mee Kalaa Hithekey Bunan | Safuhaa\nމީކަލާ ހިތެކޭ ބުނަން\nރޫޖެހިފައިވާ އެނދުމަތީގެ ބެޑްޝީޓް އެއްވަރުކޮށްލުމަށްފަހު މަޑުމަޑުން ދުވެލާފައިގޮސް ޝާއިނާ ވިލުނޫކުލައިގެ ދޮރުފޮތިގަނޑު އެއްފަރާތަކަށް ކަހާލީ ޖެހެމުންދިޔަ ފިނި ވައިރޯޅި ބާރުވާހެން ހީވުމުންނެވެ. ހިތްނަށާލި ކަހަލަ އިހުސާސެއް ކުރެވުނީ ފެނުނު ހިތްގައިމު މަންޒަރުންނެވެ. އަތްމަތި ހަލުވިކޮށްލާފައި ދޮރުގެ ތަންޑު ނެއްޓުވުނު ގޮތެއްވެސް ނޭނގުނެވެ. ބޯއަރިކޮށްލާފައި އުޑުމައްޗަށް އަވަސްނަޒަރެއް ހިންގާލެވުނެވެ. ގުޅަޖެހިފައިވާ ކަޅުވިލާތަކުން މުޅި އުދަރެސް ބައްދާލާފައިވާއިރު ދުނިޔެމައްޗަށްވަނީ ޒާތެއްގެ އަނދިރިކަމެއް ވެރިވެފައެވެ. ޖެހެމުންދިޔަ ވައިރޯޅި ހިނދެއް ހިނދަކަށް ބާރުވަމުން އައިސް ޝާއިނާގެ ހަން އޮމާން މޫނުގައި ބީހިލުމާއި އެކު އެ ކުރެވުނު ފޮނި އިހުސާސަކުން ދެލޯމަރާލެވުނީ އިހުތިޔާރުން ބޭރުގައެވެ.\n" ކަނބުލޯ ކިތައްވަނަ އުޑުގައިތަ؟ "\nއިވުނު ފިރިހެންވަންތަ ބަރު އަޑުން ގެނުވި ކުއްލި ސިހުމާއިއެކު ޝާއިނާއަށް އަވަސް އަވަހަށް ވަށައިގެން ހޯދާލެވުނެވެ. މާ ދުރުނޫން ހިސާބެއްގައި އޭނާގެ ހަރަކާތްތަކަށް ފާރަލާން މީހަކު ހުރިކަމެއް ރެޔަކާލީ ދެނެވެ. ގަތްލަދާ އެކު އިސްޖަހާލެވުނީ ކުށްވެރިޔަކު ފަދައިންނެވެ. ޝާއިނާގެ ހަރަކާތްތަކަށްއައި ބަދަލާއެކު އެ ދޮން ކޯތާފަތަށް ވެރިވި މައުސޫމް ކުލަވަރުން އެ ފިރިހެނާ ރަކި ފާޑަކަށް ހީލި އަޑު އިވުނެވެ. އަވަސްއަރުވާލާފައި ދޮރު ލެއްޕުނުލެއް ބާރުކަމުން ގައިން ހީބިހި ނަގައިގެން ދިޔައެވެ. ދޮރުފޮތިގަނޑުގައި ހިފާ ދަމާލަން އުޅުނު އަތަށް ހުއްޓުންއެރީ އެޒުވާނާގެ މޫނު ދުށުމަށް ހިތްދެމުންދިޔަ އިންޒާރެއްގެ ވަރުގަދަ ކަމުންނެވެ. ދެލޯ ހަނިކޮށްލައިގެން ކަތި ނަޒަރަކުން ބަލަން ހުރި ޒުވާނާ ފެނުމުން ތަފާތު ވިންދެއް ހިތުގައި ޖެހިހެން ހީވިއެވެ. އުޅަނބޮއްޓާއި ހަމައަށް އޮޅާލާފައިވާ ނޫކުލައިގެ ގަމީހުގެ އަތުކުރީން ހާމަވެފައިވާ މުލައްދަނޑީގެ ވަރުގަދަކަން ފާޅުވޭވޭހުއްޓެވެ. ތެޅިގަލުގެ ފާރުގައި އެއްފައި ވިއްދާލައިގެން ފަޓުލޫނުގެ ދެޖީބަށް އަތްޖަހާލައިގެން ހުރިއިރު ވަރަށް ހުވަފެނީ ގޮތެއް ހުއްޓެވެ. މާހައުލަށް ވެރިވެފައިވީ ފިނިކަމާއެކު މުށިކުލައިގެ ހަތަރެސްކަން މޫނުން ތާޒާކަން ފާޅުވޭވޭ ހުއްޓެވެ. ބޮލުގެ ދެފަރާތުން މެދަށް، މައްޗަށް ރާޅެއްހެން ހިއްލާލާފައިވާ ކަޅު، ފަން، ވަރުގަދަ އިސްތަށިގަނޑުން ޒަމާނަށް ލޯބިކުރާކަން އެނގެއެވެ.\n"ޝާއިނާ! ނަމާދަށޭކިޔާފައި އައިސް ނިދީދޯ؟ މިހާރު އެހެރަ ހަތަރުގަޑި ބައިވީ... މީ ދެން ވަރުގަދަކަމެއް. މިހާރު ނުކުމޭ ސައި ހަދަން. އަދި އެހެރީ ހިއްކަން އެޅި ކުޑަސޮރުގެ އެއްޗެހިތައް ނުނަގާ. ދުވަހަކުވެސް ބުނާކަމެއް ނުވާނެ." ރުޅިވެރި ރާގެއްގައި ފަތިވަރު އަމުނާލާފައި ޒާހިދާ ބުންކަނޑާފައި މައިގޭތެރެއަށް ވަނެވެ. އެއީ އޭނާގެ އާދައެވެ. ޒީލަވަރުގަދަ އަންހެނެކެވެ. ޝާއިނާ ހަރުކޮށް ހިނގާފައިގޮސް ކޮޓަރި ދޮރު ހުޅުވިއިރު ޒާހިދާގޮސް އޮބާލަނީއެވެ.\nކަޅުބުރުގާ ބޮލަށް ހެޔޮވަރު ކޮށްލުމަށްފަހު ގޭތެރެއަށް ނުކުތީ އާދައިގެމަތިން ގޭތެރޭގެ ކަންކަން ފުރިހަމަ ކޮށްލުމަށެވެ. އުމުރުން 22 އަހަރުވީއިރު ޝާއިނާއަކީ އެއުމުރުގެ އެހެން ކުދިންނާ ވަރަށް ތަފާތު ކުއްޖެކެވެ. ލަދުރަކި ހިތްހެޔޮ، މަޑުމައިތިރި މިޒާޖެއްގެ ކުއްޖެކެވެ. އުމުރުން ހަތްއަހަރުގައި ކަނޑުމަތީގެ ނުރައްކާތެރި ހާދިސާއެއްގައި އޭނާގެ މައިންބަފައިން ދުނިޔެ ދޫކުރުން ވެގެން ދިޔައީ ޝާއިނާގެ ރީތި ދިރިއުޅުން ނަރަކައަކަށްވެގެން ދިއުންފަދަ ކަމަކަށެވެ. ޝާއިނާގެ ބަލަދު އެރީ އޭނާގެ ދޮއްޓަށް ހުރި ހަމައެކަނި ބޭބެ ޖައުސް އަށެވެ. ކޮޅުކޮޅު ދައްކާފައިވެސް ބޭބެ ޝާއިނާއާއި ހަވާލުވީ ބައްޕަގެ ބޮޑު ގޯތީގެ ދަހިވެތިކަން ހިތުގައި އޮތްލެއް ބޮޑުކަމުންނެވެ. ބޭބެއަކީ ދަހިވެތިކަން ބޮޑުވެގެންގޮސް ދުނިޔޭގައި ދަތްއަޅަންވެސް ފަސްނުޖެހޭ ޒާތެއްގެ މީހެކެވެ. ބޭބެމެންނާއެކު އެބޯޖަންގަލީގައި 15 އަހަރު ހޭދަކުރެވުނުއިރު އެދިރިއުޅުމަށް ޝާއިނާވަނީ އާދަވެފައެވެ. ދައްތަގެ ރުޅިވެރި ބަސްތަކެވެ. ބޭބެގެ ރުންކުރު މިޒާޖެވެ. ދުވަހަކުވެސް މަންޒަރު ބަދަލެއްނުވެއެވެ. އޯލެވެލްގެ ފުރިހަމަ ނަތިޖާ އަތަށްއެރުމުން އުފަލުން ފޮޅެމުން ގެއަށްއައިސް އިތުރަށް ކިޔަވަން ބޭނުންވާ ވާހަކަ ބުނުމުން ކަންފަތަށް ވިރުވާއަޅާލި ހިތްދަތި ޖުމުލަތައް ދެންމެ އިވުނު ބަސްތަކެއްހެން އަދިވެސް ކަންފަތުގައި ހަރުލާފައިވެއެވެ.\n" ކޮން ކިޔެވުމެއް؟ އަންހެންކުދިން ތިބެންޖެހޭނީ ގޭގާ. އަނެއްކާ އިތުރު ހަރަދެއް. މަށަކަށް ނުވާނެ. މިހާރުވެސް މިއުޅެނީ ދެކޮޅު ނުޖެހިގެން. ތިވާހަކަ އިތުރަށްދެން ދައްކައިގެން ނުވާނެ."\nލިބުނު ހިތްދަތިކަން ހިތުގެ އެންމެ ފުނަށް އޮއްބާލުމަށްފަހު ހިމޭންކަން އިހުތިޔާރު ކުރަން ޖެހުނީ އެނޫން އެހެންގޮތެއް ނެތުމުންނެވެ. މާދަމާ ރަނގަޅު ދުވަހެއް ފެނިދާނެ ކަމަށް ކުރަމުންއައި އުންމީދު އަދިވެސްވަނީ ހަމަ އުންމީދެއްގެ ގޮތުގައެވެ. މައިންބަފައިންގެ ގޭގައި އުޅެންޖެހިފައިވަނީ ބައެއްގެ ޝިކާރައަކަށް ވެގެންނެވެ. އެގޮތަށްވެސް ރުހިގެން ހުރެވުނީ އެއްބަނޑު އެއްބަފާ ބޭބެއަށް ވުމުންނެވެ. އެ ގުޅުމަށްކުރާ ގަދަރެއްގެ ބޮޑުކަމުންނެވެ.\nކޮތަރު ބައިގަނޑެއްހެން ގޭތެރެއަށް ޖަމާވެފައިވާ ޒާހިދާގެ ރައްޓެހިންނަށް ސައި ތައްޔާރުކުރުމަށްފަހު ބޭރު ރޯނުގައި ހިއްކަން އަޅާފައިވާ އާޔަންގެ ހެދުންތައް ނެގުމަށް ބޭރަށް އަޅާލި ފިޔަވަޅާއިއެކު އާދަޔާހިލާފު ފިނިކަމެއް އިހުސާސްކުރެވުނީ އެފައިތިލައިގާ ބީހުނު ބޮޑުތިކި ވާރޭގެ ސަބަބުންނެވެ. އަތްމަތި ހަލުވިކޮށްލާފައި އެއްޗެހިތައް ނަގައި ގުޅައަކަށް ވަށިގަނޑުތެރެއަށް ގަންނަވާލުމަށްފަހު ބާރު ހިނގުމެއްގައިގޮސް ދޮރޯށިން އެތެރެކުރި ފިޔަވަޅު ބޭރުކުރަން ޖެހުނީ އިވުނު ހިތްގައިމު އަޑަކުންނެވެ. އެއީ ހަމަ އެ އަޑެވެ. އެފިރިހެންވަންތަ ބަރުއަޑެވެ. ހިނދުކޮޅަކަށް ނަމަވެސް ޝާއިނާގެ އެ ޖިސްމު މަސްހުނި ހިޔާލުތަކެއްގައި ބަނދެލި ފިރިހެނާގެ އަޑެވެ.\n[ ޝާއިނާ... މަޑުކޮށްބަލަ! ]\nމޫނުމަތިން ހައިރާންކަމުގެ ކުލަވަރު ސިއްރުނުކުރެވުނީ ފެނިދެނިވެ ނޫޅޭމީހަކު ޝާއިނާގެ ނަމުން ގޮވާލުމުންނެވެ. އެހެންވިޔަސް ހެޔޮތާއެވެ. ޝާއިނާ ދުނިޔޭގައި ހުރިކަން ދަންނަ ފިރިހެނަކުވެސް ހުރީތާއެވެ.\nކުރެވުނު ފޮނި އިހުސާސަކުން ހިތުގައި ދުވެލި އުފާވެރިކަމުގެ ރާޅުބާނީގެ އަސަރު ފާޅުވީ އެތުނި މަޑުފިޔާތޮށި ކުލައިގެ ތުންފަތުގައި ކުޅެލި ލޯބިވެތި ހިނިތުން ވުމަކުންނެވެ. އެއްޗެހި އެޅި ވަށިގަނޑު ވިއްސާރައިން ހިމާޔަތް ކުރުމަށްފަހު ފަސްއެނބުރި ބަލާލެވުނީ ހަމަ ހިތަށް ކެތްނުވެގެންނެވެ. ކަޅުކަންގަދަ ދިގު އެސްފިޔަތަކުގެ ނިވަލުން ފާޅުވާންހުރި މަޑު ރަތްކުލައެއްވެރިވެފައިވި ދެލޮލުގެ އަޅިކަންގަދަ ކަޅިއާއި ޝާއިނާގެ ނަޒަރު ސީދާވި ހިނދު އާއިހުސާސްތަކެއް ހިތުގައި އުތުރި އަރަން ފެށިއެވެ. މުޅި މާހައުލު ފުސްވެފައިވާ ކަހަލައެވެ. ފުސްކަމުގެތެރެއިން ސިފަވަނީ ހަމައެކަނި އެސޫރައެވެ. ހާދަ އިޝްގީ ބެލުމެކެވެ. ހިތްދަމައިގަންނަ ބާރެއް އެނަޒަރުގައިވާ ކަހަލައެވެ. އެތޫނު ދެލޮލުން ފޮނުވި ތީރުތައް ދިފާއުކުރުމަށް ނުކުޅެދިއްޖެކަންއިހުސާސް ކުރެވުނީ ދެނެވެ. ޝާއިނާ ހަމަރަނގަޅަށްވެސް ރަކި ވެއްޖެއެވެ.\n[ އީތަން ކިޔަނީ... މިއީ ވަރަށް ބުރަމަސައްކަތުން ހޯދުނު ފުރުސަތެއް..ގެއިން ނިކުތުން މަނައީތަ؟ ] އަމިއްލައަށް ވީ ތަޢާރަފު އީތަންއަށް ނިންމާލެވުނީ ސުވާލަކުންނެވެ.\n[ނަންވެސް ހާދަ ރީއްޗޭ.. މިއީ އަނެއްކާ ފެންނަ ހުވަފެނެއްބާ؟ ] އެލަފުޒުތައް އަތުރާލެވުނީ ޝާއިނާގެ ހިތުގައެވެ. ވާނީވެސް އެހެންތާއެވެ. އަލަށް ދިމާވި މީހެއްގެ ކުރިމައްޗަށް ހިތް ބަންޑުންކޮށްލާން ކެރޭނީ ކިހިނެއް ހެއްޔެވެ؟ އޭނާގެ ކުރިމައްޗަށް އެރުމަކީވެސް ހާދަ ހިތްވަރެކެވެ.\n[ކިހިނެއްވީ އެއްޗެކޭނުބުނީ؟] ކެތްތެރިކަން ކޮޅުންލީ އީތަންގެ އެވެ. ހަމަ ނުހުރެވުނީއެވެ.\n[ކަމެއް...ނުވޭ] އަޅައަޅައިގަންނަމުން ޝާއިނާއަށް ބުނެވުނީ އެހާވަރަށެވެ. ލިބުނު ކާމިޔާބުން އީތަންއަށް ހިނިތުން ވެވުނީ ބޭއިޚުތިޔާރުގައެވެ. އޭނާގެ ކުރިމަތިން ލަދުމަލެއް ފެންނަކަހަލައެވެ. ބެލިވަރަކަށް މޯޅިވަނީއެވެ. ހާދަ އަންހެން ވަންތަ ސިފައެކެވެ.\n[އެއްދުވަހަކު އަތިރިމަތީ ކުޑަކުއްޖަކު ގޮވައިގެން ހުއްޓާ އެންމެ ފުރަތަމަ ފެނުނީ. އޭގެ ފަހުން މިހާރު ބަރާބަރު ތިން ހަފުތާ މިވީ. ކޮންމެ ދުވަހަކު މިތާ މުގޯލި އަޅައަޅާ މިހުންނަނީ. ހަމަ ވާހަކަ ދައްކާލާހިތުން] ލިބުނު ހަނި ފުރުސަތުގެ ބޭނުން ވީހާވެސް ރަނގަޅަކަށް ހިފޭތޯ އީތަން މަސައްކަތް ކުރިއެވެ.\n[އަހަރެން އަރާކާއެއްޗެއްހެން ސިފަވާތީތަ ތިހެން ތިހުރީ؟] އީތަންއަށް އުނދަގޫކުރުވީ ޝާއިނާގެ ހަމަހިމޭން ކަމެވެ.\nދިގަށްދެމިގެން ދިޔަ ތުންފަތުން އެ މޫނަށް ގެނުވި މޫރިތި ކުލަވަރުން އީތަންއަށް އެހެންތަނެއް ބެލޭގޮތެއް ނުވިއެވެ.\nތުނިތުނިކޮށް ކަނިލަމުންދިޔަ ވާރޭ ދިޔައީ ބޯކުރަމުންނެވެ. މިނިވަންކަމާއިއެކު ވައިގެތެރޭ އުދުހެމުންދިޔަ ބުރުގަލުގެ ކަންގަނޑު މައިތިރި ކުރަން ޖެހުނީ ޝާއިނާގެ ހިމަހޯލި އިނގިލިތަކުންނެވެ. މަޑުތުރުތުރެއް ހަށިގަނޑުގައި އުފައްދާފައިވަނީ ތަނަށް ވެރިވެފައިވީ އާދަޔާޚިލާފު ފިނިކަމެވެ. އީތަންގެ ލަސްފިޔަވަޅުތަކުގެ މިސްރާބު ހުރީ ސީދާ\nޝާއިނާއާ ދިމާއަށެވެ. ވީޖެހިލުމަކުން އަވަސް އަވަހަށް ފަހަތަށް އެޅުނު ދެތިން ފިޔަވަޅާއެކު ކައްސާލައިގެންދިޔަ މީހާ ހަމައަކަށް އެޅުނީ އެއްލި އަތުން ހިފުނު އީތަންގެ ބާރުގަދަ އަތްތިލައިގެ ސަބަބުންނެވެ. ތަފާތު ޖަޒުބާތެއް ހިތުގައި އުފަންވީ އެއަތްތިލައިންވީ އާދަޔާޚިލާފު ހޫނަކުންނެވެ. ހަތަރުކަޅި ހަމަވީ ވަގުތު ލާންއުޅުނު ނޭވާވެސް އެތެރެހަށީގައި ތާށި ވިހެން ހީވިއެވެ. ހަދާނެގޮތެއް ނުވިސްނުނެވެ.ފާޑަކަށް ހުއްޓުން އަރާފައި ދެމީހުންނަށްވެސް ތިބެވުނީ ބަސް ހުއްޓިފައެވެ.\nވެހެމުންދިޔަ ވާރޭގެ ތިކިތައް އެއްވެސް ރަހުމެއްނެތި ޝާއިނާގެ އޮމާން ކޯތާފަތުގައި ރޮނގުލާފައި އަޅައިގެންހުރި ބުރުގަލުގެ ތެރެއަށް އޮބިގެންދެއެވެ. އީތަންއަށް ހަސަދަވެރި ވެވުނެވެ. އޭނާއަށް ނުލިބުނު ޝަރަފެއް އެ ވާރޭތިކިތައް ހޯދުމުންނެވެ. ވިއްސާރަގަނޑަކަށް ވާނެނަމައޭ އެވަގުތު ހިތަށް އެރިއެވެ.\n[ވާ..ވާ..ވާ.. މިހިރަ ކަންތައްގަނޑެއް. ކޮންފިލުމެއްގެ ޝޫޓިންނެއް؟ ގޮތްކުޑަ އަންހެނާ! މިހާރު ގެއަށް ވަދޭ! ތަނަކުން ފިރިހެނަކު ފެންނައިރަށް ހެޔަށްގޮތްވެފާ.. ޕިސް...ޕިސް..] ކަންފަތުގެ ހިނދުރި ވިރުވާލިފަދަ ވިހަގަދަ ޖުމުލަތަކެއް ޒާހިދާގެ އެނުބައި ދުލުން ބޭރުކޮށްލީ ރުޅިވެރިކަމާއި އެކުގައެވެ. އީތަންގެ އިނގިލިތަކާއި ލާމެހިފައިވާ ޝާއިނާގެ އަތްތިލަ ދަމައިގަނެވުނީކުއްލިއަކަށެވެ. ބިރުގަނެފައިވާލެއްވެސް ވަކިން ކުޑައެއްނޫނެވެ. ލަދުގަތްލެއް ބޮޑުކަމުން އިސްޖަހާލެވުނީއެވެ.\nއަލަށް ހިތްދީލާލި މީހާގެ ކުރިމަތީގައި މިފަދަ ގޮތަކަށް ބޭޒާރުވެދާނެއެކޭ ހިތަކަށްވެސް ނާރައެވެ. މޫނުމަތި މިލާމޯޅިވީ ވީދެރައަކުންނެވެ. ދައްތައާމެދު ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ހިތުގައި ޝަކުވާ އުފެދުނީ އެވަގުތުއެވެ. ހިތް ކިލަނބުވީއެވެ. މީހުންގެ ކުރިމަތީގައި ޝާއިނާނިކަމެތިކޮށްލުމުން ދައްތައަށް ހާދަހާ އުފަލެއް ލިބެއެވެ. ހިތުގައި އުފެދުނު މަޑު ރިހުމާއިއެކު ގެއަށްވަންނަން ހިނގައިގަނެވުނެވެ.\n[ޝާއިނާ] ހައިރާންކަން އެކުލެވިގެންވީ އަޑަކުން އީތަންއަށް ގޮވާލެވުނީ ވަރަށް އަސަރާއެކުގައެވެ.\n[އީތަން.. އަނެއްކާވެސްތަ؟ އަހަރެންގެ ހިތް އިތުރަށް ދެން ނުތަޅުވާ.. އާދޭސްކޮށްފައި..] ވޭނީ ތުރުތުރަކާއިއެކު އެ ދެ ތުންފަތްދޭތެރެއިން އެލަފުޒުތައް ނުކުތި އީތަންގެ ހިތް ފިއްތާލާފައެވެ.\n[ޝާއިނާގެ އަތުގައި..] އީތަންއަށް ބުނެވުނީ އެހިސާބަށެވެ.\n[އީތަން ދެން އިހަށް މިތަނުން ދޭ. އެއީ މިވަގުތަށް އެންމެ ރަނގަޅުގޮތް.] ރޮވިފައިވާ ޝާއިނާއަށް ބޯހޫރާލުމަށްފަހު ދުއްވައިގަނެވުނީ ހިތަށްކޮށްފައިވާ ފުން އަސަރަކުންނެވެ.\n[މިހާރުދެން އެ ތެޅެނީ ތެޅެންވި އެންމެ ފަހު ވައްތަރަށް. އަމާވެސް އުޅުނު ވައްތަރު ތޯއްޗެއް؟ ނާސިގަނޑު. ގޮތެއްފޮތެއް ނެތިގެން] ޒާހިދާ ގޮވެލިފަތި ގޮވައިގަތެވެ. އޭނާ ހުރީ ހަމައިން ނައްޓާފައެވެ. ލޮލަށް ބޮނޑިވެގަތް ކަރުނަތައް ތިރީރަވައަށް ކެތްނުވެގެން އެރަތްކަން އެކުލެވިފައިވި ކޯތާފަތުން ރޮނގުލާފައި ތިރިއަށް ފައިބައިގަތެވެ. ޝާއިނާގެ ހިތުގައި ޝަކުވާ އުފެދުނީ އޭނާގެ ލޯބިވާ މަންމައަށް އެފަދަ ހުތުރު ބަސްތަކެއް ރައްދުވުމުންނެވެ. ވައިސޫރިއެއްހެން ދައްތަގެ ކުރިމަތިން ކޮޓަރިއަށް އާދެވުނެވެ. ވީ ދެރައަކުންނެވެ. ދޮރުލައްޕާ ތަޅުލުމަށްފަހު އެދޮރުގެ\nނުފުށުގައި ލައްވެލައިގެން ހުރެ ބާރުބާރަށް ރޮވުނެވެ. އެހިތަށް ހާދަ އަސަރެއް ކޮށްފިއެވެ. ހިތްތައް ކުދިކުދިކޮށްލާފަދަ ވޭނީ ގިސްލުމެއްގެ އަޑުމުޅި ކޮޓަރިތެރޭ ގުގުމާފައިވެއެވެ. ކަމެއް ހަނދާންވެގެންޝާއިނާއަށް އޭނާގެ މުށްކެވިފައިވާ ކަނައަތަށް ނަޒަރު ހިންގާލެވުނެވެ. ހުދުކުލައިގެ ކާޑު ކޮޅެއްގައި ކަޅުދެލިން ލިޔެވިފައިވަނީ އީތަންގެ ނަމާއި ފޯނުނަންބަރެވެ. ކަރުނައިގެ ތެރެއިން އެތުންފަތަށް ހިނިތުންވުމެއްވެރިވީ އީތަން ހިތަށް ސިފަވުމުންނެވެ. މަޑުމަޑުން ހިނގާލާފައިގޮސް ތަރުތީބު ކުރެވިފައިވާ ރީތިވާމޭޒުމަތީ ކާޑުކޮޅު ބޭއްވުމަށްފަހު ފާހާނާއަށް ވަނީ ފެންވަރާލުމަށެވެ. 'ފެންޓަސީ' ގޭގެ ބޮޑުދޮރޯށިން ގެއަށްވަދެވޭގޮތަށް ގާއަތުރާފައިވާ ހަނިމަގުން ޖައުސް އާދައިގެ ހިނގުމެއްގައި ގޭތެރެއަށް ވަނެވެ. ހާމަފެންޑާގައި ހުރި ސޯފާގައިދެފައި ވަށްކޮށްލައިގެން ގަޑިގުނަން އިން ޒާހިދާއަކަށް ހިމޭނަކުން ނީނދެވުނެވެ. ކުޅަނދުރުހަތައެއްހެންހުރި މޫނުމަތިން ޒާހިދާގެ އާވިއަރަމުންދިޔަ ހިތް ޖައުސްއަކަށް ސިއްރެއް ނުވިއެވެ. އެތައްގުނައެއް އިތުރުކޮށް އޮލަކޮށް ކައްކާލި ވާހަކަގަނޑުން ޖައުސްގެ މޫނަށް ވެރިވި ކުލަވަރު ފެނި ކާމިޔާބުގެ ވަގު ހުނުމެއް ޒާހިދާގެ ތުންފަތަށް ވެރިވިއެވެ.\n[މިހާރުމިއުޅޭ ކުދިން އުޅޭ ގޮތްދޯ... ޕިސް..ލަދުން ބޯފަޅައިގެންދާވަރުވޭ.] ނުރުހުންވުން ފާޅުވާންހުރި ޖައުސްގެ މޫނުމަތިފެނި ޒާހިދާ ޖެހުނީ އަމަށަކު ހިތްހަމަޖެހުމެއް ނޫނެވެ.\nއިޝާނަމާދު ކޮށްލުމަށްފަހު ޝާއިނާ ކޮޓަރިން ނިކުތީ އަޅުކަމުން ލިބުނު ހިތްހަމަޖެހުމާއެކުގައެވެ. ބޭބެ އަންނަންވާއިރަށް ކާން ހަދާލުމުގެ ބޭނުމުގައެވެ. ޝާއިނާގެ ހިނގުމަށް މަޑުޖެހުމެއްއައީ ދައްތަގެ ދުލުން ޝާއިނާގެ ނަން ކިއި އަޑު އިވުނުހެން ހީވުމުންނެވެ.\n[ޖައުސްއަށް އިނގޭތަ؟ އެޝާއިނާއާ އެއްކޮށް ގަނޑުގަންނަ ސޮރުގެ ރިޕޯޓު ނަގައިލައިފިން..އީތަން އެކޯ.. ޑޮކްޓަރުކަން ކިޔަވައިގެންނޯ އެއައީ. މަވެސް އެ ޒުބޭދާ ދަންނަން.. އެއީ ހައްސަދަރީންނާ ބަންގާޅިކޮށްޓެއް ގެންގުޅޭ މީހެއް. އަބަދު އުޅޭނީ ފިލަނިތައް ފަހަތުލައިގެން ފީކުކުޅެއްހެން.. ދެކޮޅު އެއްވަރު ފަންބޮނޑިއެއްހެން ހުންނަނީވެސް.] ޒާހިދާގެ މަލާމާތުގެ ހުނުމުގެ އަޑުއިވި ޝާއިނާގެ ހިތަށް ނުބައި ގޮތެއް ވިއެވެ.\n[ އަދި އެނގޭތަ؟ ބަފާ ބަލިއެނދުގައި އޮންނަތާ4އަހަރޯ. ޕޯލިއޯ ޖެހިގެންނޯ..ތިންބަނޑަށް ދަރިން ތިބޭ.. އުޅުނު ގޮތުން ތޯއްޗެއް އެއޮތީ ނުތެދުވެވިފާ.. އެޝާއިނާއަށްވެސް ނޭނގުނު ވިއްޔާ ބޮޑުގޯއްޗެއް އޮތްމީހަކު ހޯދާކަށް. ޔަގީނޭ އެސޮރުވެސް އެއުޅެނީ މި ގެ ފެނިގެންކަން. ލާހިކެއްނޫން މިގެއަށް ފާވާކަށް.. ކުޅިދައްކާލާނަން... ގޮތެއް ރާވަމާ..] ވީދެރައަކުން ލޮލުން ނީރާލި ކަރުނަތިކި އަތުގެ ނުފުށުން ފޮހެލަމުން ޝާއިނާ އެނބުރި ކޮޓަރިއަށް ދިޔައީ އީތަން އާ މެދު ހަމްދަރުދީ ވަމުންނެވެ.\nހަވީރު ވެހުނު ބޯވިއްސާރަގަނޑަށްފަހު މާހައުލަށްވަނީ ތެތްފިނިކަމެއް ވެރިވެފައެވެ. ވެރިވެފައިވީ މަރުފަދަ ހިމޭން ކަމާއިއެކު ގަސްތައްވެސް ހެލިލަން ބިރުންތިބިކަހަލައެވެ. ހުޅެވިހަނދުގެ އަލި ބިމަށް ފަތުރާލާފައިވީއިރު ދައުރު ކުރަމުންދިޔަ ފުސްވިލާކޮޅުތަކުން އެކަމަށް ނުފޫޒުފޯރުވަން އުޅޭކަހަލައެވެ. ބިއްލޫރި ކުޑަދޮރުން މާދުރަށް ކަޅިހުއްޓާލައިގެން ހުރި އީތަންއަށް އެއްވެސްކަމަކަށް ޝައުގުވެރިކަމެއް ނުދެވުނެވެ. ޝާއިނާގެ އެ ކުލަދޮން މޫނުން ފެނުނު ބިރުވެރިކަން އަދިވެސް ހިތަށް ސިފަވަނީއެވެ. އެތުނި ހަށިގަނޑަށް އީތަންގެ ބާރުގަދަ އަތުގެ ހިމާޔަތްދޭން ބޭނުންވަނީއެވެ. ފޯނުގެ ވައިބްރޭޓާއިއެކު ސިހިގެންދިޔަ އީތަން އަވަސްހަރަކާތަކާއިއެކު ފޯނަށް އައި މެސެޖު ކިޔާލިއެވެ. [މިއަދުވީ ކަންތަކަށް ވަރަށް ބޮޑަށް މަޢާފަށް އެދެން.]\nމެސެޖުގެ ތިރީގައިވާ ޝާއިނާގެ ނަން ފެނި އީތަންގެ މޫނު އުޖާލާވެގެން ދިޔައީ ފުޅާ ހިނިތުންވުމަކާއި އެކުގައެވެ. [މިދަނީ ތިގެ ކައިރިއަށް] އަމިއްލަ އެދުންއިސްކޮށް ފޮނުވާލި މެސެޖާއިއެކު އީތަން އަވަސްވެގަތީ ޝާއިނާގެ ގާތަށް ދިއުމަށެވެ. ލިބުނު ފުރުސަތުގެ ބެނުން ހިފަން ޝާއިނާ ބޭނުންވީ އޭނާގެ 22 އަހަރުވީ ދިރިއުޅުން ބަދަލުކޮށްލުމުގެ ނިޔަތުގައެވެ. އުފާވެރިކަމުގެ އަޖުމަ ބަލާލަން އޭނާ ބޭނުންވީ އީތަން އާއެކުގައެވެ. ދިއްލިފައިވާ މޫނަކާއިއެކު އީތަން ކުރަމުން ދިޔަ އިންތިޒާރަށް ނިމުމެއްއައީ އޭނާގެ ހިތުގެ ރާނީ އުދަރެހުން ފާޅުވުމުންނެވެ. ރަތްކުލައިގެ ބުރުގަލުގެ ތެރެއިން ފާޅުވާން ހުރި ޝާއިނާގެ ސާދާ މޫނުފެނި އީތަންގެ ހިތްހުއްޓޭވަރުވިއެވެ. ދުރުގައި ނުހުރެވުނު އީތަންއަށް ޝާއިނާގެ އެމަޑު އަތްތިލައިގައި ހިފާލެވުނީ މަސްތީ ކަމަކާއި އެކުގައެވެ.\nކޮޓަރީގައިހުރި 52 އިންޗި ޓީވީން ދައްކަމުން ދިޔަ ކުލަމަންޒަރަށް ނަފުސު ގަންބާލައިގެންއިން ޒާހިދާއަށް ހޭވެރިކަމެއްވީ ޖައުސް އައިސް ދިއްކޮށްލި ފޯނު ފެނުމުންނެވެ. [ނައީމު.. އަނެއްކާ ކިހިނެއްވީ؟]\n[އޭތް.. އެއްކަލަ ސޮރު އެބަހުރި ތި ގެ ކައިރީ. ތިގޭ މަންޖެގެ އަތުގައި ހިފައިގެން ހުރީވެސް. ކިހިނެއް ހަދަންވީ؟] ގަހަކުން ފުންމާލި ރާމާމަކުނެއްހެން ޒާހިދާ އެނދުމަތިން ތެދުވިއެވެ. [ދެ ގޮލާ ޗިސްކޮށްލިޔަސް ހެޔޮ. ސަލާމަތްވިޔަ ނުދޭތި.] އިންޒާރުގެ މެސެޖަކަށްފަހު ޒާހިދާ ފޯނު ބޭއްވީ މަކަރުވެރި ހިނިތުންވުމެއް ޖައުސްއަށް ހަދިޔާ ކުރުމަށް ފަހުގައެވެ.\nހުވަފެނީ ޢާލަމެއްގައި ތިބި ދެނަފުސަށް ހޭވެރިކަމެއްވީ ކައިރި ގޯޅިއަކުން ލަނބާލި ސައިކަލުގެ އަޑާއި އެކުގައެވެ. އެމީހުންނާއި ދިމާއަށް މިސްރާބުހުރި ސައިކަލުގެ އާދަޔާހިލާފު ސޮޕީޑުން ޝާއިނާއަށް ވަހުމެއްވިއެއެވެ. ދައްތަ ފޯނުގައި ހުރެ ދެއްކި ވާހަކަތައް ހިތަށްއެރީ ހަމަ ކުއްލިއަކަށެވެ. ގެނެވުނު އަވަސްހަރަކާތާއި އީތަން ގައިގައި ބާރަށް ހިފައިގަނެ އެއްފަރާތްވެލެވުނީ ހަމަކިރިޔާއެވެ. ސައިކަލު ދުއްވަން އިން ނައީމަށް ލިބުނީ ކުއްލި ސިހުމެކެވެ. ސައިކަލު ކޮންޓްރޯލް ނުކުރެވި ކިސަޑު ކޯރުގެ މެދުން ދެފަރާތަށް ބުރައިގެން ދިޔަ ފެންތަކާއިއެކު ކަހާލައިގެންދިޔަ ސައިކަލު ވެއްޓުނީއެވެ. ހިތަށް ވެރިވި ބިރުވެރިކަމާއިއެކު ޝާއިނާއަށް ބާރަކަށް އީތަންގެ އެ ކަސްރަތީ ހަށިގަނޑުގައި ބައްދައިގަނެވުނެވެ.\nބާރު އަޑުފަށްގަނޑަކާއިއެކު މީހަކު ހޭރިގަތް އަޑު ގޭތެރޭގައިތިބި ޖައުސްގެ ދެމަފިރިންނަށް އިވުނެވެ. ފެހިކުލައިގެ ބޮޑުދޮރޯށިން ދާދި އެކުއެކީގައި ނިކުމެވުނު ދެމީހުންނަށް ދެލޯ ބޮޑުކޮށްލެވުނީ ސައިކަލުދަށުވެފައި އޮތް ނައީމު ފެނުމުންނެވެ. އީތަންއާއި ޖައުސްގެ އެހީތެރިކަމާއިއެކު ނައީމު މަރުކަޒަށް ގެންގޮސް އަވަސް ފަރުވާ ދެވެން ފެށުނެވެ. އެކި މީހުންގެ ކުށަށް ސަޒާދެއްވަނީ އެކިގޮތަށެވެ. މައިބަދައަށް ލިބިފައިވާ ބޮޑު ގެއްލުމާއިއެކު ނައީމުވީ ނުކުޅެދޭ މީހަކަށެވެ.\nތަހުގީގު ކުރެވެމުންދިޔަ މައްސަލައިގާ ތުހުމަތުގެ އިނގިލި ދިއްކުރެވުނީ ޖައުސްގެ ދެމަފިރިންނަށެވެ. ކުރެވުނު ކުށް އިހުސާސް ކުރެވި ޒާހިދާގެ ބަޑި ފަޅައިގެން ދިޔައީ ދެނެވެ. ޖައުސް ހުރީ މޯޅި ވެފައެވެ. ބަސް ހުއްޓި ސަހަރޯވެރި ވެފައެވެ.\n[ވަރަށް ލޯބިވޭ ޝާއިނާދެކެ.] ޝާއިނާގެ ކަނައަތަށް އީތަންގެ ވައަތް މަހާލައިގެން ހުރެ އީތަން ފާޅުކުރި ލޯބީގެ ބަސްތަކުން ޝާއިނާގެ ހިތްފުރި ބަންޑުން ވިއެވެ. އީތަންގެ އެވަރުގަދަ ހަށިގަނޑުގައި ދެއަތް ވަށާލައި މީކަލާ ހިތެކޭ ބުނެވުނީ ދެލޯމަރާލަމުންނެވެ.


