Column: Lhenverikamuge Dhoshikan - vNews.mv\nކޮލަމް: ޅެންވެރިކަމުގެ ދޮށިކަން (ދެވަނަ ބައި)\nއައިޝަތު އިބްރާހީމް 12 April 2021, 15:54\n(21 މާޗް 2021 އާ ގުޅޭ)\nނިއު ކްލެސިކަލް އަދަބު އުވި، ރޮމެންޓިކް އަދަބު ވުޖޫދަށް އައުން:\nނިއު ކްލެސިކަލް އަދަބު އުވި ދިޔައީ މި ހަރަކާތުގެ އިސް އަދީބުން ދުނިޔެ ދޫކުރިއިރު، ބަދަލުވަމުން ދިޔަ ޒަމާނަށް ތަންދެވޭ ވަރަށް މި ހަރަކާތުގެ އަދަބީ އުސޫލުތަކުގައި ހިތްވަރު ނެތުމުންނެވެ. ނަމަވެސް އަށާރަ ވަނަ ޤަރުނާ ހަމައަށް ވެސް މި ހަރަކާތް ދެމިގެން އައެވެ. ފަރަންސޭސި ވިލާތުގެ މަތީފެންވަރުގެ އިސް އަދީބެއް ކަމަށްވާ ވޯލްޓެއަރ މި ހަރަކާތް ތަމްސީލު ކުރަމުން ދިޔައެވެ. ނަމަވެސް ވޯލްޓެއަރގެ ޚިޔާލާއި ފިކުރާ ދެކޮޅު އަދީބެއް އަދި މުފައްކިރެއް، އަށާރަ ވަނަ ޤަރުނުގައި ފާޅުވިއެވެ. އެއީ ފަރަންސޭސިއެއްކަމުގައިވާ ރޯސޯއެވެ. ރޯސޯއަކީ ވޯލްޓެއަރގެ އަދަބީ ފިކުރާ ވަރަށް އިދިކޮޅު އަދީބެކެވެ. އެހެންކަމުން ވޯލްޓެއަރގެ ފިކުރާ ޚިލާފު ފަލްސަފާއެއްގައި ރޯސޯ އޭނާގެ އަދަބުގެ ބިންގާއެޅިއެވެ.\nރޯސޯގެ އަދަބީ ފަލްސަފާގައި ޚާއްޞަ އިސްކަމެއް ދެވުނީ އަދީބުންގެ ޒާތާއި އިޙުސާސާއި، ޖަޒުބާތާއި ޚިޔާލު އުތުރި އެރުމަށެވެ. ރޯސޯގެ މި ފަލްސަފާގައި ޖަޒުބާތު ވީއްލުމަށާއި، ދުނިޔެއާއި އިންސާނުންގެ ޠަބީޢަތަށް އައުމަށް ރޯސޯ ދައުވަތު ދިނެވެ. މިކަމަށް އިޖާބަދިން ޖެޑްރޯ އާއި ރޯސޯ ގުޅިގެން، ނިއު ކްލެސިކަލް އަދަބާ ދެކޮޅަށް ބަޣާވާތްކޮށް މެދުފަންތީގެ މީހުންގެ ޙަޔާތަށް މި އަދަބު ގެނެސްދިނެވެ.\nރޯސޯގެ މި އުސޫލުތަކަށް ޔޫރަޕްގެ ބައެއް އެހެން ގައުމުތަކުން ތަރުޙީބުދިނެވެ. ވަކީން ޚާއްޞަކޮށް ޖަރުމަނު ވިލާތުން މި އުސޫލުތަކަށް ވަރަށް ބޮޑަށް މަރުހަބާކިޔެވެ. ރޯސޯ، އިސްނަގައިގެން މި ފެށި އަދަބީ ހަރަކާތުގެ ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން ރޮމޭންޓިކް ލިޓްރޭޗަރ (ނުވަތަ ޢިޝްޤީ އަދަބު) ދުނިޔެއަށް އުފަންވިއެވެ.\nދެން ކުރުކުރުކޮށް މި ބަލައިލަނީ ދިވެހިބަހުގެ އަދަބާއި، ދިވެހީންނާ ވަރަށް ބޮޑަށް އެކި ގޮތްގޮތުން ގުޅިފައިވާ ބަސްބަހުގެ އަދަބާއި ޅެންވެރިކަމުގެ އިސްކަމުގެ މައްޗަށެވެ. އެންމެ ފުރަތަމަ މި ބަލައިލަނީ ޤުރުއާނުގެ ބަސް ކަމުގައިވާ ޢަރަބިބަހުގެ އަދަބަށެވެ.\nޢަރަބިބަހުގެ އަދަބު:ޢަރަބި އަދަބުގައި އަދަބީ ލިޔުންތެރިކަމާއި އަސަރު އުފެދުނީ ތުންތުންމަތިން ކިޔައިދެމުން ދިޔަ ވާހަކަތަކުގެ ބޭނުން ޖެހުނު ޒަމާނުގައި ކަމުގައި ލިޔުންތެރިން ލިޔެފައިވެއެވެ. 2000 ވަނަ އަހަރު ލަންޑަންގެ ރޯގަން އެލަން ކިޔާ މީހަކު، ޢަރަބި ބަހުގެ އަދަބިއްޔާތު ދިރާސާކުރައްވައި ލިޔުއްވައިފައިވާ ގޮތުގައި ޢަރަބީންގެ ތެރޭގައި އެންމެ އެވޭލާ އިރު ވެސް ތުންތުންމަތީން ވާހަކަ ކިޔުމާއި ޅެން ކިޔުން އޮވެއެވެ. ނަމަވެސް މީލާދީން ހަތަރުވަނަ ގަރުނުގެ ތެރޭގައި އަދަބީ ސިފަ ހެޔޮވެ، ލޯބީގެ ނުވަތަ ޢިޝްޤީ އަދަބު ކުރިއަރައި އަދި ދީނީ އަދަބީ އުފެއްދުންތައް ލިޔެވި ކިޔައި ރައްކާކުރެވެންފެށިއެވެ.\nތާރީޚީ ލިޔުންތަކުން އެނގޭ ގޮތުގައި ޢަރަބި އަދަބު ކުރިއަރައިފައިވަނީ އެބައިމީހުންގެ ހަނގުރާމަތަކާއި ދީނީ ހޭލުންތެރިކަމުގެ މަސައްކަތުގެ ތެރެއިންނެވެ. ނަމަވެސް ޢަރަބި އަދަބުގެ ތެރެއިން ފެންނަން އޮތް އެންމެ ދުވަސްވީ ޅެމަކީ މީލާދީން ހަވަނަ ޤަރުނުގެ ޅެމެއް ކަމުގައިވާ "އައްޝިރުޢަލް އަރަބިއްޔު" ނަމަކަށް ކިޔުނު ޅެމެއްކަމުގައި ވެސް ބުނެވެއެވެ. އެނގިވަޑައިގަންނަވާނޭ ފަދައިން މިއީ ޢަރަބީންގެ މެދުގައި ޅެންވެރިކަން ވަރަށް ބޮޑަށް ކުރިއަރައި، ޅެންވެރިކަމުގެ ވާދަވެރިކަން އުފެދިފައި އޮތް ދުވަސްވަރެކެވެ. މިއީ ސަލާމާއި ޞަލަވާތްލެއްވި ކައު ސާހިބާ މުޙައްމަދު (ﷺ) ދުނިޔެއަށް ވަޑައިގަތް ދުވަސްވަރެވެ. އެހެނީ އެކަލޭގެފާނުގެ އުފަން ތާރީޚަކީ 22 އޭޕްރީލް 571މ. އެވެ. އެކަލޭގެފާނު ސުވަރުގެވަޑައިގަތީ މީލާދީން ހަތް ވަނަ ޤަރުނުގައެވެ. 8 ޖޫން 632 ގައެވެ. ޢަރަބީންގެ ޅެންވެރީންގެ އަނގައިން ބަސް ހުއްޓުނު މުޢުޖިޒާތެއްގެ ގޮތުގައި ކީރިތި ޤުރުއާން ބާވައިލެއްވީ މި ދެންނެވި ދުވަސްވަރުއެވެ.\nސީރަތުގެ ޢިލްމުވެރީން ލިޔުއްވައިފައިވާ ގޮތުގައި ޤުރުއާނުގެ އަޑު މީސްތަކުންނަށް އިވުނަ ނުދިނުމަށްޓަކައި ނުބައި ނުލަފާ މުޝްރިކެއް ކަމުގައިވާ ނަޟްރު ބުނި ހާރިސް ފުލޯކު ވާހަކަތައް އެއްކޮށް ކަޢުބަތުﷲ އަރިހުގައި ޅެންބަހުރުވައިން ހުށަހަށައި އުޅުނީ މި ދުވަސްވަރުއެވެ. ކީރިތި ޤުރުއާނުގެ ލުޤްމާނު ސޫރަތުގެ ހަ ވަނަ އާޔަތް ބާވައިލެއްވީ ނަޟްރު ބްނި ޙާރިސްގެ އެ ނުބައި ޢަމަލުތަކާ ގުޅިގެން ކަމަށް މުފައްސިރުން ވިދާޅުވެއެވެ.\nކީރިތި ޤުރުއާނުގެ އަހުލުވެރީންކަމުގައިވާ އަޅުގަނޑުމެން ކޮންމެ މުސްލިމަކަށް ވެސް ސާފުކޮށް އެނގޭނޭ ފަދައިން ކީރިތި ޤުރުއާނަކީ އަދަބުގައި ވެސް އެފަދަ މިސާލެއް ނެތް، ލާމަސީލު އަދަބީ މުޢުޖިޒާއެއް ވެސްމެއެވެ. ޤުރުއާން ބާވައިލެއްވި ދުވަސްވަރު ޤުރުއާން ދޮގުކުޅަ މުޝްރިކުންނަށް ގޮންޖައްސަވައި، ތިޔަބައި މީހުންނަކީ ތެދުވެރީންކަމުގައި ވަނީނަމަ، ނިކަން ޤުރުއާނާ އެއްފަދަ ނުވަތަ އަދަބާއި ޢިލްމުގައި އެފަދަ 10 އާޔަތް ނުވަތަ އެންމެ ސޫރަތެއް ނުވަތަ އެންމެ އާޔަތެއްވެސް ގެނެސްބަލާށޭ ﷲ ވަނީ ވަޙީކުރައްވައިފައެވެ. މުޝްރިކުންގެ ކުޅަދާނަ އަދީބުންނާއި ޅެންވެރީން، އެތައް މަސައްކަތެއް ކޮށްކޮށް ވަރުބަލިވި އިރުވެސް އެކަމެއް ނުކުރެވުނެވެ. ނުވެސް ކުރެވޭނެއެވެ. މި މަސައްކަތް ކޮށްކޮށް ނާކާމިޔާބުވެގެން އަލްކައުޘަރު ސޫރަތާއި އަލްފީލް ސޫރަތުގެ ކޮންމެ އާޔަތެއްގެ ފަހު ކަލިމަ ބަދަލުކޮށްލައިގެން މި އޮތީ ތިމަންނަމެން ސޫރަތެއް ހަދައިފަޔޭ ކިޔައި އުޅުނު ބަޔަކުވެސް އުޅުނެވެ. ނަމަވެސް އެ ގޮތަށް ކުޅަ މަސައްކަތް ވެސް ވީ، ރަނުގެ ކައިރީގައި އޮންނަ ދަބަރު ހިލިފައިވާ ދަގަނޑުގަނޑަކަށްވުރެ ވެސް މާ ފެންވަރު ދަށް މަސައްކަތަކަށްކަން އެ މުޝްރިކުން ވެސް ގަބޫލުކުޅައެވެ.\nމި ކަމުންވެސް އެނގެނީ އޭރުގައިވެސް، ލިޔަންކިޔަން ނުދަންނަ މީހުން ގިނަ ޢަރަބި މުޖުތަމަޢުގައި ވެސް އަނގަބަހުގެ އަދަބާއި ޅެންވެރިކަން މަޝްހޫރުވެ ފުޅާވެފައި އޮތް މިންވަރެވެ. އަދަބީ ގޮތުންވެސް ކީރިތި ޤުރުއާނަކީ މުޢުޖިޒާތެއްކަމުގައި ލެއްވުމުން މި ކަން ވަރަށް ރަނގަޅަށް ހާމަވެއެވެ. އޭރު އެ މުޖުތަމަޢެއްގައި އެންމެ ކުރިއަރައިފައި އޮތް ފަންނެއްގެ އެންމެ މޮޅު މީހުންގެ ބުއްދިތައް ޙައިރާންވާފަދަ މުޢުޖިޒާތްތައް ﷲ ރަސޫލުބޭކަލުންނަށް ދެއްވިއެވެ. އިބްރާހީމްގެފާނު އަލިފާންގަނޑަށް އެއްލައިލެވުމުން ގެއްލުމެއް ލިބިވަޑައިނުގަތުމާއި ފިރުޢައުނުގެ ސިޙުރުވެރީންގެ ސިޙުރުތައް މޫސާގެފާނު ނާކާމިޔާބު ކޮށްލެއްވުމާއި، ޢީސާގެފާނަށް ދެއްވި ބޭސްވެރިކަމުގެ މުޢުޖިޒާއާއި ޢަރަބި ޅެންވެރީންގެ ބުއްދިތައް ޙައިރާންކޮށްލި ކީރިތި ޤުރުއާނަކީ މިފަދަ ވަރަށް މަދު މިސާލުތަކެކެވެ.\nކޮންމެއަކަސް ޅެންވެރިކަމުގެ ރޮނގުން މިހައި ކުރިއަރައިފައި އޮތް ޢަރަބި އަދަބުގެ އެންމެ ކުރީގެ ޝާއިރުންގެ ތެރޭގައި އިމްރުއުލްޤައިސް (امرؤ القيس) ހިމެނޭކަމަށް ދިރާސާކުރާ ބަސްވާރުން ބަޔާންކުރެއެވެ. މީނާގެ ވަރަށް މަޝްހޫރު ޅެންތައް ވެސް ފެންނަން އެބަހުއްޓެވެ. މީގެ ތެރެއިން އެއް ޅެން ފަށައިފައިވަނީ "فيالك من ليل كأن نجومه .. بكل مغار الفتل شدت بيذبلِ" ("އޭ ރޭގަނޑާއެވެ! ތިބާގެ ތަރިތައް (ޙަރަކާތެއް ނުކޮށް ހުންނާތީ) ހީވަނީ ވަރަށް ވަރުގަދަ ވާގަނޑަކުން ވަރަށް ގަދަޔަށް ބާރަށް ޔަޛުބުލް ފަރުބަދައިގައި ބަނދެފައިވާހެންނެވެ.") މިފަދައިންނެވެ. އެ ޝާޢިރުންގެ ޝާޢިރީ ޚިޔާލު ހުންނަ ގޮތް ކިހާ އުފެއްދުންތެރިތޯއެވެ! މި ޅެމަކީ ޢަރަބި ބަހުން އޮތް ޅެމެއް ނަމަވެސް އެހައި ކުރީގެ ޅެމަކަށްވާތީ ބަސްމަގުގައި ހުންނަ ތަފާތުގެ ސަބަބުން ފުރިހަމަ މާނައެއް ލިޔަން ވެސް މި ޒަމާނުގައި ފަސޭހަ ނުވާނެކަން ތިޔަ ބޭފުޅުން ވެސް ގަބޫލުފުޅުކުރައްވާނޫއެވެ. އެހެންކަމުން ތަރުޖަމާގެ ކޮރުކަމަށްޓަކައި މަޢާފުކުރެއްވުން އެދެމެވެ.\nއުރުދޫ ބަހުގެ އަދަބު:\nއުރުދޫ އަދަބާއި ހިންދީ އަދަބުގެ ފެށުން ވެސް ވަނީ ދީނީ ވާހަކަތަކުގެ ތެރެއިންނެވެ. އަދި އެބައިމީހުންގެ ޖަމާޢަތްތަކުގެ މެދުގައި ހިނގައިފައިވާ ހަނގުރާމަތަކާއި ނާޑުކަތާތަކުގެ ސިފަކުރުމުގެ ތެރެއިން އީޖާދުވި ބަހުގެ ފަންނުވެރި ޅެމާއި ވާހަކަތަކުންނެވެ. ދީނީ އެތައްއެތައް ހާމަކުރުންތަކެއް ވެސް ރީތިރީތި ޣަޒަލްތަކުގެ ގޮތުގައްޔާއި ޅެމުގެ ގޮތުގައްޔާއި ކިޔުންތަކުގެ ގޮތުގައި އަސަރާއެކު ހާމަކުރާން ފެށި ފެށުމަކީ އުރުދޫ އަދަބުގެ ފެށުންކަމުގައި ވެފައިވެއެވެ.\nމުސްލިމުންގެ ވެރިކަން އިންޑިއާގައި އޮތް ދުވަސްވަރު މީލާދީން 12 ވަނަ ޤަރުނުގެ ތެރޭގައި އިންޑިއާގެ ވެރިރަށް ދިއްލީއާއި އެ ރަށުގެ ވަށައިގެންވާ ސަރަޙައްދުތަކަށް އެތައް ބައިވަރު ބަސްތަކެއް މުސްލިމުން "އެތެރެކުރި" އެވެ. ސައުރާސެނީ އާއި ބުރިޖް ބަހާސާ، ފާރިސީބަހާ މަސްހުނިކޮށްގެން ވާހަކަދައްކާން މުސްލިމު ވެރީން ބޭނުންކުރާ ބަހަކަށް ("ލިންގުއާ ފްރާންކާ" އަކަށް) އެބަސް ވިއެވެ. ތުރުކީބަހާއި ޢަރަބިބަސް ވެސް، އަދި ފަހުންފަހުން އައިސް އިނގިރޭސިބަސް ވެސް ވަރަށް ފުޅާ ދާއިރާއެއްގައި އިންޑިއާގައި ބޭނުންކުރާން ފެށުނެވެ. އެހެންކަމުން މައި ބަސްތަކުގެ (މިސާލަކަށް: ސައުރާސެނީ) ބަސްކޮށާރަށް ވަރަށް ބޮޑެތި ބަދަލުތަކެއް އައެވެ. ނަމަވެސް ބަހުގެ އޮނިގަނޑަށް (ސިންޓެކްސް އަށް) ބަދަލު ނައިސް ދެމި އޮތެވެ. ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން އިންޑިއާގައި ފުޅާ ދާއިރާއެއްގައި ބޭނުންކުރާ ބަހަކަށް 13 ވަނަ ޤަރުނުގެ ތެރޭގައި ހިންދުވީ އާއި ހިންދީ ތަޢާރުފުވިއެވެ. މި ބަސްތައް ލިޔެއުޅުނީ ބުރިޖް ބަހާސާގެ އަޞްލު އަކުރުކަމުގައިވާ "ދޭވާނަގްރީ" (ސާންސްކިރިތު) އަކުރުންނެވެ.\nވެރީން ބޭނުންކުރާ "ލިންގުއާ ފްރާންކާ" (ބަސް) އިންޑިއާގެ ދެކުނުގެ ސަރަހައްދެއް ކަމުގައިވާ ޙައިދަރުއާބާދު ޑެކާނަށް ސާދަވަނަ ޤަރުނުގައި ތަޢާރަފުވިއެވެ. މި ސަރަހައްދުގައި އޮތީ މުޣަލް ވެރިކަމުގެ ދެ ރަސްކަމެއް ކަމުގައިވާ ރަސްގެފާނު ތުޣުލަޤާއި ޚިލްޖީގެ ރަސްކަމެވެ. ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން މި ދެ ރަސްކަލުންނާއި އެ ރަސްކަމަށް ތަބާވާމީހުންނާއި ސިފައިން މި ބަސް ބޭނުންކުރާން ފެށިއެވެ. މި ބަހަށް އޭރު ކިޔައި އުޅުނީ "ޙައިދަރުއާބާދު ޑެކާން" އަށް ނިސްބަތްކޮށް "ޑެކާނީ" އެވެ. އަދި ކުރީން މި ބަސް ލިޔަމުން އައި ދޭވްނާގަރީ އަކުރު ދޫކޮށް ފާރިސީއަކުރުން ލިޔާން މި ދުވަސްވަރު ފެށިއެވެ. ނަމަވެސް ގިނަ ދުވަސްތަކެއް ވަންދެން ދިއްލީ ސަރަހައްދުގައި ދޭވާނަގްރީ އަކުރު ބޭނުންކުރަމުން ގެންދިޔައެވެ. މި ދެންނެވި "ޑެކާނީ" އަށް، އެހެން ގޮތަކަށް ދަންނަވާނަމަ، ވެރީން ބޭނުންކުރަމުން އައި "ލިންގުއާ ފްރާންކާ" އަށް "އުރުދޫ"ގެ ނަން ދެވުނީ އިންޑިއާގެ މުޣަލް ޝަހެންޝާހު، ޝާހުޖަހާންގެ ވެރިކަމުގެ ދުވަސްވަރު (1627ން 1658ށް) އެވެ.\nކަން އޮތީ މިހެންކަމުގައި ވިޔަސް ތޭރަ ވަނަ ޤަރުނުގެ ތެރޭގައި އުރުދޫބަހުގެ އަދަބިއްޔާތާއި ޅެންވެރިކަން ކުރިއަރައި، ތަރައްޤީވާން ފެށިއެވެ. މިއަދު އުރުދޫ އަދަބިއްޔާތު ކިތަންމެ ކުރިއަރައިފައި ވިޔަސް، ޢާއްމުވެ މަޝްހޫރުވެފައިވާ ގޮތުގައި އުރުދޫގެ ފުރަތަމަ ޅެންވެރިޔަކީ ޢާމިރު ޚުސްރޫ (1253ން 1325ށް) އެވެ. ނަމަވެސް ހަގީގަތަކީ ޢާމިރު ޚުސްރޫއަށް ވުރެ މާކުރީން އުތުރު ސަރަހައްދުތަކުގައި ކަބީރު ދާސްއާއި މީރާބާއީއާއި ގުރޫ ނަނަކާއި މާލިކް މުޙައްމަދު ޖައިސީއާއި ޢަބްދުއްރަޙީމް ޚާން ޚަނާން ފަދަ ޅެންވެރީން ޅެންހަދައި އުޅުނުކަމެވެ.\nކޮންމެއަކަސް އުރުދޫ އަދަބުގެ އެންމެ ދުވަސްވީ ޅެމަކަށް ފެންނަން އޮތީ އާމިރް ޚުސްރޫގެ އުފެއްދުމެކެވެ. ޢާމިރު ޚުސްރޫ ގެ އަޞްލު ނަމަކީ އަބުލްޙަސަން ޔާމީނުއްދީނެވެ. އެކަމަކު މަޝްހޫރުވެފައިވަނީ "ޢާމީރު ޚުސްރައު ދެހްލަވީ" (ނުވަތަ ޢާމިރު ޚުސްރޫ)ގެ ނަމުންނެވެ. އޭނާއަކީ ޞޫފީ މިޔުޒިކްގެ ފާންނާނެކެވެ. އެޔަށްވުރެ މަޝްހޫރު ޅެންވެރިއެކެވެ. އަދި އިންޑިއާ ބައްރުގެ ޢިލްމުވެރިއެކެވެ. ޢަރަބި، ފާރިސީ، ހިންދަވީ ތަފާތު ކުންނިއްޔާތަކުން އޭނާއަށް މުޚާޠަބުކުރެވެއެވެ. "އިންޑިއާގެ އަޑު"، "ޓޫތީއޭ ހިންދު" (ހިންދުސްތާންގެ ގުރާ)، "އުރުދޫބަހުގެ ބައްޕަ" ފަދަ ނަންތައް ޢާމިރު ޚުސްރޫއަށް ނިސްބަތްކުރެވިފައިވުމަކީ އޭނާގެ މަޝްހޫރުކަމާއި މަޤްބޫލުކަން އޮޅުމެއް ނެތި ހާމަވާ ކަމެކެވެ. އުރުދޫ އަދަބުގެ ޅެންވެރިކަމުގެ މައި ތަނބު ކަމުގައި ބެލެވޭ އާމިރް ޚުސްރޫ ލިޔެ އެންމެ ފުރަތަމަ މަޝްހޫރުވީ ޅެންކަމުގައި ބަލަނީ "ޒެހާލް އޭ މިސްކީން މަކުން ތަޣާފުލް، ދުރާޔޭ ނައިނާ ބަނާޔޭ ބާތިޔާން" (އަހަރެންގެ ވޭނީ ހިތާމަތަކަށް ތިބާ ފުންކޮށް ނުބަލަނީހެއްޔެވެ؟ އެވެ. އިނބަގެ އޯގާވެރި ބަސްތަކުން އަހަންނަށް ހިތްވަރު ނުދެނީ ކީއްވެހެއްޔެވެ؟) މި ޅެމެވެ. މިއީ ހިންދްވީ ބަހުން އޮތް ޅެމެކެވެ. މި ޅެން ޣުލާމް ޢަލީގެ އަޑުން 1983 ގައި ލަވައެއްގެ ގޮތުގައި ރެކޯޑްކޮށް ނެރެފައިވެއެވެ. މި ޅެން މުޅި އޭސިޔާގައި މަޝްހޫރުވެ ހިނގައިގެންފައިވެއެވެ. މީގެ އިތުރަށް ޣަޒަލާއި ޚަޔާލާއި ޤައްވާލީއާއި ތަރާނާގެ އެތައް ހާސް އުފެއްދުމެއް، އާމިރް ޚުސްރޫ އުފައްދައި، އުރުދޫ ޅެންވެރިކަމުގެ ދުނިޔޭގައި ފިޔަޖެއްސެވެ. މިއީ ޤައުމާއި ފަރުދުންގެ ގުޅުންތައް އިސްލާޙުކޮށް ތަރައްޤީކުރުމަށްޓަކައި އުފެދިފައިވާ ފަލްސަފާއާއި ޚިޔާލުގެ މައްޗަށް ހެދިފައިވާ ގިނަ ޅެންތަކެކެވެ.\nޚުސްރައު (ނުވަތަ ޚުސްރޫ) ގެ މަޝްހޫރު އެހެން ޅެންބައިތެއް (މާނައާއެކު) މިތާގައި ނަކަލު ކޮށްލާނަމެވެ. މިފަދަ ބަލާޣާތްތެރި ޅެންތައް މާނަކުރުމަކީ ކުރަން ފަސޭހަ ކަމެއް ނޫނެވެ. އުނދަގޫކަމެކެވެ. (އަޅުގަނޑުގެ ކުރަކި މާނައަށްޓަކައި މައާފުކުރައްވާށެވެ!)\n"ޚުސްރައު ދަރްޔާ ޕްރޭމް ކާ، އުލްޓީ ވާކީ ދާހރް\nޖޯ އުތުރާ ދޫބް ގަޔާ، ޖޫ ދޯބާ ސޯ ޕާރް"\n("އޭ ލޯބީގެ ކޯރު، ޚުސްރައުއެވެ! ތިބާ ދެމިގެންވަނީ ކަޑަ (ބީރައްޓެހި) މިޞްރާބަކަށެވެ. ތިޔަ ކޯރަށް އެރިއްޖެ މީހަކު (ގެނބިގެން) ޣަރަޤްވެދެއެވެ. ޣަރަޤް ވެއްޖެ މީހަކަށް ކޯރު ހުރަސްކުރެވިދެއެވެ.")\nއުރުދޫ ބަހުގެ ތާރީޚު ލިޔެފައިވާ ލިޔުމެއްކަމުގައިވާ، ޢަބްދުލްއަޙަދު ސާހިބު މީލާދީން 1920 ގައި އުރުދޫބަހުން ނެރެފައިވާ "އުރުދޫ ޒަބާންކީ ތާރީޚު" ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި އުރުދޫ އަދަބުގެ ތާރީޚަކީ ފުންކަމުން ހޯދޭން ނެތް ތަރިކައެކެވެ. އެންމެ އެވޭލާ އިރުއްސުރެ މުޖުތަމަޢުގެ އުފަލާއި ހިތްހަމަޖެހުމަށްޓަކައި ތުންތުން މަތީން ކިޔެމުން އައިސްފައިވާ އެތައް ވާހަކަތަކެއް ފަހުގެ ޒަމާންތަކުގައި ލިޔެވިފައިވެއެވެ. އެހެންކަމުން އުރުދޫ އަދަބުގެ ފެށުމުގެ އަސްލަކީ މި ޚިޔާލުގައިވާ އުސޫލުކަމުގައި ބެލެވެއެވެ.\nމުޅި ދުނިޔޭގައި ވެސް ފާރިސީ އަދަބާއި ފާރިސީބަހުގެ އަސަރު މަޝްހޫރުވެ ފެތުރިފައިވެއެވެ. ބަސް ފެތުރި ކަފިކަފިވެ، އުފެދިފައިވާ ވަކި ބަސްބަހުގެ އަސްލުން ފާރިސީބަހުގެ އަސަރު ފިލައެއް ނުދެއެވެ. އުރުދޫބަހަކީ މިފަދަ އަސަރު ހުރި އެންމެ ފާހަގަކޮށްލެވޭ އެއް ބަހެވެ. ހިންދީބަހުގައި ވެސް މި އަސަރު ނެތެކޭ ނުދަންނަވަމެވެ.\nއުރުދޫބަހުގެ ކުރިއެރުމާއި ތަރައްޤީއާ ބެހޭގޮތުން ދިރާސާކުރައްވައިފައިވާ ބަސްވާރުން ލިޔުއްވައިފައިވާ ގޮތުގައި އުރުދޫ އަދަބަކީ އަސަރުގަދަ، އަދި ވަރަށް ތަފާތު، އެހައިމެ ބަލާޣާތްތެރި ސިފަކުރުންތަކާއި ޢިޝްޤީ އީޖާދުތައް ހިމެނޭ އެއްޗެކެވެ. އިސްވެ ދެންނެވުނު ގޮތުގެ މަތީން އުރުދޫބަސް އުފެދި، ކުރިއަރައިގެން އައި އައުމުގައި އެހެން ބަސްބަހުގެ އަދަބާއެކު އެއް ސަފެއްގައި ބައެއް އީޖާދު ހުރި ކަމުގައި ވިޔަސް ޑްރާމާގެ އަދަބާއި ޅެންވެރިކަމުގެ އަދަބު މާ ބޮޑަށް ކުރިއަރައިގެން އައިސްފައިވެއެވެ.\nފަހުގެ ދުވަސްވަރަށް ބަލާއިރު، އުރުދޫ އަދަބުގައި އެންމެ ބޮޑަށް ފިޔަޖަހައިލި ޝާޢިރަކީ މަޝްހޫރު ފިލޯސަފަރ ޑރ. ޢައްލާމާ އިޤްބާލް (ނުވަތަ ސަރ. މުޙައްމަދު އިޤްބާލް) އެވެ. އޭނާގެ ކުޅަދާނަ އަދަބީ އަދި ޝާޢިރީ ހުނަރު ބޭނުންކޮށްގެން މުޅި ދުނިޔޭގައި އިސްލާމީ ޙަޟާރަތުގެ ރޫޙާއި ސިޔާސަތު ކުރިއަރުވައި ވަރުގަދަކުރާން ހުރިހައި ދާއިރާއެއްގައިހެން މަސައްކަތްކުރިއެވެ. ޤާނޫނީ، ސިޔާސީ، ފަލްސަފީ، ދީނީ، އިޤްތިޞާދީ، ތާރީޚީ ދާއިރާގައި ޢިލްމާއި ޙިކުމަތް ބޭނުންކޮށްގެން މަސައްކަތް ކުރިއެވެ. މީސްތަކުންގެ ތެރޭގައި އޭނާގެ ޅެންވެރި މަސައްކަތްތަކުން އެންމެ މަޝްހޫރުކަން ހޯދައިފައިވަނީ އަސްރާރު އޭ ޚޫދީ، ރުމޫޒެ އޭ ބޭހޫދީ، ބާންގް އޭ ދަރާ، ތަރަނާއޭ ހިންދު ފަދަ ޅެންތަކެވެ. ޑރ. އިޤްބާލްގެ ވާހަކައަކީ މާ ބޮޑު ތަޢުރީފަކަށް ބޭނުންވާނެ އެއްޗަކަށް ނުވާތީ، ދިގު ނުކުރުމަށްޓަކައި މިހާވަރުން ފުއްދައިލާނަމެވެ.\nކޮންމެއަކަސް އުރުދޫ އަދަބުގައި އެންމެ ފާހަގަކޮށްލެވެނީ ވެސް ޅެންވެރިކަމެވެ. މިގޮތުން އުރުދޫ ޣަޒަލަކީ އަޖައިބެއްފަދަ އަދަބެކެވެ. މި އަދަބު އިންޑިއާއާއި ޕާކިސްތާނާއި އަފްޣާނިސްތާނުގައި ވަރަށް ވަރުގަދަ ނުފޫޒެއް ހިންގިއެވެ. މުޅި ދުނިޔޭގައި ވެސް އިންސާނީ ކުރިއެރުމާއި ފިކުރުގެ ތަރައްޤީއަށް މި އަދަބުގެ ނުފޫޒު ވަރަށް ވަރުގަދައަށް ފޯރައިފައިވާކަމަށް ކަމުގެ މާހިރުން ގަބޫލުކުރައްވައެވެ. (ނުނިމޭ)


