Maleeh ge nazarugai Male' ge mayor ge gondi kaamiyaabu kuraanee PPM in, sababu thah miothy!\nADS BY INTERNATIONAL AID\nމަލީޙުގެ ނަޒަރުގައި މާލޭގެ މޭޔަރުގެ ގޮނޑި ކާމިޔާބު ކުރާނީ ޕީޕީއެމްއިން، ސަބަބުތައް މިއޮތީ!\n-6days ago0- ހަނާން ހުސައިން\nމާލެ ސިޓީގެ މޭޔަރުގެ ގޮނޑި މިފަހަރު ޕްރޮގްރެސިވް ޕާޓީ އޮފް މޯލްޑިވްސް (ޕީޕީއެމް)އިން ކާމިޔާބު ކުރާނެ ކަމަށް އޭނާއަށް ފެނިވަޑައިގަންނަވާ ސަބަބުތައް ކުރީގެ ކޮމިއުނިކޭޝަން މިނިސްޓަރު މުޙައްމަދު މަލީޙު ޖަމާލު ހާމަކުރައްވައިފިއެވެ.\nADS BY EHEE\nމަލީޙު މި ސަބަބުތައް ހާމަކުރައްވާފައިވަނީ މިއަދު ކުރެއްވި ޓްވީޓެއްގައެވެ. އެންމެ ފުރަތަމަ ސަބަބެއްގެ ގޮތުގައި އޭނާ ފާހަގަކުރައްވާފައިވަނީ، މާލެ ސިޓީ ކައުންސިލުގެ މެޖޯރިޓީ 11 އަހަރު އެމްޑީޕީއަށް ދިނުމުންވެސް ނަތީޖާއެއް ނެރެވިފައި ނުވުމެވެ.\n"2.ވެރިކަމާ މަޖިލިސް ދިނީމަ ބަހަނާ ދައްކާތީ" އޭނާގެ ޓްވީޓުގައިވެއެވެ.\nމީގެ އިތުރުން، އެމްޑީޕީގެ ކެންޑިޑޭޓުން "ވިއްކަން" މިފަހަރު އުނދަގޫވާނެކަމަށް ވިދާޅުވެ، އަންނަ ހޮނިހިރު ދުވަހު ބާއްވާ އިންތިޚާބަކީ އެމްޑީޕީގެ އާންމު މެންބަރުން އެޕާޓީގެ ލީޑަރޝިޕު ހޭލައްވާލާނެ އިންތިޚާބެއް ކަމަށްވެސް މަލީޙު ވިދާޅުވިއެވެ.\nމިމަހުގެ 10 ވަނަ ދުވަހު ބާއްވާ ކައުންސިލް އިންތިޚާބުގައި އެމްޑީޕީގެ ފަރާތުން ވާދަކުރައްވަނީ އަނަސް ޢަބްދުއްސައްތާރެވެ. އަދި ޕީޕީއެމްގެ ފަރާތުން ވާދަކުރައްވަނީ، ކުރީގެ ހައުސިން މިނިސްޓަރު ޑރ.މުޙައްމަދު މުޢިއްޒުއެވެ.\nއޯގާތެރިކަން އިސްކޮށް، ރައީސް ޔާމީން ގެއަށް ބަދަލުކޮށްދީ: އާދަމް ޝަރީފު035 minutes ago\nނިމިދިޔަ އިންތިޚާބުގައި ނިސްބަތުން ގިނަ ބަޔަކު ވޯޓުލި، މިއީ މުޢިއްޒުއަށް ބޮޑު ކާމިޔާބީއެއް: ރުކުމާ02 hours ago\nކިންގް ސަލްމާން މިސްކިތް ހުޅުވުން އަވަސްކޮށްދިނުމަށް މާލޭގެ އިންތިޚާބީ މޭޔަރު އެދިވަޑައިގެންފި 1 21 hours ago\nމާލެ ސިޓީ ކައުންސިލަށް އައި ބަދަލާ ދޭތެރޭގައި ވިސްނަންޖެހޭ: ރައީސް ޞާލިޙް21 day ago\nރައީސް ޔާމީން ޖަލަށް ލައިގެން އުޅެނީ ސަރުކާރު ފިނޑިކަމުން: ޣައްސާން01 day ago\nރައީސް ނަޝީދުގެ އޯޑަރަށް އިންތިޚާބުގެ ނަތީޖާ އޮޅުވާލަން އުޅޭ ކަމަށް ތުހުމަތުކޮށްފި 1 1 day ago\nކާމިޔާބު ނުވި ދާއިރާތަކުން ކުރަންޖެހޭ މަސައްކަތް ދެނެގަނެ އެކަން ކުރާނަން: ލަތީފް021 hours ago\nރޯދައިގެ ފަހު ދިހައެއް އަންނަންދެން ތަރާވީސް ނަމާދަށްފަހު މަގުމަތީގައި އިހުތިޖާޖު ކުރުން އޮންނާނެ: އިދިކޮޅު21 day ago\nއެމްޑީޕީން ކެނޑިނޭޅި ދަނީ އީސީއަށް ނުފޫޒު ފޯރުވައި، ފޮށިތަކުގެ ނަތީޖާ ބަދަލު ކުރަމުން: ޝިޔާމް 1 1 day ago


SunOnline: Inzaaru! Addu Link Road Nurahkaa, Dhuhvan Heyonuvaane\nއިންޒާރު! އައްޑޫ ލިންކް ރޯޑް ނުރައްކާ، ދުއްވަން ހެޔޮނުވާނެ\nނަޖާހު މަސްއޫދު 27 Jul 2019, 10:09\n"އަހަރެން ސައިކަލު ލައިޓް ވެސް ނުޖައްސާ ރޭގަނޑު ލިންކު ރޯޑުގައި ދުއްވާލަން ސަތޭކައިގައި،" ހިތަދޫގެ ނަން މަޝްހޫރު ކެފޭއެއްގައި ކޮފީއެއް ބޯލަން އިން އެ ރަށުގެ ޒުވާނަކު ނިކަން ފޮނިކަނޑަމުން ބުނެލި އެވެ.\nއައްޑޫގެ ހުޅަނގު ބިތުގެ އަވަށްތައް ގުޅުވައިދޭ 16 ކިލޯމީޓަރުގެ ހައިވޭ، ނޫނީ ލިންކު ރޯޑުގެ "ބިރުވެރިކަން" ހުރި މިންވަރު ޒުވާނާގެ ވާހަކައިން އެކަނިވެސް "ގެޓް" ވެއްޖެ އެވެ. އައްޑޫ ލިންކް ރޯޑް މަޝްހޫރުވެފައި އޮންނަނީ މަރުގެ މަގެއްގެ ގޮތުގަ އެވެ. އެ މަގު ހުޅުވީއްސުރެ، އެ މަގުގެ އެކްސިޑެންޓްތަކުގައި އެތައް ބަޔަކު މަރުވެ ހިނގައްޖެ އެވެ. އެކްސިޑެންޓްތައް މަދެއް ނުކުރެވެ އެވެ. އެ މަގުގެ ބިރުވެރިކަން އަމާންކަމާއި ރައްކާތެރި ކަމަށް ބަދަލު ކުރެވޭ ގޮތެއް ނުވެ އެވެ. މިފަހުން މި އަތޮޅަށް ކުރި ދަތުރުގައި އަހަންނަށް ވެސް، އެ މަގުވީ ވީ ބިރުވެރި ތަޖުރިބާއަކަށެވެ.\nދުއްވަން ހެޔޮވާ ވަރެއް ނޫން!\nއެތަން މިތަނުން ހެލްމެޓު އެއްކޮށްގެން މި ސިޓީގެ ހިތަދޫއިން ފޭދޫއަށް ދާން ނުކުތީ ރަށު ތެރެ ބަލާލައި މީސް މީހުންނާ އަނގަ ތަޅާލުމަށެވެ. ސައިކަލުގައި ކުރި އެ ދަތުރުގައި ފާހަގަ ކުރެވުނީ 60 ކިލޯމީޓަރު ބާރު މިނުގައި އުޅަނދު ދުއްވަން ހުއްދަ ލިބިފައި އޮންނަ ހައިވޭއެއް ބަލަހައްޓަން ޖެހޭ މިންވަރާ ގާތަށް ވެސް ބެލެހެއްޓިފައި ނެތް ކަމެވެ. ލިންކް ރޯޑްގެ ކޮންމެ ދިމާލަކުން ފެންނަނީ ބޮޑެތި އިހުމާލުތަކެވެ. މިއީ އައްޑުއަށް ވެފައި އޮތް އިހުމާލުގެ އަދި ކުޑަމިންވަރެކެވެ.\nލިންކު ރޯޑު ހިތަދޫ ކޮޅުން: މި މައީ ވަރަށް ނުރައްކާތެރި މަގެއް -- ސަން ފޮޓޯ/ ފަޔާޒު މޫސާ\nމަގުގެ ބައެއް ތަންތަނުގައި އަޑި ގުޑަންތަކެއް ހެދިފައި ހުރި އިރު އަނެއްބައި ހިސާބުތަކުގައި ތާރުގަނޑުގެ މައްޗަށް ވިނަގަނޑު އަރައި މަގުމައްޗަށް ވެލިވެސް އަރާފައި ހުއްޓެވެ. އަދި މަގުގެ ދެ އަރިމަތިން ތާރުގަނޑު އޮންނަނީ އެއްވަރުކޮށްފައެއް ވެސް ނޫނެވެ. އެއްބައި ތަންތަން އުފުލިފައި އޮތް އިރު އެކަހަލަ ތަނަކަށް އެރިއްޖެ ނަމަ، ހަމަޔަގީނުން ވެސް ސައިކަލު ކަހާލާފައި ވެއްޓޭނެ އެވެ. އަހަންނާ އެކީ ކަހަލަ ގޮތަކަށް މަގުގެ އެއްކައިރިން ދުއްވާފައި ދިޔަ ދެ ރަހުމަތްތެރިން މިކަހަލަ އުސްގަނޑަކަށް އެރިގެން ސައިކަލުން ކަހާލާފައި ވެއްޓި އަނިޔާވި އެވެ. އެދެ މީހުންނަށް ސީރިއަސް އަނިޔާތަކެއް ނުވެ ސަލާމަތްވީ ކިރިޔާ އެވެ. ނަސީބު ރަނގަޅީ އެވެ.\nރަށް ގިރުމުގެ ސަބަބުން ބައެއް ސަރަހައްދުތަކުގައި މޫދު އޮތީ މަގާ ހައެއްކަ ފޫޓަށް ކައިރިއަށް ޖެހިފަ އެވެ. ބައެއް ދިމާތަކުގައި މަގުގެ އިން ވަކި ކުރަން ދަނގަނޑު ޖަހާފައިވެސް ނުހުރެ އެވެ. އެކަހަލަ ސަރަހައްދެއްގައި އެކްސިޑެންޓެއް ވެއްޖެ ނަމަ ވެހިކަލް ނުވަތަ ދުއްވާ މީހާ މޫދަށް ވެއްޓުމުގެ ފުރުސަތު ވަރަށް ބޮޑު ވާނެ އެވެ.\nޖުލައި 18، 2019: އައްޑުއަށް ބޯކޮއް ވާރޭވެހި ހިތަދޫ ކޮޅުން ލިންކު ރޯޑު ފެންބޮޑުވެފައި -- ސަން ފޮޓޯ/ ފަޔާޒު މޫސާ\nހިތަދޫ ނިމޭ ހިސާބުގައި ކޯސްވޭއިން ގުޅާލާފައިވާ އަބޫހެރަ އާއި ރުއްޖެހެރައަށް އަރާލުމުން ފެނުނީ އެ ރަށްރަށުގެ ހަނި ދިމަދިމާލުން މަގަށް އުދަ އަރާފައި އޮތް މަންޒަރެވެ. އޭގެ އިތުރުން މަރަދޫ ކޮޅުންވެސް މަގަށް އުދައަރާފައިވެ އެވެ. އުދައާ އެކު ތާރުގަނޑުގެ މައްޗަށް އޮތީ ވެއްޔާއި ފެނާއި ގާ އަރާފައި އެވެ. އެއީ ދުއްވާ އެއްޗެއްސަށް ހުރި ނުރައްކަލެކެވެ. އެކަން ހުއްޓުވުމަށް އެކަހަލަ ދިމަދިމާލުމުގައި ބޮޑު ހިލަ ޖައްސާފައެއްވެސް ނެތެވެ.\nއައްޑޫ ސިޓީ ކައުންސިލުން ބުނި ގޮތުގައި ރަށް ގިރުމާއި އުދަ އެރުމަށް ދާއިމީ ހައްލެއް ހޯދުމަށް، ޖަޕާނު ސަރުކާރުގެ އެހީގައި މިހާރު އުދަ އަރާ ސަރަހައްދުގެ ސާވޭ ކުރަމުން އަންނަ ކަމަށެވެ.\nލިންކު ރޯޑަކީ މާލެ-ހުޅުމާލޭ ހައިވޭ އާއި ލާމު ލިންކު ރޯޑާ އަޅާ ބަލާ އިރު މާކަ ފުޅާ މަގެއް ނޫނެވެ. އެ މަގުގައި ޖެހި ޖެހިގެން ދެ ސައިކަލު އެއް ވަރެއްގައި ދުއްވާފައި ދާއިރު ކާރަކަށް މަގުން ދެވޭނީ ހަމަ ކިރިޔާ އެވެ. އެކަމަކުވެސް ސައިކަލާއި ކާރުތައް އެ މަގުގައި ދުއްވަނީ މަޑަކުން ނޫނެވެ.\nލިންކު ރޯޑުގައި ސްޕީޑު ލިމިޓުގެ ބޭރުން ދުއްވާއިރު ވެހިކަލްތައް ދުއްވަނީ ގާނޫނީ އިމުގެ ތެރެއިންތޯ ބެލޭނެ ގޮތެއް ނޯވެ އެވެ. މާލޭ-ހުޅުމާލޭ ހައިވޭ ގޮތަށް ފުލުހުންގެ ޗެކްޕޮއިންޓުތައް ޖަހާފައި ހުންނަތަނެއް ނުފެނެ އެވެ. އެކްސިޑެންޓުތައް ނިސްބަތުން ގިނަ އިރު ކެމެރާ ހަރުކުރަން އުޅޭ ކަމުގެ ނިޝާނެއްވެސް އެއްވެސް ކަމާ ބެހޭ ފަރާތަކުން ނުލިބެ އެވެ. ދުވެލި މަޑު ކުރަން ގިނަ ސްޕީޑް ބްރޭކަރުތަކެއް ނުފެނެ އެވެ. އެންމެ ގިނަ އެކްސިޑެންޓުތައް ހިނގާ ބެންޑުތަކުގައި ދުވެލި މަޑުކުރަން މަޖުބޫރުވާނޭ ގޮތްތަކެއް އިންތިޒާމުކޮށްފައެއް ނެތެވެ.\nމަގުގައި އަލިކަމެއް ނެތް\nފޭދޫ އާއި މަރަދޫފޭދޫ އަދި މަަރަދޫ ބަލާލުމަށްފަހު އިރު އޮއްސުމުން، މިސްރާބު ޖެހީ އެނބުރި ހިތަދޫއާ ދިމާލަށެވެ. ރޭގަނޑު ލިންކު ރޯޑުގައި ކުރެވޭނީ މުޅިން ތަފާތު ތަޖުރިބާއެއް ކަމެއް އޭރަކު ނޭނގެ އެވެ.\nމަރަދޫއިން ފައިބައިގެން ހަންކެޑެއާ ހިސާބަށް ދެވުމުން އެނގުނީ ދުއްވަން ޖެހެނީ ކަނު އަނދިރީގައި ކަމެވެ. މަރަދޫއިން ފެށިގެން ހިތަދޫގެ މީހުން ދިރިނޫޅޭ ހިސާބާ ޖެހެންދެން މަގުގައި އެއްވެސް ވަރަކަށް ލައިޓު ހަރުކޮށްފައި ނެތީ އެވެ.\nފަޅު ހިސާބުތަކުން ދުއްވަމުން ދިޔަ އިރު، ވިސިބިލިޓީ ހުރީ ހަމައެކަނި ސައިކަލުގެ ކުރިމަތީ ބޮކީގެ އަލި ފޯރާ ހިސާބަށެވެ. އެއަށް ވުރެ ދުރުގައި މަގުމަތީގައި ގަލެއް އޮތަސް، މަގުމައްޗަށް ގަހެއް ވެއްޓިފައި އޮތަސް ނޭނގޭ ވަރުވެ އެވެ. މަގުގައި ރޭގަނޑު ސައިކަލުގައި ދުއްވަން ހެޔޮވާވަރެއް ނޫނެވެ.\n"މަގެއްގައި ލައިޓު ނުޖަހައި އޮވެގެން ނުވާނެ ދެއްތޯ،" ލައިޓު ނެތް ސަބަބާ ބެހޭގޮތުން ސުވާލު ކުރުމުން އައްޑޫ ސިޓީ ކައުންސިލުގެ ފޭދޫ މެމްބަރު އަލީ ފަހުމީ އަހުމަދު ދެއްވީ މި ޖަވާބެވެ. ފަހުމީ ވިދާޅުވީ، ލިންކު ރޯޑުގައި ލައިޓު ހަރު ކުރަން ސަރުކާރުން އެއްބަސްވެފައިވާ ކަމަށެވެ. އެކަމަކު، އަދި މިހާތަނަށް ސަރުކާރުން އެފަދަ ޕްރޮޖެކްޓެއް އިއުލާނުކޮށްފައެއް ނެތެވެ.\n"ލިންކު ރޯޑުގެ މީހުން ނޫޅޭ ސަރަހައްދުގައި ލައިޓު ޖެހުމަށް ސަރުކާރުގައި ދަންނަވައިގެން އެކަން ކުރިއަށް ގެންދާ ގޮތަށް ސަރުކާރުން އެއްބަސްވެފައި އެބަ އޮތް. ބޮޑު ޕްރޮޖެކްޓަކަށް ވާނެ،" ފަހުމީ ވިދާޅުވިއެވެ.\nލިންކު ރޯޑުގައި މީގެ ކުރިން ހިނގި އެކްސިޑެންޓެއް -- ފޮޓޯ/ ސޯޝަލް މީޑިއާ\nލިންކު ރޯޑުގައި ލައިޓު ހަރުނުކޮށް ހުންނަ ސަރަހައްދުގެ ދިގުމިނުގައި އަށް ވަރަކަށް ކިލޯމީޓަރު ހުންނާނެ ކަމަށް ލަފާވެ އެވެ. އެހެންކަމުން، ލައިޓު ހަރުކުރުމަށް ބޮޑު ހަރަދެއް ދާނެ ކަމަށް ފަހުމީ ގަބޫލުކުރައްވަ އެވެ.\nލިންކް ރޯޑްގައި އަލިކަމެއް ނެތީ އެކަންޏެއް ނޫނެވެ. މަގުގައި ސަލާމަތީ ގޮތުން ހުންނަން ޖެހޭ ޓްރެފިކް ނިޝާންތައް ވެސް އެމަގުގައި ނެތެވެ. މަގުގެ ދެ ފަޅި ވަކިކުރަން، ރޮގު ކުރަހާފައެއް ނުހުރެ އެވެ. ބެންޑްތަކުގައި ތީރުތަކެއް ޖަހާފައެއް ނުހުރެ އެވެ. ރޭގަނޑު ކަނު އަނދިރީގައި ދުއްވަން ޖެހޭ އިރު، މަގުގެ ދެ އަރިމަތި ފާހަގަކޮށް އެނގޭނެ ފަދަ ގޮތެއް ވެސް އެމަގުގައި ނެތެވެ. މަގުގައި ދުއްވަން ޖެހޭ ބާރުމިން ބުނެދޭ ނިޝާންތައް ވެސް ހުރީ ޖަންގަލި ބޯވެ، ގަސްތަކާ ނިވާވެފަ އެވެ.\nމިއީ މާލެ ފިޔަވައި ރާއްޖޭގެ އެންމެ އާބާދީ ބޮޑު ސަރަހައްދުގެ މައި މަގު އޮތް ހާލެވެ. މާލެ އާއި ހުޅުމާލެ ބްރިޖަކުން ގުޅުވާލައި، ހައިވޭ އާއި މާލެ ވަށައިގެން ރިންގު ރޯޑު ހަދަން 100 މިލިއަނުން ހަރަދުކުރަމުން ދިޔަ އިރުވެސް އައްޑޫ ލިންކު ރޯޑު އޮތީ މި ހާލުގަ އެވެ. އެ މަގުގެ އެކްސިޑެންޑްތައް ހިނގަނީ ހިނގަން ވެގެން އެވެ. އަދިވެސް އޮތީ މި ހާލުގަ އެވެ. އެކަމަކު، އައްޑޫ ލިންކު ރޯޑާ މެދު މާ ބޮޑު ސަމާލުކަމެއް ސަރުކާރުތަކުން ދޭ ތަނެއް ފެނިފައެއް ނެތެވެ. މިއީ އައްޑޫ ރައްޔިތުންނަށް ހައްގު މިންވަރު ހެއްޔެވެ؟


Aamdhanee nulibeyne, budget kuda kurey: Idhikolhu\nއާމްދަނީ ނުލިބޭނެ، ބަޖެޓް ކުޑަކުރޭ: އިދިކޮޅު\nއިދިކޮޅު ކޯލިޝަނުން މިއަދު ބޭއްވި ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލްވުމުގެ ތެރެއިން --\nއަންނަ އަހަރަށް ސަރުކާރުން ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހަށް ހުށަހަޅާފައިވާ ދައުލަތުގެ ބަޖެޓްގައި ޖަހާފައިވާ އަދަދަށް އާމްދަނީ ނުލިބޭނެ ކަމަށާ ބަޖެޓް މިހާރު އޮތް ގޮތަށް ފާސްކުރަން ތާއީދު ނުކުރާނެ ކަމަށް އިދިކޮޅު ޕްރޮގްރެސިވް ކޮންގްރެސް ކޯލިޝަނުން ބުނެފި އެވެ.\nސަރުކާރުން ހުށައަޅާފައިވާ 2022 ވަނަ އަހަރުގެ ބަޖެޓާއި މެދު ހުރި ކަންބޮޑުވުންތަކާއި ގުޅިގެން މިއަދު ބޭއްވި ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލްވުމުގައި މަޖިލީހުގެ މައިނޯރިޓީ ލީޑަރު އަދި ޕީޕީއެމްގެ ޕާލިމަންޓަރީ ގުރޫޕްގެ ލީޑަރު އަހުމަދު ސަލީމް ވިދާޅުވީ އަންނަ އަހަރު 24 ބިލިއަން ރުފިޔާގެ އާމްދަނީ ލިބޭނެ ކަމަށް ލަފާކޮށްފައި ވީނަމަވެސް އެ އަދަދަށް އާމްދަނީ ނުލިބޭނެ ކަމަށެވެ. ސަލީމް ވިދާޅުވީ އެންމެ ގިނަ ވެގެންވެސް ދައުލަތަށް ލިބޭނީ 20 ނުވަތަ 22 ބިލިއަން ރުފިޔާ ކަމަށެވެ.\nސަލީމް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި މިހާރު އޮތްގޮތަށް ބަޖެޓް ފާސްކޮށްފިނަމަ ރާއްޖޭގެ ދަރަނީގެ އަދަދު އިތުރު 14 ބިލިއަނަށް އިތުރުވީ އެވެ.\n"މި ސަރުކާރު ފެށުނީއްސުރެ ކޮންމެ އަހަރަކު އެވްރެޖްކޮށް 13 ބިލިއަން ރުފިޔާގެ ދަރަނި އެބަ އުފައްދާ. އެހެން ކަމުން މިދިޔަ ތިން އަހަރުތެރޭ 49 ބިލިއަން ރުފިޔާގެ ދަރަނި މިވަނީ އުފެދިފައި. ރާއްޖޭގެ ތާރީހަށް ބަލާއިރުގައި ރައީސް ޔާމީންގެ ދައުރުގައި 22 ބިލިއަން އަދި އޭގެ ކުރީގެ އަޅުގަނޑުމެން ރީތިކޮށް ދަންނަވާލާނަމަ ދަންނަވާލަން ޖެހޭނީ މި ގައުމަށް މިނިވަންކަން ލިބުނު ތާރީހުން ފެށިގެން ރައީސް ޔާމީންގެ ދައުރު ނިމުމާ ހަމައަށް ދަރަންޏަކީ 42 ބިލިއަން ރުފިޔާ. މި ބޭފުޅުންގެ ތިން އަހަރުގައި 48 ބިލިއަނަށް މިވަނީ އަރާފައި،" ސަލީމް ވިދާޅުވިއެވެ.\nސަލީމް ވިދާޅުވީ މި އަހަރުގެ ބަޖެޓް މަޖިލީހަށް ހުށައެޅިއިރު ރައީސް ސޯލިހާއި ރައީސް ނަޝީދަށްވެސް ބަޖެޓްގައި އޮތް އެއްޗެއް އެނގިވަޑައިނުގަންނަވާނެ ކަމަށެވެ. މި ބަޖެޓަކީ ތިންވަނަ ފަރާތަކާއި ހަވާލުކޮށްގެން ހަދާފައިވާ ހަމައެއް ނެތް ބަޖެޓެއް ކަަމަށްވެސް ރާއްޖޭހެ މަޝްހޫރު ވިޔަފާރިވެރިޔާ ވިދާޅުވިއެވެ.\nމި ބަަޖެޓް ހެދިއިރު މިއަދުގެ ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ހުންނެވީ ރާއްޖެއިން ބޭރުގައި. މަޖިލީހުގެ ރައީސް ނަޝީދު ހުންނެވީ ބޭރުގައި. މީގަ އޮތީ ކޯންޗެއް ކަމެއް މި ގެންދާނީ ކިހިނެތް ކަމެއް މި ދެ ބޭފުޅުންނަށް އެނގިވަޑައިނުގަންނަވާ. ދެން ހުރީ ފިނޭންސް މިނިސްޓަރު. ފިނޭންސް މިނިސްޓަރު މި ބަޖެޓް ހެއްދެވީ އައުޓްސޯސް ކޮށްގެން. އެހެން ބަޔަކާއި ހަވާލުކޮށްގެން. މިއީ އެމަނިކުފާނު ހެއްދެވި އެއްޗެއް ނޫން. ހުދު އެމަނިކުފާނަށްވެސް އެނގިވަޑައިނުގަންނަވާނެ މި ބަޖެޓްގައި ހުރި އަދަދުތަކަކީ ކިހިނެތް އައިސްފައި ހުރި އަދަދުތަކެއް ކަމެއް. މިއީ މަކަރުވެރި ހީލަތްތެރި ބަޔަކު ހަދާފައި އޮތް ބަޖެޓެއް\nއަހުމަދު ސަލީމް | ޕީޕީއެމްގެ ޕީޖީ ގުރޫޕްގެ ލީޑަރު\nސަލީމް ވިދާޅުވީ ދަރަނި އިތުރުވުމުން އެކަމުގެ ހުރިހާ ގެއްލުމެއް އޮތީ ރައްޔިތުންނަށް ކަމަށެވެ. ތަކެތީގެ އަގު ބޮޑުވެ ޑޮލަރުގެ ކަޅު ބާޒާރު އުފެދިގެން ބޮޑުވެފައިވަނީ ކަންބޮޑުވާން ޖެހޭ މިންވަރަކަށް ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ.\nއޭނާ ވިދާޅުވީ 2022 ގެ ބަޖެޓް އިދިކޮޅު ކޯލިޝަނުން ގަބޫލު ނުކުރާ ކަމަށެވެ. އަދި ބަޖެޓުން މިހާރުން މިހާރަށްވެސް 20 ޕަސެންޓް އުނިކުރަން ޖެހޭ ކަމަށެވެ. އެކަން ނުކޮށްފިނަމަ ދިވެހީން ދެން ކުރިމަތިލާ ރޯދަ މަސް ވެގެންދާނީ އެންމެ ދަތީގައި އުޅެން ޖެހޭ ރޯދަ މަހަށް ކަމަށް ސަލީމް ވިދާޅުވިއެވެ.\nޕީޕީއެމް އަހުމަދު ސަލީމް (ރެޑްވޭވް) އިދިކޮޅު ފަރާތްތައް + ޕީޕަލްސް ނޭޝަނަލް ކޮންގްރެސް - ޕީއެންސީ


City council ge vazeefaathaakah bidheyseen nunagan ninmaifi\nކައުންސިލްގެ ވަޒީފާތަަކަށް ބިދޭސީން ނުނަގަން ނިންމައިފި\nމާލެ ސިޓީ ކައުންސިލްގެ ވަޒީފާތަކަށް ބިދޭސީން ނުނެގުމަށް ސިޓީ ކައުންސިލުން ނިންމައިފި އެވެ.\nމާލެ ސިޓީގެ މޭޔަރު ޑރ. މުހައްމަދު މުއިއްޒު ދެންމެ ވިދާޅުވީ މިއަދު ބޭއްވި ބައްދަލްވުމުގައި މުހިންމު ނިންމުންތަކެއް ނިންމާފައިވާ ކަމަށެވެ. އެ ގޮތުން މިއަދު ބޭއްވުނު ބައްދަލްވުމުގައި ކައުންސިލްގެ ވަޒީފާތަކަށް ބިދޭސީން ނުނެގުމަށް ނިންމާފައިވާ ކަމަށެވެ.\nއަދި މިހާރު މަސައްކަތުގައި ތިބި ބިދޭސީންގެ އަދަދު މަދު ކުރުމަށްވެސް ނިންމާފައިވާ ކަމަށެވެ. މަދު ކުރާ ވަޒީފާތަކަށް ދިވެހިން ނަގާ ދިވެހި މުވައްޒިފުންގެ އަދަދު އިތުރު ކުރަން ނިންމާފައިވާ ކަމަށްވެސް ވިދާޅުވިއެވެ.\n"ވަޒީފާ ދޭއިރު ޒުވާނުންނަށް ވަކި އިންސައްތައެއް ކަނޑައެޅުމަށްވެސް ސިޓީ ކައުންސިލުން މިއަދު ވަނީ ނިންމާފައި،" މުއިއްޒު ވިދާޅުވިއެވެ.\nސިޓީ ކައުންސިލްގެ ބައެއް ވަޒީފާތައް ނުކުޅެދުންތެރިކަން ހުންނަ މީހުންނަށް ހާއްސަ ކުރުމަށް މުއިއްޒުގެ ކެންޕެއިންގައި ވަނީ ވައުދުވެވަޑައިގެންފައެވެ. މުއިއްޒު ވިދާޅުވީ އަލުން ވަޒީފާތަކަށް މީހުން ނަގާއިރު ނުކުޅެދުންތެރިކަން ހުންނަ މީހުންނަށް ކުރެވޭނެ މަސައްކަތްތަކަށް ނަގާނީ އެފަދަ މުވައްޒިފުން ކަމަށެވެ.\nސިޓީ ކައުންސިލްގައި މިވަގުތު 250އެއްހާ ބިދޭސީން މަސައްކަތް ކުރަމުން ދެއެވެ.


