E'ee haadha bodu, haadha ufaaveri, haadha thaareehee dhuvahekey! | Mihaaru\nއެއީ ހާދަ ބޮޑު، ހާދަ އުފާވެރި، ހާދަ ތާރީޚީ ދުވަހެކޭ!\n20 ޖުލައި 2019 - 13:49 86 comments\nދެ ވަނަ ބޮޑު ހަނގުރާމަ ނިމި، އެމެރިކާ އާއި ރޫސީ ވިލާތުން ދުނިޔޭގެ އެންމެ ބާރުގަދަ ގައުމަށް ވުމުގެ ވާދަވެރިކަން ފެށުނެވެ. ހުރިހާ ރޮނގަކުން ވެސް އެންމެ ކުރީގައި އުޅެނީ އެބައެއްކަން ދެއްކުމުގެ ވާދަވެރިކަން އުފެދުނީ މީޑިއާގައި "ފިނި ހަނގުރާމައި"ގެ ނަމުން ނަން ދެވުނު ރޭހުގަ އެވެ. ދުނިޔެ އިން ބޭރަށް ގޮސްގެން މޮޅުކަން ދެއްކުމަކީ ވެސް އޭގެ ބައެކެވެ. ދެ ގައުމުގެ ޖައްވީ ކަންކަމަށް އޭރުގެ އިންސާނީ ނަޒަރު ހުއްޓުވާލި އެވެ. ރަޝިޔާ އިން ފުރަތަމަ ފަހަރަށް އިންސާނަކު ޖައްވަށް، 1961 ގައި ފޮނުވި އެވެ. އެމެރިކާ އިން ނިންމީ އިންސާނުން ހަމައެކަނި ޖައްވަށް ފޮނުވާކަށެއް ނޫނެވެ: ހަނދަށް ވެސް ފޮނުވާށެވެ.\nޖުލައި 16، 1969 ގައި، އެމެރިކާގެ އެތައް ލައްކަ ބަޔަކު ހަމަ ލޮލުން ބަލަން ތިއްބާ، ބިޔަ ރޮކެޓް ސެޓާން ފަހެއްގެ ބާރުގަދަ އިންޖީނު ރޯކޮށްލި އެވެ. މިހާތަނަށް ވެސް އުފެއްދި އެންމެ ބޮޑު ރޮކެޓް، 11 މިނިޓްގެ ތެރޭގައި، ދުނިޔޭގެ އޯބިޓުގެ ތެރެއަށް އެޕޯލޯ 11 ގެންދިޔައީ އެމެރިކާގެ ތިން އެސްޓްރޮނޯޓުން ކަމަށް ވާ ނީލް އާމްސްޓްރޯންގް، ބަޒް އަލްޑްރިން އަދި މައިކަލް ކޮލިންސްއާ އެކު އެވެ. ޖައްވު ތެރޭގައި ދަތުރުކޮށް އޭގެ ހަތަރު ދުވަސް ފަހުން، ޖުލައި 20، 1969 ގައި، އެޕޯލޯ 11 ހަނދުގެ އޯބިޓަށް ދިޔަ އެވެ. އަދި އެ އުޅަނދުގައި ހަރުކޮށްފައި އޮތް "އީގަލް" އުޅަނދު، އާމްސްޓްރޯންގާއި އަލްޑްރިން ގޮވައިގެން ހަނދުގެ ބިމަށް، ޖެއްސި އެވެ. އެންމެ ފުރަތަމަ އެއިން ފައިބައި، ހަނދުގައި ފައިތިލަ ބީއްސާލި ފުރަތަމަ އިންސާނަކަށް ވީ އާމްސްޓްރޯންގެވެ. އަލްޑްރިން ހަނދަށް ފޭބީ އޭގެ 20 މިނިޓް ފަހުންނެވެ.\nއެއީ އިންސާނީ ހަޔާތުގައި ފެނުނު އެންމެ ބޮޑު، އެންމެ އުފާވެރި އަދި އެންމެ ތާރީޚީ އެއް ދުވަހެވެ. ދުނިޔޭގެ ގާތްގަނޑަކަށް 600 މިލިއަން މީހުން ޓީވީން އެ މަންޒަރު ވަގުތުން ބަލާފައިވެ އެވެ. އަދި ރޭޑިއޯ އާއި ނޫސްތަކުގެ ޒަރީއާ އިން ދުނިޔޭގެ އާބާދީގެ ދެބައި ކުޅަ އެއްބައި މީހުންނަށް، އެ ޚަބަރު ފޯރުކޮށްދިނެވެ.\nއާމްސްޓްރޯންގް ހަނދަށް ފޭބި މަންޒަރާ އެކު އެމެރިކާގެ އެތައް ބަޔަކު ރުޔެވެ. މަޝްހޫރު ޓީވީ ހުށައެޅުންތެރިންގެ ބަސް ކުޑަ އިރުކޮޅަކަށް ހުއްޓުނެވެ. ބުނަން ބޭނުންވި ޖުމްލަތައް އަނގައިން ނުނެރެވި، ހައިރާންވެ އެމީހުންނަށް ވެސް ތިބެވުނީ އެވެ. އެތައް ކުޑަކުދިންނެއް ޓީވީން މަންޒަރު ބަލާފައި ގެއިން ބޭރަށް ނުކުމެ ހަނދު ފެނޭތޯ އުޅުނެވެ. އެމެރިކާގެ ބޮޑެތި ޕާކްތަކުގައި، އޭރު ލިބެން ހުރި އެންމެ ބޮޑެތި ޓީވީ ސްކްރީންތައް ބަހައްޓައިގެން، އެތައް ހާސް ބަޔަކު އެއްވެ އުފާފާޅުކުރި އެވެ.\nނިއު ޔޯކްގެ ސެންޓްރަލް ޕާކްގައި ބަހައްޓާފައި ހުރި ބޮޑެތި ޓީވީތައް ކައިރީގައި، އެތައް ހާސް ބަޔަކު، އެމެރިކާ އިން ހަނދަން ދިޔަ ތަން ވަގުތުން ބަލަނީ\nދުނިޔެއަށް ގެނައި އެ ބޮޑު އިންގިލާބީ ހަރަކާތަށް މިއަދު 50 އަހަރު ފުރުނީ އެވެ. އެއީ އިލްމީ އަދި ޓެކްނޮލޮޖީގެ ރޮނގުން އޭގެ ކުރިން ނުދެކޭ ވަރުގެ ކާމިޔާބީއެކެވެ.\n"މި 10 އަހަރު ނިމުމުގެ ކުރިން ހަނދަށް އިންސާނަކު ފޮނުވައި، ސަލާމަތުން އެނބުރި ދުނިޔެއަށް ގެނައުމަކީ ގައުމީ ލަނޑުދަނޑިއަކަށް ހަދައިގެން މި ގައުމުން މަސައްކަތް ކުރަން ޖެހޭ ކަމަށް އަޅުގަނޑު ގަބޫލުކުރަން،" ކޮންގްރެސްގައި ވާހަކަ ދައްކަވަމުން މެއި 25، 1961 ގައި އޭރުގެ ރައީސް ޖޯން އެފް ކެނެޑީ ވިދާޅުވި އެވެ.\nއޭނާ ޔަގީންކަން ދެއްވީ، އިގުތިސާދީ ގޮތުން އެމެރިކާއަށް ގޮންޖެހުންތަކެއް ހުއްޓަސް، ނާސާ ބޭނުންވާ ފައިސާ ހޯއްދަވައިދެއްވާނެ ކަމަށެވެ. ކެނެޑީގެ އެ މަގުސަދު ބިނާކުރެއްވީ، ތާރީޚީ ބައެއް އިލްމުވެރިން ބުނާ ގޮތުގައި، ޖައްވީ ކަންކަމަށް ޝައުގުވެރިކަމެއް ހުރެގެންނެއް ނޫނެވެ: ރޫސީވިލާތާ އެކު އޮތް ޖައްވީ ރޭސް ކާމިޔާބުކުރެއްވުމެވެ.\n"އެހެން ގައުމުތަކަށް ހުރި ލީޑަރެއްގެ ގޮތުގައި ބެލެވޭ ގައުމެއް ޖައްވީ މި ރޭހުގައި ފަހަތަށް ވެއްޓޭކަން ބޭނުމެއް ނުވާނެ. މި ދިހަ އަހަރު ނިމުމުގެ ކުރިން ހަނދަށް ދާށާއި އެހެން ކަންކަން ކުރަން އަހަރެމެން ހިޔާރުކުރީ ފަސޭހަ ކަމަކަށް ވެގެންނެއް ނޫން، އުނދަގޫވުމަކީ ވެސް އޭގެ ސަބަބެއް،" އެހެން ހަފުލާއެއްގައި ވާހަކަ ދައްކަވަމުން ކެނެޑީ ވިދާޅުވި އެވެ.\nކެނެޑީގެ އެ ހުވަން އެމެރިކާ އިން ހަގީގަތަކަށް ހެދިތަން ފެނިވަޑައިގަތުމުގެ ނަސީބެއް ލިބިވަޑައެއް ނުގަތެވެ. އޭގެ ދެ އަހަރު ފަހުން، 1963 ގައި ބަޑިން ހަމަލާދީ އޭނާ އަވަހާރަކޮށްލި އެވެ.\nއެކަމަކު އެމެރިކާގެ ސައިންސްވެރިން ދިޔައީ މަގެއް ހޯދަމުންނެވެ. އެތައް ޓެސްޓްތަކެކެވެ. އެތައް ބައެއްގެ މަރެވެ. ޝައްކާއި ވަހުމް ވެސް އުފެދުނެވެ. އެކަމަކު ހިސާބު އިލްމުވެރިންނާއި އެހެން ދާއިރާތަކުގެ ސައިންސްވެރިން، އޭރު ލިބެން ހުރި އެންމެ މަތީ ޓެކްނޮލޮޖީ އާއި އަލަށް ބޭނުންކުރަން ފެށި އެތައް އުފެއްދުމެއްގެ ތެރެއިން، އެޕޯލޯ މަޝްރޫއުއަކީ ދުނިޔެއަށް ނަމޫނާއެއް ކަމަށް ހަދައިދިނެވެ.\nހަނދުން ނާދެވިދާނެތީ ތައުޒިޔާ ވެސް އޮތީ ތައްޔާރުކޮށްފައި!\nގިނަ މީހުންނަށް ނޭނގުނަސް، އެޕޯލޯ 11 ހަނދަށް ގޮސް އެނބުރި އާދެވިދާނެކަމަށް އޮތީ ފަންސާސް ޕަސެންޓްގެ ޔަގީންކަމެކެވެ. ދުނިޔެ އިން ބޭރުގެ އެކަހަލަ މާހައުލަކަށް އިންސާނުން ދާ ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ވެފައި، ބޭނުންކުރި އުޅަނދުތަކުގައި ލިބެން ހުރި ފުރުސަތުތައް މަދުކަމުން، ކިރިޔާ ގޯހެއް ވިޔަސް، އެ ހިސާބުން މުޅި މިޝަން ނާކާމިޔާބުވުމުގެ ބިރު އޮތެވެ.\nއެމެރިކާގެ ރައީސް ރިޗަޑް ނިކްސަން، އޯވަލް އޮފީހުގައި އިންނަވައިގެން، ޖުލައި 20، 1969 ގައި، ނީލް އާމްސްޓްރޯންގާއި ބަޒް އަލްޑްރިންއާ ފޯނުން ވާހަކަ ދައްކަވަނީ\nއޭރު ވެރިކަމުގައި ހުންނެވި ރިޗަޑް ނިކްސަން ދައްކަވާނެ ދެ ވާހަކަކޮޅެއް، އޭނާގެ ހުރިހާ ރަސްމީ ބަޔާންތަކާއި ތަގުރީރުތައް ލިއުއްވި، ވިލިއަމް ސޭފާ ތައްޔާރުކުރެއްވި އެވެ. އެގޮތުން އެކައްޗަކީ އާމްސްޓްރޯންގާއި އަލްޑްރިން އަށް ހަނދުގެ ބިމުން ނައްޓާލެވޭ ގޮތް ނުވެއްޖެ ނަމަ ދެއްވާނެ ތައުޒިޔާގެ މެސެޖެކެވެ.\n"ތަގުދީރު ނިޔާކުރީ ހަނދުގެ ކަންކަން ދެނެގަތުމަށް ދިޔަ މީހުން އެތަނަށް ފުރާނަ ދޫކޮށްލަން. އެމީހުން ހޯދޭނެ ކަމުގެ އުއްމީދެއް ނެތް ކަން، މި ހިތްވަރު ގަދަ މީހުން، ނީލް އާމްސްޓްރޯންގާއި އެޑްވިން (ބަޒް) އެލްޑްރިންއަށް ރަނގަޅަށް އެނގޭ. ހަމައެހެން އެ މީހުންގެ ގުރުބާނީ އަކީ އިންސާނިއްޔަތަށް ލިބިދިން އުއްމީދެއް ކަން ވެސް އެ މީހުންނަށް އެނގޭ،" ހަނދަށް ގޮސް އެނބުރި ނާދެވޭ ހާލަތެއްގައި، ނިކްސަން ދެއްވާނެ ތަގުރީރުގެ ފެށޭ ބައިގައި ވެ އެވެ.\nދެ އެސްޓްރޮނޯޓުން ހަނދުގައި 23 ގަޑިއިރު ހޭދަކުރި އެވެ. އެކަމަކު އެ ބިމުގައި ހިނގީ، އޭގެ ތެރެއިން ގާތްގަނޑަކަށް އެންމެ ދެ ގަޑިއިރެވެ. އީގަލްސްގައި ހަރުކޮށްފައި ހުރި، މައްޗަށް އުދުހިގަންނަ ބައިގައި އެންމެ ފަހު ވަގުތު މައްސަލައެއް ޖެހުނު ނަމަވެސް އެކަން ހައްލުކޮށް ނައްޓާލި އެވެ. ހަނދުގެ އޯބިޓްގައި އޮތް އެޕޯލޯ 11 އަށް ކައިރިކޮށް، އެއަށް އެރި އެވެ.\nތިން އެސްޓްރޮނޯޓުން ދުނިޔެއަށް އެނބުރި އައީ ޖުލައި 24 ގަ އެވެ. އުޅަނދު ވައްޓާލީ ޕެސިފިކް ކަނޑަށެވެ. އެއިން އެ މީހުން ނަގައިގެން ގެންގޮސް 21 ދުވަސް ވަންދެން ކަރަންޓީން ކުރި އެވެ. ހަނދުގައި އުޅެދާނެ އެއްޗެއްގެ ގޮތް ނޭނގޭތީ، ސައިންސްވެރިން ވިސްނީ އެސްޓްރޮނޯޓުންނާ އެކު ކޮންމެވެސް ކަހަލަ ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތިވެދާނެ ކަމަށެވެ.\nތައުޒިޔާގެ ތަގުރީރެއް ދެއްވާކަށް ނިކްސަންއަށް ޖެހިވަޑައެއް ނުގަތެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި އޭނާ އާމްސްޓްރޯންގާއި އަލްޑްރިންއަށް ނިކްސަން ކިއުއްވީ މަރުހަބާ އެވެ.\n"ޔަގީނުން ވެސް މި ވާނީ އެންމެ ތާރީޚީ ފޯނު ކޯލަށް،" ހަނދުގައި ތިބި ދެ އެސްޓްރޮނޯޓުންނަށް، ވައިޓް ހައުސްގައި އިންނަވާ ނިކްސަން ވިދާޅުވި އެވެ.\n"ތި ކޮށްދިން ކަންތަކާ މެދު އެންމެން ފަހުރުވެރިވާވަރު އަޅުގަނޑަކަށް ކިޔައެއް ނުދެވޭނެ. އެމެރިކާގެ ކޮންމެ ރައްޔިތަކަށް މި ދުވަސް ވާނީ އެމީހުންގެ ހަޔާތުގެ އެންމެ ފަހުރުވެރި ދުވަހަށް."\nއިތުރު ލިޔުންތައް ނާސާ ހަނދަށް ދިއުން\nހަނދަށް ދިއުން: އެތައް ބަޔަކު މަރުވި މަޝްރޫއުއެއް\nދުނިޔޭގެ ތާރީޚު ބަދަލުކޮށްލި ތިން އެސްޓްރޮނޯޓުން


Suarez fahu vaguthu landu jahai Atletico 1 vana ah | Mihaaru\nކުޅިވަރު / އެތުލެޓިކޯ މެޑްރިޑް\nލަނޑު ޖެހުމަށް ފަހު ސުއަރޭޒް އުފާފާޅު ކުރަނީ\n22 ސެޕްޓެމްބަރ 2021 - 10:52\nގެޓާފޭ (ސެޕްޓެމްބަރު 22) - މެޗުގެ ފަހު ވަގުތު ލުއިސް ސުއަރޭޒް ޖެހި ލަނޑުން 2-1 އިން ގެޓާފޭ ބަލިކޮށް ލަ ލީގާގެ ތާވަލުގެ އެއްވަނަ މަގާމަށް އެތުލެޓިކޯ މެޑްރިޑް ޖެހި ލައިފި އެވެ.\nއެއް ކުޅުންތެރިޔަކު މަދުކޮށް ކުޅެމުން ދިޔަ ގެޓާފޭގެ މައްޗަށް އެތުލެޓިކޯ މޮޅުވީ ފަހަތުން އަރައި ސުއަރޭޒް ޖެހި ދެ ލަނޑުންނެވެ. ގެޓާފޭ އިން އެއް ކުޅުންތެރިޔަކު މަދުކޮށް ކުޅެން ޖެހުނީ މެޗުގެ 74 ވަނަ މިނިޓްގައި އެ ޓީމުގެ ކާލޭސް އެލޭނާ އަށް ދެ ވަނަ ރީނދޫ ކާޑާ އެކު ރަތް ކާޑު ދެއްކުމުންނެވެ.\nއޭގެ ހަތަރު މިނިޓް ފަހުން ސުއަރޭޒް، އެތުލެޓިކޯ އަށް ނަތީޖާ ހަމަހަމަ ކޮށްދިނެވެ. ފުރަތަމަ ހާފުގެ އެންމެ ފަހު މިނިޓްގައި ގެޓާފޭއިން ލީޑު ނެގީ އެތުލެޓިކޯގެ ކީޕަރު ޔެން އޮބްލެކް އަތުން ބައިކޮޅަށް ވަން ލަނޑުންނެވެ. ގެޓާފޭގެ ސްޓެފަން މިޓްރޯވިޗް ބޮލުން ފޮނުވާލި ބޯޅަ ފުރަތަމަ ޖެހުނީ ގޯލް ދަނޑީގަ އެވެ. ދަނޑިގައި ޖެހިފައި އެނބުރުނު ބޯޅަ ގޯލަށް ވަނީ އޮބްލެކް ގައިގައި ޖެހިފައި ގޮސް އޭނާގެ އަތުންނެވެ.\nއެތުލެޓިކޯ މެޗުން މޮޅުކޮށްދިން ލަނޑު ސުއަރޭޒް ޖެހީ އެންމެ ފަހު މިނިޓްގަ އެވެ. އެތުލެޓިކޯ އެއް ވަނައިގައި އޮތީ ހަ މެޗުން ޖުމުލަ 14 ޕޮއިންޓް ހޯދައިގެންނެވެ. ވާދަވެރި ރެއާލް މެޑްރިޑް ދެ ވަނައިގައި އޮތީ ފަސް މެޗުން 13 ޕޮއިންޓް ހޯދައިގެންނެވެ.\nއެތުލެޓިކޯ މެޑްރިޑް ލުއިސް ސުއަރޭޒް


Ombudsperson ge magaamah beyfulhunq ayyan kurahvaifi - vNews.mv\nރިފާޢަތު Male' | 16 January 2021, 17:18\nރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ އިބްރާހީމް މުހައްމަދު ސޯލިހު، ޗީފް އޮމްބަޑްސްޕަރސަންގެ މަގާމަށް ބޭފުޅަކު، އޮމްބަޑްސްޕަރސަންގެ މަގާމަށް2ބޭފުޅަކު އައްޔަން ކުރައްވައިފިއެވެ.\nޗީފް އޮމްބަޑްސްޕަރސަންގެ މަގާމަށް އައްޔަންކުރެއްވި ބޭފުޅަކީ ނ. މާފަރު އީޓުޖެހިގެ އަބްދުއްސަލާމް އާރިފްއެވެ.\nއޮމްބަޑްސްޕަރސަންގެ މަގާމަށް އައްޔަން ކުރައްވާފައިވަނީ ގއ. ކަނޑުހުޅުދޫ ބްލޫރޯޒް އަލްއުސްތާޒާ ޖިހާދާ އަނީސްއާއި، ހ. ފެހިއާލާ މަރްޔަމް ލައިޒާއެވެ.\nމި ތިން ބޭފުޅުން އެ މަގާމުތަކަށް އައްޔަން ކުރައްވާފައިވަނީ އިންތިގާލީ އިންސާފުގެ ގާނޫނު ގެ6ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ށ) ގައިވާ ގޮތުގެމަތީން ކަމަށް ރައީސް އޮފީހުން ބުނެއެވެ.\nޗީފް އޮމްބަޑްސްޕަރސަންގެ މަގާމަށް އައްޔަންކުރެއްވި އަބްދުއްސަލާމް އާރިފަކީ ކުރިން ޓެކްސް އެޕީލް ޓްރައިބިއުނަލްގެ ނައިބު ރައީސްކަމުގެ މަގާމު ފުރުއްވާފައިވާ ބޭފުޅެކެވެ.\nއޭނާއަކީ މެލޭޝިއާގެ އިންޓަރނޭޝަނަލް އިސްލާމިކް ޔުނިވަރސިޓީ މެލޭޝިއާއިން މާސްޓަރސް އޮފް ކޮމްޕެރެޓިވް ލޯސް ހާސިލުކުރައްވާފައިވާ ބޭފުޅެކެވެ.\nއޮމްބަޑްސްޕަރސަންގެ މަގާމަށް އައްޔަންކުރެއްވި އަލްއުސްތާޒާ ޖިހާދާ އަނީސް އެންމެފަހުން އަދާކުރެއްވީ ޕްރޮސެކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީހުގެ އެސިސްޓެންޓް ޕްރޮސެކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ މަގާމެވެ. އޭގެކުރިން ޕްރޮސެކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީހާއި އަދި އެޓާރނީ ޖެނެރަލްގެ އޮފީހުގެ އިތުރުން ކަސްޓަމްސް އިންޓެގްރިޓީ ކޮމިޝަނުގެ އިސް މަގާމުތަކެއް ފުރުއްވާފައިވެއެވެ.\nއަލްއުސްތާޒާ ޖިހާދާ އަނީސް ވަނީ މޯލްޓާގެ އައިއެމްއޯ އިންޓަނޭޝަނަލް މެރިޓައިމް އިންސްޓިޓިއުޓުން މާސްޓަރސް އޮފް ލޯސް އިން އިންޓަރނޭޝަނަލް މެރިޓައިމް ލޯ ހާސިލުކުރައްވާފައެވެ.\nއޮމްބަޑްސްޕަރސަންގެ މަގާމަށް އައްޔަންކުރެއްވި މަރްޔަމް ލައިޒާ މީގެކުރިން ވަނީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ގައުމީ ޔުނިވަރސިޓީގެ ފެކަލްޓީ އޮފް އެޑިއުކޭޝަންގެ ލެކްޗަރަރއެއްގެ މަގާމާއި، ހިއުމަންރައިޓް ކޮމިޝަނާއި، އެޑިއުކޭޝަން ޑިވެލޮޕްމަންޓް ސެންޓަރާއި، އަދި ތައުލީމީ ދާއިރާގެ މަގާމުތައް އަދާކުރައްވާފައެވެ.\nމަރްޔަމް ލައިޒާ ވަނީ ތައިލެންޑުގެ މަހިޑޯލް ޔުނިވަރސިޓީއިން މާސްޓަރސް އޮފް ހިއުމަން ރައިޓްސް އެންޑް ޑީސެންޓްރަލައިޒޭޝަން، އަދި މެލޭޝިއާގެ އޯޕަން ޔުނިވަރސިޓީން މާސްޓަރސް އޮފް އެޑިއުކޭޝަން ހާސިލުކުރައްވާފައެވެ.\nޗިލްޑްރަންސް އޮމްބަޑްސްޕަރސަން ރާއްޖެ ރައީސް އިބްރާހިމް މުހައްމަދު ސޯލިހު ރައީސުލް ޖުމްހޫރިއްޔާ