މިސަރުކާރު ވެރިކަމަށް އައީ އެތައްވައުދެއް ވެގެންނެވެ. އެތައްކަމެއް ރައްޔިތުންނަށް ކޮއްދެއްވާނެ ކަމުގައި ބުނުމުން ރައްޔިތުން އުފަލާއެކު ސަރުކާރު ހަވާލުކުރިއެވެ. އެ ވައުދުތަށް ފުއްދަން ސަރުކާރަށް ދަނީ މަސައްކަތްކުރަމުންނެވެ. ހުރިހާ ވަޢުދުތަށް ، ތަންފީޒުކުރަމުން ދާދިޔުމުގާ އެކަންކަމަކީ ރައްޔިތުންނަށް ކިހާމަންފާއެއްކުރާނެ ކަމެއްތޯ އެއީ އުފެދޭ ސުވާލެކެވެ. މާބޮޑު މަންފާއެއް ނުކުރާނަ\nއެވެރިންގެ ރިޕޯޓު: މަޖުބޫރު ސިޔާސަތު\nހިތާދޫ އޮންލަައިން | 24 ޖޫން 2014\nމިސަރުކާރު ވެރިކަމަށް އައީ އެތައްވައުދެއް ވެގެންނެވެ. އެތައްކަމެއް ރައްޔިތުންނަށް ކޮއްދެއްވާނެ ކަމުގައި ބުނުމުން ރައްޔިތުން އުފަލާއެކު ސަރުކާރު ހަވާލުކުރިއެވެ. އެ ވައުދުތަށް ފުއްދަން ސަރުކާރަށް ދަނީ މަސައްކަތްކުރަމުންނެވެ. ހުރިހާ ވަޢުދުތަށް ، ތަންފީޒުކުރަމުން ދާދިޔުމުގާ އެކަންކަމަކީ ރައްޔިތުންނަށް ކިހާމަންފާއެއްކުރާނެ ކަމެއްތޯ އެއީ އުފެދޭ ސުވާލެކެވެ. މާބޮޑު މަންފާއެއް ނުކުރާނަމަ ، ވައުދެއްވެފައި ވީނަމަވެސް އެވައުދެއް ތަންފީޒްކުރުމަށްވުރެ ނުކުރުން ރަގަނޅެވެ. އެހެންނޫނީ ރައްޔިތުން ބަލައިގަންނަ ގޮތަކަށް އެކަންކަން ބައްޓަންކުރުން ރަގަނޅުނޫންހެއްޔެވެ. އެހެނަސް ދެރަކަމަކީ ގިނަބަޔަކު ސަރުކާރުގެ ބައެއް ސިޔާސަތު ތައް ބަލައި ނުގަންނަކަމެވެ. އެއީ ކެމްޕޭން ދުވަސްވަރު ވައުދުވީގޮތާ ، އެވައުދުތައް ތަންފީޒްކުރަ އުޅުނު ގޮތާ ތަފާތުވީމަ ވީގޮތެއްކަމަށް ވުން ވަރަށްގާތެވެ.\nސަރުކާރުގެ ސިޔާސަތުތަކުގެ ތެރެއިން ރައްޔިތުން ބަލައި ނުގަތް މައިގަނޑު ދެ ސިޔާސަތެއް ފާހަގަ ކޮށްލާނަމެވެ. އެއްކަމަކީ "ކޮންމެ އާއިލާއަކަށް ޑޮކްޓަރެއް " މި ސިޔާސަތެވެ. ދެން އޮތީ "ބެޔަސް ނުބެޔަސް" 10000 ރުފިޔާ މަސްވެރިންނަށް ދިނުމަށް އެސްކީމްގައި މަސްވެރިން ބައިވެރިކުރުމަށް ސަރުކާރުން ހުޅުވާލިހުޅުވާލުމެވެ.\nފާހަގަ ކޮށްލެވުނު ކަމަކީ މިރަށުގައިވެސް އާއިލީ ޑޮކްޓަރުގެ ޕްރޮގްރާމްގައި ބައިވެރިވުމަށް މީގެ ކުރިން އިއުލާނު ކޮށްލުމުން ތަރުހީބު ލިބިފައި ނުވާކަމެވެ. އަދި ޚަބަރުތަކުން އެނގޭ ކަމަކީ މުޅިރާއްޖޭގައިވެސް މިޕްރޮގްރާމަށް ރައްޔިތުން ދީފައިވަނީ ފިނިތަރުހީބެއް ކަމެވެ. ހަޤީޤަތުގައި މި ޕްްރޮގްރާމުގައި ބައިވެރިވުމަން ރައްޔިތުންނަށް ލިބޭނެ ފައިދާއާއި މީގެ ބޭނުންތެރިކަން ސަރުކާރުން ރައްޔިތުންނަށް ފޯރުކޮށްދެވިފައެއް ނުވެއެވެ. ބޮޑަށް ހީވަނީ ސަރުކާރުން އެވައުދު ވެވުނީތީ އެފުއްދަން ޖެހިގެން ކޮންމެވެސް ކަމެއް ކޮށްލާހެންނެވެ. އެއިގެން ރައްޔިތަކަށް ލިބޭނެ މާބޮޑު ފައިދާއެއް ނުފެނުއެވެ. ނުބުނެދެވެއެވެ.\nބެޔަސް ނުބެޔަސް ސްކީމަކީ ހަގީގަތުގައި ސީދާ މަސްވެރިޔާއަށް އެސްކީމްގައި ބައިވެރިވެވޭގޮތަށް އޮތް ސިޔާސަތެއް ކަމުގައި ނުވާކަމީ ފާހަގަކޮށްލެވޭ ކަމެކެވެ. އެސްކީމުގައި ބައިވެރި މިވެވެނީ އޮޑިވެރިޔާ ވަކިކަންކަމެއް ކުރުމުންނެވެ. އޮޑިވެރިން ބުނާގޮތުގައި މިއައި ބަދަލަކީ އެމީހުންނަށް އޮތް ބޮޑު ތަކުލީފެކެވެ. އެހެންކަމުން ގިނަ އޮޑިވެރިން އެކަންކަން ކުރަން ބޭނުން ނުވާނަމަ ނިކަމެތި މަސްވެރިޔާއަށް "ބެޔަސް ނުބެޔަސް" ގެ ރާހަތެއް ނެތެވެ. އުފަލެއް ނެތެވެ.\nމިދެސިޔާސަތައްވެސް ރައްޔިތުންގެ ފަރާތުން ފެނުނީ ވަޅޯ ތާފަނާ ތަރުހީބެކެވެ. އެހެންކަމަށް ވުމާއެކު، ސަރުކާރަށް މިކަމަކީ ބަލައިގަނެވޭ ކަމަކަށް ނުވިއެވެ. އެމީހުންނަށް މިކަން ތަހައްމަލެއް ނުކުރެވުނެވެ. ދެން އައީ ހުދުމުޚުތާރު ކަންބޮޑު ކޮންމެހެންވެސް ސަރުކާރުގެ ސިޔާސަތު ރައްޔިތުން ބަލައިގަންނަން ޖެހޭނެ ކަމުގެ އިންޒާރުގެ މެސެޖެވެ. އެއަކުން ރައްޔިތަކަށް މަންފާކުރިއަސް ނުކުރިއަސް ސަރުކާރުން ކަނޑައަޅާ ސިޔާސަތެއް ތަންފީޒް ވާންޖެހޭނެ ކަމުގެ ސިގުނަލްތަކެވެ.\nމިހާރު މިވަނީ މަންޒަރު ފެންނަން ފަށާފައެވެ. ސަރުކާރުގެ ސިޔާސަތުތަކަށް މަޖުބޫރުން ، ރައްޔިތުންގެ ތަރުހީބު ހޯދުމަށް ސްޓަންޑުތައް ޖައްސަންފަށާފައެވެ. މިގޮތުން އެންމެފަހުން މި ވަނީ "ކޮންމެ އާއިލާއަކަށް ޑޮކްޓަރެއް" މިޕްރޮގްރާމްގައި ކޮންމެ ރައްޔިތަކުވެސް ބައިވެރިވާން މަޖުބޫރުކަމުގެ އެންގުން އަންގާފައެވެ. އެހެންނޫނީ ކުރިމަގުގައި ހެލްތް އިންސުއަރެންސް ސްކީމް "އާސަންދަ" އިން ރައްޔިތުން މަހުރޫމް ވެދާނެކަމުގެ ބިރުވެރި ރަގަބީލް މިހާރު ދަނީ ރައްޔިތުންގެ ކަންފަތް ބުޑުގައި ގުގުމަމުންނެވެ. މިކަހަލަ މަޖުބޫރުކަމެއް އޯގާތެރި ސަރުކާރެއްގެ ފަރާތުން އައުމަކީ އިންތިހާއަށް ހައިރާންކަން ގެނުވާ ކަމެކެވެ. މިހެން ވުމާއެކު ދެން އުފެދޭ ސުވާލަކީ ބެޔަސް ނުބެޔަސް ސްކީމުގައި ބައިވެރިނުވާނަމަ ، މަސްވެރިންނަށް މަސް ކިރުވުމުގައި ކުރިމަތި ކުރުވަފާނެ ދަތިތަކެވެ. ސަރުކާރުގެ ސިޔާސަތު ތަންފީޒްކުރުމުގައި ރައްޔިތު މީހާއަށް މަޖުބޫރު ކުރުވާކަމީ މިގައުމުގެ ކުރިމަކު ބަނަވެފައި ވާކަމުގެ މިސާލެކެވެ. ރައްޔިތުން ބިރުވެރިކަމެއްގެ ތެރެއަށް ވައްޓާލަމުންދާކަމުގެ ސިގުނަލެވެ.\nThi liyumun ehves ehcheh dheyha eh nuve alhugadah hama ekani dheyhavany meehunnah olhuvaala thimaa meehaage amihla edhungadeh oihkan


SunOnline: Import-Export dhashah gos Aamdhanee dhavejje\nއިމްޕޯޓް، އެކްސްޕޯޓް ދަށަށް ގޮސް އާމްދަނީ ދަށަށް\nއަހުމަދު މިޒްޔާލް 13 Jul 2020, 15:38\nހުސްވި ޖޫން މަހު ރާއްޖޭގެ އިމްޕޯޓް އަދި އެކްސްޕޯޓް ދަށްވެ، ދައުލަތަށް ލިބުނު އާމްދަނީ ވެސް ދަށްވެއްޖެ އެވެ.\nކަސްޓަމްސްގެ ތަފާސްހިސާބުތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި މިިދިޔަ ޖޫން މަހު ރާއްޖެއަށް އެތެރެކޮށްފައިވަނީ 2.1 ބިލިއަން ރުފިޔާގެ މުދަލެވެ. ނަމަވެސް މިދިޔަ އަހަރުގެ ޖޫން މަހު އެތެރެކުރި މުދަލުގެ ސީއައިއެފް އަގު 3.3 ބިލިއަން ރުފިޔާއަށް އަރަ އެވެ. މިއީ 36 ޕަސެންޓު ދަށްވުމެކެވެ.\nމިދިޔަ ޖޫން މަހު ރާއްޖެއިން އެކްސްޕޯޓު ކުރި މުދަލުގެ އެފްއޯބީ އަގަކީ 217 މިލިއަން ރުފިޔާ އެވެ. މިިއީ މިދިޔަ އަހަރުގެ އެ މުއްދަތުގައި އެކްސްޕޯޓުކުރި މުދަލުގެ އަގާ އަޅާބަލާއިރު 33 ޕަސެންޓު ދަށް އަދަދެކެވެ. މިދިޔަ އަހަރުގެ ޖޫން މަހު އެކްސްޕޯޓު ކުރި މުދަލުގެ އެފްއޯބީ އަގަކީ 326 މިލިއަން ރުފިޔާ އެވެ.\nމިއާއެކު އިމްޕޯޓް/އެކްސްޕޯޓުން ދައުލަތަށް ލިބުނު އާމްދަނީ ވެސް ވަނީ މިދިޔަ އަހަރުގެ ޖޫން މަހާ އަޅާބަލާއިރު 21 ޕަސެންޓު ދަށްވެފަ އެވެ. މިދިޔަ އަހަރުގެ ޖޫން މަހު 266 މިލިއަން ރުފިޔާގެ އާމްދަނީއެއް ލިބުނުއިރު، މިއަހަރުގެ އެ މުއްދަތުގައި އާމްދަނީގެ ގޮތުގައި ލިބުނީ 211 މިލިއަން ރުފިޔާ އެވެ.\nއަހަރުން އަހަރަށް ބަލާއިރު އިމްޕޯޓް/އެކްސްޕޯޓު ދަށްވި ނަމަވެސް، ޖޫން މަހު މުދާ އިމްޕޯޓު އަދި އެކްސްޕޯޓު ކުރި މިންވަރު މިއަހަރުގެ މެއި މަހާ އަޅާބަލާއިރު ވަނީ އިތުރުވެފަ އެވެ.\nއެގޮތުން މެއި މަހާ އަޅާބަލާއިރު ޖޫން މަހުގެ އިމްޕޯޓަށް 36 ޕަސެންޓު އަދި އެކްސްޕޯޓަށް 46 ޕަސެންޓުގެ ކުރިއެރުމެއް ވަނީ އައިސްފަ އެވެ.\nޖޫން މަހު އަގުގެ ގޮތުން އެންމެ ގިނައިން މުދާ އިމްޕޯޓު ކުރި ފަސް ގައުމަކީ ޗައިނާ، އިންޑިއާ، ސިންގަޕޫރު، އޮމާޏް އަދި ޔޫއޭއީ އެވެ. އެންމެ ގިނައިން އެކްސްޕޯޓު ކުރީ ތައިލެންޑް، އިޓަލީ، އިނގިރޭސިވިލާތް، ޖަރުމަންވިލާތް އަދި އެމެރިކާއަށެވެ.


Covid Control Vee Vaccine Ge Sababun Kamah Vun Ekasheegenvey! - Vaguthu\nކޮވިޑް ކޮންޓްރޯލްވީ ވެކްސިންގެ ސަބަބުންކަމަށް ވުން އެކަށީގެންވޭ!\nމިހާރު ކޮވިޑް-19 ފެތުރޭ ނިސްބަތަށް ބަލާއިރު ކޮވިޑް ބަލި ފެތުރުން އިތުރުވެގެން ހިނގައިދާނެ ކަމަށް ނުބެލެވޭ ކަމަށާއި، ބަލި ކޮންޓްރޯލްވެފައި ވަނީ ވެކްސިން ޖެހި މީހުން ނިސްބަތުން ގިނަވުމުން ކަމަށް ވުން އެކަށީގެންވާ ކަމަށް ހެލްތު ޕްރޮޓެކްޝަން އެޖެންސީ (އެޗްޕީއޭ) ގެ އެޕިޑިމިއޮލޮޖިސްޓް ޑރ.އިބްރާހިމް އަފްޒަލް ވިދާޅުވެއްޖެއެވެ.\nމީގެ ކުރިން ކަނޑައެޅި އޮގަސްޓްގެ ނިޔަލަށް 90 އިންސައްތަ މީހުންނަށް ކޮވިޑް ވެކްސިން ދިނުމެވެ. އެހެންނަމަވެސް އެ އަމާޒަށް ވާސިލުވެފައެއް ނުވެއެވެ. ޑރ.އަފްޒަލް ވަނީ އެ އަމާޒަށް ވާސިލް ނުވި ނަމަވެސް ވަރަށް ގިނަ ބަޔަކު ވެކްސިން ފުރިހަމަކޮށްފައިވާކަން ފާހަގަކުރައްވާފައެވެ.\nގިނަ ބަޔަކު ވެކްސިން ފުރިހަމަކުރުމަކީ ކޮވިޑުން ރައްކާތެރިވުމަށް އެޅޭ މުހިންމު ފިޔަވަޅެއް ކަމަށް ވާއިރު، މިވަގުތު ބަލި ކޮންޓްރޯލްވެފައި އޮތީ ވެކްސިން ޖަހާފައިވާ އާބާދީގެ ނިސްބަތް އިތުރުވުމުން ކަމަށް ވުން އެކަށީގެންވާ ކަމަށް ޑރ. އަފްޒަލް ވަނީ ފާހަގަކުރައްވާފައެވެ.\nއަދި އާއްމުންނަށް އިތުރު ލުއިތަކެއް ދޭނީ 90 އިންސައްތަ މީހުން ވެކްސިން ޖެހުމުން ކަމަށް ވެސް އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ.\n"މިހާރު ކޮވިޑް ވޭދަނަތައް ކޮންޓްރޯލް ވެފައި ހުރީ ވެކްސިންގެ ސަބަބުންކަމަށްވުން އެކަށީގެންވޭ. އިތުރު ލުއިތަކެއް ދޭނީ ވެކްސިންގެ 90% ވީމައި." ޑރ. އަފްޒަލް ވިދާޅުވިއެވެ.\nވެކްސިންޖެހުމަށް ކުރިން ކަނޑައެޅި އަމާޒު ހާސިލް ނުވި ނަމަވެސް ވެކްސިން ޖަހާ މީހުންގެ އަދަދު މަދުވިޔަސް އެންމެ ރަނގަޅުކަމަށް ނިންމާ އަމާޒު ކުޑަ ކުރުމުގެ ވިސްނުމެއް ނެތް ކަމަށް ވެސް އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ. ރާއްޖޭގައި ވެކްސިން ލިބުމުގައި ދަތިތަކެއް ނެތް ކަމަށް އަފްޒަލް ވަނީ މިއަދު ފާހަގަކުރައްވާފައެވެ.\nއެޗްޕީއޭގެ ތަފާސް ހިސާބުތައް ދައްކާ ގޮތުގައި ވެކްސިންގެ ފުރަތަމަ ޑޯޒް ފުރިހަމަ ކުރި މީހުންގެ އަދަދު 390،000 އަށް ވުރެ ގިނައެވެ. އަދި ދެވަނަ ޑޯޒް ފުރިހަމަ ކުރި މީހުންގެ އަދަދު 343،000 އަށް ވުރެ ގިނައެވެ.\nކޮވިޑުން ރަނގަޅުވާ ކުދިންނަށް ޖެހޭ މިސްކް ބަލި އަނެއްކާ ވެސް ރާއްޖޭން ފެނިއްޖެ\n38 ސިކުންތު ކުރިން\nއޮކްޓޯބަރ 19, 2021 18:51\nކޮވިޑް ކޮންޓުރޯލް ކުރި ގޮތަށް މަސްތުވާ ތަކެތި ކޮންޓުރޯލް ނުވަނީ ކީއްވެތޯ ؟\nއޮކްޓޯބަރ 19, 2021 20:34\nރާއްޖޭގަ މިހާރު ކޮވިޑް ނުޖެހޭ މީހަކު ނޫޅޭނެ. ދެން ވެކްސިންގެ ވާހަކަ ދައްކާނެކަމެއް ނެތް. ކޮންމެ ބައްޔަކީވެސް ވަރަށް ވަރަަކަށް ފެތުރުމަށްފަހު އިމިއުނިޓީވާ ވާނެ\nއޮކްޓޯބަރ 19, 2021 22:33\nވެކުސިން އިޝްތިހާރު މިވަރެއްނެތް!


Muslimunge dhifaau ga3khan in hanu thibeythee kanboduvun faalhu kohffi – Iru\nމުސްލިމުންގެ ދިފާޢުގައި3ހާނުން ހަނު ތިބޭތީ ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކޮށްފި\nބޮލީވުޑުގެ އެންމެ ވަރުގަދަ ތިން ސުޕަސްޓާރުން އިންޑިއާގެ ސިޓިޒެންޝިޕް އެމެންޑްމެންޓް އެކްޓް (ސީއޭއޭ) އާ މެދު އެއްޗެއް ބުނުމަށް އެގައުމުގެ މަޝްހޫރު ފިލްމު ޑިރެކްޓަރަކު ގޮވާލައިފި އެވެ.\nމުސްލިމުންނާ މެދު ތަފާތު ކުރުން ގެންގުޅޭ ރައްޔިތުކަމާ ބެހޭ އެ ގާނޫނާ ދެކޮޅަށް މުޅި އިންޑިއާގައި މުޒާހަރާ ކުރަމުން ދާއިރު، ގިނަ ތަރިންތަކެއް ވެސް ވަނީ މުޒާހަރާގެ ބައިވެރިންނާ އެއްކޮޅަށް ވާހަކަދައްކާފަ އެވެ.\nއެކަމަކު ބޮލީވުޑުގެ އެންމެ ވަރުގަދަ ތިން ސުޕަސްޓާރުން ކަމަށްވާ، ޝާހްރުކް ހާން، އާމިރް ހާން އަދި ސަލްމާން ހާން އެކަމުގައި އެއްޗެއް ބުނެފައެއް ނުވެ އެވެ. އެ ތިން ތަރިންނަކީ ވެސް މުސްލިމުންނެވެ.\nއެއާއެކު މަގްބޫލު ފިލްމު ޑިރެކްޓަރު އަނޫބާވް ސިންހާ ބުނެފައި ވަނީ އެ ގާނޫނާ ދެކޮޅަށް ވާހަކަ ނުދައްކާ މީހުން ދެކެ ރުޅި އަންނަ ކަމަށެވެ. އަނޫބާވް އަކީ ބޮޑުވަޒީރު ނަރެންދްރަ މޯދީއަށް އާއްމުކޮށް ފާޑުކިޔާ މީހެކެވެ.\nއަނޫބާވް ބުނީ އެ ތިން ހާނުންނަކީ މުޅި ބޮލީވުޑް ކޮންޓްރޯލް ކުރާ ތަރިން ކަމަށާއި، އެމީހުން އެންމެ ބަހެއް ބުނި ނަމަވެސް، އޭގެ އަސަރު އެތައް މިލިއަން ފޭނުންނަށް ކުރާނެ ކަމަށެވެ.\nޝާހްރުކް ހާންގެ 40 މިލިއަން ފޮލޯވާސް ޓްވިޓާގައި ތިބެއެވެ. ސަލްމާންގެ 38 މިލިއަން އަދި އާމިރު 25 މިލިއަން ފޮލޯވާސް ޓްވިޓާގައި ތިބެއެވެ. ނަމަވެސް މުސްލިމުންގެ ދިފާޢުގައި މިއިން އެއްވެސް މީހަކު އަދި މިހާތަނަށް އެންމެ ޓްވީޓެއް ވެސް ކޮށްފައެއް ނުވެއެވެ.\nމުސްލިމުންގެ ދިފާޢުގައި ވާހަކަ ނުދައްކާތީ ތިން ޚާން ޓެގްކޮށް ގިނަ ބަޔަކު ގެންދަނީ ޓްވީޓް ކުރަމުންނެވެ. ނަމަވެސް އެއިން އެއްވެސް ޓްވީޓަކަށް އެއިން މީހަކު ޖަވާބު ދީފައެއް ނުވެއެވެ.\n“ރޮއިޓާސް” އިން ބުނީ މުސްލިމުންނާއި ދެކޮޅަށް ފާސްކޮށްފައިވާ ޤާނޫނާއި އިންޑިއާގައި ހިނގަމުންދާ ހަމަނުޖެހުންތަކާއި ބެހޭ ގޮތުން ތިން ޚާންގެ ބަހެއް ހޯދަން ވަކިވަކިން އެމީހުންނަށް ގުޅަން މަސައްކަތް ކުރި ކަމަށާއި ނަމަވެސް އެއްވެސް މީހަކު އެއްވެސް ޖަވާބެއް ދީފައި ނުވާ ކަމަށެވެ.\nއިންޑިއާގެ ބޮޑުވަޒީރު ނަރެންދްރަ މޯދީ އަކީ ބޮލީވްޑްގެ ތަރިންނާއި އެކު ހާއްސަ ގުޅުމެއް ބާއްވާ ބޭފުޅެކެވެ. މީގެ ކުރިން މޯދީ ވަނީ އެކިފަހަރު މަތިން ތިން ޚާން އާއި ވެސް ބައްދަލުކޮށްފައެވެ. އަދި ހަފްލާތަކުގައި އެމިހުން ވަނީ މޯދީ އަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ތައުރީފް ވެސް ކޮށްފައެވެ.


