Back ކަވާސާ ދީނާއިދުނިޔެ ދީނާއިދުނިޔޭގެ ބައިތައް ފިޤުހު އަޅުކަން ނަބިއްޔާ ޞައްލައްﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ނަމާދު ކުރެއްވި ގޮތުގެ ޚުލާޞާ\nތަރުޖަމާ : އިސްމާޢީލް ނާޖީ\n05 ސެޕްޓެމްބަރު 2005\nހަމަކަށަވަރުން ހުރިހާ ޙަމްދެއް ހުރީ މާތް ﷲ އަށެވެ. އަހަރެމެން އެކަލާނގެ އަށް ޙަމްދު ކުރަމެވެ. އަދި އެކަލާނގެ ވާގިވެރިކަމަށް އެދެމެވެ. އަދި ފާފަތައް ފުއްސެވުން އެދި އެކަލާނގެ ޙަޟްރަތަށް ދުޢާ ދަންނަވަމެވެ. އަހަރެމެންގެ ނަފްސުތަކުގައި ހުންނަ ނުބައި ކަމާއި އަހަރެމެންނަށް ކުރެވޭ ކަންތަކުގެ ނުބައި ކަންކަމުން، ﷲ ގެ ރައްކާތެރި ކަމަށް އެދެމެވެ. ﷲ އެ މީހަކަށް ތެދުމަގު ދައްކަވައިފި މީހަކު، މަގު ފުރެއްދޭނެ މީހަކު ނުވެއެވެ. އަދި ހަމަކަށަވަރުން، ﷲ ފިޔަވާ އަޅުކަން ކުރުން ޙައްޤު އިލާހަކު ނުވާކަމަށް އަޅު ހެކިވަމެވެ. އެކަލާނގެއަކަށް އެއްވެސް ބައިވެރިއަކު ނުވެއެވެ. އަދި ހަމަކަށަވަރުން، މުޙައްމަދުގެފާނަކީ އެކަލާނގެ އަޅަކު ކަމާއި ރަސޫލެއްކަމަށް، އަޅުހެކިވަމެވެ.\nދެން މިއަށް ފަހު ބުނަމެވެ. އަހަރެންގެ ޢަޚެއް ކަމުގައިވާ، އަލްމަކްތަބުލް އިސްލާމީގެ ވެރިއާ ޒުހައިރު އައްޝާވިޝް، އަހަރެންގެ ފޮތެއް ކަމުގައިވާ ''ނަބިއްޔާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ނަމާދު ކުރެވިގޮތް، ތަކުބީރުން ގޮސް ސަލާމްދިނުމާ ހަމައަށް، ތިބާއަށް ފެންނަހެން'' މި ފޮތުގެ ކުރު ޚުލާޞާއެއް ހެދުމަށް ޚިޔާލު ދިނެވެ. މި ފޮތް ކުރު ގޮތަކަށް ޢާއްމުންގެ މީހުންނަށް ވިސްނައިގަންނަން ފަސޭހަ ގޮތަކަށް ހެދުމަށެވެ.\nއަދި އަހަރެންގެ ހިތުގައިވެސް އެތައް ދުވަހެއް ކުރިން އުފެދިފައި އޮތް، މި ޚިޔާލަކީ ރަނގަޅު ޚިޔާލެއް ކަމުގައި އަހަރެންނަށް ފެނުނު ހިނދު، އަދި އަމުދުން ރަޙްމަތްތެރިންނާއި އަޚުންގެ މިފަދަ ޙިޔާލު އަބަދުވެސް ލިބޭތީ، ޢިލްމީ ކަންކަމާ ހެދި ތޮއްޖެހިފައިވާ އަހަރެންގެ ވަގުތުން ކޮންމެވެސް ވަގުތުކޮޅެއް ހުސްކުރީއެވެ.\nދެން، މި ކަމަށް އަހަރެންނަށް ލިބި ހުރި ކުޅަދާނަ ކަމަކާއި މިންނަތް ހުރި ވަރަކުން، ހުށައެޅުނު ޚިޔާލު ތަންފީޒު ކުރެވޭތޯ ބެލީމެވެ. ހުރިހާ އުނި ސިފަތަކަކުން ހުސް ޠާހިރުވަންތަ ހައްދަވައި ބޮޑު ކުރެއްވި ރަސްކަލާނގެ ޙަޟްރަތުން، މިކަމަކީ، އެ ކަލާނގެ ވަޖުހުފުޅަށް ޚާލިޞްކޮށް ކުރެވޭ ކަމެއް ކަމުގައި ލެއްވުމަށް އެދި ދުޢާ ދަންނަވާ ހާލުގައެވެ. އަދި މިކަމަކީ އަހަރެންގެ މުސްލިމް އަޚުންނަށް މަންފާ ކުރާނެ ކަމެއް ކަމުގައި ލެއްވުން އެދެމެވެ.\nމީގައި ''ޞިފަތު ޞަލާތުއް ނަބީ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ'' މި ފޮތުގައި ހިމެނިފައި ނުވާ، ފައިދާ ހުރި ބައެއް އިތުރު ނުކުތާތައް ހިމެނިފައި ވާނެއެވެ. އެ ކަންކަމަކީ ފަހުން އެ ކަމާ މެދު އަހަރެންނަށް ސަމާލުވެވި، މި ޚުލާޞާގައި ހިމެނުން ރަނގަޅު ކަމަށް އަހަރެންނަށް ފެނުނު ކަންކަމެވެ. ހަމަ އެހެންމެ، ބައެއް ޙަދީޘާއި ޛިކުރުތަކުގައި އައިސްފައިވާ ބަސްތަކުގެ ޝަރަހައެއް ކުރުމަށް އަހަރެން ޚާއްޞަ ސަމާލުކަމެއް ދިނީމެވެ.\nއަދި ކޮންމެ ބަޔަކަށްވެސް މައިގަނޑު ސުރުޚީތަކެއް ކަނޑައެޅީމެވެ. އަދި އިތުރަށް ސާފުކޮށް ދިނުމުގެ ގޮތުން އަރިމަތީ ސުރުޚީތަކެއްވެސް ލައި، އޭގެ ދަށުން ސުމާރު ނަންބަރުތަކެއް ޖެހިފައި ވާނެއެވެ.\nއަދި ކޮންމެ މައްސަލައެއް ކައިރީ އޭގެ ޙުކުމަކީ ރުކުނެއްތޯ؟ ވާޖިބެއްތޯ؟ ބުނެވިފައި ވާނެއެވެ. ޙުކުމް ވަކިން ބުނެވިފައި ނުވާ ކަންކަމަކީ އެއީ، ސުންނަތުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ކަންކަމެވެ. މީގެ ތެރެއިން ބައެއް ކަންތަކަކީ ފަހަރެއްގައި އެއީ ވާޖިބެއް ކަމުގައި ވެސް ބުނެވިދާނެ ކަންތަކެވެ. އެހެން ނަމަވެސް، މި ފަދަ ކަންތަކުގައި ވަކި ގޮތެއް ކަނޑަ އެޅުމަކީ، ޢިލްމީ ތަޙުޤީޤާ ޚިލާފުކަމެކެވެ.\nރުކުނަކީ: އެ އާ ލައިގެން ކަމެއް ފުރިހަމަވާ، އެ ނެތިއްޖެނަމަ އެ ކަމެއް ކަނޑައެޅިގެން ބާޠިލުވާ ކަންތަކެވެ. މިސާލަކަށް، ނަމާދުގައި ނަމަ ރުކޫޢެވެ. ފަހެ ރުކޫޢަކީ ނަމާދުގެ ރުކުނެކެވެ. އެއާ ނުލައި ނަމާދު ބާޠިލުވާނެއެވެ.\nޝަރުޠު: ރުކުނާ އެއްފަދައެވެ. ނަމަވެސް ތަފާތަކީ ޝަރުޠަކީ ޝަރުޠުކުރެވުނު ކަމުން ބޭރު އެއްޗެއް ކަމެވެ. މިސާލަކަށް، ނަމާދުގައި ނަމަ ވުޟޫއެވެ. ފަހެ އެއާ ނުލައި ނަމާދު ޞައްޙަ ނުވާނެއެވެ.\nވާޖިބު: އެއީ ޤުރުއާނާއި ސުންނަތުގައި، އެކަމެއް ކުރަން އަމުރުވެވިފައިވާ، އަދި އެއީ ރުކުނެއްކަން ނުވަތަ ޝަރުޠެއް ކަމުގެ ދަލީލެއް ނެތް ކަންތަކެވެ. އަދި އެކަން ކޮށްފި މީހާއަށް ޘަވާބު ލިބި، ޢުޛުރަކާ ނުލައި ދޫކޮށްފި މީހަކަށް ސަޒާލިބޭ ކަންތަކެވެ.\nފަރުޟަކީ ވެސް ވާޖިބު ފަދަ އެއްޗެކެވެ. ފަރުޟާއި ވާޖިބާ ދެމެދު ފަރަގު ކުރުމަކީ އެއީ، އޭގެ މައްޗަށް ދަލީލެއް ނެތް، އަލަށް ހެދިފައިވާ އިޞްޠިލާޙެކެވެ.\nސުންނަތް: ސުންނަތަކީ، އެއީ އަޅުކަންތަކުގެ ތެރެއިން ނަބިއްޔާ ޞައްލަ ﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ، އެ ކަމެއް ކުރެއްވުމުގައި ދާއިމީ ގޮތެއްގައި ނުވަތަ ޢާއްމު ގޮތެއްގައި، ދެމި ހުންނެވި ކަންތަކެވެ. އަދި އެކަމަކީ ވާޖިބު ފަދައަކުން ކުރަން އަމުރު ކުރެވިގެންވާ ކަންތަކެއް ނޫނެވެ. އަދި އެއީ އެކަން ކުރާ މީހަކަށް ޘަވާބު ލިބޭ، އެ ކަން ދޫކޮށްލާ މީހާއަށް ޢަޛާބެއް ނުލިބޭ އަދި އެއްޗެހި ނުކިޔޭ ކަންތަކެވެ.\nދެން، ނަކަލު ކުރާ ބައެއް މީހުން ބުނެ އުޅޭ، އަދި ރަސޫލު ޞައްލަ ﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އަށް ނިސްބަތް ކުރެވޭ ޙަދީޘް "مَنْ تَرَكَ سُنَّتِي لَمْ تَنلْه شَفَاعَتِي "\nމާނައަކީ: ''ތިމަން ކަލޭގެފާނުގެ ސުންނަތް ދޫކޮށްފި މީހަކަށް، ތިމަން ކަލޭގެފާނުގެ ޝަފާޢަތް ނުލިބޭނެއެވެ."\nއެއީ ރަސޫލު ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އަރިއަހުން އެއްވެސް އަސްލެއް އައިސްފައިވާ ޙަދީޘެއް ނޫނެވެ. ވީމާ މިފަދަ އެއްޗެއް ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އަށް ނިސްބަތް ކުރުން ހުއްދައެއް ނުވާނެއެވެ. އެއީ އެކަލޭގެފާނު ޙަދީޘް ނުކުރައްވާ ބަސްފުޅެއް، އެކަލޭގެފާނު ޙަދީޘް ކުރެއްވި ކަމަށް ބުނެވިދާނެ ކަމުގެ ބިރަށްޓަކައެވެ. ފަހެ ސަލާމާއި ޞަލަވާތް ލެއްވި ނަބިއްޔާ ޙަދީޘް ކުރައްވާފައި ވަނީ: مَنْ قالَ عَليَّ مَا لمْ أقلْ فَليَتَبَوَّأ مَقعَدَه مِنَ النَّارِ\nމާނައަކީ: ''ތިމަންކަލޭގެފާނު ޙަދީޘް ނުކުރައްވާ ވާހަކައެއް، ތިމަންކަލޭގެފާނު ޙަދީޘް ކުރެއްވި ކަމަށް ބުނެފި މީހާ، ފަހެ ނަރަކައިން އޭނާ އަށް ކަނޑަ އެޅިފައިވާ ގޮނޑި ނަގާށެވެ."\nމި މަސައްކަތުގެ އަސްލު ފޮތެކޭ އެއްގޮތަށް، މި ފޮތުގައިވެސް، ތަބާ ވެވޭ ހަތަރު މަޛްހަބުގެ ތެރެއިން ވަކި މަޛްހަބަކަށް އަހަރެން ޚާއްޞަ ނުވާ ވާހަކައަކީ، އިތުރަށް ބަޔާން ވެސް ކުރަން ޖެހޭނެ ކަމެއް ނޫނެވެ. ކިއެއްތަ، މީގައި އަހަރެން ހިނގި މަގަކީ، ޙަދީޘްގެ އަހުލުވެރިން ހިނގާ މަގެވެ. އެ މީހުންނަކީ ރަސޫލު ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން ސާބިތުވާ ކޮންމެ އެއްޗެއް ޤަބޫލުކުރާ ބައެކެވެ. އެހެންވެ، އެ މީހުންގެ މަޛްހަބަކީ އެހެން މަޛްހަބުތަކަށް ވުރެ ވަރުގަދަ މަޛްހަބެކެވެ. މި ކަމަކީ ހުރިހާ މަޛްހަބުތަކެއްގެ ވެސް އިންސާފުވެރިން ހެކިވާ ކަމެކެވެ. މީގެ ތެރޭގައި ހިމެނިވަޑައިގަންނަވާ، ޙަނަފީ މަޛްހަބުގެ ޢައްލާމާ އަބުލް ޙަސަނާތު އައްލުކްނަވީ ވިދާޅުވިއެވެ:\n''އެހެން ނުވާންވީ ކީއްވެހެއްޔެވެ؟ އެ މީހުންނަކީ ރަސޫލު ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ޙަޤީޤީ ވާރުތަވެރިންނެވެ. އަދި އެކަލޭގެފާނު ގެންނެވި ދީނުގެ ނާއިބުންނެވެ. އެ މީހުންގެ ތެރޭގައި މާތް ﷲ އަހަރެމެން ހަޝްރު ކުރައްވާށިއެވެ! އަދި އެ މީހުންނަށް ލޯބި ވާ އަދި އެ މީހުން ހިނގާ މަގުގައި ހިނގާ ހާލުގައި އަހަރެމެންގެ މަރު ހިއްޕަވާފާނދޭވެ!"\nމިފަދައިން ވިދާޅުވި، އިމާމް އަޙްމަދަށް މާތް ﷲ ރަޙްމަތް ލައްވާށިއެވެ! ވިދާޅުވީ '' ނަބީ މުޙައްމަދު ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ދީނަކީ ރިވާކުރެވިފައިވާ ޚަބަރުތަކެކެވެ. ޒުވާނަކަށް އޮތް، ލިބިފައިވާ އެންމެ މޮޅު ސަބަބަކީ އެކަލޭގެފާނުގެ އަޘަރުތަކެވެ. ނަމަނަމަ ޙަދީޘާއި އޭގެ އަހުލުވެރިން ދޫކޮށްފައި ނުދާށެވެ. އެހެނީ ރައުޔަކީ ރޭގަނޑެކެވެ. އަދި ހަދީޘަކީ ދުވާލެކެވެ. ފަހަރެއްގާ ޒުވާނާއަށް، ތެދުމަގު އޮތީ ކޮން ތަނެއްގައި ކަން ނޭނގިދާނެއެވެ. އެއީ އިރު އަރައި ގަދައަށް ބަބުޅާ ހާލުގައި ވަނިކޮށް ނަމަވެސް އެވެ.\nދިމިޝްޤު - 26 ޞަފަރު 1392. ހ\nމުޙައްމަދު ނާޞިރުއްދީން އަލައަލްބާނީ\n1- ގެފުޅަށް ކުރިމަތިލުން\n1- އޭ މުސްލިމާއެވެ. ތިބާ ނަމާދު ކުރަން ތެދުވެއްޖެނަމަ، ކޮންމެ ތަނެއްގައި ހުރި ކަމުގައި ވިޔަސް، ގެފުޅާއި ކުރިމަތިލާށެވެ. ފަރުޟެއް ކަމުގައިވިޔަސް އަދި ސުންނަތެއް ކަމުގައިވިޔަސް ވެހެވެ. ގެފުޅަށް ކުރިމަތިލުމަކީ ނަމާދުގެ ރުކުންތަކުގެ ތެރެއިން ރުކުނެކެވެ. މިއީ އެއާ ނުލާ ނަމާދު ކަމުނުދާނެ، ނަމާދުގެ ރުކުންތަކުގެ ތެރެއިން ރުކުނެކެވެ.\n2- ހަނގުރާމަވެރިއާ، ޚައުފު ނަމާދު ކުރާއިރު ނުވަތަ ގަދައަށް ހަނގުރާމަ ކުރެވެމުން ދަނިކޮށް ކުރާ ނަމާދުގައި، ގެފުޅަށް ކުރިމަތިލުމުގެ ވާޖިބުކަން ވެއްޓިދެއެވެ.\n- އަދި ގެފުޅާއި ކުރިމަތިލުން ކުޅަދާނަ ނޫން ބަލިމީހާ، ނުވަތަ ކަނޑު އުޅަނދެއްގައި ނުވަތަ ކާރެއްގައި ދަތުރު ކުރާ މީހާ، ނުވަތަ މަތިންދާ ބޯޓެއްގައި ދަތުރު ކުރާ މީހާ، ނަމާދުގެ ވަގުތު ފާއިތުވެދާނެހެން ހީވަންޏާ، ގެފުޅަށް ކުރިމަތި ލުމުގެ ވާޖިބުކަން ވެއްޓިދެއެވެ.\n- އަދި ސުންނަތް ނަމާދެއް ނުވަތަ ވިތުރި ކުރާ މީހާ، ސަވާރީއެއް ނުވަތަ އުޅަނދެއްގައި ދަތުރު ކުރަމުން ދަންޏާ، ގެފުޅަށް ކުރިމަތިލުމުގެ ވާޖިބުކަން ވެއްޓިދެއެވެ. މިފަދަ މީހާއަށް ކުޅަދާނަވެގެން ވާނަމަ، ހަށަން ބަންނަ އިރު ސަވާރީ ނުވަތަ އުޅަނދު ގެފުޅަށް ކުރިމަތި ކުރުވުން އެދެވިގެންވެއެވެ. ދެން އޭގެ ފަހުން އޭތި ދާ ދިމާއަކަށް ދާނީއެވެ.\n3- ގެފުޅު ލޮލަށް ފެންނަން ހުރި ކޮންމެ މީހަކުވެސް، ސީދާ ގެފުޅާއި ދިމާއަށް ކުރިމަތިލުން ވާޖިބުވެގެންވެއެވެ. ފެންނަ ހިސާބުގައި ނެތް މީހާ ކުރިމަތިލާނީ، ގެފުޅު ހުރި ދިމާއަށެވެ.\nއޮޅިގެން ގެފުޅު ނޫން ފަރާތަކަށް ކުރިމަތިލައި ނަމާދު ކުރުމުގެ ޙުކުމް:\n4- އުޑުމަތި ބަނަވެގެން ނުވަތަ އެ ނޫންވެސް ސަބަބަކާއި ހެދި، ރަނގަޅު ފަރާތަށް ކުރިމަތިލާން ކުރެވުނު މަސައްކަތެއް ކޮށް އަދި އިޖްތިހާދު ކޮށްފައި، ގެފުޅު ނޫން ފަރާތަކަށް ކުރިމަތިލައިގެން ހުރެ ނަމާދު ކުރެވުނަސް، އޭނާގެ ނަމާދު ރަނގަޅު ވާނެއެވެ. އަދި އެ ނަމާދު އަލުން ކުރާކަށް އޭނާއަށް ނުޖެހޭނެއެވެ.\n5- ނަމާދަށް ހުއްޓާ، އޭނާ އިތުބާރު ކުރާ މީހަކު އައިސް، ރަނގަޅު ފަރާތް ދައްކައިފިނަމަ، އެ ދިމާއަކަށް ކުރިމަތިލާން އަވަސްވެގަންނަން އޭނާއަށް ޖެހޭނެއެވެ. އަދި އޭނާގެ ނަމާދު ކަމުދާނެއެވެ.\n2 ކޮޅަށްހުރުން (ޤިޔާމް)\n6- ނަމާދު ކުރާ މީހާ، ނަމާދުކުރަން ޖެހޭނީ ކޮޅަށް ހުރެއެވެ. އަދި އެއީ ރުކުނެކެވެ. ނަމަވެސް އެއީ މި އަންނަނިވި މީހުންނަށް ފިޔަވައެވެ:-\n- ޚައުފު ނަމާދު ކުރާ މީހާ ނުވަތަ ގަދަ ހަނގުރާމައެއްގެ ތެރޭގައި ނަމާދު ކުރާ މީހާ، ސަވާރީ މަތީގައި ހުރެ ނަމާދު ކުރުން ހުއްދައެވެ. އަދި ބަލި މީހާއާއި ކޮޅައްހުރުން ނުކުޅެދޭ މީހާ ނަމާދު ކުރާނީ، އިށީނދެ އިނދެވޭ ނަމަ އިށީނދެ އިނދެގެންނެވެ. އެހެން ނޫން ނަމަ އޮށޯވެ އޮވެގެންނެވެ. ސުންނަތް ނަމާދު ކުރާ މީހާ، ސަވާރުވެ ހުރެ ނުވަތަ ބޭނުންނަމަ އިށީނދެ އިނދެ ވެސް ނަމާދު ކުރެވިދާނެއެވެ. މި ހާލަތުގައި އޭނާ ރުކޫޢު އާއި ސަޖިދަ ކުރާނީ ބޯ ކުރިމައްޗަށް ތިރި ކޮށްގެންނެވެ. ބަލި މީހާވެސް މިކަން ކުރާނީ މިހެންނެވެ. އަދި ސަޖިދަ ކުރާއިރު އޭނާގެ ބޯ ރުކޫ ކުރާ އިރަށް ވުރެ ބޮޑަށް ތިރި ކުރަން ވާނެއެވެ.\n7- އިށީނދެ އިނދެ ނަމާދު ކުރާ މީހާ، ސަޖިދަ ކުރުމައްޓަކައި ބިންމަތީގައި އެއްޗެއް ބެހެއްޓުމަކީ ހުއްދަ ގޮތެއް ނޫނެވެ. ކިއެއްތަ، އޭނާއަށް ޖެހޭނީ، ކުރިން ބުނެވުނު ފަދައިން، ސަޖިދަ ކުރާއިރު ރުކޫޢު ކުރާއިރަށް ވުރެ ބޮޑަށް ތިރިވާށެވެ. ނިއްކުރި ބިންމަތީގައި ޖެއްސުން ކުޅަދާނަ ނޫންނަމަ، އޭނާއަށް އޮތީ މި ގޮތެވެ.\nކަނޑުއުޅަނދެއްގައި ނުވަތަ މަތިންދާބޯޓުގައި ނަމާދު ކުރުން:\n8- ފަރުޟު ނަމާދު ކަނޑު އުޅަނދެއްގައި ކުރުން ހުއްދައެވެ. މަތިންދާބޯޓުގައި ވެސް ހަމަ މިފަދައެވެ.\n9- އެދޭތީގައި ނަމާދުކުރާ މީހާ އަށް އޭނާ ވެއްޓިދާނެ ކަމުގެ ބިރު ހީވެއްޖެ ނަމަ، އިށީނދެ އިނދެ ނަމާދުކުރުން ހުއްދައެވެ.\n10- މުސްކުޅި ކަމުގެ ސަބަބުން ނުވަތަ ހަށިގަނޑުގެ ބަލިކަށިކަމުގެ ސަބަބުން، ޤިޔާމަށް (ކޮޅަށްހުރުން) ހުންނަ އިރު، އަސާއަކަށް ނުވަތަ ތަނބަކަށް ލެނގިގެން ހުރުން ހުއްދައެވެ.\nކޮޅަށްހުރުމާއި އިށީނދެ އިނުން އެއްކުރުން:\n11- ދަމުނަމާދު ކުރާ އިރު، ކޮޅަށްހުރެ ނުވަތަ ޢުޛުރަކާއި ނުލާ އިށީނދެ އިނދެ ކުރުންވެސް ހުއްދައެވެ. ނުވަތަ މި ދެ ގޮތް އެއްކުރުންވެސް ހުއްދައެވެ. އެގޮތުން ނަމާދުގައި ކިޔަވަން، އިށީނދެ އިނދެފައި، ރުކޫޢު ކުރުމުގެ ކުޑައިރުކޮޅެއް ކުރިން ތެދުވެ ބާކީ ހުރި އާޔަތްތައް ކިޔަވާފައި، ދެން ރުކޫޢުކޮށް ސަޖިދަ ކުރާނީއެވެ. ދެން ދެވަނަ ރަކްޢަތުގައިވެސް ހަމަ މިހެން ހަދާނީއެވެ.\n12- އިށީނދެ އިނދެ ނަމާދު ކުރާނަމަ، އިންނާނީ ފައިވަށްކޮށްގެންނެވެ. ނުވަތަ އެ ނޫންވެސް އޭނާއަށް ފަސޭހަ ގޮތަކަށެވެ.\n13- ނަމާދަށް ހުންނައިރު، ހުސްފައިގައި ހުރުންވެސް ހުއްދައެވެ. ހަމަ އެހެންމެ ފައިވާނަށް އަރައިގެން ހުރެ ނަމާދު ކުރުންވެސް ހުއްދައެވެ.\n14- ބޮޑަށް ރަނގަޅު ގޮތަކީ، ބައެއްފަހަރު ހުސްފައިގައި ހުރެ އަނެއްބައިފަހަރު ފައިވާނުގައި ހުރެ ނަމާދު ކުރުމެވެ. އެއީ މިކަން ކުރުން އެ މީހަކަށް ފަސޭހަ ފަދައަކުންނެވެ. ވީމާ ނަމާދު ކުރަންވީމާ ކޮންމެހެން ފައިވާނަށް އެރުން ނުވަތަ ބޭލުން އެއީ އޮތް ގޮތެއް ނޫނެވެ. ކިއެއްތަ އެ ވަގުތު އޭނާ ހުރީ ހުސްފައިގައި ނަމަ، އޭނާ ނަމާދު ކުރާނީ ހުސްފައިގައި ހުރެއެވެ. އެ ވަގުތު ހުރީ ފައިވާނަށް އަރައިގެން ނަމަ، ފައިވާނުގައި ހުރެ ނަމާދު ކުރާނީއެވެ. މިއީ އެހެން ގޮތަކަށް ހަދަން ޖެހޭފަދަ ކަމެއް މެދުވެރި ނުވާނަމައެވެ.\n15- ފައިވާން ބާލައިފިނަމަ، އޭނާގެ ކަނާތް ފަރާތުގައި އެ ފައިވާން ބަހައްޓައިގެން ނުވާނެއެވެ. ބަހައްޓަން ވާނީ، ވާތް ފަރާތުގައި މީހަކު ނަމާދު ކުރަން ނެތްނަމަ، ވާތް ފަރާތުގައެވެ. އެހެން ނޫންމަ އެ ބަހައްޓަން ވާނީ ދެ ފައި ދެމުގައި ބިންމަތީގައެވެ. މިކަން ވަނީ ރަސޫލު ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ކިބައިން ޞައްޙަ ގޮތުގައި ރިވާ ކުރެވިފައެވެ.\nމިންބަރުގައި ހުރެ ނަމާދު ކުރުން:\n16- މީސްތަކުންނަށް އުނގަންނައި ދިނުމަށްޓަކައި، އުސްތަނެއްގައި ހުރެ އިމާމު މީހާ ނަމާދު ކުރުން ހުއްދައެވެ. އެ ގޮތުން އެތާގައި ކޮޅަށްހުރެ، ތަކްބީރު ކިޔައި، ޤުރުއާން ކިޔަވައި، ރުކޫޢު ކުރާނީއެވެ. ދެން ފަހަތަށް ފައިބައިފައި މިންބަރު ކައިރީގައި ހުރެ ބިންމަތީގައި ސަޖިދަ ކުރާނީއެވެ. ދެން އަނެއްކާ މިންބަރަށް އަރާނީއެވެ. އަދި އަނެއް ރަކްޢަތުގައިވެސް ފުރަތަމަ ރަކްޢަތުގައި ކަންތައް ކުރި ގޮތަށް ކުރާނީއެވެ.\nނިވަލަކާ ދިމާއަށް ހުރެ ނަމާދު ކުރުމުގެ ވާޖިބުކަން، އަދި އެއާ ކައިރިވުން:\n17- ނިވަލެއް ބަހައްޓައިގެން ހުރެ ނަމާދު ކުރުމަކީ ވާޖިބު ކަމެކެވެ. މިސްކިތެއްގައި ނަމާދު ކުރުން ނުވަތަ އެނޫން ތަނެއްގައި ހުރެ ނަމާދު ކުރުމަކުން މީގައި ފަރަގެއް ނެތެވެ. އަދި މިސްކިތް ބޮޑަސް ކުޑަޔަސް ތަފާތެއް ނެތެވެ. މިއީ ކީރިތި ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘް ކުރައްވާފައިވާ ބަސްފުޅުތަކުގެ ޖުމްލަ ބަސްފުޅަށް ބަލާފައެވެ. ރަސޫލު ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘް ކުރައްވަނީ: لاَ تصَلِّ إلا إلىْ سُتْرَة ، وَلا تدع أحَداً يَمرُّ بَيْنَ يَدَيكَ ، فَإن أبَى فَلتقاتله فإنَّ مَعه القَريْن\nމާނައަކީ: ''ސުތުރާ (ނިވަލެއް) އަކާ ދިމާއަށް ހުރެ ނޫނީ ނަމާދު ނުކުރާށެވެ. އަދި ކަލާގެ ކުރިމަތިން އެއްވެސް މީހަކު ހުރަސް ކުރެވުނަ ނުދޭށެވެ. ވީމާ މީހަކު ދެކޮޅު ހަދާފައި ދާން އުޅެފިނަމަ ގަދަކަމުން ނަމަވެސް އޭނާ ހުއްޓުވާށެވެ. އެހެނީ ޤަރީނު އޭނާއާ އެކު ވެއެވެ.'' މާނައަކީ ޝައިޠާނާ އެވެ.\n18- އަދި މިއާ ކައިރިވުން ވާޖިބެވެ. އެހެނީ ރަސޫލު ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވަނީ މިފަދައިން އަމުރު ކުރައްވާފައެވެ.\n19- ކީރިތި ރަސޫލު ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ސަޖިދަ ޖައްސަވާ ތަނާއި، އެކަލޭގެފާނުގެ ކުރިފުޅު މަތީގައި ހުންނަ ފާރާއި (ސުތުރާ) ދެމެދު، ކަންބަޅިއަކަށް ދެވޭހާ ދުރުމިން ހުރެއެވެ. ވީމާ މިފަދައިން ކަންތައް ބަހައްޓައިފި މީހަކަށް، އޭނާގެ މައްޗަށް ވާޖިބުވެގެންވާ ކައިރިވުން ފުރިހަމަ ކުރެވުނީއެވެ.\nނިވަލުގެ އުސްމިން ހުންނަން ޖެހޭ ވަރު:\n20- ސުތުރާ (ނިވާ) ގެ އުސްމިން ހުންނަން ޖެހޭނީ ބިމުން ފެށިގެން ގާތްގަނޑަކަށް ކައިވަތެއް ނުވަތަ ދެކައިވަތުގެ މިންވަރަށެވެ. އެއީ ކީރިތި ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘް ކުރައްވާފައިވާ މިބަސްފުޅަށްޓަކައެވެ.\nإذَا وَضَعَ أحَدُكُم بَيْنَ يَدَيْه مثلَ مُؤخِّرة الرَّحل فَليُصَلِّ، وَلا يُبَالي مَنْ وَرَاءَ ذَلك\nމާނައަކީ: ''ކަލޭމެންގެ ތެރެއިން މީހަކު، ޖަމަލުދާނުގެ ލެނގޭތަންގަޑު ފަދަ އެއްޗެއް، ކުރިމަތީގައި ބަހައްޓާފައި، ދެން ނަމާދު ކުރާށެވެ. ދެން އޭގެ ބޭރުން މީހަކު ހުރަސް ކުރިއަސް އަޅާ ނުލާށެވެ.''\n21- ސުތުރާ ކުރިމަތީ ހުރެ ނަމާދު ކުރާ އިރު ހުންނަން ވާނީ ސީދާ އެއާ ކުރިމަތިވާ ގޮތަށެވެ. އެހެނީ، ސުތުރާއާއި ދިމާއަށް ނަމާދު ކުރާށޭ، ހަދީޘުގައި އޮތުމުން ފާޅުކޮށް ދޭހަވަނީ މި ގޮތެވެ. ސީދާ އެއާ ކުރިމަތި ނުވާހެން ކަނާތަށް ނުވަތަ ވާތަށް ޖެހިގެން ހުރުމަކީ، ސުންނަތުން ސާބިތުވާން އޮތް ގޮތެއް ނޫނެވެ.\n22- ބިން މައްޗަށް ޖަހާފައި ހުންނަ ދަނޑިބުރިއެއް ނުވަތަ އެނޫންވެސް އެފަދަ އެއްޗަކާ ދިމާއަށް، ނުވަތަ ގަހެއް، ހޮޅިގަނޑެއް، ނުވަތަ ރަޖާ ދަށުގައި އެނދުގައި އޮށޯވެ އޮންނަ އަނބި މީހާއާ ދިމާއަށް ހުރެ، ނުވަތަ ސަވާރީ- އެއީ ޖަމަލެއް ކަމުގައި ވިޔަސް- ފަދަ އެއްޗަކާއި ދިމާއަށް ހުރެ ނަމާދު ކުރުން ހުއްދައެވެ.\nމަހާނައާ ދިމާއަށް ހުރެ ނަމާދު ކުރުން ޙަރާމްވުން:\n23- މަހާނައަކާ ދިމާއަށް ހުރެގެން ނަމާދު ކުރުން އެއްގޮތަކަށްވެސް ހުއްދައެއް ނޫނެވެ. އެއީ ނަބީބޭކަލުންގެ މަހާނައެއް ނުވަތަ އެ ނޫން ބައެއްގެ މަހާނަ ކަމުގައި ވިޔަސް ވެހެވެ.\nމަސްޖިދުލް ޙަރާމް ގައި ކަމުގައި ވިޔަސް، ނަމާދު ކުރާ މީހެއްގެ ކުރިމަތިން ހުރަސް ކުރުން ޙަރާމް ވުން:\n24- އޭނާ ނަމާދަށް ހުރީ ނިވަލެއް ބަހައްޓައިގެން ކަމުގައި ވާނަމަ، އޭނާގެ ކުރިމަތިން ހުރަސް ކުރުން ހުއްދައެއް ނޫނެވެ. މަސްޖިދުލް ޙަރާމްއެކޭ އެހެން މިސްކިތެކޭ މި ކަމުގައި ތަފާތެއް ނެތެވެ. މަނާވުމުގައި ހުރިހާ ތަނަކީވެސް ހަމަހަމަ ތަންތަނެވެ. އެއީ ރަސޫލު ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘް ކުރައްވާފައިވާ ޢާއްމު ބަސްފުޅަށް ބަލާފައެވެ.\nلَوْ يَعْلَمُ الْمَارُّ بَيْنَ يَدَيْ الْمُصَلِّي مَاذَا عَلَيْهِ لَكَانَ أَنْ يَقِفَ أَرْبَعِينَ خَيْرًا لَهُ مِنْ أَنْ يَمُرَّ بَيْنَ يَدَيْهِ\nމާނައަކީ: ''ނަމާދު ކުރަން ހުންނަ މީހާގެ ކުރިމަތިން ހުރަސްކުރާ މީހާއަށް، އޭނާގެ މައްޗަށް އޮތް ފާފަ އެނގޭނަމަ، ސާޅީސް ވަންދެން ހުއްޓި ހުރީހެވެ. ހުރަސް ކުރުމަށް ވުރެ އެގޮތް އޭނާއަށް ހެޔޮކަން ބޮޑެވެ.'' އެބަހީ ނަމާދަށް ހުންނަ މީހާއާއި އޭނާ ސަޖިދަޖަހާ ތަނާ ދެމެދުން ހުރަސް ކުރުމެވެ.\nމަސްޖިދުލް ޙަރާމް ގައި ކަމުގައި ވިޔަސް، ނަމާދަށް ހުންނަ މީހާ އޭނާ ކުރިމަތިން ދާން އުޅޭ މީހުން މަނާ ކުރުން ވާޖިބުވުން:\n25- ސުތުރާއަކާއި ދިމާއަށް ހުރެ ނަމާދު ކުރާ މީހާއަށް، އޭނާ ކުރިމަތިން އެއްވެސް މީހަކު ދެވުނަ ދިނުން ހުއްދައެއް ނޫނެވެ. އެއީ މަތީގައި ފާއިތުވެ ދިޔަ ޙަދީޘަށް ބަލާފައެވެ. ރަސޫލު ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘް ކުރައްވާފައިވާ ''ކަލޭގެ ކުރިމަތިން އެއްވެސް މީހެއް ހުރަސް ކުރިޔަ ނުދޭށެވެ.'' އަދި ''ކަލޭމެންގެ ތެރެއިން މީހަކު، ނިވަލަކާއި ދިމާއަށް ހުރެ ނަމާދު ކުރަނިކޮށް ، މީހަކު ކުރިމަތިން ހުރަސްކުރަން އުޅެފިނަމަ، އެ މީހެއްގެ މޭމަތީގައި ހިފައި ކޮއްޕައިގެން އޭނާ ހުއްޓުވާށެވެ. އަދި ވީ ވަރަކުން އޭނާ ދުރުކުރާށެވެ.'' އަދި އެހެން ރިވާޔަތެއްގައި އޮންނީ ދެ ފަހަރު އެކަން މަނާ ކުރުމުންވެސް ދާން އުޅެފިނަމަ ބާރުގެ ބޭނުންކޮށްގެންވެސް މަނާ ކުރާށެވެ. ފަހެ އެވާނީ ޝައިޠާނަކަށެވެ.''\nމީހުން ހުރަސް ކުރެވުނަ ނުދޭން، ކުރިއަށް ޖެހިލުން:\n26- ކުޑަ ކުއްޖެއް ނުވަތަ ޖަނަވާރެއް ފަދަ އެއްޗެއް ކުރިމަތިން ހުރަސް ކުރެވުނަ ނުދޭން، ފިޔަވަޅެއް ނުވަތަ އެއަށް ވުރެ ގިނައިން ކުރިއަށް ޖެހިލުން ހުއްދައެވެ. އެއީ އޭރުން އެ ކުއްޖާ ނުވަތަ ޖަނަވާރު މީހާގެ ފަހަތުން ހުރަސް ކުރުވުމަށްޓަކައެވެ.\nނަމާދު މެދުކަނޑާލާ އެއްޗެހި:\n27- ނަމާދަށް ހުންނަ އިރު ސުތުރާއް ބެހެއްޓުމުގެ މުހިއްމު ކަމުގެ ތެރޭގައި، ނަމާދު ކުރާ މީހާއާއި އެއާއި ދެމެދުން ހުރަސް ކުރުމުން ނަމާދު ނުބައި ނުވުން ހިމެނެއެވެ. ސުތުރާއެއް ނުބަހައްޓާ މީހާ މިއާއި ޚިލާފެވެ. ފަހެ އޭނާގެ ކުރިމަތިން، އަންހެނެއް، ޙިމާރެއް ނުވަތަ ކަޅު ކުއްތާއެއް ހުރަސް ކޮށްފިއްޔާ ނަމާދު ބާޠިލު ވާނެއެވެ.\n28- ނަމާދު ކުރަން ހުއްޓޭ މީހާ އޭނާ ކުރަން އުޅޭ ނަމާދަށް، ނިޔަތް ގަނެ އެއީ ކޮން ނަމާދެއްކަން ހިތުގައި ކަނޑައަޅަންޖެހޭނެއެވެ. އެއީ މިސާލަކަށް ކުރަނީ ފަރުޟު މެންދުރުކަން ނޫނީ ޢަޞުރުކަން ނުވަތަ އެއީ އެ ދެނަމާދުގެ ސުންނަތްކަން ކަނޑައެޅުމެވެ. މިއީ ނަމާދުގެ ރުކުނެއް އެހެން ނޫނީ ޝަރުޠެކެވެ. ދެން ނިޔަތް ދުލުން ކިއުމަކީ އެއީ، ސުންނަތާއި ޚިލާފު ބިދުޢަ އެކެވެ. މިއީ، (ނިޔަތް ދުލުން ކިއުމަކީ) ނަކަލުކުރެވޭ (އެބަޔަކަށް ޢާއްމުން ތަބާވާ އިމާމެއް: އިމާމް ޝާފިޢީ ފަދަ) އެއްވެސް އިމާމަކުވެސް ވިދާޅުވި ގޮތެއް ނޫނެވެ.\n4- ތަކުބީރު ކިއުން\n29- ދެން ''ﷲ އަކްބަރު'' ކިޔައި ނަމާދު ފައްޓާނީއެވެ. މިއީ ނަމާދުގެ ރުކުނެކެވެ. އެއީ ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހިވަސައްލަމަ ޙަދީޘް ކުރައްވާފައިވާ މި ޙަދީޘަށްޓަކައެވެ. مِفْتَاحُ الصَّلاَةِ الطُّهُورُ  وَتَحْرِيمُهَا  التَّكْبِيرُ وَتَحْلِيلُهَا التَّسْلِيمُ\nމާނައަކީ: ''ނަމާދުގެ ތަޅުދަނޑިއަކީ، ޠާހިރުވުމެވެ. އަދި ނަމާދުން ބޭރު ހަރަކާތްތައް ޙަރާމް ކުރާ އެއްޗަކީ ތަކްބީރެވެ. އަދި ނަމާދުން ބޭރު ހަރަކާތްތައް ހުއްދަ ކުރާ އެއްޗަކީ ސަލާމް ދިނުމެވެ.''\n30- އެއްވެސް ނަމާދެއްގައި ތަކްބީރު ކިޔާ އިރު، ހަރު އަޑުން ކިޔައިގެން ނުވާނެއެވެ. މިއީ އެމީހަކީ، އިމާމަކަށްވެ ހުރެ ނަމާދު ކުރާ މީހަކަށް ނުވާނަމައެވެ.\n31- އިމާމް މީހާ ތަކްބީރު ކީމާ، ބަންގި ދޭ މީހާ އެ ތަކްބީރު ހަރު އަޑުން މީހުންނަށް ފޯރުކޮށް ދިނުން ހުއްދައެވެ. އެއީ މިކަމުގެ ބޭނުމެއް އޮތްނަމައެވެ. މިސާލަކަށް އިމާމް މީހާ ބަލިވެ އުޅުން، ނުވަތަ އޭނާގެ އަޑު މަޑުވުން، ނުވަތަ އޭނާގެ ފަހަތުގައި ނަމާދު ކުރަން ތިބި މީހުން ގިނަވުން ފަދަ ހާލަތްތަކުގައެވެ.\n32-އިމާމު މީހާ ތަކްބީރު ކިޔައި ނިމުމުގެ ކުރިން، އިމާމުގެ ފަހަތުގައި ނަމާދު ކުރާމީހާ، އެ ކިޔައިގެން ނުވާނެއެވެ.\nދެ އަތް އުފުލުމާއި އަދި އުފުލާގޮތް:\n33- ނަމާދު ކުރާ މީހާ ދެ އަތް އުފުލާނީ، ތަކްބީރާއި އެކުއެކީ ނުވަތަ އޭގެ ކުރިން، ނުވަތަ އޭގެ ފަހުންނެވެ. މި ހުރިހާ ގޮތްތަކަކީވެސް ސުންނަތުން ސާބިތުވެފައިވާ ގޮތްތަކެކެވެ.\n34- ދެ އަތް އުފުލަން ވާނީ، އިނގިލިތައް ދަމާލެވިފައިވާ ހާލުގައެވެ.\n35- ދެ އަތްތިލަ އުފުލާނީ، ކޮނޑާއި ހަމައަށެވެ. އަދި ބައެއް ފަހަރު މިއަށްވުރެ ބޮޑަށް އުފުލަން، ކަންފަތާއި ހަމައަށް ވެސް، އަތްތިލަ އުފުލުން އޮވެއެވެ.\nއަތް ބޭއްވުމާއި އަދި ބާއްވާ ގޮތް:\n36- ދެން ތަކްބީރާއި ވިދިގެން، ކަނާއަތް ވާއަތް މަތީ ބާއްވާށެވެ. އަދި މިއީ ސަލާމާއި ޞަލަވާތް ލެއްވި ނަބީ ބޭކަލުންގެ ސުންނަތެއްވެސް މެއެވެ. އަދި ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވަނީ މި ގޮތަށް ހެދުމަށް، އެކަލޭގެފާނުގެ ޞަޙާބީންނަށް އަމުރު ކުރައްވާފައެވެ. ވީމާ ދެ އަތް އެލުވާލައިގެން ހުރުން ހުއްދައެއް ނޫނެވެ.\n37- ކަނާއަތް ބާއްވާނީ، ވާއަތު އަތްތިލައާއި، ކުޑަހުޅާއި، އަތް ދަނޑީގެ މަތީގައި ވާ ގޮތަށެވެ.\n38- ބައެއް ފަހަރު ކަނާއަތުން ވާއަތުގައި ހިފަހައްޓައިގެންނެވެ.\nއަތް ބާއްވާ ތަން:\n39- ދެއަތް ބާއްވާނީ އޭނާގެ މޭމަތީގައެވެ. ފިރިހެނުންނާއި އަންހެނުންވެސް މި ކަމުގައި އެއް ފަދައެވެ.\n40- އުނަގަނޑުގައި ކަނާއަތް ބޭއްވުން އެއީ ހުއްދަ ގޮތެއް ނޫނެވެ.\nޚުޝޫޢަތްތެރި ވުމާއި އަދި ސަޖިދަ ކުރާތަނަށް ބެލުން:\n41- ނަމާދުގައި ޚުޝޫޢަތްތެރިވުމަކީ ކޮންމެހެންވެސް ކުރަންޖެހޭނެ ކަމެކެވެ. އަދި ކުރެހުންގަނޑާއި ބިންވަޅުނެގުންތައް ފަދަ، މީހާގެ ސަމާލުކަން ގެއްލުވާފަދަ އެއްޗެހިތަކާއި ދުރުހެލިވާން ޖެހޭނެއެވެ. އެހެންމެ، ކާހިތްވާފަދަ ކާއެއްޗެއް ތައްޔާރުވެފައި ހުއްޓާ، ނުވަތަ ކުޑަކަމުދާން ނުވަތަ ބޮޑުކަމުދާން ޖެހިފައި ހުއްޓާވެސް ނަމާދު ކޮށްގެން ނުވާނެއެވެ.\n42- ނަމާދަށް ކޮޅަށް ހުންނައިރު އޭނާ ބަލާނީ ސަޖިދަ ޖަހާތަނަށެވެ.\n43- ކަނާއަތަށް ވެސް ނުވަތަ ވާއަތަށް ވެސް އެނބުރިގެން ނުވާނެއެވެ. ފަހެ ފަރާތްފަރާތަށް އެނބުރުމަކީ، ނަމާދަށް ހުންނަ މީހާގެ ނަމާދުން ޝައިޠާނާ ކުރާ ވައްކަމެކެވެ.\n44- އުޑަށް ބެލުމަކީ ހުއްދަ ކަމެއް ނޫނެވެ.\nނަމާދަށް ފަށައިގަންނަ ދުޢާ (ދުއާއުލް އިސްތިފްތާޙް) :\n45- ދެން ނަމާދު ފައްޓައިގަންނާނީ، ކީރިތި ރަސޫލު ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ގެ އަރިހުން ސާބިތުވެފައިވާ ބައެއް ދުއާތަކުންނެވެ. އޭގެ ގިނަ ދުޢާތަކެއް ވެއެވެ. އެންމެ މަޝްހޫރު ދުޢާއަކީ: سُبْحَانَكَ اللَّهُمَّ وَبِحَمْدِكَ ، وَتَبَارَكَ اسْمُكَ ، وَتَعَالَى  جَدُّكَ ، وَلا إِلَهَ غَيْرُكَ\nމާނައަކީ: ''އިބަރަސްކަލާނގެ ހުރިހާ އުނި ސިފައަކުން ހުސްޠާހިރުވަންތަ އެވެ. އޭ ﷲ ! އިބަ ރަސްކަލާނގެއަށް ޙަމްދު ހުއްޓެވެ. އަދި އިބަރަސްކަލާނގެ އިސްމުފުޅު މަތިވެރިވެ މާތް ވެގެންވެއެވެ. އަދި އިބަރަސްކަލާގެ މާތްކަމާއި ގަދަކީރިތިކަން ބޮޑުވެ މަތިވެރިވެގެންވެއެވެ. އަދި އިބަރަސްކަލާގެ ފިޔަވައި ކަލަކު ވޮޑިގެން ނުވެއެވެ.''\nމި ކަމަކީ އަމުރު ކުރެވިފައިވާ ކަމެއްކަން ވަނީ ސާބިތުވެފައެވެ. ވީމާ މިކަން ކުރުމުގެ މައްޗަށް ސަމާލުވާން ޖެހޭނެއެވެ.\n46- ދެން، އަޢޫޛު ކިޔާނީއެވެ. މިއީ ވާޖިބު ކަމެކެވެ. އަދި އަޢޫޛު ނުކިއުން އެއީ ފާފަވެރިވާނެ ކަމެކެވެ.\n47- ސުންނަތް ގޮތަކީ ބައެއް ފަހަރު މިހެންވެސް ކިއުމެވެ.\nأَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْ الشَّيْطَانِ الرَّجِيمِ ، مِنْ هَمْزِهِ ، وَنَفْخِهِ، وَنَفْثِهِ\nމާނައަކީ: ''މާތްﷲ ގެ ރަޙްމަތުން ބޭރު ކުރެވިގަންވާ ޝައިޠާނާގެ ނުބައި ކަމުން، މާތްﷲ ގެ ރައްކާތެރިކަމަށް އެދެމެވެ. އެ ޝައިޠާނާގެ ސަބަބުން ވާ މޮޔަކަމާއި، އޭގެ ބޮޑާކަމާއި، އޭގެ ނުބައި ކިޔެވެލިފަތި ތަކުންނެވެ.''\n48- އަދި ބައެއްފަހަރު މިހެން ކިޔާށެވެ.\nأَعُوذُ بِاللَّهِ السَّمِيعِ الْعَلِيمِ مِنْ الشَّيْطَانِ الرَّجِيمِ مِنْ  هَمْزِهِ  وَنَفْخِهِ  وَنَفْثِهِ\nމާނައަކީ: ''ރަޙްމަތުން ބޭރު ކުރެވިގަންވާ ޝައިޠާނާގެ ނުބައި ކަމުން، ހުރިހާ ކަމެއް މޮޅަށް ދެނެވޮޑިގަންނަވާ އައްސަވާ ވޮޑިގަންނަވާ މާތްﷲ ގެ ރައްކާތެރިކަމަށް އެދެމެވެ. އެ ޝައިޠާނާގެ ސަބަބުން ވާ މޮޔަކަމާއި، އޭގެ ބޮޑާކަމާއި، އޭގެ ނުބައި ކިޔެވެލިފަތި ތަކުންނެވެ.''\n49- ދެން، އަޑު ހަރުކޮށް ކިޔަވާ ނަމާދާއި ސިއްރުން ކިޔަވާ ނަމާދުގައިވެސް، މަޑު އަޑުން بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ އޭ ކިޔާށެވެ.\nސޫރަތުލް ފާތިޙާ ކިޔުން:\n50- ދެން ސޫރަތުލް ފާތިޙާ (އަލްޙަމްދު)، އެއްކޮށް ކިޔާށެވެ. ބިސްމި އަކީ އަލްޙަމްދުގެ އާޔަތެކެވެ. އަދި އަލްޙަމްދު ކިޔުމަކީ، އެއާ ނުލާ ނަމާދު ޞައްޙަ ނުވާނެ ރުކުނެކެވެ. ވީމާ ޢަރަބި ބަސް ނުދަންނަ މީހުންވެސް، މި ހިތު ދަސް ކުރުމަކީ ވާޖިބު ކަމެކެވެ.\n51- ނަމަވެސް އެއްވެސް ގޮތަކަށް، އަލްޙަމްދު ކިޔަން ނުކުޅެދޭ މީހެއް ނަމަ، މިފަދައިން ކިޔުމުން ފުދޭނެއެވެ. ކިޔާނީ:-\nسُبْحَانَ اللَّهِ ، وَالْحَمْدُ لِلَّهِ ، وَلاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ ، اللَّهُ أَكْبَرُ ، وَ لاَ حَوْلَ وَلاَ قُوَّةَ إِلاَّ بِاللَّهِ\nމާނައަކީ: ''ﷲ އަކީ ހުސް ޠާހިރުވަންތަ ރަސްކަލާނގެއެވެ. އަދި ﷲ ގެ ކިބަފުޅަށް ޙަމްދު ހުއްޓެވެ. އަދި ﷲ މެނުވީ ކަލަކު ވޮޑިގެން ނުވެއެވެ. އަދި ﷲ ގެ ކުޅަދުންވަންތަ ކަމާއި މާތްކަން އެހެން ހުރިހާ އެއްޗަކާއި ކަމަކަށް ވުރެ ބޮޑެވެ. އަދި ﷲ ގެ އެހީފުޅާ ނުލާ، އެއްވެސް ކަމެއް ކުރުމުގެ ކުޅަދާނަކަމެއް، ގޮތެއް އަދި ބާރެއްވެސް، އެއްވެސް ފަރާތަކަށް ލިބިގެން ނުވެއެވެ.''\n52- އަލްޙަމްދު ކިޔުމުގައި ސުންނަތް ގޮތަކީ، އާޔަތަކުން އާޔަތަކުން، ކޮންމެ އާޔަތަކަށްފަހު ހުއްޓަމުން ކިއުމެވެ. އެގޮތުން ކިޔާނީ:\nދެން ހުއްޓާފައި ކިޔާނީ\nމި ގޮތަށް އަލްޙަމްދު ނިމެންދެން ކިޔާށެވެ.\nރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ، މުޅިންވެސް ކިޔަވައި ވިދާޅުވީ މި ގޮތަށެވެ. އާޔަތްތަކަށް ހުއްޓަވަމުންނެވެ. ފަހަތުގައި އޮންނަ އާޔަތާއި ގުޅުއްވަމަކުން ނޫނެވެ. މިއީ އެއް އާޔަތާއި އަނެއް އާޔަތާއި މާނައިގެ ގޮތުން ގުޅުން ހުރި ކަމުގައި ވިޔަސް ވެހެވެ.\n53- އަލްޙަމްދު ކިޔާ އިރު، '' مَالِكِ '' ނުވަތަ '' مَلِكِ '' މި ދެގޮތަށްވެސް ކިއުން ހުއްދައެވެ.\nއިޤްތިދާވެގެން ނަމާދު ކުރާ މީހާ، އަލްޙަމްދު ކިޔުން:\n54- ސިއްރުން ކިޔެވޭ ނަމާދުތަކުގައި، އިޤްތިދާވެގެން ފަހަތުގައި ނަމާދު ކުރާ މީހާ، އަލްޙަމްދު ކިޔުން ވާޖިބުވެގެން ވެއެވެ.\nއަދި ފާޅުގައި ކިޔެވޭ ނަމާދުތަކުގައިވެސް، އިމާމް މީހާ ކިޔަވާ އަޑު ނީވޭނަމަ، އަލްޙަމްދު ކިޔުން ވާޖިބެވެ. ނުވަތަ އިމާމް މީހާ އަލްޙަމްދު ކިޔައި ނިމިގެން، ފަހަތުގައި އިޤްތިދާވެގެން ނަމާދު ކުރާ މީހާއަށް އަލްޙަމްދު ކިޔަން ވަގުތު ދީގެން ހުރެއްޖެނަމަވެސް، އަލްޙަމްދު ކިޔަން ޖެހޭނެއެވެ. އެހެންނަމަވެސް، އަހަރެން ދެކެނީ މިގޮތަށް އިމާމު މީހާ ވަގުތު ދީގެން ހުރުން އެއީ ސުންނަތުން ސާބިތު ކަމެއް ނޫންކަމުގައެވެ.\nއަލްޙަމްދުގެ ފަހުން ކިޔުން:\n55- ފުރަތަމަ ދެ ރަކްޢަތުގައި ސޫރަތުލް ފާތިޙާ (އަލްޙަމްދު) ކިޔުމަށް ފަހު، އެހެން ސޫރަތެއް ކިޔުން ސުންނަތް ވެގެންވެއެވެ. ކަށުނަމާދުގައިވެސް އެހެން ސޫރަތެއް ކިޔުން ސުންނަތް ވެގެން ވެއެވެ. ނުވަތަ ބައެއް އާޔަތްތައް ވެސް ކީދާނެއެވެ.\n56- އަލްޙަމްދު ފަހުން ކިޔަވާ ކިޔެވުން ބައެއްފަހަރު ދިގުކޮށް ކިއިދާނެއެވެ. އަދި ބައެއްފަހަރު ކުރުކޮށް ކިއިދާނެއެވެ. އެއީ ދަތުރުކުރުން، ކެއްސުން، ބައްޔެއް، ނުވަތަ ކުޑަކުއްޖެއް ރޯން ފެށުން ފަދަ ސަބަބުތަކަށްޓަކައެވެ.\n57- އަލްޙަމްދު ފަހުން ކިޔާ ކިޔެވުމުގެ ކުރު ދިގުމިން ބިނާ ވަނީ، އެ ކުރާ ނަމާދެއްގެ މައްޗަށެވެ. އެ ގޮތުން ފަތިސް ނަމާދުގައި ކިޔާ ކިޔެވުން، އެހެން ހުރިހާ ނަމާދުތަކަށް ވުރެ ދިގެވެ. ދެން އެންމެ ދިގީ މެންދުރު ނަމާދުގައެވެ. ދެން ޢަޞުރު ނަމާދުގައެވެ. ދެން ޢިޝާ ނަމާދުގައެވެ. ދެން މަޣްރިބް ނަމާދުގައެވެ. މިއީ ޢާއްމުކޮށް ދިގު މިން ދާ ގޮތެވެ.\n58- ދަމު ނަމާދުގައި ކިޔާ ކިޔެވުން، މި ހުރިހާ ނަމާދަކަށް ވުރެ ދިގެވެ.\n59- އަދި ސުންނަތް ގޮތަކީ ފުރަތަމަ ރަކްޢަތުގައި، ދެވަނަ ރަކްޢަތަށް ވުރެ ދިގުކޮށް ކިޔުމެވެ.\n60- އަދި ފަހު ދެ ރަކްޢަތުގައި ފުރަތަމަ ދެ ރަކްޢަތަށް ވުރެ، ގާތްގަނޑަކަށް ދެބައިކުޅަ އެއްބައި ވަރަށް ކުރުކޮށް ކިޔުމެވެ.\nރަކްޢަތުގައި އަލްޙަމްދު ކިޔެވުން:\n61- ނަމާދުގެ ކޮންމެ ރަކްޢަތެއްގައި، އަލްޙަމްދު ކިޔުމަކީ އެއީ ކޮންމެހެން ކުރަންޖެހޭ ކަމެކެވެ.\n62- ފަހު ދެ ރަކްޢަތުގައި، ބައެއްފަހަރު އަލްޙަމްދުގެ އިތުރަށް ކޮންމެވެސް މިންވަރެއް ކިޔެވުމަކީ ވެސް ސުންނަތެކެވެ.\n63- ސުންނަތުގައި އައިސްފައިވާ މިންވަރަށް ވުރެ ދިގުކޮށް، އިމާމު މީހާ ޤުރުއާން ކިޔުމަކީ، ހުއްދަ ކަމެއް ނޫނެވެ. ދިގުކޮށް ކިޔުމަކީ ފަހަތުގައި ނަމާދު ކުރަން ތިބެދާނެ، މުސްކުޅިން، ނުވަތަ ބަލިމީހުން، ނުވަތަ ޅަދަރިމައި އަންހެނަކު ނުވަތަ ކަމެއް ކުރަން ޖެހިފައި ވާ މީހުންނަށް، ދަތި އުނދަގޫ ވާނެ ކަމެކެވެ.\nކިޔުމުގައި ސިއްރުކޮށް ކިޔުމާއި ފާޅުކޮށް ކިޔުން:\n64- ފާޅުކޮށް ކިޔާނީ، ފަތިސް ނަމާދުގައްޔާއި، ހުކުރު ނަމާދުގައްޔާއި، ޢީދު ދެ ނަމާދުގައްޔާއި، އިސްތިސްޤާ ނަމާދުގައްޔާއި، ކޭތަ ނަމާދުގައްޔާ އަދި މަޣްރިބާއި ޢިޝާ ނަމާދުގެ ފުރަތަމަ ދެ ރަކްޢަތުގައެވެ.\nސިއްރުކޮށް ކިޔާނީ މެންދުރު ނަމާދާއި ޢަޞްރު ނަމާދުގައެވެ. އަދި މަޣްރިބް ނަމާދުގެ ތިންވަނަ ރަކްޢަތުގައްޔާއި ޢިޝާ ނަމާދުގެ ފަހު ދެ ރަކްޢަތުގައެވެ.\n65- ސިއްރުކޮށް ކިޔެވޭ ނަމާދުތަކުގައިވެސް، އިމާމު މީހާ އެހެން މީހުންނަށް އަޑު އިވޭ ވަރަށް، އާޔަތެއް ކިޔާލުމަކީ ހުއްދަ ކަމެކެވެ.\n66- ވިތުރި ނަމާދާއި ދަމު ނަމާދުގައި، ބައެއް ފަހަރު ސިއްރުކޮށް އަނެއް ބައި ފަހަރު ފާޅުކޮށް ކިއިދާނެއެވެ. ނަމަވެސް ޤުރުއާން ކިޔާއިރު އަޑު އުފުލަން ވާނީ މެދު މިނަކަށެވެ.\n67- ސުންނަތް ގޮތަކީ، ޤުރުއާން ކިޔާއިރު ތަރުތީލުކޮށް ކިޔުމެވެ. އަވަސް އަރުވާލައިގެން އަވަހަށް ކިޔެވުމެއް ނޫނެވެ. ކިއެއްތަ، ކިޔަން ވާނީ އަކުރު އަކުރު ވަކިވަކިން ލަހުންނެވެ. އަދި އޭނާގެ އަޑުން ޤުރުއާން ރީތިކޮށް ކިޔަވަން ވާނެއެވެ. އަދި ކިޔަވަން ވާނީ، ރާގު ލައްވައިގެންނެވެ. އެއީ މި ކަމުގައި ތަޖްވީދު ޢިލްމުވެރިންގެ އަރިހުގައި އެނގެން އޮންނަ ޙުކުމްތަކުން ބޭރު ނުވާ ފަދައަކުންނެވެ. އަލަށް އުފައްދައިގެން އުޅޭ ރާގުތަކަށް ނުވަތަ މިއުޒިކް ޤަވާޢިދުތަކާ އެއްގޮތަށް ޤުރުއާން ކިޔަވައިގެން ނުވާނެއެވެ.\nއިމާމު މީހާ ރަނގަޅުކޮށް ދިނުން:\n68- އިމާމު މީހާއަށް ކިޔެވުމުގެ ތެރޭގައި އޮޅުމެއް އަރައިފިނަމަ، އޭނާގެ ކިޔެވުން ރަނގަޅުކޮށް ދިނުމަކީ ފަހަތުގައި ނަމާދުކުރާ މީހާއަށް އޮތް ކަމެކެވެ.\n6- ރުކޫޢު ކުރުން\n69- ޤުރުއާން ކިޔައި ނިމުމުން، ކުޑަ ހިނދުކޮޅަކަށް ހިމޭންވެލާށެވެ. ގާތްގަނޑަކަށް ނޭވާ ހަމައަކަށް އެޅޭ މިންވަރަށެވެ.\n70- ދެން މަތީގައި ބުނެވިފައިވާ ފަދައިން، ހަށަންބަންތަކުބީރާ އެކު އަތް އުފުލި ގޮތަށް އަތް އުފުލާށެވެ.\n71- ދެން ތަކުބީރު ކިޔާނީއެވެ. މިއީ ވާޖިބެކެވެ.\n72- ދެން ރުކޫޢު ކުރާނީއެވެ. އެއީ ކޮންމެ ހުޅެއް ވެސް ލެނބެންވާ ވަރަށް ލެނބި، ކޮންމެ ގުނަވަނެއް ވެސް ހަމަޖެހެންވާ ވަރަށް ހަމެޖެހެންދެނެވެ. މިއީ ނަމާދުގެ ރުކުނެކެވެ.\nރުކޫޢު ކުރާ ގޮތް:\n73- ދެ ކަކޫގައި ރަނގަޅަށް ހަރުލާ ގޮތަށް، ދެ އަތް ބާއްވާށެވެ. އަދި އަތުގެ އިނގިލިތައް ހުންނަންވާނީ ހުޅުވިފައެވެ. އެއީ އޭނާ، ދެ ކަކުލުގައި ދެ އަތުން ރަނގަޅަށް ހިފައިގެން ހުންނަ އިރު، ހުންނާނެ ގޮތަށެވެ. މިހުރިހާ ކަމަކީވެސް ވާޖިބެވެ.\n74- މީހާގެ ބުރަކަށި އޮންނަން ވާނީ، ރަނގަޅަށް ދަމާލެވި، ހަމައަށެވެ. މިހެން އޮންނަ އިރު ބުރަކަށި މައްޗަށް ފެން އެޅިއަސް، ބުރަކަށި އޮތްލެއް ތެދު ކަމުން، އެ ފެން ހަރުލާނެއެވެ. އަދި މި ގޮތަށް އޮތުމަކީ ވާޖިބެކެވެ.\n75- ބުރަކައްޓަށް ވުރެ ބޮޑަށް ބޯ ތިރިކޮށްގެން ނުވާނެއެވެ. އަދި އެއަށް ވުރެ މައްޗަށް ބޯ އުފުލައިގެން ވެސް ނުވާނެއެވެ. ކިއެއްތަ، ރުކޫޢުގައި އޮންނަ އިރު ބޯ ހުންނަންވާނީ، ބުރަކައްޓާއި އެއް ހަމައެއްގައެވެ.\n76- އަދި ދެ އުޅަނބޮށި ހުންނަން ވާނީ، ގަޔާއި ދުރުކޮށްފައެވެ.\n77- ރުކޫޢު ގައި ކިޔާނީ: سُبْحَانَ  رَبِّيَ الْعَظِيم\nމި ހެން ކިޔާނީ ތިން ފަހަރު ނުވަތަ އެއަށް ވުރެ ގިނައިންނެވެ.\nމާނައަކީ: ''މި އަޅާގެ މަތިވެރިވަންތަ، ވެރި ރަސްކަލާނގެއަކީ، ހުރިހާ އުނި ސިފައަކާއި ކަމަކުން ހުސްޠާހިރުވެ ވޮޑިގެންވާ ރަސްކަލާނގެއެވެ.''\nރުކުންތައް އެއްވަރު ކުރުން:\n78- ސުންނަތް ގޮތަކީ، ނަމާދުގެ ރުކުންތައް ދިގު މިނުގައި އެއްވަރު ކުރުމެވެ. އެގޮތުން ރުކޫޢު، އިޢުތިދާލު، ސަޖިދަ، ދެ ސަޖިދަ ދެމެދު އިނުމުގެ ދިގު މިން ގާތްކުރާށެވެ.\n79- ރުކޫޢުގައި ވެސް އަދި ސަޖިދައިގައި ވެސް އޮންނަ އިރު، ޤުރުއާން ކިޔުން ހުއްދައެއް ނޫނެވެ.\n80- ދެން ރުކޫޢުން ތެދުވެ، ބުރަކަށި ސީދާ ކުރާށެވެ. މިއީ ރުކުނެކެވެ.\n81- ސީދާވަމުން (އިޢްތިދާލު ވަމުން) ކިޔާނީ:\nމާނައަކީ: ''މާތް ﷲ އަށް ޙަމްދު ކުރި މީހެއްގެ އަޑު، އެކަލާނގެ އައްސަވައިވޮޑިގަނެ، އިޖާބަ ދެއްވައެވެ.''\n82- ސީދާ ވާ ހިނދު، ކުރީގައިވެސް ބުނެވުނު ގޮތަށް އަތް އުފުލާށެވެ.\n83- ދެން ސީދާވެ ކޮޅަށް، ހަމަޖެހިލައިގެން ހުންނާށެވެ. އެއީ ކޮންމެ ކަށިކޮޅެއް ވެސް ހުންނަންވާ ތަނަކަށް އައިސް ހަމަޖެހެންދެނެވެ. މިއީ ނަމާދުގެ ރުކުނެކެވެ.\n84- މިތަނުގައި ކޮޅަށް ހުންނަ އިރު ކިޔާނީ މިފަދައިންނެވެ.\nމާނައަކީ: ''އަޅަމެންގެ ވެރި ރަސްކަލާކޮ! އަދި އިބަ ރަސްކަލާނގެ އަށް ޙަމްދުހުއްޓެވެ.''\nއަދި މިއީ ނަމާދު ކުރާ ކޮންމެ މީހެއްގެ މައްޗަށް ވެސް ވާޖިބު ކަމެކެވެ. އެއީ އިމާމެއްގެ ފަހަތުގައި ނަމާދު ކުރާ މީހަކަށް ވިޔަސް ވެހެވެ. އެހެނީ ކޮޅަށް ހުންނަ އިރު ކިޔަން ކަނޑައެޅިފައިވާ ދުޢާއަކީ މިއީއެވެ. އެހެނީ '' سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ'' މިއީ ސީދާވަމުން (އިޢްތިދާލު ވަމުން) ކިޔާ ދުޢާއެކެވެ.\n85- ކުރިންވެސް ބުނެވުނު ފަދައިން، މި ގޮތަށް ކޮޅަށް ހުރުމާއި ރުކޫޢުގެ ދިގުމިން، ގާތްގަނޑަކަށް އެއް ވަރަކަށް ބަހައްޓާށެވެ.\n86- ދެން اللَّهُ أَكْبَرُ އޭ ކިޔާށެވެ. މިއީ ވާޖިބެކެވެ.\n87- އަދި ބައެއް ފަހަރު އަތް އުފުލާށެވެ.\nސަޖިދަ ޖަހާއިރު ފުރަތަމައިނުން އަތް ތިރިކުރުން:\n88- ދެން ކަކުލަށް ވުރެ ކުރިން ބިން މަތީގައި ދެ އަތް ޖައްސަމުން، ސަޖިދަ ކުރާށެވެ. ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އަމުރު ކުރެއްވި ގޮތަކީ މިއީއެވެ. އަދި އެކަލޭގެފާނުގެ ސުންނަތުން ސާބިތުވެފައި ވާ ގޮތަކީވެސް މިއީއެވެ. ޖަމަލު ބަނޑުޖަހަން ތިރިވާ ގޮތަށް، ސަޖިދައަށް ތިރިވުން ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވަނީ ނަހީ ކުރައްވާފައެވެ. އޭތި ތިރި ވާނީ ކުރިމަތީ ދެފައިގެ ކަކޫމައްޗަށެވެ.\n89- ސަޖިދަ ކުރާ ހިނދު -މިއީ ރުކުނެއް- އޮންނަން ވާނީ، ދެ އަތްތިލަ މައްޗަށް ބުރަވެއެވެ. އަދި އަތްތިލަ ބާއްވާނީ ފަތުރާލާފައެވެ.\n90- އަދި އަތްތިލައިގެ އިނގިލިތައް ބަހައްޓާނީ ކައިރި ކޮށްފައެވެ.\n91- އަދި ދެ އަތްތިލަ ހުންނަން ވާނީ، ޤިބްލައާއި ދިމާއަށެވެ.\n92- ދެ އަތްތިލަ ބާއްވާނީ ކޮނޑާއި އެއް ހަމައެއްގައެވެ.\n93- އަދި ބައެއް ފަހަރު ކަންފާތައި އެއް ހަމައިގައިވެސް ބޭއްވިދާނެއެވެ.\n94- ދެ އަތްދަނޑި ހުންނަން ވާނީ ބިމުން އުފުލިފައެވެ. މިއީ ވާޖިބު ކަމެކެވެ. ކުއްތާ އޮންނަހެން، ދެ އަތްދަނޑި ބިންމަތީގައި ބާއްވައިގެން ސަޖިދާގައި އޮތުން ހުއްދައެއް ނޫނެވެ.\n95- ބިންމަތީގައި، ރަނގަޅަށް ނޭފަތާއި ނިއްކުރި ޖައްސަން ޖެހޭނެއެވެ. މިއީ ރުކުނެކެވެ.\n96- އަދި ހަމަ އެހެންމެ ދެ ކަކޫވެސް ރަނގަޅަށް ބިމުގައި ޖައްސަން ޖެހޭނެއެވެ.\n97- ފައިގެ އިނގިލިތައްވެސް ހަމަ މިފަދައެވެ.\n98- ފައިތިލަ ހުންނަން ޖެހޭނީ، ކޮޅަށް ވާގޮތަށް ބިމުގައި ވިއްދާފައެވެ. މިއީ ހައްތާ ވެސް ވާޖިބު ކަންތަކެކެވެ.\n99- ފައިތިލައިގެ އިނގިލިތަކުގެ ކޮޅު ހުންނަން ވާނީ، ޤިބްލައަށް ކުރިމަތިވާ ގޮތަށެވެ.\n100- ދެ ފައިގެ ފުންނާބު ހުންނަން ވާނީ، ޖައްސައި ކައިރިކޮށްފައެވެ.\n101- ސަޖިދައިގައި ހަމަޖެހިލުމަކީ ވާޖިބު ކަމެކެވެ. މި ކަން ކުރެވޭނީ، ސަޖިދަ ކުރާ ހުރިހާ ގުނަވަން ތަކުގެ މައްޗަށް، އެއްވަރަކަށް ބުރަވެ އޮވެގެންނެވެ. އެއީ: ނިއްކުރި އާ އެކު ނޭފަތް، ދެ އަތްތިލަ، އަދި ދެ ކަކޫ، އަދި ދެ ފައިގެ އިނގިލިތަކެވެ.\n102- މި ގޮތަށް ސަޖިދައިގައި ހަމަޖެހިލައިފި މީހަކަށް، ސަޖިދައިގައި ގެންނަން ޖެހޭ އިޠްމިއުނާން (ހަމަޖެހިލައިގެން ހިނދުކޮޅަކަށް މަޑު ކޮށްލުން) ގެނެވޭނެކަން ޔަޤީނެވެ. ސަޖިދައިގައި ހަމަޖެހިލައިގެން ހިނދުކޮޅަކަށް މަޑު ކޮށްލުމަކީ ރުކުނެކެވެ.\n103- މިތާނގައި ކިޔާނީ سُبْحَانَ  رَبِّيَ الأَعْلَى ތިންފަހަރުއެވެ. ނުވަތަ އެއަށްވުރެ ގިނައިންނެވެ.\nމާނައަކީ: ''މި އަޅާގެ، އެންމެ މަތިވެރި، ވެރި ރަސްކަލާނގެއަކީ، ހުރިހާ އުނި ސިފައަކާއި ކަމަކުން ހުސްޠާހިރުވެ ވޮޑިގެންވާ ރަސްކަލާނގެއެވެ.''\n104- ސަޖިދައިގައި އޮންނަ އިރު ވީހާވެސް ގިނައިން ދުޢާ ކުރުމަކީ އެދެވިގެންވާ ކަމެކެވެ. އެހެނީ އެއީ ދުޢާ އިޖާބަ ކުރެވޭނެ ކަމަށް ބެލެވޭ މަޤާމެކެވެ.\n105- ކުރިންވެސް ބުނެވުނު ފަދައިން، ސަޖިދައިގައި އޮންނަ ވަގުތުވެސް ގާތްގަނޑަކަށް ރުކޫޢުގައި އޮންނަ ވަގުތާއި އެއްވަރު ކުރާށެވެ.\n106- ސީދާ ބިން މަތީގައި، ނުވަތަ ނިތްކުރިއާ ބިމާ ދޭތެރޭ ހުރަކަށް ވާ ގޮތަށް ބާއްވާފައި އޮންނަ ފޮތިކޮޅެއް، ދޫލައެއް، ކުނަލެއް ފަދަ އެއްޗެއްގެ މަތީގައި ވެސް ސަޖިދަ ޖެހުން ހުއްދައެވެ.\n107- ސަޖިދައިގައި އޮވެ ޤުރުއާން ކިޔެވުން ހުއްދައެއް ނޫނެވެ.\nދެ ސަޖިދަ ދެމެދު އިފްތިރާޝަށް އިނުމާއި، އިޤްޢާއަށް އިނުން:\n108- ދެން ''ﷲ އަކްބަރު'' ކިޔަމުން ބޯ އުފުލާނީއެވެ. މިއީ ވާޖިބެކެވެ.\n109- އަދި ބައެއް ފަހަރު ދެ އަތް ވެސް އުފުލިދާނެއެވެ.\n110- ދެން ހަމަޖެހިލައިގެން އިށީންނާށެވެ. އެއީ ކޮންމެ ކަށިކޮޅެއް ވެސް ހުންނަންވާ ތަނަކަށް އައިސް ހަމަޖެހެންދެނެވެ. މިއީ ނަމާދުގެ ރުކުނެކެވެ.\n111- އިށީންނާނީ، ވާތު ފައި ބިންމަތީގައި އަރިއަކަށް ބާއްވައި، އެ ފައި މަތީގައެވެ. މިއީ ވާޖިބެކެވެ.\n112- އަދި ކަނާތު ފައިތިލަ ހުންނަން ވާނީ ބިންމަތީގައި ކޮޅަށް ވިއްދާފައެވެ.\n113- ކަނާތު ފައިގެ އިނގިލިތައް ހުންނަން ވާނީ ޤިބްލައާ ވީ ކޮޅަށެވެ.\n114- ބައެއްފަހަރު އިޤްޢާއަށް އިށީނދެ އިނުން ވެސް ހުއްދައެވެ. އިޤްޢާއު އަކީ ދެފައިތިލަ ކޮޅަށް ޖަހައި ވިއްދައި، ދެ ފުންނާބު މަތީގައި އިށީނދެ އިނުމެވެ.\n115- އިށީނދެ އިނދެ ކިޔާނީ:\nاللَّهُمَّ اغْفِرْ لِيْ، وَارْحَمْنِيْ، وَاجْبُرْنِيْ، وَارْفَعْنِيْ، وَعَافِنِيْ وَارْزُقْنِيْ\nމާނައަކީ: ''އޭ ﷲ ! މި އަޅާގެ ފާފަ ފުއްސަވާފާނދޭވެ! އަދި މި އަޅާއަށް ރަޙްމަތް ލައްވާފާނދޭވެ! އަދި މި އަޅާގެ ކަންތައް ފުއްދަވައި ދެއްވާފާނދޭވެ! އަދި މިއަޅާގެ ދަރަޖަ މަތިވެރި ކުރައްވާފާނދޭވެ! އަދި މިއަޅާއަށް ރައްކާތެރި ކަމާ ދުޅަހެޔޮކަން ދެއްވާފާނދޭވެ! އަދި މިއަޅާއަށް ރިޒުޤު ދެއްވާފާނދޭވެ! ''\n116- އަދި ބޭނުންނަމަ، މިހެންވެސް ކިއިދާނެއެވެ.\nرَبِّ اغْفِرْ لِيْ، رَبِّ اغْفِرْ لِيْ\nމާނައަކީ: ''އޭ ހައްދަވައި ބޮޑު ކުރެއްވި ރަސްކަލާކޮ! މި އަޅާގެ ފާފަ ފުއްސަވައި ދެއްވަފާނދޭވެ! ''\n117- އަދި މި އިށީނުން ސަޖިދައިގައި އޮންނަ ވަގުތާ ގާތް ކުރާ ވަރަށް، ދިގު ކުރާށެވެ.\n118- ދެން '' اللَّهُ أَكْبَرُ'' ކިޔާށެވެ. މިއީ ވާޖިބެކެވެ.\n119- އަދި ބައެއް ފަހަރު މި ތަކްބީރާ އެކު އަތް އުފުލިދާނެއެވެ.\n120- ދެން ދެވަނަ ސަޖިދަ ކުރާށެވެ. މިއީ ވެސް ރުކުނެކެވެ.\n121- ދެވަނަ ސަޖިދައިގައިވެސް، ފުރަތަމަ ސަޖިދައިގައި ކަންތައް ކުރިގޮތަށް ކުރާށެވެ.\nޖަލްސަތުލް އިސްތިރާޙާ (އަރާމުކޮށްލަން ހިނދުކޮޅަކަށް މަޑުކޮށްލުން) :\n122- ދެވަނަ ސަޖިދައިން ބޯ އުފުލައި، ދެވަނަ ރަކްޢަތަށް ތެދުވާން އުޅޭހިނދު '' اللَّهُ أَكْبَرُ '' އޭ ކިޔާށެވެ. މިއީ ވާޖިބެކެވެ.\n123- އަދި ބައެއްފަހަރު ދެ އަތް އުފުލިދާނެއެވެ.\n124- އަދި ތެދުވުމުގެ ކުރިން، ކޮންމެ ކަށިކޮޅެއް ވެސް ހުންނަންވާ ތަނަކަށް އައިސް ހަމަޖެހެންދެން، ހަށިގަނޑު ސީދާކޮށް ވައަތް ފައި މަތީގައި އިށީނދެ އިންނާށެވެ.\n125- ދެން ފުށްގަނޑު މޮޑޭ މީހާ އެ މޮޑޭއިރު އަތް މުށްކަވާހެން، އަތް މުށްކަވާފައި ބިންމަތީގައި އަތް ޖައްސައި، އަތުގެ އެހީގައި ދެވަނަ ރަކްޢަތަށް ތެދުވާށެވެ. މިއީ ރުކުނެކެވެ.\n126- އަދި ދެވަނަ ރަކްޢަތުގައިވެސް ކަންތައް ކުރާނީ ހަމަ ފުރަތަމަ ރަކްޢަތުގައިވެސް ކަންތައް ކުރި ގޮތަށެވެ.\n127- ތަފާތަކީ، މި ރަކްޢަތުގައި ނަމާދަށް ފަށައިގަންނަ ދުޢާ (ދުޢާއުލް އިސްތިފްތާޙް) ނުކިޔާ ކަމެވެ.\n128- ދެވަނަ ރަކްޢަތް ފުރަތަމަ ރަކްޢަތަށް ވުރެ ކުރު ކުރާށެވެ.\nހެކިވާން އިށީނުން (ތަޝައްހުދު / އައްތަޙިއްޔާތު) :\n129- ދެވަނަ ރަކްޢަތް ނިމުމުން، ހެކިވާން (އައްތަޙިއްޔާތަށް) އިށީންނާނީއެވެ. މިއީ ވާޖިބެކެވެ.\n130- އިށީންނާނީ އިފްތިރާޝް ކޮށްގެންނެވެ. އެއީ މަތީގައި ދެ ސަޖިދަ ދެމެދު އިންނަ ގޮތް ކަމަށް ބުނެވުނު ގޮތެވެ.\n131- ނަމަވެސް މިތާނގައި، އިޤްޢާއު ކޮށްގެން އިށީނދެ އިނުން ހުއްދައެއް ނޫނެވެ.\n132- އަދި ކަނާއަތްތިލަ، ކަނާތުފައިގެ ފަލަމަސްގަނޑާއި ކަކޫ މަތީ ބާއްވާށެވެ. ކަނާއަތުގެ އުޅަނބޮށި ނިމޭ ހިސާބު އޮންނަން ވާނީ ކަނާތު ފައިގެ ފަލަ މަސްގަނޑު މަތީގައެވެ.\n133- އަދި ވައަތްތިލަ އޮންނަން ވާނީ، ވައަތްފަރާތު ފައިގެ ފަލަމަސްގަނޑާއި ކަކޫ މަތީގައި ފަތުރާލެވިފައެވެ.\n134- އަތް މައްޗަށް ބުރަވެގެން އިނދެ، އިށީނދެ އިނުމަކީ ހުއްދަ ކަމެއް ނޫނެވެ. ވަކިން ޚާއްޞަކޮށް ވައަތެވެ.\nއިނގިލި ހަރަކާތް ކުރުމާއި އެއަށް ބެލުން:\n135- ކަނާއަތްތިލައިގެ އިނގިލިތައް ހުންނަންވާނި މުށްކަވާފައެވެ. ބައެއްފަހަރު ބޮޑުވާ އިނގިލި މެދު އިނގިލި މަތީގައި ބާއްވާށެވެ.\n136- އަދި ބައެއް ފަހަރު، ބޮޑުވާ އިނގިއްޔާއި މެދު އިނގިލި ބޮޅެއްގެ ސިފައިގައި ޖައްސައިގެން ވެސް ހުންނާށެވެ.\n137- އަދި ޝަހާދަތް އިނގިލި ހުންނަން ވާނީ، ޤިބްލައާ ދިމާއަށް އިޝާރާތް ކުރެވިފައެވެ.\n138- އަދި ނަޒަރު ހުއްޓިފައި ހުންނަން ވާނީ، ޝަހާދަތް އިނގިއްޔަށެވެ.\n139- ހެކިވާން އިށީނުން (އައްތަޙިއްޔާތް) ފެއްޓުނީއްސުރެ ނިމެންދެންވެސް، ދުޢާ އެއް ކިޔާ ނަމަ، އެ އިނގިލި ހަރަކާތް ކުރާށެވެ.\n140- އަދި ވައަތުގެ އިނގިއްޔަކުން އިޝާރާތް ކޮށްގެން ނުވާނެއެވެ.\n141- މިހުރިހާ ކަމެއް މިގޮތަށް، ހުރިހާ އައްތަހިއްޔާތެއްގައި ވެސް ކުރާށެވެ.\nތަޝައްހުދު (އައްތަޙިއްޔާތު) ގެ ޢިބާރާތް:\n142- ތަޝައްހުދު ކިއުމަކީ ވާޖިބެކެވެ. އެ ހަނދާން ނެތިއްޖެނަމަ، ކުށުސަޖިދަ ޖަހަންޖެހޭނެއެވެ.\n143- އަދި އެ ކިޔާނީ ސިއްރުންނެވެ.\n144- ތަޝައްހުދުގެ ޢިބާރާތަކީ:\nالتَّحِيَّاتُ لِلَّهِ ، وَالصَّلَوَاتُ ، وَالطَّيِّبَاتُ . السَّلاَمُ عَلَي النَّبِيِّ وَرَحْمَةُ اللَّهِ وَبَرَكَاتُهُ ، السَّلاَمُ عَلَيْنَا وَعَلَى عِبَادِ اللَّهِ الصَّالِحِينَ ، أَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ ، وَأَشْهَدُ أَنَّ  مُحَمَّدًا  عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ\nމާނައަކީ: ''މަތިވެރިކަމާއި ޘަނާގެ ހުރިހާ ބަހެއް ޙައްޤުވަނީ ހަމައެކަނި ﷲ އަށެވެ. އަދި ނަމާދާއި އެހެނިހެން އަޅުކަންތައްވެސް މެއެވެ. އަދި އެންމެ ހެޔޮ ބަސްތަކާއި ޢަމަލުތަކާއި ސިފަތައް ވެސް މެއެވެ. ސަލާމާއި ރައްކާތެރިކަން ނަބިއްޔާގެ މައްޗަށް ލައްވާފާދޭވެ! އަދި ﷲ ގެ ރަޙްމަތާއި ބަރަކާތް ވެސް މެއެވެ. ސަލާމާއި ރައްކާތެރިކަން އަޅަމެންގެ މައްޗަށް ލައްވާފާނދޭވެ! އަދި ﷲ ގެ ހުރިހާ ޞާލިޙް އަޅުތަކުންގެ މައްޗަށް ވެސް މެއެވެ. ﷲ ފިޔަވާ އެހެން އިލާހަކު ނުވާކަމަށް، މި އަޅާ ހެކިވަމެވެ. އަދި މުޙައްމަދުގެފާނަކީ އެކަލާނގެ އަޅާ ކަމާއި އަދި ރަސޫލާ ކަމަށް، މި އަޅާ ހެކިވަމެވެ.'' \n145- ދެން މިއަށްފަހު ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ގެ މައްޗަށް، ޞަލަވާތް ކިޔާނީއެވެ. ކިޔާނީ:\nاللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ ، وَعَلَى آلِ  مُحَمَّدٍ ، كَمَا صَلَّيْتَ عَلَى إِبْرَاهِيمَ  وَعَلَى آلِ إِبْرَاهِيمَ\n، إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ . اللَّهُمَّ بَارِكْ عَلَى  مُحَمَّدٍ ، وَعَلَى آلِ  مُحَمَّدٍ ، كَمَا بَارَكْتَ عَلَى إِبْرَاهِيمَ\nوَعَلَى آل إبراهيم، إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ\nމާނައަކީ: ''އޭ ﷲ! މުޙައްމަދުގެފާނު މައްޗަށް ޞަލަވާތް ލައްވާފާނދޭވެ. އަދި މުޙައްމަދުގެފާނުގެ އާލުންގެ މައްޗަށްވެސް މެއެވެ. އެއީ އިބަރަސްކަލާނގެ، އިބްރާހީމްގެފާނާއި އިބްރާހީމްގެފާނުގެ އާލުންގެ މައްޗަށް ޞަލަވާތް ލެއްވި ފަދައިންނެވެ. ހަމަކަށަވަރުން އިބަރަސްކަލާނގެއަށް ހުރިހާ ޙަމްދަކާއި މަތިވެރިކަމެއް ޙައްޤުވެގެންވެއެވެ. އޭ ﷲ ! މުޙައްމަދުގެފާނު މައްޗަށް ބަރަކާތް ލައްވާފާނދޭވެ. އަދި މުޙައްމަދުގެފާނުގެ އާލުންގެ މައްޗަށްވެސް މެއެވެ. އެއީ އިބަރަސްކަލާނގެ، އިބްރާހީމްގެފާނާއި އިބްރާހީމްގެފާނުގެ އާލުންގެ މައްޗަށް ބަރަކާތް ލެއްވި ފަދައިންނެވެ. ހަމަކަށަވަރުން އިބަރަސްކަލާނގެއަށް ހުރިހާ ޙަމްދަކާއި މަތިވެރިކަމެއް ޙައްޤުވެގެންވެއެވެ.''\n146- ކުރުކޮށް ކިޔަން ބޭނުންނަމަ މިހެން ކިޔާށެވެ:-\nاللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ ، وَعَلَى آلِ  مُحَمَّدٍ ، وَبَارِكْ عَلَى  مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِ  مُحَمَّدٍ، كَمَا صَلَّيْتَ وَبَارَكْتَ عَلَى إِبْرَاهِيمَ ، وَعَلَى آل إِبْرَاهِيمَ، إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ\nމާނައަކީ: ''އޭ ﷲ ! މުޙައްމަދުގެފާނު މައްޗަށް ޞަލަވާތް ލައްވާފާނދޭވެ. އަދި މުޙައްމަދުގެފާނުގެ އާލުންގެ މައްޗަށްވެސް މެއެވެ. އަދި މުޙައްމަދުގެފާނު މައްޗަށް ބަރަކާތް ލައްވާފާނދޭވެ. އަދި މުޙައްމަދުގެފާނުގެ އާލުންގެ މައްޗަށްވެސް މެއެވެ. އެއީ އިބަރަސްކަލާނގެ، އިބްރާހީމްގެފާނާއި އިބްރާހީމްގެފާނުގެ އާލުންގެ މައްޗަށް ޞަލަވާތާއި، ބަރަކާތް ލެއްވި ފަދައިންނެވެ. ހަމަކަށަވަރުން އިބަރަސްކަލާނގެއަށް ހުރިހާ ޙަމްދަކާއި މަތިވެރިކަމެއް ޙައްޤުވެގެންވެއެވެ.''\n147- ދެން މި ތަޝައްހުދުގައި ހުންނަ އިރު، ވާރިދުވެފައިވާ ދުޢާތަކުގެ ތެރެއިން އެ މީހަކު ހިތް އެދޭ ދުޢާއެއް އިޚްތިޔާރުކޮށްގެން ކިޔާށެވެ.\nތިންވަނަ އަދި ހަތަރުވަނަ ރަކްޢަތް:\n148- ދެން '' اللَّهُ أَكْبَرُ '' ކިޔާށެވެ. މިއި ވާޖިބެކެވެ. ސުންނަތް ގޮތަކީ އިށީނދެ އިނދެ އެހެން ކިއުމެވެ.\n149- ބައެއް ފަހަރު ދެ އަތް އުފުލިދާނެއެވެ.\n150- ދެން ތިންވަނަ ރަކްޢަތަށް ތެދުވާނީއެވެ. މިއީ، ޖެހިގެން އަންނަ ރަކްޢަތް ފަދައިން، ރުކުނެކެވެ.\n151- ހަތަރުވަނަ ރަކްޢަތަށް ތެދުވާހިނދު ވެސް ހަދާނީ ހަމަ މިހެންނެވެ.\n152- ނަމަވެސް ތެދުވުމުގެ ކުރިން، ހަށިގަނޑު ސީދާކޮށްގެން ވާތުފައި މަތީގައި އިށީނދެ އިންނާށެވެ. އެއީ ކޮންމެ ކަށިކޮޅެއް ވެސް ހުންނަންވާ ތަނަކަށް އައިސް ހަމަޖެހެންދެނެވެ.\n153- ދެން ދެ އަތުގެ އެހީގައި ތެދުވާނީއެވެ. އެއީ ދެވަނަ ރަކްޢަތަށް ތެދުވި އިރު ވެސް ކަންތައް ކުރިފަދައިންނެވެ.\n154- ތިން ވަނަ އަދި ހަތަރު ވަނަ ރަކްޢަތުގައިވެސް ސޫރަތުލް ފާތިޙާ ކިޔާށެވެ. މިއީ ކޮންމެހެންވެސް ކުރަން ޖެހޭނެ ކަމެކެވެ.\n155- ބައެއްފަހަރު، އާޔަތެއް ނުވަތަ އެއަށް ވުރެ ގިނަ އާޔަތްތަކެއް، މީގެ އިތުރަށް ކިޔެވިދާނެއެވެ.\nކުރިމަތިވާ ކަމަކަށް ކިޔާ ޤުނޫތު، އަދި ކިޔާ ތަން: (ޤުނޫތުއް ނާޒިލާ)\n156- މުސްލިމުންނާއި ކުރިމަތިވާ ބޮޑު ކަމަކާއި ހެދި، ޤުނޫތު ކިޔައި މުސްލިމުންނަށްޓަކައި ދުޢާ ކުރުމަކީ، ސުންނަތެކެވެ.\n157- މި ކިޔަން ޖެހޭ ތަނަކީ، ރުކޫޢުން ތެދުވެ '' رَبَّنَا وَ لَكَ الْحَمْدُ '' މިހެން ކިއުމަށް ފަހުއެވެ.\n158- ދާއިމީކޮށް ކިޔަންޖެހޭ ވަކި ދުޢާއެއް މީގައި ނޯވެއެވެ. ކިއެއްތަ، އެ ދިމާވި ކަމަކާއި ގުޅޭ ދުޢާއެއް ކިޔާނީއެވެ.\n159- މި ދުޢާގައި، ދެ އަތް އުފުލާށެވެ.\n160- އިމާމެއް ކަމުގައި ވާނަމަ މި ދުޢާ ކިޔާނީ އަޑު ހަރުކޮށެވެ.\n161- އަދި ފަހަތުގައި ތިބޭ މީހުން '' آمِيْن '' ކިޔާނީއެވެ.\n162- ނިމުނީމާ '' اللَّهُ أَكْبَرُ '' ކިޔައި، ސަޖިދައަށް ދާނީއެވެ.\nވިތުރިގެ ޤުނޫތާއި، އެ ކިޔާ ތަން އަދި އޭގެ ޢިބާރާތް:\n163- ވިތުރި ގައި، ބައެއް ފަހަރު ޤުނޫތު ކިއުން އެއީ ދީނުގައި އައިސްފައިވާ ކަމެކެވެ.\n164- ކުރިމަތިވާ ކަމަކަށްޓަކައި ކިޔާ ޤުނޫތާއި ޚިލާފަށް، މި ޤުނޫތު ކިޔާނީ ރުކޫޢު ކުރުމުގެ ކުރިންނެވެ.\n165- މީގައި ކިޔާނީ މި ފަދައިންނެވެ.\nاللَّهُمَّ اهْدِنِي فِيمَنْ هَدَيْتَ ، وَعَافِنِي فِيمَنْ عَافَيْتَ ، وَتَوَلَّنِي فِيمَنْ تَوَلَّيْتَ ، وَبَارِكْ لِي فِيمَا أَعْطَيْتَ ، وَقِنِي شَرَّ مَا قَضَيْتَ ، فإِنَّكَ تَقْضِي وَلاَ  يُقْضَى عَلَيْكَ ، وَإِنَّهُ لاَ يَذِلُّ مَنْ وَالَيْتَ ، وَلاَ يَعِزُّ مَنْ عَادَيْتَ ، تَبَارَكْتَ رَبَّنَا وَتَعَالَيْتَ وَلاَ مَنْجَا مِنْكَ إلاَّ إليْكَ\nމާނައަކީ: ''އޭ ﷲ ! މި އަޅާއަށް ތެދުމަގު ދައްކަވައި، އިބަ ރަސްކަލާނގެ ތެދުމަގު ދެއްކެވި މީހުންގެ ތެރޭގައި ލައްވާފާނދޭވެ! އަދި އިބަ ރަސްކަލާނގެ، ހުރިހާ ނުބައި ކަމަކުން ދުރު ކުރައްވާ ސަލާމަތް ކުރެއްވި މީހުންގެ ތެރޭގައި، މި އަޅާ ލައްވާފާދޭވެ! އަދި އިބަ ރަސްކަލާނގެ ލޯބިވެވޮޑިގަންނަވާ އަދި އެބައެއްގެ ކަންތައް އިބަ ރަސްކަލާނގެ ބަލަހައްޓަވާ މީހުންގެ ތެރޭގައި، މި އަޅާ ލައްވާފާނދޭވެ! އަދި އިބަރަސްކަލާނގެ މި އަޅާއަށް ދެއްވި ހުރިހާ ނިޢްމަތްތަކެއްގައި ބަރަކާތް ލައްވާފާނދޭވެ! އަދި އިބަރަސްކަލާނގެ މިންވަރު ކުރައްވާފައިވާ ނުބައި ހުރިހާ ކަމަކުން، މި އަޅާ ރައްކާތެރި ކުރައްވާފާނދޭވެ! ފަހެ ހަމަކަށަވަރުން ހުރިހާ ކަމެއް މިންވަރު ކުރައްވަނީ އިބަ ރަސްކަލާނގެ އެވެ. އަދި އިބަ ރަސްކަލާނގެ މިންވަރު ކުރެއްވި ކަމަކަށް ހުރަސް އެޅޭނެ ފަރާތެއް ނުވެއެވެ. އަދި އިބަ ރަސްކަލާނގެ ލޯބިވެވޮޑިގަންނަވާ ރުއްސުން ލެއްވި މީހަކު، އެއްވެސް މީހަކަށް ނިކަމެތި ކޮށެއް ނުލެވޭނެއެވެ. އަދި އިބަ ރަސްކަލާނގެ އެ މީހަކާ ޢަދާވާތްތެރިވެ ވޮޑިގެންފި މީހަކު، ޢިއްޒަތްތެރި ނުވާނެއެވެ. އިބަރަސްކަލާނގެ މަތިވެރިވެ މާތްވެ ވޮޑިގަންނަވައެވެ. އަދި އިބަރަސްކަލާގެ މާތްކަމާއި މަތިވެރިކަން އުފުލިގެން ވެއެވެ. އަދި އިބަ ރަސްކަލާނގެ ކިބަފުޅުން ރައްކާ ވުމަށް އެދި، އިބަ ރަސްކަލާނގެ ޙަޟްރަތަށް އައުން ނޫނީ ނެތެވެ.''\n166- މި ދުޢާއަކީ ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އުނގަންނަވައި ދެއްވާފައިވާ ދުޢާއެކެވެ. ވީމާ އެކަލޭގެފާނު މައްޗަށް ކިޔެވޭ ޞަލަވާތެއް ފިޔަވާ އެހެން އެއްޗެއް މިއަށް އިތުރު ކުރެވިގެން ނުވާނެއެވެ. އެއީ ﷲ ރުއްސުން ލެއްވި ޞަޙާބީން މި ކަން ކުރެއްވި ކަން ސާބިތުވަފެއި ވާތީއެވެ.\n167- ދެން، ކުރިންވެސް ބުނެވުނު ފަދައިން ރުކޫޢުކޮށް ދެ ސަޖިދައަށް ވެސް ދާނީއެވެ.\nފަހު ތަޝައްހުދު އަދި ތަވައްރުކު ކޮށް އިނުން:\n168- ދެން ފަހު ތަޝައްހުދަށް (ފަހު އައްތަޙިއްޔާތަށް)، އިށީންނާނީއެވެ. ދެ ތަޝައްހުދު ވެސް ވާޖިބެވެ.\n169- އަދި މި ތަޝައްހުދުގައި ކަންތައް ކުރާނީ ހަމަ ފުރަތަމަ ތަޝައްހުދު ގައި ވެސް ކަންތައް ކުރި ގޮތަށެވެ.\n170- ނަމަވެސް މި ތަޝައްހުދުގައި އިށީންނާނީ، ތަވައްރުކު ކޮށެވެ. އެއީ ވާތު ފިނދުކިބަ ބިންމަތީ ޖައްސައިގެން، ދެ ފައި ވެސް ކަނާތް ފަރާތުން ނެރެގެން، ވާތު ފައި ކަނާތު ކަށިމަތި ދަށަށް ލައިގެން އިނުމެވެ. (ތަވައްރުކުގެ މާނައަކީ، ވާތް ފަރާތުގެ ފިނދު މަސްގަނޑު ބިންމަތީ ޖައްސައިގެން، ކުޑަކޮށް އަރިއަކަށް ވާ ގޮތަކަށް، އިނުމެވެ. މިހެން އިންނަ އިރު ވާތު ފައި އޮންނާނީ ގައި ދަށުން ގޮސް ކަނާތު ފައި ދަށުން ނިކުމެފައެވެ. ކަނާތު ފައިތިލަ ހުންނާނީ ބިންމަތީގައި ވިއްދާފައެވެ.)\n171- ކަނާތު ފައިތިލަ ހުންނަން ވާނީ ބިމުގައި ކޮޅަށް ވިއްދާފައެވެ.\n172- ބައެއް ފަހަރު، މި ގޮތަށް ނުވިއްދައި، ދޫކޮށްލާފައި ބޭއްވުން ވެސް ހުއްދައެވެ.\n173- މި ގޮތަށް އިންނަ އިރު އިންނާނީ، ވާތުން ކަކުލުގައި ރަނގަޅަށް ހިފަހައްޓައިގެން، ވާތް މައްޗަށް ބުރަވެއެވެ.\nރަސޫލު ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ގެ މައްޗަށް ޞަލަވާތް ކިއުން ވާޖިބުވުން، އަދި ހަތަރު ކަމަކުން، ﷲގެ ރައްކާތެރިކަން ހޯދުން:\n174- މި ތަޝައްހުދުގައި، ރަސޫލު ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ގެ މައްޗަށް ޞަލަވާތް ކިއުމަކީ ވާޖިބު ކަމެކެވެ. ފުރަތަމަ ތަޝައްހުދާ ބެހޭ ގޮތުން ވާހަކަ ދެކެވުނު އިރު، ފަހު ތަޝައްހުދުގައި ކިޔަން ޖެހޭ ބައެއް ޢިބާރާތްތައް ބަޔާން ކުރެވިފައި ވާނެއެވެ.\n175- އަދި ހަތަރު ކަމަކުން، ﷲ ގެ ރައްކާތެރި ކަމަށް އެދޭށެވެ. ދަންނަވާނީ :-\nاللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ عَذَابِ جَهَنَّمَ ، وَمِنْ عَذَابِ الْقَبْرِ، وَمِنْ فِتْنَةِ الْمَحْيَا وَالْمَمَاتِ ، وَمِنْ شَرِّ فِتْنَةِ  الْمَسِيحِ الدَّجَّالِ\nމާނައަކީ: ''އޭ ﷲ ! ނަރަކައިގެ ޢަޛާބުން، ހަމަ ކަށަވަރުން މި އަޅާ އިބަ ރަސްކަލާނގެ ރައްކާތެރި ކަމަށް އެދެވެ. އަދި ކަށްވަޅުގެ ޢަޛާބުންނެވެ. އަދި ދިރި ހުރުމާއި މަރު ގައި ދިމާވާ ފިތުނައިންނެވެ. އަދި މަސީޙުއް ދައްޖާލުގެ ފިތުނައިގެ ނުބައިކަމުންނެވެ.''\nސަލާމް ދިނުމުގެ ކުރިން ކުރާ ދުޢާ:\n176- ދެން މިއަށް ފަހު، ޤުރުއާނާއި ސުންނަތުގައި ސާބިތުވަފައިވާ ދުޢާތަކުގެ ތެރެއިން، އެ މީހަކަށް ފެންނަ ދުޢާ އަކުން ދުޢާ ކުރާނީއެވެ. މިފަދަ ދުޢާތައް ވަރަށް ގިނައެވެ. އަދި މިއިން ދުޢާއެއް ދަސްވެފައި ނެތްނަމަ، އެ މީހާގެ ދީނާއި ދުނިޔޭގައި ފައިދާ ކުރާނެ ފަދަ، އެ މީހަކަށް ކުރަން ފަސޭހަ ދުޢާއެއް ކުރާނީއެވެ.\nސަލާމް ދިނުމާއި، އޭގެ ވައްތަރުތައް:\n177- ދެން ކަނާތް ފަރާތަށް ސަލާމް ދޭނީއެވެ. މިއީ ރުކުނެކެވެ. ސަލާމް ދޭނީ ކަނާތު ކޯތާފަތް، ފަހަތުގައި ތިބޭ މީހުންނަށް ފެންނަ ވަރަށް މޫނު އަނބުރާފައެވެ.\n178- ދެން ވާތް ފަރާތަށް ސަލާމް ދޭނީއެވެ. އެއީވެސް ހަމަ ވާތު ކޯތާފަތް ފަހަގުގައި ތިބޭ މީހުންނަށް ފެންނަވަރަށެވެ. މިއީ ކަށު ނަމާދަށް ކަމުގައި ވިޔަސް މެއެވެ.\n179- ކަށު ނަމާދު ފިޔަވާ އެހެން ނަމާދުތަކުގައި، އިމާމު މީހާ ސަލާމް ދޭ އިރު، އަޑު އުފުލަން ޖެހޭނެއެވެ.\n180- ސަލާމް ދެވޭ އެތައް ގޮތެއް އޮވެއެވެ.\nއެއް ގޮތަކީ : السَّلامُ عَليْكُم وَرَحْمَة الله وَبَرَكَاتُه އޭ ބުނެ، ކަނާތް ފަރާތަށް ސަލާމް ދިނުމެވެ. އަދި السَّلامُ عَليْكُم وَرَحْمَة الله އޭ ބުނެ، ވާތް ފަރާތަށް ސަލާމް ދިނުމެވެ.\nމާނައަކީ: ''ތިބާ އަށް، ﷲ ސަލާމާއި ރައްކާތެރިކަން ލައްވާށިއެވެ. އަދި އެކާލާނގެ ރަޙްމަތާއި ބަރަކާތް ވެސް ތިބާއަށް ހުއްޓެވެ.''\nދެވަނަ ގޮތަކީ: ދެފަރާތަށް ވެސް ''ބަރަކާތުހޫ'' މި ބަސް ނުލައި السَّلامُ عَليْكُم وَرَحْمَة الله އޭ ބުނެ ސަލާމްދިނުމެވެ.\nތިންވަނަ ގޮތަކީ: ކަނާތް ފަރާތަށް السَّلامُ عَليْكُم وَرَحْمَة الله އޭ ބުނެ، ވާތް ފަރާތަށް السَّلامُ عَليْكُم އޭ ބުނުމެވެ.\nހަތަރު ވަނަ ގޮތަކީ: ކުރިމައްޗަށް މޫނު ލައިގެން ހުރެ، އެންމެ ސަލާމެއް ދެމުން، ކުޑަކޮށް ކަނާތަށް އެނބުރުމެވެ.\nއޭ މުސްލިމު އަޚާއެވެ! ''ނަބީ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ނަމާދުކުރެއްވި ގޮތުގެ ޚުލާޞާ'' ފޮތެއްގެ ސިފައިގައި ލިޔެވުނު ވަރަކީ މިއީއެވެ. ތިބާއަށް ރަނގަޅަށް އޮޅުންފިލައި، އެ މަންޒަރު ކުރިމަތިން ފެނުމެކޭ އެއްގޮތަށް ސިކުނޑިއަށް ތަޞައްވަރުކުރެވޭނެ ހެން، ގެނެވޭތޯ މަސައްކަތްކުރީމެވެ. ފަހެ، އިތުރުއެކަލޭގެފާނު ނަމާދުކުރައްވާފައިވާ ގޮތް އަހަރެން މި ސިފަކޮށްދިން ގޮތަށް، ތިބާ ނަމާދުކޮށްފި ނަމަ، ފަހެ ތިބާގެ ނަމާދު ﷲ ޤަބޫލުކުރެއްވުމަށް، އަހަރެން ﷲ ކިބަފުޅުން އެދެމެވެ. އެހެނީ، މި ގޮތަށް ކަންތައް ކުރުމުން، އެ އޮތީ، ރަސޫލާ ގެ މި ބަސްފުޅު ''އަހަރެން ނަމާދުކުރަނިކޮށް ތިޔަބައިމީހުންނަށް ފެނުނު ފަދައިން ނަމާދުކުރާށެވެ.'' ގައި އައިސްފައިވާ ގޮތަށް ހަމަ ހަޤީޤަތުގައިވެސް ކަންތައް ކުރެވިފައެވެ.\nމިއަށް ފަހު ތިބާއަށް އޮތީ، ނަމާދުގައި، ހިތް ހާޒިރުކުރުވުމާއި، ޚުޝޫޢަތްތެރިކަން ހަނދާންނެތިކޮށް ނުލުމެވެ. ފަހެ ﷲ ތަޢާލާގެ ޙަޟުރަތުގައި އަޅާ ހުއްޓި ހުރުމުގެ އެންމެ ބޮޑު ބޭނުމަކީ މިއީއެވެ. އަހަރެން ސިފަކޮށްފައި މިވާ ފަދައިން، ޚުޝޫޢަތްތެރި ވެވުނު މިންވަރުކުންނާއި، ތިބާ ނަމާދުކުރުމުގައި ރަސޫލާ އާ ވީހާވެސް އެއްގޮތް ވީ މިންވަރަކުން، މާތްﷲ إِنَّ الصَّلاَةَ تَنْهَى عَنِ الْفَحْشَاء وَالْمُنكَرِ މި އާޔަތުގައި އިޝާރާތްކުރައްވާފައި ވާ، އެދެވޭ މޭވާ ތިބާއަށް ލިބޭނެއެވެ.\nނިންމާލަމުން އަހަރެންގެ ދުޢާއަކީ، ﷲ އަހަރެމެންގެ ނަމާދާއި އެހެނިހެން ހެޔޮޢަމަލުތައް ޤަބޫލުކުރެއްވުމެވެ. އަދި އެ ކަލާނގެ ޙަޟްރަތަށް ދެވޭ ދުވަހަށް ޓަކައި އޭގެ ޘަވާބު ރައްކައުތެރިކޮށްދެއްވުމެވެ. އެ ދުވަހަކީ ފައިސާ އަކުން ނުވަތ ދަރިއަކުން މަންފާއެއް ކުރާނެ ދުވަހެއް ނޫނެވެ. މަންފާއެއް ކުރާނީ ހަމަ އެކަނި ސަލާމަތުން އޮތް ހިތަކާއިގެން ﷲ ގެ ޙަޞްރަތަށް ދާ މީހަކަށެވެ.\nوَ الْحَمْدُ للّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ\n ކުރިމަތީ ފައިވާން ބަހައްޓައިގެން ނުވާނެކަން މި ކަމުން ދޭހަވެއެވެ. މިއީ ވަރަށް ގިނަ މުސްލިމުން ފަރުވާ ނުބަހައްޓާ ރީތި އަދަބެކެވެ. މިހެންވެ އެމީހުން ފައިވާނާ ދިމާލަށް ނާމަދު ކުރާތަން ތިބާއަށް ފެންނާނެއެވެ!\n މިއިން އެނގެނީ، ސޫރިޔާ އާއި އެހެނިހެން ތަންތަނުންވެސް އަހަރެން ދެކުނު މިސްކިތްތަކުގައި، މީހުން ފާރާއި ނުވަތަ ތަނބާއި ދުރުގައި، މިސްކިތުގެ މެދުގައި ތިބެގެން ނަމާދު ކުރުމަކީ، ރަސޫލު ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ކަންތައް ކުރެއްވި ގޮތް ނޭނގުމުގެ ސަބަބުން ވާ ކަމެއްކަމެވެ.\n ވީމާ ކުރިމަތީގައި ރޮނގެއް އަޅާލިއަސް ނުފުދޭނެއެވެ. އަދި މިފަދައިން އައިސްފައިވާ ޙަދީޘަކީ ޟަޢީފް ޙަދީޘެކެވެ.\n މާނައަކީ ހަށަން ބަނުމުން ނަމާދުގައި ކުރުން ޙަރާމް، ނަމާދުން ބޭރު ޙަރަކާތްތައް ކުރުން ޙަރާމްވެއެވެ. އަދި ސަލާމް ދިނުމުން ނަމާދުގައި ކުރުން ޙަރާމް ކަންތައް ހުއްދަވެއެވެ.\n ބޮޑުވާ އިނގިލި ކަންފަތު ފޫޅުގައި ޖެއްސުން އެއީ، އަސްލެއް އޮތް ކަމެއް ނޫނެވެ. ކިއެއްތަ އަހަރެން ބުނާނީ އެއީ ވަސްވާހުގެ ސަބަބަކަށް ވެދާނެ ކަމެކެވެ.\n އަތް ބާއްވާ އިރު، ކަނާތުން ވާތުގައި ހިފަހައްޓައިގެން ހުރުމާ، ކަނާތް މަތީ ވާއަތް ބާއްވައިގެން ހުރުން، މި ދެ ގޮތް އެއްފަހަރާ ގެނައުމަކީ އަސްލެއް އޮތް ކަމެއް ނޫނެވެ.\n މޭ މަތީ ނޫން ތަނެއްގައި އަތް ބޭއްވުމަކީ، ޟަޢީފްކޮށް އައިސްފައިވާ ގޮތްތަކެވެ. އެހެން ނޫނީ އަސްލެއް ނެތް ގޮތްތަކެވެ.\n އިތުރު ދުޢާ ބަލަން ބޭނުން މީހަކު، '' ޞިފަތު ޞަލާތު އައްނަބީ '' މި ފޮތުގެ ޞަފްޙާ 72-73 ބަލާށެވެ.( ދިހަވަނަ ނުވަތަ އެގާރަވަނަ ޗާޕް )\n މި މައްސަލައާއި ބެހޭ ގޮތުން ވާހަކަ ދެއްކި މީހުންގެ ދަލީލުތަކުގެ ސަނަދާއި، އެ މީހުންނަށް ދެވޭ ރައްދު އަހަރެން ވާނީ '' ސިލްސިލަތުލް އަޙާދީޘު އައްޟަޢީފާ '' ގެ ނަންބަރު 546 - 547 ގައި ބުނެފައެވެ.\n މި ފަޞްލާއި ބެހޭ ގޮތުން އިތުރަށް ކިޔަން، '' ޞިފަތު ޞަލާތުއް ނަބީ '' ގެ ޞަފްޙާ 83 ބަލާށެވެ.\n މި ރުކުނުގައި ކީދާނެ، އެހެނިހެން ދުޢާތަކެއް ވެސް ވެއެވެ. މީގެ ތެރޭގައި ދިގު އަދި ކުރު، އަދި މެދުމިނުގެ ދުޢާތަކެއް ހުރެއެވެ. ޞިފަތު ޞަލާތުއް ނަބީ '' ގެ ޞަފްޙާ 113 ބަލާށެވެ.\n މި ތާނގައި ކީދާނެ، އެހެނިހެން ދުޢާތަކެއް ވެސް ވެއެވެ. ޞިފަތު ޞަލާތުއް ނަބީ '' ގެ ޞަފްޙާ 116 ބަލާށެވެ.\n މި މަޤާމުގައި ކޮޅަށް ހުންނަ އިރު(އިޢްތިދާލުގައި)، އެއް އަތް އަނެއް އަތް މަތީ ބާއްވައިގެން ހުރުން އެއީ އަންގަވާފައިވާ ގޮތެއް ނޫނެވެ. އެހެނީ އެއީ ވާރިދުވެފައި ވާ ގޮތެއް ނޫނެވެ. މި މައްސަލައިގެ ތަފްޞީލަށް، ޞިފަތު ޞަލާތުއް ނަބީ '' ބަލާށެވެ.\n އެހެނިހެން ދުޢާތަކެއް ވެސް ވެއެވެ. '' ޞިފަތު ޞަލާތުއް ނަބީ '' ގެ ޞަފްޙާ 127 ގައި އެ ވާނެއެވެ.\n ކީރިތި ރަސޫލު ﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ސުވަރުގެ ވަޑައިގަތް ފަހުން، ކިޔަންވާ ގޮތަކީ މިއީއެވެ. އަދި ސަލާމާއި ޞަލަވާތް ލެއްވި، އިބްނު މަސްޢޫދު، ޢާއިޝާ، އިބްނު އައްޒުބައިރު، އިބްނު ޢައްބާސް ގެ އަރިއަހުން ސާބިތުވެފައިވާ ގޮތަކީވެސް މިއީއެވެ. ތަފްޞީލު ބޭނުން މީހަކު '' ޞިފަތު ޞަލާތުއް ނަބީ '' ގެ ޞަފްޙާ 142 ބަލާށެވެ.\n ބުނެވިފައިވާ އަހަރެންގެ ފޮތުގައި، ސާބިތުވެފައިވާ އެހެނިހެން ޢިބާރާތްތަކެއް ވެސް ވެއެވެ. މިތާ އަހަރެން މި ބުނެލީ އެންމެ ޞައްޙަ ޢިބާރާތެވެ.\n ދިރި ހުރުމުގައި ދިމާވާ ފިތުނައަކީ : އިންސާނާ ދުނިޔޭގައި ދިރި ހުންނަ އިރު ކުރިމަތިވާ، ޝަހުވަތްތަކާއި، ދުނިޔޭގެ ތަފާތު ވައްތަރު ތަކުގެ ފިތުނައެވެ.\nމަރުގައި ދިމާވާ ފިތުނައަކީ : ކަށްވަޅުގައި ދިމާވާ ފިތުނައާއި، ދެ މަލާއިކަތް ބޭކަލުން ވަޑައިގެން ކުރާ ސުވާލުތަކުގެ ފިތުނައެވެ.\nމަސީޙުއް ދައްޖާލުގެ ފިތުނައަކީ : ދައްޖާލުގެ އަތް މަތިން ފެންނާނެ އާދަޔާ ޚިލާފު ކަންތައްތަކާއި، އެ ކަންތައް ތަކުގެ ސަބަބުން އެއަށް ތަބާވެ އެއީ އިލާހެއް ކަމަށް ބެލުމުގެ ފިތުނައެވެ.


