މިޔަންމާ ޑިޖިޓަލް ޑިކްޓޭޓާޝިޕަކާއި ދިމާލަށް މިސްރާބުޖަހައިފި - Tech News Maldives\nމިޔަންމާ ޑިޖިޓަލް ޑިކްޓޭޓާޝިޕަކާއި ދިމާލަށް މިސްރާބުޖަހައިފި\nމިޔަންމާގެ އަސްކަރީ ބަޢާވާތާއި ދެކޮޅަށް މުޒާހަރާ ކުރަމުންދާ ފަރާތްތަށް ދެނެގަތުމަށްޓަކައި އެގައުމުގެ އަސްކަރިއްޔާއިން ޗައިނާގެ ފޭޝަލް ރެކޮގްނިޝަން ޓެކްނޮލޮޖީ ބޭނުންކުރަމުންދާ ކަމުގެ ބިރުވެރިކަން މުޒާހަރާ ކުރާފަރާތްތަކުގެ މެދުގައި ބޮޑުވެއްޖެއެވެ. އެގޮތުން އެމީހުން ދެކޭގޮތުގައި މިހާރު މިޔަންމާ ދަތުރުކުރަމުންދަނީ ޑިޖިޓަލް ޑިކްޓޭޓާޝިޕަކާއި ދިމާލަށެވެ.\nއިންސާނީ ހައްގުތަކަށް މަސައްކަތްކުރާ ފަރާތްތަކުން ހާމަކުރާގޮތުގައި އާޓިފިޝަލް އިންޓެލިޖްންސް މެދުވެރިކޮށް ރައްޔިތުން އުޅޭނޫޅޭގޮތް ބެލުމަކީ އެމީހުންގެ މިނިވަންކަމަށް އޮތް ބިރެއްކަމަށެވެ. އަސްކަރީ ބަޢާވާތަކުން ފެބްރުއަރީ 1 ގައި މިޔަންމާގެ ސަރުކާރު ބަދަލުކުރިފަހުން 200 އަށް ވުރެ ގިނަ މީހުން ވަނީ މަރުވެފައެވެ. އަދި އެގައުމުގައި މުޒާހަރާތަށް އާންމުވެ މުޒާހަރާތަށް ރޫޅާލުމަށް ހަލަތާއި ނުބައްދަލު ބާރުގެ ބޭނުންކުރުން ވަނީ އިތުރުވެފައިއެވެ.\nމިޔަންމާގެ ބޮޑެތި ސިޓީތަށް ކަމަށްވާ ޔަންގޮން އާއި މަންޑަލޭ ފަދަ ސިޓީތަކުގައި މުޒާހަރާތަށް ހުއްޓުވުމަށް ސަލާމާތީ ބާރުތަކުން ވަނީ މަސައްކަތްފަށާފައިއެވެ. މި ސިޓީތަކަކީ ކުށް މަދުކުރުމުގެ ގޮތުން އެތައްސަތޭކަ ސީސީޓީވީ ކެމެރާ ހަރުކުރެވިފައިވާ ސިޓީތަކެކެވެ. ހިއުމަން ރައިޓްސް ވޮޗް އިން ވަނީ މި ކެމެރާތަކާއި އާޓިފިޝަލް އިންޓެލިޖެންސް ބޭނުންކޮށްގެން މުޒާހަރާކުރާ ފަރާތްތަކާއި އަސްކަރިއްޔާއިން ހައްޔަރުކުރުމަށް ބޭނުންވާ އެހެނިހެން މީހުންނަށް ފާރަލައި އެމީހުން ހައްޔަރުކޮށް އަނިޔާކޮށްފާނެތީ ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކޮށްފައިއެވެ.\nމީގެ އިތުރުން އެ ޖަމްއިއްޔާއިން ހާމަކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި އެގައުމުގެ ސަރުކާރުން އަންނަނީ މި ވަސީލަތްތަށް ބޭނުންކޮށްގެން މުޒާހަރާކުރާ ފަރާތްތަކަށް ފާރަލައި އެމީހުން ހައްޔަރު ކުރަމުންނެވެ. އަދި މިއީ ނުރައްކާތެރި ޑިޖިޓަލް ޑިކްޓޭޝިޕެއް ކަމަށް އެޖަމިއްޔާއިން ވަނީ ސިފަކޮށްފައިއެވެ. މިޔަންމާ ސަރުކާރުން އާންމުންނަށް ފާރަލުމަށް ބޭނުންކުރަމުންދާ ސާމާނުތަކަކީ ޗައިނާގެ ވާވޭ ކުންފުނީގެ އުފެއްދުންތަކެކެވެ.


Anna buraasfathi dhuvahun feshigen treetop hospital ge khidhumah dhenee\nމީދުއަށް ސަހާފް ފަދަ ޒުވާން ގިނަކުޅުންތެރީން ...\nby vomadmin February 27, 2018\nރާއްޖޭގައި މިހާތަނަށް ހެދި އެންމެ މަތީ ފެންވަރުގެ ހޮސްޕިޓަލް، ޓްރީ ޓޮޕް ހޮސްޕިޓަލް މިހަފްތާ ބުރާސްފަތި ދުވަހު ހުޅުވަން ނިންމައިފިއެވެ.\nރާއްޖޭގެ މަޝްހޫރު ވިޔާރިވެރިންތަކެއް އެކުވެގެން 110 މިލިއަން ޑޮލަރު ހޭދަކޮށްގެން ތަރައްގީކުރި ހޮސްޕިޓަލުން ސިއްހީ މަތީ ފެންވަރުގެ ހިދުމަތް ލިބޭނެ ކަމަށް ޓްރީ ޓޮޕް ހޮސްޕިޓަލުން ބުނެ އެވެ.\nހޮސްޕިޓަލުގެ ހުރިހާ މަސައްކަތެއް ނިމި އަދި ޑޮކްޓަރުންނާއި ނަރުހުންނަށް ދޭން ޖެހޭ ހުއްދަތައް ވެސް ދީފައިވާ ކަމަށް މީގެ ކުރިން ހެލްތު މިނިސްޓަރު ވަނީ ވިދާޅުވެފައެވެ.\nގާތްގަނޑަކަށް 1.5 ބިލިއަން ރުފިޔާ ހަރަދުކޮށްގެން ހެދި 159 އެނދުގެ އެންމެ ޒަމާނީ ވަސީލަތްތައް ހިމެނޭ ހޮސްޕިޓަލުގެ ހުރިހާ މަސައްކަތެއް ނިމި، މުވައްޒަފުން ނަގާ މިހާރު ވަނީ ހިދުމަތް ދޭން ތައްޔާރުވެފަ އެވެ.\nޓްރީޓޮޕް ހޮސްޕިޓަލް ވެގެން ދާނީ ރާއްޖޭގެ ސިއްޙީ ނިޒާމަށް އިންޤިލާބީ ބަދަލެއް ގެނުވައިދޭނެ ހޮސްޕިޓަލަކަށް ކަމަށް އެހޮސްޕިޓަލް ބައްލަވާލެއްވުމަށްފަހު ހެލްތު މިނިސްޓަރު އަބްދުﷲ ނާޒިމް ވިދާޅުވިއެވެ. ޓްރީޓޮޕް ހޮސްޕިޓަލުންވެސް އާސަންދައިގެ ޚިދުމަތް ލިބޭނެއެވެ.\nޓްރީ ޓޮޕް ހޮސްޕިޓަލް ކުރިން ހުޅުވަން ނިންމާފައި އޮތީ މިދިޔަ އަހަރުގެ ފަހުކޮޅު އެވެ. ނަމަވެސް ހޮސްޕިޓަލް ހުޅުވުން ލަސްވީ އިމާރާތުގައި ހުރި މައްސަލަތަކާ ގުޅިގެން ކަމަށް އެ ކުންފުނިން ބުނެފައިވެ އެވެ.\nޓްރީ ޓޮޕް ހޮސްޕިޓަލް ހިންގާނީ އޮސްޓްރޭލިއާގެ ރަމްސޭ ގްރޫޕާއި މެލޭޝިއާގެ ސައިމް ޑާބީ ގުޅިގެންނެވެ. އެ ހޮސްޕިޓަލްގައި ބަލި މީހުން އެޑްމިޓްކުރުމަށް ތަފާތު ފަސް ކެޓަގަރީގެ ކޮޓަރި ހުރެ އެވެ. އެގޮތުން ކޮންމެ ބަލި ދެ މީހަކަށް 30 ކޮޓަރި އާއި އެކަކަށް ޚިދުމަތް ދެވޭ ގޮތަށް ހަދާ 57 ކޮޓަރި އާއި ހަތަރު ޖޫނިއަ ސުއިޓާއި ހަ ސުޕީރިއާ ސުއިޓް އަދި ދެ ޕްރެޒިޑެންޝަލް ސުއިޓް ހުރެ އެވެ.\nތުރުކީގެ ޓާމާކްސް ކުންފުންޏާ ހަވާލުކޮށްގެން ހެދި ހޮސްޕިޓަލުގައި ހަ ބުރީގެ ގާތްގަނޑަކަށް 30،000 އަކަފޫޓުގެ ބިޔަ ބިލްޑިންގެއް ހިމެނެ އެވެ. ހޮސްޕިޓަލް ބިލްޑިންގުގެ އިތުރުން މުވައްޒަފުންގެ އެކޮމޮޑޭޝަނާއި ބަލި މީހުންގެ އާއިލާ މީހުން ތިބޭނެ އެކޮމޮޑޭޝަން އަދި ރެސްޓޯރަންޓަކާއި ފިހާރައެއް ހިމެނޭ 10،000 އަކަފޫޓުގެ ބިމެއްގައި އަށް ބުރީގެ ހޮޓަލެއް ވެސް ވަނީ ހަދައިފަ އެވެ.\nދުނިޔޭގައި ހަކުރުބަލީގެ ދުވަސް ފާހަގަ ކުރުމުގެ ގޮތުން ހުޅުމީދޫ ސިއްހީ މަރުކަޒުން އިއްޔެ ހަވީރު ހާއްސަ ހަރަކާތެއް ކުރިއަށް ...\nކޮރޯނާވައިރަހުގެ ޙާލަތު އަދި އޮތީ ވަރިހަމަވެގެން އެއްވެސް ބަޔަކު ތިބޭފަދަ ޙާލަތެއްގައި ނޫންކަމަށް މިނިސްޓަރ އޮފް ހެލްތު ޢަބްދުﷲ ...