International Coastal Cleanup Day faahaga kohfi\nބައިނަލްއަގުވާމީ ގޮތުން ފާހަގަ ކުރާ އިންޓަނޭޝަނަލް ކޯސްޓަލް ކްލީންއަޕް ޑޭ އަކީ 21 ސެޕްޓެމްބަރެވެ. މޫދާއި ގޮނޑުދޮށް ރައްކާތެރިކުރުމަށް އަހަރަކު އެއްފަހަރު ފާހަގަކުރާ މި ދުވަހަކީ ހަ މިލިއަނެއްހާ ވޮލަންޓިއަރުންނާއި އެކު ދުނިޔޭގެ 90 ގައުމުގައި ފާހަގަ ކުރާ ދުވަހެކެވެ.\nރާއްޖޭގައި އިންޓަނޭޝަނަލް ކޯސްޓަލް ކްލީންއަޕް ޑޭ ފާހަގަކުރުމުގެ ގޮތުން އަމިއްލަ ފަރާތްތަކާއި އެންޖީއޯ އަދި ވޮލަންޓިއަރުންގެ އިސްނެގުމާއި އެކު ރާއްޖޭގެ އެކި ކަންކަންކޮޅުތަކުގައި ސާފުކުރުމުގެ ހަރަކާތްތަކެއް ވަނީ ހިންގާފައެވެ.\nޓްވިޓްސާފު ޓުވިޓަރ އިން އުފެދިގެން އައި ވޮލަންޓިއަރ ޖަމާއަތެއް\nމިގޮތުން "ޓްވިޓްސާފު" ނަމުގައި ޓުވިޓާއިން އުފެދިގެން އައި ވޮލަންޓިއަރުންތަކެއް ވަނީ އުރީދޫގެ ސްޕޮންސައަކާއި އެކު ލާމު އަތޮޅުގައި ކޯސްޓަލް ކްލީންއަޕް ޑޭ އާއި ގުޅިގެން ސާފުކުރުމުގެ ހަރަކާތްތަކަކާއި ހޭލުންތެރިކުރުމުގެ ޕްރޮގްރާމްތަކެއް ކުރިއަށް ގެންގޮސްފައެވެ. މޫސުން ގޯސްވެ ތެމިފޯވެގެން ކުރި މަސައްކަތުން އެއް ޓަނު ކުނި ސާފުކޮށްފައިވާ ކަމަށް ޓްވިޓްސާފުން މައުލޫމާތު ދިނެވެ.\nޓްވިޓްސާފުން ލާމު އަތޮޅު ސްކޫލުތަކުގައި ކުންޏާއި ކުނިމެނޭޖްކުރުމުގެ ސެޝަންތަކެއް ކުރިއަށްގެންދިޔަ\nމީގެ އިތުރުން ކުއްޏާއި ކުނި މެނޭޖްމަންޓް އާއި ގުޅޭ ހޭލުންތެރިކުރުމުގެ ތިން ޕްރޮގްރާމެއް އިހައްދޫ ސްކޫލް، ހަމަދު ސްކޫލް އަދި މުކުރިމަގު ސްކޫލްގައި ކުރިއަށް ގެންގޮސްފައިވާ ކަމުގައި ޓުވިޓްސާފުން ސިޔާނާ މުހައްމަދު ސޯލިހް މައުލޫމާތު ދިނެވެ.\nއެންޖީއޯއެއް ކަމުގައިވާ ސޭވް ދަ ބީޗް މޯލްޑިވްސް އިން ވިލިމާލެގެ ސަރަހައްދެއް ވަނީ ސާފުކުުރުމުގެ ހަރަކާތްތަކެއް އިންތިޒާމްކޮށް ކުރިއަށް ގެންގޮސްފައެވެ. ސޭވް ދަ ބީޗް އިން މައުލޫމާތު ދިންގޮތުގައި ވިލިމާލޭގެ ގޮނޑުދޮށުން 350 ކިލޯއަށްވުރެ ގިނަ ކުނި ވަނި އެ ފަރާތާއި އެކު ހަރަކާތްތެރިވި ވޮލަންޓިއަރުންނާއި ގުޅިގެން ސާފުކޮށްފައެވެ.\nސޭވްދަބީޗް އެންޖީއޯއިން ވިލިމާލެގައި ކުރިއަށްގެންދިޔަ ހަރަކާތުގެ ތެރެއިން: ފޮޓޯ: ސޭވްދަބީޗް\nއަމިއްލަ އެކި ފަރުދުން ވަނީ ދުވަހުގެ ރޫހުގައި ސާފުކުރުމުގެ އެކި އެކި ކުދި ޕްރޮޖެކްޓް ފަރުދީ ލެވެލްއެއްގައި ހިންގާފައެވެ. ހުކުރުދުވަހުގެ އަލިފާނުގެ ހާދިސާއަށް ފަހު އިންޓަރނޭޝަނަލް ކޯސްޓަލް ކްލީންއަޕް ޑޭ ރަސްމީ ހަރާކާތް މިނިސްޓްރީ އޮފް އެންވާރަމަންޓް ހުކުރުދުވަހު ހިނގި އަލިފާނުގެ ހާދިސާއާއި އެކު ފަސްކޮށްލިއެވެ. އެހެންނަމަވެސް، މިވަގުތަށް ފަސްކުރެވިފައިވީ ނަމަވެސް އިތުރު ހަރަކާތްތަށް ރަސްމީ ފަރާތްތަކުންނާއި އަމިއްލަ ފަރާތްތަކުން ކުރިއަށް ގެންދިއުމަށް ހަމަޖައްސާފައިވެއެވެ.\nސަރުކާރުން ދޯނި ބަނދެ ލޯނަށް ދޫކުރަން ފާސްކޮށްފި


Hikun fiyavai ves kasrathu kurumuge gina faidhaa thakeh | Hurihaa.mv\nހިކުން ފިޔަވައި ވެސް ކަސްރަތު ކުރުމުގެ ގިނަ ފައިދާތަކެއް\nPublished on 13 Oct 2021, 06:28\nކަސްރަތު ކުރުމުން ލިބޭ އެތައް ފައިދާތަކެއް ހުރޭ.\nގިނަ ފަހަރަށް ކަސްރަތު ކުރަނީ މީހުން ފަލައޭ ކިޔާތީ އެކަމުން ސަލާމަތް ވާންވެގެންނެވެ. ހިކުން ހިތުގައި ލައިގެން ބަރުދަން ލުއިކުރުމުގެ ބޭނުމުގަ އެވެ. ނަމަވެސް ކަސްރަތު ކުރަންޖެހެނީ ހަމައެކަނި ހިކޭކަށް ނޫނެވެ. ދުޅަހެޔޮ ސިއްހަތެއްގައި ހުރުމަށްޓަކައި ކަސްރަތުގެ މުހިއްމުކަން ވަރަށް ބޮޑެވެ.\nހަށިގަނޑުގެ ވައިޓަލްސް ރަނގަޅު ކޮށްދޭ\nކަސްރަތު ކުރުމަކީ ހަށިގަނޑުގެ ވައިޓަލްސް ރަނގަޅުކޮށްދޭ ކަމެކެވެ. އެގޮތުން ލޭގެ ޕްރެޝަރާއި ލޭގައި ހުންނަ ހަކުރުގެ މިންވަރާއި ހިތުގެ ހިނގުމުގެ އިތުރުން ކޮލެސްޓްރޯލް ވެސް އެއްވަރެއްގައި ހިފެހެއްޓުމަށް އެހީވެދޭ ކަމެކެވެ. އާއްމު ދިރިއުޅުމުގައި ކަސްރަތުކުރުން އާދަ ކުރުމަށް ޑޮކްޓަރުން ލަފާދެނީ އެހެންވެގެންނެވެ.\nދިރާސާތަކުން ދައްކާގޮތުގައި ގަވާއިދުން ކަސްރަތުކުރާ މީހުން ސްޓްރެސް އާއި އެހެނިހެން ނަފްސާނީ މައްސަލަތަކާ ކުރިމަތިވާ މިންވަރު ވަރަށް މަދެވެ. ކަސްރަތުކުރުމުން ހަށިގަނޑަށް އަރާމު ލިބި ނިދި ރަނގަޅުވެ، ނަފްސާނީ ދުޅަހެޔޮކަން ވެސް އިތުރަށް ރަނގަޅުވެ އެވެ.\nހަރަކާތްތެރިވެ އުޅުމަށް ފަސޭހަކޮށްދޭ\nހުޅުތަކާއި ބުރަކަށީގައި ރިއްސުމަކީ އަހަރެމެންގެ ތެރެއިން ގިނަ ބަޔަކަށް ދިމާވާ މައްސަލަ އެކެވެ. އެކަމުގެ ސަބަބުން އާއްމު ދިރިއުޅުމުގެ ކަންކަމަށް ބުރޫ އަރާ ކަމެކެވެ. ނަމަވެސް ކަސްރަތު ކުރުމަކީ މިފަދަ ތަދުތަކުން ދުރުކޮށްދީ މީހާ ހަރަކާތްތެރިވެ އުޅުމަށް ފަސޭހަކޮށްދޭ ކަމެކެވެ.\nކަސްރަތު ކުރުން ލައިފްސްޓައިލް


"Neymar Kurany Act Eh Noon, Eynaage Fayakee Sensitive Fayeh" - Vaguthu\n4 މަސް ކުރިން ( ނޮވެމްބަރު 24, 2020 )\nމެޗުތެރޭގައި އެހެން ކުޅުންތެރިން ކުރާ ފައުލްތަކުގެ ސަބަބުން ދަނޑުމަތީގައި ނޭމާ ޖައްސަނީ އެކްޓެއް ނޫން ކަމަށާއި އޭނާގެ ފަޔަކީ އެހެން ކުޅުންތެރިންނާއި ހިލާފަށް ވަރަށް ސެންސިޓިވް ފައެއް ކަމަށް ޕީއެސްޖީގެ އެސިސްޓަންޓް ކޯޗް ޒޯލްޓް ލޯ ބުނެފިއެވެ.\nބޭރުގެ ކުޅިވަރު މީޑިއާއަކާއި ވާހަކަދައްކަމުން ލޯ ބުނީ ފައުލްވީމައި ނޭމާ ދަނޑުމަތީގައި އުޅޭގޮތުން ބަލަން ހުންނަ މީހަކަށް އެއީ އެކްޓުހެން ހީވެދާނެ ކަމަށާއި އެހެންނަމަވެސް އެއީ އެކްޓެއް ނޫންކަމަށާއި އެއީ އޭނާ ފުޓުބޯޅަ ކުޅެން ފެށިއްސުރެވެސް ހުންނަ ޖިސްމާނީ މައްސަލައެއްގެ ސަބަބުން އޭނާގެ ފަޔަށް އެހެން ކުޅުންތެރިންނަށް ވާ ތަދަށްވުރެ ބޮޑަށް ތަދުވާތީ އުޅޭގޮތެއް ކަމަށެވެ.\nމީގެއިތުރުން ލޯ ބުނީ ނޭމާގެ މި "ބަލީ"ގެ ހަގީގަތް އިނގޭ ބައެއް އިދިކޮޅު ކުޅުންތެރިން ގަސްތުގައި ނޭމާއަށް އަނިޔާ ދިނުމުގެ ބޭނުމުގައި ވަރަށް ނުރައްކާތެރި ފައުލު އޭނާއަށް ކުރާކަމަށެވެ. އަދި އެކަމުގެ ސަބަބުން އަނިޔާތަކާއި ކުރިމަތިވެ ގިނަ ދުވަސްތަކެއް ވަންދެން ކުޅުމާއި ދުރުގައި އޭނާ ހުންނަން ޖެހޭކަމަށްވެސް ލޯ ވަނީ ބުނެފައެވެެ.\nލޯ ބުނިގޮތުގައި ނޭމާއަކީ ރުޅިގަދަ ކުޅުންތެރިއެއް ނޫނެވެ. އޭނާއަކީ ވަރަށް ހިތްތިރި ކުޅުންތެރިއެއް ކަމަށާއި އޭނާ ބޭނުންވާނީ އަމާން ކަމާއެކު މެޗުގައި މޮޅު ކުޅުމެއް ދައްކާ މެޗު ނިންމާލަން ކަމަށެވެ. "ނޭމާއަކީ އޭނާގެ ތަބިއްޔަތުގައި ރުޅިވެރިކަން އިސްކުރާ ކުޅުންތެރިއެއް ނޫން. އޭނާ ބޭނުންވާނީ މޮޅަށް ކުޅެ ޓީމު މެޗުން މޮޅުވެ އެއްވެސް ހަމަނުޖެހުމެއް ނުހިންގާ މެޗު ނިންމާލަން. އެކަމަކު އިދިކޮޅު ޓީމުގެ ކުޅުންތެރިން އޭނާއަށް ކެނޑިނޭޅި ފައުލް ކުރަމުން ދިޔުމާ ގުޅިގެން އޭނާ ރުޅިގަދަވަނީ".\nޗެމްޕިއަންސް ލީގުގައި ކުރިއަށް އޮތް މެޗުގައި ނޭމާ ފެނިދާނެތޯ ނޫސްވެރިއަކު ކުރި ސުވާލަކަށް ޖަވާބުދެމުން ލޯ ބުނީ ނޭމާ 100 އިންސައްތަ ފިޓު ނޫންކަމަށެވެ. އެހެންނަމަވެސް އޭނާގެ ތަޖުރިބާއާއި އޭނާގެ ހުނަރުވެރިކަން ޕީއެސްޖީ ޓީމަށް ވަރަށް މުހިންމު ކަމަށް ލޯ ވަނީ ބުނެފައެވެ.\nދުނިޔޭގެ އެންމެ މޮޅު ފުޓުބޯޅަ ކުޅުންތެރިންގެ ލިސްޓުގައި ފާހަގަކޮށްލެވޭ ނޭމާ ވަނީ ކެރިއަރުގައި 247 ލަނޑު ކާމިޔާބުކޮށްފައެވެ. އަދި ޖުމްލަ 22 ޓްރޮފީ އޭނާ ކުޅެފައިވާ ޓީމުތަކާއި އެކު ހޯދާފައިވާއިރު އޭނާގެ ގައުމީ ޓީމް ބްރެޒިލްއަށް ކުޅެދިން 103 މެޗުން ނޭމާވަނީ 64 ލަނޑު ކާމިޔާބުކޮށްފައެވެ.\nނޮވެމްބަރު 24, 2020 17:56\nވީމާ ތި ނޭމާއަކީ އަންހެނެއްނު! ދެން ކުޅޭ މެޗެޗަކަށް ނެރޭއިރު ފައްޓަރުބަޔާ އުޅާބަޔަކާ ތަކަހޮޅި އަޅުވާފަ ނެރޭތި ވަރަށް ސެންސިޓިވްކޮށް!\nނޮވެމްބަރު 24, 2020 21:14\nއަހަރުމެން ހެއްދެވި ފަރާތް މާތްﷲ އިންސާނުނައް ދެއްވާފައި ވޭ. ތި މީހުނައް ކަމުނުދާ ކުޅުން ތެރިއަކައް ވީމަ ނުޖެހޭނެ އެހެން މީހުނާ ދިމާލައް އެއްޗެހި ކިޔާކައް. މާތްﷲ އިންސާނުނައް ދެއްވާފައިވާ ގުނަވަން ތަކައް ހަމަ މަލާމާތް ކޮއްތިހަދަނީ.\nނޮވެމްބަރު 24, 2020 21:08\nހަގީގަތަކީ އެމީހަކައް ކަމުނުދާ ކުޅުންތެރިއަކައް ކިތައްމެ ބޮޑު އަނިޔާއެއް ވިޔަސް އެކަމެއް ޤަބޫލެއް ނުކުރާނެ. ދުނިޔެ އަކީ މިހާރު މުލިޅިން ހަލާކު ވެފަ ތިބި ބަޔަކު އުޅޭ ތަނެއް. ގިނަ ދިވެހިން ވެސް ތިބެނީ އެ ހަލާކު ތެރެއައް ވެއްޓިފަ.


ކޮވިޑް ވެކްސިނަކީ ޗައިނާގެ މިލިޓަރީ ސައިންޓިސްޓު ޔުސެން ޖާއޯގެ...\nކޮވިޑް އުފެދުނު ގޮތް\nމި ލިޔެކިޔުމަކީ ކޮވިޑް އުފެދުނު ގޮތް ހޯދުމަށް ލިބުނު ކުރިއެރުމެއް\nޔުސެން ވަނީ އޭނާ ކޮވިޑަށް ވެކްސިނެއް އުފައްދާފައިވާ ކަމަށް 24 ފެބްރުއަރީ 2020ގައި ހާމަކޮށްފަ\n9 ޖޫން 2021 | ބުދަ 17:19\nވޫހާން- ކޮވިޑް-19 ބަލިމަޑުކަން ދުނިޔޭން އެންމެ ފުރަތަމަ ފެނުނު ސިޓީ\nކޮވިޑަށް ޗައިނާއިން އުފެއްދި ވެކްސިނަކީ އެގައުމުގެ މިލިޓަރީ އޮފިސަރު ޔުސެން ޖާއޯ އެއްޗެއް ކަމަށް ބުނެފައިވަނިކޮށް ކުއްލި ގޮތަކަށް އޭނާ މަރުވެފައިވާ ކަމަށް ރިޕޯޓްތަކުން ބުނެފިއެވެ.\nރިޕޯޓްތައް ބުނާ ގޮތުން ޔުސެން ވަނީ އޭނާ ކޮވިޑަށް ވެކްސިނެއް އުފައްދާފައިވާ ކަމަށް 24 ފެބްރުއަރީ 2020ގައި ހާމަކޮށްފައެވެ. އެކަމަކު އޭގެ ހަފްތާތަކެއް ފަހުން އޭނާ ކުއްލި ގޮތަކަށް މަރުވެފައިވާ ކަމަށް ބުނެއެވެ.\nޗައިނާގެ ވޫހާން ސިޓީން ކޮވިޑްގެ ފުރަތަމަ ކޭސް ފެނިފައިވަނީ 2019 ވަނަ އަހަރުގެ ޑިސެމްބަރު މަހުގެ ތެރޭގައެވެ. އެކަމަކު ޕެންޑަމިކެއްގެ ގޮތުގައި ޑަބްލިއުއެޗްއޯއިން ނިންމާފައިވަނީ 11 މާރޗް 2020 ގައެވެ.\nއެހެން ކަމުން ޔުސެން ހާމަކޮށްފައިވާ ލިޔެކިޔުންތަކުން އެނގޭ ގޮތުގައި، އޭނާވަނީ ޑަބްލިއުއެޗްއޯއިން ކޮވިޑްގެ ބަލިމަޑުކަން ޕެންޑަމިކެއްގެ ގޮތުގައި ކަނޑައެޅުމުގެ ކުރިން ވެކްސިން އުފައްދާފައެވެ. އަދި މިއީ ޗައިނާއިން ކޮވިޑްގެ ފުރަތަމަ ކޭސް ފެނުނުތާ މަދު ދުވަސްކޮޅެއްގެ ތެރޭގައި އުފައްދާފައިވާ ވެކްސިނެއްކަން ވެސް ހާމަވެއެވެ.\nފިލިންޑަރސް ޔުނިވަރސިޓީގެ ޕްރޮފެސަރ ނިކޮލައި ޕެޓްރޮސްކީ ވިދާޅުވީ، މި ލިޔެ ކިޔުމަކީ ކޮވިޑް އުފެދުނު ގޮތް ހޯދުމަށް ލިބުނު ކުރިއެރުމެއް ކަމަށާއި، ޗައިނާއިން ކޮވިޑް ފެނުނުތާ މަދު ދުވަސްކޮޅެއްގެ ތެރޭގައި ވެކްސިން އުފައްދާފައިވުން އެއީ އެކަމާ ސުވާލު އުފެދޭ ކަމެއް ކަމަށެވެ. އަދި މިއީ ކުރީއްސުރެ އުފައްދަން މަސައްކަތް ކޮށްފައިވާ ވެކްސިނެއްކަން ހާމަވާ ކަމަށް ޕެޓްރޮސްކީ ވިދާޅުވިއެވެ.\nމީގެ ކުރިން ޑަބްލިއުއެޗްއޯ އަދި އެމެރިކާއިން ވެސް ވަނީ ޗައިނާއިން ކޮވިޑް އުފެދުނު ގޮތް އޮޅުވާލުމަށް މަސައްކަތް ކުރާ ކަމަށް ތުހުމަތު ކޮށްފައެވެ. އެހެން ނަމަވެސް ޑަބްލިއުއެޗްއޯގެ ޓީމެއް ވަނީ ޗައިނާގެ ވޫހާނަށް ގޮސް ވައިރަސް އުފެދުނު ގޮތް ދެނެގަތުމުގެ ގޮތުން ދިރާސާތަކެއް ކޮށްފައެވެ.


RIX in 205 bidheysee muvazzafunge liste eh fonuvi: Seal ge vakeelun | Mihaaru\nބޮޑުފިނޮޅުގައި ތިބި ބިދޭސީ މުވައްޒަފުންގެ މައުލޫމާތު އެއްކުރަނީ\nހަވާލުވާނީ 14 ބިދޭސީންނާ ކަމަށް ބުންޏަސް ރިޒުން ވަނީ 205 ބިދޭސީ މުވައްޒަފުން ތިބިކަން އަންގާފައި\n13 ޖުލައި 2020 - 21:21 27 comments\nރިސޯޓެއްގެ ގޮތުގައި ތަރައްގީކުރާ ބ. ބޮޑުފިނޮޅުގައި މުސާރަ ނުލިބިގެން ހަމަނުޖެހުން ހިންގި ބިދޭސީންނަކީ، އެ ރަށް ތަރައްގީކުރާ ސީލް މޯލްޑިވްސް އިން މަސައްކަތް ހަވާލުކޮށްފައިވާ ރިޒް ކުންފުނީގެ މުވައްޒަފުން ނޫން ކަމަށާއި އެ ތަނުގައި ތިބީ އެ މީހުންގެ 14 މުވައްޒަފުންނާ ކަމަށް ބުންޏަސް 205 ބިދޭސީންގެ ލިސްޓެއް ރިޒް ކުންފުނިން ފޮނުވާފައި އެބައޮތް ކަމަށް ސީލްގެ ގާނޫނީ ވަކީލުން މިއަދު ވިދާޅުވެއްޖެ އެވެ.\nރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ މިލަންދޫ ދާއިރާގެ އެމްޑީޕީގެ މެމްބަރު އަލީ ރިޒާގެ ރިޒް ކުންފުނި ތަމްސީލްކުރާ ލޯ ކްރާފްޓުގެ ވަކީލް "މިހާރު" އަށް ވިދާޅުވެފައިވާ ގޮތުގައި ބޮޑުފިނޮޅުގައި މިވަގުތު ތިބި 179 ބިދޭސީންނަކީ އެ ކުންފުނިން ހަވާލުވާންޖެހޭ ބައެއް ނޫނެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި ތިބީ ރިޒްގެ އެންމެ 14 މީހުން ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވެ އެވެ. ރަށުގެ ވެރި ފަރާތުން އެ ބިދޭސީން ރަށުން ބާލަން އެންގުމުން ވެސް އެއީ ކޮން ބައެއްކަން އެނގެން ނެތް ކަމަށް ބުނެ ރިޒް އިން ވަނީ އެ މީހުން ގެންދަން އިންކާރުކޮށްފަ އެވެ.\nމިދިޔަ އަހަރުގެ ޑިސެމްބަރު މަހުން ފެށިގެން މުސާރަ ނުދީ ތިބި، ހިއުމަން ޓްރެފިކިންގެ ޝިކާރައަކަށް ވެފައިވާ ކަމަށް ތުހުމަތު ކުރެވޭ ބިދޭސީން ލައްވައި މަސައްކަތް ކުރުވި ރިޒް އިން އެ މީހުންނާ ހަވާލުވާން އިންކާރުކުރި ނަމަވެސް ރަށުގެ ޑިވެލޮޕަރު ސީލް މޯލްޑިވްސް ތަމްސީލްކުރާ ލޯ ފާމް އެޑްވޮކަސީ ޗެމްބާސްގެ ވަކީލް ހަސަން ފަލާހް ވިދާޅުވީ، ރަށުގައި މިހާރު ތިބި މުސާރަ ނުލިބޭ 179 ބިދޭސީއަކާއި މިހާރު އެ ރަށުގައި ނެތް އެކަމަކު ކުރިން މަސައްކަތްކޮށް މުސާރަ ނުލިބި ތިބި 26 ބިދޭސީއެއްގެ ނަމާއި އެ މީހުންނަށް ނުލިބި ހުރި މުސާރައިގެ ތަފްސީލް ޝީޓެއް ރިޒް އިން ސީލް މޯލްޑިވްސް އާއި ފުލުހުންނާއި ލޭބަ ރިލޭޝަން އޮތޯރިތީ އަށް ވެސް ފޮނުވާފައިވާ ކަމަށެވެ.\n"ފުލުހުންނާއި އިމިގްރޭޝަނާއި ލޭބަ ރިލޭޝަން އޮތޯރިޓީގެ ހާޒިރުގައި ބިދޭސީ މުވައްޒަފުންގެ މައުލޫމާތު މި މަހު ހަތަރު ވަނަ ދުވަހު ސާފުކޮށް، އެ މުވައްޒަފުންނަށް ލިބެންޖެހޭ މުސާރައިގެ ތަފްސީލް ޝީޓެއް ރިޒް އިން އޮތީ ފޮނުވާފައި. ބޮޑުފިނޮޅުގައި ތިބި 179 މީހަކާއި އެ ރަށުގައި ނެތް 26 މީހެއްގެ ނަން ވެސް އޭގައި އެބަ އޮތް،" ފަލާހް ވިދާޅުވި އެވެ.\nރިޒުން މިހާރު ބުނަނީ ބޮޑުފިނޮޅުގައި ތިބީ އެ ކުންފުނީގެ 14 ބިދޭސީން ކަަމަށް! https://t.co/4Hw5S7tdhB\n— Mihaaru (@Mihaarunews) July 12, 2020\nބިދޭސީ މުވައްޒަފުންނަށް މުސާރަ ދޭންޖެހެނީ ސީލް މޯލްޑިވްސް އިން ކަމަށް ރިޒް އިން ބުންޏަސް، މަސައްކަތް ހަވާލުކުރި އެއްބަސްވުމުގައި އެކަން އޮންނަނީ ކޮންޓްރެކްޓަރުގެ ޒިންމާއެއްގެ ގޮތުގަ އެވެ. މުސާރަ ނުދެވި އޮތީ ސީލް އިން ފައިސާ ނުދޭތީ ކަމަށް ބުންޏަސް ރިޒް އިން ކޮށްފައިވާ އިންވޮއިސްތަކަށް ސީލް އިން މިހާތަނަށް ޕްރޮޖެކްޓްގައި ބުނާ ވަރަށް ވުރެ އިތުރަށް ވެސް ފައިސާ ދެއްކިފައި ވާތީ މުވައްޒަފުންނަށް މުސާރަ ނުދެވި އޮވެގެން ނުވާނެ ކަމަށް ސީލްގެ ވަކީލުން ވަނީ ވިދާޅުވެފަ އެވެ.\nފަލާހް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، ބޮޑުފިނޮޅުގައި ތިބީ ރިޒްގެ 14 ބިދޭސީ މުވައްޒަފުން ކަމަށް ބުނާއިރު ރިޒް އިން ފޮނުވި ލިސްޓުގައި މުވައްޒަފުންގެ ނަމާއި އަދި އެ މުވައްޒަފަކަށް ދީފައިވާ ކޯޑު ނަންބަރެއް ވެސް ހިމަނާފައި ވެ އެވެ. އެހެންވެ، އެ ރަށުގައި ތިބި ބިދޭސީންނަކީ ރިޒް އަށް ނޭނގޭ ބައެއް ކަމަށް ބުނާ ބުނުމާ މެދު ވަކީލް ސުވާލު އުފެއްދެވި އެވެ.\nމުސާރަ ނުލިބިގެން ހަމަނުޖެހުން ހިންގައި، ބަޔަކު ރަހީނުކުރި މައްސަލަ އަށް ފަހު، ރިޒް ކުންފުނިން ވަނީ އެ ކުންފުނީގެ ނަމުގައި ގެނައި ބިދޭސީއަކު ބޮޑުފިނޮޅުގައި ނުހުންނާނެ ކަމަށް ވެސް ބުނެފަ އެވެ. ބިދޭސީން ގެނެސްފައި ވަނީ ބޮޑުފިނޮޅު ހޮޓެލް އެންޑް ރިސޯޓް ކިޔާ ކުންފުންޏެއްގެ ކޯޓާގައި ކަމަށް ވެސް ބުންޏެވެ. އަނެއްކޮޅުން، ސީލް އިން ބުނެފައިވަނީ މަސައްކަތް ހަވާލުކުރުމަށް ފަހު ރިޒް އަށް ކޯޓާ ހަމަޖައްސަން ޓްރޭޑް މިނިސްޓްރީ އަށް ސިޓީ ވެސް ފޮނުވާފައި އޮންނާނެ ކަމަށާއި ބޮޑުފިނޮޅު ހޮޓެލް އެންޑް ރިސޯޓް ކިޔާ ކުންފުންޏަކީ ސީލް މޯލްޑިވްސްއާ ގުޅުމެއް ވެސް އޮތް ކުންފުންޏެއް ނޫން ކަމަށެވެ.\nގަވާއިދާ އެއްގޮތަށް ބޮޑުފިނޮޅުގައި ތިބީ 48 ބިދޭސީން: އިމިގްރޭޝަން https://t.co/bQTF8Hf4DM\nރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ގައުމީ ސަލާމަތާއި ޚާރިޖީ ކޮމިޓީ އަށް، ބިދޭސީންނާ ގުޅޭ މައްސަލަތަކުގައި ފިޔަވަޅު އަޅާ މުއައްސަސާތައް މިއަދު ހާޒިރު ކުރުމުން އިމިގްރޭޝަނުން ބުނެފައިވަނީ ބޮޑުފިނޮޅުގައި ތިބި 48 ބިދޭސީން ފިޔަވައި އެންމެންނަކީ ވެސް ސައްހަ ލިޔެކިޔުން ނެތި އުޅޭ މީހުން ކަމަށެވެ. އިމިގްރޭޝަނުން ބުނިގޮތުގައި 58 ޕްރޮޖެކްޓަކަށް ރާއްޖެ ގެނައި 16،000 ބިދޭސީންގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ މީހުން ވެސް ބޮޑުފިނޮޅުގައި ތިބި އިރު މި ބިދޭސީން ގެނައި 29 ކުންފުންޏަކީ ބްލެކް ލިސްޓްކޮށްފައިވާ ކުންފުނިތަކެވެ.\nބޮޑުފިނޮޅުގައި ތިބި ބިދޭސީންނަކީ ހިއުމަން ޓްރެފިކިންގެ ޝިކާރައަކަށް ވެފައިވާ މީހުން ކަމަށް ބެލެވި ފުލުހުން ޖިނާއީ ތަހުގީގެއް ކުރިއަށް ގެންދާއިރު ރިޒް ކުންފުނިން ވަނީ އެ ކުންފުނީގެ ނަމަކީ "ރިޒް" ނޫން ކަމަށް ވެސް ބުނެފަ އެވެ. އެ ކުންފުނި ތަމްސީލްކުރާ ވަކީލަކު ވިދާޅުވެފައިވާ ގޮތުގައި ކުންފުނީގެ ނަމަކީ އާރް.އައި.އެކްސް އެވެ. އެކަމަކު ކުންފުނީގެ ވަކީލުން ނެރުނު ބަޔާނެއްގައި ވެސް "ރިޒް" ކަމަށް ލިޔެފައިވެ އެވެ. އަދި ސީލް މޯލްޑިވްސްއާ އެކު ވެފައިވާ މަސައްކަތުގެ އެއްބަސްވުމުގައި ކުންފުނީގެ މެނޭޖިން ޑިރެކްޓަރެއްގެ ހައިސިއްޔަތުން މަޖިލީހުގެ މިލަންދޫ ދާއިރާގެ މެމްބަރު އަލީ ރިޒާގެ ސޮއިކުރައްވާފައިވަނީ "ރިޒް މޯލްޑިވްސް" ގެ ނަމުގަ އެވެ.\nއިތުރު ލިޔުންތައް ބިދޭސީން ހިއުމަން ޓްރެފިކިން ބ. ބޮޑުފިނޮޅު މެމްބަރު އަލީ ރިޒާ (މިލަންދޫ)


