urtarrila | 2014 | baztango haizegoa\nArchive for 2014(e)ko urtarrila\nAriztia jauergia (Txile).\nPosted in Uncategorized on urtarrila 21, 2014| Leave a Comment »\nLagun batek, negue udan pastu du, hau da, hego-hemisferioan hilabete terdi egon da, hain zuzen Txilen. Familia daukala han eta aspalditik ikusigabekoak zituela aizakiarekin txile osoa zeharkatu du, Iparraldetik Hegoaldera, Arica y Parinacota eskuatdetik, Atakama basamortua zeharkatuz, Santiagon deskansatuz (osabeen etxean) Valdiviara. Eta bera zion bezala Txile hain mehea ez bazen ekialdetik mendebaldera ere zeaharkatuko zun.\nPalacio Ariztiaren etxeaurrea (Gaur egun). Argazkia M. Ariztia).\nLagunaren bidaiako argazkiak ikusi ta bere istorioak entzun ondoren, amaitzerakoan Santiagoko egonaldian atratako argazki bat erakutsi eta eman zidan. Argazkia, XX. mende hasierako jauregi neo-klasiko baten ataria da, baina argazkian nabarmentzen dena, atari zuri hori “grafitiz” beteta dagola, da. Grafiti horietan “Al pueblo unido lo cagan los partidos”,”Cueva de ladrones” eta halakoak irakurtzen ahal dira…Segidan pensatu nun argi zegola eraikin eder horrek, bederen politikoekin edo politikarekin zerikusia zeukala eta halaxe zen! zeren lagunak baieztatu zidan erranez 16 urtez, 2009 artio diputatuen ganbera izan zela. Baina argazkia erakustearen afera, ez zen hori baizik eraikinaren izena. Jauregia, Palacio Ariztia izena du eta jakinda nere “afizioa” dena Baztanekin lotura bat billatzea, animatzen zidan jauregia ea bailara honekin zerikusia zeukan edo “lotura” hori aurkitzea eta palazioaren historio bitxia ezagutzea!!!… Ez da erran behar erronka onartu nula! azken fiean, beintzat izena euskalduna du…pensatu nun!!!\nMaria Teresa Brown Caces eta Rafael Ariztia Lyon senar-emazteak. Argazkia quillotaenlahistoria.blogspot.com-etik hartuta dago.\nPalacio Ariztia Santiagoko Dieciocho auzoan kokatutako estilo Neoklasiko-frantziar eraikin historikoa da (wikipwediaren arabera). Jauregia Alberto Cruz Montt arkitektoak 1917an diseinatu zuen Rafael Ariztia Lyon enpresario eta parlamentarioren etxebizitza izateko. Etxeko Nausia, Rafael Ariztia, Quillotan (Txileko iparraldean) hainbatetako urrezko mehategiko jabea zen, baita ere 1891an hiriburu hortako erregidorea izan zen eta Quillotatik diputadoa eta ondoren senadorea ere.\nRafael Ariztia Lyonen gurasoak, Rafael Francisco de Borja Fermin Nicasio Ariztia Urmentena eta Ana Lyon Santa Maria ziren. Ariztia Urmenetak 1830ko urriaren 10an Santiagon sortutakoa zen eta bere aita bezala, Mariano Ariztia Astaburuaga, baita ere politikari eta hazienda haundi baten jabea zen. Mariano Ariztiak, Txilen sortu zen Huentelauquen haziendan 1791ko otsailaren 2an eta diputatua eta senadorea izan zen. Mariano, Ariztiatar famili hontako Txilen sortutako lehenengo belaunalditakoa izan zen…zeren honen aita, Luis Ariztia Meoki 1760ko irailaren 21an, Donibane Garazin jaio bai zen. Luis Ariztia Meoki gazte zela, bertze euskaldun aunitz bezala Txilera emigratu zun, Santiagon denda bat izan zun eta gero Txileko iparraldean, mehategien negozioetan sartu zen. 1813an eta 53 urte zuelarik Txiletar nazionalitatea eman zioten. Aipatu behar, Garazin sortutako Ariztiar honen gurasoak, Juan Ariztia Miguelorena eta Jeronima Meoki Lecaroz… baztandarrak zirela, aita Lekauzkoa eta ama, Zigatarra.\nPalazio Ariztia, barrukoaldea eta etxeaurrea. Argazkia Gobierno de Txile.\nJatorri baztandarra zeukaten Ariztiatarrak, bi mende hauetan Txileko sozietatean toki bat in dira eta bertze famili “baztandarrak” bezala (Lecaroz, Errazuri, Etxenik…) boterearen inguruan ongi mugitzea jakin dute. Palazioarekin bukatzeko, aipatu Rafael Ariztiak, jauregian soilik bi urte bizi izan zula eta seme-alabak ez zuenez ( bi semeak haurrak zirenean hil ziren) bere alaguna Maria Teresa Brown Caces .jauregia saltzeza erabaki zun. Jauregia 1929an Armando Manni Fernandez merkatariari saldu zion baiana AEBetatik zetorren depresio ekonomiko handiagatik, ezin izan zuen ordaindu eta bere jabeari itzuli behar izan zion. Urte batzuk geroagoa eraikina Gustavo Ross Santa Maria politikaria eta finanzistak erosiko du eta honek 1943an “Club Militar-ari” salduko du eta militarrak 1993an Diputatuen Ganbaran bihurtuko dute.\n2009an eraikinara, “Tribunal Constitucional-ak” bere bulegoak eraman zitzala egokitze lanak hasi ziren. Baina 2010an, otsaila 27an Txile jasan izan zuen lurrikara haundiaren ondorioz, jauregia kalte garrantzisuak izan zuen eta egokitzeko lanekin batera, konpontzeko lan berriak garestiak bai ziren…eta gaur egun “Tribunal Constitucionaleko” bulegoendako ttikia izango zenez, Ariztia jauregia hutsik, ahaztua eta abandonatua dago…hortaz grafitiz betetaz agertzea nere lagunaren argazkian!!. Ahhh! porzierto nere laguna, Ariztia abizena du!!\nPalazio Ariztiako barrukoaldea 2010an. Argazkia Gobierno de Txile.\nhttp://www.lasegunda.com webguneko “Palacio Ariztia ya lleva cuatro aos botado” artikuloa. Martín Romero E. (2013-7-17).\nwikipedia.org-eko “Palacio_Ariztia” wikia.\nhttp://www.chile.com webguneko “El Palacio%20Ariztia” artikuloa.\nPosted in Uncategorized on urtarrila 20, 2014| Leave a Comment »\nUrtero, Ezpeletan (Lapurdi) urtarrileko azken astearte eta asteazkenean abere azoka iten da. Hazienda ferie hortara baztandar abelzain ta “laborari” aunitz joaten dira, zeren Ezpeletan abere mota ezberdinak aurki ditzakete: pottokak, ardi eta akerrak, zaldiak, behiak…Bi egunetan zehar burutzen den ekimenean, animaliak ere bi egun ezberdinetan sailkatzen dira. Asteartean pottokak ikus eta erosi daiteke Ezpeletako kaleetan barrena, pottoka basati zein heziak.\nPottokak Gorramendin, Argazkia Pello San Millan.\nPottoka Euskal Herriko berezko poni motako zaldia da, pottoka zaldien familiako ahaide txikia da. Abere landatar eta indartsua izaki, pottoka milurtekoetan zehar Euskal Herriko mendi zein basoetara egokitutako zaldia da. Bere jatorria historian barrena aspalditik kokatzen da, agian azken Izotz Aroa eta gero, gure inguruan iraun zuten basa ponietan, hain zuzen. Jose Migel Barandiaranen arabera, pottoken arbasoak hainbat marrazkitan ageri dire Euskal Herrian ugaria den labar-artean, Ekaingo harpean dauden zaldi marrazkiak izanez adibide argiena. Zalantza dago zein zen euskal poniren arbaso hori. Jakia da Euskal-Akitaniar-kantauriar gunean zaldia dela gehien marraztutako animalia eta pintura horiek aztertuz, jakintsuak hiru zaldi mota nagusi bereizten dituzte labar-margo hoietan: Equus przewalski, gaur egungo Przewalskii zaldiaren, arbaso zuzena (Zaldi hau arras ugari izan zen Euskal Herrian magdaleniarrean zehar), Equus caballus Gmelini delakoa, tarpan modernoaren arbasoa eta Equus abeli edo basoko zaldia deizen ziotena.\nArbasoa jakin edo ez, gauza da Euskal Herriko mendietan libre bizi izan den aberea dela, ia ukuiluan sartu gabekoa. Ez dakite noiz desagertu ziren benetan basatiak ziren azken euskal poniak, baina badakigu erromatarren garaietan zaldi talde basati ugari zegola Iberiar Penintsulako iparralde guztian, halaxe aipatzen bai digute erromatarren testo batzuk. Badago euskal erranairu zahar bat pottoken “basatasun” hori azpimarratzen duena: “Pottokak mendian ez dira heziak“. Zaldi honen ezaugarri orokorrei dagokienez, ondo osatutako aberea da, neurri ertain eta proportzionatuak ditu eta gorputz gihartsu eta sendoa. Izakeraz berriz azkarrak, eta etxekotuz gero jabearekiko leialak eta oso erresistenteak dira. Gure mendietako Pottokak garai batean kontrabandorako erabiliak izan ziren, bere tamaina txikiak eta kolore ilunak, gauez ez bereizteko eta arretarik ez deitzeko baliagarri zitzaien kontrabandistei.\nPottoka bat III. Gerra Karlistan, 1872. Pottoka aunitzetan, arraza gogorra eta indartsua izaki, gerrarako zaldia bezala erabilia izan da. Argazkia wikipwdiatik hartuta dago, Argazki zaharra, ZAPE elkarteko artxibategikoa.\nEuskal Herriko ohitura, kondaira eta mitoetan nabarmena izan da pottoka aintzinatik, pottoka kutxetan, hilarritan, harmarietan… zintzelatua izan da, eta kondaira aldetik bada bat, azpimarratzen diguna bere basatasuna baina baitere kontatzen diguna nola izan zen bere etxekotzea.\n…Bazen aspaldi garai bat, Mari-k zeruak ildaskatzen zuela bi pottoka hegodunek botatako bere su-gurdian. Bi pottoka hegalariak Ilesuk eta Arrabi zeukaten izena. Garaiko gizonek, leku batetik bertzera joateko, laguntzaren bat eman ziezaela eskatu zioten Mari-ri. Ama jainkosak, Ilesuk-en eta Arrabi-ren kume ez hegaldunak oparitu zuen. Marruk eta Learri deitzen ziren eta arras hezigaitzak ziren. Marruk, arrak, boli-adar bat zuen bere kopetan eta ez zuen inor hurbiltzen uzten edo baimentzen. Learrik berriz, azkar korrika egiten zuen eta atzemanezina zen.\nSaio aunitz ondoren, “gizonak” ikusi zuten animalia (Marru) hain basatia zenez, heztea ezinezkoa izango litzatekeela, eta Mari-ren gana joan ziren iradokizunen baten bat eskatuz. Mari-k irribarre egin zuen eta erran zien:- Nire herriko Gizonak, indartsuak, sendoak eta tematiak zarete, baina Marruk hezteko indarra eta adorea baino gehiago behar da. Soilik orbangabeko norbait hurbilduko zaio, bihotz garbia daukana eta naturarako maitasuna izanez igo ahal izanen du eta ez bakarrik hori! edozein zereginek ere ordenatuko ahal dio, eta Marruk txintxo txintxo obedituko du.\nEgunak, asteak, hilabeteak eta urteak pastu ziten “gizonak” animaliari hurbiltzen saiatuz, baina ezinezkoa zen. Arratsalde batean, neskatiko bat, iturri bateko ura edaten zegoela, Marru pottoka ikusi zun, Marruk ere, neskatikoa ikusi zion eta harengana hurbildu zen eta neskatoa laztantzea utzi zion. Laztandu ondoren “Neska” pottoka-ra igo zen eta batera itzuli ziren baserrira eta haien gibeletik, Learrik jarraituak.\nBizkor, bere amak, leku bat egokitu zuen baserrian eta pottokak lasai lasai sartu ziren. Hurrengo goizean, Marruren adarra ikuiluko sarreran erorita zegoen eta haren ondoan, bi zaldi ttiki berri lanerako prest. Animalia hezi zuen neskak, adarra hartu eta Mariri eskeini zion eta honek, gizonei laguntzeko Euskal Herrian pottokak beti egongo litzatekeela ziurtatu zien. “Gizonek, “Amaren opari honekin irakaspen bat asimilatu zuten: Ezer ez da ezina euskaldun baterako… Nahiz eta batzutan indarra alde batera utzi behar da eta gozotasunera jo.\nKondaira (edo ipuintxoa) dio edo pentsatzera eramaten digu, pottokak Euskal Herriko bertako arraza bakarra dela, baina bertze zaldi arraza autoktonoak badire, baina egie da gehienek pottoka arbasotzat daukatela, eta baita ere egie da bertako pottokak kanpoko arrazekin nahastean sortu zirela. Salbuespenak Lautzako zaldi ( ponia, Burgos iparraldea eta Arabako Gaubean eta Aiaran) eta zaldi montxinoa (Bizkaiko Enkarterrian aurkitzen ahal den ponia) lirateke, azken bi hauek ere antzineko arrazak dira eta genetikoki eta morfologikoki pottokatik nahiko hurbil daude biak. Zenbait adituek Nafar behoka delako arraza ere nahastu gabeko antzineko arrazatzat jotzen dute. Dena den, pottoka, Euskal Herriko mendiko zaldia, Nafar behoka eta Aurizko zaldiarekin egindako azterkena genetiko batean, hiru markatzaile genetiko erabiliz, demostraturik geratu zen pottoka dela kanpoko arrazen eragin txikien jaso duen bertako zaldi arraza dela ( Losino eta montxino zaldiak kontutan hartu gabe).\nPottoka Baionako Aviron errugbi taldearen maskota ofiziala. Argazkia facebook-eko “POTTOKA OFFICIEL” profilatik hartuta dago.\nHortaz agian, kanpoko arrazen eragin txikien jaso duen bertako zaldi arraza denez, pottoka, Euskal Herriko ikur bat bihiurtu izan da eta zenbait euskal herritarrek pottokaren marrazki bat erabiltzen dute beraien autoetan ibilgailua Euskal Herrikoa dela adierazteko, (latxa ardiarekin bezala). Pottoka, ikurra bezala era berean Baionako Aviron errugbi taldearen maskota ofiziala da eta baita ere Xareta eskualdeko maskota. Errate baterako, “Kontrabandisten bidea” delako ibilbidea markatzeko ikurtzat urdin koloreko pottoka baten marrazkia erabiltzen dute…eta Pottoka ere, Amaiurretik kantari ibilitzen da Euskal herrian zehar!!\nPoat hau iteko erabili den materiala:\neu.wikipedia.org-eko Pottoka wikia.\neuskonews.com webguneko Zuriñe Velez de Mendizabal-en “Ezpeletako azoka: ohitura baten errealitatea” artikuloa.\ndanieloholeguy.wordpress.com blogeko “Historia mitologica vasca, 29. La pottoka” posta.\nPosted in Uncategorized on urtarrila 8, 2014| Leave a Comment »\nBelateko iturriko xorrota. Argazkia Pello San Millan\nNahiz eta gaur egun urte zaharrari asotsez, algaraz eta jai giroan agurtzen diegun, batzen garai batean poztasun haundikin hartzen zena, biharamuneko eguna zela, hauxe da urteberri eguna!! Urte berriaren hasierako egunean herri batzuetan, haurrek kantari doaz etxez etxe, baserriz baserriz, urteberria zoriontzen eta urtetxa eskatzen. Eske-biltze honen gibelian, errito zahar bat ageri da… ur berriaren errito zaharra. Urteko lehena, urtarrilako lehenan… Euskal Herri osoan uraren erritoa ospatzen zen, ur berriaren erritoa. Erten dutenez urtearen lehenegoan iturri batetik ura hartzen zen eta etxez etxe ur berri hori edatera ematen zen, zorionak eta osauna ematen omen zuen (pensatzen bai zen), ura frexkoaren aparte haurrak kopla bat kantatzen zuten.Kopla eta uragatik haurrek, urtetxa eskatzen zuten!! Urtetxa, eguberriko aginaldoa edo “gabon saria”, urrak, gaztainak, giltxaurrak eta halakoak ziren.\nSakanako Urdain eta Iturmendi herrietan ezik errito zahar hau, ia ia erabat galduta dago. Urdaingo herrian, kontatu didatenez (eskermile Iñaki) bizirik dirau eta aspaldin zen bezala iturritik ur berria hartu eta ura eskaintzen dute. Hori bai , lehendabizi alkate eta apezari! eta nori eskaintzen diote lehenik, lehian korrika egiten omen dute 2 herriko mutil gaueko 12tan jo ondoren, gero apeza eta alkatea ura berria edan ondoren, gainentzekoek edaten dute.\nBaztanen uraren erritoaz ez da ja geratzen, soilik uraren aipamena…haurrek kantatzen duten koplan, urtetxa eskatzerakoan, urteberrian, errege bezperan eta orankunde (egun ttunttunan) egunian, kantatzen diguten kantan.\nzer dakarzu berri\nbakia ta osasuna\nurtex urtetx , urtetxa nahi dugu!!!\nKantaren lehenego bertsoan, argi dago, urte berriaren etorrera ospatzen dela (baztango herri batzuk errege egunean kantatzen dute), bigarren bertsoan uraren erreferentiza ere argi dago, erranez, urarekin bakea eta osasuna etorriko dela. Kontua, zera da, urte hasieran ura dela protagonista, ura denbora markatzen du; urtea, urtaroa, urtarrila … eta ur hitza ere dauka, urtetxa! (edo urtetsa).\nUrtetxa, Jesus Maria Satrustegi etnologoa bere “Etnografía Navarra, Solsticio de Invierno” (1974) liburuan dion bezala, “urtats” urte hasiera adierazteko erabiltzen den izena da, eta berriz “urtetsa” urte hasierako “aguinaldoa” da. Gauza da, kanta melodikoa bukatu segidan, haurrek urtetxa ohiukatzen dutela eta etxekoandrea edo etxeko gizona, urtetxa ematen diela.\nGuzti hau orokorrean, zeren kanta hau herriz herriz aldaketa eta moldaketa txiki batzuk ditu eta aldaketa horietako bat, etxekoandrearen eta nausiaren aipamena da. Adibidez Amaiurren “bakia ta osasuna” ondoren, “etxekoandria etxean bada…urtetx, urtetx!! kantatzen da. Erran behar, herri huntan haurrak errege bezperan herriko etxeak korritzen dutela eta garai batean joaren asotzez lagunduta iten zutela, baina gaur egun dirudi soilik iluntzean goarea jotzen dutela.\nHerri batzutan, Azpilkuetan, Elbeten, Elizondon, Lekarozen, Gartzain, Zigan… bertze bertso batzuk gehitzen zaio kantari ;\nzerutik heldu gara,\nboltsa bat dugu,\ndirurik ez tugu, (edo “dirurik ez!”)\n….eta Elizondoren kasuan (bederen) erdarako puske bat ere! “aqui somos cuatro, cantaremos dos, vamos caminando por el amor de dios”…edo ” al que no quiere dar, picaporte pegar”, pentsatzekoa da garai batean erdaldun haur kopuru haundia izanen zela eta kanpotar “etxekoandreak” ere hortaz bi bertso horiek, denek uler detzan zer eskatzen zen!. Bertze herri batzuetan (Aniz, Berrueta, Almandoz, Arizkun), kantari urte zaharra aipatzen dun bertsoa, ere kantatzen da.\nnik atorra zar,\naxolarik ere ez.\nBitxikeri bezala, aipatu Elbeten aspaldin gertatutako pasarte bat gehitzen zitzaiola koplari (gaur egun galdua), Gabriel Imbuluzqueta kazetari elizondarra “La celebración del año nuevo en Baztan, Bertizarana, Malerreka y Cinco Villas“( 1994) lanan aipatzen dun bezala, XX. mende hasieran Elbeteko parrokoa atrioan giltzaurrak ta urrak botetatzen zuenean, elbeteko haurrak kopla hau kantatzen zioten:\nberan gaten dela\ngalde zela, galde zela\nZigan berriz (Arizkunen ere), hirugarren bertso bat kantatzen da “urte berrri berri….” eta “aingeru gara…” bertsoekin batera:\nPin pin txoriak,\nzazpi zortzi zezenetan,\nhilko tugul, hilko tugule!\n…Baina Baztanen mantentzen den urteberriko kantan honen bertsio luzeena Arizkunen kantatzen duten kopla da. Urte aunitz Arizkunen, kantatzeko tradizio hau galdua zegon, baina ez auzoetan eta handik eta hemendik puskek hartuz, Larraldetarrak, denak bildu zituzten eta bortz bertsoko kantakin, ohiture zaharra berreskuratu zen.\nzer dakarraazu berri\nAteak eta lehioak ireki eta\nErritoa modu partikularetan berreskuratzen hari da, ura edaten, ura biltzen eta batzutan kantatzen ere.\n“La celebración del año nuevo en Baztan, Bertizarana, Malerreka y Cinco Villas“. Cuadernos de etnología y etnografía de Navarra, ISSN 0590-1871, 26. urtea, 63 zenbakia, 15-42 horriak ( 1994). Gabriel Imbuluzqueta Alcasena.\n“Etnografía Navarra, Solsticio de Invierno”.Diario de Navarra. 1974. Jesús Mariá Satrústegi .\nArizkungo Aingeruko Andre Mariaren Komentua.\nPosted in Uncategorized on urtarrila 7, 2014| Leave a Comment »\n2013-2014 eguberritako antzelana, Arizkungo Klarendarren komentuko elizan.\nArizkungo herrien orain dela urte batzuk hunet, bada ohiture eguberriei hasmenta emateko, katekesiseko neska-mutikoek Kristoren jaiotza antzeztea. Antzerki hau (garai batean ohikoa zen herri gehienetan) Arizkungo Aingeruko Andre Mariaren Komentuaren elizaren barnea egiten da. Eliza hau eta komentua orokorrean, Baztan-en XVIII mendean zehar eraikitako eraikin artistiko aberatsen eta monumentaleena izanen da. Bere itxura Madriletik iritsi zen, egilea Fausto Manso nafarrak izan zen. Komentua, patio karratu baten inguruan antolatu zuen, nabarmenduz, bereizgarria den Baztan-eko harri gorrixkako elizaurrea. Elizako oinplanoa latindar gurutzekoa da eta hiru atalez osatutako nabe handia du, gurutzadura eta burualde zuzenak izanez. Elizari atxikitua, klaustro karratua dago, zirkulu-erdiko bost arkuteria dituena eta horma-artez kanpoaldeari lotua lehen solairuko harlandu gorrizko pilastren bitartez. Eliza kanpoaldean, berriz, etxaurre barrokoa du, harlandu grisez eta gorriz ereikia, moldurak eta “bocelonak” haundiak nagusituz.\nJuan Bautista Iturralde (Murilloko markesa). Antonio González Ruiz margotua.\nKlaretarren komentu hau Juan Bautista Iturralde Gamio jaunak (Murillo el Cuendeko markesak) eta haren emazte Manuela Munarriz andreak sortu zuten. Iturralde Arizkungoa zen Iturraldea etxekoa. Gurasoak, Pedro Iturralde eta Maria Gamio arizkundarrak zitun. Juan Bautistak 1674an jaioa zen, baina ia 1701 geroztik Madrilen bizitzen aurkitzen da, Madrilen Pedro Goienetxe baztandarraren inguruan mugituko da eta honek bezala, bere garaiko finantzia-gizon nagusienetako bat izan zen. Bere negozioei esker, hasiera batean, ejerzitoari hornitzen ( Goienetxe bezala), Granadako erreinuko errenta administratzaile bezala eta geroxago inmobilaria aferetan, dirutza haunitz egin zun eta fortuna haundia lortu zuen. Lorpen horregatik eta Spainako erreinua crisis hundian sartuta zegola erregeak (Felipe V.ak) 1739an estatu-idazkaria izendatzen du eta Errege-Ogasunean (Haciendan)-buru edo goi-intendente kargua izan zun. Ogasunaren karguan 1740ko urtarrilaren 13ra arte iraun zun eta bere kudeaketak sendoki kritikatuak izan ziren (neurri gogorrak hartu bai zun Errege-ogasuna onbideratzeko), baitere Erregeak 1739an “Murillo el Cuende-ren” markesa egin zion.\nAingeruko andreMariaren komentua. http://www.pueblos-espana.org webgunetik hartutako argazkia.\nJuan Bautista Iturralde oinordekorik ez zuela, bere ondarea hainbat monasterio ezberdiñei eta fundazio erlijiosoak laguntzera eta sortzeko zuzenduko du, Fuenkarralenko (Madril) Jesusen Dominicoen monasterioa bezala. Baina bere fundazio handienak Nafarroan egin ziren-eta bere erlijiozkotasun sakonari esker, Iruñako “San Juan Bautista2 seminario ereiki aparte (baztandarrei zuzenduta gehien bat) bere ondasunaren parte haundia Arizkungo komentua eraikitzeko eskaini zuen. Komentua Iturralde etxearen ondo-ondoan eraiki zuten, (batzuk diote gurasoen etxea bota zela eta gaurko Iturraldea ereiki zela ere),. Eskriturak 1736koak dira, 1731ko ekainaren 19an eta Murrillo de Cuendako markesaren eskuzAingeruko Andre Marairen komentuaren lehenengo harria ezarri zen, Gastuak 30.000 dukatekoa izan zen ornamentu, apaingarri eta erretaulak barne, nahiz eta, hasiera batean, 12.000 dukat kostatuko zela uste. 1737ko otsailaren 16an, nahiz eta, hasiera batean, hamabi aurreikusi, hogeita bortz ( 20 belo beltzekin ta 5 zuriakin) serora etorri ziren han bizitzera eta oño, klausura-monje klaretar batzuek luze diraute eta doike! arraultze fresko dozena eramateko ohiture ere, erlijiosa hauek otoiztu zezatela eguraldi onaren alde, bai nekazariaren aldetik bai ezkonduko den ezkongai bikoteagatik.\nwww.euskomedia.org “Juan Bautista de Iturralde y Gamio“. Luis F. Larrañaga-ren artikuloa.\nwww.unav.es web guneko “Juan Bautista Iturralde y sus fundaciones” idazlana (2006). Mª Concepción García Gainza.\nwww.baztangoudala.eu webguneko “Arizkungo Aingeruko Andre Mariaren Komentua” idatzia.