Usaid ge bodethi thuhumathu thakeh: Othee corruption, gaabilkameh, niyatheh ves neiy | Mihaaru\nއުސައިދުގެ ތުހުމަތުތަކެއް: "އޮތީ ކޮރަޕްޝަން، ގާބިލްކަމެއް، ނިޔަތެއް ވެސް ނެތް"\nކުޅުދުއްފުށީ ހޮސްޕިޓަލް ހިންގަން ނިމްސްއާ ހަވާލުކުރުމުގެ ރަސްމިއްޔާތުގައި ހެލްތު މިނިސްޓަރު ނާޒިމާއި ފައިޒަލް ޚާންއާ އެކު އުސައިދު (ވ-2) ބައިވެރިވެވަޑައިގަންނަވަނީ. -- ހުސެއިން ވަހީދު/މިހާރު\n07 ޖެނުއަރީ 2018 - 12:41\nއިންޑިއާގެ ނިމްސް ހޮސްޕިޓަލް ވެސް ހިންގާ ނޫރުލް އިސްލާމް އެޑިޔުކޭޝަނަލް ޓްރަސްޓްގެ 80 ޕަސެންޓް ހިއްސާ އޮންނަ ނޫރުލް އިސްލާމް އިންޓަނޭޝަނަލް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑާ ކުޅުދުއްފުށީ ހޮސްޕިޓަލް ހަވާލުކުރީ 50 އަހަރަށެވެ.\nވަކި މުއްދަތުތަކެއްގެ ތެރޭގައި ޚިދުމަތުގެ ފެންވަރު ރަނގަޅުކުރަން، އެއްބަސްވެފައިވީ ނަމަވެސް އެ ކުންފުނިން ހަވާލުވުމާ އެކު ހޮސްޕިޓަލުގެ ފެންވަރު ދަށްވީ ކަމަށް ހެލްތު މިނިސްޓްރީން ވަނީ ބުނެފަ އެވެ. އެކަން އެހެންވީ، ނޫރުލް އިސްލާމް އިންޓަނޭޝަނަލް ކުންފުނީގެ މެނޭޖިން ޑިރެކްޓަރު ފައިޒަލް ޚާން ވިދާޅުވެފައިވާ ގޮތުގައި، ދިވެހި ޑިރެކްޓަރުންގެ މައްސަލަތަކާ ހެދި އެވެ. އެ ކުންފުނިން ހޮސްޕިޓަލް ހިންގަން ގަސްތުގައި ދަތިކޮށްފައިވާ ކަމަށް ވެސް ރައީސް އަބްދުﷲ ޔާމީނަށް ފޮނުއްވި 14 ސޮފްހާގެ ސިޓީގައި ފައިޒަލް ވިދާޅުވެފައިވެ އެވެ.\nހޮސްޕިޓަލް ހިންގަން ފޮނުވި ފައިސާ ދިވެހި ޑިރެކްޓަރުންގެ އަމިއްލަ އެކައުންޓްތަކަށް ޖަމާކޮށް، ބޭނުންކޮށްފައިވާ ކަމުގެ ތުހުމަތު ވެސް އެ ސިޓީގައި ކޮށްފައިވެ އެވެ.\nއެ ތުހުމަތުތަކަށް ރައްދު ދެއްވަމުން، ނޫރުލް އިސްލާމް އިންޓަނޭޝަނަލް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑްގެ 20 ޕަސެންޓްގެ ހިއްސާ އޮންނަ، އުސައިދު "މިހާރު" އަށް ވިދާޅުވީ ރައީސަށް ފައިޒަލް ހުށަހެޅީ މުޅިން ވެސް ހަގީގަތާ ޚިލާފު ވާހަކަތަކެއް ކަމަށެވެ.\nކުޅުދުއްފުށީ ހޮސްޕިޓަލް ހިންގަން އެ ކުންފުނިން ހަވާލުވީ ޓައިމްލައިނެއް ކަނޑައަޅައިގެން ކަން ފާހަގަކުރައްވައި އޭނާ ވިދާޅުވީ، އެއްވެސް ކަމެއް ޓައިމްލައިނާ އެއްގޮތަށް ކުރިއަށް ނުދާ ކަމަށެވެ. އެންމެ ކުޑަމިނުން، ހޮސްޕިޓަލުން ދޭ ޚިދުމަތްތަކާ ގުޅޭ ސޮފްޓްވެއާ ވެސް މިހާތަނަށް ނިންމާފައި ނުވާ ކަމަށް ވިދާޅުވި އެވެ.\nކުޅުދުއްފުށީ ހޮސްޕިޓަލް.-- ފޮޓޯ: ކުޅުދުއްފުށީ އޮންލައިން\nއޭނާގެ އިތުރުން ކުޅުދުއްފުށީ ހޮސްޕިޓަލް ހިންގާ ދިވެހިންނަށް ތުހުމަތުތަކެއް ކުރީ، ނޫރުލް އިސްލާމުން ހިންގި ހިޔާނާތުގެ ބޮޑެތި އަމަލުތަކެއް ފަޅާއެރުމުން ކަމަށާއި ހެއްކާ އެކު އެ މައްސަލަތައް ކަމާ ބެހޭ އިދާރާތަކުން ތަހުގީގުކޮށްދޭން އެދިފައިވާ ކަމަށް ވެސް ވިދާޅުވި އެވެ.\nއުސައިދު ތުހުމަތުކުރެއްވި ގޮތުގައި ނޫރުލް އިސްލާމުން ވަނީ އާސަންދަ ފައިސާ ނަހަމަ ގޮތުގައި ހޯދައިފަ އެވެ.\n"ހޮސްޕިޓަލުން ހެދި އާސަންދަ ބިލްތަކުގައި އަގު އިންތިހާ އަށް ބޮޑުކޮށް ޖަހައިގެން މަކަރުހެދުމާއި އޮޅުވާލުން ހުރި ކަމަށް އަޑުއިވިގެން އެ މައްސަލަ ބެލުމުން ބޮޑުކަމަކަށް މިވީ. އެކަން ބެލިއިރު، އެ ތުހުމަތު ކުރެވޭނެ ޖާގަ އޮތް،" އެގޮތަށް އަގު އޮޅުވާލައިގެން ފުދޭވަރެއްގެ ބޮޑު އަދަދުތަކުން ފައިސާ ނަގާފައިވާކަން ފާހަގަކުރައްވައި، އުސައިދު ވިދާޅުވި އެވެ.\n"ހަމައެކަނި ދައްކާ ވާހަކައެއް ނޫން މިއީ، [ކޮރަޕްޝަން ހިންގާފައިވާ ކަމަށް] އަޅުގަނޑުގެ އަތުގައި ޑޮކިއުމެންޓްސް އެބަހުރި."\nއޭނާ ވިދާޅުވީ ކުޅުދުއްފުށީ ހޮސްޕިޓަލް ހިންގަން ފޮނުވި ފައިސާ ދިވެހި ޑިރެކްޓަރުން ބޭނުންކުރި ކަމަށް ފައިޒަލް ކުރެއްވީ ވެސް ދޮގު ތުހުމަތެއް ކަމަށެވެ. އެއީ ތެދެއް ނަމަ ހެކި ދެއްކެވުމަށް އޭނާ އެދިވަޑައިގަތެވެ.\n"އަޅުގަނޑު ވަރަށް ސާބިތުކަމާ އެކު މި ދަންނަވަނީ ދިވެހި ޑިރެކްޓަރުންގެ އެކައުންޓަށް އެކި ފަހަރު މަތިން 130،000 ޑޮލަރު (ގާތްގަނޑަކަށް ދެ މިލިއަން ރުފިޔާ) ޖަމާކޮށްދީފައެއް ނުވޭ. ޖަމާކޮށްފައި އޮތިއްޔާ ރެމިޓަންސް ސްލިޕް ދައްކަވާ،" އުސައިދު ވިދާޅުވި އެވެ.\nޑޮކްޓަރުން ނުލިބިގެން ޚިދުމަތް ހުއްޓޭ ވާހަކަ ފައިޒަލް ޚާންގެ ސަމާލުކަމަށް ގެންނެވުމުން، ކައިރި ރަށްތަކުން ވަގުތީ ޑޮކްޓަރުން ހޯދަން އެދިވަޑައިގަތް ކަމަށް އުސައިދު ވިދާޅުވި އެވެ. އެކަމަކު އެއީ، އިންޑިއާގައި އޮންނަ އުސޫލުން ރާއްޖޭގައި ކަންކަން ކުރެވޭނެ ގޮތެއް ނޫން ކަމަށް އެންގިޔަސް، އޭނާ ވިދާޅުވީ، ނޫރުލް އިސްލާމަށް އެކަމަށް ހައްލެއް ހޯދައިދެވިފައި ނުވާ ކަމަށެވެ.\nނޫރުލް އިސްލާމުން ތުހުމަތުކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، ކުޅުދުއްފުށީ ހޮސްޕިޓަލަށް ނޮވެމްބަރު، 12، 2017 ގައި އަގު ބޮޑު ސިޓީ ސްކޭން މެޝިނެއް ފޮނުވާފައިވާ އިރު، ހުއްދަތަކެއް ނުލިބިގެން ކަމަށް ބުނެ ކަސްޓަމްސްގައި އެ މެޝިން "ތާށިވެފައި" ހުންނަތާ ދެ މަސް ވެދާނެ އެވެ. ސީޓީ ސްކޭނާއި އެހެން ވެސް އަގު ބޮޑު މެޝިންތައް ނުނެރެ ލަސްކުރަނީ ގަސްތުގައި ކަމަށް ވެސް އެ ކުންފުނިން ޝައްކުކުރެ އެވެ.\nއެކަމަކު އުސައިދު ވިދާޅުވި ގޮތުގައި މެޝިން ނެރުމުގައި ލަސްވީ އެކަމަށް ދައްކަން ޖެހޭ 100،000ރ. އިންޑިއާ ކުންފުނިން ނުފޮނުވައިގެންނެވެ.\nއޭނާ ވިދާޅުވީ ފަހުން އޭނާއަށް މައުލޫމާތުތައް ލިބިވަޑައިގެން އަދި ކަންކަން ބެއްލެވި އިރު ނޫރުލް އިސްލާމްގައި ހޮސްޕިޓަލް ހިންގުމުގެ ގާބިލްކަމެއް ވެސް އަދި ނިޔަތެއް ވެސް ނެތް ކަމަށެވެ.\n"ކުޅުދުއްފުށީ ހޮސްޕިޓަލް އެ ކުންފުންޏަކަށް ނުހިންގޭނެ،" އުސައިދު ވިދާޅުވި އެވެ.\nއޭނާ ވިދާޅުވި ގޮތުގައި ނޫރުލް އިސްލާމް އެޑިޔުކޭޝަނަލް ޓްރަސްޓަކީ އިންޑިއާގައި ދަަރުމައަށް މަސައްކަތް ކުރަން އުފައްދާފައިވާ ޓްރަސްޓެކެވެ. އެ ޓްރަސްޓުން ވިޔަފާރީގެ އެއްވެސް މުއާމަލާތެއް ހިންގައި، ވިޔަފާރީގެ ފައިދާ ލިބޭ ގޮތަށް މަސައްކަތްކުރުން އިންޑިއާގެ ގާނޫނުތަކުން މަނާކުރާކަން ވެސް، ފަހުން އެނގިވަޑައިގެންނެވި ކަމަށް އުސައިދު ވިދާޅުވި އެވެ.\nކުޅުދުއްފުށީ ހޮސްޕިޓަލް ހިންގަން ނޫރުލް އިސްލާމުން ހަވާލުވި ފަހުން އެ ތަނުގެ ހިދުމަތްތަކުގެ ފެންވަރު ދަށްވެ ރައްޔިތުންގެ ޝަކުވާ ވަނީ ބޮޑުވެފަ އެވެ.\nމި މައްސަލައިގައި، ކުޅުދުއްފުށީ ދެކުނު ދާއިރާގެ މެމްބަރު މުހައްމަދު ނަޝީދު ވެސް ވަނީ ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކުރައްވައިފަ އެވެ. ހިނގަހިނގާ ހުރި ހޮސްޕިޓަލެއް އެފަދަ ކުންފުންޏަކާ ހަވާލުކުރުމުން އެ ހޮސްޕިޓަލް އިތުރަށް ތަރައްގީކުރުމަށް ކަމެއް ނުކުރެވުނު ތާނގައި އެތަން ކުރިން ހިންގަމުން ދިޔަ ފެންވަރުގައި ވެސް ހިންގާ ނުލެވުނު ކަމަށް ބުނެ އެއްބަސްވުން އުވާލަން އޭނާ ގޮވާލެއްވި އެވެ.\nދިވެހި ސަރުކާރު ކުޅުދުއްފުށި ހޮސްޕިޓަލް ހެލްތު މިނިސްޓްރީ ނިމްސް ހޮސްޕިޓަލް ނޫރުލް އިސްލާމް ސިއްހީ ޚިދުމަތް އިންޑިއާ ރާއްޖެ-އިންޑިއާ ހދ. ކުޅުދުއްފުށި\n59 ކޮމެންޓް, 82 ރިއެކްޝަންސް\nހަވާލުކުރިއިރު، ހެލްތު މިނިސްޓަރު ޕޯޑިއަމްއަށް އަރުއްވާ ވިދާޅުވި ވާހަކަތަކާ ކުރެއްވި ޚުޝާމަދުތައް މިދާ ކޮންމެވެސް ކުއްޖަކު ޕޯސްޓްކޮށްލަދީބަލަ. ބޭބެއަށް ނުފެނިގެން މިއުޅެނީ.\nބައި ލާރިވެސް ނުލާ ކުންފުނީގެ 20 އިން ސައްތަ ދީގެން ވިޔަފާރި ދިނީމާ އުސޭދު ކޮން އަނގައެއް ތަޅަނީ\nއުސޭދަށް އެކުންފުނިން 99% ހިއްސާ ދިނަސް، ޙަޤީޤަތަށް ވާހަކަ ދެއްކިދާނެ އެއްނު. އެކަން އޭނަ އެކުރަނީ. ސާފުވެއްޖެބާ؟\nނިމްސް އަކީ ބޭހަށް ދިވެހިން ސަރުކާރުން ފޮނުވާދޭ ހޮސްޕިޓަލް .މިހޮސްޕިޓަލުން ރީޖަނަލް ހޮސްޕިޓަލް ހިންގަންފެށުމުން ރާއްޖެއިންބޭރަށް ނިމްސް އަށް ފޮނުވަންޖެހޭ މީހުން ރާއްޖޭގަ ފަރުވާ ދިނުން ސަރުކާރުގެ މަގްސަދަކީ . ރާއްޖޭ ގެ ހުރިހާ ކަންކޮލުތަކުން ކުޅުދުއްފުށީ ރީޖަނަލް ހޮސްޕިޓަލުން ފަރުވާލިބިގެންދާނެ ގޮތެއް ހަމަޖެއްސިުން އަމާޒަކީ . މިކަން ނުހިގުމުގާ ކަރެޕްސަން އެކުލެވިދާނެ . ދިވެހިންވެސް އިންޑިޔާ ވިޔަސް މިއީ ވަރަށް ކަރެޕްޓް ބޮޑު ދެބައިމީހުން. ސަރުކާރުން ބަލާ ކަރެޕްޓް ވާފަރާތާމެދު ފިޔަވަޅު އަލޫއްވާ.\nބަލަ މީހަކު ކަޓު ނަގާފަ އެމީހުން ނާހަވާލު ކުރީ ކީއްވެ\nއިންޑިއާގެ ނިމްސް ހޮސްޕިޓަލް ވެސް ހިންގަނީ ހަމަ ހިލޭ ސާބަހަށްތަ؟\nޢޭޑީކޭ ނާޝިދު އާ ހަވާލު ކޮށްބަލަ ނިކަން\nއޭރުން ނެއްނުން ކޮޓަރި ވެސް ރިސޯޓްފެންވަރަށް ވިއްކޭނީ، ޕްރެޑައިސްގައި 1 ރޭ ކެއުމާއި އެއްކޮށް ހޭދަކުރާ ވަރަށް ވުރެ އޭޑީކޭގެ ރޫމެއްގެ އަގު ބޮޑުވިއްޔާ\nއަހާ މިވީ ކިހިނެތް. ސަރުކާރުން ވަރަށް ބައްލަވާފައި ސިއްހީ ހިދުމަތް ޔަގީން ކުރަން މިދިނީ ލަޓޯފަޓޯ ބަޔަކަށް. ވެރިން އުފާކޮށްދިން ބަޔަކަށް. ކޮނުނު ވަރަކަށް ފަސގިނަވާނެ. އުސައިދު ކަލޯ މަޑުންހުރޭ ނޫނީ މާދަން ކޯޓަށް ދާންޖެހިދާނެ. ޙަހަހަހަ ތަސައްރަފަ ކެނޑިގޭ މީހުންނަށް އަދިޔަސް ހޮސްޕިޓަކް ހިނގުވާށް ދެއު\nއުސައިދުގެ ބޮޑެތި ތުހުމަތު ތަކެއް ނޫރުލް އިސްލާމަށް ކުރެވޭނަމަ އެމެން ދެން ސައްޕެއް ޖަހާ ބޭރު ކުރަން ވެއްޖެއެއް ނޫންތޭ އިންޑިއާ ކުންފުނި ތަކަށް ރާއްޖޭގައި ހިންގޭނެ ހޮސްޕިޓަލެއް ނުހުންނާނެއޭ އެމެން ޖެހޭނީ މަހަށް ދާން އޭ ތަމެން ނޫރުލް އިސްލާމް ދެން މަހަށް ދޭބަލަ. މަހަށް މަހަށް މަހަށް ދޭބަލަ.