vnews - Parmanu alhuvaa thareehu3vana faharah fas koffi\nޖޯން އަބްރަހަމްގެ "ޕަރްމާނޫ: ދަ ސްޓޯރީ އޮފް ޕޯކްރަން" އަޅުވާ ތާރީހް ތިން ވަނަ ފަހަރަށް ފަސްކޮށްފި އެވެ.\nމިފިލް އަޅުވާ ގޮތަށް ކުރިން ހަމަޖެހިފައި އޮތީ ސަންޖޭ ލީލާ ބަންސާލީގެ "ޕަދްމާވަތް" އާއި ދާދި އެއްދުވަސްވަރެއްގަ އެވެ. އެހެންނަމަވެސް "ޕަދްމާވަތް" އަޅުވަން ހަމަޖެހިފަވާ ތާރީހް، 25 ޖެނުއަރީ އަކީ އަކްޝޭ ކްމާރުގެ "ޕެޑްމޭން" ވެސް އަޅުވާ ތާރީހް ކަމަށްވާތީ މި ފިލްމުތަކާ އެއް ދުވަހަކާ ދިމާވާގޮތަށް "ޕަރްމާނޫ" އަޅުވަން ބޭނުން ނުވާތީ މި ފިލްމު އަޅުވަން މިހާރު ނިންމާފައިވަނީ ކުރިއަށް އޮތް ފެބްރުއަރީ މަހުގެ 23 ވަނަ ދުވަހު އެވެ.\nމި ތާރީހުގައި ފިލްމު އަޅުވާނަމަ ރާނީ މުކަރްޖީގެ "ހިޗްކީ" އާއި ސޮނާކްޝީ ސިންހާގެ "ބޫމް ބޫމް އިން ނިއުޔޯކް" އާއި ޖޯން އަބްރަހަމްގެ ފިލްމު އަނެއްކާވެސް އެއް ދުވަހަކާ ދިމާވާނެ އެވެ. އެހެންކަމުން އަދިވެސް މި ފިލުމު އަޅުވާ ތާރީހް ފަސްކުރާނެ ކަމަށް ބެލެވޭ ކަމަށް ބައެއް ރިޕޯޓްތައް ބުނެ އެވެ.\nއެންމެ ފުރަތަމަ "ޕަރްމާނޫ" އަޅުވާ ގޮތަށް ހަމަޖެހިފައި އޮތީ މިދިޔަ އަހަރުގެ ޑިސެމްބަރު އަށްވަނަ ދުވަހު އެވެ. އެހެންނަމަވެސް އެތާރީހުގައި ފިލްމު ނަޅުވާ ހިފެހެއްޓީ ޑައިރެކްޓަރު އަބީޝެކް ޝަރްމާ އެވެ. އެ ތާރީހްގައި ފިލްމު ނޭޅުވުމުގެ ސަބަބުން ފިލްމުގެ އެއް ޕްރޮޑިއުސަރު އަދި ފިލްމުގެ ލީޑް އެކްޓަރު ޖޯން އަބްރަހަމް ހުރީ ހިތްހަމަ ނުޖެހިފަ އެވެ.\n"ޕަރްމާނޫ" އަކީ ޖޯން އަބްރަހަމްގެ ޕްރޮޑަކްޝަން ހައުސް ޖޭއޭ އެންޓަޓެއިންމެންޓާއި ޒީ ސްޓޫޑިއޯ އަދި ކީޓާ ޕްރޮޑަކްޝަންސް ގުޅިގެން ޕްރޮޑިއުސްކޮށްފައިވާ ފިލްމެކެވެ.\nމި ފިލްމުގައި ޖޯން އަބްރަހަމް އާއި އެކު ލީޑް އެކްޓްރެސް އެއްގެ ގޮތުގައި ފެނިގެންދާނީ ޑައާނާ ޕެންޓީ އެވެ.\nމި ފިލްމަކީ ރާޖިސްތާނުގެ ޕޯކްރަންގައި 1989 ވަނަ އަހަރު އޭރުގެ ބޮޑުވަޒީރު އަތަލް ބިހާރީ ވަޖްޕާއީގެ ދުވަސްވަރު އިންޑިއާގެ ކުރީގެ ރައީސް އަބްދުލް ކަލާމް އިސްކޮށް ހުންނަވައިގެން ކާމިޔާބު ކަމާއެކު ކުރިއަށް ގެންދިޔަ ނިއުކްލިއާ ޓެސްޓެއްގެ ހާދިސާއަށް ބިނާކޮށް ހަދާފައިވާ ފިލްމެކެވެ.


Afghan Hanguraamaige Muhimmu Haadhisaa Thakah Avas Kalhieh | Dhiislam\nއަފްޣާން ހަނގުރާމައިގެ މުހިއްމު ޙާދިސާތަކަށް އަވަސްކަޅިއެއް\nއަޙްމަދު ޚަލީލު ފެބްރުއަރީ 17, 2010\n1979: ރަޝިޔާގެ ފައުޖުތައް އަފްޣާނިސްތާނަށް އަރައިގަތުމަށްފަހު ރަޝިޔާގެ ގޮނޑިކޮއްކޮ ސަރުކާރެއް އަފްޣާނިސްތާނުގައި ޤާއިމްކުރި. އަދި ރަޝިޔާގެ ފައުޖުތަކާ ދެކޮޅަށް ޖިހާދު ކުރި މުޖާހިދުންނަށް އެމެރިކާ، ޕާކިސްތާން، ޗައިނާ، އީރާން އަދި ސަޢޫދީ ޢަރަބިއްޔާއިން އެހީތެރިވެދިން.\n1988-1989: މުޖާހިދުންނާ ދެކޮޅަށް ކުރި ހަނގުރާމައިގާ ރަޝިޔާއަށް ބޮޑެތި ގެއްލުންތައް ކުރިމަތިވެ ރަޝިޔާގެ 15000 ސިފައިން މަރުވުމާ ގުޅިގެން ރަޝިޔާ ސިފައިން އަފްޣާނިސްތާނުން ބޭލި.\n1992: މުޖާހިދުންގެ ލީޑަރ އަޙްމަދު ޝާހް މަސްޢޫދުގެ ފައުޖުތަކުން ރަޝިޔާގެ ގޮނޑިކޮއްކޮ ސަރުކާރު ވައްޓާލި. އަދި މުޖާހިދުންގެ ތަފާތު ޖަމާޢަތް ތަކުގެ މެދުގައި ވާދަވެރިކަން އުފެދި އަފްޣާނިސްތާނުގައި އަހްލީ ހަނގުރާމައެއް ފެށުނު.\n1994: އިސްލާމީ ޢިލްމު ވެރިއެއް ކަމުގައިވާ މުއްލާ ޢުމަރު، އިސްލާމީ ކިޔަވާ ކުދިންގެ ޙަރަކާތެއްކަމުގައިވާ ޠާލިބާން ޙަރަކާތް އުފައްދާ އަފްޣާނިސްތާނުގައި ހިނގާ ހަމަނުޖެހުންތައް ހުއްޓުވުމަށްޓަކައި ހަތިޔާރާއެކު ޙަރަކާތްތެރިވެ ކަންދަހާރާއި ކާބުލް ހިފި.\n1996: ޠާލިބާނުން ކާބުލް ހިފުމަށްފަހު، ރަޝިޔާ ސިފައިން އަފްޣާނިސްތާނަށް އަރައިގެން އުޅުނު ދުވަސްވަރު ރަޝިޔާއިން ޢައްޔަނު ކޮށްފައިވާ ވެރިޔާ ނަޖީބުﷲ ދަންޖައްސާ މަރާލި. އަދި ރަޝިޔާއާގެ ފައުޖުތަކާ ދެކޮޅަށް އެމެރިކާއާ އިސްލާމީ ޤައުމުތަކުގެ ތާއީދާއެކު އަފްޣާނިސްތާނުގައި ޖިހާދުކުރި އަލްޤާޢިދާގެ ލީޑަރ އުސާމާ ބިން ލާދިން އަފްޣާންނިސްތާނަށް އެނބުރި ވަޑައިގެންނެވި.\n1998: ޓެންޒޭނިޔާއާ ކެންޔާގައި ހުރި އެމެރިކާގެ އެމްބަސީތަކުގައި ބޮންގޮއްވި ކަމުގެ ތުހުމަތު އެމެރިކާއިން އުސާމާ ބިން ލާދިންގެ ބޮލުގައި އަޅުވާ އުސާމާއާ ދެކޮޅަށް އެމެރިކާއިން މިސައިލް ޙަމލާތަކެއްދިން.\n1999: އުސާމާ ބިން ލާދިން އެމެރިކާއާ ޙަވާލުކުރުމަށް މަޖުބޫރު ކުރުމުގެ ގޮތުން އދ. އިން އަފްޣާނިސްތާނާ ދެކޮޅަށް ދަތިކުރުމުގެ ފިޔަވަޅުތައްއަޅާ އަފްޣާނިސްތާނުގެ އެސެޓްތައް ހިފެހެއްޓި.\n2001: އަފްޣާނިސްތާނުގައި ޠާލިބާނު ސަރުކާރުން އިސްލާމީ ޝަރީޢަތް ޤާއިމްކުރި.\nމިއަހަރސެޕްޓެމްބަރމަހު ނޮދަން ކޮމާންޑްގެ ވެރިޔާ އަޙްމަދު ޝާހް މަސްޢޫދަށް އަމާޒުކޮށް ޖާނުން ފިދާވުމުގެ ޙަމަލާއެއްދީ ޒަޚަމް ކޮއްލި. އަދި ޒަޚަމްތައް ފަސޭހަނުވެ އޭނާ އަވަހާރަވި.