazaritzarako behar diren eraikinetarako moldatu beharko litzateke.\nEuskaldunen baztertzea: Euskaldunen parte hartzea ahalbidetzeko planaren euskal bertsioa erakusketa publikoan egon dadila eskatzen dugu, horrela euskaldunek bere alegazio eta emendakinak egin ahal izateko.\nBukatzeko, Altsasu herbeheretako Aalbourg hirian sinatutako Sustengarritasunaren bila Europar Hiri eta Herrien Akordioa mugimenduan barneratu beharko zela uste dugu. Talde honetako herri eta hiriek beraien inguruan giza eta ekologi ikerketak egiten hasi dira baliabideen erabilpen sustengarrira bideratzen duten ingurugiroko tresnak zehazteko. Nafarroan horrelako proiektuak martxan jartzeko beharrezkoak diren ingurugiroko auditoretzak %100ko diru laguntzak jasotzen dituzte. Udal ekintza planen idazlanetan eta europako laguntzak jasotzeko eskaerak egiten (14) ere ematen dute laguntza eta aholkua.\nOrrialde honek hemen zegoen: http://www.sindominio.net/fundamento/index2.php?I=eusk&T=t5&P=5


AEKren 'Aizu!' aldizkariak 40 urte beteko ditu Durangoko Azokan\nActualizado 29/11/2021 16:14 CET\nAEKren 'Aizu!' aldizkariak 40 urte beteko ditu aurtengo Durangoko Azokan, 1981eko abenduko Durangoko 16. Disko eta Liburu Azokan aurkeztu baitzuten 0. zenbakia. Urteurrenaren harira, zenbaki berezia prestatu du euskara ikasleentzat propio argitaratzen den aldizkariak, eta Azokan aurkeztuko du. Gainera, abenduaren 7an mahai ingurua egingo du.\nAldizkariaren arduradunek jakinarazi dutenez, euskara ikasten ari zirenei beren ikas prozesuan laguntzeko euskara errazean idatzitako aldizkariaren lehen alearen aurkezpena "xelebrea" izan zen, aldizkaria bera baino, aldizkariaren azalaren kopia eraman baitzuten sortzaileek.\nBada, 40 urte geroago, AEK-k argitaratzen duen euskara ikasleentzako aldizkariak jaio zen toki berean ospatuko du urtebetetzea, Durangoko Azokan. Urteurrenaren ospakizuna urtarrilean hasi zuten: hilero, aldizkariaren historiaren pasarte garrantzitsuenak argitaratu dituzte. Horrez gain, irailean, aldizkariaren diseinu berria eta webgune berritua (aizu.eus) abiatu zuten, eta harpidetza digitala egiteko aukera ere zabaldu.\nAlabaina, Abenduarekin batera etorriko da ospakizuneko une nagusia. Hala, Durangoko Azokan 462. zenbakia aurkeztuko dute, berezia. Izan ere, ohi baino orri gehiago izango ditu, guztira 68, eta eduki aldetik ere ez da ohikoa izango.\nAldizkariaren ale solteak erosteko edota harpidetza egiteko aukera izango da Azokan bertan, AEKAIZU!-k Landako Gunean izango duen standean (Goienkale, 23). Harpidetza egiten duenak, gainera, prezio berezia ez ezik, oparia ere izango du oraingoan: Patxi Huarte 'Zaldieroa'-k marrazturiko poltsa.\nGainera, abenduaren 7an, 16:30etik 17:30era, Talaia-Musika Eskolan, aldizkariaren aurkezpena egingo dute, mahai inguru batekin batera. 'Aizu! aldizkaria, 40 urte euskara ikasleak hezten eta irakurleak hazten' izenburupean, Gotzon Hermosilla kazetaria, Maider Irurozki AEK-ko didaktikari eta irakaslea eta Belen Rufz euskara ikaslea solasean ariko dira aldizkariaren helburu eta eginkizunen gainean.\nHalaber, eta 40. urtemuga Azokaz harago luzatzeko, aldizkaria bera ezagutarazteko kanpaina berezia ere egingo dute abendu osoan. Horretarako, 'Harrapatu aukera!' lelopean, aldizkariaren 2022ko urtarrileko alea doan eskuratzeko aukera eskainiko diote hala nahi duen euskara ikasle orori.\nHorretarako, aizu.eus webgunera jo eta aldizkaria paperean edo PDF formatuan jasotzeko eskaria egin beharko dute. Horrela, euskara ikasleentzako beren-beregi egindako aldizkaria ezagutzen ez duenak bertatik bertara ezagutu ahal izango du bere eskaintza.


Paziente neurologikoaren arnasketari buruzko ikastaroa profesionalentzat | Red Menni\nUrriaren 25ean eta 26an “Paziente neurologikoaren arnasketari buruzko ikastaroa” egin da Arrasateko zentroan, Aita Menni Ospitaleko Garuneko Kalteko Zerbitzuaren zentroetako fisioterapeuta, logopeda, erizain eta okupazio-terapeutentzat.\nPrestakuntza-jarduera hau 15 ordukoa izan da eta Jordi Vilarók eman zuen. Fisioterapian diplomaduna eta Pedagogian lizentziaduna da, Osasun eta Bizitza Zientzietan doktorea Pompeu Fabra Unibertsitatean, ikertzailea, pneumologiari buruzko zientzia arloko zenbait argitalpenen egilea, Arnas Fisioterapiako irakaslea zenbait zentro eta unibertsitatetan, eta European Respiratory Society , ERS; Pneumologiako eta Toraxeko Kirurgiako Espainiako elkarteko, SEPAR erakundeko eta Societat Catalana de pneumología (SOCAP) elkarteko kidea da.\nGuztira 25 lagun bertaratu ziren eta diafragmaren aireztapena nola egiten den jabetzeaz gain, buxadura eta hiperinflazioa, eredu murriztailea eta gaueko hipo-aireztapena zer diren ere ikasi zuten. Landu zuten beste gaietako batzuk, arnas gutxiegitasun kroniko eta akutua eta torax- eta birika-aparatuaren ezaugarri fisikoak izan ziren.\nIkastaro teoriko-praktiko hau asteburuan egin zuten eta auskultazioa eta esploratzeko metodologiari buruz ere hitz egin zuten. Halaber, arnas-fisioterapiaren teknikak ere aztertu zituzten: patologia neurologikoa duen pazientearen aireztatzeko teknikak, bronkioetako higiene-teknikak, eta jariatzeak tresnekin drainatzeko teknikak.\nMintegi hau Aita Menni Ospitaleak 2014. urterako egindako barne-prestakuntzako planaren barruan dago. Ikastaro honetan parte hartu duten profesionalak kasu klinikoak ebazteko arrazoibide kritikoa izango dute hemendik aurrera, eta arnas eritasunen oinarrizko parametroak eta funtsezko balorazioak interpretatu eta deskodetu ditzakete. Bestalde, arnas fisioterapiako lan terapeutikoaren oinarri zientifikoak ezagutzen dituzte.