BREAKING NEWS: Raees Gaumaai Muhaathab Kurahvanee - Vaguthu\nރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ގައުމާއި މުހާތަބު ކުރައްވައިފި\nރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ އަބްދުﷲ ޔާމީން ގައުމާއި މުހާތަބު ކުރައްވަވާ ދެއްވެވި ބަޔާން ނިންމަވާލައްވައިފި.\nރައީސް: އަޅުގަނޑު ޝަކުވާ ކުރަނީ ރައްޔިތުންނަށް ޙައްޤު ނުލިބޭތީ. ރައްޔިތުންގެ ޙައްޤުތައް ހޯދައި ދިނުމަށް ކޮންމެ ކަމެއް ވެސް ކޮށްފައި އޮންނާނެ. އެންމެ އިސްކަން ދިނީ ގައުމީ މަސައްހަތާއި ގައުމީ ސަލާމަތައް. ދެން ވެސް ހުންނާނީ ގައުމަށް ވަފާތެރިއެއްގެ ގޮތުގައި އެތައް ހާސް ރައްޔިތުންނާއި އެކު ސިޔާސީ މަސައްކަތް ކުރަން.\nރައީސް: ހުރިހާ ކަމެއްގައި ވެސް ގައުމީ ސަލާމަތައް ގައުމީ ކަންކަމަށް އިސްކަން ދެއްވުން. ގައުމީ ސަލާމަތައް ނުރައްކަލެއް އަތުވެދާނެ ކޮންމެ ކަމަކަށް ފާރަވެރިވާން ޖެހޭނެ.\nރައީސް: އިންސާފު ގާއިމް ކުރީ ކިހިނެއްތޯ؟ ކޯޓުތަކުން ޙުކުމް ކުރަން ފުރުސަތު ދިންތޯ؟ ގައުމުގެ ހަމަޖެހުމަށް މިރައީސް ފުރުސަތު ދިންތޯ؟ ކޮންމެ ކަމެއް ނިންމާއިރު ވެސް ގައުމީ ކަންކަމަށް އިސްކަން ދޭން ޖެހޭނެ.\nރައީސް: ކޮންމެ ރައީސަކު ވެސް ލެގަސީއެއް ދޫކޮށްފައި ދާނެ. ރައީސް އަކު ކުރި ޚިދުމަތް ރައްޔިތުން ވިސްނާނެ. އަޅުގަނޑު ގަބޫލު ކުރަނީ އަޅުގަނޑާއި މެދު ކަންތައްތައް ނިންމަވާއިރު ދެތިން ކަމަކާއި މެދު ވިސްނަވާ. ރާއްޖެ އަށް ދިމާވެފައިވާ ހާލަތު ބަދަލު ވެއްޖެތޯ؟ ސިއްހީ ދާއިރާ އިޖުތިމާޢީ ދާއިރާ އިޤުތިސޯދީ ދާއިރާ އަށް ކުރިއެރުން އައިތޯ؟ އެދާއިރާތައް ދިޔައީ ފަހަތައްތޯ ދިޔައީ؟\nރައީސް: އަޅުގަނޑު އައީ ހަމަހަމަކަން ގާއިމް ކުރަން. އަޅުގަނޑު ޤާނޫނު ތަންފީޒު ކުރީ ކޯޓުތަކުން. އެކަމުގައި ރައްޔިތުންގެ ނުތަނަވަސްކަމެއް އޮތިއްޔާ އަޅުގަނޑު ދަންނަވާނެ ވާހަކައެއް ނެތް. އެކަން ކުރެވުނީތީ މިއަދު ވެސް ހިތާމައެއް ނުކުރަން.\nރައީސް: އަޅުގަނޑަށް އަބަދުވެސް މުހިންމީ ގައުމު. އަޅުގަނޑަކަށް ގަބޫލެއް ނުކުރެވޭ އެކި މީހުންނަށް އެކި ފަންތީގެ މީހުންނަށް އެކި މިންވަރަށް އިންސާފު ލިބެން ޖެހޭނެ ކަމަކަށް.\nރައީސް: ހުރިހާ ކަމެއް ކުރީ އުސޫލުތަކުގެ ތެރެއިން. މިއަދު އެކަންކަން ބަދަލު ވަމުންދާތީ ހިތާމަ ކުރަން. އަޅުގަނޑުމެންގެ ސަރުކާރުގެ ފަހު ދުވަސްކޮޅު ވެސް ދަންނަވަން ބޭނުންވަނީ އަޅުގަނޑަށް ވޯޓް ދެއްވި ކަމަށް އެފެންނަ 96000 މީހުންނަށް ޝުކުރު ދަންނަވަން. އަޅުގަނޑަށް ވޯޓް ނުދެއްވި ރައްޔިތުންނަށް ވެސް ޝުކުރު ދަންނަވަން.\nރައީސް: ގައުމަށް ޚިދުމަތް ކުރުމަކީ ހަމައެކަނި ސަރުކާރަށް ޚިދުމަތް ކުރުމެއް ނޫން. ކޮންމެ މީހަކު ވެސް އެންމެ އިސްކަން ދޭން ޖެހޭނީ ގައުމު ދެކެ ލޯބިވުން ކަމަށްވަންޏާ ދެން އޮތީ އަމިއްލަ އަށް މަސައްކަތް ކުރުން.\nރައީސް: އިންތިޚާބެއް ނިމިގެން ގޮސް މިއަދު ވެސް ވިސްނަންވީ ގައުމީ މަސްލަހަތުތޯ އިސްކުރެވިފައި މިވަނީ. އަމިއްލަ މަސްހަލަތު އިސްކުރާނަމަ ދުވަހަކު ވެސް ދިވެހިރާއްޖެ ކުރިއަކަށް ނުދާނެ.\nރައީސް: އަޅުގަނޑުގެ ނުކުޅެދުންތެރިކަމަކީ މީހުން ދަސްނުވުން. އަޅުގަނޑަކަށް ދަހެއް ނުވި މީހުންގެ ވިސްނުމާއި ފިކުރަށް މިބަދަލު އައީ ކީއްވެ ކަމެއް. އެކަންކަން ދަސްނުވީމަ ފިޔަވަޅު އަޅަން އަޅުގަނޑު ވަނީ ނުކުޅެދިފައި. އަބަދުވެސް އިސްކަން ދެވިފައި އޮތީ އަމިއްލަ މަސްހަލަތު.\nރައީސް: ސިޔާސީ އެކިއެކި ފަރާތްތަކަށް އުނދަގޫ ކަންތައްތައް ކުރެވިފައި ހުންނާނެ. މި ފަސް އަހަރަކީ ފަސޭހަ ފަސް އަހަރެއް ނޫން. ސަރުކާރުން އެޅި ފިޔަވަޅުތައް އެޅި ވަގުތު އެކަން ކޮށްފައި ވަނީ ރައްޔިތުންގެ ޙައްޤުގައި. ރައްޔިތުންގެ މަސައްހަތައްޓަކައި.\nރައީސް: އަބަދުވެސް އެންމެ އިސްކަން ދިނީ ގައުމީ ސަލާމަތައް. އެންމެ ބޮޑު އިސްކަމެއް ދިނީ ގައުމީ ސަލާމަތް ހިމާޔަތް ކުރަން.\nރައީސް: އެންމެ ބޮޑު ގޮންޖެހުމެއް ކުރިމަތިވީ ކޮމަންވެލްތުން ވަކިވާން ނިންމި ނިންމުން.\nރައީސް: ލައިންސާނީ ގައުމުތަކުގެ އަމަލުތަކާއި މެދު އަޅުގަނޑުމެން ދެކޮޅު ހަދަން. އަޅުގަނޑުމެންގެ ދާހިލީ ކަންކަމާއި ބެހުމަކީ ގަބޫލު ކުރެވޭނެ ކަމެއް ނޫން.\nރައީސް: އަމިއްލަ ވެރިކަމެއް އަޅުގަނޑުމެން ކުރަން ޖާގަ ދެއްވާ ހުރިހާ ގައުމަކާއި ގުޅުން ބަދަހި ކުރިން. އެންމެ ގާތް ރަހުމަތްތެރިންނަކީ އަރަބި ގައުމުތައް. ސަރަހައްދީ ގައުމުތަކާއި އެކު ވެސް އޮތީ ގާތް ގުޅުމެއް.\nރައީސް: އަމިއްލަ ފައި މައްޗަށް ތެދުވަން މަޖުބޫރުވެގެން ކުރަން ޖެހުނު މަސައްކަތްތައް ވަރަށް ގިނަ. އެއާޕޯޓް ދިވެހިންގެ އެއާޕޯޓަކަށް ހެދި ހެދުން ހަނދާންނަށް ގެންނަން ޖެހޭ. އެއީ ކުރަން ފަސޭހަ ކަމަކަށް ނުވި. ނަމަވެސް އިޤުތިޞާދު ކުރިއަރުވާ އަމިއްލަ ފައިމަައްޗަށް ތެދުވަން ކޮންމެހެން ކުރަން ޖެހުނު ކަމެއް އެއީ.\nރައީސް: މިއަދު ކޮންމެ ދިމާއަކުން ފެންނަނީ ބޭރުގެ ފަރާތްތަކުގެ ސަމާލުކަން ހުއްޓިފައިވާ މަންޒަރު.\nރައީސް: އެންމެ އުފާވަނީ ސިއްހީ ދާއިރާ އާއި އިޤުތިޞާދީ ގޮތުން ހޯދިފައިވާ ކާމިޔާބީތަކުގެ ސަބަބުން.\nރައީސް: މިއަދު އަޅުގަނޑުގެ ބޭނުމަކީ ރައީސް ކަމުގެ މަގާމުގައި ހުރެ ކުރި ކަންތައްތައް ދަންނަވާލައިދޭން. އަޅުގަނޑު އައީ ރައްޔިތުންނަށް ޚިދުމަތް ކުރަން. ބޮޑެތި މައްސަލަތައް ހައްލު ކޮށްދެވިފައި ވާތީ އެކަމުގެ ހިތްހަމަޖެހުން މިއަދު ވެސް ފާހަގަ ކުރަން.\nރައީސް ގައުމާއި މުހާތަބު ކުރައްވަން ފައްޓަވައިފި.\nރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ އަބްދުﷲ ޔާމީން ގައުމާ މުހާތަބު ކުރައްވާ ބަޔާނެއް ދެއްވަން ތައްޔާރުވަމުން އެބަގެންދަވައެވެ.\nރައީސް ޔާމީން ގައުމާއި މުހާތަބު ކުރައްވާނީ މިއަދު 12:45 ގައެވެ.\nއޮކްޓޯބަރ 17, 2018 12:42\nދެން ކުރަގަ. އަހަރުންނެއް ނޫޅެން ތިމީހަކު މުޚާޔަބު ކުޜޭތޯ ނޫނީ ނުކުރޭތޯ ބަލާކަށެއް. އަހަރެމެންނަށް ވަރިހަމަ މުޚާޔަބު ކުރަނިކޮށް ރުބެލްގެ ފޯ ކޮށިއެރިޔަސް\nކީއްކުރަންށޯ؟ ރައްޔިތުން ނޫޅޭ އެކަލޭގެ ދައްކާ ވާހަކަ އަޑުއަހާކަށް\nއޮކްޓޯބަރ 17, 2018 12:48\nކަލޭ ވަރިހަމަ އަނގަ ނުހޭވިޔަސް...\nއޮކްޓޯބަރ 17, 2018 13:15\nމިވަރު ލަދެއް ހަޔާތެއް ނެތްމީހެއް ބަޔަކަށް ދުވަހަކުވެސް ފެންނާނެބާ؟\nމި ޅ އަށް ކިއޭ ނުކިއޭ އެގޭބާ؟\nއޮކްޓޯބަރ 17, 2018 13:25\nޝުކުރިއްޔާ ރައީސް ޔާމީން ކޮށްދެއްވި މިންނެއް މަސްއްކަތައް،\nރައީސް އަހަރެމެން ރޮއްވާލާއިފި.. މިހިރީ އިޝްޤީ ލޯބި ކަންނޭންގެ ޔާމިން ދެކެ ވެފަ. އިންނަން އަހާނެ ނަމައޭ ހިތަށް އަރާ ހުވާ..\nސާބަހޭ ރައިސް ޔާމީން ތިޔައީ ހަމަ ފިސާރި ލީޑަރެއް.\nއޮކްޓޯބަރ 17, 2018 13:41\n01 - ޤާނޫނުގެ ދެފޮޅުވަތް ދޭތެރެއިން ނުރަނގަޅު ތަރުޖަމާ ހޯދައި، މިރާއްޖޭގައި އާދަވެގެން ކަންހިނގާ ގޮތް ނޫން ގޮތަކަށް ދައުލަތުގެ ކަންކަން ރާވައި ހިންގެވުމަކީ، ރަނގަޅުކަމެއް ކަމަށް ރައްޔިތުން ބަލައިނުގަތެވެ.\n02 - ބޭނުންވާކަމެއް ބޭނުންވާ ގޮތަކަށް ކޮށްލުމަށް ނުރަނގަޅު ނިޔަތުގައި ނުރަނގަޅު ގޮތުގައި ޤާނޫނު އަސާސީގެ ޙަޤީޤީ އިމުންބޭރުގައި އުފައްދައި ނެރެފައިވާ ޤާނޫނުތަކަކީ، ރަނގަޅު ޤާނޫނުތަކެއް ކަމަށް ރައްޔިތުން ބަލައިނުގަތެވެ.\n03 - ރާއްޖެއާއި ނުބައްދަލު އެތައްކަމެއް ތަރައްޤީގެ ނަމުގައި ކޮށްފައިވާއިރު، އެކަންކަމުން ލިބެންއޮންނަ ފައިދާއަކަށް ވުރެ ގެއްލުން ބޮޑުވުމަކީ، ރަނގަޅުކަމެއް ކަމަށް ރައްޔިތުން ބަލައިނުގަތެވެ.\n04 - އެކަށީގެންވާ ވަރަށް ވަގުތުނުދީ، ކުޑަވަގުތު ކޮޅެއްގެ ތެރޭގައި ތަންތަނަށް އޮއްސާލާފައިވާ ކޮންކްރީޓްތައް އަވަސް މުއްދަތެއްގެ ތެރޭގައި ނަގައި އުކާލަންޖެހޭނެ ކަމަށް ދިރާސާތައް ދައްކާއިރު، މިރާއްޖޭގައި މިފަހަކަށް އައިސް ކޮށްފައިވާ ކޮންކްރީޓްގެ އެއްވެސް ބިނާއަކީ، ދެމިހުންނާނެ ބިނާއެއްކަމަށް ރައްޔިތުން ބަލައިނުގަތެވެ.\n05 - އެއްވެސް ޤައުމެއްގައި ވިޔަފާރިވެރިންނާއި ސިޔާސީވެރިންނާއި ޢިލްމުވެރިންނާއި އުފެއްދުންތެރިންނާއި ނުލާ ތަންދޮރު ނުދަންނަ ބައެއްގެ މައްޗަށް ވެރިކަމުގެ ބާރުތައް ބޭނުންކުރުމަކީ، ސިޔާސީ ޕޯޑިއަމުތަކުގައި ހިތުހުރިހައި ގޮތަކަށް ރައްޔިތުންނަށް ދެރަބަސްބުނާ މީހުން އަރިސްކޮށް މުޖުތަމަޢު ޤަބޫލުނުކުރާ ހަމަތަކެއްގެ މައްޗަށް މުފައްކިރުންނާއި މުޢައްލިމުންނާއި މުއައްރިޚުން ޖަލުގޭގައި ގޮޅިއަށްލާފައި ބޭއްތިއްބުން ރައްޔިތުން ބަލައިނުގަތެވެ.\n06 - ރައީސުލްޖުމުހޫރިއްޔާގެ އަމިއްލަފުޅު އެކައުންޓަށް މިލިޔަނުން މިލިޔަނުން ޑޮލަރު ވަދެފައިވާކަން އެނގެން އޮންނައިރު، އަދި އަދީބުގެ މާސިންގާ ޚިޔާނާތުގެ މައްސަލައަކީ، ރައީސުލްޖުމުހޫރިއްޔާގެ ސީދާ އިހުމާލެއް އޮވެގެން ހިނގާފައިވާ ކަމެއްކަން އޮޑިޓަރ ޖެނެރަލް ނިޔާޒުގެ ބަހުންވެސް އެނގެން އޮންނައިރު، އަދި ޚާއްޞަކޮށް ވިލާތުގެ އިއްތިހާދުން އަޅާފައިވާ ދަތިކުރުމުގެ ފިޔަވަޅު ތަންފީޒު ކުރުމުގެ މަރްޙަލާގައި އިންތިޚާބު ބާއްވާފައިވާއިރު، މިކަންކަމަކީ، އަލުން ދެވަނަ ދައުރަކަށް އިންތިޚާބު ނުކުރުމަށް ބާރުލިބިދޭ ކަންކަމަށްވާއިރު، މަނިކުފާނަށް ވޯޓްދެއްވުމަކީ، ރަނގަޅުކަމެއް ކަމަށް ރައްޔިތުން ބަލައިނުގަތެވެ.


މާބަނޑު ދުވަސްވަރު - ހަމަށް އަންނަ ބަދަލުތައް | ދިމާވާ އުނދަގޫތައް | މާބަނޑުދުވަސްވަރު | މަންމާއިދަރިފުޅު | ޞިއްޙަތު\nBack ކަވާސާ ޞިއްޙަތު ޞިއްޙަތުގެ ބައިތައް މަންމާއިދަރިފުޅު މާބަނޑުދުވަސްވަރު ދިމާވާ އުނދަގޫތައް މާބަނޑު ދުވަސްވަރު - ހަމަށް އަންނަ ބަދަލުތައް\nމާބަނޑު ދުވަސްވަރު ހަމަށް ވަރަށް ގިނަ ބަދަލުތައް އާދެއެވެ. އެގޮތުން މާބަނޑު ދުވަސްވަރު ހަމަށް އަތުވެދާނެ ބަދަލުތަކުގެ ތެރޭގައި ނޫނީ ހަމުން ފާހަގަވެދާނެ ކަންތައްތަކުގެ ތެރޭގައި އަންނަނިވި ކަންތައްތައް ހިމެނެއެވެ.\n• ސްޓްރެޗް މާކު އުފެދުން\n• ހަމުގެ ކުލައަށް ބަދަލުއައުން\n• ހަމުގެ ލޭނާރުތައް ފާޅުވެ، ފެންނަން ހުރުން\n• ހަމުގައި ލައްޖެހުން ނޫނީ އޮށާޅަނެގުން\n• ހަމުގެ ނާޒުކުކަން އިތުރުވެ، ހިރުވައި ކެހުން\nމާބަނޑު ދުވަސްވަރު ހަމަށް އަންނަ ބައެއް ބަދަލުތަކަކީ މިސާލަކަށް ސްޓްރެޗް މާކު އުފެދުން، ހަމުގެ ކުލައަށް ބަދަލުއައުން (ހަމުގެ ކުލަ ކަޅުވެ، އަނދިރިވުން) ފަދަ ކަންކަމަކީ އާއިލާގެ ތެރޭގައި ދައުރުވަމުން އަންނާތީ ދިމާވާ ކަމަކަށް ވެސް ވެދާނެ އެވެ. ޚާއްޞަކޮށް މަންމަ، ދައްތަ ފަދަ މީހެއްގެ ހަމަށް މާބަނޑު ދުވަސްވަރު މިފަދަ ބަދަލުތައް އައިސްފައިވާނަމަ، އެމީހަކަށް މާބަނޑު ދުވަސްވަރު ހަމުން އެފަދަ ބަދަލުތައް ފެނުމަކީ ގާތް ކަމެކެވެ.\nމާބަނޑު ދުވަސްވަރު ހަމަށް އަންނަ ބަދަލުތަކަކީ ނުރައްކާތެރި ކަމެއްތަ؟\nމާބަނޑު ދުވަސްވަރު އާންމުކޮށް ހަމަށް އަންނަ ބަދަލުތަކަކީ އޭގެ ސަބަބުން ނުރައްކަލެއް ދިމާވާނޭ ކަމެއް ނޫނެވެ. ނަމަވެސް މާބަނޑު ދުވަސްވަރު ހަމުގައި ބިހިނަގައި، ރަތްވެ، ދުޅަވެ، ފިތްނަގައި، ކަހައި ހިރުވައި، ފޮޅުނަގައި، ފާރުވެ، މިފަދަ ކަމެއްވެގެން ގިނަ ދުވަސްވާނަމަ ޑޮކްޓަރަށް ދެއްކުމަކީ މުހިއްމު ކަމެކެވެ. ބައެއް ފަހަރު ދިމާވާ ހަމުގެ ހާލަތްތަކާއި ގުޅިގެން "އެންޓިހިސްޓަމިން" ނޫނީ އުގުޅާ ބޭހެއް ބޭނުންކުރަން ޖެހިދާނެއެވެ. ނަމަވެސް މިފަދަ ބޭހެއް ވެސް ޑޮކްޓަރުގެ އިރުޝާދާ ނުލައި ބޭނުންކުރުމަކީ އެދެވިގެންވާ ކަމެއް ނޫނެވެ. ބައެއް ފަހަރު ހަމުގެ މައްސަލަތަކުގެ ސަބަބުން އަންނަ ބަދަލުތައް މާބަނޑު ދުވަސްވަރު ފެނިގެން ދިއުމަކީ ވެސް ވެދާނެ ގޮތެއް ކަމަށް ވިސްނުމުގައި ބެހެއްޓުން މުހިއްމެވެ.\nމާބަނޑު ދުވަސްވަރު ހަމުގެ ކުލަ އަނދިރިވެ ކަޅުވުން\nމާބަނޑު ދުވަސްވަރު ހަމުގެ ކުލަ އަނދިރިވެ ކަޅުވުމަކީ ވެދާނެ ގޮތެކެވެ. ބައެއް ފަހަރު ބަލިވެއިނުމުން އެންމެ ފުރަތަމަ ފެންނަ ކަމެއްގެ ގޮތުގައި ވެސް ހަމުގެ ކުލަ އަނދިރިވެ ކަޅުވުން ހިމެނިދާނެ އެވެ. ހަމުގެ ކުލަ ކަޅު މީހުންގެ ފުށުން މިކަން ފާހަގަވުމުގެ ފުރުޞަތު ބޮޑެވެ. ވަށްގަނޑާއި، ވަށްގަނޑުގެ ވަށައިގެންވާ އަނދިރި ހަމުގެ ކުލަ އިތުރަށް އަނދިރިވެ، ކަޅުވާކަން ފާހަގަ ކުރެވިދާނެ އެވެ.\nމާބަނޑުވުމާއި ގުޅިގެން ހަމުގައި ހުންނަ ކަޅުތިލަ، ލަފު، ލައް ފާޑުގެ ތަކެތީގެ ކުލަ ވެސް އިތުރަށް އަނދިރިވެ ގަދަވުމަކީ ވެދާނެ ގޮތެކެވެ. ފޫޅު ވަށައިގެންވީ ހިސާބު، ފައިގެ ފަލަމަސްގަނޑުގެ އެތެރޭ ކައިރި، ކިހިލިފަތް ދޮށުގެ ހަމުގެ ކުލަ، އަނދިރިވެ، ކަޅުވުމަކީ ވެދާނެ ގޮތެކެވެ. ނަމަވެސް މިހިސާބުތަކުގައި އުފެދޭ ކަޅުކަން ނޫނީ އަނދިރިކަން ވިހެއުމަށްފަހު މަޑުމަޑުން ފިލައި އަލިވެދެއެވެ. ނަމަވެސް ވިހެއުމަށްފަހު ވެސް ވަށްގަނޑުގެ ކުލަ ކުރިން ހުންނަ ވަރަށް ވުރެ، އަނދިރިކޮށް، ކުލަ ގަދަގޮށް ހުރުމަކީ ވެދާނެ ގޮތެކެވެ.\nމާބަނޑު ދުވަސްވަރު މޫނުގައި ލައްޖެހުން\nމޫނުގައި ތިކިތަކެއްގެ ސިފައިގައި ލައްޖަހައި، ކުލަބަދަލުވުމަކީ ވަރަށް އާންމުކަމެކެވެ. މިގޮތަށް ބަދަލުވާއިރު ނިއްކުރިއާއި، ނޭފަތް ކޯ،އަދި ލޯ ވަށައިގެން މުށިކުލައިގެ ތިކިތަކެއް ނޫނީ ލައްތަކެއް ފާޅުވެއެވެ. މޫނުގެ ހަމަށް އަންނަ މިބަދަލުތަކަށް ''ކްލޯސްމާ'' (Chloasma)އޭ ކިޔައެވެ. ހަމުގެ ކުލަ ކަޅުމީހުންނަށް ކްލޯސްމާގެ މައްސަލަ ކުރިމަތިވުމުގެ ފުރުސަތުބޮޑެވެ. ކްލޯސްމާ ކުރިމަތިވަނީ މާބަނޑުވުމުން "މެލަނިން" ހޯރމޯން އުފެއްދުން އިތުރުވުމުންނެވެ. ބަލިވެ އިންނަ ކޮންމެ3މީހުންގެ ތެރެއިން2މީހުންނަށް މިމައްސަލަ ދިމާވާކަން ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ.\nމާބަނޑު ދުވަސްވަރު މޫނުގައި ލައްޖެހުން ކުޑަކުރުމަށް ކުރެވިދާނެ ކަންތައްތައް\nބޭރަށް ނިކުމެއުޅޭއިރު ސަން ސްކްރީން ލޯޝަނެއް ބޭނުންކުރުން ( މިސާލަކަށް SPF 15)\nބޭރަށް ނިކުމެ އުޅޭއިރު އަވިން ނިވާވުމަށް ކުޑައެއް ފަދަ އެއްޗެއް ބޭނުންކުރުން\nމާބަނޑު ދުވަސްވަރު ބަނޑުގައި މުށިކުލައިގެ ރޮނގުތަކެއް ފާޅުވުން\nވަރަށް ގިނަ އަންހެނުންގެ ހަށިގަނޑުގައި ފޫޅުން ތިރިއަށް ކުރިމަތިފަރާތާއި ދިމާލަށް ދަށްބަނޑުގައި އަނދިރި މުށިކުލައިގެ ރޮގެއް ފާޅުވެއެވެ. މިރޮގަށް ކިޔަނީ ''ލީނިއާ ނިގްރާ''(Linea nigra)އެވެ. މިރޮނގުގެ ފުޅާމިނުގައި އެއް ސެންޓިމީޓަރު ވަރު ވެސް ހުރެދާނެ އެވެ. ބައެއް ފަހަރު ފޫޅަށްވުރެ މައްޗަށް ގޮސްފައި ވެސް ހުރެދާނެއެވެ. އާންމު ގޮތެއްގައި މުށިކުލައިގެ މިރޮނގު ފެންނަށް ފަށަނީ މާބަނޑުވުމަށްފަހު ދެވަނަ3މަސް ފެށުމަށްފަހު ގައެވެ. މާބަނޑުވާ ކޮންމެ މީހަކަށް މުށިކުލައިގެ މިރޮނގު ފާޅުވެ ފެންނާކަން ނުޖެހެއެވެ. މުށި ކުލައިގެ މިރޮނގަކީ ވެސް ބެލެވޭ ގޮތުގައި މާބަނޑުވުމާއި ގުޅިގެން ހޯރމޯން ތަކަށް އަންނަ ބަދަލާއި ގުޅިގެން ދިމާވާ ކަމެކެވެ. ވިހެއުމަށް ފަހު މިރޮގުވެސް މަޑުމަޑުން ފަނޑުވެ ނެތިދެއެވެ.\nމާބަނޑުވުމުން ހަމުގެ ވިދުން އިތުރުވުން\nމާބަނޑުވުމަކީ ހަމުގައި ހުންނަ ތެތްކަން އިތުރުކޮށްދޭ ކަމެކެވެ. ހަމަށް ވާންކަން ގެނެސްދީ، ހަން އޮމާންކޮށްދީ، ހަމުގެ ވިދުން އިތުރުކޮށްދޭ ކަމެކެވެ. ހަމުގައި ހުންނަ ރޫތަކާ، ކޫރުންތައް ފިލުވައިދޭ ކަމެކެވެ. ހޯރމޯންތަކަށް އަންނަ ބަދަލާއި ގުޅިގެން، ލޭދައުރުވުން އިތުރުވެ، ހަމުގެ ކުލަ ފިޔާތޮށި ރަތްކުލައަކަށް ބަދަލުވެ، ކޮންމެ ވެސް މިންވަރެއްގެ ހޫނު ކަމެއް ވެސް އިހުސާސް ކުރެވިދާނެ އެވެ.\nމާބަނޑުވުމުން ކޯތާފަތް މަތީގައި ލޭނާރުތައް ފާޅުވެ ފެންނަށްހުރުން\nކޯތާފަތް މަތީގެ ހަމުގެ ލޭނާރުތައް ފާޅުވެ ފެންނަށް ހުރުމަކީ މާބަނޑު ދުވަސްވަރު ވެދާނެ ގޮތެކެވެ. މިގޮތަށް ހާމަކޮށް ފެންނަ ހުންނަ ލޭނާރުތަކަކީ ހަމުގެ ތެރޭގައި "ފަޅައިގެން ގޮސްފައި" ހުންނަ ކުދިކުދި ހިމަހިމަ ލޭހޮޅިތަކެވެ. މިލޭނާރުތަކަށް ކިޔަނީ "ސްޕައިޑާ ނީވައި"(spider naevi) އެވެ. މިލޭނާރުތައް މިގޮތަށް ހާމަވެ ފާޅުވާން ހުންނަ ސަބަބުތަކުގެ ތެރޭގައި މާބަނޑުވުމުން ހަށިގަނޑުގައި ލޭދައުރުވުން އިތުރުވުމާއި، ހޯރމޯން އަށް އަންނަ ބަދަލުތައް ހިމެނެއެވެ. ވިހެއުމަށްފަހު މިގޮތަށް ހާމައަށް ފެންނަށް ހުންނަ ލޭނާރުތައް ވެސް މަޑުމަޑުން ފިލައިދެއެވެ.\nކޯތާފަތް މަތީގެ ހަމުގެ ލޭނާރުތައް ފާޅުވެ ފެންނަށް ހުރުން ކުޑަކުރުމަށް ކުރެވިދާނެ ކަންތައްތައް\n• ވިޓަމިން ސީ ބޭނުންކުރެވޭ މިންވަރު އިތުރުކުރުން : ވިޓަމިން ސީ އެކުލެވޭ ޖޫސް ބޭނުންކުރެވިދާނެ އެވެ.\n• ތަނެއްގައި އިށީދެގެން އިންނައިރު އެއްފައި މައްޗަށް އަނެއްފައި ލައިގެން ފައި ހުރަސްކޮށްގެން ނީނުން\nމާބަނޑު ދުވަސްވަރު އޮށާޅަނެގުން މާބަނޑު ދުވަސްވަރު އޮށާޅަ ނެގުމަކީ ވެސް ދިމާވެދާނެ ކަމެކެވެ. އެގޮތުން އެތައް ދުވަހަކު އޮށާޅަ ނުނަގައި ހުރުމަށްފަހު މާބަނޑުވުމުން އޮށާޅަ ނަގާގޮތް ދިމާވެދާނެ އެވެ. މާބަނޑުވާތާ ކުރީކޮޅު އޮށާޅައިގެ އަސަރު ފެންނަށް ފެށި ނަމަވެސް އެންމެ ގޯސްވަނީ ފަހު3މަހުގެ ތެރޭގައިކަން ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ.\nއޮށާޅަނަގަން ދިމާވަނީ މާބަނޑުވުމާއި ގުޅިގެން އިތުރުވާ ހޯރމޯންތަކުގެ ސަބަބުން ހަމުގެ ތެޔޮކަން އިތުރުވުމުންނެވެ. އާންމުކޮށް އޮށާޅަ ނަގާމީހުންނަށް، މާބަނޑު ދުވަސްވަރު އެކަން އިތުރަށް ގޯސްވެގެން ދިއުމަކީ ވެދާނެ ގޮތެކެވެ. އޮށާޅައާއި ގުޅިގެން ކޯތާފަތާއި، ނޭފަތާއި، ދަތްދޮޅީގެ ހަމުގައި ރަތްކަން އުފެދޭގޮތް ވެއެވެ. އޮށާޅަ ނެގުން އިތުރަށް ގޯސްވެދާނެ ކަންތައްތަކުގެ ތެރޭގައި މާބޮޑަށް ފިނިވުން، މާބޮޑަށް ހޫނުވުން، ގިނައިރު އަވީގައި އުޅުން، ބަނގުއާވި ބޭނުންކުރުން، އަދި ތެޔޮ، ނޫނީ ކުޅި ހަވާދުލީ ތަކެތި ބޭނުންކުރުން ފަދަ ކަންތައްތައް ހިމެނެއެވެ. މާބަނޑު ދުވަސްވަރު ނަގާ އޮށާޅައިގެ އުނދަގޫ ކުޑަކުރުމަށް ޑޮކްޓަރުގެ އިރުޝާދާއި ނުލައި އަމިއްލައަށް އެއްވެސް ކަހަލަ ބޭހެއް ބޭނުންކުރުމަކީ އެދެވިގެންވާ ކަމެއް ނޫނެވެ.\nއޮށާޅަނެގުން ކުޑަކުރުމަށް ކުރެވިދާނެ ކަންތައްތައް\n• ގަވާޢިދުން މޫނު ދޮވެ ސާފުކުރުން : އެގޮތުން ކޮންމެ ދުވަހަކު ހެދުނާއި ރޭގަނޑު މޫނު ދޮވެ ސާފުކުރެވިދާނެ އެވެ.\n• މޫނުގައި ހުންނަ ތެޔޮކަން ފިލުވުމަށް ޚާއްޞަ "އެސްޓްރިންޖެންޓް" އެއް ބޭނުންކުރެވިދާނެ އެވެ.\n• ތެޔޮ ނުހުންނަ މޮއިސްޗަރައިޒަރ އެއް ބޭނުންކުރުން\nމާބަނޑު ދުވަސްވަރު ސްޓްރެޗް މާކު އުފެދުން\nބަލިވެއިންނަ %90 މީހުންނަށް ސްޓްރެޗް މާކު އުފެދުން ކުރިމަތިވެއެވެ. މާބަނޑު ދުވަސްވަރު ހަމުގައި ރަތް،ފިޔާތޮށި ނުވަތަ ދަބުކުލައިގެ ރޮގުތަކެއް (ސްޓްރެޗް މާކު) ފާޅުވާން ފަށައެވެ. މިރޮނގުތައް އާންމު ގޮތެއްގައި ހުންނަނީ އުރަމައްޗާއި، ބަނޑާއި، ފިދުމަސްގަނޑާއި، ފައިގެ ފަލަމަސްގަނޑުގައެވެ. މިފަދަ ރޮގުތައް ފާޅުވަނީ ހަންގަނޑަށް ދެމި،ވާންވުމުން ހަމުގެ އެތެރޭ ފަށަލައިގެތެރޭގައި ހުންނަ ''ކޮލެޖަން ފައިބާރސް'' ތައް ވަކިވެ، ހަމުގެ ދަށުގައި ހުންނަ ލޭއެކުލެވޭ ޓިޝޫތައް ފެންނަށް ހުރުމުންނެވެ. މި ފަދަ ރޮނގުތަކަށް ކިޔަނީ ''ސްޓްރިއާ ގްރެވިޑޭރަމް''(Striaegravidarum)އެވެ. މާބަނޑު ދުވަސްވަރު އިތުރުވާ ހޯރމޯންތަކުގެ ސަބަބުން ހަމުގައި ހުންނަ ޕްރޮޓީންތަކުގެ ހަމަހަމަކަން ގެއްލި، ހަމުގެ ފަށަލަތައް އިތުރަށް ތުނިވުމަކީ ވެސް ސްޓްރެޗް މާކު ތައް އުފެދުމުގައި އިތުރު ބާރެއް ފޯރުކޮށްދޭ ކަމެކެވެ.\nމިރޮގުތަކުގެ ކުލަ ވިހެއުމަށް ފަހު ގާތްގަނޑަކަށް6މަސް ދުވަހުގެ މުއްދަތެއްގެ ތެރޭގައި ހުދުކުލައަށް ބަދަލުވެއެވެ. ހުދުކުލައަށް ބަދަލުވުމުން މިރޮގުތަކަށް ކިޔަނީ ''ސްޓްރިއާ އަލްބިކަންސް''(Striaealbicans)އެވެ.ނަމަވެސް މިގޮތަށް ރޮގުތައް ފާޅުވާން ފަށާއިރު އޭގެކުލަ ބިނާވެފައި އޮންނަނީ އެމީހެއްގެ ހަންގަނޑުގައި ހުންނަ ކުލައެއްގެ މައްޗަށެވެ.\nސްޓްރެޗް މާކުގެ އަސަރު ކުޑަކުރުމަށް ކުރެވިދާނެ ކަންތައްތައް\n• ގަވާއިދުން ކަސްރަތުކުރުން\n• ވިޓަމިން އީ ހުންނަ ލޯޝަނެއް ބޭނުންކުރުން\nމާބަނޑު ދުވަސްވަރު ހަމުގެ ނާޒުކުކަން އިތުރުވުން\nމާބަނޑު ދުވަސްވަރު ހަމުގެ ނާޒުކުކަން އިތުރުވަނީ މާބަނޑުވުމާއި ގުޅިގެން ހަށިގަނޑުގައި ލޭދައުރުކުރުން އިތުރުވުމާއި، މާބަނޑުވުމާއި ގުޅިގެން މަތިވެގެންދާ ހޯރމޯންތަކުގެ ސަބަބުންނެވެ. ހަށިގަނޑުގެ ދިފާޢީ ނިޒާމު މަސައްކަތްކުރާ ގޮތަށް ރިއާޔަތްކޮށް، ބަލިވެއިނުމުގެ ކުރިން ހުރި ހަމުގެ ބައްޔެއް ނުވަތަ ހާލަތެއް އިތުރަށް ގޯސްވެ، ނޫނީ ރަނގަޅުވެގެން ދިއުމަކީ ވެދާނެ ގޮތެކެވެ. މިސާލަކަށް ބަލިވެއިނުމުގެ ކުރިން ހަމުގެ ބައްޔެއް ކަމުގައިވާ "ސޮރައިއެސިސް" ހުރިނަމަ، ބަލިވެއިނުމުން އާންމު ގޮތެއްގައި ސޮރައިއެސިސް ގެ އުނދަގޫތައް ކުޑަވެ ލުއިވުމަކީ ވެދާނެ ގޮތެކެވެ. އެއީ ސޮރައިއެސިސް ކުރިމަތިވުމުގައި ދިފާޢީ ނިޒާމުގައި ހަރަކާތްތެރިވާ ސެލްތަކުގެ މިންވަރު މާބަނޑުވުމުން ދަށްވާތީ އެވެ. ނަމަވެސް ބައެއް މީހުންނަށް މަދުން ނަމަވެސް ބަލިވެއިނުމުން ސޮރައިއެސިސްގެ ހާލަތު އިތުރަށް ގޯސްވުމަކީ ވެސް ވެދާނެ ގޮތެކެވެ. ހަމުގެ ބަލިތައް ކަމުގައިވާ "އެކްޒީމާ" ، "ލޫޕަސް" ފަދަ ބަލީގެ ވައްތަރުތައް ގިނަ ފަހަރު ބަލިވެއިނުމުން އިތުރަށް ގޯސްވެގެންދާކަން ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ. ބައެއް ފަހަރު އަތްވަށް ނިކުތުމުން ހަން އަދާހެން ވެސް ހީވެދާނެ އެވެ.\nމާބަނޑު ދުވަސްވަރު ގައިހިރުވައި ކެހުން\nމާބަނޑު ދުވަސްވަރު ގައިގައި ބިހިނަގައި، ހިރުވައި ކެހުމަކީ ދޭތެރެ ދޭތެރެއިން ދިމާވެދާނެ ކަމެކެވެ. ބައެއް ފަހަރު ކަނޑައެޅިގެން ވަކި ސަބަބެއް ނޭނގި ވެސް މިހެން ދިމާވެދާނެ އެވެ. ބަލިވެއިންނަ ކޮންމެ5އަންހެނުންގެ ތެރެއިން އެކަކަށް މިމައްސަލަ ދިމާވާކަން ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ.\nމާބަނޑު ދުވަސްވަރު މުޅިގައިގައި ހިރުވައި ކެހުމަކީ އެހާ ނުރައްކާތެރި ކަމެއް ނޫނެވެ. ނަމަވެސް ބައެއް ފަހަރު މިއީ ހަމުގެ ވަކި ބައްޔެއްގެ އަލާމާތަކަށް ވެސް ވެދާނެ އެވެ. ފަހަރުގައި މިއީ މާބަނޑުވުމުން ހަމަށް ލޭފޮނުވައިދިނުން އިތުރުވުމުން ދިމާވާ ކަމަކަށް ވެސް ވެދާނެ އެވެ. ނޫނީ ދަރިފުޅު އުފެދެމުން އަންނަ ވަރަކަށް ބަނޑުބޮޑުވުމުން ހަމަށް ދެމި ވާންވުމުން ދިމާވާ ކަމަކަށް ވެސް ވެދާނެ އެވެ.\nމާބަނޑު ދުވަސްވަރު ފުރަމެޔަށް ދިމާވާ ޚާއްޞަ ހާލަތެއް(obstetric cholastasis) ގެ ސަބަބުން މުޅި ހަށިގަނޑުގައި އާދަޔާ ޚިލާފަށް ކަހައި ހިރުވުމަކީ ވެދާނެ ގޮތެކެވެ. މިހާލަތުގައި ޚާއްޞަކޮށް ފައި ދަށްފުށާއި، އަތުގެ ހުދުހަމުގައި ހިރުވައި ކެހުމަކީ ވެދާނެ ގޮތެކެވެ.\nމާބަނޑު ދުވަސްވަރު ހަށިގަނޑުގެ ވަކި ހިސާބެއްގައި ނޫނީ މުޅި ހަށިގަނޑުގައި ފިތްނަގައި ހިރުވައި ކެހުމަކީ ވެދާނެ ގޮތެކެވެ. ފިތް ނަގާފައި އޭގެ ޒާތުގައި ރަނގަޅުވެދާނެ އެވެ. ބައެއް ފަހަރު ދެތިން ގަޑިއިރު ވަންދެން، ނޫނީ ދެތިން ދުވަސްވަންދެން ވެސް ފިތް ނަގާފައި ހުރެދާނެ އެވެ.\nމާބަނޑު ދުވަސްވަރު ހަށިގަނޑުގައި އުފެދޭ ހިރުވުމާއި ކެހުން ކުޑަކުރުމަށް ކުރެވިދާނެ ކަންތައްތައް\n• މޮއިސްޗަރައިޒަރ އެއް ބޭނުންކުރުން\n• ކެލަމިން ލޯޝަން ފަދަ އެއްޗެއް ބޭނުންކުރުން\n• "އޯޓު މީލް ބާތު" އެއް ނެގުން