މިސްކިތުގައި ޢީދު ނަމާދު ކުރުމީ މައްސަލައެއް ނޫނެވެ | ޙެޔޮބަސް\nHome ދީން މިސްކިތުގައި ޢީދު ނަމާދު ކުރުމީ މައްސަލައެއް ނޫނެވެ\nމިސްކިތުގައި ޢީދު ނަމާދު ކުރުމީ މައްސަލައެއް ނޫނެވެ\nالْحَمْدُ لِلَّهِ وَكَفَى وَصَلَّى اللَّهُ عَلَى النَّبِيِّ الْمُصْطَفَى . أَمَّا بَعْدُ !\nރާއްޖޭގެ ވަރަށް ރައްޓެހިނާއި ދަންނަ މީހުން އަޅުގަނޑާ ކުރަމުންދާ ސުވާލެކެވެ. އަދި ބައެއް ކައުސިލް އޮފީސްތަކުން މިމައްސަލާގައި އަޅުގަނޑަށް ސިޓީވެސް ފޮނުވަމުން އެބަ ދެއެވެ. ސުވާލަކީ: ޢީދު ނަމާދު މިސްކިތުގައި ކުރުމަކީ ބިދުޢައެއްތޯއެވެ؟ ޢީދު ނަމާދު ކުރުން އައުލާވެގެންވަނީ މިސްކިތުގައިތޯ ނުވަތަ ހުސް މައިދާނުގައިތޯއެވެ؟ މިހާރަކަށް އައިސް ބައެއް ޝައިޚުން އެއީ ބިދުޢައެއް ކަމުގައި ވިދާޅުވަމުން އެބަދެއެވެ.\nޢީދު ނަމާދަކީ ސުއްނަތް ނަމާދެކެވެ. އެއީ ފިޠުރު ޢީދާއި އަޟުޙާ ޢީދާއި ދެޢީދު ދެނަމާދެވެ. މިޢީދަކީ ޖަމާޢަތުގައްޔާއި އެކަހެރިކޮށްވެސް ކުރެވޭ ނަމާދެކެވެ. ނަމާދު އެޅިއްޖެނަަމަ ޤަޟާ ކުރުމީވެސް ސުއްނަތްވެގެންވާ ކަމެކެވެ. ޖަމާޢަތުގައި ކުރާނަމަ ޢީދު ނަމާދު ފަހުން ޚުޠުބާ ދިނުމީ ސުއްނަތެކެވެ. ބައެއް ތާބިޢީ ބޭކަލުން، އަޞްޙާބު ބޭކަލުންގެ ދުވަސްވަރު ޢީދު ކުރިންވެސް ޚުޠުބާ ދެއްވާފައި ވާކަަން ޞައްޙަ ރިވާޔަތްތަކުން ސާބިތުވާން އެބަހުއްޓެވެ. އެއީ ޢީދު ފަހުން ޚުޠުބާ ދެވޭއިރު އަޑުއަހަން މީހުން ނުތިބޭތީ ކަމުގައި ވެއެވެ.\nޢީދު ނަމާދު ކުރުމަކީ ކުރިންވެސް ނަންގެނު ފަދައިން ޖަމާޢަތުގައްޔާއި އެކަހެރިކޮށް ކުރެވޭ ނަމާދެކެވެ. މިނަމާދު އެޅިއްޖެނަމަ ޤަޟާކުރުމީވެސް ސުއްނަތެކެވެ. ފިރިހެނުންނަށާއި އަންހެނުންނަށާއި ކުޑަކުދިންނަށާއި މުސްކުޅިންނަށެވެ. މިސްކިތުގައްޔާއި ހުސް މައިދާނުގައްޔާއި ގޭގައިވެސް މިނަމާދު ކުރުމީ ހުއްދަ ކަމެކެވެ. ނަމާދު ކުރުމަށް އެންމެ ރަނގަޅީ މިސްކިތެކެވެ. އެކަމަކު ޠާހިރު ކޮންމެ ތަނެއްގައި ނަމާދު ކުރެވިދާނެއެވެ. މިއީ ވަކި ޚާއްޞަ މަޤާމެއް ނެތި، ބިމުގެ ކޮންމެ ތަނެއްގައި ނަމާދު ކުރުން ހުއްދަވެގެންވާ ކަމީ، މިއުއްމަތަށް ޚާއްޞަ ވެގެންވާ ސިފައެކެވެ. އެނޫން އުއްމަތްތަކުގައި އެމީހުންގެ ފައްޅީގައި ނޫނީ ނަމާދު ނުކުރެވޭނެއެވެ. މިއީ ދީނުގެ އެންމެހާ ޢިލްމުރިން އެއްބަސްވެ ވަޑައިގަންނަވާ މައްސަލައެކެވެ. އިމާމު ބުޚާރީ އެކަލޭގެފާނުންގެ ޞަޙީޙުގައި ބާބު ގެންނަވައި އަންނަނިވި ޙަދީޘު ރިވާކުރަށްވާފައި ވެއެވެ. بَاب إِذَا فَاتَهُ الْعِيدُ يُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ وَكَذَلِكَ النِّسَاءُ وَمَنْ كَانَ فِي الْبُيُوتِ وَالْقُرَى لِقَوْلِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا عِيدُنَا أَهْلَ الْإِسْلَامِ وَأَمَرَ أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ مَوْلَاهُمْ ابْنَ أَبِي عُتْبَةَ بِالزَّاوِيَةِ فَجَمَعَ أَهْلَهُ وَبَنِيهِ وَصَلَّى كَصَلَاةِ أَهْلِ الْمِصْرِ وَتَكْبِيرِهِمْ وَقَالَ عِكْرِمَةُ أَهْلُ السَّوَادِ يَجْتَمِعُونَ فِي الْعِيدِ يُصَلُّونَ رَكْعَتَيْنِ كَمَا يَصْنَعُ الْإِمَامُ وَقَالَ عَطَاءٌ إِذَا فَاتَهُ الْعِيدُ صَلَّى رَكْعَتَيْنِ() މާނައީ: މިއީ ތިމާއަށް ޢީދު ނަމާދުގެ ޖަމާޢަތް ނުލިބި، ޖަމާޢަތް ފާއިތު ވެއްޖެ މީހާ ކަންކުރާނެ ގޮތް ބަޔާންވެގެންވާ ބާބެވެ. އޭނާ ކުރާނީ ދެރަކްޢަތް ނަމާދެވެ. އެހެންމެ އަންހެނާއަށް ކަންކުރުން އޮތީވެސް މިގޮތަށެވެ. އަދި ގޭގައި ހުރި މީހަކު ގޭގައެވެ. ކުދި ރަށްރަށުގައި އުޅޭ މީހުން އެރަށްރަށުގައެވެ. ކީރިތި رَسُولُ اللَّهِ jގެ އަރިހުން އަންނަނިވި ބަސްފުޅު ސާބިތުވާތީއެވެ. އެކަލޭގެފާނު ޙަދީޘު ކުރަށްވާފައި ވެއެވެ. “މިއީ ތިމަންމެން މުސްލިމުންގެ ޢީދެވެ.” ހަމައެހެންމެ މާތް ﷲ ރުއްސުންލެއްވި އަނަސްގެފާނު އަކަލޭގެފާނުންގެ ޣުލާމު އިބްނު އަބީ ޢުތުބަތަށް އަންގަވައިގެން އެކަލޭގެފާނުންގެ ގެކޮޅުގައި ގޭގެ ބޭފުޅުންނާއި ޢާއިލާ އެއްކުރަށްވައިގެން، އެބޭކަލުންނާއެކު އިމާމުވެ ނަމާދު ކުރެއްވިއެވެ. އަދި ނަމާދު ކުރެއްވީ، ޝަހަރުގައިވެސް މީސްތަކުން ޢީދު ކުރާފަދައިން ތަކްބީރު ކިއުއްވައި، އެއުޞޫލާ އެއްގޮތަށެވެ. އަދި މާތް ﷲ ރަޙްމަތްލެއްވި ޢިކްރިމާ ވިދާޅުވެފައި ވަނީ ކުދި ރަށްރަށުގެ އަހުލުވެރިންނާއި ދުރު އަވަށްތަކުގެ މީހުން އެއްތަނަކަށް ޖަމާވެ ޝަހަރުގެ އިމާމާ ކުރާ ފަދައިން ޢީދު ނަމާދުގެ ދެރަކްޢަތް ކުރުމަށެވެ. އަދި މާތް ﷲ ރަޙްމަތްލެއްވި ޢަޠާވެސް ވިދާޅުވަނީ ޖަމާޢަތް ދޫވެވިއްޖެމީހާ ދެރަކްޢަތް ނަމާދު ކުރުމަށެވެ.\nޢީދަކީ މުސްލިމުން އުފާކުރަންވާ ދުވަސް ކަމުގައިވާތީއާއި ޢީދު ނަމާދަކީ އެއުފާ ފާޅުކުރުމަށް އޮތް ފެށުން ކަމުގައިވާތީ، އެއުފަލުގައި އެންމެހައި މުސްލިމުން ބައިވެރިވުމަކީ ސުއްނަތެކެވެ. އަދި އެކަމަށް رَسُولُ اللَّهِ j ބާރު އަޅުއްވާފައިވާ ކަމެކެވެ. އެހެންކަމުން ސުއްނަތްވެގެންވަނީ ރަށުގެ އަންހެން، ފިރިހެން، ކުދިބޮޑު، އެންމެން ނަމާދަށް ދިއުމެވެ. ދަތުރުވެރިންނާއި ވަޒަންވެރިން ކަމުގައިވިއަސް ވެހެވެ. ނަމާދު ނުކުރެވޭ ޙާލަތުގައި ތިބޭ އަންހެނުންވެސް ޢީދުގެ އުފަލުގައި ބައިވެރިވުމަށްޓަކައި ޢީދުކުރާތަނަށް ދިއުމާއި، ތަކްބީރު ކިއުމާއި، ދުޢާ ކުރުމާއި، ސަލާމް ގަލާމް ކުރުމާއި، އެނޫން އުފާތަކުގައި ޢީދަށްދާ މީހުންނާއެކު ބައިވެރިވުމަށް، ޢީދުކުރާ ތަނަށް ދިއުމީ ސުއްނަތް ވެގެންވާ ކަމެކެވެ. ބަޔާންވެދިޔަ އެއްވެސް ކަމަކީ ދީނުގެ ޢިލްމުވެރިން އެއިން ކަމެއްގައި ޚިލާފުވެ ވަޑައިގެންފައިވާ ކަމެއްނޫނެވެ. رَسُولُ اللَّهِ jގެ އަރިހުން މާތް ﷲ ރުއްސުންލެއްވި އުއްމު ޢަޠިއްޔާ ރިވާކުރަށްވާފައި ވެއެވެ. އެކަމާ ވިދާޅުވިއެވެ. عَنْ أُمِّ عَطِيَّةَ قَالَتْ أَمَرَنَا تَعْنِي النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ نُخْرِجَ فِي الْعِيدَيْنِ الْعَوَاتِقَ وَذَوَاتِ الْخُدُورِ وَأَمَرَ الْحُيَّضَ أَنْ يَعْتَزِلْنَ مُصَلَّى الْمُسْلِمِينَ() މާނައީ: رَسُولُ اللَّهِ j ތިމަންމެންނަށް އަމުރު ކުރަށްވާފައި ވަނީ ތިމަންމެން އެންމެން ދެޢީދު ދެނަމާދަށް ނިކުތުމަށެވެ. އެއީ ބާލިޣުނުވާ ކުޑަ ކުދިންނާއި ބޮޑިމީހުންނާއި އެންމެންނެވެ. އަދި އަންގަވާފައިވަނީ ޙައިޟުވެރިން ނަމާދު ކުރާތަނާ ދުރުގައިތިބުމަށެވެ. މިއެވެ. އަދިވެސް މާތް ﷲ ރުއްސުންލެއްވި އިބްނު ޢައްބާސްގެ ކިބައިން ރިވާވެގެން ވެއެވެ. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى يَوْمَ الْعِيدِ رَكْعَتَيْنِ لَمْ يُصَلِّ قَبْلَهَا وَلَا بَعْدَهَا މާނައީ: رَسُولُ اللَّهِ j ޢީދު ނަމާދުގައި ދެރަކްޢަތް ކުރެއްވިއެވެ. އޭގެ ކުރިއަކުންވެސް އަދި ފަހުންވެސް އިތުރު ނަމާދެއް ނުކުރަށްވައެވެ. މިއެވެ.\nޢީދު ނަމާދު ކުރެވޭ ތަނަށް ބަލާއިރު رَسُولُ اللَّهِ j ގެ ދުވަސްވަރުގައްޔާއި އެނޫން ދުވަސްވަރުގައި މަދީނާގައި ޢީދު ކުރެވެމުން އައީ ހުސް މައިދާނެއްގައެވެ. ނަމަވެސް މައްކާގައި ނަމާދު ކުރެވެމުން އައީ މަސްޖިދުލް ޙަރާމުގައެވެ. މައްކާގައި މައްކާގެ އަހުލުވެރިން މިގޮތަށް ޙަރަމްފުޅުގައި ޢީދު ނަމާދު ކުރަމުން އައީއަކީ رَسُولُ اللَّهِ j އެކަމަށް އިރްޝާދު ދެއްވާފައި އޮވެގެން ކަމަކަށް ސާބިތުވާ ކަށެއްވެސް ނެތެވެ. މިއީ މައްކާއާއި މަދީނާގައި ކަންތައް ވަމުންއައި ގޮތެވެ. އާދެ، މަދީނާގައި ހުސް މައިދާނުގައެވެ. އަދި މައްކާގައި ހަރަމްފުޅުގައެވެ. ނަމަވެސް ވިއްސާރަ ވުމުން رَسُولُ اللَّهِ j ގެ ދުވަސްވަރު މަސްޖިދުއްނަބަވީގައި ކީރިތި ރަސޫލާ ޢީދު ނަމާދު ކުރެއްވި ކަމުގައި ރިވާޔަތްތަކުން ފެންނާން އޮތުމުން ދީނުގެ އެންމެހައި ޢިލްމުވެރިން އެއްބަސްވެ ވަޑައިގަންނަވަނީ ޢުޛުރެއް ދިމާވެއްޖެނަމަ ޢީދުކުރުން އައުލާވެގެންވަނީ މިސްކިތުގައިކަމަށެވެ. ހަމައެހެންމެ ދީނުގެ އެންމެހައި ޢިލްމުވެރިން އެއްބަސްވެ ވަޑައިގަންނަވާ ގޮތުން ނަމާދުކުރުން ހުއްދަވާ ކޮންމެ ތަނެއްގައި ޢީދު ނަމާދުކުރުމީ ހުއްދަވެގެންވާ ކަމެކެވެ. އަދި ހުސް މައިދާނުގައި ކީރިތި ރަސޫލާއާއި ހަތަރުޚަލީފާއިން ޢީދުޚުޠުބާ ދެއްވީ މެންބަރުކޮޅެއް ބޭނުން ކުރަށްވައިގެނެއްވެސް ނޫނެވެ. ބިންމަތީ ކޮއްޅަށް ތިއްބަވައިގެންނެވެ. މިގޮތަށް ކަންތައް ވަމުން އަންނަނިކޮށް އެންމެފުރަތަމަ މައިދާނުގައި ޚުޠުބާ ދެއްވުމަށް މެންބަރެއް ބޭނުންކުރެއްވީ އަޞްޙާބު ބޭކަލުންގެ ދުވަސްވަރު މަދީނާގެ ގަވަރުނަރަކަށް ހުންނެވި މަރުވާން އިބްނުލް ޙަކަމެވެ. މިއީވެސް ދީނުގެ މަޝްހޫރު ދަންނަބޭކަލެކެވެ.\nޢީދު ނަމާދު ކުރުމުގައި މަތީގައި ބަޔާންވެދިޔަ ދެމަޤާމު އޮތްއިރު އެކަމުގައި ސަބަބާއި ޢިއްލަތާއި މެދު ދީނުގެ އިލްމުވެރިންގެ މެދުގައި ވަނީ ރައުޔު ތަފާތު ވެފައެވެ. އިމާމު އަބޫ ޙަނީފާއާއި ޙަނަފީ މަޛްހަބުގެ ދަންނަބޭކަލުން ވިދާޅުވަނީ އައުލާ ވެގެންވަނީ ހުސް މައިދާނުގައި ޢީދު ކުރުން ކަމަށާއި ޢުޛުރެއް ދިމާވެއްޖެ ކޮންމެ ޙާލަތެއްގައި މިސްކިތުގައި ޢީދުކުރުން އައުލާވެގެންވާ ކަމަށެވެ. އިމާމު މާލިކާއި މާލިކީ މަޛްހަބުގެ ދަންނަބޭކަލުން ވިދާޅުވަނީ ހުސް މައިދާނުގައި ޢީދު ނަމާދު ކުރުމީ މުސްތަޙައްބު ކަމެއް ކަމަށެވެ. އަދި ޢުޛުރެއް ނެތި މައްކާގައި ނޫން ތަނެއްގައި މިސްކިތުގައި އެނަމާދު ކުރުމީ މަކްރޫހަ ކަމެއް ކަމަށެވެ. އަދި މަސްޖިދުލް ޙަރާމަކީ އެންމެ މާތް ބިންކޮޅު ކަމުގައިވާތީ މައްކާގައި ޢީދުކުރުން އައުލާވެގެންވަނީ ޙަރަމްފުޅުގައި ކަމާއި ޙަރަމްފުޅު ފެންނަ ހިސާބުގައި ކަމެވެ. ހަންބަލީ މަޛްހަބަށް ބަލާއިރު އެމަޛްހަބުގެ ދަންނަބޭކަލުން ވިދާޅުވަނީ ހުސް މައިދާނުގައި ޢީދު ނަމާދުކުރުން ސުއްނަތް ވެގެންވަނީ އެމައިދާނަކީ ޢާއްމު މީހުން ދިރިއުޅޭ ގެތަކާއި ކައިރީގައި އޮތްތަނަކަށް ވާނަމައެވެ. އެނޫން ގޮތަކަށް އެތަން ޢާއްމު މީހުން ދިރިއުޅޭ ގެތަކާއި ދުރުގައި އޮތްކަމުގައި ވާނަމަ އެފަދަ މައިދާނެއްގައި ނަމާދުކުރުން ޞައްޙަނުވާނޭ ކަމަށެވެ. އަދި އެބޭކަލުންވެސް ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި ޢުޛުރެއްނެތި މިސްކިތުގައި ޢީދު ކުރުމީ މަކްރޫހަ ކަމެކެވެ. މައްކާ ފިޔަވައެވެ. އެހެނީ މައްކާގެ އަހުލުވެރިން ޢީދު ކުރަމުން އައީ ހަރަމްފުޅުގައެވެ. އިމާމު ޝާފިޢީއާއި ޝާފިޢީ މަޛްހަބުގެ ދަންނަބޭކަލުންގެ ރައުޔަށް ބަލާއިރު އެބޭކަލުން ވިދާޅުވަނީ އެންމެހައި ނަމާދުތަކެއް ފަދައިން ޢީދު ނަމާދުވެސް ކުރުން އައުލާވެގެންވަނީ މިސްކިތުގައެވެ. ޝަހަރުގައްޔާއި ކުދި ރަށްރަށުގައެވެ. އެހެނީ ބިން މަތީ ﷲ ލައްވާފައިވާ އެންމެ މަތިވެރި ތަނަކީ މިސްކިތް ކަމުގައިވާތީއެވެ. ނަމަވެސް ޢުޛުރެއް ދިމާވެއްޖެނަމަ ސުއްނަތް ގޮތަކީ ޞަޙަރާއެއް ނުވަތަ މައިދާނެއްގައި ޢީދު ކުރުމެވެ.\nސަޢޫދީ ޢަރަބިޔާގެ މިޒަމާނުގެ މަޝްހޫރު ޢިލްމުވެރިއެއް ކަމުގައިވާ ޝައިޚު ޢުޘައިމީން މިފަދައިން ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ. މިއީ ޙަންބަލީ މަޛްހަބުގެ ޝައިޚެކެވެ. “ޙަޤީޤަތުގައި ޢީދު ނަމާދު ކުރުމުގައި ސުއްނަތް ގޮތަކީ މައިދާނުގައި ނަމާދު ކުރުމެވެ. އެހެނީ رَسُولُ اللَّهِ j ޢީދު ކުރަށްވާ އުޅުއްވީ މައިދާނުގައެެވެ. އެހެންނާ އެކަލޭގެފާނު ވަނީ އެކަލޭގެފާނުގެ މިސްކިތްކޮޅުގައި ނަމާދު ކުރުމަކީ އެއްހާސް ސަވާބު ލިބޭ ކަމެއް ކަމުގައި އަންގަވާފައެވެ. ކަން އެހެން އޮތް އިރުވެސް އެކަލޭގެފާނު ޢީދު ކުރެއްވުމުގައި އެކަލޭގެފާނުގެ މިސްކިތް ކޮޅު ދޫކުރަށްވާފައެވެ. އެހެންކަމުން އަހަންނަށް ބުނެވޭނީ ސުއްނަތް ގޮތަކީ ޢީދުނަމާދު މައިދާނަކަށް ނިކުމެ ކުރުން ކަމުގައެވެ. އެއީ ދީނުގެ މިޝިޢާރު ބޮޑަށް ފާޅު ކުރެއްވުމުގެ ގޮތުންނެވެ. ރަށް ބޮޑުވި ކަމުގައި ވިއަސް މީގައި އޮތް މޮޅު ގޮތަކީ ޞަޙަރާއަށް ނިކުމެ ޢީދު ކުރުމެވެ. ނަމަވެސް ޞަޙަރާއަށް ނުގޮސް މިސްކިތުގައި ޢީދު ކުރުމަކުންވެސް މައްސަލައެއް ނެތެވެ. މިހެނީ ޢީދު ނަމާދު ޞަޙަރާގައި ކުރުން އޮންނަނީއަކީ ވާޖިބެއްގެ ގޮތުގައެއް ނޫނެވެ. މުސްތަޙައްބު ކަމެއްގެ ގޮތުގައެވެ.” މިއެވެ.\nމިގެނެވުނީ ދީނުގެ ޢިލްމުވެރިން ޢީދު ނަމާދު ކުރަންވާ ތަނަކީ ކޮބައިކަން ބަޔާން ކުރަށްވާފައިވާ ގޮތާއި އެކަމުގައި އެބޭކަލުންގެ ރައުޔެވެ. ޚުލާޞާއަކީ ދީނުގެ ޢިލްމުވެރިން އެންމެން އެއްބަސްވެ ވަޑައިގަންނަވާ ގޮތުން ނަމާދުކުރުން ހުއްދަ ކޮންމެ ތަނެއްގައި ޢީދު ކުރެވިދާނެއެވެ. އިޚްތިލާފު ވެފައިވަނީ އައުލާ ވެގެންވާ ތަނަކީ ކޮބައިކަމާ މެދުއެވެ. ތިން އިމާމުން ވިދާޅުވަނީ މިސްކިތަށްވުރެން އައުލާކަން ބޮޑީ މައިދާނެވެ. އެއީ ޚުޠުބާ ދިނުމަށް މިންބަރެއް ބޭނުންކުރުމަކާ ނުލައެވެ. ޝާފިޢީ މަޛްހަބުގައި އައުލާކަން ބޮޑީ މިސްކިތެވެ. އެއީ މިސްކިތަކީ އެންމެ މާތް ބިންކޮޅު ކަމުގައި ވާތީއެވެ.\nއަލްއިމާމު އައްޝާފިޢީ އެކަލޭގެފާނުންގެ މަޝްހޫރު ފޮތް ކަމުގައިވާ އަލް އުއްމުގައި ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ. ” ތިމަން ކަލޭގެފާނަށް ޚަބަރު ލިބިވަޑައިގެންފައިވާ ގޮތުން رَسُولُ اللَّهِ j އާއި އެކަލޭގެފާނަށް ފަހުގެ ބޭކަލުން، މައްކާގެ އަހުލުވެރިން ފިޔަވައި ޢީދު ކުރަށްވާފައިވަނީ މައިދާނަށް ނިކުމެ ވަޑައިގެންނެވެ. އަދި އައްސަލަފުއްޞާލިޙުންގެ އެއްވެސް ބަޔަކު މައްކާގައި ޙަރަމްފުޅުގައި ނޫނީ ޢީދު ކުރެއްވި ކަމަކަށް ތިމެން ކަލޭގެފާނަށް އެނގިވަޑައިގެންފައެއް ނެތެވެ. މިއެވެ. ދެން އެއަށްފަހު އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ. މިއިން ތިމެން ކަލޭގެފާނަށް ވިސްނި ވަޑައިގަންނަވަނީ އަލްމަސްޖިދުލް ޙަރާމަކީ ކާއިނާތުގައި ހުރި އެންމެ މަތިވެރި ތަން ކަމުގައިވާތީ އެބޭކަލުން އެތާގައިނޫނީ ނަމާދު ކުރަށްވަން ބޭނުންފުޅު ނުވަނީ ކަމަށެވެ. އަދި މައްކާގެ ބިމުގައި ޙަރަމްފުޅު ކައިރީ، އެބައިމީހުންނަށް އެފަދަ އެއްވުމަކަށް، އަދި ނަމާދުކުރުމަށް އެނޫންތަނެއް ލިބިވަޑައި ނުގަންނަވަނީ ކަމަށެވެ. އަދި ތިމަން ކަލޭގެފާނަށް ވިސްނި ވަޑައިގަންނަވާ ގޮތުން މިގޮތަށް މައްކާގައި، އެމީހުންގެ ގެތަކާ ކައިރީގައި، ޢީދު ނަމާދާއި އިސްތިސްޤާ ނަމާދު ފަދަ ނަމާދުތައް ކުރުމަށް ޙަރަމްފުޅު ފިޔަވައި އެހެން ތަނަވަސް ޖާގައެއް ލިބޭން ނެތީ ކަމަށެވެ. އެހެންކަމުން ރަށެއް ބިނާކުރެވި އެރަށުގެ އަހުލުވެރިން މިގޮތަށްއެއްވެ ޖަމާވެވޭ ވަރުގެ ބޮޑުމިސްކިތެއް އެޅިއްޖެ ކަމުގައިވާނަމަ ތިމަން ކަލޭގެފާނު ދެކެވަޑައިގަންނަވަނީ، އައުލާގޮތަކީ އެމިސްކިތުގައި ޢީދު ކުރުން އައުލާ ކަމަށެވެ. އަދި މިސްކިތް ކުޑަވެފައި ތަނަވަސްކަމެއް ނެތްނަމަ މޮޅު ގޮތަކީ ގެތަކާ ކައިރި މައިދާނެއްގައި ޢީދު ކުރުމެވެ. އަދި މިގޮތަށް ތަނަވަސްކަމެއް ނެތް މިސްކިތުގައި ޢީދު ކުރުމަކީ ތިމެން ކަލޭގެފާނު ދެކެވަޑައިގަންނަވާގޮތުން މަކްރޫހަ ކަމެކެވެ. އަދިވެސް އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ. ވިއްސާރަ ވުމާއި އެނޫންވެސް ޢުޛަރަކާހުރެ މައިދާނުގައި ނަމާދު ކުރުން ދަތިވެއްޖެނަމަ އޮތްގޮތަކީ މިސްކިތުގައި ޢީދު ކުރުމެވެ. އެޙާލަތުގައި މައިދާނަށް ނިކުމެގެން ނުވާނެއެވެ. އެހެނީ ތިމަން ކަލޭގެފާނަށް ރިވާޔަތް ލިބިވަޑައިގެންފައިވާ ގޮތުން މާތް ﷲ ރުއްސުންލެއްވި އަބާން އިބްނު ޢުޘްމާން، ވިއްސާރަަޔާހުރެ، މީސްތަކުންނާއެކު އިމާމުވެ ޢީދު ނަމާދު ކުރެއްވީ މަސްޖިދުއްނަބަވީގައެވެ. ހަމައެހެންމެ ޞައްޙަ މަގުން ތިމަން ކަލޭގެފާނަށް ޚަބަރު ލިބިވަޑައިގެންފައިވާ ގޮތުގައި ޢުމަރު އިބްނުލް ޚައްޠާބުގެ ދުވަސްވަރު އެކަލޭގެފާނުވެސް ވިއްސާރައާހުރެ ފިޠުރު ޢީދު މަސްޖިދުއްނަބަވީގައި އިމާމުވެ ކުރަށްވާފައި ވެއެވެ.”\nމަތީގައި ބަޔާން މިކުރެވުނީ އިމާމު ޝާފިޢީގެ ބަސްފުޅުތަކާއި އެހެން ޢިލްމުވެރިންގެ ބަސްފުޅުތަކެވެ. ޝައްކެއްނެތި ކީރިތި رَسُولُ اللَّهِ j ޢީދު ނަމާދު ކުރަށްވާފައި ވަނީ މަސްޖިދުއްނަބަވީގައެވެ. އަދި ޢުޛުރެއް ދިމާނުވާ ޙާލު ހަތަރު ޚަލީފާއިން ޢީދު ކުރެއްވީ މަސްޖިދުއްނަބަވީގައެވެ. މީގެ ސަބަބަކީ ޢީދު ނަމާދަކީ ރަށުގެ އެންމެން ބައިވެރިވާން އޮންނަ ނަމާދަކަށް ވެފައި އަދި މަދީނާގެ ކައިރި ރަށްތަކާއި އަވަށްތަކުންވެސް އެދުވަހު ކީރިތި ރަސޫލާގެ ފަހަތްޕުޅުގައްޔާއި ޚަލީފާވެރިންގެ ފަހަތްޕުޅުގައި ޢީދު ނަމާދު ކުރަން ބޭނުންވާތީއާއި އެމީހުންވެސް ނަމާދަށް ޙާޟިރުވާތީއާއި މަސްޖިދުއްނަބަވީގައި އެފަދަ ތަނަވަސްކަމެއް އެދުވަސްވަރު ނެތުމާއެކު އެކަން އެގޮތަށް ކުރަށްވަމުން އައީއެވެ. އަދި މައްކާގައި މިހާރުވެސް ޢީދުކޮށް އުޅެނީ ޙަރަމްފުޅުގައެވެ. ނަމަވެސް ޢަޒީޒިއްޔާއާއި މިނާފަދަ މައްކާގެ ދުރު އަވަށްތަކުގައި ހަރަމްފުޅު ފިޔަވައި އެހެން ބޮޑެތި މިސްކިތްތަކުގައި ޢީދު ކުރެވެއެވެ. އަދި މަދީނާއަށް ބަލާއިރު މިހާރު މަދީނާގައި މަސްޖިދުއްނަބަވީ ބޮޑުވެފައި އެތައް މިލިޔަން މީހުންނަށް އެއްފަހަރާ ނަމާދު ކުރެވޭނެ ތަނަވަސްކަން އެމިސްކިތުގައި އޮތްކަމަށްޓަކައި، ހުސް މައިދާނުގައި ނަމާދު ނުކޮށް މަސްޖިދުއްނަބަވީގައި މަދީނާ މީހުން ޢީދު ކުރަމުން އަންނަތާ އެތަކެއް ޒަމާނެއް ވެއްޖެއެވެ. އެނޫނަސް ދުނިޔޭގެ ބޮޑެތި ރަށްރަށުގައި ކަންވަމުން އަންނަނީ މިގޮތުގެ މަތިންނެވެ.\nޙަދީޘު ޢިލްމާއި ފިޤުހުގެ ޢިލްމަށް އަަރާހުންނެވި، ވަރަށް ބޮޑު މުޙައްޤިޤެއް ކަމުގައިވާ، އިމާމު އިބްނު ޙަޖަރު، ބުޚާރީގެ ޝަރަޙަ ފަތުޙުލްބާރީގައި މިފަދައިން ލިއުއްވާފައި ވެއެވެ. وَمُقْتَضَى هَذَا أَنَّ الْعِلَّةَ تَدُورُ عَلَى الضِّيقِ وَالسَّعَةِ، لَا لِذَاتِ الْخُرُوجِ إِلَى الصَّحْرَاءِ ، لِأَنَّ الْمَطْلُوبَ حُصُولُ عُمُومِ الِاجْتِمَاعِ ، فَإِذَا حَصَلَ فِي الْمَسْجِدِ مَعَ أَفْضَلِيَّتِهِ كَانَ أَوْلَى މާނައީ: ޢިލްމުވެރިންގެ މިބަސްފުޅުތަކުން ދޭހަވާ އެއްޗަކީ މިމައްސަލައިގެ ސަބަބާއި ޢިއްލަތް ވަނީ ތަނަވަސްކަމާއި ދަތިކަމާއި ގުޅިފައި ކަމެވެ. ހުސް މައިދާނަށް ނިކުތުމާއި ނުނިކުތުމަކާ ސީދާ ގުޅިފައި އޮތް ކަމެއް ނޫންކަމެވެ. މިހެނީ ބޭނުންވަނީ އިޖްތިމާޢީ އެއްވުން ބޭއްވޭނެ ގޮތް ފަސޭހަ ވުމެވެ. އެހެންކަމުން މިސްކިތުގެ އައުލާކަމާހުރެމެ އެފަސޭހަކަން މިސްކިތުން ލިބޭ ކަމުގައިވާނަމަ އައުލާ ގޮތަކީ މިސްކިތުގައި ޢީދު ކުރުމެވެ.\nއެހެންކަމުން އަޅުގަނޑު ބުނާނީ، ޢީދު ނަމާދަކީ ސުއްނަތް ނަމާދަކަށް ވެފައި، އެނަމާދު ކުރުން ފަސޭހަވީ ތަނެއްގައި އެނަމާދުގެ އިންތިޒާމު ކުރުމީ އެންމެ ރަނގަޅު ގޮތެވެ. ފަސޭހައީ މިސްކިތް ނަމަ އެންމެ މޮޅު ތަނަކީ މިސްކިތެވެ. އަދި މިސްކިތުގައި ތަނަވަސްކަމާއި ފަސޭހަކަން ނެތްނަމަ، އެރަށެއްގެ އެންމެން އެތަނަކަށް ޙާޟިރުވުމުގައި ދަތިތަކެއް ދިމާވާނަމަ ރަށުގެ ވެރިންނަށް ފެންނަ ގޮތަކަށް ހުސް މައިދާނެއްގައި ނަމާދުގެ އިންތިޒާމު ކުރުމަކީ މައްސަލައެއް ނެތްކަމެއް ކަމުގައި ޢިލްމުވެރިންގެ ބަސްފުޅުތަކުގެ އަލީގައި އަޅުގަނޑު ދެކެމެވެ. އަދި އެޙާލަތުގައި މޮޅު ގޮތަކީވެސް އެއީއެވެ. ނަމަވެސް ރާއްޖޭގެ ހާމަ ބިމުގައި ނަމާދު ކުރާއިރު، ދަނެގަންނަންޖެހޭ ވަރަށް މުހިއްމު މައްސަލައެއް އެބަ އޮވެއެވެ. އެއީ ރާއްޖޭގެ ވަރަށް ގިނަ ތަންތާ ޒަމާނުއްސުރެން މީހުން ވަޅުލެވި މިނީ ކަށިތައް ހުންނަކަމަށް ޚަބަރު ލިބެމުންދާތީ އެގޮތަށް އިޚްތިޔާރު ކުރެވޭ މައިދާނެއްގައި ނުވަތަ ޞަޙަރާއެއްގައި އެފަދަ މިނީ ކަށިތަކެއް ހުރެއްޖެނަމަ ނުވަތަ ހުންނާނެކަމަށް ޝައްކު ކުރެވޭނަމަ އެފަދަ މައިދާނެއްގައި އެއްވެސް ނަމާދެއް ކުރުން ޞައްޙަ ނުވާނެއެވެ. މިއީ ދީނުގެ އެންމެހައި ޢިލްމުވެރިން އެއްބަސްފުޅުވެ ވަޑައިގަންނަވާ މައްސަލައެކެވެ.\nއަދިވެސް އެއްވާހަކައެއް ބުނެލަން ބޭނުންވެއެވެ. ދީނުގައި ބިދުޢައޭ މިކިޔަނީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ތެރެއިން ކޮންމެ މީހަކު އެމީހަކު ނުރުހޭ ކަމަކާ ދިމާވެއްޖެނަމަ ބުނަން އޮންނަ އެއްޗަކަށް ނޫނެވެ. އެއީ ދީނުގައި ކަނޑައެޅިފައި އޮންނަ އުޞޫލާ ޚިލާފަށް، ދީނުގައި އެއްވެސް އަޞްލެއް ނެތް ކަމަކާމެދު ވަކިގޮތެއް ކަނޑައަޅާނަމަ ދެވިފައިވާ ނަމެކެވެ. އަދި ބިދުޢައެއް ކުރުމަކީ ޙަރާމް ކަމެކެވެ. ނަމަވެސް ދަންނަބޭކަލުންގެ މެދުގައި އައުލާ ގޮތާ މެދު ޚިލާފު އުފެދިފައި ދެގޮތް ޞައްޙަ ކަމަށް ދަންނަބޭކަލުން އެއްބަސްވެ ވަޑައިގަންނަވާއިރު، އެފަދަ ކަމަކަށް ބިދުޢައޭ ބުނުމަކީ ޖަހާލަތުގެ ޢަލާމަތެކެވެ. ތިމާއަށް ދީނުގެ ކަންތައް އޮޅުން ފިލާފައި ނުވާކަމުގެ ހެއްކެކެވެ. ދީނުގެ ޢިލްމުވެރިން ވިދާޅުވެފައި ވަނީ ކަމަކާމެދު ދީނުގެ ޢިލްމުވެރިން އިޚްތިލާފުވެ، އެއްބޭކަލަކު އިޖްތިހާދުން ނެރުއްވި މައްސަލައެއް އަނެއް ބޭކަލެއްގެ ރައުޔާ ތަފާތުވިއަސް އެއިޖްތިހާދީ މައްސަލައަށްވެސް ބިދުޢައޭ ނުބުނެވޭނެ ކަމަށެވެ. އެހެންކަމަށް ވާނަމަ، މިސްކިތުގައި ޢީދު ނަމާދު ކުރުމީ ބިދުޢައެއް ކަމުގައި ބުނާ ބަޔަކު އެބުނަނީ، މައްކާއާއި މަދީނާއާއި ސަޢޫދީ ޢަރަބިޔާގެ އެހެން ބޮޑެތި ރަށްތަކާއި އެނޫނަސް ދުނިޔޭގެ ބޮޑެތި ޝަހަރުތަކުގައި މިސްކިތްތަކުގައި ކުރާ ޢީދު ނަމާދަކީ ބިދުޢައެއް ކަމުގައިތޯއެވެ؟ وَاللَّهُ أَعْلَمُ!\nމާތް ﷲ އަހަރެމެންނަށް ހިދާޔަތު ދެއްވައި، ދީނުގެ ކަންކަމުގައި ހެއުގޮތް ދައްކަވާށިއެވެ. އާމީން!\nPrevious articleޢީދު ދުވަހާއި ހުކުރު ދުވަސް އެއްދުވަހަކަށްވުމުން ހުކުރު ނަމާދު ނެތިދާނެބާއެވެ!\nNext articleޤިޔާމާތްވުމުގެ ޢަލާމާތްތަކުގެ ތެރެއިން\nދީން Oct 23, 2012