Sinadura biometrikoa ezarri du Osakidetzak | El Diario Vasco\nGipuzkoaSinadura biometrikoa ezarri du Osakidetzak\nSinadura biometrikoa ezarri du Osakidetzak\nPosizioak, abiadurak, presio-azelerazioak eta lapitzaren makurdurak nahastezin bilakatzen omen dute sinadura biometrikoa.\nHorren bidez 11.901 baimen informatu sinatu dituzte pazienteek\nSábado, 3 marzo 2018, 11:37\nAhotsa, eskuetako zainak, irisa, hatz-markak... Pertsonal eta besterenezinak dira norberaren ezaugarri biometrikoak eta, horrenbestez, aspalditxo erabiltzen dira norbanakoen identifikaziorako, eremu pribatuan zein publikoan. Lanbidek, esaterako, iragarri berri du erabiltzaile guztiak datu biometrikoen bidez identifikatzea dela bere asmoa, eta hurrengo hilabeteetan hasiko dela sistema hori ezartzen.\nOsakidetzan, berriz, urtarrilean jarri zen abian 'sinadura biometrikoa' delakoa. Kasu honetan ez da erabiltzen hatz-markarik, ezta irisa edo ahotsa azterteko gailurik ere, gailu digitalean eskuz egindako sinadura baizik. Banketxe eta aurrezki kutxa gehienetan darabiltenaren antzekoa, alegia. Osakidetzak ohar baten bidez azaldu duenez, "sistemak sinadura modu seguruan jasotzen du, ebidentzia biometrikoak bilduta (posizioa, abiadura, presio-azelerazioa eta lapitzaren makurdura). Hala, sinadura sinatutako dokumentuari baino ez dago lotuta".\nOsakidetzako osasun-elkarte guztietan ezarritako sistemak "eraginkortasun eta segurtasun handiagoa ematen die pazienteen sinadura behar duten osasun-dokumentuei, baimen informatuari, esaterako".\nGuztira, Osakidetzaren 11.901 baimen informatu sinatu dira sinadura biometrikoaren bitartez, historia kliniko digitalaren baitan. María Jesús Múgica Osakidetzako zuzendari nagusiak adierazi moduan, sinadura biometrikoaren sistemak segurtasun eta eraginkortasun handiagoa ematen dio baimen informatuaren tratamenduari, pazientearen sinadura behar baitu; sinatzailearen nortasuna eta dokumentuaren baliozkotasuna ziurtatzen ditu, baita horren pribatutasuna ere.\nOrain arte, dokumentu horien izapideak egiterakoan, dokumentuak inprimatu, sinatu eta ondoren digitalizatu edo fisikoki biltegiratzea eskatzen zuen, eta horrek administrazio-baliabideetan arazoak sortzen ditu; dokumentua galdu edo kaltetzeko arriskua, kontrolatzeko zailtasunak, fitxategi fisikoak, etab.\nOrain, Osakidetzan, "arrisku horiek desagertu egingo dira kudeaketa osoa txertatzean, eta alderdi horiek nabarmen hobetuko dira baimen informatuan; egingo zaion prozeduraren inguruko informazioa bildu eta ziurtatzen zaio pazienteari, baita horren baimena jaso ere. Baimen informatuak osasun-profesionalaren sinadura elektronikoa eta pazientearen biometrikoa biltzen ditu, eta ezinbesteko baldintza izango da behar bezala beteta eta informatuta egotea aipatu prozedura egin ahal izateko".\nUna mujer derriba al huir con su coche a un ertzaina en moto que le había dado el alto Baserriko emakumeen «ordain eta aitorpenik gabeko» lana


Gabonetako oporrak igarotzeko proposamenak | Consumer\nGabonetako oporrak igarotzeko proposamenak\nOporrak ekologikoagoak eta merkeagoak izan daitezke, hainbat aholku erraz ematen badira\nIrudia: Amio Cajander\nGabonetako oporrak modu ekologikoagoan har daitezke, eta, bide batez, dirua aurreztu. Aukerak askotarikoak dira, hala nola gure inguruko kultura- eta ingurumen-eskaintza aprobetxatzea, ekoturismoa egitea edo naturagune babesturen batera hurbiltzea, betiere ingurunea errespetatuz. Artikulu honek Eguberrietako oporrak igarotzeko hainbat proposamen eskaintzen ditu.\nGure inguruaz gozatzea\nEguberri ekologiko batzuk igarotzeko modu erraz bat ez bidaiatzea da gure ohiko ingurunetik kanpo. Horrek ez du esan nahi etxean itxita eta aspertuta geratzea, baizik eta jarduera kulturalak, ingurumenekoak, gastronomikoak eta abar ahalik eta gehien aprobetxatzea, eta, are gehiago, txoko ezezagunak edo aldatu diren bazterrak aurkitzea. Dirua aurrezteaz gain, garraioak eragindako ingurumen-inpaktua saihesten da, bereziki, ibilgailu pribatuarena. Eguberriak egokiak dira lagunekin eta familiakoekin geratzeko, urteko gainerako hilabeteetan arreta handia eskaini ezin zaienei.\nEguberrietako oporraldietan erabil daitekeen aberastasun natural handia du Espainiak\nAzken batean, eskaintza zabala lor daiteke bilatzen jakinez gero. Horretarako, kulturaren eta ingurumenaren ardura duten tokiko eta probintziako erakundeei informazioa ematea komeni da. Beste aukera bat Ingurumen Hezkuntzako Zentroak dira, eta, jarduerak antolatzeaz gain, beharrezko informazio guztia eskain dezakete. Ingurumen-GKEek, bai estatuan bai tokian bertan, aisialdirako programak eta ingurumen-boluntarioak dituzte. Hiria pixka bat ezagutzen bada, edonork antola ditzake bere jarduerak, hiriko eta hiri-inguruko parkeetan paseatu, bizikletaz buelta bat eman, lorategi botanikoak bisitatu, etab.\nNaturgune babestuak bisitatzea\nEspainiak natura-aberastasun handia du babestutako naturarekin: parke nazionalak eta naturalak, biosferaren erreserbak (Estatu Batuen ondoren, mota horretako gune babestu gehien dituen herrialdeak), hegaztientzako gune bereziak, etab.\nGabonetako oporrak igarotzeko aukera ona, edo, behintzat, horien zati bat, babestutako natur gune horietako batera joatea da. Modu iraunkorragoan mugitzeko, hobe da garraio publikoa erabiltzea (autobus edo tren gisa), baina ibilgailu pribatua ezin bada saihestu, gidatze eraginkor bat egin daiteke, gutxienez (gurpilak ondo haz daitezke, abiadura egokia eduki behar da, klimatizagailua gehiegi ez erabili, etab.). ), emisio poluitzaileak eta gastu ekonomikoa murrizten dituena.\nLeku horretan, ezinbestekoa da ingurua errespetatuz jokatzea: sua ez egitea, hondakinik ez botatzea eta hondakinak biltzea birziklatzeko, inguruko baldintzak ez aldatzeko, espezie inbaditzaileak ez sartzeko eta tokiko flora edo fauna ez eramateko, etab.\nTurismo ekologikoak edo ekoturismoak aukera “berdea” eskaintzen die ohiko turismo-xedeei. Aukerak gero eta ugariagoak dira, Amanda Guzmánek, Espainiako Ekoturismo Klubaren bozeramaileak adierazten duen bezala: espezializatua, batez ere, ornitologia-mota (birdwatching), baina baita beste espezie batzuk ere; fisikoa, naturan eta abenturan kirola egiten dutenentzat, adibidez, alpinismoa, trekkinga, etab. ; familiarra: natura kulturarekin, gastronomiarekin eta abarrekin konbinatzen duten pertsonentzat. ; aisialdikoa, landa-inguruneko lekuak bilatzen dituztenentzat, naturaz inguratua, atseden hartzeko.\nEspainiako ekoturismoko eskaintza gero eta ugariagoa da, baina kontuz ibili behar da turismo ekologikoaren tirakaz baliatzen direnekin, batez ere, Severino Garcíak, Ecosinquitectural Fundazioko arduradunak, landa-turismoko turismo-establezimendu ekologikoen sustatzaile gisa, ohartarazten duenez. Guzmanek azaldu duenez, “debekatuta dago eremu babestu bat bisitatzea, eta ez da ekologikoa”. “Eta kezkagarriena da legez kanpoko jardueren enpresek pertsonak arriskuan jar ditzaketela. Goiz bateko piraguan talde txikiak, material onak eta berme nahikoa dituen bisita gidatua ezin da 5 euroren truke eskaini”.\nEkoturismoko establezimendu bat edo jarduera bat aukeratzeko irizpide bat ziurtagiri espezifikoak eskuratzea da, hala nola Bio-Hotels, ISO, EMAS edo Europako Ecolabel, nahiz eta Espainian gutxi hedatu. Turobe Ekoturismoko Enpresa Taldeak hainbat ekimen jarri ditu martxan, besteak beste, Ecotectural Kluba edo ataria eta ‘Soy Ecoturista’ marka. Bestalde, Ecologrectural Fundazioaren webguneak bilatzaile bat eskaintzen du landa-turismoko etxe eta hotelekin, landa-turismoko eta ekoturismoko etxeekin.\nElkarlaneko kontsumoaren abantailak aprobetxatzea\nLankidetza-kontsumoak produktuak partekatzea, berrerabiltzea eta birbanatzea aldarrikatzen du, bakarrik erabiltzeko erosi ordez. Kontsumitzaileek dirua aurrezten dute, eta, bide batez, baliabideak modu jasangarriago eta eraginkorragoan erabiltzen dituzte.\nEguberrietako oporrak ekologikoagoak eta merkeagoak izan daitezke, baldin eta lankidetza-sistema horren proposamen bat baino gehiago erabiltzen badira: autoa partekatzea helburuko tokira joateko; etxea partekatzeko edo trukatzeko; edo janaria eta mahaia partekatzeko; eta abar.\nGabonetako oporretarako beste aukera bat “slow” da, bere edozein alderditan. Carlo Petrini soziologo italiarrak 1986an martxan jarritako “Slow Food” mugimendua (“janari motela”, “janari lasterra” edo “janari azkarra”) proposatu zuen tokiko elikadura, kalitatezkoa, pausatua eta ekoizle txikiei eta biodibertsitate autoktonoari laguntzeko.\nElikatzeko modu hori, osasuntsuagoa eta ekologikoagoa, eguneroko bizitzako beste jarduera batzuetara zabaldu da: “Slow Travel”, helmugan integratzeko, bertako biztanleekin komunikatzeko eta ohituretan parte hartzeko modu gisa; “Slow Cities”, bizimodu lasai eta ekologikoa (besteak beste, espainiar bat baino gehiago) bereganatu duten hiriak; “Slow homes”, maizterrei ongizatea ematen dieten eta ingurumen-inpaktua murrizten duten etxebizitzak.\nbizikleta ekoturismo lankidetza-kontsumo naturgune babestuak