Udalerri euskaldunetako gazteek barra-barra egiten dute euskaraz, sarri hizkuntza gutxiagotu baten komunitateko kide direla jabetu gabe. Udalekuetan kontzientzia hartzen ahalegindu dira eta udalekuak bukatuta nonahi euskarari errazago eusteko gai izango dira. Argazkian, gazteak Zestoako Sastarrain baserri eskolan. Argazkia: Dani Blanco.\nAstebeteko udalekuak antolatzen dituen lehen urtea da UEMArena, estreinaldia; eta dagoeneko gazteak etxera itzuli badira ere, guk azken egunetan harrapatu ditugu Zestoan. 15 eta 18 urte bitarteko hamasei gazte euren kabuz gosaldu ondorengo jolasa erabaki eta antolatzen utzi ditugu baserri-eskolako gela batean, eta gurekin bildu ditugu Jokin Uranga UEMAko hezkuntza arloko arduradun eta udalekuetako koordinatzailea, Aizpea Aristi begiralea eta Irati Mendizabal, 14 urteko gazte oiartzuarra.\n“Salto!-ren helburua euskaraz bizi diren gazteek inertziatik kontzientziarako saltoa ematea eta horrekin efektu biderkatzailea sortzea” dela azaldu zuen udalerri euskaldunen elkarteak udako programaren aurkezpenean, eta “aisialdiarekin eta euskal kulturarekin lotutako egitarau erakargarriarekin, gazteak gaiaren inguruan sentsibilizatuta, ahalduntze kolektiborako urratsa eman nahi da udaleku hauekin”. Baina bete al dira benetan helburuak? Galdera hori egin die kazetariak hiru lagunei, eta hirurak, bakoitzak bere esparrutik begiratuta, gustura azaldu dira. “Ez ditugu formazio udaleku batzuk antolatu nahi izan. Horretarako badago ikasturtean zehar programazio oso bat prestatuta, eta ez ditugu ‘aspertu’ nahi izan hitzaldiekin edo tailer serioekin. Uste dugu gozamenetik eta plazeretik, zeharka bada ere, gauza asko barneratzen direla. Udaleku hauen helburua udalerri euskaldunetako gazteak elkar ezagutu, euren egunerokotasuna partekatu eta beste herrietan ere euskaraz bizi direla ikustea izan da; eta hemendik bueltan bakoitzak bere herrian hizkuntzaren eusle papera jokatzea. Azken batean irla txiki batzuk gara”, adierazi digu Jokin Urangak.\n“Zazpi egunetan talde-giro zoragarria izan dugu bai gazteen eta bai begiraleon artean. Jolasen eta ekintzen bidez aritu gara aipatu duzun kontzientziazioa lantzen. Euskal musika eta kulturari lotutako eguna izan genuen atzo, adibidez, eta algara artean entzun eta ezagutu genituen hainbat euskal talde. Gazteei hitz bat eman eta hitz horri lotuta ahalik eta abesti gehien biltzea izan zen jolasetako bat. Gustura aritu ziren, eta balio izan zigun ikusteko zenbat kanta dakizkigun, zein gai diren euskal musikagintzan agertzen direnak, eta abar”, kontatu digu Aizpea Aristik.\nIrati Mendizabal gazteak ere “oso balorazio positiboa” egin du: “Oñati, Oiartzun, Bermeo, Otxandio eta Igorreko hamazazpi lagun elkartu gara eta izugarrizko harremana egin dugu elkarrekin. Denetarik egin dugu, errekan ibili, mendira edo hondartzara joan, ginkanak, gaubelak... oso esperientzia polita izan da, errepikatzeko modukoa”.\nEspero baino talde txikiagoa bildu da, eta antolatzaileek onartu dute “kosta egin dela” gazteak erakartzea. “Alde batetik adina dago. Agian gaztexeagoak gerturatzea errazagoa izaten da 15-18 urte bitartekoak erakartzea baino”, aitortu du koordinatzaileak. “Eta bestetik dago zuk bertso- edo kirol-udaleku batzuk antolatzen badituzu errazagoa izan daitekeela, gazte horiek astero zerbaitek biltzen baititu, zerbait zehatzagoa egiteko jendea batzea errazagoa izan liteke. Gure kasuan, zabalagoa da udalekua bera, eskaintza orokorragoa izan du, eta lehen urtea izanik, gainera, gazteek ez dute aurreko erreferentziarik”, jarraitu du. Baina talde txikiaren “alde onak” azpimarratu nahi izan dituzte hirurek, denen artean harreman estuagoa egiteko neurriko taldea izan baita. Urangaren hitzak: “Ni joan-etorrian ibili naiz, ez naiz begiraleak bezala egunean 24 orduz gazteekin egon. Kanpotik ikusi ahal izan dut harremanen garapena, eta ederra izan da bai gazteen eta bai begiraleen artean sortu den saltsa”.\nAsteburu bateko prestakuntza-saioa jaso dute aurretik begiraleek. Hasteko, UEMA zer den ezagutu, bere ibilbidea zein den, zer helbururekin lan egiten duen eta abar landu dute; eta segidan udalekua bera prestatzeko baliatu dute asteburua. Dena dela ere, begirale gehienak udalerri euskaldunetakoak dira, eta aurretik ezagun zuten elkartea. Gainera, pare bat lehengo urtean Orion UEMAk berak antolatutako Gazte Topaketetan ere aritu ziren lanean, eta beraz, bazuten funtzionamenduaren berri.\nUEMAren hezkuntza proiektua\nUdaleku hauen oinarrian hezkuntza proiektu oso bat dago. Herritarren kontzientziazioa eta sentsibilizazioa da UEMAren ildo nagusietako bat azken urteotan. Horren baitan, euskararen arnasguneei buruzko hezkuntza proiektua sortu zuen duela bi urte, eta azken ikasturteetan UEMAko herrietako ikastetxe guztietan aritu dira lanean elkarteko teknikariak, Haur Hezkuntzako, DBHko eta Batxilergoko ikasleekin. Ikasleen artean hizkuntza ekologiaren diskurtsoa zabaltzea eta arnasguneen garrantzia nabarmentzea da proiektuaren xedea, gazteei euskararen normalizazio prozesuan duten garrantzia ikusarazteaz gain.\nProiektua bere osotasunean garatzeko, eta hezkuntza arautuaren mugak gainditu nahian ekin zioten iragan urtean Salto! proiektuari. Asteburu bateko Salto! Gazte Topaketak antolatu zituen 2017an Orion UEMAk. Eta aurten beste pauso bat eman du: hiru egun haietan landutako eduki guztia modu lasaiagoan lantzeko eta gazte gehiagorengana heltzeko, asteburu bateko egonaldia beharrean aste osoko udalekua prestatzea erabaki dute.\nDatorren urteari begira formatu bereko zerbait antolatuko den oraindik garbi ez badago ere, asteburu bat edo pare bateko egonaldiak aurreikusten ditu UEMAk, gazte hauek elkarrekin harremantzen eta ahalduntzen jarrai dezaten.\nIrati Mendizabal, 14 urteko oiartzuarraren bizipenak\nAtzean Aizpea Arregi begiralea eta lehen planoan Irati Mendizabal udalekuetako parte-hartzailea. Argazkia: Dani Blanco.\n“Udalekuetara joateko gogoa geneukan, eta eskolan eman ziguten Salto!-ren berri. Aukera polita iruditu zitzaigun, eta ez naiz batere damutzen. Oso ondo pasa dugu eta harreman estuak eginda goaz etxera.\nNi Irunen bizitakoa naiz, ez naiz betidanik Oiartzunen bizi izan. Aldaketa handia nabaritu nuen herri batetik bestera hizkuntzari dagokionez. Leku batean inguru guztiarekin gaztelaniaz egitetik, denekin euskaraz hitz egitera pasa nintzen. Oraindik ere Irunera bueltatu eta lagunen batekin euskaraz hitz egiten badut badago bateren bat esaten didanik, “zergatik ari zarete euskaraz?”.\nBaina Oiartzunen ere ez dute dakiten guztiek hitz egiten, eta uste dut hori euskararen kontra egitea dela. Gure hizkuntza da, eta pentsatzen dut inportantea dela dakigunok hitz egitea”.\nKanal hauetan artxibatua: Euskararen erabilera | UEMA | Aisialdia