SunOnline: Column: technology beynunkurumah mudhahrisun jehilunvanee keeve\nޓެކުނޮލޮޖީ ބޭނުންކުރުމަށް މުދައްރިސުން ޖެހިލުންވަނީ ކީއްވެ؟\nރާމިޒު އަލީ 13 Oct 2019, 13:38\n5 އޮކްޓޯބަރު 2017: މުދައްރިސުންގެ ދުވަހުގެ ހަރަކާތްތަކުގެ ތެރެއިން: ---ސަން ފޮޓޯ/ މުހައްމަދު އަފްރާހް\nއުނގަންނައިދިނުމުގައި ޓެކުނޮލޮޖީގެ ވަސީލަތްތައް ބޭނުންކުރުމަށް ބޭނުން ނުވާ މުދައްރިސުންނާ ތިބާއާ ބައްދަލުވޭ ހެއްޔެވެ؟ ނުވަތަ ޓެކުނޮލޮޖީ ބޭނުންކުރާނެ ގޮތް ރަނގަޅަށް ނޭނގޭ މުދައްރިސުން މިހާރު ވެސް އުޅޭ ހެއްޔެވެ؟ ވޭތުވެ ދިޔަ 10 ވަރަކަށް އަހަރު ތެރޭގައި މިފަދަ ގިނަ މުދައްރިސުންނާ އެކި ފަހަރުމަތިން އަޅުގަނޑާ ބައްދަލުވި އެވެ. އިސްކޫލުތަކާއި މަތީ ތައުލީމުދޭ މަރުކަޒުތަކުންނެވެ. އުނގަންނައިދިނުމުގައި ޓެކުނޮލޮޖީގެ ވަސީލަތްތައް ބޭނުންކުރުމުގެ އަޑުތައް ގަދަވެފައިވާ ޒަމާނެއްގައި މިކަން މިހެން ދިމާވަނީ ކީއްވެ ހެއްޔެވެ؟\nއުނގަންނައިދިނުމުގައި ޓެކުނޮލޮޖީގެ ވަސީލަތްތައް ބޭނުންކުރުމަށް މުދައްރިސުން ދެކޮޅުހަދާ އާއްމު ސަބަބު، މުދައްރިސުންގެ ޓެކުނޮލޮޖީގެ ހޭލުންތެރިކަމާ ގުޅިފައިވެ އެވެ. މިގޮތުން ރަނގަޅު މައުލޫމާތު ލިބިފައި ނެތުމުގެ ސަބަބުން ޓެކުނޮލޮޖީގެ ވަސީލަތެއް ބޭނުންކޮށްގެން ކިޔަވައިދިނުމަކީ ރިސްކެއް ކަމުގައި ގަބޫލުކުރެވި، ރިސްކެއް ނެގުމަށް މުދައްރިސުން ޖެހިލުންވެ އެވެ. އެހެނީ އުނގަންނައިދިނުމުގައި ދަރިވަރަށް ނަގުލުކޮށްދޭން ބޭނުންވާ މައުލޫމާތާއި ހުނަރު ފުރިހަމައަށް ފޯރުކޮށްދެވުމުގެ ކަށަވަރުކަން މުދައްރިސް ބޭނުންވެ އެވެ. ޓެކުނޮލޮޖީގެ ވަސީލަތެއް ބޭނުންކުރުމުން މިކަށަވަރުކަން ކުޑަވާ ނަމަ، އުނގަންނައިދިނުމުގައި މިފަދަ ވަސީލަތެއް ބޭނުންކުރުމަށް މުދައްރިސް ޖެހިލުންވުމަކީ ޠަބީއީ ކަމެކެވެ. އެހެންގޮތަކަށް ބުނާ ނަމަ، ކިޔަވައިދިނުމުގެ މާހައުލީ ނިޒާމުގެ ތެރެއަށް ބޭރުންގެނެވި ތައާރުފު ކުރެވޭ ވަސީލަތެއް ބޭނުންކޮށްގެން "މުޖައްރިބު" ނޫން ނަތީޖާއެއް ނިކުމެދާނެ ކަމެއް ކުރުމަށް މުދައްރިސް ޖެހިލުން ވަނީ އެވެ.\nދިރާސާތަކުން އެނގޭ ގޮތުގައި އުނގަންނައިދިނުމުގައި ޓެކުނޮލޮޖީ ބޭނުންކުރުމާއި ކުރެވޭ މިންވަރު މައިގަނޑު ދެކަމަކާ ގުޅިފައިވެ އެވެ. އެއްކަމަކީ ޓެކުނޮލޮޖީ ބޭނުންކުރުމާ ބެހޭ ގޮތުން މުދައްރިސްގެ މައުލޫމާތު ހުރިމިންވަރަކާއި އެކަމުގެ ގާބިލުކަން ލިބިފައިވާ މިންވަރެވެ. މާނައަކީ އުނގަންނައިދިނުމުގައި ޓެކުނޮލޮޖީ ބޭނުންކުރާނީ ކޮންގޮތަކަށްކަން މުދައްރިސަށް އެނގުމާ އެކު، ހަރުދަނާ ރަނގަޅުގޮތެއްގައި މި ވަސީލަތްތައް ބޭނުންކޮށްގެން ކިޔަވައިދެވޭނެކަމުގެ ގާބިލުކަން ހުރިކަމަށް މުދައްރިސަށް ގަބޫލުކުރެވޭ މިންވަރެވެ. އެހެނީ މުދައްރިސަށް މިކަން ގަބޫލުކުރެވޭ ނަމަ އެއީ ބޭނުންތެރި ވަސީލަތެއް ކަމުގައި އޭނާ ދެކޭނެ އެވެ. ބޭނުންތެރި ވަސީލަތެއް ކަމުގައި ދެކޭ ނަމަ އުނގަންނައި ދިނުމުގައި އެވަސީލަތް ބޭނުންކުރުމަށް ބޭނުންވާނެ އެވެ. ނުވަތަ ބޭނުންކުރާނެ އެވެ. ނަތީޖާއަކަށް ވާނީ ކިޔަވައިދިނުމުގައި ޓެކުނޮލޮޖީގެ ވަސީލަތެއް ތަޖުރިބާކުރުމަކީ ނަގާ ރިސްކެއް ކަމުގައި ގަބޫލުކުރާ މިންވަރު މިފަދަ މުދައްރިސުންގެ ކުޑަވުމެވެ.\nދެވަނަ ކަމަކީ ކިޔަވައިދޭ މާހައުލާ ގުޅިފައި ހުންނަ އާދަކާދަތަކާއި ގަބޫލުކުރުންތަކާއި، މާހައުލުން ފަހިކޮށްދެވޭ ކަންކަމެވެ. މީގެތެރޭގައި ކިޔަވައިދިނުމުގެ ތެރެއިން ހާސިލުކުރަން ބޭނުންވާ މަގުސަދުތަކާއި ކިޔަވައިދެވޭ މާއްދާގެ ބާވަތް ނުވަތަ ޒާތާއި އެ މާއްދާ ކުރިއްސުރެ އުނގަންނައިދެމުން އައިސްފައިވާ ގޮތް ހިމެނެއެވެ. އެހެނީ ކިޔަވައިދިނުމަކީ ކިލާހުގައި ހިނގާ އުނގެނުމުގެ އާއްމު ހަރަކާތަކަށް ވުރެ ފުޅާ މާނައެއްގައި މުދައްރިސުން ދެކޭ ކަމެއްކަމުގައި ފާހަގަކުރެވިފައިވެ އެވެ. މިސާލަކަށް، މުދައްރިސް ބޭނުންވާނީ ހިސާބު އިލްމުގެ ވަކި އެއްޗެއް، ސައިންސުގެ ވަކި ކޮންސެޕްޓެއް ނުވަތަ ކިޔުމުގެ ވަކި ހުނަރެއް ބޭނުންކޮށްގެން ލިޔުމެއް ކިޔަން ދަރިވަރަށް ދަސްކޮށްދިނުމަށެވެ. މިހެންވުމުން ކިޔަވައިދިނުމުގެ ފުޅާ މާނައަށް ވުރެ ބޮޑަށް އުނގަންނައިދިނުމުގެ މަގުސަދަށް މުދައްރިސްގެ ވިސްނުން އަމާޒުވާކަމަށް ފާހަގަކުރެވެ އެވެ. ނަތީޖާއަކީ ކިޔަވައިދިނުން ފަރުމާކޮށް، ލެސަންޕްލޭން ހެދުމުގައި ކިޔަވައިދޭން އެކަށައަޅާ ގޮތްތަކާއި، ބޭނުންކުރާނެ ގޮތްތަކާއި އާލާތްތައް، ފިލާވަޅުގެ މަގުސަދާ ފުށުއަރާ ނަމަ، ނުވަތަ ފުށުއަރައިފާނެ ކަމަށް މުދައްރިސަށް ގަބޫލުކުރެވޭ ނަމަ އެގޮތެއް ނުވަތަ އާލާތެއް ބޭނުން ނުކުރުމެވެ. މުދައްރިސާ ބީރައްޓެހި، ޔަގީންކަން ނެތް ޓެކުނޮލޮޖީގެ ވަސީލަތްތައް ބޭނުން ނުކުރުމެވެ.\nމިނުކުތާގައި ފާހަގަކޮށްލަން ބޭނުންވާ އަނެއް ކަމަކީ މުދައްރިސްގެ ކިޔަވައިދިނުމުގެ މާހައުލުގައި ކަންކަން ބައްޓަން ވެފައިވާ ގޮތަކީ، އޭނާގެ ވިސްނުމަށް ނުފޫޒުފޯރުވާ ކަންތައްތަކެއްކަން ދިރާސާތަކުން ފާހަގަ ކުރެވިފައި ވާކަމެވެ. ޚާއްސަކޮށް އެކުގައި މަސައްކަތްކުރާ އެހެން މުދައްރިސުންގެ ވިސްނުމާއި ފިކުރުން، އުނގަންނައި ދިނުމުގައި ޓެކުނޮލޮޖީގެ ވަސީލަތްތައް ބޭނުންކުރުމާ މެދު މުދައްރިސް ދެކޭގޮތަށް އަސަރުކުރާކަން ފާހަގަކުރެވެ އެވެ. ނަތީޖާއަކީ އެހެން މުދައްރިސުންގެ ރައުޔަށް ބުރަވެ، ކިޔަވައިދިނުމުގެ ވަކިގޮތަކީ، ނުވަތަ ޓެކުނޮލޮޖީގެ ވަކި ވަސީލަތެއް ބޭނުންކުރުމަކީ އެއްގޮތަކަށް ވެސް ކޮށްގެންވާނޭ ކަމެއް ނޫންކަމުގައި މުދައްރިސަށް ވިސްނި، އެގޮތަށް އަމަލުކުރުމެވެ. ނުވަތަ މީގެ އަނެއް ކޮޅެވެ. އެއީ އޭގެ ޒާތުގައި މާބޮޑު މަންފާއެއް ނެތްގޮތެއް، ނުވަތަ އާލާތެއް ބޭނުންކޮށްގެން ކިޔަވައިދިނުމަކީ މާމޮޅުކަމެއް ކަމުގައި މުދައްރިސަށް ގަބޫލުކުރެވުމެވެ.\nއިސްވެ ދިޔަ ސަބަބުތަކަށް ޓަކައި ޓެކުނޮލޮޖީއަށް މުދައްރިސުން އަހުލުވެރި ކުރުވުމަށް ޓަކައި ޕުރޮފެޝަނަލް ޑެވެލޮޕްމެންޓް ހަރަކާތްތަކުގެ ތެރެއިން ދެމެހެއްޓެނިވި މަސައްކަތްތަކެއް ކުރަން ޖެހެ އެވެ. މިފަދަ ހަރުދަނާ މަސައްކަތްތަކެއް ކުރެވިއްޖެ ނަމަ ޓެކުނޮލޮޖީ ބޭނުންކުރުމުގެ މައުލޫމާތާއި ހުނަރުވެރިކަން މުދައްރިސުންގެ ބޮޑުވާނެ އެވެ. އޭރުން ޓެކުނޮލޮޖީ ބޭނުންކުރުމަށް މުދައްރިސުންގެ ޖެހިލުންވުން ކުޑަވެ، އޭގެ ބޭނުންތެރިކަން ބޮޑުކަމަށް އިހުސާސްވާނެއެވެ. ދެވަނަ ކަމަކީ އުނގަންނައި ދިނުމުގައި ޓެކުނޮލޮޖީ ބޭނުންކުރުމުގެ އުސޫލެއް ނުވަތަ އާއްމު ސިޔާސަތެއް އިސްކޫލުން ކަނޑައަޅައި މުދައްރިސުންނާ ހިއްސާކުރުމެވެ. ނަމަވެސް މިފަދަ ސިޔާސަތެއް ވާން ވާނީ އުނގަންނައިދެވޭ މާހައުލާއި، ކިޔަވައިދެވޭ ވަކިވަކި މާއްދާތަކުގެ ޒާތަށް ރިއާޔަތްކުރެވިގެން ހެދޭ އެެއްޗަކަށެވެ. އަދި މުދައްރިސުންނަށް އެކަށީގެންވާ ފަންނީ އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދެވޭ ނިޒާމަކާ އެކު ހެދޭ އެއްޗަކަށެވެ. އޭރުން ޓެކުނޮލޮޖީއާމެދު ބީރައްޓެހި ނަޒަރަކުން ބަލާ މުދައްރިސުން ވެސް ވަޒީފާގެ ގޮތުން ފުރިހަމަ ކުރަން ޖެހޭ ކަންތައްތަކެއް ފުރިހަމަކުރުމަށް މިވަސީލަތްތަކުގެ ބޭނުންހިފަން ފަށާނެ އެވެ. އާޚިރު ނަތީޖާއަކަށް ވާނީ، މަޑުމަޑުން ޓެކުނޮލޮޖީއަށް ފަރިތަ ބަޔަކަށް މުދައްރިސުން ވުމެވެ. ކިޔަވައިދޭ މާހައުލަކީ ޓެކުނޮލޮޖީ ބޭނުންކުރުމަށް ފަހި ތަނަކަށް ވުމެވެ.


ޕީނަޓް ބަޓަރު – ހަށިގަނޑަށް ރަނގަޅު އެއްޗެއްތަ؟ – ދިވެހި ނޫސް\nHome ⁄ ސިއްހަތު ⁄ ޕީނަޓް ބަޓަރު – ހަށިގަނޑަށް ރަނގަޅު އެއްޗެއްތަ؟\nޕީނަޓް ބަޓަރު – ހަށިގަނޑަށް ރަނގަޅު އެއްޗެއްތަ؟\nޕީނަޓް ބަޓަރަކީ ހަށިގަނޑަށް ފައިދާ ހުރި އެއްޗެއް ހެއްޔެވެ؟\nނިއުޓްރިޝަން ދާއިރާގެ ތަޖުރިބާކާރުންގެ މެދުގައި ޒަމާންތަކަކަށް މި ސުވާލަށް ވަނީ ބަހުސް ކުރެވިފައެވެ.\nގިނަ ތަޖުރިބާކާރުންގެ ނަޒަރުގައި ޕީނަޓް ބަޓަރުގައި އެކުލެވިގެންވާ މާއްދާތަކަށް ބަލާއިރު ޖަވާބަކީ އާނއެކެވެ. ޕީނަޓް ބަޓަރަކީ ސިއްހަތައް ފައިދާ ހުރި ކާނާއެކެވެ.\nމި ސުވާލަށް ޖަވާބު ދެމުން ނިއުޔޯކް ޔުނިވަސިޓީގެ ޑިޕާޓްމަންޓް އޮފް ނިއުޓްރިޝަން އެންޑް ފުޑް ސްޓަޑީޒްގެ ޑަޔަޓީޝަން ލީސާ ސެސަން ޓައިމް މަޖައްލާ އަށް ކިޔައިދިން ގޮތުގައި ރަނގަޅު ކާނާގެ ތެރޭގައި ޕީނަޓް ބަޓަރު ހިމަނަން ޖެހޭ އެތައް ސަބަބެއް އެބަހުއްޓެވެ.\nހާވާޑް މެޑިކަލް ސްކޫލްގެ އެޕިޑެމޮލޮޖީ އެންޑް ނިއުޓްރިޝަންގެ ޕްރޮފެސަރ ޑރ.ވޯލްޓަރ ވިލެޓް މި ސުވާލަށް ޖަވާބު ދެމުން ބުނެފައިވަނީ ޕީނަޓް ބަޓަރަކީ ފައިދާ ހުރި އެއްޗެއް ކަމަށް ބެލުމުގައި މުހިންމު އެއް ސަބަބަކީ އޭގައި ފައިދާ ހުރި އެތައް މާއްދާތަކެއް އެކުލެވިފައި ވުމެވެ. ޕީނަޓް ބަޓަރުގައި ޕްރޮޓީން، ފައިބަރ، އެތައް ބާވަތެއްގެ މިނެރަލްސް އަދި ވިޓަމިންސް އެކުލެވެއެވެ.\nދެ ސައިސަމްސަލުގެ ޕީނަޓް ބަޓަރުގައި7ގްރާމް ޕްރޮޓީން، 16 ގްރާމް ފެޓް،2ގްރާމް ފައިބަރ އެކުލެވެއެވެ. މި ބައިތަކަކީ ހަށިގަނޑަށް ފައިދާ ހުރި ބައިތައް ކަމަށް ޕްރޮފެސަރ ބުނެފައިވެއެވެ.\nޕީނަޓް ބަޓަރަކީ ފައިދާ ހުރި އެއްޗެއްތޯ ކުރެވޭ ބަހުސްގައި އުފެދޭ އެންމެ މުހިންމު އެއް ސުވާލަކީ އޭގައި މަތީ މިންވަރަކަށް ފެޓް އެކުލެވިފައި ވުމެވެ.\nމިކަން މިހެން އޮތް އިރު ފެޓްގެ ކޮންމެ ބާވަތަކީ ހަށިގަނޑަށް ގެއްލުން ހުރި އެއްޗެއް ނޫންކަން ސައިންސްވެރިން ވަނީ ހާމަ ކޮށްދީފައެވެ. ތަޖުރިބާކާރުން ބުނަނީ ޕީނަޓް ބަޓަރުގައި ހުންނަ ފެޓް އަކީ ހަށިގަނޑަށް ރަނގަޅު އަންސެޗުރޭޓެޑް ފެޓް ކަމަށެވެ. މިބާވަތުގެ ފެޓް އަކީ ލޭގެ ކޮލެސްޓްރޯލް ދަށްކޮށް ހިތުގެ ބަލި ޖެހުމުގެ ފުރުސަތު ކުޑަކޮށްދޭ މާއްދާއެއް ކަމަށް މާހިރުން ބުނެއެވެ.\nބާޒާރުގައި އެތައް ބާވަތެއްގެ ޕީނަޓް ބަޓަރު ލިބެން ހުންނަ އިރު އެއިން ކޮންމެ އެއްޗަކީ ހަށިގަނޑަށް ފައިދާ ހުރި އެއްޗަކަށް ނުވެދާނެ ކަމަށްވެސް ތަޖުރިބާކާރުން ބުނެއެވެ. ރަނގަޅު ޕީނަޓް ބަޓަރުގައި ހިމެނެން ޖެހޭނީ ދެ މާއްދާއެކެވެ. އެއީ ޕީނަޓް އާއި އާދައިގެ މިންވަރަކަށް ލޮނެވެ. ހަކުރާއި ހައިޑްރޮޖެނޭޓެޑް އޮއިލް އެއްކޮށްފައި ހުންނަ ޕީނަޓް ބަޓަރަކީ ހަށިގަނޑަށް ކަމުދާ އެއްޗެއް ނޫނެވެ. އެހެން ކަމުން ތަޖުރިބާކާރުންގެ އިރުޝާދަކީ ޕީނަޓް ބަޓަރު ގަންނަ އިރު ލޭބަލް އަށް ނަޒަރު ހިންގާލުމެވެ.\nޕީނަޓް ބަޓަރަކީ ހަށިގަނޑަށް ފައިދާ ހުރި އެއްޗެއް ކަމަށް ވިޔަސް ބޭނުން ކުރަންޖެހޭނީ ކޮންމެވެސް މިންވަރަކަށް ކަން ތަޖުރިބާކާރުން ފާހަގަ ކުރެއެވެ. މިގޮތުން2ސައިސަމުސާގެ މިންވަރަކީ ރަނގަޅު މިންވަރެއް ކަމުގައި ތަޖުރިބާކާރުން ބުނެއެވެ.2ސައިސަމްސަލުގެ މިންވަރުގައި ގާތްގަނޑަކަށް 200 ކެލޮރީޒް އެކުލެވެއެވެ.\nއާޒިމާގެ ޝަރީއަތުގެ އަޑުއެހުމެއް ކްރިމިނަލް ކޯޓުގައި މާދަމާއަށް ތާވަލްކޮށްފި


Nidhi muhinmmu vaa sababaai nidhi gelluneema vaa goi\nނިދި މުހިންމުވާ ސަބަބާއި ނިދި ގެއްލުނީމަ ވާގޮތް\nނިންޖަކީ ނިކަން އާންމު އަދި އަހަރެމެންގެ އާންމު ދިރިއުޅުމާ ގުޅިލާމެހިފައިވާ މުހިންމު އަސާސެކެވެ. އެކަމަކު ނިދުމުގެ ބޭނުމާއި ނިދީމަ ތިމާގެ ހަށިގަނޑަށް ދެން އަންނަ ބަދަލުތަކާ މެދު ވިސްނަންވެއްޖެ ނަމަ ލޮލަކަށް ނިންޖެއް އަންނާނެހެންނެއް ހީއެއް ނުވެ އެވެ.\nނިދުމުގެ ބޭނުމާއި ނިދީގެ ފައިދާ އަދި ގެއްލުމާ ބެހޭ ގޮތުން މި އޮތްހާ ދުވަހު ކުރެވެމުން އައީ ވަރަށް ދުވެލި ލަސް ދިރާސާއެކެވެ. ނަމަވެސް އެ ދިރާސާތަކުގައި އިތުރު ފޯރިއެއް ހިއްޕައިގެން ތަޖުރިބާކާރުން ދަނީ ނިދުމުގެ އާދަޔާހިލާފު ވާހަކަތައް ކިޔައި ދެމުންނެވެ.\nއެހެންވީމަ، ނިދި ބޭނުންވާ ސަބަބަކީ ކޮބައިތޯ ބަލާލަމާ ހިނގާށެވެ.\nއެކަމަކު މިއީ އެ ސުވާލަކަށް އޭގެ އެންމެ ފުރިހަމަ ޖަވާބު ދޭން ސައިންސްވެރިންނަށް ވެސް ނޭނގޭ ސުވާލެކެވެ.\nނަމަވެސް ތަޖުރިބާކާރުން ގަބޫލުކުރާ ގޮތުން ހަށިގަނޑަށް ނިދި މުހިންމު ވަނީ ސިކުނޑި އަށް ފިނިކަމެއް ހޯދައިދޭށެވެ.\nދުވާލު ހޭލާ އުޅޭ ގަޑިތަކަކީ ކުރެވޭ ތަފާތު އެކި ތަޖުރިބާތަކާ އެކު ސިކުނޑީގެ މަސައްކަތް ނިކަން ބޮޑުވެގެންދާ ވަގުތެކެވެ. އެގޮތުން އަލަށް ކުރެވޭ ތަފާތު ތަޖުރިބާތަކާ ގުޅިގެން ސިކުނޑީގެ އެކި ދިމަދިމާލުގެ ގުޅުން ބޮޑުވެގެންދެ އެވެ.\nނަމަވެސް ނިދާލީމަ މި ގުޅުން ކުޑަކޮށް ލޯޑް ކުޑަކޮށްލަނީ އެވެ. ކުރެވުނު ތަޖުރިބާތަކުގެ ތެރެއިން ފަހަށް ރައްކާކުރުން މުހިންމު ކަމަށް ފެންނަ ތަޖުރިބާތަކާއި ސިކުނޑީގެ ގުޅުން ވަރުގަދަކުރުމަށް ފަހު ބޭކާރު ތަޖުރިބާތަކާއި ސިކުނޑިއާ އޮންނަ ގުޅުން ކުޑަކޮށްލަ ދެ އެވެ.\nމީގެ އިތުރުން ނިދާފައި އޮންނަ ގަޑިތަކުގައި ސިކުނޑިން އޭގެ ނުރައްކާތެރި ނުވަތަ ބޭނުން ނުވާ ކެމިކަލްގެ މާއްދާތައް ވެސް ބޭރުކޮށްލަ އެވެ.\nއެހެންވީމަ، ހަމަ ނިދި ނުލިބިއްޖެ ނަމަ ވާނީ ކިހިނެތް؟\nއޭރުން ވާ ގޮތަކީ ހަށިގަނޑުގައި ހިމެނޭ ސެލްސްތަކުގައިވާ ޖީންތަކަށް ބަދަލުތަކެއް އައިސް އޭގެ އުޅުން ބަދަލުވެގެން ދަނީ އެވެ. މީގެ ނޭދެވޭ އަސަރު ހަށިގަނޑަށް ކުރަން ފެށުމުން ހިތް ހުއްޓުމާއި ސްޓްރޯކް ޖެހުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑުވެގެން ދެ އެވެ.\nމީގެ އިތުރުން ހަމަ ނިދި ނުލިބި އެ ވަރުބަލިކަމުގައި ސިކުނޑީގެ ލޮޑުކަން އިތުރުވުމަކީ ވިސްނުމަށް ވެސް ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކެއް ދޭ ކަމެކެވެ. ހަމަ ނިދި ނުލިބޭ މީހާގެ ސިކުނޑިން އެންމެ ފުރިހަމަ އަށް ވިސްނުމަކީ ކުރެވޭނެ ކަމެއް ނޫނެވެ.\nސަބަބަކީ އޭނާ ނުނިދައި ހުއްޓަސް އޭނާގެ ސިކުނޑި ވަރުބަލިކަމުގައި ބިތަކަށް ޖެހިފައި އޮތުމެވެ.\nފުރިހަމަ އަށް ނިދި ނުލިބުމަކީ ފަލަވުމާއި ހަކުރު ބަލީގެ މައްސަލަ އާއި ޑިޕްރެޝަން އަދި އުމުރު ކުރުވުން ފަދަ ނުރައްކާތެރި މައްސަލަތައް ވެސް ކުރިމަތިވާ ކަމެއް ކަމަށް ތަޖުރިބާކާރުން ބުނެ އެވެ.


Kiwi Pizza Eh Hedhi Meehakah Maruge Inzaaru Dheefi! - Vaguthu\nޕިއްޒާ އަކީ އިޓަލީ މީހުންގެ ފަޙުރޭ ބުނުމުން ދޮގަކަށް ނުވާނެއެވެ. ދުނިޔޭގެ އެކިކަންކޮޅުތަކުން އެންމެން ކަހަލަ ގޮތަކަށް ޕިއްޒާ ކެއުމަށް ލޯބި ކުރި ނަމަވެސް، ދާދި ފަހުން ކިވީ ޕިއްޒާ އުފެއްދި މީހާ އަށް އިޓަލީ އިން މިވަނީ މަރުގެ އިންޒާރެއް އައިސްފައެވެ.\nސްވިޑެން އަށް ނިސްބަތްވާ ސްޓެލަން ޖޮހަންސަން އަކީ އާދައިގެ ދިރިއުޅުމެއް އުޅެމުން އައި މީހެކެވެ. މިހެން އުޅެނިކޮށް އޭނާގެ ބޭބެ އެއް ވަނީ ހަދިޔާ އެއްގެ ގޮތުން ސްޓެލަން އަށް 10 ކިލޯގެ ކިވީ ބަސްތާއެއް ދީފައެވެ. އެ ކިވީތައް ގިނަކަމުން އެކި ގޮތްގޮތަށް ސްޓެލަން ކިވީގެ ކެއުންތައް ތައްޔާރުކުރަމުން ވަކި ހިސާބަކުން އޭނާ ވަނީ ކިވީ މަތިން ފޫހިވާން ފަށާފައެވެ.\nނަމަވެސް، އަތުގައި އަދިވެސް ގިނަ އަދަދަކަށް ކިވީ ބާކީވެފައި ހުރުމުން ސްޓެލަން ގަސްތުކުރީ ކިވީ ޕިއްޒާ އެއްގެ އަޖުމަ ބަލައިލުމަށެވެ. މިގޮތުން އޭނާ ވަނީ ގެ ކައިރީ ހުންނަ ޕިއްޒާ ހަދާތަނާއި ކިވީތައް ހަވާލުކުރުމަށް ފަހުގައި އޭނާ ބޭނުންވިގޮތަށް ކިވީ ޕިއްޒާ ތައްޔާރުކޮށްދޭން އެދިފައެވެ.\nސްޓެލަން އަށް އެ ޕިއްޒާ ވަރަށް ކަމުދިޔައިރު، ޕިއްޒާ ވިއްކާ ތަނުންވެސް އެ ޕިއްޒާ އަށް ބޮޑު ޑިމާންޑެއް ލިބެން ފެށިއެވެ. އަދި ސްޓެލަން އަށް މުޅި ދުނިޔޭގެ ސަމާލުކަން ލިބުނެވެ.\nމިއާއިއެކު އިޓަލީ އަށް ނިސްބަތްވާ މީހުން ވަރަށް ރުޅިގަދަވެގެން ސްޓެލަން އަށް ވަނީ އެތައް ފަހަރެއްގެ މަތިން މަރުގެ އިންޒާރުވެސް ދީފައެވެ. އެމީހުން ވަނީ ޕިއްޒާ އެއް ތެރެއަށް ކިވީ އަޅާނީ ކޮން ކަހަލަ މޮޔައެއްތޯ ސުވާލުކޮށް ސްޓެލަން އިޓަލީ އަށް ނިސްބަތްވާ ޕިއްޒާގެ ހުރުމަތް ކަނޑާލައިފި ކަމަށެވެ.\nސްޓެލަން އަށް މަރުގެ އިންޒާރުތައް ލިބުނު ނަމަވެސް މިހައިތަނަށް އޭނާ އަކަށް އެއްވެސް ގެއްލުމެއް ލިބިފައެއް ނުވެއެވެ. އަދި ގިނަ ބަޔަކަށް ކިވީ ޕިއްޒާ ކަމުގޮސްފައިވުމުން ދެން ކިވީ ޕިއްޒާ އުފެއްދުން ނުހުއްޓުވޭނޭކަމަށް ގިނަ ބަޔަކު ދެކެއެވެ.\nފެބުރުއަރީ 13, 2020 20:38


ޙަޤީޤީ ޙާދިސާ: ވަރިކުރުން ނޫން އެހެން ގޮތެއް ނެތުނު ޙާލަތުގަ އަސްތަޣްފާރުކުރުމުން ވަގުތުން ޙާލަތު މުޅިން ބަދަލުވި ގޮތުގެ ވާހަކަ-\nއަހަރެމެންގެ ކައިވެންޏަށް އެއިރު 12 އަހަރެވެ. 10 އަހަރުން ދަށުގެ3ދަރިންވެސް އެއިރު ތިއްބެވެ. އަހަރެމެން އުޅެމުން އައީ ވަރަށް އުފާވެރި ދިރިއުޅުމެކެވެ. ނަމަވެސް ކުއްލިއަކަށް މައްސަލަތައް ޖެހެން ފެށީއެވެ. ބައެއް ފަހަރު އަނބިމީހާއަށް ބަލައިލެވޭ ގޮތްވެސް އޮންނަނީ މައްސަލައަކަށްވެފައެވެ.\nވާނުވާއެއް ނުއެނގެއެވެ. އެފަދަ ގޮތެއް މެދުވެރިވާންޖެހުނީ ކީއްވެގެންކަން ދެމީހުންކުރެ އެކަކަށްވެސް ނުވިސްނެއެވެ. އެގޮތަށް ކަންތައްތައް މެދުވެރިވާން ފެށުމުން އަހަރެންނަށްވެސް ބަދަލުތަކެއް އަންނަން ފެށިއެވެ. ކުދިކުދި ކަންކަމާއިހުރެވެސް ރުޅި ގަދަވާން ފެށިއެވެ.\nދެމީހުންކުރެ އެކަކުވެސް ކައިވެނި ރޫޅައިލާކަށް ވެސް ބޭނުމެއް ނުވެއެވެ. މައްސަލަތައް ޙައްލުކޮށް އެކުގައި ދިރިއުޅެން ބޭނުންވެއެވެ. ނަމަވެސް ޙައްލުކުރާނެ ގޮތެއް ވަނީ ނުއެނގިފައެވެ. އެހެންވެ އެންމެފަހުން ކެތް ނުކުރެވިގެން ދީނީ ޢިލްމުވެރިއަކާއި މަޝަވަރާކުރީމެވެ.\nއޭނާ ބުނީ ދެމަފިރިންވެސް އަސްތަޣްފާރުކުރުން ގިނަކުރުމަށެވެ. އެހެންވެ ދެމަފިރިންވެސް އެކަން ކުރަންފެށީމެވެ. އެއިރުވާނި 10 ވަރަކަށް ދުވަހެވެ. އެއް ރޭ ކުއްލިއަކަށް ކަންކަން މާބޮޑަށް ގޯސްވިއެވެ. އުފެދުނު ކުޑަކުޑަ ޚިޔާލުތަފާތުމެއް ހޫނުވެ ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ވަރީގެ ވާހަކަ ދެކެވުނެވެ. ވަގުތުން ވަރިކުރުން ނޫން ޙައްލެއްވެސް ނެތް ހިސާބަށް ކަންކަން ދިއައެވެ.\nއެހާލަތުގައި އަހަރެންވަނީ ފާޚާނާއަށެވެ. ފެންވެރީމެވެ. ވުޟޫކުރީމެވެ.2ރަކްޢަތް ނަމާދެއްވެސް ކުރީމެވެ. އެއަށްފަހު ގެއިން ނުކުމެ ޖޯލިފަތީގައި އޮށޯތީމެވެ. އަސްތަޣްފާރުކުރަން ފެށީމެވެ. 1000 ފަހަރު ހަމަވިތަނާ ނިދި ޖެހިއްޖެއެވެ. ހޭލެވުނީ ގަދިއެއްހައިއިރު ފަހުންނެވެ. ހޭލެވުނުއިރު ހުރީ ވަރަށް ބޮޑަށް ހިތްހަމަޖެހިފައެވެ. ސިކުނޑީގައިހުރި ނުތަނަވަސްކަން އެކުގައިހެން ފިލައިފައެވެ.\nޛިކުރުކުރަމުން ގެއަށްވަނީމެވެ. ކޮޓަރިއަށް ދިއައިރު އަނބިމީހާ އިނީ މުސައްލަމަތީގައި ޤުރްއާން ކިޔަވާށެވެ! އަހަރެން ފެނުމާއިއެކު ކިޔެވުން ހުއްޓާލާފައި އައިސް އަހަރެންގެ ގައިގައި ބައްދައިގަތެވެ. އަދި ދިއައީ ކޮން ތަނަކަށްތޯ ސުވާލުކުރަން ފެށުމުން ބޭރަށް ނުދާކަމަށާއި ގަސްދަށުގައި ޖޯލީގައި މަޑުކޮށްލީ ކަމަށް ބުނީމެވެ.\nކިޔުންތެރިންނޭވެ! އެއިގެ ފަހުން5އަހަރު ފާއިތުވީއެވެ. ދެމަފިރިންގެ މެދުގައި އެއްވެސް މައްސަލައެއް ޖެހުނު ހަނދާންވެސް ދެމީހުންކުރެ މީހަކު ނެތެވެ. އެރެއަށްފަހު ދުވަހަކުވެސް ދެބަހެއް ނުވަމެވެ. ދިރިއުޅެމުން މިއަންނަނީ ހަމަ އެންމެ ފުރަތަމަވެސް އުޅުނުފަދަ އުފާވެރިކަމުގައެވެ.\nސަބަބަކަށް މެދުވެރިވީ މިވެނިކަމެއްކަން ބުނަން ނުއެނގުނު ނަމަވެސް ކަންހިނގައިދިއަގޮތް މިކިޔައިދިނީއެވެ. ހުރިހާ ކަމެއް ޙައްލުވި ސަބަބަކީ އަސްތަޣްފާރުކުރުން ކަމަށް ބުނުން ނޫން ގޮތެއް ނުވިސްނެއެވެ. އަދި އެއިރުން ފެށިގެންވެސް މިގެންދަނީ ވެވުނުހައި ގިންއިން އަސްތަޣްފާރުކުރަމުންނެވެ.\nމިކިޔައިދިނީ ކަންކަން މެދުވެރިވި ގޮތެވެ! ކިޔުންތެރިން ވިސްނަން ބޭނުން ގޮތަކަށް ވިސްނާށެވެ!\nޙަޤީޤީ ހާދިސާ: ދަމުނަމާދުކޮށް ދުޢާކުރަމުން އައި އަންހެނަކަށް ދެއްވެވި ޢަޖައިބެއް ފަދަ މެސެޖާ އުފާވެރިކަމުގެ ވާހަކަ!\n14 އޭޕްރީލް 2021