Gernikako zauria zeruz jostea | Kultura | Berria\nGernikako zauria zeruz jostea\nMichael Klant artistak Condor legioko kide izan zuen aita, eta, hegazkin bat baliatuz, Berlingo zeruaren irudi bat jarriko du hilaren 21an Gernikako zeru gainean hegan, errekontziliaziorako.\nMichael Klant artista, lehen lerroan, lankide izan dituen euskal herritarrekin, Gernikan margotutako Berlingo zeruaren irudiaren gainean. MONIKA DEL VALLE / FOKU Tamaina handiagoan ikusi\nErrekontziliazioa. Hitz hori nabarmendu du Michael Klant artista alemaniarrak gainontzeko hitz guztien artean. Errekontziliazio poetikoa, nahi bada. 1937ko apirilaren 26an Gernika bonbardatu zuen Condor legioko kide izan zuen aita, eta denbora luzez sentitu du iragan horren zama bizkarrean. Horregatik bururatu zitzaion zeru trukaketa bat egitea. Gernikako zerua irudikatzen zuen 100 metro koadroko margolan bat jarri zuen hegan Berlingo zeruan, apirilaren 26an bonbardaketaren urteurrenean, eta Berlingo zeru zati bat aireratuko du orain irailaren 21ean, Gernika eta inguruko herrien gainean hegan Bakearen Nazioarteko Egunean. Gernikako Astra gunean aritu da horretarako lanean asteotan, Damaris Pan artistarekin elkarlanean, eta Gernikako Lobak elkarteko, Astra guneko eta Gernika Gogoratuz taldeko hainbat ordezkariren laguntzarekin; prest dute dena jadanik aireratzeko. «Hau da nire lanik pertsonal eta politikoena», aitortu du Klantek.\nBaina bihurria izan da Gernikarainoko bidea. «Ez dakit nola kostatu zaidan hainbeste lan honetara iristea», adierazi du lehenik, eta azalpena eman du gero: «Pentsatzen dut lotsa moduko bat sentitzen nuelako izango zela». Aspaldi zuen aitaren historiaren berri, eta hamarkadak dira zeruekin lanean hasi zela, baina orain arte sekula ez zaio bururatu bi muturrak elkarrekin lotzea.\nGrabagailua martxan jarri, eta ia-ia jarraian eman du bere istorioaren berri artistak.\n«Aitak asko hitz egiten zuen 1936ko gerrari buruz; Condor legioko kidea zen. 22 urte zituen, eta behartuta joan zen armadara. Soldaduska derrigortuta egin behar izan zuten lehenetariko bat izan zen, nahiz eta familiaren dendan saltzaile izatekoa zen, berez. Gaztelera ere ikasi zuen, eta horregatik hautatuko zuten derrigorrezko soldaduska egin ostean. Uniformerik gabe egin zuten bidaia St Louis luxuzko itsasontzian, inork ezin zuelako jakin Hitler tropak bidaltzen ari zenik, eta, aitak esaten zuenez, eurek ere ez zekiten nora bidaltzen zituzten. Ongi eman zieten jaten, ordain handiak jasoko zituztela esan zieten. Alemaniatik abiatu, Frantzia eta Ingalaterra hegoaldea zeharkatu, Portugal pasatu, eta Cadizera heldu ziren (Espainia). Aitak autobiografia bat utzi zuen idatzita, eta hogei orri inguru eskaini zizkion 1936ko gerrari. Bigarren Mundu Gerran ere parte hartu behar izan zuen horren ostean; Errusian ere egon zen, baina gerra hark eragin zion zirrararik handiena».\nPatxadaz mintzo da Klant. Ia-ia etenik egin beharrik gabe aletzen du etxeko historia; atsegina da haren jarioa, eta igartzen da Astran eroso sentitzen dela. Pablo Picassoren Gernika koadroaren bariazioak hormetan, bonbardatutako hiriaren irudi bat zutabe batean, eta kideen isiltasuna aretoan. Jarraitzen du artistak.\n«Aitak maiz hitz egiten zigun horri buruz guri ere, baina nik ez nion sinesten; boluntario joango zela esaten nion, inork ezin zuela behartu, baina azken bi urteotan hainbat historialarik baieztatu didate ziurrenik egia izango zela, eta behartuta joango zela. Eta lasaitua izan da hori niretzat. Gaztetan, noski, kontrako bandoan nengoen. Nazioarteko Brigaden aldean nengoen ni politikoki, eta oraindik ere hala nago; soldaduska egiteko txanda iritsi zitzaidanean, uko egin, eta zerbitzu sozial batzuk eginez libratu nintzen. Aitari ez zion grazia handirik egin horrek. Berak ere ez zuen gerrara joan nahi izan, eta beti zebilen egoera horretan nola bukatu ote zuen bueltaka, baina ez zuen ezer egin horren aurka. II. Mundu Gerraren amaiera aldera soilik hasi zen aginduak betetzeari uko egiten. Ofiziala zen ordurako, eta hainbat ikasle zituen bere kargu. Errusia aldean ibili ziren. Agindurik jaso gabe erabaki zuen handik erretiratzea. Idatzita utzi zuen hori ere aitak, baina sekula ez nion sinetsi, harik eta 2000. urte inguruan ikasle izan zuen mutil haietako batek etxera deitu zuen arte, eskerrak emateko. Ikasle ohi horrek kontatu zuenez, urtero biltzen ziren han ibilitako guztiak, eta urtero egiten zuten topa gure aitaren ohoretan, bizitza salbatu zielako. Oso pozgarria izan zen hori entzutea niretzat, zeren eta, aitak idatzita utzi zuenez, bere seme Michaelentzat idatzi zuen autobiografia hura; niretzat, alegia, ez niolako sinesten».\nBaina urteak behar izan ditu puntu horretara heltzeko.\nPlazer estetiko hutsak eraman zuen lehen zeru trukea egitera, 1999an, eta denbora behar izan du proiektua Gernikaraino ekartzeko. Klantek lehen trukea du gogoan. «Floridan nengoen (AEB), talde erakusketa batean parte hartzen, eta hondartzara joan ginen irekiera ekitaldiaren ostean. Han ikusi nuen publizitate hegazkin horietako bat hanburgesa batzuen publizitatea egiten, eta pentsatu nuen mezu horrek ez zuela merezimendurik hor egoteko, eta arteak egon behar lukeela hor zerua zeharkatzen. Zeru truke bat planteatu nuen AEBetako eta Alemaniako artisten artean».\nGero heldu zen korapiloa.\n«Lehen lan hura egin nuen, eta polita izan zen, baina AEB eta Alemania herrialde lagunak dira, eta iruditu zitzaidan lana ez zela aski politikoa». Eta orduan sortu zitzaion galdera. «Zergatik ez trukatu etsaituta dauden herrialdeen zeruak?». Kubako eta AEBetako zeruekin egin zuen saiakera, baina kale egin zuen asmoak, Iraken gerra hasi, eta horrek ezinezko bilakatu baitzion beharrezko zituen baimenak lortzea.\nEta etsi egin zuen orduan.\nSasoi batez, utzi egin zituen hegaldiak, eta, alaba izan ostean, hasi zen pixkanaka bueltatzen: testuak aireratuz, lehenik, eta bide hori amaitutzat eman zuenean etorri zitzaion Gernika burura. Duela bi urte, Portugalen zegoela. Eta geroztik dena izan da email, solasaldi eta telefono dei, artistak garrantzi handia ematen baitio elkarlanari.\nHala sartu zen Damaris Pan artista eta EHUko pintura irakasle bizkaitarra proiektuan. «Michaelek [Klantek] emaila idatzi zidan bere proiektua azalduz, eta Berlinera zerua pintatzen laguntzera joateko gonbita egin zidan. Margotu beharreko zeruak itxura piktorikoa izan dezan lortzea izan da nire erronka hasieratik». Panen hitzetan, nagusiki «teknikoa» izan da bere lana. Hala izan zen Alemanian apirilean, eta hala izan da orain Gernikan ere. «Berak garrantzi handia ematen dio talde lanari, baina piezarekin inpresio estetiko bat ere sortu nahi du». Errealista da margolanarekin bilatzen duten efektua, eta akrilikoa erabili dute horretarako, Astrako aretoan. Helduleku luzeko brotxak han-hemenka, pintura urdin eta zuriz betetako potoak, eta margolariak hodeiak zapaltzen.\nMaitane Azurmendik eta Angela Lopezek ere Berlinerako gonbidapena jaso zuten, eta Astran aritu dira orain ere laguntzaile. Lobak elkarteko eta Astrako guneko kide dira, hurrenez hurrez, eta pozarren daude Klanten proiektuari esker bizitzen ari diren esperientziarekin. «Bonbardaketaren oroimena bizirik mantentzea da Lobak elkartearen asmoa», azaldu du Azurmendik, «eta Klanten proposamenak erabat egiten du bat ideia horrekin. Bonbardaketaren ilobak gara gu, eta sekulakoa da Condor legioko soldadu baten semearekin egon ahal izatea elkarlanean, non, eta Astran, suntsipenetik libratu zuten eraikin bakarretako bat den honetan».\nGernikarren harrera beroa\nKlantek beldurra sentitu zuen Euskal Herrira lehen bisita egin baino lehen. «Kontzientzia ez nuen lasai, eta ez nekien nola hartuko ninduten hemen; azken finean, Condor legioko soldadu baten semea naiz, eta ez nekien zer erreakzio izango ote zuen hemen jendeak. Eta etorri nintzenean sekulako lasaitua sentitu nuen! Oso ongi hartu ninduten!». Ume zela bonbardaketaren lekuko izan zen Luis Iriondo ere ezagutu zuen, Gernika Gogoratuz elkartearen bidez. «Gogoratzen zuen guztia kontatu zidan, eta oso ongi hartu ninduen».\nAlemanian lagun izan zituen, esate baterako, Gernika Deustch-Baskische-Kulturverein elkarteko kideak, eta bidelagun izan ditu hasieratik Gernika Gogoratuz elkartekoak ere. «Proiektua guztiz bat dator gure lan ardatzekin», onartu du Andreas Schäfterrek. Hamarkada bete baino gehiago darama Gernikako elkartean lanean, eta, bera ere alemaniarra izanik, maiz aritzen da nazioarteko harremanak lantzen; oraingoan, baimenak lortzea eta ekitaldirako pilotua lotzea izan ditu egiteko nagusi, gernikar doinuko euskara perfektuan azaldu duenez. «Artibismoa aipatzen dugu guk maiz, eta Klanten proiektua horren adibide argia da. Artelan bat da, eta aldi berean ekintza bat ere bada. Gure ustez, sormena eta sorkuntza baliatuz soilik heldu ahal izango gara bakera, eta bakea izango da gizakiaren artelan erraldoia, eta izango da beti artelan amaigabea».\nBakea. Errekontziliazioa. Artea. Eta, halere, asmo handi horien artean, Klantek umore puntu bati ere uzten dio zirrikitua. «Lanak badu bere puntu absurdoa ere, noski. Zeru puska bat jarriko dugu zeruan hegan! Gustatzen zait puntu absurdo hori ere. Lanak ez du zertan etengabe politikoa izan. Ederra da zeru puska bat zeruan jartzea, berez, eta gozatu daiteke proiektuak atzean daukan istorioa ezagutu gabe ere. Ongi dago hori ere. Horregatik nahi dut margolana ongi eginda egotea ere».\nEta, hilaren 21a heldu artean, oraingoz, Astra guneko bigarren solairuko zoruan ikus daitezke Berlingo hodeiak, zabal eta eder, erabat zamagabe, baina soilik itxuraz.