ކޮވިޑް19 އަށް ރާއްޖެއިން ޕޮޒިޓިވްވި އިތުރު ތިން މީހަކު ރަނގަޅުވެއްޖެ – Haftha\nTue,7April, 2020, 5:43 pm\nކޮވިޑް19 އަށް ރާއްޖެއިން ޕޮޒިޓިވްވި އިތުރު ތިން މީހަކު ރަނގަޅުވެއްޖެ\nދުނިޔޭގައި ހަލުވިކަމާއި އެކުގައި މިހާރު ފެތުރެމުން އަންނަ ކޮވިޑް19 އަށް ރާއްޖެއިން އިތުރު ތިން މީހަކު ރަނގަޅުވެއްޖެއެވެ.\nމުޅި ރާއްޖެއިން ކޮވިޑް19 އަށް ޕޮޒިޓިވްވެފައި ވަނީ 13 މީހެކެވެ. އެ ބަލިން އެންމެ ފުރަތަމަ ރަނގަޅުވި ކަމަށް ސަރުކާރުން އިއުލާން ކުރީ ދެ މީހުންނެވެ. އޭގެފަހުން އިތުރު ތިން މީހަކު ބަލިން ރަނގަޅުވި ކަމަށް ސަރުކާރުން ހާމަ ކުރިއެވެ.\nދަރުބާރުގޭގައި މިއަދު ބޭއްވި ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުމެއްގައި ވާހަކަދައްކަވަމުން ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ އިބްރާހީމް މުހައްމަދު ސޯލިހު ވަނީ ރާއްޖެއިން މުޅި ޖުމްލަ އަށް މީހަކު އެ ބަލިން ރަނގަޅުވެފައިވާ ކަމަށް އިއުލާން ކުރައްވާފައެވެ. އަދި މިހާރު އެ ބައްޔަށް ފަރުވާ ހޯދަމުން ދަނީ ފަސް މީހަކު ކަމަށް ރައީސް ވިދާޅުވިއެވެ.\n“ތިޔަބޭފުޅުން ކޮށްދޭންވީ ކަމަކީ ބޭރަށް ނިކުމެވަޑައިގެން ނުގެން ގޭގައި މަޑުކޮށްދިނުން. މިއީ އެންމެންގެ ސަލާމަތާއި ރައްކާތެރިކަމަށް އަޅަން ޖެހޭ ފިޔަވަޅުތަކެއް. އަދި އިތުރު ފިޔަވަޅުތައް މިދަނީ އަޅަމުން،” ރައްޔިތުންނަށް އިޝާރާތް ކުރައްވާ ރައީސް ވިދާޅުވިއެވެ.\nރައީސް ސޯލިހުގެ ސިއްހީ ހާލުކޮޅު ހުންނެވީ ރަނގަޅަށްތޯ ނޫސްވެރިޔަކު ސުވާލު ކުރެއްވުމުން ރައީސް ވިދާޅުވީ އެމަނިކުފާނުގެ ސިއްހީ ހާލަތު އަދި ރަނގަޅު ކަމަށެވެ. އަދި އެމަނިކުފާނު ހުންނަވާނީ ރައްޔިތުންނާ އެކީގައި ކަމަށް ރައީސް ވިދާޅުވިއެވެ.