\nމިއަހަރު ސެޕްޓެމްބަރު މަހު 11 ވަނަދުވަހު އެމެރިކާއަށް ވަރުގަދަ ޓެރަރިސްޓު ޙަމަލާއެއްދިން. އަދި މިއީ އުސާމާ ބިން ލާދިން ރާވާ ހިންގި ޙަމަލާއެއްކަމަށްބުނެ އުސާމާ އެމެރިކާއާ ޙަވާލު ކުރުމަށް ޖޯޖް ބުޝް ޠާލިބާން ސަރުކާރުގެ ކިބައިން އިތުރަށް އެދުނު. ނަމަވެސް އެޙަމަލާ ހިންގުމުގައި އުސާމާ ބައިވެރިވި ކަމުގެ ހެކިދެއްކުމުންނޫނީ އުސާމާ އެމެރިކާއާ ޙަވާލު ނުކުރާނެ ކަމަށްބުނެ ޠާލިބާން ސަރުކާރުން އެމެރިކާގެ އެދުމާ ދެކޮޅުހެދި.\nމިއަހަރު އޮކްޓޯބަރ މަހު އެމެރިކާއާ އިނގިރޭސިން އަފްޣާނިސްތާނަށް ބޮންއަޅާ އަފްޣާނިސްތާނަށް އަރައިގަނެ އެމެރިކާގެ ގޮނޑިކޮއްކޮ ސަރުކާރެއް އުފައްދާ އެސަރުކާރުގެ ވެރިކަން އެމެރިކާއަށް ވަފާތެރި ޙާމިދު ކަރުޒާއީއާ ޙަވާލުކުރި.\n2002: ބައިނަލް އަޤްވާމީ ޞުލްޙަ ބަލަހައްޓާ ފައުޖެއް ފުރަތަމަ ފަހަރަށް އަފްޣާނިސްތާނަށް އެރި.\nއަދި މިއަހަރު، އެމެރިކާއިން އަފްޣާނިސްތާނުގައި އުފެއްދި ސަރުކާރުގެ ނާއިބު ރައީސް ޙާޖީ ޢަބްދުލްޤާދިރަށް ކާބުލްގައި ޙަމަލާދީ މަރާލެވުނު. އަދި ކަންދަހާރުގައި ކަރުޒާއީ އަށް އަމާޒުކޮށް ދެވުނު ޙަމަލާއަކުން އޭނާ ސަލާމަތްވި.\n2003: އަފްޣާނިސްތާނަށްއަރާތިބި އެމެރިކާސިފައިންނާ ދެކޮޅަށް އަފްޣާނިސްތާނުގެ މުޖާހިދުންގެ ޙަމަލާތައް އިނތިހާއަށް ވަރުގަދަވެފައި ވަނިކޮށް، އަފްޣާނިސްތާނަކީ މިހާރު ރައްކާތެރި ތަނެއް ކަމުގައި އެމެރިކާގެ ދިފާޢީ ވަޒީރު ޑޮނަލްޑް ރަމްސްފެލްޑް އިޢްލާނުކުރި. އަދި ތާކުންތާކުނުޖެހޭ ވާހަކަ މީނާ ދައްކާލެއް ގިނަކަމުން، މިއަހަރު އެންމެ ތާކުންތާކު ނުޖެހޭ ވަހާކަ ދައްކާ މީހަކަށް ދޭ “ފުޓް އިން މައުތު އެވޯރޑް” ބްރިޓެއިންސް ޕްލޭން އިންގްލިޝް ކެމްޕޭންގެ ފަރާތުން ޑޮނަލްޑް ރަމްސްފެލްޑަށް ދިން.\nހަމަ މިއަހަރު ނޭޓޯ ސިފައިން އަފްޣާނިސްތާނަށް އަރާ ކާބުލް ކޮންޓްރޯލް ކުރެވޭތޯ މަސައްކަތް ފެށި.\n2004: ޠާލިބާން ސަރުކާރުން އަފްޣާނިސްތާނުގައި ޤާއިމް ކުރި އިސްލާމީ ޝަރްޢީ ނިޒާމު އުވާލާ އާ ގާނޫނު އަސާސީއެއް އެކުލަވާލި. އަދި ޠާލިބާން މުޖާހިދުންގެ ޙަމަލާތައް ވަރުގަދަކޮށް އެމެރިކާއާ ހުޅަނގުގެ ފައުޖުތަކާ ދެކޮޅަށް މެދުކެނޑުމެއްނެތި ޙަމަލާތައް ކުރިއަށް ގެންދެވުނު.\n2005: އަދި ޠާލިބާނުން ބޮއިކޮޓް ކޮށްފައި ވަނިކޮށް ކުޑަގޮތަކަށް އިންތިޚާބެއް ބާއްވާ އެމެރިކާގެ ފުރިހަމަ ނުފޫޒާއެކު ޙާމިދު ކަރްޒާއީ ރައީސްކަމަށް އިންތިޚާބު ކުރި.\n2006: އެމެރިކާއާ ހުޅަނގުގެ ލަޝްކަރުތަކުން ޠާލިބާން މުޖާހިދުންނާ ދެކޮޅަށް ވަރުގަދަ ޙަމލާތަކެއް ފެށި.\nއެމރިކާއާ ހުޅަނގުގެ ލަޝްކަރުތަކުންދޭ ޙަމަލާތަކުގައި ޝަހީދުވާ ކުށެއްނެތް ޢާއްމު ރައްޔިތުންގެ އަދަދު އިންތިހާއަށް ގިނަވަމުން ދިއުމާއެކު އެރިކާއާ ދެކޮޅަށް އަފްޣާނިސްތާނުގެ އެކި ކަންކޮޅުތަކުގައި ވަރުގަދަ މުޒާހަރަތަކެއް ކުރެވުނު.\n2007: ނޭޓޯއާ ކަރުޒާއީއަށް ވަފާތެރި ސިފައިން ގުޅިގެން ޠާލިބާން މުޖާހިދުންނާ ދެކޮޅަށް ވަރުގަދަ ޢަސްކަރީ އޮޕަރޭޝަނެއް ހިންގި. އަދި މިހަނގުރާމައިގާ ޠާލިބާން މުޖާހިދުންގެ އިސް ކޮމާނޑަރ ޝަހީދުވި.\n2008: ޠާލިބާން މުޖާހިދުން ހިންގި ޚާއްޞަ އޮޕަރޭޝަނެއްގައި ކަންދަހާރުގެ ޖަލެއްގައި ބަންދުކޮށްފައިތިބި މުޖާހިދުންތަކެއް މިނިވަން ކުރެވުނު.\nއަދި މިއަހަރު ނިމުނުއިރު އެމެރިކާ ސަރުކާރުން އިތުރު 4500 ސިފައިން އަފްޣާނިސްތާނަށް ފޮނުވި.\n2009: އެމެރިކާގެ އިލެކްޝަން ބަރަކް އޮބާމާ ކާމިޔާބު ކުރުމަށްފަހު އަފްޣާނިސްތާނާމެދު ޢަމަލުކުރާނެ އާ ގޮތްތަކެއް އެކުލަވާލާނެކަން އިޢްލާންކުރި. މިއަހަރު މުޖާހިދުންގެ ޙަމަލާތައް ބޭރުން އަރާތިބި ފައުޖުތަކާ ދެކޮޅަށް ވަރުގަދަކުރުމުގެ ސަބަބުން އެމެރިކާއާ ހުޅަނގުގެ ގިނަ ޢަދަދެއްގެ ސިފައިން މަރުވެ ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކެއް ލިބުނު.\nމިއަހަރު އަފްޣާނިސްތާނުގައި އާ އިލެކްޝަނެއް ބޭއްވި.\nމިއަހަރު ޑިސެމްބަރު މަހު އެމެރިކާގެ 30000 ސިފައިން އަފްޣާނިސްތާނަށް ފޮނުވި. އެއާއެކު އަފްޣާނިސްތާނުގައި ތިބޭ އެމެރިކާ ސިފައިންގެ ޢަދަދު އެއްލައްކައަށް އެރި. އަދި 2011 ވަނަ އަހަރު އެމެރިކާ ސިފައިން އަފްޣާނިސްތާނުން ބާލާނެ ކަމުގައި އިޢްލާންކުރި.\n2010: ކާބުލްގައި މުޖާހިދުންގެ ޙަމަލާތައް އިތުރަށް ވަރުގަދަ ކުރެވި، ވަކި އިންތިޒާމެއްގެ ދަށުން ސިލްސިލާ ޙަމަލާތައް ކުރިއަށް ގެންދެވުނު.\nމިއަހަރު އަފްޣާނިސްތާނުގެ މުސްތަޤްބަލާ ބެހޭގޮތުން ލަންޑަންގައި ބައިނަލް އަޤްވާމީ ބައްދަލުވުމެއް ބޭއްވުނު.\nމިއަހަރު ފެބްރުއަރީގައި ކަރްޒާއީއަށް ވަފާތެރިސިފައިންނާ އެމެރިކާ އަދ ނޭޓޯ ސިފައިން ގުޅިގެން ޠާލިބާން މުޖާހިދުންނާ ދެކޮޅަށް ‘އޮޕަރޭޝަން މުޝްތަރަކް’ގެ ނަމުގައި ހަނގުރާމަ ފެށި.\n18 ފެބްރުއަރީ, 2010 | 3:33\nވަރަށް ފުރިހަމަ ތާރީޚީ ލިޔުމެއް މިފަދަ ލިޔުންތަށް ގިނަ ގިނައިން ގެނެސްދީ ހަޤީގަތް ހާމަކުރުން ރަނގަޅުވާނެ.