Lobeen Futsal Fiesta ge Champion kan Vella Sports ah\nފައިނަލުގައި ކައްކާނި އެފްސީގެ މައްޗަށް 5-1އިން ކުރިހޯދައި ލޮބީން ފުޓްސަލް ފިއެއްޓާގެ ޗެމްޕިއަންކަން ވެލާ ސިޓީން ހޯދައިފި އެވެ.\nމޮޅު ކުޅުމެއް ވެލާ ސިޓީގެ ފަރާތުން ފެނިގެން ދިޔަ މި މެޗްގެ މޮޅު ކުޅުންތެރިޔާގެ މަޤާމާއި، މުބާރާތުގެ އެންމެ ގިނަ ލަނޑު ޖެހި ކުޅުންތެރިޔާގެ މަގާމު ހޯދީ ވެލާ ސިޓީގެ އަޙުމަދު އަޝްރަފް (ސޮބީ) އެވެ. އޭނާ ވަނީ މުބާރާތުގެ އެންމެ މޮޅު ފަސް ކުޅުންތެރިންގެ ތެރޭގައި ވެސް ހިމެނިފައެވެ.\nއަޝްރަފްގެ އިތުރުން މުބާރާތުގެ އެންމެ މޮޅު ފަސް ކުޅުންތެރިން ތެރޭގައި ހިމެނުނީ ވެލާ ސިޓީގެ ޝާހީ މޫސާ އާއި ގޯލްކީޕަރ އަލީ އަޖްފާން އަދި އިރުމަތީ ލަވާސްގެ މުހައްމަދު ފާސިރުގެ އިތުރުން ރަނަރަޕްކަން ހޯދި އެފްސީ ކައްކަނީގެ އަލީ ނަޝީރުއެވެ.\nމި މުބާރާތުގެ 21 އަހަރު ދަށުގެ އެންމެ މޮޅު ކުޅުންތެރިއަކަށް އެފްސީ ކައްކަނީގެ ގޯލް ކީޕަރު އަނޫސް އަބޫބަކުރު ހޮވުނުއިރު މުބާރާތުގެ ފެއާ ޕްލޭ ކުޅުންތެރިއަކީ އެޓީމްގެ ޢަބްދުﷲ ޝަހީމެވެ.\nއޭދަފުށީ ޒުވާނުންނަށް ހުޅުވާލައިގެން ބޭއްވޭ މި ފޯރިގަދަ މުބާރާތުގައި ނުވަ ޓީމަކުން ވަނީ ބައިވެރިވެފަ އެވެ. މިއީ ފުޓްސަލް މުބާރާތްތައް ފޯރިއާއެކު ބާއްވަމުން އަންނަ މިރަށުގައި ކޮވިޑް-19 އާ ގުޅިގެން މުބާރާތްތައް ބޭއްވުން މެދު ކަނޑާލާފައި އޮތުމަށްފަހު ބާއްވާ ފުރަތަމަ މުބާރާތެވެ.


Bridge Khaleefage mathygai kulhefaivaa Emirates ge ishthihaaru varah furihama - AO News\nބްރިޖް ޚަލީފާގެ މަތީގައި ކުޅެފައިވާ އެމިރޭޓްގެ އިޝްތިހާރު ވަރަށް ފުރިހަމަ\nއެމިރޭޓް އެއަރލައިންސްގެ ފްލައިޓް އެޓެންޑެންޓެއްގެ ޔުނީފޯމުގައި ހުރި އަންހެނަކު ބްރިޖް ޚަލީފާ މަތީގައި ހުއްޓާ ކުޅެފައިފާ އެމިރޭޓްސް އެއާރލައިންގެ އާ އިޝްތިހާރު ވަރަށް ގިނަ ބަޔެއްގެ ސަމާލުކަން ހޯދައިފިއެވެ.\nޑުބާއީގައި ހުންނަ ދުނިޔޭގެ އެންމެ އުސް އިމާރާތް ކަމަށްވާ ބްރިޖް ޚަލީފާގެ މަތީގައި ކުޅެފައިވާ މިއިޝްތިހާރުގައި އަންގައިދެނީ އިނގިރޭސި ވިލާތާއި ޔޫއޭއީ އާ ދެމެދު ކަރަންޓީނާ ނުލާ މީހުންނަށް ދަތުރުފަތުރު ކުރުން ހުއްދަ ކޮށްފައިވާކަމެވެ.\nޔޫއޭއީ އަށް ނިސްބަތްވާ މި އެއާލައިންގެ ޕްރޯޝަނަލަން އިޝްތިހާރުގައި ފެނިގެންދަނީ އެއަރލައިން އެޓެންޑެންޓުގެ ޔުނީފޯމުގައި ހުރި އަންހެނަކު މެސެޖްތަކެއް ލިޔެފައިވާ ބޯޑުތަކެއް ހިފަހައްޓައިގެން ހުއްޓާއެވެ. އެއްތިރީސް ސިކުންތުގެ މިއިޝްތިހާރުގައި އެއަންހެންކުއްޖާ ގެންގުޅޭ ބޯޑުތަކުގައި ލިޔެފައިވަނީ ޔޫއޭއީ އާއި ޔޫކޭ އާ ދެމެދު ކުރާ ދަތުރުތަކާ ބެހޭ މެސެޖުތަކެކެވެ.\nމިއީ އެއްވެސް ގްރީން ސްކްރީން ނުވަތަ ސްޕެޝަލް އިފެކްޓްސް އަކާއި ނުލާ ނަގާފައިވާ ޝޫޓެކެވެ.\nއެއްވެސް ރައްކާތެރިކަމެއްނެތި އެގޮތަށް އަންހެންކުއްޖަކު ބްރިޖް ޚަލީފާ މައްޗަށް އެރުވުމުން ގިނަބަޔަކު ދަނީ އެވީޑިޔޯއަށް ފާޑުކިޔަމުންނެވެ. އެހެންކަމުން އެމިރޭޓްސް އިން ވަނީ މި އިޝްތިހާރު ޝޫޓްކުރި ގޮތް ދައްކުވައިދޭ ވީޑިއޯއެއް ރިލީޒްކޮށްފަ އެވެ. މިވީޑިޔޯގައި ފެނިގެންދާގޮތުގައި އެއަންހެންކުއްޖާގެ ސޭފްޓީއަށް ވަރަށް ގިނަ ފިޔަވަޅުތައް އަޅާފައިވާކަން ހާމަވެގެންދެއެވެ.\nއެމިރޭޓްސްގެ އިޝްތިހާރުން ފެނިގެންދާ އަންހެންމީހާ އަކީ ފްލައިޓް އެޓެންޑެންޓެއް ނޫނެވެ. އެއީ ތަމްރީނު ލިބިފައިވާ ސްޓަންޓް އާޓިސްޓެއް ކަމަށްވާ ނިކޯލް ސްމިތު-ލުޑްވިކްއެވެ.\nބްރިޖް ޚަލީފާގެ އެންމެ މައްޗަށް އަރަން ލިބުނު ފުރުސަތަކީ އެންމެ ހިތްހަމަ ޖެހުނު އަދި އެންމެ އަޖައިބުކުރުވަނިވި ސްޓަންޓެއް ކަމަށާއި މިފަދަ ޚިޔާލެއް އުފަންކުރުވީތީ އެމިރޭޓްސްއަށް ތައުރީފް ކުރަމުން ނިކޯލް ވަނީ އިންސްޓާގްރާމްގައި މެސެޖެއް ޝެއަރކޮށްފައެވެ.\nއެމިރޭޓްސްގެ ފްލައިޓް އެޓެންޑަންޓެއްގެ ޔުނިފޯމުގައި ބުރުޖް ހަލީފާގެ އެންމެ މައްޗަށް\nއެއް ފްލައިޓަކުން 145 ޤައުމުގެ ދަތުރުވެރިންނާއި އެކު އެމިރޭޓްސް އިން ރެކޯޑެއް ހަދައިފި


ވައިގަދަވުމުން ދަތިތަކާއިއެކުވެސް ބޮޑު ރަސްމިއްޔާތު ބާއްވައި ޙަރަމްފުޅުގެ އުރަކޮޅު ބަދަލުކޮށްފި\nމައްކާގެ ގަވަރުނަރާއި އިމާމް ސުދައިސް އާއި ޝާހީ ޢާއިލާގެ ބައެއް ބޭފުޅުން ބައިވެރިވެރިވަޑައިގެންނެވި ރަސްމިއްޔާތެއްގައި ޙަރަމްފުޅުގެ އުރަކޮޅު ބަދަލުކޮށްފިއެވެ. މައްކާއަށް މިއަދު 23 މޭލު ބާރުމިނުގައި ވައިޖެހެމުން ދާތީ ބައެއް ދަތިތައް ކުރިމަތިވި ނަމަވެސް މާ ބޮޑެތި ދަތިތަކެއް ކުރިމަތިވެފައެއް ނުވެއެވެ.\nހަރަމްފުޅުގެ އުރަކޮޅު ފެހުމަށް 600 ކިލޯ ސިލްކާއި 120 ކިލޯ ރަނާއި 100 ކިލޯ ރިހި ބޭނުން ކުރެއެވެ. މިބާވަތްތައް ބޭނުންކުރަނީ ޑިޒައިން ކުރުމަށާއި އާޔަތްތައް ލިޔުން ފަދަ ކަންކަމަށެވެ.\nކޮންމެ އަހަރަކުވެސް ހަރަމްފުޅުން ނަގާ އުރަކޮޅު، ކަފައި ބައިބައިކޮށް ރަސްގެފާނަށް ފެނިވަޑައިގަންނަވާ ބައަކަށް ބައްސަވައެވެ. ދައުވަތު ދެއްވައިގެން ބޭރު ޤައުމުތަކުން ގެންދަވާ މެހްމާނުންނަށްވެސް ބައްސަވައެވެ.\nޙަރަމްފުޅުގެ އުރަކޮޅެއް ފެހުމަށް ކޮންމެ އަހަރަކު 4.5 މިލިއަން ޑޮލަރު ޚަރަދުކުރެއެވެ. މިހައި ބޮޑު ހޭދަކޮށްގެން އުރަކޮޅު ފެހުމަށްފަހު ބައު ނުވަނީސް ކޮންމެ އަހަރަކު ނަގައި ރަސްގެފާނަށް ފެނިވަޑައިގަންނަވާ ބައަކަށް ބައްސަވާތީ ދީނީ އިލްމުވެރިން ގެންދަވަނީ ކަންބޮޑުވުން ފައުޅުކުރައްވަމުންނެވެ.\nދީނީ އިލްމުވެރިން ވިދާޅުވަނީ ޢުމަރުގެފާނުގެ ޒަމާނުގައި އުރަކޮޅު ބައުވުމުން ނަންގަވައި ބެއްސެވީ ޚާއްޞަ ބައަކަށް ނުވަތަ އުމަރުގެފާނަށް ފެނިވަޑައިގަންނަވާ ބައަކަށް ނޫން ކަމަށާއި އެ އަހަރު ހައްޖަށް ދިއަ އެންމެންނަށް ކަމަށެވެ.\nޙައްޖަށްދާ މީހުންގެ އަދަދު ގިނަވުމުން ޙައްޖަށް ދާ އެންމެންނަށް މިހާރު ނުދެވިދާނެއެވެ. ނަމަވެސް ޖަމާއަތްތަކަށް ދީފިނަމަ ގިނަ ބައަކަށް ލިބިގެންދާނެއެވެ. ހައްޖަށް ޢާންމުން ދަނީ އަތުން ގިނަ އަދަދެއްގެ ފައިސާ ދައްކައިގެންނެވެ. ދައުވަތުދީގެން ގެންދާ މެހްމާނުން ގެންދަނީވެސް ސައުދީ ސަރުކާރުގެ ޚަރަދުގައެވެ. އެހެންކަމުން ﷲ އަންގަވާފައިވާ އެންގެވުމަށް ކިޔަމަންވެ ނުހަނު ދަތި ޙާލުން ފައިސާ ހޯދައިގެން އެ ފައިސާ ޚަރަދުކޮށްގެން ޙައްޖަށް ދިއުމުން ނިކަމެތިކޮށްލުމަކީ ދީނީ އިލްމުވެރިން ޤަބޫލުފުޅުކުރައްވަވާ ކަމެއް ނޫނެވެ.\nކުރިން މިފަދަ ވާހަކަތައް ސިއްރުން ދައްކަމުން އައި ނަމަވެސް މިހާރު ބައެއް އިލްމުވެރިން ގެންދަވަނީ ފައުޅުގައި ދައްކަވަމުންކަން ފާހަގަކުރެވެއެވެ.\nސައުދީ ކޮންސިޔުލޭޓުގައި މަރާލާފައިވާ ނޫސްވެރިޔާ ޚަޝޯޤީގެ ދަރިންވެސް ބޭނުންވަނީ ހަށިގަނޑު - މިފަހަރު ދޭނީ ކޮން ޖަވާބެއްބާ!\nއިބޫގެ ވެރިކަމުގަ ސައުދީ-ރާއްޖޭގެ ގުޅުން މާބޮޑަށް ބަދަހިވާނެ!\nކޯލިޝަން ސަރުކާރަށް ބޭނުންވާ ހުރިހާ އެހީތެރިކަމެއް ފޯރުކޮށްދޭން ސައުދީވެސް އޮތީ ތައްޔާރަށް!\nމައްކާއަށް ފުލުފުލުގަ ކޯފާ - ހޮނިހިރު ދުވަހު ޙަރަމްފުޅާ ދާދިގާތަށް ހޮނުއެޅުމުން ގިނަބައަކަށް ސިހުން ލިބިއްޖެ\nޤަތަރާއެކު ގުޅުން ބާއްވަންޖެހޭނެ ކަމަށް ވިދާޅުވި ދީނީ ޢިލްމުވެރިޔާ ޓެރަރިސްޓަކަށް ހަދާ މަރުގެ އަދަބުދޭން ސައުދީ ސަރުކާރުން ހުށަހަޅައިފި\n20 އޮގަސްޓް 2018


ތިލަދުންމަތީ ދެކުނުބުރީ މަކުނުދޫ ޞިއްޙީ މަރުކަޒު\nއިތުރުގަޑީގައި މަސައްކަތްކުރާނަމަ، ހަމަޖެހިފައިވާ އުޞޫލުގެ ދަށުން، އިތުރުގަޑީގެ ފައިސާ ލިބޭނެއެވެ.\nމަކުނުދޫ ޞިއްޙީ މަރުކަޒު / ހދ. މަކުނުދޫ\nޞިއްޙީ މަރުކަޒަށް ޚިދުމަތް ލިބިގަތުމަށް ނުވަތަ އެކިކަންކަމުގައި އަންނަ މީހުންނަށް މަރުޙަބާކިއުމާއެކު، އެމީހެއްގެ ބޭނުން ރަނގަޅަށް އޮޅުންފިލުވައި ފިޔަވަޅު އެޅުމާއި، އަންނަ ފޯންކޯލްތަކަށް ޖަވާބުދާރީވެ، ޔަގީން މަޢުލޫމާތު ފޯރުކޮށްދިނުން.\nފަރުވާހޯދަން އަންނަ ކޮންމެ މީހަކަށް އެކަމާގުޅިގެން ކުރަންޖެހޭ މުޢާމަލާތްތައްކޮށް، ފުރިހަމަކުރަންޖެހޭ ލިޔުންތައް ތައްޔާރުކޮށް، ލަސްނުވެ ފަރުވާލިބޭނެ އިންތިޒާމް ހަމަޖެއްސުން.\nހާލުދެރަ ބަލިމީހަކު ޞިއްޙީ މަރުކަޒަށް ގެންނަންވެއްޖެނަމަ ނުވަތަ ބަލިމީހަކު އަންނަކަމުގެ މަޢުލޫމާތު ލިބުމުން ކުރަންޖެހޭ ކަންތައްތައް ކުރުމާއި، ބަލި މީހާއަށް އަވަހަށް ފަރުވާދެވޭނޭ އިންތިޒާމް ހަމަޖެއްސުން.\nއާސަންދައިގެ ދަށުންނާއި އެހެނިހެން ގޮތްގޮތުން ޚިދުމަތް ހޯދާ ފަރާތްތަކަށް ޚިދުމަތް ދިނުމާއި، ނަގަންޖެހޭ ފައިސާ ނެގުމާއި، ބިލުތަކާއި ރިޕޯޓުތައް ތައްޔާރުކުރުން.\nތަނުން ފޯރުކޮށްދޭ ޚިދުމަތްތަކާއި، ޢާއްމު މަޢުލޫމާތު ހިމެނޭ ލިޔުންތަކާއި، ނިޝާންތައް ފެންނާނޭހެން ބެހެއްޓުމާއި، ހަވާލުކުރަންޖެހޭ ލިޔުންތައް ނުވަތަ މަޢުލޫމާތު ފޯރުކޮށްދިނުން.\nޞިއްޙީ މަރުކަޒަށް އަންނަ ކޮންމެ މީހަކާއި ނުވަތަ ފޯނުން ގުޅާ ކޮންމެ މީހަކާ ބައްދަލުކޮށް، އިޙުތިރާމާއެކު މެހެމާންދާރީ އަދާކުރުމާއި، އޭނާގެ ބޭނުމަށް އެކަށީގެންވާ ގޮތުގެމަތީން ޖަވާބުދީ، އަވަސްކޮށް ކަންކަން ނިމިގެންދާނެ އިންތިޒާމު ހަމަޖެއްސުން.\nޝިފްޓް ޑިއުޓީއާއި އިމަރޖެންސީ އޮންކޯލަށް ހާޒިރުވުމާއި، ވަގުތުން ފަރުވާ ދޭންޖެހޭ ސީރިއަސް ބަލިމީހެއްނަމަ، ލަސްނުކޮށް ޑޮކްޓަރަށް ދެއްކޭނެ ގޮތް ހަމަޖެއްސުން.\nޚިދުމަތް ލިބޭ ފަރާތްތަކަށާއި ލިބިގަންނަ ފަރާތްތަކަށް އެނގެން ބޭނުންވާ މަޢުލޫމާތުތައް ދިނުމާބެހޭ ކަންތައް ކުރުން.\nޞިއްޙީ މަރުކަޒުން ލިބެންހުންނަ ޚިދުމަތްތައް، އެކި ޑިޕާޓްމަންޓުން ދެވޭ ޚިދުމަތްތަކާއެކު، ޚިދުމަތްދެވޭ ގަޑިތަކާއި އުސޫލުތަކާއި، ޑޮކްޓަރުންގެ ޑިއުޓީ ރޭވިފައިވާގޮތް ޑިއުޓީ ރޯސްޓަރަށް ބަލައި މަޢުލޫމާތު ދިނުން.\nޞިއްހީ މަރުކަޒުގައި ހިންގާ ހަރަކާތްތަކުގައި އޮފީހުން އަންގާގޮތެއްގެމަތީން ޢަމަލީގޮތުން ބައިވެރިވުމާއި، އޮފީހުގައި ކުރަން ދިމާވާ ކަންތައްތައް ކުރުމުގައި ބައިވެރިވެ އެހީތެރިވުން.\nމަޤާމުގެ މަސައްކަތާ ގުޅޭ ދާއިރާއަކުން ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤައުމީ ސަނަދުތަކުގެ އޮނިގަނޑުގެ ލެވެލް3ގެ ސަނަދެއް ހާސިލުކޮށްފައިވުމާއެކު، މަޤާމުގެ މަސައްކަތު ދާއިރާއެއްގައި2އަހަރު ދުވަހުގެ މަސައްކަތު ތަޖުރިބާ ލިބިފައިވުން. ނުވަތަ؛\nސާނަވީ އިމްތިޙާނަކުން2މާއްދާއި ދަށްވެގެން 'ޑީ' ގްރޭޑް ލިބިފައިވުމާއެކު، އޭގެ އިތުރުން، ސެކަންޑަރީ ސްކޫލް ސެޓްފިކެޓް އިމްތިޙާނުގައި 'ދިވެހި' މި މާއްދާއިން ދަށްވެގެން 'ސީ' ގްރޭޑް ލިބިފައިވުން.\nސިވިލް ސަރވިސްގެ ވަޒީފާއަށް އެދޭ ފޯމް (ވަޒީފާއަށް އެދޭ ފޯމު، މި މަރުކަޒުގެ ކައުންޓަރުން ލިބެންހުންނާނެއެވެ. އަދި ސިވިލް ސަރވިސް ކޮމިޝަނުގެ ވެބްސައިޓު www.csc.gov.mv ން ޑައުންލޯޑް ކުރެވޭނެއެވެ. )\nވަޒީފާއަށް އެދޭ ފަރާތުގެ ކާކުކަން އަންގައިދޭ ކާޑުގެ ދެފުށުގެ ލިޔުންތައް ފެންނާނެ، ލިޔެފައިވާ ލިޔުންތައް ކިޔަން ކިޔަން އެނގޭ ފަދަ ކޮޕީ.\nވަޒީފާއަށް އެދޭ ފަރާތުގެ ވަނަވަރު (ގުޅޭނެ ފޯނު ނަންބަރާއެކު)\n-މި މަޤާމަށް މީހަކު ހޮވުމަށް އިންޓަވިއު ކުރުން އޮންނާނެ ތާރީޚާއި ގަޑި، މުއްދަތު ހަމަވާތާ5ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ލިޔުމުން އެންގޭނެއެވެ.\n- ވަޒީފާއަށް އެދިފައިވާ ޝަރުޠު ހަމަވާ ފަރާތްތަކުގެ އަދަދު 15 އަށްވުރެ ގިނަނަމަ، ވަޒީފާއަށް ކުރިމަތިލާވާފައިވާ ފަރާތްތަކުގެ ތަޖުރިބާއަށާއި މަސައްކަތަށް ބޭނުންވާ ހުނަރަށް ބެލުމަށްފަހު، ހިއުމަން ރިސޯސް މެނޭޖްމަންޓް އެންޑް ޑިވެލޮޕްމަންޓް ކޮމެޓީން ކަނޑައަޅާ ކްރައިޓީރިއާއެއްގެ ދަށުން ޝޯޓްލިސްޓް ކުރެވޭނެއެވެ. އިންޓަރވިއު ކުރެވޭނީ، ޝޯޓްލިސްޓް ކުރެވޭއިރު ހޮވޭ ފަރާތްތަކާއެވެ.\nތަކެތި ހުށަހަޅަންޖެހޭ ގޮތާއި އޮފީސް\n- މި ވަޒީފާއަށް ކުރިމަތިލާ ފަރާތްތަކުން، 2015 މާރިޗު 15 ވާ އާދީއްތަ ދުވަހުގެ 15:00 ގެ ކުރިން، ވަޒީފާއަށް އެދޭ ފޯމު ފުރައި، ހުށަހަޅަންޖެހޭ އެންމެހައި ލިޔުންތަކާއެކު، މަކުނުދޫ ޞިއްޙީ މަރުކަޒަށް ހުށަހެޅުން އެދެމެވެ.\n- ފުރިހަމަ ނުކުރާ ފޯމާއި، ލިޔުންތައް ބަލައެއް ނުގަނެވޭނެއެވެ.\n- މި އިޢުލާނާ ގުޅިގެން މި މަޤާމަށް ކުރިމަތިލާ ފަރާތްތަކުގެ ތެރެއިން ޝަރުޠު ހަމަވާ ފަރާތްތަކާ އިންޓަވިއު ކުރުމަށްފަހު، އެންމެ މަތީ މާކްސް ލިބޭ، އަދި އެންމެ ޤާބިލްކަމަށް ފެންނަ ފަރާތަކަށް މި ވަޒީފާ ހަމަޖައްސައިދެވޭނެއެވެ.\n- މިއިޢުލާނާ ގުޅިގެން އިތުރު މަޢުލޫމާތު ސާފުކުރަން ބޭނުންވާ ފަރާތްތަކުން، މި މަރުކަޒުގެ 6520094 ނަންބަރު ފޯނާ، ރަސްމީގަޑީގައި ގުޅުން އެދެމެވެ.\nސުންގަޑި: 15 މާރިޗު 2015 1500


Ras Online - އިންޑިއާގައި މޫސުން ގޯސްވެ ފެންބޮޑުވުގެން 110 މީހަކު މަރުވެއްޖެ\nއިންޑިއާގައި މޫސުން ގޯސްވެ ފެންބޮޑުވުގެން 110 މީހަކު މަރުވެއްޖެ\nމާޝާ މިދުހަތު 24 ޖުލައި 2021 - 10:12\nއިންޑިއާގެ މަހާރަޝްތުރާ ސްޓޭޓްގައި މޫސުން ގޯސްވެ ބޯކޮށްވާރޭވެހުމުމުގެ ސަބަބުން ކުރިމަތިވި ފެންބޮޑުވުމުގެ ހާދިސާގައި މިހާތަނަށް 110 މީހަކު މަރުވެއްޖެއެވެ.\nމިހިނގާ ޖުލައި މަސް ވެގެންދިޔައީ މަހާރަޝްތުރާ ސްޓޭޓަށް މިދިޔަ އަހަރުތަކުގެ ތެރޭގައި އެންމެ ބޯކޮށް ވާރޭވެހުނު ދުވަސްތައް ކަމުގައި އިންޑިއާގެ މޫސުމާބެހޭ އިދާރާތަކުން ހާމަކޮށްފައިވެއެވެ. މިގޮތުން މޫސުން ގޯސްވެ ފެންބޮޑުވުމުގެ ހާދިސާތަކުގައި އެސަރަހައްދުގެ އެކި އަވަށްތަކުގެ ގިނަ ގެތައް ވަނީ ދިރި ނޫޅެވޭވަރަށް ހަލާކުވެ، ގިނަ ބަޔަކު މަގުމަތިވެފައެވެ. ފެންވޮޑުވުމުގެ ހާދިސާގައި މިހާތަނަށް 110 މީހަކު މަރުވެފައިވާއިރު، މީހުން ސަލާމަތް ކުރުމަށް ހަރަކާތްތެރިވާ އޭޖެންސީތަކުން ހާމަކުރާގޮތުން ގެއްލިފައި އަދި އެތައްބަޔަކު ވުން އެކަށީގެންވެއެވެ.\nފެންބޮޑުވުމުގެ ހަދިސާތަކުގައި އެންމެ ގިނަބަޔަކު މަރުވެފައިވަނީ މިދިޔަ ހުކުރު ދުވަހުކަމަށްވެސް އިންޑިއާ ސަރުކާރުގެ ކަމާބެހޭ އިދާރާތަކުން ހާމަކޮށްފައިވެއެވެ. މޫސުން ގޯސްވެ، ބޯކޮށް ވާރޭ ވެހުމާއި، ބިންގަނޑު ކަނޑައިގެން ދިއުމާއި، ފެންބޮޑުވުމުގެ އެކި ކާރިސާތަކުން މިދިޔަ ހުކުރު ދުވަހު އެކަނިވެސް 38 މީހަކު ވަނީ މަރުވެފައެވެ.\nއިންޑިއާގެ މޫސުމާ ބެހޭ އިދާރާތަކުން ވަނީ ކުރިއަށް އޮތް ދުވަސްތަކުގައިވެސް އެސަރަހައްދަށް މޫސުން ގޯސްވެ ބޯކޮށް ވާރޭވެހޭނެކަމަށް ލަފާކޮށްފައެވެ. އަދި މޫސުން ގޯސްވެ ހާލުގައި ޖެހޭ ފަރާތްތަކަށް އެހީތެރިވާނޭ ކަމަށް އިންޑިއާގެ ބޮޑުވަޒީރު ވަނީ ޔަގީންކަން ދެއްވާފައެވެ.