މައިމީހާގެ ބަނޑުގައި ކުޑަ ދަރިފުޅު ބޮޑުވަމުން އަންނަނީ ކިހިނެއް؟ - ވިކިޕީޑިއާ\nމައިމީހާގެ ބަނޑުގައި ކުޑަ ދަރިފުޅު ބޮޑުވަމުން އަންނަނީ ކިހިނެއް؟\nމައިމީހާގެ ބަނޑުގައި ކުޑަދަރިފުޅު ބޮޑުވަމުން އަންނަނީ ކިިހިނެއް؟\n1 ފުރަތަމަ މަސް\n2 ދެވަނަ މަސް\n3 ތިންވަނަ މަސް\n4 ހަތަރުވަނަ މަސް\n5 ފަސްވަނަ މަސް\n6 ހަވަނަ މަސް\n7 ހަތްވަނަ މަސް\n8 އަށްވަނަ މަސް\n9 ނުވަވަނަ މަސް\nފުރަތަމަ މަސް[އުނިއިތުރު ގެންނަވާ]\nފިރިހެނާގެ ދަރިފަނި އަންހެނާގެ ބިހުގައި މުޑުވައްވުމަށް ފަހު 7-5 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ރަހިމުގެ އެތެރޭ ކައިރިފަށުގައި މިބިސް ހަރުލައެވެ. މިގޮތަށް ހަރުލުމަށް އިންޕްލާންޓޭޝަން އޭ ކިޔައެވެ. މިބިސް އާދައިގެ ގޮތެއްގައި ހަރުލަނީ ރަހިމުގެ ފަހަތު ފާރު( Posterior wall)ގެ މަތީބައިގައި ފަންޑަސް އާއި، ކައިރީގައެވެ. އައަށްފަހު މުޑުވައް ވެފައިވާ ބިސް ރަހިމުގެ ތެރޭގައި މަޑުމަޑުން ބޮޑުވަމުން އާދެއެވެ. މިދުވަސްވަރު ރަހިމުގައި އަށަގަންނަމުން އަންނަ ދަރިފުޅަށް ކިޔަނީ އެމްބްރިއޯ(Embryo)އެވެ. އިމްޕްލާންޓޭޝަން އަށް ފަހު ކުޑަދުވަސްކޮޅެއްގެ ތެރޭގައި މަސް(Placenta)، އަދި އަމްބިލައިކަލް ކޯޑް ނުވަތަ ފޫޅު (Umbilical cord)އުފެދެން ފަށައެވެ. މިއީ އަށަގަންނަމުން އަންނަ ކުޑަދަރިފުޅަށް ކާނާއާއި، އޮކްސިޖަން ފޯރުކޮށްދިނުމުގެ މައިގަނޑު ވަސީލަތެވެ. ކުޑަކުއްޖާގެ ހަށިގަނޑު އޮންނަނީ ދިޔާތަކެތި އެކުލެވޭ ކޮތަޅެއްގެ ތެރޭގައި ރައްކާތެރިކުރެވިފައެވެ. މިކޮތަޅަށް އެމްނިއޮޓިކް ސެކް(Amniotic sac) ނުވަތަ ފެން ކޮތަޅުއޭ ކިޔައެވެ. މިކޮތަޅުގައި ހުންނަ ދިޔަޔަށް އެމްނިއޯން ދިޔަ(Amniotic fluid)އޭ ކިޔައެވެ. މިކޮތަޅުގެ ބޭނުމަކީ ކުޑަދަރިފުޅު ޕްރެޝަރގެ ސަބަބުން އަރާ ލޮޅުންތަކުން ސަލާމަތްކުރުމެވެ. މިމަހުގެ ތެރޭގައި އެމްބްރިއޯ ވަށައިގެން 3ފަށަލަ އުފެދެއެވެ. އެންމެ ބޭރު ފަށަލަ ތެރޭގައި ހިމެނެނީ ސިކުނޑި(Brain)އާއި، ނާރު(Nerves)ތަކާއި، ކަންފަތް(Ear)، ލޯ(Eye)،އަދި ހަންގަނޑު(Skin)އެވެ. މެދުގައިވާ ފަށަލަ ތެރޭގައި ހިމެނެނީ ކަށި(Bones)ތަކާއި، މަސް(Muscles)ތަކާއި، ލޭހޮޅި(Blood vessel)ތަކާއި، ހިތް(Heart) އަދި ޖިންސީ ގުނަވަން (Genital organs)އެވެ. އެންމެ އަޑީގައިވާ ފަށަލަ ތެރޭގައި ހިމެނެނީ ބަނޑު(Stomach)،ފުއްޕާމޭ(Lung)، ކުޑަގޮހޮރު(Small intestine)، ފުރަމޭ(Liver)، އަދި ކުޑަކަމުދާ ނިޒާމް(Urinary tract)ގެ ބައިތަކެވެ. ދެެވަނަ މަސްނިމޭއިރު ކުޑަދަރިފުޅުގެ ދިގުމިނުގައި ހުންނާނީ 4/1އިންޗިއެވެ. ނޯޓް: އަމްނިއޮޓިކް ސެކް= އަމާން ކޮތަޅު / އަމްނިއޮޓިކް ފުލުއިޑް=އަމާން ދިޔަ މިނަންދެވުނީ ޕްރެޝަރގެ ސަބަބުން އަރާ ލޮޅުންތަކުން ކުޑަދަރިފުޅު އަމާންކޮށް ސަލާމަތްކޮށްދޭތީއެވެ.\nދެވަނަ މަސް[އުނިއިތުރު ގެންނަވާ]\nކުއްޖާ ހެދިބޮޑުވުމުގައި މިއީ ވަރަށް ނާޒުކު ދުވަސްވަރެކެވެ.އެހެނީ މިދުވަސްވަރު މައިމީހާ ބޭނުންކުރާ ބޭހެއްގެ ސަބަބުން ނުވަތަ މައިމީހާގެ ހަށިގަނޑަށް ހުށަހެޅޭ ވައިރަސްއެއްގެ ސަބަބުން ނުވަތަ މައިމީހާ ދިރިއުޅޭ މާހައުލަށް އަންނަ ބަދަލަކާއި ގުޅިގެން ކުރިމަތިވާ ކަމެއްގެ ސަބަބުން ކުޑަދަރިފުޅުގެ ހަށިގަނޑު އުފަންވާއިރު އައިބުވުމަކީ ދިމާވެދާނެކަމެކެވެ. ދެވަނަ މަހުގެ ތެރޭގައި ކުއްޖާ އުފެދެމުން އަންނަ މިންވަރު އަވަސްވެގެން ދެއެވެ. މިމަސްނިމޭކޮޅު އުފެދެމުން އަންނަ ދަރިފުޅުގެ އަސާސީ ބައެއް ގުނަވަންތަކާއި، ނިޒާމްތައް އުފެދެން ފަށައެވެ. މީގެތެރޭގައި ސިކުނޑި(Brain)، ފުއްޕާމޭ(Lung)، ފުރަމޭ(Liver)،އަދި ބަނޑު(Stomach)ހިމެނެއެވެ. ލޮލުފިޔަ(Eye lids)އާއި، ކަންފަތުގެ އެތެރެބައި(Inner ear)އުފެދެއެވެ. ހަމަމިހެން ތަބިކައްޓާއި، ފައިގެ އިގިލިތައް، ކުޑަހުޅާއި،އަތުގެ އިގިލިތައް، އަދި ޖިންސީ ގުނަވަން އުފެދެން ފަށައެވެ. ކަށީގެ ފުރަތަމަ ސެލްތައް ފާޅުވާން ފަށައެވެ. ދެެވަނަ މަސްނިމޭއިރު ކުޑަދަރިފުޅުގެ ދިގުމިނުގައި ހުންނާނީ 1އިންޗިއެވެ. ބަރުދަނުގައި 1އައުންސް ވެސް ހަމަނުވެއެވެ. ދެވަނަ މަސް ނިމޭ ހިސާބުން ފެށިގެން އުފެދެމުން އަންނަ ކުޑަދަރިފުޅަށް ކިޔަނީ ފީޓަސް (Fetus)އެވެ. ކުޑަކުއްޖެއްގެ ސިފަ ފީޓަސްގައި ޖެހެން ފަށައެވެ. ފިރިހެންކުއްޖެއް ކަމުގައި ވާނަމަ ފިރިހެން ހަށި(Penis) ފާޅުވާން ފަށައެވެ. ތިންވަަނަ މަސް\nތިންވަނަ މަސް[އުނިއިތުރު ގެންނަވާ]\nތިންވަނަ މަހުގެ ތެރޭގައި އަތްފައިގެ އިގިލިތައް ރަގަޅަށް ފާޅުވާން ފަށައެވެ.އަދި އިގިލިތަކުގައި މަޑުނިޔަފަތި ތަކެއް ލެވެއެވެ. ފައިތިލައަށްވުރެ އަތްތިލަ އިތުރަށް ބޮޑުވެ، އަތް ފަޔަށްވުރެ ދިގުވެއެވެ. ހަށިގަނޑާއި، އަޅާބަލާއިރު ކުއްޖާގެ ބޯ ކުޑަތަންކޮޅެއް ބޮޑުވާނެއެވެ. ބޮލުގައި އިސްތަށި ފަޅަންފަށައެވެ. ހިރުގަނޑުގެ ދަށުގައި ދަތުގެބުޑު(Tooth buds) އުފެދެން ފަށައެވެ. ހިތުގެ 4ބައި އުފެދި މިނިޓަކު 160-120 ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް ވިންދުޖަހައެވެ.ގުރުދާ(Kidney) އުފެދި ކުޑަކަމުދާތަކެތި(Urine) މަސާނާ(Bladder)އަށް ފޮނުވަން ފަށައެވެ. އަމްބިލައިކަލް ކޯޑް( Umbilical cord) އުފެދި ފުރިހަމަވެއެވެ. މިދުވަސްވަރުގެ ތެރޭގައި ކުޑަގޮހޮރު ކުއްޖާގެ ހަށިގަނޑުން ބޭރުގައި(އަމްބިލައިކަލް ކޯޑްގައި) އުފެދެއެވެ. އެއީ މިދުވަސްވަރު ހަށިގަނޑުގެތެރެއަށް ކުޑަގޮހޮރު ފިޓުނުވާތީއެވެ. ތިންވަނަ މަސް ނިމޭ ހިސާބުގައި ބޮލާއި އަތްފައި ހަރަކާތްކުރުވަން ފަށައެވެ. އަގަހުޅުވާ ލައްޕަން ފަށައެވެ. މިހަރަކާތްތައް ކުޑަދަރިފުޅު ކުރަން ފެށިޔަސް މައިމީހާއަށް އެކަމުގެ އިހްސާސެއް ނުވާނެއެވެ. ތިންވަނަ މަސްނިމޭއިރު ކުޑަދަރިފުޅުގެ ދިގުމިނުގައި ހުންނާނީ3ނުވަތަ 4އިންޗިއެވެ. ބަރުދަނުގައި 1އައުންސް އަށްވުރެ އިތުރަށް ހުރެއެވެ.\nހަތަރުވަނަ މަސް[އުނިއިތުރު ގެންނަވާ]\nމިދުވަސްވަރު ކުޑަކުއްޖާގެ ހަންގަޑު ހުންނަނީ ސާފު،ފިޔާތޮށި ކުލައަށެވެ. ބުމަޔާއި، އެސްފިޔަތައް މިމަހުގެ ތެރޭގައި ފާޅުވާން ފަށައެވެ. ކުއްޖާގެ މޫނު ބޮޑުވަމުން އާދެއެވެ. ކުއްޖާގެ ބޮޑުމިނުގެ ( ސައިޒުގެ) ދެބައިކޮށްފައި އެއްބައި ހިއްޞާ ކުރަނީ ބޮލެވެ. ކަރު އާދަޔާޚިލާފަށް ދިގެވެ. ކުޑަކުއްޖާ ގުޑުން،ހެލިފެލި އުޅުން،ނިދުން، ހޭލުން، ދިރުވުން، ކުޑަކަމުދިއުން ފަދަ ކަންތައްތައް ކުރަންފަށައެވެ. މައިމީހާއަށް މިކަމުގެ ސަބަބުން ދަށްބަނޑުގެ ތިރިން ލުއި އިހްސާސެއް ކުރެވެއެވެ. މިއިހްސާސަށް ކްއިކްނިންގ Quickening) އޭ ކިޔައެވެ. މިއީ މައިމީހާއަށް ކުޑަކުއްޖާގެ ހަރަކާތް ފުރަތަމަ އިހްސާސް ކުރެވޭ ދުވަސްވަރެވެ. ހަތަރުވަނަ މަސް ނިމޭހިސާބު ކުއްޖާ10-8އިންޗިއާއި ދެމެދުގެ ދިގުމިނަކަށް ބޮޑުވެއެވެ. ބަރުދަނުގައި 6އައުންސް ހުރެއެވެ.\nފަސްވަނަ މަސް[އުނިއިތުރު ގެންނަވާ]\nމިއީ ކުޑަދަރިފުޅު އާދަޔާޚިލާފަށް ބޮޑުވާ ދުވަސްވަރެވެ. އެތެރެހަށީގެ ގުނަވަންތައް ބޮޑުވެ، ފުރިހަމަވަމުން ދެއެވެ. ނިޔަފަތިތައް އިގިލިތަކުގެ ކޮޅާއި ހަމައަށް ބޮޑުވެއެވެ. ކުޑަދަރިފުޅުގެ ހަންގަޑުގެ ދަށުގައި ފެޓް ޖަމާވެއެވެ. މަސްތައް ބޮޑުވެ ކުއްޖާގެ ހަށިގަނޑު ދުވަހެއް ދުވަހަކަށް ވަރުގަދަވަމުން އާދެއެވެ. ލޭގެ ސެލްތައް ފުރަމޭ(Liver)އަށް ވާސިލްވެ، ލޭ އުފައްދަންފަށްއެވެ. ޗިސްމޭ(Gall bladder)އިން ހަޖަމުކުރުމަށް މުހިއްމު މާއްދާއެއްކަމުގައިވާ ބައިލް(Bile) އުފައްދަންފަށައެވެ. ހިރުގަނޑުގެ ދަށުގައި ކިރުބޯދަތް(Milk teeth)ތައް އުފެދެންފަށައެވެ. އެސްފިޔައާއި، ބުމައިގެ އިސްތަށިތައް ބޮޑުވާން ފަށައެވެ. އާދައިގެ ގޮތެއްގައި ކުޑަކުއްޖާ ނިދާހޭލާ ހަދައެވެ. ކުއްޖާގެ ހަރަކާތްތައް އިތުރުކަން ފާހަގަވާނެއެވެ. ކުޑަކުއްޖާ އެއްފަރާތުން އަނެއްފަރާތަށް ޖެހުން، ބޯކޮޅުމައްޗަށް ޖެހުން ފަދަ ހަރަކާތްކޮށް ހަދައެވެ. ހަމަމިހެން ކުޑަދަރިފުޅު އިގިލިބުއިމަކީ ވެސް އެކަށީގެންވާ ކަމެކެވެ. ފަސްވަނަ މަސް ނިމޭ ހިސާބު ކުޑަކުއްޖާ 12-10އިންޗިއާއި ދެމެދުގެ ދިގުމިނަކަށް ބޮޑުވެއެވެ. ބަރުދަނުގައި 1ޕައުންޑް ހުރެއެވެ.\nހަވަނަ މަސް[އުނިއިތުރު ގެންނަވާ]\nމިމަހުގައި ވެސް ކުއްޖާ އިތުރަށް ބޮޑުވަމުން އާދެއެވެ. ހަންގަޑު ހުންނަނީ ރަތްކުލައަށެވެ. ހަންގަޑު ނިވާކުރެވިފައިވަނީ ލެނޫގޯ(Lanugo)އާއި، ވާރނިކްސް(Vernix) އިންނެވެ. ލެނޫގޯއަކީ ހަންގަޑުގައި ހުންނަ ކުދި،މަޑު،ލޯލި ކެހެރިތަކެވެ. ވާރނިކްސްއަކީ ލެނޫގޯއާއި، ހަމުގެ ސެލްތަކާއި،ތެޔޮ އެކުލެވޭ މާއްދާއެކެވެ.މިއަށް ކިޔަނީ ކިދު އެވެ. އަސްލު އިސްތައްޓާއި، ފައިގެ އިގިލިތަކުގެ ނިޔަފަތިތައް އުފެދެންފަށައެވެ. ކުޑަދަރިފުޅުގެ ސިކުނޑި އަވަސްކަމާއި އެކު ބޮޑުވަމުން އާދެއެވެ. ނާރުތަކުގައި ކަރަންޓް ސިގްނަލްތައް ދައުރުކުރުވާ ފެޓީ ޝީޓް ނުވަތަ ފަށަލަ(Fatty sheaths)ތައް އުފެދެންފަށައެވެ. މެކޯނިއަމް(Meconium) އުފެދެމުން އާދެއެވެ. މެކޯނިއަމްއަކީ ކުޑަދަރިފުޅުގެ ހަށިގަނޑުން ފުރަތަމަ ބޭރުކުރާ ބޮޑުކަމުދާ ތަކެތިއެވެ. ކުޑަދަރިފުޅުގެ ހަށިގަނޑުގައި ހޫނުމިން ހިފަހެއްޓުމުގައި އެހީވެދޭ ފެޓްގެ ވައްތަރެއްކަމުގައިވާ މުށި ފެޓް(Brown fat)އުފެދެން ފަށައެވެ. އަންހެންކުއްޖެއް ނަމަ މިމަހުގެ ތެރޭގައި އޯވަރީ(Ovaries)ގައި ބިސްތައް އުފެދެން ފަށައެވެ. ކުޑަދަރިފުޅުގެ ކަށިތައް ހަރުވެއެވެ. ކުޑަކުއްޖާ އެއްކޮށް އުފެދި ކުޑަމީހެއްގެ ސިފަޖެހެއެވެ. ނަމަވެސް ފުއްޕާމޭ(Lung) ރަގަޅަށް އުފެދިފައި ނުވާތީ ކުއްޖާ އަދިވެސް ވަރަށް ކުޑަވާނެއެވެ. އެހެންކަމުން މިމަރުހަލާގައި ޚާއްޞަ ފަރުވާއަކާނުލައި ރަހިމުން ބޭރުގައި ކުޑަދަރިފުޅު ދިރިއެއް ނޯންނާނެއެވެ. ހަވަނަ މަސް ނިމޭ ހިސާބު ކުޑަކުއްޖާ 14-11އިންޗިއާއި ދެމެދުގެ ދިގުމިނަކަށް ބޮޑުވެއެވެ. ބަރުދަނުގައި 1ޕައުންޑް ނުވަތަ 2/1،1ޕައުންޑް ހުރެއެވެ.\nހަތްވަނަ މަސް[އުނިއިތުރު ގެންނަވާ]\nކުއްޖާ އުފެދި ބޮޑުވުން މިމަހުގެތެރޭގައި ވެސް ހުއްޓުމެއްނެތި ކުރިއަށް ދެއެވެ. ކުޑަދަރިފުޅުގެ ލޯ ހުޅުވި، ލެއްޕި އައްޔަށް އަންނަ ބަދަލުތައް އިހްސާސް ކުރެވޭނެއެވެ. މޫނުން ލެނޫގޯ(ކުދި،މަޑު،ލޯލި އިސްތަށިތައް )ގެ އަސަރު ނެތެންފަށައެވެ. ކުޑަދަރިފުޅުގެ އަޑުއިވުމުގެ ހިއްސު ރަގަޅުވަމުން އާދެއެވެ. ބޭރުމާހައުލުގެ އަޑުތައް ކޮންމެވެސް ވަރަކަށް އިވޭނެއެވެ. ފައިންޖެހުން ނުވަތަ ކޮޅުފައިން ޖެހުމާއި، ދެމި،ލެބުން ފަދަ ހަރަކާތްތަކުން ކުޑަދަރިފުޅު ކަސްރަތު ލިބިގަނެއެވެ. އެއްޗެތީގައި ހިފުން ފަދަ ހަރަކާތް(Grasping motions)އާއި، އިގިލިބުއިން ފަދަ ކަންތައް ކުރުމަށް ކުޑަދަރިފުޅު ގަޔާވެއެވެ. މިމަހުގައި ކުއްޖާ އުފަންވެއްޖެނަމަ އެކުއްޖަކު ސަލާމަތްކުރުމުގެ ފުރުސަތު 6ވަނަ މަހުގައި އުފަންވުމަށްވުރެ ބޮޑެވެ. ހަތްވަނަ މަސް ނިމޭ ހިސާބު ކުޑަކުއްޖާގެ ދިގުމިނުގައި ގާތްގަނޑަކަށް 15އިންޗި ހުރެއެވެ. ބަރުދަނުގައި2ނުވަތަ 2/1،2ޕައުންޑް ހުރެއެވެ.\nއަށްވަނަ މަސް[އުނިއިތުރު ގެންނަވާ]\nކުޑަދަރިފުޅުގެ ހަށިގަނޑު ކުރިއަށް ވުރެ، އަވަހަށް ބޮޑުވަމުން އާދެއެވެ. ކަށިތައް ވަރުގަދަވެ، އަތްފައި ފަލަވެއެވެ. ހަންގަޑުގައި ރަތް ކަމެއް ހުރެއެވެ. ސިކުނޑީގެ ތަފާތު މަރުކަޒުތައް އުފެދެމުން ދެއެވެ. ސިކުނޑިއާއި، ނާރުތައް ހަށިގަނޑުގެ މަސައްކަތްތަކަށް ބާރު ހިންގައެވެ. ރަހަގެނެސްދޭ ބުޑު( Taste buds)ތައް ބޮޑުވަމުން ނުވަތަ އުފެދެމުން އާދެއެވެ. ކުޑަދަރިފުޅު އުކުޑިކޮއްޓުން، ރުއިން، ކިބިހިއެޅުން،ފަދަ ކަންތައްތައް ކުރެއެވެ. އަދި ތަދާއި، އައްޔާއި، އަޑަށް އިޖާބަދިނުން ނުވަތަ އެތަކެތި އިހްސާސްކުރެވެއެވެ. ފިރިހެންކުއްޖެއް ނަމަ އޮށް(Testicles) ދަށްބަނޑުން ތިރިއަށް އުރަވަޅި (Scrotum)އަށް ފައިބައެވެ. އަށްވަނަ މަސް ނިމޭ ހިސާބު ކުޑަކުއްޖާ 18-16އިންޗިއާއި ދެމެދުގެ ދިގުމިނަކަށް ބޮޑުވެއެވެ. ބަރުދަނުގައި 4ޕައުންޑް ހުރެއެވެ.\nނުވަވަނަ މަސް[އުނިއިތުރު ގެންނަވާ]\nމިމަހުގެ ތެރޭގައި ކުޑަދަރިފުޅުގެ ބަރުދަނުން ހަފްތާއަކު 2/1ޕައުންޑް އިތުރުވެއެވެ. ހަށިގަނޑު ފަލަވެ، ހަންގަޑަށް އޮމާންކަން އާދެއެވެ. އުފަންވަން ކައިރިވުމުން ކުއްޖާ ބަނޑުގައި އޮންނަގޮތް ބަދަލުވެއެވެ. މިހާލަތުގައި ކުއްޖާ އޮންނާނީ ދެފައި މެޔާހަމައަށް ނެގުމަށް ފަހު ބޯކޮޅުވަތަށް ބާރތް ކެނަލް(Birth canal)އާއި، ދިމާލަށް ތިރިއަށެވެ. މަންމަގެ ހަށިގަނޑުން ބަލިތަކާއި ދެކޮޅަށް މަސައްކަތްކުރާ ހަށިދަމަނަތައް މަހުގެ ތެރެއިން ކުޑަދަރިފުޅަށް ވާސިލްވެއެވެ. އަމްބިލައިކަލް ކޯޑްގައި ލޭދައުރުވާ މިންވަރު އަވަސްވެ،މަތިވުމުން އެއަށްދެމި،ވާންވެ، އޮޅިގެންދިޔަ ނުދީ ހިފަހައްޓައެވެ. ނިދުމުގެ ގޮތް ނުވަތަ ހުނަރު(Sleeping patterns)ތައް ކުޑަދަރިފުޅު ދެނެގަންނަށް ފަށައެވެ. ޅިދުކަށިގަނޑާއި، ދިމާލުން ދަށްބަނޑުގައި ފައިންޖެހުން، ޕަންޗުކުރުން ފަދަ ހަރަކާތްތައް ކުޑަދަރިފުޅު ކުރެއެވެ. މިހަރަކާތްތަކަށް ނުވަތަ މިމަސައްކަތަށް ލައިޓްނިންގ(Lightening)އޭ ކިޔައެވެ. ކުޑަދަރިފުޅު ކުރާ މިހަރަކާތްތައް މައިމީހާއަށް އިހްސާސް ކުރެވެއެވެ. ފުއްޕާމޭ ހެދި،ފުރިހަމަވެ، އޭގެ މަސައްކަތް ފުރިހަމަގޮތުގައި ކުރަންފަށައެވެ. ކުޑަދަރިފުޅުގެ ބޮލުގެ ކަށިތައް މަޑުވެ، އެކިގޮތަށް ލެބިހެދެއެވެ. މިކަމުގެ ސަބަބުން ބާރތް ކެނަލްގެތެރެއިން ކުޑަދަރިފުޅު ބޭރުވުމަށް(Delivery) މަގުފަހިވެއެވެ. ކުޑަދަރިފުޅުގެ ދިގުމިނުގައި 20އިންޗި ހުރެއެވެ. ބަރުދަން ހުންނަނީ 9-6ޕައުންޑާއި، ދެމެދުގެ މިންވަރަކަށެވެ. 37ވަނަ ހަފްތާއާއި،42ވަނަ ހަފްތާއާއި، ދޭތެރޭގެ ކޮންމެ ދުވަހެއްގައިވެސް ވިހެއުމަކީ އެކަށީގެންވާ ކަމެކެވެ. ޑޮކްޓަރުން ވިހާނެކަމަށް ބުނާ ތާރީޚް(Due date)ގައި ވިހަނީ އެންމެ %5މީހުންނެވެ.\nމި ޞަފްހާ އަށް އެންމެ ފަހުން ބަދަލެއް ގެނެވިފައިވަނީ 14 މެއި 2008، 22:07 ގައެވެ.


SunOnline: Islam dheen Raajjeygai thaabadhu othumah dhiveheenge aeedha varugadha kuran jehey: Siyam\nއިސްލާމީ ދީން ރާއްޖޭގައި ތާއަބަދު އޮތުމަށް ދިވެހީންގެ އަގީދާ ވަރުގަދަ ކުރަން ޖެހޭ: ސިޔާމް\nމުހައްމަދު މުޒައްޔިން ނާޒިމް 09 Dec 2018, 21:26\nއެމްޑީއޭގެ ލީޑަރު އަދި ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ މީދޫ ދާއިރާ މެމްބަރު އަހްމަދު ސިޔާމް މުހައްމަދު ---ސަން ފޮޓޯ/ މުހައްމަދު އަފްރާހް\nރާއްޖޭގައި އިސްލާމް ދީން ތާއަބަދު ދެމިއޮތުމަށް ދިވެހީންގެ އަގީދާ މިހާރަށް ވުރެ ވަރުގަދަ ކުރަން ޖެހޭ ކަމަށް އެމްޑީއޭގެ ލީޑަރު އަދި ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ މީދޫ ދާއިރާ މެމްބަރު އަހްމަދު ސިޔާމް މުހައްމަދު ވިދާޅުވެއްޖެ އެވެ.\nރާއްޖެ އިސްލާމުވި ދުވަހުގެ މުނާސަބަތުގައި އެ މަނިކުފާނު މިއަދު ނެެރުއްވި ޚިތޯބުގައި ވިދާޅުވީ، "މި މަތިވެރި ދީން މި ފަސްގަނޑުން ދިޔަ ނުދިނުމަށް ދިވެހިންގެ ހިތްތަކުގައި ދީނީ އަގީދާ މިހާރަށް ވުރެ ބޮޑަށް މަސައްކަތް ކުރައްވަން އެބަ ޖެހޭ" ކަމަށެވެ.\nއެގޮތުން ސިޔާމް ވިދާޅުވީ، ސްކޫލްތަކުގައި ވެސް ދީނީ ދަރުސް ދޭ މިންވަރު އިތުރުކޮށް، ދީނީ އަގީދާ ވަރުގަދަ ކުރުމަށް އާ މަސައްކަތްތަކެއް މިއަދުގެ ސަރުކާރުން ވެސް ކުރައްވަން ޖެހޭ ކަމަށެވެ.\n"އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިރިޔާ ވެސް ސަލާމަތެއް އޮތީ މާތްﷲ މަގުގައި ސާބިތުވެތިބުމަށް ގަދައަޅާ މަސައްކަތް ކުރެވުނު މިންވަރަކުން. އެކަން ކުރެވޭނީ ރާއްޖޭގެ ލޮބުވެތި ރައްޔިތުން އިސްލާމީ ވަހުދަތު ދޫކޮށްނުލާ އެ މާތް ދީނުގައި ސާބިތުވެ ތިބެގެން،" ސިޔާމް ވިދާޅުވި އެވެ.\nގައުމުގައި ބައި ބައިބައިވުމަށް ޖާގަ ނުދީ ދީނީ ވަހުދަތާ ކުޅުމަށް އަންނަ ފިތުނަވެރިންގެ ފިތުނައަށް ފިސާރި ސާބިތިވެ ތިބުމަށް ސިޔާމް ގޮވާލެއްވި އެވެ.\nސިޔާމް އިތުރަށް ވިދާޅުވީ، މުޅި ދުނިޔޭގައި ވެސް އިސްލާމްދީނާ ދެކޮޅު ހަރަކާތްތައް ހިނގަމުންދާ ކަން ގަބޫލު ކުރައްވަން ޖެހޭ ކަމަށާއި އެކަމުގެ އަސަރު ރާއްޖެއާ ހަމައަށް ވެސް ތަފާތު ގޮތްގޮތަށް ކުރާނެ ކަމަށެވެ. އަދި ދީނުގެ ހައްގުގައި އެ ފިކުރުތަކުން ސަލާމަތް ވުމަށް ކުރެވެން އޮތް ކޮންމެ ކަމެއް ކުުރުމަކީ މިއަދު ކޮންމެ މުސްލިމެއްގެ މައްޗަށް އޮތް ހައްގެއް ކަމަށް ސިޔާމް ވިދާޅުވި އެވެ.\nއިސްލާމް ދީނާ ދެކޮޅު އެ ފިކުރުތަކަށް ސަމާލުވެ ފާރަވެރިވުމަށް ސިޔާމް ދިވެހި ރައްޔިތުންނަށް ގޮވާލެއްވި އެވެ.\nރާއްޖެ އިސްލާމްވި ދުވަހަކީ ހިޖުރައިން 548 ރަަބިއުލްއާހިރު މަހުގެ ދެ ވަނަ ދުވަހެވެ.