އިންވެސްޓަރު ތަމްސީލްކުރާ ފަރާތްތަކަށްވެސް ފަސޭހައިން ކޯޕަރޭޓް ވީޒާ ލިބޭގޮތް ހަދާނަން: ފައްޔާޞް އިންވެސްޓަރު ތަމްސީލްކުރާ ފަރާތްތަކަށްވެސް ފަސޭހައިން ކޯޕަރޭޓް ވީޒާ ލިބޭގޮތް ހަދާނަން: ފައްޔާޞް\nއިންވެސްޓަރު ތަމްސީލްކުރާ ފަރާތްތަކަށްވެސް ފަސޭހައިން ކޯޕަރޭޓް ވީޒާ ލިބޭގޮތް ހަދާނަން: ފައްޔާޞް\nމިނިސްޓަރ އޮފް އިކޮނޮމިކް ޑިވެލޮޕްމެންޓް ފައްޔާޟު އިސްމާއީލް - ފޮޓޯ: ޕީއެސްއެމް\nއިންވެސްޓަރު ތަމްސީލްކުރުމަށް އަންނަ ފަރާތްތަކަށްވެސް ފަސޭހަ އިންތިޒާމެއްގެ ދަށުން ކޯޕަރޭޓް ރެސިޒެންސް ވީޒާ ލިބޭނެ އިންތިޒާމް ހަމަޖައްސަވައި ދެއްވާނެކަމަށް އިކޮނިމިކް މިނިސްޓަރ ފައްޔާޞް އިސްމާއިލް ވިދާޅުވެއްޖެއެވެ.\nއިކޮނިމިކް މިނިސްޓަރ ފައްޔާޞް އިސްމާއިލް މިހެން ވިދާޅުވީ، މަޓީގެ އަހަރީ އާންމު ޖަލްސާގައި މެންބަރުން ކުރެއްވި ސުވާލުތަކަށް ޖަވާބުދެއްވަމުންނެވެ.\nމަޓީގެ އަހަރީ އާއްމު ޖަލްސާގައި މެމްބަރުން ވަނީ ރާއްޖޭގައި އިންވެސްޓްކޮށްފައިވާ ބައެއް އިންވެސްޓަރުންނަށް ކޯޕަރޭޓް ރެސިޑެންސް ވީޒާގެ ދަށުން ފަސޭހަކަމާއިއެކު އާދެވޭކަން ފާހަގަކޮށްފައެވެ. ނަމަވެސް އެފަރާތް ތަމްސީލްކުރާ ފަރާތްތަކަށާއި އަދި ކުންފުނީގެ އެހެނިހެން މެންބަރުންނަށްވެސް ފަސޭހަކަމާއިއެކު އާދެވޭނެ އިންތިޒާމް ހަމަޖައްސަވައިދެއްވުމަށް ވަނީ އެދިފައެވެ.\nމަޓީގެ މެމްބަރުންގެ ކަންބޮޑުވުމާއި ގުޅިގެން ޕީއެސްއެމް ނިއުސްއަށް މައުލޫމާތުދެއްވަމުން މިނިސްޓަރ ފައްޔާޞް ވިދާޅުވީ، އިންވެސްޓަރުން ތަމްސީލްކުރާ ފަރާތްތަކަށް ކޯޕަރޭޓް ވީޒާ ހަމަޖައްސައިދިނުމުގައި ސަރުކާރުގެ އެއްވެސް މައްސަލައެއް ނެތްކަމަށެވެ. އަދި ޓޫރިޒަމް އިންޑަސްޓްރީގެ ފަރާތުން އެކަމުގެ ޝަކުވާ ލިބުނު މިއީ ފުރަތަމަ ފަހަރުކަމަށާއި، އެކަމަށް ގެންނަންޖެހޭ ބަދަލުތައް ގެނެސް އެކަން ސަރުކާރުގެ ފަރާތުން ކޮށްދެއްވާނެކަމަށް ފައްޔާޞް ވިދާޅުވިއެވެ.\n"އިންޑަސްޓްރީގެ ފަރާތުން އެދުނީ އޭގައި ސީދާ ވެރިފަރާތުގެ އިތުރުން އެފަރާތުގެ ފަރާތުން އަންނަ ރެޕްރެޒެންޓޭޓިވްއަށްވެސް އެ ވިޒާ އެކްސްޓެންޑް ކުރެވިދާނެތޯ. އެހެންވީމަ އޭގަ އަޅުގަނޑުމެންގެ އެއްވެސް މައްސަލައެއް އޮތްކަމެއް ނޫން. އެގޮތަށް އަޅުގަނޑުމެން ބަދަލުކުރާނަން" މިނިސްޓަރ ވިދާޅުވިއެވެ.\nކޯޕަރޭޓް ރެސިޑެންސް ވީޒާއަކީ ވަކި އަދަދަކަށްވުރެ ގިނައިން އިންވެސްޓްކޮށްފައިވާ ފަރާތްތަކަށްދޭ ވީޒާއެކެވެ.\nރާއްޖެއަކީ އިންވެސްޓަރުންގެ ޝައުގުވެރިކަން ބޮޑު ޤައުމެކެވެ. އަދި ގިނަ އަދަދެއްގެ އިންވެސްޓަރުން އަންނަނީ ރާއްޖެއަށް އިންވެސްޓްކުރަމުންނެވެ. އަދި އިންވެސްޓަރުންގެ ޝައުގުވެރިކަން އިތުރުކުރުމަށް ސަރުކާރުންވެސް ދަނީ ގިނަ މަސައްކަތްތަކެއް ކުރައްވަމުންނެވެ.