Princes Diana Ge Maruge Zinmaa Nagan Jehey Meeheh Ge Nan Harry Haamakuranee - Vaguthu\n4 ދުވަސް ކުރިން ( ޖުލައި 22, 2021 )\nޕްރިންސެސް ޑަޔާނާ ކާރު އެކްސިޑެންޓެއްގައި މަރުވެގެން ދިޔަތާ މިހާރު 24 އަހަރު ވާން ކައިރިވެފައި ވީނަމަވެސް އަދިވެސް އެމަރާއި ގުޅޭ ގޮތުން ދެކެވޭ ވާހަކަތަކަށް ނިމުމެއް ނާދެއެވެ. އެންމެ ފަހުން މިހާރު މީޑިއާ ރިޕޯޓްތައް ބުނާ ގޮތުގައި މިހާރު ލިޔަމުން އަންނަ ޕްރިންސް ހެރީގެ ބައޯގްރާފްގައި ޑަޔާނާގެ މަރާއި ގުޅޭ ގޮތުން ހެރީ ވަނީ ވާހަކަ ދައްކާފައެވެ.\nހެރީގެ ބައޮގްރަފީ ލިޔަމުން ގެންދަނީ އެންޖެލާ ލެވިން އެވެ. އެފޮތް ނެރުމަށް ހަމަޖެހިފައި ވަނީ 2022 ވަނަ އަހަރުގެ ފަހުކޮޅު އެވެ.\nފޮތުގެ މައުލޫމާތު އެނގޭ ބައެއް ފަރާތްތަކުން މީޑިއާއަށް ކަށަވަރު ކޮށްދީފައިވާ ގޮތުގައި ފޮތުގައި އެންމެ ބޮޑު ސަމާލުކަމެއް ދީފައި ވަނީ ޑަޔާނާގެ މަރަށެވެ. އަދި ޑަޔާނާގެ މަރާއި ގުޅިގެން ހެރީ އަށް ކުރިމަތިވި ކަންތައްތަކާއި ހެރީ ގަބޫލު ކުރާ ގޮތުގައި އެމަރުގެ ޒިންމާ އެންމެ ބޮޑަށް އުފުލަން ޖެހޭ ފަރާތަށެވެ.\nޑަޔާނާ އަވަހާރަވީ އޭނާގެ ލޯބިވެރިޔާ ޑޯޑީ އަލް-ފާއިދު އާއި، އެމީހުންގެ ޑްރައިވަރު ހެންރީ ޕޯލް އާއިއެކު ފްރާންސްގެ ޕެރިހުގައި ދަތުރު ކުރަމުންދިޔަ ކާރު އެކްސިޑެންޓް ވެގެން 1997 ވަނަ އަހަރުގެ އޮގަސްޓް 31 ވަނަ ދުވަހު އެވެ.\nޑަޔާނާގެ މަރާއި ގުޅޭ ގޮތުން ސުވާލު އުފައްދާ މީހުން ކުރާ އެއް ސުވާލަކީ އެކްސިޑެންޓްގައި ޑަޔާނާ މަރުވިއިރު އިނީ މާބަނޑުވެފައިތޯއެވެ. އަދި އެކްސިޑެންޓް ވިއިރު ކާރު ދުއްވަން އިން ހެންރީ ޕޯލްގެ ލޭގެ ޓެސްޓް ކުރިއިރު ޓެސްޓް ކުރި ލެއަކީ ހަގީގަތުގައި ވެސް ހެންރީ ޕޯލްގެ ގައިން ނެގިލޭތޯ ވެސް ބައެއް ފަރާތްތަކުން ސުވާލު އުފައްދައެވެ. އެކްސިޑެންޓް ހިނގީ ޑަޔާނާ ދަތުރު ކުރި ކާރު ޓަނެލްގައި ޖެހިގެން ކަމަށް ފުލުހުން ބުނި ނަމަވެސް ބައެއް ފަރާތްތަކުން ތުހުމަތު ކުރާ ގޮތުގައި ޑަޔާނާ މެންގެ ކާރު އެހެން ކާރެއްގައި ޖެހުނެވެ.\nބައެއް ފަރާތްތަކުން ތުހުމަތު ކުރާ ގޮތުގައި ޑަޔާނާގެ މަރުގެ ފަހަތުގައި އިނގިރޭސި ސަރުކާރުގެ އަތެއް ވާނެއެވެ. ޑަޔާނާ މަރާލީ އޭނާ މުސްލިމަކާއި ލޯބީގެ ގޮތުން ގުޅިގެން އުޅުމުންނާއި އިނގިރޭސިވިލާތުގެ ތަހުތައް ޕްރިންސް ހެރީ އަންނައިރު އޭނާގެ ދޮންބައްޕަ އަކަށް މުސްލިމަކު ވެދާނެތީ ކަމަށް ވެސް ބައެއް ފަރާތްތަކުން ބުނެއެވެ.\nހެރީގެ ބައޮގްރަފީއެއް ލިޔަމުން ގެންދާތީ އިނގިރޭސިވިލާތުގެ ޝާހީ އާއިލާ އިން މިހާރު ވެސް ވަނީ ނުރުހުން ފާޅުކުރަން ފަށާފައެވެ.\nޖުލައި 22, 2021 23:31\nހާ މަ ކުނީ؟ މިކީކޭ؟


SunOnline: BIG ah 78 million dheyn feshi feshuma medhu suvaalu thakeh!?\nބިގަށް 78 މިލިއަން ދޭން ފެށި ފެށުމާ މެދު ސުވާލުތަކެއް!؟\nޕީއެސްއެމްގެ ދިވެހިރާއްޖޭގެ އަޑު ހިންގާ އިމާރާތް --- ފޮޓޯ: ޕީއެސްއެމް\nބިސްނަސް އިމޭޖް ގުރޫޕު (ބިގް) އާ އޭރު ދައުލަތުގެ މީޑިއާ ހިންގި އެމްއެންބީސީއާ ދެމެދު ވެފައިވާ އެއްބަސްވުމެއްގެ ދަށުން ބިގަށް 78 މިލިއަން ރުފިޔާ ދޭން ޖެހޭ ކަމަށް 2016 ވަނަ އަހަރު ސިވިލް ކޯޓުން ކުރި ހުކުމް މިހާރުގެ ސަރުކާރުން މިވަނީ ތަންފީޒު ކުރަން ފަށައިފަ އެވެ. އެގޮތުން ފިނޭންސް މިނިސްޓްރީ މެދުވެރިކޮށް ޕީއެސްއެމް އިން ވަނީ މިހާރު ވަނީ ބިގަށް އޭގެތެރެ އިން 30 މިލިއަން ރުފިޔާ ދީފަ އެވެ.\nބިގަކީ މިހާރު ރައީސް އޮފީހުގެ ކޮމިއުނިކޭޝަން ހަސަން އިސްމާއިލްގެ 90 ޕަސެންޓެ ހިއްސާ އޮންނަ ކުންފުންޏެވެ. ބިގަށް 78 މިލިއަން ދޭން 2016 ވަނަ އަހަރު ސިވިލް ކޯޓުން ހުކުމް ކުރީ އެމްއެންބީސީއިން އެ ކުންފުންޏަށް ދޭން ޖެހޭ ފަސް މިލިއަން ރުފިޔާ އާއި ޖޫރިމަނާގެ ގޮތުގަ އެވެ. ޖޫރިމަނާ އަށް 72 މިލިއަން ދައްކަން ޖެހޭ ކަން ސިވިލް ކޯޓުގެ ހުކުމުގައިވެ އެވެ.\nމީގެ ކުރިން އެ ފައިސާ ނުދީ އޮތީ ކޮން ސަބަބަކާ ހުރެ ކަމެއް ސާފެއް ނުވެ އެވެ. އެކަމަކު އެފައިސާދޭން ކޯޓުން ހުކުމް ކުރި އެމްއެންބީސީގެ މުއައްސަސާ އަދިވެސް އުވާލާފައެއް ނުވެ އެވެ. އެ ކުންފުނި އެހެން އޮއްވައި ދައުލަތުގެ މީޑިއާ ހިންގަން މޯލްޑިވްސް ބްރޯޑްކާސްޓިންގް ކޯޕަރޭޝަން (އެމްއެންބީސީ) ގެ ދަށުން ވަނީ ވަކި ކުންފުންޏެއް އުފައްދާފަ އެވެ. އެކުންފުނީގެ ގާނޫނު ވަނީ 2015 ވަނަ އަހަރު އުވާލައިފަ އެވެ. އެމްބީސީގެ ހުރިހާ ދަރަންޏެއްގެ ޒިންމާ ޕީއެސްއެމުން ނަގަން ޖެހޭ ކަމަށް ޕީއެސްއެމްގެ ގާނޫނުގައި ބުނެފައިވީ ނަމަވެސް އެމްއެންބީސީގެ ދަރަންޏަށް ޒިންމާ ނަގަން ޖެހޭ ކަމަށް ގާނޫނުގައި ލިޔެފައެއް ނުވެ އެވެ.\nސުވާލަކީ އެމްއެންބީސީއިން ދައްކަން ޖެހޭ ފައިސާއެއް ގާނޫނުން ޕީއެސްއެމްއަށް އެކަން މަތި ކޮށްފައި ނެތިސް އެފައިސާ ޕީއެސްއެމުން ދެއްކީ ކީއްވެތޯ އެވެ.\nބިގާއެކު އެމްއެންބީސީ އިން ވި އެއްބަސްވުން\nބިގާއެކު އެމްއެންބީސީން އެއްބަސްވުމެއް ހަދާފައި ވަނީ7މާޗު 2010 ވަނަ އަހަރު އެވެ. އެ އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން އެމްއެންބީސީގެ ބިސްނަސް ޕްލޭން ހަދައިދިނުމާއި މާކެޓިންގް ކޮންސަލްޓެންސީ ދިނުމުގެ މަސައްކަތާއި އަދި އެކްސްކްލޫސިވް ސޭލްސް އެޖެންޓްކަން ފަސް އަހަރު ދުވަހުގެ މުއްދަތަށް ބިގްއާ ވަނީ ހަވާލުކޮށްފަ އެވެ. އެކަންކަމަށް މަހު ފީއެއްގެ ގޮތުން މަހަކު 25،000، ރުފިޔާ އެމްއެންބީސީ އިން ބިގަށް ދައްކަން ވަނީ އެއްބަސްވެފަ އެވެ. އޭގެ އިތުރުން ބިގް މެދުވެރިކޮށް ހޯދާ އާމްދަނީގެ 15 ޕަސެންޓް ސޭލްސް ކޮމިޝަނުގެ ގޮތުގައި ބިގަށް ދޭން ވަނީ އެއްބަސްވެފަ އެވެ.