(16 ސެޕްޓެމްބަރ 2020 އާ ގުޅޭ)\nކެންޒާއަށް ނިދެން ގިނައިރެއް ނުނެގިއެވެ. އޭނާއަށް ހޭލެވުނީ ދޮރުގައި ޓަކިދޭތީއެވެ. ނިދީގެ އަރާމުކަމުގެ ތެރެއިން ތެދުވާހިތް ނުވެފައި ކެންޒާ އޮތެވެ. އެހެންނަމަވެސް އެ އަޑު ކަޑައިގެން ނުދިޔައީމަ ލޯ ހުޅުވާލިއެވެ. ބާލީސް ކައިރީ ބޭއްވި ފޯނު ނެގިއެވެ. ދިއްލުނު އިސްކުރީނުގައިވި ގަޑިން، މެންދަމުން އަލިވެ ތިނެއް ޖަހަން އުޅެނީއެވެ. ކަންނެތްކަމާއެކު ބުރަހެލި ގޮތަކަށް ކެންޒާ ތެދުވިއެވެ. ބައްޕަ ހުރީ މަސްތުގެ ހާލަތުގައޭ ކެންޒާގެ ހިތަށް އެރިއެވެ. އޭނާ އައިސް ދޮރު ހުޅުވާލިއެވެ.\nކެންޒާއަށް ހީވީ ރަނގަޅަށެވެ. ދޮރުބުޑުގައި ބިތްޖެހިފައި ބައްޕަ އިނެވެ. ޓަކިޖަހާހެން ހީވިޔަސް ހަޤީޤަތުގައި އިވުނީ ޓަކި ޖަހާ އަޑެއް ނޫނެވެ. އިވުނު އަޑަކީ ބައްޕަގެ ބޮލުން ދޮރުގައި ޖެހޭ އަޑެވެ. ދޮރުބޮޑުގައި އިނދެ އަރިއަޅާލުމުން އަނެއްކާ ތެދުވެ ހަމަޖެހިލާ ވަގުތު ބޮލުން ދޮރުގައި ޖެހެނީއެވެ. ކެންޒާ ދޮރު ހުޅުވުމުން ކޮޓަރިތެރެއަށް ވާހެން ބައްޕަ އިދިފުށަށް ވެއްޓުނީއެވެ. ބައްޕަގެ އަތުގައި ކެންޒާ ހިފުމާއެކު ސިޓިންރޫމުކޮޅުގެ ތަޅުން މައްޗަށް ދަމަމުން ކަހަލަ ގޮތަކަށް ގެނެސް ދޫކޮށްލިއެވެ. ހަމަހޭގައި ނެތް ހަމީމު ކިޔާނުކިޔާއެއް ނޭނގެއެވެ. އެހެންނަމަވެސް އޭނާ މިންނާގެ ނަމުންކަން ކެންޒާއާ ވާހަކަދައްކަނީ އެނގޭހާ ވެއެވެ. ބައްޕައަށް ބަލަން އިރުކޮޅަކު ކެންޒާއަށް ހުރެވުނެވެ. ބައްޕަ ހާމަނުކުރި ނަމަވެސް މަންމައާއި މެދު ވިސްނާހެން ކެންޒާގެ ޟަމީރު ބުނުމުން ހައިރާންވިއެވެ. އެއީ ކިތަންމެ ފަހަރަކު ކެންޒާގެ ހިތަށް އަރާފައިވާ ކަމެކެވެ. އެ ގެއަކީ ބައްޕަގެ ގެއަށްވާއިރު، މާމަގެ މަރަށްފަހު އެގެއިން އެމީހުން ނެރެލަން ބޭނުންވާނަމަ އެކަން ބައްޕައަށް ކުރެވުނީހެވެ. ދެފަރާތަށް ބޫހޫރާލަމުން ޚިޔާލުތައް ސިކުނޑިން އެއްފަރާތްކޮށްލިއެވެ. ހަމީމުގެ ކުޅިވަރު ބެލުމެއްނެތި ކެންޒާ އެނބުރިލީ ކޮޓަރިއަށް ވަންނާށެވެ. އެހިނދު މެޔަށް ހީވީ ފިނި ފެންއެއްޗެއް އޮއްސާލީ ހެންނެވެ. މޭގަނޑި ފިނިވެގެން އައީ ލިބުނު ސިހުމުންނެވެ. ބޭރު ދޮރު ހުޅުވާފައި ހުރިއިރު ދޮރުކައިރީ ބޮޑު ހިޔަންޏެއް ހުރިތަން ކެންޒާއަށް ފެނުނީއެވެ. ގޭތެރޭގައި އަލިކަމެއް ނެތަސް، މަގުމަތީ ހުރި ހޮޅިބުރީގެ އަލި އެތެރެއަށް އެޅިފައި އޮތެވެ. ދޮރުމަތިން އެ ހިޔަނި ގެއްލުމާއެކު ކެންޒާއަށް ކުރިޔަށް ފިޔަވަޅު އަޅާލެވުނެވެ.\n"ކާކު..." ތަންކޮޅެއް ބާރަށް ކެންޒާ ބުންޏެވެ.\nގޭތެރެއިން ކެންޒާ ނުކުތީ ޖެހިލުންވެފައި ހުރެއެވެ. ބޭރު ދޮރޯށި ހުޅުވާފައި ހުރިތަން ކެންޒާއަށް ފެނުނީ ދެނެވެ. އޭނާ ނޫން މީހެއްގެ ހިލަމެއް އެތާކު ނުވެއެވެ. ދޮރޯށިން ބޭރަށް ބޯދިއްކޮށްލުމުން ވެސް ފަޅުކަންވެރިވެ ހިމޭންވެފައި އޮތް މަގުން މީހަކު ނުފެނުނެވެ.\n"ވަގެއްވަނީތަ؟..." ކެންޒާގެ ހިތަށް އެރިއެވެ. އަވަސްއަވަހަށް އެތެރެއަށް ޖެހިލައި ދޮރޯށި ލައްޕާލައި ތަޅުލައިފިއެވެ. ދެން އެތެރެއަށް ވަދެ، ގޭތެރެއަށް ވަންނަން ހުންނަ މައިދޮރު ވެސް އޭނާ ތަޅުލައިފިއެވެ. ކޮޓަރިއަށް ވަންނަމުން އަދިވެސް އެއްފަހަރު ދޮރޯ ދިމާއަށް ބަލާލެވުނެވެ. ދޮރުތަޅުލީ ހިތުގެ ހަމަޖެހުމަށްކަން ގައިމެވެ. އަލުން ދޮރު ހުޅުވައިގެން ބައްޕަ ބޭރަށް ނުނިކުންނާނޭކަމުގެ ޔަގީންކަމެއް ކެންޒާއަކަށް ނެތެވެ.\nރޭގެ ބާކީ ބައިގަ ނިދަން އުޅެއުޅެ ނިދޭ ގޮތެއް ކެންޒާއަށް ނުވިއެވެ. ދޮރުމަތީ ހިޔަންޏެއްހެން ހުރީ ކާކުބާއޭ ކެންޒާ ހިތަށް އަރަނީއެވެ. އިސްކޮޅުން ދިގުވެފައި ދެކޮނޑު ފުޅާކަން ކެންޒާއަށް ފާހަގަވިއެވެ. ކަޅުކުލައިގެ ހޫޑީގެ ސަބަބުން އެމީހެއްގެ މޫނެއް ނުފެނެއެވެ. ދެއަތުގެ އުޅަންބޮށިކޮޅު ބޭރަށް ނުކުމެލާފައި ހުރި ގޮތުން އޭނާ ހުރީ ޖީބަށް ދެއަތްތިލަ ކޮށްޕާލައިގެން ކަން ކެންޒާ ލަފާކުރިއެވެ. ފައިކޮޅަށް ބަލާލަން ކެންޒާ ހަނދާނެއް ވެސް ނުވިއެވެ. ނަޒަރު ހުއްޓާލެވުނު ގޮތަށް ހުރެވުނީ ގަނޑުވެފަ ވިއްޔާއެވެ. އެންމެ ހައިރާންވީ ކެންޒާއަށް ފެނިއްޖެކަން އެނގުމުން އެމީހާ ނުކުމެގެން ދިޔަލެއް ހަލުވިކަމެވެ. ދޮރޯށިން ނުކުތް ގޮތަށް އޭނާ ޣައިބުވީ ކަހަލައެވެ. ވަގެކޭ ހިތަށް އެރީ އެހެންވެއެވެ. ސިއްރުން ވަންނަން އުޅުނު ހިނދު މީހަކު ހުރިކަން އެނގި ވަގުކަލޭގެ ދުވެރައްކާވީއެވެ. ވުން އެންމެ ގާތީ އެގޮތެވެ.\nހެނދުނުގެ ވަގުތެވެ. ބަންދު ދުވަހަކަށްވާތީ ކެންޒާ ބަލާ ނަސީމު ނާންނާނޭކަން އެނގެއެވެ. އެކަމަކު ދޮރޯށިން ނުކުތުމާއެކު ފެނުނު ކާރުން، ކެންޒާ ބަލާ އައިސްކަން އޭނީ އެނގުނެވެ. ތުންފަތަށް ހިނިތުންވުމެއްވެރިކޮށްލުމާއެކު ކެންޒާ އައިސް ކުރީ ސީޓަށް އެރިއެވެ. އެހިނދު ކާރު ދުއްވަން އިން ލައިތު ހެނދުނުގެ ސަލާމްކޮށްލިއެވެ. ކެންޒާ ހަމަޖެހުމުން އޭނާގެ އަތުގައި ހިފައި ގާތަށް ދަމާލައި ބައްދާލިއެވެ. ކޯތާފަތުގައި ބޮސްދީފައި ލައިތު ދުރަށް ޖެހިލިއެވެ. މަންމައަށް ގުޅައިފިންތޯއާއި ކައިފްގެ ހާލަކީ ކޮބާތޯ ވެސް ލައިތު އެހީދެނެވެ.\n"ރަނގަޅެއްނޫން..." ކެންޒާ ބުނެލިއެވެ.\n"އަހަރެން މިއަދު މީހަކާ ބައްދަލުކުރަން، އޭނާ މެދުވެރިކޮށް ކައިފް ފުރުވާލުމުގެ ކަންކަން ހަމަޖެހޭނެކަމަށް މިބަލަނީ، އަހަރެން ބޭނުން ޕެންޑާދާއިރު ދާން." ކާރު ދުއްވަމުން ލައިތު ވާހަކަދެއްކިއެވެ.\n"މަންމަ ކައިރީ އެއްވެސް ވާހަކައެއް ދައްކާނޭ ފުރުޞަތެއް ނުލިބުނު، ދޮންބެއާ ދެމީހުން ތިބެގެން ލައިތުގެ ތަޢާރަފެއް މަންމައަށް ދޭން އަހަރެން ގަސްދުކުރީ، އެކަން ދޮންބެ ގާތު ވެސް ބުނިން.... ހަމައެރޭ ދޮންބެ ސަކަރާތްއެވީ، މަންމަ ޓެންޝަންގަ ހުއްޓާ މިކަހަލަ ވާހަކައެއް ދައްކާކަށް ނުކެރޭނެ." ކެންޒާއަށް ފެންނަ ގޮތް ހާމަކުރިއެވެ.\n"އައި ކޭން އަންޑަސްޓޭންޑް، މިއަދު ހަވީރު އަހަންނާއެކު ވަގުތުކޮޅަކަށް ގޭގައި މަޑުކޮށްލަދޭން އެބަޖެހޭ..." ލައިތު ބުންޏެވެ.\n"އެއްކަލަ ކަންތަކުގައިތަ؟." ކެންޒާއަށް ވަގުތު އަހާލެވުނެވެ. އެއާއެކު ލައިތު ބޯޖަހާލީއެވެ.\n"ޕެންޑާ އަހަންނަށް ޓްރަސްޓު ކުރަން ދޯ." ލައިތު އަހާލިއެވެ.\n"މަންމައާއި ދޮންބެއަށްފަހު، ތީ އަހަރެން އެންމެ އިތުބާރުކުރާ މީހަކީ..." ކެންޒާ ހިނިތުންވެލިއެވެ.\nހެނދުނުގެ ނާސްތާ ތައްޔާރުކުރުމުގައި ކެންޒާ އުޅުންއިރު އޭނާއާ ބައްދަލުކުރަން ކަސްތޫރާއި އަސަދު އައެވެ. އެމީހުންގެ ސުވާލު ކެންޒާއާ ކުރިމަތިވުމުން، ލައިތު ނިކަން އަވަހަށް އޭނާ އެއްވެސް ވާހަކައެއް ނުބުނަންކަމުގައި ބުންޏެވެ. އޭނާގެ ބުނުމާ އަސަދު އެއްބަސްވިއެވެ. އެހީއަށް އެދި ކެންޒާ ލާފައި އޮތް ސިޓީއަށް އަވަސް ޖަވާބެއް ހޯދަން އުޅުމުގެ ތެރޭ އަސަދަށް ހަޤީޤަތް ކިޔައިދޭން އާރިކަށް މަޖުބޫރުވީއެވެ. ކަސްތޫރީ ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކުރީ ކެންޒާ މަސައްކަތަށް އަންނާތީއެވެ. މަންމައާއި ބޭބެއާއެކު ވަގުތު ހޭދަކުރުން މިދުވަސްކޮޅު މުހިންމުވާނޭކަން ކަސްތޫރީ ބުންޏެވެ. ނަމަވެސް ކެންޒާއަކީ މަސައްކަތަކާނުލާ ފައިސާގައި ހިފަން އާދަވެފައި ހުރި އަންހެންކުއްޖެއްނޫނެވެ. އެއީ ކޮންމެފަދަ ދަތި ހާލެއްގައި އުޅެންޖެހިފައި ވިޔަސްއެވެ.\nހޮސްޕިޓަލަށް ކެންޒާ ގެނެސްދިނީ ލައިތެވެ. މަންމަގެ އެދުމަށް ހެނދުނުގެ ސައި އޭނާ ނުގެނެއެވެ. އެހެންނަމަވެސް ގެއިން އޭނާ ނުކުތީ ސައިތައްޔާރުކޮށްފައެވެ. ދާންވެގެން މިންނާ އުޅުނު ހިނދު ދޮރުތައް ރަނގަޅަށް ތަޅުލާން ކެންޒާއަށް ބުނެލެވުނީ ބޭއިޚްތިޔާރުގައެވެ. އެހިނދު މިންނާގެ ސަމާލުކަން ވަގުތުން ދަރިފުޅަށް ހުއްޓުނެވެ.\n"ކަމެއްވީތަ؟...." މިންނާއަށް އަހާލެވުނެވެ.\n"އެއްކަލަ ގޮތަށް ބައްޕަ ދަންވަރު ގެއަށް އައިރެޔެއް، ހުރިހާ ދޮރޯށްޓައި ގޭތެރެއަށް ވަންނަން ހުރި ދޮރު ހުޅުވާފައި ހުރީމަ ވަގެއް ވަންނަން އުޅުނީ." ނުބުނަން ހުރެފައި ވެސް ކެންޒާ ބުންޏެވެ.\n"ސުބްޙާނަﷲ، އެމީހާ ކިހިނެއް ހެދީ..." މިންނާއަށް ދެ ލޯ ބޮޑުކޮށްލެވުނެވެ.\n"ބައްޕައާއި އަހަންނާ ފެނިގެން ދުވެ ފިލައިފި." ކެންޒާ ބުނެލިއެވެ. މަންމަ ކަންބޮޑުވާހާ ބޮޑުކަމެއްނޫނޭ ބުނެލި ކަހަލަ ރާގެއްގައެވެ.\n"ހަމީމުގެ ކަންތަކޭމީ... ކެން ގެންގުޅޭ މުހިންމު އެއްޗެހި ހިފައިގެން ކައިފްގެ ކޮޓަރިއަށް ބަދަލުވާން މަންމައަށް ފެންނަނީ، ވަގެއް ވަނަސް ފުރަތަމަ ލޮލުގައި އަޅައިގަންނާނީ ކެންގެ ކޮޓަރިއަށް."\n"ކިހާ ދުވަހެއްމިވީ، ވަގެއް ނުވަދެއެއްނު... ދޮންބެގެ ކޮޓަރީގައި ނިދަން އެހާ ފަސޭހައެއްނުވާނެ... މަންމަ ހާސްނުވެބަލަ، އަހަރެން ހާދަ ބަލައިގެންނޭ އުޅެނީ. ދެން ދޭ ގެއަށް... ގޮސްފަ ނިދާލައި، އެއްޗެއް ހަދަން ނޫޅޭތި، އަހަރެން މިއައީ ކައްކާފައި." ކެންޒާ ކުރިއަށް ޖެހިލައި މިންނާގެ ކޮނޑުގައި ހިފައި ނުކުންނަން ހުރި ދޮރާ ދިމާއަށް މަޑުމަޑުން އަނބުރާލިއެވެ. މުޅިން ހިތްހަމަނުޖެހުނަސް މިވަގުތަށް އޭނާއަށް ވެސް ކުރެވޭނޭ ކަމެއްނެތީމަ، ދަރިފުޅު ގާތު ދަނީއޭ ބުނެ މިންނާ ހިނގައިގަތެވެ.\nމިންނާ އައިސް ދޮރޯށިން ވަންނަން ދިމާކޮށްލި ވަގުތު މަންމާއޭ ގޮވާލި އަޑު އިވުނެވެ. މަޑުކޮށްލާފައި މަގުމައްޗަށް ބަލާލިއިރު މިފްރާހު އައިސް އޭނާއާ އަރާ ހަމަކުރަނީއެވެ.\n"ހިނގާފަތަ މަންމަ ތިއަންނަނީ؟. އަހަރެން ކައިރީ ބުނެލިނަމަ ކޮންމެ އިރަކު ބަލާ އައިސް ދިނީމުހޭ." މިފްރާހު ބުންޏެވެ.\n"އުމުރުން ދޮށިވާވަރަކަށް ހިނގާފައި އުޅެންވާނީ، އެވެސް ކަސްރަތެއް." މިންނާ ބުނެލިއެވެ.\nމިންނާގެ ފަހަތުން އެގެއަށް މިފްރާހުވަނެވެ. އޭނާ މިފަހަރު ވެސް ހުރީ އޮފީހަށް ދާ މިހަކު ފަދައިން ރަސްމީ ހެދުމެއް އަޅައިގެންނެވެ. މިފްރާހު ގޮވައިގެން މިންނާ އައިސް ވަނީ ބަދިގެއަށެވެ. އެތަނަށް ވަނުމާއެކު ކާއެއްޗެހީގެ ވަސް ނޭފަތުގައި ޖެހިއްޖެއެވެ. ލުއި ހިނިތުންވުމަކާއެކު މިންނާ ތެލިތަކުގެ މަތިނަގާ ބަލަމުންދިޔައެވެ.\n"މަންމަ މިގަޑީގައި ގެއަށް އަންނާނޭ ހީވެގެން މިއައީ... ކެން ދޯ ހޮސްޕިޓަލުގައި އިނީ، ހަމްމެ ކޮބާތަ؟، ރޭގައި މަގުމަތިން ދިމާވެގެން ބުނިން ހޮސްޕިޓަލަށް ދައްޗޭ." މިފްރާހުއަށް އެނގޭއިރު ވެސް ދުރުދުރުން ވާހަކަދެއްކިއެވެ. ހަމީމުގެ ނަން އިވުމުން މިންނާ ވީ ފޫއްސާއެކު ރޭގައި ވަގެއް ވަދެއްޖޭ ބުނެލިއެވެ.\n"ކެން ބިރުންތަ އުޅެނީ." މިފްރާހު އަހާލިއެވެ. އެމޫނުގައިވީ މަސްހުނި އަސަރުތަކެކެވެ. މިންނާއާ ނަޒަރު ސީދާކޮށްލަން ޖެހިދާނޭތީ މިފްރާހު އިނީ ކުޑަކޮށް އިސްއޮބާލައިގެންނެވެ.\n"ބިރުގަތަސް ބުނެގެންތާ، މިފްރާހު ދެކެ އެކުއްޖާ އެހާ ރުޅިއެއް އެއަންނަނީ ކީއްވެތަ؟. މަންމައަށް ވިސްނާވިސްނާ ވެސް ނޭނގުން. އަޅެ މިފްރާހު ބުނެބަލަ." މިންނާ ދޮވުނު ތަށި ގެނެސް ކާމޭޒުމަތީ ބެހެއްޓިއެވެ.\n"އަހަރެން ކެންއާ ގުޅެން ބޭނުންވެޔޭ ބުނީމަ، ކައިވެނި ކުރަން ބޭނުންވެޔޭ ބުނީމަ... ދޮގު ހަދާކަށް ނެތިން، މަންމަގެ ދަރިފުޅުދެކެ އަހަންނަށް ލޯބިވެވިއްޖެ." މިފްރާހު އިން ގޮތަށް އިނދެ ވާހަކަދެއްކިއެވެ.\nއިރުކޮޅަކު ހުއްޓުން އަރާފައި މިފްރާހަށް ބަލަން މިންނާ މަޑުކޮށްލިއެވެ. ދެން އޭނާގެ ތުންފަތަށް ހިނިތުންވުމެއް ވެރިވިއެވެ. ހީނލީއަޑު މިފްރާހަށް ވެސް އިވުނެވެ. އޭނާ އިސްއުފުލައި މިންނާއަށް ބަލާލީ ދެނެވެ. ކެންޒާ މީހުންނަށް އިތުބާރެއް ނުކުރާނޭ މިންނާ ބުނެލިއެވެ. އަދި މިފްރާހުއާ ގަޔާނުވާކަން ކެންޒާ ބުނީތޯ ވެސް އެއްސެވެ. އެއާއެކު މިފްރާހު ބޯޖަހާލީއެވެ. މިންނާއަށް ވިސްނިއްޖެކަމުގައި އޭނާއަށް އަމިއްލައަށް ޤަބޫލުކުރެވުނެވެ.\n"އަހަރެން ފެންނާތީ ވެސް އޭނާއަށް އުނދަގޫވޭ، އެހެންވެ ފެންނައިރަށް އެހާ ރުޅިގަދަވެފަ ހުންނަނީ، އަހަރެން ވެސް ލޯބިވީ ގަސްދުގައެއްނޫން." މިފްރާހު ބުނެލިއެވެ. އެ ވާހަކަތަކުން މިންނާ ހީނލިއެވެ.\n"ދެ ހިތް އެކަމުގައި ޝާމިލުނުވާހާ ހިނދަކު، ލޯބި ފުރިހަމައެއްނުވާނެ... މިފްރާހުގެ ފުށުން މަންމައަށް އުނިކަމެއް ނުފެނޭ، އެކަމަކު މަންމަގެ އެ ބޯހަރު ދަރިފުޅަށް މަޖުބޫރެއް ވެސް ނުކުރެވޭނެ، ކެންޒާ ރުހިއްޖެނަމަ، މިފްރާހަށް މި މަންމަގެ ހިތް ހަލާލު ދީފިން، މިއަދު މަންމަ ލޯމަރާލިޔަސް ކެންޒާގެ ނުހުންނާނެ ހަމައެކަކުވެސް، މިފްރާހުއަށް އިތުބާރުކުރެވެނީ ކީއްވެކަމެއްނޭނގެ، ތީ ކެންޒާއަށް ހެޔޮއެދޭ ރަނގަޅު ރަޙުމަތްތެރިއަކަށްވައްޗޭ." ނިކަން ފުޅާ ހިނިތުންވުމަކާއެކު މިންނާ ވާހަކަދެއްކިއެވެ.\n"ކެން އަދި އެއްބަސްވާނެ އަހަންނާ އިންނަން. ދެން ގިނަދުވަހެއްނުވާނެ، މަންމަ ހާސްނުވޭ، ކެން އެކަންޏެއްނުވާނެ ދުވަހަކުވެސް." މިފްރާހު ބުނެލީ މާނަވީ ގޮތަކަށެވެ. ތުންފަތުގައި ފަނޑު ހިނިތުންވުމެއް ވިއެވެ.\nޝަކުވާކުރަން ބޭނުންވެފައި ހުއްޓައި، ފޯނުން ލައިތު އަޑު އިވުނީ ނިކަން އަސަރު ހުރި ގޮތަކަށެވެ. އޮފީހުގައި އިނދެފައި ލައިތު ގުޅީ ފިޒާނާގެ އަޑު އަހާލާ ހިތުން ކެތްނުވެގެންނޭ ބުންޏެވެ. އެއާއެކު ފިޒާނާގެ ހިތް މޭތެރޭ ދެފިޔަ ޖަހައި އުދުއްސައިގަންނަން އުޅުނު ކަހަލައެވެ. ބައްދަލުކުރާ ހިތް ލައިތު މާބޮޑަށް ވާތީ އެގެއަށް އަންނަން ކެރޭނެތޯ ފިޒާނާ ގާތު އެއްސެވެ. ޔާދިންއަށް ފެނިއްޖެއްޔާ ކަމަކުނުދާނޭ ފިޒާނާއަށް ބުނެވުނެވެ. އޭނާ ލައިތުއާ ވާހަކަދައްކާކަމެއް ޔާދިންއަކަށް ނޭނގޭނެއޭ ވެސް ފިޒާނާ ބުންޏެވެ.\n"އަހަރެންދެކެތަ ނޫނީ ޔާދިންދެކެ ފިޒާ ލޯބިވަނީ؟" ލައިތު އަހާލިއެވެ.\n"ތީ ކޮންކަހަލަ ސުވާލެއް." ފިޒާނާއަށް ވިސްނާލެވުނެވެ.\n"ކޮންމެވެސް އެކަކު ޚިޔާރުކުރޭ... އަހަރެންގެ ކޮޓަރިއަށް ވަންނައިރު އެހެންމީހެއްގެ ހައްޤެއް ވައްދަންވީމާ، ކޮޓަރިތެރޭ... އަހަރެމެން ދެމެދު... ކަމެއް ހިނގައިފިއްޔާޔޯ، ފިޒާ އަނެއްކާ ވެސް އަހަރެންގެ ބޮލުގައި ކުރިން އެޅުވި ފަދަ ބަދުނާމެއް އަޅުވަންތަ ތިއުޅެނީ"\n"ދެން އޭރު އެވީކަންތައް ހަނދާންނުކޮށްބަލަ، އޭރު އެހެން އެވީ ލައިތު ރިޖެކްޓްކުރީމަ... ސޮރީއޭ ވެސް ބުނެފީމެންނު." ލައިތު މާޒީގެ ތެރެއިން އެ ވާހަކަ ނަގާއިރަށް ފިޒާނާ އެކަން އޮއްބާލަން ބޭނުންވެއެވެ.\n"މިހާރު ވާހަކަދައްކަނީ ބޭނުންވެގެން، ސޯ... ކާކު ފިޒާ ޚިޔާރުކުރާނީ، ޔާދިންގެ ކުރިމަތީ ފިޒާ ހިމާޔަތްކުރެވޭނީ ތީ އަހަރެންގެ މީހެއްކަން އެނގިގެން، އަހަރެން ވެސް ދިރިއުޅުމެއް ފަށަން ވިސްނާތީ ފިޒާ ދެކޭ ގޮތް އެނގެން ބޭނުންވަނީ، މާނައެއްނެތް ގޮތުގައި ދުވަސްތަކެއް ބޭކާރުކޮށްލަން، މީ މަޖަލަށް ވަގުތުދުއްވާލަން ކުރާކަމެއްނޫން، އަހަރެން ވަރަށް ސީރިއަސް." ލައިތު ބުންޏެވެ.\n"ޔާދުއާ އަހަންނާ ދެމެދު އަސްލު އެހާ ކްލޯޒް ގުޅުމެއްނޫން އޮތީ، ލައިތު ވާހަކަދައްކާހެން ލޯބިން ވާހަކަދައްކާކަށް އޭނާއަކަށް ނޭނގޭ، އަހަރެންގެ ހިތް އަތުލި މީހަކީ ތީ، ކުރިން ވެސް... މިހާރު އަދި މާބޮޑަށް ލައިތުއަށް ހިތްދެވިއްޖެ، ކައިވެނި ފަސްކުރީ ވެސް އެހެންވެ، އަހަރެން ލޯބިވަނީ ލައިތުދެކެ، އެކަމަކު މިވާހަކަތައް ޔާދިން ގާތު ބުނާނީ ކިހިނެއް؟. ތި ފެމެލީ އޯކޭވާނެތަ؟."\n"ޔާދިންއަށް އަންގާނީ އަހަރެން، ފެމެލީއާމެދު އަޅާނުލާ... އެމީހުން ނުރުހުނަސް އަހަރެން ހުންނާނީ ފިޒާއާ އެއްކޮށް، މިއަދު އަންނަންވީމަ އަހަރެން ގުޅާނަން، ޔާދިންއަށް ނޭނގި އިހަށް މީޓުކުރަން އަންނާނީ، ދެމީހުން ވެގެން ޔާދިންއާ ކުރިމަތިލީމަ އޭނާއަށް ވިސްނޭނެ ފިޒާ ބޭނުންވާގޮތް، އަހަރެން ތިއަތުން ދުލެއް ނުކުރާނަން، ކެރޭނެތަ؟"\n"ލައިތު ހުރިއްޔާ އަހަރެންނަށް ކެރޭނެ..."\n"ސަޕްރައިޒެއް ދޭނަން މީޓުވީމަ، ރީތިވެލައިގެން ހުންނައްޗޭ... އެކަމަކު ފަސޭހަ ހެދުމެއްގަ އިނގޭ." ލައިތު މިހެން ބުނެލަންވާއިރަށް ފިޒާނާއަށް ހީނގަނެވިއްޖެއެވެ. ލައިތުގެ ނިޔަތް އޭނާއަށް އެނގުނީމައެވެ. ފިޒާނާ ވެސް ދުލެއް ނުކުރިއެވެ. ރައްދުދިނީ ނިކަން ކެރިގެންނެވެ.\nއިލިއާނާ އައިޕެޑް ހިފަހައްޓާލައިގެން އިންއިރު އިސްކުރީނުން ޒުބިން ފެންނަން ހުއްޓެވެ. އިސްކޫލުން އައިގޮތަށް ޒުބިންއާ ވާހަކަދައްކާ ހިތުން އިލިއާނާ ރޮނީއެވެ. ކެމެރާއަށް ނާރާނޭ ހިސާބުގައި މަޑުކޮށްލައިގެން ލައިރާ ހުއްޓެވެ. ވަރިވާން ކޯޓުން ދިމާވި ފަހުން އޭނާއަށް ޒުބިން އަދި މިފެނުނީއެވެ. ޒުބިންގެ މޫނުމަތި މިލާފައިވާކަން ލައިރާއަށް ވަގުތުން ފާހަގަވެއްޖެއެވެ. ވީގޮތެއް އަހާލާ ހިތުން ލައިރާގެ ހިތް ތެޅިފޮޅި ގަތެވެ. ކޮންމެވެސް ކަމަކާ ޒުބިން ވަރަށް މާޔޫސްވެފައި ހުރި ކަހަލައެވެ. އިލިއާނާއަށް ހިނިތުންވުމެއް ދޭއިރު އެ ހިނިތުންވުމުގައި އުފާވެރިކަމާއި ހިތްހަމަޖެހުމެއް ނުވާކަހަލައެވެ. މަޑުމަޑުން ދުރަށް ޖެހުމުން ގޮސް ކޮޓަރިއަށް ލައިރާ ވަނީ ޒުބިންއާ ސުވާލެއް ކުރެވިދާނެތީއެވެ.\nކެންޒާ ގޮވައިގެން ލައިތުގެ ގެއަށް އޭނާއައެވެ. ލައިރާ އުޅޭބައިގައި ކެންޒާ ބަހައްޓާފައި ލައިތު ކޮޓަރިއަށް އައީ އޮފީސް ހެދުން ބަދަލުކޮށް ފެންވަރާލައިގެން ނުކުންނާށެވެ. އޭނާއަށްވުރެ ކުރީން އޮފީހުން ނުކުތް ޔާދިން އޭރު ގެއަށް އަތުވެއްޖެކަން އެނގެއެވެ. ލައިތު ފެންވަރައިގެން ކޮޓަރިން ނުކުތްއިރު ސޯފާގައި ސެހްރާނާއެކު ޔާދިން އިންތަން ފެނިއްޖެއެވެ. އޭނާ އަވަހަށް ފޯނު ނަގައި ފިޒާނާއަށް ގުޅިއެވެ. ލައިތުގެ ދުލުން ފިޒާއޭ ބުނެލުމުން އެއަޑަށް ޔާދިންގެ ކަންފަތް ސަމާލުވެލިއެވެ. ދެ ލޯބިވެރިން ވާހަކަދައްކާ ގޮތަށް ލައިތު ވާހަކަދައްކާ އަޑު އަހަން ޔާދިން އިނދެފައި ތެދުވީއެވެ.\n"ކެންޒާގެ ކަންތައް ނިމުނީތަ؟." ޔާދިން ބަލާލީ ސެހްރާނަށެވެ. ދެން ލައިތަށް ބަލާލި ގޮތުން ހީވީ ސެހްރާނަށް ލައިތު ދައްކާލި ހެންނެވެ. އޭރު އެތަނުގައި ހުރި ބިލިއާޑް މޭޒުކައިރީ އެމީހުންނަށް ފުރަގަސްދީގެން ލައިތު ހުއްޓެވެ.\n"ނޭނގެ، ފާޑެއްގެ އަންހެނަކާ ޖެހިގެން އޭނާއަށް ގޮސް ހުސްވެފަ، ފިޒާފިޒާ ނޫން އެއްޗެއް ނުކިޔޭ... ފިޒާ ކިޔާ ދެ ފަހަރިން ލިބެންތަ މިއުޅެނީ...ކެންއާ މީޓުކުރާ ހެނެއް ވެސް ހިޔެއްނުވޭ." ސެހްރާނު ބުންޏެވެ.\nއިރުކޮޅަކު ލައިތަށް ބަލަން ހުރެފައި ޔާދިން ހިނގައިގަތީ ކޮޓަރިއަށް ވަދެލާފައި އެބައަންނަމޭ ކިޔާފައެވެ. ޔާދިންގެ ކޮޓަރި ފާރުގައި ލެނގިލައިގެން އެންމެންނަށް ފުރަގަސްދީގެން ހުރެ ލައިތު މަޑުމަޑުން ފިޒާނާއޭ ބުނެލިއެވެ. ޔާދިންގެ ހިނގުން މަޑުޖެހުނެވެ. އޭނާ ވަގުތުން އަތުގައި އޮތް ފޯނުން ފިޒާނާއަށް ގުޅިއެވެ. ފިޒާނާގެ ފޯނު ބިޒީވުމުން ޔާދިންގެ ކަރުގައި ކައްޓެއް ޖެހުނު ކަހަލައެވެ.\n"އޭނާ ގުޅީތަ؟. ނަގާނެކަމެއްނެތް... ރެޑީވެގެންތަ ތިހުރީ، އެއްކަހަލަ ބްލޫ ޑްރެސްތަ ލީ. އަހަރެން ވެސް ފެންވަރައިގެން މިނުކުތީ، އަންނަންވީނު... ކޮޓަރިއަށް ވަދެލާފައި ނުކުމެއެއްނު، މިތަން ހުސްކުރާނަމޭ... މީހަކަށް ނުފެންނާނެ." ލައިތު ބުނެލިއެވެ.\nކޮޓަރިއަށް ވަދެވުނު ގޮތަށް ޔާދިން ދޮރު ޖެހީއެވެ. ދެތިން ފަހަރަށް ޔާދިން ގުޅުމުން ފިޒާނާ ފޯނުކޯލު ނެގިއެވެ. އޭނާއާ ބައްދަލުކުރަން އެ އެޕާޓްމެންޓަށް އެބަދަން ކަމުގައި ޔާދިން ބުންޏެވެ. ފިޒާނާ ވަގުތުން ދެކޮޅު ހެދިއެވެ. އޭނާ މީހަކާ ބައްދަލުކޮށްލަން ބޭރަށްދާން އުޅޭކަން ބުންޏެވެ. ކާކާތޯ ބައްދަލުކުރަނީ އެހުމުން ރައްޓެއްސެކޭ ފިޒާނާ ބުނެލިއެވެ. ބޭނުންވާ ތަނަކަށް ޔާދިން ގެންގޮސްދީފާނަމޭ ބުނުމުން، އެކަމާ ވެސް ފިޒާނާ ހެދީ ދެކޮޅެވެ. އޭނާއަށް ޔާދިން އިތުބާރުނުކުރަނީއޭ ބުންޏެވެ. އެތައް ބަހަނާއެއް ފިޒާނާ ދެއްކުމުން ޔާދިން ފޯނު ކަނޑާލީއެވެ.\nކޮޓަރިން ނުކުމެގެން އައިސް ބެލްކަނީގައި ޔާދިން މަޑުކުރީ ގެއަށް ވަންނަ މީހުން އެތަނުގައި ހުރުމުން ފެންނާނެތީއެވެ. ގިނައިރެއްނުވެ އޭނާގެ ލޮލުގައި ނޫކުލައި ކުރު ހެދުމެއްގައި އެގެއަށް ވަދެގެން އަންނަ އަންހެންކުއްޖާ އަޅައިގަނެއްޖެއެވެ. ޔާދިންއަށް ލެވުނު ނޭވާ މަޑުއާހެއް ފަދައެވެ. އޭނާ އެތެރެއަށް ބޯދިއްކޮށްލިއިރު ސެހްރާނު ވެސް ފެންނާކަށް ނެތެވެ. އެހެންވެ އޭނާ ވެސް ނިވާވުމަށް ބެލްކަނީގެ ބިއްދޮށަށް ވަދެ ގަސްމުށިގަނޑު ކައީރީ ހުއްޓެވެ. މީހެއްގެ ހިލަންވުމުން ދޮރުކައިރިއަށް ޖެހިލައި އަނެއްކާ ވެސް ގޭތެރެއަށް ޔާދިން ބަލާލިއެވެ. އެލެވޭޓާއިން ނުކުތް ފިޒާނާގެ އިންތިޒާރުގައި ލައިތު ހުރީ ހިނިތުންވެލައިގެންނެވެ. އޭނާ ލައިތުގެ ގައިގާ ބައްދާލަން އުޅުމުން ދެކޮނޑުގައި ހިފެހެއްޓިއެވެ. ކޮޓަރިއަށް ވަންނަން ލައިތު ބޮލުން އިޝާރާތްކޮށްލީއެވެ. އޭނާ އިސްއިފުލާލި ހިނދު ޔާދިން ފަހަތަށް ޖެހުނީ އޭނާ ހުރިކަން ލައިތަށް އެނގުނީކަމަށް ހީކޮށެވެ. އިސްތަށިގަނޑުގެ ތެރެއަށް ދެއަތުގެ އިނގިލިތައް މަހާލުމާއެކު ޔާދިންއަށް ބޮލުގައި ހިފަހައްޓާލެވުނީ ނުހަނު ބާރަށެވެ.