ސ.މަރަދުއާއި ހދ.ހިރިމަރަދޫގައި އާ މިސްކިތެއް އެޅުމަށް ހަވާލުކޮށްފި ސ.މަރަދުއާއި ހދ.ހިރިމަރަދޫގައި އާ މިސްކިތެއް އެޅުމަށް ހަވާލުކޮށްފި\nސ.މަރަދުއާއި ހދ.ހިރިމަރަދޫގައި އާ މިސްކިތެއް އެޅުމަށް ހަވާލުކޮށްފި\nސ.މަރަދޫގައި މިސްކިތެއް އިމާރާތްކުރުމުގެ އެއްބަސްވުމުގައި ސޮއިކުރުން. ފޮޓޯ:އިސްލާމިކް މިނިސްޓްރީ\nސ.މަރަދުއާއި ހދ.ހިރިމަރަދޫގައި މިސްކިތެއް އިމާރާތްކުރަން ބަޔަކާ ހަވާލުކޮށްފިއެވެ.\nސ.މަރަދޫގައި އިމާރާތްކުރުމަށް ހަވާލުކޮށްފައިވަނީ 500މީހުންގެ ޖާގައިގެ މިސްކިތެކެވެ. އަދި ހދ.ހިރިމަރަދޫގައި އިމާރާތްކުރަނީ 300މީހުންގެ ޖާގައިގެ މިސްކިތެކެވެ.\nސ.މަރަދޫގައި 500މީހުންގެ ޖާގައިގެ މިސްކިތެއް އިމާރާތްކުުރުމަށް ނިންމީ މިވަގުތު މަރަދޫގައި ނަމާދުކުރަމުން އަންނަ މިސްކިތުގެ ޖާގައިގެ ދަތިކަން ކުރިމަތިވެފައިވާތީކަމަށް އިސްލާމިކް މިނިސްޓްރީއިން ވިދާޅުވެއެވެ. މަރަދޫ އާ މިސްކިތުގެ މަސައްކަތް އިސްލާމިކް މިނިސްޓްރިއިން ހަވާލުކޮށްފައިވަނީ ބީއޭޕީސީ އެންޑް ޑްރޭޑިންގ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑާއެވެ.\nމި އެއްބަސްވުމުގައި މިނިސްޓްރީގެ ފަރާތުން ސޮއިކުރެއްވީ މިނިސްޓަރ އޮފް އިސްލާމިކް އެފެއަރސް ޑރ.އަޙުމަދު ޒާހިރުއެވެ. އަދި ބީއޭޕީސީ އެންޑް ޓްރޭޑިންގ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑްގެ ފަރާތުން ސޮއިކުރެއްވީ މެނޭޖިންގ ޑިރެކްޓަރ މުޙައްމަދު ޢަބްދުﷲއެވެ.\nމިސްކިތް ބިނާކުރުމުގެ ޢަމަލީ މަސައްކަތް ފެށުމަށް ހަމަޖެހިފައިވަނީ އަންނަ މަހުގެ މެދުތެރޭގައެވެ. 500 މީހުންގެ ޖާގައިގެ މި މިސްކިތުގައި އަންހެނުން ނަމާދުކުރުމަށްވެސް ޚާއްސަ ބައެއް ހިމެނެއެވެ. އަދި މިސްކިތުގައި ފާޚާނައާއި ވުޟޫކުރާ ބަޔާއި ގުދަނެއް އަދި މުންނާރުގެ މަސައްކަތް ހިމެނެއެވެ.\nމި މަސައްކަތް ނިންމުމަށް ހަވާލުކޮށްފައިވަނީ 11 މަސް ދުވަހުންނެވެ. މި މިސްކިތް އިމަރާތްކުރުމުގެ މަސައްކަތަށް ސަރުކާރުން 12.7 މިލިއަން ރުފިޔާ ޚަރަދުކުރެއެވެ.\nހދ.ހިިރިމަރަދޫގައި މިސްކިތެއް އިމާރާތްކުރުމުގެ އެއްބަސްވުމުގައި ސޮއިކުރުން. ފޮޓޯ:އިސްލާމިކް މިނިސްޓްރީ\nއިސްލާމިކް މިނިސްޓްރީން ވަނީ ހދ.ހިރިމަރަދޫގައި މިސްކިތެއް އިމާރާތްކުރުމުގެ މަސައްކަތްވެސް ބަޔަކާއި ހަވާލުކޮށްފައެވެ. މިއީ 300 މީހުންގެ ޖާގައިގެ މިސްކިތެކެވެ. މި މިސްކިތުގެ މަސައްކަތް އިސްލާމިކް މިނިސްޓްރީން ހާވާލުކޮށްފައިވަނީ ވޭވް ލެންތް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑާއެވެ.\nމި މިސްކިތުގައިވެސް އަންހެނުން ނަމާދުކުރާ ބަޔާއި، ފާޚަނައާއި ވުޟޫ ކުރާ ބަޔާއި ގުދަން އަދި މުންނާރު ހިމެނެއެވެ. މި މިސްކިތް ބިނާކުރުމުގެ ޢަމަލީ މަސައްކަތްވެސް އަންނަމަހުގެ މެދުތެރޭ ފެށުމަށް ހަވަޖެހިފައިވާއިރު، މިސްކިތް ނިންމުމަށް އެއްބަސްވެފައިވަނީ 1 އަހަރުންނެވެ. މިއީ 8.7 މިލިއަން ރުފިޔާގެ މަޝްރޫޢުއެކެވެ.\n2021ވަނަ އަހަރު ތައްޔާރުކުރި ޑިޒައިނަކަށް އިމާރާތްކުރާ މި ދެމިސްކިތުގެ މަސައްކަތް ނިމޭއިރު، އިއާދަކުރަނިވި ހަކަތަ ބޭނުންކޮށް މިސްކިތް އޭސީ ކުރުމަށްވެސް ވަނީ ހަމަޖެހިފައެވެ.\nވީ.އައި.އޭގެ ތަރައްޤީގެ މަޝްރޫޢުތައް ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ބައްލަވާލައްވައިފި\nވީއައިއޭގެ އައު ޓަރމިނަލް - ޒަމާނީ ތަރައްޤީއާއެކު ޖަޒީރާވަންތަކަމުގެ އިޙްސާސް


Mammaa! Aharen salaamaikohdhee! | ungoofaaru.com\nބަނޑޭރިގަނޑު/ދިރިއުޅުން/މަންމާ! އަހަރެން ސަލާމަތްކޮށްދީ!\nމުޙައްމަދު ސުޒީލް 10 ސެޕްޓެމްބަރ 2019\n0 2773މިނެޓުން ކިޔާލެ\nދަރިންނަކީ މާތް ﷲ މައިންބަފައިންނަށް ދެއްވާފައިވާ ވަރަށްވެސް އަގު ބޮޑު ނިއުމަތެކެވެ. އަދި އެއަށްވުރެ ބޮޑު އަމާނާތެކެވެ. އެހެންކަމުން އެ ނިޢުމަތަށް ޝުކުރުވެރިވެ ލިބިފައިވާ އަމާނާތް އޭގެ އެންމެ ފުރިހަމަ ގޮތުގައި އަދާކުރުމަކީ ކޮންމެ މަންމައަކާއި ބައްޕައެއްގެ ބޮލުގައި އެޅިފައިވާ ވަރަށް ބޮޑު ޒިންމާ އެކެވެ. ނަމަވެސް ބައެއްފަހަރު ބައެއް މައިންބަފައިން އެމީހުންނަށް ހަވާލު ކުރެވިފައިވާ އެ މަތިވެރި ޒިންމާ އޭގެ އެންމެ ފުރިހަމަ ގޮތުގައި އަދާ ނުކުރެވޭ ތަން މަދުން ނަމަވެސް އަދުގެ މުޖުތަމައުން ދަނީ ފެންނަމުންނެވެ. މީ ވަރަށްވެސް ހިތާމަ ހުރި ކަމެކެވެ. އާޙިރަތް ދުވަހުން އެމީހުންނަށް ހަވާލު ކުރެވިފައިވާ ޒިންމާ އަދާ ކުރެވުނު ގޮތާއި މެދު ސުވާލު ކުރެވޭނެކަން ކަށަވަރެވެ. އެދުވަހުން އެ ޒިންމާ އަދާ ނުކުރެވުނު މައިންބަފައިންނަށް ދެއްކޭނޭ އެއްވެސް ބަހަނާ އެއް ނޯންނާނެއެވެ. އެހެން ކަމުން ތިޔަ މައިންބަފައިންނަށް ލިބިފައިވާ އެ މަތިވެރި ޒިންމާ އޭގެ އެންމެ ފުރިހަމަ ގޮތުގައި އަދާކުރެވޭތޯ މަސައްކަތް ކުރާށެވެ. ﷲ ވޮޑިގެންވަނީ ކެތްތެރިންނާއެކުއެވެ.\nލޯބިވާ މަންމައާއި ބައްޕާއެވެ. އަބަދުވެސް އަޅުގަނޑުދެކެ އިންތިހާއަށް ލޯބިވާ ކަމަށް ހަރު އަޑުން ބުނަމުންދާއިރު އަޅުގަނޑު ދެކެ ތިވާ ލޯއްބަކީ އޭގެ އެންމެ ފުރިހަމަ ގޮތުގައި ވެވޭ ލޯބިކަން ނިކަން ހިތާ ހިތާ ސުވާލް ކޮށްލަބަލާށެވެ.\nނުވަ މަސްދުވަހުގެ ގަދަ ވޭނުގާ! ދުޅަވެސް ހެޔޮނުވެ ފައިތިލަ މަތީ!\nކުޑަވެސް ލޮޅުމެއް ވެ ނުދީ އެކޮޔަށް، މޮޔަވާ ވަރުފެފައިވާ އޯއޯ މަންމާ!\nވިހެއުމުގެ އެ ގަދަފަދަ ވޭނުގާ! ކިޔެވުނު ހެޔޮއްޗެއް ކިޔަވައޭ!\nއެދެލޯފުޅު ފުރިހަމަ ސިއްހަތުގާ ލައްވާތޯ އެދިއެދި އޯއޯ މަންމާ!\nލޯބިވާ މަންމައާއި ބައްޕައެވެ،9މަހާއި9ވަ ދުވަހު ތިޔަ މަންމަގެ ބަނޑުތެރޭގައި އެތަކެއް ވޭނަކާއި އެތަކެއް ތުރާތަކެއް ތަޙައްމަލް ކުރުމަށް ފަހު އަޅުގަނޑު މި ދުނިޔެއަށް ނޭވާލީ ދުވަހު ލޮލުން އޮހޮރެމުންދިޔަ އުފާވެރި ކަމުގެ ކަރުނައިގެ މަތިން ހަނދާން ނެތުނީހެއްޔެވެ. އަދި އެދުވަހު އަޅުގަނޑާއި މެދު ކުރެވެމުން ދިޔަ ފޮނި އުއްމީދުތައް ހަނދާން ނެތި ވެއްޔާއި މޮޑެވިގެން ދިޔައީ ހެއްޔެވެ؟ ލޯބިވާ މަންމާއެވެ. އަޅުގަނޑު ތުއްތު އިރު ކިތަންމެ ކުޑަ ކުޑަ އަނިޔާ އެއް ލިބުނަސް ތިޔަ މަންމަ ރޮމުން އަޅުގަނޑު ގައިގައި ފިރުމި ހަނދާން ނެތުނީހެއްޔެވެ. އެދުވަހު އަޅުގަނޑަށް އަނިޔާއެއް ލިބެން ނޭދުނު ފަދައިން މާދަމާ (އާޙިރަތް ދުވަހުން) ވެސް އަޅުގަނޑަށް އަނިޔާއެއް ލިބެން ނޭދޭނެ ކަން ޔަޤީނެވެ. އެހެނަސް މަންމަ މިއަދު އަޅުގަނޑާ މެދު އިޙްމާލް ވެއްޖެކަން ޔަޤީނެވެ. ލޯބިވާ ބައްޕާއެވެ! އަޅުގަނޑު ތުއްތު އިރު އަޅުގަނޑުގެ އަތުގައި ހިފައިގެން މިސްކިތަށް ގެންދިޔަ ފަދައިން މިއަދު އަޅުގަނޑު އަތުހިފައިގެން މިސްކިތަށް ނުދަނީ ކީއްވެހެއްޔެވެ. އެދުވަހު ފަތިސް ނަމާދަށް ހޭލެއްވުމަށްޓަކައި ފެން އަޅައިގެންވެސް ހޭލައްވާލުމަށްފަހު ފަތިސް ނަމާދަށް ގެންދާ ފަދައިން މިއަދު އެގޮތަށް ކަން ނުކުރަނީ އަޅުގަނޑު ރުޅި އަތުވެދާނެތީ ހެއްޔެވެ.\nބައްޕާއެވެ! އަޅުގަނޑު މިއަދު މިވަނީ މަގު ގެއްލި އަޤީދާ ބަލިކަށިވެފައެވެ. އެދުވަހު އަޅުގަނޑު ނަމާދަށް ނުދިއުމުން ކުދި ކުދި އަދަބު ދީގެންވެސް ނަމާދަށް އަހުލުވެރި ކުރި ފަދައިން މިއަދު އެފަދައިން އަމަލު ނުކުރަނީ ކީއްވެގެންތޯއެވެ. މަންމާއެވެ! އަޅުގަނޑުގެ ހަޔާތަށް ބަދަލް ތަކެއް އަތުވެއްޖެ ކަމުގެ އިޙްސާސް އެންމެ ރަނގަޅަށް ކުރެވޭނެ އެކަކީ ތިޔަ ލޯބިވާ މަންމަކަން ޔަޤީނެވެ. މަންމާއެވެ! ތިޔަ މަންމަ އަޅުގަނޑުދެކެ އިންތިޙާއަށް ލޯބިވާކަން އުފަލާއި އެކު ޤަބޫލްކުރަމެވެ. ނަމަވެސް ތިޔަ މަންމަ ދެމުން އަންނަ ލޯަމެވެ. ނަމަވެސް ޔބީގެ ނާޖާއިޒް ފައިދާ މި ދަރިފުޅު ނަގަމުން އަންނައިރުވެސް މަންމަ އެކަމާ އަޅާނުލާ ދުކޮށްލަނީ ކީއްވެހެއްޔެވެ؟ މަންމާއެވެ! މިއަދު އަޅުގަނޑު މިވަނީ ތިޔަ ދެމައިންނަށް ޤަބޫލު ކުރަން ދަތިވިއަސް މަގުފުރެދި ޝައިތާނީ ވަސްވާތަކަށް ހެއްލި ނަރަކައިގެ އަލިފާނުގެ ތެރޭގައެވެ.\nމަންމާއެވެ! އަޅުގަނޑު ގޯސް މަގު ހިޔާރު ކުރީ ކޮންމެހެން ހިތުން ރުހުމުން މިގޮތް ބޭނުން ވެގެނެއް ނޫނެވެ. އަދި މި ކުރާ ގޯސް ކަންކަން މިކުރެވެނީ ގޯސް ކަންކަން ނުވިސްނޭތީއެއްވެސް ނޫނެވެ. މިއަދު އަޅުގަނޑު ހިނގަމުން މިދާ ގޯސް މަގު ތަކަކީ ތިޔަ ދެމައިން އަޅުގަނޑު ތަރުބިއްޔަތު ކުރުމުގައި ވަރަށްވުރެ އިތުރަށް ލޯބި ދިނުމާއި ދަރިންނަށް ހެޔޮ ތަރުބިއްޔަތެއް ދިނުމުގައި އިޙްމާލުވުމުގެ ސަބަބުން ހިޔާރު ކުރެވުނު ގޯސް މަގުތަކެވެ.\nލޯބިވާ ބައްޕާއެވެ! ރޭގަނޑު ދަންވާފަހުން ބައްޕަގެ މި ދަރިފުޅު ގެއަށް އައުމުން ކުރިން ސުވާލު ކުރާފަދައިން މިއަދު ސުވާލު ނުކުރަނީ ކީއްވެހެއްޔެވެ. ބައްޕަގެ ރައްޓެހިން ބައްޕަގާތުގައި އަޅުގަނޑޭ ކިޔައިގެން ދައްކަމުންދާ ވާހަކަތަކަކީ ކިހާވަރެއްގެ ހަޤީގަތެއްތޯ ނުބަލަނީ ކީއްވެގެން ހެއްޔެވެ؟ ބައްޕާއެވެ! މިއަދު އަޅުގަނޑު މިވަނީ ހަމަ ރަނގަޅަށްވެސް މަސްތުވާ ތަކެތީގެ ޝިކާރައަކަށްވެ ހަޔާތް ބަރުބާދު ވެފައެވެ. އަޅުގަނޑު މި ކުރަމުން އަންނަ ނުބައި މަސްތުވާ ތަކެތީގެ ވަބާއިން މިންޖުވާން ކިތަންމެހާވެސް ބޭނުމެވެ. ނަމަވެސް މިއަދު އަޅުގަނޑު މިވަނީ މަސްތުވާ ތަކެއްޗާއި ނުލާ ނޫޅެވޭ ވަރަށް ދިރިއުޅުން އަނދިރިވެ ނިކަމެތިވެފައެވެ. ތިޔަ ދެމައިން އަޅުގަނޑު ދެކެ ވާ ލޯއްބެއްގެ ބޮޑުކަމުން އަޅުގަނޑު ބޭނުންވާ ވަރަކަށް ބުނާ ކޮންމެ ފަހަރަކު ފައިސާ ތިޔަދެނީ ކީއްވެގެން ހެއްޔެވެ. އަދި ފައިސާ ދިނުމަށް ފަހު އެފައިސާއިން ކުރީ ކޮން ކަމެއްތޯ ނާހަނީ ކީއްވެގެން ހެއްޔެވެ؟ ރޭގަނޑު ހަތަރުދަމު ބޭރުގައި ކިތައްމެ ގިނަ ވަގުތެއް ހޭދަކުރިއަސް އަޅާނުލަނީ ކީއްވެގެން ހެއްޔެވެ؟ ގިނަ ރޭރޭ ގެއަށް އަންނައިރު އަޅުގަނޑުގެ ދެލޯ ރަތްވެ މުޅިމީހާ ދާހިތްލާ ފޯވެފައި ހުންނައިރު އެންމެ ކުޑަމިނުން އަޅުގަނޑަށް ވެފައި މިހުރީ ކީއްކަމާމެދު ސުވާލު ނުކުރަނީ ކީއްވެހެއްޔެވެ؟ ލޯބިވާ މަންމާއެވެ! އަޅުގަނޑުގެ މި އަނދިރި ހަޔާތުން ސަލާމަތް ކޮށްދޭށެވެ. މިއަދު އަޅުގަނޑު ވެއްޓިފައި މިވާ އަނދިރި ވަޅުގަނޑުން ސަލާމަތް ނުކުރެވިއްޖެ ނަމަ މާދަމާ ރޮއެ ހިތާމަ ކުރަން ޖެހޭ ދުވަސް އައުމުން ކުރެވޭނެ މާ ބޮޑު ކަމެއް ނޯންނާނެއެވެ.\nމި ލިއުމަކީ ވަކިބަޔަކު ކުއްވެރި ކުރުމުގެ ގޮތުން ލިޔެވިފައިވާ ލިއުމެއް ނޫނެވެ. މީ މިހާރަކަށް އައިސް އަޅުގަނޑުމެންގެ މި ކުޑަ މުޖުތަމައިން މަދުން ނަމަވެސް ފެންނަ ކަމެކެވެ. އާންމުކޮށް ދަރިން ނުބައި މަގު ހިޔާރު ކުރަނީ އުމުރުން 14 އަހަރާއި 25 އަހަރާ ދެމެދު ގައި ކަމުން ދަރިން ކިޔެވުމުގެ ދައުރު ނިމެން ގާތްވުމުން ދަރިން އުޅޭ ނޫޅޭގޮއިތް ބަލައި ހެދުމަކީ ވަރަށް މުހިއްމު ކަމެކެވެ.\nހައްދަވައި ގެންގުޅުއްވާ އިލާޙް! އަޅަމެންނީ މައިންބަފައިންނަށް ހެޔޮކޮށް ހިތާ ބައެއްކަމުގައި ލައްވާ، އެންމެހައި މަބައިންނަށް ދަރިން ހެޔޮގޮތުގައި ތަރުބިއްޔަތު ކުރުމުގެ ހެޔޮ ތައުފީޤް މިންވަރު ކުރައްވާންދޭ! އާމީން\n۞ وَقَضَىٰ رَبُّكَ أَلَّا تَعْبُدُوٓا۟ إِلَّآ إِيَّاهُ وَبِٱلْوَٰلِدَيْنِ إِحْسَٰنًا ۚ إِمَّا يَبْلُغَنَّ عِندَكَ ٱلْكِبَرَ أَحَدُهُمَآ أَوْ كِلَاهُمَا فَلَا تَقُل لَّهُمَآ أُفٍّ وَلَا تَنْهَرْهُمَا وَقُل لَّهُمَا قَوْلًا كَرِيمًا ﴿٢٣﴾