Zahran ge hashigandu kashavaru kuran DNA test hadhan court in hudhdha dheefi - vNews.mv\nޒަހްރާންގެ ހަށިގަނޑު ކަށަވަރުކުރަން ޑީއެންއޭ ޓެސްޓް ހަދަން ކޯޓުން ހުއްދަދީފި\nސައިފް އަޒްހަރު 11 May 2019, 21:07\nސްރީލަންކާއަށް ބޮމުގެ ހަމަލާތައް ދިނުމުގައި އެންމެ އިސްކޮށް ހުރިކަމަށް ތުހުމަތުކުރާ މުހަންމަދު ޒަހްރާން ހާޝިމް މަރުވެފައިވާކަން ކަށަވަރު ކުރުމަށްޓަކައި ޑީއެންއޭ ޓެސްޓް ހެދުމަށް ސްރީލަންކާގެ ކޯޓުން ފުލުހުންނަށް ހުއްދަ ދީފިއެވެ.\nބޮމުގެ ހަމަލާތައް ދިންދުވަހު ޝަންގްރިއްލާ ހޮޓަލަށް ދެވުނު ހަމަލާގެ ތެރޭގައި މުހަންމަދު ހާޝިމް ޒަހްރާން މަރުވެފައިވާ ކަމަށް ސްރީލަންކާގެ ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކުން ކުރިން ބުނެފައި ވެއެވެ. ނަމަވެސް، ފަހުން އާންމުވެފައިވާ ރިޕޯޓްތައް ބުނާގޮތުން އެ ހަމަލާގެ ތެރޭގައި ޒަހްރާން މަރުވިކަން ކަށަވަރެއް ނުވެއެވެ.\nއެހެން ނަމަވެސް، މުހަންމަދު ޒަހްރާން ހާޝިމްގެ ހަށިގަނޑު ކަމަށް ބެލެވޭ ހަށިގަނޑެއް ފުލުހުންގެ ބެލުމުގެދަށުގައި އެބައޮތެވެ.\nއެހެންކަމުން، އެއީ ބޮމުގެ ހަމަލާތައް ދިނުމުގައި އިސްކޮށް ހުރިކަމަށް ތުހުމަތު ކުރެވޭ ޒަހްރާން ހާޝިމްގެ ހަށިގަނޑުތޯ މުޅީން ކަށަވަރު ކުރުމަށް ޑީއެންއޭ ޓެސްޓް ހެދުމަށް ކޯޓުން މިވަނީ ހުއްދަ ދީފައެވެ.\nއެގޮތުން، އެއީ ޒަހްރާންގެ ހަށިގަނޑުކަން ކަށަވަރު ކުރުމަށްޓައި ޑީއެންއޭ ޓެސްޓް ހެދުމަށް ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކުން ޑީއެންއޭ ނެގުމަށް ހަމަޖެހިފައިވަނީ ޒަހްރާން ހާޝިމްގެ ހަތަރު އަހަރުގެ އަންހެން ދަރިފުޅުގެ ގައިކަމަށް ޚަބަރުތައް ބުނެއެވެ.\nކޮޅުނބަށް ބޮމުގެ ހަމަލާތައް ދެވުނުތާ ހަފްތާއެއްފަހުން، ޒަހްރާން ހާޝިމްގެ އާއިލާގެ ގިނަ މެމްބަރުން ތިބި ގެއަކަށް ސްރީލަންކާގެ ސަލާމަތީ ބާރުތައް ވަންނަން ދިމާކުރުމުން، އެގޭގައި ތިބި ހަތިޔާރުއެޅި ބަޔަކާއި، ސަލާމަތީ ބާރުތަކާ ދެމެދު ބަދަލު ކުރެވުނު ބަޑީގެ ހަމަލާތަކުގައި ޒަހްރާން ހާޝިމްގެ އާއިލާގެ ގިނަ މެމްބަރުންވަނީ މަރުވެފައެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި ޒަހްރާންގެ ބައްޕައާއި، އެއްބާނޑު ބޭބެމެންނާއި ކޮއްކޮމެންވެސް ހިމެނެއެވެ. އަދި ހަ ކުޑަކުދިންވެސް މަރުވިއެވެ.\nޒަހްރާންގެ ބައެއް ފަހަރިން އަމިއްލައަށްވެސް މަރުވި ކަމަށާއި، އަދި މަރުވުމުގެ ކުރިން އެ އާއިލާގެ ބައެއް ކުދިން މަރާލި ކަމަށް ސްރީލަންކާ ފުލުހުން ބުނެފައި ވެއެވެ.\nޑީއެންއޭ ސާމްޕަލް ނެގުމަށް ހަމަޖެހިފައިވާ ހަތަރު އަހަރުގެ އަންހެން ކުއްޖާއަކީ، އެ ދުވަހުގެ ކުރިމަތިލުންތަކުގެ ތެރޭގައި މަރުނުވެ ސަލާމަތްވި ކުއްޖެކެވެ.