Kalhu dhabahugai ufalamundhaa thakethi\nމިއީ ރިޝްވަތުގެ ފައިސާ އުފުލާ ވާހަކަ މީޑިޔާގެ ސުރުޚީތަކުގައި އާންމުވެފައިވާ ދުވަސްވަރެކެވެ. ކުރިޔާއި މިހާރުގެ ރައީސުންނާއި މަޖިލިސް މެންބަރުންނާއި، ދައުލަތުގެ އިސްވެރީންނާއި، އެކިދުވަސްވަރު މިނިސްޓަރުކަން ކުރައްވާފައި ބޭފުޅުންވެސް މި ތުހުމަތުގައި ހިމެނެއެވެ. އެކިއެކި ސިޔާސީ ޕޯޑިޔަމްތަކުގައިވެސް ކަޅު ދަބަހުގައި އުފުލި ތަކެތީގެ ވާހަކަ ދެކެވެއެވެ. ބައެއް ފަރާތްތަކުން ތުހުމަތު ކުރާގޮތުގައި އެ ދަބަހުގައި އުފުލީ ފައިސާއެވެ. އަނެއް ބަޔަކު ބުނާގޮތުގައި އެމީހުން އެ ދަބަހުގައި އުފުލީ "ނަން ހާމަކުރަން ބޭނުން ނުވާ" ދިޔާ ތަކެއްޗެވެ.\nމިފަދަ އަނެއް ވާހަކައަކީ، ކޮވިޑްގެ ވަބާގެ ތެރޭގައި، ރައްޔިތުން ބިރުވެރިކަމެއްގައި، ފުރަބަންދުގައި ތިއްބި ދުވަސްވަރުގައި، ދައުލަތުގެ ބައެއް އިސްފަރާތްތަކުން ހިނގަމުންދިޔަ ބަދުއަޚުލާޤީ ޢަމަލުތަކެއްގެ ވާހަކައެވެ. ހިތާމަޔަކީ، އެ ފާހިޝް ޢަމަލުތައް ހިންގާފައިވަނީ ބަރަކާތްތެރި ރަމަޟާންމަހުގެ ތެރޭގައި ކަމަށްވާތީއެވެ. އެ ތުހުމަތުތަކުގެ ތެރޭގައި އެއްޖިންސުން ގުޅުން ހިންގާ ކަމުގެ ތުހުމަތުވެސް އޮތެވެ.\nމިއީ މުނިފޫހި ފިލުވަން ދައްކަންވާ ވާހަކަތަކަކަށްވުރެ ބިރުވެރިކަން ބޮޑު، ބޮޑެތި ފާފަތަކެއްގެ ވާހަކައެވެ. ނަމަވެސް ހިތާމައަކީ މިއަދު މިފަދަ ފާޙިޝް ޢަމަލުތަކާއި މުންކަރާތްތަކުގެ ވާހަކައަކީ، ބައެއް މީހުންނަށް އެއްވެސް މަސައްލައަކަށް ނުވާ، އާދައިގެ ކަމެއްކަމުގައި ދެކެވެންފަށައިފައިވާ ކަމެވެ. ރިޝްވަތުގެ ފައިސާދޭ ވާހަކައާއި، އެފައިސާގައި ހިފާ މީހުންވެސް އެއްވެސް ޖެހިލުމެއް، ލަދުވެތިކަމެއްނެތި އެކަކު އަނެކަކަށް އިނގިލި ދިއްކުރަމުންދާއިރު، މިއީ މާތް ﷲ ނަހީކުރައްވާފައިވާ ބޮޑެތި ފާފަތަކުގެ ތެރެއިން ހިމެނޭ ކަންތައްތަކެއްކަން ހަނދާންނެތިފައިވާ ކަހަލައެވެ.\nރިއްޝްވަތު ދިނުމަކީ ބޮޑު ފާފައެކެވެ. ރިޝްވަތު ދިނުމާއި ރިޝްވަތު ހިފުންވެސް ވަނީ ނަހީކުރައްވާފައެވެ. ކީރިތި ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘް ކުރައްވާފައިވެއެވެ. "لَعْنَةُ اللَّهِ عَلَى الرَّاشِي وَالْمُرْتَشِي" رواه ابن ماجه މާނައީ: "ރިޝްވަތު ދޭ މީހާ އާއި ރިޝްވަތު ހިފާމީހާއަށް މާތް ﷲ ވަނީ ލަޢްނަތް ލައްވާފައެވެ." އަދި ބައެއް ބަސްފުޅުތަކުގައިވެއެވެ. "ރިޝްވަތު ދޭ މީހާއާއި ރިޝްވަތު ހިފާ މީހާ އާއި އެދެމެދުގައި އެކަންކޮށްދިނުމަށް އެހީތެރިވެދީ، މެދުވެރިވާ މީހާއަށްވެސް މާތް ﷲ ލަޢްނަތް ލައްވާފައިވެއެވެ."\nމާތް ﷲ ލަޢްނަތް ލެއްވުމަކީ އެއިލާހުގެ ރަޙުމަތުން ބޭރުކުރައްވައި، އެމީހެއްގެ މައްޗަށް އެއިލާހު ކޯފާވެވޮޑިގަތުމެވެ. މާތް ﷲ ގެ ރަޙުމަތް ކާއިނާތުގައިވާ ހުރިހާ އެއްޗެއްގެ މައްޗަށް ތަނަވަސްވެގެންވެއެވެ. ވީއިރު، ތިމާގެ ނަފްސު އެއިލާހުގެ ކޯފާއަށް ހުށަހެޅުމަކީ ދުނިޔެ އާއި އާޚިރަތުގެ އަބާއްޖަވެރިކަން އެމީހަކަށް ލިބޭނޭ ކަމެކެވެ.\nހަމައެފަދަ ނުބައިކަންބޮޑު ޢަމަލަކީ މުއުމިނުންގެ މެދުގައި ފާޙިޝް ކަންކަމުގެ ވާހަކަ ޢާއްމު ކުރުމެވެ. ފާހިޝް ޢަމަލުތައް ދީނުގައިވަނީ ނަހީކުރައްވާފައެވެ. ﷲ ތަޢާލާ ވަޙީކުރައްވާފައިވެއެވެ. ﴿ قُلْ إِنَّمَا حَرَّمَ رَبِّيَ الْفَوَاحِشَ مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَمَا بَطَنَ وَالإِثْمَ وَالْبَغْيَ بِغَيْرِ الْحَقِّ وَأَن تُشْرِكُواْ بِاللّهِ مَا لَمْ يُنَزِّلْ بِهِ سُلْطَاناً وَأَن تَقُولُواْ عَلَى اللّهِ مَا لاَ تَعْلَمُونَ ﴾ (الأعراف: 33) މާނައި: "ކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވާށެވެ! ތިމަންކަލޭގެފާނުގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ ޙަރާމް ކުރެއްވިކަން ކަށަވަރީ، ފާޙިޝް ކަންތައްތަކެވެ. އޭގެތެރެއިން ފާޅުވެގެންވާ ކަންތަކާއި ވަންހަނާ ވެގެންވާ ކަންތަކެވެ. އަދި ފާފަކުރުމާއި، ޙައްޤަކާ ނުލައި މީސްތަކުންނަށް އަނިޔާވެރިވުމެވެ. އަދި އެ އެއްޗަކަށް އެއްވެސް ޙުއްޖަތެއް ދެއްވާފައި ނުވާ އެއްޗެއް، ތިޔަބައިމީހުން، ﷲއަށް ޝަރީކު ކުރުމެވެ. އަދި ތިޔަބައިމީހުންނަށް އެނގިގެންނުވާ އެއްޗެއް، ﷲ އާމެދު ތިޔަބައިމީހުން ބުނުމެވެ."\nއަލްބުޚާރީއާއި މުސްލިމްގައި ރިވާވެގެންވެއެވެ. ސަޢުދު ބުނު ޢުބާދާ رضي الله عنه ވިދާޅުވިއެވެ. "އަހުރެންގެ އަނބިމީހާއެކު ފިރިހެނެއް އޮއްވާ ފެނިއްޖެނަމަ، އެ ފިރިހެނާގެ ގައިގައި ކަނޑީގެ ތޫނު މިޔައިން ޖަހާ ހުށީމެވެ." އެ ޚަބަރު ކީރިތި ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم އަށް އިވިވަޑައިގަތުމުން ޙަދީޘް ކުރެއްވިއެވެ. "ތިޔަބައިމީހުން ސަޢުދުގެ ޣީރަތްތެރިކަމާމެދު ޙައިރާންވަނީތޯއެވެ؟ ﷲ ގަންދީ ބުނަމެވެ. ހަމަކަށަވަރުން، އެކަލޭގެފާނަށްވުރެ (އެބަހީ: ސަޢުދަށްވުރެ) ތިމަންކަލޭގެފާނުގެ ޣީރަތްތެރިކަން މާ ބޮޑެވެ. އަދި މާތް ﷲ ގަންދީ ބުނަމެވެ. ތިމަންކަލޭގެފާނުގެ ޣީރަތްތެރިކަމަށްވުރެ މާތް ﷲ ގެ ޣީރަތްތެރިކަން މާ މަތިވެރިވެގެންވެއެވެ. ﷲ ގެ ޣީރަތްތެރިކަމަށްޓަކައި، ފާޙިޝް ޢަމަލުތަކުގެ ތެރެއިން ފާޅުވެގެންވާ ކަންތައްތަކާއި ވަންހަނާވެގެންވާހާ ކަންތަކެއްވަނީ ނަހީކުރައްވާފައެވެ."\nފާޅުގަ އާއި ސިއްރުގައި ކުރެވޭ އެންމެހައި ފާފަތަކުން އެއްކިބާވުމަށް ﷲ ތަޢާލާ އަންގަވައި ވަޙީކުރައްވާފައިވެއެވެ. ﴿ وَذَرُواْ ظَاهِرَ الإِثْمِ وَبَاطِنَهُ إِنَّ الَّذِينَ يَكْسِبُونَ الإِثْمَ سَيُجْزَوْنَ بِمَا كَانُواْ يَقْتَرِفُونَ ﴾ (الأنعام: 120) މާނައީ: "ތިޔަބައިމީހުން، ބޭރުފުށުގެ ފާފަޔާއި، އެތެރެފުށުގެ ފާފަދޫކޮށްލާށެވެ! ހަމަކަށަވަރުން، ފާފަތައް ހޯދައިގަންނަ މީހުންނަށް، އެއުރެން ކޮށްއުޅުނު ފާފަތަކުގެ ސަބަބުން ޖަޒާ ލިބޭނެތެވެ."\nމިއާޔަތުގެ ތަފްސީރުގައި މުޖާހިދު رحمه الله ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ. "ބޭރުފުށުގެ ފާފަޔާއި، އެތެރެފުށުގެ ފާފަ" އޭ އޮތް ބަސްފުޅުގެ މުރާދަކީ ސިއްރުގައްޔާއި ފައުޅުގައި ކުރާ ފާފަތަކެވެ." ޤަތާދާ رحمه الله ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ. އެއީ ފާފައިގެ މަދު މިވަރާއި ގިނަ ފާފަތަކާއި، ފައުޅާ ސިއްރުގައި ކުރާ ފާފަތަކެވެ."\nފާހިޝް ޢަމަލުކޮށްފައި އެވާހަކަ ދެއްކުމުގެ ނުބައިކަން ބޮޑުވެގެންވާ ފާފައެވެ. ކީރިތި ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘް ކުރައްވާފައިވެއެވެ. "كُلُّ أُمَّتِي مُعَافًى إِلَّا المُجَاهِرِينَ، وَإِنَّ مِنَ المُجَاهَرَةِ أَنْ يَعْمَلَ الرَّجُلُ بِاللَّيْلِ عَمَلًا، ثُمَّ يُصْبِحَ وَقَدْ سَتَرَهُ اللَّهُ عَلَيْهِ، فَيَقُولَ: يَا فُلاَنُ، عَمِلْتُ البَارِحَةَ كَذَا وَكَذَا، وَقَدْ بَاتَ يَسْتُرُهُ رَبُّهُ، وَيُصْبِحُ يَكْشِفُ سِتْرَ اللَّهِ عَنْهُ "رواه البخاري މާނައީ: "މުޖާހިރުން ފިޔަވައި ތިމަންކަލޭގެފާނުގެ އުއްމަތުގެ ހުރިހާ އެންމެނަށް ޢަފޫކުރެއްވޭހުއްޓެވެ. މުޖާހިރަކީ، ރޭގަނޑުގެ ވަގުތުގައި މީހަކު (ނުބައި) ޢަމަލެއް ކުރުމަށްފަހު، ހެނދުނު، މާތް ﷲ އޭނާގެ މައްޗަށް އެކަން ސިއްރު ކުރައްވާފައިވަނިކޮށް، އޭނާ އަމިއްލައަށް ނިކުމެ އެފާފައިގެ ވާހަކަދައްކައި އުޅޭ މީހުންނެވެ. އޭނާ ބުނެއެވެ. އޭ އެވެނި މިވެނި މީހެކެވެ! ރޭގައި ތިމަންނަ އެވެނި މިވެނި ކަމެއް ކުރީމެވެ. އޭނާގެ ރައްބު އޭނާގެ ޢަމަލުތައް ފޮރުއްވައިދެއްވާފައިވަނިކޮށް އޭނާ ހެނުދާ ނިކުމެ މާތް ﷲ ސިއްރުކޮށްދެއްވި ކަންތަކުގެ ވާހަކަ ދައްކައެވެ."\nވީމާ ފާފައަކަށް އަރައިގަނެވުމުން، އެކަމުން ތައުބާވެ އެފާފަ ކުރެވުން މައްޗަށް ހިތާމަ ކުރަންޖެހޭނެއެވެ. އަދި އެފާފައިގެ ވާހަކަ މީސްތަކުންގެ ތެރޭގައި ދެއްކުމުން އެއްކިބާވާންޖެހޭނެވެ. ހަމައެފަދައިން، ހަޑިހުތުރު ބަސްތަކާއި އަވަގުރާނަ ގޮވާ ވީޑިޔޯތަކާއި އޯޑިޔޯތައް އާންމުކުރުމަކީވެސް ކޮށްގެންވާނޭ ޢަމަލެއް ނޫނެވެ. މިފަދަ ކަންކަމަކީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ތެރޭގައި އާންމުވަމުންދާ ބައެއް ކަންކަމެވެ. ނަމަވެސް އެކަންކަމާމެދު ބިރިވެތިވެ ކަންބޮޑުވާންޖެހޭ ނުބައި ޢަމަލުތަކެކެވެ. އަދި އެ ޢަމަލުތަކަކީ އަޅުގަނޑުމެން ނުރުހޭ، ބަލައިނުގަންނަ ޢަމަލުތަކަކަށް ވާންޖެހޭނެއެވެ.