SAFF Championship ge campaign 'Magey Mahaldheeb' ifthithaahu koffi - vNews.mv\nއާދިއްތަ ދުވަހުގެރޭ ބޭއްވި ރަސްމިއްޔާތުގެ ތެރެއިން- ފޮޓޯ:- ރައީސް އޮފީސް\nސާފް ޗެމްޕިއަންޝިޕުގެ ކެމްޕޭން "މަގޭ މަހަލްދީބް" އިފްތިތާހުކޮށްފި\nއައްފާން މުހައްމަދު 13 September 2021, 00:05\nއަންނަ އޮކްޓޯބަރު މަހު ރާއްޖޭގައި ބާއްވަން ތާވަލުކޮށްފައިވާ ސަރަހައްދީ އެންމެ ބޮޑު ފުޓުބޯޅަ މުބާރާތް ކަމުގައިވާ ސާފް ޗެމްޕިއަންޝިޕުގެ ކެމްޕެއިން އިފްތިތާހު ކޮށްފިއެވެ.\nގަލޮޅު ރަސްމީ ފުޓުބޯޅަ ދަނޑުގައި ބޭއްވި ހާއްސަ ރަސްމިއްޔާތެއްގައި މި ކެމްޕެއިން އިފްތިތާހު ކޮށްދެއްވީ ރާއްޖޭގެ ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ އިބްރާހިމް މުހައްމަދު ސޯލިހް އެވެ.\nސާފް ޗެމްޕިއަންޝިޕުގެ ކެމްޕެއިން ރަސްމީކޮށް ރައީސް ޞާލިޙް ފައްޓަވައިދެއްވަނީ- ފޮޓޯ:- ރައީސް އޮފީސް\nރަސްމިއްޔާތުގައި ރާއްޖޭގެ ކުޅިވަރު ވުޒާރާ ހިންގެވުމާއި ވަގުތީގޮތުން ހަވާލުވެވަޑައިގެން ހުންނެވި ޓޫރިޒަމް މިނިސްޓަރ ޑރ. އަބްދުﷲ މައުސޫމް އާއި ދިފާއީ ވަޒީރު މާރިޔާ އަހްމަދު ދީދީވެސް ބައިވެރިވެވަޑައިގެންނެވިއެވެ.\n"ތިންވަނަ ފަހަރު، މިއީ އެފަހަރު" ސްލޯގަންގައި މިފަހަރުގެ މުބާރާތުގެ ކެމްޕެއިން އިފްތިތާހުކުރިއިރު މި ޖަލްސާ ބާއްވާފައިވަނީ، 2018 ވަނަ އަހަރު ރާއްޖެއިން ސާފް ޗެމްޕިއަންޝިޕް ކާމިޔާބުކުރި ރެޔާ ދިމާކޮށެވެ. ސްލޯގަންގައި ވާހެން މިޖަލްސާވެސް "3" އާއި ވަރަށް ބޮޑަށް ގުޅުވާލާފައިވެއެވެ.\nއެގޮތުން މިއީ މި މުބާރާތް ކާމިޔާބު ކުރުމަށް ރާއްޖެއަށް ލިބިގެންދާ ތިންވަނަ ފުރުސަތުކަން ފާހަގަކޮށްފައިވެއެވެ. ތިންވަނަ ފަހަރަށް މުބާރާތް ކާމިޔާބު ކުރުމަށް އަމިއްލަ ފަސްގަނޑުގައި ދިވެހި ޓީމު ނުކުންނައިރު އިފްތިތާހުކުރި މި ކެމްޕެއިނާއެކު މުބާރާތް ފެށެންވާއިރަށް މުޅި ދިވެހި ގައުމު މިކަމަށް ތައްޔާރުވުމަށް ބޮޑު ހިތްވަރަކަށް ވެގެންދާނެއެވެ. ހާއްސަކޮށް މިއީ ރާއްޖެއިން މުބާރާތުގެ ތަށި ދިފާއުކުރުމަށް "ޑިފެންޑިންގ ޗެމްޕިއަނުން"ގެ ގޮތުގައި ނުކުންނަ ފަހަރަށް ވުމީ މުބާރާތް އިތުރަށް ހާއްސަވެގެންދާ ކަމެކެވެ.\nޖަލްސާގައި ފާހަގަކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި މި ކެމްޕެއިން ލޯންޗު ކުރުމުގައި މައިގަނޑު ތިން މަގްސަދެއް އެބައޮތެވެ. އެގޮތުން ފުރަތަމަ މަގްސަދަކީ ސަރަހައްދީ ގައުމުތަކުގެ މެދުގައި ރާއްޖެ އިޝްތިހާރު ކުރުމެވެ. 250 މިލިއަނަށްވުރެ ގިނަ މީހުން މީޑިއާގެ އެކި ޕްލެޓްފޯމްތަކުން މުބާރާތް ބަލާއިރު މިއީ ރާއްޖެ އިޝްތިހާރު ކުރުމަށް ލިބިގެންދާނެ ރަނުގެ ފުރުސަތެކެވެ.\nކެމްޕެއިންގެ ދެވަނަ ބޭނުމަކީ ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ރާއްޖެއަށް އެކަނި މި މުބާރާތް ހޯސްޓު ކުރުމުގެ ފުރުސަތު ލިބިފައިވާތީވެ، ރާއްޖެއިން މުބާރާތް ބާއްވަން ޖެހޭނެ ސްޓޭންޑަޑެއް ނުވަތަ ވެލިއު އެއް ކަނޑައެޅުމެވެ.\nކެމްޕެއިންގެ ތިންވަނަ އަދި އެންމެ މުހިންމު އެއް މަގްސަދަކީ ގައުމު އެއްބައިވަންތަ ކުރުވުންކަން ފާހަގަކޮށްފައިވެއެވެ. ސިޔާސީ އަދި އެހެނިހެން ބައިބައިވުންތަކުގެ ތެރެއިންވެސް ފުޓުބޯޅަ އަކީ މުޅި ގައުމު އެއްބައިވަންތަކޮށް އަހުވަންތަކުރުވާ ކުޅިވަރެއްކަން ތާރީހު ހެކިދެއެވެ. އެގޮތުން 2008 ވަނަ އަހަރު ސިޔާސީ ގޮތުން ގައުމު ބައިބައިވެފައިވާ ދަނޑިވަޅުގައިވެސް ސާފް ޗެމްޕިއަންޝިޕުގެ ސަބަބުން ގައުމު އެއްބައިވަންތަވެގެން ދިޔަގޮތް މިއަދާ ހަމައަށްވެސް ފެންނަން އެބައޮތެވެ.\n'މަގޭ މަހަލްދީބް'ގެ ނަމުގައި މި ކެމްޕެއިން ކުރިއަށްދާއިރު މުބާރާތުގައި ބޭނުންކުރާނެ ބްރޭންޑިންގ ވެސް މި ޖަލްސާގައި ވަނީ ދައްކާލާފައެވެ. ރާއްޖެގެ ސަގާފަތާއި، އާދަކާދަ ހިމެނޭނެހެން ލޯގޯ ފަރުމާކޮށްފައިވާއިރު، ލޯގޯގައި ރާއްޖޭގެ ކަނޑުތަކުގެ ދިރުންތަކާއި ލޯމާފާނު ކުރެހުމާއި ރުއްތަކުގެ އިތުރުން ބޮޑުބެރު ރަމްޒުކޮށްދޭ ކުރެހުންތަކެއް ހިމަނާފައިވެއެވެ.\nމީގެއިތުރުން މުބާރާތުގައި ބޭނުންކުރާނެ ލޯގޯވެސް ދައްކާލާފައިވެއެވެ. ލޯގޯ ފަރުމާ ކުރުމުގައި 2001 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން 2015 ވަނަ އަހަރާއި ހަމައަށް ސާފް ގަައި ބޭނުންކުރަމުން އަންނަ ފަސް ކުލައާއި ފުޓުބޯޅައެއްގެ އިތުރުން މަސް ހިމަނާފައިވެއެވެ. ރާއްޖެއިން ފަރުމާކުރި ލޯގޯއަށް ސާފް އިން މިހާރު ވަނީ ރުހުންވެސް ދީފައެވެ.\nއެފްއޭއެމް އިން މައުލޫމާތުދޭ ގޮތުގައި މި ބްރޭންޑިންގް ބޭނުންކޮށްގެން ރާއްޖޭގެ އުތުރުން ދެކުނަށް ގިނަ ހަރަކާތްތަކެއް ހިންގާނެއެވެ. އަދި ބްރޭންޑް ގައިޑްލައިން އެއް އެކުލަވާލާ ހުރިހާ އެންމެންނަށްވެސް މި ބްރޭންޑިންގ ބޭނުންކޮށްގެން އަމިއްލަ ކެމްޕެއިންތައް ހިންގުމުގެ ފުރުސަތުވެސް އެފްއޭއެމް އިން ވަނީ ހުޅުވާލާފައެވެ.\nމި އަހަރުގެ މުބާރާތުގެ މެސްކޮޓަށް ދީފައިވާ ނަމަކީ ރާއްޖޭގެ ގައުމީ ޓީމަށް ނިސްބަތްކުރާ ވަނަން، "ރެޑް ސްނެޕާ" އާ ގުޅުވައިގެން "ސްނެޕާ" އެވެ. ރަތް މަހެއް ރަމްޒުކޮށްދޭ "ސްނެޕާ" ވެސް ވަނީ މިރޭގެ ރަސްމިއްޔާތުގައި ދައްކާލައިފަ އެވެ.\nބޮޑު އަޒުމަކާއެކު މިފަހަރުގެ ސާފް ޗެމްޕިއަންޝިޕާއި ރާއްޖެއިން ކުރިމަތިލާއިރު މުބާރާތަށް ދިވެހި ޓީމު ނުކުންނާނީ 100 އިންސައްތަ ދިވެހި ކޯޗިންގ ސްޓާފުންގެ ޓީމަކާއެކު 100 އިންސައްތަ ދިވެހި ޓީމެއްގެ ގޮތުގައެވެ. އަދި މިފަހަރުގެ މުބާރާތަށް ހާއްސަ ކެމްޕެއިނެއް އިފްތިތާހުކުރިއިރު މި ކެމްޕެއިން ތައްޔާރުކޮށް، އިފްތިތާހުކޮށްފައިވަނީވެސް 100 އިންސައްތަ ދިވެހިންގެ މަސައްކަތާއެކުއެވެ.\nމީގެއިތުރުން މުބާރާތުގެ ކެމްޕެއިންގައި ބޭނުންކުރާނެ ހާއްސަ ދެލަވައެއްވެސް ދައްކާލާފައިވެއެވެ. އެގޮތުން ކެމްޕެއިންގެ ތީމް ކަމުގައިވާ 'މަގޭ މަހަލްދީބް' އާއި ގުޅުވާލައިގެން ހަދާފައިވާ ރީތި ލަވައަކާއި ކުޅަދާނަ ލަވަކިޔުންތެރިޔާ އިބްރާހިމް އަހްމަދު (އަންމަޑޭ)ގެ އަޑުން ކިޔާފައިވާ ހިތްގައިމު ގައުމީ ވަންތަ ލަވައެއް ދައްކާލާފައިވެއެވެ.\nމިއީ ރާއްޖެއިން ވަކިން މުބާރާތް ބާއްވާ ފުރަތަމަ ފަހަރުކަމުގައިވީނަމަވެސް މީގެކުރިންވެސް މިމުބާރާތުގެ މެޗުތައް ރާއްޖޭގައި ކުޅެފައިވެއެވެ. އެއީ 2008 ވަނަ އަހަރު ލަންކާ އާއި ގުޅިގެން ރާއްޖެއިން މުބާރާތް ހޯސްޓުކުރި ފަހަރެކެވެ. އެފަހަރު ރާއްޖެއިން މުބާރާތުގެ ޗެމްޕިއަންކަން ހޯދީ ފައިނަލްގައި އިންޑިއާގެ މައްޗަށް 0-1 ގެ ނަތީޖާއަކުން ކުރިހޯދައިގެންނެވެ.\nއެންމެފަހުން 2018 ވަނަ އަހަރު ބޭއްވި ސާފް ޗެމްޕިއަންޝިޕުވެސް ރާއްޖެއިން ކާމިޔާބުކުރީ ފައިނަލްގައި އިންޑިއާ އަތްދަށުކޮށްގެންނެވެ.\nމި މުބާރާތް ވެގެންދާނީ ރާއްޖޭން ހޯސްޓްކުރާ ބައިނަލްއަގްވާމީ ހަތަރު ވަނަ މުބާރާތަށެވެ. އަނެއް ތިން މުބާރާތަކީ ސާފް ޗެމްޕިއަންޝިޕުގެ އިތުރުން 2000 ވަނަ އަހަރުގެ ގޯލްޑަން ޖުބިލީ މުބާރާތާއި 2014 ވަނަ އަހަރުގެ އޭއެފްސީ ޗެލެންޖް ކަޕެވެ.\nވާދަވެރި މިމުބާރާތަށް ތައްޔާރުވުމަށް ގައުމީ ޓީމުން ފަރިތަކުރުންތައް ފަށާފައިވާއިރު 30 ކުޅުންތެރިންގެ ސްކޮޑަކާއެކު ގައުމީ ޓީމުން މިހާރު އަންނަނީ ގަތަރުގެ ވެރިރަށް ދޯހާގައި ތަމްރީނު ކޭމްޕެއް ކުރިއަށް ގެންދަމުންނެވެ.\nމުބާރާތް ކުރިއަށް ދާނީ އޮކްޓޯބަރު މަހުގެ އެއްވަނަ ދުވަހުން ފެށިގެން 16 ވަނަ ދުވަހުގެ ނިޔަލަށެވެ.\nއެފްއޭއެމް ރާއްޖެ ރިޕޯޓް ސާފް ޗެމްޕިއަންޝިޕް ކުޅިވަރު


Messi Barcelona salaamaii kohdheefa\nމެސީ ބާސެލޯނާ ސަލާމަތް ކޮށްދީފި\n11 މަސް,2ހަފްތާ,5ދުވަސް,4ގަޑި, 52 މިނެޓް, 57 ސިކުންތު ކުރިން 2210އަހުމަދު ތޯޢިލް\nސްޕޭނުގެ ލަލީގާގައި ރޭ އަލަވޭސް އަތުން ފަހަތުން އަރައި 2-1 އަކުން ބާސެލޯނާ މޮޅުވެއްޖެ އެވެ.\nބާސެލޯނާގެ ނޫ ކޭމްޕްގައި ރޭ ކުޅުނު މެޗުގައި ބާސެލޯނާ އިން ގިނަ ވަގުތު ބޯޅަ ހިފަހައްޓައިގެން ކުޅުނު ނަމަވެސް، ކައުންޓަރ އެޓޭކުގައި އަލަވޭސް ވަނީ އެ ޓީމުގެ ގޯލަށް ނުރައްކާކޮށްފަ އެވެ. އެގޮތުން ބާސެލޯނާ އިން އަލަވޭސްގެ ގޯލާ ކައިރިން ކުޅެނިކޮށް ބޯޅަ އަތުލައި ފޮނުވާލި ކައުންޓާ އެޓޭކެއްގައި ޖޯން ގިޑެޓީ ވަނީ ބޯޅަ ގޯލުގެ ތެރެއަށް ވައްދާލައި އަލަވޭސް އަށް ލީޑު ނަގާދީފަ އެވެ.\nއޭގެ ފަހުން ބާސެލޯނާއިން ވަނީ އެ ޓީމުގެ ކުޅުން ރަނގަޅުކޮށް، އަލަވޭސްގެ ގޯލަށް ގިނަ ހަމަލާތަކެއް ފޮނުވާލާފަ އެވެ. ރޭގެ މެޗުގައި މެސީގެ ފަރާތުން އާދަޔާ ހިލާފު މޮޅު ކުޅުމެއް ފެނިގެން ދިޔަ އިރު، މެސީ ވަނީ ހިލޭ ޖެހުންތަކުން ވެސް އަލަވޭސް އަށް ނުރައްކާކޮށްފަ އެވެ.\nއެ މެޗުގެ ނަތީޖާ ބާސެލޯނާ އަށް އެއްވަރުކޮށްދިނީ ލުއިސް ސުއާރޭޒް އެވެ. އޭނާ އެ ލަނޑު ޖަހާފައިވަނީ އަންދްރޭސް އިނިއެސްޓާ ތަނަވަސްކޮށްދިން ބޯޅައަކުން މެޗުގެ 71 ވަނަ މިނެޓުގަ އެވެ. އޭގެ ފަހުން 83 ވަނަ މިނެޓުގަ ބާސެލޯނާ އަށް ތިން ޕޮއިންޓް ހޯދައިދިން ލަނޑު މެސީ ކާމިޔާބުކުރި އިރު، އޭނާ އެ ލަނޑު ޖަހާފައިވަނީ އަލަވޭސްގެ ގޯލް އޭރިއާ ކައިރިން ލިބުނު ހިލޭ ޖެހުމެއް ގޯލުގެ ތެރެއަށް ވައްދާލައިގެންނެވެ.\nރޭގެ މެޗުން ތިން ޕޮއިންޓް ހޯދުމާ އެކު ބާސެލޯނާ އޮތީ ލީގު ތާވަލުގެ އެއްވަނައިގަ 11 ޕޮއިންޓްގެ ލީޑަކާއެކު ގައެވެ. އެގޮތުން ބާސެލޯނާ އަށް 57 ޕޮއިންޓް ލިބިފައިވާ އިރު، އެ ޓީމާ އެންމެ ގާތުން ދެވަނައިގަ އޮތް އެތުލެޓިކޯ މެޑްރިޑަށް ލިބިފައިވަނީ 46 ޕޮއިންޓެވެ. ތިންވަނައިގައި އޮތް ވެލެންސިއާ އަށް 40 ޕޮއިންޓް ލިބިފައިވާއިރު މިދިޔަ ސީޒަނުގެ ޗެމްޕިއަނުން ރެއާލް މެޑްރިޑް އޮތީ ހަތަރުވަނައިގައި 38 ޕޮއިންޓާއެކުގައި އެވެ.\nފުޓްބޯލް ސްޕެނިޝް ލަލީގާ ބާސެލޯނާ