ތިބާގެ ދިރިއުޅުމުން ބޭކާރު މީހުން ދުރުކުރޭ | Fuvahmulahcity\nކޮންމެ މީހެއްގެ ދިރިއުޅުމުގައި އޭނާ އަށް މުހިއްމު ގިނަ ބަޔަކު ތިބެއެވެ. އެންމެ ގާތް ރަހުމަތްތެރިންނަށް ގިނަ ވާހަކަ ތަކެއް ކިޔާދޭއިރު އެއްބަޔަކީ އަނެކާ އޭނާ އަށް އިތުބާރު ކުރާތީ އެއިން ނާޖާއިޒް ފައިދާ ނަގާ ބައެކެވެ. ތިބާގެ ދިރިއުޅުމުގައި ބޭކާރުވާހާ މީހުން ތިބާގެ ދިރިއުޅުމުން ދުރަށްލާން ޖެހެއެވެ. އެއީ ކީއްވެ ހެއްޔެވެ؟\nކަންތައްތައް އެއްގޮތެއްގައި ދެމި ނުހުންނާތީ\nތިބާގެ އެންމެ ގާތް ރަހުމަތްތެރިއާ އަކީ ކުރިން ކިތަންމެ ކުޑަ ކަމެއް ދިމާވިޔަސް ދުވެފައި ތިބާ ކައިރިއަށް އަންނަ ރަހުމަތްތެރިއެކެވެ. ހުރިހާ ވާހަކަ ތަކެއް ހިއްސާ ކުރާ އެކު އެކީ އުޅުނު ބައެކެވެ. ނަމަވެސް މިހާރު މިކަންތައް ކުރުން މަދުވެއްޖެކަން ފާހަގަ ކުރެވޭ ހެއްޔެވެ؟ ފާހަގަ ކުރެވޭނަމަ އޭނާ އެއީ މިހާރު ތިބާގެ ދިރިއުޅުމަށް ބޭކާރު މީހެކެވެ.\nއަބަދުވެސް ތިބާ އެ ގުޅުން ރަނގަޅުކުރަން މަސައްކަތްކުރުން\nއަނެކާގެ ފަރާތުން ތިބާ އާއި އެކީ އުޅެން ބޭނުންވާ ކަމުގެ ނިޝާނެއް ނުފެނެއެވެ. މައްސަލަ ޖެހުނީމާ އަބަދުވެސް ތިބާ އެ ހައްލުކުރަން ގަދައަޅާ މަސައްކަތްކުރެއެވެ. އަނެކާގެ ފަރާތުން އެއްވެސް އަޅާލުމެއް ކިރިޔާ ވެސް އެ ހައްލު ކުރަން މަސައްކަތް ކުރާ ތަނެއް ނުފެނެއެވެ. މިހެން ކަން ވަނީ ނަމަ އަވަހަށް އެ ބައިވެރިޔާ ތިބާގެ ދިރިއުޅުމުން ދުރަށް ލާށެވެ.\n← ކަމަދޫ ބައި އިލެކްޝަން އެމްޑީޕީން ކާމިޔާބުކޮށްފި\nސޭވް ފުވައްމުލައް ނަމުގައި ސާފުކުރުމުގެ ޕްރޮގްރާމެއް ކުރިޔަށް ގެންދަނީ →


Liverpool in Premier league ge thashi ufulaalaifi - vNews.mv\nލިވަޕޫލުން ޕްރިމިއަރ ލީގުގެ ތަށި އުފުލާލައިފި\nއިސްމާޢީލް ޝާހު 23 July 2020, 19:06\nފަހު މެޗުގައި ޗެލްސީ އަތުން ހޯދި މޮޅާއެކު ލީގު ޗެމްޕިއަން ލިވަޕޫލުން ލީގުގެ ޓްރޮފީ އުފުލާލާއިފިއެވެ.\nމިއީ 30 އަހަރުގެ ދިގު ތާރީހަކަށްފަހު ލިވަޕޫލުން ހޯދި ފުރަތަމަ ތައްޓެވެ. މި ކާމިޔާބީ ހާސިލްކޮށްދިނުމުގައި ގިނަ ބައެއްގެ ޝާމިލުވުން ހިމެނެއެވެ. ޗެލްސީ އަތުން ލިވަޕޫލް މޮޅުވީ 5-3 ގެ ނަތީޖާއަކުންނެވެ.\nމިއީ ލިވަޕޫލުން އިނގިރޭސި ޗެމްޕިއަންކަން ހޯދި 19 ވަނަ ފަހަރެވެ. އެކަމަކު މިއީ 1992 ވަނަ އަހަރު އިނގިރޭސި ފުރަތަމަ ޑިވިޝަން، ޕްރިމިއާ ލީގަށް ރިބްރޭންޑްކުރި ފަހުން އެ ޓީމުން ޗެމްޕިއަންކަން ހޯދި ފުރަތަމަ ފަހަރެވެ. އަނިޔާގެ ސަބަބުން ލިވަޕޫލްގެ ކެޕްޓަން ޖޯޑަން ހެންޑަސަން ކުޅުމާ ދުރުގައި ހުރި ނަމަވެސް، ލީގު ތަށި އުފުލާލުމުގެ ޝަރަފު އޭނާއަށް ވަނީ ދީފައެވެ.\nލިވަޕޫލުން މި ސީޒަނުގެ ޕްރިމިއާ ލީގު ކާމިޔާބުކުރިއިރު، ކޯޗު ޔާގެން ކްލޮޕްގެ އިރުޝާދުގެ ދަށުން މޮޅު ކުޅުމެއް ދައްކަމުން އަންނަ ލިވަޕޫލުން މިހާތަނަށް ވަނީ ޕްރިމިއާ ލީގުގެ އިތުރުން ޔުއެފާ ޗެމްޕިއަންސް ލީގާއި، ޔުއެފާ ސުޕަ ކަޕް އަދި ކްލަބު ވޯލްޑް ކަޕްވެސް ކާމިޔާބުކޮށްފައެވެ.\nލިވަޕޫލްގެ ދަނޑުގައި ބުދަ ދުވަހުގެރޭ ޗެލްސީއާ ދެކޮޅަށް ކުޅުނު މެޗުގައި އެންމެ ފުރަތަމަ ލަނޑު ޖަހާ ލީޑު ނެގީވެސް އެޓީމުންނެވެ. މެޗުގެ 23 ވަނަ މިނެޓުގައި މި ލަނޑު ލިވަޕޫލަށް ކާމިޔާބުކޮށްދިނީ ނަބީ ކެއިޓާއެވެ.\nމި މެޗުން ލިބުނު މޮޅާއެކު ލިވަޕޫލް އެއްވަނައިގައި އޮތީ 18 ޕޮއިންޓުގެ ލީޑަކާއެކުއެވެ. ލިވަޕޫލަށް ކުޅުނު 37 މެޗުން 96 ޕޮއިންޓު ލިބިފައިވާއިރު، ދެވަނައިގައި އޮތް މެންޗެސްޓާ ސިޓީއަށް 37 މެޗުން ލިބިފައިވަނީ 78 ޕޮއިންޓެވެ. ލިވަޕޫލް އަތުން ބަލިވި ޗެލްސީ އޮތީ ތާވަލުގެ ހަތަރުވަނައިގައި 37 މެޗުން 63 ޕޮއިންޓާއެކުއެވެ.


BREAKING: Quarantine Muhdhathu Anehkkaaves 14 Dhuvahah Ithuru Kohffi - Vaguthu\nގިނަބަޔަކު މާލެއިން ފުރުން - ވަގުތު އިމޭޖްސް: އަމީން ފަހުމީ\nދަތުރުފަތުރާ ގުޅިގެން ކަރަންޓީނުކުރާ ފަރާތްތައް 14 ދުވަހުގެ މުއްދަތަށް ކަރަންޓީނު ކުރުމަށް ހެލްތް ޕްރޮޓެކްޝަން އެޖެންސީ (އެޗްޕީއޭ)އިން އަންގައިފިއެވެ.\nއެޗްޕީއޭ އިން ދެންމެ ނެރުނު އެންގުމެއްގައި ވިދާޅުވެފައި ވަނީ، ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލް އޮފް ޕަބްލިކް ހެލްތު މައިމޫނާ އަބޫބަކުރަށް ލިބިދޭ ބާރުގެ ދަށުން، މިހާރުން ފެށިގެން ވަކި ގޮތެއް އަންގަންދެން، ދަތުރުފަތުރާ ގުޅިގެން ކަރަންޓީނުކުރާ ފަރާތްތައް 14 ދުވަހުގެ މުއްދަތަށް ކަރަންޓީނު ކުރުމަށް އަންގާ ކަމަށެވެ.\nއަދި އެ ފިޔަވަޅު ތަންފީޒުކޮށް، އެ ފިޔަވަޅަށް ފުރިހަމައަށް އަމަލުކުރުމަށް، އެންމެހައި އިދާރާތަކަށާއި ފަރާތްތަކަށް އަންގާ ކަމަށް އެ އެންގުމުގައި ވެއެވެ.\nމީގެ ކުރިން ކަރަންޓީން މުއްދަތު 10 ދުވަހަށް ވަނީ ބަދަލުކޮށްފައެވެ.\nކަރަންޓީން މުއްދަތު ކުރިން އޮންނަ ގޮތަށް 14 ދުވަހަށް އިތުރުކޮށްފައި ވަނީ މިހާރު އަތޮޅު ތެރޭގައިވެސް ގިނަބަޔަކު ކޮވިޑަށް ފައްސިވަމުން ދާތީއެވެ.\nމިހާރުވެސް ރާއްޖޭގެ އަތޮޅު ތެރޭގެ 30 ރަށެއް އޮތީ މޮނީޓަރިންގ ހާލަތުގައެވެ. މިރަށްތަކުގައި ހަލުވިކަމާއެކު ދަނީ ކޮވިޑް ފެތުރެމުންނެވެ. މީގެ ތެރެއިން ބައެއް ރަށްތަކުންވެސް ކޮވިޑް ބަލީގައި މީހުން ނިޔާވަމުންދާކަން ފާހަގަކޮށްލަން ޖެހެއެވެ/\nދިވެހި މީހާ ވެކްސިން ދެޑޯޒް ޖަހައިގެން ނައްސި ނަތީޖާއާއެކު 14 ދުވަސް. އިންޑިޔާއިން އަންނަ ފަތުރުވެރިޔާ މުޅި ރަށުގެ ދުވެނަގަނީ. އެޗްޕީއޭ މިއަމަލުން ހީވަނީ ދިވެހިން މައް ކުރާ މަލާމާތެއް ހެން.\nމެއި 7, 2021 21:08\nޢަހަރުމެން ހާދަ ހާލެއްގައޭ މިއުޅެނީ\n14 ދުވަހުގެ އުސޫލަކީ ސައިންޓިފިކަލީ ޕޮރޫވަން އެެއްޗެއްވެސް ނޫން. މީހުންނަށް މިފަދަ ހާލު ނުޖައްސާށޭ.\nމަބުރޫކާ،މައިމޫނާޔާ ތި ޑޮކްޓަރުންތަށް 17 ދުވަހު ކަރަންޓީނުގަ ހުރެބަލަ ކުޅަދާނަ ތޯ.\nކަލޭމެން ބޭނުންހާއެއްޗެއް މިއަދު ހަދާ.\nމީހުންނަށް ތިޖައްސާ ދުއްޕާން ކިރޭނެ\nމެއި 7, 2021 22:01\n10 ދުވަސް ކަރަންޓީން ވެގެން މިކަމެއް ކުރަނީ މިދިޔަ ޑިސެމްބަރު މަހުން ފެށިގެން. ކޮވިޑް އެއް ނުފެތުރޭ. މިހާރު މި ފެތުރެނީ 14 ދުވަސް ކަރަންޓީން ނުވާތީއެއް ނޫން. ރައްޔިތުންނަށް އުނދަގުލެއް ކުރެވެން އޮތިއްޔާ ވާނެ ކުރަން. މިހާރު މި ފެތުރޭ ކޮވިޑަކީ އިންތިހާބަށް ހައްގު ހޯދަދޭން ކަމަށް ބުނެ ކަލޭމެން ހެދި ދޯދިޔާ ގަވާއިދުގެ ސަބަބުން ފެތުރުނު ކޮވިޑެއް. ކަރަންޓީނު އުސޫލަށް ބަދަލު ގެންނާކަށް ނުޖެހޭ އަސްލު. މީގެ ޒިންމާ ސަރުކާރުން ނަގަން ޖެހޭނޭ. ގަސްދުގަ ވޯޓުގެ ދަހިވެތިކަމުގަ ހިންގާފައިވާ ހުދުމުހުތާރު އަމަލެއްގެ ސަބަބުން ދިވެހި ރައްޔިތުން މިވަރުގެ ބޮޑު ނުރައްކަލެއްގެ ތެރެއަށް ހުށަހެޅިގެން މި ދިޔައީ.