ވޯޓަރ ކޫލަރ ހޯދުމަށް ބޭނުންވެއްޖެ\n1 ހުރަވީ ސްކޫލަށް ބޭނުންވާ ވޯޓަރ ކޫލަރ ސަޕްލައި ކޮށްދިނުމަށް ޝައުގުވެރިވާ ފަރާތެއް ހޯދުމަށް ބީލަން ހުށަހެޅުމުގެ ފުރުސަތު ހުޅުވާލަމެވެ. މިމަސައްކަތަށް ކުރިމަތިލާ ފާރަތްތަކުގައި ހުންނަންޖެހޭ ޝަރުތުތައް ބީލަންފޮތުގައި ބަޔާންކުރެވިފައިވާނެއެވެ.\n2 މިޕްރޮޖެކްޓްގައި ބައިވެރިވާން އެދޭ ފަރާތްތަކުން، 2019 ޖަނަވަރީ 10 އިން 2019 ޑިސެމްބަރ 15 އަށް ކޮންމެ ދުވަހަކު 9:00 އިން 14:00 އަށް މިމިނިސްޓްރީގެ ރިސެޕްޝަނަށް ވަޑައިގަތުމުން ނަންނޯޓް ކުރުމުގެ އިންތިޒާމް ހަމަޖެހިފައިވާނެއެވެ. ބީލަން ހުށަހެޅޭނީ މިމުއްދަތުގައި ނަންނޯޓް ކުރާ ފަރާތްތަކަށެވެ.\n3 މިޕްރޮޖެކްޓާއި ބެހޭގޮތުން އެއްވެސް ސުވާލެއްވާނަމަ 2019 ޖަނަވަރީ 16 ވަނަ ދުވަހުގެ 11:00 ގެ ކުރިން ތިރީގައިވާ އެޑްރެހަށް ލިޔުމުން ފޮނުއްވުންއެދެމެވެ.\n4 ބިޑް ހުޅަހެޅުމާއި ބިޑް ހުޅުވުން އޮންނާނީ 2019 ޖަނަވަރީ 17 ވަނަ ދުވަހުގެ 10:00 ގައި މިނިސްޓްރީ އޮފް އެޑިޔުކޭޝަންގެ 09 ވަނަ ފަންގިފިލާ ޕްރޮކިއުމަންޓް ސެކްޝަންގައެވެ.\n5 މިޕްރޮޖެކްޓާގުޅޭ ބީލަން ފޮތް މިއިޢުލާނާއެކު އެޓޭޗް ކުރެވިފައިވާނެއެވެ.\n6 ނަންނޯޓް ކުރުމާއި، އިތުރު މަޢުލޫމާތު ތިރީގައިވާ އެޑްރެހުން ލިބިވަޑައިގަންނަވާނެއެވެ.\nފޯން: 3341403, 3341436\nޕަބްލިޝްކުރި ގަޑި: 1254\nސުންގަޑި: 17 ޖަނަވަރީ 2019 1000\n- ބިޑާގުޅޭ މަޢުލޫމާތު\n- ހުށަހަޅަންޖެހޭ ފޯމްތަކުގެ ސޮފްޓް ކޮޕީ


އިންޑިއާގެ ސިނަމާތައް ހުޅުވުމަށް ހުއްދަދީފި – DhiDaily\nއިންޑިއާގެ ސިނަމާތައް ހުޅުވުމަށް ހުއްދަދީފި\nއިންޑިއާގައި ކޯވިޑް 19 ފެތުރެން ފެށުމުން ސަރުކާރުން ބަންދު ކުރި ސިނަމާތައް އޮކްޓޯބަރު 15 ގައި ހުޅުވުމުގެ ހުއްދަ އެގައުމުގެ ހޯމް މިނިސްޓްރީއިން ދީފިއެވެ.\nއޮކްޓޯބަރު މަހުގެ 15 ވަނަ ދުވަހު ސިނަމާތައް ހުޅުވަން ހުއްދަ ދީފައިވީނަމަވެސް ސިނަމާތަކަށް ވަދެވޭނީ ގިނަވެގެން އެސިނަމާއެއްގެ %50 ގޮނޑި އަށެވެ. އަދި ސިނަމާތައް ތެރޭ ގައިދުރު ކޮށް ތިބެވޭނެ އިންތިޒާމް ހަމަޖެއްސުމަށްވެސް އިންޑިއާގެ ހޯމް މިނިސްޓްރީއިން ވަނީ ބުނެފައެވެ.\nއިންޑިއާގެ ސިނަމާތައް އެންމެ ފުރަތަމަ ބަންދުކުރީ އެގައުމުގައި ކޯވިޑް 19 ގެ ކޭސްތައް ފެނުމުން މާރޗް މަހުގެ 14 ވަނަ ދުވަހުއެވެ. އެހެން ނަމަވެސް ފަހުން ސިނަމާތައް އެއްކޮށް ބަނދުކުރީ އެގައުމު ފުރަބަންދަކަށް ދިއުމުންނެވެ. ސިނަމާތައް ބަންދު ކުރި އިރު ގިނަ ފިލްމުތަކެއް އެޅުވުމަށް ވަނީ ހަމަޖެހިފައެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި ބާގީ3އަދި ލަވް އާޖްކަލް ފަދަ ފިލްމު ތައް ވެސް ހިމެނެއެވެ.\nއިންޑިއާގެ ހޯމް މިނިސްޓްރީއިން ސިނަމާތައް މިމަހުގެ 15 ގައި ހުޅުވުމުގެ ހުއްދަ ދިން ނަމަވެސް، އިންޑިއާގެ މަހަރާސްތްރަ އަވަށުގެ ސަރުކާރުން ބުނެފައިވަނީ، ސިނަމާތައް އަލުން ހުޅުވާނީ، އޮކްޓޯބަރު މަހުގެ 31 ގައި ކަމަށެވެ. އަދި އިންޑިއާގެ އެހެން ސްޓޭޓް އެއް ކަމަށްވާ، ބެންގާލްގެ ސަރުކާރުން ބުނެފައިވަނީ، މިއަދުން ފެށިގެން ސިނަމާތައް ހުޅުވާނެ ކަމަށެވެ.\nއިންޑިއާގެ ސިނަމާތައް އަލުން ހުޅުވާއިރު، ގިނަ ފިލްމު ތަކެއް ވަނީ ނެރުމަށް ހަމަޖެހިފައެވެ. އަދި ބައެއް ފިލްމުތައް ވަނީ ސިނަމާތައް ބަންދު ކުރުމުގެ ސަބަބުން މިއަންނަ އަހަރަށް ފަސްކޮށްފައެވެ. އެންމެ އަވަހަށް ސިނަމާތަކުގައި އަޅުވާނެ ކަމަށް އަޑި ފެތުރިފައިވަނީ ސޫރިޔަވަންޝީ އެވެ.


ކަނޑައެޅި އަދަދު ހަމަނުވޭ އެކަމަކު ކާމިޔާބު ޙައްޖެއް ކަނޑައެޅި އަދަދު ހަމަނުވޭ އެކަމަކު ކާމިޔާބު ޙައްޖެއް\nމިއަހަރުގެ ޙައްޖުވެރިން ވަދާއުގެ ތަވާފުގައި.- ފޮޓޯ: ހަރަމައިން\nމިއަހަރުގެ ޙައްޖުގެ އަޅުކަމުގައި ބައިވެރިކުރަން ނިންމި އަދަދަށް މީހުން ހަމަނުވިނަމަވެސް ޙައްޖުގެ އަޅުކަން ނިންމާލީ ކާމިޔާބުކަމާއި އެކުކަމަށް ސައުދީ ސަރުކާރުން ބުނެފިއެވެ.\nކޯވިޑްގެ ހާލަތާއި ގުޅިގެން މިއަހަރުގެ ޙައްޖުގައި ބައިވެރިކުރރަން ސައުދީ ސަރުކާރުން ނިންމީ 60،000 މީހުންނެވެ. އެއްވެސް މީހަކަށް އެޤައުމަށް އެތެރެވުމުގެ ފުރުސަތު ނުދީ ޙައްޖުގައި ބައިވެރިކުރީ ސައުދީ ރައްޔިތުންނާއި އެޤައުމުގައި އުޅޭ އެހެން ޤައުމުތަކުގެ ރައްޔިތުންނެވެ.\nސައުދީ ސަރުކާރުން އާއްމުކުރި ހިސާބުތައް ދައްކާގޮތުން މިއަހަރުގެ ޙައްޖުގެ އަޅުކަން ފުރިހަމަކުރީ 58.518 މީހުންނެވެ. މީގެތެރއިން 33،518 މީހުންނަކީ ސައުދީ ރައްޔިތުންނެވެ. ބާކީ ތިބި 25،000 މީހުންނަކީ އެ ޤައުމުގައި ދިރިއުޅޭ 150 ޤައުމެއްގެ މީހުންނެވެ. މި ފަހަރުގެ ޙައްޖުގެ އަޅުކަމުގައި ބައިވެރިވި މީހުންގެ ތެރެއިން 32،816 މީހުންނަކީ ފިރިހެނުންނެވެ. މަހްރަމަކާއި ނުލާ އަންހެނުންނަށް ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ޙައްޖުގެ އަޅުކަމުގައި މިއަހަރު ބައިވެރިވިވެވުނުއިރު 25،702 އަންހެނުން ވަނީ މިއަހަރުގެ ޙައްޖުގެ އަޅުކަން ފުރިހަމަކޮށްފައެވެ.\nމިއަހަރުގެ ޙައްޖުވެރިން ބެޓެރި ސައިކަލްގައި ވަދާއުގެ ތަވާފުކުރަނީ.- ފޮޓޯ: ހަރަމައިން\nމިއަހަރުގެ ޙައްޖުވެރިން ޖަމްރާއަށް ހިލައުކުމުގެ ތެރެއިން.- ފޮޓޯ: ހަރަމައިން\nސައުދީ އަރަބިއްޔާއަށް އިގްތިސާދީގޮތުންނާއި އިޖްތިމާއި ގޮތުން އިސްލާހީ ބަދަލުތައް ގެނައުމަށް ވަލީ އަހްދު މުހައްމަދު ބިން ސަލްމާން ފައްޓަވާފައިވާ މަޝްރޫއުގެ ދަށުން މިއަހަރުގެ ޙައްޖުގެ އަޅުކަމުގައި ސަލާމަތީ ކަންކަން ބަލަހެއްޓުމުގައި އަންހެން ސިފައިންވެސް ވަނީ ހަރަކާތްތެރިވެފައެވެ. އަދި ދުރަތަމަ ފަހަރަށް މަހްރަމަކާއި ޙައްޖަށް އަންހެނަކު ދިޔުމުގެ ފުރުސަތުވެސް ސައުދީން މިއަހަރުވަނީ ދީފައެވެ.\nކޯވިޑާއި ގުޅިގެން މިދިޔަ އަހަރުގެ ޙައްޖުގެ އަޅުކަމުގައި 10،000 މީހުން ބައިވެރިވާނެކަމަށް ބުނި ނަމަވެސް އެއަހަރު ޙައްޖުވީ އެންމެ 1000 މީހުންނެވެ.\nVIDEO: Tawaaf Al Wada (The Farewell Tawaaf) Timelapse#Hajj pic.twitter.com/qspYMtBZYH\n— Haramain Sharifain (@hsharifain) July 22, 2021\nޙައްޖުގެ އަޅުކަމުގެ ކަންކަން ނިންމާލުމަށްފަހު އުމްރާއަށް އަލުން ހުޅުވާލުމަށް ސައުދީ ސަރުކާރުން އަންނަނީ ތައްޔާރުވަމުންނެވެ. މާދަމާއިން ފެށިގެން ސައުދީ ރައްޔިތުންނަށް އުމްރާއަށް ހަރަމް ހުޅުވާލާނެއެވެ.\nސައުދީގެ ކޯވިޑް ނަމްބަރުތަކަށް ބަލާއިރު މިދިޔަ 24 ގަޑިއރުގެތެރޭގައި އެޤައުމުން 1256 މީހަކުވަނީ ބައްޔަށް ޕޮޒިޓިވްވެފައެވެ. އޭގެތެރެއިން 244 މީހުން ޕޮޒިޓިވްވީ މައްކާއިންނެވެ. މީ އެޤައުމުގެ ވަކިވަކި ރަށްތަކަށް ބަލާއިރު އިއްޔެ ދެވަނައަށް އެންމެ ގިނަ މީހުން ޕޮޒިޓިވްވީވެސް މައްކާއިންނެވެ. އެޤައުމުން މިހާތަނަށް 516،949 މީހުންނަށް ކޯވިޑްޖެހި މި ބަލީގައި 8155 މީހުންވަނީ މަރުވެފައެވެ. ވެކްސިން ރޭޓަށް ބަލާއިރު 24.06 މިލިއަން މީހުންވަނީ ވެކްސިން ފުރިހަމަކޮށްފައެވެ.


Ghassan magumahcchah neruhvvanee Maumoon kamah Jabir thuhumathu kurahvvaifi - One Online\n26 ޖުލައި 2020، މާލެ، "އެންމެން އެއް އަޑަކުން" ނަމުގައި އިދިކޮޅު ޕީޕީއެމް ޕީއެންސީން ބޭއްވި އިހުތިޖާޖުގެ ތެރެއިން ޕީޕީއެމްގެ ނައިބު ރައީސް އަދި ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ގުރައިދޫ ދާއިރާގެ މެންބަރު ޣައްސާން މައުމޫން -- ވަން ފޮޓޯ: މުހައްމަދު އައުޒަމް\nޣައްސާން މަގުމައްޗަށް ނެރުއްވަނީ މައުމޫން ކަމަށް ޖާބިރު ތުހުމަތުކުރައްވައިފި\nރާއްޖޭގެ ބޯޑަރުތައް އަލުން ބަންދު ކުރުމަށް ގޮވައިލެއްވުމަށްފަހު ހަގު ދަރިކަލުން ޣައްސާން މައުމޫން މަގުމައްޗަށް ނެރުއްވަނީ ކުރީގެ ރައީސް މައުމޫން އަބްދުލްގައްޔޫމް ކަމަށް ކާށިދޫ ދާއިރާގެ މެންބަރު އަބްދުﷲ ޖާބިރު ތުހުމަތު ކުރައްވައިފި އެވެ.\nރައީސް މައުމޫނަށް މިފަހަކަށް އައިސް ފާޑުވިދާޅުވަމުން ގެންދަވާ ޖާބިރު މިއަދު ކުރެއްވި ޓުވީޓެއްގައި ވިދާޅުވީ، ރައީސް މައުމޫން ވިދާޅުވެގެން އެމަނިކުފާނުގެ ހައްގުގައި ގައުމު ލޮކްޑައުން ކުރަން ހިފުމަކީ ދެރަ ކަމެއް ކަމަށެވެ.\n"އެކޮނޮމީ ފުނޑޭތަން ބަލަން ނުހުރެވޭނެ. މައުމޫން އަބްދުލްގައްޔޫމް ލޮކްޑައުން އަށް ގޮވާފަ، ދަރި ވެރިކަމަށް ގެންނަން މަގުމައްޗަށް ނެރެ މުޒާހަރާގައި،" ޖާބިރު ކުރެއްވި ޓުވީޓުގައި ވިދާޅުވެފައިވެ އެވެ.\nޖާބިރު މިހެން ވިދާޅުވި އިރު، އިދިކޮޅު ޕީޕީއެމް/ޕީއެންސީން މީގެ ދެރޭ ކުރިން މާލޭގައި ކުރި މުޒާހަރާގައި ގުރައިދޫ ދާއިރާގެ މެންބަރުކަން ވެސް ކުރައްވާ ޣައްސާން ވެސް ވަނީ ބައިވެރިވެ ވަޑައިގެންފަ އެވެ. އެ މުޒާހަރާގައި ސަރުކާރާއި ރައީސް ސޯލިހުގެ އިސްތިއުފާއަށް ވަނީ ގޮވާލައިފަ އެވެ.\nއޭގެ އިތުރުން ރާއްޖޭގައި ކޮވިޑަށް ޕޮޒިޓިވް ވާ މީހުން އިތުރުވަމުން ދާތީ މުޖުތަމައުގައި ބަލި ކޮންޓްރޯލް ކުރަން ވަރުގަދަ ފިޔަވަޅުތަކެއް އަޅަން ރައީސް މައުމޫނާއި އެމަނިކުފާނުގެ ޕާޓީ އެމްއާރުއެމް އިން ވެސް ވަނީ ގޮވާލައިފަ އެވެ.\nމިމަސް ފެށުނުއިރު ރާއްޖޭގައި ކޮވިޑު ޖެހުނު ޖުމުލަ އަދަދު 1954 ގައި ހުރި ނަމަވެސް މިވީ 29 ދުވަސް ތެރޭގައި އެ އަދަދު ވަނީ 3506 އަށް އުފުލިފަ އެވެ. އަދި އިއްޔެ އެކަނިވެސް ރާއްޖޭގައި 137 މީހަކު ވަނީ ކޮވިޑަށް ޕޮޒިޓިވް ވެފައެވެ. އޭގެ ތެރެއިން 92 މީހުންނަކީ ދިވެހިންނެވެ.\nގުޅޭ ޓެގު ކުރީގެ ރައީސް މައުމޫން އަބްދުލްޤައްޔޫމް އަބްދުﷲ ޖާބިރު ޣައްސާން މައުމޫން ކޮވިޑް 19 ލޮކްޑައުން ކާށީދޫ ދާއިރާގެ މެންބަރު އަބްދުﷲ ޖާބިރު އިހުތިޖާޖު\nބޮޑެތި ކުށްތަކުގައި ނުހިމެނޭ ހުރިހާ ގައިދީން ދޫކޮށްލުމުގެ އަފުއާމަކަށް ގޮވާލައި ޖާބިރު ގަރާރެއް ހުށަަހަޅައިފި\nސުވެނިއާ ފިހާރަތަކަށް އެހީތެރިވުމަށް އެއް މިލިއަން ރުފިޔާގެ ލޯނު ފެސިލިޓީއެއް ހަމަޖެއްސުމަށް ގޮވާލައި ޖާބިރުގެ ގަރާރެއް


Noonu Atholhu School Eh Ge Dharivaraku Balive In Mahsala Eh Balan Fashaifi - Vaguthu\nނ.އަތޮޅު ރަށެއްގެ ސުކޫލެއްގެ ގުރޭޑް9ގައި ކިޔަވަމުންދާ ކުއްޖެއް ބަލިވެ އިން މައްސަލައެއް ފެންމަތިވެއްޖެ އެެވެ.\n"ވަގުތު" އަށް މަޢުލޫމާތު ދެމުން އެ ރަށުން ވާހަކަ ދެއްވި މީހަކު ބުނީ، ރަށު ތެރޭގައި އެފަދަ މައްސަލައެއް ފެންމަތި ވެގެން އުޅޭ ކަމަށާއި، އެކަމާއި ގުޅިގެން ޖެންޑާ މިނިސްޓްރީގެ ޓީމެއް ވެސް އެކަން ބެލުމަށް، އެ ރަށަށް ގޮސްފައިވާ ކަމަށެވެ. އަދި ފުލުހުން ވެސް އެކަން ބަލަމުންދާ ކަމަށް އޭނާ މަޢުލޫމާތު ދިނެވެ.\nއިތުރަށް މަޢުލޫމާތު ދެމުން އޭނާ ބުނީ، އެއްވެސް މީޑިޔާ އަކަށް އެ މަޢުލޫމާތު ނުދެން، އެޑިއުކޭޝަން މިނިސްޓްރީން ވެސް ވަނީ އެރަށު ސުކޫލަށް އަންގާފައި ކަމަށާއި، ސުކޫލުގެ ހިންގުންވެސް އެހެން މީހަކާއި ހަވާލުކޮށްފައިވާ ކަމަށެވެ.\nނަމަވެސް "ވަގުތު" އަށް މަޢުލޫމާތު ލިބިފައިވާ ގޮތުގައި ސުކޫލުގެ ހިންގުން އެހެން މީހަކާ ހަވާލުކޮށްފައިވަނީ، ސުކޫލާއި ހަވާލުވެހުރި ފަރާތް ޗުއްޓީ ނަންގަވަން އުޅޭތީއެވެ.\nއެރަށު ކައުންސިލްގެ ފަރާތުން ވާހަކަދެއްކި ބޭފުޅަކުވެސް ވަނީ، އެފަދަ ކަމެއް ހިނގައިގެން އުޅޭ ކަމުގެ އަޑުތަކެއް ފެތުރިފައިވާކަމާއި، ޖެންޑާ މިނިސްޓްރީގެ ޓީމެއް އެ މައްސަލަ ބަލަން އެ ރަށަށް ދިޔަ ކަން ކަށަވަރުކޮށްދީފައެވެ.\nނަމަވެސް މިކަމާއި ގުޅިގެން ރަސްމީ އެއްވެސް އިދާރާއަކުން އަދި މައުލޫމާތެއް ނުދެއެވެ.\nދިވެއްސަކަށް ޖިންސީ ފުރައްސާރަ ކުރި އިންޑިއާ ލެކްޗަރާ ވަޒީފާ އިން ވަކިކޮށްފި\nދިވެހި އަންހެނަކަށް ޖިންސީ ފުރައްސާރަ ކުރި އިންޑިއާ މީހާ އަދިވެސް ހައްޔަރެއް ނުކުރޭ\nޖަޒީރާ ރާއްޖޭގެ ޙާލު\nމާޗް 22, 2019 00:09\nޖަޒީރާ ރާއްޖޭގައި ބަނޑު ބޮޑު ކުރާނެ ގޮތް ކޮންމެ ދަރިވަރަކަށް ވަކިން ކިޔާދޭނެ. ބަނޑު ބޮޑޫވާން ބޭނުންވާ ކުދިންނަށް އެ ޙައްޤު ހޯދާދޭނެ.\nމާޗް 22, 2019 22:10\nރާއްޖޭގައި މިހާތަނައް ރަށްމެދަށް ވިހޭ މީހަކު ވިހެއީ ތިޔަ "ޖަޒީރާ ރާއްޖެ" ވުޖޫދަށް އައި ފަހުން.\nމާޗް 22, 2019 00:10\nމާޗް 22, 2019 00:16\nޖަޒީރާގަ ކުދިން އުޅޭނީ ތިހެން.. ތި ވިސްނުން މިރާއްޖެއަށް އާންމުކުރުމަށް މީހަކު ހޭބޯނާރާ މިނިވަންކަމާއެއު ކޮންމެރެޔަކު އެވާހަކަ ދައްކަނީ.. އެހެންވީމަ މިޔަދު އެމީހުން ތިކަމާ ފިސާރި އުފާކުރާނެ..\nމާޗް 22, 2019 00:27\nކޮބާހޭ އަންނި ބުނި ބާތު ކޮންޓުރޯލު؟ އެ ބޭނުންކުރަން ހަނދާން ނެތުނީހޭ! އެ ބޭނުންކުރިނަމަ ފަހަރެއްގަ.ސަލާމަތްވެވިދާނެޔޭ! ތީކީ މިހާރު މާކަ ބޮޑު މައްސަލައެއް ނޫނޭ! ޖަޒީރާ ރާއްޖޭގަ އޮރިޔާމުން ފަރަންޖީންނަށް ބީޗްތަކުގަޔާއި ގޭގެ އުނދޯލިމަތީގަޔާ އެއް އިރެއްގަ އެހާ ހިތްގައިމު ރާއްޖެތެރޭ މަގުތަންމަތީ އުޅެވޭއިރު، ޒިނޭކުރުމަށް ހިތްވަރުދޭ ހިތާ ހިތުގެ ގުޅުމެއް އޮންނަ2ދުވަހު ގައުމުގަ ވެރިކަންކުރި ކުރީގެ ރައީސުން މިފަދަ ކަންކަން ބަލައިގަންނަނީ އެޖެންޑާ 20ގެ ދަށުން. މިފަދަ ކޮންމެ ޚަބަރަކީ އެވެރިންނަށް ލިބިގެންދާނެ ވަރަށް ބޮޑު ފަޚުރަކަށް ނޫނީ ނުވާނެ! ދިވެހިންނޭ! ކޮޑުހުޅުން ނެއްޓެންދެން އަތްޖަހާ! ފަރަންޖީ ޖަޒީރާ ރާއްޖޭގެ ފަރަންޖީކަން މިއަދު މި ފެނިގެންދަނީ މިހާ ކުރު މުއްދަތެއްގެ ތެރޭގަ! ދެން އެ މަންޖެ ވިހައިގެން ދަރިފުޅު ބޮޑުވީމަ އެކުއްޖާގެ ބައްޕައާ ކައިވެނި ކޮށްލީމަ އެއްކަލަ ލާދީނީ ފަރަންޖީ ހިއުމަން ރައިޓްސް އޮންނާނީ ދޮންވެ ފައްކާވެފަ! ސާބަހޭ ދިވެހިންނޭ! މިފަދަ ބަޔަކަށް ވޯޓުދީފަ ބަހައްޓާ! ވެލްކަމް ޓު ޖަޒީރާ ރާއްޖެ!\nމާޗް 22, 2019 01:04\nޖަޒީރާ ރާއްޖޭގެ ކަންކަން ހިނގާނެ ގޮތް.\nމާޗް 22, 2019 02:49\nރަށެއްގައި މީހަކު ބަލިވެ އިންވާހަކަ ހާސްކަމާއި ކަންބޮޑުވުމާއި އެކު ދެއްކުމުގެ ބޭނުމެއް ނެތް މިރާއްޖޭގެ މިހާރު ހުރި އެންމެ ބޮޑު ފާދިރީ އަކީވެސް ބަދުއަހުލާގީ އަމަލު ހިންގިކަމަށް ބުނެ މައްސަލަ ބަލާފައިވާ ފަރާތެއްކަމަށް އަޑުތައް ފެތުރިފައި ވޭ އަދި ހަމަ ކުޑަ ކުދިންމާއި ބޮޑެތި މީހުންވެސް ވިހަންބޭނުން ނުވާނަމަ ނުވިހާ އޮޕަރޭޝަން ކުރަން ސަރުކާރުން ބާރުއަޅާ ހުއްދަ ދޭންކެހޭ ކަމަށް ބުނެފައިވޭ ވީމާ ޖަޒީރާ ރާއްޖޭގައި އެޖެންޑާ19 ހިންގާ އިރު ތިޔަ ވަރުގެ ކަމެއް ހިގާފާނެ.\nމާޗް 22, 2019 07:18\nދެރަނިކަމެތި އާއިލާއަކަށް ނިސްބަތްވާ މީހަކު ކުރިކަމެއްނަމަ. ބުރިން ހަންދަމާނެ. އެކަމަކު ހޯރަ އިއްބެމެން ކަހަލަ ގޮލައެއް ވެއްޖެޔާ ދޫކޮއްލާނެ. އެއީ ޒީރޯ ޓޯލަރެންސްގާ ހޯދައިދޭ ޖަޒީރާވަންތަ އިންސާފް\nމާޗް 22, 2019 10:00\nހާސްނުވޭ ޑިމޮކްރަސީ އޭ އަޑު ގެ ނެއްތަނައް ގޮވާ މީހާ އެ މަންޖެ އާ އިންނާނެ\nމާޗް 22, 2019 22:25\nކޮބައިތޯ އެ މަންޖެގެ މައިން ބަފައިން. އެމީހުންގެ ޒިންމާ ނެތީތޯ؟\nމާޗް 24, 2019 15:21\nދެން އަތް ޖަހާ ،ދެން އަތް ޖަހާ، ދެން އަތް ޖަހާފަ އެންމެން ހިނިގަޅަބަލަ، ކޮން ޖަޒީރާ އަކާ ބެހޭކަށް ދެން،\nމާޗް 24, 2019 21:15\nއެވާނި ކުރީ ސަރުކާރުގެ ދަރިޔަކަށް މިސަރުކާރު އައިފަހުން އަދި މިއުޅެނީ 100 ދުވަސްވެސް ނުފުރިގެން އެހެން ވީމާ އިބޫސޯލިހުވާނީ ދޮންބައްޕައަށް\nމާޗް 24, 2019 22:36\nމިދެނަ ކިހާބޮޑު ކަމެއް.. ބަލަ ޖަޒީރާ ރާއްޖެ ގެނަ ފަހުން ދޯ ރާއްޖޭގަ 18 ނުވާ އަންހެނަކު ނަހަލާލަށް ބަލިވެ އެއިނީ... މީގެ ކުރިން މިރާއްޖެ މީހުން ނުދަންނާނެ ޒިނޭ އެ ކޮންޗެއް ކަން ވެސް... ކަމެއްވާއިރަށް އަންނި އޭ ޖަޒީރާއޭ ކިޔައިން އަނގަ ފުޅާ ނުކޮއްބަލަ ހެޔޮނުވާނެ... ޢަންނި ތަ ގޮސް އެކުއްޖާ ބަނޑުބޮޑު ކޮއްލީ..؟؟\nމާޗް 26, 2019 11:09\nހިތާމަހުރި. މިތާ ކޮމެންޓް މި ކުރާމީހުން ކަންކަން ދެން މިކުރަނީ ސިޔާސީ. މިއީ ލޮލަށްނުފެންނަ ކަނު އަޑު ނީވޭ ބީރު ބަޔެއްކަހަލަ. ތާއީދު ކުރަންޏާ ކޮންމެ ކަމެއްވެސް އޯކޭ އެހެންނޫނީ ހުސް ގޯސް. މިސާލަކަށް ކުއްޖާގެ ބަނޑަށް5މަސް ކަމުގާވާނަމަ އެއީ ޔާމީނު ނުވަތަ ޕީޕީއެމްގެ ވެރިން ކުރިކަމަކަށް ވާނެތޯ؟\nމާޗް 26, 2019 22:29\nޥަކިބަޔަކު ވެރިކަމުގަ ތިބެގެން ވާކަމެއް ނޫން އެއީ އިސްލާމީ ތަރުބިއްޔަތު ނުދެވި ގޭގޭ ސިޓިންރޫމް ތަކުގަ ދރިންނާ މައިން ބަފައިން ތިބެގެން ބަލާ ފިލްމުތަކާ ދައްކާ މަންޒަރު ތަކުގެ ނަތީޖާ އެ ފެންނަނީ\nމާޗް 28, 2019 07:56\nހުރިހާކަމެއް ސިޔާސީ ނުކޮށްބަލަ ތިމީހުން. އެމަންޖެ މި ޚަބަރު ކިޔާފަ މީހުންގެ ތިކަހަލަ ކޮމެންޓިުތައް ކިޔާފަ ކީކޭ ހިތަށް އަރާނީ. ރާއްޖޭގެ ގިނަ އަންހެން ކުދިންނާ ރަށްރަށުގަ ގުޅުން ހިންގަނީ އެކުދިންގެ ނުރުހުމުގައި. ރަނގަޅަށް ބަލާލާއިރު އެކުއްޖާއަށް ފެނާ ތެލާ ވަކި ނުކުރެވެ އިރުއްސުރެ މީހަކު އޭނަޔާ ބެހެމުން ދާނީ. ހަމަ ކަމެއްވާއިރަށް ޖަޒީރާއެކޭ ޔާމީނެކޭ ގޮވާނުހަދަބަލަ. މީގެ އަނެއްކޮޅަކީ އެވެދާނެ ހަމަ އޭނާގެ އަޚުލާޤެއް ނެތީކަމަށްވެސް. އެކަމަކު ތިތަނުން އެކަކަށްވެސް ލިބިދޭ ހައްޤެއްނޫން އެކަމާ އެއްޗެކޭ ކިޔުމަކީ. ތީ ޚިޔާލު ފާޅުކުރުމެއްނޫން. ތީ ޑިޕްރެޝަންގެ މައްޗަށް ޑިޕްރެޝަން އިތުރުކުރުން.\nޔާމީންގެ ސަރުކާރުގައި ވެސް މިކަހަލަ އެތައް ކަމެއް ހިނގާފައިވޭ، އެކަމް އެއީ ޔާމީން ކުރި ކަމެކޭ ބުނެވިދާނެތަ؟ އެހެންވީމަ މިކަމާ އިބޫއާއި ކޮންކަމެއް. ތިއިން މީހެއްގެ ދަރިއަކަށް އެކުއްޖާ ވީނަމަ ބުނާނީ އިބޫއޭތަ އެހެން ހެދީ އެކުއްޖާއަށް. ކޮންމެ ކަމެއް ސިޔާސީ ނުކޮއްބަލަ. ރާއްޖޭގަ އެކަންޔެއް ނޫނޭ ސިޔާސީ ކަންކަން އޮއްނަނީ. ޢެކަމް މިވަރެން ނޫންކަންނޭގެ.