BREAKING NEWS: Hulhumale Gai Hadhamundhaa Covid-19 Village Gai Masaiykaiy Kuraa2Meehaku Fassivejje - Vaguthu\nކޮވިޑް-19: ޓެސްޓް ކުރި މީހުންގެ އަދަދު ދަށަށް! - 16 ގަޑިއިރު ކުރިން\nހުޅުމާލޭގައި ހަދަމުންދާ ކޮވިޑް-19 ވިލެޖްގައި މަސައްކަތް ކުރާ ދެމީހަކު ފަައްސިވެއްޖެ\nކޮވިޑް-19 ބަލި މީހުންނަށް ފަރުވާ ދިނުމަށް ހުޅުމާލޭގައި ސަރުކާރުން ހަދަމުން އަންނަ ވަގުތީ ހޮސްޕިޓަލް "ކޮވިޑް-19 ވިލެޖް" ގައި މަސައްކަތް ކުރަމުން އަންނަ ދެމީހަކު ކޮވިޑް-19 އަށް ފައްސިވެއްޖެއެވެ.\n"ވަގުތު" އަށް މައުލޫމާތު ލިބިފައިވާ ގޮތުގައި އެއިމާރާތް ނިންމުގެ މަސައްކަތުގައި އުޅޭ ދެބިދޭސީއަކު ވަނީ ކޮވިޑް-19 އަށް ފައްސިވެފައެވެ.\nއެއިމާރާތް ނިންމުމުގެ މަސައްކަތުގައި އުޅޭ ބައެއް މުވައްޒަފުން "ވަގުތު" އަށް މައުލޫމާތު ދެމުން ބުނީ ހެލްތު ޕްރޮޓެކްޝަން އެޖެންސީ (އެޗްޕީއޭ) އިން މިހާރު އެމީހުންނަށް ގުޅައިގެން ކޮވިޑް ވިލެޖްގެ ވަކި ތަންތަނަކަށް ވަދެފައި ހުރިތޯ ބަލަމުންދާ ކަމަށެވެ.\nއެއިމާރާތުގެ މަސައްކަތް ނިންމަން 100 ވަރަކަށް ފެނަކަ މުވައްޒަފުންނާއި ބިދޭސީންގެ އިތުރު ސިފައިން ވެސް ދަނީ މަސައްކަތް ކުރަމުންނެވެ. ފެނަކައިގެ މުވައްޒަފުންގެ ތެރޭގައި އެކި ރަށްރަށުން މާލެ ގެނެސްފައިވާ މުވައްޒަފުން ވެސް ހިމެނެއެވެ.\nމިހާތަނަށް ރާއްޖެއިން ޖުމްލަ 214 މީހަކު މި ވައިރަސް އަށް ފައްސިވެފައި ވެއެވެ. މީގެ ތެރެއިން ގިނަ މީހުން ވައިރަސް އަށް ފައްސިވެފައި ވަނީ މާލެ އިންނެވެ. މާލެ އާއި ހުޅުމާލެ ފިޔަވައި މިހާތަނަށް ކޮވިޑް-19 ފެނިފައިވާ މީހުން ދިރިއުޅޭ ރަށްރަށުގެ ތެރޭގައި ހިމެނެނީ ކ. ތުލުސްދޫ އާއި ހއ. އުލިގަމާއި ށ.ނަރުދޫ އެވެ.\nރާއްޖޭގައި ފާއިތުވެދިޔަ ދުވަސްތަކުގައި ކޮވިޑް-19 އަށް ފައްސިވާ މީހުންގެ އަދަދު އިތުރުވަމުން އަންނައިރު، މި ވައިރަސް އެންމެ ބޮޑަށް ފެތުރެން ފެށީ މިމަހުގެ 15 ވަނަ ދުވަހު މާލެއިން މީހަކު ފައްސިވުމާއެކު އެވެ. އެއަށްފަހު އިދާރާތަކުން އޭނާ އާއި ބައްދަލުވި މީހުން ހޯދައި ޓެސްޓު ކުރުމުގެ މަސައްކަތް ކުރަމުންދާއިރު، ވައިރަސް މިހާރު ފެތުރެމުން ދަނީ މުޖުތަމަޢުގެ ތެރެއިން ކަން ވަނީ ޔަޤީން ކުރެވިފައެވެ.\nއޭޕްރީލް 27, 2020 00:15\nޢަޅުގަނޑު އުޅޭ ތަނެއް ނޫނަސް..... ޢާދެސް ކޮައްފަ ބުނަން ބުރިޖު ބަންދު ކޮއްދީ އޭރުން ދެން ވެސް ގިނަ ބަޔަކައް ރަށްކާތެރި ކަމެއް ލިބޭނީ... ?\nއޭޕްރީލް 27, 2020 00:41\nތިތަނައް ގެނައި މުވައްޒަފުންނައް އޮޅުވާލައިގެން ހަފްތާއަކަށޭ ކިޔައިގެން...މިހާރު ވީދުހެއް ނޭންގެ..\nއޭޕްރީލް 27, 2020 03:29\nބަލަގަ އެއީ.އޮޅުވާލުމެއްނޫން...ކަންތަށްތަށް ދިމާވާނެގޮތެއް ނޭގޭނެދޯ....އެމީހުން އެކޮށްދެނީ ކުރާހިތުން ޤައުމީކަމެއްކަމަށްދެކިގެން....ތިކަހަލަ ފިނޑިނުކެރޭމީހުން އަބަދުވެސްދުވާނީ ކޮންމެސް ފިތުނައެއް އުފަށްދަމުން.....އަހަރުމެން މިއަދު އެމީހުނާހެދި ފަހުރުވެރިވަން\nއޭޕްރީލް 27, 2020 12:47\nޢެމީހުން ބަލިވުމުން އެމީހުން ގެ ޒިންމާ ތައް ކާކު ނަގަނީ\nވަޒީފާ ބޭނުން ވާތީ ކުރަނީ މިއަދު އެމީހުން ގެ އާއިލާ ތައް އެތިބީ ރޮއެލަ ރޮއެލަ..ހަފްތާ އަކަށް ގެނައިމަ އެމީހުން އައީ\nއޭޕްރީލް 27, 2020 01:22\nބަލަ ޗައިނާމީހުން ހަދާދީފަ ހުރި އިމާރާތް ފޭސް2ގައި އެބަތިބި. އެތަންތަން ވަގުތީގޮތުން ގުރައުންޑު ފުލޯތައް ހޮސްޕިޓަލަކައް ބަދަލު ނުކުރެވިގެން ތިއުޅެނީ ކީއްވެ. މި ދުވަސް ކޮޅުގަ ޕާމަނަންޓު ތަންތަން ހެދުމުގެ ބަދަލުގަ ވީހާވެސް އަވަހަކައް އަދި ވީހާވެސް ޚަރަދު ކުޑަކޮއް ކަންކަން ކުރުމުގެ އުސޫލުމަތީން ނުހިންގަނީ ކީއްވެ.؟\nނިކަމެތި ދިވެހި ރައްޔިތުމީހާ\nއޭޕްރީލް 27, 2020 01:25\nއޭޕްރީލް 27, 2020 02:16\nނިމިފަ ހުރި ފްލެޓް ތައް މީހުނަށް ދީބަލަ .މިހާރު ކުލި ނުދެެްކޭތީ މީހުން ތެޅިފޮޅެނީ އެއްވެސް ކަމެއް ކުރެވެނީކީނޫން މީ ކިހާދެރަކަމެއް\nއޭޕްރީލް 27, 2020 02:23\nނިމިފަ ހުރި ފްލެޓް ތައް މީހުނަށް ދީބަލަ .މިހާރު ކުލިނުދެއްކިގެން މީހުންތިބީ ގޮތްހުސްވެފަ\nއޭޕްރީލް 27, 2020 02:48\nފެނަކައިގެ މުވައްޒަފުން ނައް ވާގެއްލުމުގެ ޒިންމާ ނަގާނީ ކޮންބައެއް ބާ\nއޭޕްރީލް 27, 2020 04:09\nތިތަނުގައި 24 ގަޑިއިރު އެވ މުވައްޒަ ފުންވ ލައްވާ މި ރމަޟާންމަހުވެސް އެހާބުރަކޮށް މަސައްކަތްކުރުވަނީ. އެއްތަނެއްގަވ އެތައްވ ބަޔަކުވ ތޮއްޖެހިގެން ތިބެންވ ޖެހެނީވެސް. ރަށްރަށުންވ އޮޅުވާލައިގެން ގެނެސް ސަރުކާރުން މިފ ފަދަކަންތައްވ އެގޮތަށްނުކުރުމަށްއެދެން. ސާބަސް ފެނަކަވ އަދި ޓީމްގެ މިންނެތްމަސައްކަތައް.\nއޭޕްރީލް 27, 2020 04:45\nރ.ޔާމީނު ވަނީ ބޮޑުހޮސްޕިޓަލަކާޢި ހުޅުމާލެފޭސް 2އާއި އެމް.އެމް.އޭގެ ރިޒާވްގައި 800 މިލިއަންޑޮލަރު ބަހައްޓާފައެވެ. މިހެންވެ ކިރިޔާވެސް މިސަރުކާރަށް މިބަލީގައި މިވަރުވެސް މިވަނީ އެނޫންނަމަ އަދި މިޔަށްވުރެވެސް ގޯސްވިސްކަންކަށަވަރެވެ.\nއޭޕްރީލް 27, 2020 09:52\nފެނަކަ މީހުން ގެންދަނީވެސް ތޮއްޖެހިފައި ހުންނަ ވެހިކަލްތަކުގައި. އަސްލު ނޭގޭ މުޅިން އަލަށް ތި ވިލެޖްތައް ތި އަޅަނީ ކީއްވެގެން ކަމެއްވެސް. ހުޅުމާލޭ ފޭސް2ގައި އެހެރީ ނިމިފައިހުރި 7000 ފްލެޓް. ކީއްވެގެންތަ ސަރުކާރަށް އެތަން ބޭނުން ނުކުރެވެނީ؟؟؟


Hithadhoo Avashu Office himeney gothah Addu City Council ge idhaaraage goahchaai imaaraaiythakuge security balahattaidheyne faraatheh hoadhan\nހިތަދޫ އަވަށު އޮފީސް ހިމެނޭގޮތަށް އައްޑޫސިޓީ ކައުންސިލްގެ އިދާރާގެ ގޯއްޗާއި ޢިމާރާތްތަކުގެ ސެކިއުރިޓީ ބަލަހައްޓައިދޭނެ ފަރާތެއް ހޯދަން\n19 ޖެނުއަރީ 2021 1 month ago\nއައްޑޫސިޓީ ކައުންސިލްގެ އިދާރާގެ ސެކިއުރިޓީ ބަލަހައްޓައިދޭނެ ފަރާތެއް ހޯދުމަށް ހޯދުމަށް ކުރި ނަމްބަރު (IUL)426-AA/426/2021/7 އިއުލާނުގައިވާ މަސައްކަތަށް ބަދަލުތަކެއް އައިސްފައިވާތީ، މި ދެންނެވުނު އިއުލާން ބާތިލްކޮށް އަލުން ފުރުސަތު ހުޅުވާލަމެވެ. (ނަމްބަރު (IUL)426-AA/426/2021/7 ބައްލަގައި ގެންނެވި ފަރާތްތަކަށް މިއިޢުލާނާއި ގުޅިގެން ބިޑްތައް ހިލޭ ފޯރުކޮށްދެވޭނެއެވެ.)\nހިތަދޫ އަވަށު އޮފީސް ހިމެނޭގޮތަށް އައްޑޫސިޓީ ކައުންސިލްގެ އިދާރާގެ ގޯއްޗާއި ޢިމާރާތްތަކުގެ ސެކިއުރިޓީ ބަލަހައްޓައިދޭނެ ފަރާތެއް ހޯދަން ބޭނުންވެއެވެ.\nވީމާ މިކަމަށް ޝައުގުވެރިވެލައްވާ ފަރާތްތަކުން މިކަމަށްއެދި ބިޑް ހުށަހެޅުއްވުންއެދެމެވެ. މިކަމަށް އެދި ހުށަހަޅާ ބިޑް ޑޮކިއުމަންޓް 19 ޖެނުއަރީ 2021 ވާ އަންގާރަ ދުވަހުގެ ހެނދުނު 12:00ން ފެށިގެން 25 ޖެނުއަރީ 2021 ވާ ހޯމަ ދުވަހުގެ މެންދުރު 12:00އާއި ހަމަޔަށް އައްޑޫ ސިޓީ ކައުންސިލްގެ އިދާރާއިންނެވެ. ބިޑް ޑޮކިއުމެންޓެއްގެ އަގަކީ 300.00ރ (ތިންސަތޭކަ ރުފިޔާ)އެވެ.\nބީލަންތައް ބައްލަވައިގަންނަވާ ފަރާތްތަކަށް ބާއްވާ މައުލޫމާތު ސެޝަން އޮންނާނީ 25 ޖެނުއަރީ 2021 ވާ ހޯމަ ދުވަހުގެ 13:00 ގައި ކައުންސިލްގެ އިދާރާގެ ހޯލްގައެވެ. ބީލަންތައް ބަލައިގަތުމާއި، އަދި ބީލަންހުޅުވުން އޮންނާނީ 28 ޖަނަވަރީ 2021 ވާ ބުރާސްފަތި ދުވަހުގެ 11:00 ގައި ކައުންސިލްގެ އިދާރާގައެވެ. ބީލަމާއި ގުޅިގެން މައުލޫމާތެއް ސާފުކުރައްވަން ބޭނުންވާނަމަ 19 ޖެނުއަރީ 2021 ވާ އަންގާރަ ދުވަހުން ފެށިގެން 27 ޖަނަވަރީ 2021 ވާ ބުދަ ދުވަހުގެ 12:00 އާއި ދެމެދު ތިރީގައިވާ އެޑްރެހަށް މެއިލްކޮށްދެއްވުން އެދެމެވެ. މި މެއިލްއަށް ފޮނުވޭ ސުވާލުތަކުގެ ޖަވާބު 27 ޖަނަވަރީ 2021 ވާ ބުދަ ދުވަހުގެ 14:00 ގެ ކުރިން، ބިޑް ބައްލަވައިގެންނެވި ހުރިހާ ފަރާތްތަކުގެ މެއިލްއަށް ފޮނުވޭނެއެވެ.\n06 ޖުމާދުލްއާޚިރާ 1442\nޕަބްލިޝް ކުރި ތާރީޚް: 19-01-2021\nސުންގަޑި: 2021-01-28 11:00:00


ding bandun jahaali haadhisaaga ekaku maruvejje\nޑިންގީ ބަންޑުން ޖަހާލި ހާދިސާގައި އެކަކު މަރުވެއްޖެ\nސިފައިންގެ ކޯސްޓްގާޑް އުޅަނދެއް: ޑިންގީއެއް ބަންޑުން ޖަހާލާ ފަތުރުވެރިއަކު ވަނީ މަރުވެފައި --\nހަ މީހުންނާއެކު ދަތުރުކުރަމުންދިޔަ ޑިންގީއެއް ބަންޑުން ޖަހާލައި، އޭގެން ދަތުރުކުރި އެކަކު މަރުވެއްޖެ އެވެ.\nއެމްއެންޑީއެފްގެ އިސް ތަރުޖަމާން މޭޖާ އިބްރާހިމް އާޒިމް ވިދާޅުވީ ކުޑަހުވަދޫ ކަނޑުއޮޅިން ޑިންގީއެއް ބަންޑުން ޖަހާލައިގެން އުޅޭކަމުގެ މައުލޫމާތު ލިބުމާ ގުޅިގެން އެމްއެންޑީއެފް ސެންޓްރަލް އޭރިއާ ކޯސްޓްގާޑު ސްކޮޑްރަންގެ ސިފައިން ހަރަކާތްތެރިވެފައިވާ ކަމަށެވެ.\nމި ހާދިސާގެ ރިޕޯޓް އެމްއެންޑީއެފް ސެންޓްރަލް އޭރިއާއަށް ލިބިފައިވަނީ މިއަދު ހަވީރު 16:22 ގައި ކަމަށާ މި ހާދިސާގައި ބަންޑުން ޖަހާލި ޑިންގީގައި6މީހުން ތިބި ކަމަށެވެ. އެއީ، ހަތަރު ބިދޭސީންނާ ދެ ދިވެހިންނެވެ.\nއެމްއެންޑީއެފް ސެންޓްރަލް އޭރިއާ ކޯސްޓްގާޑު ސްކޮޑްރަންގެ ސިފައިން އެސަރަހައްދަށް ދިޔައިރު، ޑީންގީގައި ތިބި ހަ މީހުން، ކުޑަހުވަދޫން ޖެޓްސްކީގައި އައި ބަޔަކު ސަލާމަތްކޮށްފައިވާ ކަމަށް އާޒިމް ވިދާޅުވި އެވެ.\nއެމީހުންނަށް ކުޑަހުވަދޫ ހޮސްޕިޓަލުގައި ދަނީ ފަރުވާ ދެމުންދާއިރު މަރުވެފައިވަނީ ފަތުރުވެރިއެއްގެ ގޮތުގައި ރާއްޖެ އައިސް އުޅުނު ސްވިޑަން މީހެކެވެ.\nކުޑަހުވަދޫ ކައުންސިލުން ބުނީ ޑިންގީ ބަންޑުން ޖަހާލާފައިވަނީ ފަތުރުވެރިންނާއެކު މަސްވެރިކަމަށް ނިކުމެ އުޅެނިކޮށް ކަމަށެވެ. ޑިންގީގައި ތިބި ހަތަރު ބިދޭސީންނަކީވެސް ފަތުރުވެރިންގެ ގޮތުގައި އެ ރަށުގެ ގެސްޓް ހައުސްއެއްގައި ތިބި ބައެކެވެ. މަރުވި ސްވިޑަންގެ އެ ފަތުރުވެރިޔާ ކުޑަހުވަދޫ ހޮސްޕިޓަލަށް ގެންދިޔައިރުވެސް މަރުވެފައިވާ އެ ރަށު ކައުންސިލުން ހޮސްޕިޓަލާ ހަވާލާދީ ވަނީ ބުނެފައެވެ.


Ras Online - ޔޯގާއާ ދެކޮޅު މުޒާހަރާ: ހައްޔަރުކުރި މީހުންގެ ތެރޭގައި ޝެއިހް ފަޒުލޫނާއި ޝެއިހް އާދަމް ނިޝާން!\nޔޯގާއާ ދެކޮޅު މުޒާހަރާ: ހައްޔަރުކުރި މީހުންގެ ތެރޭގައި ޝެއިހް ފަޒުލޫނާއި ޝެއިހް އާދަމް ނިޝާން!\nޒަހީނުއްދީން ސަޢީދު 22 ޖޫން 2022 - 20:29\nގަލޮޅު ދަނޑުގައި އިންޓަނޭޝަނަލް ޔޯގާ ޑޭ ފާހަގަކުރަމުން ދަނިކޮށް އެކަމަށް ހުރަސްއަޅައި ހިންގި ހަމަނުޖެހުމާ ގުޅިގެން އައްޝައިޚް ފަޒްލޫން ބިން މުޙައްމަދާއި ޝައިޚް އާދަމް ނިޝާން ހައްޔަރު ކޮށްފިއެވެ.\nފުލުހުންގެ އިދާރާއިން ބުނީ އެ ހަމަނުޖެހުމާ ގުޅިގެން ތިން މީހަކު މިއަދު ހަވީރު ކޯޓް އަމުރެއްގެ ދަށުން ހައްޔަރުކޮށްފައިވާ ކަމަށެވެ. އެ ތިން މީހުންގެ ވަނަވަރު ފުލުހުން ހާމަކޮށްފައެއްް ނުވެއެެވެ. އެހެން ނަމަވެސް އެނގިފައިވާގޮތުގައި އެމައްސަލައިގައި ހައްޔަރު ކުރި މީހުންގެ ތެރޭގައި އައްޝައިޚް ފަޒްލޫން ބިން މުޙައްމަދާއި ޝައިޚް އާދަމް ނިޝާންގެ އިތުރުން ހޯރަފުށީ ދާއިރާގެ ކުރީގެ މެމްބަރު މުހައްމަދު އިސްމާއިލް ހިމެނެއެެވެ.\nޝައިޚް އާދަމް ނިޝާނާއި ޝައިޚް ފަޒްލޫން ބިން މުޙައްމަދު ހައްޔަރު ކޮށްފައިވަނީ ޔޯގާ ދުވަހާއި ގުޅިގެން ގަލޮޅު ދަނޑުގައި އިއްޔެ ބޭއްވި ހަރަކާތަށް ހުރަސް އެޅި ކަމުގެ ތުހުމަތުގައި ރެހެންދި ފްލެޓް ސަރަހައްދުންނެވެ.\nއިއްޔެ ގަލޮޅު ދަނޑުގައި އިންޓަނޭޝަނަލް ޔޯގާ ޑޭ ފާހަގަކުރަމުން ދަނިކޮށް އެކަމަށް ހުރަސްއަޅައި ހިންގި ހަމަނުޖެހުމާ ގުޅިގެން މީގެކުރިން ހަމީހަކު ވަނީ ހައްޔަރުކޮށްފައެވެ. އެމީހުންގެ ބަންދުގެ މުއްދަތު ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ވަނީ އިތުރުކޮށްފައެވެ. ފުލުހުން ގެންދަނީ ގަލޮޅު ދަނޑުގައި އިންޓަނޭޝަނަލް ޔޯގާ ޑޭ ފާހަގަކުރަމުން ދަނިކޮށް އެކަމަށް ހުރަސްއަޅައި ހިންގި ހަމަނުޖެހުމުގެ މައްސަލަ ވަރަށް ސީރިއަސް މައްސަލައެއްގެ ގޮތުގައި ތަހުގީގް ކުރަމުންނެވެެ.


Kulhuntherin ge hushahelhun Chelsea in gabooleh nukuri\nކުޅުންތެރިންގެ ހުށަހެޅުން ޗެލްސީން ގަބޫލު ނުކުރި\nޗެލސީގެ ކެޕްޓަން ސެސާ އަޒްޕިލިކްއޭޓާ (ވ)\nކޮރޯނާ ވައިރަސްއާ ގުޅިގެން ކުރިމަތި ވެފައިވާ މާލީ އަދި އިގްތިސޯދީ އަޑިގަނޑުގެ ތެރޭގައި ކުޅުންތެރިންގެ މުސާރައިން 10 ޕަސަންޓް އުނި ކުރަން ޗެލްސީގެ ކުޅުންތެރިންގެ ފަރާތުން ހުށަހެޅި ޕްރަޕޯސަލް އެ ކުލަބުން ގަބޫލު ނުކޮށް އަނބުރާ ފޮނުވާލައިފި އެވެ.\nޗެލްސީގެ ކެޕްޓަން ސެސާ އަޒްޕިލިކްއޭޓާ، މިދިޔަ ހަފުތާގައި ވަނީ ކުޅުންތެރިންގެ މުސާރައިން ބައެއް އުނި ކުރުމަށް ހުރިހާ ކުޅުންތެރިންނާއެކު އެއްބަސް ވެފަ އެވެ. ކުޅުންތެރިންގެ ފަރާތުން އަޒްޕިލިކްއޭޓާ ވަނީ ޗެލްސީގެ ޗީފް ޑައިރެކްޓާ މަރީނާ ގްރަނޮވިސްކާއާ އަށް ޕްރަޕޯސަލް ހުށަހަޅާފަ އެވެ. އެ ޕްރަޕޯސަލްގައި ވަނީ، ކުލަބަށް އެހީވުމުގެ ގޮތުން ކުރިއަށް އޮތް ހަތަރު މަހު، ކުޅުންތެރިންގެ މުސާރައިން 10 ޕަސަންޓް އުނި ކުރުމަށެވެ.\nޓެލެގްރާފް ނޫހުން، ބުނީ އެ ޕްރަޕޯސަލް ޗެލްސީގެ ބޯޑުން ގަބޫލު ނުކުރީ 10 ޕަސަންޓް އުނި ކުރުމުގެ މަޝްވަރާތައް ޗެލްސީގެ ބޯޑުގައި ކޮށްފައި ނުވާތީ ކަމަށެވެ. މި މަހުގެ ކުރީ ކޮޅު ޕްރިމިއާ ލީގްގެ 20 ކުލަބުގެ މެދުގައި މަޝްވަރާ ކުރުމަށް ފަހު އެއްބަސް ވެފައި ވަނީ ސީޒަން ކުޅުން ފެށޭނެ ހާލަތެއް އަންނަން ދެން ކުޅުންތެރިންގެ މުސާރައިން 30 ޕަސަންޓް އުނި ކުރުމަށް ހުށަހެޅި ދާނެ ކަމަށެވެ.\nއިއްޔެ ޗެލްސީން ނެރުނު ބަޔާނެއްގައި ބުނެފައި ވަނީ، ކުޅުންތެރިންގެ މުސާރަ ދަށް ކުރުމާ ބެހޭގޮތުން ވަކި ގޮތަކަށް އެއްބަސް ވެވިފައި ނުވާ ކަމަށެވެ. މި ކަމުގައި ޗެލްސީގެ ކޯޗް، ފްރޭންކް ލަމްޕާޑް ހުރީ ވަކި ކޮޅަށް ބުރަ ނުވެ އެވެ.\nއާސެނަލްގެ ކޯޗް މިކަލް އާޓެޓާ އިސް ނަގައިގެން ކުޅުންތެރިންނާ ވާހަކަ ދައްކައި، އެ ޓީމުގެ ކުޅުންތެރިންގެ މުސާރައިން 12.5 ޕަސަންޓް އުނި ކުރުމަށް ވަނީ އެއްބަސް ވެފަ އެވެ.\nޗެލްސީ ކޮރޯނާ ވައިރަސް ކޮވިޑް-19 + ކޮވިޑް-19 އިގެ ބަލާއާފާތް