Covid-19: Pakistanuge furathama marunevs eqaumuge naazukukan...\nކޮވިޑް-19: ޕާކިސްތާނުގެ ފުރަތަމަ މަރުންވެސް އެޤައުމުގެ ނާޒުކުކަން ހާމަވެގެން ހިނގައްޖެ\nސާދަތު ޚާނަށް ވައިރަސް ޖެހުނީ އުމުރާގެ އަޅުކަން އަދާކުރުމަށް ސައުދީގައި ހުއްޓާ\nއެއަރޕޯޓުންވެސް ފަރުވާ ކުޑަކޮށްލާފައި ދޫކޮށްލީ\nހާލަތު ގޯސްވެ ހޮސްޕިޓަލަށް ދިއުމުންވެސް ކަރަންޓީންނުކޮށް ގެއަށް ފޮނުވާލި\nކ. މާލެ 23 މާރޗް 2020 | ހޯމަ 19:15 2,968\nޕާކިސްތާނުގައި ކޮވިޑް-19ގައި މަރުވި މީހަކު ހޮސްޕިޓަަލަށް ގެންދަނީ - ޕީޓީއައި\nއުމުރުން 50 އަހަރުގެ ސާދަތު ޚާން އުމުރާގެ މަތިވެރި އަޅުކަން އަދާ ކުރުމަށްފަހު އެންބުރި ޤައުމަށް އައީ މި ހިނގާ މާރޗު މަހުގެ ނުވަވަނަ ދުވަހުއެވެ. އޭނާ އެނބުރި އައުމުން އޭނާގެ އަވަށުގެ މީހުން އޭނާގެ އުފަލުގައި ބައިވެރިވިއެވެ. ދެހާހަށް ވުރެ ގިނަ މީހުން އެކުވެގެން އޭނާއަށް މަރުޙަބާކީ ބޮޑު ޖާފަތަކުންނެވެ. އެކަމާއި އޭނާ ހުރީ އުފަލުން ފޮޅިފައެވެ.\nޙާލަތު ބަދަލުވެގެން ދިޔައީ އޭގެ 10 ދުވަސް ފަހުންނެވެ. މާރޗު މަރުގެ 18 ވަނަ ދުވަހުއެވެ. ޕާކިސްތާނުގެ ހުޅަނގުއުތުރު ސިޓީއެއްކަމަށް މަރްދާންގެ އައިސޮލޭޝަން ފެސިލީޓީއެއްގައި ފަރުވާ ހޯދަމުން ދަނިކޮށް ސާދަތުގެ ޞިއްޙީ ހާލަތު ގޯސްވެ، ދުނިޔެއާއި އަލްވަދާޢުކިޔަން ޖެހުނީއެވެ. އޭނާގެ ހަށިގަނަޑުގައި ކޮވިޑް-19 ހުރިކަން ކަށަވަރުވީ ދުވަހަކީ އޭނާ މި ދުނިޔެއަށް ނާވާލީ އެންމެފަހުދުވަހެވެ.\nސާދަތު ޚާންއަކީ 220 މިލިއަންގެ އާބާދީއެއް އޮންނަ ޕާކިސްތާނުން ކޮވިޑް-19 ގައި މަރުވި ފުރަތަމަ މީހާއެވެ. ދުނިޔޭގައި ނުރައްކާ މިންވަރަށް ވައިރަސް ފެތުރެމުން އަންނައިރު، މިހާތަނަށް353,331މީހުން މި ވައިރަސްއަށް ޕޮޒިޓިވްވެފައިވާއިރު،15,408މީހުން ވަނީ ފަރުވާ ހޯދަމުންދަނިކޮށް މަރުވެފައެވެ.\nޕާކިސްތާނަށް ނަޒަރު ހިންގާލާއިރު، 803 މީހުންނަށް މި ވައިރަސްޖެހި6މީހުން ވަނީ މިވައިރަސްގައި ދުނިޔެ ދޫކޮށްފައެވެ. މީގެ ތެރެއިން4މީހުން މަރުވީ މި ހަފުތާތެރޭގައެވެ. ވައިރަސްއަށް ޕޮޒިޓިވްވީ ގިނަ މީހުންނަކީ އުމުރާގެ އަޅުކަން އަދާކުރުމަށް ސައުދީ އަރަބިއްޔާގެ މައްކާއަށް ޒިޔާރަތްކުރުމަށްފަހު އެނބުރި އައި މީހުންކަން ފާހަގަކޮށްލެވެއެވެ. ޕާކިސްތާނުގައި ހަލުވިމިނެއްގައި ވައިރަސް ފެތުރެމުންދާއިރު ސިދާގޮތުންނާއި ނުސީދާގޮތުން އެޤައުމުގެ އާބާދީގެ ގިނަ ބަޔަކަށްދަނީ މީގެ އަސަރުކުރަމުންނެވެ. އެތައްހާސް ބަޔަކު މިހާރު ކަންބޮޑުވެ ނުވަތަ ނުތަނަވަސްކަމެއްގެ ތެރޭގައި ތިބީ، އެޤައުމުގެ ޞިއްޙީ ނިޒާމުގެ ބަލިކަށިކަމުންނެވެ. ވައިރަސްއަށް ތަހުލީލުކުރުމުގެ އިންތިޒާމު ދޯދިޔާކަަމުންނެވެ. އެންމެ މީހެއްގެ ލޭގެ ސާމްޕަލް ތަހުލީލުކޮށް ވައިރަސް ޖެހުނުކަން ކަށަވަރުކުރުމާއި ދޭތެރޭގައި އެތައް ދުވަހެއް ނަގަމުންދާތީ، ވައިރަސްގެ ނުރައްކާ އެންމެންނަށްވެސް ތަޞައްވަރުކުރެވެއެވެ. އެންމެން ބިރު ގަންނަނީ ވައިރަށް އަތްނުފޯރާ ހިސާބަށް ގޮސް ގިނަ ބަޔަކު މީގެ ޝިކާރައަކަށް ވެދާނެތީއެވެ.\nޞިއްޙި ދާއިރާގެ މުފައްކިރުންނާއި މިކަންކަން ގާތުން ބަލަމުންދާ މުރާސިލުން ބުނާ ގޮތުގައި، ޕާކިސްތާނުގެ މައްސަލަ މިހާގޯސްވެގެން މިދިޔައީ، އާއްމު ރައްޔިތުން ހޭލުންތެރިކުރުވުމުގައި ޕާކިސްތާނު ސަރުކާރު ފޭލިވުމުގެ ސަބަބުންނެވެ. އަދި މިފަދަ ނުރައްކާތެރި ވައިރަސްއަކަށް ޕާކިސްތާނުގެ ކަމާއިބެހޭ އިސް މަސްއޫލުވެރިން ފުރިހަމަޔަށް ތައްޔާރުވެފައި ނެތުމުންނެވެ. ޕާކިސްތާނުވަނީ ކަރަންޓީން ފެސިލިޓީސްތަކައް ޖެހިފައެވެ. ކަރަންޓީންކުރާނެ މީހުން ބައިތިއްބާނެ ތަނެއް ނެތެވެ. ކޮވިޑް-19 އަށް ޓެސްޓް ކުރެވޭ ލެބޯޓަރީތައް ވެސް އެޤައުމުގައި އެހާމެ މަދެވެ. މީގެ ސަބަބުން ވައިރަސްއިން ރައްކާތެރިވުމަށް ކުރަމުންދާ މަސައްކަތައް ވަނީ ހިޔަނި އެޅިފައެވެ.\nކޮވިޑް-19 ވައިރަސްއަށް ޕޮޒިޓިވްވި އެންމެ ގިނަ މީހުން ތިބި އެޤައުމުގެ ސިންދް ޕްރޮވިންސްގައި ހާލަތު އަދި މާގޯހެވެ. އެ ޕްރޮވިންސްގެ އިންޑަސް ހޮސްޕިޓަލްގެ ޑިޕާޓްމަންޓް ފޮރ އިންފެކްޝަސް ޑިޒީޒްގެ އިސް ވެރިޔާ ޑރ. ނަސީމް ޞަލާޙުއްދީން ވިދާޅުވީ، އެ ޕްރޮވިންސްގައި ފަރުވާދޭން ބަލާއިރު، އެކަށީގެންވާ އާލާތްތައް ހުރި ހޮސްޕިޓަލްތައް މަދުކަމަށެވެ. އަދި ގިނަ ހޮސްޕިޓަލްތައް މިހާރު ފުރި ބަނޑުންވެގެން އާންމުންނަށް ބަންދުކޮށްފައިވާ ކަމަށެވެ. އެ ޕްރޮވިންސްގައި ވައިރަސްއަށް ޝައްކުކުރެވޭ މީހުން ނިޞްބަތުން ގިނައެވެ. އެހެންނަމަވެސް، އެންމެ ކުޑަމިނުން ޑޮކްޓަރެއްގެ ޚިދުމަތް ލިބޭނެ ގޮތެއް ނެތް ތާނަގައި ޓެސްޓުކުރެވޭނެ ގޮތެއްވެސް ނެތެވެ.\nމިހާރު އަހަރުމެން ކިތަންމެ ފިޔަވަޅެއް އެޅިނަމަވެސް ކުރެވޭނެކަމެއް ނެތް. ބޮޑު ބަލިމަޑުކަމަކާއި ކުރިމަތިލާންޖެހިދާނެ. ބަލިމަޑުކަމެއް ފެތުރިއްޖެނަމަ އެމީހުންނަށް ފަރުވާދެވޭނެ އާލާތްތަކެއް ނެތް. ކޮންމެ ދިމާއަކުން އުނދަގުލާއި ކުރިމަތިލާންޖެހޭ ޙާލަތްތައް ދިމާވާނީ. ކުރިޔާލާ ބޯޑަރ ކޮންޓްރޯލްކޮށް ކަރަންޓީން ފިޔަވަޅުތައް ވަރުގަދަކުރިނަމަ، މިދުވަސް ކުރިމަތި ނުވީސްކަން ހަމަގައިމު. ދުރާލާ ފިޔަވަޅު ނޭޅީމަައި ކަންކަން އަތުން ބީވެ މިހާރު މިއޮތީ ބޮއްސުން ލާފަ.\n~ ޑރ. ނަސީމް ޞަލާޙުއްދީން /އިންޑަސް ހޮސްޕިޓަލް/ޕާކިސްތާން\nރޮއިޓަރސްއިން މިދިޔަ ހަފުތާގައިކުރި ސުވާލަކަށް ޖަވާބުދެއްވަމުން ޕާކިސްތާނުގެ ޞިއްޙަތާއި ބެހޭ ވަޒީރު، ޒަފަރް މިރުޒާ ވިދާޅުވީ، އެޤައުމުގައި ކަރަންޓީން ފެސިލިޓީސްތައް ޤާއިމުކުރެވިފައި ހުރީ އެންމެ އެކަށީގެންވާ ފެންވަރެެއްގައި ނޫންކަމަށެވެ. އަދި އިތުރަށް ކުރި ސުވާލުަތަކައް ޖަވާބުދާރީވާން ދެކޮޅު ހެއްދެވިއެވެ. ޕާކިސްތާނުން ކޮވިޑް-19 އަށް ތައްޔާރުވެފައިވާ މިންވަރާއި ބެހޭގޮތުން ޕާކިސްތާނުގެ ނޫސްވެރިންނާއި، ބޭރު ޤައުމުގެ މީޑިއާތަކުން ކުރިމަތިކުރުވާ ސުވާލުތަކައް ޕާކިސްތާނު ސަރުކާރުގެ އިސް މަސްއޫލުވެރިން ދެނީ ބީރު ކަންފަތެކެވެ. މިހާރު ހަލުވިކަމާއެކު ވައިރަސް ފެތުރެމުންދާ ސިންދް ޕްރޮވިންސާއި ޚައިބަރް ޕަޚްތުންޚަވާގެ ޞިއްޙީ އިސް މަސްއޫލުވެރިން ހަނު ތިބުން މީގެ ހެއްކަކަށް ފުދެއެވެ.\nރޮއިޓަރސްއިން ވަނީ ކޮވިޑް-19 ގައި އެންމެ ފުރަތަމަ މަރުވި ސާދަތު ޚާންގެ ކޭސްގައި ޙަރަކާތްތެރިވި3ޑޮކްޓަރަކާއި ސުވާލުކޮށްފައެވެ. އަދި ޚާން ނިޞްބަތްވާ އަަވަށުގެ އޭނާއާއި ގާތްގުޅުމެއް އޮންނަ4މީހަކާއި ރޮއިޓަރސްގެ ޓީމުން ވާހަކަ ދެއްކިއެވެ. އެމީހުން ވަނީ ސާދަތު ޚާންގެ އުމުރުގެ ފަހުގެ ދުވަސްތައް ގުނަމުން ދިޔަ ގޮތުގެ ތަފުޞީލު ރޮއިޓަސްގެ ޓީމާއި ޙިއްސާކޮށްފައެވެ. އެއެންމެގެ ވާހަކައިގެންވެސް ޞަރީހަވީ އެއްކަމަކީ ސާދަތު ޚާން ވައިރަސްއަށް ފަރުވާ ނުލިބި ދުނިޔެއާއި އަލްވަދާޢު ކިޔަން ޖެހުނީ ކަމާއި ގުޅުން ހުރި އިދާރާތަކުގެ ދޯދިޔާކަމާއި ޞިއްޙީ ޚިދުމަތް ދޭތަންތަން ހީނަރު ކަމުންކަމެވެ.\nކޮވިޑް-19 ގައި ޕާކިސްތާނުން އެންމެ ފުރަތަމަ މަރުވީ މީހާ ސާސަތު ޚާން އުމުރާގެ އަޅުކަން އަދާކުރުމަށް ސައުދީ އަރަބިއްޔާއަށް ދިޔައީ ފެބްރުއަރީ މަހުގެތެރޭގައެވެ. އޭރު ޕާކިސްތާނު ސަރުކާރުން އެޤައުމުގެ ރައްޔިތުން ޤައުމުން ބޭރަށް ދަތުރުކުރުން މަނަލެއް ނުކުރެއެވެ. އަދި ސާދަތު އެނބުރި ޤައުމަށް އައީވެސް ޕާކިސްތާނުން ކޮވިޑް-19 އާއި ގުޅިގެން އެޤައުމަށް އެތެރެވުން މަނާނުކޮށް އޮތްވައެެވެ. ސާދަތު ސައުދީ އަރަބިއްޔާގައި3ހަފުތާ ހޭދަކުރިކަން ރޮއިޓަރސްގެ ހޯދުންތަކުން އިނގެއެވެ.\nސާދަތު ޕާކިސްތާނަށް މާރޗް މަހުގެ 8 ވަނަ ދުވަހު އެނބުރި އައިއިރުވެސް އޭނާގެ ބަލިހާލަތު ގޯސްކަމަށް އޭނާގެ ގާތް ދެމީހަކު ބުންޏެވެ. ސައުދީ އަރަބިއްޔާގެ ޖިއްދާއިން ފުރައިގެން ޕާކިސްތާނުގެ ޕެޝާވަރުން އިންޓަރނޭޝަނަލް އެއަރޕޯޓަށް އޭނާ އައީވެސް އިތުރުފަރާތެއްގެ އެހީތެރިކަމާއެކުގައި ކަމަށްވެސް އެމީހުން ބުންޏެވެ. އޭނާގެ ޞިއްޙީ ޙާލަތު އެހާ ގޯސް އިރުވެސް އެއަރޕޯޓުން ފޯރމެއް ފުރާ، އާދައިގެ މަތިން އޭނާ ސްކްރީންކުރުމަށް ފަހު ގެއަށް ފޮނުވާލީކަމަށްވެސް އެމީހުން ބުންޏެވެ. އެއަަރޕޯޓުގެ އޮފިޝަލުން ބުނީ ސާދަތު އޭނާގެ ބަލިޙާލަތު ނުބުނެ އޭނާއަށް އެމަރުޙަލާވެސް ކަޑައްތު ކުރެވުނީސް ކަމަށެވެ. އެހާވެސް ކަންކަން ރޭވިފައި އޮތް ގޮތް ދޯދިޔާކަން އެއަރޕޯޓްގެ އޮފިޝަލްވެސް ފާހަގަކުރިއެވެ.\nފަހުން ސާދަތު ޓެސްޓްކޮށް އޭނާގެ ސާމްޕަލް ކޮވިޑް-19 އަށް ޕޮޮޒިޓިވްވުން، އޭނާއާއެކު އެއް ފްލައިޓަުން ދަތުުރުކުރި މީހުން ހޯދުމުގެ މަސައްކަތް ޕާކިސްތާނުގެ ކަމާއިބެހޭ ފަރާތްތަކުން ފެށިއެވެ. އެހެންނަމަވެސް އޭރު ވަގުތު ފާއިތުވެއްޖެއެވެ. އެ ފްލައިޓުން ދަތުރުކުރި ގިނަ މީހުން ވަނީ އެކި ޙައިޞިއްޔަތުތަކުން ގިނަ ބަޔަކާއި ދިމާވެފައެވެ. އަދި ޒަރޫރީ އެކި ބޭނުންތަކުގައި، އެކި ތަންތަނަށް ޒިޔާރަތްކޮށްފައެވެ.\nސާދަތު ޚާން ކެއްސާ، ހުން އައިސް، ނޭވާލަން އުދަނގޫވެގެން އެންމެ ފުރަތަމަ ދެއްކީ އޭނާގެ ގެއާއި އެންމެ ކައިރީގައި އިން ހޮސްޕިޓަލަކަށެވެ. އަދި އެ އަލާމާތްތަކަކީ ކޮވިޑް-19 ގެ އަލާމާތްތައް ކަމަށް ވުމާއެކު، ޝައްކުކުރެވޭ ކޭސްއެއްގެ ގޮތުގައި ބަލާ، ލޭގެ ސާމްޕަލް ނަގާ ޓެސްޓުކުރަން ފޮނުވިއެވެ. ސާމްޕަލް ފޮނުވީ ވެރިރަށް އިސްލާމް އާބާދަށެވެ. އެހާހިސާބުންވެސް ޑޮކްޓަރުން އޭނާ ކަރަންޓީން ކުރަން މަސައްކަތް ކުރި ކަމެއް ޔަޤީން މަސްދަރަކުން އިނގޭކައްނެތެވެ. ސާފުވާ ކަމަކީ އޭނާ އަނބުރާ ދިޔައީ ގެއަށް ކަމަށެވެ. އޭނާއާއެކު ގޭގައި، އަނބިމީހާއާއި5ދަރިންނާއި،2ދަނބިދަރިންނާއި،4ކާފަ ކުދިން ދިރިއުޅެއެވެ.\nކަންވެގެންދިޔައީ ވަރަށް ހިތްދަތިގޮތަކަށެވެ. އޭނާގެ ސާމްޕަލް ގެ ނަތީޖާ ވެރިރަށް އިސްލާމް އާބާދުން އޭނާ ޓެސްޓްކުރި ހޮސްޕިޓަަލަށް ލިބުނު ދުވަހަކީ އޭނާ މަރުވި ދުވަހެވެ. ޓެސްޓުގެ މާބޮޑު ބޭނުމެއް ނުހިފުނެވެ. ދުނިޔެއާއި ވަކިވެގެން ދިޔައީ ޓެސްޓުގެ ނަތީޖާ ލިބިގެން އޭނާއަށް އައިސޮލޭޝަންގައި އެޑްމިޓްކޮށްގެން ފަރުވާ ދޭން ފެށިތާ މާގިނައިރެއް ނުވެއެވެ.\nމި ޙާދިސާގެ ސަބަބުން މިހާރު އޭނާގެ އާއިލާއާއި އޭނާގެ އަވަށުގެ އެންމެން ތިބީ ނާމާން ބިރުވެރިކަމެއްގެ ތެރޭގައެވެ. ސަބަބަކީ ސާދަތު ޚާންއަށް މަރުޙަބާ ކިޔަން ބޭއްވި ޖާފަތުގައި ބައިވެރިވި 2،000 އަށް ވުރެގިނަ މީހުން ކޮވިޑް-19 އަށް ހުށަހެޅުމެވެ. ޚުދު ސާދަތު ޚާންއަކީވެސް އޭނާގެ އަވަށުގައި ވަރަށް މަޤުބޫލު ޑޮކްޓަރެކެވެ. އޭނާ އަމިއްލައަށް ކްލިނިކެއްވެސް ހިންގައެވެ. އޭނާއަށް އެހާ ދުވަހު ހިފަހައްޓާލެވުނީވެސް އޭނާއަކީ ޑޮކްޓަރެއްކަމުގައިވތީ އަމިއްލަ ދިފާއަށް ކުރާނެ ކަންތައް ޚުދު އަމިއްލައަށް އިނގޭތީކަމަށް އޭނާގެ އަވަށުގެ މީހުން ލަފާކުރެއެވެ.\nސާދަތު އުމްރާއިން އެނބުރި އައިފަހުން ކްލިނިކްގައި ޚިދުމަތެއް ނުދެއެވެ. އޭނާ އަމިއްލައަށް ގޭގައި ކަރަންޓީންގައި އޮތް ދުވަސްވަރު، އެ ކްލިނިކް ހިންގީ އޭނާގެ ދަރިންނެވެ. އަދި އޭނާގެ ފިރިހެން ދަރިފުޅު އޭރު އޭނާއާއެކު ވަގުތ ހޭދަކުރުމަށްފަހު، އަނބުރާ ކްލިނިކަށް ގޮސް ވަރަށް ގިނަ މީހުންނަށް ކްލިނިކްގައި ފަރުވާދެމުންދިޔަކަން އިނގެއެވެ. އެހެންކަމުން ކްލިނިކަށް ފަރުވާ ހޯދަމުން ދިޔަ އެންމެންވެސް މިހާރު ވަނީ "ޑައިރެކްޓް ކޮންޓެކްޓް" އަށް ވެފައެވެ.\nސާދަތު ޚާންގެ މިކޭސްގެ ސަބަބުން އޭނާގެ މުޅި އަވަށުގެ ރައްޔިތުން މިހާރު ތިބީ ހާސްކަމާއި ނުތަނަވަސްކަމެއްގެ ތެރޭގައެވެ. އެއަވަށުގެ ގިނަ މީހުން ޤަބޫލުކުރާ ގޮތުގައި އެމީހުން މިހާރު ތިބޭނީ ކޮވިޑް-19 އަށް ޕޮޒިޓިވްވެފައެވެ. އޭގެ ތެރެއިން ގިނަ މީހުން ޓެސްޓުކުރަންވެސް ދެކޮޅު ހަަދައެވެ. އެއަވަށުގެ ޞިއްހީ އެހީތެރިން އާންމުންނަށް ނަޞޭހަތްތެރިވި ނަމަވެސް ގިނަ ބަޔަކު ދަނީ މައުލޫމާތު ހިއްސާކުރަން ދެކޮޅުހަދަމުންނެވެ. މިކަމާއި ގުޅިގެން އެއަވަށުގެ އާއްމު އިދާރާތަކުން ދޭ ބައެއް ޚިދުމަތްތައް މިހާރުވަނީ މެދުކަނޑާލާފައެވެ. ޞިއްޙީ އެހީތެރިން ތިބީ ބޮޑު ބިރުވެރިކަމެއްގެ ތެރޭގައެވެ. އެއްކަމަކީ އެއަވަށުގެ ހޮސްޕިޓަލްތަކުގައި، ކޮވިޑް-19 އަށް އެއަވަށުގައި ޓެސްޓު ހެދެން ނެތުމާއި، ފަރުވާ ދިނުމަށް ބޭނުންވާ ފަންނީ އާލާތަތައް ނެތުމާއި، ފަރުވާދޭނެ ސްޕެޝަލިސްޓް ޑޮކްޓަރުން ނެތުމެވެ.\nމިހާރު އަވަށް އެއްކޮށް "ލޮކްޑައުން" ނުވަތަ އަރާ ނުފޭބޭ ގޮތް ވަނީ ހަދާފައެވެ. އަދި 7،000 މީހުން ދިރިއުޅޭ މަންގާ އަވަށުގައި، އެންމެން އެއްތަނަކަށް އެއްކޮށް ކަރަންޓީން ޒޯނެއްގެ ގޮތުގައި ކަނޑައަޅާ ޓެސްޓުކުރުމުގެ މަސައްކަތް ފަށަން ތައްޔާރުވަމުންދާކަމަށް ޚަބަރުލިބެއެވެ. މިހާރު އެ ޒޯންގައި ތިބި މީހުން ޓެސްޓުކުރަން މައި ސަރުކާރުން ޓެސްޓް ކިޓްތައް ފޮނުވާފައިވާކަމަށް ޚަބަރު ލިބެއެވެ. މަންގާ އަވަށުގެ މީހުން ބުނާ ގޮތުގައި، ކަރަންޓީން ފެސިލިޓީއެއް ޤާއިމުކުރިނަމަވެސް، ކަމާއި ބެހޭ އޮފިޝަލުން އަޅައެއް ނުލައެވެ. ކަންކަން ބަލަން ވާވަރަށް ނުބަލައެވެ. އެތާނގައި ތިބި ޞިއްޙި އެހީތެރިން ބުނަނީ އެންމެން ޓެސްޓްކުރެވޭ މިންވަރަށް ޓެސްޓް ކިޓްތައް ނެތުމުން، އިސްކަންދޭނީ ކޮންބައެއްކަން ކަނޑައަޅަން ދަތިކަމަށެވެ. އެހެންކަމުން މިވަގުތު ޓެސްޓްކުރަނީ އަލާމާތްތައް އެންމެ ބޮޑުހެން ހީވާ މީހުންކަމަށެވެ.\nޕާކިސްތާނުން ވައިރަސްގައި މަރުވި ސާދަތު ޚާންގެ އާއިލާގެ4މީހެއްގެ ގައިން ވައިރަސްގެ އަލާމާތް ފެނިގެން ޓެސްތްކުރި އިރު4މީހުންވެސް ކޮވިޑް-19 އަށް ޕޮޒިޓިވްވިއެވެ. އެހެންނަމަވެސް އެމީހުން ވީނުވީއެއް ނޭނގި ފިލާފައިވާކަމަށް ރިޕޯޓުތައް ބުނެއެވެ. ބައެއް ރިޕޯޓުތައް ބުނާ ގޮތުން އެމީހުން ފިލީ ބިންގަރާހެއްގައެވެ.\nމިއީ ޕާކިސްތާނުގެ ރަށްފުށުގެ ވާހަކައެކެވެ. ޕާކިސްތާނުގެ ރަށްފުށު ޞަރަހައްދުގެ ގިނަ ޞަރަޙައްދުތަކުގައި ބޭސްފަރުވާ ކުރެވޭނެ އިންތިޒާމެއް ނޯވެއެވެ. ބައެއް ކްލިނިކްގައި ފަރުވާދެމުންދަނީ ކަމަށް އެކަށީގެންވާ މިންވަރަށް ތަމްރީނުލިބިފައިނެތް އާދައިގެ ޞިއްޙީ އެހީތެރިންނެވެ. ގިނަ މީހުން އަރިދަފުސް ރޯގާ، އަދި ހުމާއި ގައިގައި ރިއްސުން ފަދަ ބަލިތަކައް ބޭސް ގަންނަނީ ޑޮކްތަރެއްގެ އެހީތެރިކަމެއް ނެތި އަމިއްލައަށް ޑިސްޕެންސަރީއަށް ގޮސް ބޭސް ގަނަގެންނެވެ. މިއީ ޙާލަތު އޮތް ގޮތެވެ.\nކޮވިޑް-19 ގެ ވަބާ ޕާކިސްތާނުގައި ފެތުރެމުންދާއިރު، ރަށް ފުށުގެ އެންމެ މީހަކަށް ޖެހުނަސް ދުވަސް ދިޔައީއެވެ. ސާދަތު ޚާންގެ ވާހަކަ މީގެ ހެއްކަކަށް ފުދެއެވެ. ޕާކިސްތާނުގެ ކަމާއި ބެހޭ ފަރާތްތަކުގެ ފަރުވާ ކުޑަކަމުންނާއި، ބަލަން ވާވަރަށް ކަންކަން ނުބެލުމުގެ ސަބަބުން، އެންމެ މީހެއްގެ ފުށުން އެތައް ހާސް ބަޔަކަށް މިއަދު މިވަނީ މިނުރައްކާތެރި ވައިރަސްގެ ޝިކާރައަކަށް ވެފައެވެ. މީގެއިން މިންޖުވާނީ ކިތަންމީހުންކަން އަންދާޒާކޮށްލަންވެސް ދައްޗެވެ.\nސާދަތުގެ މަރުގެ މިކޭސްގެ ސަބަބުން ޕާކިސްތާނުގެ ނާޒުކު ޙާލަތު ކިތަންމެވަރަަކަށް ވެސް ފަހުމް ވެއެވެ. ދުއާއަކީ ޕާކިސްތާނުގެ ރަށްފުށުގެ ރައްޔިތުން މިކަމުން މިންޖުވުމެވެ.