Kai Po Che ge ithuru actor aku dhanjehigen maruvehje – Iru\n2013 ވަނަ އަހަރު ނުކުތް ފިލްމު “ކައި ޕޯ ޗޭ!” އިން ބޮލީވުޑަށް ތަޢާރަފްވި އެކްޓަރު ސުޝާންތު ސިންގް ރާޖްޕުތު މިދިޔަ ޖޫން މަހު ދަންޖެހިގެން މަރުވެފައި ވަނިކޮށް، އެ ފިލްމުގެ އެހެން އެކްޓަރަކު ވެސް ދަންޖެހިފައި ހުއްޓައި ފެނިއްޖެއެވެ.\nބުރާސްފަތި ދުވަހު ހިމާޗަލް ޕްރަދޭޝްގެ ދަރަމްޝާލާގައި ހުންނަ ޕްރައިވެޓް ގެސްޓް ހައުސެއްގައި ދަންޖެހިފައި ހުއްޓައި ފެނުނީ އެކްޓަރު އާސިފް ބަސްރާއެވެ. އާސިފަކީ ގިނައިން ބައްޕަގެ ރޯލުތަކުން ފެނިފައިވާ އެކްޓަރެކެވެ. “ކައި ޕޯ ޗޭ!” ގައި ވެސް އޭނާ ކުޅެފައިވަނީ ބައްޕައެއްގެ ރޯލެވެ.\n53 އަހަރުގެ އާސިފް މަރުވިގޮތް ޔަގީންވެފައި ނުވިޔަސް، ފުލުހުން ޝައްކުކުރަނީ އޭނާ އަމިއްލައަށް ދަންޖެހިގެން މަރުވީ ކަމަށެވެ. އަދި މިހާރު އޭނާގެ ހަށިގަނޑު ވަނީ ޕޯސްޓްމޯޓަމަށް ފޮނުވާފައި ކަމަށް ފުލުހުންނާ ހަވާލާދީ އިންޑިއާގެ މީޑިއާތަކުން ބުނެއެވެ.\nއާސިފް ކުޅެފައިވާ މަޝްހޫރު ފިލްމުތަކުގެ ތެރޭގައި “ބްލެކް ފްރައިޑޭ” (2004) އަދި “ޖަބް ވީ މެޓް (2007) ފާހަގަކުރެވެއެވެ. އެންމެފަހުން އޭނާ ފެނުނީ މިދިޔަ އަހަރު ނުކުތް “ދަ ޓަޝްކެންޓް ފައިލްސް” އިންނެވެ.\nކުރީގެ ނައިބު ރައީސް ޖިހާދުގެ ޕާސްޕޯޓު ހިފެހެއްޓި މައްސަލައިގެ ޙުކުމް މާދަމާ\nއާސިފްގެ މަރާ ގުޅިގެން ބޮލީވުޑްގެ ގިނަ ބަޔަކު އަންނަނީ ހިތާމަ ފާޅުކުރަމުންނެވެ.


އެސް.ޓީ.އޯގެ ކޮންސްޓްރަކްޝަން ސާމާނު ރަށްރަށުގައި ވިއްކައިދޭނެ އެޖެންޓުން ހޯދަނީ އެސް.ޓީ.އޯގެ ކޮންސްޓްރަކްޝަން ސާމާނު ރަށްރަށުގައި ވިއްކައިދޭނެ އެޖެންޓުން ހޯދަނީ\nއެސް.ޓީ.އޯގެ ކޮންސްޓްރަކްޝަން ސާމާނު ރަށްރަށުގައި ވިއްކައިދޭނެ އެޖެންޓުން ހޯދަނީ\nއެސްޓީއޯ ކޮންސްޓްރަކްޝަން އޮފީސް، ފޮޓޯ- އެސްޓީއޯ\nކޮންސްޓްރަކްޝަން ސާމާނު ރާއްޖޭގެ ރަށްރަށުގައި ވިއްކާދިނުމުގެ މަސައްކަތް ކޮށްދޭނެ އެޖެންޓުން ހޯދުމުގެ މަސައްކަތް އެސްޓީއޯއިން ފަށައިފިއެވެ.\nއެސް.ޓީ.އޯ އިން ވިދާޅުވީ، އެކުންފުނިން ވިއްކާ ކޮންސްޓްރަކްޝަން ސާމާނު އަތޮޅުތެރޭގެ ރަށްރަށުގައި ވިއްކުމުގެ މަސައްކަތް ކޮށްދޭނެ އޭޖެންޓުންނަށްވުމުގެ ފުރުސަތު ބުދަ ދުވަހުން ފެށިގެން ހުޅުވާލާފައިވާ ކަމަށެވެ. އެޖެންޓުން ނެގުމަށް ހަމަޖެހިފައިވަނީ ށ، ނ، ރ، ޅ، އއ، އދ، ވ، މ، ފ، ދ އަދި ތ އަތޮޅުގައެވެ.\nއެޖެންޓުންގެ މަސައްކަތަކަށްވާނީ އެސްޓީއޯއިން ވިއްކާ ކޮންސްޓްރަކްޝަން ސާމާނު ކަނޑައަޅާފައިވާ އަތޮޅުތަކުގައި ވިއްކުމުގެ ޚިދުމަތް ދިނުން ކަމަށް އެސްޓީއޯއިން ހާމަކުރެއެވެ. އެގޮތުން ވިއްކުމަށް ހަމަޖެހިފައިވަނީ ސިމެންތި ،ހިލަ، ހިލަވެލި، ދަގަނޑު، ފްލައިވުޑް، ދަގަނޑު، ހޮޅީގެ އިތުރުން ޓިނު އަދި ޓިނާއި ބެހޭ ސާމާނެވެ.\nކޮންމެ އަތޮޅަކުން ނެގުމަށް ހަމަޖެހިފައި ވަނީ 02 (ދޭއް) އެޖެންޓުންނެވެ. އެގޮތުން ނެގޭ އެޖެންޓުގެ ގޮތުގައި އައްޔަންކުރެވޭނީ ވިޔަފާރި ރަޖިސްޓްރީ ކުރުމާއިބެހޭ ޤާނޫނުގެ ދަށުން މިނިސްޓްރީ އޮފް އިކޮނޮމިކް ޑިވެލޮޕްމެންޓްގައި ރަޖިސްޓްރީކޮށްފައިވާ ކުންފުނި ނުވަތަ ވިޔަފާރިއެއް ހިންގާ ފަރާތްތައް ކަމަށް އެސްޓީއޯއިން ބުނެއެވެ.\nއެޖެންޓު ކަމަށް އެދި ހުށަހަޅާ ކޮންމެ ފަރާތަކަށްވެސް ބީލަން ހުށަހެޅޭނީ ގިނަވެގެން 02 (ދޭއް) އަތޮޅަށް ކަމަށާއި، ބީލަންކަރުދާސް ހުށަހެޅުމުގެ ސުންގަޑި އަކީ، މިމަހުގެ 25ވަނަ ދުވަސް ކަމަށް އެސްޓީއޯއިންބުނެއެވެ.


SunOnline: Yameen Rasheed maraali massalaige shareeaiy sirrukoffi\nޔާމީން ރަޝީދު މަރާލި މައްސަލައިގެ ޝަރީއަތް ސިއްރުކޮށްފި\n9 މަސް 1 ހަފްތާ ކުރިން - 10 ސެޕްޓެމްބަރ 2017 1\nސޯޝަލް މީޑިއާ އެކްޓިވިސްޓް އަދި ބްލޮގަރ ޔާމީން ރަޝީދު މަރާލި މައްސަލައިގެ ޝަރީއަތް ސިއްރުކޮށްފިއެވެ.\nއެ މައްސަލައިގެ އިބްތިދާއީ އަޑުއެހުން ތާވަލްކޮށްފައި ވަނީ މިއަދު މެންދުރުފަހު 2:30 އަށެވެ. އިބްތިތާއީ އަޑުއެހުމަކީ ޝަރީއަތް ފެށުމުގެ ކުރިން ކަމެއް ހުށަހަޅަން ބޭނުންވާނަމަ އެކަމަށް ފުރުސަތު ދިނުމުގެ ގޮތުން ބާއްވާ އަޑުއެހުމެކެވެ.\nކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ މީޑިއާ އޮފިޝަލް އަހުމަދު މުހައްމަދު މަނިކު ވިދާޅުވީ ދައުލަތުން އެދިގެން އެ މައްސަލައިގެ ޝަރީއަތް ސިއްރުކޮށްފައިވާ ކަމަށެވެ.\nޔާމީން ރަޝީދު މަރާލުމުގައި އަމަލީގޮތުން ބައިވެރިވި މީހުންނަކީ ހ. އަންނާރުމާގެ، އިސްމާއިލް ހައިޝަމް ރަޝީދު އާއި މ. އިރާސްމިކުގެ، އަހުމަދު ޒިހާން އިސްމާއިލް ކަމަށް ފުލުހުން ވަނީ ބުނެފައެވެ. އަދި މަރާލިއިރު އޭނާ ދިރިއުޅޭ މ. ސްޕެކްޓިކިއުލާގެ ކައިރީ ފާރައަށް ހުރީ މ. ތާއިފް އިސްމާއިލް ރަޝީދު ކަމަށް ފުލުހުން ވަނީ ބުނެފައެވެ.\nއޭނާ މަރާލުމުގައި ބައިވެރިވި ކަމަށް ތުހުމަތު ކުރެވޭ އަނެއް ހަ މީހުންނަކީ ގދ. ގައްދޫ ސިންދުބާދުގެ މުހައްމަދު ދިފްރާން އާއި މ. ކުދެހިގެ ހަސަން ޝިފާޒުގެ އިތުރުން މ. ކޮޅުފުށި އީސްޓް ހަސަން ޒިޔާދެވެ.\nމިދިޔަ އޭޕްރީލް މަހުގެ 22 ވަނަ ދުވަހުގެ ރޭ ޔާމީން ރަޝީދު މަރާލި މީހުން ގަބޫލުކުރާގޮތުގައި އޭނާ އަކީ އިސްލާމްދީނަށް ފުރައްސާރަކުރާ މީހެއް ކަމަށް ފުލުހުން ވަނީ ބުނެފައެވެ.\nފުލުހުން ބުނީ ޔާމީން ރަޝީދު މަރާލުމުގެ އަޑީގައި ތިބި މީހުން ވެސް އެނގޭ ކަމަށާއި އެމީހުންގެ މައްސަލަ ތަހުގީގު ކުރަމުން އަންނަ ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް އެކަމުގައި ސިޔާސީ ކަމެއް ނެތް ކަމަށް ފުލުހުން ވަނީ ބުނެފައެވެ.\nކްރިމިނަލް ކޯޓް ޔާމީން ރަޝީދުގެ މަރު\nޕްރެސް ކޮންފަރެންސްގައި ފާރިސް ތަމްސީލް ކުރެއްވީ ރައީސް މައުމޫން: ހެކީން 13 ގަޑި 40 މިނެޓް ކުރިން\nފާރިސްގެ ދިފާއީ ބައެއް ހެކިން ހެކިބަސް ދޭން އުޒުރުވެރިވޭ: ކޯޓް2ދުވަސް 17 ގަޑި ކުރިން\nރައީސް މައުމޫނަށް ދީފައިވާ ދީނީ ނަސޭހަތް ދިނުމުގެ ހުއްދަ ކޯޓުން ބާތިލްކޮށްފި6ދުވަސް 12 ގަޑި ކުރިން\nމައުމޫނާއި ދެ ފަނޑިޔާރުންގެ މިއަދުގެ އަޑުއެހުން ކެންސަލް ކޮށްފި 1 ހަފްތާ 20 ގަޑި ކުރިން\nރިޔާސީ ލޯންޗުކޮޅުގެ މައްސަލައިގައި ޖަލަށްލި ޕާޕާ މިނިވަންވެއްޖެ 1 ހަފްތާ2ދުވަސް ކުރިން


ޔާމިންގެ އެކައުންޓު ފްރީޒް ކުރީ ގޯސްކޮށް: ސްޕްރީމް ކޯޓު | Sandhaanu\nޔާމިންގެ އެކައުންޓު ފްރީޒް ކުރީ ގޯސްކޮށް: ސްޕްރީމް ކޯޓު\nކުރީގެ ރައީސް އަބްދުﷲ ޔާމީންގެ އަބްދުލްޤައްޔޫމްގެ ބޭންކް އެކައުންޓު ފްރީޒްކުރަން ކޯޓު ޢަމުރު ނެރުނީ ގޯސްކޮށް ކަމަށް ސުޕްރީމް ކޯޓުން މިއަދު ކަނޑައަޅައިފި އެވެ.\nރައީސް ޔާމީންގެ 8 އެކައުންޓެއް ފްރީޒް ކުރުމުގެ އަމުރެއް މިދިޔަ އަހަރު ކުރީކޮޅު ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ނެރުނީ އެމްއެމްޕީއާރްސީގެ ޙިޔާނާތާއި ގުޅިގެން ދަޢުލަތަށް ލިބެންޖެހޭ ފައިސާ އެމަނިކުފާނުގެ އެކައުންޓަށް ޖަމާވެފައިވާ ކަމަށް ބުނެ، އެފަދަ ޢަމުރަކަށް ފުލުހުން އެދުމުންނެވެ. އެ ޢަމުރުގައި ބުނެފައިވަނީ އެ ފައިސާ ނުހިފަހައްޓައިފިނަމަ އެއިން އެމަނިކުފާނު މާލީ މަންފަޢައެއް ހޯދުމުގެ ފުރުސަތު އޮތް ކަމަށާއި ދަޢުލަތަށް ގެއްލުންވެދާނެ ކަމަށެވެ.\nކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ އެޢަމުރު ހައިކޯޓުގައި ވަނީ އިސްތިޢުނާފު ކޮށްފައެވެ. އަދި އެމައްސަލަ އިސްތިޢުނާފު ކުރުމުން ހައިކޯޓުން ވަނީ އެޢަމުރު ބާތިލް ކޮށްފައެވެ. ހައިކޯޓުން ޢަމުރު ބާތިލް ކުރުމުން ދަޢުލަތުން ހައިކޯޓުގެ ޙުކުމް ސްޕްރީމްކޯޓުގައި އިސްތިޢުނާފް ކުރިއެވެ.\nމިއަދު އެ މައްސަލައިގައި ސުޕްރީމް ކޯޓުން ކުރި ޙުކުމްގައިވަނީ ރައީސް ޔާމީންގެ އެކައުންޓްތައް ފްރީޒްކުރީ ޤާނޫނާއި ޚިލާފަށް ކަމަށެވެ.\nރައީސް ޔާމީންގެ އެކައުންޓް ފްރީޒް ކުރުމުގެ ޢަމުރަކަށް ދަޢުލަތުން އެދިފައިވަނީ ޖިނާއީ އިޖުރާޢަތުގެ ޤާނޫނުގެ 72 ވަނަ މާއްދާގައި ބުނާ މޮނިޓަރިންގެ ޢަމުރެއް ނެތިކަމަށް ރައީސް ޔާމީންގެ ވަކީލުން ވިދާޅުވެއެވެ. ނަމަވެސް ދައުލަތުން ވިދާޅުވަނީ، ފްރީޒް ކުރުމުގެ ޢަމުރު ނެރުނީ އެ ޤާނޫނުގެ 72 ވަނަ މާއްދާގެ (ބ)ގައި ވާ އިސްތިސްނާ ޙާލަތެއް ބޭނުންކޮށްގެން ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް ހައިކޯޓުން ކަނޑައަޅާފައި ވަނީ އެއީ އިސްތިސްނާ ޙާލަތެއް ނޫން ކަމަށެވެ.\nނަމަވެސް ސުޕްރީމްކޯޓުގެ ޙުކުމްގައި ވަނީ އެ މައްސަލައިގައި އެކައުންޓު ފްރީޒް ކުރުމުގެ ޢަމުރަކަށް އެދެން ޖެހޭނީ މަނީ ލޯންޑަރިންގެ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ކަމަށެވެ.\nމަނީ ލޯންޑަރިންގެ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ފްރީޒް ކުރެވޭނީ ދަޢުލަތަށް ނެގިދާނެ ކަމަށް ބެލެވޭ ފައިސާއެވެ. އެ ފައިސާއަކީ ދަޢުލަތަށް ނެގިދާނެ ފައިސާއެއްކަން ސާބިތުކޮށްދިނުމަކީ އެ މަރުޙަލާގައި ލާޒިމު ކަމެއް ނޫން ކަމަށްވެސް އެޢަމުރުގައި ވެއެވެ. އެ ފައިސާއަކީ ދަޢުލަތަށް ނެގިދާނެ ފައިސާ ކަމަށް ޤަބޫލު ކުރެވޭ ސަބަބެއް ނުވަތަ ސަބަބުތަކެއް ފަނޑިޔާރުންނަށް ދެއްކުމުން ފުދޭނެ ކަމަށްވެސް ޙުކުމުގައި ވެއެވެ.\nފްރީޒް ކުރުމުގެ ޢަމުރަކަށް އެދޭ އިރު، ދަޢުލަތަށް ނަގަން އެދޭ ފައިސާ ނޫނީ މުދާ ބަޔާން ކޮށް އެނގެން ޖެހޭނެ ކަމަށް ޙުކުމުގައިވެ އެވެ. އަދި އެއީ ފައިސާ ކަމުގައިވާނަމަ، އެ ފައިސާގެ އަންދާޒާ ކުރެވޭ ޢަދަދެއް ފަނޑިޔާރަށް ހުށަހަޅަން ޖެހޭނެ ކަމާއި، އަންދާޒާ ކުރާ ޢަދަދަށްވުރެ ގިނައިން އެކައުންޓުގައި ފައިސާ ހުރި ނަމަ ފްރީޒް ކުރާނީ އެކައުންޓުގައި ހުރި ފައިސާގެ ތެރެއިން ކުށާއި ގުޅިފައިވާ ކަމަށް ބެލެވޭ ފައިސާ ކަމަށްވެސް ޙުކުމުގައި ވެއެވެ.\nއޭގެ އިތުރުން، އަމުރަށް އެދޭ އިރު އެ އަމުރަށް އެދެނީ ކޮން ގާނޫނެއްގެ ދަށުންކަން ބަޔާން ކުރަންވާނެ ކަމަށާއި، ފަނޑިޔާރުން ޢަމުރު ނެރޭއިރުވެސް، އެ އަމުރެއް ނެރެނީ ކޮން ގާނޫނެއްގެ ދަށުންކަން ބަޔާން ކުރަން ޖެހޭނެ ކަމަށް ހުކުމުގައިވެ އެވެ. އަދި ޤާނޫނުގައި ލާޒިމު ކުރާ ކަންކަން އެ މައްސަލައެއްގައި ފުރިހަމަވޭތޯ ނުވަތަ ނޫންތޯ ބަޔާން ކުރަން ވާނެ ކަމަށް ޙުކުމުގައި އެވެ.\nފުލުހުންގެ ތަހުޤީގަކީ ރައީސް ޔާމީންއާއި އޭސީސީއާއެކު ހެދި އެސްކްރޯ އެކައުންޓަށް އެމަނިކުފާނުގެ ބީއެމްއެލްގެ އެކައުންޓަކުން އެއް މިލިއަން ޑޮލަރު ޖަމާކުރުމުގެ މުޢާމަލާތަކާއި ގުޅޭ ތަހުޤީގެއްކަން ޙުކުމުގައި ފާހަގަ ކުރި އެވެ. ނަމަވެސް، އެސްކްރޯ އެކައުންޓް ފްރީޒްކުރުމުގެ ޢަމުރަކަށް އެދުމުގެ ބަދަލުގައި ރައީސް ޔާމީންގެ އެހެން 8 އެކައުންޓު ފްރީޒް ކުރަން ހުށަހަޅި އިރު، އެ އެ އެކައުންޓުތަކުގައިވާ ފައިސާއާ އެސްކްރޯ އެކައުންޓުގެ މުޢާމަލާތާއި ގުޅެނީ ކިހިނެއް ކަމެއްވެސް ފުލުހުންނަށް އެ މައްސަލައިގައި ހައިކޯޓުގައިވެސް ސުޕްރީމް ކޯޓުގައިވެސް ބުނެދެވިފައި ނުވާކަމަށް މިއަދު ސުޕްރީމްކޯޓުން ކުރި ޙުކުމުގައިވެ އެވެ. އަދި އެ އެކައުންޓުތަކުގައި އެމްއެމްޕީއާރްސީގެ ފައިސާ ހުރިކަންވެސް ބުނެދެވިފައި ނުވާ ކަމަށްވެސް ޙުކުމުގައި ވެއެވެ.\n“ވީމާ މި ސަބަބުތަކަށް ޓަކައި މޯލްޑިވްސް އިސްލާމިކް ބޭންކުގައިވާ އަބްދުﷲ ޔާމީން އަބްދުލްޤައްޔޫމުގެ 8 އެކައުންޓް ފްރީޒްކުރުމަށް ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ނެރެފައިވާ ޢަމުރު ނެރެފައި ވަނީ ޤާނޫނާއި އެއްގޮތަށްކަން އަހުރެންނަކަށް ނުފެނުނު،” ޙުކުމް އިއްވަމުން ފަނޑިޔާރު ހުސްނުއްސުޢޫދު ވިދާޅުވި އެވެ.\nފަނޑިޔާރު ސުޢޫދުގެ ރަޢުޔަށް ފަނޑިޔާރު އަޒްމިރަދާ ޒާހިރާއި، ފަނޑިޔާރު ޢާއިޝާ ޝުޖޫން މުހައްމަދު ތާއީދު ކުރެއްވި އެވެ.\nރައީސް ޔާމީންގެ އެކައުންޓްތައް ފްރީޒް ކުރީ ޤާނޫނާ ޙިލާފަށް ކަމަށް ސުޕްރީމް ކޯޓުން ނިންމެވިޔަސް މިހާރުވެސް އެކައުންޓުތައް ހުރީ ފްރީޒް ނުކޮށް ދޫކޮށްލައިފަ އެވެ. ފްރީޒްކޮށްފައި ހުރީ ހަމައެކަނި ގއ. ވޮޑަމުލާގެ އެއް މިލިއަން ޑޮލަރު ޖަމާވި އިސްލާމިކް ބޭންކުގެ ޖެނެރަލް އިންވެސްޓްމެންޓް އެކައުންޓެވެ.\nރައީސް ޔާމީން މިހާރު ހުންނެވީ މާފުށީ ޖަލުގަ އެވެ. އެއީ ގއ. ވޮޑަމުލާ ދޫކޮށްގެން ދަޢުލަތަށް ލިބެން ޖެހޭ ފައިސާ ލޯންޑްކުރި މައްސަލަ ސާބިތުވެ އިއްވި ފަސް އަހަރުގެ ޖަލު ޙުކުމް ތަންފީޒު ކުރުމަށެވެ. އެ މައްސަލައިގެ އިތުރުން، މަނީ ލޯންޑަރިންގެ އިތުރު ދަޢުވާ ތަކެއްވެސް މިހާރުވަނީ އެމަނިކުފާނުގެ މައްޗަށް އުފުލައިފައެވެ.