Xafla berriak etxeen izen zaharrentzat — Zumaiako Udala\nXafla berriak etxeen izen zaharrentzat\nMapa toponimiko berrian ahalegin berezia egin du Udalak etxeen izen zaharrak biltzeko. Horietako batzuk ezagutarazteko errotuluak jarri dira hainbat ataritan.\nMapa toponimiko berrian ahalegin berezia egin du Udalak etxeen izen zaharrak biltzeko eta, aurkezpenean esan bezala, izen horietako batzuk ezagutarazteko altzairuzko 18 xafla edo errotulu egin ditu, agirietan begiratu eta izenen berri eman zuten herritarrei eskerrak emateko.\nZahar itxura izateko, herdoildu eta tratamendu berezi bat eman diete altzairuzko xafla horiei, eta udal brigadako langileek jarri berri dituzte, gehienak Goiko plaza inguruko atari batzuetan: Apallokoa, Amezketakoa, Arteagakoa, Murgaetxea, Andresperezenekoa...\nUdalaren asmoa da ekimenarekin jarraitu eta hurrengo txanda batean beste etxe batzuetan ere antzekoak jartzea, betiere bizilagunak ados egonez gero. Horretarako, interesdunek Euskara Zerbitzuarekin harremanetan jarri beharko dute, udaletxeko 1. solairuan, eta ahal dela izen zaharren berri eman agiri bidez.


«Trantsizioan, zentsuraren arazoa ahaztu eta estaltzea erabaki zuten» | El Diario Vasco\nCulturas«Trantsizioan, zentsuraren arazoa ahaztu eta estaltzea erabaki zuten»\nErdian, Torrealdai, Memoria Historikoa Literatura Iberiarretan ikerketako lagunez inguratuta / Sara Santos\nEuskal Herriko Unibertsitateko ikertalde batek Torrealdai omendu du, frankismoak literatura nola zentsuratu zuen aztertzeagatik\nFÉLIX IBARGUTXI Viernes, 22 junio 2018, 20:51\nMemoria Historikoa Literatura Iberiarretan ikertaldeak omenaldi egin dio Joan Mari Torrealdairi, literaturaren arloko zentsura ikertzen egindako lanagatik. Aitzindaritzat hartu dute. Ekitaldia Donostiako Miramar jauregian izan da, EHUren udako ikastaro baten harira: 'Zentsura eta literatura: memoria eztabaidatuak'.\nJakina denez, Joan Mari Torrealdaik (Forua, Bizkaia, 1942) gai horretaz burutu zuen soziologiako doktore tesia 1995ean: 'La censura gubernativa y el libro vasco (1936-1983). Análisis de los informes de lectorado'. Geroago, 2000. urtean, tesiko materialak birmoldatu eta publiko zabalarentzako moduko liburu bat plazaratu zuen, Susa etxearen bidez: 'Artaziak. Euskal liburuak eta Francoren zentsura 1936-1983'.\nAlcalá de Henaresen dagoen Archivo General de la Administración delakoan gordetzen ziren zentsoreen txostenak, eta haien azterketa egin zuen Torrealdaik.\nMari Jose Olaziregi eta Lourdes Otaegi izan dira udako ikastaro horretako zuzendariak. Otaegi eta Torrealdairen arteko elkarrizketa batekin abiatu da ekitaldia. Honela definitu du zentsura: «Aginte publikoak obren edizio eta difusioan duen kontrola da. Baina likidoa da zentsura, era guztietako formak hartzen ditu, agintea nolakoa den. Birus mutantea ere bada»,\nTorrealdaik gogorarazi du frankismoa bukatutakoan ere indarrean jarraitu zuela zentsuraren aparatuak, 1983ra arte, hain zuzen ere. «Azken urteetan oso lan gutxi egiten zuen, praktikan ia batere ez, eta txostenak oso xinpleak ziren, gai hauek zaintzen zirelarik: Espainiaren batasuna, monarkia, Estatuko indar armatuak eta pornografia».\nFrankismo ondorengo trantsizioa etorri zenean, zentsuraren arazoa «ahaztu eta estaltzea» erabaki zuten indar politiko nagusiek. «Halaxe, gero errebisionismoa hasten da, eta gero negazionismoa».\nTorrealdaik berak pairatu zuen zentsura. 1964tik 'Jakin' aldizkariko zuzendari ari zen eta, 1966an, bertako artikulu bat debekatu zioten, «komunisten alde» egiten zuelako. Okerrena, hala ere, 1969an etorri zen: 'Jakin'-i kaleratzeko baimena kendu zioten. Alcalá de Henareseko artxibo horretan gero ikusi ahal izan zuenez, txosten franko zeuden idatzita, ez zen bat-bateko erabakia izan. «Guk ez geneukan baimenik sozialismoaz hitz egiteko, baina Txillardegi eta Rikardo Arregi hor ibili zitzaizkigun kolaboratzen. Uste genuen erregimena zabaltzen ari zela, baina gero ikusi nuen Alcalá de Henaresen zentsore baten esaera guri buruz: 'Hay que darles cuerda para que se ahorquen'».\nFrankismo garaian aldea zegoen katalan eta euskaldunen artean: «Katalanek negoziatu egiten zuten, gurean ez zegoen inor negoziatzeko». Hala ere, esaldi erabateko honi ñabardura bat gehitu dio gero Torrealdaik, aipatuz Itxaropena argitaletxeko Patxi Unzurrunzagak Pedro de Rocamoraren aurrean egindako gestioak. Gizon hau Madrilgo gobernuko Propaganda burua zen eta Zarautzen pasatzen zituen udak. Besteak beste, Orixeren 'Euskaldunak' publikatzea lortu zuen editore hark.\nIdazleei dagokienez, Yon Etxaidek izan zuen arazo gehien zentsurarekin. 1950eko hamarkadan bi aldiz kartzelatu zuten, egonaldi laburrak izan zirelarik. Gabriel Arestik onartu egin zituen zentsoreen aginduak, bestela ez baitzegoen publikatzerik. «Susa etxeak Arestiren lan osoak publikatu zituenean, materialak pasatu nizkien Karmelo Landari eta, ikus zitzaten jatorrizko testua eta argitara emandakoaren artean zeuden aldaketak».\nZentsura, frankismo garaian –eta baita geroago ere– ezin zen aipatu. «Adibidez, zeure liburuan ezin zenuen esan parte batzuk zentsuratuak izan zirela».\nLehen momentutik, zentsurak autozentsura ekarri omen zuen berekin. «Zentsuraren eragina neurtzea oso zaila da. Idazlea zikiratu egiten du. Gainera, editorea bera ere zentsore bihurtzen zen, bazekielako bera ere kartzelara joan zitekeela».\nEkitaldiaren bukaera aldera, Andres Urrutia euskaltzainburuak Torrealdairen 'laudatioa' egin du, batez ere azpimarratu duelarik omenduak «jakintza eta ekintza elkartzeko» gai izan dela. Eta, ondoren, lagun batzuek Torrealdairen zenbait liburutako pasarteak irakurri dituzte: Mariasun Landa, Martxelo Otamendi, Lorea Agirre, Jon Zarate, Joseba Intxausti, Miren Azkarate eta Nerea Mujikak, hain zuzen ere.\nHauek izan dira Torrealdairen azken hitzak: «Guztiz gaindituta nago, eta lotsatua. Ikusi dut zentsuraren inguruan egindako lan hura ez zela izan burugabekeria hutsa –inoiz hala pentsatu nuen–. Segida izan du».\n'Drawn by the pulse' aúna cine y astronomía en Tabakalera Garbiñe Insausti: «Las máscaras proporcionan una comunión total con el público»