"ނެއިލް ޕޮލިޝް" ނުޖައްސާވެސް ނިޔަފަތި އޮމާންކޮށް ބެހެއްޓޭނެ\nJanuary 11, 2020 14:07:23\nނިޔަފަތީގައި ޖައްސާ ކުލައާއި ޕޮލިޝްއަކީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ދީނާއި ބީރައްޓެހިތަކެއްޗެވެ.5ވަގުތު ނަމާދަށް އަރާ އަންހެނަކަށް ނިޔަފަތީގައި ކުލަޖައްސައިގެން އުޅުންވާނީ ވަރަށް ވެސް އުނދަގޫ ކަމަކަށެވެ. އެއަށްވުރެ މުހިއްމު ކަމަކީ، މަރު އައިސް ބައްދަލުކުރާނެ ވަގުތެއް އަހަރެމެނަށް ނޭނގޭހިނދު ނިޔަފަތީގައި، ކުލަޖައްސާފައި ވަނިކޮށް މަރުވެއްޖެމީހާގެ ނިޔަފަތިން އެ ކުލަ ފިލުވުން އެއީ ނާދިރުކަމެއްކަން މިހާރު އެންގެމުންދާތީ، އެކަން ނުކުރުމުގެ ޢަޒުމްގިނަ އަންހެނުންގެ ހުރެއެވެ. ނަމަވެސް މަޑުރީތި އަތްތިލައަކާއި، އޮފްއަރާ އޮމާން ނިޔަފައްޗަކީ އަންހެންވަންތަކަށް ރަމްޒުކޮށްދޭ ކަމެއްކަމަށް ގިނަ މުޖުތަމަޢްތަކުގައި އޮންނަނީ ބަލައިގެނެވިފައެވެ. އެހެންކަމުން ގުދުރަތީ ގޮތުން މިކަން ހާސިލް ކުރެވޭނެ ގޮތްތަކަށް ބަލައިލަމާ ހިނގާށެވެ.\nތާފަނާ ފެނުން ނިޔަފަތި ފޯކޮށްލުން:\nއޮމާން ރީތި ނިޔަފަތި ތަކެއް ހޯދުމަށް، ގަވާއިދުން ތާފަނާފެނުގައި ނިޔަފަތި ފޯކޮށްލަން އިރުކޮޅަކު ބަހައްޓާށެވެ. ތާފަނާ ފެނުން ނިޔަފަތީގެ އޮމާންކަން އައިސް، ކުރިން ކުލަ ޖައްސާފައި ހުރިނަމަވެސް އޭގެ ލައްވެސް ފިލާނެއެވެ. ފޯކޮށްލުމަށް ފަހު، އެންމެ ރަގަޅު ނަތީޖާއެއް ހޯދުމަށް، ޤުދުރަތީ ސައިބޯންޏެއް އަދި ނިޔަފަތި އުނގުޅާ ބުރުހެއް ބޭނުންކޮށްގެން ރީތިކޮށް ނިޔަފަތި އުނގުޅާލާށެވެ.\nނިޔަފަތީގައި ލުނބޯ އުނގުޅުން:\nއާއްމުކޮށް ނިޔަފަތީގައި ކުލަޖައްސާ ނަމަ ނިޔަފަތީގައި މަޑު ރީނދޫކުލައެއް ހުންނާނެއެވެ. މި ރީނދޫކުލަ ކަނޑުވާލުމަށާއި އޮފްކަން ގެނައުމަށް ލުނބޯ ހުތްކިބައެއް ނިޔަފަތީގައި އުނގުޅާށެވެ. އެއަށް ވުރެވެސް ފުރިހަމަ ކޮށްލުމަށް، ބޭކިންސޮޑާ ސަމުލަސެއްގެ ތެރެއަށް އެއް ސަމުސާ ޒައިތޫނިތެޔޮ އަދި އެއް ސަމުސާ ލުނބޯހުތް އަޅައިގެން ތަތްކޮށް ގަށާލުމަށްފަހު ނިޔަފަތީގައި އުނގުޅާށެވެ. 20 މިނިޓް ބެހެއްޓުމަށްފަހު އާދައިގެ ފެނުން ދޮވެލުމުން، ނިޔަފަތި އޮފް ވެފައި، ވަރުގަދަވެފައި ސިއްހަތު ރަގަޅުވާނެއެވެ.\nނިޔަރޮދީގައި އުނގުޅާ ތެޔޮ އުނގުޅުން:\nމިއީ ގިނަ އަންހެނުންނަށް ހަނދާންނެތިކޮށްލެވޭ އެއްޗެކެވެ. މިހެންވަނީ މި ތެލުގެ ފައިދާ ރަގަޅަށް ނޭގޭތީއެވެ. ނިޔަފަތި ހިކި، ވިދުން ކެނޑި ރޮނގުތަކެއްހެން ހުންނަނީ ނިޔަރޮއްޖަށް ލިބެންޖެހޭ ކާނާ އެންމެ ފުރިހަމަ ގޮތުގައި ނުލިބޭތީއެވެ. މިކަމަށް އެންމެ ފަސޭހަ ގޮތަކީ، މިކަމަށް ޚާއްސަކޮށްފައި ހުންނަތެލެއް ބޭނުން ކުރުމެވެ.\nނިޔަފަތި އޮމާން ކުރާ "ބަފަރ" އެއް ބޭނުން ކުރުން:\nނެއިލް ބަފަރ އަކީ އަތްދަބަހުގައި އަބަދުމެ ބާއްވާ އެއްޗަކަށް ހަދާށެވެ. މިއިން ނިޔަފަތި އޮމާންކޮށްލުމުން އިރު ކޮޅެއްގެ ތެރޭގައި އެ ފެންނަ އޮމާންކަން ފެނުމުން، ދެން ކިރިޔާ ހުސްވަގުތެއް ލިބުނަސް، ބޭ އިޚްތިޔާރުގައި ވެސް އެ ބޭނުން ކުރެވޭނެއެވެ.\nފައިދާހުރި ކާނާ ކެއުން:\nނިޔަފައްޗަށް ރަގަޅު ކާނާގެ ލިސްޓްގެ އެންމެ ފުރަތަމައަށް އަންނާނީ، އާމަންޑެވެ. އާމަންޑްގައި ޕްރޮޓީންގެ އިތުރުން ނިޔަފަތި ރީތިކޮށް ބެހެއްޓުމަށް އެންމެ މުހިއްމު ދައުރެއް އަދާ ކުރާ މެގްނީޒިއަމް ގިނަ އަދަދަކަށް ހިމެނެއެވެ. ބައެއް ފަހަރު ނިޔަފަތީގެ ދިގަށް ރޮނގުހުންނަހެން ފާހަގަވެފައި އެބަހުރިހެއްޔެވެ؟ އެއީ މެގްނީޒިއަމް މަދުވުމުގެ އަލާމާތެކެވެ. އާމަންޑްގައި ހިމެނޭ އޮމެގާ3އަކީ ނިޔަފަތި މަރުވުމުން ސަލާމަތްކޮށްދޭ އެއްޗެކެވެ. ކާގަޑިތަކުގެ ދޭތެރެއިން ކާލާ އެއްޗަކަށް އާމަންޑްހަދާށެވެ. ކުކުޅު ބިހަކީވެސް އޭގައި، ނިޔަފަތީގެ ސިއްހަތަށް ރަގަޅު، ޕްރޮޓިން، ވިޓަމިން-ޑީ، ދަގަނޑު، ޒިންކް، ކޮޕަރ ގެ އިތުރުން ބައޮޓިން ވެސް ހިމެނޭ އެއްޗެކެވެ. ބިހުގެ ސަބަބުން ލިބޭ އެންމެ ބޮޑުފައިދާއަކީ، ނިޔަފަތީގެ ހަލާކުވެ ބައިބައި، ނުވަތަ ކުދިކުދި އެތިކޮޅުން ނެއްޓުމުން، ރައްކާތެރިކަން ލިބުމެވެ. އެހެންކަމުން ދުވަހުގެ ކޮންމެވެސް އެއް ކެއުމެއްގެ ތެރެއަށް ބިސް ހިމަނާށެވެ. އަޅުގަނޑުމެން އާއްމުކޮށް ކެއުމަށް ބޭނުން ނުކުރިނަމަވެސް، ސާމަން މަހަކީ، މޫދުމަހުގެ ބާވަތްތަކުގެ ތެރެއިން އެންމެ ފައިދާހުރި މަހަށް ވެފައި، މިއީ ނިޔަފައްޗަށް ވަރަށް ރަގަޅު އެއްޗެކެވެ. ބޮޑު ރެސްޓޯރެންޓެއް ނުވަތަ ރިސޯޓަކުން ވިޔަސް ސާމަން ލިބެން ހުރެއްޖެނަމަ، އާދަ އަކަށް ހަދައިގެން ކާންފަށަންވީއެވެ. މީގެ ސަބަބުން ނިޔަފަތިވަރުގަދަކޮށް ނިޔަފަތީގެ އިންފެކްޝަންޖެހުމުން ދުރުކޮށްދޭނެއެވެ. ސާމަންގައި ހިމެނޭ ވިޓަމިން ބީ-12 އަކީ، ނިޔަފަތި ހިކި އަދި ނިޔަފަތީގެ ކުލަ ގެއްލުމުން ސަލާމަތްކޮށްދޭ މައްދާއެކެވެ. ނިޔަފަތީގެ ސިއްހަތަށް ދެން އެންމެ ރަގަޅު އެއްޗަކީ، ސަންފްލާވަރ އޮށާއި އޯޓްސްއެވެ. މި ދެ ބާވަތަކީވެސް ފަސޭހައިން ކެއުމުގެ ތެރެއަށް ވައްދާލެވިދާނެ ދެ އެއްޗެކެވެ.\nބޭނުންވަނީ، ގުދުރަތީ ރީތި އޮމާން ނިޔަފަތިތަކެއް ހޯދުމަށް ކަނޑައަޅާ ވަރުގަދަ ޢަޒުމެކެވެ. ދެން ހުރި ކަންކަމަކީ، ވަރަށް ޚަރަދު ކުޑަކޮށް ކުރެވޭ، އަދި ގިނަ ތަކެއްޗަކީ ބަދިގެއިން ލިބެން ހުންނަ އެއްޗެއްސެވެ. ވީމާ ކުރިއަށް އޮތް މަހެއްހާ ދުވަހު، މަތީގައި ބުނެވިފައިވާ ކޮންމެވެސް އެއްބާވަތެއް ކޮންމެދުވަހަކުވެސް ކެވޭތޯ މަސައްކަތް ކުރައްވާށެވެ. އަދި ކުރަން ހުރި ކަންކަންވެސް އާއްމު ދިރިއުޅުމުގެ ތެރެއަށް ލައިގެން ކުރިއަށް ދަމާހިނގާށެވެ.\nސިއްހަތު ނިޔަފަތި ވަރުގަދަކުރުން އޮމާން\nJanuary 07, 2020 08:39:59