\nއެ އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން 2010 އަހަރުން ފެށިގެން 2012 ވަނަ އަހަރުގެ އޮގަސްޓް މަހުގެ ނިޔަލަށް އެމްއެންބީސީ އިން ވަނީ ބިގަށް 5.7 މިލިއަން ރުފިޔާ ދީފަ އެވެ. އެ ފައިސާ އަކީ އެމްއެންބީސީ އިން ބިގާ އެކު ވީ އެއްބަސްވުމާ އެއްގޮތަށް ސޭލްސް ކޮމިޝަނުގެ ގޮތުގައި ބިގަށް ދީފައިވާ ފައިސާކަން 2014 ވަނަ އަހަރު އޮޑިޓް އޮފީހުން ނެރުނު އޮޑިޓް ރިޕޯޓުގައި ވަނީ ބުނެފަ އެވެ.\nއިސްތިއުނާފު ނުކުރީ ކީއްވެ؟\nބިގަށް ދޭން ޖެހޭ ފަސް މިލިއަނާއި ޖޫރިމަނާގެ ގޮތުގައި 72 މިލިއަން ރުފިޔާ އަރާފައިވާ ކަމަށް ބުނެ އެމްއެންބީސީގެ މައްޗަށް ސިވިލް ކޯޓުން ހުކުމް ކުރީ 2016 ވަނަ އަހަރު އެވެ. އެ ކުންފުނި އޭރު އުވާލާފައި ވުމުން ކުންފުނީގެ ފަރާތުން އެމައްސަލަ އިސްތިއުނާފެއް ނުކުރެ އެވެ. އަދި ޕީއެސްއެމް އާއި ދައުލަތުގެ ފަރާތުން ވެސް އެމައްސަލަ އިސްތިއުނަފެއް ނުކުރެ އެވެ.\nއިސްތިއުނާފު ކުރަން ޖެހޭ މުއްދަތަށް ބަދަލު ގެނެސް 10 ދުވަސް ތެރޭގައި އިސްތިއުނާފު ކުރަން ޖެހޭ ގޮތަށް 2017 ވަނަ އަހަރު ސުޕްރީމް ކޯޓުން ނެރުނު ސާކިއުލާއެއްގައި ވަނީ ބުނެފަ އެވެ. އެ އުސޫލުގެ ދަށުން މިހާރު އެ މައްސަލަ އިސްތިއުނާފު ކުރަން ޖެހޭ ނަމަ ކުރެވޭނެތޯ މިއީ އުފެދޭ ސުވާލެކެވެ. ގާނޫނީ ވަކީލަކު 'ސަން' އަށް ވިދާޅުވީ މުއްދަތު ހަމަވާ ފަހުން ވެސް އިސްތިއުނާފު ކުރަން އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއް ހައިކޯޓަށް ދައްކަައިފި ނަމަ އެ މައްސަލަ ބަލައިގަތުމަށް ހައިކޯޓުން ރިއާޔަތް ކުރާނެ ކަމަށެވެ. އެގޮތަށް ބަލައި ގަނެފައި ހުރި މައްސަލަތަކުގެ ތެރޭގައި ބޮޑެތި ފައިދާގެ މައްސަލަތައް ވެސް ހިމެނެ އެވެ.\n"މުއްދަތު ހަމަވިޔަސް އެ މައްސަލަ އިސްތިއުނާފު ބަލައިގަންނަން ޖެހޭ އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއް ދައްކައިފި ނަމަ ބަލައިގަންނާނެ." ވަކީލަކު ވިދާޅުވި އެވެ.\nނަމަވެސް ޕީއެސްއެމް އިން އެ މައްސަލަ އިސްތިއުނާފު ނުކޮށް ފައިސާ ދައްކަން ނިންމި ސަބަބެއް ސާފެއް ނުވެ އެވެ. އެ ކަމާ ގުޅިގެން ޕީއެސްއެމްގެ މިހާރުގެ މޭންޖިންގް ޑިރެކްޓަރު އަލީ ހާލިދާ ސުވާލު ކުރުމުން އޭނާ ވިދާޅުވީ "އެމައްސަލައާ ގުޅިގެން ވާހަކަ ދައްކައިފިން. ދެން ދައްކާނެ ވާހަކައެއް ނެތް." ކަމަށެވެ. އެކަމާ ގުޅޭ ސުވާލުތަކެއް ހުރުމުން ކަމަށް ބުނުމުން ވެސް އަލީ ހާލިދު ޖަވާބެއް ނުދެއްވި އެވެ.\nސިވިލް ކޯޓުން އެ ހުކުމް ކުރުމުގެ ކުރިން 2014 ވަނަ އަހަރު އޮޑިޓަ ޖެނެރަކް އޮފީހުން ވަނީ އެމްއެންބީސީ އާއި ބިގްއާ ދެމެދު ވެފައިވާ އެއްބަސްވުމުން ބޮޑެތި މައްސަލަތަކެއް ފާހަގަކޮށްފަ އެވެ. އެގޮތުން އެ އެއްބަސްވުން ބިގާ އެކު ވެފައި ވަނީ އެމްއެންބީސީ އަށް ގެއްލުނު ހުރި ގޮތަށް ކަމަށް އޮޑިޓް ރިޕޯޓުގައި ވަނީ ބުނެފަ އެވެ.\n"ކުންފުނީގެ ހަރަދަށާއި ވިޔަފާރީގެ ފައިދާއަށް ރިއާޔަތްނުކޮށް އަދި ބިގާ އެކު ވެފައިވާ އެއްބަސްވުމުގެ ސަބަބުން ކުންފުންޏަށް އިތުރުވެފައިވާ އާމްދަނީގެ ނިސްބަތް ވަޒަން ކުރެވޭނެ ހަރުދަނާ އުސޫލުތަކެއް ވެސް ހަމަޖެއްސުމެއް ނެތި ހަމައެކަނި ޖުމްލަ އާމްދަނީއަށް ރިއާޔަތްކޮށްގެން މާކެޓިންގް ފާމަކަށް 15 ޕަސެންޓް ދިނުމަކީ ވިޔަފާރީގެ އުސޫލުން ބަލާއިރު ރަނގަޅު ނިންމުމެއް ކަމަށް ނުބެލެވޭ." އޭރު ނެރުނު އޮޑިޓް ރިޕޯޓުގައި ބުނެފައިވެ އެވެ.\nއޭގެ އިތުން އޮޑިޓް ރިޕޯޓުގައި ބުނެފައި ވަނީ އެމްއެންބީސީއާ އެކު ހެދި އެއްބަސްވުމަށް ފަހު ބިގުން އެމްއެންބީސީއަށް ހޯދާދީފައި ވަނީ ކިހާ ފައިސާއެއްކަން ވެސް އެނގޭނެ އެއްވެސް ލިޔެކިޔުމެއް ވެސް ނެތް ކަމަށެވެ. އަދި 2010 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން 2012 ވަނަ އަހަރުގެ އޮގަސްޓު މަހުގެ ނިޔަލަށް ބިގަށް 5.7 މިލިއަން ރުފިޔާ ދީފައިވާ އިރު އެ ފައިސާއަކީ ވެސް ބިގުން ކުރި މަސައްކަތުން ހޯދި ފައިސާގެ ކޮމިޝަން ކަން އެނގެން ނެތް ކަމަށް އޮޑިޓް ރިޕޯޓުގައި ވަނީ ބުނެފަ އެވެ.\nއަދި އޭރު އޮޑިޓް އޮފީހުން އަންގާފައި ވަނީ ބިގަށް ދޭން އެމްއެންބީސީން ދޭން ޖެހޭ ކަމަށް އެ ކުންފުނިން ބުނި 5.5 މިލިއަން ރުފިޔާގެ ތެރެއިން 2.6 މިލިއަން ރުފިޔާ ދޭން ނުޖެހޭ ކަމަށް ނިންމައި އެ ފައިސާ ނުދޭން އަންގައިފަ އެވެ. އެ މައްސަލަ އޭރި އޭސީސީ އަށް ވެސް އޮޑިޓް އޮފީހުން ހުށަހެޅި އެވެ.\nބިގަށް އެމްއެންބީސީ އިން ދައްކަން ޖެހޭ ފަސް މިލިއަން ރުފިޔާގެ އިތުރުން 72 މިލިއަން ރުފިޔާ ޖޫރިމަނާގެ ގޮތުގައި ދައްކަން ޖެހިފައި އޮތުމުން ރައްޔިތުން ވަނީ އެކަމާ ސުވާލު އުފައްދައިފަ އެވެ.\nބައެއް ބޭފުޅުން ވިދާޅުވާ ގޮތުން އެހާ ގިނަ އަދަދެއްގެ ފައިސާ ޖޫރިމަނާގެ ގޮތުގައި ދައްކަން ޖެހޭ ނަމަ އެކަން ހިނގާފައިވާ ގޮތް ފިނޭންސުން އަދި ސަރުކާރުން ބަލަން ޖެހެ އެވެ. އަދި އޮޑިޓާ ޖެނެރަލް އޮފީހުގެ ރިޕޯޓުގައި ބޮޑެތި މައްސަލަތަކެއް ފާހަގަކޮށްފައި ވަނިކޮށް އެ ފައިސާ ދޭން ނިންމި ނިންމުމަކީ ރަނގަޅު ނިންމުމެއް ނޫން ކަމަށް މީހަކު ބުންޏެވެ.\n"މިނުވޭ ދޯ ވައްކަމަކަށް؟ ހައްދަވައިގެން އިސްތިހާރުކުރަން މަސައްކަތެއް ނުކޮށް 78 މިލިއަން ރުފިޔާ މިއޮށް ނެގީ ނިކަމެތި ރައްޔިތުންގެ ހަޒާނާއިން." މީހަކު ކޮށްފައިވާ ކޮމެންޓެއްގައި ބުނެފައިވެ އެވެ.\n"މިއަށް ވެސް ކިޔޭނީ ރޯމާދުވާލު ރައްޔިތުންގެ ތިޖޫރީ ކޮޅާލުން" އެ ފައިސާ ދޭން ނިންމުމުން މީހަކު ކުރި ކޮމެންޓެއްގައި ބުނެފައިވެ އެވެ.\nހަގީގަތުގައި ދައުލަތުގެ ބަޖެޓުން މިހާ ގިނަ އަދަދެއްގެ ފައިސާ ނުކުރާ މަސައްކަތަކަށް ދޭން ޖެހުމުން ރައްޔިތުންގެ ކަންބޮޑުވުންތަކެއް ހުންނާނެ އެވެ. އެ ފައިސާއަކީ ދޭން ޖެހޭ ފައިސާ ކަމަށް ނުވަތަ ފައިސާ ދޭން ނިންމުމުގެ ކުރިން ޕީއެސްއެމް އިން އިތުރުގޮތެއް ހޯދަން ޖެހެ އެވެ.