Raajje ishthihaaru kuran PR- kunfuni thakeh hoadhanee\nޓޫރިސްޓުންތަކެއް ވެލާނާ އިންޓަނޭޝަނަލް އެއާޕޯޓުގައި- ފޮޓޯ: އަވަސް\nބައެއް ގައުމުތަކުގައި ރާއްޖެ އިޝްތިހާރު ކުރާނެ ޕީއާރު ކުންފުނިތައް ހޯދަން، މޯލްޑިވްސް މާކެޓިން އެންޑް ޕީއާރު ކޯޕަރޭޝަން (އެމްއެމްޕީއާރުސީ) އިން އިއުލާނުކޮށްފި އެވެ.\nއެމްއެމްޕީއާރުސީ އިން ބުނީ ރާއްޖެ އިޝްތިހާރު ކުރުމުގެ މަސައްކަތް ކުރުމަށް ޕީއާރު އެޖެންސީގެ ގޮތުގައި ހަރަކާތްތެރިވުމަށް ޗައިނާ އާއި މަކާއޯ އަދި ތައިވާންއިން ޕީއާރު އެޖެންސީ ތަކެއް ނަގަން ބޭނުންވާ ކަމަށެވެ. އަދި މި ކުންފުނިތައް ނަގާނީ އެއް އަހަރު ދުވަހުގެ މުއްދަތަކަށް ކަމަށް އެ ކުންފުނިން ބުނެފައިވެ އެވެ.\nރާއްޖޭގެ ޓޫރިޒަމް ޕްރޮމޯޓް ކުރަން ދަނީ ގިނަ ދާއިރާތަކެއް ބޭނުން ކުރަމުންނެވެ. މިގޮތުން މި މަސައްކަތުގައި ރާއްޖެ ތަމްސީލް ކުރަން ބޭރުގެ 15 ގައުމެއްގައި ހެދިފައި ހުންނަ ފޮރިން އޮފީސްތަކާއި އެމްބެސެޑަރުންނާއި އެމްބަސީތަކުގެ ބޭފުޅުނާއި ހަތަރު ޑިޕްލޮމެޓިކް ޕީއާރު ކުންފުނިން މިހާރުވެސް ރާއްޖެ އިޝްތިހާރު ކުރެ އެވެ. މީގެ އިތުރުން އޮންލައިން މާކެޓިންއަށް ހާއްސަކޮށް ގިނަ މަސައްކަތްތަކެއް ކުރަމުންދެ އެވެ.\nމިދިޔަ އަހަރުގެ ޑިސެމްބަރު މަހު، އެމްއެމްޕީއާރުސީގެ އެކްޓިން އެމްޑީ ހާރިސް މުހައްމަދު އަވަސް އަށް ދެއްވި އިންޓަވިއެއްގައި ވިދާޅުވީ ދެހާސް ފަނަރަ ވަނަ އަހަރުން ފެށި، އެމްއެމްޕީއާރްސީން އޮންލައިން މާކެޓިން އަށް ހާއްސަ އިސް ކަމެއް ދީ، ފެށި މަސައްކަތުގެ ނަތީޖާ ފެންނަމުންދާ ކަމަށެވެ.\n"ސްޓެޓިސްޓިކްސްތައް ދައްކާ ގޮތުން، ދިވެހިރާއްޖެއާ ބެހޭ ގޮތުން ދެކެވޭ ހުރިހާ ވާހަކައެއް އެންމެ ގިނައިން ބަލާ ގައުމަކީ އެމެރިކާ. އެހެންވީމަ ރާއްޖެއާބެހޭ ގޮތުން ދެކެވޭ ރަނގަޅު ވާހަކަތައް ވެސް، ގޯސް ވާހަކަތައް ވެސް ބަލަނީ އެމެރިކާގައި. އެހެންވެ އޮންލައިން ކެމްޕޭންތައް ވަރުގަދަ ކަމުން ރާއްޖެއާ ބެހޭ ގޮތުން އެ ޝައުގުވެރިކަން އިތުރުވީ،" ހާރިސް ވިދާޅުވި އެވެ.\nޓޫރިޒަމް މިނިސްޓްރީގެ މި އަހަރުގެ ތަފާސް ހިސާބުތައް ދައްކާ ގޮތުގައި މި އަހަރުގެ ނިޔަލަށް މި އަހަރުގެ ޖޫން މަހުގެ ނިޔަލަށް ރާއްޖެއަށް 726،515 މީހުން އައިސްފައިވެ އެވެ. މިއީ މިދިޔަ އަހަރު އައި އައި މީހުންނާ އަޅާ ބަލާއިރު 10.5 ޕަސެންޓް އިތުރު ވުމެކެވެ.\nޗައިނާ އެމްއެމްޕީއާރްސީ ޓޫރިޒަމް + ޓޫރިސްޓް އެރައިވަލް


ކެޓްރީނާއާއި ވިކީގެ ކައިވެނި ހަފްލާގައި ސިދްހާތްއާއި ކިއާރާގެ ހާއްސަ ނެށުމެއް – Haftha\nThu, 20 January, 2022, 1:32 pm\nކެޓްރީނާއާއި ވިކީގެ ކައިވެނި ހަފްލާގައި ސިދްހާތްއާއި ކިއާރާގެ ހާއްސަ ނެށުމެއް\nކެޓްރީނާ ކެފްއާއި ވިކީ ކޯޝަލްގެ ކައިވެނި ހަފްލާއަށް ބޮލީވުޑުގެ ގިނަ ތަރިން ހާޒިރު ވާނެ ކަމަށް އަޑު ފެތުރިފައި ވާއިރު، ދާދި ފަހުން ވަނީ ކައިވެންޏަށް ހާޒިރު ވާނެ މީހުންގެ ލިސްޓެސްވެސް އާންމު ވެފައެވެ. އެ ލިިސްޓުގައި ސިދްހާތް މަލްހޯތްރާއާއި، ވިކީ ކޯޝަލް އަދި ކަރަން ޖޯހަރު ފަދަ މަޝްހޫރު ތަރިން ހިމެނެއެވެ.\nރިޕޯޓުތައް ބުނާގޮތުން، ކެޓްރީނާއާއި ވިކީގެ ކައިވެނީގައި ގިނަ ތަރިންތަކެއްގެ ހާއްސަ ނެށުންތައް ހިމަނަން ވަނީ ނިންމާފައެވެ. އެގޮތުން، ސިދްހާތްއާއި ކިއާރާ އެކުގައި ނަށާ ލަވައަކާއި، ވަކިން ނަށާ ލަވަތައްވެސް ހިމެނޭނެ ކަމަށް ވެއެވެ. އެ ދެމީހުންގެ އިތުރުން ކަރަން ޖޯހަރް އަދި ވަރުން ދަވަން ފަދަ ތަރިންގެ ނެށުންވެސް ފެނިގެން ދާނެ ކަމަށް ރިޕޯޓުތައް ބުނެއެވެ.\nމި ދުވަސްވަރު ކެޓްރީނާއާއި ވިކީ ކައިވެނި ކުރަން އުޅޭ ކަމުގެ އަޑުތައް ގަދަވެފައި ވާއިރު، އެ މީހުންގެ ކައިވެނި ކުރާ ތަންވެސް ސަޕޯޓަރުން މިހާރު ވަނީ ހޯދާފައެވެ. އަދި ކެޓްރީނާ މިހާރު ވަނީ އޭނާގެ ހެދުންތައް ފިޓު ކުރުމުގެ މަސައްކަތް ފަށާފައި ކަމަށް ވެއެވެ.\nއެ ދެމީހުންގެ ކައިވެންޏަށް އެތައް ތަރިންނެއް ހާޒިރު ވާއިރު، ސަލްމާން ހާން ވަނީ އެ ކައިވެންޏަށް ނުދާން ނިންމާފައެވެ. ސަލްމާން އެ ކައިވެންޏަށް ނުދާން ނިންމާފައި ވަނީ އޭނާގެ ފިލްމު “ޓައިގާ 3” ގެ ޝޫޓީން ތަކެއް ކުރަން ޖެހޭ ކަމަށް ބުނެއެވެ.\nފާހަގަ: ބައިސްކޯފް, ކެޓްރީނާ ކެއިފް


Home Minister Imran Inquiry Ah Haaziru Kuranee - Vaguthu\n4 ދުވަސް ކުރިން ( ޖޫން 7, 2021 )\nރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ސަލާމަތީ ޚިދުމަތްތަކުގެ ކޮމިޓީ (241 ކޮމިޓީ) އިން ކުރިއަށް ގެންދާ އިންކުއަރީއަށް ބޭނުންވާ މައުލޫމާތު ހޯދުމަށް ހޯމް މިނިސްޓަރު އިމްރާން އަބްދުﷲ ހާޒިރު ކުރާނެ ކަމަށް އެ ކޮމިޓީގެ މުގައްރިރު މުހައްމަދު އަސްލަމް ވިދާޅުވެއްޖެއެވެ.\nމިއަދު ބޭއްވި ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުމުގައި ނޫސްވެރިއަކު ކުރި ސުވާލަށް ޖަވާބު ދެއްވަމުން އަސްލަމް ވިދާޅުވީ ކޮމިޓީން ވަރަށް އަވަހަށް ޑިފެންސް މިނިސްޓަރު މާރިޔާ އަހުމަދު ދީދީއާއި ހޯމް މިނިސްޓަރު އިމްރާން ހާޒިރު ކުރަން އަންގަވާނެ ކަމަށެވެ.\n"ފުލުހުންގެ މުއައްސަސާ މި އޮންނަނީ ހޯމް މިނިސްޓްރީގެ ދަށުގައި، އިންކުއަރީގެ އެ ހިސާބަށް، އެ މަރުހަލާއަށް ދިއުމުން، ހޯމް މިނިސްޓަރު އަޅުގަނޑުމެން ހާޒިރު ކުރާނެ،" ހިތަދޫ އުތުރު ދާއިރާ ތަމްސީލް ކުރައްވާ އެމްޑީޕީގެ މެންބަރު ވިދާޅުވިއެވެ.\n241 ކޮމިޓީން ކުރިއަށް ގެންދާ އިންކުއަރީއަކީ ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ރައީސް މުހައްމަދު ނަޝީދުގެ ސެކުއިރިޓީ ފޫއަޅުވާލަން ފުރުސަތު ލިބުނު ސަބަބު ދެނެގަތުމަށް ހިންގާ އިންކުއަރީއެކެވެ.\nމި އިންކުއަރީއަށް މިހާތަނަށް ކޮމިޝަނާ އޮފް ޕޮލިސް މުހައްމަދު ހަމީދާއި، ފުލުހުންގެ އިންޓެލިޖެންސްގެ ބައެއް އޮފިސަރުންނާއި، ޗީފް އޮފް ޑިފެންސް ފޯސް މޭޖާ ޖެނެރަލް އަބްދުﷲ ޝަމާލްއާއި، ވައިސް ޗީފް އޮފް ޑިފެންސް ފޯސް ބްރިގޭޑިއާ ޖެނެރަލް އަބްދުލް ރަހީމް ހާޒިރުކޮށްފައިވެއެވެ.\nނަޝީދުގެ ގެކޮޅު ކަމަށްވާ ގ. ކެނެރީގެ ހުންނަ ނީލޯފަރު މަގު ހުސްކޮށް ޕާކް ނުކުރެވޭ ގޮތަށް ހަދަން ބިއްލޫރިޖެހި ގޭގައި ޕާކިން ޒޯނެއް ހެދުން ލަސްވިއިރު، ޕްލޭނިން މިނިސްޓަރު މުހައްމަދު އަސްލަމާއި މާލެ ސިޓީގެ އޭރުގެ މޭޔަރު ޝިފާ މުހައްމަދު ވެސް 241 ކޮމިޓީއަށް ހާޒިރު ކުރިއެވެ.\nމި ކޮމިޓީއަށް ސިފައިންގެ ވަކިވަކި ބޭފުޅުންތަކެއް ހާޒިރު ކުރަން އެދުމުން އެ ގޮތަށް އެ ކަން ނުކޮށްދެވޭނެ ކަމަށް އެމްއެންޑީއެފުން އެންގި މައްސަލަ އޮތީ ވަރަށް ހޫނުވެފައެވެ.\nއެ ގޮތަށް ފޮނުވި ލިޔުމުގައި ސޮއި ކުރައްވާފައިވާ ޑިފެންސް މިނިސްޓްރީގެ ނައިބު ހަސަން ޒަމީލްގެ މައްޗަށް ދައުވާ ކުރަން ޕްރޮސެކިއުޓާ ޖެނެރަލްގެ އޮފީހަށް ވެސް ފޮނުވިއެވެ. އެކަމަކު ޕީޖީ އޮފީހުން ވަނީ އެ މައްސަލަ ތަހުގީގު ކުރަން ފުރަތަމަ ފުލުހަށް ހުށަހަޅަން ލަފާދީ އަނބުރާ ފޮނުވާލައިފައެވެ.\nމި މައްސަލަ މަޖިލީހުގެ އިމްތިޔާޒު ކޮމިޓީއަށް ވެސް ހުށަހެޅުނެވެ. ސީދާ ރައީސް ނަޝީދު ހުށަހެޅުއްވި އެ މައްސަލަ ވަނީ އެ ކޮމިޓީން ބޭރުކޮށްލައިފައެވެ. މި ގޮތަށް ފާސްކުރީ އެމްޑީޕީގެ ހަތަރުގެ މެންބަރެއްގެ ވެސް ވޯޓާ އެކީއެވެ. އެހެންވެ އެމްޑީޕީ އެތެރޭގެ މަސްރަހު ވަރަށް ބޮޑަށް ހޫނުވެފައެވެ.\nރައީސް ނަޝީދު މި ވަގުތު ހުންނެވީ ޖަރުމަނުގައެވެ. އެއީ މިދިޔަ މެއި މަހުގެ ހަވަނަ ދުވަހު އެމަނިކުފާނަށް ދިން ހަމަލާއިން ހަށިކޮޅަށް ލިބިވަޑައިގެންނެވި ޒަޚަމްތަކަށް ފަރުވާ ހޯއްދެވުމަށެވެ. އެމަނިކުފާނުގެ ޒަޚަމްތައް ފަސޭހަފުޅުވީ އޭޑީކޭއިން ވެސް ހެދި އޮޕަރޭޝަންތަކަކަށް ފަހުއެވެ.\nޖޫން 7, 2021 15:59\nހަމަ ފިސާރި ތެދެއް މިމީހުން މިމީހުންނާ ތަޅާފޮޅާ ތަން ވަރައް ބަލާލާ ހިތްވޭ.\nއިމްރާން ބޭރުކުރަންޖެހޭ.. އޭނަ ވެސް ތިކަމުގައި ހިމެނޭ..\nޖޫން 7, 2021 17:26\nއިމްރާނަކީ ސީދާ ބޯޑު ގައްދާރަ ޤައުމައް ގައްދާރުވީމީހެ\nޖޫން 7, 2021 17:46\nވަ ރަށް ދެކެންބޭނުންވާ ދުވަހެއް: ވަ ރަށްބޮޑަށްއުފާވޭ އާމީން . .ހެއް ހެއް


Hiyaa flat thakuge guruathulun fashaifi\nހިޔާ ފްލެޓްތަކުގެ ގުރުއަތުލުން ކުރިއަށް ދަނީ--- ފޮޓޯ: އެޗްޑީސީ\nރާއްޖޭގެ ރައްޔިތުންނަށް ބޯހިޔާވަހިކަން ފޯރުކޮށްދޭން ހިިންގި ހިޔާ މަޝްރޫއުގެ ދަށުން އެޅި ފްލެޓްތަކުގެ ގުރުއަތުލުމުގެ ބައި މިއަދު ހެނދުނު އެޗްޑީސީއިން ފަށައިފި އެވެ.\nފްލެޓްތައް ލިބޭ މީހުންގެ ދާއިމީ ލިސްޓު ދާދި ފަހުން ނެރެފައިވާއިރު 6720 މީހުންނަށް ފްލެޓް ލިބެއެވެ. މިއަދު ގުރުއަތުލުން ކުރިއަށް ގެންދިޔައީ އެ ލިސްޓުގައި ހިމެނޭ މީހުންގެ ތެރެއިން ނުކުޅެދުންތެރިކަން ހުންނަ މީހުންނަށް ހާއްސަކޮށްފައިވާ ކެޓަގަރީ ނުވަތަ އެޗް-10 ކެޓަގަރީން ފްލެޓް ލިބޭ ފަރާތްތަކުގެ މެދުގަ އެވެ. ގުރުއަތުލުން ކުރިއަށް ގެންދިޔައީ ފުލެޓް ނަމްބަރު ކަރުދާސް ކޮޅުތަކެއްގައި ފޮއްޓަކަށް އެޅުމަށްފަހު ލިސްޓުގައި ހިމެނޭ ފަރާތްތަކުގެ އައިޑީ ކާޑު ނަމްބަރު ތަރުތީބުން ނެވެ. އަދި ގުރުއަތު ނެގިއިިރު ނެގުނު ނެގުނު ފުލެޓާއި ފުލޯ އާއި ޓަވަރު އެނގޭ ގޮތަށް ޓީވީ ސްކްރީނުން ވަނީ ދައްކައިފަ އެވެ.\nގުރުއަތުލުގެ ބައި "ޔެސް ޓީވީ" އިން ވަނީ ލައިވް ވެސް ކޮށްފަ އެވެ.\nފްލެޓް ލިބޭ މީހުންނަށް ލިބޭ ފްލެޓް ކަނޑައަޅައި ނިމުމުން އެމީހުން އެތަންތަނަށް ދިރިއުޅުން ބަދަލުކުރުމަށްޓަކައި ކުރަންޖެހޭ މަސައްކަތްތައް ނިންމަން ތިން މަސް ދުވަހުގެ މުއްދަތެއް ދިނުމަށް ވަނީ ނިންމާފަ އެވެ. އަދި އެ މީހުންނަށް ލިބޭ ފްލެޓް ކަނޑައެޅުމާ އެކު ކޮންމެ މީހަކާ އެކު އެޗްޑީސީން އެއްބަސްވުމެއް ހެދުމަށްވެސް ވަނީ ނިންމާފަ އެވެ. އެޗްޑީސީން ބުނީ އެ އެއްބަސްވުމުގައި ސޮއިކުރުމާއި ފްލެޓްތަކުގެ ތަޅުދަނޑި ހަވާލުކުރާނެ ތާރީހެއް ވަރަށް އަވަަހަށް އިއުލާންކުރާނެކަމަށެވެ.\nސަރުކާރުން ކުރިންވެސް ނިންމާފައިވާ ގޮތަށް ހިޔާ ފްލެޓުތަކުގައި ތަށިމުށި ޖެހުމާއި، ދޮރުތައް ހަރުކުރުމާއި، ފަންކާ އާއި ބޮކި ފަދަ ތަކެތި ހަރުކުރުމުގެ މަސައްކަތް ކުރަންޖެހެނީ ފްލެޓް ލިބޭ މީހުން އަމިއްލަ އަށެވެ. އަދި އެތަންތަނަށް ވަނުމަށް\nކުރަންޖެހޭ ކަންތައް ކުރަން ތިން މަސް ލިބޭއިރު އެ މުއްދަތުގައި ކުލި ދައްކާކަށް ނުޖެހޭނެ އެވެ.\nހިޔާ މަޝްރޫއުގެ ދަށުން ފްލެޓް ލިބުނު މީހުންނަށް ޑައުންޕޭމަންޓް ދައްކަން އުދަގޫވާނަމަ ދިގުމުއްދަތަކަށް ބަހާލައިގެން އެ އަދަދު ދެއްކުމުގެ ފުރުސަތު ދޭން ވަނީ ނިންމައިފަ އެވެ. ނަމަވެސް އެ މީހުން ކުލީގެ ގޮތުގައި ކޮންމެ މަހަކު ދައްކަންޖެހޭ އަދަދު އިތުރުވާނެ އެވެ. އެގޮތުން 25 އަހަރަށް ބަހާލައިގެން ފްލެޓްގެ ޑައުންޕޭމަންޓް ދައްކަން އެއްބަސްވާ މީހުން މަހަކަށް 7500 ރުފިޔާ ދައްކަން ޖެހޭނެ އެވެ.\nއެޗްޑީސީ ބޯހިޔާވަހިކަން ހިޔާ މަޝްރޫއު + ހިޔާ މަޝްރޫއު\nމި ސަރުކާރުގެ ނިންމުމާއެކު 280 ފްލެޓް ގެއްލުނު: އެޗްޑީސީ


SunOnline: Dheriyaa ge Dhevana baeh gennany, Keh Madhu vefaatha?\n"ދެރިޔާ"ގެ ދެވަނަ ބައެއް ގެންނަނީ، ކެތްމަދުވެފާތަ؟\nއައިމިނަތު ލުބާ 02 Mar 2021, 08:23\nދިވެހިންގެ މެދުގައި ބޮޑު މަގުބޫލުކަމެއް ހޯދި ފިލްމު "ދެރިޔާ"ގެ ދެވަނަ ބައެއް ހަދަން ނިންމައިފި އެވެ.\nނަވާރަސަތޭކަ ނުވަދިހަ ހަތަރު ވަނަ އަހަރު ނުކުތް އެ ފިލްމަކީ ދިވެހި ސިނަމާގައި ވެސް މިހާތަނަށް ނެރުނު އެންމެ ރީތި ފިލްމުތަކުގެ ތެރެއިން ފިލްމެކެވެ. ޕީއެސްއެމްގެ ދިވެހި އެފްއެމްގެ ޝޯ "ފެމިލީ އަލްބަމް"ގައި މެހުމާނެއްގެ ގޮތުގައި ބައިވެރިވި "ދެރިޔާ"ގެ ޕްރޮޑިއުސަރު އަބްދުލް މުހައިމިން ވިދާޅުވީ ފިލްމުގެ ދެވަނަ ބައިގެ މަސައްކަތް ފަށާފައިވާކަމަށެވެ.\nފިލްމުގެ ސްކްރިޕްޓްގެ މަސައްކަތް މިހާރު ކުރިއަށްދާއިރު ފިލްމުގައި ހިމެނޭ ދެ ލަވައެއްގެ ރެކޯޑިންވެސް މިހާރު މުޅިން ނިންމާލާފައިވާކަމަށް އޭނާ ވަނީ ބުނެފައެވެ. ކުރީގެ ފިލްމާ ގުޅުވާލައިގެން ދެވަނަ ބައިގެ ވާހަކަ ކުރިއަށް ގެންދަން ނިންމާފައިވާ ކަމަށާއި ފިލްމު ހެދުމުގައި ޓެޑްރީ އާ ވެސް މަޝްވަރާކުރަމުން އަންނަ ކަމަށްވެސް މުހައިމިން ވަނީ ބުނެފައެވެ. މުހައްމަދު ނިޔާޒް (ޓެޑްރީ) އަކީ ދެރިޔާ ފިލްމުގެ ޑައިރެކްޓަރެވެ.\nމީގެ 27 އަހަރު ކުރިން ނުކުތް ކާމިޔާބު ފިލްމު "ދެރިޔާ"ގެ ލީޑް ރޯލް ކުޅުނީ އަލީ ޚާލިދާއި ހައްވާ ޒާހިރާ އެވެ. "ދެރިޔާ" އަކީ ރާއްޖޭގައި ބޭއްވި ފުރަތަމަ ގައުމީ ފިލްމު އެވޯޑްސްގައި އަށް އެވޯޑް ހޯދި ފިލްމެކެވެ.\nމުހައިމިން ބުނީ ފިލްމަށް ކާސްޓުން ނެގުމާ ދޭތެރޭ އަދި ނުވިސްނާ ކަމަށާއި ބެލުންތެރިންނަށް ފިލްމު ގެނެސްދެވޭނެ އިރެއް ބުނަން އަދި މާ އަވަސް ކަމަށެވެ. ދެން އޮތީ މި ފިލްމުގެ ދެވަނަ ބަޔަށް އިންތިޒާރުކުރުމެވެ.


Gomes ah bodu aniyaa eh, Son maayoos vejje\nގޯމޭޒްއަށް ބޮޑު އަނިޔާއެއް، ސަން މާޔޫސްވެއްޖެ\nއެވަންޓަން އާއި ޓޮޓެންހަމް ހޮޓްސްޕާސް ކުޅުނު މެޗުގައި، އެވަޓަންގެ އެންޑްރޭ ގޯމޭޒް އަށް ސްޕާސްގެ ސަން ހިއުންގް މިން ކުރި ޓެކުލާއެކު ގޯމޭޒްއަށް ބޮޑު ކުރި މަތިވުމުން ސަން އަށް ހިތްދަތި ކަން ކުރިމަތިވެއްޖެ އެވެ.\nމެޗުގެ 79 ވަނަ މިނެޓްގައި އެންޑްރޭ ގޯމޭޒް އަތުން ބޯޅަ ހޯދަން މަސައްކަތް ކުރަން އުޅުމުގެ ތެރޭގައި ފަހަތުން ޓެކުލްކޮށް ވައްޓާލާފަ އެވެ. އެ ޓެކުލާއެކު ގޯމޭޒް އަށް ބޮޑު އަނިޔާވުމުން ސަންއަށް މާޔޫސްކަން ކުރިމަތިވި އެވެ. އެ ފައުލާ ގުޅިގެން ރެފްރީ މާޓިން އަޓްކިންސަން އެންމެ ފުރަތަމަ ދެއްކީ ރަތް ކާޑެކެވެ. ފަހުން ވީއޭރު ރިވިއު އަށް ފަހު ރަތް ކާޑަކަށް ބަދަލު ކުރި އެވެ.\nސަން ދަނޑުން ފައިބައިގެން އައި މޫނުމަތީގައި އޮތްއަޅައިގެން ރޮމުން ރޮމުންނެވެ. ޓޮޓެންހަމްގެ ކޯޗް މައުރީޝިއޯ ޕޮޗެޓީނޯ ވަނީ ސަންއަށް ކުރިމަތިވި މާޔޫސްކަން ބަދަލު ކުރުމަށް އެވަޓަންގެ ކުޅުންތެރިންނާއި އެ ޓީމުގެ ކެޕްޓަން ޝެމަސް ކޮލްމަން ކުރި މަސައްކަތް ފާހަގަ ކޮށްފަ އެވެ. ކޮލްމަން ވަނީ ސަން ކައިރއަށް އޭނާ އާ ވާހަކަ ދައްކާފަ އެވެ.\nޓޮޓެންހަމްގެ ލަނޑު ޑެލީ އަލީ ކާމިޔާބު ކުރީ ސަން ތަނަވަސް ކޮށްދިން ފުރުސަތަކުންނެވެ. ޓޮޓެންހަމްގެ އެއް ކުޅުންތެރިޔަކު މަދުވުމުންވެސް އެވަޓަންއަށް ފައިދާއެއް ނުނެނގުނެވެ. އެހެންނަމަވެސް މެޗުގެ ފަހު ކޮޅު ޓޫސަން ކާމިޔާބު ކުރި ލަނޑު މެޗުން ބަލިވުމުން ސަލާމަތް ކޮށްދިނެވެ.


India, UAE adhi Pakistan ge safeeru kamah3beyfulhaku ayyan kurahvaifi - AO News\nއިންޑިއާ، އެކުވެރި ޢަރަބި ޢިމާރާތް، އަދި ޕާކިސްތާނަށް އަލަށް ޢައްޔަނުކުރެއްވި ސަފީރުން ހުވާކުރެއްވުމުގެ ރަސްމިއްޔާތު - ފޮޓޯ: ރައީސް އޮފީސް\nރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ އިބްރާހީމް މުޙައްމަދު ޞާލިޙް، އިންޑިއާ، އެކުވެރި ޢަރަބި ޢިމާރާތް، އަދި ޕާކިސްތާނަށް ދިވެހިރާއްޖެއިން ކަނޑައަޅާފައި ހުންނަވާ ސަފީރުކަމުގެ މަޤާމުތަކަށް ތިން ބޭފުޅަކު ޢައްޔަންކުރައްވައިފިއެވެ. އެ ތިން ބޭފުޅުންނަށް މަޤާމުގެ ފަތްކޮޅު އެ މަނިކުފާނު ދެއްވާފައި ވަނީ އެކަމަށްޓަކައި އިއްޔެ މެންދުރުކުރީގައި ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ އޮފީހުގައި ބޭއްވެވި ރަސްމިއްޔާތުގައެވެ.\nއެގޮތުން، އިންޑިއާގައި ހުންނަވާ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސަފީރުކަމުގެ މަޤާމަށް ކަނޑައަޅުއްވާފައި ވަނީ ހެންވޭރު ނިޔާސާ ޑޮކްޓަރ ޙުސައިން ނިޔާޒެވެ. އެކުވެރި ޢަރަބި ޢިމާރާތުގައި ހުންނަވާ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސަފީރުކަމުގެ މަޤާމަށް ކަނޑައަޅުއްވާފައި ވަނީ ހެންވޭރު މިސްޓީލޮޖް އަލްފާޟިލާ އާމިނަތު ޝަބީނާއެވެ. އަދި، އިސްލާމިކް ރިޕަބްލިކް އޮފް ޕާކިސްތާނުގައި ހުންނަވާ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސަފީރުކަމުގެ މަޤާމަށް ޢައްޔަންކުރައްވާފައި ވަނީ ގަލޮޅު ޗޭނުގެ އަލްފާޟިލާ ފަރުޒާނާ ޒާހިރެވެ.\nއުތުރުތިލަފަޅުގެ އެއްބަސްވުން ލީކް ކޮށްލައިފި