Gizonen bitaminak potentzia hobetzeko - Xtrazex\nBizitza modernoa ezinezkoa da estres egoera desberdinak eta ingurumen faktore kaltegarriak izan gabe. Faktore negatiboen etengabeko eraginak gizonezkoen potentzian eragiten du.\nBereziki adin arriskutsua 35 urtetik gorakoa da. Zalantzarik gabe, sexu bizitza aktiboa eta betea edozein gizonen osasunaren osagai oso garrantzitsua da. Oro har, zutitzearen disfuntzioak eta potentzia gutxitzeak gizakiaren ongizatean eragiten dute.\nGizonaren gorputzean ezinbesteko bitaminak ez izatea da sexu osasuneko arazoen kausa ohikoena. Oro har, zenbait bitamina ez izateak libidoa gutxitzea eta osasun psikologikoa kaltetzea ere ekar dezake.\nGizonek behar dituzten bitamina gehienak elikagaietan aurkitzen dira.\nHorrek esan nahi du ondo eta ondo jan behar duzula. Baina gizonezkoen gorputzaren funtzionamendu zuzena mantentzeko aukerarik onena bitamina konplexu egokia hautatuta dago.\nElementu izen garrantzitsuak\nZinka- muntaketa hobetzeko elementurik garrantzitsuena. Gorputzeko zink faltak eragiten du inpotentzia eta, adina edozein dela ere.\nSelenioa- espermatozoideen zati den funtsezko elementua. Selenioa E bitaminarekin hartzea da onena, azkarrago xurgatzen baita.\nPotasioa- nerbio sistemaren lana normalizatzen duen elementua. Potasioa aguakatea, kalabaza, datilak eta brokolia bezalako elikagaietan aurkitzen da.\nMagnesioa- gizonezkoen gorputzarako beharrezkoa den antioxidatzailea, nerbio-nahaste guztiak erraz gainditzeko eta odol-zirkulazioa hobetzeko.\nGizonen potentzia handitzeko beharrezkoak diren bitaminak\nA bitaminan aberatsak diren jakiak jateak edo betakarotenoa duen bitamina konplexua erabiltzeak, gizonezkoen indar sendoa mantentzea eragiten du eta sexu desioa handitzen laguntzen du.\nB taldeko bitaminek, hau da, B1ek, eragin onuragarria dute garuneko jardueran, lo soinua normalizatu eta suminkortasun orokorra arintzen dute. B3 bitaminari esker giharren tonua handitu dezakezu. Bitamina hori da serotoninaren sintesian parte hartzen duen nagusia, eta, normalean, benetako "zoriontasunaren hormona" deitzen zaio. Hormona honek gorputza betetzen du ariketa fisikoa eta sexua egin ondoren.\nZutitzearen funtzioa B9 bitaminarekin hobetu daiteke. Gainera, bitamina honek errendimendua hobetzen du eta, oro har, gorputz osoaren egoera orokorra hobetzen du.\nPosible da orgasmoa lortzea eta sexu desioa eragitea C bitaminari esker. Kapilarraren iragazkortasuna garrantzitsua da muntaketa bat garatzeko, C bitaminarekin posible bihurtzen dena.\nD bitaminak ere garrantzi handia du potentziaren garapenean, eta horrek eragin onuragarria du gizonezkoen osasunean. D bitaminak testosterona ekoizten laguntzen du. D bitamina iturririk onena arrain olioa da, edozein botika dendatan eros daitekeena.\nSexu egoeraren narriadura seinaleak\nInpotentzia sexualean eragina duten faktoreak ezagututa, inpotentzia detektatu eta prebenitu dezakezu hasierako faseetan.\nInpotentzia gerta daiteke estresa, apatia eta baita depresio kasuetan ere. Adina inpotentziaren kausa naturala izan daiteke. Zahartzaroan, gizon guztiak ez dira gai sexu bizitza aktiboa izateko.\nInpotentziaren lehen zantzuak diabetesa duten gizon nahiko gazteetan gerta daitezke. Aterosklerosiak eta hipertentsioak, hasierako fasean ere, potentzia eza eragin dezakete.\nEraikuntza ahula gerta daiteke testosterona nahikoa ekoizten ez bada. Unnaturally azala lehorrak, potentzia murriztuak eta traktu gastrointestinala nabarmen murrizteak gizonaren gorputzean zenbait konposatu falta direla adierazten dute.\nKasu honetan, behar bezala hautatutako bitamina konplexuak soilik lagunduko du arazoa konpontzen.\nGizonezkoen gorputzak antioxidatzaileen beharra du, eta horrek benetan estresak, gehiegizko esfortzu fisikoak eta bestelako faktore kaltegarriak eragindako kalte guztiak erabat neutralizatzen lagun dezake.\nBehar bezala hautatutako bitamina konplexuaz gain, gizonak erabat atseden hartu behar du, sendoa izan behar du eta era guztietako estres egoerak ekidin behar ditu. Beste faktore garrantzitsu bat laneko eta familiako ingurune positiboa da.\nBitamina konplexu bakoitza gizonezkoen gorputzari guztiz funtzionatzen laguntzen dioten mineral eta konposatu jakin batzuetan aberatsa da. Bitamina prestaketa bakoitza bereziki diseinatuta dago gizonezkoen gorputzaren ezaugarriak kontuan hartuta.\nEz da gomendagarria bitamina prestakinak errezetatzea; arazoa aztertu ondoren espezialista batek gomendatuko du prestaketarik egokiena.\nHobe da immunitatea ahultzen duten bitaminak bideratzea, hala nola laguntza orokorra eskaintzen dutenak, espermatozoideen kalitatea eta potentzia hobetzen dutenak. Esfortzu fisiko biziaren ondoren gorputza leheneratzeko beharrezkoak diren bitaminak ezin hobeak bihurtuko dira. B9, E, C, B11, Zink, Selenio eta Iodo bitaminak lagunduko dute haurdunaldia planifikatzen.\nA, B, C, E, B6 eta B12 bitaminak dituen bitamina konplexuak gizonezkoen potentzia hobetu eta immunitatea nabarmen handitu dezake. Bitamina eta mineral konplexuak gizonezkoen gorputzaren zahartze prozesua ere moteldu dezake.\nMuntaketa eskasa duten gaixoen kasuan, medikuek askotan sexu desioa nabarmen hobetu dezaketen bitamina prestaketa naturala errezetatzen dute.\nKonplexu horri esker, gizona gai da bere buruarenganako konfiantza eta sexu sentsazioak berreskuratzeko.\nBotikek pelbiseko odolaren zirkulazioa hobetzen dute eta sistema genito-urinarioko infekzio mota desberdinen aurkako erresistentzia ere areagotzen dute.\nBezeroen iritzien arabera, ondorioztatu daiteke E bitaminak eragin positiboa duela sexu jardueran. Bitamina honek gizonezkoen gorputzaren egoera orokorra hobetzen eta bere errendimendua hobetzen laguntzen du.\nEsan bezala, E bitamina elikagai askotan dago, batez ere ekilore olioan. Agian, ekilore olioak dauka E bitamina gehien.\nBerrogei urtetik gorako gizonek bitaminetara jotzen dute. Saihestezina da.\nFuntsean, kalitate duineko eta arrazoizko prezio inguruko bitaminak egoera onean daude.\nPotentzia mantentzeko arauak\nSexu-bizitza aldian-aldian egin behar da - hori da potentzia denbora luzez mantentzeko gakoa.\nEz luke gehiegizko sexu aldirik egon behar, hori txarra da. Gainera, bizimodu osasuntsua, ohiko kirolak eta elikadura egokia ere etengabeko potentziaren gakoa dira. Bereziki kontuz ibili behar duzu gorputzean gertatzen diren aldaketekin.\nGogoratu behar da edozein sendagai medikuarekin kontsultatu ondoren bakarrik erabil daitekeela. Perineoaren edo pelbiseko organoen gaixotasunen kasuan, merezi du beharrezko tratamendua eta prozedura mediko egokiak garaiz egitea.\nHori bereziki gertatzen da diabetes mellitusaren, hipertentsioaren, gaixotasunetan.\nGaixotasun horiek dira gizonezkoen potentzia eza eragin dezaketenak, nahiz eta nahiko gazte izan. Zure osasuna etengabe kontrolatu behar duzu, eta saiatu bigarren zatiari eta zeure buruari maizago maitatzen. Orduan, gizonezkoen boterea gizon batengan egongo da etengabe, urteko eta eguneko garaia edozein dela ere.


Online salmenta izango du Bertsolari Txapelketa Nagusiak\n16·06·22 | 19:21\n2017ko finala. N.G.\nIaz ospatzekoa zen Bertsolari Txapelketa Nagusia aurtengo udazkenean abiatuko da, irailaren bukaeran, eta Iruñea izango du finalerako eszenatoki, lehenengoz. Bertsozale Elkartetik jakinarazi dutenez, datorren astean jarriko dira salgai saio guztietarako sarrerak, baita finalekoak ere.\nDatorren ostegunean, hilaren 23an, irekiko da salmenta, ohiko moduan, www.bertsosarrerak.eus atarian. Lehenengo astean, hori bai, Bertsozale Elkarteko kideek bermatutako izango dute finalerako sarrera, euren ekarpenarekin elkartearen lana bultzatu eta babesten duten horienganako esker onez. Ekainaren 30etik aurrera, hartaz, elkarteko kideek gainerako zaleen lehentasun bera izango dute Iruñeko Nafarroa Arenan ospatuko den final handirako sarrera eskuratzeko. Horretaz gain, bazkideek prezio merkeagoan eskuratu ahal izanen dituzte euren sarrerak.\nSalmenta, ostegunetik aurrera\n9.00etan hasiko da sarreren salmenta ekainaren 23an, esan bezala, www.bertsosarrerak.eus atarian. Txapelketa osoko saioetarako sarrerak eskuratu ahal izango dira, bazkide, ez-bazkide eta gazte salneurriak bereiziz. Gazteen sarrera 2004tik aurrera jaiotakoek baliatu ahal izango dute, urte honetakoak barne, eta 6 urtetik beherako haurrek ez dute sarrerarik beharko, baldin eta ez badute eserlekurik beteko. Erosketa online , antolatzaileek jakinarazi dutenez, "batez ere eten digitala saihesteko".\nNafarroako Bertsozale Elkartean, gainera, finalerako sarrera fisikoak eskudirutan erosteko aukera izango da ekainaren 23tik 30era: zerbitzu hau 10.00-14.00 eta 16.00-18.00 bitarte eskainiko da aipatutako egun horietan.\nGainerako saioetarako sarrerak fisikoki erosteko aukera ere izango da irailetik aurrera, baldin eta lehenago amaitzen ez badira. Zehaztuko da aurrerago zeintzuk izango diren salmenta puntu horiek. Behin sarrera erosita, ezingo da aldatu eta ezta itzuli ere.\nSarrera mota desberdinak\nHalaber, sarrera mota bakoitzak prezioan eragiten duten ohiko azpimotak izango ditu: bazkideak, ez-bazkideak eta gazteak. Bestalde, antolatzaileek aditzera eman bezala, aurrerago emango dira finalaren eguneko autobusen eta otorduen aukeren berri.\nTxapelketari dagokionez, laster emango dira xehetasun guztiak. Datorren asteazkenean aurkeztuko da Bertsolari Txapelketa Nagusia Euskaltzaindiak Bilbon duen egoitzan, eta egun horretan bertan jakinaraziko dira txapelketaren nondik-norakoak.


Argaltzeko ariketak - Black Latte\nBa al zenekien pisua galtzen duzula gimnasioetara joan gabe? Ez didazu sinetsi? Alferrik. Esfortzu larririk egin gabe zentimetro eta kilogramo gehiago kentzeko sekretua arnasketa egokia da. Badirudi hori dela, baina% 100ean funtzionatzen du. Pisua galtzeko arnasketa ariketak kaloria gehiago erretzeko eta zure gorputza sendatzeko modu bikaina dira.\nElementu multzo osoa menperatuta, gose grebak, gimnasioko entrenamendu nekagarriak eta beste hainbat teknika ahaztu ahal izango dira. Erabat etsita bazaude, horrelako ariketak oso baliagarriak izango dira. Menderatu jatorrizko arnasketa ariketak.\nArnasaren funtsa pisua galtzeko\nArnasa da gure bizitza. Hori gabe ezingo da organismorik existitu. Hori dela eta, arnas funtzioarekin lotutako edozein manipulazio eta elementu oso eraginkorrak dira gure barne sistemen sendatze orokorrean. Gimnasiak oso ondo funtzionatzen du sabeleko muskuluak indartzeko, eta organo garrantzitsu askoren lana ere normalizatzen du.\nAipatzekoa da arnasketa egokiarekin sabeletik gantz guztia kentzen duzula:\nArnasten den bitartean, pertsona batek ahalik eta gehien puzten du urdaila. Ziurtatu sudurretik arnasten duzula.\nArnasa botatzean, urdaila biziki erakartzen da, barruko organoei "itsasten" balitzaie bezala. Exhale ahotik.\nOharra.Horrela arnasten baduzu, zure diafragma askoz ere modu aktiboagoan funtzionatzen hasiko da. Haur jaioberriek duten arnasa da. Helduetan, batez ere azalekoa da, prentsaren eremua ia ez da erabiltzen, eta horrek denboran zehar eragin negatiboa du irudian.\nEtxean egunero egiten diren arnasketa ariketa sinple batzuek azkar botako dituzte urteetan zure umorea hondatu duten kilo gehigarri horiek.\nAzken urteetan, gero eta jende gehiagok aukeratzen du pisua galtzeko metodo hau, bere alderdi positibo guztiak ebaluatuz:\nGosearen murrizketa nabarmena.\ndigestioa hobetzen du.\nGantz azkar erretzea.\nErresistentzia handitzea, gorputza energiaz betez.\nKanpoko "estimulu" askoren aurrean gorputzaren erantzun immunologikoa indartzea.\nGorputzean urte askotan pilatutako substantzia kaltegarriak kentzea.\nTeknika berezi bati esker, zeure burua tormentatzea saihestu dezakezu opariak ukatuz, pixkanaka pisua galtzen duzun bitartean nahi duzun forma eskuratuz.\nArnasketa ariketen arauak\nAriketa konplexuak garrantzitsuak dira efektu bikainagatik ez ezik, inplementatzeko sinpletasunagatik ere - ez dira ekipamendu berezirik edo baldintza berezirik behar horiek osatzeko. Nahikoa da egunero 15 minutu banatzea ingurune eroso batean.\nHorrelako entrenamenduak emaitzak emateko, arau sinple batzuk bete behar dituzu:\nAldian behin egiten dugu. Garrantzitsua da aldez aurretik ordutegia zehaztea eta etengabe jarraitzea. Matxurak, huts egiteak emandako denbora baliogabetzen du.\nLantzeko unerik onena goizean izaten da. Esnatu eta berehala "arnasa hartzea" komeni da.\nIkastaroetan etengabe aire freskoa eskaintzen dugu. Egokiena, naturan arnasketa ariketak egitea. Baina hori posible ez bada, ireki leihoa erabat klasea baino lehen.\nEz dugu ariketa fisikoa jan eta berehala. Goizean jateko denbora izanez gero, bi orduren buruan egin dezakezu.\nEdateko erregimena behatzen dugu. Ez ahaztu egunero ur garbi nahikoa edatea.\nPisua galtzeko arnasketa ariketarik onenak\nOrain arte, hainbat konplexu garatu dira.\nZure programa indibidualean sartu behar diren ariketa eraginkorrenetako batzuk daude.\nZutik jarrita, hartu arnasa.\nArnastuz, ahalik eta gehien sabelean marrazten eta esternoa biribiltzen saiatzen gara.\nOnartutako posizioan, eutsi arnasa une batzuez.\nOndoren, bota poliki-poliki, bularrean marraztuz eta sabelaldea erlaxatuz.\n"Lotus" posaren posizio klasikoa hartzen dugu.\nPosizio horretan, poliki-poliki hasten gara arnasa sakon hartzen.\nHorren ondoren, 10 minutuz, arnasketa arinetik deskonektatzen gara, erlaxazio osoz meditatzen hasita.\nOharra.Ezartzeko prozesuan, urdaila eta esternoa ez dira altxatu behar. Arnasa hartzen dugu ahalik eta lasaien egon dadin.\nAulki batean eserita gaude, otomandan, hankak elkarrengandik nahikoa distantziara jarrita.\nJarri ukondoak hanken gainean, belauneko artikulazioetan tolestuta.\nEstutu ezkerreko eskua ukabil batean eta hartu beste eskuarekin.\nKopetak estututako gorputz-adarra ukitzen du.\nHartutako jarreran ahalik eta gehien erlaxatzen gara begiak itxiz.\nOndo hartzen dugu arnasa ondorengo sekuentzian: arnasa hartu, arnasa hartu, arnasa apur bat eutsi, berriro arnasa hartu eta abar.