Eskoziako eraikinik onenaren mugikortasuna, Oronaren esku\nCarnegie Library & Galleries eraikina da sariduna, eta Hernaniko Orona da haren mugikortasun-hornitzailea; hiru makina desberdin instalatu ditu.\n2017/12/07 00:00 Osteguna\nCarnegie Library & Galleries eraikina aukeratu berri dute Eskoziako eraikinik onena, arkitekturari dagokionean. Proiektu horretan hain zuzen, lagundu du Orona enpresa hernaniarrak, bere filialaren bidez bertan instalatu baititu hiru gailu: «zehazki, konpainiaren britainiar dibisioak Orona 3G 2018 igogailu bat instalatu zuen, 33 pertsonako edukiera duena; Orona 3G 2015 modelo bat, 13 bidaiari eraman ditzakeena; eta Orona C2000 plataforma jasotzaile bat», azaldu du konpainiak prentsa-ohar bidez.\nDiotenez, Eskoziako Dunfermline hirian kokatuta dagoen erakina, duela hilabete batzuk besterik ez zuten ireki, hiru urteko obra-lana burutu ondoren. Lan hori Richard Murphy Architects estudioak egin zuen, eta beraiei esker hartu zuen parte Oronak proiektuan: «Oronaren zerbitzuak erabili zituen igogailuetan diseinu erakargarri bat lortzeko, liburutegiaren estilo modernora egokitua; eta, aldi berean, iraunkortasun-betebeharrak betetzeko».\nFinalera, beste hamabi proiekturekin\nAzaldu dutenez, Carnegie Library & Galleries eraikina, beste hamabi proiekturekin pasa zen finalera; horien artean zegoen, adibidez, City of Glasgow Collegeko kanpusa.\nPozik hartu du berria Oronak; izan ere, «balio arkitektoniko haundiko proiektuetan parte hartzea eta bere eskaintzaren bidez obra bakoitzaren helburu eta ezaugarrietara egokitzen diren askotariko soluzioak ematea» da helburua.