ޒާޔާ (ފަންސަވީސްވަނަ ބައި) | Esfiya - Dhivehi Vaahaka Site\nހިތާމަ ބިރުވެރި އެހެނިހެން September 5, 2020\nޒާޔާ (ފަންސަވީސްވަނަ ބައި)\nބަނދަރުމަތީގައި ވެސް މީހުންތައް ދައްކަނީ ހަމަ ޒާޔާގެ ވާހަކައެވެ. ޒާޔާ އެންމެ ފަހުން އޭނާގެ ދެކަންފަތުގައި އަތް އަޅައިފައި ހާމައަށް ބޮޑު ކަނޑަށް ފުންމައިލިއެވެ.\n“އޭތް އޭތް. ތި ސައިކު މަޑުކޮށްބަ.” ސައިކަލު ދުއްވަން އިން ނޫމާންގެ ކޮނޑުގައި ތަޅައިގަންނަމުން ހަސްނައިން އަވަސްކޮށް ބުންޏެވެ. ނޫމާން ކިހިނެތްވީހޭ ބުނަމުން ސައިކަލުގެ ބުރަކި ޖައްސައިލިއެވެ. އެއާއިއެކު ހަސްނައިން ދުވެފައި ގޮސް ކަނޑަށް ފުންމައިލިއެވެ. “އޭތް ހަސްނައިން. މޮޔަވީތަ!” ހަސްނައިން ގޮސް ކުއްލިއަކަށް ކަނޑަށް ފުންމައިލުމުން ނޫމާން ގާތަށް ރުޅި އައެވެ. ހަމަ އެއާއި އެއްވަރަށް ނޫމާން ހުރީ ޙައިރާންވެސް ވެފައެވެ.\nއަޑިއަށް ދަމުން ދިޔަ ޒާޔާއާއި ހަމައަށް ހަސްނައިން ފޯރީ ހަމަ ކިރިޔާއެވެ. ޒާޔާގެ އުނަގަނޑުގައި ހަސްނައިންގެ އަތް ވަށައިލަމުން ހަސްނައިން މައްޗަށް އަރަން ފަތައިގަތެވެ.\nހަސްނައިންއަށް ކަމެއްވީކަމަށް ހީކޮށް ނޫމާން ކަނޑަށް ފުންމައިލަން އުޅުނު ވަގުތު ހަސްނައިން ކަނޑުއަޑުން އޭނާގެ ބޯ ހިއްލައިލިއެވެ. “ޒާޔާ!” ހަސްނައިންގެ އަތުތެރޭ އޮތް ޒާޔާ ފެނި ނޫމާނަށް ވީ ގޮތްވެސް ނޭނގުނެވެ. ނޫމާން ބަނދަރުކޮށްފައި އޮތް ދޯންޏަކަށް އަރައި އޭނާގެ ދެއަތް ދިއްކޮށްލުމުން ހަސްނައިން ޒާޔާ ނޫމާންގެ އަތްދަނޑި މައްޗަށް ލައިދިނެވެ. ނޫމާން ޒާޔާ ގޮވައިގެން ބަނދަރަށް ފޭބުމާއިއެކު ހަސްނައިންވެސް އެ ދޯންޏަށް އަރައިފައި ބަނދަރަށް ފޭބިއެވެ.\n“އެހުރީ ޒާޔާގެ ފޮށި ދޯ!” އެތާ ހުރި މީހެއް ގާތުގައި ހަސްނައިން އަހައިލިއެވެ. “އާނ އެ މަންޖެ ހުރީ ތި ފޮއްޓެއް ހިފައިގެން.” އެ މީހާ އެހެން ބުނުމާއިއެކު ހަސްނައިން އެ ފޮށި ހިފައިގެން ހިނގައިގަތެވެ.\nނޫމާން ސިއްޚީ މަރުކަޒަށް ގުޅުމާއިއެކު މާ ލަސްތަކެއްނުވެ އެމްބިއުލެންސް ނޫމާންމެން ތިބި ދިމާލަށް ކައިރި ކުރިއެވެ. ލަސްތަކެއް ނުވެ ޒާޔާ ހޮސްޕިޓަލަށް ގެންދެވުނެވެ. ނޫމާން ހަސްނައިންއަށް އޭނާގެ ސައިކަލު ތަޅުދަނޑި ދިނުމުން ހަސްނައިން ސައިކަލުގައި ދިޔައީ އެ ފޮށި ޒާޔާގެ ގެއަށް ގެންދާށެވެ.\nޒާޔާ އެޑްމިޓުކުރުމާއިއެކު ޒާޔާއަށް އެތަނުން ދެވެން ހުރި އެންމެ ރަނގަޅަކަށް ފަރުވާދޭން ފެށިއެވެ. ޒާޔާގެ ހުރިހާ ކަމަކާއި ނޫމާން ޙަވާލުވީއިރު އޭނާ ދިޔައީ ޑޮކްޓަރުންނަށް ވީގޮތް ކިޔައިދެމުންނެވެ. އޭނާއަށް ފެނުނު މަންޒަރާއި ހުރިހާ ކަމެއް ތަފްޞީލުކޮށް ނޫމާން ޑޮކްޓަރުންނަށް ކިޔައިދިނެވެ.\n“އައްސަލާމް ޢަލައިކުމް.” ޒާޔާގެ ގެއަށް ވަންނަމުން ހަސްނައިން ސަލާމް ގޮވައިލިއެވެ. “ވަޢަލައިކުމުއްސަލާމް. ކޮންކަމަކު އައި ކުއްޖެއް؟” ސަލާމް ބަލައިގަންނަމުން ނިހާން ގޯތިތެރެއަށް ނުކުތެވެ. އެވަގުތު ނިހާނަށް ހަސްނައިން ހިފައިގެން ހުރި ފޮށި ފެނުމުން އެއީ ޒާޔާގެ ފޮށިކަން ވަގުތުން ނިހާނަށް ނަގައިގަނެވުނެވެ. “މީ.. ޒާޔާ ހޮސް..” ހަސްނައިނަށް އެހާ ހިސާބަށް ބުނެވުނުތަނާ އޭނާގެ އަނގަ ބަންދުވިއެވެ. ނިހާން ހަރު އަޑުން ހުއްޓައިލުމަށް ބުނުމުންނެވެ. “އޭނާ މިގެއަށް ގެންނަންތަ ތިއައީ؟ އޭނާއަކަށް ނުވަދެވޭނެ މިގެއަކަށް. މީ އޭނާގެ ގެއެއްވެސް ނޫން. މަގޭ ނުހުންނާނެ ޒާޔާ ކިޔާ ދަރިއެއްވެސް. އޭނާ އުޅޭނެގޮތަކަށް އުޅެން ދޫކޮށްލާ. ޒާޔާގެ އެއްވެސް ކަމަކާ އަހަންނާ ބައްދަލުކުރަން ދެން ނާންނާތި!” ނިހާން ހަރުއަޑުން ހުރިހާ އެއްޗެސް ކިޔައިލުމަށްފަހު ގޭތެރެއަށް ވަދެގެން ދިޔައެވެ.\nހަސްނައިން ހުރީ ހަމަ ރަނގަޅަށްވެސް ބުނާނެ އެއްޗެއް ނޭނގިފައެވެ. ނިހާން އެފަދަ މޭރުމަކުން ވާހަކަދެއްކުމުންނެވެ. މިހާރު ޒާޔާ ގެއިން ބޭރަށްވެސް ނެރެލީ ހެއްޔެވެ؟ ހަސްނައިން އަށް ނުވިސްނުނީ ޒާޔާ ގެއިން ބޭރުކުރަން ޖެހުނު ސަބަބެވެ. ހަސްނައިންއަށް ހޭވެރިކަމެއްވީ އޭނާގެ ޖީބުގައި އޮތް ފޯނު ރިންގުވާން ފެށުމުންނެވެ. ގުޅަމުން ދިޔައީ ނޫމާނެވެ. ނޫމާން އަވަހަށް އައިސްދިނުމަށް އެދުމުން ހަސްނައިން ފޯނު ބާއްވައިފައި ޒާޔާގެ ފޮށި ހިފައިގެން އެގެއިން ނުކުތެވެ.\nފޮށި ހަސްނައިންގެ ގެއަށް ލައިފައި ހަސްނައިން ސައިކަލުގެ ދުވެލި ބާރުކޮށްލަމުން ގޮސް މަރުކަޒު ދޮރުމަތީ މަޑުކޮށްލިއެވެ. އޭރު ނޫމާން ކަރުދާސްގަނޑެއް ހިފައިގެން އެތާ ދޮރުމަތީ ހުއްޓެވެ. “ކޮބާ ޚަބަރަކީ؟” ނޫމާން ކައިރިއަށް އައިސް ހުއްޓެމުން ހަސްނައިން އަހައިލިއެވެ. “ވަރަށް ސަކަރާތޭ. މިކޮޅުން ބުނީ ވީ އެންމެ އަވަހަކަށް ޒާޔާ މާލެ ގެންދަން. ހިނގާ ދާން ޒާޔާ ބައްޕަ ކައިރިއަށް.” ނޫމާން ހަސްނައިންގެ ކޮނޑުގައި ކޮށްޓައިލަމުން ހިނގައިގަތުމާއިއެކު ފަހަތުން ހަސްނައިން ނޫމާނަށް ގޮވައިލިއެވެ. ނޫމާން ފަސް އެނބުރި ހަސްނައިންއަށް ބަލައިލިއެވެ. ކިހިނެތްވީހޭ އަހާފަދަ ގޮތަކަށެވެ.\n“ޒާޔާ ބައްޕަ ކައިރިއަށް ދިއުމުގެ ބޭނުމެއްނެތް.” ހަސްނައިން އެހެން ބުނެ އިސްދަށަށް ޖަހައިލިއެވެ. “ވަޓް؟ އެ ކީއްވެ؟” ނޫމާނަށް ލިބުނީ ޙައިރާންކަމެކެވެ. ކުއްލިއަކަށް ހަސްނައިން އެފަދަ ވާހަކައެއް ބުނީތީއެވެ. “އާނ ނޫމާން. ޒާޔާގެ ބައްޕަ ޒާޔާ ގެއިން ނެރެލާފަ ވަނީ.” ހަސްނައިން އެހެން ބުނުމާއިއެކު ނޫމާންގެ ދެލޯ ބޮޑުވެގެން ދިޔައެވެ. ނޫމާނަށްވެސް އިނީ މީގެ ވަގުތުތަކެއް ކުރިން ހަސްނައިނަށް ވީ ފަދަ ގޮތެއް ވެފައެވެ. ބުނާނެ އެއްޗެއް ނޭނގި ދެލޯ ބޮޑުވެފައެވެ. “ނޫމާން. ވީ ޝުޑް ހެލްޕް ހަރ. އެވަރު ކަމެއް ވިޔަސް މަ ހިއެއް ނުކުރަން ޒާޔާގެ ބައްޕައަށް ޒާޔާ ގެއިން ބޭރުކުރަން ކެރިދާނެކަމަކަށް. އަނެއްކާ މަށަކަށް ހިއެއްނުވޭ ޒާޔާ އެވަރުގެ ކަމެއް ކޮށްފާނެހެނެއްވެސް. އެއަށްވުރެ މާ ރަނގަޅު ކުއްޖެއް އެއީ.” ހަސްނައިން ރަށުތެރޭ ޒާޔާއޭ ކިޔައިގެން ދެކެވޭ އެއްވެސް ވާހަކަތަކެއް ޤަބޫލެއް ނުކުރެއެވެ. އެއަށްވުރެ ހަސްނައިން ޒާޔާއަށް ކުރާ އިތުބާރު މާ ބޮޑެވެ.\n“ބައްޕަމެނާ ވާހަކަ ދައްކަން ޖެހޭނީ. މަށަށް ޔަގީން މަގޭ ބައްޕަ މިކަމުގަ ހެލްޕް ވާނެކަން. ހަސްނައިން މަޑުކޮށްލާ އިނގޭ. އަހަރެން އަންނާނަން.” ނޫމާން ދިއުމުން ހަސްނައިން ޒާޔާ ބާއްވައިފައި އޮތް ވަރޑަށް ވަނެވެ. އަދި ޒާޔާ ބާއްވައިފައި އޮތް އެނދު ކައިރީ ހުރި ގޮނޑީގައި އިށީނދެލައި ޒާޔާގެ އަތްތިލަ ނަގައި އޭނާގެ އަތުތެރެއަށް ލިއެވެ. “ޒާޔާ.” ހަސްނައިންގެ ދުލުން ޒާޔާގެ ނަން ކިޔައިލެވުމާއިއެކު ހަސްނައިންގެ ލޮލުން ކަރުނަތިއްކެއް ވެއްޓިގެން ދިޔައެވެ.\nކޮޓަރިއާއި ދިމާލުން ފޯނު ރިންގްވާން ފެށި އަޑަށް ޖަމީލާ ކޮޓަރިއަށް ގޮސް ފޯނަށް ބަލައިލިއެވެ. ނަމްބަރެއް އަރައިފައި އިނުމުން ޖަމީލާ އަޅައިނުލައި ފޯނު ބިޒީ ކޮށްލިއެވެ. ހަމަ އެވަގުތު ދެވަނަ ފަހަރަށްވެސް އެ ނަމްބަރުން ގުޅަން ފެށިއެވެ. ޖަމީލާ އައި ރުޅިން ފޯނު ނަގައި ކަންފަތުގައި ޖައްސައިލަމުން ބާރަކަށް ހަލޯ އޭ ބުނެލިއެވެ.\n“މާ ހަޅޭއްލަވާނެކަމެއް ނެތް އެކުއްޖާއަށް އެ ހުރިހާ ގޮތެއް ހަދާފަ.” ޖަމީލާގެ ކަންފަތުގައި ޖެހުނީ އާލިޔާގެ ރުޅިވެރިކަމުން ފުރިފައިވި އަޑެވެ. “އާލިޔާ؟” މީގެ ކުރިން އާލިޔާގެ ކިބައިން ފެނިފައި ނުވާފަދަ ސިފައެއް ފެނުމުން ޖަމީލާ ޙައިރާންވާގޮތްވިއެވެ. “އާނ. އާލިޔާ. ކަލޭ ކިހިނެތް އުޅޭނަމޭ ހިތާތަ ތިއުޅެނީ؟ ޒާޔާ މުޅި ދުނިޔެއަށް ބޭޒާރުކޮށްލާފަ އަދިވެސް އޭނާއަށް އިތުރު ވޭންތައް ތަޙައްމަލުކުރަން ދޫކޮށްލަނީތަ؟” އާލިޔާ އެއްޗެހި ކިޔައިގަތުމުންވެސް ޖަމީލާގެ ހިތަކަށް އެއްވެސް އަސަރެއް ނުކުރިއެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި ޖަމީލާގެ ތުންފަތަށް ވެރިވީ މަލާމާތުގެ ހިނިތުންވުމެކެވެ. “ވާއު. ކޮން ޝެއިޚެއް ކައިރިން ނަސޭހަތްކޮޅު އަޑުއަހައިލައިގެން މިއުޅެނީ؟” ޖަމީލާ މަލާމާތުގެ ރާގަކަށް އެހެން އަހައިލުމާއިއެކު އާލިޔާގެ ރުޅިގަނޑު ހީވީ ފަޅައިގެން ދިޔަހެނެވެ. “ބުނަން ވާހަކައެއް ޖަމީލާ. މީގެ ފަހުން ކަލޭ ތީ އަހަރެންގެ އެކުވެރިއެއް ނޫން. އަދި ބުނަން! ކަލޭގެ ތި ނުބަައި ރޭވުންވެސް ފަޅާ އަރުވައިލާނަން. އަބަދަކު ތިހެން ކަލޭގެ ހުރިހާ ކަމެއް ސިއްރުކޮށްގެނެއް ނޫޅެވޭނެ އިނގޭ.” އާލިޔާ އެ ބުނެލި ޖުމުލަތަކުން ޖަމީލާ ރުޅިއާއި އެއްވަރަށް ނުތަނަވަސްވެސް ވިއެވެ. ޖަމީލާ އެވަގުތުވެސް ބެލީ ކޮންމެވެސް ގޮތަކުން އާލިޔާ ލައްވާ އެކަން ހުއްޓުވާށެވެ. “އާލިޔާ. ކަލޭ ހަނދާންކުރާތި ކަލޭގެ މަރުދުވަސްކަން ތި ގާތްވީ. މަގޭ އެންމެ ވާހަކައެއްވެސް މި ރަށުތެރޭ ދެކެވިއްޖެއްޔާ ކަލޭ ޖެހޭނީ ބިމު އަޑިއަށް ދާން. އެކަން ހަނދާންކުރާތި!” އާލިޔާއަށް ވަރުގަދަ އިންޒާރެއް ދެމުން ޖަމީލާ ފޯނު ކަނޑައިލިއެވެ. އަދި އެނދުގެ ހެޑްބޯޑުމަތީ ގޮށްމުށުން ޖަހައިލަމުން ބާރަކަށް ކޮޓަރި ދޮރު ލައްޕައިފައި ކޮޓަރިން ނުކުތެވެ.\nނުފިލާ ހިނިތުންވުމަކާއިއެކީ ނޫމާން މަރުކަޒު ތެރެއަށް ވަދެގެން ދިޔައެވެ. އޭނާގެ މިޞްރާބަކަށްވެފައިވީ ޒާޔާ ބާއްވައިފައި އޮތް ވަރޑެވެ.\n“ހަސްނައިން. އާދެބަ.” ވަރޑުގެ ދޮރު ހުޅުވައިލައި އެތެރެއަށް ބޯ ދިއްކޮށްލަމުން ނޫމާން ބުންޏެވެ. ހަސްނައިން އަވަސް އަވަހަށް ކަރުނަތައް ފުހެލައިފައި ޒާޔާގެ އަތް ރީތިކޮށް ބާއްވައިލުމަށްފަހު ނޫމާންގެ ފަހަތުން ވަރޑުން ނުކުތެވެ.\n“ހިތްކީތަ ޒާޔާއަށް؟ އޭނަގެ އަތުގަ ފިރުމަ ފިރުމާފަ ތި ރޮނީ؟” ނޫމާން ސަމާސާ ރާގަކަށް އަހައިލިއެވެ. “ހެހެ. ނޫނޭ. ފްރެންޑެއްވީމަ ދެން އެހެންވެސް ވެދާނެތާ ދޯ. ޒާޔާ އުޅޭނެ ޙާލު ވިސްނައިލެވުނީމަ ދެރަވަނީ ހަމަ.” ހަސްނައިން ބުންޏެވެ. “ހެހެ. ކާމް ޑައުން ބްރޯ. އަދި ހުރިހާ ކަމެއްވެސް ރަނގަޅުވާނެ. އެންޑް ޔޫ ނޯ ވަޓް. ބައްޕަގެ ހެލްޕް ލިބޭނެ މިކަމުގަ. ބައްޕަވެސް ހުރީ ހަމަ އަހަރުމެނަށް ހެލްޕް ވާން ތައްޔާރަށް. ދެން ފުރަން އޮތް ލޯންޗު އެއްކޮށް ފުލްވެފަ ކަމަށް ބައްޕަ ބުނީ. ދެން އެހެންމަ އޭނަ ފޮނުވަން ކިހިނެތްބާ ހަދާނީ؟” ދަތްދޮޅީގައި ޝަހާދަތް އިނގިލި ޖައްސައިލަމުން ނޫމާން އަހައިލިއެވެ.\n“ހިނގާ ސީ އެމްބިއުލެންސަކަށް ގުޅަން. ޒާޔާ ވީ އެންމެ އަވަހަކަށް ގެންދެވޭތޯ ބަލަން ވާނެ. އެހެންނޫނީ އޭނަގެ ޙާލު އިތުރަށް ގޯސްވެދާނެ.” ހަސްނައިން ދިން ޚިޔާލަށް ނޫމާން ތާޢީދު ކުރިއެވެ. ނޫމާން ލަސްނުކޮށް ދެން އުޅުނީ މަރުކަޒު މީހުން ލައްވާ ސީ އެމްބިއުލެންސަކަށް ގުޅޭތޯއެވެ.\nމުޅި ދުވަހުވެސް ހަސްނައިން އާއި ނޫމާން އުޅުނީ ޒާޔާގެ ކަންތަކުގައެވެ. ސީ އެމްބިއުލެންސަކަށް ގުޅައިގެން އެ ރަށަށް ލެފުމާއިއެކު ވަގުތުން ޒާޔާ މާލެއަށް ގެންދެވުނެވެ. ޒާޔާގެ ހުރިހާ ކަމެއް ބަލަހައްޓައިދިނުމަށްޓަކައި ނޫމާންގެ ބައްޕަ އުސްމާނާއި އެގޭގައި އުޅޭ ބިދޭސީ މީހާ ޒާޔާއާއިއެކު މާލެއަށް ދިޔައެވެ. ހަސްނައިން އާއި ނޫމާން ރަށުގައި މަޑުކުރީ އެމީހުންގެ ކިޔެވުން އަދި ކުރިއަށް އޮތީމައެވެ.\nޒާޔާގެ ޙާލު ދެރަވެގެން އެމަރޖެންސީކޮށް ސީ އެމްބިއުލެންސެއްގައި މާލެ ގެންދެވުނު ޚަބަރު ނިހާނަށްވެސް ލިބުނެވެ. އެ ޚަބަރު ލިބުމާއިއެކު ނިހާންގެ ހިތަށް އުނދަގޫވެ ދެރަވާގޮތްވެސް ވިއެވެ. ނަމަވެސް ޖަމީލާ ނިހާން ގާތުގައި ދައްކައިލި މޮޅެތި ވާހަކަތަކުގެ ސަބަބުން ނިހާންގެ ދެރަވެފައިވާ ހިތް އަނެއްކާވެސް ހަރުވެ އޭނާގެ ހިތުގައި ނަފްރަތުގެ އަލިފާންގަނޑު ރޯވެގެން ދިޔައެވެ.\n“ހަހް. އޭނަ އަދި އަމިއްލައަށް ހުރިހާ ކަމެއް ކޮށްފަ އެންމެނަށް ދެއްކެންވެގެން ކަނޑަށް ފުންމައިލައިފިއެއްނު. އެކަހަލަ މީހުނަށް އެހީވާނެ ކަމެއްވެސް ނެތް.” ނޫމާނާއި ހަސްނައިން ފަވާޝަތުގެ ގެއަށް ގޮސް އެ ވާހަކަތައް ފަވާޝަތަށް ކިޔައިދިނުމުން ފަވާޝަތުގެ ‘ރިއެކްޝަން’ ލިބުނީ ހަސްނައިން އާއި ނޫމާން ހީކުރި ގޮތަކަށް ނޫނެވެ. “ފަވާ. އަހަންނަކަށް ހިއެއް ނުވޭ އޭނަ އެކަހަލަ ކަމެއް ކޮށްފާނެހެނެއް. އަނެއްކާ އަމިއްލަ ފޯނެއް އޮއްވަ ކީއްކުރަން އެހެން މީހެއްގެ ފޯނު ޔޫސް ކުރަންވީކީއެއް؟” ފަވާޝަތުގެ ވިސްނުމާއި ހަސްނައިންގެ ވިސްނުން ތަފާތުކަމުން ފަވާޝަތު ހުރީ ހަސްނައިން ދެކެވެސް ރުޅިއައިސްފައެވެ. “އޯކޭ. ސްޓޮޕް އިޓް. ދެން ހިނގާބަ ކާން އުޅެން. އެބަހުރި ބޮޑުދައިތަ ވަރަށް މީރުކޮށް ޑޯނަޓްސް ހަދާފަ.” ހަސްނައިން އާއި ނޫމާން ވެސް ދެން އިތުރަށް ޒާޔާގެ ވާހަކަ ނުދައްކަން ނިންމިއެވެ. ސަބަބަކީ އެވާހަކަ ދައްކަން ފަށައިފިއްޔާ ފަވާޝަތު އިތުރަށް ރުޅިގަދަވެ އެމީހުނާއި އަނގައިން ނުބުނެވޭ ހިސާބަށް ކަންތައް ގޮސްފާނެތީއެވެ. އެމީހުންގެ ދެމެދުގަ ވާ އެކުވެރިކަން ހީނަރުވާކަށް އެއްގޮތަކަށްވެސް ހަސްނައިނާއި ނޫމާން އެއް ނޭދެއެވެ.\n“ފަވާ ބޮޑުދައިތަ މިހާރު ރަނގަޅުތަ؟ މަ އަޑުއެހިން ވަރަށް ބަލިކޮށް އުޅުނު ވާހަކައެއް.” ޑޯނަޓްކޮޅެއް ހަފައިލަމުން ހަސްނައިން އަހައިލިއެވެ. “މިހާރު ހަމަ އޯކޭ. އަސްލު އެ ދުވަހު ވީ ގޮތަކުން ދޯ. ބޮޑުދައިތަ ނުވެސް ބުނޭ އަސްލު އަހަރެން ގާތުގަ ވީ ގޮތެއް. ފަވާ ބިރުގަންނާނެޔޭ، ގަބޫލެއްނުކުރާނެޔޭ ކިޔާފާ ނުވެސް ބުނޭ. އަފްލާހްބެ އަށްވެސް ކިޔައެއްނުދިން. ބޮޑުދައިތައަށް ވަރަށް އަސަރުކޮށްފަވަނީ އެދުވަސްކޮޅު ނަފްސާނ…” ފަވާޝަތުގެ ވާހަކަ ހުއްޓުނީ ނޫމާން އިން ގޮތް ފެނިފައެވެ. ނޫމާން އިނީ އޭނާގެ ބަނޑުގައި އަތް އަޅައިގެން ގޮތަކަށް ގުދުވެލައިގެންެނެވެ.\n“ނޫމާން.. ހަހަ. ކިހިނެތްވެފަ ތީނީ؟” ފަވާޝަތު އަށް ނޫމާން އިން ގޮތުން ހެވުނެވެ. “ހެހެ. ނަފްސާނީ ގޮތުން އަހަރެން ފާހަނައަކަށް ދާންވެއްޖެ. ގޮޓަ ގޯ!!” ނޫމާން އެހެން ކިޔައިފައި އެތަނުން ތެދުވެ ބާރަކަށް ދުއްވައިގަތެވެ. ނޫމާން ދުއްވައިގަތް ގޮތުން ފަވާޝަތާއި ހަސްނައިންއަށް އެއްފަހަރާ ހެވައިގަނެވުނެވެ.\nމަލައިކާގެ ހަށިގަނޑުން ބާރުތައް ނެގިތާ ސައުވީސް ގަޑިއިރުވެސް ނުވެގެން އުޅެނިކޮށް މަލްހާގެ ހަށިގަނޑުން ވޭން އަޅަން ފަށައިފިއެވެ. ހަންގަނޑުގެ އެކިއެކި ދިމަދިމާލުން ކަނޑަކަނޑައިގެން ދާން ފެށިއެވެ. އެންމެ ފަހުން މަލްހާ ބިންމައްޗަށް ވެއްޓުމާއިއެކު ކަނޑައިގެން ގޮސްފައި ހުރި ދިމަދިމާލުން ރަން އަލިތައް ނުކުންނަން ފެށިއެވެ. އަދި އެ އަލިތައް ދަތުރުކުރަމުން ގޮސް އެއްކަލަ ކުޑަ ގޮޅީ ތެރޭ އޮތް މަލައިކާގެ ހަށިގަނޑުން ކަނޑައިގެން ގޮސްފައި ހުރި ދިމަދިމާލުން ވަންނަން ފެށިއެވެ.\nހުރިހާ ބާރުތަކެއްހެން އެއްކޮށް މަލައިކާއަށް ލިބުމުން މަލައިކާ ކޮޅަށް ތެދުވިއެވެ. އަދި ގޮޅީގައި އަޅުވައިފައި އިން ބޮޑު ތަޅު އޭނާގެ ލޮލުގެ ބޭނުންކޮށްގެން ހަލާކުކޮށްލައި އެ ގޮޅިތެރެއިން ނުކުތެވެ. މަލައިކާ ނުކުތުމާއިއެކު މަލްހާގެ ހަށިފާރަވެރިންތައް މަލައިކާ ހައްޔަރުކުރެވޭތޯ ބެލިއެވެ. މަލައިކާ ހަޅޭއްލަވައިގަނެފައި އޭނާގެ ދެއަތް އުފުއްލައިލުމާއިއެކު އެ ޖިންނިންތައް ވައިސޫރިތަކެއް ފަދައިން ވިއްސައިގެން ގޮސް ގަނޑުވަރުގެ އެކި ދިމާލަށް ޖެހުނެވެ. މަލަކާ އާއި މާލިކު އޮތް ގޮޅިވެސް މަލައިކާ ހުޅުވައިދިނެވެ. އަދި އެދެމީހުން އެތަނުން ނެރެ މަލައިކާ ދިރިއުޅޭ ކޮޓަރިއަށް އެ ދެމީހުން ގެންދިޔައެވެ. މަންމައަށް އެހީތެރިވެދޭން ބޭނުންވިއެއްކަމަކު މަލައިކާ މަންމަ ބާއްވައިފައި އެންމެ ފުރަތަމަ އުޅުނީ މާލިކުއާއި މަލަކާއަށް އެހީތެރިވެދެވޭތޯއެވެ.\n“މަލަކާ… ބައްޕާ.. ތި ހަށިގަނޑުގަ ވަރު ޖެހޭނީ ބައްޕަމެންގެ ބާރުތައް އަނބުރައި ލިބިގެން. އަހަރެން އަންނަންދެން މިތާ އޮވެވޭތޯ ބަލައި. ހިތްވަރުކުރާތި. ވަރަށް ކެތްކުރާތި އިނގެ.” މަލައިކާ އެތަނުން ނުކުތުމާއިއެކު މަލަކާ ބިންމަތީގައި ދެމެމުން ކަހަލަ ގޮތަކަށް ގޮސް އޭނާގެ ބައްޕަ ކައިރިއަށް ދިޔައެވެ. އަދި މާލިކު ގައިގައި ބައްދައިލިއެވެ.\nބިންމަތިން ތެދުވަން މަސައްކަތްކުރަމުން ދިޔަ މަލްހާ ގާތުގައި މަލައިކާ ހުއްޓުނެވެ. “މަންމާ. މަލަކާ އާ ބައްޕަގެ ބާރުތައް އަނބުރާ ދީ. ހެޔޮނުވާނެ.” މަލްހާ އާއި އެއްވަރަށް ތިރިވެލައި މަލްހާގެ ދެއަތުގައި ހިފަހައްޓައިލަމުން މަލައިކާ އާދޭހާއިއެކު ބުންޏެވެ. މަލްހާ ވަގުތުން އޭނާގެ އަތް ފޮޅުވައިލިއެވެ. “ނުދޭނަން. އަހަރެން ހުރިހާ ބާރެއްވެސް ބޭނުން. އަހަންނަށް ހުރިހާ އެއްޗެއްވެސް ލިބެން ޖެހޭނީ.” ބޮޑާކަމުން ފުރިގެންވާ އަޑަކުން މަލްހާ ވާހަކަދެއްކިއެވެ. މަލައިކާ ގާތަށް ރުޅި އައެއްކަމަކު މަލައިކާ އެ ކޮންޓްރޯލް ކުރުމަށްޓަކައި އޭނާގެ ދެލޯ މަރައި ބާރުކޮށްލިއެވެ. އަދި ފުންކޮށް ދެތިން ނޭވައެއް ލުމަށްފަހު އަޢޫޛު ކިޔައި ދެލޯ ހުޅުވައިލިއެވެ.\n“މަންމާ. ތީ ރަނގަޅުގޮތެއް ނޫން. މަންމައަށް ބޭނުންވާވަރަށް މަންމަގެ ހަށިގަނޑުގަ ބާރު ހުންނާނެ. އެއަށްވުރެ ގިނައިން ބާރު ހޯދަންޏާ ހަށިގަނޑުގަ އަޅާ ވޭން ބޮޑުވާން ފަށާނެ… މަންމާ.. އަހަންނަށް އަހަރެންމެ ބައްޕަ އާ ކޮއްކޮ މަރުވާކަށް ދޫކޮށެއް ނުލެވޭނެ. މަންމަ ތި ބާރުތައް ބަައްޕަމެނަށް ދޭން އެއްބަސް ނުވަންޏާ… އަހަންނަށް ޖެހޭނީ ތި ބާރުތައް އަތުލަން.” ފުން ނޭވައެއް ދޫކޮށްލައިފައި މަލައިކާ ބުންޏެވެ. މަލްހާ އެވަގުތު މަލައިކާއަށް ބަލައިލައި ކަޅި އަޅައިލުމަށްފަހު އެތަނުން ތެދުވެ ދުއްވައިގަންނަން އުޅުނެވެ. މަލްހާއަށް ކުޑަތަންކޮޅަކަށް ދެވުނު ވަގުތު މަލައިކާ އޭނާގެ އަތް ދިއްކޮށްލުމާއިއެކު މަލްހާއަށް ހުއްޓެވުނެވެ. އިސާހިތަކު މަލްހާގެ ގައިން އަލިތަކެއް ނުކުންނަން ފަށައި އެ އެއްޗެހިތައް މަލްހާގެ އަތުގެތެރެއަށް ވަންނަން ފެށިއެވެ.\nމަލައިކާގެ އަތަށް އެ ހުރިހާ ބާރުތަކެއް ވަނުމާއިއެކުހެން މަލްހާ ހަޅޭއްލަވައިގަތެވެ. އަދި މަލައިކާއާއި ދިމާލަށް އަންނަން ފެށިއެވެ. މަލައިކާ އޭނާގެ ދެލޯ ދިއްލައިލައިފައި ދޫކޮށްލި އަލި ގޮސް މަލްހާގެ ނިއްކުރީގައި ޖެހުމާއިއެކު މަލްހާ އިދިފުށަށް ވެއްޓުނެވެ. މަލްހާ ވެއްޓުމުން މަލައިކާ ލަސްނުކޮށް އޭނާގެ ކޮޓަރިއަށް ދިޔައެވެ.\nދެބަފައިން އެކަކު އަނެކަކު ބައިގައި ބައްދައިގެން ތިބި މަންޒަރު ފެނުމުން މަލައިކާގެ ހިތް ލޯބިން ބަންޑުންވި ކަހަލައެވެ. މަލައިކާ ލަސްނުކޮށް އޭނާގެ އަތުގައި އިތުރަށް ހުރި ބާރުތައް އެ ދެ ޖިންނީންނާއި ދިމާލަށް ދޫކުރަން ފެށިއެވެ. ބާރުތައް ލިބެމުން ދިޔަވަރަކަށް މާލިކު އާއި މަލަކާގެ ހަށިގަނޑުގައި ވަރުޖެހެން ފެށިއެވެ. ހުރިހާ ބާރެއްހެން އެއްކޮށް ލިބުމާއިއެކު މަލަކާ އައި މާލިކަށް ކޮޅަށް ތެދުވެވުނެވެ. ދެ ޖިންނީން މިހާރު ސައްޙަ ސަލާމަތުން ހުރިތަން ފެނުމުން މަލައިކާގެ ހިތް އުފަލުން ފުރުނެވެ. “ދެކުދިން އާދޭ ބައްޕަ ކައިރިއަށް.” މާލިކު އޭނާގެ އަތް އުފުލައިލުމާއިއެކު މަލައިކާ އާއި މަލަކާ ގޮސް މާލިކު ގައިގައި ބައްދައިލިއެވެ.\n“ސުބްޙާނައްﷲ.” ފޯނުގެ ސްކްރީނަށް ބަލަން އިން ލިއަމްގެ ދެލޯ ހުރީ ބޮޑުވެފައެވެ. ލިއަމް އެއްގޮތަަކަށްވެސް އެ ފޮޓޯތައް ސޯޝަލް މީޑިއާއިން ފެނިދާނެކަމަކަށް ހީކުރެވިފައެއް ނެތެވެ. އެކަމުގެ ހިލަމެއްވެސް ވީ ނަމަ ލިއަމް ވަގުތުން އެކަން ހުއްޓުވަން އުޅުނީހެވެ. މުޅި ރަށަށް ޒާޔާ ބޭޒާރުވެ ލިއަމް ވެސް ބޭޒާރުވީއެވެ. ލިއަމް އަދި އެ ހުރީ މާލޭގައެވެ. ދެން ރަށު މީހުން ހީކުރާނީ ކީކޭ ކަމަށް ހެއްޔެވެ؟ ހުރިހާ ކަމެއް ކޮށްފައި ރަށުން ފިލައިގެން ދިޔައީ ކަމަށްހެއްެޔެވެ؟\nފޭސްބޫކްގެ ނިއުސް ފީޑް ސްކްރޯލް ކުރަމުން ގޮސް އަނެއްކާވެެސް ފެނުނު ޚަބަރަކުން ލިއަމްގެ ހިތް ހުއްޓުނު ކަހަލައެވެ. އެ ރަށު ކުއްޖަކު ކަނޑަށް ފުންމައިލައިގެން ޙާލު ދެރަވެގެން މާލެ ގެނެވުނު ވާހަކަ އެ ޚަބަރުގައި އޮތީ ޖަހައިފައެވެ. ލިއަމް އެ ޚަބަރުގެ ތަފްޞީލު ކިޔަމުން ދިޔަ ވަރަކަށް އެއީ ކޮންކުއްޖެއްކަން ލިއަމް އަށް އެނގުނެވެ.\nފޯން ލޮކް ކޮށްލައިފައި ލިއަމްއަށް އޭނާގެ ބޮލު އިސްތަށިގަނޑުގައި ހިފަހައްޓައިލަމުން ސޯފާގައި ލެނގިގަނެވުނެވެ. އޮޅުމަކުންވެސް ލިއަމްއަށް މި ވަނީ މައުސޫމް ކުއްޖެއްގެ ދިރިއުޅުން ހަލާކުކޮށްލެވިފައެވެ. ލިއަމް މިފަހަރު ހިތްވަރު އެލުވައިލާކަށް ބޭނުމެއް ނުވިއެވެ. ކޮންމެ މީހަކު ކޮންމެފަދަ އެއްޗެއް ކިޔަސް ލިއަމް ބޭނުންވީ އެވަގުތުވެސް ޒާޔާއަށް އެހީތެރިވެދޭށެވެ. ޒާޔާ ގަސްދުގައި ކަނޑަށް ފުންމައިލާނީވެސް އޭގެ ފަހަތުގައި ވަރަށް ބޮޑު ސަބަބެއް އޮވެގެންކަން ލިއަމްއަށް އެނގެއެވެ. ލިއަމް އެ ހުރިހާ ކަމެއްގެ ޙަޤީޤަތް އަދި ހޯދާނެއެވެ. ޙަޤީޤަތް އެންމެނަށް ހާމަ ކުރާނެއެވެ. ޒާޔާގެ ޢަބުރާއި ޢިއްޒަތް އަނބުރައި ޒާޔާއަށް ހޯދައިދޭނެއެވެ. އޭނާއަށް ވެވެން އޮތް އެންމެ ފުރިހަމައަކަށް ޒާޔާއަށް އެހީތެރިވެދޭނެއެވެ.\nކޮންމެއަކަސް ނުގުޑާފަދަ ވަރުގަދަ ޢަޒުމެއް ހިތުތެރޭ އަށަގަންނުވަމުން ލިއަމް އޭނާގެ ފޯނު ހިފައިގެން މިޞްރާބު ޖެހީ ދަރުމަވަންތަ ހޮސްޕިޓަލާއި ދިމާލަށެވެ.\nMaasha Allah 💞💞💞💞\n💖💖💖varah reethi mi part ves 💕💕💕\nRYN 🙂 🙂 🙂 Thank you so much dear. Take care and love you too <3 <3 <3 <3\nVarah Varah reethi mi part ves… Masha allah ❤❤🙃\nWaiting for the next part… 🙂🙂\nKeep it up….. 🙂🙃🙂\nStay home… Stay safe.. 🏠🏠\nNoo_ra 🙂 🙂 🙂 Thank you so much dear. And yes! Keep waiting for the next episode. Stay homeand stay safe <3 <3 <3\nMa sha allah salhi V\nShif 🙂 🙂 🙂 Thank you so much dear.\nVarah reethi egy\nmaasha 🙂 🙂 🙂 Thank you so much <3\n❤❤❤Maasha V reethi\nLam 🙂 🙂 🙂 Thank you so much dear. And yes! Keep waiting for the next episode. <3 <3 <3\nFavaa E hedhi gothun vrh dhera vehje…. Zaaya vx avahah rangalhu vaanamey… Jameela goas v ma vx vrh dhera veyyy….. Btw vrh vrh vrh vrh vrh salhi…. Ur r The best💟❤❣\nSadha 😀 😀 😀 Thank you so much dear. Yes dhonthi es v dherawe fawaa esehedhi gothun. Vvv ufaawejje mi comment kiyaalaafa 😀 😀 😀 😀 😀 <3 <3 <3\nCan’t wait for the next part dhonthy. I love your story. Really this story is awesome. Varah curious next part ah. Truly love it. 😙😙😙😙😙😙😙😙😙😙💖💖💖💖💕💕💕💕💗💗💗💗💝💝💝💝💞💞💞💞💟💟💟💟❣❣❣❣☺☺☺☺💘💘💘💘❤❤❤❤💛💛💛💛💜💜💜💜💚💚💚💚💙💙💙💙. Stay safe. Stay home. Thanks dhonthy mi kahala loabi reethi kiyaa hiyyvaa kahala story eh liyuneethy. 😇😇😇😇😇\nJanaan 🙂 🙂 🙂 Thank you so much dear. Vvv ufawejje mi comment kiyaalaafa. V bodu hiyvareiy es libijje. Keep waiting for the next episode Janaan 😀 😀 😀 😀 Stay home and stay safe <3 <3 <3 <3 <3 <3\nMaasha allah vvvvvvv reethi😍😍😍😍😘😘😘😘😗😗😘😍😍😚😙❤❤❤❤❤❤❤\nRam 🙂 🙂 🙂 Thank you so much dear <3 <3 <3\nDhonthy u know my birth date is 16 January 2004. Can we be friends? You amazed me. 😙surely love your story. Janaan dhen kiyaanan dhonthi ge komme story ehves. I am going to change janaan to story lover ok. My real name is janaan. 😙😙😙 can i ask what’s dhonthy’s real name? I am new. Furathamaves janaan kee dhonthyge story. 😊😊😊😁😁😁😁 be home. Be safe too\nJanaan 🙂 🙂 🙂 Of course we can be friends dear 😀 And thank you so much Janaan. vvv ufaa wejje. 😀 😀 😀 😀 <3 <3 stay home and stay safe <3 <3 <3\nStory varah salhi ey bixy kamun comment kohnuleveny love u karaa 🍉🍉🍉lots of love dhonthyyyy gandaa zaayaa moodhah funmaalyma varah deravi ekam ves rythi dhoonyaaaa\nMary 🙂 🙂 🙂 Thank you so much dear. Lots of loves from me too <3 <3\nMeesha Mohamed rasheed\nHaadha reeche mi part vhes❤💕💕😘 “dhonthy” can you give me you name pls pls pls🙏🙏🙏\nMeesha Mohamed rasheed 🙂 🙂 🙂 Thank you so much dear. <3 <3 <3\nޔާރު މިވަނީ ލޯތްބޭ ޙަޤީގީ (ސާދަވަނަ ބައި)\nހިތާމަ މަޖާ ލޯބި August 18, 2017\nމިވާވަރު އަންގާހިތްވޭ 2\nހިތާމަ ލޯބި March 14, 2019\nވާތީ މަ ކައިރީގައި 12\nބިރުވެރި ލޯބި2weeks ago\nހިތާމަ ލޯބި November 30, 2021\nވިންދޭ ލޯބި ތީ އެދޭ 21\nހިތާމަ އެހެނިހެން ލޯބި January 23, 2019