"Madiseela" Huttaalan Engumakee Naathahuzeebu, Zinmaadhaarukan Kuda Amaleh: Idhikolhu - Vaguthu\n"މަޑިސީލަ" ހުއްޓާލަން އެންގުމަކީ ނާތަހުޒީބު، ޒިންމާދާރުކަން ކުޑަ އަމަލެއް: އިދިކޮޅު\nޗެނަލް 13ގެ "މަޑިސީލަ" ޕްރޮގްރާމް ހުއްޓާލަން އެނގުމަކީ ނާތަހުޒީބު، ޒިންމާދާރުކަން ކުޑަ އަމަލެއް ކަމަށް، އިދިކޮޅު ކޯލިޝަނުން ބުނެފިއެވެ.\nއެ ކޯލިޝަނުން މިރޭ ނެރެފައިވާ ބަޔާނެއްގައި ބުނެފައިވަނީ ޗެނަލް 13 އަކީ ސަރުކާރު ޖަވާބުދާރީ ކުރުވާ ޒިންމާދާރު ކުރުވުމަމުން އަންނަ ޗެނަލެއް ކަމަށެވެ. އަދި އެ ޕްރޮގްރާމުގައި ސަރުކާރު ޖަވާބުދާރީ ކުރުވުމުގެ ގޮތުން ކުރި ސުވާލަކާއި ގުޅިގެން ޕްރޮގްރާމް ހުއްޓާލަން އެންގުމަކީ މިިނިވަން ނޫސްވެރިކަމަށް ފާޅުގައި ހުރަސް އެޅުން ކަމަށް އިދިކޮޅު ކޯލިޝަނުން ގަބޫލުކުރާ ކަމަށެވެ.\nއަދި މަޑިސީލަ ޕްރޮގްރާމުގައި ގެނެސްދިން ވާހަކައަކީ އަޚުލާޤީ މިންގަނޑާއި ޚިލާފުވާ ވާހަކައެއް ނަމަ، ފިޔަވަޅު އަޅަންވާނީ އެކަމަށް ކަމަށާއި، މުޅި ޕްރޮގްރާމް އެއްކޮށް ހުއްޓާލަން އެންގުމަކީ ވަރަށްވެސް ނާތަހުޒީބު ޒިންމާދާރުކަން ކުޑަ އަމަލެއް ކަމަށް އިދިކޮޅުން ނެރުނު ބާޔަނުގައި ވަނީ ބުނެފައެވެ. މީގެ އިތުރުން އިދިކޮޅު ކޯލިޝަނުން ވަނީ އެކަން ހަރުކަށި އިބާރާތުން ކުށްވެރިކޮށްފައެވެ.\nބްރޯޑްކޮމް އިން މަޑިސީލަ ޕްރޮގްރާމް ހުއްޓާލަން އަންގާފައިވަނީ އާންމު ސިއްހަތުގެ ކުއްލި ނުރައްކަލުގެ ހާލަތު ނިމެންދެނެވެ. "މަޑިސީލަ" ޕްރޮގްރާމްގެ މައްސަލަ ބްރޯޑްކޮމް އިން ބެލީ، ޢާންމު ސިއްޙަތުގެ ކުއްލި ނުރުއްކަލުގެ ހާލަތު އިޢުލާނުކޮށްފައިވަނިކޮށްޗެނަލް 13 އިން 19 މާރިޗް 2020ގެ 00:00 ހާއިރު ގެނެސްދިން "މަޑިސީލަ" ޕްރޮގްރާމްގައި ކޮވިޑް 19 އާއި ގުޅިގެން ދިވެހި ރައްޔިތުންގެ މެދުގައި ނުތަނަވަސްކަން އުފެދޭ ފަދަ ގޮތަކަށް ކޮންޓެންޓް ބްރޯޑްކާސްޓްކޮށްފައިވާ ކަމަށް ބެލެވޭތީއެވެ.\nމީގެ އިތުރުން އާންމު ސިއްހަތުގެ ކުއްލި ނުރައްކަލުގެ ހާލަތު ނިމެންދެން ދައުލަތުގެ ކަމާބެހޭ އިދާރާތަކުން ހާމަކުރާ މައުލޫމާތު ފިޔަވައި އެހެން އެއްވެސް މައުލޫމާތެއް ޗެނަލް 13 އިން ބްރޯޑްކާސްޓްކުރާ ޕްރޮގްރާމުތަކުގައި ނުހިމެނުމަށް ވެސް، ޗެނަލް 13 ހިންގާ މީޑިއާ ރިންގް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑަށް އަންގަން މި މައްސަލަ ބެލި ޖަލްސާގައި ބައިވެރިވި މެންބަރުންގެ އިއްތިފާގުން ނިންމާފައި ވެއެވެ.\nމާޗް 20, 2020 01:20\nމަޑިސީލަ ގެނެސްގެން ހަޖަމުނުވިއްޔާ ހައްޕުޑު ގަނޑު މޫނައް ބުރުވާލާ.\nދެން ކިޔާ ހައްޕުޑު\nމާޗް 20, 2020 10:22\nރާއްޖެ ޓީވީން މީގެކުރީ ސަރުކާރުތަކުގައި ހަންފަތުރާފައިވާ ވަރާއި ހަދާފައިވާ ރޯ ބުހުތާނު ދޮގުތަކާއި މީހުންގެ ހިތްތަކުގައި ބިރުވެރިކަން އުފެދޭފަފަ އެތައް ކޮންޓެންޓުތައް ހިމެނޭ ޚަބަރުތަކާއި ޕްރޮގުރާމްތައް ގެނަސްދީފައި އެބަހުުރި! މިރާއްޖޭގައި ދޮގު ޚަބަރު ފެތުރުމާއި މީހުންގެ އަބުރު ކަތިލުމުގެ ސަގާފަތް ފުރަތަމަ ފަށައުގަތީ ރާއްޖެ ޓީވީއިން! އެއީ އެއްވެސް ބަޔަކަށް އޮޅިފައިވާ ކަމެއްނޫން! އެމްޑީޕީގެ މާޒީގެ ސަގާފަތުންވެސް އެކަން ހާމަވޭ!! މިއީ މިވެރިންގެ ކަށީގައި ހިފާފައިވާ ކަމެއް! މަޑިސީލަ ޕްރޮގުރާމް ހުއްޓާލަން އެންގުމަކީ ވަރަށް ނާތަހުޒީބު ޢަމަކެއް! ނޫސްވެރިކަމުގެ މިނިވަންކަމްށް އަރައިގަތުން! ނޫސްވެރިކަމުގެ ޙައްގު ނިގުޅައިގަތުން! ސަރުކާރަށް ހަޖަމް ނުވުން! ސަރުކާރުން ކުރާ އެތައް ވިޔާނުދާ ޢަމަލުތައް މަޑިސީލަ ޕްރޮގުރާމްތަކުގައި ރައްޔިތުންނާ ހަމަޔަށް ގެނަސްދީފައި އެބަހުރި!! ނޫސް ވެރިންގެ ކަރަށް ފައިން އަރައި ގެންނާ އަމަތީ ޓޭޕް އަޅައިގެން ތިބެ ތިމާމެން ބޭނުންހާ ގޮތަކަށް ވައްކަން ކުރެވޭނެކަމަށް ހީކޮށްގެން ނުވާނެ!\nމާޗް 20, 2020 01:37\nމާޗް 20, 2020 01:56\nހަޖަމްނުވި ހަޖަމްނުވި ހަޖަމްނުވި ހަޖަމްނުވި މަޑިސީލަ!\nމާޗް 20, 2020 02:52\nސަރު ކާރުން މީޑިއާތަށް ހިސޯރު ކުރުމަށް ރާވަމުންދާތާ ކިތަންމެދުވަހެއް ޖުޑިސަރީއަށް އަތްބޭނި ފަދައިން މީޑިއާތަށް ސަރު ކާރުން ދަނީ ހަލާ ކު ކުރަމުން މިއީ ސަރު ކާރުން ހިންގި ބޮޑު ޖަރީމާއެއް މިއީ މިނިވަންނޫސް ވެރި ކަމަށް އަރައިގަތުމުގެ ބޮޑުޖަރީމާއެއް.\nމާޗް 20, 2020 03:15\nބަނގުރޫޓުވުމުގެ އަލާމާތެއް މާގިނަދުވަހެއް ނުވެ އެ ކަންވެދާނެ އެދުވަހުން ރައްޔަތުން އުފަލުން ފޮޅޭނެ ދުވަސް ވަނީ ދާދި ގާތުގަ އިންޝާ ﷲ.\nމާޗް 20, 2020 06:16\nނާތަހުޒީބީ ބަ އިގަނޑެ އް\nޗެނަލް13 ވަގުތުން އުވާލަންވީ\nމާޗް 20, 2020 08:53\nރާއްޖެ ޓީވީ ރޯކޮށްލީމަ ކަލެއަށް އެންމެ ރަގަޅު ދޯ ؟ ތިޗެނަލްވެސް ބަންދު ކުރަންވީ !\nމާޗް 20, 2020 09:33\nވާސަރީ، މަންމާފުޅު އަދުރޭމެންނަށް ތިނޯހުގެ ފަގައިގެ މިންވަރުގެ ފިޔަވަޅެއް އަޅާލީމަވީވަރުމީ، ނިމިދިޔަ 5އަހަރު ރާއްޖެ ޓީވީއަށް ކުރިޖެއްސުމާ ޖޫރިމާނާތައްކޮށްލާނަމަ މިމީހުންގެ ހާލަކީކޮބައިބާއޭހިތައްއަރާ. އަދި ރާއްޖެ ޓީވީގެ ނޫސްވެރިންނަށްދިން ފަދަ ބޮޑެތިއަނިޔާތަކާ ދެއްކިބިރުތަކާ، ޖަލުގެ ކުޑަގޮޅިޔާ މިއިންމީހަކަށް ފެންނަދުވަހަކުން މިމީހުންގެ ހާލު ހުންނާނީކިހިނެއްބާ\nމާޗް 20, 2020 10:16\nސޯލިހު ވެރިކަން ކުރާގޮތަށް ޗެނަލް13 އިން މަޑިސީލަޕުރޮގުރާމް ދެންގެނެސްދޭނީ އެހެންނަމެއްގަ ދެން ލަލަލާ އަފިރިން އަދިވެސް ހިތުގަ ވެރިކަން ކުރާނީ މަޑިސީލަ.\nފިތުނަވެރި ޏާތަހުޒީބީ ބަ އިގަނޑެ އް\nޗެނަލް13 ވަގުތުން އުވާލަންވީ.. ކޮން މަޑިސީޅައެއްތަ!!!!\nމާޗް 20, 2020 10:47\nވޭތުވެދިޔަ ފަސް އަހަރު ކަލޭމެން މީޑިޔާ ތަކަށް ކުރި ޖެއްސުން އެގޭ ތަ ؟؟؟؟؟؟؟\nމާޗް 20, 2020 15:59\nޢަ ހަރުމެންގެ ވެރިކަމެޢްގަ ނޯންނާނެ ބުނެފައެއް ޕްރޮގްރާމެޢް ހުއްޓާލަން އަންގާފައެއް! ކި ހާވަރަކަށް ޔާމީނު ދިމާލަށް އެއްޗި ހިކީ އަޅެ ބުނެބަ?\nމާޗް 20, 2020 11:15\nއިދިކޮޅު ބާރުގައޮތީ ހެދިގޮތަށް ރަނގަޅު ބޮޑު އަދަދަކުން ޖޫރިމަނާއެއް ކޮއްލިނަމަ ބުނާނީ ކީކޭބާ\nމާޗް 20, 2020 11:56\nމަޑިސީލަ ބަންދު ކުރުމުން ކަންބޮޑު ނުވާށެވެ ކަންބޮޑުވާން ޖެހެނީ ދިވެއްސަކު ޕޮޒިޓިވް ވެދާނެ ކަމަށްޓަކައެވެ ދެ ޙަރަމް ބަންދު ކުރުމަށް ވުރެ ބޮޑުކަމެއް ދުނިޔެއަކު ނުހިގައެވެ ބިރުވެތިވެ ހިތްތިރިކުރާށެވެ ﷲ ދިވެހިންނަށް ދަރުމަވަންތަވެ ވޮޑިގެން ރަޙްމަތް ލައްވަމުން ގެންދަވާތީ ﷲއަށް ތަސްބީޙަ ދަންނަވާ ޝުކުރު ވެރިވާށެވެ މާތްﷲ އީ ތައުބާވާ މީހުންނާ ތާހިރުވާ މީހުންނަށް ލޯބިކުރައްވާ އިލާހެވެ\nދެން ކިޔާނޭ ނަމަކީ "ސަރުކާރު ކޮށިއަރުވައިލި". އެގިދާނެތާ!\nމާޗް 20, 2020 16:57\nސަރުކާރު މަރަށް ތެޅޭތަން މި ފެންނަނީ އިންޝާއަﷲ!\nމާޗް 20, 2020 19:52\nވީ އެއްމެ އަވަހަކަށް " ދުފާފޮށި " މިނަމުގައި އަޅުން ތިޕޮރޮގުރާމް ފައްޓާ މިސަރުސާރުގެ އަދިރި ފަރާތް ރައްޔިތުންނަށް ހާމަކޮށްދީ މަބުރޫކު ހަދާދޮގުތަށް ފަޅާއަރުވާލާ...\nމާޗް 20, 2020 19:53\nދުފާފޮށި ވަރަށް ސަޅިނަމެއް...