Bi agente berri sartu dira Udaltzaingoan — Aretxabaletako Udala\nBi agente berri sartu dira Udaltzaingoan\n. Plantilla indartuko dute pandemiak ekarri duen lan karga handiagoari aurre egiteko\n. Udaltzaingoak sei agente izango ditu hemendik aurrera; bi emakume eta lau gizon\nBi agente berri sartu dira aste honetan Udaltzaingoan, udalerriko segurtasuna indartu eta osasun krisiari aurre egiteko helburuarekin. Bi udaltzain berri hauekin, guztira sei agente egongo dira hemendik aurrera Aretxabaletako kaleak patruilatzen.\nUnai Elkoro alkateak adierazi duenez, Udaltzaingoa “oso lan garrantzitsua egiten ari da pandemiaren garaian”. “Bere zeregina funtsezkoa da Covid-19aren hedapena geldiarazteko erazarritako neurriak betetzen direla bermatzeko, herriko segurtasunerako eta elkarbizitzarako garrantzi berezia duten beste gai batzuk alde batera utzi gabe”, nabarmendu du Elkorok.\nBi agente berriak, Enara Ortiz zallatarra eta Dei Gonzalez galdakaotarra, asteartean hasi ziren lanean. “Plantilla oso mugatua zegoen, besteak beste, pandemiak ekarri dituen behar berriak kontuan hartuta. Hori dela eta, egoera hau luzatzen den bitartean ezinbestekotzat jo dugu udaltzain gehiago izatea. Gerta daitezkeen bajak hobeto betetzea ere ahalbidetuko digu”, gaineratu du alkateak. Elkorok Udaltzaingoak “herritarrengandik gertu” egiten duen lana ere azpimarratu du.\nAgente berri hauei esker Udantzaingoaren zerbitzua asteburuetara zabaldu ahal izango da “beharrezkoa den kasuetan”. Une honetan, Udaltzaingoak astelehenetik ostiralera bi txandatan lan egiten du: 8:00etatik 15:00etara, eta 15:00etatik 22:00etara: larunbatetan, aldiz, 13:00ak arte.\nBi udaltzain hauekin, martxoan sartu zenarekin batera, sei dira – bi emakume eta lau gizon- gaur egun herriko kaleak patruilatzen dituzten agenteak. 2021ean Udaltzain-buruaren lanpostua betetzeko prozesua abian jarriko da.\nEsku-hartzeak %40 igo dira\nPandemia hasi zenetik Udaltzaingoaren esku-hartzeak %40 handitu dira. Ohiko zereginei osasun segurtasuneko arau berrien ondoriozko esku-hartzeak gehitu zaizkie; gehienak maskara ez eramateagatik eta konfinamendu perimetrala ez betetzeagatik.


Belauntxingo izenarekin ezagutzen dugu gaur egun, baina Iztuetak "villancicoa" izendatzen du. Erreberentziarekin batera, dantzariak beren tokietan, posturik aldatu gabe egiten den dantza bakarra da belauntxingoa. Brokel-dantzaren sortan aipatzen du Juan Inazio Iztuetak, baina baita doinu zaharren artean ere. Doinu zaharren sailean aipatzen duenean, honako hau dio Iztuetak:\n"Billanziko au dantzatzen da plazan, Brokel dantzaetan eta gabaz gelaetan. Ikusi izandu det San Migel gau batez, Urnietako Erriko etxeko gelan, bertako seme Martín Jose de Alcain, 16 aldairarekin beste hainbeste Billanziko dantzatzen, izan arren atxurlari bat, iñongo maisurekin eskolatu gabekoa."\nBrokel-dantzaren sortan dantzatzen denean, buruzagiak buruzagi-makila du eskuan eta gainontzeko dantzari guztiak esku hutsik aritzen dira. Doinu zahar bezala dantzatuz gero, bakarkako dantza da. Dantzaren egiturari buruz Iztuetak ematen dituen datuak gaur egun dantzatzen denarekin bat datoz. Hona zer dioen:\n"Billanzikoak ditu 2 zatitan 16 puntu. Zati obek biak dira zortziña puntukoak.Lendabizi jotzen dira zati biak geldika, eta gero sarriago, zeñean datozen dantzatzera zati biak lau aldiz, eta 32 puntu."\nGaur egun ere egitura horretan dantzatzen da. Iztuetak belauntxingoa doinu zaharren artean aurkezteak pentsaraz dezake beste doinu zaharrak bezala doinu horretan dantzatu beharreko urratsen aukeraketa dantzariaren esku legokeela. Urnietako udaletxeko aretoan Martin Jose Alkainek 16 aldaerarekin beste horrenbeste belauntxingo dantzatu izanak ere horixe pentsatzera garamatza. Gaur egun ordea, brokel-dantzan egiten den belauntxingoak urratsen segida finkoa du, eta Olanoren dantza taldearen aurkezpen orrian aipatzen diren muriska eta muriska jirakoekin ongi hornituta egin ohi da.


Free Puzzles eta Games Play Online edo Print\nFree Puzzles eta Jokoak\nPlay Online edo Print Puzzles eta Games\nPuzzleak jolastu nahi badituzu, hemen begiratu. Puzzleak hauek online jolastu ditzakezu eta inprimatu eta gozatu ditzakezu. Buletinak biltzeko jolas bila bazabiltza, mezu elektronikoen buletinak lotzeko edo inprimatutako buletinak birbidaltzeko baimena ematen dutenak erabili ahal izango dituzu. Egiaztatu zer behar den.\nDoako Sudoku Puzzles Inprimatu\nSudoku puzzleak zure logika gaitasunak probatzeko modu bikaina dira. Puzzle hauen edertasuna erraza da oso erraza izan dadin. Hemen dira esperientzia maila guztietan doako puzzleak. Zenbakiak zero bidez bederatzira bakarrik erabili behar dituzu errenkada edo zutabe bakoitzean. Zailtasuna zehaztea da zenbat zenbaki dagoeneko sarean kokatu eta nola jartzen diren. Mantendu zirrikitu erabilgarri bat.\nAlphadoku puzzleak Sudoku puzzleen antzekoak dira, baina ordez zenbakiak erabiltzen dituzte. Puzzle bakoitza bederatzi letra ditu sarean kokatzeko, eta horietako bat ez da errenkada, zutabe edo blokeetan errepikatzen. Ilusioa errenkada, zutabe edo diagonalen artean hitz bat esaten du. Puzzlearen izenburua zer izango den azaltzen du. Zailtasun maila zein letrei eman zaien eta sarean dauden.\nWord Search Jokoak\nWord bilaketa-puzzleak erraza izan daiteke konponbidea konpondu ahal izateko, harri kriptiken jarraipena egin beharrik izan ez dezan eta, normalean, gelditzeko gai diren hitzak zerrendatzen dituzunean. Haurrak eta hizkuntza berri bat ikasten dutenek hitzak erabil ditzakete hitz berriak ikasteko. Horiek online erreproduzitu edo puzzleak inprimatzeko aurkituko dituzu. Askok gela edo buletinean egokiak dira.\nEzkutuko objektu irudi puzzles\nIrudian ezkutatuta dagoen guztia aurkituko duzu? Haurrak animatu ditzakezu edo zure behaketa trebetasunak hobetu ditzakezu free online ezkutuko objektu puzzleak, edo HOGS. Pantailako irudi ezkutuentzako inprimagailuak ere erabilgarri daude ikasgelan edo nahiago dutenek paper hori konpontzeko.\nFree Crossword Puzzleak Online edo inprimatzeko\nNon aurki ditzakezu gurutzegramak online? Linean konpondu nahi badituzu edo paperean konpontzeko inprimatu nahi badituzu, hemen zure eguneroko konponbidea lortzeko erabil ditzakezun iturriak dira.\nZure burmuina erronka bi irudien arteko desberdintasuna aurkitzeko. Lehen begiratuan, berdinak dira. Baina zure Sherlock Holmes txapela jarri eta zure behaketa trebetasunak erabili itzazu desberdintasunak aurkitzeko. Horiek ere inprimatu ditzakezu.\nHaurrentzako Matematika Puzzleak\nMatematika dibertigarria egitea zientzian eta ingeniaritzan arrakasta zuzena izateko haurrekin gidatzea. Matematika puzzle libre hauek labirintoak, dot-to-dot-puzzleak eta matematika-fitxak zenbatzea. Haurrak matematika gaitasunak hobetu ditzake eta zenbakien ezagutza probatu.\nMaite duzun puzzleak badaukazu baina ez duzu tableta bat hartu nahi, lineak konpondu ditzakezu horren ordez. Hona hemen ordenagailuko puzzleak gozatzeko.\nLogika puzzlea nola sortu\nZure logika puzzlea sortu edo trebatu nahi al duzu nola konpondu? Puzzle hauetan, gertaerak ematen dira eta dedukziozko arrazoibidea erabili besterik ez duzu adierazpenetan oinarritutako ondorioak lortzeko. Oinarrizkoa al da?\nDoako inprimatzeko Sudoku Puzzles gaitasun guztientzat\nHemen daude Sudoku puzzle gehiago, estra-erraza eta aparteko erronka duzu inprimatzeko eta konpontzeko.\nFun Facts and Trivia Uztailaren laugarren egunean\nJigsaw Puzzlesen historia: ikuspegi orokorra\nMunduko zailena Jigsaw Puzzles - 10.000 pieza\nFree Thanksgiving eta Puzzles Word Games\nNola egin eskuz egindako txartelen negozioen zerrenda\nRubber Stamping aholkuak\n10 Udazkena Inspired Cross Stitch Patterns\nZer estutu itsatsi?\nVintage Coca-Cola baino gehiago Vintage Soda Bildumagileak baloratzea\nNola zulatzeko Chuck Ordeztu\nLortu Alexandituari buruzko gertaerak\nKnob Beadwork-en erabiltzen da\nKontzentrazioa / Memoria - Txartelen jokoen arauak\nKugel Gabonetako Apaingarriak biltzea\nNilo kuboaren beadaren erregina eta Kristalezko eskumuturreko eredua