Neymar anekkaa ves fahuvaguthu PSG molhukohdheefi | Mihaaru\n23 ސެޕްޓެމްބަރ 2019 - 09:463comments\nމިއީ ނޭމާ ފަހު ވަގުތު ޖެހި ގޯލަކުން ޕީއެސްޖީ ޖެހިޖެހިގެން މޮޅުވި ދެ ވަނަ މެޗެވެ. މީގެ ކުރިން ޕީއެސްޖީގެ ސަޕޯޓަރުން ނޭމާއާ ދެކޮޅަށް ދަނޑުތެރޭގައި ހަޅުތާލުކުރަމުންދަނިކޮށް އޭނާ ވަނީ ސްޓްރަސްބޯގް އަތުން ވެސް ޕީއެސްޖީ މޮޅުކޮށްދީފަ އެވެ. ރޭގެ މެޗުގައި ވެސް ޕީއެސްޖީގެ ބައެއް ސަޕޯޓަރުން ވަނީ ނޭމާއާ މެދު ނުރުހޭ ކަމަށް ބުނެ ދަނޑު ތެރޭގައި ޝުއޫރުފާޅުކޮށްފަ އެވެ. ޕީއެސްޖީ ސަޕޯޓަރުން ހިތްހަމަނުޖެހުނީ މި ފަހަރުގެ ޓްރާންސްފާ މާކެޓްގައި ބާސެލޯނާ އަށް ބަދަލުވާން ނޭމާ އުޅުނު ގޮތުންނެވެ.\nލިޔޯން ދަނޑުގައި ކުޅުނު މެޗު ނިމެން ތިން މިނިޓަށް ވެފައި ހުއްޓައި ނޭމާ ގޯލު ޖެހީ ލިޔޯނުގެ ގޯލްކީޕަރު އެންތޮނީ ލޮޕޭޒަށް އެއްވެސް ފުރުސަތެއް ނުދީ އެވެ. މި މެޗުގައި ޕީއެސްޖީން ފޮނުވާލި ގިނަ ހަމަލާތަކެއް ލޮޕޭޒް ވަނީ ހުއްޓުވައިފަ އެވެ. ޕީއެސްޖީ އަށް ދެން ލަނޑެއް ޖަހައިދޭން ރަނގަޅު ފުރުސަތެއް ލިބުނީ ޗޮޕޫ މޯޓިން އަށެވެ. އޭނާ އަށް އެ ފުރުސަތުގެ ބޭނުމެއް ނުހިފުނެވެ.\nރޭގެ މެޗަށް ފަހު ޕީއެސްޖީގެ ކޯޗު ތޯމަސް ޓުޗެލް ބުނީ ނޭމާ އަށް އަދިވެސް ތަފާތު ދެއްކޭނެ ކަމަށެވެ.\n"ނޭމާ އަށް އަދިވެސް މޮޅަށް ކުޅެވޭނެ. މިއީ މިދިޔަ ހަތަރެއް ނޫނީ ފަސް ވަރަކަށް މަހުގެ ތެރޭގައި އޭނާގެ ދެ ވަނަ މެޗު. އޭނާގެ 100 ޕަސެންޓް ކުޅުމެއް ނޫން މިއީ. ނޭމާ ފެންވަރުގެ ކުޅުންތެރިއަކަށް އަދިވެސް ހޯދޭނެ ކުރިއެރުން އެބަހުރި. އެކަން ކޮށްދޭން އަހަރެން މި ހުރީ އެހީވާން ތައްޔާރަށް،" ކުރިން ބޮރޫޝިއާ ޑޯޓްމަންޑަށް ކޯޗުކޮށްދިން ޓުޗެލް ބުންޏެވެ.\nރޭގެ މެޗުގައި ވެސް އަނިޔާގެ ސަބަބުން ޕީއެސްޖީގެ އެޑިސަން ކަވާނީ، ކިލިއަން އެމްބާޕޭ އަދި މި ފަހަރުގެ ޓްރާންސްފާގައި ޕީއެސްޖީ އަށް ބަދަލުވި މައުރޯ އިކާޑީ ނުކުޅެ އެވެ. އެ ކުޅުންތެރިން ޓީމާ ގުޅުމުން ޕީއެސްޖީ އިތުރަށް ވަރުގަދަވާނެ ކަމަށް ޓުޗެލް ވަނީ ބުނެފަ އެވެ.\nޕީއެސްޖީން ރޭގެ މޮޅާ އެކު ލީގުގެ އެއް ވަނައިގައި އޮތީ ތިން ޕޮއިންޓުގެ ލީޑަކާ އެކު އެވެ. ޕީއެސްޖީ އަށް ހަ މެޗުން 15 ޕޮއިންޓް ލިބިފައިވާއިރު، ދެ ވަނައިގައި އޮތް އެންޖާސް އާއި ތިން ވަނައިގައި އޮތް ނީސް އަށް ވަނީ ހަ މެޗުން 12 ޕޮއިންޓް ލިބިފަ އެވެ.


United Ah Dhiyumah Dybala Gaathu Ronaldo Bunefi - Vaguthu\nޔުނައިޓެޑަށް ދިޔުމަށް ޑިބާލާ ގާތު ރޮނާލްޑޯ ބުނެފި\nއިނގިރޭސިވިލާތުގެ އެންމެ ކާމިޔާބު އެއް ކްލަބު، މެންޗެސްޓާ ޔުނައިޓެޑަށް ބަދަލުވުމަށް ޕައުލޯ ޑީބާލާ ގާތު ކްރިސްޓިއާނޯ ރޮނާލްޑޯ ބުނެފައިވާ ކަމަށް މީޑިއާ ރިޕޯޓްތައް ބުނެފިއެވެ.\nޑީބާލާ ހޯދުމަށް ޔުނައިޓެޑުން މަސައްކަތް ކުރަމުންދާއިރު، ޔުނައިޓެޑަށް ދިޔުމުގެ ވިސްނުމާ ގުޅޭގޮތުން ޑީބާލާ ވަނީ ރޮނާލްޑޯގެ ލަފާ ހޯދާފައެވެ. އިނގިރޭސި މީޑިއާތަކުން ބުނެފައިވާ ގޮތުގައި، ޔުނައިޓެޑުން ޑީބާލާ ގެންދަން ވިސްނަނީ ބަދަލުގައި ރޮމެލޫ ލުކާކޫ ދިނުމަށްފަހުގައެވެ.\nޕޯޗުގީޒްގެ ލިސްބަންއިން ޔުނައިޓެޑަށް ބަދަލުވެ، ރޮނާލްޑޯ ވިދާލީ ޔުނައޓެޑްގައެވެ. އެލްކްސް ފާހަގަސަންގެ ކޯޗުކަމުގެ ދަށުގައި ރޮނާލްޑޯގެ މަގުބޫލުކަން ބޮޑުވެގެންދިޔައިރު، އޭނާ ވަނީ ޔުނައިޓެޑާއެކު ޗެމްޕިއަންސް ލީގުވެސް ކާމިޔާބު ކޮށްފައެވެ. އަދި ދުނިޔޭގެ އެއްވަނަ މަގާމަށް ރޮނާލްޑޯ ވާސިލްވެފައި ވަނީވެސް ޔުނައިޓެޑްގެ ބޮޑު އެހީއަކާ އެކީގައެވެ.\nރޮނާލްޑޯ ބުނެފައި ވަނީ އޭނާ ޗެމްޕިއަނަކަށް ހަދާދިނީ ޔުނައިޓެޑުން ކަމަށެވެ.\nއުމުރުން 25 އަހަރުގެ ޑީބާލާއަކީ ޔޫރަޕްގެ ގިނަ ކްލަބުތަކަކުން ފާރަލަމުންދާ ކުޅުންތެރިއެކެވެ. މިދިޔަ ސީޒަންގައި ޑީބާލާގެ ފަރާތުން އެންމެ އެކަށީގެންވާ ކުޅުމެއް ނުފެނުނު ނަމަވެސް، އޭނާ ވަނީ 10 ގޯލް ޖަހާފައެވެ. އަދި އޭގެ ކުރިން ސީޒަންގައި ޗެމްޕިއަންސް ލީގުގައިވެސް ޑީބާލާ ވަނީ ޔުވެންޓަސްއަށް މުހިއްމު ކުޅުމެއް ދައްކާފައެވެ.\nޑީބާލާގެ ކުޅުން އެންމެ ބޮޑަށް ގެއްލިގެން ދިޔަ ސަބަބެއް ކަމަށް ގިނަ ބަޔަކު ބުނެފައި ވަނީ ޕޯޗުގަލްގެ ތަރި ރޮނާލްޑޯ ޖުވެންޓަސްއާ ގުޅުނު ހިސާބުންނެވެ. އާޖެންޓީނާއާއެކު ކޮޕާ އެމެރިކާ ކުޅުމުގެ ސަބަބުން ޑީބާލާ އަދި ޓީމާ ގުޅިފައިނުވާއިރު، އޭނާއަށް ގައުމީ ޓީމުގެ ފުލް 11އިންވެސް މިހާރަކަށް އައިސް ފުރުސަތު ލިބިފައެއް ނުވެއެވެ.


Nizaamee Nukthaa: Ijthimaaee hidhumaiy thah foaru kuran budget nethigen ulhenee keevve?\nނިޒާމީ ނުކުތާ: އިޖްތިމާއީ ޚިދުމަތްތައް ފޯރުކުރަން ބަޖެޓު ނެތިގެން އުޅެނީ ކީއްވެ؟\n04 ފެބްރުއަރީ 2020 - 12:22:45\nލިޔުނީ: ހުމައިދާ އަބްދުލްޢަފޫރް\nރާއްޖޭގެ ކުޑަކުދިންނާއި ދެކޮޅަށް ކުރަމުންދާ ޖިންސީ، ޖިސްމާނީ، ނަފްސާނީ އަދި އެންމެހާ އަނިޔާތަކުން ރައްކާތެރި ކުރުމަށް ހެދިފައިވާ ޤާނޫނީ އޮނިގަނޑާއި އިޖްތިމާއީ ޚިދުމަތްދިނުމުގެ ނިޒާމަކީ ކޮންމެ ސަރުކާރަކުންވެސް ވަރަށް ރަމްޒީ ގޮތެއްގައި ހިންގަމުންދާ އެއްޗެކެވެ. މީގެ އާޚިރު ނަތީޖާއަކީ ރާއްޖޭގައި އެންމެނިކަމެތިވާ ކުޑަކުދިންނަކީ އެކުދިންގެ ރައްކާތެރިކަން ކަށަވަރު ކުރުމުގެ ޒިންމާއޮތް ބޮޑެތިމީހުންގެ ޝިކާރައަކަށް އަބަދުވެސް ވެފައިވާ އަދި ވަމުންދާ ބައެއްކަމެވެ. އަދި ރާއްޖޭގައި އެންމެ ނިކަމެތި ހާލަތު ދިމާވާ މީހުން އިތުރަށް ނިކަމެތިވެގެންދާ ކަމެކެވެ.\nމިޚިޔާލަކީ މާ ބޮޑު ތާއީދެއް ލިބޭނެ އެއްޗަކަށް ނުވުން އެކަށީގެން ވެއެވެ. ނަމަވެސް މިކަން މިހެންވެގެން އުޅޭ ބައެއްސަބަބާ ދޭތެރޭ ފިކުރު ހިންގާލާނަމެވެ. ދިވެހިރާއްޖޭގެ ރައްޔިތުންގެ މަޖިލިހުގެ ކޮންމެ މެމްބަރެއްގެ މުސާރައަށް އަހަރަކު ގާތްގަނޑަކަށް 1 މިލިޔަން ރުފިޔާ ޚަރަދުވެއެވެ. މީގެ އިތުރުން އެ މެމްބަރުންނަށް ބޮޑެތި އިނާޔަތްތަކެއް ވެސް ދެއެވެ. ނުވިތާކަށް އިނާޔަތުގެ މަންފާ އާއިލާއަށް ވެސް ފޯރުވެގެން ދެއެވެ. އެ މެމްބަރުން މަސައްކަތް ކުރަމުން އަންނަނީ އަހަރެއްގެ ގާތްގަނޑަކަށް ތިންބައިކުޅަ އެއްބައި ދުވަހު، ދިގު ޗުއްޓީތަކެއް ލިބިގެންނެވެ. އެމީހުން މަޖްލިހުގައި ތިބޭއިރު މަސައްކަތުގެ ބޭރުން ކުރަމުންދާ ވިޔަފާރިތައް ބަރާބަރަށް ކުރުމުގެ މަގު ފަހިވެފައި އޮވެއެވެ. އެހެންކަމުން ރާއްޖޭގެ މަޖިލިސް ވަނީ ވިޔަފާރިވެރިންގެ މަޖިލިހަކަށް ވެސް ވެފައެވެ.\nރާއްޖޭގެ ކޮންމެ އަތޮޅެއްގެ ހުރިހާ ރަށްތަކަކަށް އިޖްތިމާއީ ޚިދުމަތް ފޯރުކޮށްދޭ އަތޮޅު މަރުކަޒަކަށް ހަމަޖެހިފައިވާ ބަޖެޓަކީވެސް ގާތްގަނޑަކަށް 1 މިލިޔަން ރުފިޔާއެވެ. މިއީ ތަން ހިންގުމަށާއި މުވައްޒަފުންގެ މުސާރައަށާއި އެކުއެވެ. މަރުކަޒެއްގެ ކޭސްވާވަކަރަކަށް ލިބެނީ އެންމެ ބޮޑުވެގެން މަހަކު 12،000 ރުފިޔާ އެވެ. މިއީ 5،000 ރުފިޔާގެ އަސާސީ މުސާރައަކާއެކު އިތުރު އެތައް އެލަވަންސްތަކެއް ލައިގެން މި އަދަދު މަތިވާ އެންމެ ބޮޑު މިންވަރެވެ. އަހަރަކު ލިބޭ އެންމެ ބޮޑު މުސާރައަށް ޖެހެނީ 144،000 ރުފިޔާ އެވެ. އެމީހުންގެ ގިނަ ބަޔަކު މަސައްކަތް ކުރަން ޖެހެނީ 24 ގަޑިއިރުގެ ޚިދުމަތުގައި ތިބެން ޖެހޭ ހާލަތުގައެވެ. އެކިބާވަތުގެ ބޮޑެތި އަނިޔާތަކާއި އާއިލީ މައްސަލަތަކުގެ ހަމަނުޖެހުންތަކުން އުފެދޭ ނަފްސާނީ ނުތަނަވަސްކަމުގެ ބުރަ ތާއަބަދު އުފުލުމަކީ އެމީހުންގެ މަސައްކަތުގެ މައިގަނޑު އެއްބައެވެ. މި ޙަޤީގަތަކީ ވަޒީފާދޭ ފަރާތުން އެކަމަށް އަޅާލަންޖެހޭ ކަމެއް ނަމަވެސް މިއީ އެއްވެސް ފަރާތަކުން ފާހަގަކުރާ ކަމެއް ނޫނެވެ. އެމީހުންނަކީ އިތުރު އިނާޔަތްތަކެއް ލިބޭ ބައެއް ނޫނެވެ. އަދި އެމީހުންނަކީ އިތުރު މަސައްކަތް ކުރުމުގެ ވަގުތު އަދި މަގުވެސް ފަހިވެފައިވާ ބައެއް ނޫނެވެ.\nރާއްޖޭގައި އިޖްތިމާއީ ޚިދުމަތް ފޯރުކުރުމަށް އޮންނަ ނިޒާމުގެ މައްސަލަތައް ފެންނަނީ ހަމައެކަނި ކުޑަކުދިންނަށް ދޭންޖެހޭ ރައްކާތެރިކަން ނުދެވޭތީ އެއް ނޫނެވެ. މާލޭގެ މަގުމަތިން ސަލާންޖަހަން އަތްދިއްކުރާ ބޮޑެތި މީހުންނަކީވެސް އެނިޒާމުގެ ބާގަނޑެއްކަން ވަރަށް ސާފެވެ. ދާދި އިހަކަށް ދުވަހު މިފަދަ މީހަކާ މަގުމަތިން ދިމާވިއެވެ. އޭނާގެ ހާލަތަކީ ބަލިވެގެން ފަރުވާހޯދަން ދިގު މުއްދަތަކަށް މާލެ އައިސް އުޅެން ޖެހިފައިވާ ހާލަތެކެވެ. ފަރުވާއަށް އާސަންދަ ލިބެއެވެ. ރައްޓެއްސެއް ގާތުގައި ދަތި ހާލުގައި ހިލޭ ހުރެވޭނެ ގޮތް ހަމަޖެހުނު ނަމަވެސް ކައިބޮއި އުޅެން ޖެހެނީ އަމިއްލަ ޚަރަދުގައެވެ. އަތުގައޮތް ފައިސާކޮޅު ހުސްވީމާ ކެވެން އޮތީ މަގުމަތީގައި ސަލާން ޖަހައިގެންނެވެ. މި ހާލަތަށް ވެއްޓޭ މީހުންގެ އަދަދު ދެނެގަނެވޭނީ އެކަންކަން ބަލާ ހޯދައިގެންނެވެ. މީ ސަރުކާރުން ކުރާ ކަމެއްކަން އެނގިފައެއް ނުވެއެވެ. ސަލާން ޖެހި މީހާ ބުނީ މިހާލަތުގައި އެހީ ހޯދަން ގުޅެން އޮތީ ރައްޔިތުންގެ މަޖިލިހުގެ މެމްބަރަށް ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް އޭނާގެ ފަރާތުން އިޖާބައެއް ނުލިބެއެވެ.\nރާއްޖެއަކީ ކޮންމެ 5000 މީހެއް ތަމްސީލުކުރަން ރައްޔިތުންގެ މަޖިލިހުގައި މެމްބަރެއް ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤައުމެކެވެ. މިކަމަކީ ރައްޔިތުންނަށް ނުކަތާވަރުގެ ބޮޑު ޚަރަދެއް ދާ ކަމަކަށްވާއިރު މިކަން މިގޮތަށް ފަރުމާކޮށްފައިވާ ސަބަބެއް އޮންނާނެތާއެވެ. ރައްޔިތުންގެ މަޖިލިހުގައި މުޅިންހެންވެސް ތިބެނީ ސިޔާސީ ޕާޓީތަކަށް ނިސްބަތްވާ ފަރާތްތަކެވެ. އެ މަޖިލިހުން ކަންކަން ނިމިގެންދާއިރު ފެންނަނީ ސިޔާސީ ބޭނުންތައް ފުއްދުމައް ޚަރަދު ބޮޑު ބޮޑެތި ނިންމުންތަކާއި އެކަންކަމަށް ދާ ޚަރަދުގެ ބަޖެޓު ހަމަޖެހިގެން ދާތަނެވެ. ސިޔާސީ ޕާޓީތަކުގައި މެމްބަރުން ތިބޭ އަދަދާއި ގުޅުވައި ޕާޓީތައް ހިންގުމަށް ދައުލަތުގެ ޚަޒާނާއިން ފައިސާ ކަނޑައެޅީވެސް އެ މަޖިލިހުންނެވެ. އެ މަޖިލިހުގެ މެމްބަރުންގެ މުސާރަ އާއި ކޮމިޓީ އެލަވަންސާއި އިތުރު އިނާޔަތްތައް ވެސް ކަނޑައަޅަނީ ހަމަ އެ މަޖިލީހުންނެވެ. ރަށު ކައުންސިލު އިންތިޚާބު ކުޑަތަން ވެފައިވާ އިރު ކައުންސިލަރުންގެ މުސާރަ ބޮޑުކުރުމަށް ރައީސުލް ޖުމްހޫރިއްޔާ ފޮނުއްވީމާ ފާސްކުރާނީ ވެސް ހަމަ އެމަޖިލިހުންނެވެ. މިކަންކަން ހިންގަނީ ރައްޔިތުންނަށް ޚިދުމަތް ކުރުމުގެ ނަމުގައެވެ. ނަމަވެސް އެންމެ އަސާސީ ޚިދުމަތްތަކުގެ ހާލަތަށް ނަޒަރު ހިންގާލުމުން ފެންނަނީ ބަޖެޓު ނެތިގެން ކަންނުވެގެން އުޅޭ މަންޒަރެވެ. ކުޑަކުދިންނަށް ދޭންޖެހޭ އަސާސީ ރައްކާތެރިކަން ފޯރުކޮށް ދެވޭނެ ގޮތެއް ނެތެވެ. އާސަންދަ އަކީ ހުސްނުވާނެ އެއްޗެއް ކަމަށް ނަންދީފައި އޮތަސް، ބަލި ހާލަތުގެ ސަބަބުން ސަލާން ޖަހާ ހިސާބުން ރައްޔިތުންނަށް އަރައިގަނެވޭނެ ގޮތެއް ނެތެވެ.\nރާއްޖޭގައި އަސާސީ ބޭނުންތަކަށް ސަލާންޖެހުމުގެ ޒަމާންވީ ސަގާފަތެއް ފިސާރި ވަރުގަދައަށް ބިނާކޮށްފައިވާކަން އެއީ އެންމެންވެސް ދަންނާނެ ކަމެކެވެ. ރާއްޖޭގެ ސަގާފަތުގައި "ވެރިން" ވެރިންނަށް ވެވެނީ އަނެކާގެ މައްޗަށް މާލީ ގޮތުންނާއި އަދި ދައުލަތުގެ މަގާމުގެ ނުފޫޒު ނާޖާއިޒު ގޮތުގައި ފޯރުކޮށްގެނެވެ. ރައްޔިތުންގެ މަޖިލިހުގެ މެމްބަރުން ދާއިރާގެ ރައްޔިތުންނަށް ކޮށްދޭ ޙިދުމަތަކަށް ވެފައި އޮންނަނީ ވަކިވަކި ފަރުދުންނަށް މާލީ އަދި މާއްދީ އެހެނިހެން އެދުންތައް ފުއްދައިދިނުމެވެ. އަދި މިކަމުގެ އާޚިރު ނަތީޖާ އަކީ މެމްބަރު ކައިރިއަށް ދާއިރާގެ ރައްޔިތުން ސަލާންޖަހަން ދިއުމުގެ ނުރަސްމީ ނިޒާމުގައި މޫލާ ވަރުގަދަވުމެވެ. މީގެ ސަބަބުން ރައްޔިތުންނަށް ލިބޭ ނިކަމެތި ކަމަކީ މި ނޭއްގާނީ ނުރަސްމީ ނިޒާމު އާންމުވެ ފުޅާވެ، ޤާނޫނީ ގޮތުން މުޅި މުޖުތަމައުގެ މަންފާއާއި ހަމަޖެހުމަށް އުފައްދާފައިވާ ޚިދުމަތުގެ ނިޒާމުތައް ހީނަރުވެ، "ބަޖެޓު ނެތިގެން" ނުހިންގުމެވެ.\nމަޖިހިލިހުގެ މެމްބަރުން އެމީހުންގެ ބޮޑު މުސާރަ ޙައްޤުވާކަމަށް ދެކެނީ އެއީ ދާއިރާގެ މީހުނަށް ބަހަން ބޭނުންކުރަންޖެހޭ އެއްޗެއްގެ ގޮތުގައި ސިފަކޮށްގެނެވެ. ސަލާން ޖަހަންޖެހިފައިވާ އެތައް ފަރާތަކަށް ސާފުވާ ޙަޤީޤަތަކީ މިކަމަކީ ކުރެވޭ ވެސް ކަމެއް ނޫންކަމެވެ. މަޖިލިހުގެ ވިޔަފާރިވެރިންނަކީ ފާޅުގައި އަދި ވަންހަނާކޮށްވެސް އެހީ" އާއި "ހަދިޔާ" ބަހަމުންދާ ބައެއްކަން ދިވެހިން ދަނެއެވެ. ރައްޔިތުންގެ މަޖިލިހުގެ އިންތިޚާބުގައި "މިރަށުގައި ފައިސާ އިން ފެންވެރީ" ކަމުގެ ވާހަކަ ރަށެއްގެ މީހަކު ސިފަކުރާނީ ވަރަށް ފައިސާގެ ހަދިޔާ ބެހީތީ ތާއެވެ. އުފެދޭ ސުވާލަކީ މީކޮންތާކުން އެމީހުން ހޯދާ ފައިސާއެއްބާއެވެ؟ ހިތާމައަކީ ރާއްޖޭގައި ވޯޓަކީ ފައިސާއަށް ވިއްކާ އެއްޗަކަށް ހަދާފައިވާ ކަމެވެ. ނަމަވެސް ސިޔާސީ ޕާޓީތަކާއި ރައްޔިތުންނަށް ނުފޫޒުފޯރުވާ ފަރާތްތަކުން ވޯޓަކީ ތިމާމީހާގެ ފަރުދީ ފުދުންތައް ހޯދުމަށް ވަކިމީހަކަށް ވިއްކާ އެއްޗަކަށް ހަދާފައިވަނީ، މުޅި ރައްޔިތުން ނިކަމެތިކޮށް، ޚިދުމަތުގެ ނިޒާމުތަށް ހީނަރުކޮށް، މަދު ސިޔާސީ "ވެރިން" ކޮޅެއްގެ އަތްދަށުގައި ރާއްޖޭގެ ރައުސުލްމާލު ބޭއްވުމަށެވެ.\nކޮންމެ ސިޔާސީ "ވެރި" އަކީ ދައުލަތް ހިންގުމުގެ ނިޒާމެއް ނޫނެވެ. ކޮންމެ ރައްޔިތުންގެ މަޖިލިހުގެ މެމްބަރަކީވެސް އެފަދަ ނިޒާމެއް ނޫނެވެ. ނަމަވެސް ރާއްޖޭގެ ސިޔާސީ ހާލަތަކީ ސިޔާސީ މަގާމުގައި ހުންނަ މީހާއަކީ މުވައްޒަފެއްގެ ބަދަލުގައި، ހިންގުމުގެ ނިޒާމު ކަމަށް ހަދައި، ޤާނޫނީ ގޮތުން ޤާއިމުކުރެވިފައިވާ ޚިދުމަތުގެ ނިޒާމަށްވުރެ ސިޔާސީ މަގާމުގައި ތިބޭ ވަކިފަރުދުން އިސްކޮށް، ދައުލަތް ހިންގުމުގެ ނިޒާމުތަށް ބަލިކަށި ކުރުމެވެ. ޤާނޫނުތައް ނުކުޅެދުންތެރިކޮށް ބޭކާރު ކުރުމެވެ. ރައްޔިތުންގެ ހަމަޖެހުމާއި އިޖްތިމާއީ ދުޅަހެއުކަން ޤާއިމުކުރުމުގެ ނިޒާމުތަށް ވީރާނާ ކުރުމެވެ. އަދި މުޖުތަމައުގައި އިސްކަންދީގެން ރައްކާތެރި ކުރަންޖެހޭ ކުޑަކުދިންނަށާއި އެކިހާލަތާއި ސަބަބުތަކާއި ހުރެ ނިކަމެތިވާ ފަރާތްތަކަށް ބޮޑުތަނުން އިހުމާލުވުމެވެ. އިޖްތިމާއީ ބޮޑެތި ބަލިމަޑު ކަންކަމަށް ޖާގަދިނުމެވެ. މިނޫން ދުވަހެއް ފެންނާނީ ދައުލަތުގެ ޚަރަދުގައި ރައްޔިތުންނަށް ފޯރުކޮށްދޭންޖެހޭ ޚިދުމަތުގެ އޮނިގަނޑާއި ނިޒާމުތަށް "ވެރިން" ނަށްވުރެ އިސްކޮށް، ޤާނޫނީ އޮނިގަނޑު ހަރުދަނާކޮށް ތަންފީޒުކޮށް، ނިކަމެތިން ނިކަމެތި ކުރުމުގެ ޒަމާންވީ ސަގާފަތުން އަރައިގަތުމުންނެވެ. މިކަންކަން ކުރުމުގެ މަސައްކަތްތަކާއި ހަވާލުވެ ތިބޭ އެކި ގިންތީގެ މުވައްޒަފުން މަސައްކަތްކުރޭތޯ ބެލުމުންނެވެ. ދައުލަތުގެ މުވައްޒަފުން ޖަވާބުދާރީ ކުރުވުމުގެ މަސައްކަތް ހަރުދަނާ ކުރެވުމުންވެ. އަދި ވޯޓުގެ ޒިންމާ އަށް އިހުމާލުވެ ވޯޓު ގަނެވިއްކާ، ދައުލަތް ހިންގުމުގެ ވަޒީފާތަކުގައި ތިބޭ އެންމެހާ "ވެރިން" ގެ ފައިބުޑަށް ރައްޔިތުން ވެއްޓިގަތުމުގެ ސަގާފަތް ތާރީޚުގެ ތެރެއަށް ދޫކޮށްލައިގެންނެވެ.\nމަޖިލިސް 2019މަޖިލިސްބަޖެޓު 2020ބަޖެޓް 2020ދައުލަތުގެ ބަޖެޓުބަޖެޓްޖެންޑާ މިނިސްޓްރީކުޑަކުދިންކުޑަކުދިންގެ ހިޔާއިންސާނީ ހައްގުތައްމެމްބަރުންއިޖުތިމާއީފަގީރުން