Kataluniako Generalitatea terapia naturalak arautzeko dekretua prestatzen ari da | Consumer\nKataluniako Generalitatea terapia naturalak arautzeko dekretua prestatzen ari da\nAraudi berria tratamendu homeopatikoez, medikuntza tradizional txinatarrez, irizpide naturistez eta eskuzko terapiez arduratuko da.\nKataluniak, datorren udaberritik aurrera, terapia naturalak arautuko ditu, “Generalitatearen eskumenak erabiliz”, joan den ostiralean Marina Geli Osasun sailburuak esan zuenez. Urte hau amaitu baino lehen prest egon daitekeen lege-aurreproiektuak terapia horiek lau taldetan bilduko ditu: Txinako medikuntza tradizionala, terapia homeopatikoak, esku-terapiak eta naturako elementuez baliatzen diren irizpide naturistak, pertsonen sendatzeko gaitasuna aktibatzeko.\nAgirian, Generalitateko Salut Sailak beharrezko irizpideak ezarriko ditu “konfiantza eta kalitatea emateko” pazienteei, eta terapia naturaletako praktikoen profesionalizazioa bermatzeko; praktikak egiten diren zentroei baimena emateko eta praktiko horiek prestatzeko zentroak homologatzeko.\nDatorren urteko bigarren hiruhilekotik aurrera, gaur egun terapia naturalekin praktikak egiten dituzten profesional guztiek Osasun Kontseletxeak onartutako ikastaro batzuetan izena eman beharko dute. Ikastaro horiek praktiko horien prestakuntza eta esperientzia ebaluatuko dituzte, eta, beharrezkoa bada, azterketa bat egingo zaie, beren gaitasunak berrets ditzaten.\nOraingoz, Osasun Azterlanen Institutuak aurreikusi du prestakuntza modulu batean eratzea: osasunaren oinarrizko zientziei buruzko moduluan, beste terapia-bloke espezifiko batean, non praktikoa arautu nahi den, eta aukerako irakasgai-multzo batean. Osasun Baliabideen zuzendari nagusiak, Rafael Manzanerak, adierazi zuen dekretuak sektore horretan dagoen “intrusismoa” amaitu nahi duela, eta hori lehen urratsa baino ez dela esan zuen, etorkizunean ikasketa horiek arautu nahi baitituzte.\nOraingoz, terapia naturaletako praktiko gisa prestatzen diren pertsonek osasun-langile ez-arautuen titulua izango dute, baina Conselleriak etorkizunean ikasketa horiek erdi-mailako edo goi-mailako heziketa-zikloak edo diplomatura bat izatea espero du.\nEra berean, langile horiek modu arautuan lan egiten dutenean, pazienteei jakinaraziko diete zer terapia egingo duten, terapia parasanitarioak direla eta, Marina Gelik esan zuenez, medikuntza konbentzionalaren “osagarriak” direla.\nKatalunia naturales-eu terapiak


Jose Luis Escriva Inklusio, Gizarte Segurantza eta Migrazio ministroa Euskadin. Argazkia: EFE\nJose Luis Escriva Inklusio, Gizarte Segurantza eta Migrazio ministroak uste du EBn igarobidean dauden pertsona migratzaileentzat korridore humanitario seguruak sortzeko "oinarririk" ez dagoela, nahiz eta Eusko Jaurlaritzak eskatu, "jarrera ezberdinak" daudelako.\nHala eta guztiz ere, "noizbait" Dublingo itun berri bat sinatzea espero du ministroak. Espainiak "elkartasun jarrerak" defendatzen ditu Bruselan, azpimarratu duenez.\nFrantziako eta Europako agintarien aurrean bitartekaritza lanak egitea eskatu zion Beatriz Artolazabal sailburuak ministroari gutun batean, azaroaren 22an, igarobidean dauden pertsona migratzaileentzat korridore humanitario seguruak sortzeko helburuarekin. Bi egun lehenago, Bidasoa ibaian, Irunen (Gipuzkoa), pertsona migratzaile bat hil zen, muga zeharkatzeko saiakeran.\nDonostiako Gureak enpresaren sarreran adierazpenak egin ditu ministroak. Escrivaren hitzetan, Espainiako Gobernuaren "legezko migrazio seguruaren aldeko apustua argia da".\n"Migrazioaren gaia, Mantxako kanalean ikusten ari garenarekin, gai konplexua da. Europa mailako Migrazio eta Asilo Itun Berri batean aurrerapausoak eman behar ditugu. Europan jarrera ezberdinak daude gaiaren inguruan. Herrialdeen arteko elkartasuna ardatz izan behar dela defendatzen du Espainiak", nabarmendu du Escrivak.\nBestalde, Euskadik bizitzeko gutxieneko diru-sarrera (BGDS) "osorik" kudeatzeko "ibilbidearekin" konbentzituta azaldu da ministroa, "foru berezitasunagatik, kasu batzuetan errenta eta ondare datuak gurutzatu behar direlako foru ogasunekin". Gainera, Euskadik "konpromiso argia du politika horiekin, beste erkidego batzuek baino handiagoa", onartu du Escrivak.\nMinistroaren ahotan, Eusko Jaurlaritzarekin "elkarlanerako tarte oso handia dago, Gizarte Segurantzako prestazio askotan".


CIC energiGUNE material berriak ikertzen ari da, litiozko ioien teknologiaren alternatiba jasangarri gisa sodio ioien bateriak garatu ahal izateko | CIC energiGUNE\nBiltegiratze elektrokimikoko ezagutza-eremu estrategikoak\nLan egiten dugun biltegiratze elektrokimikoko teknologiak eta aplikazioak\nBiltegiratze elektrokimikoko batzorde zientifikoa\nBiltegiratze termikoko ezagutza-eremu estrategikoak\nLan egiten dugun biltegiratze termikoko teknologiak eta aplikazioak\nBiltegiratze termikoko batzorde zientifikoa\nPlataformak eta instalazioak\nEzagutu Europa hegoaldeko energia biltegiratze-prozesuko prototipo eta karakterizazio plataformarik onenak\nEskala handian biltegiratzea\nProzesu industrialetarako biltegiratzea\nKudeaketa termikorako biltegiratzea\nLankidetza industriarekin balioa sortuz\nEnpresa teknologikoak sortzen ditugu\nEnergia biltegiratzearekin erlazionaturiko industria-arazoak konpontzen laguntzen dugu\nHarrera egiten dizugu eta zure integrazio osoan laguntzen zaitugu, baita zure familiarenean ere.\nGure ikuspegia partekatzen baduzu eta etorkizuna elkarrekin eraiki nahi baduzu.\nTalentua bilatzen dugu, diziplina anitzeko profilak, eman izena!\nGure giza potentzial guztia ezagutu.\nCIC energiGUNE-ri buruz\nEraikina eta instalazioak\nZentroko jardueraren eragile egituratzaile gisa jarduten duen eraikin modular konektatuen multzoa\nEuskal erakunde publiko eta pribatuek zentroaren jarduerak babesten dituzte, bikaintasuneko ikerketa bideratzen lagunduz.\nCIC energiGUNEk eragileen, unibertsitateen, ikerketa-zentroen, enpresen, plataformen, klusterren eta elkarteen sare zabal batekin lan egiten du\nBasque Research & Technology Alliance (BRTA) partzuergo zientifiko-teknologikoaren parte gara.\nAURKITU INTERESGARRIA DITUEN EDUKIAK\nCIC energiGUNE material berriak ikertzen ari da, litiozko ioien teknologiaren alternatiba jasangarri gisa sodio ioien bateriak garatu ahal izateko\nHarpidetu zaitez gure newsletterrera\nLana CIC energiGUNEk sustatutako eta EHUk koordinatutako NIB-MOVE proiektuaren barruan dago, eta Zientzia eta Berrikuntza Ministerioak finantzatzen du, “Retos I+D+i 2009” programaren barruan.\nCIC energiGUNEk, baterietan, energia termikoko soluzioetan eta hidrogenoan erreferentea eta Basque Research & Technology Alliance-BRTAko kidea den euskal ikerketa-zentroak, Sodio-ion (Na-ion) bateriak garatzen lagunduko duten material berrien azterketa- eta identifikazio-faseari ekin dio. Horien teknologia litio-ioietan oinarritutako egungo ereduaren alternatiba jasangarriena eta seguruena da.\nLan hau CIC energiGUNEk eta EHUk elkarlanean sustatutako NIB-MOVE proiektuaren barruan dago, azken horren koordinaziopean, eta Zientzia eta Berrikuntza Ministerioak finantzatzen du oso-osorik, “Retos I+D+i 2019” deialdiaren barruan (Erref: PID2019-107468RB-C22). Ildo horretan, NIB-MOVE, UMANA izeneko proiektu handiago baten azpi-proiektu espezifiko gisa sortu zen, eta sodioan oinarritutako energia elektrokimikoa biltegiratzeko teknologien hurrengo belaunaldirako materialak identifikatzea du helburu.\nCIC energiGUNEk arlo horretan egiten duen lana bereziki garrantzitsua da; izan ere, baterietan gehien patentatzen duten enpresen eta zentroen Top 5ean agertzen da –Na-ion teknologiaren esparruan–, Europako Batzordeak egindako “baterien teknologiaren garapena 2020” azterlanaren barruan.\nCIC energiGUNEren barruan Montse Galcerán eta Damien Saurel dira material horiek aztertu, balioztatu eta optimizatzea helburu duen proiektuaren buru. Zehazki, material berriak garatuko dira –katodoak, anodoak eta elektrolitoak–, eta errendimendu onenekoak optimizatuko dira, kostuari, segurtasunari eta ingurumen-inpaktuari dagokienez litio-ioien baterien aldean lehiakorrak izango diren sodio-ioien bateriak garatzen laguntzeko.\nDiziplina anitzeko ikerketa da, eta arreta berezia eskainiko zaio materialen karakterizazio sakonari, konposizioa, egitura eta mikroegitura barne. Horri esker, energia biltegiratzeko prozesuak osorik ulertu ahal izango dira, baita errendimendua mugatzeko iturri izan daitezkeenak ere, eta kontzeptu-probak garatzera bideratutako balizko arintze-estrategiak zehaztu ahal izango dira.\nLan horri esker, gainera, jarduera elektrokimikorako funtsezko egitura-prozesuak zehaztu, aztertutako materialen mugak ulertu eta material horiek hobetzeko estrategiak zehaztu ahal izango dira. Horrela, gizartean eragin esanguratsua lortzeko atea irekiko da, emaitzak industriara transferituz, energia biltegiratzea bezalako funtsezko eremu batean. Izan ere, Na-ion teknologia funtsezko tresnatzat hartzen da energia berriztagarriz elikatutako sare elektrikoetara eta zero emisioren garraiora behin betiko jauzia egiteko.\nAzkenik, Espainiako Zientzia eta Teknologia Estrategiaren 3. erronkaren –“Energia segurua, eraginkorra eta garbia”– beharrei soluzioa ematen ere lagunduko du proposamenak, eta Europako ekimen batzuekin lerrokatuta egongo da, hala nola BATTERY 2030+ ekimenarekin eta Eusko Jaurlaritzaren RIS3 (Research and Innovation Smart Specialization Strategy) eskualdeko estrategiarekin.\nEnergia biltegiratzeko azken joerak eta ikerkuntzako berrikuntzak ezagutu nahi badituzu, harpidetu zaitez.\nEraiki dezagun etorkizuna\nGoi-mailako talde batean sartu nahi baduzu, hainbat diziplinatako espezialistekin elkarlanean aritu edo zure kezkak kontatu nahi badituzu, ez pentsatu bi aldiz...\nCookies on this website are used to personalize content and advertisements, provide social media features, and analyze traffic. You can get more information and configure your preferences HERE\nAukeratu aukera hauetatik zein cookie gorde nahi dituzun; horretarako, aktibatu jaso nahi dituzunak eta desaktibatu gainerakoak. Guztiak ere gaitu / desgaitu ditzakezu dagokion aukeran klik eginez.\nCookien ezarpenak behar bezala gorde dira.\nErrore bat gertatu da cookieen ezarpenak gordetzean.\nWebera egindako bisitei buruzko informazio estatistikoa erregistratzeko informazio ez-pertsonala gordetzen duten cookieak.\nZenbait marketin-ekintzetarako beharrezkoak diren cookieak, besteak beste, YouTube, Vimeo eta abar bezalako plataformetako bideoak ikustea.\nSare sozialen cookieak\nSare sozialetako informazioa bistaratzearekin edo web edukia sare sozialetan partekatzearekin lotutako cookieak.\nBideo hau ikusteko marketineko cookieak onartu behar dituzu, hemen konfiguratu daiteke


Prefetak Hiri Elkargo bakarreko proposamena ematen du lehen tokian | Politika | Berria\nPrefetak Hiri Elkargo bakarreko proposamena ematen du lehen tokian\nItxoiten ez zenik ez zion iragarri barda Hautetsien Kontseiluari.\nLau egituraketa mota aurkeztu zituen.\nBaterak bilkura publikoa antolatu du ostegunerako\nPierre Andre Durand prefeta, bilera hasi aitzin, Alain Iriart Hiriburuko auzapez eta kontseilari nagusiria azalpenak ematen, atzo. NORA ARBELBIDE\nIpar Euskal Herriko hamar Herri eta Hiri Elkargoak desegin, eta Hiri Elkargo bakarra sortu, argiki egituraketa proposamen horren apustua zuen azpimarratu Andre Durand prefetak, Hautetsien Kontseiluaren biltzarrean, atzo. Bilkuraz baliatu zen gaur egungo Frantziako Estatuko legeak baita deszentralizazioaren III. akta izeneko lege berriek ekartzen dituzten aukera berrien sintesia bat aurkezteko, proposamenak eginez. Jakinez, legea ez dutela oraindik bozkatua parlamentariek eta beraz, aldaketak etor daitezkeela. Baina hori, aldaketak beharko direla argi utzi zuen prefetak. 2020ko departamenduen boterea arras txikituko da. Eta 20.000 biztanle baino gutxiago dituzten Herri Elkargoak berrantolatu beharko dira, kopuru horretara iristeko. Hau da, Ipar Euskal Herriaren kasuan, 10etatik 7. Zuberoako Herri Elkargotik, Errobi Aturri Hiri Ekargora.\nAldaketa horiek «aukera» bat bezala aurkeztu zituen prefetak eta horrela hasi zen bere proposamenen esplikatzen. «Frantziako Estatuak Hiri Elkargo hori zuela hobesten» berretsi zuen. Gaur egungo Euskal Kosta-Aturri edo Hego Lapurdi Hiri Elkargoak dira jada. Baina, nahiz eta izen bera izan, eta jadanik existitu, eduki aldetik «aldaketak dakartza, konbinaketa berriak», segurtatu zuen. Fiskalitate propioa luke. Biztanle kopuru aldetik, 50.000tik gora bil ditzake. Ipar Euskal Herria bere osotasunean har lezake kontutan.\nBigarren proposamen bat egin zuen prefetak, fiskalitate propio bat duena honek ere. Hau, Hirigune Elkargoa izendatu daiteke. Eta honek 250.000 biztanle baino gehiago dituen entitate bat bil dezake, hortaz, horrek ere hiru probintziak elkartu ditzake. Eskumenen aldetik Hiri Elkargoa baino gehiago lituzke. Eskumen batzuk, honek berezkoak ditu, Hiri Elkargoak opzio gisa dauzkalarik. Hirigintzaz, etxebizitzaz, goi mailako ikasketez, garapen ekonomikoaz, uraz, transizio energikoaz, ingurumenaz, azpiegitura kultural edo sozio kulturalez, batita lizeo eta kolegioez, hauek denak batuko lituzke Hirigune Elkargoak.\nBiak ala biak, «segurki indartsuenak dira», berretsi zuen prefetak. «Herri eta hiriek beren esku utzi eskumenak dituzte, baita deseginen diren sindikatuenak ere. Eskualdeko Kontseiluak eta Kontseilu Nagusiak delegatu eskumenak ere izan ditzake». Halere, insistitu zuen erranez Hirigune Elkargoa baserri eremu batentzat ez dela «hain egokia», Diru aldetik, taula bat ekarri zien prefetak. Hiru zutabe, hiru kolore. Bata 10 Herri Elkargoen aurrekontuak elkarturik, 2013 urterako: 35 milioi euro. Bigarrena Hiri Elkargo bakar bat balitz Ipar Euskal Herria: 38,4 milioi euro jasoko lituzke. Eta hirugarren zutabea, Hirigune Elkargo bakarrarena. Aberatsena: 39,8 milio. Taula horren irakurketa anbiguosa da. Ez baita zehaztua zer sartzen duen zifra bakoitz horien barnean. Frantziako Estatuak gaurko egunean Herri eta Hiri Elkargoez aparte emaiten baitu sos, baina ez da jakina ea taulan sartzen duen.\nBeste bi proposamenak, «tresna federatzaileetan» sartzen dituenak, hauexek dira metropoli polo (2010eko legea) bilakatzea edo lurralde oreka polo bat (2014ko urtarrileko legea). Ez dute fiskalitate propiorik eta gehitzen dira gaurko egiturei. «Sindikatu estilokoak» dira. Azken aukera bat ikusten du prefetak: gaur egun bezala, Pays egitura atxikitzea, «zuzenbide pribatua» duena, gainerateko guztiek «zuzenbide publiko» pean daudela.\nOrain, auzapez guztiei aurkezpena zuzena egitekoa die prefetak, 10 bilkura, 10 Herri Elkargoetan. Uztailaren 14a arte bururatzekoa du itzulia. Eta ondotik, urte bukaeran du puntu bat egitekoa hautetsiekin. Artean lege bozkatuak ekar ditzakeen berrikuntzei egokituko lizkieke proposamenak.\nIpar Euskal Herriko populazioaren erdia ordezkatzen duten auzapezen erdiak beharko dira ados jarri proposamen bat edo bestearen alde —158 herrietakoak (Eskiula salbu)— hautatu proposamen hori bere egin dezan prefetak. Ezadostasuna bada nagusi, prefetak bakarrik erabaki dezake zer hautatu lurraldearentzat. Egin dezake Hiri Elkargo bakar bat, edo agian 20.000 gora biztanle dituzten hiru edo lau. Halere, lurraldea zainduko duela segurtatu zion prentsari barda. Beste gisa batez erranik, ez duela Zuberoa Biarnoari lotzeko asmorik.\nHautetsiei dagokienez, Baterako eztabaida herritarren esku jarri nahia azaldua dute eta horri begira, ostegunean, uztailaren 3an, 19:00etan, Hazparneko lurraldeko Herri Elkargoko gelan biltzera deitzen dute: «Egoera aztertzeko eta ondoko hilabeteetako mobilizazioak prestatzeko». Baterako kide zen Martine Bisauta Baionako auzapez ordea barda bilkuran zen. Eta baieztatu zuen eztabaida «zaila» izanen dela, «baina eztabaida eramateko kuraia izan beharko dugu». Jean Jacques Lasserre Hautetsien Kontseilukoak hauxe adierazi zuen: «Ez dut gaizki ikusten Hiri Elkargoarena. Aztertu beharko da eskumenen eta botere aldetik zer den xuxen».