ރ. މާކުރަތު އިޖްތިމާޢީ ސަރަޙައްދުތައް ކުނިކަހާ ސާފުކޮށް ބެލެހެއްޓުމަށް މުވައްޒަފުން ހޯދުން\nރ.މާކުރަތު ، ދިވެހިރާއްޖެ\nބޭނުންވާ ޢަދަދު: 06 (ހައެއް)\nކްލެސިފިކޭޝަން: ސަޕޯޓް ސްޓާރފް ގުރޭޑް 1\nމުސާރަ (މަހަކު): 3000.00\nސަރވިސް އެލަވަންސް: (މަހަކު) 500.00 (ފަސްސަތޭކަ ރުފިޔާ)\nވަޒީފާއަދާކުރަން ޖެހޭ ތަން: ރ.މާކުރަތު ކައުންސިލްގެ އިދާރާ\nއޮފީސް/އިދާރާ: ރ. މާކުރަތު ކައުންސިލްގެ އިދާރާ\nޔުނިޓް: އިކޮނޮމިކް، ސޯޝަލް އެންޑް މުނިސިޕަލް ސަރވިސް\nމުއްދަތު: 12(ބާރަ) މަސްދުވަސް\n1. ލިޔަންކިޔަން ދަތުމާއެކު މަޤާމުގެ މަސައްކަތް ކުރުމުގެ ހުނަރާއި ޤަބިލްކަން ލިބިފައިވުން.\nމަޤާމުގެ މައިގަނޑު މަސައްކަތްތަކާއި މަސްޢޫލިއްޔަތުތައް:\nކައުންސިލްގެ އިދާރާއިން ހަމަޖައްސާ ރަށުގެ އިޖްތިމާޢީ ސަރަޙައްދުތައް ކުނިކަހާ، ވިނަނޮޅާ ސާފުކުރުން އަދި އެތަކެތި އެއްތަނުން އަނެއްތަނަށް އުފުލުމުގެ މަސައްކަތް ކުރުން.\nކައުންސިލް އިދާރާގެ ބެލުމުގެ ދަށުގައި ހުންނަ ބިންތަކުގެ ވަށައިގެންވާ މަގުތަކާއި ގޯތިތެރެ ވިނަނޮޅާ ކުނިކަހާ ސާފުކޮށް ބެލެހެއްޓުން.\nވަޒީފާގެ ޝަރުތު ފުރިހަމަވުން\nލިބިފައިވާ މަސައްކަތުގެ ތަޖްރިބާ\nވަޒީފާއަށް އެދޭ ފަރާތުގެ ސިޓީއާއެކު، ފުރިހަމަކޮށްފައިވާ އެޕްލިކޭޝަން ފޯމް (އެޕްލިކޭޝަން ފޯމް ރ.މާކުރަތު ކައުންސިލް އިދާރާގެ ކައުންޓަރުން ލިބެން ހުންނާނެއެވެ.\n(ހ) މޯލްޑިވްސް ކޮލިފިކޭޝަން އޮތޯރިޓީން ފެންވަރު ބައްލަވާފައިވާ ތަޢުލީމީ ސެޓުފިކެޓުތަކުގެ ކޮޕީ (ރާއްޖޭގައި ރަޖިސްޓްރީކޮށްގެން ހިންގާ މަތީ ތަޢުލީމުދޭ މަރުކަޒަކުން ހިންގާ ރާއްޖެއިން ބޭރުގެ ޕްރޮގުރާމްތަކުގެ ފެންވަރު ބައްލަވާފައިވާ ސެޓުފިކެޓުތަކާއި، ރާއްޖެއިން ބޭރުގެ މަތީ ތަޢުލީމުދޭ މަރުކަޒަކުން ހިންގާ ރާއްޖެއިން ބޭރުގެ ޕްރޮގުރާމްތަކުގެ ފެންވަރު ބައްލަވާފައިވާ ސެޓުފިކެޓުތައް ނުވަތަ ކޯސް ފުރިހަމަކުރިކަމުގެ ލިޔުމާއެކު ކޯހުން ލިބޭ ސެޓުފިކެޓު ވަކި ފެންވަރެއްގައި ޤަބޫލު ކުރެއްވޭނެކަމަށް މޯލްޑިވްސް ކޮލިފިކޭޝަން އޮތޯރިޓީން ދޫކުރައްވާފައިވާ ލިޔުމުގެ ކޮޕީ)\n(ށ) ރާއްޖޭގައި ރަޖިސްޓްރީކޮށްގެން ހިންގާ މަތީ ތަޢުލީމުގޭ މަރުކަޒަކުން ކުރިއަށްގެންދާ ރާއްޖޭގެ ޕްރޮގުރާމްތަކުގެ ސެޓުފިކެޓުތަކުގެ ކޮޕީ. ނުވަތަ ކޯސް ފުރިހަމަކުރިކަމުގެ ލިޔުމުގެ ކޮޕީ.\n6. ފުރިހަމަކޮށްފައިވާ، ކުރުމުއްދަތުގެ ކޯސްތަކާއި ތަމްރީނުތަކުގެ ސެޓުފިކެޓުތަކުގެ ކޮޕީ.\n7. ސިވިލް ސަރވިސްގެ ވަޒީފާއަށް ވަނުމަށް ދެވޭ އިމްތިޙާނުން ފާސްވިކަން އަންގާދިނުމުގެ ގޮތުން ސިވިލް ސަރވިސް ޓްރޭނިންގ އިންސްޓިޓިއުޓުން ދޫކޮށްފައިވާ ސެޓުފިކެޓުގެ ކޮޕީ.\n(ށ) އަމިއްލަ ކުންފުންޏެއްގެ ނުވަތަ އަމިއްލަ އިންސްޓިޓިއުޓެއްގެ ނުވަތަ އަމިއްލަ އިދާރާއެއްގައި ވަޒީފާ އަދާކޮށްފައިވާނަމަ ވަޒީފާ އަދާކުރި މުއްދަތާއި ކުރި މަސައްކަތް އަދި މަސައްކަތްކޮށްފައިވާ ތަނުގެ މުވައްޒަފުންގެ އަދަދު ބަޔާންކޮށް އެ އޮފީހަކުން ދޫކޮށްފައިވަ ލިޔުން.\nވަޒީފާއަށް އެދޭ ފޯމު މި (މާކުރަތު ކައުންސިލް އިދާރާ) ކައުންޓަރުން ލިބެން ހުންނާނެއެވެ. އަދި އިދާރާގެ www.mci.gov.mv ވެބްސައިޓުން މި ފޯމު ޑައުންލޯޑުވެސް ކުރެވޭނެއެވެ. މަޤާމަށް އެދި ހުށަހަޅަންޖެހޭ ތަކެތި ހުށަހަޅާނީ 08 ފެބުރުއަރީ 2017 ވާ ބުދަ ދުވަހުގެ މެންދުރު 12:00 ގެ ކުރިން، ރ.މާކުރަތު ކައުންސިލްގެ އިދާރާ އަށެވެ. އެޕްލިކޭޝަން ފޯމާއެކު ހުށަހަޅަންޖެހޭ ހުރިހާ ލިޔުންތައް ހުށަހަޅާފައި ނުވާނަމަ އެޕްލިކޭޝަން ބާޠިލުކުރެވޭނެއެވެ. ސިޓީއާއެކު ފުރިހަމަ ކޮށްފައިވާ އެޕްލިކޭޝަން ފޯމު ބޭނުންވާ އެހެނިހެން ލިޔެކިޔުންތައް ރ.މާކުރަތު ކައުންސިލް އިދާރާއަށް ހުށަހެޅުން.\nމި މަޤާމަށް މީހަކު ހޮވުމަށް ބޭއްވޭ އިންޓަވިއު އޮންނާނީ، 09 ފެބުރުއަރީ 2017 އާއި 15 ފެބުރުއަރީ 2017 އާ ދެމެދު، ރ.މާކުރަތު ކައުންސިލްގެ އިދާރާ ގައެވެ. މި ވަޒީފާއަށް ކުރިމަތިލާ ފަރާތްތަކުން، އެ ތާރީޚުގައި އިންޓަވިއުއަށް ހާޒިރުވުމަށް ތައްޔާރުވެގެން ތިބުން އެދެމެވެ.\nމި ވަޒީފާއަށް އެދި ހުށަހަޅާ، ޝަރުޠު ހަމަވާ ފަރާތްތަކުގެ އަދަދު 10 އަކަށްވުރެ ގިނަނަމަ، ތަޢުލީމީ ފެންވަރާއި ތަޖުރިބާއަށް ބަލައި، ވަޒީފާއަށް ކުރިމަތިލާފައިވާ ފަރާތްތަކުގެ ތެރެއިން އެންމެ މަތިން މާކްސް ލިބޭ 10 ފަރާތް ޝޯޓްލިސްޓް ކުރެވޭނެއެވެ.\nމި އިޢުލާނާއި ގުޅިގެން މަޢުލޫމާތު ސާފު ކުރުމަށް ގުޅާނީ 6580015 ނަންބަރު ފޯނާއެވެ.\nވަޒީފާއަށް އެދި ހުށަހަޅަންޖެހޭ ސުންގަޑި ހަމަވުމަށްފަހު ހުށަހަޅުއްވާ ހުށަހެޅުންތަކާއި، އެޓޭޗް ކުރަންޖެހޭ ލިޔުންތައް ހަމަނުކޮށް ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުންތަކާއި، ފުރިހަމަނުކޮށް ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުންތައް ބަލައި ނުގަނެވޭ ނެއެވެ.\nޢުމުރުން 60 އަހަރު ނުފުރޭ މީހެއްކަމުގައިވުން.\no މިއީ މިއިދާރާގެ ސިވިލްސަރވިސް މުވައްޒަފުންގެ އޮނިގަނޑުގައި ހިމެނޭ މަޤާމެއް ނޫނެވެ. ނަމަވެސް މި މަޤާމުގައި މުވައްޒަފުން ގެންގުޅޭނީ ސިވިލް ސަރވިސް ޤަވާއިދު 2014 ގެ ޗެޕްޓަރ9ގައިވާ ވަގުތީ މުވައްޒަފުން ގެންގުޅުމަށް ހަމަޖެހިފައިވާ އުސޫލުންނެވެ.\no މި މަޤާމަށް ހޮވޭ ފަރާތްތަކުން މަސައްކަތް ކުރައްވަން ޖެހޭނީ ރަސްމީ ދުވަސްތަކުގައި ރ.މާކުރަތު ކައުންސިލުން ހަމަޖައްސަވާ ގަޑިތަކެއްގައި ދުވާލަކު 06 (ހައެއް) ގަޑިއިރުއެވެ.\no މި މަޤާމުގެ މުވައްޒަފުންނަށް ސަލާމާއި އާއިލީ ޒިންމާގެ ޗުއްޓީ ދިނުމަށް ހަމަޖެހިފައިވަނީ 12 މަސް ދުވަހަށް 30 ސަލާމް އަދި 12 މަސްދުވަހަށް 10 އާއިލީ ޒިންމާގެ ޗުއްޓީއެވެ.\no މި މަޤާމަށް ހޮވޭ ފަރާތްތައް ޕެންޝަން ސްކީމްގައި ރަޖިސްޓްރީ ކުރެވި މުވައްޒަފުންގެ މުސާރައިން %7 ކައުންސިލްގެ އިދާރާއިން %7 ޖުމްލަ އަށްވާ ފައިސާ ޕެންޝަނަށް ފަންޑަށް ޖަނާކުރެވޭނެއެވެ.\no މި މަޤާމަށް ހޮވޭ ފަރާތްތަކަށް ރަމަޟާން މަހުގެ އިނާޔަތާއި ސަރވިސް އެލަވަންސްގެ އިތުރަށް އިތުރު އެލަވަންސްއެއް ދިނުމަށް ހަމަޖެހިފައެއް ނުވެއެވެ.\no މި އިޢުލާނު ރ.މާކުރަތު ކައުންސިލްގެ އިދާރާގެ ވެބްސައިޓް www.mci.gov.mv ބެލެން ހުންނާނެއެވެ.\nމިހެންވެ، މިކަން އާންމުކޮށް އެންގުމަށްޓަކައި އިޢުލާނުކުރީމެވެ.\n05 ޖުމާދަލްއޫލާ 1438\n02 ފެބުރުއަރީ 2017\nސުންގަޑި: 08 ފެބުރުވަރީ 2017 1200


ރާއްޖޭގައި ރިސޯޓު ހިންގުމަށް9ފަރާތަކުން7ރަށަކަށް 13 ބީލަން ހުށަހަޅައިފި | Atoll News\nރާއްޖޭގައި ރިސޯޓު ހިންގުމަށް9ފަރާތަކުން7ރަށަކަށް 13 ބީލަން ހުށަހަޅައިފި\nޝާއިޢުކުރީ: އިބްރާހީމް ރަމީޒް ޖޫން 25, 2021, 13:10\nރާއްޖޭގައި ރިސޯޓު ހިންގުމަށް9ފަރާތަކުން ތަފާތު7ރަށަކަށް 13 ބީލަން ހުށަހަޅާފައިވާ ކަމަށް ޓޫރިޒަމް މިނިސްޓްރީން ބުނެފި އެވެ.\nއެ މިނިސްޓްރީން ބުނީ ބީލަން ހުށަހެޅުން ކުރިއަށް ގެންގޮސްފައި ވަނީ މި ޖޫން މަހުގެ 24 ވަނަ ދުވަހު ކަމަށެވެ.\nއެ ރަށްތަކަށް ބީލަން ހުށަހަޅަން ދިވެހި ކުންފުނިތަކަށާއި ބޭރުގެ ކުންފުނިތަކަށް ހުޅުވައިލިއިރު، ބީލަން ހުށަހެޅުން ކުރިއަށް ގެންދިޔައީ އިއްޔެ އެވެ. އަދި 18 ބީލަން ފޮތް ގަނެފައިވާއިރު، ނުވަ ފަރާތަކުން ތަފާތު ހަތް ރަށަކަށް 13 ބީލަން ހުށަހެޅި ކަމަށް ވެސް ބުނެފައި ވެއެވެ.\n“ހުށަހެޅި ޕްރޮޕޯޒަލްތަކުގެ ތެރެއިން، އެންމެ މަތިން ހުށަހަޅާފައިވާ ލީޒް އެކުއިޒިޝަން ކޮސްޓްގެ ފަރަގު މިނިމަމް ލީޒް އެކުއިޒިޝަން ކޮސްޓްގެ 140 ޕަސެންޓަށް ވުރެ ބޮޑު.” ޓޫރިޒަމް މިނިސްޓްރީން ބުންޏެވެ.\nއެ މިނިސްޓްރީން މީގެކުރިން ވަނީ މިވަގުތުގެ އިންވެސްޓުކުރުމުގެ މާހައުލަށް ރިއާޔަތް ކުރުމަށްފަހު، އެ ރަށްރަކުގެ އެކުއިޒިޝަން އަގުވެސް ކުޑަކޮށްފަ އެވެ. އަގު ކުޑަކޮށްފަ އެވެ.\nޓޫރިޒަމް މިނިސްޓްރީ އިން ބުނެފައި ވަނީ މި އަހަރު ވެގެންދާނީ ފަތުރުވެރިކަމުގައި އިންވެސްޓްމެންޓުގެ އަހަރަކަށް ކަމަށެވެ.\nމި އަހަރުގެ ބަޖެޓުގައި ރިސޯޓު ހަދަން ރަށްތައް ހުޅުވާލައިގެން ދައުލަތަށް އާމްދަނީގެ ގޮތުގައި 608.4 މިލިއަން ރުފިޔާ ލިބޭނެ ކަމަށް ލަފާކޮށްފައި އޮތްނަމަވެސް ރިސޯޓު ހަދަން ހުޅުވާލި ރަށްރަށުގެ އެކުއިޒިޝަން ކޮސްޓު ކުޑަ ކުރުމުން އާމްދަނީއަށް އޭގެ އަސަރު ކުރާނެ އެވެ.\nރިސޯޓް ތަރައްގީކުރުމަށް މިހާތަނަށް ބީލަން ހުށަހަޅާފައިވާ ރަށްތަކަކީ ހއ. ވެލިފިނޮޅު، މ. ސީދިހުރާ އާާއެކު ސީދިހުރާ ވެލިގަނޑު، ތ. ކާއްޑޫ، ތ. އޮޅުފުށި، އޮޅުފުށި ފިނޮޅާއެެކު އަދި ލ. ބޮޑުމުންނަފުށި އާއި ގއ. ފުނަދޫވިލިގިއްޔާ ގދ. ކަނޑަހަލަގަލާ އެވެ.