SunOnline: #VAAHAKA: Qurubaan kureemey hiyy magey loabin - ep 13\nޤުރުބާން ކުރީމޭ ހިތް މަގޭ ލޯބިން (13)\nމަރިޔަމް ހިމްނާ (ހިމީ) 26 Jun 2019, 09:54\nވިސާމްގެ އެދުމަށް ވިސާމްގެ ފަހަތުން ހިނގައިގަތް އިރު ދެންވާނެ ގޮތް ލަފާކޮށްލާކަށްވެސް އަހަރެންނަކަށް ނޭނގުނެވެ.\nވިސާމް އަހަރެން ގޮވައިގެން ވަނީ އުސްއިމާރާތަކަށެވެ. ލިފްޓަށް އަރާ އޭނާ ފިތާލީ އެ އިމާރާތުގެ އެންމެ މަތީ ފަންގިފިލާ، އެގާރަވަނަ ބަޔަށެވެ. އަހަރެންސުވާލުކުރުމުން ވިސާމް ބުނީ މަޑުކުރުމަށެވެ. ކުޑަ އިރުކޮޅަކުން ހުރިހާ ހަޤީގަތެއް އެނގޭނެކަމުގައެވެ. އަހަރެންނަށް ވިސާމްއަށް އަބަދުވެސް އިތުބާރުކުރެވެއެވެ. އެހިސާބަށް ވިސާމްއާއެކު އައި ސަބަބަކީވެސް އެއީއެވެ.\nލިފްޓު ހުއްޓުމާއެކު ވިސާމް އަހަރެންނަށް ބަލާލާފައި ފޭބިއެވެ. ކުރިމަތީގައި ހުރި ދޮރު ހުރީ ތަޅުލާފައެވެ. ވިސާމް ކޯޑު ޖަހާ ދޮރު ހުޅުވާލިއެވެ. އަދި އަހަރެންނަށް ވަނުމަށް އިޝާރާތް ކޮށްލިއެވެ. އަހަރެން ވިސާމްއަށް ބަލާލުމަށްފަހު އެތެރެއަށް ވަނީމެވެ. އަހަރެން ހަމަވަނުމާއެކު ވިސާމް އެތެރޭން ތަޅުލިއެވެ. އެއަށްފަހު އޭނާ އަހަރެންގާތު އަންނަން ބުނަމުން ހިނގައިގަތީ ކޮޓަރިއާ ދިމާލަށެވެ. އަހަރެން ވެސް ވިސާމްގެ ފަހަތުން ދިޔައީމެވެ. ނުތަނަވަސްވެ ހިތް އަވަސްވެފައިވާ ހާލުގައެވެ.\nވިސާމް އެތެރެއަށް ވަނެވެ. އަހަރެންވެސް ވަނީމެވެ. ވިސާމްގެ ނަޒަރު ހުއްޓިފައި ހުރި ދިމާލަށް އަހަރެންނަށް ބަލާލެވުނެވެ. އެއާއެކު އަހަރެންނަށް ހައިރާންކަމާއެކު ދެލޯ ބޮޑުކޮށްލަމުން ވިސާމްއަށް ބަލާލެވުނެވެ. ކުރިމަތިން ފެންނަމުންދިޔަ މަންޒަރު ޤަބޫލެއް ނުކުރެވުނެވެ. ދެތިން ފަހަރު އެއްފިޔަ ޖަހާލުމުންވެސް މަންޒަރު ބަދަލެއް ނުވިއެވެ. ނިޔާވެފައިވާ ކަމަށް ބުނާ ވިސާމްގެ އަނބިމީހާ އެގޮތަށް އޮތުމުން އަހަރެންނަށް ބުނާނެ އެއްޗެއް ނޭނގުނެވެ. ހަމައެއާއެކު މި ހުރިހާ ދުވަހު ވިސާމް އަހަރެން ބެހެއްޓީ ކަނު އަނދިރީގައިކަން އެނގުމުން ހިތަށް ހިސާބެއްގެ އުނދަގުލެއް ވިއެވެ. ވިސާމްގެ އަދި ކިތައް ސިއްރު މި ގޮތަށް އޮންނާނޭ ބާއޭ ހިތަށް އެރިއެވެ. އަހަރެންނަށް އޮޅުވާލާފައި ކިތައް ހަޤީގަތް އޮންނާނޭ ހެއްޔެވެ؟\n"ވިސާމް އަހަރެންނަށް ދޮރު ހެދީދޯ؟" ވިސާމްގެ އަންހެނުން ދުނިޔޭގައި އޮއްވާ އަހަރެންގާތު އޭނާގެ ހަޔާތަށް އައުމަށް އެދުން ހަޖަމުކުރެވޭގޮތް ނުވުމާއެކު އަހަރެންނަށް ބާރަށް ވާހަކަ ދެކެވުނެވެ. އެއްވެސް ފިރިހެނަކަށް އިތުބާރު ކުރަން ނުވަނީ ހެއްޔެވެ؟ ހަޤީގަތަކީ ކޮބައިހެއްޔެވެ؟\nއަހަރެން ދެފަރާތަށް ބޯ ހޫރާލަމުން ދެ ފިޔަވަޅު ފަހަތަށް އަޅާލީމެވެ. ވިސާމް އަހަރެންނަށް ބަލަން ހުއްޓެވެ. އަހަރެން ކޮޓަރިން ނުކުތުމާއެކު ވިސާމްވެސް ނުކުތެވެ.\n"އަދި ކިތައް ދޮގު އަހަންނަށް ހަދާފައި ވިސާމް ހުންނާނެތަ؟" އަހަރެން ސުވާލުކޮށްލުމާއެކު ވިސާމް ބުނީ އޭނާ ގެ މަޖުބޫރީ ހާލަތުގެ ސަބަބުން އެކަން ސިއްރުކުރަން ޖެހުނީކަމުގައެވެ.\n"މަޖުބޫރީ ހާލަތޭ؟؟؟" އަހަރެންނަށް އަނެއްފަރާތަށް މޫނު އަނބުރާލެވުނެވެ.\n"ޒާރާއަށް ނޭނގުނަސް އަހަންނަށް މަޖުބޫރުވީ. އެހެންނޫންނަމަ އަހަރެން ރިޝްފާގެ ސަލާމަތަށް އެއްގައުމުން އަނެއްޤައުމުން ނުދުވާނެ. އެހެންނޫންނަމަ އަހަރެންނާ އަހަރެންގެ ދަރިފުޅު އަދި ރިޝްފާ މިއަދު އުޅޭނީ ވަރަށް އުފަލުން. އަމިއްލަ އެދުމުން ފޯވެފަ، ދުނިޔޭގެ ލޯ މައްޗަށް ފެންނަން ޖެހޭ ހަޤީގަތެއް ފޮރުވަން ވެގެން ބައެއް ކުޅޭ ކުޅިވަރުގެ ޝިކާރައަކަށް ރިޝްފާ ވާން ޖެހުނީ ކީއްވެ؟ ފަސޭހަކަމެއްނޫން މިއީ. އެއްގޮތަކަށްވެސް ފަސޭހަ ކަމެއްނޫން. އަމިއްލަ ދަރިފުޅު މަންމަގެ ލޯބިން މަހްރޫމްވެއްޖެ. އެހެންމީހެއް މަންމަ ކަމުގައި އާލް ބަލަން ފަށައިފި. ފަހަރެއްގައިވެސް އަހަރެން ބޭނުންވި ގޮތެއް ނޫނޭ މިއީ ޒާރާ... މަޖުބޫރީ ހާލަތު ތަންނުދިނުމުން އަހަރެންނަށް އުޅެން ޖެހިފައިވާ ހާލު މީ." ވިސާމް ހީވީ އޭނާގެ ހިތުގެ އުދާސްތައް އަހަރެން ކުރިމަތީގައި ބަންޑުން ކޮށްލިހެންނެވެ.\nވިސާމްއައިސް އިށީނީ ސޯފާގައެވެ. އަހަރެން ބޭނުންވަނީ ސަބަބު އޮޅުން ފިލުވާށެވެ.\n"އެ އާއިލާތެރޭގައި އަލްމަޢިއްޔާ ކުރި ވިޔާނުދާ އަމަލެއް ރިޝްފާއަށް ފެނުނީ!."\n"ކޮންކަމެއް؟" އަވަސް އަވަހަށް އަހަރެން އަހާލީމެވެ.\n"އަލްމަޢިއްޔާ އެގޭގަ ގެންގުޅުނު ނޯކަރު ކުއްޖަކު މަރާލިކަމަށްވަނީ އަމަންގެ ބައްޕައާއި ދެ އަތްބަށް އިންނަން އުޅުމުން. އޭނަ ވަރަށް ލޯބިވާނެ އެ ދެ ފިރިހެންދަރިންދެކެ. އޭނަ ދެކޭގޮތުގަ އެ ކައިވެނި ކުރެވިއްޖެނަމަ އެއީ އެ އާއިލާއަށް ހުރި ބޮޑު ހުތުރެއް. އެހެންކަމުން އެކަން ހުއްޓުވަން އޭނަ އަތުކުރި އޮޅާލީ..... ފަރުދާގެ ފުރަގަހުގައި ހިނގަމުން ދިޔަ އެއްވެސް ކަމެއް އިތުރު މީހަކަށް ނޭނގޭ. ހަމަ އެކަނި އަލްމަޢިއްޔާ އަށް އެކަނި އެނގުނީ އަމަންގެ ބައްޕަ އެފަދަ ކަމެއް ކުރަމުން ދާކަމަށް. އެންމެ ފަހުން އަލްމަޢިއްޔާ ދިމާކުރީ މި ބުނާ ނޯކަރު ކުއްޖައާ..... އެކުއްޖާ ހުރީ ފަހަތަށް ޖެހޭ ގޮތަކަށް ނޫން... ވީ ގޮތަކީ އަސްލު މި ކުއްޖާވެސް އުޅުނީ ފައިސާއާއި މުދަލައިގެން.... އަލްމަޢިއްޔާ އެ ނޯކަރު ކުއްޖާއާ ޒުވާބުކުރީ ދަންވަރު ޓެރެސްމަތީގައި... އެ ކުއްޖާ ވައްޓާލީވެސް އަލްމަޢިއްޔާ! އިއްތިފާގުން އެރޭ ޓެރެސްމައްޗަށް ރިޝްފާއަށް އެރުނީ. އެތަން ފެނުނީ ރިޝްފާއަށް! އޭރު އަހަރެމެންގެ ގުޅުން އެނގި އަލްމަޢިއްޔާ އޮތީ އެކަމާ ނުރުހި ރިޝްފާގެ ކައިވެންޏަށް މީހަކުވެސް ހޯދާ ނިންމާފަ. އެކަމާ ރިޝްފާ ދެކޮޅު ހެދުމުންނާ، އަލްމަޢިއްޔާ ރިޝްފާ އާ ދެކޮޅު ވެފަ ހުރި ދަނޑިވަޅެއްގަ އެފަދަކަމެއް ފަޅާ އެރުމުން އޭނާ ރިޝްފާގެ އަނގަ ބަންދުކުރުމަށް ނިންމީ. އަލްމަޢިއްޔާ ހަތިޔާރަކަށް ބޭނުންކުރީ އަހަރެން. އަހަރެންނަށް ގެއްލުން ދޭނެކަމަށްބުނުމުން ރިޝްފާ މަޑުން ހުރީ..... އޭގެފަހުން އަލްމަޢިއްޔާއާއި ރިޝްފާއާއި ދެމެދު ހިނގި ދެބަސްވުމެއްގެ ސަބަބުން ރިޝްފާ ގޭން ނެރިލީ އަލްމަޢިއްޔާ. ރިޝްފާ އަހަރެންނާ ކައިވެނި ކޮށްގެން އުޅެނިކޮށް އެކްސިޑެންޓް ކުރުވާ ރިޝްފާ މަރާލަން މަސައްކަތް ކުރީ އަލްމަޢިއްޔާ. ރިޝްފާ މަރުނުވެ ކޯމާއަކަށް ދިޔުމުން އެކަމާ އެންމެ އުފާ ފާޅު ކުރީވެސް އަލްމަޢިއްޔާ. އޭނަ އަހަރެންގެ އަނގަ ބަންދުކުރިވީ ރިޝްފާއަށް ގެއްލުން ދޭނެކަމަށް ބުނެ. ރިޝްފާ ސަލާމަތް ކުރަން ބޭނުމިއްޔާ ހުރިހާ ކަމެއް ސިއްރުކުރަން އިންޒާރުދިން. ދެން އޭނަ ކަންތައް ކުރީ އަހަރެން ހީވެސް ނުކުރާ ގޮތަކަށް. ރިޝްފާ މަރުވިކަމަށް އާއިލާގެ ތެރޭގައި އަޑު ފެތުރީ. އެންމެންގެ ހިތުގައި އަހަރެންނާ މެދު ނަފްރަތު އުފައްދާ ރިޝްފާ ގެ މަރުގެ ޒިންމާ އަހަރެންގެ ބޮލުގައި އަޅުވަން މަސައްކަތް ކުރި. އަހަރެން ރިޝްފާ ގޮވައިގެން ރާއްޖޭން ބޭރަށް ދިރިއުޅުން ބަދަލުކުރީ. އެވަރުންވެސް އަލްމަޢިއްޔާގެ ރާޑަރުން ބޭރަށް އެރޭ ގޮތެއް ނުވި..... އެދުވަސްކޮޅު އަހަރެން ދިޔައީ ރާއްޖޭގައި ޑޮކްޓަރުކަން ކިޔަވަމުން. ރިޝްފާ ގޮވައިގެން ބޭރަށް ބަދަލުވީ ލޯނެއް ނަގައިގެން... އެންމެ ފުރަތަމަ އަހަރެން ދިޔަ ގައުމުންވެސް ރިޝްފާގެ ފުރާނަ ދުއްވާލަން ބަޔަކު މަސައްކަތް ކުރި. ފަހުން އެނގުނު އެއީވެސް އެ ނުލަފާ އަންހެނާގެ ކަމެއްކަން... އެހެންކަމުން އަނެއްކާވެސް އަހަރެން އެހެން ގައުމަކަށް ބަދަލުވިން. އަލްމަޢިއްޔާ ހީކުރީ އަހަރެން ދެން ދުވަހަކުވެސް ރާއްޖެ ނާންނާނެކަމަށް. އަހަރެން އެހެން ބުނެފަ އޮތީމަ. އެކަމަކު ކިޔަވާ ނިންމާފަ އަހަރެން ވެސް ރާއްޖެ ބަދަލުވާން ނިންމީ. އެނގޭނަމަ މިހާރުވެސް އަލްމަޢިއްޔާގެ އުނދަގޫ އަހަންނަށް ފޯރާނެކަން ޔަގީން. ރިޝްފާ އެކްސިޑެންޓް ކޮށްލިއިރު ރިޝްފާ އިނީ އަހަރެންގެ ދަރިއަކަށް ބަލިވެ. އެންމެއަށް މަހުގައި ދަރިފުޅު ނަގަން ޖެހުނީ. ރިޝްފާ ކޯމާއަކަށް ދާން ޖެހުނު ސަބަބަކީ އެ އެކްސިޑެންޓް... އަހަރެން ރިޝްފާ ސަލާމަތް ކުރުމަށް ދުނިޔޭގެ ލޯމައްޗަށް ރިޝްފާ ފޮރުވާ ސަބަބަކީ އަލްމަޢިއްޔާ ރިޝްފާއަށް ދީފާނެ ހަމަލާއަކުން ސަލާމަތް ކުރުން. އަމަންއަށްވެސް ނޭނގޭނެ އަދި ރިޝްފާ މަރުނުވާކަމެއް. އެއްވެސް މީހަކަށް ނޭނގޭނެ. އަލްމަޢިއްޔާ ފިޔަވާ. " ފުރަތަމަ ފަހަރަށް އޭނާގެ ހަޔާތުގެ ސިއްރުތައް ވިސާމް އަހަންނާ ހިއްސާކުރިއެވެ. އެއާއެކު އަހަރެންގެ ބަސްހުއްޓުނެވެ.\n"ދެން ކީއްވެ އަހަރެން ގާތު އެހެން އެހީ؟" އަހަރެން ސުވާލުކޮށްލީމެވެ.\n"ކީކޭ؟ އެވާހަކަ ދޯ!. ރިޝްފާ ބޭނުންވީ އަހަރެން އާލްގެ ހައްގުގަ ނަމަވެސް އެހެންމީހަކާ ކައިވެނި ކުރަން.އެކްސިޑެންޓަށް ފަހު ހޮސްޕިޓަލަށް ގެނެވުނު އިރު އޭނާއަށް އަހަރެންގެ އަތުގައި ހިފައިގެން އިނދެ އެހެން ބުނެވުނީ ކިރިޔާ..... ރިޝްފާގެ ހަބަރު ހުސްވީ.... ޒާރާ އާއި އާލް ދޯޅަ ކަމުން އާލް އެންމެ ރަނގަޅަށް ބެލޭނީ ޒާރާއަށް ކަން ޔަގީން ކުރެވުނީމަ އަހަރެން އެހެން ބުނީ. ތިން އަހަރު ވަންދެންވެސް މަޑުކޮށްގެން ހުރީ އަމިއްލަ ހިތަށް ރިޝްފާއަށް ބޭވަފާތެރި ވެވެނީކަމަށް ވިސްނައިދީގެން. އެކަމަކު އެންމެ ފަހުން ނިންމީ އާލް މަންމައެއްގެ ލޯބިން މަހްރޫމް ނުކުރުމަށް. އެހެންވެ ޒާރާ ގާތު އެހީ. އަހަންނަށް އެކަމަށް މާފުކޮށްދީ!" ވިސާމް އަހަރެންގެ ސުވާލަށް ޖަވާބުދިނެވެ.\n"އަމަން ގަބޫލެއް ނުކުރާނެތަ ތި ވާހަކަތަކެއް؟" އަހަރެން ސުވާލުކޮށްލީމެވެ.\n"ނޭނގެ. މީން އެއްވެސް ވާހަކައެއް އެއްވެސް މީހަކަށް ކިޔައިދޭކަށް ބޭނުމެއްނޫން. އަދިވެސް އަމަން ޒާރާދެކެ ލޯބިވާހެން އަހަންނަށް ހީވޭ. އެކަމަކު އޭނަ މާމަގެ ބަސް ނާހާ ޒާރާ ގާތަށް ނުވެސް އަންނާނެ. އެ އާއިލާތެރޭގައި ހުރި އުސޫލުތަކުގެ ސަބަބުން އެއްވެސް މީހަކަށް އަމިއްލަ މިނިވަންކަމެއް ނޯވޭ. ހާއްސަކޮށް އަލްމަޢިއްޔާ ގެ ސަބަބުން. އޭނާ އަކީ ވަރަށް ޝާހީކޮށް އުޅެން ބޭނުންވާ މީހެއް. މަޖްހޫދު އާއި އަލްމަޢިއްޔާ އާ ވެގެން ދަރިންގެ ކަންތައްތަކުގައިވެސް ގޮތް ނިންމާނީ. ރިޝްފާ ދެކޮޅު ހަދާފައި އައި ނަމަވެސް އަމަންއަކަށް ނުކެރޭނެ އެހެންކަންތައް ކުރާކަށް. އަމަންގެ އެ ހިތްވަރެއް ނުހުންނާނެ. އެގޭގައި ކިރިޔާ އަލްމަޢިއްޔާ އާ ދިމާލަށް އެއްޗެއް ބުންޏަސް ބުނަންކެރޭ ހުންނާނީ އެންމެ މީހެއް. އެއީ ޖުނާން. އޭނަ ބައެއް ކަންތައް ތަކުގަ އެހެން ދެކޮޅަށް އެއްޗެއް ބުނެފާނެ. އެކަމަކު އަމަން އަކީ އެއާ އިދިކޮޅު. " ވިސާމް އިތުރު ވާހަކަތަށްވެސް އަހަރެންނަށް ކިޔައިދިނެވެ. އެރޭ ރިޝްފާ ގާތު ތިބެލާފައި އަހަރެމެން ދެމީހުން ގެއަށް ދިޔައީމެވެ.\nއަލްމަޢިއްޔާއަށް އަހަރެންގެ ހިތުގައި ނަފްރަތު އުފެދެމުން ދިޔައެވެ. އަމަންގެ ފިނޑިކަމާ ހެދި ހައިރާންވެސް ވިއެވެ. ހަޔާތުގައި އަމިއްލައަށް ނިންމަން ޖެހޭ ނިންމުންތައް ނިންމުމުގެ ގާބިލްކަން އަމަންގެ ގައިގައި ނެތީބާއޭ ވެސް ހިތަށް އެރިއެވެ.\nއޭގެ ފަހުން އަހަރެންނަށް އަމަން ނުފެނި މަހެއްހާދުވަސް ފާއިތުވެއްޖެއެވެ. އަމަންގެ ހަނދާންތައް ސިކުނޑިން ފަނޑުވާ ގޮތް ނުވިނަމަވެސް އަމަން ގެއަށް ނާންނާތީ ހަމަޖެހުމެއް ލިބިފައިވިއެވެ. އަހަރެން ކައްކާ ނިންމާލާފައި އާލްއަށް ބޭސްދީފައި ނިންދެވީ ކުޑަކޮށް ހުންވައްތަރު ވެފައި ހުރުމުންނެވެ. އެހެންކަމުން އަހަރެން އާލް ސުކޫލަކަށްވެސް ނުގެންދަމެވެ.\nއަމަންގެއަށް އައީ އަނެއްކާވެސް އެދުވަހުއެވެ. އެހެންނަމަވެސް މިއަދު އަމަން އައީ ވިސާމްއާއެކުގައި ކަމަށްވުމާއެކު ހައިރާންވެސް ވިއެވެ. އަމަންގެ މޫނުމަތިން ހިތާމައިގެ އަސަރު ފެނުނުއިރު އެ ދެލޯ ހިސާބަކަށް ރަތްވެފައި ހުރީތީ އަހަރެން ދުށީމެވެ. ސުވާލުކުރަން ކިތަންމެ ބޭނުންވިނަމަވެސް އެފަދަ ހިތްވަރެއް އަހަރެންނަކަށް ނުލިބުނެވެ. އަމަންގެ ނަޒަރު އަހަރެންނަށް ހުއްޓުމާއެކު ދެފައިން ވާގި ދޫވިހެން ހީވެ މަޑު ތުރު ތުރު އެޅުމެއް މުޅި ހަށިގަނޑުގައި އުފެދިގެން ދިޔައެވެ. އަމަން މަޑު މަޑުން އަހަރެންނާ ގާތަށް ފިޔަވަޅު އަޅަމުން ދިޔައެވެ. ވިސާމް ފުންނޭވާއެއް ލަމުން ދުރު ބަލާލިތަން ފެނުނެވެ. އަމަން އައިސް އަހަރެންނާ ދާދި ގާތަށް ހުއްޓުނެވެ. އަހަރެން އިސްޖަހާލީމެވެ. ހަދާނެ ގޮތެއް ކުރާނެކަމެއް ނޭނގުނެވެ. އަމަން އަހަރެންނަށް ބަލަން ހުރިކަން އެނގުނެވެ.\n"ޒާރާ. އަހަރެންނާ ކައިވެނި ކޮށްފާނަންތަ؟" އަމަންގެ ސުވާލެއް އަހަރެންނަށް އަމާޒުވާން ނެގީ މަދު ސިކުންތުކޮޅެކެވެ. އެ ސުވާލުގެ އަޑު އަހާފައި އަހަރެންނަށް ދެލޯ ބޮޑުކޮށްލެވުނުއިރު ހަށިގަނޑުގެ ގުނަވަންތަކުގެ މަސައްކަތް ކުޑަ ވަގުތު ކޮޅަކަށް ހުއްޓުނީ އިވުނު އަޑު ޤަބޫލުކުރަން ދަތިވެފައިވާ ފަދައަކުންނެވެ.\n"ކީކޭ؟" އަހަރެންނަށް އަހާލެވުނެވެ. އެއާއެކު އަމަން އަނެއްކާވެސް އެސުވާލު ތަކުރާރުކޮށްލިއެވެ.\n"އަމަން ކީކޭތަ ތި ކިޔަނީ؟ އަމަންގެ އެބަހުއްޓޭ ހަޔާތުގެ ބައިވެރިއެއް" އަހަރެން ބުނެލީމެވެ. އަދި ފަހަތަށް ފިޔަވަޅެއް އަޅައިލީމެވެ. އެއާއެކު އަމަން އަނެއްކާވެސް ކުރިއަށް ފިޔަވަޅެއް އަޅާލިއެވެ.\n"އަހަރެންނަށް ހަތަރު އަނބިންވެސް ހުއްދައޭ ޒާރާ." އަމަން މަޑުމަޑުން ބުނެލިއެވެ. އަހަރެން އެއްޗެކޭ ނުބުނަމެވެ.\n"އަހަރެން އަނޫޝާ ވަރިކޮށްފިން. އަދިވެސް އަހަރެންނާ ނީންނާނަންތަ؟" އަމަން ބުނެލި ޖުމްލައިން އަހަރެންނަށް އަމަންއަށް ބަލާލެވުނީ ސިހިފައެވެ.\n"އަހަރެން ނޫޅެން. ކައިވެނި ކޮށްފަ މާދަން ނޫންކަމެއް ނޭނގެ އަމަން އަހަރެން ދޫކޮށްލާނީ. އަލްމަޢިއްޔާގެ އެދުމަށް" އަހަރެން ދޫދޭކަށް ބޭނުމެއްނުވިއިވެ.\nއަމަންގެ މޫނުމަތިން ފެނުނީ ހިތްދަތި އަސަރެކެވެ. އަހަރެންގެ ދެލޮލުން ނަޒަރު ވަކިކޮށްލަމުން ދުރުބަލާލިއިރު އޭނާގެ ދެލޮލުގެ ތެރެއަށް ކަރުނަތައް ޖަމާވަމުން ދިޔަތަން އަހަރެން ދުށީމެވެ. އަމަން އެހެން ހުންނަން ފެށުމުން އަހަރެންވެސް ކަންބޮޑުވިއެވެ.\n"ޒާރާ ވިޔަސް އެހެންމީހަކު ނަމަވެސް ބުނާނީ ހަމަ ތިހެން ދޯ. އަހަރެންގެ ފިނޑިކަމުންނެއްނު މިހުރިހާކަމެއް މިވީ" އަމަން އޭނާގެ ކުށް ގަބޫލުކޮށް އިސްޖަހާލިއެވެ. އަމަންގެ ލޯތްބަށްޓަކާ އަހަރެން ހުރީ ފެން ބޮވައިގަނެފައި ނަމަވެސް އެހާ ފަސޭހައިން އާބަސް ބުނާކަށްވެސް ބޭނުމެއް ނުވިއެވެ.\n"އަހަރެންނަށް ކޮން ޔަގީންކަމެއް އޮތީ އަމަން އަހަރެން ދޫނުކޮށްލާނެކަމުގެ. އަމަން އަނޫޝާވެސް ވަރި ކުރީ. އަހަރެންނާ އެކު ވެސް ނޭނގެއެއްނު ކިހާ ދުވަހަކު ކަމެއް އަމަންއަށް އުޅެވޭނީ" އަހަރެން އުޒުރަކަށްފަހު އުޒުރެއް އަމަންއަށް ދެއްކީމެވެ.\n"ސަބަބު ތައް ކިޔައިދޭންވީތަ؟ ކިޔައިދޭން ފަށައިފިއްޔާ ހުސްނުވާހާ ސަބަބު އެބަހުރި. އަހަރެންނަށް ޔަގީންކަން އެބައޮތް އަނޫޝާ ގޮތަށް ޒާރާ އެހެން ފިރިހެނުންފަހަތުން ނުދުވާނެކަމަށް. ޔަގީންކަން އެބައޮތް މީހެއްގެ އަންބެއްގެ މަގާމުގައި އިނދެ އެހެން ފިރިހެނެއްގެ ދަރިއަކަށް ބަލިވެ ނީންނާނެކަމަށް. ޔަގީންކަން އޮބައޮތް އަހަރެން ފަޟީހަތްވާނެ ފަދަ ގޮތަކަށް މީސް މީހުން ގާތުގައި ވާހަކަ ނުދައްކާނެކަމަށް. އަދި ވެސް ކިޔައިދޭންވީތަ؟ ޒާރާ އަކީ އަހަރެންގެ ހަޔާތަށް އަންނަން އެންމެ އެކަށޭނެ ކުއްޖާކަމަށް އަހަރެންނަށް އަމިއްލައަށް ގަބޫލުކުރެވޭތީ. މާމަގެ ކުށް މާމަ ގަބޫލުކުރަންޖެހޭ ވަގުތު ޖެއްހިއްޖެ ކަމަށް އަހަންނަށް ފެނުނީމަ. މާމަގެ ނުފޫޒު ބޭނުންކޮށްގެން ނިންމާ ހުރިހާ ނިންމުމަކީ އަހަރެމެން އެންމެނަށް ފައިދާވާ ގޮތަކަށް ނިންމާ ނިންމުން ތަކަކަށް ނުވީމަ. " އަމަންގެ ޖަވާބުން އަހަރެންނަށް އަމަންއަށް ބަލާލެވުނީ ދެލޯ ބޮޑުކޮށްލަމުންނެވެ. އިތުރަށް ބޯ ޖަހާލަމުން އަމަން ވިސާމްއަށްވެސް ބަލާލިއެވެ. އަހަރެންނަށް ޔަގީންކަން ދިނުމުގެ ގޮތުންނެވެ.\nއަހަރެންނަށްވެސް ވިސާމްއަށް ބަލާލެވުނެވެ. އަމަންއަށް ހުރިހާ ހަގީގަތެއް އެނގުނީބާއޭ ހިތަށް އަރަމުން ދިޔައެވެ. ޔަގީންވީ ވިސާމް ބޯ ޖަހާލީމައެވެ.\nއަހަރެންނަށް ރިޝްފާގެ ނަން ނުކިޔުމާއެކު އަތުން އިޝާރާތް ކޮށްލެވުނެވެ.\n"ރިޝްފާގެ ކަންތައްވެސް އަމަންއަށް މިހާރު އެނގޭނެ. އަމަން މިހާރު އެއީ އަހަރެމެންގެ މީހެއް. ރިޝްފާއަށް އިންސާފު ހޯދައިދޭން އަމަން މަސައްކަތް ކުރާނެ. " ވިސާމް ޔަގީންކަން ދިނެވެ.\nފުންނޭވާއެއް ހަށިގަނޑުގެ ތެރެއަށް ދަމާލުމުން ނަފްސަށް ހަމަޖެހުން ލިބިގެން ދިޔައެވެ. އެރޭ އަމަން އަހަރެންނާއެކު އެކަނި ވަގުތު ކޮޅެއް ހޭދަކޮށްލަން ބޭނުންވުމުން ވިސާމް ކޮޓަރިއަށް ވަނެވެ.\nވިސާމް ދިޔުމާއެކު އަމަން އަނެއްކާވެސް ފެށީ ކައިވެނީގެ ވާހަކައެވެ.\n"ދޮންތަ ގެއިން ނެރިލުމަށްފަހު އަހަރެމެން އެންމެނަށްވެސް އަންގާފަ އޮތީ އެއީ އަހަރެމެންގެ އާއިލާގެ މީހެއް ނޫންކަމުގައި، އެހެންކަމުން އެކަކުވެސް ދޮންތަގެ ވާހަކައެއް ނުދައްކާނެ. އަދި އަމްދުން ދޮންތަ ދުނިޔެ ދޫކުރިކަން އެނގުނުފަހުން.....އޭރު އެ ވާހަކަ މާމަ އަށް އެނގުނީ ކިހިނެތްކަން އަހަން މުހިންމެއްނުވި..... އެހެންވެ މާމަ ބުނާ އެއްޗެއް ގަބޫލުކޮށްގެން އެންމެން ތިބީ..... އާއިލާއަށް އުފަންނުވާ މީހަކަށް ދޮންތަ ހަދާފައި އަލްމަޢިއްޔާ ވަނީ. މާމަ އޭ ކިޔަންވެސް ލަދުގަނޭ. ހިތަށް ނާރާ އޭނައަށް އެ މުއްސަނދިކަން ލިބުނީ ކާފަގެ ފަރާތުންނޭ. މާމައާއި ކާފަގެ އެއްގޮތް ސިފަތަކެއް ހުއްޓަސް ކާފައެއް އެހާ ދަށު ދަރަޖައަކަށް ނުވެއްޓޭނެ. އެވަރުގެ ޔަގީންކަން އަހަރެންނަށް އޮބައޮތް. މައްސަލައަކީ އަހަރެންގެ އަތުގައި އެއްވެސް ހެއްކެއް ނެތީތީ. އެހެންނޫނީ މިރޭ ވެސް އަލްމަޢިއްޔާ ދާން ޖެހޭނީ ޖަލުގެ ތޭރިތަކުގެ ދަށަށް. އެހާ ގޮތެއް ނެތް އަންހެނެއް އަހަރެން ހަޔާތުގަވެސް ނުދެކެން. މިހުރިހާ ދުވަހު އޭނާއަށް ޓަކައި އަހަރެންގެ ހިތުގައި ވި އިޙްތިރާމާއި ގަދަރުވެރިކަން އެކީ ފުނޑު ފުނޑު ވެއްޖެ. އަހަރެން ބަދަލު ހިފާނަން. އެއީ ދުނިޔޭގެ އާދަކާދައަށް ގޮސް ގެއްލި ހުސްވެފައި ހުރި މީހެއް. ދަހިވެތިކަމުގައި އޭނަ އެވަނީ ހެވާ ނުބައި ވަކި ނުކުރެވޭހާ ހިސާބަށް ގޮސް. މީހެއްގެ ފުރާނަ ނަގައިލަން ޖެހިލުން ނުވި މީހަކު ނުކުރާނީ ކޮންފަދަ ކަމެއް. އަހަރެންނަށް އަނޫޝާ ގެ އުޅުން ފަޅާ އަރާ ވަރިކުރުމުން އެކަމާވެސް ނުރުހުނު. އެކަމަކު ވިސާމްގެ ވާހަކަތަކަށްފަހު އަހަރެން އޭނާ އިތުރަށް އަހަރެންގެ ހަޔާތުގައި ބަހައްޓާކަށް ބޭނުމެއްނޫން. އަނޫޝާއަކީ މުއްސަނދި އާއިލާއެއްގައި ހުރި ހަމައެކަނި ދަރިފުޅު. އަލްމަޢިއްޔާ ގަބޫލު ކުރަނީ އަހަރެމެންނާ އެކަށީގެންވަނީ ހަމައެކަނި އެހާ ގަދަރުވެރި މީހުންކަމަށް" އަމަން ގެ ވާހަކަތައް ނިންމާލަމުން އަހަރެންނަށް ބަލާލިއެވެ. އޭރު އަދި އަހަރެންނަށް ނޭނގުނު ކަމަކީ އަމަން އަނޫޝާ ވަރި ކުރިނަމަވެސް އަނޫޝާގެ ކުޅިވަރު ނުނިމޭކަމެވެ.\nއަމަން އަހަރެންގާތު ކައިވެންޏަށް އެހިފަހުން ހަފްތާއެއްހާ ދުވަސް ވަންދެން އަހަރެން ވިސްނީމެވެ. އެންމެ ފަހުން އަހަރެން ޖަވާބެއް ދޭން ނިންމީއެވެ. އަމަން ގާތު ބައްދަލު ކުރަން ބުނީ ރޭގަނޑުގެ ވަގުތެއްގައެވެ. ވިސާމްވެސް އާލްގެ ސްކޫލުގެ ކަމަކު ގޮސް ވުމުން ގޭތެރޭގައި އެކަކުވެސް ނެތެވެ. އަމަން އައުމާއެކު ސޯފާ ދައްކާފައި އަހަރެން އައީ ޖޫސްތައްޓެއް ހިފައިގެންނެވެ. އޭގައި ހިފަމުން ކޯވަރެއް ދަމާލުމާއެކު އޭނާ ތަށި މޭޒުމަތީގައި ބަހައްޓާފައި އަހަރެންނަށް ބަލާލާ ބުމަ އަރުވާލިއެވެ. އެވަގުތު އަހަރެންގެ ނޭވާއަވަސްވެގެން ދިޔައެވެ. ލަދުވެތިކަމެއް ވެރިވީ އަމަންއަށް އަހަރެން ދޭން މިއުޅޭ ޖަވާބުގެ ސަބަބުންނެވެ. އަމަން ސުވާލުކޮށްލުމާއެކު އަހަރެން އާބަސް ދިނީމެވެ. އަނެއްކާވެސް އަލުން އަމަންއަށް ފުރުސަތު ދިނީމެވެ. ފުރިހަމަ އިތުބާރާ އެކުގައެވެ. އަލްމަޢިއްޔާގެ ފަރާތުން ފެނުނު އަމަލުތަކަށް ރައްދުދެވޭނޭ އެންމެ ރަނގަޅު ގޮތަކީ ކައިވެނިކޮށްގެން އެގެއަށް ދިޔުންކަން ހުދު އަހަރެންނަށްވެސް ވިސްނެއެވެ. ދެމީހުން ވާހަކަ ދައްކާފައި ކައިވެނި ކުރަން ނިންމީ ސިއްރުންނެވެ.\nބަރާބަރު ހަފްތާއެއްތެރޭ ކައިވެނީގެ ކަންތައްތައް ހަމަޖެހި ކައިވެނި ވެސްކުރެވުނެވެ. އެތަނުގައި ތިބީ ވަރަށް މަދު ބަޔެކެވެ. ގާޒީގެ އިތުރުން ހެކިވެރިންނާއި ވިސާމް އެވެ. ދެން އާލްއެވެ. އާލް އައިސް އަހަރެންގެ ގައިގައި ބައްދައިގަތްގޮތުން ދެރަވި ނަމަވެސް އަހަރެން ހިތްވަރުކުރީމެވެ. ވިސާމްއަށް ބަލާލީމެވެ. އަހަރެން ނެތި އާލްއަށް އުޅެން ކިހާ އުނދަގޫވާނެ ހެއްޔޭ ބުނެވުނެވެ. އެހެންނަމަވެސް ވިސާމް ބޯ ޖަހާލީ ހުރިހާ ކަމެއް ވެސް ވާނީ ރަނގަޅަށޭ ބުނަމުންނެވެ. އަހަރެން އެރޭ ލީ ރަތްކުލައިގެ ހެދުމެކެވެ. އެއީ ކައިވެނީގެ ހަދިޔާއަކަށް ވިސާމް އަހަރެންނަށް ގަނެދިން ހެދުމެކެވެ. އަތްދިގު އެ ހެދުމަކީ ވިދާ އެސްތަކުން ރީތިގޮތަކަށް ޖަރީކޮށްފައިވާ ހެދުމެކެވެ. އަހަރެންގެ އާއިލާގެ އެއްވެސް މީހެއް އަހަރެންނަށް ނޭނގޭތީ ކައިވެނި ކުރެވުނީ ގާޒީ ވަލީ ދީގެންނެވެ.\nއެތައް ދުވަހަކަށްފަހު އަމަންގެ އަންބެއްގެ މަގާމަށް އަހަރެންނަށް އާދެވުނެވެ. އެއާއެކު އަހަރެންގެ ހިތް އުފަލުން ފޮޅުނެވެ. އެހެންނަމަވެސް ކުރިމަތިވާން އުޅޭ ކޮޅުގަނޑުގެ އެއްވެސް ހިލަމެއް އަހަރެންނަކަށް އޭރަކު ނުވެއެވެ. އަހަރެން ހީކުރީ އަހަރެންނަށް ކުރިމަތި ވާނީ އަލްމަޢިއްޔާގެ އުނދަގޫ އެކަނި ކަމަށެވެ.\nކައިވެނި ކުރެވުނީ ރޭގަނޑުގެ ވަގުތެއްގައި ކަމުން އަހަރެން އަމަން އާއެކު އެގެއަށް ދާން ނިންމީ އަނެއްދުވަހު ހެނދުނެވެ. އަމަން ދިޔުމާއެކު އާލް ނިންދަވާފައި އަހަރެންވެސް ނުކުމެލީ ބެލްކަންޏަށެވެ. ޖެހެމުންދިޔަ ވައިރޯޅިތައް މަޑުމަޑުން އަހަރެންގެ ހަށިގަނޑުގައި ފިރުމަމުން ދިޔައީ އަހަރެންގެ ހިތުގެ އުދާސްތަކަށް ލުޔެއް ހޯދައި ދިނުމުގެ ބޭނުމުގައި ކަންނޭގެއެވެ. އަނެއްކާވެސް އަލްމަޢިއްޔާ އާ ކުރިމަތިލާން ޖެހެނީއެވެ. އެހެންކަމުން ނުތަނަވަސް ކަމުން އަހަރެންގެ ހިތް ރޫރޫ އަޅަމުން ދިޔައެވެ.\nޖެހިގެން އައި ދުވަހު އަމަން އަހަރެން ބަލާއައުމާއެކު އަހަރެން އަމަން އާއެކު ކާރުގައި އަމަންމެން ގެއަށް ދާން ނައްޓާލީމެވެ. އޭރު ހަމަ ރަނގަޅަށްވެސް އަހަރެންގެ ހިތް ހީވަނީ މޭ ފަޅާލާފައި ނުކުންނަން އުޅެނީ ހެންނެވެ. އަމަން އަހަރެންގެ އަތުގައި ހިފާ ބާރުކޮށްލަމުން ހިތްވަރުދިނެވެ. އަހަރެމެން ދެމީހުން އެކުގައި ގެއަށް ވަންނަ މަންޒަރު ފެނުމުން އަލްމަޢިއްޔާއަށް ވަރުގަދަ ޝޮކެއް ލިބޭނެއެވެ. އަންނަ ރުޅީގައި މަރުނުވީއާ ދެރައެވެ. ހިތަށް އަރަމުން ދިޔަ މޮޔަ ހިޔާލުތަކުން އަމިއްލައަށްވެސް ހިނިތުންވެވުނެވެ. ނުތަނަވަސްކަމާއި ހިސާބެއްގެ ޖެހިލުން ވުމެއްގެ އިތުރުން ހިންހަމަޖެހުމެއްގެ އަސަރު އެ ހިނިތުންވުމުގައި ފޮރުވިފައި ވާކަން ހުދު އަހަރެންނަށްވެސް ދެނެގަނެވުނެވެ.\nގޭގެ ގޭޓުން ކާރު ވައްދާލާފައި ގޮސް ކާރު މަޑުކޮށްލާފައި ފުރަތަމަ ނުކުތީ އަމަންއެވެ. ކާރު ތެރޭގައި ކިތަންމެ ގަދަ ވެފައި އިނަސް އަނެއްކާވެސް އެގޭގެ ގޯތި ތެރެއަށް ވަދެވުމާއެކު މީހާ ފިނިވެގެން ދިޔައެވެ. އަމަން އަހަރެން އިން ފަރާތު ދޮރުފަތް ހުޅުވާލަ ދިނުމާއެކު މަޑުމަޑުން އެ އަތުގައި ހިފަމުން އަހަރެން ފޭބީމެވެ. އެ ގެއަށް އަހަރެން ބަލާލީ ހާސްކަމާއެކުގައެވެ. މީގެ ތިން އަހަރު ކުރިން އަހަރެން މަގުމައްޗަށް ނެރެ އެއްލާލި މަންޒަރު ސިފަ ވުމާއެކު ދެލޯ މަރާ ބާރުވެސް ކޮށްލެވުނެވެ. އެހެންނަމަވެސް އެވަގުތުވެސް އަހަރެންނަށް ހިތްވަރުދޭން އެންމެ ގާތުގައި ހުރީ އަމަންއެވެ. އަހަރެންގެ ކޮނޑުގައި އަތް ޖައްސާލާ އަމަންއާ ކައިރިކޮށްލަމުން ހާސްނުވުމަށް ބުންޏެވެ. އަމަން އަބަދުވެސް ހުންނާނީ އަހަރެންނާއެކުކަކަށް ބުނެ ވައުދުވިއެވެ. އަމަން ހުއްޓާ އަލްމަޢިއްޔާއަށް އަހަރެންގެ ގައިގައި އިނގިލި ކުރިވެސް ޖައްސާނުލެވޭނެޔޭ ބުންޏެވެ. އަމަންގެ އަޑުގައި ހުރި އޯގާތެރިކަމުން އަހަރެންގެ ހިތް ވަގުތުން ވިރިގެން އައިސް އާދަޔާ ހިލާފް ހިންހަމަ ޖެހުމެއް އަހަރެންނަށް ލިބިގެން ދިޔައެވެ. އަމަންއާއެކު ކުރިއަށް އަހަރެން ފިޔަވަޅެއް އަޅާލީމެވެ. އެގޮތުން ފިޔަވަޅަކަށް ފަހު ފިޔަވަޅެއް އަޅަމުން ދިޔައީ ނަފްސަށް އިތުބާރުކުރަން ހަނދާންކޮށްދޭ ހާލުގައެވެ. ގާތުގައި އަމަން ހުރުމަކީ އަހަރެންނަށް ލިބޭ އެންމެ ބޮޑު ހިންހަމަޖެހުމެވެ.\nގޭގެ ދޮރުމައްޗަށް އެރުމާއެކު އަހަރެންނަށް އަމަންއަށް ބަލާލެވުނެވެ. އަމަންގެ އެދުމާއެކު އޮޅިގަނޑު ގިރާކޮށްލުމަށްފަހު އަހަރެމެން ދެމީހުން އެތެރެއަށް ވަނީ އެކަކު އަނެކަކުގެ އަތަށް ބާރުކޮށްލަމުންނެވެ. އަހަރެމެން ވަތް ވަގުތަކީ އަލްމަޢިއްޔާއަށް އަހަރެމެންނާ ދިމާލަށް ބަލާލެވުނު ވަގުތެވެ. އަހަރެން ފެނިގެން އޭނާގެ މޫނުމައްޗަށް ވެރިވި ހައިރާންކަން ވަގުތުން ފޮރުވާލާ ނިކަން އަވަސް އަވަހަށް ތެދުވީ ރުޅިވެރިމޫނެއް ދައްކާލަމުންނެވެ. އޭނާގެ ފަހަތުން ތެދުވި އަނޫޝާ ފެނުނީ ދެނެވެ. ރުޅިވެރިކަމުން ފުރިގެންވީ މޫނަކާއެކު އަލްމަޢިއްޔާ އަހަރެންނާ ދިމާލަށް ހިނގާފައި އައި ގޮތުން އަމަންގެ އަތަށް ބާރުކޮށްލުމާއެކު ކުޑަކޮށް އަމަންގެ ފުރަގަހަށް ވަދެ ނިވާވެވުނީ ބިރުގަތްވަރުންނެވެ.