SunOnline: Maguthah halaboli vaathee kanbodu vejje, Ehen nuhadhavaa!\nއައިޝަތު ފަރީޙާ 27 Sep 2020, 09:15\nމި ހަފްތާ ބަންދުގައި ފެނިގެން ދިޔައީ ކަންބޮޑުވާ މަންޒަރެއް ކަމަށް ހެލްތު އިމަޖެންސީ އޮޕަރޭޝަން ސެންޓަރުން ބުނެފި އެވެ.\nހެލްތު އިމަޖެންސީ އޮޕަރޭޝަން ސެންޓަރުގައި މިރޭ ބޭއްވި ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުމުގައި އެ ސެންޓަރުގެ ތަރުޖަމާނު ޑރ. ނަޒްލާ ރަފީގު ވިދާޅުވީ ހަފްތާ ބަންދު ފެނިގެންދިޔައީ އުއްމީދު ކުރި ގޮތާ ހިލާފަށް ކަމަށެވެ.\n"ތަކުރާރުކޮށް ދަންނަވަމުން މި ގެންދަނީ ކޭސްތައް މަދުވިނަމަވެސް އަދިވެސް އަޅުގަނޑުމެން މިހާރު މިކުރަމުންދާ ކަންކަން ކުރިއަށް ގެންދަން ޖެހޭނެ ކަމަށް،" ޑރ. ނަޒްލާ ވިދާޅުވި އެވެ.\nމި ފިޔަވަޅުތަކުގައި ދެމިތިބެން ޖެހޭ ސަބަބުވެސް ރައްޔިތުންނާ ހިއްސާކޮށްފައިވާނެކަން ޑރ. ނަޒްލާ ފާހަގަ ކުރެއްވިއެވެ.\n"މި ދެދުވަހު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ފެނިގެން ދިޔައީ ދަތުރު ދިޔުމާ ޕާޓީ ބޭއްވުމާ. މަގުމައްޗަށް ވަރަށް ގިނަ އަދަދަކަށް މީހުން ނިކުތުމާ. މިކަހަލަ ކަންކަން. މިއީ އަނެއްކާވެސް ގްރީން ޒޯނަށް ދާންއެޅޭ ހުރަހަކަށް ވެގެންދާނެ. [ގްރީން ޒޯނަށް] ދާން ނަގާ މުއްދަތު ގިނަ ވާނެ،" ޑރ. ނަޒްލާ ވިދާޅުވި އެވެ.\nޑރ. ނަޒްލާ ވިދާޅުވީ ބައްޔަށް ޕޮޒިޓިވްވީ މީހުންގެ އަދަދު 10،000 އިން މައްޗަށް ގޮސްފައިވާއިރު، މިހާރު މަސައްކަތަކަށްވާން ޖެހޭނީ ބަލި ޖެހޭ މިހުންގެ އަދަދު ވީހާވެސް މަދުކުރުމަށް ކަމަށެވެ.\nމިދިޔަ ޖުލައި، އޮގަސްޓު މަހުގެ ތެރޭގައި ރާއްޖެއިން ކޮވިޑަށް ޕޮޒިޓިވްވި މީހުންގެ އަދަދު އުޅުނީ އެވްރެޖުކޮށް ދުވާލަކު 100 މީހުންނަށްވުރެ މަތީގައެވެ. ބަލި ކޮންޓްރޯލު ކުރުމަށް އެޅި ފިޔަވަޅުތަކާއެކު މި އަދަދު މިހާރު ވަނީ ދަށްވާން ފަށައިފި އެވެ.\nޑރ ނަޒްލާ ވިދާޅުވީ ކޮވިޑަށް ޕޮޒިޓިވްވާ މީހުންގެ އަދަދު ދަށްވުމަކީ ރާއްޖެއިން ބަލި ނެތުނީ ނޫން ކަމަށެވެ. ބަލި ފެތުރޭ މިންވަރު ދަށްވިނަމަވެސް ފިޔަވަޅުތަކަށް ފަރުވާކުޑަކުރާނަމަ، އަނެއްކާވެސް ކޭސްތައް އިތުރުވުމުގެ ފުރުސަތު އެބައޮތް ކަމަށް ޑރ. ނަޒްލާ ވިދާޅުވި އެވެ.


BREAKING | Israel In Al-Aqsa Miskithah Hamalaa Dhenee, Gina Bayaku Zaham Vehje - Vaguthu\nއަދަދުތައް މަދުވެއްޖެ، މައްސަލަތައް މަދެއް ނޫން! - 16 ގަޑިއިރު ކުރިން\nއިސްރާއިލް އިން އަޤްސާ މިސްކިތަށް ޙަމަލާދެނީ، ގިނަ ބަޔަކު ޒަޚަމްވެއްޖެ\nއިސްރާއިލް އިން މިރޭ އަލް-އަޤްސާ މިސްކިތުގައި ޙަމަލާދިން ސަރަޙައްދެއް\nހައްދުފަހަނައަޅާފައިވާ އިސްރާއިލް އިން ފަލަސްތީނުގައި ހުންނަ މުސްލިމުންގެ މުޤައްދަސް މިސްކިތް، މަސްޖިދުލް އަޤްސާއަށް ޙަމަލާދެމުން އެބަދެއެވެ.\nމިރޭ އިސްރާއިލްއިން ހުއްޓުމެއްނެތި އަޤްސާ މިސްކިތަށް ދެމުންދާ ޙަމަލާތަކުގައި މިހާތަނަށް ގިނަ ޢަދަދެއްގެ މީހުން ޒަޚަމްކޮށްލާފައިވާ ކަމަށް ރިޕޯޓްތައް ބުނެއެވެ.\nއަޤްސާ މިސްކިތުގެ ގޯތިތެރޭގައި ހިނގަމުންދާ ހަމަނުޖެހުންތަކުގައި މިހާތަނަށް ފަލަސްތީނުގެ 163 މީހަކަށް ވަނީ އަނިޔާވެފައެވެ. މީގެތެރެއިން 80 އަށްވުރެ ގިނަ މީހުންނަށް ފަރުވާދެމުން އަންނަނީ ހޮސްޕިޓަލުގައެވެ.\nނޫސްތައް ބުނާގޮތުން އިސްރާއިލްގެ އަނިޔާވެރި ސިފައިން ވަނީ އަޤްސާ މިސްކިތުގައި ގިނަ ޢަދަދެއްގެ މުސްލިމުން އަޅުކަމުގައި ތިއްބާ "ސްޓަން ގްރެނޭޑް" އާއި "ގޭސް ބޮން" ފަދަ ގޮވާތަކެތީގެ އިތުރުން ކަރުނަ ގޭސް އަދި ރަބަރު ވަޒަން ލެއްވޭ ބަޑި ބޭނުންކޮށްގެން ޙަމަލާ ދީފައެވެ. މި ޙަމަލާތައް ދެމުން ދިޔަ ވަގުތު ނަގާފައިވާ ފޮޓޯ އާއި ވީޑިއޯ މިހާރު މީސްމީޑިއާގައި އަންނަނީ ދައުރުވަމުންނެވެ.\nއިސްރާއިލް ސިފައިން އަލް-އަޤްސާ މިސްކިތަށް ޙަމަލާދެނީ\nއިސްރާއިލް ސިފައިން މިރޭ އަޤްސާ މިސްކިތަށް ޙަމަލާދޭން ފެށުމުން ޢާންމުންނާއި ދެމެދު ހިނގި ހަމަނުޖެހުންތަކުގައި ސިފައިންގެ ހަވަރަކަށް ސިފައިންނަށް އަނިޔާވެފައިވާ ކަމަށް ރިޕޯޓްތައް ބުނެއެވެ.\nފަލަސްތީނުގެ ނޫސް އޭޖެންސީތަކުން ރިޕޯޓްކޮށްފައިވާ ގޮތުން އިސްރާއިލް ސިފައިން އަޤްސާ މިސްކިތަށް ޙަމަލާދޭން ފެށީ ފަލަސްތީނުގެ ގިނަ ޢަދަދެއްގެ މުސްލިމުން މިރޭ ތަރާވީޙް ނަމާދުގައި ތިއްބައި ކުއްލި ގޮތަކަށެވެ. އަދި މި ޙަމަލާތައް ދެމުން އިސްރާއިލް ސިފައިން ވަނީ ނަމާދުކުރަން ތިބި މީހުންނަށް އަނިޔާކޮށް އެމީހުން މިސްކިތުން ބޭރުކޮށްލާފައެވެ.\nއަލްޖަޒީރާއިން ރިޕޯޓްކޮށްފައިވާ ގޮތުން އިސްރާއިލް ސިފައިން އަންނަނީ މިސްކިތް ދޫކޮށްދާ މީހުންނަށްވެސް އަނިޔާކޮށް ޙަމަލާދެމުންނެވެ. މިގޮތުން މިސްކިތުން ފައިބައިގެން ދިޔަ މީހުންގެ ތެރެއިންވެސް ގިނަ ބައެއްގެ ގަޔަށް، ރަބަރުވަޒަން ލައްވާފައި ހުރި ބަޑިން ހަމަލާދިން ކަމަށް އެ ނޫހުގައި ވަނީ ބުނެފައެވެ.\nމި ޙަމަލާތަކާއި ގުޅިގެން ފަލަސްތީނުގެ ހަމާސްގެ ލީޑަރު، އިސްމާއިލް ހަނިއްޔާ ވަނީ، އަލް-އަޤްސާ މިސްކިތަށް ދެމުންދާ ޙަމަލާތަކުގެ ބަދަލު ހިތި ގޮތަކަށް ހިފާނެކަމުގެ އިންޒާރު އިސްރާއިލްއަށް ދެއްވާފައެވެ.\nއަދި އެ ޖަމާޢަތުގެ އިސް އޮފިޝަލް، މަހްމޫދް އަލް-ޒައްހާރް ވަނީ މުސްލިމުންގެ ތިންވަނައަށް އެންމެ މުޤައްދަސް ބިނާއަށް ޔަހޫދީން ކެނޑިނޭޅި ހަމަލާދެމުންދާއިރު އަރަބި ލީޑަރުން ހިމޭނުން ތިބުމުން އެކަން ކުށްވެރި ކުރައްވާފައެވެ. އޭނާ ވިދާޅުވީ ޔަހޫދީން ހިންގަމުންދާ ޖަރީމާތަކަށް އޮތް ހަމައެކަނި ޙައްލަކީ އިސްރާއިލް އާއި ދެކޮޅަށް ހަތިޔާރުތައް އުފުލުން ކަމަށެވެ.\nއިސްރާއިލް އިން ފަލަސްތީނަށް ދެމުންދާ ޙަމަލާތައް އީރާންގެ ސުޕްރީލް ލީޑަރު، އާޔަތުﷲ ޢަލީ ވެސް މިރޭ ވަނީ ކުށްވެރި ކުރައްވާފައެވެ. އެމަނިކުފާނު ވަނީ ފަލަސްތީނުގެ ބިންތަކުގައި ހަތިޔާރާއެކު އިސްރާއިލް އާއި ކުރިމަތިލުމަށް ގޮވާލާފައެވެ. އަދި މުސްލިމް ޤައުމުތަކުން ފަލަސްތީނާއި އެކު ތެދުވުމަށްވެސް އާޔަތުﷲ ގޮވާލެއްވިއެވެ.\nމެއި 8, 2021 04:34\nizreylu kaafarunnah huri hithaama ehge bodu kamaa eve\nމެއި 8, 2021 04:35\nބަޑި ނަގައިގެން ތިބި ބަޔަކާއި ގާ ހިފައިގެން ކުރިމަތިލުން ރަނގަޅެއްނޫން ބާރު ނެތްނަމަ މިސްކިތް ދޫކޮށްދިޔުން ރަނގަޅު\nާމަވެސް މީ ކިޔުންތެރިއެއް\nމެއި 8, 2021 06:09\nބަޑި ހިފައިގެން އައިސް ހަމަލާ ދޭއިރު އަޅާ ނުލާތިބުން ތޯ ނުވަތަ ފިލުންތޯ ބުއްދިވެރީ؟ ނޫނީ އިސްލާމް ދީނާއި ޖާނާ މާލަށް ޓަކައި އަމިއްލަ ދިފާޢުގައި އަތުގަ ހުރި އެއްޗެއްބޭނުން ކޮށްގެން މަސައްކަތް ކުރުންތޯ ރަނގަޅީ\nމެއި 8, 2021 09:15\nހަމާސް ޖަމާޢަތުގައި އިސްރާއީލައް ވަރަށް ނުރައްކާކޮށްލުމުގެ ފެންވަރު އެބަހުރި..ރޮކެޓް ތަކުން\nމެއި 8, 2021 05:00\nއިސްލާމްދީނުގެ އަދުއްވުން ގެ އަމަލުތައްހުންނަގޮތައް ދިވެހިފަސްގަޑުގަވެސް ބައެއްފަހަރު އަމަލުތައް އެބަކުރެވޭ ކަމީ ހިތާމަހުރިކަމެއް...\nމެއި 8, 2021 06:27\nދިވެހި ފުލުހުން ތަމްރީނު ވަނީ ހައްދުފަހަނަ އެޅި ޔަހޫދީން ކައިރިން.\nމެއި 8, 2021 06:26\nޔޫ.އޭ.އީ، ސައޫދީ އަރަބިއްޔާ އަކީ ފައިސާގެ ދަހިވެތިކަމުގައި އިޒްރޭލާ ގުޅިގެންއުޅޭ ބައެއް. ޔަހޫދީންމަކީ ބޮޑާ ކިބުތުވެރި އަނިޔާވެރި ހައިވާނުންތަކެއް. ނިކަމެތި ބަލިވުމަކުން ޔަހޫދީންނާއި އެމީހުންގެ ބައިވެރިން ބަލިވާނެ. ތި ނުބައި އަރަބި ގައުމުތައް ފުނޑިގެންދާނެ.\nމެއި 8, 2021 08:06\nކޮންމެ ރޯދަމަހަކުވެސް ކުރަކަމެއް ތިއީ. މާތްވެގެންވާ ޑިމޮކުރަސީ އާ ހިއުމަންރައިޓްސް ވެގަނެގެންއުޅޭ އދ އާ އެހެން ގައުމުތަކުން އެއްކަމެއްވެސް ނުކުރާނޭ. ދެން ނިރުބަވެރިން ގިނަވޭ.\nމެއި 8, 2021 09:49\nއަދި މިތަންކޮޅުވެސް އިތުރުކޮށްލަންފެނޭ. އަދި އިސްރާއީލުން އިސްލާމީ ބައެއްގައުމުތަކާ ގުޅި އެގައުމުތަކުގެ ތާއީދާއެކު ފިލަސްތީނު މީހުނަށް ހަމަލާދެމުންދަނީ.\nމެއި 8, 2021 12:26\nއެލެކްސް އެ ވިދާޅުވާ ކުޑަ ކުޑަ އޮށެއްގެ ސިއްރުން ފެޅިބޮޑުބިޔަ މުސީބާތް މުސްލިމުންގެ އެންމެ މުގައްދަސް3ވަނަ ޙަރާމް ފުޑާލަނީ އެ ވެސް ޕާޓީގެ ޖަގަހަނަމަ ވަގުތުން ތެދުވާނެ\nމެއި 10, 2021 10:17


Kasabu viumuge program ge baiverihnnah certificate havaal kohffi\nވިޔަފާރި - ކަސަބު ވިއުމުގެ ޕްރޮގްރާމް\nކަސަބު ވިއުމުގެ ޕްރޮގްރާމްގެ ބައިވެރިންނަށް ސެޓްފިކެޓް ހަވާލުކޮށްފި\nޕްރޮގްރާމު ކުރިއަށް ގެންގޮސްފައި ވަނީ 14 ދުވަހުގެ މުއްދަތަށް\nކ. މާލެ 1 ޑިސެންބަރު 2018 | ހޮނިހިރު 18:14 2,304\nކަސަބު ވިއުމުގެ ޕްރޮގްރާމްގެ ތެރެއިން - ރާއްޖެއެމްވީ\nވިމެން އޮންޓަރޕްރިނިއާޒް (ވިއަމް) އިން ހިންގި ކަސަބު ވިއުމުގެ ޕްރޮގްރާމްގެ ބައިވެރިންނަށް ސެޓްފިކެޓްތައް ހަވާލުކޮށްފިއެވެ.\nބައިވެރިންނަށް ސެޓްފިކެޓްތައް ހަވާލުކޮށްފައި ވަނީ ބުރާސްފަތި ދުވަހު ހޮޓެލް ޖެންގައި އޮތް ހާއްސަ ރަސްމިއްޔާތެއްގައެވެ. މި ރަސްމިއްޔާތުގައި ޖުމްލަ 32 ބައިވެރިންނަށް ވަނީ ސެޓްފިކެޓްތައް ހަވާލުކޮށްފައެވެ.\nކަސަބު ވިއުމުގެ ބޭސިކް ޓްރެއިނިންގ ޕްރޮގްރާމު އެ އެސޯސިއޭޝަންގެ ފަރާތުން ކުރިއަށް ގެންގޮސްފައި ވަނީ 14 ދުވަހުގެ މުއްދަތަކަށެވެ.\nމި ރަސްމިއްޔާތުގައި ވާހަކަ ދައްކަވަމުން ވިއަމްގެ ޗެއަރ ޝާއިރާ ސަލީމް ވިދާޅުވީ މި ޕްރޮގްރާމް އަށް މީހުން އަހުލުވެރިކޮށް ޓްރެއިނިންގ ފެށުމަށް މަސައްކަތް ކުރައްވާތާ ދެ އަހަރުވެއްޖެ ކަމަށާއި އާންމުންގެ ފަރާތުން މި ޕްރޮގްރާމަށް ވަރަށް ބޮޑު ތަރުހީބެއް ލިބުނު ކަމަށެވެ. އަދި ކަސަބު ވިއުމަކީ ރާއްޖޭގައި ވަރަށް ބޮޑަށް ނެތެމުންދާ މަސައްކަތަކަށް ވާއިރު އެ މަސައްކަތް އާލާ ކުރުމަކީ ޕްރޮގްރާމްގެ އެންމެ ބޮޑު އެއް މަޤްސަދު ކަމަށް ޝާއިރާ ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ.\nވިއަމް އަކީ ވިޔަފާރީގެ ދާއިރާ އަށް އަންހެނުން ނެރުމަށްޓަކައި މަސައްކަތް ކުރަމުން އަންނަ ޖަމިއްޔާއެކެވެ. އަދި އެ ޖަމިއްޔާގެ ފަރާތުން ވަނީ އަންހެނުން ގޭގައި ތިބެގެން ކުރާ ހުނަރުވެރި މަސައްކަތްތައް ދައްކާލުމަށްޓަކާއި އެކި ޕްލެޓްފޯމްތައް ވެސް ޤާއިމްކޮށްދީފައިވާ ޖަމިއްޔާއެކެވެ.


Ramadan mahu kuni neren jeheynee reygandu 10:00 in 11:00 ah! - vNews.mv\nޠާހިރާ އަޒްހާރު 13 April 2021, 12:53\nމިރަމަޟާން މަހު މާލެ ސަރަހައްދުގެ ގޭބީސީތަކުން ކުނި ނެރެންޖެހޭ ވަގުތަށް ވޭސްޓް މެނޭޖްމެންޓް ކޯޕަރޭޝަން (ވެމްކޯ) އިން ބަދަލުގެނެސްފިއެވެ.\nމި ރަމަޟާންމަހާ ދިމާކޮށް ވެމްކޯއިން ވަނީ މިއަދުން ފެށިގެން އެ ކުންފުނިން ކުނި ނަގާ ވަގުތުތަކަށް ބަދަލުގެނެސްފައެވެ.\nމި ބަދަލުތަކާއެކު މާލެ، ހުޅުމާލެ އަދި ވިލިމާލެގެ ގޭބީސީތަކުން ކުނި ނެރެންޖެހޭ ވަގުތު ރޭގަނޑު 10:00 އިން ރޭގަނޑު 11:00 އަށް ވަނީ ބަދަލުކޮށްފައެވެ.\nއެގޮތުން މާލޭގެ ގޭބީސީތަކުން މިއަދުން ފެށިގެން ކުނި ނަގާނީ ކޮންމެ ހަފްތާއެއްގެ ކޮނިހިރު ދުވަހުން ބުރާސްފަތި ދުވަހަށް، ހެނދުނު 10:00 އިން ހަވީރު 5:00 އަށް، އަދި ރޭގަނޑު 20:00 އިން މެންދަމު 3:00 އަށް ކަމަށް ވެމްކޯއިން ބުނެފައިވެއެވެ.\nމާލެއިން ހުކުރު ދުވަހު ކުނި ނަގާނީ މެންދުރުފަހު 2:00 އިން ހަވީރު 5:00 އަށް، އަދި ރޭގަނޑު 8:00 އިން މެންދަމު 3:00 އަށް ކަމަށް ވެމްކޯއިން ބުނެފައިވެއެވެ.\nވިލިމާލެއިން ކުނި ނެގުމުގެ މަސައްކަތް ކޮންމެ ހަފްތާއެއްގެ ކޮނިހިރު ދުވަހުން ބުރާސްފަތި ދުވަހުގެ ނިޔަލަށް ކުރިއަށްދާނީ ހެނދުނު 10:00 އިން 17:00 އަށް އަދި ރޭގަނޑު 20:00 އިން މެންދަމު 2:00 ގެ ނިޔަލަށެވެ.\nއަދި ކޮންމެ ހުކުރު ދުވަހެއްގެ މެންދުރުފަހު 2:00 އިން ހަވީރު 5:00 އަށް އަދި ރޭގަނޑު 8:00 އިން މެންދަމު 2:00 ގެ ނިޔަލަށް ވިލިމާލެއިން ކުނި ނަގާނެއެވެ.\nމީގެ އިތުރުން ކޮންމެ ހަފްތާއެއްގެ ހޮނިހިރު ދުވަހުން ބުރާސްފަތި ދުވަހަށް ހުޅުމާލެއިން ކުނި ނަގާނީ ހެނދުނު 10:00 އިން ހަވީރު 5:00 އަށް އަދި ރޭގަނޑު 8:00 އިން 01:00 އަށެވެ.\nހުކުރު ދުވަހު ހުޅުމާލެއިން ކުނި ނަގާނީ 2:00 އިން ހަވީރު 5:00 އަށް އަދި ރޭގަނޑު 8:00 އިން މެންދަމު 1:00 ގެ ނިޔަލަށް ކަމަށް ވެމްކޯއިން ބުނެފައިވެއެވެ.\nއަދި ތިލަފުށިން ކުނި ނެގުމުގެ މަސައްކަތް ކުރިއަށްދާނީ ކޮންމެ ހަފްތާއެއްގެ ހޮނިހިރު ދުވަހުން ބުރާސްފަތި ދުވަހަށް ހެނދުނު 9:30 އިން މެންދުރު 3:45 އަށެވެ. ހުކުރު ދުވަހު މެންދުރުފަހު 2:00 އިން ހަވީރު 5:00 އާ ހަމައަށް ތިލަފުށިން ކުނި ނަގާނެ ކަމަށް ވެމްކޯއިން ބުނެފައިވެއެވެ.