ދިވެހީންގެ ޤައުމީ ދުވަހެއް ފުރަތަމަ ފާހަގަކުރީ 1365 ވަނަ އަހަރުގެ ރަބީޢުލްއައްވަލް މަހުގެ ފުރަތަމަ ދުވަހު އެވެ. އެއީ4ފެބްރުއަރީ 1946 ގައެވެ. އޭގެ ކުރިން ޤައުމީ ދުވަހުގެ ނަން ލިބިގެން ވަކި ދުވަހެއް ދިވެހީން ފާހަގަ ކުރަމުން ގެނެސްފައެއް ނުވެއެވެ. މިހެނީ 15 އަހަރާއި6މަސް ދުވަހުގެ ދިގު އަޅުވެތިކަމަކަށްފަހު ޕޯޗްގީޒުންގެ އަތްދަށުން ދިވެހިރާއްޖޭ މިނިވަންވީ 981 ވަނަ އަހަރުގެ ރަބީޢުލްއައްވަލް މަހުގެ 1 ވަނަ ވިލޭރެއެވެ. އެމަތިވެރި ފަޚުރު ދިވެހީންނަށް ޙާޞިލްކޮށްދެއްވުމަށް މާތް ﷲ މެދުވެރިކޮށްދެއްވީ ތިލަދުންމަތީ އުތުރުބުރީ އަލްޚަތީބު ޙުސައިން ތަކުރުފާނުގެ ދަރިކަލުން އައްސުލްޠާނުލް ޣާޒީ މުޙަންމަދު ތަކުރުފާނުލް އަޢުޒަމް ސިރީސަވާދީއްތަ މަހާރަދުންނެވެ.\nތާރީޚީ ގޮތުން ޤައުމީ ދުވަސް\n1988 ނޮވެމްބަރ3ގައި ރާއްޖެއަށް ކުރިމަތިވި ބަޣާވާތަކީ ދިވެހީންގެ މަދުބަޔަކާއި، ސްރީލަންކާގެ ޓެރަރިސްޓު ޖަމާޢަތަކާ އެކުވެގެން ހިންގި ނުރައްކާތެރި ބަޣާވާތެކެވެ. އެދުވަހުގެ ޙަމަލާއަކީ ދިވެހި ތާރީޚުގައި އަދި މިހާތަނަށް ފާހަގަ ކުރެވޭ އެންމެ ބާރުގަދަ އެންމެ ބިރުވެރި އަދި އެންމެ ނުރައްކާތެރި ޙަމަލާއެވެ. އެދުވަހު 18 ވަރަކަށް ގަޑިއިރު ވަންދެން ރާއްޖޭގެ ވެރިރަށް މާލޭގެ މައްޗަށް އަތްގަދަކޮށްލައިގެން ތިބީ ޤައުމުގެ ޢަދާވަތްތެރި ދުޝްމަނުންނެވެ. މީގެ ތެރޭގައި ދިވެހިންގެ މަދުބަޔަކާއެކު ސްރީލަންކާގެ ޕްލޯޓް ޖަމާޢަތުގެ 80 މީހުން ހިމެނުނެވެ. އެބައިމީހުން ހަނގުރާމަ ކުރަމުން ގެންދިޔައީ މުޅި ޤައުމު އެބައިމީހުންގެ އަތްމަޗަށް ގެންދިއުމަށްޓަކައެވެ.\nއެދުވަހުގެ ޙަމަލާގައި 19 ދިވެހި ދަރީން ޝަހީދުވިއެވެ. އެއީ ޢާންމު ރައްޔިތުންގެ 11 ފަރާތަކާއި ސިފައިންގެ 8 ފަރާތެކެވެ. ނަސްރުގެދުވަހުގެ ގޮތުގައި ސަރުކާރުން ދުވަހެއެއް ކަނޑައަޅުއްވާ ފުރަތަމަ ފަހަރަށް އެދުވަސް ފާހަގަކުރަން ފެށުނީ 1989 ނޮވެމްބަރު3ވަނަ ދުވަހުން ފެށިގެންނެވެ.\nތާރީޚީ ގޮތުން ނަސްރުގެ ދުވަސް\nނޮވެމްބަރ3ގެ ޢުދުވާނީ ޙަމަލާއާއި ގުޅިގެން ދުނިޔޭގެ އެތައް ޤައުމުތަކެއް އޮތީ ދިވެހި ޤައުމާއި ރައްޔިތުން ހިމާޔަތްކޮށްދިނުމަށް ތައްޔާރަށެވެ. އެހެން ނަމަވެސް ދިވެހި ސަރުކާރުން އަސްކަރީ އެހީއަށް އެދުނީ އިންޑިޔާ ސަރުކާރުގައެވެ. އެހެންކަމުން ވަރަށް އަވަހަށް އިންޑިޔާ ސަރުކާރުގެ އަސްކަރީ އެހީ ރާއްޖެއަށް ލިބުނެވެ. ކުލީސިފައިން ވެރިކަން ބަދަލުކުރުމަށް ޙަމާލާދޭން ފެށިތާ ގާތްގަޑަކަށް 17 ވަރަކަށް ގަޑިއިރުގެ ތެރޭގައި އިންޑިޔާ ސިފައިންގެ 1600 މީހުން ހިމެނޭ ފައުޖެއް ރާއްޖެ އައިސް ޙަރަކާތްތެރިވާން ފެށިއެވެ.\nއިންޑިޔާ ސިފައިންނަށް ރާއްޖެ އާދެވުނުއިރު، ހަނގުރާމަ ވަނީ މައިތިރިވެފައެވެ. އެހެންކަމުން އެބައިމީހުންނަށް ހަނހގުރާމަ ކުރާކަށެއް ނުޖެހެއެވެ. ބާޣީންގެ ތެރެއިން މަރުނުވެ ތިބިމީހުން މާލޭގެ ބަނދަރުގައި އޭރު އޮތް މުދާ އުފުލާ ބޯޓެއްކަމުގައިވާ “ޕްރޮގްރެސްލައިޓް” ގައި ފުރައިގެންދަނިކޮށް އެމީހުން އަތުލައިގަތީ އިންޑިޔާގެ ކަނޑުގެ ސިފައިންގެ ދެ މަނަވަރުންނެވެ. ބާޣީން “ޕްރޮގްރެސްލައިޓް” ފުރައިގެން ދިޔައިރު އެތަކެއް ދިވެހީން ރަހީނުންގެ ގޮތުގައި ގޮވައިގެން ދިޔައެވެ. މީގެ ތެރޭގައި އޭރު ސަރުކާރުގެ އިސްމަގާމުތަކުގައި ތިއްބެވި ބައެއް ބޭފުޅުން ހިމެނިވަޑައިގަންނަވައެވެ. އިންޑިޔާ ކަނޑުގެ ސިފައިންގެ ދެ މަނަވަރުން ބާޣީންގެ މީހުން އަތުލައިގަންއިރު ރަހީނުންގެ ގޮތުގައި ގެންދިޔަ ބައެއް ދިވެހީން ވަނީ ޝަހީދުކޮށްފައެވެ.\nގާތްގަޑަކަށް 18 ގަޑިއިރުވަންދެން ދިވެހި ސިފައިން ބާޣީންނާއި ހަނގުރާމަ ކުރަމުން ގެންދިޔައީ އެންމެ މިޒަމާނުގެ ހަތިޔާރު ބޭނުންކޮށްގެންނެވެ. ދުސްމިނުންގެ ބަޑީގެ ވަޒަންތަކުން ދިވެހި ސިފައިންގެ އެތައް ބަޔަކު ޝަހީދުވެފައިވެއެވެ. ނަމަވެސް ދިވެހި ސިފައިން ދެމިތިބީ އެބައިމީހުންގެ ޤައުމީ ވާޖިބު އަދާކުރުންމަތީ ތެދުވެރިކަމާއި އަމާނާތްތެރިކަމާއެކުގައެވެ.\n1998 ވަނަ އަހަރުގެ ނޮވެމްބަރ މަހުގެ ޢުދުވާނީ ޙަމަލާއަކީ، ރާއްޖެއަށް އެކިފަހަރުމަތިން ކުރިމަތިވެފައިވާ ދުޝްމިނުންގެ ޙަމާލާތަކުގެ ތެރެއިން، ސަރުކާރާއި، ރައްޔިތުންގެ ފަރާތުން މި ޒަމާނުގެ ހަތިޔާރާއި ހުނަރުތައް ބޭނުން ކުރެވުނު އެންމެ ވަރުގަދަ ޙަމަލާއެވެ.\nދިވެހިރާއްޖޭގައި މީހުން ވަޒަންވެރިވެގެން އުޅެންފެށީންސުރެ އެދީނަކަށް އަޅުކަންކުރަމުންއައި ބުޑިސްޓުދީން ދޫކޮށްލައި ދިވެހި ދައުލަތުން ރަސްމީގޮތުގައި އިސްލާމްދީން ޤަބޫލުކޮށް ދިވެހިރާއްޖޭގެ ރައްޔިތުން އެދީނަށް އެނބުރުމަށް އޭރުގެ ރަދުން އަމުރުކުރެއްވީ ހިޖުރައިން 548 ވަނަ އަހަރުގެ ރަބީޢުލްއާޚިރު (1153 މ. ޖޫން) މަހުގެ ތެރޭގައެވެ.\nރަސްމީގޮތުން ދިވެހި ދައުލަތުން ޤަބޫލު ކުރައްވާގޮތުގައި ރާއްޖެ އިސްލާމް ކުރެއްވި ބޭކަލަކީ މަޣްރިބުކަރައިގެ މައުލާނަ އަލްޙާފިޒު އަބުލްބަރަކާތު ޔޫސުފުލް ބަރްބަރީއެވެ. އެކަލޭގެފާނަކީ ހިޖުރައިން ހަވަނަ ޤަރުނުގެ ތެރޭގައި އިސްލާމްދީނަށް ނުހަނު ޚިދުމަތްކުރެއްވި މާތް ވަލީވެރި ބޭކަލުންގެ ތެރެއިން ބޭކަލެކެވެ.\n548 ވަނަ އަހަރުގެ ރަބީޢުލްއާޚިރު މަހު މުޅި ދިވެހި އުންމަތް އިސްލާމްދީނަށް އެނބުރުނީއްސުރެ އަދިއަދަށް ދާންދެންވެސް މިރާއްޖޭގައި މިއޮތީ އިސްލާމްދީނެވެ. ރާއްޖޭގެ މީސްތަކުން އިސްލާމްވީއްސުރެ ދިވެހިންނަކީ ދީނަށް ޙުރުމަތްތެރިކޮށް ހިތާ އިޢުތިޤާދު ހަރަދަނާ ބައެކެވެ.\nތާރީޚީ ގޮތުން ރާއްޖެ އިސްލާމްވި ދުވަސް\nކޮންމެއަކަސް ރާއްޖެ އިސްލާމްވީ ދުވަހެއް ގެންނަވާ އެދުވަސް އެންމެ ފުރަތަމަ ފާހަގަކުރެވުނީ އައްސުލްޠާން މުޙަންމަދު ފަރީދުލް އައްވަލްގެ ރަސްކަމުގެ ވަރަށް ކުރީކޮޅުއެވެ. ވަޒީރުންގެ މަޖިލީހުން ކުޅަ ފާސްކުޅައުމެއްގެ މަތީން ރާއްޖެ އިސްލާމްވި ދުވަސް އެންމެ ފުރަތަމަ ފާހަގަކުރީ 1374 ވަނަ އަހަރުގެ ރަބީޢުލްއާޚިރު މަހުގެ2ވަނަ ދުވަހުއެވެ. އެއީ މީލާދީން 1954 ގެ ނޮވެމްބަރ 28 އެވެ.\nރާއްޖެ އިސްލާމްވިދުވަސް ފާހަގަކުރެއްވުން ސަރުކާރުން ހުއްޓަވާލެއްވުމަށްފަހު އޭގެ 33 އަހަރު ފަހުން އަލްއުސްތާޛު މައުމޫން ޢަބްދުލްޤައްޔޫމުގެ ވެރިކަމުގެ5ވަނަ ދައުރުގައި ރާއްޖެ އިސްލާމްވި ދުވަސް ފާހަގަކުރައްވާގޮތަށް ދައުލަތުން ކަނޑައެޅުއްވިއެވެ. އަލުން މިދުވަސް ފާހަގަކުރައްވާގޮތަށް ނިންމެވީ ރާއްޖެ އިސްލާމްވި ދުވަހަކީ ޤައުމީ ގޮތުން ފާހަގަކުރާ ދުވަހެއްކަމުގައި ހަމަޖެއްސުމަށް 29 މުޙައްރަމް 1421 (4 މެއި 2000) ބުރާސްފަތި ދުވަހުއޮތް ވަޒީރުންގެ މަޖިލީހުގެ ޖަލްސާއިން ނިންމެވުމާ ގުޅިގެންނެވެ. އެއީ ރާއްޖެއަކީ ސައްތައިން ސައްތަ މުސްލިމް ޤައުމަކަށްވުމާއެކު، ދިވެހީންގެ ދީނީ އެއްބައިވަންތަކަން ބަދަހިކުރުމުގެ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި މިދުވަސް ފާހަގަ ކުރެއްވުމަށް ފެނިވަޑައިގަންނަވާތީއެވެ.\nރާއްޖެ އިސްލާމްވި ދުވަސް ޤައުމީ ފެންވަރުގައި ފާހަގަކުރެއްވުމަށް ސަރުކާރުން ޙަވާލުކުރައްވާފައިވަނީ މިނިސްޓްރީ އޮފް ހޯމްއެފެއާޒާއެވެ. މިދުވަސް ފާހަގަ ކުރުމުގެ ގޮތުން ކޮންމެ އަހަރެއްގެވެސް ރަބީޢުލްއާޚިރު މަހުގެ2ވަނަ ދުވަހު މާލެ އާއި އަތޮޅުތަކުގައި ތަފާތު ޙަރަކާތްތަކެއް ހިންގެއެވެ.\nރާއްޖެ އިސްލާމްވި ދުވަސް ފާހަގަ ކުރެވެމުން މިދަނީ ކޮންމެ އަހަރެއްގެވެސް2ރަބީޢުލްއާޚިރު ގައެވެ. މިގޮތުން މިއަހަރު 1428 ވަނަ އަހަރުގެ ރަބީޢުލްއާޚިރު މަހުގެ2ވަނަ ދުވަހު ފާހަގަ ކުރެވިފައިވަނީ ރާއްޖެ އިސްލާމްވީތާ 880 ވަނަ އަހަރު ފުރުމުގެ މުނާސަބަތެވެ.\n26 ޑިސެމްބަރ 2004 ދުވަހު ހެނދުނު 9:23 ގައި ރާއްޖެއަށް ކުރިމަތިވި ސުނާމީ ކާރިސާއަކީ މިހާތަނަށް ދިވެހިރާއްޖެ ދުށް މިފަދަ އެންމެ ހިތާމެވެރި ޙާދިޘާ އެވެ. މި ޙާދިޘާގައި ރާއްޖޭގެ9ރަށެއް ފިޔަވައި އެހެން ހުރިހާ ރަށަކަށް ސުނާމީ އަސަރުކޮށްފައިވެއެވެ. މީގެ ތެރެއިން4ރަށް އެއްގޮތަކަށް ބޭނުން ނުކުރެވޭ ވަރަށް ހަލާކުވެގޮސްފައިވެއެވެ. އެއީ، ރ.ކަނދޮޅުދޫ އާއި، ތ.ވިލިފުއްޓާއި، ދ.ގެމެންދޫ އަދި މ.މަޑިފުށްޓެވެ. އަދި މީގެ އިތުރުންވެސް 23 ރަށަކަށް ވަރަށްބޮޑެތި ގެއްލުންތަކެއް ލިބިފައިވެއެވެ.\n26ޑިސެމްބަރ 2004 ގައި ރާއްޖެއަށް ކުރިމަތިވި ހިތާމަވެރި ހާދިޘާގައި 82 މީހަކު ވަނީ ނިޔާވެގޮސްފައެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި ކުޑަކުދީންނާއި، އަންހެނުންނާއި، ފިރިހެނުން ހިމެނެއެވެ. އަދި މި ހާދިޘާގައި ވީނުވީ ގޮތެއް ނޭގި 26 މީހަކު ވަނީ ގެއްލިފައެވެ.\nއެދުވަހު ރާއްޖޭގެ ރައްޔިތުން ސާބިތުކޮށްދެއްވި އެކުވެރިކަމާއި، އެއްބައިވަންތަކަމުގެ މައްޗަށް ބައްލަވައި، ކޮންމެ އަހަރެއްގެވެސް ޑިސެމްބަރ މަހުގެ 26 ވަނަ ދުވަސް، ރާއްޖޭގައި އެއްބައިވަންތަކަމުގެ ދުވަހުގެ ގޮތުގައި ޤައުމީ ފެންވަރުގައި ފާހަގަ ކުރެއްވުމަށް، 2005 ޖެނުއަރީ 26 ވަނަ ދުވަހު ވަޒީރުންގެ މަޖިލީހުން ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާއަށް ލަފާ އެރުއްވުމާއިގުޅިގެން 2005 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން ކޮންމެއަހަރަކުވެސް، ރާއްޖޭގައި އެދުވަސް ޤައުމީ ފެންވަރުގައި ފާހަގަ ކުރަމުން ގެންދިއުމަށް ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ އޮފީހުން ޙަވާލު ކުރައްވާފައިވަނީ މިނިސްޓްރީ އޮފް ހޯމްއެފެއާޒާއެވެ.\nމިގޮތުން ފުރަތަމަ އެއްބައިވަންތަކަމުގެ ދުވަސް ފާހަގަ ކުރެވިފައިވަނީ 2005 ޑިސެމްބަރ 25 ވަނަ ދުވަހުއެވެ. އެދުވަހުގެ އެންމެ ޚާއްޞަކަމަކަށް އޮތީ 26 ޑިސެމްބަރ 2004 ވީ އާދީއްތަ ދުވަހު ދިވެހިރާއްޖެއަށް ކުރިމަތިވި ސުނާމީ ކާރިސާގައި އަޅުގަނޑުމެންނާ ވަކިވެގެންދިޔަ ލޮބުވެތި އަޚުންނާއި، އުޚްތުންގެ ހަނދާނާއި، އެދުވަހު ރާއްޖޭގެ ރައްޔިތުން ސާބިތުކޮށްދެއްވި އެކުވެރިކަމާއި އެއްބައިވަންތަކަމުގެ މަތިވެރި ރޫޙު ރަމްޒުކޮށްދޭ ހަނދާނީ ބިނާގެ ބިންގާ އެޅުއްވުމެވެ. މިބިނާގެ ބިންގާ އަޅުއްވައިދެއްވީ ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ އަލްއުސްތާޛު މައުމޫން ޢަބްދުލްޤައްޔޫމެވެ. މިބިނާގެ ބިންގާ އެޅުން އޮތީ މާލޭގެ އިރުދެކުނު ފަރާތު، ރާޅާއަޅާ ސަރަޙައްދު ކައިރީގައެވެ.\nއިނގިރޭސިވިލާތުގެ ހިމާޔަތުގެ ދަށަށް ދިވެހިރާއްޖެ ގޮސްފައިވަނީ 1887 ވަނަ އަހަރުގެ ޑިސެމްބަރ މަހުގެ 16 ވަނަ ދުވަހާއި 23 ވަނަ ދުވަހު، ދިވެހިރާއްޖޭގެ އޭރުގެ ރަދުން އައްސުލްޠާން މުޙަންމަދު މުޢީނުއްދީން ދެވަނަ އާއި އިނގިރޭސީންގެ ޢިއްޒަތްތެރި ކްއީން ވިކްޓޯރިއާގެ ބަދަލުގައި ސިލޯނުގައި ހުންނަވާ އިނގިރޭސި ގަވަރުނަރު ސަރ އޭ.އެޗް.ގޯޑްން އާއި ދެމެދު އާދެ، ދެޤައުމުގެ ދެމެދުގައި ކުރެވުނު މުޢާހަދާއެއްގެ ދަށުންނެވެ. އެމުޢާހަދާގައިވާ ގޮތުން ރާއްޖޭގެ ޚާރިޖީ ކަންތައްތައް ހިންގާނީ އިނގިރޭސި ދައުލަތް މެދުވެރިކޮށްގެންނެވެ. ރާއްޖެއަކީ އިނގިރޭސިންގެ ހިމާޔަތް ލިބިގެންވާ ޤައުމެކެވެ. އެއާއެކު ރާއްޖޭގެ ދާޚިލީ ހުރިހާކަމެއް ހިންގުމުގެ ފުރިހަމަ އިޙްތިޔާރު ރާއްޖެއަށް ލިބިގެންވެއެވެ. އަދި ދާޚިލީ ކަންތައްތަކާ އިނގިރޭސިންނެއް ނުބެހޭނެއެވެ. އެހެން ކަމާއެކުވެސް ރާއްޖޭގެ ތަޚްތަށް އިސްކުރެވޭ ރަސްކަލަކު އެމަޤާމު ޙަވާލުވެވަޑައިގެންނެވުމުގެ ކުރިން އިނގިރޭސި ސަރުކާރަށް އެކަން އަންގައި އެ ސަރުކާރުން އެރަސްކަލެއް ޤަބޫލުކުރަން ޖެހެއެވެ. އަދި އޭރުވެސް އިނގިރޭސި ދައުލަތަށް ރާއްޖެއިން ފޮނުވާ ޖިޒީއެއް ކޮންމެ އަހަރަކު ސިލޯނުގައި ހުންނަވާ އިނގިރޭސި ގަވަރުނަރަށް ފޮނުވަމުން ގެންދެއެވެ.\n1965 ވަނަ އަހަރުގެ ޖުލައި މަހުގެ 26 ވަނަ ދުވަހު ދިވެހި ސަރުކާރާއި އިނގިރޭސި ސަރުކާރާއި ދެމެދު ކުރެވުނު އެގްރީމެންޓަކުން ދިވެހިރާއްޖެއަކީ ވަކިވަކި ރަށްތަކެއްގެ މައްޗަށް އެކުލެވިގެންވާ ވެރިކަން ހިންގުމުގެ ފުރިހަމަ ބާރު ލިބިފައިވާ މިނިވަން ދައުލަތެއް ކަމަށް އިނގިރޭސި ސަރުކާރު ޤަބޫލު ކުރީއެވެ. އަދި ސިޔާސީ ގޮތުންނާއި، އެހެނިހެން ވެސް ގޮތްގޮތުން ހުރިހާ ޤައުމަކާ އަދި އަދި ބައިނަލްއަޤްވާމީ ޖަމާޢަތްތަކަ ސީދާ އަމިއްލައަށް ގުޅުން ހިންގުމުގެ ޙައްޤު ދިވެހިރާއްޖެއަށް ލިބުނީއެވެ. މި ތާރީޚީ އެގްރީމެންޓްގައި ސޮއިކުރެވުނީ އެދުވަހު ހެނދުނު މާލޭ ގަޑިން 10 ޖެހިއިރު ކޮޅުނބުގައި ހުންނަ އިނގިރޭސި ދައުލަތު ހައިކޮމިޝަންގައެވެ. ރާއްޖޭގެ ފަރާތުން މިއެގްރީމެންޓްގައި ސޮއިކުރެއްވީ ބޮޑުވަޒީރު އަލްފާޟިލް އިބްރާހީމް ނާޞިރެވެ. އިނގިރޭސި ސަރުކާރުގެ ފަރާތުން މިއެގްރީމެންޓްގައި ސޮއިކުރެއްވީ ސްރީލަންކާގައި ހުންނަވާ އިނގިރޭސި ހައިކޮމިޝަނަރ ސަރ މައިކަލް ވޯކަރ އެވެ.\nތާރީޚީ ގޮތުން ރާއްޖެ މިނިވަންދުވަސް\nމިނިވަންކަމުގެ ތާރީޚުގައި ދިވެހިރާއްޖެއަކީ ދުނިޔޭގެ ޤައުމުތަކުގެ ނިޞްބަތުގައި ވަރަށް މަތިވެރި މަޤާމެއް ޙާޞިލްކޮށްފައިވާ ޤައުމެކެވެ. ތާރީޚުން އެނގޭގޮތުގައި ރާއްޖެ އިސްލާމްވުމުގެ ކުރިންސުރެވެސް ދިވެހިރާއްޖެއަކީ ފުރިހަމަ މިނިވަންކަން ލިބިގެންވާ އަމިއްލަ ވެރިކަމެއް ކުރަމުން އައި ރާއްޖެއެކެވެ.\nދިވެހިރާއްޖޭގެ ތާރީޚަށް ބަލާއިރު ފެންނަނީ ދިވެހީންގެ އަމިއްލަ ވެރިކަމާއި ސިޔާދަތު ދިވެހިންގެ އަތުން ގެއްލިގެން ގޮސްފައިއޮތީ ހަމަ އެންމެ ދެ ފަހަރު ކަމުގައެވެ. އެމީ މީލާދީން 1558 އިން 1573 އަށް ރާއްޖޭގެ މައްޗަށް ޕޯޗުގީޒުން އަތްގަދަކޮށްގެން ވެރިކަން ހިންގި ދުވަސްވަރެވެ. އޭގެ ފަހުން ހިޖުރައިން 1166 ގައި ހޮޅިން ރާއްޖެ ހިފިކަމުގައި ވިޔަސް އެމީހުންނަށް ރާއްޖޭގައި ފައިހަރުކޮށްލެވޭނެ ފުރުޞަތެއް ނުލިބުނެވެ.3މަހާއި 20 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ދިވެހީން ވަނީ ރާއްޖޭގެ ވެރިކަމާއި މިނިވަންކަން ދިވެހިންގެ އަތްމައްޗަށް އަނބުރާ ގެނެސްފައެވެ.\nއެންމެ ފުރަތަމަކޮޅުގައި މި މުޢާހަދާގެ ދަށުން އިނގިރޭސީންނާއި، ދިވެހީންގެ ގުޅުން ހިންގަމުން އައީ ވަރަށް އެކުވެރިގޮތެއްގައެވެ. އިނގިރޭސިން ރާއްޖޭގެ ދާޚިލީ ކަންތައްތަކާއި ބެހުމެއް ނެތިއެވެ. ނަމަވެސް 19 ވަނަ ޤަރުނުގެ ފަހުކޮޅު ރާއްޖޭގައި ހިނގަމުންދިޔަ ދާޚިލީ ހަމަނުޖެހުންތަކާއި ގުޅިގެން އިނގިރޭސިން ކޮންމެވެސް ވަރަކަށް ރާއްޖޭގެ ދާޚިލީ ކަންތައްތަކުގެ ތެރެއަށް ވަންނަން ފެއްޓިއެވެ. އަދި 1903 ވަނަ އަހަރު އައްސުލްޠާން މުޙަންމަދު ޢިމާދުއްދީން (6 ވަނަ) ރަސްކަމުން އަޒުލްކޮށް އައްސުލްޠާން މުޙަންމަދު ޝަމްސުއްދީން (3 ވަނަ) ރަސްކަމަށް އިސްކުރުމާއި ގުޅިގެން ހިނގައިދިޔަ ކަންތައްތަކުގެ ތެރޭގައި، އިނގިރޭސި ސަރުކާރުން ބަޔަކު އައިސް ރާއްޖޭގެ އެތެރޭގެ ކަންތައްތަކަބެހޭގޮތުން ފިޔަވަޅުތަކެއް އަޅާފައިހުރިކަން ތާރީޚުން އެނގެން އެބައޮތެވެ. އަދި އޭގެފަހުންވެސް އެކިއެކި މައްސަލަތަކުގައި އިނގިރޭސީންގެ އަތެއް ރާއްޖޭގެ ދާޚިލީ ކަންތައްތަކަށްވެސް ފޯރާފައިވާކަން އެނގެން އެބަހުއްޓެވެ.\nއިނގިރޭސި ދައުލަތާއި ރާއްޖެއާއި ދެމެދުގައި ކުރެވިފައިވާ މުޢާހަދާގެ ދަށުން އޮންނަ އެކުވެރި ގުޅުން މެދުވެރިކޮށް ދެވަނަ ބޮޑު ހަނގުރާމައިގެ ދުވަސްވަރު އިނގިރޭސީންނާއި، އިއްތިޙާދީންގެ ދިފާޢަށް ބޭނުންވެގެން ރާއްޖޭގައި އިނގިރޭސި ސިފައިން ބައިތިއްބައި ދިނުމަށް އިނގިރޭސި ދައުލަތުން އެދުމުން ދިވެހިސަރުކާރުން އެކަމަށް ހުއްދަ ދެއްވިއެވެ. އެހުއްދައިގެ ދަށުން އައްޑުއަތޮޅު ގަމުގައާއި، ތިލަދުންމަތީ ކެލާގައި އިނގިރޭސި ސިފައިންގެ ބަޔަކު ބޭއްތިއްބިއެވެ.\nއަދި 1956 ވަނަ އަހަރު އިނގިރޭސި ސަރުކާރުގެ ފަރާތުން އެދުނު އެދުމަކަށް އައްޑުއަތޮޅު ގަމުގައި އާރް.އޭ.އެފް ގެ ސްޓޭޖިންގ ޕޯސްޓެއް ހެދުމަށް ދިވެހިސަރުކާރުން ހުއްދަދެއްވިއެވެ. އަދި ކުޑަކުޑަ ރަމްޒީ ފީއަކަށް ސަތޭކަ އަހަރު ދުވަހުގެ މުއްދަތަށް އައްޑުއަތޮޅު ގަމާއި ހިތަދޫން 110 އޭކަރު ބިން އިނގިރޭސީންނަށް ދޫކުރެއްވިއެވެ. މިކަންތައްތައް ހިނގަމުން ދިޔައިރު ދެ ޤައުމުގެ ދެމެދުގައި ކުރެވިފައިވާ އެގްރީމެންޓް އަލުން އައުކުރުމާބެހޭ ގޮތުން ދެ ސަރުކާރުގެ ދެމެދުގައި ވާހަކަ ދައްކަން ފެށްޓުނެވެ. އެވާހަކަތަކުގައި އެންމެ ފުރަތައިންވެސް ދިވެހި ސަރުކާރުން ހުށަހަޅުއްވަމުން ގެންދެވީ އަލަށް ކުރެވޭ އެގްރީމެންޓެއްގައި ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސިޔާސީ ޙައްޘިއްޔަތު ކަނޑައެޅިގެން ބަޔާންވެ އެނގެން އޮންނަންޖެހޭނެ ކަމަށެވެ. އަދި ދިވެހިރާއްޖޭގެއިން އެދެމުން ދިޔައީ ރާއްޖެއަކީ ރާއްޖޭގެ ހުރިހާ ރަށްތައް ހިމެނޭ ގޮތުން އޮންނަ އަމިއްލަ ވެރިކަމެއްގެ ބާރު ލިބިގެންވާ މިނިވަން ޤައުމެއް ކަމުގައި އިނގިރޭސި ސަރުކާރުން ޤަބޫލު ކުރުމަށެވެ. ނަމަވެސް އެންމެ ފުރަތަމަ އިނގިރޭސިން މިގޮތަށް އެކަން ޤަބޫލުކުރާކަށް އެއްބަހެއް ނުވިއެވެ. ވަރަށް ގިނަ ދުވަސްތަކެއް ވަންދެން ވަރަށް ހޫނުކަމާއެކު ދެފަރާތުން ވާހަކަތައް ބަދަލުކުރެއްވުމަށްފަހު 1960 ވަނަ އަހަރުގެ 14 ވަނަ ދުވަހު އަނެއްކާވެސް ދިވެހިސަރުކާރާއި އިނގިރޭސި ސަރުކާރާ ދެމެދު އެގްރީމެންޓެއް ކުރެވުނެވެ. މި އެގްރީމެންޓްގައި ދިވެހިރާއްޖެއަކީ ރަށްތަކެއްގެ މައްޗަން އެކުލެވިގެންވާ މިނިވަން އަމިއްލަ ވެރިކަމެއް ކުރާ ރާއްޖެއެއް ކަމުގައި އިނގިރޭސީން އެއްބަސްވެފައިވެއެވެ. ނަމަވެސް އިނގިރޭސީންގެ ހިމާޔަތުގެ ދަށުގައި އޮންނަ ރާއްޖެއެއްގެ ގޮތުގައި އިނގިރޭސީން މެދުވެރިވެގެންނޫނީ ބޭރު ޤައުމަކާ ސިޔާސީ ގުޅުމެއް ނުވަތަ ބައިނަލްއަޤްވާމީ ޖަމްޢިއްޔާއަކާ ގުޅުމެއް ދިވެހިރާއްޖެއިން އުފެއްދުމަކަށް އެ އެގްރީމެންޓް ތަނެއް ނުދެއެވެ.\nކޮންމެއަކަށް މިއެގްރީމެންޓަށްފަހުވެސް ރާއްޖެއަށް ފުރިހަމަ މިނިވަންކަން ހޯދުމަށް ދިވެހި ސަރުކާރުން ކުރައްވަމުން ގެންދެވި މަސައްކަތް ހުއްޓުވައި ނުލައްވާ ކުރިއަށް ގެންދެވިއެވެ. މިގޮތުން ކުރައްވަމުން ގެންދެވި މަސައްކަތްތަކުތުގެ ނަތީޖާއަކަށްވީ މާތް ﷲ ގެ ހެޔޮ ރަޙުމަތްފުޅުން މި ދިވެހިރާއްޖެއަށް ފުރިހަމަ މިނިވަންކަން ލިބުމެވެ. 1965 ވަނަ އަހަރުގެ ޖުލައި މަހުގެ 26 ވަނަ ދުވަހު ދިވެހި ސަރުކާރާއި އިނގިރޭސި ސަރުކާރާއި ދެމެދު ކުރެވުނު އެގްރީމެންޓަކުން ދިވެހިރާއްޖެއަކީ ވަކިވަކި ރަށްތަކެއްގެ މައްޗަށް އެކުލެވިގެންވާ ވެރިކަން ހިންގުމުގެ ފުރިހަމަ ބާރު ލިބިފައިވާ މިނިވަން ދައުލަތެއް ކަމަށް އިނގިރޭސި ސަރުކާރު ޤަބޫލު ކުރީއެވެ. އަދި ސިޔާސީ ގޮތުންނާއި، އެހެނިހެން ވެސް ގޮތްގޮތުން ހުރިހާ ޤައުމަކާ އަދި އަދި ބައިނަލްއަޤްވާމީ ޖަމާޢަތްތަކަ ސީދާ އަމިއްލައަށް ގުޅުން ހިންގުމުގެ ޙައްޤު ދިވެހިރާއްޖެއަށް ލިބުނީއެވެ. މި ތާރީޚީ އެގްރީމެންޓްގައި ސޮއިކުރެވުނީ އެދުވަހު ހެނދުނު މާލޭ ގަޑިން 10 ޖެހިއިރު ކޮޅުނބުގައި ހުންނަ އިނގިރޭސި ދައުލަތު ހައިކޮމިޝަންގައެވެ. ރާއްޖޭގެ ފަރާތުން މިއެގްރީމެންޓްގައި ސޮއިކުރެއްވީ ބޮޑުވަޒީރު އަލްފާޟިލް އިބްރާހީމް ނާޞިރެވެ. އިނގިރޭސި ސަރުކާރުގެ ފަރާތުން މިއެގްރީމެންޓްގައި ސޮއިކުރެއްވީ ސްރީލަންކާގައި ހުންނަވާ އިނގިރޭސި ހައިކޮމިޝަނަރ ސަރ މައިކަލް ވޯކަރ އެވެ.\nރާއްޖެއަށް ފުރިހަމަ މިނިވަންކަން ލިބުނުތާ ދެމަހެއްހާ ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ޔުނައިޓެޑް ނޭޝަންސް (ޔޫ.އެން) ގެ ފުރިހަމަ މެންބަރަކަށް ރާއްޖެވިއެވެ. އެގޮތުން ދުނިޔޭގެ މިނިވަން ޤައުމުތަކުގެ ސަފުގައި ދިވެހިރާއްޖެވެސް ފައިތިލަ ސާބިތުކޮށްލިއެވެ. އެފަޚުރުވެރި ދުވަހަކީ 1965 ވަނަ އަހަރުގެ ސެޕްޓެމްބަރ 21 ވަނަ ދުވަހެވެ.\n26 ޖުލައި 1965 ގައި ރާއްޖެއަށް ފުރިހަމަ މިނިވަންކަން ލިބުމާގުޅިގެން ކޮންމެ އަހަރެއްގެ ޖުލައި މަހުގެ 26 ވަނަ ދުވަސް ފާހަގަ ކުރަމުންދަނީ ރާއްޖޭ މިނިވަންދުވަހުގެ ގޮތުގައެވެ. މިނިވަންކަމަށް 25 އަހަރު ފުރުން 26 ޖުލައި 1990 ގައި ވަރަށް ކުލަގަދަ ގޮތެއްގައި ރާއްޖޭގައި ފާހަގަ ކުރެވުނެވެ. އަދި ފުރަތަމަ ފަހަރަށް މަގުމަތީ ބާޒާރެއްވެސް ބޭއްވިފައިވަނީ މިނިވަންކަމަށް 25 އަހަރު ފުރުމުގެ މުނާސަބަތުގައި 24 ޖުލައި 1990 ން4އޯގަސްޓް 1990 ގެ ނިޔަލަށެވެ.\nމިނިވަންދުވަހުގެ ރަސްމިއްޔާ ގިނަ އަހަރުތަކެއްވަންދެން ރަސްމީގޮތުން ފާހަގަކުރަމުން ދިޔައީ މާލޭގައެވެ. ނަމަވެސް 1999 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން މިނިވަންދުވަހުގެ ރަސްމިއްޔާތު މާލޭގެ އިތުރުން ރާއްޖޭގެ ކޮންމެވެސް ދެރަށެއްގައި ރަސްމީގޮތުން ފާހަގަކުރައްވާގޮތަށް ސަރުކާރުން ވަނީ ހަމަޖައްސަވާފައެވެ. މިގޮތުން މާލޭގެ އިތުރުން ރަސްމީ ގޮތުން މިނިވަންދުވަސް ފާހަގަކޮށްފައިވާ ރަށްތައް ތިރީގައި ދަންނަވާފައި އެވަނީ އެވެ.\n1999 ވަނަ އަހަރު ހދ.ކުޅުދުއްފުށި ސ.ހިތަދޫ\n2000 ވަނަ އަހަރު ށ.ފުނަދޫ ޏ.ފުވައްމުލައް\n2001 ވަނަ އަހަރު ރ.އުނގޫފާރު ދ.ކުޑަހުވަދޫ\n2002 ވަނަ އަހަރު ހއ.ދިއްދޫ ތ.ވޭމަންޑޫ\n2003 ވަނަ އަހަރު އދ.މަހިބަދޫ ނ.މަނަދޫ\n2004 ވަނަ އަހަރު ބ.އޭދަފުށި ލ.ފޮނަދޫ\n2005 ވަނަ އަހަރު ޅ.ނައިފަރު ގއ.ވިލިނގިލި (ސުނާމީގެ ސަބަބުން ކެންސަލްކުރެވިފައި)\n2006 ވަނަ އަހަރު ޅ.ނައިފަރު ގދ.ތިނަދޫ\n2007 ވަނަ އަހަރު ހއ.ހޯރަފުށި އއ.ރަސްދޫ\nމީލާދީން 1943 ވަނަ އަހަރުގެ އޭޕްރީލް މަހުގެ7ވަނަ ދުވަހު، ރާއްޖޭގައި އޭރު ހުންނެވި ރަދުން އައްސުލްޠާން ޙަސަން ނޫރައްދީނާއި ބޮޑުވަޒީރު އަލްއަމީރު މުޙަންމަދު ފަރީދު ދީދީ އާއި ދެބޭފުޅުން އެއްފަހަރާ އިސްތަޢުފާ ދެއްވިއެވެ. މިހިސާބުން ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސިޔާސީ މަސްރަޙަށް އާދަޔާ ޚިލާފު ބަދަލުތަކެއް އަންނަން ފަށައިފިއެވެ. އެކިފަހަރު އެކިގޮތަށް އިވެމުންދިޔަ އަޑުތަކެއްގެ ތެރެއިން ރާއްޖޭގެ އެންމެމަތީވަލީ، މަތީ ދަރަޖައިގެ ބޭފުޅުންކޮޅެއްގެ އިސްތަށިފުޅުގައި އެޅިގެން ދިޔަތަންވެސް ފެނިގެން ދިޔައެވެ. އެކަމަކު ދެންވެސް ތަޚުތު ހުރީ ފަޅަށެވެ. ނަމަވެސް މާގިނަދުވަސްތަކެއްނުވެ ސުމުއްވުލްއަމީރު އަލްޙާއްޖަ ޢަބްދުލްމަޖީދު ރަންނަބަނޑޭރިކިލެގެފާނަށް ދިވެހިރާއްޖޭގެ ރަސްކަން ނުހަނު ލޯތްބާއި އިޚްތިރާމާއެކު ދިވެހީން އެރުވިއެވެ. އެއީ 11 އޭޕްރީލް 1943 ގައެވެ. އޭރު އެމަނިކުފާނު ހުންނެވީ ރާއްޖެއިން ބޭރުގައި ކަމުން ޤާނޫނީ ގޮތުން ރަސްކަމާ ހަވާލުވެ ވަޑައިގަތުމުގެ ކަންތައްތައް ހަމަނުޖެހި ގިނަދުވަސްތަކެއް ވިއެވެ.\nތަޚުތު ހުހަށް ހުންނަތާ ގިނަދުވަސްވާން ފެށުމުން ރާއްޖޭގެ ވެރިކަން ހަމަޖައްސާނެ ގޮތަކާމެދު ގޮތެއް ނިންމުގެ މަސައްކަތްތަކެއް ފެށުނެވެ. މިގޮތުން ގިނަ ބައްދަލުވުން ތަކަކަށްފަހު ނުކުތް ނަތީޖާއަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ވެރިކަމުގެ ނިޒާމު ކޮންމެގޮތަކަށް އޮތްކަމުގައިވިޔަސް ޤައުމުގެ އެންމެމަތީ ވެރިއެއްގެ މަޤާމުގައި ހުންނެވުމަށް ދިވެހީން އެދެނީ އަލްއަމީރު މުޙަންމަދު އަމީން ދޮށިމޭނާ ކިލެގެފަނެއެވެ.\nރަސްކަލެއްގެ މަޤާމު ފުރުއްވާކަށް މުޙަންމަދު އަމީން ބޭނުންފުޅެއް ނުވެއެވެ. ރާއްޖޭގެ ދާޚިލިއްޔާއާއި ޚާރިޖިއްޔާގެ ހާލު ހުރިގޮތުންނެވެ. ސަރީހަ ޢިބާރާތަކުން ދަންނަވާނަމަ ދިވެހި ދަރިންނަށްޓަކައި ސިލޯނުގަޔާއި، އަދިވެސް ބޭރުގެ އެތަންމިތާގައި މުޙަންމަދު އަމީނު ކުރައްވާ ޚިދުމަތްތަކުން ދިވެހި ޤައުމު މަޙުރޫމް ކުރެއްވުމަކީ ޤައުމުގެ ޙުއްބުލްވަޠަންގެ ޙައްޤުގައި ކުރައްވަން ހެޔޮނުވާނެ ކަމެއްކަމުގައި އޭނާއަށް ފެނިވަޑައިގަންނަވާތީއެވެ. އެންމެފަހުން ރާއްޖޭގެ ވެރިކަން އޮންނާނެ އުޞޫލެއްގެ ބަހުސް ސިޔާސީ ތިލަފަތުން ކިރަން ފެށިއްޖެއެވެ. މިގޮތުން ބަހުސްތަކާއި މަޝްވަރާތަކަށްފަހު އެންމެފަހުން ނިންމެވީ ދިވެހިރާއްޖެ ޖުމްހޫރިއްޔާއަކަށް ހެދުމަށް ޟަރޫރަތްތެރިކަން މަޖުބޫރުކޮށްފި ކަމުގައެވެ. އެހެންކަމުން މިގޮތުގެމަތިން އުފެދިގެން އައި ދިވެހިރާއްޖޭގެ ފުރަތަމަ ޖުމްހޫރިއްޔާ ދުނިޔޭގެ އަލިކަން ދުށީ 1 ޖެނުއަރީ 1953 ގައެވެ. ނަމަވެސް މި ޖުމްހޫރީ ދެމިއޮތީ7މަހާއި ދުވަސްކޮޅަކުއެވެ. އަނެއްކާވެސް ރަސްކަމަކަށް ބަދަލުވެއްޖެއެވެ. އެއީ7މާޗް 1954 ގައެވެ. މިފަހަރު ރަސްކަމަށް އިސްކުރެވުނީ އައްސުލްޠާން މުޙަންމަދު ފަރީދުލްއައްވަލް އެވެ. މުޙަންމަދު ފަރީދުގެ ރަސްކަން 1968 ވަނަ އަހަރާ ހަމައަށް ދެމިއޮތުމަށްފަހު ރާއްޖޭގެ ދެވަނަ ޖުމްހޫރިއްޔާ ޤައިމް ކުރެވުނެވެ. އެއީ 11 ނޮވެމްބަރ 1968 ގައެވެ. ރައީސަކަށް އިންތިޚާބު ކުރެވުނީ އަލްފާޟިލް އިބްރާހީމް ނާޞިރެވެ.\nހުރަވީ ދުވަހަކީ ހޮޅީންގެ އަޅުވެތިކަމުގެ ދަށަށް ދިވެހިރާއްޖެ ދިޔުމާއި، އެ އަޅުވެތިކަމުން ރާއްޖެ މިނިވަން ކުރެއްވުނު ހަނދާން އާކުރާ ދުވަހެވެ. ހޮޅީން މާލެ ހިފީ 13 ޞަފަރު 1166 ގައެވެ. އެއީ މީލާދީ ސަނަތުން 20 ޑިސެމްބަރ 1752 ގައެވެ. އޭރު ތަޚުތުގައި އިންނެވީ އައްސުލްޠާނުލް މުކައްރަމު މުޙަންމަދު ޢިމާދުއްދީނެވެ. މި ރަދުން ހޮޅީންގެ ބާރުގެ ދަށަށް ގެންގޮސް އަވަހާރަވީ ނުވަތަ އަވަހާރަކޮށްލެވުނީ މަލިކުގައެވެ.\nގާތްގަޑަކަށް ހަތަރުމަހެއްހާ ދުވަސްފަހުން، މަތިވެރި ޖިހާދެއް ކުރައްވައި3ޖުމާދަލްއާޚިރާ 1166 ގައި ރާއްޖެ އަލުން މިނިވަން ކުރެއްވީ މުލީގޭ ދޮން ޙަސަން މަނިކުފާނު އިސްވެ ހުންނަވައިގެންނެވެ. ހުރަވީ ދުވަހުގެ ބަޠަލަކީ އަދި ފަހުން ދޮންބަންޑާރައިންނަކީ މި ޙަސަން މަނިކުފާނެވެ. މިއީ ވަރަށް އިޚްލާޞްތެރި އަމިއްލަ އެދުންފުޅަށްވުރެ ޤައުމީ ލޯބި ކުރިޔަށް ނެރުއްވި ހަރުދަނާ ޝަޚްޞިއްޔަތެކެވެ. އެހެނީ ޤައުމަށް މިކޮށްދެއްވި ޚިދުމަތަށް ޝުކުރުވެރިވުމުގެ ރަމްޒެއްގެ ގޮތުން ރައްޔިތުންގެ ފަރާތުން ފައިސާގެ ވެދުމެއް އެރުވުމުން އެކަން ޤަބޫލުފުޅެއް ނުކުރެއްވިއެވެ. ތަޚުތުގައި އިށީނދެވަޑައިގަތުމަށް ރައްޔިތުން އެތައް ފަހަރަކު ދެންނެވުމުން އެކަމަށްވެސް ކުރެއްވީ އިއުތިރާޒެވެ. މަސައްކަތްޕުޅު ކުރެއްވީ މަލިކުގައި ހުންނެވި ރަދުން ގެންނެވޭތޯއެވެ. ނަމަވެސް އެ ރަދުން މަލިކުގައި އަވަހާރަވެއްޖެކަން ކަށަވަރުވެވަޑައިގަތުމުން ދެން ތަޚުތުގައި އިށީނދެވަޑައިގަތެވެ. ދޮންބަންޑާރައިންގެ ކޮލީ ނަންފުޅަކީ، އައްސުލްޠާނުލްޣާޒީ ޙަސަން ޢިއްޒައްދީނު ސިރީ ކުލަރަންމީބަ ކައްތިރި ބަވަނަ މަހާރަދުންނެވެ. އެމަނިކުފާނުގެ ބައްޕާފުޅަކީ އަލްވަޒީރު މުޙަންމަދު ފާމުލަދޭރި މަނިކުފާނެވެ. މަންމާފުޅަކީ މުލަކުއަތޮޅު މުލީ ޚަޠީބު މުޙައްމަދުގެ ކުޑަ އާމިނާފާނެވެ. އެމަނިކުފާނުގެ ބޭފުޅުންނަކީ މުޙައްމަދު މަނިކުފާނު (ފަހުން އައްސުލްޠާނު މުޙައްމަދު މުޢިއްޒުއްދީން)، އިބްރާހީމް މަނިކުފާނު، ޢަލީ މަނިކުފާނު (ފަހުން އައްސުލްޠާނު ޙަސަން ނޫރައްދީން) އެވެ. އެމަނިކުފާނު ރަސްކަންކުރެއްވީ ހިޖުރީ ސަނަތުން 1173 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން 1180 ވަނަ އަހަރާ ހަމައަށެވެ. އެއީ މީލާދީ ސަނަތުން 1759 ވަނަ އަހަރުން 1767 ވަނަ އަހަރާ ހަމައަށް7އަހަރު ދުވަހުގެ މުއްދަތަށެވެ.