Bahuge hidhumathah eh aharufurun faahagakurumah muvazzafun dhivehi hedhumuga - One Online\nއެމްޕީއެލްއިން ބަހުގެ ހިދުމަތް ދޭން ފެށިތާ އެއް އަހަރު ފުރުން ފާހަގަކުރުމަށް މިއަދު ބޭއްވި ދިދަ ނެގުމުގެ ރަސްމިއްޔާތު---- ފޮޓޯ/ އެމްޕީއެލް\nބަހުގެ ހިދުމަތަށް އެއް އަހަރު ފުރުން ފާހަގަކުރުމަށް މުވައްޒަފުން ދިވެހި ހެދުމުގައި\nމޯލްޑިވްސް ޕޯޓް ލިމިޓެޑް (އެމްޕީއެލް) އިން މާލެ ސަރަހައްދުގައި ބަހުގެ ހިދުމަތް ދޭންފެށިތާ މިއަދަށް އެއް އަހަރު ފުރުން ފާހަގަކުރުމުގެ ގޮތުން ބަސް ޑްރައިވަރުންނާއި ކޮންޑަކްޓަރުން އަދި ގުޅޭ އެހެން މުވައްޒަފުން ގައުމީ ހެދުމުގައި ޑިއުޓީއަށް ނުކުމެއްޖެއެވެ.\n''ވަން'' އަށް މައުލޫމާތު ދެއްވަމުން އެމްޕީއެލްގެ މީޑިއާ އޮފިޝަލު ހަސަން ޝިފާނު ރައޫފު ވިދާޅުވީ، އެކުންފުނިން ބުރިޖު ހުރަސްކޮށް ކުރާ ބަހުގެ ހިދުމަތަށް މިއަދު އެއް އަހަރު ފުރުން ފާހަގަކުރުމަށް، ބަހުގެ ހިދުމަތް ދިނުމުގައި ގްރޭޓާ މާލޭ ބަސް ޓާމިނަލުގެ ހުރިހާ މުވައްޒަފުން މިއަދު ޑިއުޓީއަށް ނުކުތީ ދިވެހި ހެދުމުގައި ކަމަށެވެ.\nއެގޮތުން ފިރިހެނުން ހުދު ގަމީހާއި ފޭލި އަދި މުންޑު ލައިގެން ނުކުތް އިރު، އަންހެނުން ޑިއުޓީއަށް ނުކުތީ ދިގު ހެދުމުގައެވެ.\nއެމްޕީއެލްއިން ބަހުގެ ހިދުމަތް ދޭން ފެށިތާ އެއް އަހަރު ފުރުން ފާހަގަކުރުމަށް މިއަދު ބޭއްވި ކޭކު ފެޅުމުގެ ރަސްމިއްޔާތު---- ފޮޓޯ/ އެމްޕީއެލް\nއެއް އަހަރު ފުރުން ފާހަގަކުރުމަށް ގްރޭޓާ މާލޭ ބަސް ޓާމިނަލުގައި ކޭކު ފެޅުމާއި ދިދަ ނެގުމުގެ ރަސްމިއްޔާތެއް ބޭއްވި ކަމަށް ޝިފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. މިއަދު ހެނދުނު ބޭއްވި ރަސްމިއްޔާތު ޝަރަފުވެރިކޮށްދެއްވީ ހެޑްއޮފް އެމްޕީއެލް ޓްރާންސްޕޯޓް ޑިޕާޓްމަންޓް، މުހައްމަދު މަހުޖޫބާއި ޗީފް ފައިނޭންޝަލް އޮފިޝަލް މުހައްމަދު މުއިއްޒެވެ.\nސިނަމާލެ ބުރިޖާއެކު ގިނަ ބަޔަކު އަންނަނީ ބަހުގެ ހިދުމަތް ހޯދަމުންނެވެ. ބަހުގެ ހިދުމަތް އެންމެ ފުރަތަމަ ހިލޭ ދޭންފެށި ނަމަވެސް މިއަހަރުގެ ކުރީކޮޅުން ފެށިގެން ބަހުގެ ހިދުމަތަށް 10 ރުފިޔާ ނަގައެވެ.\nއެމްޕީއެލް އިން ބަހުގެ ހިދުމަތް ދިނުމަށް 22 ބަސް ބޭނުންކުރާއިރު ޕީކް ގަޑިތަކުގައި 10 މިނެޓުން ދަތުރުތައް ބާއްވައެވެ.\nގުޅޭ ޓެގު އެމްޕީއެލް ސިނަމާލެ ބްރިޖް މާލެ ހުޅުމާލެ ޓްރާންސްޕޭރެންސީ މޯލްޑިވްސް


Masaikathuge thajuribaa ah dhiya Mamdhoohaa, mihaaru felivaru ge thanbei\nަމަމްދޫހާ: ފެލިވަރުގެ ވަޒީފާގައި އުޅޭތާ 34 އަހަރު ވެއްޖެ.--އަވަސް ފޮޓޯ: އަފްރާހު\nޅ. ފެލިވަރުން: މުހައްމަދު އަފްރާހު\nއޭނާ ފެލިވަރުގެ ވަޒީފާ ފެށީ އެންމެ ދަށުންނެވެ. އާދައިގެ ގޮތެއްގަ އެވެ. ނަމަވެސް އެ ވަޒީފާ އަދާކުރީ ފަރުވާތެރިކަމާއެކުގަ އެވެ. ވަގުތަށް ކަމޭހިތައިގެންނެވެ. އޭނާ ގަޑިއެއް ނުޖެހެ އެވެ. މަސައްކަތަށް ފަރުވާ ކުޑައެއް ނުކުރެ އެވެ. މީގެ ނަތީޖާ ވަރަށް ފޮންޏެ އެވެ. މިއަދު އޭނާއަކީ ފެލިވަރުގެ އެއް "ތަނބެކެވެ". މިއީ ފެލިވަރު ފެކްޓްރީގެ ކޮލިޓީ ކޮންޓްރޯލް ކުރާ ބައިގައި އެންމެ އިސްކޮށް ހަރަކާތްތެރިވާ މަމްދޫހާ އިބްރާހިމް އެވެ.\n"ކޮންމެ ކަމެއް ކުރިއަސް ބަލަނީ ކުރެވޭ އެންމެ ރަނގަޅަކަށް ކުރަން. މިއީ ކުރިއެރުމުގެ އެއް ސަބަބަކީ،" ފެލިވަރުގެ ސީނިއަ ސްޕަވައިޒަރެއްގެ ވަޒީފާ އަދާކުރަމުން ގެންދާ، މަމްދޫހާ އިބްރާހިމް ބުންޏެވެ.\nމަމްދޫހާގެ މަސައްކަތުގެ ހަޔާތް ފެށެނީ އުމުރުން ވަރަށް ޅަ ދުވަހު އެވެ. އޭނާ ފެލިވަރުގެ ވަޒީފާއަށް ނުކުތް އިރު އުމުރަކީ އެންމެ 14 އަހަރެވެ. މީގެ 34 އަހަރު ކުރިން އޭނާ ފުރަތަމަ އަދާކުރީ ފެލިވަރު ދަޅު މަސް ބަންދުކުރާ ކާރު ހާނާގެ މަސް ސާފު ކުރުމުގެ ވަޒީފާ އެވެ. އަންހެނުން ވަޒީފާއަށް ދިއުމަކީ "ހުތުރުކަމެއް" ގެ ގޮތުގައި ދެކެމުން އައި ދުވަސްވަރު ވަޒީފާއަށް ނުކުމެ އޭނާ ވަނީ ބޮޑު ކާމިޔާބީ އެއް ހޯދާފަ އެވެ. ގޮތްދޫ ނުކޮށް ވަޒީފާގައި ހުރެ ކުރި ބުރަ މަސައްކަތުގެ ނަތީޖާއަކީ މަގާމުގެ ގޮތުން ވެސް މައްޗަށް ޖެހިލުމެ އެވެ. އެހެން މީހުންނަށް ނަމޫނާ މީހަކަށްވުމެވެ.\nމަމްދޫއަށް ފެލިވަރު ފެކްޓްރީއަށް ވަދެވުނީ ސްކޫލުން ދިން ދަތުރެއްގައި ފެލިވަރު ފެކްޓްރީއަށް ކުރި ޒިޔާރަތެއްގެ ތެރެއިންނެވެ.\n"އޭރު ސްކޫލްގައި ކިޔަވައިދެނީ ގްރޭޑް ހަތަކަށް. ސްކޫލްގައި އުޅެފައި ފެލިވަރު ފެކްޓްރީއަށް ދިޔައީ ވޯކިން އެކްސްޕީރިއަންސަށް. އެ އައިގޮތަށް ހަރުވީ،" ފެލިވަރުގައި ހުރެ "އަވަސް" އަށް ވާހަކަ ދައްކަމުން ނ. ހޮޅުދޫ އަށް އުފަން މަމްދޫހާ ބުންޏެވެ.\nފެލިވަރު ފެކްޓްރީގައި މަމްދޫހާގެ ޒިންމާ މިހާރު ވަރަށް ބޮޑެވެ. މިއަދު އޭނާއަކީ ފެލިވަރުގައި ބަންދުކުރާ ދަޅު މަހުގެ ސްޕެސިފިކޭޝަން ބަލައި، މިންގަނޑު ވަޒަންކުމުގެ ބުރަ މަސައްކަތް ކުރާ އެކަކެވެ. ކޮންމެ ދަޅެއް ބަންދުކުރަނީ އޭނާގެ ބެލުމުގެ ދަށުންނެވެ. ބޭރަށް ފޮނުވާ މަސްދަޅުގެ ފެންވަރު ބެލުމުގައި އެ ބޮޑު ޒިންމާ އޮންނަނީ އޭނާގެ ބޮލުގަ އެވެ. މަމްދޫހާ ފަރުވާ ކުޑަކޮށްލައިފި ނަމަ ފެލިވަރުގެ މުޅި ވިޔަފާރިއަށް އަސަރު ކުރުމުގެ ފުރުސަތު ވެސް އޮންނާނެ އެވެ. އެތަނުގައި މަސައްކަތްކުރާ މުވައްޒަފުންގެ މަސައްކަތް ބެލުމަކީވެސް އޭނާގެ ޒިންމާ އެކެވެ.\n"އަޅުގަނޑު ޖެހޭ މިތަނުގައި މިހާރު ޖެހޭ އިނިސްފެކްޓަރުން ކުރާ މަސައްކަތް ބަލާ މޮނީޓަރު ކުރަން ވެސް. ބުރަ އެކަމަކު ވަރަށް އުޅޭ ހިތްވޭ،" މަމްދޫހާ ބުންޏެވެ.\nއޭނާ ބުނި ގޮތުގައި މަސްވެރިކަމުގެ މި ދާއިރާއަކީ ދިވެހި އަންހެނުން މަސައްކަތް ކުރަން އެންމެ އެކަށީގެންވާ އެއް ދާއިރާ އެވެ.\n"މަސައްކަތްކުރާކަށް ވަކި ދާއިރާއެއް ނޯންނާނެ. ރަނގަޅަށް އުޅެލުމުން ހަމަ ރަނގަޅު ވާނެ،" މަމްދޫހާ ބުންޏެވެ.\nމަމްދޫހާގެ އެންމެ ފަހު ބަހެއްގެ ގޮތުން ޒުވާނުންނަށް ދިނީ މެސެޖެކެވެ. އޭނާ ބުނި ގޮތުގައި މަސައްކަތް ކުރާއިރު، އެކަމަށް ކަމޭ ހިތައިގެން އުޅޭނަމަ އެ ދާއިރާއަކުން ކުރިއަށް ދެވޭނެ އެވެ. ކުރިއެރުންތައް ވެސް ލިބޭނީ އޭރުންނެވެ.\n"ކިޔަވައިގެން ތިބޭ ތައުލީމީ ކުދިންނަށް މިހާރު ފުރުސަތު ބޮޑު ވާނެ. މި ދާއިރާއަކީ ކުރިއަށްދާން އެންމެ ރަނގަޅު އެއް ދާއިރާ،" މަމްދޫހާ ބުންޏެވެ.\nސިމްޑީ އިން ހުސް އަންހެނުން މަސައްކަތް ކުރާ ރެސްޓޯރެންޓެއް


ބޭނުންވާ އަދަދު 1 (އެކެއް)\n1. މަޤާމުގެ މަސައްކަތާ ގުޅޭ ދާއިރާއަކުން ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤައުމީ ސަނަދުތަކުގެ އޮނިގަނޑުގެ ލެވެލް4ގެ ސަނަދެއް ހާސިލުކޮށްފައިވުމާއެކު، މަޤާމުގެ މަސައްކަތުގެ ދާއިރާއެއްގައި4އަހަރު ދުވަހުގެ މަސައްކަތުގެ ތަޖުރިބާ ލިބިފައިވުން. ނުވަތަ؛\n2. މަޤާމުގެ މަސައްކަތާ ގުޅޭ ދާއިރާއަކުން ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤައުމީ ސަނަދުތަކުގެ އޮނިގަނޑުގެ ލެވެލް5ގެ ސަނަދެއް ހާސިލްކޮށްފައިވުމާއެކު، މަޤާމުގެ މަސައްކަތުގެ ދާއިރާއެއްގައި2އަހަރު ދުވަހުގެ މަސައްކަތުގެ ތަޖުރިބާ ލިބިފައިވުން. ނުވަތަ؛\n3. މަޤާމުގެ މަސައްކަތާ ގުޅޭ ދާއިރާއަކުން ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤައުމީ ސަނަދުތަކުގެ އޮނިގަނޑުގެ ލެވެލް6ގެ ސަނަދެއް ހާސިލްކޮށްފައިވުން. ނުވަތަ؛\n4 މަޤާމުގެ މަސައްކަތާ ގުޅޭ ދާއިރާއަކުން ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤައުމީ ސަނަދުތަކުގެ އޮނިގަނޑުގެ ލެވެލް4ގެ ސަނަދެއް ހާސިލްކޮށްފައިވުމާއެކު، ގުޅުންހުރި އެހެން ދާއިރާއަކުން ލެވެލް5ގެ ސަނަދެއް ނުވަތަ އެއަށްވުރެ މަތީ ސަނަދެއް ހާސިލުކޮށްފައިވުން.\n- ދަރިވަރުންނާއި މުވައްޒަފުން ހޭލުންތެރިކުރުވުމުގެ ޕްރޮގުރާމުތައް ރާވައި ހިންގުން.\nލިޔަން ކިޔަން ދަތުމާއެކު، މަޤާމުގެ މަސައްކަތްކުރުމުގެ ހުނަރު / ޤާބިލްކަން ލިބިފައިވުން.\n- ކްލާސްތަކަށް ގެންދަންޖެހޭ ތަކެތި ވަގުތުން ގެންގޮސް ހަވާލުކުރަންޖެހޭ ފަރާތާ ހަވާލުކުރުން.\nއިތުރުގަޑީގައި މަސައްކަތް ކުރަންޖެހޭނަމަ، ހަމަޖެހިފައި އޮންނަ އުސޫލުތަކުގެދަށުން އިތުރުގަޑީގެ ފައިސާ ލިބޭނެ.\n- ފުރިހަމަކޮށްފައިވާ އެޕްލިކޭޝަން ފޯމު (ސިވިލް ސަރވިސްގެ ވަޒީފާއަށް އެދޭ ފޯމު، މި ސްކޫލުގެ ކައުންޓަރުން ލިބޭނެއެވެ. އަދި ސިވިލް ސަރވިސް ކޮމިޝަނުގެ ވެބްސައިޓުން ޑައުންލޯޑް ކުރެވެން ހުންނާނެއެވެ.)\n- ލިބިފައިވާ ތަޢުލީމާއި ތަމްރީނު ދެނެގަތުމަށް ބޭނުންވާ ލިޔުންތައް (މޯލްޑިވްސް ކޮލިފިކޭޝަންސް އޮތޯރިޓީން ފެންވަރު ބަލައި، ތައްގަނޑުޖަހާފައިވާ ލިޔުމުގެ ކޮޕީ)\n- ވަޒީފާއަށް އެދޭ ފަރާތުގެ ދިވެހި ރައްޔިތެއްކަން އަންގައިދޭ ކާޑުގެ ދެފުށުގެ ލިޔުންތައް ފެންނަ، ލިޔެފައިވާ ލިޔުންތައް ކިޔަން އެނގޭފަދަ ސާފު ކޮޕީއެއް.\nމި މަޤާމްތަކަށް ޝަރުޠު ހަމަވާ ފަރާތްތަކުން 2015 މޭ 31 ވަނަ ދުވަހުގެ 15:00 ގެ ކުރިން، މަތީގައި ބަޔާންކުރެވިފައިވާ ތަކެއްޗާއެކު ކަލާފާނު ސްކޫލަށް ހުށަހެޅުން އެދެމެވެ.\nމި މަޤާމްތަކަށް މީހުން ހޮވުމަށް ހަމަޖެހިފައިވަނީ، އިންޓަރވިއު ކުރުމަށްފަހުގައެވެ. އިޢުލާނުގެ މުއްދަތު ހަމަވާތާ7ދުވަހުގެ ތެރޭގައި އިންޓަވިއު ބޭއްވުމަށް ވަނީ ހަމަޖެހިފައެވެ. އިންޓަވިއު އޮންނާނީ ކަލާފާނު ސްކޫލުގައެވެ.\nއިންޓަވިއުއަށް ދަޢުވަތު ދެވޭނީ، ވަޒީފާއަށް ކުރިމަތިލާ ފަރާތްތައް ޝޯޓްލިސްޓްކުރުމަށްފަހު ހޮވޭ 15 ފަރާތާއެވެ.\nއިތުރު މަޢުލޫމާތު ހޯދަން ގުޅާނީ، މި ސްކޫލުގެ 3326607 ނަންބަރު ފޯނަށެެވެ. ފެކްސް ނަންބަރަކީ 3314457 އެވެ.\n1 ޝަޢުބާން 1436


މުވައްޒަފުން ބޭނުންވާ މަޤާމުތައް:\nކްލެސިފިކޭޝަން: ސަޕޯޓް ސްޓާފް ގްރޭޑް 1\nމުސާރަ: -/3100 ރ.\nސަރވިސް އެލަވަންސް: -/1000 ރ.\nލިޔަންކިޔަން ދަތުމާއެކު، މަޤާމުގެ މަސައްކަތް ކުރުމުގެ ހުނަރު/ ޤާބިލުކަން ލިބިފައިވުން\n- ކްލާސްތަކަށް ގެންދަންޖެހޭ ތަކެތި ވަގުތުން ގެންގޮސް ޙަވާލުކުރަން ޖެހޭ ފަރާތާ ހަވާލުކުރުން\n- ސްކޫލުން ހަމަޖައްސާ ޑިއުޓީތަކަށް ނުކުމެ އެ ޑިއުޓީއެއްގައި ކުރަން ހަވާލުކުރާ މަސައްކަތް ކުރުން\n- އޮފީހުގެ ރަސްމީ މަސައްކަތާ ގުޅޭ ގޮތުން ހަވާލުކުރެވޭ އެންމެހައި ކަންތައްތައް ކުރުން\n- ތައުލީމާއި ތަމްރީން ލިބިފައިވާ މިންވަރު\n- މަސައްކަތުގެ ހުނަރާއި ފެންވަރާއި، ޤާބިލުކަމާއި ސިފަތައް.\n- އެކްރެޑިޓް ކުރެވިފައިވާ ތައުލީމީ ސެޓްފިކެޓްތަކުގެ ފޮޓޯކޮޕީ\n- މުއްދަތު ހަމަނުވާއައި.ޑީ ކާޑްގެ ސާފު ފޮޓޯކޮޕީ\n- ސިވިލް ސަރވިސްއަށް ނުވަތަ ސަރުކާރަށް ޚިދުމަތްކުރުމުގެ އެއްބަސްވުމެއް އޮތް މުވައްޒަފުން، މި މަޤާމަށް ހޮވިއްޖެނަމަ، އަދާކުރަމުންދާ ވަޒީފާއިން ވީއްލުމާމެދު އިއުތިރާޒެއް ނެތްކަމަށް، އެ މުވައްޒަފެއް ވަޒީފާ އަދާކުރައްވާ އޮފީހުގެ ލިޔުމެއް\n- ވަޒީފާ އަދާކުރައްވާފައިވާނަމަ ވަޒީފާ އަދާކުރެއްވި މުއްދަތު އެނގޭގޮތަށް ވަޒީފާ އަދާކުރެއްވި އޮފީހުގެ ލިޔުމެއް\nސުންގަޑި: މަޤާމުތަކަށް އެދިލައްވާ ޝަރުތުފުރިހަމަވާ ފަރާތްތަކުން 30 ޖުލައި 2015 ވާ ބުރާސްފަތި ދުވަހުގެ 14.00 ގެ ކުރިން މަތީގައި ބަޔާންކުރެވިފައިވާ ތަކެއްޗާއެކު އަމީނިއްޔާ ސްކޫލަށް ހުށަހެޅުއްވުން އެދެމެވެ.\nއިތުރު މަޢުލޫމާތު ހޯއްދެވުމަށް: ފޯން: 3008736 ފެކްސް: 3313726\n- ވަޒީފާއަށް އެދޭ ފޯމް އަމީނިއްޔާ ސްކޫލުން ލިބެން ހުންނާނެއެވެ.\nނޯޓް: މި މަޤާމަށް މީހަކު ނެގުމަށް ހަމަޖެހިފައިވަނީ އިންޓަރވިއު ކުރުމަށްފަހުގައެވެ. އިޢުލާންގެ މުއްދަތު ހަމަވާތާ 10 ދުވަހުގެތެރޭގައި އިންޓަރވިއު ބޭއްވުމަށް ވަނީ ހަމަޖެހިފައެވެ. އިންޓަރވިއު އޮންނާނީ އަމީނިއްޔާ ސްކޫލްގައެވެ.\n26 ރަމަޟާން 1436\nޕަބްލިޝްކުރި ތާރީޚު: 18 ޖުލައި 2015\nސުންގަޑި: 30 ޖުލައި 2015 1400


Huhdha dheefi, farithakurunthah fashaanee2hafthaa fahun - One Online\nވެލެންސިއާއިން ލީގުގައި ކުޅުނު މެޗެއްގައި ދަގަނޑޭ ބޯޅައާއެކު --- ފޮޓޯ/ އެފްއޭއެމް\nދިރާގު ދިވެހި ޕްރިމިއާ ލީގުގައި ވާދަކުރާ ރާއްޖޭގެ ފުރަތަމަ ޑިވިޝަންގެ ކްލަބުތަކުގެ ފަރިތަކުރުންތައް ފެށުމަށް ހެލްތު ޕްރޮޓެކްޝަން އެޖެންސީ (އެޗްޕީއޭ) އިން ހުއްދަ ދީފިއެވެ.\nއެޗްޕީއޭ އިން ފުޓުބޯޅަ އެސޯސިއޭޝަން އޮފް މޯލްޑިވްސް (އެފްއޭއެމް) މެދުވެރިކޮށް ކްލަބުތަކަށް ފަރިތަކުރުންތައް ފެށުމަށް ހުއްދަ ދީފައިވަނީ ކުރިން ވެސް އެކުލަވާލާފައިވާ ގައިޑްލައިންއާ އެއްގޮތަށެވެ. މާލެ ސަރަހައްދުގައި މިހާރު ކޮވިޑް-19ގެ ކޭސްތައް އިތުރުވަމުންދާތީ އެޗްޕީއޭ އިން ބަލި ކޮންޓްރޯލް ކުރަން އަޅާފައިވާ ފިޔަވަޅުތަކާ އެއްގޮތަށް ކްލަބުތަކުގެ ކުޅުންތެރިންނާއި އޮފިޝަލުންގެ އަމަލުތައް ބެހެއްޓުމާއި ރައްކާތެރިކަމުގެ ހުރިހާ ފިޔަވަޅުތަކާ އެއްގޮތަށް އަމަލުކުރަން އެޗްޕީއޭ އިން ވަނީ އަންގައިފައެވެ.\nފަރިތަކުރުންތަކަށް ހުއްދަ ދިން ނަމަވެސް، މިހާރު މާލެ ތެރޭގައި ކޮވިޑް-19ގެ ހާލަތު އޮތް ގޮތުން، ފަރިތަކުރުންތައް ފެށުން މަޑު ޖައްސާލަ ދިނުމަށް އެޗްޕީއޭ އިން އެދިފައިވާއިރު، ކްލަބުތަކުގެ ފަރިތަކުރުންތައް ފެށުމަށް އަދި ތާވަލުކޮށްފައިވަނީ ދެ ހަފުތާ ފަހުންނެވެ. އެއީ އެފްއޭއެމްގެ ފަރާތުން ކްލަބުތަކުގެ ކިބައިން އެދިފައިވާ ގޮތެވެ.\n"ހުއްދަ ދީފައި އޮތީ ފަރިތަކުރުންތައް ފެށުމަށް. އެކަމަކު އެފްއޭއެމް އެދިފައިވަނީ ދެ ހަފުތާ ފަހުން ފަރިތަކުރުންތައް ފަށަން. އެއީ މިހާރު މާލޭގެ ހާލަތަށް ބަލާފައި ކަމަށް ބެލެވެނީ،" ފުރަތަމަ ޑިވިޝަން ކްލަބެއްގެ އިސް އޮފިޝަލަކު "ވަން" އަށް ވިދާޅުވިއެވެ.\nރާއްޖެއަށް ކޮވިޑުގެ ތިންވަނަ ރާޅެއް އައުމާއެކު މާލެ ސަރަހައްދުގެ ހުރިހާ ކުޅިވަރު މުބާރާތްތައް ހުއްޓާލަން އެޗްޕީއޭ އިން ވަނީ އަންގައިފައެވެ. އެ އެންގުމާއެކު ރާއްޖޭގެ ފުޓުބޯޅަ ވެސް އަނެއްކާ ހުއްޓުމަކަށް އައިސް، ދިވެހި ޕްރިމިއާ ލީގާއި ތިންވަނަ އަދި ދެވަނަ ޑިވިޝަން ވެސް މުއްދަތެއް ނެތް ގޮތަށް ވަނީ ފަސްވެފަ އެވެ.\nމިދިޔަ ސީޒަން ވެސް މެދުތެރެއިން ހުއްޓާލައި، ކެންސަލް ކުރަން ޖެހިފައި އޮތް އޮތުމުން ކްލަބުތަކަށް ހަމަ ނޭވާއެއް ނުލެވިގެން އުޅެނިކޮށް، ލީގު އަލުން ހުއްޓާލުމާއެކު ހުރިހާ ކްލަބުތަކާއި ކުޅުންތެރިން އަދި ކޯޗުން ވެސް ވަނީ އެކަމުގައި ބޮޑެތި ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކޮށްފައެވެ.\nކްލަބުތަކާއި ކުޅުންތެރިން އަދި ކޯޗުން ވެސް ފުޓުބޯޅަ ހުއްޓާލުމުން ދިމާވާ ދަތިތައް ހާމަކޮށް، މީޑިއާއަށް މައުލޫމާތު ވެސް ދީފައިވާއިރު، ފުރަތަމަ ޑިވިޝަންގެ ކްލަބުތަކުން ރައީސް އިބްރާހިމް މުހައްމަދު ސޯލިހުއާ ބައްދަލުކޮށް، ދަތިތައް ހިއްސާ ކޮށްފައިވެއެވެ. ރައީސް ސޯލިހު ވިދާޅުވެފައިވަނީ ކްލަބުތަކަށް ހައްލު ހޯއްދަވައިދެއްވުމަށް މަސައްކަތް ކުރައްވާނެ ކަމަށެވެ.\nއޭގެ ފަހުން އެފްއޭއެމްގެ ރައީސް ބައްސާމް އަދީލް ޖަލީލު ވަނީ ރައީސް ސޯލިހުގެ އިތުރުން އެޗްޕީއޭގެ އިސް ބައެއް ބޭފުޅުންނާ ބައްދަލުކުރައްވައި ލީގު ފެށުމަށް މަސައްކަތްތަކެއް ކުރައްވައިފައެވެ. އެފްއޭއެމް އާއި ސަރުކާރާއެކު ކުރެވުނު މަސައްކަތުގެ ތެރެއިން ކްލަބުތަކުގެ ހުރިހާ ކުޅުންތެރިންނާއި އޮފިޝަލުން ވެސް މިހާރު ވަނީ ވެކްސިން ވެސް ޖަހައިފައެވެ.\nގުޅޭ ޓެގު ދިވެހި ޕްރިމިއާ ލީގު އެފްއޭއެމް ހެލްތު ޕްރޮޓެކްޝަން އެޖެންސީ (އެޗްޕީއޭ) ކޮވިޑް 19