Orpheus (Du Unendliche Spur) [(Orfeo (Zu, amaigabeko aztarna)] [209 aretoa] | Artitz Guggenheim Bilbao\nOrfeo | Artea eta espazioa | Eragin artistikoa | Sorkuntza artistikoa | Forma | Geometria | Materiala | Sinbologia | Idulkia | Poesia | Lira | Rainer Maria Rilke | Inskripzioak\nEskultura honetan, eraikuntza sinple bat erabili du Twombly-k, erakusketa honetako beste eskultura batzuetan hainbat modutara behin eta berriro ikusi ahal izango duzuna. Idulki karratu bat du, azalera angeluzuzen zorrotzak dituena, eta oso bestelakoa da gainean jarrita duen triangelu forma bereziaren aldean. Hemen, triangeluaren alde diagonala kurbatua da zuzena izan beharrean. Triangeluak hartzen duen espazioak forma zurrunek bezainbesteko garrantzia du eskulturaren osagai gisa.\nObra hau 1979koa da. Bertan, Orfeoren gaiari heldu dio berriro Twomblyk: areto honetan ikusi ahal izango dituzun mihise handietan hamar urte lehenago erabiltzen hasi zen gaia. Orpheus (Du Unendliche Spur) izenburuak “Orfeo, zu, amaigabeko aztarna” esan nahi du eta Rainer Maria Rilke poeta alemanaren Orfeoren sonetoen bertso batetik hartu zuen. Eskulturak idulki luzea eta estua du: Orfeori egindako aldare antzeko bat. Bere izena idulkiaren bi aldeetan agertzen da, tarte handiak utziz eta letra grekoz idatzita. Idulkiak zurezko bi zerrenda estuz osatutako egitura bat du goialdean. Bata bertikalean dago ipinita, idulkia amaitzen den lekuan; bestea, berriz, kurba nabari batean altxatzen da, lira bat iradokiz: entzule oro sorgintzen zuen Orfeoren hari-instrumentua.\nRilkeren sonetoetan, poetaren irudia da Orfeo, munduari esanahia emateko dohaina duena. Twomblyk sarritan aukeratzen ditu beste arte-adierazpide batzuetako gaiak eta motiboak, poesiatik hartutakoak, batik bat. Hemen, zurezko zerrenda gorantz bihurritzen da, bi norantzatan infiniturantz jarraituko duelako irudipena gugan sorraraziz: poesiak eta arteek munduan utzitako “amaigabeko aztarnaren” sinbolo, beharbada.


Gobernuz kanpoko talde eta erakundeei diru-laguntzak.\nGarapenerako lankidetza programak burutzeko diru-laguntza.\nNortasun juridikoa duten eta irabazi asmorik ez duten Gobernuz kanpoko talde eta erakundeak. Beraien egoitza nagusia edo ordezkaritza iraunkorra Euskal Herrian egongo da.\nDiruz lagundu nahi diren jardueren memoria\nGastu eta sarreren aurrekontua\nZinpeko aitorpena, bestelako diru-laguntzak zehaztuz.\nZinpeko aitorpena, zigor- eta administrazioaren arloan diru-laguntza edo laguntza publikoak jasotzeko debekurik ez duela, edo laguntzak jasotzeko ezgaitzen duen legezko debekuetan sartuta ez dagoela adieraziz.\nOgasuneko zerga obligazioak egunean dituela egiaztatuko duen agiria (Udalak eskatuko du ofizioz)\nGizarte segurantzarekiko obligazioak betetzen direnaren egiaztagiria.\nBerdintasunaren jarraipen fitxa.\nEuskararen jarraipen fitxa.\nLehen aldiz aurkezten dutenek edo aldaketarik balego, aurrekoaz gain:\nErakundearen estatutuen fotokopia\nErakundearen IFKren fotokopia\nElkarteen Erregistro Nagusiaren ziurtagiria\nUrretxuko Udalaren 2020-2022 Diru Laguntzen Plan Estrategikoa\nUrretxuko Udalak 2020rako ezarri dituen diru laguntza programak arautzen dituzten oinarri arauak.


HABE IKASBIL: Zer dakigu antsietateari buruz?\nGai horren aitzakian, sekuentzia honetan zenbait jarduera proposatzen dizkizugu.\nBaja, lan-kargak sortutako antsietateagatik\nEstatuan lehen aldiz, lan-kargak eragindako antsietate-krisia lan-istripu moduan onartu dute. Osakidetzako Arrasateko langile bati gertatu zitzaion pasa den urtean eta epaitegietara jo ondoren, Eibarko epaile batek arrazoia eman dio langileari.\nBikote harreman orekatuen ereduak falta dira gaur egun. Horren gainean hausnartu du bere azken liburuan: Si duele, no es amor (Min ematen badu, ez da maitasuna)\nEuskaldunok ez omen dugu behar adina atseden hartzen eta loari ordu gehiegi lapurtzen omen dizkiogu. Horren ondorioz, estres, urduritasun eta antsietate-kasuak gero eta gehiago dira gurean. Sendagairik onena ohitura txarrak aldatzea eta lo-orduak errespetatzea dela esaten dute adituek.\nErlatibozkoak- --e-n- zein... bait-...\nNumber of visits: 6198


´Akhyan: maskara, scroll eta txotxongiloak´ erakusketak ateak irekiko ditu\nAsteartea, 2014(e)ko urria(r)en 14-(e)an 20:29etan\nIrekiera, larunbata, urriak 18an izango da\nErakusketa hau Tolosako Enkibide Etxeak eta Indiako Instituzioen harrreman onaren emaitza da. Kasu honetan, New Delhiko Indira Gandhi National Center for the Arts instituziarekin egindako elkarlana da, besteak beste Titirijai2004ean “Indiar txotxongilolaritzara leihoa” erakusketa elkarrekin antolatu genuen. Ondoren 2008.urtean SEACEX-en eskutik, Delhiko Mathi Ghar-era (IGNACI erakusketa aretoa) “Txotxongilo Iberiarrari leihoa” erakusketa eramana zen.\nErakusketa hau txotxongiloaren kulturara bideratua dago, ez objetu artistiko modura baizik eta herri bateko ahozko ondare eta uki ezina den manifestazioa kultural modura. Dagoeneko zenbait txotxongilo manifestazio UNESKOk babesten ditu\nBisitatzeko ordutegia: 11:00-13:00 eta 16:00.19:00 (asteanzehar, astelehena itxita)\n11:00-14:00 eta 16:00-20:00 (asteburu eta jaiegunetan)