ރާއްޖެއިސްލާމް | ބުއްދިވެރި ނޯކަރު\nއެއްޒަމާނެއްގައި އުޅުއްވި ރަސްކަލެކެވެ. މި ރަސްގެފާނުގެ ވިސްނުންފުޅަށް އަންނަ ކޮންމެ ސުވާލަކަށްވެސް ޖަވާދިނުމަކީ އަރިހުގައި އުޅޭ މީހުންނަށް މަޖުބޫރުކަމެވެ. ޖަވާބުނުދެވިއްޖެނަމަ ރަސްގެފާނުގެ އަމުރަށް އެމީހަކު ޤަތުލުކުރައްވައެވެ. ނޫނީ ޖަލަށް ލައްވައެވެ. ނުވަތަ އެހެންވެސް ބޮޑު އަދަބެއް ދެއްވައެވެ. ރަސްގެފާނުގެ ބޮޑު ވަޒީރަކީ ވަރަށް ވިސްނުންތޫނު ބުއްދިވެރިއެކެވެ. ރަސްގެފާނު ކުރައްވާ ދެކޮޅުނުޖެހޭ، މޮޔަ ކަންތައްތައްވެސް ވަޒީރު ގެންދެވީ އޭނާގެ ތަދުބީރުތައް ބޭނުންކުރައްވައިގެން ޢާންމު ރައްޔިތުންނަށް ވަންހަނާކުރައްވަމުންނެވެ. އެކަމަކު ކިހައި ދުވަހެއް ވާންދެންތޯއެވެ؟ އެންމެފަހުން ވަޒީރުވެސް ރަސްގެފާނުގެ ޝިކާރައިގެ ދަލުގައި ޖެހިވަޑައިގެންނެވިއެވެ. ރަސްގެފާނުގެ ހިތްޕުޅަށް އެ ޚިޔާލު އައީ ކޮންތާކުންކަމެއްވެސް ނޭގެއެވެ. އެއްދުވަހަކު ހެނދުނު ހެނދުނާ ރަސްގެފާނު، ވަޒީރު ގެންނަވައި ތިން ސުވާލެއްކުރެއްވިއެވެ.\nމި ތިން ސުވާލު ކުރެއްވުމަށް ފަހު ޖައްލާދު ގެންނަވައި ވިދާޅުވިއެވެ. ސައުވީސް ގަޑިއިރު ތެރޭގައި މި ސުވާލުތަކުގެ ޖަވާބުނުދެވިއްޖެނަމަ ވަޒީރުގެ ބޯ ބުރިކޮށްލާށެވެ. ވަރަށް ބޮޑަށް ވިސްނަވައިގެންވެސް ވަޒީރަކަށް އެސުވާލުތަކުގެ ޖަވާބު އެނގިވަޑައެއްނުގަތެވެ. އެންމެފަހުން ވަޒީރު އުންމީދުކަނޑުއްވައި ލެއްވިއެވެ. އަދި އަޖަލު ހަމަވީކަމުގައި ނިންމެވިއެވެ. ވަޒީރުގެ ނޯކަރަކު ހުރެއެވެ. އޭނާގެ ސާހިބާ ކަންބޮޑުވެފައިވާ މަންޒަރު ފެނުމުން އެކަމުގެ ސަބަބާއި ބެހޭގޮތުން ނޯކަރު ސުވާލުކުރިއެވެ.ވަޒީރު އޭނާގެ ނޯކަރަށް ހުރިހާ ވާހަކައެއް ކިޔައިދިނެވެ. ހީކުރިގޮތާ ޚިލާފަށް ނޯކަރު ޖަވާބުދިނެވެ. ތިޔައީ އެއްވެސް ކަމެއް ނޫނެވެ. މަނިކުފާނު ކަންބޮޑުވެވަޑައިނުގެން މާދަމާ ދަރުބާރަށް ވަޑައިގަންނަވާށެވެ. އަދި ރަސްގެފާނަށް ދަންނަވާށެވެ. ތިޔަ ސުވާލުތަކުގެ ޖަވާބު އަޅުގަނޑުގެ ނޯކަރުވެސް ދީފާނެއެވެ.\nދެވަނަ ސުވާލުގެ ޖަވާބުދެމުން ނޯކަރު ދެންނެވިއެވެ. މަނިކުފާނެވެ. މަނިކުފާނު އަހަށް ސަވާރުވެވަޑައިގެން އިރުގެ ދުވެލީގައި އަސް ދުއްވަވައިފިނަމަ ސައުވީސް ގަޑިއިރު ތެރޭގައި ދުނިޔެ ވަށައި ބުރެއް ޖެހިދާނެއެވެ.\nނޯކަރުގެ ޖަވާބުތަކުގެ ކުރިމަތީގައި ހަނުހުރުން ފިޔަވައި އެހެންގޮތެއް ރަސްގެފާނަކަށް ނުފެނުނެވެ.\nލިޔުނީ: އިނާޒް އަދުނާން


Report: Vikkaalaa resort thakun dhaulatahah loa laarieh ves nulibey!\nވިއްކާލާ ރިސޯޓުތަކުން ދައުލަތަށް ލޯލާރިއެއް ވެސް ނުލިބޭ!\nކެޕިޓަލް ގެއިން ޓެކްހެއް ރާއްޖޭގްއި ޕްރެކްޓިސް ނުކުރުމުގެ ސަބަބުން ލިބެމުންދާ މާލީ ގެއްލުން ދައްކުވައިދޭ ވީޑިއޯ ރިޕޯޓް | އަވަސް\nރާއްޖޭގެ ތާރީހުގައި ތާރީހުގައި ހިންގި އެންމެ ބޮޑު ވިޔަފާރީގެ މުއާމަލާތަކީ ޓީއެމްއޭގެ މެޖޯރިޓީ ހިއްސާ އެމެރިކާގެ ބްލެކްސްޓޯން ކުންފުނިން އެ ގައުމު ބައިން ކެޕިޓަލް ކުންފުންޏަށް ވިއްކާލުމެވެ. ދެހާސް ސަތާރަ ވަނަ އަހަރު ހިންގި އެ ބިޔަ މުއާމަލާތުގެ އަގު 550 މިލިއަން ޑޮލަރު (ގާތްގަނޑަކަށް 8.4 ބިލިއަން ރުފިޔާ) އަށް އަރަ އެވެ. އެއާއެކު ދުނިޔޭގެ އިންވެސްޓަރުންގެ ލޯ ރާއްޖެއަށް އަމާޒުވެ ރާއްޖޭގެ ޕްރޮޕަޓީތައް ގަނެ، ވިއްކުމުގެ ބޮޑު ބާޒާރެއް އުފެދިގެން ދިޔަ އެވެ. ރިސޯޓު ތަަރައްގީކޮށް، ފައިދާ ނެރުމަށް ފަހު ވިއްކާލުމަކީ ބޮޑު ވިޔަފާރިއަކަށްވި އެވެ.\nއެ ފަދަ ހަބަރުތައް ކިޔައި ގިނަ ބަޔަކު އުފާކޮށް، އަތް ޖަހާ ހެދި ނަމަވެސް ހަގީގަތުގައި އެފަދަ ބޮޑެތި މުއާމަލާތް ތަކުން ރާއްޖެއަށް، ދިވެހި ދައުލަތަށް އެއްވެސް ފައިދާއެއް ހޯދިފައެއް ނެތެވެ. އަމުދުން މި ފަދަ މުއާމަލާތް ތަކުން ދައުލަތުގެ އާމްދަނީއަށް ލޯލާރިއެއް ވެސް ނުވަދެ އެވެ. އެކަމަކު އެއީ ކީއް ވެގެން ހެއްޔެވެ ؟\nދުނިޔޭގެ މަޝްހޫރު އެކައުންޓިން ފާމް، ކްރޯ ގްލޯބަލްގެ ރާއްޖޭގެ ކުންފުނި، ކްރޯ މޯލްޑިވްސްގެ މެނޭޖިންގް ޕާޓްނަ ހަސަން މުހައްމަދު ވިދާޅުވި ގޮތުގައި ރިސޯޓެއް ވިއްކާލިއަސް މިހާރު ރާއްޖެއަށް ޓެކުހުގެ އާމްދަނީއެއް ނުލިބެ އެވެ.\n"އެހެން ވެފައި ވަނީ ކެޕިޓަލް ގެއިން ޓެކްސް ނެތީމަ. މިއީ ވަރަށް ބޮޑު އާމްދަނީއެއް ދިވެހި ދައުލަތަށް ގެއްލިގެންދާ،"\nދެން އޮތް ސުވާލަކަށް ވާނީ ފައިދާ ނެރުމަށް ފަހު އެހެންވިއްޔާ ރާއްޖޭގައި އަހަރަކު ކިތައް ރިސޯޓު ވިއްކާލާ ހެއްޔެވެ؟ ރާއްޖޭގައި ރިސޯޓެއްގެ އާންމު އަގު އެނގޭ ހެއްޔެވެ؟ މިހާތަނަށް މިފަދަ މައުލޫމާތު ތަކަކީ ސަރުކާރުން އާއްމު ކުރާ އެއްޗެއް ނޫނެވެ. އެންމެ ކުޑަ މިނުން މިވެނި ރިސޯޓެއް ވިއްކާލިއޭ ވެސް ސަރުކާރަކުން ނުބުނާނެ އެވެ. އެހެންވެ އެފަދަ ބޮޑެތި މުއާމަލާތްތައް ހިނގަނީ މޭޒުގެ ދަށުންނެވެ.\nޓޫރިޒަމް މިނިސްޓްރީގެ ތެރެއިން އަވަސް އަށް ލިބިފައިވާ މައުލޫމާތު ތަކަށް ބަލާއިރު، ވޭތުވެދިޔަ ފަސް އަހަރު ރާއްޖޭގައި 106 ރިސޯޓެއް ފައިދާ ނެރުމަށްފަހު ވިއްކާލާފައި ވެއެވެ. މީގެ އިތުރުން މެނޭޖުމަންޓް ވިއްކާލުމާއި މަތީ ފަންތީގެ ވިލާތައް ހަދައި މަހުޖަނުނަށް ވިއްކުމަކީ ރާއްޖޭގައި އާއްމު ވިޔަފާރި މުއާމަލާތެކެވެ.\nހޯދިފައިވާ ޔަގީން އެ މައުލޫމާތު ތަކުން އެނގޭ ގޮތުގައި އާއްމު ގޮތެއްގައި ރާއްޖޭގައި އަހަރަކު ދެ ރިސޯޓު ވިއްކާލަ އެވެ. އެ މުއާމަލާތްތަކުގެ އަގު އުޅެނީ 50 މިލިއަން ޑޮލަރާއި 90 މިލިއަން ޑޮލަރާ ދެމެދުގަ އެވެ. އެހެންނަމަވެސް މި މުއާމަލާތްތަކަކީ މޭޒު ދަށުން ހިނގާ ބޮޑެތި ސިއްރުތަކެވެ. މިއިން އެއްވެސް މުއާމަލާތެއްގެ ހަމަ އަގެއް މިހާތަނަށް ހާމަކޮށްފައެއް ނުވެ އެވެ. ރާއްޖޭގެ ޕްރޮޕަޓީއެއް ވިއްކި ނަމަވެސް އެއިން މުއާމަލާތެއްގެ އަގު ސަރުކާރަކަށް ނޭނގެ އެވެ. އެދިމާއިން ސަރުކާރުގެ ލޯ އަބަދުވެސް "ކަނު" ވެއެވެ.\nއެހެންވެ، އެފަދަ މުއާމަލާތްތަކުގެ އަގު އެތައް ބިލިއަން ޑޮލަރަކަށް އެރުމުގެ ފުރުސަތު އެބައޮތެވެ. ސަބަބަކީ ރާއްޖޭގައި ރިސޯޓެއް ހަދައި ހަ އަހަރާއި 10 އަހަރުގެ ތެރޭގައި އިންވެސްޓްމަންޓް ކަވަރުކޮށް ގިނަ ތަންތަނުގެ މެނޭޖުމަންޓާއި ޕްރޮޕަޓީ ވިއްކާލާފައިވާތީ އެވެ. އެ މުއާމަލާތްތައް ހިންގާފައި ވަނީ ރާއްޖޭން ބޭރުގަ އެވެ. އަދި އެއީ ވަރަށް ބޮޑު ސިއްރުތަކެވެ.\nތާރީހުގައި ރާއްޖޭގައި މިހާތަނަށް ހިންގި ވިޔަފާރީގެ އެންމެ ބޮޑު މުއާމަލާތަކީ ދުނިޔޭގެ އެންމެ ބޮޑު ސީޕްލޭން ނެޓްވޯކް ޓީއެމްއޭގެ މެޖޯރިޓީ ހިއްސާ އޮންނަ އެމެރިކާގެ ބްލެކްސްޓޯން ކުންފުނިން، އެ ގައުމުގެ ބައިން ކެޕިޓަލް އާއި ޗައިނާގެ ޓެމްޕަސް ގްރޫޕަށް ވިއްކާލުމެވެ.\nފައިނޭންޝަލް ޓައިމްސްގައި ބުނެފައިވާ ގޮތުން އެ ކުންފުނިން ޓީއެމްއޭގެ ހިއްސާ ގަންނަން ހުށަހެޅީ 550 މިލިއަން ޑޮލަރު (ގާތްގަނަކަށް 8.4 ބިލިއަން ރުފިޔާ) އެވެ. އޭގެ ފަހުން ވެސް ރާއްޖޭގައި މިފަދަ ބިޔަ މާލީ ބޮޑެތި މުއާމަލާ ތަކެއް ހިންގި އެވެ. ހާއްސަކޮށް ބޮޑު އަގުގައި ވިއްކާލީ ރިސޯޓުތަކުގެ އަދަދު ވަރަށް ގިނަ އެވެ.\nޓީއެމްއޭގެ މަތިންދާބޯޓެއް: ސީޕްލޭންގެ ހިއްސާ ވިއްކާލުމަކީ ރާއްޖޭގައި މިހާތަނަށް ހިންގި އެންމެ ބޮޑު މުއާމަލާތް: ދައުލަތަށް އެ މުއާމަލާތުގެ މަންފާއެއް ނެތް\nމި ފަދަ އެންމެ މަޝްހޫރު އެއް މުއާމަލާތަކީ ކްރައުން ކުންފުނިން ހިންގާ ކޮންރެޑް މޯލްޑިވްސް ރަންގަލި ރިސޯޓު ބްލެކްސްޓޯ އަށް ވިއްކާލުމެވެ. މި އަހަރުގެ ޖެނުއަރީ މަހު މި ރިސޯޓު ވިއްކާލީ ބޮޑު މަރާމާތެއް ވެސް ކުރުމަށްފަހު އެވެ. ނަމަވެސް ވިއްކާލި އަގެއް އެއްވެސް ދިމާއަކުން އެއްވެސް ބަޔަކަށް ނޭނގެ އެވެ.\nއެކަމަކު އެނގޭ ކަމަކީ ރިސޯޓު ވިއްކާލީ ބޮޑު މަރާމާތަކަށްފަހު ކަމެވެ. އެހެންވެ އަގު ހުންނާނީ ވަރަށް ބޮޑަށް މަތިކޮށްފަ އެވެ. ބ. އަތޮޅުގައި ހިންގާ ފިނޮޅު މޯލްޑިވްސް ރިސޯޓް ވަނީ ޖަރުމަނުގެ ސީސައިޑް ހޮޓެލްސް އަށް 90 މިލިއަން ޑޮލަރު (ގާތްގަނޑަކަށް 1.4 ބިލިއަން ރުފިޔާ) އަށް ވިއްކާލާފަ އެވެ. ފަހުން ފެތުރިފައިވާ އަޑުތައް ބުނާ ގޮތުގައި ބްލެކްސްޓޯން ކުންފުނިން ވަނީ އަނަންތަރާ އިން މާލެ އަތޮޅުގައި ހިންގާ ތިން ރިސޯޓެއް ގަނެފަ އެވެ.\nހާމަވި ބައެއް މުއާމަލާތްތަކާއި ބައެއް އަދަދު\nޓީއެމްއޭގެ ހިއްސާ ވިއްކުން 500 މިލިއަން ޑޮލަރު\nރަންގަލި ރިސޯޓު ވިއްކާލުން: އަގު ނޭނގެ\nފިނޮޅު ރިސޯޓު ވިއްކާލުން 90 މިލިއަން ޑޮލަރު\nބްލެކްސްޓޯން ކުންފުނިން ތިން ރަށް ގަތުން\nޕްރޮޕަޓީ ވިއްކުމުގައި ހަރަކާތްތެރިވާ ކޮންސަލްޓަންސީ ފާމް ސިންގަޕޫރުގެ ޖޭއެލްއެލް ހޮޓެލްސް އެންޑް ހޮސްޕިޓަލިޓީ އިން ބުނެފައިވާ ގޮތުގައި މި އަހަރުގެ މިހާތަނަށް ރާއްޖޭގައި ހިންގި ޕްރޮޕަޓީ ވިއްކުމުގެ މުއާމަލާތްތަކުގެ އަގު ހަތް ބިލިއަން ރުފިޔާ އަށް އަރަ އެވެ.\nއެ ކުންފުނިން ބުނާ ގޮތުގައި މީގެ ކުރިން ރާއްޖޭގެ ރިސޯޓުތައް ގަންނަނީ އޭޝިއާގެ އިންވެސްޓަރުންނެވެ. ނަމަވެސް މިކަން ބަދަލުވެ ޔޫރަޕުގެ މަޝްހޫރު އިންވެސްޓަރުން ރާއްޖޭގެ ރިސޯޓުތައް ގަންނަން ފަށާފައިވާކަން އެ ކުންފުންޏަށް މިހާރު ފާހަގަ ވެއެވެ.\nމި އަހަރުގެ ޖެނުއަރީ މަހުން ފެށިގެން މޭ މަހުގެ ނިޔަލަށް އޭޝިއާ އިން ބޭރުގެ އިންވެސްޓަރުން ރާއްޖޭގެ ޓޫރިޒަމް ސިނާއަތުގައި ހިންގި މިފަދަ މުއާމަލާތްތަކުގެ އަގު 300 މިލިއަން ޑޮލަރު (ގާތްގަނޑަކަށް 4.6 ބިލިއަން ރުފިޔާ) އަށް އަރަ އެވެ. ނަމަވެސް މި މުއާމަލާތް ތަކުން އެންމެ ފައިސާ ފޮއްޗެއް ވެސް ދިވެހި ރާއްޖެއަކަށް ދިވެހި ރައްޔިތުންނަކަށް ނުލިބެ އެވެ. އެ ހުރިހާ ޑޮލަރެއް ރާއްޖެއިން ބޭރުވެގެން ދަނީ އެވެ.\nބޮޑެތި މުއާމަލާތްތަކުން ދައުލަތަށް އާމްދަނީ ނުލިބުނެއް ކަމަކު އާއްމު ރައްޔިތުން ވިއްކާ ބިންތަކުން ޓެކްސް ނަގަ އެވެ. ރާއްޖޭގައި ގެއެއް ނޫނީ ބިމެއް ވިއްކާލާނަމަ އެއްން ޓެކުހެއް ނަގަ އެވެ. ނަމަވެސް މިހާރު ނަގާ ލޭންޑް ސޭލްސް ޓެކުހުން ދައުލަތަށް ލިބެނީ ނިސްބަތުން އަހަރަކު ކުޑަކުޑަ އާމްދަނީއެކެވެ. ހިސާބުތައް ބަލާލާއިރު ލޭންޑް ސޭލްސް ޓެކުހުން އެވްރެޖު ގޮތެއްގައި އަހަރަކު ލިބެނީ 90 ވަރަކަށް މިލިއަން ރުފިޔާ އެވެ.\nފަސް އަހަރުގެ ލޭންޑް ސޭލްސް ޓެކްސް\n2014: 28 މިލިއަން ރުފިޔާ\n2015: 29 މިލިއަން ރުފިޔާ\n2016: 23 މިލިއަން ރުފިޔާ\n2017: 93 މިލިއަން ރުފިޔާ\n2018: 38 މިލިއަން ރުފިޔާ\nހުޅުމާލެ: އާއްމު ބިންތައް ވިއްކުމުން ޓެކްސް ނެގިއަސް ރިސޯޓެއް ވިއްކާލުން ދައުލަތަށް އާމްދަނީއެއް ނުލިބޭ\nރާއްޖޭގެ އިގްތިސޯދަށް އަދި ވިޔަފާރިއަށް މިއީ އިންސާފެއް ހެއްޔެވެ؟ އެންމެ އާދައިގެ ރައްޔިތުން މީހާ ވިއްކާލާ ބިން ކައިވަރުން ބޮޑު ޓެކްހެއް ނަގާފައި މަހުޖަނު ވިއްކާ ބިމުން ފައިދާއެއް ދައުލަތަށް ނުލިބި ހިލޭ އޮންނަ އުސޫލަކީ ވަރަށް ބޮޑު އިހުމާލެއް އަދި ތަފާތު ކުރުމެވެ.\nމިއީ ފަހަރުގައި ގަސްތުގައި ކޮށްފައިވާ ކަމަކަށްވުން ވަރަށް ކައިރި އެވެ. ރާއްޖޭގެ ޓޫރިޒަމްގެ 47 އަހަރުވީ ތާރީހުގައި ވިއްކި ރިސޯޓު ތަކުން ދައުލަތަށް އެތައް ބިލިއަން ޑޮލަރުގެ އާމްދަނީ އެއް ނުލިބި ގެއްލި، ގައުމުން ބޭރުވެފައިވެ އެވެ. މިއީ ދިވެހި ދައުލަތަށް ލިބިފައިވާ އިއާދަ ނުކުރެވޭނެ މާލީ ގެއްލުމެކެވެ.\nއިންކަމް ޓެކްސް ބިލުގައި ހައްލެއް\nސަރުކާރުގެ ލެޖިސްލޭޓިވް އެޖެންޑާގެ ތެރެއިން މިހާރު އައިސްފައިވާ އިންކަމް ޓެކްސް ބިލުގެ ސަބަބުން މި މައްސަލަ އަށް ހައްލެއް ގެނެވިދާނެ އެވެ. އެކަމަކު މި ވާހަކަ މިދައްކަނީ ކިތައް އަހަރު ފަހުން ކިތައް ބިލިއަން ޑޮލަރު ގެއްލުނު ފަހުން ހެއްޔެވެ؟\nފިނޭންސް މިނިސްޓްރީގެ ޓެކްސް ޕޮލިސީ ކޮންސެލްޓެންޓް އަރުޝަދު ޖަމީލް އަވަސް އަށް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި މިހާރު މަޖިލީހުގައި އޮތް އިންކަމް ޓެކްސް ބިލުގައި މި ގޮތަށް ވިއްކާލާ ޕްރޮޕަޓީތަކުން ދައުލަތަށް އާމްދަނީ ހޯދަން "ކެޕިޓަލް ގެއިން ޓެކްސް" ހިމަނާފައިވާނެ އެވެ.\nވިއްކާލި ފިނޮޅު ރިސޯޓް: މި ރިސޯޓު ވިއްކީ 90 މިލިއަން ޑޮލަރަށް: މުއާމަލާތުން ދައުލަތަށް އެއްޗެއް ނުލިބޭ\n"ކެޕިޓަލް ގެއިން ޓެކްސް ލީމަ، އެއްވެސް މުދަލެއް ނޫނީ އެގްރީމެންޓެއް ވިއަސް ވިއްކާލާނަމަ ޓެކްސް ނަގާނެ. ރިސޯޓެއް ދީފައި އޮންނަ ރަށަކީ ހުރިހާ ރައްޔިތުންގެ މުދަލެއް. މީގައި ކޮންޓްރެކްޓް ވިއްކާލުން ވެސް ވާނީ ކެޕިޓަލްގެއިން އަށް. ރާއްޖޭގައި ފަރުދުންގެ ބިމަށް ވުރެ މާ އަގު ބޮޑުކޮށް ރިސޯޓު ވިއްކަނީ. އެހެންވެ މި ޓެކްސް ނެގޭނީ ރިސޯޓު ހޯދަން ކުރި ހަަރަދު ކަނޑާފަ އާމްދަނީ އިން ޕްރޮފިޓަޓް ލިބޭ ފައިދާ އަށް،" އަރުޝަދު ވިދާޅުވި އެވެ.\nރިސޯޓެއް ދީފައި އޮންނަ ރަށަކީ ހުރިހާ ރަށްޔިތުންގެ މުދަލެއް. މީގައި ކޮންޓްރެކްޓް ވިއްކާލުން ވެސް ވާނީ ކެޕިޓަލްގެއިން އަށް. ރާއްޖޭގައި ފަރުދުންގެ ބިމަށް ވުރެ މާ އަގު ބޮޑުކޮށް ރިސޯޓު ވިއްކަނީ. އެހެންވެ މި ޓެކްސް ނެގޭނީ ރިސޯޓު ހޯދަން ކުރި ހަަރަދު ކަނޑާފަ އާމްދަނީ އިން ޕްރޮފިޓަޓް ލިބޭ ފައިދާއަށް،\nއަރުޝަދު ޖަމީލް | ޓެކްސް ޕޮލިސީ ކޮންސެލްޓަންޓް\nސަރުކާރުން ލަފާ ކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި އިންކަމް ޓެކުހުން އަހަރަކު 600 މިލިއަން ރުފިޔާވަރު ހޯދޭނެ އެވެ. ނަަމަވެސް ރިސޯޓު ވިއްކުން ފަދަ ބޮޑެތި މުއާމަލާތްތައް މި ޓެކުހުގައި ހިމަނައި ކެޕިޓަލް ގެއިން ނަގަން ފެށުމުން އެ އާމްދަނީ މަތިވުމުގެ ފުރުސަތު ވަރަށް ބޮޑެވެ. އަދި އެއީ ދިވެހި ދައުލަތް މުއްސަނދިދާނެ އަދި އާއްމު ރައްޔިތުންނަށް ބޭނުންވާ ހިދުމަތާއި ތަރައްގީ ހޯދަން ރިޒާވަށް އިތުރުވާ ފައިސާ އެކެވެ.\nއަރުޝަދު ވިދާޅުވި ގޮތުގައި ރިސޯޓު ވިއްކައިގެން ވެސް 15 ޕަސެންޓް ނަގާނެ އެވެ. އެހެންކަމުން ލަފާކޮށްފައިވާ 600 މިލިއަން ރުފިޔާގެ އާމްދަނީ އިތުރުވުމުގެ ފުރުސަތު އޮންނާނެ އެވެ.\n"މިހާރު މައުލޫމާތު ހޯދަން ދަތި. މިހާރު މި އެނގެނީ ނޫސް ތަކުން. އެހެންވެ ހިސާބު ހަދަން ދަތި ވަނީ... ޓެކްސް ނަގަން ފެށުމުން އެ ސާފުކޮށް އެނގެން ފަށާނީ. ރިސޯޓެއް ވިއްކުމުގެ ޓްރާންސެކްޝަންތައް ވަަރަށް ބޮޑު. އެހެންވެ، މީގެ ދެތިން މުއާމަލާތް ހިނގާއިރަށް ވެސް އާމްދަނީގެ ބޮޑު ބައެއް ބޮޑުތަނުން އިތުރުވާނެ،" އަރުޝަދު ވިދާޅުވި އެވެ\nކެޕިޓަލް ގެއިން ޓެކުހާއެކު ދައުލަތަށް ކިހާވަރެއްގެ އާމްދަނީއެއް ލިބިދާނެ ހެއްޔެވެ ؟\nއެވްރެޖު ގޮތެއްގައި އަހަރަކު ދެ ރިސޯޓް ވިއްކާލާނެ ކަމަށް އަންދާޒާ ކުރެވިދާނެ އެވެ. ޓްރެންޑް ހުރި ގޮތުން މި ގޮތަށް ހިސާބު ޖަހައިގެން ބަލާނަމަ 15 ޕަސެންޓުގެ ޓެކުހެއް ނެގި ނަމަވެސް ކޮންމެ މުއާމަލާތަކުން 100 މިލިއަން ރުފިޔާއާ ގާތަށް ދައުލަތަށް ލިބޭނެ އެވެ. ދެ ރިސޯޓު ވިއްކާލި ނަމަވެސް އާމްދަނީގެ ގޮތުގައި ދައުލަތަށް 200 މިލިއަން ރުފިޔާ އަހަރަކު ލިބޭނެ އެވެ. މި ދާއިރާ އިން އާމްދަނީ އިތުރުވުމާއި މަދުވުން ބިނާވެފައި ވާނީ ކުރެވޭ މުއާމަލާތްތަކުގެ މައްޗަށެވެ. އެހެންވެ މިހާރު ރާއްޖޭން ބޭރު ވެގެންދާ ބޮޑު އާމްދަނީ އެއް އިންކަމް ޓެކުހާއެކު، ރާއްޖޭގައި ހިފެހެއްޓުމުގެ މަގު ފަހި ވެގެންދާނެ އެވެ. މިއީ މިހާރު ވިއްކާލާ ރިސޯޓުތަކުން ލޯލާރި ނުލި ދާދިއުން ހުއްޓި އާމްދަނީ އިތުރުވާނެ މަގެކެވެ.\nއާމްދަނީން ދެބިލިއަން މަދުވެ ހާސްކަން!