Dhe vahtharun covid vaccine jehunu meehaa bunanee ekan adhives naangaa kamah | Mihaaru\nދެ ވައްތަރުން ކޮވިޑް ވެކްސިން ޖެހުނު މީހާ ބުނަނީ އަދިވެސް އޭނާއަށް އެކަން ނާންގާ ކަމަށް\nވެކްސިން ޖަހަން ކިއު ހަދާފައިވާ މީހުންތަކެއް: 46 އަހަރުގެ ފިރިހެނަކަށް ދެ ބްރޭންޑެއްގެ ވެކްސިން ޖެހިފައިވޭ -- ފޮޓޯ: ނިޝާން އަލީ/ މިހާރު\n22 އެޕްރީލް 2021 - 23:45\nކޮވިޑް-19 ވެކްސިން ދިން އިރު ދެ ބްރޭންޑުން ދެ ޑޯޒް ޖެހުނު މީހާގެ ހާލު ބަލައި މޮނިޓަކުރަމުން އަންނަ ކަމަށް ހެލްތު ޕްރޮޓެކްޝަން އޭޖެންސީ (އެޗްޕީއޭ) އިން ބުނި ނަމަވެސް އެކަން ދިމާވިކަން ރަސްމީކޮށް އަދިވެސް ނާންގާ ކަމަށާއި ހާލު ވެސް ނުބަލާ ކަމަށް އެކަން ދިމާވި މީހާ ބުނެފި އެވެ.\nޓްރެވަލް އޭޖެންސީއެއްގެ އެއާޕޯޓް ރެޕެއްގެ ގޮތުގައި މަސައްކަތްކުރާ 46 އަހަރުގެ އަބްދުލްމަތީން މޫސާ މިދިޔަ މަހު 23 ގައި ފުރަތަމަ ޑޯޒް ޖެހިީ ސައިނޮފާމް ވެކްސިނުންނެވެ. އަދި ދެ ވަނަ ޑޯޒް ޖެހީ ވެލާނާ އެއާޕޯޓްގައި މަސައްކަތްކުރާ މީހުންނަށް އެއާޕޯޓްގައި ހަދާފައިވާ ވެކްސިން ސެންޓަރުންނެވެ. އެތަނުން ޖަހައިދިނީ ކޮވިޝީލްޑް ވެކްސިނެވެ.\nއޭނާ "މިހާރު" އަށް ކިޔައިދިން ގޮތުގައި ވެކްސިން ޖެހުމުގެ ކުރިން ހަތަރު ކައުންޓަރަކުން އޭނާގެ ވަނަވަރު ބެލި އެވެ. އަދި ވެކްސިން ޖަހަން ތިބި ދެ މީހުން ވެސް އޭނާގެ ވެކްސިން ކާޑު ބެލި ކަމަށް ބުންޏެވެ.\nއެކި ބްރޭންޑުގެ ވެކްސިނުން ޑޯޒް ހަމަކުރުމަކީ އަދި ބައެއް ގައުމުތަކުގައި އަޖުމަ ބެލުމުގެ ގޮތުން ކުރަމުން އަންނަ ކަމެކެވެ. މިކަމުން ގެއްލުމެއްވާ ކަމަށް މިހާތަނަށް އެނގިފައި ނެތް ނަމަވެސް މިއީ އަދި ނަތީޖާ އެނގިފައި އޮތް ކަމެއް ނޫނެވެ.\nއަބްދުލްމަތީން ބުނީ ދެ ވައްތަރުގެ ވެކްސިން ޖެހިކަން އެޗްޕީއޭ އަށް އެނގުމުން އެކަން ބަލާނެ ކަމަށް ފުރަތަމަ ވެސް ބުނީ މިއަދު ބޭއްވި މީޑިއާ ބްރީފިންގައި ކަމަށާއި އޭނާ އަށް އެކަން ނުވެސް އަންގާ ކަމަށެވެ.\n2 brand eh ge vaccine ge2dose jehunee olhumakun: HEOC\n"އެކަމަކު ވެސް އަޅުގަނޑު ކައިރީ އަދިވެސް ނުބުނޭ [އެ ވާހަކައެއް]. އާންމުން ކައިރީ [މީޑިއާ ބްރީފިންގައި] އެއް ނޫން ދޯ ފުރަތަމަ ބުނާނީ؟" މަތީން ސުވާލުކުރި އެވެ.\nމަތީން ބުނީ ކަން ދިމާވި ގޮތުން އޭނާ ހުރީ ވަރަށް ބޮޑު ހާސްކަމެއްގެ ތެރޭގައި ކަމަށާއި ރެ އާއި މިއަދު އުޅުނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ހުން އައިސްގެން ކަމަށެވެ. ރޯދަ ވީއްލި ފަހުން ހާލު ރަނގަޅު ކަމަށާއި އެކަމަކު އަދިވެސް ތުރުތުރު އަޅައި ބޮލަށް އެނބުރުން އަރާ ކަމަށް ބުންޏެވެ.\n"ބޭހެއް ވެސް ކާން ނުކެރިފައި މި ހުންނަނީ، އިތުރު ގޮތެއް ވެއްޖެ ނަމަ އެއީ ބޭހުގެ ސައިޑް އިފެކްޓެކޭ ބުނެފާނެތީ،" މަތީން ބުންޏެވެ.\nމި މައްސަލައާ ގުޅިގެން އެޗްއީއޯސީ އިން މިއަދު ބޭއްވި މީޑިއާ ބްރީފިންގައި ބުނީ މި ކޭސް ވަރަށް ގާތުން މޮނިޓަރުކުރަމުން އަންނަ ކަމަށެވެ. އަދި މި ކަން ދުނިޔޭގެ ސިއްހަތު ޖަމިއްޔާ (ޑަބްލިޔުއެޗްއޯ) އަށް ހިއްސާކޮށްފައިވާ ކަމަށާއި މިފަދަ ކަމެއް ވިޔަ ނުދިނުމަށްޓަކައި މަސައްކަތް ކުރަމުން އަންނަ ކަމަށް ވެސް ބުންޏެވެ.\nހެލްތު ޕްރޮޓެކްޝަން އެޖެންސީ އެޗުއީއޯސީ ކޮވިޑް ވެކްސިން\n20 ކޮމެންޓް, 30 ރިއެކްޝަންސް\nހުސް ދޮގުހަދާ މީހުން އެޗްޕީއޭގަ ! މޫމިނާ އިސްތިއުފާ~!\nމަގޭ ގަޔައް ވެކުސިން ޖަހާ އިރު މަވެސް ބަލަން ބަލަންޖެހޭނެ މިޖަހަނަި ރަނގަޅު ވެކުސިންތޯ\nއެހާ ބޮޑަށް އިތުބާރުކުރެވުނީމަ ނުބެލިވެސްދާނެ.\nވެކްސިން ދޭނީހާބަލަންޖެހޭތަ ޖަހަނީ ކޮންންކަހަލަ ވެކްސިނެއްތޯ އެބަލަންޖެހޭނީ ޑޮކްޓަރުންނާއި ނަރުހުން އެއީ ބަލަން ނޭންގޭ މީހުންވެސްތިބޭތި\nނުޖެހޭ ބުނާކައް! ބުނަން ޖެހެންޏާ ބުނާނެ. އަނެއްކޮޅުން ދައުވާ ކުރެވިދާނެ ވާހަކަ ވެސް ނުވެސް ބުނާނެ! މަންދު ކޮލެޖައް އެކަނިތަ މިލިއަނުން ދައުވާ ކުރެވޭނީ؟ ތިކަމަކީ އާރުލީ މީހަކައް ދިމާވި ކަމެއްނަމަ ގައުމު ދަރުވާލާ ވަރައް ދައުވާ ކުރާނެ! ޢަދި ހަޒާނާ ފެލާވެސް ލާނެ!\nފާތުމަ ވަގު މިސްކިތް\nކޮބާ ކަލޭގެ ފަރުދީ ޒިއްމާ. ކަލެއްޔަށް ވެސް ހަމަ ނޭގެނީތަ ކުރިން ޖެހި ވެކްސިން އަދި މިހާރު ޖަހަމުން މިދަނީ ކޮވިސީލްޑް ކަން\nކާރޑުގައި ފުރަތަމަ ޑޯޒްގެ ހުރިހާ ތަފްސީލެއް ލިޔެވިފައިވާ އިރު އަދި ކައުންޓަރުން ފާސްވެގެން ގޮސް ވެކްސިން ޖެހޭ އިރު ގިނަ މީހުން ނުބަލާނެ ޖެހޭ ވެކްސިނެއް. އެއީ ކައުންޓަރު ސުޓާފުންނަށް އިތުބާރުކޮށް. އަނެއްކާ ދުވަސްވީ ބޭފުޅުންވެސް ވަރަށް އެބަ ޖަހާ ވެކްސިން. އެބޭފުޅުންނަކަށް މާބޮޑަކަށް ނޭގޭނެ ވެކްސިންގެ ވައްތަރު ތަކެއް.ވެކްސިން ކަން ހަމަ އެކަނި އިނގޭނީ.\nފަރުދީ ޒިންމާއެއްގެ ގޮތުން ފަހުވަގުތުވެސް ޖަހަނީ ކޮން ވެކްސިނެއްތޯ އަހާލުން ރަގަޅު. މިހެން މިބުނީ އެއަރޕޯޓް ރެޕް ގޯސްކުރާކަށްނޫން. އޭނާއަށް އެހެން އެކަންވީމާ ދެވަނަ މީހަކަށް އެހެން ދިމާވެދާނެތީ.\nދެން މިހާރު ކޮންމެ މީހަކުވެސް އަހަންވާނެ. ޔަގީންކަން ނެތުނީމަ.\nތަންކޮޅެއް އަމިއްލަ ޒިންމާއެއްވެސް މިކަމުގަ އޮތްކަން ދަނެގެން ކަން ކުރަންވީ. ސައިނޯފާމް ދެވަނަ ޑޯޒް ދޭން ނުފަށަނީސް ކީއްކުރަން ތިހެން ހެދީ\nއެ ވެކްސިންގެ ދެވަނަ ޑޯޒްވެސް ޖަހަން ފެށިތާ ކޮން ދުވަހެއް.\nފަރުދީ ޒިންމާވެސް މުހިންމު. ވެކުސިން ޖެހުމުގެ ކުރިން އަހާލަންވާނެ ހަމަ ކުރިން ޖެހި ވެކިސިންތޯ ތިޖަހަނީ؟\nއެފަކީރަށް ތިހެން ހަދަން ހެޔޮނުވާނެ. ތިބޭނުންކޮށްލީ ތަހްލީލު ކޮއްލަން ގަސްފުގައި\nމީނައަށް ވާނުވާ ނޭންގެނީނު. ޢެއަރޕޯރޓަކު ސައިނޯފާމް ނުދޭއިރު ކީއްކުރަން އެތަނަށް ދިޔައީ؟\nކޮންމެ ތަނަކަށްވެސް އޮޅިގެން ދެވިދާނެ. ވެކްސިންޖަހާދޭ މީހުން ފަރުވާ ބަހައްޓަންޖެހޭނީ.


ރާއްޖެއިސްލާމް | އަންދަލުސްގެ ވާހަކަ – 3\nއަންދަލުސްގެ ވާހަކަ – 3\nއެޑްމިން 15 މެއި 2013\nއެރެއަށްފަހު އަހަރެންގެ މުޅި ދިރިއުޅުން ބަދަލުވިއެވެ. އަހަރެންނަށް އަލްޙަމްރާގެ ގަނޑުވަރުތައް ފެންނަ ކޮންމެ ފަހަރަކު ނުވަތަ ޣަރުނާޠާގެ ދިގު މުންނާރުތައް ފެންނަ ކޮންމެ ހިނދަކު އަހަރެންގެ ހިތުގެ ޙާލަތު ތަޣައްޔަރުވެގެންދެއެވެ. ބައެއްފަހަރު އެގަނޑުވަރުތަކާއި މެދު އޮންނަ ލޯބި އިތުރުވެގެންދެއެވެ. އަނެއްބައި ފަހަރު އެގަނޑުވަރުތަކާއި މެދު ނަފްރަތު އުފެދެއެވެ. އަހަރެން އެތައްފަހަރަކު އެގަނޑުވަރުތަކުގެ ވަށައިގެން ބުރުޖަހަމެވެ. އެގަނޑުވަރުތަކާއި މުޚާޠަބުކުރަމެވެ. [އޭ އަލްޙަމްރާއެވެ! އޭ މުސްލިމުންގެ މަތިވެރިކަމުގެ އަމީނެވެ! ތިބާ ބިނާކުރި މީހުންގެ މަތީން ތިބާ ހަނދާން އެބަހުރި ހެއްޔެވެ؟ އެމީހުން ނުހަނު ލޯތްބާއި އިޙުތިރާމާއެކު ތިބާ ޢިމާރާތްކުރިއެވެ. އެމީހުންގެ ލެއާއި ދަލުގެ ފައިސާ ތިބާއަށް ހޭދަކުރިއެވެ. ތިބާ މިހާރު އެމީހުންގެ ވޭންތައް ހަނދާންނެތުނީ ހެއްޔެވެ؟ ތިބާގެ ބަރެންޑާގައި ދެކޮޅަށް ހިނގާލަހިނގާލައި އުޅުނު ރަސްރަސްކަލުންގެ މަތީން ހަނދާނެއްނުވޭހެއްޔެވެ؟ ތިބާގެ ގޮނޑިތަކުގައި އިށީނދެ އުޅުނު ޢިލްމުވެރި، ޢިއްޒަތްތެރި، ދީލަތި މީހުންގެ މަތީން ހަނދާނެއް ނުކުރަން ހެއްޔެވެ؟ ނޫނީ ތިބާ މިހާރު ރަނގަބީލުގެ އަޑު ދެކެ ލޯބިވީ ހެއްޔެވެ؟ ތިބާއަށް ފާދިރީން ކަމުދިޔައީ ހެއްޔެވެ؟]\nބައެއްފަހަރު އަމިއްލަ ނަފްސާއި އަނެއްބައި ފަހަރު އަލްޙަމްރާގެ ހިލަ ފާރުތަކާއި ވާހަކަ ދައްކަން އަހަރެން ހުންނަމެވެ. އަނެއްބައި ފަހަރު އެފާރުތައް އަހަރެން ފިސްފިސްކޮށްލައިފާނެކަމަށް ބިރުގަންނަމެވެ. އަދި އަނެއްބައި ފަހަރު ޖާސޫސަކު އަހަރެންނަށް ފާރަލައިފާނެކަމަށް ބިރުން އެކިފަރާތްފަރާތް ހޯދައި ބަލަމެވެ. އަދި އަވަސްއަވަހަށް ގެއަށް ދިއުމަށް އަހަރެން ދުއްވައިގަންނަމެވެ. ….\nގެއަށް ދެވުމާއެކު ޢަރަބި ބަސް ދަސްކުރުމުގައި އަހަރެން މަޝްޣޫލުވަމެވެ. އަހަރެންގެ މުދައްރިސަކީ އަހަރެންގެ ބައްޕައެވެ. ބައްޕަ އަހަރެންނަށް ޢަރަބިބަސް ދަސްކޮށްދެއެވެ. އަހަރެން އެބަހުގެ އަކުރުތައް ލިޔަމެވެ. އެބަހުން ވާހަކަ ދައްކާނެ ރާގާއި ވައްޓަފާޅި ދަސްކުރަމެވެ. އެބަހުގެ ޤަވާޢިދުތަކާއި ބެހޭގޮތުން ބައްޕަ އާއި ސުވާލުކުރަމެވެ. އަދި ވުޟޫކުރާނެ ގޮތާއި، ނަމާދާއި، ރޯދަ އާއި އަދި އިސްލާމްދީނުގެ އެހެންވެސް ރުކުންތައް ދަސްކުރަމުން ގެންދިޔައީމެވެ. އަދި އެސިއްރު ކޮޓަރީގައި ބައްޕަ އާއި އިޤުތިދާވެގެން ހުރެ ނަމާދުކުރަމުން ގެންދިޔައީމެވެ.\nބައްޕަގެ ސިއްރު އަހަރެން ފާޅުކޮށްފާނެކަމުގެ ބިރު ބައްޕައަށް އަބަދުވެސް އޮވެއެވެ. އަހަރެންގެ މަންމަ އަހަރެން އިމްތިޙާނުކުރެއެވެ. އަދި ވަރަށް ގިނައިން ސުވާލުކުރެއެވެ. [ދަރިފުޅުގެ ބައްޕަ، ދަރިފުޅަށް ކިޔަވައިދެނީ ކޮންއެއްޗެއް ހެއްޔެވެ؟ ]\nއަހަރެން ޖަވާބުގައި ބުނަމެވެ. [އެއްވެސް އެއްޗެއް ނޫނެވެ.]\nމަންމަ ބުނެއެވެ. [މަންމައަށް ހުރިހާ ކަމެއް އެނގެއެވެ. މަންމައަށް އެއްވެސް ކަމެއް ސިއްރުކުރުމުގެ ބޭނުމެއްނެތެވެ.]\nއަހަރެން ބުނަމެވެ. [ނޫނެކެވެ. އެއްވެސްކަމެއް ނުވެއެވެ. މަންމައަށް ތިޔަ އުޅެނީ ޝައްކެއްވެގެންނެވެ.]\nމާގިނަ ދުވަސްތަކެއްނުވެ އަހަރެންނަށް ޢަރަބި ބަސް ދަސްވެއްޖެއެވެ. އަހަރެންނަށް ކީރިތިޤުރުއާން ވިސްނުމާއެކު ތިލާވަތުކުރުމުގެ ތައުފީޤު ލިބިއްޖެއެވެ.\nއަހަރެންގެ ބައްޕައަށް އެކުވެރިޔަކު ވެއެވެ. ދީނުގެ އަޚެކެވެ. އެހެން ގޮތަކަށް ބުނާނަމަ އަހަރެންގެ ބޮޑުބޭބެއެވެ. އަހަރަމެން ތިން މީހުން އެއްތަންވެއްޖެނަމަ ނަމާދުކުރަމެވެ. ޤުރުއާންކިޔަވަމެވެ. މިހާރު އަހަރެންނަށް އިސްލާމްދިނާ ބެހޭގޮތުން ވަރަށް ގިނަ މަޢުލޫމާތު އެނގެއެވެ.\nސިއްރު ފުލުހުންގެ މަސައްކަތުގެ ދުވެލިވެސް ބާރުވަމުން ދިޔައެވެ. އެމީހުންގެ މަސައްކަތަކީ ހަމަ އެންމެ ކަމެކެވެ. ފިލަފިލައިގެން ސަލާމަތުން ތިބި ޢަރަބި މުސްލިމުން ހޯދައި އެމީހުންނަށް އަނިޔާކުރުމެވެ. ކޮންމެ ދުވަހަކުވެސް ވިހި ތިރީސް މީހުން ޞަލީބަށް އެރުވުމަކީ އެމީހުންގެ އާދައެކެވެ. ކޮންމެ ދުވަހަކު ދިރިހުއްޓައި އަންދައިލެވެނީ ކިތައް މުސްލިމުންކަމެއް ނޭގެއެވެ. އެތައް ސަތޭކަ މުސްލިމުންނަކަށް ޖަލުތަކުގައި އެންމެ ނުބައިވެގެންވީ އަދަބުތައް ދެވެމުން ދިޔައެވެ. އެމީހުންގެ ނިޔަފަތިތައް އުފުރެއެވެ. ބައެއް ފަހަރު ހޫނު ނުވަތަ ފިނި ފެނަށް ބޯ ގަންބައިގެން ހާސްކުރުވައެވެ. ކެކިކެކި ހުންނަ ހޫނުފެން އެމީހުންގެ ގަޔަށް އޮއްސެއެވެ. އެކަމުގެ ސަބަބުން އެމީހުންގެ ހަށިތައް ފިހެވިގެން ދެއެވެ. އެމީހުންގެ ފައިދަށަށް އަނގުރު އަލިފާން ލައެވެ. އިނގިލިތައް ބުރިކުރުމަށްފަހު އެއިން ކަވާބު ހަދައެވެ. އަދި އެއަށްފަހު ގަދަކަމުން ހަމަ އެމީހުންނަށް އެތަކެތި ކާންދެއެވެ. ގައިގެ މަސްތައް ކެނޑި ލޭތައް ބޮކިޖަހާފައި ނުކުންނަންދެން ޗާބޫކުން ތަޅައެވެ.\nއަނިޔާ އާއި ހަރިކަށިކަމުގެ ދުވަސްތައް ދިގުލަމުން ދިޔައެވެ. ދުވަހަކަށް ވުރެ ދުވަހެއް އެކަން ދިޔައީ ވަރުގަދަވެ އިތުރުވަމުންނެވެ. ދުނިޔޭގެ ތާރީޚުން ދުވަހަކުވެސް ނުފެންނާނޭ ފަދަ އަނިޔާވެރިކަމުގެ ވާހަކަތައް އެބައިމީހުން ލިޔަމުން ގެންދިޔައެވެ.\nއެއްދުވަހަކު ބައްޕަގެ ކައިރިއަށް އަހަރެން ގެންދިޔުމަށްފަހު ބައްޕަ ބުންޏެވެ. [ދަރިފުޅާއެވެ! ބައްޕަގެ މަރު ގާތްވެއްޖެހެން ބައްޕައަށް އެބަހީވެއެވެ. ސިއްރު ފުލުހުންގެ ނަޒަރު ބައްޕައަށް ސީދާވެއްޖެއެވެ. ބައްޕަގެ އުންމީދަކީ ﷲ ތަޢާލާ، ބައްޕައަށް ސުވަރުގެ ދެއްވުމަށްޓަކައި، އެބައިމީހުންގެ އަތުން ޝަހީދުވެގެން ދިއުމެވެ. ބައްޕަ މިކުރި ހުރިހާ ބުރަ މަސައްކަތެއްގެ މަޤްޞަދަކީ ކޮންމެގޮތަކުން ނަމަވެސް ކުފުރުގެ އަނދިރިކަމުން ދަރިފުޅު ސަލާމަތްކޮށް ސީދާވެންވާ ތެދުމަގުން ދަރިފުޅު ހިންގުމެވެ. އަދި މިބޮޑު އަމާނާތް ދަރިފުޅާ ޙަވާލުކުރުމަށްފަހު ނިމިގެންދިއުމެވެ. ބައްޕައަށް ކަމެއްވެއްޖެނަމަ އަހަރަމެންނާއެކު ނަމާދުގައި ބައިވެރިވާ ދަރިފުޅުގެ ބޮޑުބޭބެގެ ބަސް އަހާށެވެ.\nދުވަސްތައް ފާއިތުވަމުން ދިޔައެވެ. ކަޅު އަނދިރި ރެއެއްގައި އަހަރެންގެ ބޮޑުބޭބެ ކުއްލިއަކަށް އައެވެ. އެއީ އަހަރެންގެ ބައްޕަގެ އެކުވެރިޔާއެވެ. އޭނާ، އަހަރެންނަށް އަމުރުކުރީ ގެއިން ނުކުމެގެން އޭނާގެ ފަހަތުން އައުމަށެވެ. ﷲ ތަޢާލާ، އަހަރަމެންނަށް މަދަދުދެއްވިއެވެ. ރަށުން ނުކުތުމުގައި އަހަރަމެންނަށް ކާމިޔާބުވިއެވެ. މުސްލިމުންގެ ޤައުމާ ދިމާއަށް އަހަރަމެން މިސްރާބު ޖެހީމެވެ. އަހަރެން، ބޮޑުބޭބެ އާއި ސުވާލުކުރިމެވެ. [އަހަރެންގެ މަންމަ އާއި ބައްޕަ ކޮބައިހެއްޔެވެ؟]\nއޭނާ އަހަރެންގެ އަތުގައި ބާރަށް ހިފުމަށްފަހު ކުއްލިއެއް ޖެހިއެވެ. އަދި ބުންޏެވެ. [އަހަރެންގެ އަމުރަށް ކިޔަމަންވުމަށް ތިބާގެ ބައްޕަ ނުބުނޭހެއްޔެވެ؟]\nއަހަރެން މަޖްބޫރުވެގެން ހުރެ އޭނާއާ އެކު ހިނގަމުން ދިޔައީމެވެ. އެންމެފަހުން ޣަރުނާޠާ އާއި ވަރަށް ދުރަށް އަހަރަމެންނަށް ދެވިއްޖެއެވެ. ރޭގަނޑުގެ އަނދިރިކަން އަލިކަމަށް ބަދަލުވެ ނުރައްކަލުން އަހަރަމެންނަށް ސަލާމަތްވެވުނު ހިނދު ބޮޑުބޭބެ، އަހަރެންނަށް ބުންޏެވެ. [އަހަރެންގެ ދަރިފުޅާއެވެ! ކެތްތެރިވާށެވެ! ﷲ ތަޢާލާ، ސިއްރު ފުލުހުންގެ އަތުން ތިބާގެ މަންމަ އާއި ބައްޕައަށް އަބަދުގެ ބާއްޖަވެރިކަން (ޝަހީދުންގެ ދަރަޖަ) ދެއްވައިފިއެވެ. މިހާރު އެމީހުންނީ ސުވަރުގޭގެ ދަތުރުވެރީންނެވެ.]\nދެން އަހަރަމެން ފިލަ ފިލައިގެން އެގޮތް މިގޮތުން މަޣްރިބްގެ އައްސޭރިއަށް ފޭބީމެވެ.\nޢިއްޒަތްތެރި ކިޔުންތެރިން! މިކުޑަ ކުއްޖާ އަކީ ކާކުކަން، ތިޔަ ބޭފުޅުންނަށް އެނގިވަޑައިގަންނަވާތޯއެވެ؟ އޭނާ އަކީ އިސްލާމުންގެ ތެރޭގައި އުފެދުނު މަޝްހޫރު މުޞައްނިފެކެވެ. ތާރީޚް އޭނާ ދަންނަނީ މުޙައްމަދު ބުނު ޢަބްދުއްރާފިޢު އަންދަލުސީގެ ނަމުންނެވެ. އޭނާ އަވަހާރަވީ ހިޖްރައިން 1052 ގައެވެ.\nއޭނާގެ ފޮތްތަކުން ފައިދާ ޙާޞިލްކުރުމުގެ ހެޔޮ ތައުފީޤު ﷲ ތަޢަލާ، އަޅަމެންނަށް ދެއްވާށިއެވެ! (ނިމުނީ)\nމުސްލިމުން އަންދަލުސް ނުވަތަ ސްޕޭން ފަތަޙަކުރީ ހިޖްރައިން 92 ވަނަ އަހަރު ޠާރިޤް ބިން ޒިޔާދުގެ ވެރިކަމުގެ ދަށުގައެވެ. އެއަށްފަހު 800 އަހަރު ވާންދެން އެޤައުމުގެ ވެރިކަންކުރިއެވެ. ނަމަވެސް މުސްލިމުންގެ އެތެރޭގެ ހަމަނުޖެހުމާއި ތަޅައިފޮޅުންތަކުގެ ސަބަބުން އެންމެ ފަހުން ސްޕޭންގެ ނަޞާރާއިން އެބައިމީހުންގެ މައްޗަށް ކާމިޔާބު ހޯދިއެވެ. ހިޖުރައިން 636 ވަނަ އަހަރު ޤުރުޠުބާ ނަޞާރާއިންގެ ބާރުގެ ދަށަށް ދިޔައެވެ. އަދި ހިޖުރައިން 897 ވަނަ އަހަރު މުސްލިމުންގެ ބާރުގެ ދަށުގައި އެންމެ ފަހަށް އޮތް ސަރަޙައްދު ޣަރުނާޠާވެސް ދުޝްމަނުން އަތުލައިގަތެވެ. އެއަށްފަހު ސަތޭކަ އެތައް އަހަރެއް ވާންދެން އަންދަލުސްގެ މުސްލިމުން ގެންދިޔައީ ފާދިރީން އިސްކޮށް ތިބި ސިއްރު ފުލުހުންގެ އަތްތަކުން ބޮޑެތި ޢަޒާބުތަކާއި އަނިޔާތައް އުފުލަމުންނެވެ. އެންމެ ފަހުން އަންދަލުސް އިން މުސްލިމުންގެ ވަސްވެސް ފުހެވިގެން ދިޔައެވެ.\nމަޞްދަރު: ސުންހެރޭ ނުޤޫޝް / ޝެއިޚް އަބްދުލްމާލިކް މުޖާހިދް


"Pretty Little Liars" ah Alvadhaau kiyan thayyaarutha? - TrendingRED\n20 ޖޫން 2017 - 20:00\nއަހަރެމެން ދިވެހިންނަކީ ވެސް ބޭރުގެ ސިލްސިލާތަކަށް ވަރަށް ފޯރި ހުންނަ ބައެކެވެ. އަދި މީގެ ތެރެއިން ހޮލީވުޑް އަދި ބޮލީވުޑްވެސް ހިމެނެއެވެ. މިގޮތުން "ޕްރިޓީ ލިޓިލް ލަޔާރސް" އަކީ ދިވެހިންގެ ތެރޭގައި ވަރަށް މަޤުބޫލުވި އެއް ސިލްސިލާއެވެ. އެހެންނަމަވެސް،7އަހަރަށް ފަހު މި ސިލްސިލާ މިހާރު މިދަނީ ނިމުމަކަށް އަންނަމުންނެވެ. އަދި މިހާރު މި ސިލްސިލާގެ އެންމެ ފަހު ބައިތަށް ދަނީ ކޮންމެ އަނގާރަ ދުވަހެއްގައި ދައްކަމުންނެވެ.\n7 އަހަރު މި ސިލްސިލާ ބަލަމުން މީގައި އުޅޭ ބަތަލުންނާއި ބަތަލާއިންނާއި މެދު އަހަރެމެންނަށް ވާނީ ހިތުން ޖާގައެއް ދެވިފައެވެ. އެހެންވެ، މި ސިލްސިލާއަށް އަލްވަދާއު ކިއުންވެގެންދާނީ ނުހަނު އުނދަގޫ ކަމަކަށެވެ. ނަމަވެސް، މިހާރު މި ލިބުން އުފާވެރި ހަބަރުން އަދި މި ސިލްސިލާއަށް އަލްވަދައު ކިއުމެއް ނެތެވެ.\nއާދެ މިއީ ހަގީގަތެކެވެ. "ވާރނޯ ބްރޯސް ސްޓޫޑިއޯ" އިން ބެލުންތެރިންނަށް ޙާއްސަކޮށްގެން "ޕްރިޓީ ލިޓިލް ލަޔާރސް" ގެ މައުރަޒެއް ހުޅުވާލައިފިއެވެ. އަދި ލޮސް އޭންޖަލަސްގައި މި މައުރަޒަށް ސަމާރ ބުރޭކްގައި އެއްކޮށް ޒިޔާރަތް ކުރެވޭނެއެވެ.\nމި މައުރަޒު ހިންގާ ބަލަހައްޓާ މީހުން ބުނާ ގޮތުގައި، މިއީ މި ސިލްސިލާގެ ފުރިހަމަ7އަހަރު ފާހަގަ ކުރުމުގެ ގޮތުގައި ބެލުންތެރިންނަށްޓަކައި ހުޅުވާލާފައިވާ މައުރަޒެކެވެ. އަދި މިކަންތަށް މިހާ ފުރިހަމަކޮށް ކުރިއަށް ދާތީ އެބޭފުޅުން ވަރަށް ހިތްހަމަޖެހި ފަހުރުވެރިވާކަމަށްވެސް ބުންޏެވެ.\nއަދި މި މައުރަޒުގައި، ސިލްސިލާ ކުޅުމަށް ބޭނުންކޮށްފައިވާ ސެޓުތަކާއި، ބޭނުންކުރާ މާސްކުތަކާއި، އެހެނިހެން އެއްޗެހިވެސް ފަރުމާކޮށްފައިވެއެވެ. އަދި އެންމެ މަޝްހޫރު އެކަށްޗެއް ކަމަށްވާ "އޭ.ޑީ"ގެ "ޑޯލް ހައުސް" އަދި "ބޯޑް ގޭމް" ވެސް ހިމެނެއެވެ.