SunOnline: # VAAHAKA: Ganduvaru therein 4\ndate_range ބުދަ 08 އެޕްރިލް 2020\nގަނޑުވަރު ތެރެއިން 4\nއައިޝާ ނަސީމް 20 Mar 2020, 14:30\nޔޫގަންނާގެ ގަނޑުވަރުގެ ތަނަވަސް ކޮޓަރިއެއްގެ ތެރޭގައި އޭނައާއި ލަޝްކަރުގެ އިސް އޮފިސަރުންގެ ބައްދަލުވުމަކަށް ތައްޔާރުވަމުން ދިޔައެވެ. ފާރުގައިވާ ބައްތިތަކުގެ އަލިކަމުގެ ތެރެއިން ބިންމަތީގައި އަޅާފައިވާ އަގު ބޮޑު ދޫލަ ވިދައެވެ. ކޮޓަރީގެ އެއް ފަރާތުގައި ދުނިދަނޑި ތީރު އަދި އައްޑަނަފަދަ ހަގުރާމައިގެ ސާމާނު ފުންޏަކަށް ޖަހާފައި ހުއްޓެވެ. ޔޫގަންނާ އިށީދެ ވަޑައިގެން އިންނެވީ ގޮދަޑި ޖެހި ގޮނޑިކޮޅެއްގައެވެ. އޭނަގެ އޮފިސަރުން ތިބީ އިސްޖަހައިގެންނެވެ.\n"އަހަރެންގެ ކޮއްކޮ ޔޫހަންނާ ހާދަ ލަސްވެއްޖެއޭ...." ޔޫގަންނާ ވިދާޅުވި އެވެ.\n"އެ ބޭފުޅާ އަބަދު އަޅުކަމުގައި އުޅުއްވާތީ ވަޑައިގަތުން ލަސްވަނީކަމަށްވާނީ...." ސިފައިންގެ އިސްވެރިޔާ ކެސިއަސް ދަންނަވައިފި އެވެ.\n"ކޮއްކޮއާއި ނުލާވެސް މަޝްވަރާ ފަށަންވީ. ވަރަށް ގިނައިރުވަންދެން އިންތިޒާރުކުރެވިއްޖެ. އެންމެނަށް އެނގޭނެފަދައިން އަރަބިންނަކީ ތަހުޒީބުގެ ކަންފުޅެއްވެސް ނެތް ތަންދޮރު ނުދަންނަ ގަމާރުބަޔެއް. އެމީހުން އަޅުކަން ކުރަމުން އައީ އަތުން ހަދާފައި ހުންނަ ބުދުތަކަށް. ކޮންމެ ގަބީލާއެއް ވިލެޖެއް ޝަހަރެއް އަދި ދޭދޭ ފަަރުދުންނެއްވެސް ވަކި ވަކި އިލާހެއް ގެންގުޅުނު. ކޮންމެ ބަޔަކު ދައުވާ ކުރާގޮތުން އެތަނުން އެންމެ މޮޅީ އެމީހުންގެ ކަލާނގެ. އެތައް ސަތޭކަ އިލާހުންނެއް ގެންގުޅުނުކަމުގައި ވޭ. އަދި އެހެން އުޅުމުގެ ތެރޭ ބުނެލެވޭ ކުޑަ ބަހަކުން ނޫނީ އެކަކު ބުނާ އެއްޗަކަށް ހީލިޔަސް ކަނޑި ދަމަައިގެން މަރާލާކަށް ފަހެއް ނުޖެހޭ. ދެން އެފަދަ ކަމެއް ހިނގައިފިއްޔާ އެތައް އަހަރެއްވާންދެން އެ ދުވަސް ފާހަގަކޮށް އެ ދުވަހު ގަބީލާތައް ހަގުރާމަ ކުރާނެ..ގަމާރުކަމުގެ ހައްދެއް ނެތް ޖާހިލު ބަޔެއް......" ޔޫގަންނާ ވިދާޅުވިއެވެ. އެންމެން އިސްޖަހައިގެން ހިމޭނުން ތިބީ އަދަބުވެރިކަމާއެކުގައެވެ.\n"އަރަބިންގެ ތެރޭގައި ދެކޮޅު ވެރިކަމާއި ފިތުނަތައް އިންތިހާއަށް ދިޔަ. އެއްބަނޑު އެއްބަފާ ދެބެއިންވެސް ތިބެނީ ދުޝްމިނުންގެ ގޮތުގައި. ބައްޕައާއި ދަރިވެސް ތިބީ އެކަކު އަނެކެއްގެ ފުރާނައަށް ދަހިވެތިވެފައި. މިހާ ވިޔާނުދާ ނާތަހުޒީބު ފަގީރު އޮރިޔާން ހާލުގައި އުޅުނު އަރަބިންގެ ތެރެއަށް މުހައްމަދުގެފާނު ވަޑައިގަތުމައެކު އާއިލީ ފިތުނަތައް ނިމި އެންމެން އެކުވެރިވާން ފެށި. އަރަބިންގެ ދިރިއުޅުން އެއްކޮށް ބަދަލުވި. ހިލައިން ހަދާފައި ހުރި ބުދުތައް އެއްލާލާފައި އެއްކަައުވަންތަކަން ގަބޫލުކޮށް މުހައްމަދުގެ ފާނަކީ ރަސޫލާ ކަމަށް ގަބޫލުކުރި. މުޅި އަރަބި ކަރަ އިސްލާމްވެ އެހެން ދިމާލަށް އެމީހުންގެ ބާރު ފަތުރަންފެށި. އެންމެ ކުރިން އިރާންގެ އެއޮތް ބޮޑު ރަސްކަން ފޭރިގެން އެބިންތައް މިލްކުކޮށްލީ. ދުނިޔެ ހައިރާންކަމާ އެކު ބަލަން ތިއްބާ އަހަރެމެންގެ މި މުއްސަދި ޝާމް ކަރައަށް ހަމަލާދީ ރޫމީންތައް ބަލިކުރަން ފަށައިފި. ރޫމީންގެ ފިިނޑިކަމުން ފަހަތަަށް ޖެހި ބަލިވަމުން ދިޔައީ. މިހާރު ގަންސްރޭން ވެސް ފަތަހަކޮށްފި. މިހާރުއެ ގޮތްކުޑަ އަރަބިން އުޅެނީ މި ކިއްލާއަށް ހަމަލާދޭން. އެއްވެސް އީސާއީ އަކު ހަތިޔާރު ބަހައްޓާފައި އަމާންދީ އަރަބިންގެ އަޅުވެތިކަން ގަބޫލުކުރާނެއެކޭ އަހަރެންގެ ހިތެއް ނުބުނޭ. އެހެންވެ މަޝްވަރާ ކޮށްގެން ހަދާނެ ގޮތެއް ނިންމަން ބޭނުންވާތީ އެންމެންނާއި ބައްދަލުކުރީ. ކިހިނެއް ހަދަން ފެންނަނީ............."\nއިރުގަނޑެއްވާންދެން އެ ކޮޓަތިތެރެއަށް ކަށްވަޅު ފަދަ ހިމޭންކަނެއް ވެރިވިއެވެ. ނޭވާލާ އަޑެއްވެސް ނީވެއެވެ. އެންމެން ތިބީ އިސްޖެހިގޮތަށް ފުން ވިސްނުމެއްގަ އެވެ.\n"އެންމެން ހިމޭނުން ތިބީތީ އުފާކުރަން. އަަވަސް އަރުވާލައިގެން ކަންތައް ނިންމާ ޚިޔާލު ފާޅުކުރުމުން ނަތީޖާ ގޯސްވެދާނެ. ބުއްދިވެރިން ވާހަކަދައްކާނީ ވަރަށް ވިސްނާފައި...." ޔޫގަންނާ ވިދާޅުވި އެވެ.\n"އިސްލާމުންގެ ޣުލާމުންނަށް ވުމަށްވުރެ މަރުވުން މާ އައުލާކަން ބޮޑު...." ސިފައިންގެ އިސްވެރިޔާ ކެސިއަސް ބުނެލި އެވެ.\n"އަޅުގަނޑުމެންގެ ބިމުން އެންމެ ކައިވަތަކަށްޓަކާ ފުރާނަ ވެސް ގުރުބާންކޮށްފާނަން. ހަގުރާމަ ކުރަން ސާހިބާގެ އޯޑަރަކަށް ބަލަބަލާ މިތިބީ......" އެހެން އޮފިސަރަކު ބުނެލި އެވެ.\n"އަރަބިންނަށް ރޫމީންގެ ފިނޑި ބަޔަކާ ހަގުރާމަކުރެވިގެން މާ ފޯރި އަރައިގެން އުޅުނަސް އަހަރެމެން ފަދަ ކުޅަދާނަ ފަހުލަވާނުންނާއި ޖެހުނީމަ ބަލިވާނެ. އަޅުގަނޑުމެންނަކީ ފަހަތަށް ޖެހޭނެ ބަޔެއްނޫން......" އޮފިސަަރަކު އޭނަގެ ޚިޔާލު ފައުޅުކުރި އެވެ. ފަހަރަކު މީހަކު އެމީހަކަށް ފެންނަގޮތެއް ބުނަމުން ދިޔަ އެވެ.\n"ސާބަހޭ އަހަރެން ފަޚުރުވެރިވާ ފަދަ ކުޅަދާނަ ހަގުރާމަވެރިން ކަމުގައި ހުރިހާ އޮފިސަރުން ސާބިތުކޮށްދީފިން. ދެން އޮތް ސުވާލަކީ ހަނގުރާމަ ކުރަން އެންމެ އެކަށީގެންވަނީ ކޮންގޮތަކަށް ހެއްޔޭ؟ " ޔޫގަންނާ އެއްސެވިއެވެ."ކިއްލާ ބަންދުކޮށްގެންތަ؟ ނޫނީ މައިދާނަަށް ނުކުމެތަ؟"\n"އަޅުގަނޑުމެންގެ ކެރޭކަމާއި ކުޅަދާނަކަން ދައްކައިލެވޭނީ މައިދާނަށް ނުކުމެ އެ ނިކަމެތި އަރަބިންނާއި ކުރިމަތިލީމަ...." ކެސިއަސްގެ ޚިޔާލު ޔޫގަންނާއަށް ވެސް ގަބޫލުކުރެއްވުނެވެ.\n"އަޅުގަނޑުމެންނަށް ލިބިފައިވާ ބަދުނާމުން ސަލާމަތްވާން މިއީ ރަނގަޅު ދަނޑިވަޅެއް...." އޮފިސަރަކު ބުނެލިއެވެ.\n"އަޅުގަނޑުމެން މިތިބީ ވަޒަނަށްޓަކާ އަރަބިންނާއި މުގާބަލާކުރަން މައިދާނަށް ނިކުންނަން ތައްޔާރަށް. އަޅުގަނޑުމެން ދީނަށްޓަކާ ލޭ އޮހޮރުވާލަން ތައްޔާރަށް މިތިބީ"\n"އަޅުގަނޑުމެންގެ ހަގުރާމަވެރިންގެ ނަން އިވި މުޅި ދުނިޔެ ބިރުން ރޫރޫ އަޅާވަރު ކޮށްލާނަން..." ކެސިއަސް ބޮޑާގޮތަކަށް ބުނެލައިފި އެވެ. ސިފައިންގެ ވެރިޔާކަމުން އޭނައަކީ ޔޫގަންނާއަށް ވެސް ޚާއްސަ ބޭކަލެކެވެ.\n"ހަގުރާމަވެރިންނަކީ ކިއްލާގެ އުސްފާރުތަކުގެ ހިމާޔަތުގައި ތިބެ ހަނގުރާމަ ކުރާ ބަޔަކަށް ވެގެން ނުވާނެ. ކަލޭމެން ޒުވާނުންގެ ހިތްވަރު ފެނި އަހަރެން ވަރަށް އުފާކޮށްފިން. ސަލީބުގެ ބަރަކާތުން އެމީހުން ޝާމުން ނެރެ އަދި ހިޖާޒަށް ހަމަލާދީ އަރަބިންގެ ޚަލީފާ ވެސް ހައްޔަރުކުރާނަން. އަދި މައްކާއާއި މަދީނާ ވެސް ފުނޑުފުނޑު ކޮށްލާނަން..........." ޔޫގަންނާ ވައުދުވެ ވަޑައިގެންނެވިއެވެ.\n"އަހަރެން ބޭނުމީ އަރަބިން ހަލަބާއި ހަމަޔަށް ނާދެވެނީސް ލަޝްކަރެއް ގޮވައިގެންގޮސް އަރަބިންނަށް ހަަމަލާދީ ބަލިކޮށްލުން."\nޔޫގަންނާ ދެން އެއްސެވީ ފޮނުވަންވީ ލަޝްކަރުގެ އަދަދެވެ.\n"ގަންސްރޭންގައި އަރަބީންގެ ސަތާރަ ހާސް ހަގުރާމަވެރިންގެ ލަޝްކަރެއް ރުކުވާލާފައި އޮތްކަމަށް ޚަބަރުލިބޭ. ވީމަ ސަތާރަ ހާސް ހަގުރާމަވެރިން ކިހިނެއްވާނެތޯ؟ " އޮފިސަރަކު އެހިއެވެ.\n"ސަތާރަ ހާސް މުސްލިމުންނާއި ހަނގުރާމަކުރަން އެވަރަށް ރޫމީން ދިޔުމަކީ ފިނޑި އަދި ލަދުވެތި އަމަލެއް. ދިހަވަރަކަށް އީސާއީން ފޮނުވަން ރަނގަޅީ.." އަރްކަސް ބުނެލި އެވެ.\n"ދިހަހާސް މާ ގިނަ. ފަސްހާސް ހަގުރާމަވެރިން ރަގަޅުވާނެ. " ޔޫގަންނާ ލަފާދެއްވި އެވެ.\n"އެންމެ އީސާއީއަކު ދިހަ މުސްލިމުން ބަލިކޮށްލާނެ. އެކަމަކު އަރަބިން ބަލިކޮށް ޚަލީފާ ހައްޔަރުކުރަންޏާ ދިހަހާސް ހަގުރާމަވެރިންގެ ލަޝްކަރެއް ފޮނުވުން ރައްކާތެރިހެން އަޅުގަނޑަށް ގަބޫޅުކުރެވޭ...." ސިފައިންގެ ވެރިޔާ ކެސިއަސް ބުނެލީ ނިތުގައި ފިރުމައިލަމުންނެވެ.\n"އެންމެ ރަނގަޅު. އެހާ ވަރުގަދަ ހަނގުރާމައަކަށް ހިޖާޒާއި ދިމާލަށް މިސްރާބު ޖަހަންވާނީ ކެސިއަސް ތި ބުނި ފަދަ ވަރުގަދަ ލަޝްކަރެއް. ދެރައީ އަަހަރެންގެ ކޮއްކޮ ޔޫހަންނާ ފާދިރީއަކަށް ވީމަ އޭނައަށް ވެރިކަން ހިންގަން އުނދަގޫވާނެތީ. ދެން ހުރީ އަަހަރެންގެ ދަރިފުޅު ދާނިޔަލް. އެއީވެސް އަދި ޅަ ޒުވާނެއް. އޭނަގެ މަންމަ އޭނަ ހަނގުރާމައަށް ފޮނުވާކަށް ވެސް އެއްބަހެއްނުވޭ. ވީމަ އެމަގާމަށް އެންމެ އެކަށީގެންވާ މީހަކަށް ހުރީ ކެސިއަސް. ހުރިހާ ޒިންމާއެއް ކެސިއަސް އާއި ހަވާލުކުރާނަން.......ކިއްލާއާއި ޝަހަރުގެ ހުރިހާ ކަމެއް ކެސިއަސް ބަލާތި..." ޔޫގަންނާގެ ވާހަކަފުޅަށް ތާއީދުކުރުމުގެ ގޮތުން ހުރިހާ އޮފިސަރުން އެކި ގޮތްގޮތަށް ކެސިއަސްއަށް ތައުރީފުކޮށް އޭނަގެ މޮޅުކަމާއި ގާބިލުކަމުގެ ވާހަކަ ދެއްކި އެވެ.\n"އަޅުގަނޑު ވަރަށް ދެރަވެއްޖެ. އަޅުގަނޑު މިހަނގުރާމައަށްދާން ބޭނުންވާވަރަށް އެއްވެސް ބޭފުޅަކަށް އެނގި ނުލެއްވި..........." ކެސިއަސް މޮޅިވެރިކަން މޫނަށް ގެނަ އެވެ.\n"އަހަންނަށް ވިސްނޭ. ހަނގުރާމައިގެ މައިދާނުގައި ހުންނަން ބޭނުމަސް މިވަގުތު ހަލަބާއި ކިއްލާގެ ވެރިކަން ހިންގަން ވިސްނޭ ކުޅަދާނަ ހަގުރާމަވެރިއަކު ބޭނުންވޭ އެހެންވެ ކެސިއަސް ޚިޔާރުކުރީ..." ޔޫގަންނާ ވިދާޅުވި އެވެ.\n"ލައްބް ސާހިބާ. އެންގެވިގޮތަކަށް އަޅުގަނޑު ބޯ ލަނބާނަން" ކެސިއަސް ގުދުވެ އަދަބު އަދާކޮށްލި އެވެ.\n"ހުރިހާކަމެއް މި ނިމުނީ. މާދަން އަހަރެން ފުރާނަން. ލަޝްކަރަށް ތައްޔާރުވާން އަމުރުކުރޭ. މިހާރު ވަރަށް ދަންވެއްޖެ. ހަގުރާމައަށް ތައްޔާރުވުމުގެ ކަންތައް އަވަހަށް ފަށާ..."\n"ކްރައިސްޓް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ނަސްރު ދެއްވާނެ...."\nއެންމެން އެކީގައި ކްރައިސްްޓް ރަސްގެފާނަށް ނަސްރު ދެއްވާށިއޭ ކިޔައިގަތް އަޑު މުޅި ކޮޓަރިތެރެ ގުގުމާލައިފި އެވެ. އެވަގުތު ދޮރުގެ ފަރުދާތައް ދުރުކޮށްލައްވާފައި ޔޫހަންނާ ވެދެ ވަޑައިގެންނެވުމުން އެންމެން ފުންމައިގެން ތެދުވެ އަދަބުު އަދާކޮށް އޭނަގެ އަތުގައި ބޮސްދޭންފެށި އެވެ. އޭނަ ހިނިތުންވެލައްވަމުން ހެޔޮ ދުއާކޮށް ބޮލުގައި ފިރުމައިލި އެވެ.\nއެންމެން ސަލާމްކޮށްފައި ތެދުވެ ނިމިގެން ދިޔުމުން އެތަނުގައި ދެކެވުނު ވާހަކަތަކުގެ ތަފްސީލު ޔޫގަންނާ ދެއްވި އެވެ.\n"ބޭބޭފުޅު ތި ހައްދަވަން އުޅުއްވަނީ ގޯޙެއް. "ޔުހަންނާ އެއްސެވިއެވެ.\n"އަހަރެން އަރަބިންނާއި ހަނގުރާމަ ކުރާނަން. އެމީހުންނަށް އަހަރެންގެ ބިންތަކާއި ކައިރިއެއް ނުވެވޭނެ. ސީރިޔާގެ އެހެން އަމީރުން ފަދަ ފިނޑި މީހަކަށް އަހަރެން ނުވާނެ....." ޔޫގަންނާ ވިދާޅުވި އެވެ.\nޔޫހަންނާވަނީ ޒަބޫރާއި ތައުރާތު ކިޔަވާ ވިދާޅުވެފައެވެ. އޭނަގެ އަމާޒަކީ ވީހާވެސް ގިނަ ފައްޅިތައް އެޅުމެވެ. އަދި ފާދިރީންނަށް ހެދުން ހޯދަދީ އަޅާލަ އެވެ. ނަމަވެސް މިހާރަކަށް އައިސް މުސްލިމުންނާ މެދު އޭނަ ދެކޭގޮތް ވަރަށް ތަފާތެވެ.\n"އޮރިޔާން ހާލުގައި ބަނޑުހައިކަންމަތީ އުޅޭ އަރަބިންގެ ފަރާތުން ކުރިމަތިވެގެން މިއުޅޭ ކަންތައް ކޮއްކޮއަށް ވެސް އެނގިފައިވާނީ؟ ސީރިޔާ މީހުންގެ ބިންތަކާއި އެމީހުންގެ މުއްސަދިކަން ފޭރި އެތަންތަން ފަތަހަކޮށް އެމީހުންގެ މައްޗަށް ވެރިކަން ކުރަމުން ކުރިއަރައިގެން މިއޮތް އަންނަނީ. އަރަބިންނާއި ކުރިމަތިލާނެ އެހެން ގޮތެއް އެބައޮތްތަ؟ މިހާރު ވެސް ހަލަބުގައި އެމީހުން ތިބި މަންޒަރު ފެންނަފަދަ...." ޔޫގަންނާ ވިދާޅުވި އެވެ.\n"ބޭބޭފުޅާ. ހަގީގަތުގައި ވެސް އަޅުގަނޑުގެ ލަފާ ބޭނުންފުޅުވަންޏާ އަޅުގަނޑަށް ފެނުނު އެންމެ ރަގަޅަށް ދަންނަވާފާނަން. ބޭބޭފުޅަށްވުރެ އުމުރުގެ ގޮތުން ހަގުވިޔަސް ތިކަމުގެ ހުރިހަ ހަގީގަތެއް އެނގޭ. ބޭބޭފުޅު އަޅުގަނޑުގެ ލަފާ އަޑު އައްސަވައިފިއްޔާ ބޭބެފުޅުގެ ރަސްކަން ސަލާމަތްވެ މުދާތައްވެސް ރައްކާތެރިވާނެކަމުގައި އަޅުގަނޑު ކްރައިސްޓް ގަންދީ ހުވާކޮށްފާނަން...." ޔޫހަންނާ ބުނެލިއެވެ.\n"ކޮއްކޮގެ ލަފާ ރަނގަޅުވާނެކަން އަހަންނަށް އެނގޭ ކޮއްކޮގެ ޚިޔާލު އަވަހަށް ބުނޭ...."\n"އަރަބިންގެ ގާތަށް ވަފުދެއް ފޮނުއްވާ. އެމީހުންގެ ޝަރުތުތައް ގަބޫލުކޮށް އަހަރަކަށް ވަކި ވަރަކަށް ޖިޒީދޭން ހުށަހަޅުއްވާ"\nޔޫހަންނާގެ އެ ޖުމްލައިން ރަސްގެފާނު ކޯފާ އިސްކުރައްވާ މޫނުފުޅު ރަތްވެއްޖެ އެވެ.\n"މުޅިންވެސް ބޭކާރު ތާކުންތަކު ނުޖެހޭ ވާހަކަތަކެއް ތި ދެއްކީ. މަންމަ ކަލޭ ވިހެއީ އަހަންނަށް އެމީހެއްގެ ފަހަތުން ނުދެވޭ ފަދަ ފާދިރީއެއްގެ ގޮތުގަ. ފާދިރީއިންނަށް ސިކުނޑިއެއް ލިބިފައެއް ނުވޭ. ފަތްޕިލާވެއްޔާއި ޒައިތޫނި ކައިކައި ލޭ ފިނިވެފައި. އަދި އެއްގަމުމަހެއްވެސް ކެވެނީއެއްނޫން. ދުނިޔޭގެ އުފަލަކީ ކޯންޗެއްކަމެއް ނޭގޭ. ހަގުރާމައާއި ބެހޭގޮތުން ފާދިރީއިންނަށް އެއްވެސް އެއްޗެއް ނޭގޭ. އަހަންނަށް ބަލާއިރު އަހަންނަކީ ރަސްކަލެއް އަދި ރަސްކަލެއްގެ ދަރިކަލެއް. އަހަރެންގެ ފަރާތުން އަރަބިން ދެކޭނެ އެއްޗަކީ ހަމައެކަނި ހަގުރާމަ. ފަހަރެއްގައިވެސް ސުލްހައެއް ނުވާނަން. ދުނިޔޭގެ އެއްވެސް ރަސްކަލަކަށް އަހަރެން ފިިނޑިއެއްގެ ގޮތުގައި ފެނިފައެއް ނުވާނެ. ކަލެއަށް ލައުނަތް ހުރި. އެއްވެސް ކަހަލަ ދެކޮޅުވެރިކަމަކާއި ނުލަ އެގޮތަށް ހަތިޔާރު ބެހެއްޓޭތަ؟ " ޔޫގަންނާ ހަރުކަށިކޮށް ވާހަކަދެއްކެވިއެވެ.\n"ބޭބޭފުޅާ. ކްރައިސްޓް ގަންދީ ބުނަން. އަޅުގަނޑަށް ހީވަނީ މަނިކުފާނުގެ ނިމުން ކައިރިވެއްޖެހެން. ހެރިކްލަޔަސް ޔަރުމޫކް އަދި އަޖްނަދައިން ހަގުރާމައަށް އެއްކުރިވަރުގެ ބޮޑު ލަޝްކަރެއް މަނިކުފާނަށް އެއްކުރެވޭނެހެން އަޅުގަނޑަކަށް ހިޔެއްނުވޭ. މަނިކުފާނު ތިޔަ ލޯބިކުރައްވަނީ އަނިޔާވެރިކަމާ ލޭ އޮހޮރުވުންތަކަށް. އަރަބިންނަށް މާތްރަސްކަލާގެ ވަނީ އެހީތެރިވެ ވޮޑިގެންފައި. ހެއްދެވި ފަރާތަށް ބިރުވެތިވޭ. އަމިއްލަ މަރާއި ދިމާލަށް ވަޑައިނުގަންނަވާ....." ޔޫހަންނާ ވިސްނައިދޭން މަސައްކަތް ކުރެއްވިއެވެ.\n"އަރަބިންނަށް ތައުރީފު ތިކުރަނީ ހާދަ ވަރަކަށޭ. އަހަންނަކީ އެމީހުން ކުރިން ކުރިމަތިލީ މީހުންނާ އެއްފަދަ ބަޔެއްނޫން. ކީކޭ ހިތަށް އަރައިގެން އެމިހުންނާއި އަހަންނާ އަޅުވާ ތިކިޔަނީ؟ ސުލްހައިގަ ނޫނީ ބާރުގެ ބޭނުން ކޮށްގެން ތިބުނި ހުރިހާ ރަށްތައް އެމީހުން ހިފީ އެމީހުންނަށް އެމީހުންގެ ހުރި ފެންވަރު ދައްކާނުލެވުނީމަ. އަހަރެން ފައިސާއެއްކޮށްގެން މުއްސަދިކަން ހާސިލުކުރީ ހުރިހާ ގެއްލުންތަކުން ސަލާމަތްވާން. އަހަރެން ވަރުގަދަ ލަޝްކަރެއް އެއްކުރާނަން. ކްރައިސްޓްގެ އޯގާތެރިކަމާއެކު އަހަރެން އެމީހުންނާ ހަގުރާމަކޮށް އަރަބިން ބަލިކުރެވިއްޖެއްޔާ އެމީހުން ހިޖާޒުއާއި ހަމަޔަށް ފަހަތަށް ޖައްސާ އެންމެންގެ ބޮޑު ރަސްގެފާނުކަމުގައި ވާނަން. އަހަރެން ސީރިޔާއަށް އެނބުރި އަންނައިރު ހެރިކްލަޔަސްގެ ބާރުވެސް މަށަށް ވުރެ ކުޑަވާނެ. އަރަބިން އަހަރެން ބަލިކޮށްފިއްޔާ އަހަރެންގެ ކިއްލާގައި ހިސާޜުވެގެން ހުރެދާނަން. އުމުރު ހުސްވަންދެން އުޅެވޭނެވަރަށް ކާބޯ ތަކެތި ކިއްލާގައި ބަންދުކޮށްފައިވާނެ. އަހަރެންގެ އުމުރު ނިންމެންދެން އިއްޒަތާއި އެކު އަހަރެންގެ މީހުންނަށް ވެރިކަން ކުރާނަން. އަހަރެންގެ އަތް އަރަބިންނަކަށް ސުލްހައިގެ ގޮތުން ދިއްކޮށެއް ނުލާނަން. އަދި އަހަރެންގެ ފައިސާ ބޭކާރު ގޮތުގައި ހޭދައެއްވެސް ނުކުރާނަން. އަރަބިންގެ މައްސައިގާ އަހަންނާއި ދެކޮޅު ނަހަދާ އަދި އަހަރެންނަށް ސުލްހަވުމަށް ބާރު ނާޅާ. ނޫނީ އެމީހުންނަށް ވުރެ ކުރިން ކަލެއާއި ހަގުރާމަ ކުރަން ޖެހިދާނެ...." ޔޫގަންނާ އިންޒާރު ދެއްވިއެވެ.\nޝައިތާނާވަނީ ޔޫގަންނާގެ ސިކުނޑިއަށް ވެރިވެ ނުބައި ހައްދަން އަތުކުރި އޮޅާފައެވެ.\n"އެހެންވިއްޔާ ބޭބޭފުޅުގެ ނަސީބުގައި ބަލިވުން ލިޔެވިފައިވަނީ...."\n"އަހަރެންގެ ލަޝްކަރުގައި ކަލޭ ކަހަލަ ފިނޑި އޮފިސަރުން ތިބިނަމަ ބަލިވާނެ. ނަމަވެސް ކްރައިސްޓްގެ އޯގާވެރިކަމާއެކު ތަޖުރިބާހުރި ކުޅަދާނަ އޮފިސަރުން އެބަތިބި. ނަސްރަކީ އަހަރެންގެ ހައްގެއް." ޔޫގަންނާ ވިދާޅުވިއެވެ.\n"ބޭބޭފުޅަށް އަރަބިންގެ ފެންވަރު ނޭގޭތީ އަޅުގަނޑު ހިތާމަކުރަން. މާތް ރަސްކަލާނގެ ވޮޑިގެންވަނީ އެމީހުންނާއެކު......."\n"އަރަބިން ބަލިކޮށްލާފައި ނޫނީ ކަލެއަކާއި ވާހަކައެއް ނުދައްކާނަން.." ޔޫގަންނާ ކޯފާ އިސްވެ މޫނު ރަތްކުރައްވާފައި ގޮނޑިކޮޅުން ތެދުވެ ވަޑައިގެންފިއެވެ. ކޮއްކޮގެ މައްޗަށް ހިތުގައި ވާ ގަދަފަދަ ލޯތްބަށްޓަކާ ކެތް ކުރަން މަސައްކަތް ކުރެއްވިޔަސް ކެތްނުކުރެވުނީއެވެ. ޔޫހަންނާގެ ފަރާތުން މިފަދަ ވާހަކައެއް އަހަން އޭނަ ހުރީ ތައްޔާރުވެގެނެއް ނޫނެވެ.\nހަލަބްގެ ޝަހަރުތެރޭ އެރޭ ވިޔަފާރިވެރިންނާއި އިއްޒަތްތެރިން އެއްވެސް ސައްލާކުރީ އަރަބިންނާ ސުލްހަވުމަށެވެ. ޔޫގަންނާގެ ފަހަތުން އުޅެން ހަދައިގެން ލަނޑެއް ލިބުމަށްވުރެ އަރަބިންފަދަ ވައުދަށް ކަމޭހިތާ އީމާންތެރިކަން ވަރުގަދަ ބަޔަކާއި ސުލްހަވުން ބުއްދިވެރިކަމަކަށް އެމީހުން ދެކުނެވެ. ރަސްގެފާނު އަރަބިންނާއި ހަގުރާމަކުރިޔަސް ރަސްގެފާނާއި ދެކޮޅަށް އެމީހުން އަރަބިންނާއި ސުލްހަވެ ޖިޒީދޭނީއެވެ. ރަސްގެފާނު މޮޅުވެއްޖެއްޔާ އެމީހުންނަށް ވަކި ދެރައެއް ނުލިބޭނެއެވެ. ރަސްގެފާނު ބަލިވިޔަސް އޭރުން ސަލާމަތްކަން ލިބޭނެއެވެ. ބައްދަލުވުމުގައި ނިންމީ ތިން މީހުންގެ ވަފުދެއް އަރަބިންގާތަށް ދިޔުމަށެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި އަރަބި ބަސް ދަންނަ މީހަކު ހުންނަން ޖެހޭނެއެވެ.\nފަތިހުގެ ހިތްގައިމު ވަގުތުވިކަން އިއުލާން ކުރަން ދޫނިތައް ލަވަކިޔާ ގަސްކަރަމަތިން އުދުހެން ފަށައިފިއެވެ. ހަނދުގެ އަލިކަން ފަނޑުވަމުންގޮސް އިރުއަރަން އުޅޭކަމުގެ ނިޝާންތައް އުޑުމަތިން ފެންނާންފެށިއެވެ. ހަލަބުގެ ކިއްލާގެ ތެރެއިން ހަގުރާމައިގެ ބެރުޖަހާ އަޑު އިވެން ފަށާއިރަށް ހަގުރާމަވެރިން ތަންމަތިތަކުން ތެދުވެ ނަސްތާކޮށް ޔުނިފޯމްތައް ލާ ހަގުރާމައަށް ތައްޔާޜުވުމުގައި ހޭލަމޭލާއުޅެއެވެ. ސިފައިންގެ އޮފިސަރުން އަސްމައްޗަށް ސަވާރުގެ ސިފައިންގެ ސަފުތައް ތަރުތީބުކުރުމުގައި އަވަދިނެތިއެވެ.\nފައްޅިން އަޅުކަމުގެ ރަގަބީލު ޖަހަންފެށި އަޑަށް އޮފިސަރުން އެދިމާލަށް ހިނގައިގަތެވެ.\nއޭރު ޔޫހަންނާ ހުންނެވީ ފައްޅީގެ އެންމެ މުގައްދަސު ހިސާބުގައި އިސްޖަހާލައިގެން އަތްތިލަ ގުޅުވާލައިގެން އަދަބުވެރިކޮށެވެ. މާގިނައިރެއް ނުވެ ޔޫގަންނާވެސް ވަޑައިގަތެވެ. އޭނަ ހުންނެވީ ރޫމީންގެ ހަގުރާމައިގެ ޔުނިފޯމްގައެވެ. ހެދުމުގެ ބޮޑު ބައި ދަގަނޑުން ވާއިރު މުޅި ހެދުން ރަނާ ޖަވާހިރުން ޖަރީކޮށްފައެވެ. މޭމަތީގައިވާ ސަލީިބުގެ ވިދުވަރުން ލޯތައް ތަރަތަރަޖަހައިގެންދާނެއެވެ.\nޔޫގަންނާ ވަޑައިގަތުމައެކު އަޅުކަންފެށުނެވެ. އަޅުކަން ނިމުމުން ޔޫހަންނާ އޭނަގެ ބޭބެއާއި ވާހަކަަދައްކަވަން މަސައްކަތްކުރެއްވިއެވެ.\n"އަޅުގަނޑުމެން އެކަކު އަނެކަކާއި ވާހަކަ ނުދައްކާ ތިބުމަކީ ދީނުގައި ހުއްދަކަމެއްނޫން.....އަދިވެސް އަޅުގަނޑުދެކެ ކޯފާ އިސްކުރައްވާފައިތޯ؟ " ޔޫހަންނާ އެއްސެވިއެވެ.\n"އަހަރެން ކަލެއާއި ވާހަކަަދައްކާނީ މުސްލިމުން ބަލިވީމަ..." ޔޫގަންނާ ހިންގަވައިގަތީ ދުރަށެވެ.\n"ބަލިނުވެއްޖެއްޔާ ދުވަހަކުވެސް އަޅުގަނޑާއި ވާހަކަފުޅު ނުދައްކަވާނީތޯ؟ "ޔޫހަންނާގެ ލޯ ތެމޭގޮތްވިއެވެ.\n"ޔަގީން. އަހަރެންގެ ވައުދުމަތީ ހުންނާނީ. އަހަރެން މުސްލިމުން ބަލިކޮށްލާނަން. އެއީ ޔަގީންކަމެއް. އަހަރެންގެ ވައުދެއް...."\n"ކްރައިސްޓްގެ އޯގާވެރިކަން ބޭބޭފުޅާއެކު ވާނެ..އަޅުގަނޑުގެ ދުޢާއަކީ ބޭބޭފުޅަށް ނަސްރު ލިބުން..............................."\nޔޫހަންނާ ފައްޅީގެ އަލަމާރިން ނެގި ބޮޑު ސަލީބުގައި ބޮސްދެއްވުމަށްފަހު ފައްޅިން ނުކުމެވަޑައިގެންނެވުމުން އެންމެން ފަހަތުން އަންނާންފެށިއެވެ. ޔޫހަންނާ ހަގުރާމަވެރިންގެ މެދުގައި ސަލީބު ބެހެއްޓެވުމަށްފަހު އެންމެނަށް ހެޔޮދުޢާކުރެއްވިއެވެ. ކާމިޔާބަށް އެދި ދެންނެވިއެވެ.\nއޭރު ކިއްލާގެ ދޮރާށިތައް ހުޅުވާލާފައި ސިފައިންގެ ފައުޖުތައް ނިކުންނާންފެށިއެވެ. ދަތުރު އެރެހައްޓަން ނުކުތް މީހުންތައް ކިއްލާގެ ފާރުމަތީގައާއި ބުރުޒުމަތީގައި އެމަންޒަރު ބަލަން މޮޅިއާއި ހިތާމައާއެކު ތިއްބެވެ. އެ ލަޝްކަރު ފުރަން ތައްޔާރުވީއިރު ޝަހަރުން ނުކުމެ ގަންސްރޭންއާއި ދިމާލަށް ހަލަބުގެ ތިން އަހުލުވެރިން އަހުގައި ދަތުުރުކުރަމުންގޮސް އޮބާލައިފިއެވެ.\nއިރުގެ ރަންކުލައިގެ ދޯދިތަކުން ބިންގަނޑު އުޖާލާކޮށްލިއިރު ލޫސީވެސް ބައްޕާފުޅާއި ލަޝްކަރު ފުރައިގެން ދިޔަ މަންޒަރު ބަލަން ހުރެފައި ދެލޯ ފޮހެލުމަށްފަހު ބަގީޗާާއާއި ދިމާލަށް ހިނގައިގަތެވެ. މިއަދު ލޫސީލައިގެން ހުރީ ލޮލާއި ގުޅޭފަދަ ފެހިކުލައިގެ ހެދުމެކެވެ. އަތްދިގުވެފައި ފައިކުރިއާއި ހަމަަޔަށް ސޮއްސާލެވިފައި އޮތް މަޑު ފަށުވި ހެދުމުގެ ފަސްބަޔާއި އަތުކުރި އަދި ކަރުވަޅުގައި ޖަރީކޮށްފައިވަނީ ރަނާއި ރިހިންނެވެ. ކަރުވަޅު ބޮޑުކޮށް ހުރިއިރު ދޮން މޭމަތީގައި ހާރެކެވެ. އިސްތަށިގަނޑު ވަކި ހިސާބަކުން ގަތާލާފައި ހުޅިއެއް ޖެހުމަށްފަހު ދަތިތަކުން ހައްޔަރުކޮށްފައިވާއިރު އެ ދިގު ކަނދުރާގެ ރީތިކަން ހުރަހެއްނެތި ފެންނާށެވެ. ލޫސީ ގަނޑުވަރުން ނުކުމެގެން ބަގީޗާއާއި ދިމާލަށް ހިނގައިގަތްއިރު ކޮންމެވެސް މީހަކު ފާރަލާކަމުގެ ޝައްކެއް ކުރެވުނެވެ. ގަހަކާއި މީހަކު ނިވާވިހެންވެސް ހީވިއެވެ. ވަހުމެއް ބާވައެވެ.\nއިރުކޮޅެއްނުވެ މަރިޔަމް އަންނަތަން ފެނުނެވެ. މަރިޔަމްގެ ތަބީއަތު މުޅިން ރަގަޅެއްނޫނެވެ. ދެލޯ ދުޅަވެފައި ހުރިވަރުން ވަރަކަށް ރޮއިފަކަން ސާބިތުކޮށްދިނެވެ. ލޫސީ ފެނުމުން ގަދަކަމުން ހިނިތުންވެލިނަމަވެސް ލޫސީއަށް މަރިޔަމްގެ އުދާސްތައް ވަންހަނާކުރެވޭނެގޮތެއް ނުވިއެވެ.\n"މަރިޔަމް ދެރަވަނީ ހަގުރާމައިގެ ލަޝްކަރު ފުރައިގެން ދިޔައީމަތަ؟ ދާނިޔަލް ނުދެއޭ. އެއްޗެއް ކެއިންތަ؟ ހާދަ ހިކި އަނަރޫފައެބަވެއޭ އަނެއްކާ ބަލިވެ އުޅެނީތަ..." ލޫސީ މަރިޔަމްގެ އަތުގައި ހިފައިލިއިރު ކަންބޮޑުވުމުގެ އަސަރުތައް މޫނަށް ވެރިވެއްޖެއެވެ.\n"ބާރލީ ޕާނާއި ޗީޒް ކައިގެން ކިރުތަށްޓެއް ބޮއިގެން މިއައީ. ސާހިބާ. އަޅުގަނޑުގެ ހިތާމައަކީ ދާނިޔަލްއެއްނޫން. ބޮޑުދައިތަމެން ކައިވެންޏަށް މަޖުބޫރުކުރާތީ. ރޭބުނެފި ގެއިން ބޭރަށް ލާ ނަމޭ ދެން އަޅުގަނޑު ދާން ވަކި ހުންނާނީ ކޮންތަނެއް....." މަރިޔަމް ގެ ހިތުގެ އުދާސްތައް ކޮންމެވެސް ވަރަކަށް ބޭރުކޮށްލައިފިއެވެ. ކޮންމެގޮތެއް ވިޔަސް އޭނަގެ ހިތާމަ ދަނިޔަލްއާއި ގުޅިފައި ނެތޭ ބުނެވޭކަށް ނެތެވެ. ކައިވެންޏަށް އިންކާރު ކުރެވެނީ ދާނިޔަލްއަށްޓަކާ ހިތުގައި އުފެދިގެން އުޅޭ ވަރުގަދަ ޖަޒުބާތަކާހެދިއެވެ. އެ ހަގީގަތް އެނަވަނީ ހިތުގެ ކަނުގައި ވަޅުލާފައެވެ. ރަސްކަލެއްގެ ދަރިކަލަކާއިހެދި އުޅޭކަން އެނގިއްޖެއްޔާ ރަސްގެފާނު އޭނަ ދަންޖައްސާ މަރާލާނެއެވެ.\n"އަހަރެންގެ ގެއިން އަބަދުވެސް މަރިޔަމްއަށް މަރުހަބާ ކިޔާނެ..ހިތާމަ ނުކުރޭ..."\nދެކުދިންގެ ވާހަކަތައް މެދުކެނޑުނީ ގަސްތަކުގެ ތެރެއިން ނިކުމެގެން އައި ލާވަން ފެނިފައެވެ. ލޫސީގެ ހަތަރެސްފައި ފިނިވެލާ މޫނަށް ފިޔާތޮށިކުލައެއް ވެރިވެއްޖެއެވެ. ލާވަންގެ ލޮލުން އޭނައަށް ބަލާއިރު އެހުންނަ އަސަރަކުން ލަދުނުގަންނަވަރެއް ނޫނެވެ.\n"ބާއްޖަވެރި ހެދުނެއް ލާވަން...ތި ދެކުދިންނަށް އަޅުގަނޑު ހުރެގެނެއް ހިތް ބޭނުންވާ ވާހަކައެއް ނުދެއްކޭނެ. އެބައަންނަން...." މަރިޔަމް ސަމާސާ ރާގަކަށް ބުނެލިއެވެ.\n"ނޫނޭ ނުދޭ. މަރިޔަމް ހުރީމަ ފޫހިފިލާ. ކިހާ ސަމާސާ މިޒާޖެއްގެ ރީތި އަންހެންކުއްޖެއް" ލާވަންވެސް އެ ސަމާސާގައި ބައިވެރިވާ ހިތްވިއެވެ. އެ ޖުމްލައިން ލޫސީ ސިހި ހިތަށް ބިރުވެރިކަން ވަންލެއް ބޮޑުކަމުން ކުއްލިއަކަށް ތުންފަތްމަތިން ހިނިތުންވުން ހަމަ ކުއްލިއަކަށް ފިލާ ކުޑަކޮށް ތުން ފިތާލެވިއްޖެއެވެ. ފުރަތަމަ ފަހަރަށް މަރިޔަމްއާއި ލާވަންގެ "އެކުވެރި" ގުޅުމާއިމެދު ޝައްކުތަކެއް އުފެދި ހިތް ކިލަބުވެއްޖެއެވެ.\n"އެންމެނަށް ހިތް ކިޔާ މީހަކަށް ލާވަން ވެސް ވެވަޑައިގެންނެވީތަ؟ ބޭވަފާތެރި ޝެހެޒާދާ. ތިހެން އުޅުއްވަން ހަދައިގެން ސާހިބު ކަމަނާ ގެއްލިދާނެ. ޝެހެޒާދީގެ ހިތް ހަލާކު ނުކުރައްވައްޗޭ. ވަރަށް ނާޒުކު ހިތެއްގެ ވެރިއެއް..........." މަރިޔަމް ފަސް އެނބުރި ބަލާލާފައި ހެމުން ބުނެލިއެވެ. އޭނަ ޕައިން ގަސްތަކާއި ނިވާވެލިއިރު ލޫސީގެ މޫނަށް ރަތްކުލަ ވެރިވީ މިފަހަރު ރުޅީގެ އަސަރުތައް ހިތުގައި ހިނގައިގަތްލެއް ބޮޑުކަމުންނެވެ. ލޮލުގައި ކަރުނައިގެ މުތީއެއް ވިދައިގަތުމާއެކު ހިންދިރުވާލެވިއްޖެއެވެ. ފައިކޮޅުން ވާގިދޫވެ ވެއްޓިދާނެެހެން ހީވެ އެންމެ ގާތުގައި ހުރި ދިގު ގޮނޑިއަށް ތިރިވެވިއްޖެއެވެ.\nކަނިކާ ހޮސްޕިޓަލުން ދޫކޮށްލައިފި\n"އަނގްރޭޒީ މީޑިއަމް" އޮންލައިންކޮށް ރިލީޒްކޮށްފި