Quran tharujamaatha ukaalee WAMCO in-City Council - AO News\nގުރުއާން ތަރުޖަމާތައް އުކާލީ ވެމްކޯ އިން-ސިޓީ ކައުންސިލް\nތިލަފުށްޓަށް ކުންޏާއެކު ގުރުއާން ތަރުޖަމާތައް އުކާލީ ވޭސްޓް މެނޭޖްމަންޓް ކޯޕަރޭޝަން(ވެމްކޯ) އިން ކަމަށް ފުވައްމުލަކު ސިޓީ ކައުންސިލުން ބުނެފިއެވެ.\nއެ ކައުންސިލުން ނެރެފައވާ ބަޔާނެއްގައި ބުނެފައިވަނީ މީގެ 10 ވަރަކަށް އަހަރު ކުރިން އިސްލާމިކް މިނިސްޓްރީން އެ އިދާރާއަށް ފޮނުވި ކީރިތި ގުރުއާނުގެ ދިވެހި ތަރުޖަމާތަކެއް ކުށް ހުރުމުގެ ސަބަބުން ނުބެހުމަށް އެ މިނިސްޓްރީން އަންގާފައިވާ ކަމަށެވެ. އަދި ތަރުޖަމާތަކާއި އިސްލާމިކް މިނިސްޓީރީން ހަވާލުނުވެ ގިނަ ދުވަސްވަމުންދާތީ އިސްލާމިކް މިނިސްޓްރީއަށް ފޮނުވަން ދެންނެވުމުން އެ ތަރުޖަމާތައް ނައްތާލުމަށް އެ މިނިސްޓްރީން ލަފާދީފައި ކަމަށް ބަޔާނުގައިވަނީ ބުނެފައެވެ\nއެހެންކަމުން ގުރުއާން ތަރުޖަމާތައް ވެމްކޯއާ ހަވާލުކުރީ ފޮށިތަކުގައި ރައްކާތެރިކަމާއެކު ބަންދުކޮށްފައިކަމަށް ސިޓީ ކައުންސިލުންވަނީ ބުނެފައެވެ. އަދި ގުރުއާން ތަރުޖަމާކަން އެނގޭ ގޮތަށް ފޮށިތަކުގައި ބޭރުގައި ލޭބަލްކޮށްފައިވާނެ ކަމަށް ފުވައްމުލަކު ސިޓީ ކައުންސިލުން ވަނީ ބުނެފައެވެ.\nގުރުއާން ތަރުޖަމާ އުކާލި މައްސަލައިގައި ފުވައްމުލަކު ސިޓީ ކައުންސިލަށް ގިނަ ފާޑުކިޔުންތައް އަމާޒުވެފައިވާއިރު އެމައްސަލަ ތަހުގީގުކުރުމަށް މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސާވިސްއަށް ހުށައަޅާފައިވާ ކަމަށް ފުވައްމުލަކު ސިޓީ ކައުންސިލުން ނެރެފައިވާ ބަޔާނުގައި ވަނީ ބުނެފައެވެ.\nސިޓީ ކައުންސިލުން ޤުރުއާނުގެ ތަރުޖަމާތައް އުކާލީ ވެމްކޯއިން ކަމަށް ބުނެފައިވާއިރު ތިލަފުށްޓަށް ގުރުއާން ތަރުޖަމާތައް އުކާލި މައްސަލަ ފުލުހުންނަށް ހުށަހަޅާފައިވާ ކަމަށް ވެމްކޯއިންވެސް ވަނީ ބުނެފައެވެ. މި މައްސަލައިގައި ވެމްކޯ އިން ނެރުނު ބަޔާނުގައި ބުނެފައިވަނީ ހާއްސަކޮށް ނައްތާލަން ޖެހޭ ތަކެތި ތިލަފުށީގައި ނައްތާލެވޭނީ، އެފަދަ ތަކެތި ނައްތާލަން ބޭނުންވާ ފަރާތްތަކުން ވެމްކޯއަށް ލިޔުމަކުން އަންގައި ހާއްސަ ހުއްދައެއް ނަގައިގެން ކަމަށެވެ.\nވަގަށް ނަގާފައިވާ ބައިލައްކަ ރުފިޔާ ފުލުހުން ހޯދައިފި


Gaabilu, zimmaadhaaru councilegge ummeedhugai Kihaadhoo rayyithun\nކިހާދޫ ކައުންސިލަށް 2014 ވަނަ އަހަރު އިންތިހާބުކުރެވުނު ކައުންސިލަރުން -ފޮޓޯ: ފޭސްބުކް\nޤާބިލު ޒިންމާދާރު ކައުންސިލެއްގެ އިންތިޒާރުގައި ކިހާދޫ ރައްޔަތުން\nލިޔުނީ: ކިހާދޫ ލައިވް | ފެބްރުއަރީ 24, 2017 ޚަބަރު\nތަރައްޤީއާއި ތަޙްޒީބުގެގޮތުން ކައިރީގައި ވަށައިގެންވާ ރަށްތަށް އަޅުގަނޑުމެން ފަހަތަށް ޖައްސާލުމަށްފަހު ކުރިއަރައިފިއެވެ. މިކަމުގެ އެންމެބޮޑު އަސްލަކީ މިފަދަ ރަށްރަށުގެ ކައުންސިލްތަކުގެ ޤާބިލުކަމާއި ވަޒީފާގެ ޒިންމާ އަދާކުރުމެވެ. އަދިވެސް އަޅުގަނޑުމެން މިގޮތުގައި ތަރައްޤީ ހޯދުމަށް މަސައްކަތް ނުކޮށް ސަރުކާރަށް ބަދުބަސް ބުނެބުނެ ތިބެންވީ ހެއްޔެވެ؟ ނުވަތަ ރައްޔަތުންގެ އުއްމީދުތަކާ އެއްގޮތަށް ކަންކަން ކުރުމަށްޓަކައި އެހެން ބަޔަކަށް ފުރުޞަތު ދޭންވީ ހެއްޔެވެ.؟\nބައެއް ފަހަރު ” ކޮންމެ ބަޔަކު ތިއްބަސް ހަމަވާނީ ވާވަރޭ” ބުނާ އަޑު އިވެނީ މަދެއްކޮށެއްނޫނެވެ. މިއީ ހަޤީގަތެއްނޫންކަން މި އަތޮޅުންވެސް ފެންނަން އެބަހުއްޓެވެ. މިސާލަކަށް މާޅޮހު ކައުންސިލުން އެރަށުގެ ތަރައްޤީއަށް ކުރަމުންދާ މަސައްކަތްތައް ފާހަގަކޮށްލަމެވެ. އަދި ޚާއްޞަކޮށް ކައުންސިލްގެ މެމްބަރުންގެ މެދުގައި އޮންނަ ގުޅުމަކީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ނުފެންނަ ކަމެކެވެ. ކައުންސިލްގެ މެމްބަރުންގެ އެންމެބޮޑު ޝަކުވާއަކީ ކައުންސިލްގެ ކޯރޑިނޭޝަން ނެތުމެވެ. ނުވަތަ ކައުންސިލުން ކުރަންޖެހޭ ކަންކަމުގެ މައުލޫމާތު ކައުންސިލްގެ ހުރިހާ މެމްބަރުންނަށް ނުލިބުމެވެ. މިސާލަކަށް ތިންވަނަފަރާތަކާއެކު ބައްދަލުވުމެއް ރޭވިފައިވާކަން ކައުންސިލްގެ ހުރިހާ މެމްބަރުންނަށް ނޭގުމަކީ އާންމު ކަމެކެވެ. އަދި ރައްޔަތުންގެ އެންމެބޮޑު ޝަކުވާއަކީ ކައުންސިލުން ކުރާކަންކަމުގެ މަޢުލޫމާތު ރައްޔަތުންނަށް ނުލިބުމާއި ރައްޔަތުންނާއި ބައްދަލު ކުރާ މިންވަރު މަދުވުމެވެ.\nކުނީގެ ކަންކަން ހައްލުކުރުމަށް ދައުރުގެ ކުރީކޮޅު މަސައްކަތްކުރި ކަމުގައިވަޔަސް މިހާރު މިކަން މިވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ބޮއްސުންލާފައެވެ. ހަމަ އެހެންމެ މިހާރު ބޭނުން ކުރަމުން އަންނަ މިސްކިތްވެސްވަނީ މަރާމާތުކުރަން ޖެހިފައެވެ. ބަދަރުގެ ބޭރު ތޮށިގަނޑު މަރާމާތު ކުރުމަށްޓަކައި ގެނެވިފައިވާ ސިމެންތިތަށްވެސް ގުދަނުގައި ހުރެ ގަނޑުވަނީއެވެ. މިކަންކަން ހައްލުކުރުމަށް އެންމެބޮޑު ދައުރެއް އަދާކުރެވޭނީ ހަމަ ކައުންސިލަށެވެ.