ސުލްޠާން ޢަލީ (ހަވަނަ) - ވިކިޕީޑިއާ\nސުލްޠާން ޢަލީ (ހަވަނަ)\n4 ޕޯޗުގީޒުންނާއި ހަނގުރާމަ ކުރެއްވުން\n5 ޕޯޗުގީޒުން ދިވެހިރާއްޖެ ހިފަން އަންނަން މެދުވެރިވި ސަބަބު\nބޭފުޅުން: ސިއްތި މާވާ ރަނިކިލެގެފާނު، ކުޑަކަމަނާ ފާނު، ކުޑަކަލާފާނު\nރަސްކަން ކުރެއްވީ:965ހ ވަނަ އަހަރު ( 1558މ ) / މުއްދަތަކީ2މަހާއި 15 ދުވަސް\nއަލީ ރަސްގެފާނު ގެ ފުރިހަމަ ނަންފުޅަކީ އައްސުލްޠާން ޢަލީ6ވަނަ ސިރީ އައުދަ ސިޔާކަ ކައްތިރި މަހާރަދުންނެވެ. ބައްޕާފުޅަކީ އަލްވަޒީރު ޢަބުދުއް ރަޙްމާން އެވެ. މަންމާފުޅަކީ އ.އ. ފެރިދޫ ސިއްތި ކަނބައިދި ކިލެގެއެވެ. ރަސްކަމަށް އިސްވެ ވަޑައިގަތުމުގެ ކުރިން މިރަދުންގެ ނަންފުޅަކީ ޢަލީ ރަންނަ ބަޑޭރި ކިލެގެފާނު އެވެ. ރާދަވަޅީގައި މިރަދުންގެ ކޮލި ނަންފުޅު ލިޔެފައިވާ ގޮތް ކުޑަކޮށް ތަފާތެވެ. އެއީ ސިރީ އައުދަ ސިޔާކަ ތަންތުރަ މަހާރަދުން މިފަދަ އިންނެވެ.\nޢަލީ ރަސްގެފާނު ކައިވެނި ބައްލަވައި ގެންނެވި ބޭފުޅުންގެ ތެރެއިން ނަން އެނގޭ ބޭފުޅަކީ ހިލާލީ ދަރިކޮޅުން ވަޑައިގެންނެވި ސުލްޠާން ކަޅު މުޙައްމަދު ނުވަތަ އައްސުލްޠާން ކަޅު މުޙައްމަދު ރަސްގެފާނާއި ބުރެކި ރަނިންގެ ދަރިކަނބަލުން ޢާއިޝާ ކަނބާފާނު ނުވަތަ ކަނބާ ޢާއިޝާ އެވެ. ޢަލީ ރަސްގެފާނުގެ ބޭފުޅުންގެ ތެރޭގައި ހިމެނެނީ ސިއްތި މާވާ ރަނިކިލެގެފާނު، ކުޑަކަމަނާ ފާނު، އަދި ކުޑަކަލާފާނު ކަމަށް މަޢުލޫމާތު ލިބިފައި ވެއެވެ. ސިއްތި މާވާ ރަނިކިލެގެފާނުގެ މަންމާ ފުޅަކީ ކަނބާ ޢާއިޝާ އެވެ. ކުޑަކަމަނާ ފާނު، އަދި ކުޑަކަލާފާނުގެ މަންމާފުޅަކީ އެހެން ބޭފުޅެކެވެ. މިބޭފުޅުންގެ ތެރެއިން ސިއްތި މާވާ ރަނިކިލެގެފާނު ކައިވެނި ބައްލަވައިގަތީ ބޮޑު ތަކުރުފާނު އާއެވެ. ކުޑަކަމަނާފާނު ކައިވެނިފުޅު ކުރެއްވީ ބޮޑު ތަކުރުފާނުގެ ކޮއްކޯފުޅު ޙަސަން ތަކުރުފާނު އާއެވެ. 1602މ ވަނަ އަހަރު ޕިރާޑް ޑި ލަވާލް ރާއްޖެ ދުރުވިއިރު ޢަލީ ރަސްގެފާނުގެ ދަރިކަލަކު ހުންނެވިކަމަށް އޭނާ ލިޔުއްވާފައި ވެއެވެ. އެއީ ކުޑަ ކަލާފާނު ކަމަށް ލަފާކުރެވެއެވެ.\nޕޯޗުގީޒުންނާއި ހަނގުރާމަ ކުރެއްވުން\nއަލީ ރަސްގެފާނު ރަސްކަން ކުރައްވާތާ2މަހާ 15 ދުވަސްވީތަނާ 'ޕޯޗުގީޒުން ދިވެހިރާއްޖެއާއި ދިމާކޮށްލި އެވެ. ވަރަށްގިނަ ނައުތަކެއްގެ މައްޗަށް އެކުލެވިގެންއައި މިލަޝްކަރުގެ ވެރިޔަކަށްހުރީ އަނދިރިއަނދިރިން ކިޔާ އޮފިސަރެކެވެ. ބައެއް ލިޔުން ތަކުގައި މިލަޝްކަރުގެ ވެރިއަކަށްހުރީ ކެޕްޓަން މެނުއަލް ޑަސިލްވޭރާ ޑިއަރައުރޯ ކަމަށް ލިޔެފައި ވެއެވެ. ބުނެވޭގޮތުގައި މިއީ ދިވެހިރާއްޖެއާއި ހަމަލާދިން ޕޯޗުގީޒުންގެ3ވަނަ އަދި އެންމެ ބޮޑު ލަޝްކަރު ވެސްމެއެވެ.\nމާލެއާއި ދެކޮޅަށް އައި ޕޯޗުގީޒުން މާލޭގެ ބޭރު ބަނދަރުގައި ތިބެގެން މާލެއަށް ބޮޑު ބަޑިން ޙަމަލާދޭން ފެށުމުން މާލޭން ވެސް ރައްދު ޖަވާބު ދިނެވެ. އަދި ދުޝްމަނުން މާލެ އެރުމަށް ކުރަމުން ގެންދިޔަ މަސައްކަތަށް ދިވެހިން ހުރަސް އަޅަމުން ގެންދިޔައެވެ. ހަނގުރާމައިގެ ދުވަސްތައް ދިގުވަމުން ދިޔަވަރަކަށް ދުޝްމަނުންގެ ފޯރިކުޑަވެ، އެމީހުން އަތުގައި ހުރި ކާބޯ ތަކެއްޗާއި، ބަޑިބޭހާއި އުންޑަ މަދުވި އެވެ. އަދި ހަމަ މިގޮތަށް ދިވެހި ލަޝްކަރުގެ ތެރޭގައި ވެސް ދެކޮޅުވެރިކަމާ ހަމަނުޖެހުން އުފެދެމުން ދިޔައެވެ. އެއްބަޔަކަށް ފެނުނީ ހަނގުރާމަ ހުއްޓައި އަމާންދޭށެވެ. އަނެއް ބަޔަކަށް ފެނުނީ ހަނގުރާމަ ކުރުމަށެވެ.'\nއަލި ރަސްގެފާނު ޒިޔާރަތް\nއެދުވަސްވަރު މާލޭގައި ހަމަނުޖެހުން ގިނަވެފައި ވެއެވެ. ގައުމީ ރޫޙްވަނީ ކުޑަވެފައެވެ. މިނުރައްކާތެރި ދަނޑިވަޅުގައި މާލޭގެ ދިފާޢުގެ މުހިއްމު ތަނެއް ކަމުގައިވާ ބޮޑު ބުރުޒުގެ ވެރިޔަކަށްހުރި ބ.އަތޮޅު އޭދަފުށީ ޙަސަން ވަތަބަނޑޭރި ތަކުރުފާނު ދުރުވެ ކީރިތި މަހާރަދުންނަށް ދެންނެވި ކަމަށްވަނީ ދުޝްމިނުންޖެހި ކޮންމެ އުއްޑައަކަށް ބޮޑު ކޯއްޓޭ ބުރުޒުން އޭނާ އުއްޑައެއް ޖަހާނެކަމަށެވެ. އަދުއްވުންގެ އުއްޑައަކުންޖެހި ޚުދު އޭނާ މަރުވެއްޖެކަން ދެން ތިބި4މީހުން އައިސް ރަދުންގެ އަރިހުގައި އެވާހަކަ ނުދަންނަވަނީސް އަމާން ނުދެއްވުމަށެވެ. ބަޣާވާތްކުރަން ތައްޔާރަށް ތިބި ބަޔަކު އައިސް ރަދުންގެ އަރިހުގައި ދެންނެވިކަމަށްވަނީ ރަދުންގެ އަމުރުފުޅެއްނެތި ބޮޑު ކޯއްޓޭ ބުރުޒަށް ކޮންމެވެސް ބަޔަކު އަމާން ދިދަނެގިކަމަށެވެ. ދެން ދުޝްމަނުންގެ ބަޑީގެ އަޑާއެކު ރަދުންނަށް އިވިވަޑައިގަތީ މާލޭގެ ހުޅަގު އުތުރުކޮޅަށް ޕޯޗުގީޒުން ފޭބި ޚަބަރެވެ. ( މުޙައްމަދު އިބްރާހީމް ލުޠުފީގެ ލިޔުއްވުމަކުން ނެގިފައި )\nފަތިސްވީއިރު އެމީހުންގެ ބަޑިތަކާއި ސިލޭހަތައް ހިފައިގެން މާލޭގެ ހުޅަގު އުތުރު ފަރާތު އަތިރިއަށް ޕޯޗުގީޒުން ފައިބައިފި އެވެ. ޢަލީ ރަސްގެފާނު އެމީހުންނާއި ހަނގުރާމައަށް ލަޝްކަރީންނާއިގެން ނިކުމެވަޑައިގެންނެވި އެވެ. ދެކޮޅުވެރި ޕޯޗުގީޒުންނާއި ހަނގުރާމަކުރެއްވުމަށް ކުރިމަތިލެއްވި ދިވެހި ލަޝްކަރުގެ ވެރިޔަކަށް ހުންނެވީ ހަމަ ސީދާ އަލި ރަސްގެފާނު އެވެ. ދިވެހިންގެ ލަޝްކަރު ތުނިވަމުންގޮސް3މީހުންނަށް ވީއިރުވެސް އަލި ރަސްގެފާނުގެ ހިތްވަރު ފުޅަކަށް ބަދަލެއް ނުގެންނަވައެވެ. ރަސްގެފާނު ކަނޑި އައްޑަނަ ހިއްޕަވައިގެން ލަޝްކަރީންގެ ވެރިއެއްގެ ގޮތުން ކުރީގައި ހިންގަވައިފައި ވަޑައިގެން ޢީދު މިސްކިތާއި ހަމައަށް ވަޑައިގެންފައި އެބުރި ވަޑައިގަތް ފަހަތް ބެލިއިރު ބޮޑުވަޒީރާ، ޚާދިމުންކުރެ އެކަކު ނޫން އެހެން އެންމެން ފިލައިގެން ހިގައްޖެއެވެ. ދެން ޢަލީ ރަސްގެފާނު އެދެމީހުންނާއިގެން ދުޝްމަނުންގެ ކުރިމައްޗަށް ނުކުމެވަޑައިގެން މީގެ ތިން ބޭފުޅުން ކަނޑިއާއި އައްޑަނަ ހިއްޕަވައިގެން ހިތްވަރާއި އެކު އެމީހުންނާއި ޙަމަލާ ދެއްވި އެވެ.\nޕޯޗުގީޒުންގެ ލަޝްކަރުން ބަޑި ޖަހަން ފެށިއެވެ. މިޖެހި ބަޑީގެ އުންޑަތަކުން ރަސްގެފާނާއި، ރަސްގެފާނުގެ އަރިހުގައި ތިބި އަނެއް ދެކަލުންވެސް ޝަހީދު ވެއްޖެއެވެ. މިބޭފުޅުން ޝަހީދުވެ ވަޑައިގެންފައިވަނިކޮށް ފެނިގެން އެތިން ބޭފުޅުން އަވަހާރަވެފައި ތިއްބެވި ތަނުގައި ފަސްދާނުލީ އެވެ. އަދި ފަސްދާނު ލުމަށްފަހު އެތައް ވަށައިގެން ގައުޖައްސައި ފާރެއް ފަދައިން ގަދައަށް ހެދީއެވެ. ބުނެވޭގޮތުގައި އޭރު ކަނޑުގެ ލޮނުގަނޑު ފާރުގެ ވަށައިގެން ހިނގަހިނގާ އޮވެއެވެ. މާލޭގައި ހިތި ދުވަސް ފާހަގަކޮށް އުޅުނުއިރު އާދަކާދައިގެ ގޮތުން މާފަންނު ބޮޑު ހިތީގައި އެދުވަސްވަރަކު ހުންނެވި ރަސްކަލަކު ޢަލީ ރަސްގެފާނުގެ ޒިޔާރަތަށް ވަޑައިގަންނަވައެވެ.\nޢަލީ ރަސްގެފާނު ޝަހީދުކުރުމަށްފަހު ޕޯޗުގީޒުންގެ މީހުން މާލޭގެ މައްޗަށް ވެރިވެ، އެބައިމީހުންގެ މަރުކަޒު މާލޭގެ އުތުރު ފަރާތުން މާފަންނުގައި ގާއިމުކޮށްފި އެވެ. މިތަނަށް އެޒަމާނުގައި ދާންއޮންނަ މަގަށް ދާދި ފަހަކާ ޖެހެންދެން ދިވެހިން ނަންދީފައިވަނީ އަނދިރި އަނދިރިން މަގު ގެ ނަމުންނެވެ. ރާއްޖޭގެ އެކިއެކި ތަންތަނަށް ޕޯޗުގީޒުން އެމީހުންގެ އިސްމީހުން ފޮނުއްވި އެވެ.\nޕޯޗުގީޒުންގެ ދުވަސްވަރަކީ ދިވެހިން ދުށް ވަރަށް ބިރުވެރި ނާމާން ދުވަސްވަރެކެވެ. ދިވެހިންގެ ވަރަށް ގިނަ ބަޔަކު މަރައި އިސްލާމުންގެ ލެއިން ކަނޑުތައް ރަތްވެގެން ދިޔަ ދުވަސްވަރެކެވެ. މިގޮތުގެ މަތީން 15 އަހަރު ދުވަސް ވޭތުވެ ދިޔައެވެ.\nޕޯޗުގީޒުން ދިވެހިރާއްޖެ ހިފަން އަންނަން މެދުވެރިވި ސަބަބު\nޕޯޗުގީޒުން ދިވެހިރާއްޖެ ހިފަން އަންނަން މެދުވެރިވި ސަބަބަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގައި ރަސްކަންކުރެއްވި ހިލާލީ ދަރިކޮޅުގެ9ވަނަ ޙަސަން ރަސްގެފާނު، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޮއިލުގެ ތެރޭގައި އުފެދުނު ހަމަނުޖެހުންތަކުގެ ތެރޭގައި، އިންޑިޔާގައި ތިބި ޕޯޗުގީޒުންގެ މީހުންގެ ގާތަށް ވަޑައިގެން ނަޞާރާ ދީނަށް ވެދެވަޑައިގަންނަވައި، އޭގެ ފަހުން އަނެއްކާ ވެސް ރާއްޖޭގެ ތަޚްތު ހޯއްދެވުމަށް މަސައްކަތް ކުރެއްވި ކުރެއްވުމެވެ. މިރަދުން އިންޑިޔާގެ ކޮއްޗޭއަށާއި، ގޯވާއަށް ވަޑައިގެން ފުރަތަމަ ކުރެއްވި ކަމަކީ މާލޭގައި ތިބި ވަޒީރުންނާއި އަދިވެސް ކުރިއަށް ތިބި މީހުންނަށް ނަޞާރާ ދީނަށް ވެއްދުމަށްޓަކައި އެބައިމީހުން ބަލާ ނަވެއް ފޮނުއްވުމެވެ. މިނައު މާލެއައުމުން މާލޭގައި ކުރިއަށް ތިބި އެންމެން މަޝްވަރާކުރުމަށްފަހު އެރަސްގެފާނަށް އެންގީ ދީން ބަދަލުނުކުރާނޭ ކަމަށާއި، އަދި އެރަސްގެފާނުގެ އަރިހަށް ނުދާނޭ ކަމަށެވެ. ދެން އެނަވުގައި އައި މީހުންނާއި ދިވެހިން ހަނގުރާމަކޮށް އެމީހުންގެ ހަތިޔާރާއި މުދާ ދިވެހިން އަތުލީ އެވެ. މިހަނގުރާމަ ކުރެއްވީ ޢަލީ ރަސްގެފާނާއި، އަބޫބަކުރު ރަސްގެފާނާއި، ދެބޭފުޅުންނާއި އެދެބޭފުޅުންނަށް ތަބާވީ މީހުންނެވެ. މިކަންތައް ހިނގީ މިދެބޭފުޅުން ރަސްކަމަށް އިސްވެ ވަޑައިގަތުމުގެ ކުރިންނެވެ.\nމިހާދިސާއަށް ފަހު އަނެއްކާވެސް ޕޯޗުގީޒުންގެ ނައުތަކެއް މާލޭގެ ބަނދަރަށް ޙަސަން ރަސްގެފާނު ފޮނުއްވި އެވެ. ދިވެހިން މިބައިމީހުން ވެސް ބަލިކޮށް އެމީހުންގެ ހުރިހާ ތަކެތި އަތުލި އެވެ. ޕޯޗުގީޒުންނަށް ދިވެހި ރާއްޖެ ހިފުނީ އެމީހުން ހަނގުރާމައަށް އައި3ވަނަ ފަހަރު އެވެ. މިފަހަރު ޕޯޗުގީޒުން އައީ ކުރީގެ ލަޝްކަރަށްވުރެ ވަރުގަދަ ލަޝްކަރަކާއި، ކުރިއަށްވުރެ މޮޅު އާރުކާޓީން ގޮވައިގެންނެވެ. އާދެ! މިފަހަރު އެމީހުންނަށް ކާމިޔާބު ލިބުނީ އެވެ.\nދިވެހިރާއްޖޭގައި މަޝްހޫރު ބޮޑުތަކުރުފާނު ވާހަކައިގައި ޕޯޗުގީޒުންގެ ވެރިއަކަށްހުރި މީހާއަށް ނިސްބަތްކުރާ ނަމަކީ އަނދިރި އަނދިރިން ނެވެ. މީނާއާ ބެހޭގޮތުން ރިވާވެގެން އައިސްފައިވާ ވާހަކައެއް އޮވެއެވެ. ބުނެވޭގޮތުގައި އައްސުލްޠާން ކަޅު މުޙައްމަދު ރަސްގެފާނު ރަސްކަމުގައި ޕޯޗުގީޒު ނަވެއް ހުވަދު އަތޮޅަށް ދިޔައެވެ. މިނަވުގެ ވެރިއަކަށްހުރީ ގޯވާގައި ހުންނަ ވައިސްރޯއީ އާ ތިމާގެ މީހެކެވެ. މީނާއާ އެކުގައި މީނާގެ އަންހެނުންވެސް ވިއެވެ. މިނައު ހިފުމަށް ގާފަރު ކަޅު އުނބުށޭމު ފާށަނާ ތަކުރުފާނު ރަދުން ފޮނުއްވި އެވެ.\nމިތަކުރުފާނު ގޮސް ހަނގުރާމަކޮށް ނަވުގެ ކައްޕިތާނާއި ފަޅުވެރިން ގަތުލުކުރީ އެވެ. ނަމަވެސް ނައުގެ ވެރިޔާގެ އަންހެނުން ގަތުލެއް ނުކުރެއެވެ. މިއަންހެންމީހާގެ ފުރާނަ ސަލާމަތް ކުރިއެވެ. މިކަމަނާގެ ނަމަކީ ޚާންޒީ ކަމަނާ އެވެ. މިކަން ހިނގިއިރު މިޚާންޒީ ކަމަނާ އިނީ ބަލިވެއެވެ. މިކަމަނާއަށް ލިބުނު ޕޯޗުގީޒު ދަރިފުޅު ބޮޑުކުރީ އިސްލާމެއްގެ ގޮތުގައެވެ. މީނާއަށް ކިޔުނީ މުޙައްމަދު އެވެ. މިއީ ފަހުން ކެޕްޓަން އަނދިރި އަނދިރިން ގެ ނަމުން މަޝްހޫރުވެފައިވާ މީހެކެވެ. ގާފަރު ކަޅު އުނބުށޭމު ޚާންޒީ ކަމަނާއާއި އިނދެގެން ފިރިހެން ކުއްޖަކުވެސް ލިބުނެވެ. އެކުއްޖަކީ މަތުއްކަލާ އެވެ. އިސްވެ ދެންނެވި މުޙައްމަދު އޭނާގެ ކޮއްކޮ މަރާލުމަށްފަހު ގޯވާއަށް ގޮސް ހިޖުރައިން 965 ވަނަ އަހަރު ޕޯޗުގީޒު ފްލީޓެއް ގޮވައިގެން މާލެ އައިސް މާލެ ހިފީއެވެ.\nޢަލީ ރަސްގެފާނުގެ ޒިޔާރަތަކީ ޢަލީ ރަސްގެފާނު އާއެކު ޕޯޗުގީޒުންނާއި ދެކޮޅަށް ހަނގުރާމަ ކުރުމުގައި އެންމެ ފަހުވަގުތާއި ޖެހެންދެން ހަނގުރާމަކޮށް ޝަހީދުވި3ބޭފުޅުން ފަސްދާނު ލެވުނު ތަނެވެ. ބުނެވޭގޮތުގައި އެބޭފުޅުން ޝަހީދުވެ ވަޑައިގެންފައިވަނިކޮށް ފެނިގެން އެތިން ބޭފުޅުން އަވަހާރަވެފައި ތިއްބެވި ތަނުގައި ފަސްދާނުލީ އެވެ. އަދި ފަސްދާނު ލުމަށްފަހު އެތައް ވަށައިގެން ގައުޖައްސައި ފާރެއް ފަދައިން ގަދައަށް ހެދީއެވެ. ބުނެވޭގޮތުގައި އޭރު ކަނޑުގެ ލޮނުގަނޑު ފާރުގެ ވަށައިގެން ހިނގަހިނގާ އޮވެއެވެ. މާލޭގައި ހިތި ދުވަސް ފާހަގަކޮށް އުޅުނުއިރު އާދަކާދައިގެ ގޮތުން މާފަންނު ބޮޑު ހިތީގައި އެދުވަސްވަރަކު ހުންނެވި ރަސްކަލަކު ޢަލީ ރަސްގެފާނުގެ ޒިޔާރަތަށް ވަޑައިގަންނަވައެވެ.އަލި ރަސްގެފާނު ފަސްދާނުލެވުނުކަމަށް ބުނެވެނީ އޭނާ އަވަހާރަވެގެން ވެއްޓި ވަޑައިގަތްތާގައެވެ. އާދެ މިހާރުގެ މަޝްހޫރު އަލި ރަސްގެފާނު ޒިޔާރަތް އެހެރަތާގައެވެ. މާފަންނުގައި ޢަލީ ރަސްގެފާނުގެ ޒިޔާރަތް ހުރި މަގަށް ދީފައިވާ ނަމަކީ ޝަހީދު އަލީ ހިނގުން އެވެ.\nމާލޭގެ ހެންވޭރު ކޮޅުގައި ބިނާކުރައްވާފައިވާ ޝަހީދު ޢަލީ މިސްކިތަކީ ޢަލީ ރަސްގެފާނުގެ ހަދާނުގައި ބިނާކުރައްވާފައިވާ ތަނެކެވެ. މިމިސްކިތްވަނީ ތަފާތު ފަހަރުތަކުގެ މަތީން ސަރުކާރުން މަރާމާތުކުރައްވައި ބޮޑުކުރައްވާފައެވެ. އެންމެ ފަހުން ބޮޑުކުރެއްވި އިރު މިމިސްކިތްވަނީ ދެބުރިއަށް އުސްކުރައްވައިފައެވެ.\nޢަލީ ރަސްގެފާނު ޝަހީދުވެ ވަޑައިގަތީ މީލާދީން 1558 ވަނަ އަހަރުގެ މެއި މަހުގެ 19 ވަނަ ދުވަހު އެވެ. އެއީ ހިޖުރީގޮތުން 965 ވަނަ އަހަރުގެ ޝަޢުބާން މަހުގެ 1 ވަނަ ދުވަހެވެ. ބައެއް ލިޔުންތަކުގައި ވަނީ އެއީ 18 މެއި 1658 ކަމުގައެވެ. ދިވެހިރާއްޖޭގައި ކޮންމެ އަހަރެއްގެ ޝަޢުބާން މަހުގެ 1 ވަނަ ދުވަސް ޝަހީދުންގެ ދުވަހުގެ ގޮތުގައި ފާހަގަ ކުރަނީ ޢަލީ ރަސްގެފާނު އެދުވަހު ޝަހީދުވެ ވަޑައިގަތުމާއި ގުޅިގެންނެވެ. ޢަލީ ރަސްގެފާނަކީ ވަޠަނަށްޓަކައި ގުރުބާންވެ ވަޑައިގަތް އަގުމާތް ދިވެހި ދަރިއެކެވެ. މާތް ރަސްކަލާނގެ އެރަދުންގެ ފުރާނަފުޅަށް ރަޙްމަތްލައްވައި ސުވަރުގޭގެ މަތިވެރި ނިއުމަތް މިންވަރުކޮށްދެއްވާށި! އާމިން.\nސުލްޠާން އަބޫބަކުރު (ދެވަނަ) ދިވެހިރާއްޖޭގެ ރަދުން\n- ފަހުން ވަޑައިގަތީ:<br./>ސުލްޠާން ޣާޒީ މުޙައްމަދު ތަކުރުފާނު\nމި ޞަފްހާ އަށް އެންމެ ފަހުން ބަދަލެއް ގެނެވިފައިވަނީ 25 އެޕްރީލް 2022، 21:17 ގައެވެ.


މިފަހަރުގެ ވޯލްޑްކަޕްގެ3ވަނަ ބެލްޖިއަމަށްMikal News\nބެލްޖިއަމުން ވޯލްޑް ކަޕްގައި ހޯދި އެންމެ ރަގަޅު ކާމިޔާބީއެއްގެ ގޮތުން މިފަހަރުގެ3ވަނަ ހިމެނޭ. ފޮޓޯ: ފީފާ\n15 ޖުލައި 2018, 2:02 |\nމިރޭ ރަޝިއާގެ ސެންޓް ޕީޓަރސްބާރގްގައި ކުޅެވުނު ފީފާ ވޯލްޑްކަޕް3ވަނަ ހޮވާމެޗު 2-0 ން އިނގިރޭސިން ބަލިކޮށް ބެލްޖިއަމުން ވަނީ މުބާރާތުގެ ރަންވަންލޯ މެޑެލް ހާސިލުކޮށްފިއެވެ. މިރޭގެ މެޗު ފެށިގެން ކުރީ ކޮޅުގައި ބެލްޖިމްގެ ތޯމަސް މުނިއަރ ވަނީ ޗެޑްލީގެ ހުރަހެއްގައި ގޯލެއް ޖަހައި މެޗުގެ ލީޑް ނަގައިދީފައެވެ.\nމިރޭގެ މުޅި މެޗުގައިވެސް އިދިކޮޅު ގޯލަށް ނުރައްކާތެރި ހަމަލާތައް ގިނައިން ދިނީ ބެލްޖިއަމް ޓީމުންނެވެ. ނަމަވެސް ގިނަ ވަގުތު ބޯޅަ ކޮންޓްރޯލްކޮށް ގެން ގެންގުޅުނީ އިނގިރޭސިންނެވެ. ފުރަތަމަ ހާފުގައި، ސްޓަރލިން ހުސްކޮށްލާފައި ޕެނަލްޓީ އޭރިއާ ތެރެއިން މުބާރާތުގެ ޓޮޕް ސްކޯރަރ، ހެރީ ކޭންއަށް ދިން ބޯޅަ ގޯލަކަށް ހަދާލެވޭ ގޮތެއް ނުވެ، އޭނާ ފޮނުވާލި ބޯޅަ ދިޔައީ ގޯލުގެ އަރިމަތިން ބޭރަށެވެ.\nބެލްޖިއަމުން ބްރެޒިލާއި ދެކޮޅަށް ކުޅުނު މެޗުގައި ފެނުނު ހެން އެޓީމުގެ ކައުންޓަރ އެޓޭކުތަކަކީ ވަރަށް އިދިކޮޅު ގޯލަށް ނުރައްކާތެރި ވަގުތުތަކެކެވެ.\nމެޗުގެ ދެވަނަ ހާފުގައި ފަހުކޮޅުގައި އެޑިން ހަޒާޑްގެ ގޯލާއެކު ނަތީޖާ 2-0 އަށް ބަދަލުކުރިއެވެ. މިމެޗުގެ މޮޅު ކުޅުންތެރިއކަީ ވެސް ހެޒާޑް އެވެ. މިއީ ވޯލްޑް ކަޕްގައި ބެލްޖިއަމަށް ހޯދުނު އެންމެ ރަނގަޅު ނަތީޖާ އެވެ. މިމެޗުގައި ދެޓީމުން ވެސް ގިނަ ބެންޗު ކުޅުންތެރިންނަށް މުބާރާތުގައި ކުޅުމުގެ ފުރުސަތު ދިންކަން ފާހަގަ ވިއެވެ.\nމި ނަތީޖާއާއެކު އިނގިރޭސިންނަށް މި ދެވުނީ 1990ގައި ވޯލްޑް ކަޕުން ހާސިލުކުރެވުނު މިންވަރެވެ. މުބާރާތުގެ4ވަނައެވެ. މިއީ އިންގްލޭންޑްގެ އެންމެ ރަނގަޅު2ވަނަ ނަތީޖާއެވެ.\nމުބާރާތުގެ ފޯރިގަދަ ފައިނަލް މެޗު މާދަމާ ރޭ 8:00 ގައި ކުޅެވޭނެއެވެ. މި މެޗުގައި ބައްދަލު ކުރާނީ އަލަށް ވޯލްޑް ކަޕް ފައިނަލުގައި ކުޅޭ ކްރޮއޭޝިއާއާއި އެއްފަހަރު ވޯލްޑްކަޕް ހޯދާފައިވާ ފްރާންސެވެ.