Irekia Eusko Jaurlaritza - Gobierno Vasco :: Osasun Sailak hondartzak eta zingirak erabiltzeko irizpideak eta gomendioak bete daitezela eskatzen du, eta horiei erabilera dinamikoa gehitzen die\nOsasun Sailak hondartzak eta zingirak…\nOsasun Sailak hondartzak eta zingirak erabiltzeko irizpideak eta gomendioak bete daitezela eskatzen du, eta horiei erabilera dinamikoa gehitzen die\nOsasun Sailak gogorarazi du beharrezkoa dela hondartzak eta zingirak arduraz erabiltzea, eta SARS CoV-2 sistemaren transmisioa minimizatzeko prebentzio-neurriak aplikatzea. Ildo horretan, egungo osasun-pandemian pilaketak saihesteko, eta espero diren tenperatura altuak ikusita, hondartzak eta zingirak erabiltzeko irizpidean eta gomendioak bete daitezela eskatu du. Irizpide horiei honako hau gehitu du: bainu eremuen erabilera dinamikoa, hau da, ibiltzeko, bainatzeko edo jarduera akuatikoetarako. Gainera, paseoak ematen direnean bi metroko distantzia mantendu ezin bada, jendeak maskara erabili beharko du.\nOsasun sailak adierazi du Covid-19 gaixotasunaren transmisioaren prebentzioa erakundeei zein herritarrei dagokien erronka kolektiboa dela. Egungo egoera pandemikoan, oso garrantzitsua da orain arte eman diren prebentzio-neurrien jarraipena balorean jartzea; besteak beste, 2 metroko pertsonen arteko urruntzea mantentzea eta maskarak erabiltzea. Gogorarazi du azkenaldian hainbat herrialdetan gaixotasunaren agerraldiak gertatzen ari direla, eta birusa espazio publiko batean transmitituz gero, ezinezkoa izango litzateke kontaktuak arakatzea.\nOrain dela gutxi, Osasun Publikoaren eta Adikzioen Zuzendaritzak gida bat prestatu du hondartzen kudeaketan inplikatuta dauden erakunde eta agenteei SARS CoV-2 birusaren transmisio-arriskua gutxitzeko kontingentzia-planak prestatzen laguntzeko. Gida honetan gomendio edo alholkuak ematen dira, besteak beste, edukieren eta sarbideen kontrola mantentzea, hondartzan egonaldi laburragoak planifikatzea, jende gehiagori erabiltzeko aukera emanez, edo marea handiko momentuetan erabilera-arauak ezartzea. Hauei, Osasun Sailak, prebentzio-neurri gisa, bainatzeko guneen erabilera dinamikoa gehitu die.\nGogoratu behar da hondartza eta zingiretan SARS-CoV-2 kutsatzeko bide nagusia eztularekin eta doministikuekin sortzen diren arnas-jariakinak eta pertsonen arteko kontaktua direla. Aisialdiko jardueretan, bainurako baldintza estandarrak dituen urarekin kontaktua izateagatik SARS-CoV-2 birusak eragindako infekzioa ez dirudi oso gertagarria denik.\nOsasun Sailak Euskadik COVID-19aren inguruan bizi duen egoera epidemiologikoa eguneratu du, honako informazio honen bidez:\nAtzo, guztira 3.702 proba egin ziren (2.503 PCR eta 1.199 test laster).\nAtzo PCR bidez beste 7 positibo egiaztatu ziren, 6 Bizkaian eta 1 Araban.\nAtzo “test lasterra”ren bidez 50 kasu detektatu ziren. Proba horren bidez, immunitate hartua edo pertsona batek sortutako antigorputzak neurtzen dira; haiek infekzioa igaro dela adieraz dezakete.\nPOSITIBOEN ETA OSPITALEEN EGOERA\nOrain arte, guztira 1.531 hildako egon dira; atzo 3 heriotza erregistratu ziren. Gainera, 25 pertsona ZIUn daude, aurreko egunean baino hiru gutxiago.\nOHARRA: Gaurko datuek desfase txiki bat dute erregistratutako heriotzen kopuruan, batez ere klinika pribatuetan hildakoen eta berreskuratutakoen kopurua jakinarazi eta eguneratzeko arazo baten ondorioz.\nVitoria-Gasteiz, 2020ko maiatzaren 29a\nTxosten epidemiologikoaren oharretan adierazten den bezala, zuk adierazitako datuen aldaketa honen bidez azaltzen da: berreskuratuen, errekuperatu gabeen eta hildakoen arteko banaketa kalkulatzeko moduan aldaketak/zuzenketak egin dira, Sendatutakoen artean zenbait bikoiztasun agertzen ziren, ospitale-altaren ondoren PCR negatiboa eman zutenak birritan zenbatuta, eta bestalde, zenbait ospitale-altaren ondoren zendu zirenak.\nHonez gain, zentro pribatuetan diagnostikatutako pertsonen heriotzak eguneratu dira.\nAgian bada momentua zenbait grafiko bi zatitan banatzeko, ordenatu-ardatzeko eskala txikiagotzeko, momentu honetan erabiltzen den marraren lodiera gertatzen diren aldaketak baino zabalagoa delako.\nAtzotik gaurkora sendatutakoen eta ez berreskuratutakoen artean dagoen desfase handia? Zer gertatu da? Atzoko ez berreskuratuak: 263, eta gaurkoak: 1865\nJuanjo_Aurrekoetxea_hondart... behera kargatu (300 KB)\nEuskadiko bainurako denboraldi ofiziala abian da, COVID19-aren aurkako prebentzio-neurri berriekin\nOsasun Sailak eta Osakidetzak detektatutako fokuen jarraipenaren berri eman dute\nOsakidetzak jarduera kirurgikoaren ia %100 berreskuratu du goizeko txandan koronabirusaren geldialdiaren ostean\nEuskadin errekuperatutako edo ospitaleko alta emandako pertsonak 9602 dira, kasu positibo guztien %67\n14 positibo atzeman ditu Osakidetzak atzo Ordizian egin eta dagoeneko emaitza duten 707 PCR proben artean


Ez ezkerrekoa, ez eskuinekoa: zentro komertzialekoa? | :: begizta.net ::\nHitz batzuk juntatu ditut Espainia apurtuko duen gobernu komunistari buruz https://t.co/nXcyScUYHT about 16 hours ago\nHerri mugimenduak, alderdiak, instituzioak, herri boterea… proiektu eraldatzailearen barruan bakoitzak izan beharreko pisuari buruzko eztabaida lehen lerroan dago, baita Euskal Herrian ere. Galdera berriak agertzen ari dira, gosea baino zaharragoak diren beste batzuen berragerpenarekin batera: “Mugimendu askatzaile batek zer egin behar du, gizartera moldatu ala gizartea eraldatu?”. Ramon Sola kazetariak Gaur8n idatzitako ”Herriari entzutea, hain sinplea baina hain zaila” artikuluari kontrapuntua eskaini nahi diogu, eztabaida bizi-bizirik dagoen seinale.\nArnaldo Otegik kartzelatik ateratzean adierazi zuen hitz egitea baino, herriari entzutea dagokiola orain. Horri tiraka osatu du artikulua Solak. Ezker abertzaleak izan ei duen joera bat kritikatzen du: Bere proiektua ideologikoki osatzeko gertu dituen sindikatu eta gizarte eragileekin bakarrik bildu izana. Eragile horiek herria bere osotasunean ordezkatzen ez dutenez, artikuluan izendatzen ez dituen beste eragile batzuengana ere jotzea proposatzen du.\nSindikatuak eta prekaritatearen aurkako herri mugimenduaren osotasuna jai egunetan dendak irekitzearen aurka daude, baina igandeetan erosketak egin nahi dituzten herritarrak ere badirenez, ezker abertzaleak horiek ere kontuan hartu beharko lituzkeela proposatzen du Solak. Horretarako ondoko argudioak erabiltzen ditu: herri mugimenduaren “askoz partikular eta murriztaileagoa den agenda” dela dio, eta “gaizki ulertutako leialtasunaren izenean”, askotan egitura politikoak men egin die herri mugimenduen eskakizunei. Hau da, Solaren ustez, ezker abertzalearen ildo ideologikoan ezkerreko herri mugimenduek pisu handiegia izan dute, eta egun “herriaren agenda aberats eta aberasgarria” osatzeko harago joan behar da. Noraino, baina?\nBeraz, “Herri proiektua” deitzen duen hori osatzeko ezkerreko eragileez gain, eskuinekoeko eragileak ere kontuan hartzeko gonbita luzatzen dio ezker abertzaleari. Horrela, “Gizartera moldatu ala gizartea eraldatu?” galderari erantzun gordina ematen dio Solak, ustez egungo gizartearen gehiengoarentzat erakargarria izan daitekeen proiektua goia eta behearen arteko erdibideak bilatuz.\nGauza bat da besteari entzutea norberaren argudio politikoak zorrozteko. Eta beste bat, guztiz kontrakoa, herri mugimenduak eta sindikatuak borrokatzen ari diren neurriak defendatzea, ahalik eta “babes” handiena lortze aldera. Ezkerrekoak eta eskuinekoak pozik uzteko moduko “adierazle hutsak” aipatzen ez baditu ere, zentralitate politikoa eskuratzeko proposamena da Garako politika saileko kazetariarena. Egungo gizartearen baloreak nola aldatu planteatu beharrean, horiek ezker abertzalearen proiektuan nola barneratu iradokitzen du.\nSolak ezker abertzalearentzat proposatzen duen ereduaren kontrapunturik bada, noski. Ordezkaritza instituzionala herri mugimenduaren isla gisa ulertzen duena, eta ez alderantziz. Instituzioetan antolatutako jendea ordezkatu nahi duena. Botere instituzionala handitzea herri mugimenduak indartu eta beren aldarrikapenen hedapenaren ondorioa dela uste dutenena. Sistema honen oinarriak (ekonomiko, politiko, sozial eta kulturalak) aldatu nahi dituztenen artean agenda anitza sortzea, barneratzailea, agente askorekin partekatutakoa eta homogeneizazioa baino ezberdintasuna indargunetzat duena. Instituzioak pedagogia politikorako gune eta bozgorailu moduan erabiltzeko asmoa duena.\nMundua ez da zuri eta beltza. Auzia ez da bide bat ala bestea aukeratzea bezain sinplea. Agenda erradikal eta apurtzaileak sortzea ez da, bere horretan, gaitz guztien aurkako txertoa. Politika konplexutasunean aritzea da, eta beti zerbaiten kontra jarduteko gogoa arriskutsua izan daiteke. Kritikatzen den sistema bera egonkortzeko lagungarria den logika inmobilista eta sektarioak ager daitezke, historiak erakutsi digun gisan.\nGipuzkoan eta Grezian ikusi denez, botere instituzionala lortzea ez da nahikoa aldaketa sakonak gauzatzeko. Inoiz baino ageriago geratu da herritar antolatuen beharra, botere instituzionalak kontrolatzen ez dituen botere faktikoen oldarraldiari aurre egiteko. Herritarren engaiamendu hori lortzeko, besteen ateak jotzen hasi aurretik, norberaren egituren horizontaltzea eta parte-hartze zuzena bermatzea hasiera ona izan daiteke. Izan ere, ezkerra eta eskuina kontent uzteko errezetarik ez dago. Ezta zentralitate politikoa eskuratzeko produktu prefabrikaturik ere. Horiek, nonbait izatekotan, prekaritatea bizimodu gisa saltzen diguten saltokietan izango dira; igandeetan ere irekita topatuko ditugun “zentro” komertzialetan.\nIruzkin bat - “Ez ezkerrekoa, ez eskuinekoa: zentro komertzialekoa?”\nPingback: Ez ezkerrekoa, ez eskuinekoa: zentro komertzialekoa? | Muybastos