About: Henri Saint-Simongoa\nClaude Henri de Rouvroy, Saint-Simongo kondea, askotan Henri Saint-Simongoa ere deitua (Paris, Frantzia, 1760ko urriaren 17a - Paris, 1825eko maiatzaren 19a) pentsalari eta idazlea izan zen. Charles Fourier eta Robert Owenekin batera, sozialismo utopiko nabarmenetako bat da. Saint-Simongo kondea garaiko ilustratuen erakusgarri da. Gizarte industrialaren garaiko lehen teorikotzat har daiteke. Horregatik, sozialismo frantsesaren —edo sozialismo utopikoaren— sortzailetzat jotzen da eta Soziologiaren aitzindaria. Bere pentsamenduaren eragina handia izan zen lehen sozialistengan (Karl Marx barne, horrek ere zientzia eta teknologian interesa eta fedea izan baitzuen), erromantikoengan, Auguste Comte-ren Soziologian, J. S. Mill-engan eta baita Luis Napoleon berarengan ere. (eu)\nClaude Henri de Rouvroy, Saint-Simongo kondea, askotan Henri Saint-Simongoa ere deitua (Paris, Frantzia, 1760ko urriaren 17a - Paris, 1825eko maiatzaren 19a) pentsalari eta idazlea izan zen. Charles Fourier eta Robert Owenekin batera, sozialismo utopiko nabarmenetako bat da. Saint-Simongo kondea garaiko ilustratuen erakusgarri da. (eu)\nHenri Saint-Simongoa (eu)


Nikaraguako Gobernuko ordezkarien eskutik jaso zuen saria Ramon Belaustegigoitiaren familiak - Aiaraldea.eus\nNikaraguako Gobernuko ordezkarien eskutik jaso zuen saria Ramon Belaustegigoitiaren familiak\nJoxeba Lizeaga 2019-08-07 07:02 Kultura Laudio\nRamon Belaustegigoitia laudioarrari eman zion Nikaraguako Gobernuak "Orden de la Independencia Cultural Ruben Darío" saria. Gentzane Belaustegigoitiak jaso zuen.\n1951. urtetik, Nikaraguako Gobernuak, "Orden de la Independencia Cultural Ruben Darío" deituriko saria ematen du, kulturaren, hezkuntzaren eta zientzien alor ezberdinetan egindako lan edo ibilbide nabarmen eta aipagarrienak goraipatzeko.\nSaria, Nikaraguan hiru alor horietan ematen den garrantzitsuena da. Mundu osoko pertsona edo instituzioek jaso dezakete. Orain arte saria jaso dutenen artean, besteak beste, daude Julio Cortazar idazle argentinarra, Eduardo Galeano idazle uruguaiarra, Carlos Mejia Godoy konposatzaile nikaraguarra, edota Grace Kelly antzezle estatubatuarra, ondoren, Monakoko printzesa izan zena, eta abar luze bat.\nSari emate ekitaldia, abuztuaren 5ean gauzatu zen Managuako Kantzelaritzan. Saritua, Ramon Belaustegigoitia Landaluze (1891-1981) laudioarra izan zen. Aurrez, pasa zen otsailaren 16an hain zuzen ere, Nikaraguako enbaxadak omendua zuen Ramon, Laudioko Udaletxean burututako ekitaldian.\nRamon Belaustegigoitia Landaluze, idazlea eta kazetaria, Nikaraguan izan zen 1933. urtean, bertako guda betean, herrialdea AEBko okupazioa jasaten ari zela. Nikaraguako tropen buru zen Augusto Sandinok, nonbait, Ramonen interesa piztua zuen ordurako, eta beregana jo zuen.\nBi aste egin zituen Nikaraguan, egunero Sandino elkarrizketatzen. Eta elkarrizketa haien ondorioz, handik urtebetera, 1934. urtean, "Con Sandino en Nicaragua" liburua argitaratu zuen Ramonek.\nUrte berean Sandino akabatu zutela kontuan izanik, Ramonen liburua izan da ondorengo belaunaldientzat Sandinoren figura ezagutzeko modurik egokienetako bat.\nFrente Sandinista de Liberación Nacional mogimenduak, 1979ko uztailaren 19an, Somoza jenerala bere postutik kendu eta boterera iritsi zenaren 40. urteurreneko ospakizunak igaro berritan egin da omenaldi ekitaldia.\nDenis Moncada, Kanpo-harremanetarako ministroaren eskutik jaso zuen errekonozimendua familiaren izenean bertara joandako Gentzane Belaustegigoitiak. Ministroak, Ramonen merezimenduak aipatu eta haren gorazarrea egin ondoren, Gentzanek hartu zuen hitza, eta euskaraz zein gazteleraz egindako hitzaldi laburrean eskertu zuen saria.\nKanpo-harremanetarako ministroaz gain, omenaldi ekitaldian izan ziren, Luis Morales kultura ministroa, Amalia Coronel Gobernantza Ministroa, Martha Ruiz defentsa ministroa, Sidhartha Marin, Presidentearen Aholkularitzarako Ministroa, Ramona Rodriguez Managuako Unibertsitate Autonomoko (UNAM) errektorea, Maritza Espinales Nikaraguako Batzar Nazionaleko Lehendakariordea hainbat diputaturekin, eta kultura munduko hainbat pertsona. Guztien zorionak jaso zituen Gentzanek ekitaldi hunkigarriaren amaieran.