BREAKING NEWS: Dhuvas Nimunuiruves Mishkage Maraai Gulhey Report Nunerunu - Vaguthu\nދުވަސް ނިމުނުއިރުވެސް މިޝްކާގެ މަރާއި ގުޅޭ ރިޕޯޓް ނުނެރުނު\nއަންގާރަ ދުވަހު ނިޔާވި އުމުރުން ދިހަ އަހަރުގެ ފާތުމަތު މިޝްކާ މުހައްމަދަށް ސިއްހީ އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދިނުން ލަސްވި ސަބަބާއި، އެކަމުގައި އިހުމާލުވި މީހުން ދެނެގަންނަން ހެލްތު މިނިސްޓްރީން އެކުލަވާލާ ރިޕޯޓް ބުރާސްފަތި ދުވަހު އާއްމު ކުރާނެ ކަމަށް ހެލްތު މިނިސްޓަރު ކެރަފާ އަހްމަދު ނަސީމް ވައުދުވި ނަމަވެސް ރިޕޯޓްގެ އެއްވެސް ޚަބަރެއް ނުލިބި ބުރާސްފަތި ދުވަސް ނިމިއްޖެއެވެ.\nރޭ ބޭއްވި ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުމުގައި ހެލްތު މިނިސްޓަރު ނަސީމް ވިދާޅުވީ ރޭ ރިޕޯޓްގެ މަސައްކަތް ނިމޭނެ ކަމަށެވެ.\nއަދި ބުރާސްފަތި ދުވަހު ހެނދުނު އޭނާ ވިދާޅުވީ ރިޕޯޓްގެ މަސައްކަތް ނިމިފައިވާ ކަމަށާއި ރިޕޯޓާއި ގުޅޭ މައުލޫމާތު ހާމަކުރަން ބުރާސްފަތި ދުވަހު ހަވީރު ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުމެއް ބާއްވާނެ ކަމަށެވެ.\nނަމަވެސް ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުމެއް މިއަދާއި މިރޭ ވެސް ބާއްވާފައެއް ނުވެއެވެ. އާއްމު އުސޫލުން އެޗްއޯސީ އިން ބާއްވަމުން އަންނަ ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުން ވެސް މިއަދު ނުބާއްވައެވެ.\n"ވަގުތު" އަށް މައުލޫމާތު ދިން ހެލްތު މިނިސްޓްރީގެ އޮފިޝަލަކު ވިދާޅުވި ގޮތުގައި ރިޕޯޓް ނިމިފައިވާ ކަމަށް މިނިސްޓަރު މީޑިއާގައި ވިދާޅުވި ނަމަވެސް އަދި ރިޕޯޓް ނިމިފައެއް ނުވެއެވެ. ރިޕޯޓް ނިމެން ދެތިން ދުވަސް ނަގާނެ ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ.\nމިޝްކާގެ ހާލު ކުއްލިއަކަށް ސީރިއަސް ވުމުން އެމްބިއުލަންސެއް ފޮނުވައި ދިނުމަށް އެދުނުތާ ދެގަޑިއިރާއި ބައިވިއިރު ވެސް އެމްބިއުލަންސެއް ފޮނުވާފައެއް ނުވެއެވެ. އެމްބިއުލަންސެއް ލިބިގެން މިޝްކާ ހޮސްޕިޓަލަށް ގެންދެވުނުތާ އިރުކޮޅެއް ފަހުން އޭނާ ވަނީ ނިޔާވެފައެވެ.\nމިޝްކާގެ މަރާއި ގުޅިގެން ހެލްތު މިނިސްޓަރުގެ އިސްތިއުފާއަށް ވެސް ވަރަށް ގިނަ ބަޔަކު އަންނަނީ ގޮވާލަމުންނެވެ. ނަމަވެސް މިނިސްޓަރު ވިދާޅުވީ މިޝްކާގެ މަރާއި ގުޅިގެން އޭނާ އިސްތިއުފާ ދޭން ޖެހޭތޯ ކުރެވޭ ސުވާލަށް ޖަވާބު ދެއްވާނީ ފަހުންނެވެ.\nޖޫން 4, 2021 00:33\nއިސްތިއުފާ ދޭން ޖެހިދާނެތީ ބިރުންވެސް ތިޔަ ރިޕޯޓެއް ނުނެރެވޭނެ.\nޖޫން 4, 2021 06:54\nއައްޗި މަނޫޅެން ބިރަކުން މިނެރެނީ.\nޖޫން 4, 2021 07:41\nމާދަން މާދަން ތިހަ މަ އިންޓަނެޓްއަށް ވީހެން ވާނީ ... ފުރިހަ މަ ރިޕޯޓް 2024 އޮކްޓޯބާރަށް ...\nޖޫން 4, 2021 09:54\nއުނިއިތުރު ނުގެނެސް ކިހިނެތްތޯ ނެރޭނީ. އެކަމަށް ވަގުތު ބޭނުންވާނެ. އެހެންނޫނީ ދަރުބާރުގޭގައި އުޅުނު ކުދިން ބުނިގޮތަށް އެވާހަކަތައް އާންމުވީމާ އޮރިޔާން ނޫންތޯ ވާނީ.\nޖޫން 4, 2021 00:40\nއިބިލީހު ކާވެންޏަކީ ދިވެހިން ދަންނަ ކަމެއް.\nމިސަރުކާރާ ވގުޅުން ބޮޑުވާނެ. ފްރެސް ބާއްވަން އުޅޭއިރުވެސް އެނގެއެއްނުދެން...\nޖޫން 4, 2021 00:48\nކުރިއަށްވުރެވެސް ގޯހެއްނުމިވީ. އާއްމުކޮށް ބާއްވާ ބައްދުލުވުންވެސް ނުބާއްވައި ފިއްލެވީ.\nޖޫން 4, 2021 01:05\nތީ އޭނަޔާ ޖެހުނު އަނެކަކު..\nޖޫން 4, 2021 01:39\nކޮވިޑް ގުޅޭ ކަންކަމުގައި ހެލްތް މިނިސްޓަރ މިހާރުވަނީ އިހުމާލު ވެފައެވެ. ޣާފިލު ވެފައެވެ.\nޖޫން 4, 2021 01:44\nހެލްތް މިނިސްޓަރ އިސްތިއުފާއެއް ނުވާނެއެވެ. އެހެންވީމާ އޭނާ މަގާމުން ޢަޒުލު ކުރަން ދައުލަތުގެ ބާރު ތަކަށް މިހާރު ލާޒިމު ވެއްޖެއެވެ.\nހިދުކޮޅުގައި ހުރެ އެއްްޗަކަށްވާނީ. އަނެއް ރައީސަށް އެންމެ ރަގަޅަށް އެގޭނީ. އޭނަ ބުނެގެން ލީ މީހެއްވިއްޔަ\nޖޫން 4, 2021 01:51\nމިޤައުމުގެ ރައްޔިތުންގެ މައްޗަށް ސަނހަރޯވެރި ވާނަމަ މިހާރު ތިހިރަ ހެލްތް މިނިސްޓަރ އެމަޤާމުން ވަކި ކުރަން ޖެހިއްޖެއެވެ. އޭނާ އެފަދަ ކަމަކަށް ކުފޫ ހަމައެއް ނުވެއެވެ.\nޖޫން 4, 2021 04:49\nއަޅުގަނޑު ކުރިންވެސްދެންނެވިން ތިޔަކަންނިމިގެންދާނީ ޖޯޖްކޯބިންގެ މައްސަލަނިމުނުގޮތަށޭ މިވަނީއެހެންނޫންތޯ؟ ކުށްވެރިވާނީ އެމްބިއުލާންޗުގެފުރޮޅުތަކެވެ. އެޗެންޑާ19 އަކީ 19 ދިވެހީންގެލޭގެރަމްޒެވެ. މިފެނިގެންދަނީއެހަގީގަތެވެ.\nޖޫން 4, 2021 08:52\nކޮބާ ކޮވިޑު ތެރޭ ފަރުވާ ނުދެވި. އެޗްޕީއޭގެ ހުއްދަ ނުލިބި ގެން ދަތުރު ނުކުރެވި ގެން މަރުވިހާ މާބަނޑު މީހުން ނާ ދަރިންގެ ހައްގު. ؟؟؟ މިހާރު އަހަރުވީ. މަބުރޫކް ބުނީ ބަލަނީޔޯ. ކޮބާ އިންސާފު؟؟؟؟\nޖޫން 4, 2021 10:13\n""ވަގުތު" އަށް މައުލޫމާތު ދިން ހެލްތު މިނިސްޓްރީގެ އޮފިޝަލަކު ވިދާޅުވި ގޮތުގައި ރިޕޯޓް ނިމިފައިވާ ކަމަށް މިނިސްޓަރު މީޑިއާގައި ވިދާޅުވި ނަމަވެސް އަދި ރިޕޯޓް ނިމިފައެއް ނުވެއެވެ. ރިޕޯޓް ނިމެން ދެތިން ދުވަސް ނަގާނެ ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ."\nމި އޮފިޝަލް މި ބުނަނީ މިނިސްޓަރު ދޮގުހެދީއޭ


Masveringe dhuvahaai dhanduveringe dhuvas eh dhuvahehgai faahaga kuranee\nމަސްވެރިންގެ ދުވަހާއި ދަނޑުވެރިންގެ ދުވަސް އެއް ދުވަހެއްގައި ފާހަގަ ކުރަނީ\nމިއަހަރުގެ މަސްވެރިންގެ ދުވަހާއި ދަންޑުވެރިންގެ ދުވަސް އެއް ދުވަހެއްގައި ފާހަގަކުރަން ސަރުކާރުން ނިންމައިފި އެވެ.\nސަރުކާރުން މިގޮތަށް ނިންމީ މަސްވެރިންގެ ދުވަހާއި ދަންޑުވެރިންގެ ދުވަސް މިނިވަން 50 އާއި ގުޅުވައިގެން މާލޭގައި ކުލަގަދަކޮށް ބޭއްވުމަށެވެ. މި ރަސްމިއްޔާތު ބޭއްވުމަށް ހަމަޖެހިފައި ވަނީ އަންނަ މަހު 19 އިން ފެށިގެން 21 ހަމަޔަށެވެ.\nމީގެ ކުރިން ރާއްޖޭގައި މަސްވެރިންގެ ދުވަސް ފާހަގަ ކުރަނީ ޑިސެންބަރު 10 ގައެވެ. އަދި ދަނޑުވެރިންގެ ދުވަސް ފާހަގަ ކުރަނީ 10 އޯގަސްޓުގައެވެ.\nމި ދުވަހާ ބެހޭގޮތުން ފިޝަރީސް މިނިސްޓްރީ އިން ބުނީ މުޖުތަމައުގައި މަސްވެރިންނާއި ދަނޑުވެރިން އަދާކުރާ ދައުރު ފާހަގަކޮށް އެ މީހުން ކުރާ ބުރަ މަސައްކަތުގެ އަގު ވަޒަން ކުރުމުގެ ގޮތުން މިއަހަރު މިދުވަސް އެއްކޮށް ފާހަގަކޮށް ކުލަގަދަކޮށް ތަފާތު ގިނަ ހަރަކާތް ތަކެއް މާލޭގައި ބާއްވަން ހަމަޖެހިފައިވާ ކަމަށެވެ. އަދި މަސްވެރިންނާއި ދަނޑުވެރިންގެ ދުވަހާ ގުޅިގެން މަސްވެރިންނާއި ދަނޑުވެރިން އަދި މިދެސިނާއަތުގައި ހަރަކާތްތެރިވާ އެހެން ފަރާތްތައް ބައިވެރިވާ ގިނަ ޕްރޮގްރާމް ތަކެއް ބޭއްވުމަށް ހަމަޖެހިފައިވާ ކަމަށް މިނިސްޓްރީ އިން ބުންޏެވެ.\nމީގެ އިތުރުން ޒުވާނުން މިދެ ސިނާއަތައް ޝައުގުވެރި ކުރުމަށާއި ސްކޫލު ކުދިންގެ ޝައުގުވެރިކަން މިކަމަށް އިތުރުކުރުމުގެ ގޮތުން ހަރަކާތްތަކެއް މާލޭގައި ކުރިޔަށް ގެންދިޔުމަށް ހަމަޖެހިފައިވާ ކަމަށްވެސް އެ މިނިސްޓްރީ އިން ބުނެ އެވެ.


Ethah offeehakah hingaifi, Ithihaadhuge jalsaa ah adhives thaneh nulibey! | Mihaaru\nއެމްޑީޕީގެ އިސް ބޭފުޅުން ހައުސިން މިނިސްޓްރީގައި. އެމްޑީޕީން ފޮނުވި ސިޓީގެ ޖަވާބު އަދިވެސް ނުލިބޭތީ އެކަމުގެ ޝަކުވާ އެ ޕާޓީން ދަނީ ކުރަމުން. - ފޮޓޯ: އެމްޑީޕީ\nއެތައް އޮފީހަކަށް ހިނގައިފި، އިއްތިހާދުގެ ޖަލްސާ އަށް އަދިވެސް ތަނެއް ނުލިބޭ!\n13 ޖުލައި 2016 - 11:39 20 comments\nއެމްޑީޕީގެ ޗެއާޕާސަންގެ ނައިބު އަލީ ނިޔާޒާއި ކުރީގެ އެޑިއުކޭޝަން މިނިސްޓަރު މުސްތަފާ ލުތުފީ ވަނީ ހައުސިން މިނިސްޓްރީ އަށް ވަޑައިގެން އިއްތިހާދުގެ ޖަލްސާ ބާއްވަން ކާނިވާ ސަރަހައްދު ހޯދަން މިނިސްޓްރީއަށް ފޮނުވި ސިޓީގެ ޖަވާބު ނުލިބޭތީ އެކަމުގެ ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކުރައްވައިފަ އެވެ.\nމީގެ އިތުރުން އައްޑޫ މީދޫ ދާއިރާގެ މެމްބަރު ރޮޒެއިނާ އާދަމާއި އަލިފުށީ ދާއިރާގެ މެމްބަރު މުހައްމަދު ރަޝީދު ހުސެއިން ވަނީ އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަންގެ ފަސް މެމްބަރުންނާ ބައްދަލުކުރައްވައި، ސިޔާސީ ހަރަކާތްތައް ހިންގުމުގެ ފުރުސަތު ނުލިބުމުގެ ޝަކުވާ ކުރައްވައިފަ އެވެ.\nމުޒާހަރާއެއް ކޮންޓްރޯލްކުރުމުގައި ފުލުހުން ހަރަކާތްތެރިވާއިރު ނިޔާޒް ކުރީ ސަފުގައި. މާދަމާ ރޭގެ ޖަލްސާ ކާނިވާ ސަރަހައްދުގައި ބޭއްވޭނެ ކަމުގެ އުންމީދު އެބަ އޮތް ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި. --ފޮޓޯ: އަހްމަދު އަންވަރު (ސިމް)\nއިއްތިހާދުގެ ޖަލްސާ މާދަމާ ރޭ ބާއްވަން ކާނިވާ ސަރަހައްދު ދޫކޮށް ދިނުމަށް އެދި އެމްޑީޕީން ސިޓީ ފޮނުވިތާ މަހަކަށް ވުރެ ގިނަ ދުވަސް ވެއްޖެ އެވެ. އެކަމަކު ކާނިވާ ސްޓޭޖް ސަރަހައްދު ކުއްޔަށް ހިފާފައިވާ ފަރާތަށް އެހެން ބަޔަކަށް ހުއްދަ ދޫކުރެވޭނީ، ހައުސިން މިނިސްޓްރީގެ ރަސްމީ ހުއްދައެއް ލިބިގެން ކަމަށްވެ އެވެ.\nނިޔާޒް މިއަދު ވިދާޅުވީ ޖަލްސާ ބާއްވަން ކާނިވާ ސަރަހައްދު ދޫކުރުމުގެ ހުރިހާ ބާރެއް އޮތީ ހައުސިން މިނިސްޓަރު ޑރ. މުހައްމަދު މުއިއްޒަށް ކަމަށެވެ. އަދި އެ ސަރަހައްދު އެހެން ބަޔަކަށް ދީފައި ނުވާތީ ހުއްދަ ލިބޭނެ ކަމުގެ އުންމީދު އެބަ އޮތް ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.\n"އަޅުގަނޑުމެންނަށް މިއަދު ޖަވާބެއް ދެއްވާނެ ކަމަށް މިނިސްޓްރީން ބުނީ. މިއަދު ވެސް މިނިސްޓްރީ އަށް ދާނަން. އެތަން ނުލިބިއްޖެ ނަމަ ޖަލްސާ ބާއްވާނެ ތަނެއް މިއަދު އިއުލާން ކުރާނަން،" ނިޔާޒް ވިދާޅުވި އެވެ.\nއިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަންގެ މެމްބަރު އަހުމަދު އަކްރަމް ވިދާޅުވީ ޖަލްސާ ބާއްވާނެ ތަނެއް ނުލިބޭ ކަމަށް ބުނެ އެކަމުގެ ޝަކުވާ ހުށަހެޅީ ޖަލްސާ ބާއްވަން ވަރަށް ކައިރިވެފައި އޮއްވާ ކަމަށެވެ.\nއެމްޑީޕީގެ ދެ މެމްބަރަކު އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަންގެ ފަސް މެމްބަރުންނާ އިއްޔެ ބައްދަލުކުރައްވަނީ. ސިޔާސީ ހަރަކާތްތައް ނުހިންގޭތީ އިދިކޮޅު ފަރާތްތަކުގެ ޝަކުވާތައް ވަނީ ބޮޑުވެފައި. - ފޮޓޯ: އެމްޑީޕީ\nއެމްޑީޕީން ވަނީ ޖަލްސާ ބާއްވާނެ ތަނެއް ހޯދަން ހައުސިން މިނިސްޓްރީ އަށް ފޮނުވި ސިޓީގެ ކޮޕީއެއް ނުރަސްމީކޮށް ކޮމިޝަނަށް ފޮނުވައިފަ އެވެ. އެ ސިޓީއާ ގުޅިގެން ހައުސިން މިނިސްޓްރީއާ ގުޅިގެން އެމްޑީޕީއަށް ތަނެއް ހޯދައިދޭން މަސައްކަތް ކުރި ކަމަށް އަކްރަމް ވިދާޅުވި އެވެ.\nއަޅުގަނޑުމެންނަށް މިއަދު ޖަވާބެއް ދެއްވާނެ ކަމަށް މިނިސްޓްރީން ބުނީ. މިއަދު ވެސް މިނިސްޓްރީއަށް ދާނަން. އެތަން ނުލިބިއްޖެ ނަމަ ޖަލްސާ ބާއްވާނެ ތަނެއް މިއަދު އިއުލާން ކުރާނަން. --ނިޔާޒް\nއިއްތިހާދުގެ ޖަލްސާ ބޭއްވުމަށް މަގުފަހިކޮށްދިނުމަށް އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ކުރަން ޖެހޭ ކަންކަން ހަލުވިކަމާ އެކު ކުރާނެ ކަމަށް ވެސް އަކުރަމް ވިދާޅުވި އެވެ.\n"ސިޓީގެ ޖަވާބެއް ނުލިބުނީމަ، ދުރާލާ އަންގަން ޖެހޭނެ. ރަސްމީކޮށް ކޮމިޝަނާ ކަންކަން ހިއްސާ ކުރީމަ ޕާޓީތަކުން އެދޭ ކަންކަން އެހެން އިދާރާތަކާ ގުޅިގެން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކޮށްދެވޭނީ،" އަކްރަމް ވިދާޅުވި އެވެ.\nއެއްވެ އުޅުމަކީ ގާނޫނުއަސާސީ އާއި އެއްވެ އުޅުމުގެ ގާނޫނުން ލިބިދޭ ހައްގަކަށް ވިޔަސް ފަހަކަށް އައިސް އެ ފުރުސަތު ފުލުހުން ނުދޭކަމުގެ ޝަކުވާ ވެސް އިދިކޮޅު ފަރާތްތަކުން ގެންދަނީ އުފުލަމުންނެވެ. އަދި ޕާޓީތަކުގެ ޖަލްސާ ބާއްވަން އެއްވެސް ތަނެއް ދޫނުކުރާ މައްސަލަ ވެސް އެ މީހުން ނަގަ އެވެ.\nއިތުރު ލިޔުންތައް އެމްޑީޕީ އިދިކޮޅު ފަރާތްތައް އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަން ހައުސިން މިނިސްޓްރީ އެމްޑީޕީ މުޒާހަރާ މޯލްޑިވްސް ޔުނައިޓެޑް އޮޕޮޒިޝަން


kandufehthun – DhiSalafiyyah\nއައްޝައިޚް ޞިއްދީޤު ޙަސަން ޚާނު ވިދާޅުވިއެވެ. “މަރުވެފައިވާ މީހާ ވަޅުލުމަކީ ވާޖިބެކެވެ. އެބަހީ: މަރުވެފައިވާ މީހެއްގެ މަސްގަނޑު ވަޅަކަށްލައި ފަސްއެޅުމަކީ ވާޖިބެކެވެ. އެއީ މިނިކާ ޖަނަވާރުތަކަށް އޭނާ ކޮނެގެން ނުނެގޭނެ ގޮތަށް، އޭނާ ރައްކާތެރިވާނެ ގޮތަށެވެ. އަދި ޢާންމުކޮށް އަންނަ ރާޅެއްގައިވެސް އޭނާ ކަޝްފުނުވާނެ ގޮތަށެވެ. އެކަމުގައި ޚިލާފެއް ނުވެއެވެ. އެކަން އިސްލާމީ ޝަރީޢަތުގައި ޝައްކެތްނެތި ޘާބިތުވެފައިވެއެވެ. އަދި ޟަރޫރީކޮށް ކޮންމެހެންވެސް އެނގެންޖެހޭ ކަންކަމުގެ ތެރެއިން ހިމެނޭކަމެކެވެ.” ޝައިޚް އިބްނު ޢުޘައިމީން ވިދާޅުވިއެވެ. މައްޔިތާ ވަޅުލުމަކީވެސް ކިފާޔަތުގެ…\nހުރިހާ ޒަމާނެއްގައިވެސް މުސްލިމުން ޢަމަލުކޮށްފައިވާ އުޞޫލަކީ މަރުވެފައިވާ މީހުން ބިމުގައި ވަޅުލުމެވެ. ﷲ ތަޢާލާގެ އަންނަނިވި ވަޙީބަސްފުޅުގައިވެއެވެ. ﴿مِنْهَا خَلَقْنَاكُمْ وَفِيهَا نُعِيدُكُمْ وَمِنْهَا نُخْرِجُكُمْ تَارَةً أُخْرَىٰ﴾ [سورة طه ٥٥] މާނައީ: “ތިމަންއިލާހު ތިޔަބައިމީހުން ހެއްދެވީ އެ ބިމުންނެވެ. އަދި ތިޔަބައިމީހުން އަނބުރާ އިޢާދަކުރައްވާހުށީވެސް އެ ބިމަށެވެ. އަދި ދެވަނަފަހަރަށް ތިޔަބައިމީހުން ނެރުއްވާހުށީވެސް އެ ބިމުންނެވެ.” މިއާޔަތުން ދަލީލުކުރަނީ މަރުވެފައިވާ މީހުން ފޮރުވާލުމަށް ޝަރީޢަތުގައިވާ ގޮތަކީ އޭނާ ބިމުގައި ވަޅުލުމެވެ. ފަހެ ބައެއް ޤައުމުތަކުގައި…


Komme fiyavalhakah 1 aharu dhuvahuge roadha aai rey alhukamuge Savaabu beynuntha? ކޮންމެ ފިޔަވަޅަކަށް އެއް އަހަރު ދުވަހުގެ ރޯދައާއި ރޭ އަޅުކަމުގެ ސަވާބު ބޭނުންތަ؟ – Ilm Komme fiyavalhakah 1 aharu dhuvahuge roadha aai rey alhukamuge Savaabu beynuntha?\nކޮންމެ ފިޔަވަޅަކަށް އެއް އަހަރު ދުވަހުގެ ރޯދައާއި ރޭ އަޅުކަމުގެ ސަވާބު ބޭނުންތަ؟\nރަސޫލާ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّم ޙަދީޘްކުރެއްވި ބަސްފުޅެއްގެ މާނައިގައި ވެއެވެ: ”ހުކުރު ދުވަހު މީހަކު ހިނައި ޠާހިރުވެގެން، ހުކުރުގެ ފުރަތަމަ ވަގުތާ ދިމާވާ ގޮތަށް ވީހާ ވެސް އަވަހަށް، ފައިމަގުގައި (ހުކުރު ނަމާދަށް ގޮސް)، އިމާމު މީހާއާ ވީހާ ވެސް ކައިރިއެއްގައި އިށީނދެ، އިމާމު މީހާ ޚުޠުބާ ވިދާޅުވާ ހިނދު ބޭކާރު ވާހަކަ ނުދައްކައި ކަނުލައި ޚުޠުބާ އަޑުއަހައިފި ނަމަ، އެ މީހަކަށް އެ މީހަކު (މިސްކިތަށް ދާން) އެޅި ކޮންމެ ފިޔަވަޅަކަށް އެއް އަހަރު ދުވަހުގެ ރޯދައާއި ރޭއަޅުކަން ކުރުމުގެ ސަވާބާއި ދަރުމަ ލިބޭހުށިކަމެވެ.” (رواه أحمد)\nޝަރީޢަތުގައި މިފަދަ ކުޑަކުޑަ ޢަމަލަކަށް މިއަށްވުރެ ބޮޑު ސަވާބެއް ލައްވާފައިވާ އެހެން ޢަމަލެއްގެ ވާހަކަ ބަޔާންވާ އިތުރު ޙަދީޘް ބަސްފުޅެއް ފެނިފައި ނުވާ ކަމަށް މި އުންމަތުގެ ބައެއް އިމާމުން ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ. އެގޮތުން އިމާމު އިބްނުލް މުލައްޤިން رحمه الله ވިދާޅުވެފައި ވަނީ: ”މިފަދަ މަތިވެރި ދަރުމައެއް ބަޔާންވެފައިފައި ވާ ޞައްޙަ އެހެން ޙަދީޘް ބަސްފުޅެއް އައިސްފައި ނުވެއެވެ.” އެބަހީ: ލުއިފަސޭހަ ޢަމަލަކަށް ޝަރުޢުގައި އެންމެ ބޮޑު ސަވާބެއް ބަޔާންކުރައްވާ އައިސްފައިވާ ޙަދީޘް ބަސްފުޅަކީ މިއީއެވެ.\nނަމަވެސް ކުޑަކުޑަ ޢަމަލަކަށް މިފަދަ ބޮޑު ދަރުމައަކާއި ސަވާބެއް ލައްވަވާފައި ވުން އެކަށީގެން ވޭ ހެއްޔެވެ؟ އާދެ އެކަށީގެން ނުވާން ވީ ކީއްވެގެންތޯއެވެ؟ ﷲ سبحانه و تعالى އަކީ އެންމެ ފަޟްލުވަންތަވެރި، ދީލަތިވަންތަ ރަސްކަލާނގެއެވެ. އެ އިލާހު އަޅުގަނޑުމެން ކުރާ މަދު ޢަމަލުތަކަށް ވެސް މަތިވެރި ދަރުމައާއި ސަވާބު ދެއްވައެވެ. އެގޮތުން އިސްވެ ބަޔާންވެފައި ވާ ޙަދީޘްފުޅުގެ ބައެއް ރިވާޔަތްތަކުގައި އައިސްފައިވެއެވެ: ”އަދި އެއީ ﷲ އަށް ދާދިފަސޭހަ ކަމެކެވެ.” އަޅުގަނޑުމެން ޢަޖައިބުވާން ވީ މި ޙަދީޘްފުޅު ޞައްޙަވުމާއި މެދުގައެއް ނޫނެއެވެ. އަދި ކިއެއްތޯ، އަޅުގަނޑުމެން ޢަޖައިބުވާން ވީ މިފަދަ ދަރުމައާއި ސަވާބުން ފުރިގެންވާ ޙަދީޘްފުޅުތަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގައި އަޅުގަނޑުމެންގެ ފަރުވާކުޑަކަމާއި މެދުގައެވެ.\nޙަދީޘްފުޅުގައި އައިސްފައިވާ މަތިވެރި ސަވާބު ހޯދުމަށް ޓަކައި ޙަދީޘްފުޅުގައި ބަޔާންވެގެންވާ އެންމެހައި ކަންކަން ފުރިހަމަ ކުރުން ޝަރުޠު ވެގެން ވެއެވެ. އެކަންކަމަކީ:\nހުކުރު ނަމާދަށް ރަނގަޅަށް ހިނައިގަތުން،\nހުކުރު ނަމާދުގެ6ސާޢަތުގެ ތެރެއިން ފުރަތަމަ ސާޢަތުގައި ހުކުރު ނަމާދަށް ދިޔުން،\nމިސްކިތުގައި އިމާމު މީހާއާ ކާއިރި ތަނެއްގައި އިށީނުން،\nޚުޠުބާ ފެށިގެން ނިމެންދެން އަޑުއެހުން\nއަދި ޚުޠުބާ ކިޔާ ވަގުތުގައި ހަނުހުރުމާ އެކު ސިކުނޑި މަޝްޣޫލު ކުރުވާ އެއްވެސް ކަމެއް ނުކޮށް ކަނުލައި އަޑުއެހުން، މިއެވެ.\nﷲ تعالى ވަނީ އަޅުގަނޑުމެނަށް ހެޔޮ ކަންކަން އިތުރު ކުރުމަށް ޓަކައި ދުވަސްތަކާއި މޫސުމްތައް ލައްވާފައެވެ. އެއީ އެ އިލާހުގެ ތަނަވަސް ރަޙްމަތްފުޅެވެ. ވީމާ އަޅުގަނޑުމެންނަށް އޮތީ މިފަދަ ފުރުސަތުތަކުގެ ބޭނުން ހެޔޮގޮތުގައި ހިފުމެވެ. ❑\nهــ ۱٤٤۲ އަހަރު ذُو الْحِجَّة މަހުގެ6ވީ ހުކުރު ދުވަހު ނެރުނު “ދީނުގެމަގު” މަޖައްލާގެ 28 ވަނަ ޢަދަދުގެ3ވަނަ ޞަފްޙާގައި جَعْفَر مُحَمَّد عُثْمَان ލިޔުއްވާފައިވާ މަޒުމޫނެއް.