Eguberri osasungarriak: aldatu txipa! | Consumer\nEguberri osasungarriak: aldatu txipa!\nBost giltzarri errealista gure osasunean Gabonetako inpaktua minimizatzeko\narabera: Asteazkena, 2016ko abenduaren 28a\nEz da engainatu behar. Abendua ez da unerik egokiena osasun-ohiturak birplanteatzeko. Jakina, Gabonetako gehiegikeriei buruzko hausnarketa oro ongi etorria izango da, baina turroiak, mazapanak, enpresa-afariak, jaiak eta zeruertzean berriro topatzeak, badirudi giroa beste zerbaiten gainetik dagoela. Testuinguruak ez du laguntzen. Hori dela eta, artikulu honek errealista izan nahi du, baina ez da zaku amaituko diren proposamenen bilduma idilikoa. Kontua ez da, beraz, urte berriko asmoak abenduaren amaieran aurreratzea, jaieguneko neurrigabekeria guztiari etekina ateratzea baizik.\nIrudia: luck y business\n1. Gogoratu: Gabonak bi aste irauten du, ez hiruhileko bat\nKaleek argiak dituzte, supermerkatuetan turroiak daude eta telebista jostailuz betetzen da. Ados. Horrek ez du esan nahi argi-zuhaitz baten ondoan hiruhileko oso bat igaro behar dugunik, eta bonboi- eta mazapan-platera gure gonbidatuei etxeko sarreran.\nIngurumen-mota horren zerrenda epe jakin batera mugatu dezakegu: abenduaren 22tik urtarrilaren 6ra. Horrela, Eguberri aurreko eguna eta hurrengo hilean arrastaka eramango gaituen soberakinen kopurua minimizatuko ditugu, izozkailu beteta eta gozokiz betetako despentsa batekin.\n2. Kaloria gehiago, indar-ariketa egiten badugu?\nGabonetan energia gehiago kontsumitzen da eta jendeak elikadura-eredua aldatzen du. Egoera horri buelta emateko erabiltzen dugu faktore hau: ‘Ben-Hur’ ikusten dugun bitartean, mahaian ditugun bonboiekin “moderatu” egin beharrean, indarra ariketan aritzeko ohitura dugu.\nEnergia eta kaloriak ez dira faltako dietan. Aprobetxa dezagun, gutxienez, soberan dagoen horren zati bat muskulu-ehuna sortzeko, eta ez gantza bakarrik. Horrela, neurri batean “gehiegizkoa” aprobetxatuko dugu.\n3. Lagunekin eta familiarekin berrtopaketak. Ariketarik egiten dugu?\nAriketa pixka bat egin behar dugu, gureekin egoteko denborarik gabe. Padel-partida bat, adiskideekin pachanga bat, familiarekin paseatzea, rokodromoan geratzea edo mendi-ibilaldiak egiteko txangoa besterik ez dira. Tabernak ez dira jai hauen topagune bakarra. Kafe, tar, garagardo edo kopa horiek guztiak beste ingurune batera eraman daitezke, osasunarentzat mesedegarriagoa den beste ingurune batera.\n4. Menua prestatzen: Zer espero duzu errezeta berriekin?\nAtseden hartzeko egun horiek ere ematen dute erronka berriei aurre egiteko garaia. Ideia aparta da sukaldaritza-teknika berriak edo errezetak ikastea.\nErrutinatik atera eta plater osasungarri berriak presta ditzakegu Gabon Gaueko eta Gabon Zaharreko afarietarako. Edo, zergatik ez eraman postre bat edo beste sarrera bat, gonbidatuak baldin baditugu? Ez da beti gozo edo ardo bat eraman behar. Gure inguruko jendeari apopilo edo gonbidatu gisa begiratzen diogu!\n5. Txipa aldatzen du: kantitatearen araberako kalitatea\nEguberriak gehiegikerien garaia direla uste dugu. Normala da, zeren eta, gure kulturan, ospakizunak kopuru handiagoari eta ugaritasunari lotuta baitaude. Ikuspegia aldatzeko modu egoki bat da kalitatea erostean gasturik handiena bideratzea, kantitatearen ordez. Kontua ez da mahaia hankaz gora jartzea, baizik eta jai-giroan eta lagun egiteko giroan egitea.\nHori ezinezkoa al da kalitate handiagoko produktuekin? Agian, une egokia da arrain edo haragi on baten, gazta, itsaski, perretxiko esklusiboen, txokolatearen… alde egiteko. Kontua ez da dirua uztea, baizik eta txipa, hestebeteak, foie-grasak edo gozokiak erabiltzea. Ikusten al dugu gehien Gabonetan gehien aprobetxa daitekeen zatia?\nariketa Dieta gizendu Navidad-eu


Pertsona itsuentzat teknologia lagungarriak - ASMOZ Fundazioa\nAsmoz Fundazioak etb-ren “Tribuaren Berbak” saioan oinarrituriko “Hizkuntzen mundua eta euskara deskubrituz” sekuentzia didaktikoak aurkeztu ditu\nErreboluzio digitala ez da persona guztiontzat berdina izan; jokoz kanpo geratu dira persona itsuak edo ikusmen bajukoak. Ordea, badira proiektu berritzaile batzuk teknologia berriak aprobetxatuz pertsona itsuei edo ikusmen bajukoei bizitza erraztu nahi dienak. Horrerako, 3 adibide aurkezten dizkizuegu:\nEdozein testu irakur dezakeen eraztuna: askok hatza arrastan eramanez ikasi genuen irakartzen. Keinu hori egitea nahikoa litzateke pertsona itsuei edo ikusmen bajukoei edozein testu irakur dezakeen eraztunak lagundu ahal izateko, eraztunak testua ezagutuko du eta ahots altuan esango du.\nItsuentzako betaurreko inteligenteak: pertsona itsu gehienek ikusmen baju bat mantendu ohi dute, gehienetan argiaren eta mugimentuen arabera mugatua izaten dena. Betaurreko inteligenteek ikusmen baju hori aprobetxatzen dute; erabiltzen duten kamara eta software sistemak gertu dauden objektuak detektatzen ditu eta erabiltzaileak objektu horiek ezagutu ditzaten modu erraz batean aurkezten ditu.\nItsuentzako “Appstore”-a: askok pentsatzen dugu itsua izatea oztopo bat dela smartphone edo tablet bat erabiltzeko. Aldiz, aplikazio asko existitzen dira dagoeneko itsuei bizitza errazagoa egiten dienak. Ezagunenak audioliburuak edo ahots komandoak ditugun arren, badira beste batzuk ere esaterako: KNFB Reader-a, Tap Tap See-a, txanpon identifikatzaileak edo Color ID\nAplikazio hauek eta beste batzuk sakonago ezagutzeko Pertsona itsuentzako teknologia lagungarriak ikastaroaren bigarren edizioa antolatu dute APTES Elkarteak eta Asmoz Fundazioak.


Gibel ekaitzari, bular aldi onari, dio esaera zaharrak.\nEuskal Autonomia Erkidegoko Legebiltzarrerako 2020ko uztailaren 20ko hauteskundeen emaitzek gehiengo berri bat marraztu zuten Eusko Alderdi Jeltzalearen eta Euskadiko Alderdi Sozialistaren arteko koalizio-gobernua eratzea ahalbidetuz. Iñigo Urkullu lehendakari berrautatzea bermatu zuten, 2008ko krisi finantzario eta ekonomikoaz geroztik legegintzaldi zailenetako bat aurreikusten den honetan, bereziki Covid-19k ekarritako ondorioengatik.\nBien bitartean, Euskal Herritik haratagoko euskal mundu instituzionala balantzaka dabil bere erakundeen biziraupen fisiko soilaren eta bere jarduerak online sare sozialetara aldatzearen artean, emaitza bikainekin, bestalde. Euskal diasporako erakundeek erakusten duten irmotasunak eta erresilientziak ez dute, berez, denboran aurrera jarraitzea bermatzen, batez ere, pandemiak tragikoki kontrolik gabe jarraitzen duen herrialdeetan.\nInoiz baino beharrezkoagoa egiten da erakunde publikoen (eta, zergatik ez, pribatuen) arteko lankidetza —diasporak eragile aktibo gisa parte hartuta— pandemiaren ondorioei oso-osorik helduko dien epe ertain eta luzerako plan estrategiko bat abian jartzeko.\nGipuzkoako Ormaiztegin 2020ko irailaren 8an Euskal Diasporaren Egunean egindako ekitaldi instituzionalean, Urkullu lehendakariak berretsi egin zuen "konpromisoa" duela "herri honen alde, euskal herritar guztien alde Euskadin eta munduan lanean jarraitzeko". Ez da "austeritate" garaia, esan zuen Eusko Jaurlaritzaren urteko aurrekontuaren lehen zirriborroa aurkeztean.\nIzan ere Gobernuak Legebiltzarrera bidali berri du XII. Legegintzaldiko Gobernu Programa, "Euskadi martxan" (2020-2024) eta, bertan aipatu egiten da diasporarekiko konpromisoa, honako termino hauetan: "Munduko Euskal Diasporarekiko loturak indartzea" dauka helburu, ekinbideetan honakoak finkatuta hurrenez hurren: "Euskal Etxeen ekimenak eta proiektuak babesteko programak handitzea, gazteriari zuzendutako berariazko lan-plan batekin, belaunaldi-erreleboa bermatzeko"; "“Basque Global Network” sare birtuala finkatzea eta hedatzea, munduan benetako euskal erkidego globala eratzeko"; "Euskal emigrazio berriaren mapa bat ezartzea, euskal diaspora berri honetara egokitutako arreta- eta lotura-politikak diseinatzeko"; "Atzerriko euskal erkidegoan ahultasun-egoeran dauden pertsonei arreta ematea"; eta "Itzultzea erabakitzen duten pertsonei aholkularitza ematea, eskuragarri dituzten programen eta ekimenen berri emanez".\nAre gehiago, Kanpoan den Euskal Komunitatearentzako Zuzendaritzak Ipar Amerikako Euskal Erakundearen (NABO) urriaren 10eko azkeneko online bileran, euskal erakunde publikoen eta diasporako euskal gizatalde eta etxeen arteko harremanak ezartzen dituen maiatzaren 27ko 8/1994 Legea "aldatzeko eta egokitzeko" konpromisoa aurkeztu zuen.\nKataluniako Gobernuak 2002an eta 2017an berritu zuen bere diasporari buruzko legea, lehenengoa 1996koa zuela. Espainiako (2006), Extremadurako (2009) eta Galiziako (2013) gobernuek ere gauza bera egin zuten. Atzerapen handiz bada ere, 8/1994 Legea eguneratzea albiste bikaina da. Lege hori berritzekoa zinez beharrezkoa denez, Eusko Jaurlaritzak tresna berri bat izango du (hala izatea espero dugu), erabilgarriagoa eta eraginkorragoa, XXI. mendeak ohikoak egin dizkigun mugikortasun- eta itzulera-errealitate berriei eta baita ere atzerrian dauden euskal herritargo historikoaren zein garaikidearen beharrei eta eskaerei eraginkortasunez aurre egiteko. Ikusiko gauzak nola garatzen diren..\nDatozen lau urteetarako norabidea finkatuta, eta Covid-19ren eraso oraingoz geldiezinen aurrean, Euskadik ibilbide berri bati ekingo dio. Kanpoko euskal gizartea barne izango al da?\nGibel ekaitzari, bular aldi onari.


Gordailuak jasoko ditu Iraultzaren jantziak\nOts 23, 2018\tNork:\tikerne zarate\t-\nJose Angel Rodriguez PSE-EEko zinegotzia, Denis ItXaso Kultura diputatua eta Ramon Garcia Iraultzako kidea. Argazkia: PSE-EE\nIraultzak urteetan zehar bildu dituen 997 jantzi, 46 oinetako eta 79 oihal, baldintza egokietan gordeta izango dira hemendik aurrera. Izan ere gaur aurkeztu du Gipuzkoako Foru Aldundiak Iraultza Dantza Taldearekin bilduma hori Gordailuan jasotzeko egin duten hitzarmena.\nJantziak egokia ez zen eremuan gordeta zituzten orain arte, hezetasuna, espazio falta, eta intsektuengatik. Joan den azaroan jakinarazi zuen Errenteriako PSE-EEk, Iraultzaren jantzien bilduma Gordailuan jasotzeko eskaera egin ziola aldundiaren Kultura departamentuko diputatu Denis Itsasori. Gaur, hitzarmena aurkeztu dute. Aurrerantzean beraz, baldintza egokietan eta zainduta izango da Iraultzaren jantzien bilduma handia. Errenteriako PSE-EEko bozeramaile Jose Angel Rodriguez, pozik azaldu da erabakiarekin, “abiatu genuen bideak, azkenean eman du fruitua, gaur foru aldundiko arduradun nagusien eta Iraultzaren ordezkarien arteko hitzarmena sinatu dutelako”.\nLizunak omen, inkisizioarentzat\nNork: olatz mitxelena - Urt 19, 2018\nIraultzaren jantzi bilduma Gordailuan jas ...\nNork: ikerne zarate - Aza 29, 2017\nBaserritar jantzien barrena mende bateko ...\nNork: ikerne zarate - Aza 6, 2017


Troiako puntu beltza behingoz konpontzeko eskatu du Eguzkik - Lasarte-oria - Txintxarri.eus\nTroiako puntu beltza behingoz konpontzeko eskatu du Eguzkik\nTxintxarri Aldizkaria 2018-03-24 10:00\nTalde ekologistak nahi du N-634 errepidea igarotzeko pasabidea eta oinezkoentzat bide segurua egitea\nLasarte-Oriatik Usurbilera joateko bi bide daude egun: Zubietatik Santu-Eneara, eta Txikierditik Troiara barrena. Bigarren puntu horretan hainbat istripu eta heriotza izan dira azken urteetan.\nEguzki talde ekologistak harrigarritzat jo du Troian oinezkoentzako lotura eroso eta segururik ez egotea, eta ohartarazi du irtenbidea landua dagoela. "Usurbilgo Udalak, Eusko Trenek eta Foru Aldundiak trenbide eta errepide gaineko pasabide bat egiteko proiektu bat landu zuten. Gainera, pasabide horrek nolabaiteko luzapena izango luke, oinezkoei Ugaldea industrialdera seguru iristea ahalbidetuko liekeena".\nBaina Eguzkik salatu du aldundia ez dagoela prest dirurik jartzeko. "Lotsagarria da nola proiektu batzuetan, estrategikoak diren aitzakian, diru mugarik ez egotea; beste batzuetan, aldiz, oinarri oinarrizkoak diren arren, beti zikoitz jokatu behar".\nKonponbide bila, Usurbilgo herritarrek Puntu bltzk EZ kanpaina abiatu dute. Eguzki taldeak dei egin du, lasarteoriatarrek egitasmoarekin bat egin dezaten. "Usurbildarrentzat bezain mesedegarria izango litzateke Lasarte-Oriakoentzat ere".


Intimitate koordinatzaile lanpostua ezagutzen? — Gaztezulo\nIntimitate koordinatzaile lanpostua ezagutzen?\nIntimitate koordinatzaile lanpostua ezagutzen? HBO plataformak sortu berri du; bere funtzioa? Sexu eszenak koordinatu eta ikuskatzea. Interesatzen zaizu? https://www.gaztezulo.eus/albisteak/intimitate-koordinatzaile-lanpostua-ezagutzen https://www.gaztezulo.eus/albisteak/intimitate-koordinatzaile-lanpostua-ezagutzen/@@download/image/maggie_gyllenhaal-publicity-still-the_deuce-season_2-h_2018.jpg\nHBO plataformak sortu berri du; bere funtzioa? Sexu eszenak koordinatu eta ikuskatzea. Interesatzen zaizu?\nHemendik aurrera, HBO plataformarako lan egiten duten aktoreek lasaitasunez errodatuko dituzte sexu eszenak. Arrazoia? Plataformak lanpostu berri bat sortu du: intimitate koordinatzailea. Hala, hemendik aurrera, plataformako telesailek sexu eszena bat errodatzen duten bakoitzean, arduradun bat egongo da bertan, eszena koordinatzen eta aktoreen arteko lana ikuskatzen, irregulartasunik ez dela gertatzen gainbegiratzen eta aktoreen intimitatea eta eskubideak urratzen ez direla egiaztatzen.\nAlice Rodis izan da lanpostu hau betetzen lehena, The Deuce telesailerako; hain zuzen, protagonistetako bat James Franco aktorea da, eta aurretik sexu jazarpen salaketak jaso izan ditu. Rodisek ez du soilik eszenaren errodatzea gainbegiratzen; gidoiak errepasatzen ditu, eta aktoreekin zuzenean komunikatzen da, beren sentipenak aztertuz eta dena giro egokian egiten dela egiaztatuz. The Deucen primeran atera da esperimentua, eta beraz, plataformak bere telesail guztietarako kontratatuko du intimitate koordinatzaile bat. Zer iruditzen zaizue?