ސެންޓޭގެ ހެޓްރިކާއެކު އެމްއޭ ޔުނައިޓެޑުން ހުސްސޮގުން ކޮޅަށް ހަތް ގޯލް ޖަހައިފި\nބޮޑު އީދު ބަންދާ ގުޅުބައިގެން އޭދަފުށީގައި މިހާރު ކުރިއަށްދާ މުބާރާތް “ލެވިސްޓާ ކަޕް” ފުޓްބޯޅަ މުބާރާތުގައި މިއަދު ހަވީރު ކުޅުނު މެޗު ފަސޭހަކަމާއެކު އެމްއޭ ޔުނައިޓެޑުން ކާމިޔާބުކޮށްފި އެވެ.\nއޭދަފުށި ޓާފް ދަނޑުގައި ކުޅުނު މި މެޗުގައި އެމްއޭ ޔުނައިޓެޑުން ވަނީ ހުސްސޮގުން ކޮޅަށް7ލަނޑު ޖަހައިފަ އެވެ.\nމި މެޗުގައި އެމްއޭ ޔުނައިޓެޑުން ޖެހި ފުރަތަމަ ދެ ލަނޑު އެޓީމަށް ކާމިޔާބުކޮށްދިނީ އަލީ ފާސިރު (ސެންޓޭ) އެވެ. އެގޮތުން މެޗުގެ ފުރަތަމަ ލަނޑު ހަތް ވަނަ މިނެޓުގައި ސެންޓޭ ޖެހީ އެ ޓީމުގެ ކުޅުންތެރިއެއް ގޯލާ އަމާޒުކޮށް ފޮނުވާލި ބޯޅަ ކީޕަރު އަތުގައި ޖެހިފައި ނިކުތުމުން ދެވަނަ ފަހަރަށް ފޮނުވާލައިގެންނެވެ. މި މެޗުގައި ހުސްސޮގުން ޓީމުގެ ފަރާތުން ރަނގަޅު ކުޅުމެއް ފެނިފައިނުވާކަން ފާހަގަކޮށްލެވެއެެވެ. އެމްއޭ ޔުނައިޓެޑުން ޖެހި ތިން ވަނަ ލަނޑު ފުރަތަމަ ހާފުގެ އިތުރު ވަގުތުގައި އެ ޓީމަށް ކާމިޔާބުކޮށްދިނީ ހައްފާފް ސިދްޤީއެވެ.\nމި މެޗުގެ ދެވަނަ ހާފު ފަށައިގެން 61 ވަނަ މިނެޓުގައި ސެންޓޭ ވަނީ ލަނޑު ޖަހާ ހެޓްރިކް ހަދާފައެވެ. އަދި އޭގެ ތިން މިނެޓު ފަހުން ސެންޓޭގެ ބޭބެ މުޙައްމަދު ފާސިރު (ފާއްޓެ) ވަނީ އިތުރު ލަނޑެއް ޖަހާ މެޗުގެ ނަތީޖާ 5-0 އަށްބަދަލުކޮށްލާފައެވެ.\nއެމްއޭ ޔުނައިޓެޑްގެ ހަ ވަނަ ލަނޑު މެޗުގެ 78 ވަނަ މިނެޓުގައި އެޓ ީމަށް ކާމިޔާބުކޮށްދިނީ އެޓީމުގެ ބިދޭސީ ކުޅުންތެރިޔާ އަކްރޯން އުމަރު ޖޮނޯވްއެވެ. އަދި އެޓީމުން މި މެޗުގައި ޖެހި ފަހު ލަނޑު ދެވަނަ ހާފުގެ އިތުރު ވަގުތުކޮޅުގެ ތެރޭގައި އެޓީމަށް ކާމިޔާބުކޮށްދިނީ ބަދަލުކުޅުންތެރިއެއްގެ ގޮތުގައި ކުޅެން ނުކުތް މުޙައްމަދު އަބާން އަލީއެވެ.\nމި މެޗުގެ މޮޅު ކުޅުންތެރިޔާގެ މަޤާމް ހޯދީ މި މެޗުގައި ހެޓްރިކް ހެދި އެމްއޭ ޔުނައިޓެޑްގެ އަލީ ފާސިރު (ސެންޓޭ)އެވެ.\nމި މުބާާރާތުގައި މާދަމާ ދެ މެޗެއް ކުޅުމަށް ވަނީ ހަމަޖެހިފައެވެ. އެގޮތުން މާދަމާ ހެނދުނު ކުޅޭ މެޗުގައި ބައްދަލުކުރާނީ އެންޖޯއި ފްރެންޑްސް އާއި ޔުނައިޓެޑް ވީއެވެ. މހަވީރު ކުޅޭ މެޗުގައި އެމްއޭ ޔުނައިޓެޑް ނުކުންނާނީ ވެލާ ސްޕޯޓްސް އާ ދެކޮޅަށެވެ.


Gaumee salaamathah nurahkaa vaairu alhaanulaa nuhureveyne: Mariya\nގައުމީ ސަލާމަތައް ނުރައްކާވާއިރު އަޅާނުލައި ނުހުރެވޭނެ: މާރިޔާ\n1 June 19th, 2019 - 12:09 AM\nގައުމީ ސަލާމަތައް ނުރައްކާވާއިރު އަޅާނުލައި ނުހުރެވޭނެކަމަށް ޑިފެންސް މިނިސްޓަރު މާރިޔާ އަހުމަދު ދީދީ ވިދާޅުވެއްޖެއެވެ.\nރަޝީޔާގައި ކުރިއަށްދާ ސެކިއުރިޓީ ކޮންފަރެންސްގައި ވާހަކަ ދައްކަވަމުން މާރިޔާ ވިދާޅުވީ، ގައުމުތަކުގެ ސަލާމަތައް ގުޅިގެން މަސައްކަތް ކުރުމަކީ ކޮންމެހެން ކުރުން މަޖުބޫރު ކަމެއްކަމަށެވެ.\n"ޖަޒީރާ ގައުމެއްގެ ގޮތުގައި އޮތުމުން ބަލިކަށިކަމަކީ ކޮބައިކަން އަޅުގަނޑުމެންނަށް އެނގޭ. އަދި ބަލިކަށިވުމުންް ދައްކަންޖެހޭ އަގުވެސް އަޅުގަނޑުމެންނަށް އެނގޭ،" ދުނިޔޭގެ ސުލްހައަށް މަސައްކަތް ގައުމުތަކަށް ބާރުއެޅުމުގެ ގޮތުން ވާހަަކަދައްކަވަމުން މާރިޔާ ވިދާޅުވިއެވެ.\nމިނިސްޓަރު ވިދާޅުވެފައިވަނީ ކަނޑުފޭރޭ މީހުންނާއި، މޫސުމަށްް އަންނަ ބަދަލުތަކާއި އަދި ގައުމުތަކަށް ދައްކަން ޖެހިފައިވާ ބޮޑެތި ލޯނުތަކަކީ ގައުމީ ސަލާމަތައް އޮތް ނުރައްކާތަކެއް ކަމަށެވެ. މީގެ ބައެއް ކަންކަމުގެ ސަބަބުން ގައުމުގެ އިޖްތިމާއީ އަދި އިގްތިސާދީ ތަރައްގީއަށް ހުރަސް އެޅިފައިވާކަމަށެވެ.\n"ގައުމީ ސަލާމަތައް އޮތް ކޮންމެ ނުރައްކަލަކީ އާހިރުގައި ގައުމުގެ ރައްޔިތުންގެ ދުޅަހެޔޮކަމާ ސަލާމަތައް އޮތް ގޮންޖެހުމަކަށް ވާނެ،"\nއެހެންވެޔޭ .މިބުނަނި އިންޑިއާ އަކީ ގައުމަށް ހުރި ނުރައްކަލެކޭ. އިންޑިއާ ގެ ދަށުނުވެވެސް އުޅެވޭނެޔޭ.އިންޑިއާ އަކީ އަމިއްލަ އެދުމުން ތަތްތެޅިފަވާ ބައެއް. އެކަންއެގޭނެ މިތާ މަސައްކަތް ކުރާ ޓީޗަރުން ނާ ޑަކުޓރުންގެ ފަރާތުންވެސް