Eta gure solaskideak kontu bat sortua badu horrako sistema horietan, musu-truk hitz egingo genuke.\n...8. sekuentziaren txertaketa. Marisarekin eztabaida. Horrako hartan eskultura mahai gainean zegoen.\n...>, ez horixe. Eta espero dut -ahotsa goratuz- horrako fortin horretako guztiek ere entzungo zituztela nire hitzak...\n...a esan nahi zuen, noski-. Ikusten al dituk horrako tontor horiek? Errezatzera etortzen ninduan hona, tarteka-m...\n...matzala. "Zein da hori?", dio batek. " Horrako hori! Zera, John Silver duk eta. Oso ezaguna nian", dio bes...\nJaponierazko hitza da horrako hori, eta "arrain gihar xehatua" esan nahi du.\nArrosen familiako espezie hibridoa da horrako hori, eta lurrin bizi-bizia dauka.\nAurrez jartzen dugun dirua, beti gurea izango da. Egilea(k) CONSUMER. Consumer, Eroski S. Coop. 2009 (1)\n...etan aurrez jasotzen den diruari buruzko legea da horrako hori, eta geroztik, 1999an eguneratu zuten, Eraikuntza Lana...\n...o samar izaten dutelako; konposatu organikoa da horrako hori, eta elikagai prozesatuetan ager daiteke, horiek konts...\n...o infekzioa ere ohikoa izaten da haurtzaroan, eta horrako hori bi eratakoa izan daiteke: batek ilearen sustraiari era...\nCONSUMER EROSKIko elikadura adituen kezkak. Egilea(k) CONSUMER. Consumer, Eroski S. Coop. 2013 (2)\n...rinologia eta Nutrizio Elkartearen barneko taldea horrako hori).\nElikadura arloko segurtasunaren aurkako jokabidea da horrako hori, ontzi bakoitzak osaera kimiko jakina izaten duelako, ...\n...>i-rekiko 180º desfasatuta irteten da Vo; horrako horretan, baina, distortsionatuta dago asetasun-murrizketar...\nBi kasuetan Vi-rekiko fasean dago Vo; horrako horretan, baina, distortsionatuta dago asetasun-murrizketar...\n...ritza arloko Komunikazioa Autoerregulatzeko Elkartea da horrako hori).\nErantzukizunari dei eginez. Egilea(k) LOPEZ DE LACALLE, Lorena. Berria, Euskal Editorea SM 2009 (1)\n...a neure erantzukizuna betetzeari dagozkionak. Eta horrako horiek ez dira gutxi bizi dugun politika garai honetan.\nEskolako menuan aukera gutxi izaten da arrain urdinetan, eta fruta eta barazki errazioak ez dira aski. Egilea(k) CONSUMER. Consumer, Eroski S. Coop. 2018 (1)\n...kabidea imitatzeko gai diren konposatuak dira horrako horiek, eta sail horretakoak dira, besteak beste, A bisfeno...\nEsperimentazio zientifikoak onartu egiten du justifikaziorik gabeko sufrimendua ematea animaliei. Egilea(k) CONSUMER. Consumer, Eroski S. Coop. 2015 (1)\nEzkutuko tratu txarra da horrako hori, eta bost txakurretatik batek jasaten du Espainian.\nEtxean zein kalean, on egin!. Egilea(k) CONSUMER. Consumer, Eroski S. Coop. 2009 (1)\nEkimen zabalago baten baitako legea da horrako hori, Elikadura arloko Segurtasunari buruzko 2008-2012 Estr...\nFamilia ugariek laguntza ugari behar!. Egilea(k) CONSUMER. Consumer, Eroski S. Coop. 2012 (1)\n...i jarraituz (familia ugariak babesteko legea da horrako hori).\n...ru beteta egoten dira, ez baita alferrik horrako hori jaietako ekitaldirik jendetsuena izaten. Ehunka mila l...\n...garrien bila badabiltza, azkenean aurkituko dute horrako bidea, eta sortzeko edo gizarteratzeko modu berrien bila ba...\n...o honek oiloa dakar, dilindan, zangoetatik hartuta. Horrako horrek, oihal puska bat besapean. Harako hark, upel bat ard...\nHamlet. Egilea(k) SHAKESPEARE, William. , ELKAR 2012 (5)\nHorrako horrengana, bada! Ikus\nentzule bat. Horrako umetzar horrek\nEz al da gauza dorpea horrako antzezle hori,\niparrekoaren mendebalera dagoen horrako izar horrek\niraina. Horrako ikuskari horri dagokionez:\n...Heziketako Espainiako Zentroak abian jarritako ekimena da horrako hori, eta Buenok hamar urte daramatza familiekin lanean, et...\nIlusio berrituarekin. Gaur, etxean, estreinaldian, Vila-reali irabazi eta aurreko sasoietan ez bezala lan txukuna egin dezakeela erakutsi nahi du Osasunak. Egilea(k) LEGARDA-EREÑO, Asier. Berria, Euskal Editorea SM 2009 (1)\n...keen futbolari bat, Azpilikueta bakarrik baitugu horrako. Erasorako Camu�asen etorrerak aukera berri asko ematen diz...\n...> egin, beste hari bizkarra eman, eta horrako hori... hori ahal badut zanpatu. Gure moduan jarduten dute ...\nIraultza mugikor egin da. Egilea(k) CONSUMER. Consumer, Eroski S. Coop. 2011 (1)\nAdibide bat da horrako hori, baina egoera guztietara hedatzen badugu, eta iragarki...\nJakin: ekarpenak eta erronkak. Egilea(k) SUDUPE ELORZA, Pako. Jakin, Jakinkizunak S.L. 2006 (1)\n...> berridazteko baliatu du harako hark eta beste horrako horrek berriz hari aurka egiteko, kontua da erreferentzia e...\nJavier Arzuaga: 'Che justizia-egilea ezagutu nuen, edonor hiltzeko gauza zena'. Egilea(k) ELUSTONDO, Miel Anjel. Argia, Komunikazio Biziagoa, S.A.L 2010 (1)\n...>: “Ez dakit, bada, adiskide izan garen. Horrako bidean ginela esango nuke, baina ez garela helburura iritsi...\nKlik... eta medikua. Egilea(k) CONSUMER. Consumer, Eroski S. Coop. 2013 (1)\nHorrako horrek ziurtatu egiten du osasunari buruzko web-orri horrek...\nKuttun-gai. Egilea(k) ZELAIETA, Edu. Argia, Komunikazio Biziagoa, S.A.L 2013 (1)\n...plizitateak suertatzen ohi dira adiskideen artean: horrako horrek halako zenbakia duelako, nik ere zenbaki bera gustuk...\nLekaleak: ke arteko plazera. Egilea(k) CONSUMER. Consumer, Eroski S. Coop. 2010 (1)\n...Itsas Inguruetako Ministerioaren menpeko enpresa da horrako hori): 65 urtetik gorako norbait dagoen etxeetan, lekale ge...\n...etuak eta legeak honako xedapen gehigarri honekin edo horrako arau-atalaren osagarri horrekin bukatu eta errematatu nahi ...\nMikel Etxaburu. Ezker abertzaleko kidea. Tantaka-tantaka... itsasoa. Egilea(k) ETXABURU OSA, Mikel. Berria, Euskal Editorea SM 2011 (1)\n...>.Bista independentzia eta sozialismoan izanik, horrako bidean eraginkorrenak diren olatuetara lotzeko beharra ikus...\n...uaren begiak zauzkatek! Gauean ere ikusten ditek, eta horrako hori jakinaren gainean egon daitekek...»\n...a Counter Culture liburua argitaratu zuenetik, horrako izena merezi zuen mugimendu baten partaidearen ikuspegitik ...\nNahitaez bete beharreko informazio nutrizionala. Egilea(k) CONSUMER. Consumer, Eroski S. Coop. 2016 (1)\n...Barometroak; ekoizleen eta banatzaileen elkartea da horrako hori, eta Espainiako Estatuko kontsumitzaileen erosketa ohi...\nNola berritu etxea, buruko min handi-handirik gabe. Egilea(k) CONSUMER. Consumer, Eroski S. Coop. 2011 (1)\nHorrako hori, jakina, ez da metodo akasgabea, eta norbaitek halakor...\n...reman ekonomikoak gidatzen dituen arau-esparrua da horrako hori, eta horren arabera erabakiko da ondasunak nola banatu...\nAspaldiko esaera da horrako hori, baina ez da zaharkitua geratu.\nOrdu gehiago izango da zabalik Ibarra kiroldegia 2017an. Egilea(k) ALTUBE, Mirari. , Goiena Komunikazio Taldea 2017 (1)\n...irela horiek: "Argi adierazi behar dugu horrako horiek frogak izango direla, eta erabiltzaileengandik jasot...\nUrte eta erdi lehenago erositako telebista matxuratu, eta ez diote konpondu nahi. Egilea(k) CONSUMER. Consumer, Eroski S. Coop. 2009 (1)\n...etan Kontsumitzailearen Eskubideak Babesteko legea da horrako hori).\nUrtean 76 kilo elikagai botatzen dira zaborretara aztertutako etxe bakoitzean. Egilea(k) CONSUMER. Consumer, Eroski S. Coop. 2013 (1)\nOhiko keinua da horrako hori, eta ezin hobeki adierazten du zer-nolako gizartean bi...\nWhatsApp da aplikaziorik osatuena eta gailu gehienek erabiltzeko modukoa, baina intrusiboena ere hura da. Egilea(k) CONSUMER. Consumer, Eroski S. Coop. 2011 (1)\nHorrako hori modu ona da telefonoaren faktura ez igotzeko, gure kon...\nZapore oneko antzezlana. Egilea(k) MARURI, Ibai. Berria, Euskal Editorea SM 2008 (1)\n... Mahaikideak jatera etorri dira, ustez. Baina horrako hori ez da edozelango otordua izango. Etxeko menu bereziare...\nZereal barratxoak, energia kontzentratua. Egilea(k) CONSUMER. Consumer, Eroski S. Coop. 2015 (1)\n... artean, dena den, auzi eztabaidatua da horrako hori.\nDatu adierazgarria da horrako hori, bihotzeko gaixotasunak dira-eta Espainian heriotza ge...