Batzordeak argitu ditu EBko bidaiarien garraio publikoa trenez eta errepidez - EU Reporter\nBatzordeak argitzen EB bidaiarien garraio publikoko arauak trenbide eta errepide arabera\nEuropako Batzordeak orientazio gaur (21 martxoaren) EBko arauak on bidaiarien garraio publikoko zerbitzuen eman du trenez eta errepidez. Arauak Europa osoko agintari publiko garraio publikoaren zerbitzuak ematea trenbide, metro, tranbia edo autobusez, nola kontratatu ahal nola saria kontratu horiek eta nola zerbitzu publikoko betebeharrak konpentsatzeko zehazteko. arau oinarrizko xedapen buruzko jarraibideak emanez, Batzordeak dago orain garraio publikoan egile guztiek segurtasun juridikoa hobetzeko.\nSiim Kallas Batzordeko presidenteordeak, mugikortasunaz eta garraioaz arduratzen denak, esan du: "Garraio publikoaren sektoreak arau argiak behar ditu lehiakorrak izateko eta guztiei mugikortasunerako irtenbide modernoak emateko. Oso arreta handiz entzun dugu argitzea non behar zen. Jarraibide berri hauek eskaintzen dute argitasun hori eta segurtasun juridikoa hobetuko du EBko garraio publikoko eragile guztientzat ".\nArauak (Araudia (EE) 1370 / 2007 ez dago) Izan antolaketa eta finantzaketa EB osoan garraio publiko zerbitzuen garrantzia. Koherentea eta zuzena aplikazioa barne-merkatuaren arrakasta, kostu-eraginkorra eta kalitate handiko garraio publikoaren zerbitzuak eskaini ahal gakoa da. ondo funtzionatzen garraio publikoaren sektorean bat ere pilaketa eta garraioa ingurumenean duen eraginari buruzko arintzen laguntzen du. Azkenik, garraio publikoak eraginkorra izango ekonomian eragin positiboa dute: garraio publikoa BPGren% 1 buruz eta Europar Batasunean eta enplegu guztiaren% 1 adierazten du.\nAraudi honen interpretazioak dibergenteak oztopatzen barne merkatu bat sortzea garraio publikorako eta nahi ez diren merkatu distortsio ekarriko. kanpoko arautzea ezartzeko ebaluazioa Batzordeak gomendatutako erregulatzen zenbait xedapen interpretazio gidaritzapean duten gaiak. Europako elkarteen eta estatu kideen ordezkariek baieztatu legeria pieza konplexu honen interpretazioaren inguruan jarraibide beharra.\nAgintariak garraioa eta garraio publikoaren operadoreekin antolatzeko ardura izango du Europako Batzordeak emandako orientazio etekina. Agintari eskudunak ziurtasun gehiago juridikoa izango dute EBko arauak aplikatuz zerbitzu publikoen kontratuen esleipen eta zerbitzu publikoko betebeharrak ordaintzeko eskemak. Garraiobide publikoen ere izango Legezko argitasun gehiago etekina, horiek aukera emango dute, euren negozioa hobeto antolatzeko europar mailan.\nEstatu kideek eta Europako garraio elkarteek interpretazio-gidalerroak prestatzeko prozesuan parte hartu zuten.\ngaur onartutako jarraibide hauek ematen argitasuna on, besteak beste:\nzerbitzu publikoko betebeharrak definizioa;\nzerbitzu publikoen kontratuen iraupena;\ngizarte langileak babesteko;\nzerbitzu publikoen kontratuak sari lehiakorra eta zuzeneko baldintzak;\nzerbitzu publikoko betebeharrak konpentsatzaileen buruzko arauak;\nGardentasun arauak eta;\nnorabideak, ez dizu esan nahi stakeholders gastu edozein, ez dute gisa -, hain zuzen ere, ezin - betebeharrak berriak sortzeko. Ez dute dauden arauak aldatu, baina Erregulazio 1370 / 2007 ezartzeko horren helburu.\nIkusi oharra Galdera-erantzunak: Memo / 14 / 204\n(EE) Erregelamendua 1370 / 2007\nKallasen presidenteordea Jarraitu on Twitter\nGai erlazionatuak:aktoreakezaugarrifull-imagesegurtasun juridikoabidaiarien garraio publikoko zerbitzuakzerbitzu publikoko betebeharraktrenbideerrepidea\nMartin Schulz: "Kontuz ibili behar dugu etengabe areagotzen ari den gatazka batean somambola ez sartzeko"


Arratia: Jesus eta emakumea: Ana Berrizbeitiaren berbaldia\nPil-pilean dabil, emakumearen eskubideak eta zereginak gizartean murriztuta dagozela-eta, ahalegin berezia egin behar dela bere askatasun bidean.\nEleiza katolikoan ere gai hau gero eta indartsuago entzuten da. Frantzisko aita santuak be andrearen zeregina eta duintasuna sustatzera deitu izan dau. Aspaldi dabilz andra fededun eta teologoak ahalegin horretan. Arantzazuko parrokiko arduradun izan zan Mari Jose Arana horren eredu garbia dogu. Arratiako parrokietan ere emakumearen beharra nahi eta nahi ezkoa izanik gogoeta honetan sakontzeko aukerea izango dogu.\nAbiapuntua Jesusen jarrerak ikustea eta ikastea izango da.\nZeregin honetan lagunduko deusku Ana Berrizbeitiak. Ana Berrizbeitia teologoa da, Bilboko Teologia Institutuko irakaslea. Oraintsu arte Bizkaiko Pastoral Kontseiluko lehendakari ordea. HEMEN erlijio gogoeta aldizkariaren erredakzio kontseiluko kidea.\nTxundigarria da Jesusen inguruan hainbeste emakume izatea: Magdalako Maria edota Betaniako Marta eta Maria ahizpak bezalako adiskide minak; Salome bezalako jarraitzaile leialak; odoljarioa zuen emakume kutsatua; Feniziako emakume jentila. Ez da inongo profetari buruz beste horrenbeste esaten. Zer ikusten ote zuten emakume judutar haiek Jesusengan? Zerk erakartzen ote zituen horrela? Jesusen beste era bateko jarrerak, zalantzarik gabe. Jesusek ez zien aiherraz eta mespretxuz begiratzen, begirunez baizik; defenditu egiten zituen eta samurki hartzen, inork ez bezala.\nGizarte hartan nagusi ziren estereotipoak kolokan jarri zituen Jesusek. Emakumea bekaturako okasio eta egokiera omen zelako, gizasemeei arretaz ibiltzen erakusten zietenean, erantzukizuna gizonezkoena eta hauen haragizalekeriarena zela irakasten zuen Jesusek: "Emakume ezkondu bati irrikaz begiratzen dionak, egin du jadanik adulterioa bere bihotzean" (Mateo 5, 28‑29).\nEmakumearen ideal nagusia ama izatea zelako ustea ere aldatu zuen Jesusek. Behinola, Jesusen ama goretsi zuen jendarteko emakume batek, kultura hartan emakumeak zituen ezaugarri nagusienak goraipatuz: sabel emankorra eta bular ugariak. Hona zer esan zion: "Zorionekoa sabelean eraman zintuen eta bularra eman zizun emakumea!". Jesusek beste era batera ikusten zituen gauzak. Bizitza honetan dena ez da seme‑alabak izatea. Bada emakumearentzat horl baino garrantzitsuagorik: "Hobeki esan, zorionekoak Jainkoaren hitza entzun eta betetzen dutenak! (Lukas 11,27‑28; Tomas 79, 3). Erreinuari buruzko mezua entzuteko eta erreinuan sartzeko gai izatea du emakumeak bere handitasunaren abiapuntu.\nBeste batean, Marta eta Maria ahizpa adiskideen etxean zelarik, zuzendu egin zuen Jesusek emakumearen egiteko bakarra etxeko lanak egitea deneko ustea: "Marta, Marta, gauza askorengatik zabiltza kezkaz eta larri; baina bat bakarra da beharrezko. Alderik hoberena aukeratu du Mariak, eta ez dio inork kenduko". Ezin da emakumea etxeko lanak egitera mugatua gelditu. Badu egiteko hori baino gauza hobe eta erabakigarririk: Jainkoaren hitza entzun.\nAusarki erreakzionatu zuen Jesusek judutar gizartean gizasemearentzat eta emakumearentzat erabili ohi zuten moraltasun‑kriterio edo irizpide ezberdinaren aurrean. Adulterioan harrapatutako emakume bat eraman zioten behin Jesusi, harrika hiltzeko asmoz (Joan 8,1‑11). Ez zuten, ordea, aipatu ere egiten emakumearekin zegoen gizonezkoa, nahiz eta hari Torah lege‑liburuak agintzen zion ez gutiziatzeko lagun hurkoarena zen emaztea. Legea egitean, gizasemeak hartzen zituzten gizartean erantzukizundun gisa. Hobena zigortzean, aldiz, emakumeak zigortzen zituzten erruduntzat (Irteera 20,14‑17). Jesusek ezin izan zuen eraman itxurakeria matxista hura: "Zuetan bekaturik gabe dagoenak jaurti diezaiola lehenengo harria". Salatzaileek alde egin zuten lotsaturik. Haiek izango ziren herrixka haietan adulteriogilerik handienak, ziur aski. Kontaeraren bukaera hunkigarria da. Maiteki eta begirunez mintzatzen zaio Jesus han, umiliatua eta lotsatua dagoen emakumeari: "Emakume, ez al zaitu inork ere gaitzetsi?". Emakumeak, ikaraz erantzuten dio: "Inork ere ez,Jauna". Orduan, Jesusek: "Nik ere ez zaitut gaitzesten. Zoaz eta aurrerantzean ez egin bekaturik". Emakume hark ez du gaitzespen beharrik. Jesusek konfiantza du emakume harengan, onena nahi du harentzat eta bekaturik ez egitera animatzen du. Jesusen ahotik, ordea, ez da inolako gaitzespenik ateratzen.


Neure entzule maiteak. Berbaldi hautuak | Labayru Fundazioa\nJuan Bautista Eguzkitzak era askotako idatziak egin ebazan, euskalzale sutsua zan eta aldizkarietan be parte hartu eban. Entzute handia hartu eban sermoilari, hizlari moduan. Entzuleak gogoan hartuta egiten ebazan bere berbaldiak. Horreetariko batzuk batzen dira liburu honetan.\nNeure entzule maiteak. Berbaldi hautuak quantity\nJuan Bautista Eguzkitza Meabe\n2015-07-06 Hurrengo artikulua


Irekia Eusko Jaurlaritza - Gobierno Vasco :: Kolonbian eskubideen urraketa larriak zigorrik gabe gelditzen direla salatu dute Euskko Jaurlaritzak eta CEAR Euskadik\nKolonbian eskubideen urraketa larriak…\n<iframe src="https://www.irekia.euskadi.eus/eu/embed/videos?video_path=2012%2F12%2F10%2Finforme_derechos_humanos%2Fhtml5%2Finforme_derechos_humanos.mp4" width="320" height="210" allowfullscreen></iframe>\nKolonbian eskubideen urraketa larriak zigorrik gabe gelditzen direla salatu dute Euskko Jaurlaritzak eta CEAR Euskadik Iturria: Irekia\nEusko Jaurlaritzak Giza eskubideen defendatzaileak aldi batez babesteko programa bultzatu zuen 2011n, haien jardueragatik jazarpenak eta mehatxuak nozitzen ari diren edo horretarako arriskua duten pertsonak Euskadin hartzeko. CEAR Euskadik zuzendu du harrera-prozesua.\nLehenengo edizioan Kolonbiako hiru pertsona hartu ziren. Herrialde horren historia indarkeriak markatuta dagoen arren, gizarte-mugimenduen erresistentziak eta proposamenek ere garrantzi handia dute gizarte-justiziadun bakea bilatzeko jardunean.\nProgramaren harira eta hartutako lehen hiru defendatzaileak itzuli ondoren, Euskadiko ordezkaritza bat joan zen Kolonbiara 2012ko uztailean, haien egoeraren, komunitateen eta parte hartzen duten gizarte-erakundeen jarraipena egiteko, bai eta gobernuaren babesa ikusarazteko ere. Bidai horren ondorio bezala, Kolonbiako Giza Eskubideen egoera behatzeko eta jarraitzeko Euskadiko I ordezkaritza txostena aurkeztu dute gaur Inés Ibáñez de Maeztu Giza Eskubideen zuzendariak eta Patricia Bárcena CEAR Euskadiko zuzendariak.\nTxosten horretan, Kolonbiako gobernu-aldaketak tonu-aldaketa bat ere ekarri duela ondorioztatzen da. Juan Manuel Santos presidentetzara iritsi izanak diskurtso politiko berria ekarri du; hala, giza eskubideen aldeko lana aintzat hartzea eta herrialdean dagoen gatazkari irtenbide baketsuak bilatzea biltzen ditu.\nBeste ondorioetako bat, eskubideen urraketa larri batzuk behin eta berriz estrukturalki zigorrik gabe gelditzen direla nabarmendu beharra. Prozesu judizialak gehiegitan alferrikakoak izaten dira , edo kanpoko esku-hartzeek akastuta daude.\nRT @ColectivoMaloka: Gobierno Vasco y CEAR denuncian la "impunidad" ante violaciones de derechos humanos en Colombia http://t.co/UIYhgE3y\nGobierno Vasco y CEAR denuncian la "impunidad" ante violaciones de derechos humanos en Colombia http://t.co/UIYhgE3y\nGobierno Vasco y CEAR denuncian la "impunidad" ante violaciones de derechos humanos en Colombia, http://t.co/YaQH1V5z\n121210_RESUMEN_INFORME_DELE... 200 KB (application/pdf)


San Fermines 78 gogoan – Herri ekimena\nKASAY – NO OS IMPORTE MATAR (VideoLyric)\nuztaila 13, 2021 / No Comments / Albisteak,Berriak Kasayk, Burlatako rapero eta musikariak, 78ko uztailaren 8ko gertakariei buruzko abesti bat argitaratu berri du, "No os importa matar" izenekoa. Abestiaren You Tubeko esteka pasatu digu, entzun dezazuen. https://youtu.be/-OHq5N4FWrU\nuztaila 8, 2021 / No Comments / Albisteak,Berriak Jada 43 urte dira justiziarik gabe 1978ko sanferminetako gertaerengatik. Eta, urtez urte, segitzen dugu Germanen oroimenezko hilarri honen inguruan biltzen. Aurten, gainera, 16 elkarteen sostenguarekin. Frogatzen ari gara Memoria betekizun soziala dela. Zauriak ez daudela itxita eta tratamendua emateko modu bakarra dela Egia, Justizia eta Ordaina aldarrikapenak aintzat hartzea. Gobernu espainiarrak Memoria Demokratikoari buruzko Legearen\nuztaila 3, 2021 / No Comments / Albisteak,Berriak 43 urte jada, 1978ko sanferminetan, poliziak eraso bereizi gabea gauzatu zuenetik. Denbora luze honetan, Gobernu zentralak ez du inoiz gertaera haietan izandako erantzukizuna bere gain hartzeko adierazpenik egin. Orobat, ez die barkamena eskatu gertaera haietako biktimei. Ez hori bakarrik. Horretaz gainera, jardun arau izan du frogak ezkutatzea eta edozein ikerketa judizial edo partikularri zangotrabak paratzea.