\nއަޅުގަނޑުވެސް ޤަބޫލުކުރާ ޙަޤީޤަތަކީ ތަރައްޤީގެ ބޮޑެތި ކަންކަން ކުރެވޭނީ ސަރުކާރުން ކޮށްދިނިއްޔާއެވެ. ނަމަވެސް ސަރުކާރާއި ގުޅިގެން މިދެންނެވިފަދަ ކަންކަން ކުރުމަށް މަސައްކަތް ކުރުމަކީ ކައުންސިލްގެ ޒިންމާއެކެވެ. ވޭތުވެ ދެ ދައުރުގައިވެސް ކިހާދޫ ރައްޔަތުންގެ އުންމީދުތަށް މިވަނީ ޙާޞިލްނުކުރެވިއެވެ. ވީމާ، ކުރިއަށް އޮތް ކައުންސިލް އިންތިޚާބުގައި ވޯޓް ދެއްވާއިރު މިކަމަށް ވިސްނާލުން މުހިއްމެވެ. ހަމައެކަނި އާއިލާގެ މެމްބަރަކަށް ވަޒީފާއެއް ހޯދައިދިނުމުގެ ނިޔަތުގައި ނުވަތަ ވަކި ޕާރޓީ އަކަށް ނިސްބަތްވާ މީހަކަށް ވޯޓުދިނުމުގެ ބަދަލުގައި ގާބިލު ކަންކަން ކުރުމަށް މަސައްކަތް ކުރާ ބަޔަކު ހޮވުމަށްޓަކައި އާ ބަޔަކަށް ފުރުޞަތު ދިނުން ކިހިނެއްވާނެބާވައެވެ.\nnaibu raees on ފެބްރުއަރީ 24, 2017 10:42 am\nވަރަށް ރަގަޅު ލިޔުމެއް. ރަށަށް ތަރައްގީ ގެނެވޭނީ ކަން ކަން ކުރަން ކެރޭ ކައުންސިލަރުން ތިބެގެން. ހަމަ އެކަނި ފޭސްބުކްގަ ލިޔާ ކައުންސިލަރުން ތިބެގެން ތަރައްގީއެއް ނުގެނެވޭނެ. ކިހާދޫ ކައުންސިލްގެ ރައީސްގެ ކަމަކީ ފޭސްބުކުގަ ސަރުކާރުގެ އިސްވެރިންނަށާއި އެމީހުން އާއިލާއަށް އެއްޗެހި ކިޔުން. އޭގެ ބަދަލުގައި ބުނަންބޭނުންވާ އެތި ސަރުކާރުގެ އިސްވެރިންނާ ބައްދަލުކޮށް ބުނުމުން ކަންނޭގެ އޭގެ ފައިދާއެއް ރައްޔިތުންނަށް ކުރާނީ.. ނައިބުރައީސް ހޯދަން ބޭނުންނަމަވެސް އެޕޮއިންޓްމެންޓެއް ހޯދައިގެން ދިޔައީމަ ދޯ ފެންނާނީ. ފޭސްބުކް ސްޓޭޓަސްގަ ލިޔުނަކަސް ނައިބުރައީސަކަށް ނޭގޭނެ. އެހެން މީހުންގެ ޒިންމާގެ ވާހަކަ އެހަށްބާއްވާފަ އަމިއްލަ ޒިންމާ އަދާކުރެވެނީ ކިހާ ވަރަކަށްތޯ ވިސްނާލަން ޖެހޭ. ކައުންސިލަރުންނަށް މުސާރަ ދެނީވެސް ހަމަ ރައްޔިތުންގެ ފައިސާއިން. އެހެން ކަމުން މީހުންގެ ވާހަކަ ނުދައްކާ އަމިއްލަ ޒިންމާ އަދާކުރަން ގޮވާލަން. އަދި މިފަދަ ގިން ލިޔުންތައް ގެނައުމަށް ކޭއެލް ގެ ޓީމަށް އެދެން. ކައުންސިލުގެ މިދިޔަ އަހަރުގެ ހާޒިރީއާއި ކައުންސލިނުން ކުރަން ރޭވި ކަންކަމާއި އަދި ކުރެވުނު ކަންކަމުގެ ޚުލާސާ ރިޕޯޓެއް ގެނެސްދިނުން އެދެން.


ޕެނިކް ޑިސްއޯޑަރ (panic disorder)އަކީ “ކުއްލިއަކަށް ބިރުގަތުމާއި ހިތް ނުތަނަވަސްވުމުގެ ޙާލަތެ”ވެ. ޕެނިކްވުމަކީ ކުއްލިއަކަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ބިރުގަތުމާއެކު ހިތް ނުތަނަވަސްވެ، ހަދާނެގޮތް ހުސްވުމެވެ. ޕެނިކްވާ މީހާއަށް ހީކުރެވޭނީ އޭނާއަށް އިހްސާސްކުރެވޭ ބިރަކީ ހަގީގަތުގައި ވެސް އޭނާއަށް ދިމާވެފައިވާ ވަރަށް ނުރައްކާތެރި ކަމެއްކަމަށެވެ. ވުމާއެކު މިއިހްސާސް ތަކާއި އެއްގޮތަށް ހަށިގަނޑުވެސް އެއަށް އިޖާބަދީ އަމަލީގޮތުން އޭގައި ބައިވެރިވެއެވެ. މީގެ ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން ނޭވާލުމާއި ހިތުގެ ވިންދަށް ބަދަލުއައުމުގެ އިތުރުން، ހަށީގަނޑުގެ އެހެން ގުނަވަންތަކުގެ މަސައްކަތްތަކަށް ވެސް ބަދަލުއާދެއެވެ. އަދި އެފަދަ ވަގުތެއްގައި އަމިއްލަ ކޮންޓްރޯލުން ހުރިހާ ކަމެއް ނައްޓާލާފައިވާހެން ބަލިމީހާއަށް އިހްސާސް ކުރެވެއެވެ.\nޕެނިކް ޑިސްއޯޑަރ އަކީ އާންމު ދިރިއުޅުމުގައި ކުރިމަތިވާ ”ކަންބޮޑުވުމާއި ބިރުގަތުން” ފަދަ ކަންކަމާއި ތަފާތު ކަމެކެވެ. މިއީ ކުރިން އެނގުމަކާ ނުލައި (އިންޒާރަކާއި ނުލައި) ކުއްލިއަކަށް ކުރިމަތިވާ ނުރައްކާތެރި ޙާލަތެކެވެ. ތަކުރާރުކޮށް ޕެނިކް އެޓޭކް ކުރިމަތިވެ، އަދި އެކަމާމެދު ފިކުރުކޮށް ކަންބޮޑުވާ ހާލަތަކީ “ޕެނިކް ޑިސްއޯޑަރ” އެވެ.\nޕެނިކް އެޓޭކް(panic attack) އަކީ ކުއްލިއަކަށް ކާރިސާއަކާ ކުރިމަތިވެ، އަމިއްލަ ކޮންޓްރޯލްގެ ދަށުން ހުރިހާ ކަމެއް ނެއްޓިފައިވާ ކަމުގެ އިހްސާސް ވުމާއެކު، ކޮޅުނެތްކޮޅަށް ބިރުގަތުމެވެ. އާންމު ގޮތެއްގައި ޕެނިކް އެޓޭކް ގެ ދިގުމިނަކީ 10 މިނިޓެވެ. އޭގެ ފަހުން ބަލިމީހާ އާދައިގެ ޙާލަތަށް ބަދަލުވެއެވެ. ނަމަވެސް ބައެއް ފަހަރު އެއްގަޑިއިރު ނުވަތަ އެއަށްވުރެ ގިނައިރަށްވެސް މިކަން ދިގުލައިދެއެވެ. ޕެނިކް އެޓޭކް ކޮންމެ އިރަކު (މިސާލަކަށް ނިދާފައި އޮއްވައި) ވެސް ކުރިމަތިވެދާނެ އެވެ.\nކުރިން ޕެނިކް އެޓޭކް އެއް ޖެހުމަކީ ދެވަނަ ފަހަރު ޕެނިކް އެޓޭކް ޖެހުމުގެ ފުރުޞަތު އިތުރުކުރާ ކަމެކެވެ. ނުވަތަ އެފަދަ މީހަކަށް ކުރިން ޕެނިކް އެޓޭކް ނުޖެހޭ މީހަކަށްވުރެ، ޕެނިކް އެޓޭކް ޖެހުމުގެ ފުރުޞަތު ބޮޑެވެ.\nޕެނިކް އެޓޭކް ޖެހުމުގެ ފުރުޞަތު\nޕެނިކް އެޓޭކް ޖެހޭ ސަބަބު\nޕެނިކް އެޓޭކް ޖެހުމަށް މެދުވެރިވާ ހަގީގީ ސަބަބެއް އަދި ހޯދިފައެއް ނުވެއެވެ. ނަމަވެސް ގުޅިފައިވާ ބައެއް ކަންތައްތަކުގެ ސަބަބުން ޕެނިކް ޑިސްއޯޑަރ ކުރިމަތިކޮށްފާނެ އެވެ. އެގޮތުން ޕެނިކް ޑިސްއޯޑަރ ކުރިމަތިވުމަށް މެދުވެރިވާ ކަންތައްތަކުގެ ތެރޭގައި:-\n(ހ) އާއިލާގެ މެންބަރުންގެ ތެރޭގައި ދައުރުވަމުން އައުން: އާއިލީގޮތުން ވާރުތަވަމުން އަންނަ ޖީން އެއްގެ ސަބަބުން މިބަލި އާއިލާ ތަކުގެ ތެރޭގައި ދައުރުވާކަން ފާހަގަކުރެވިފައި ވެއެވެ.\n(ށ) ސިކުނޑީގައި ޣައިރު ތަބީޢީ ކަމެއްހުރުން: އެގޮތުން ސިކުނޑި އަދި ނާރުތަކުގެ ނިޒާމްގައި ދައުރުކުރަންޖެހޭ ކެމިކަލް މާއްދާތައް ހުންނަންޖެހޭ މިންގަނޑުގައި ނެތުމަކީ ޕެނިކް ޑިސްއޯޑަރ މެދުވެރިވެދާނެ ކަމެކެވެ. ވުމާއެކު ބޭސް ބޭނުންކުރުމުން މިކެމިކަލް މާއްދާތައް އެހުންނަންޖެހޭ މިންގަނޑަށް ގެނައުމުގައި އެހީތެރިވެދެއެވެ.\n(ނ) މަސްތުވާތަކެތި އަދި ބަނގުރާ ބޭނުންކުރުން: މަސްތުވާތަކެތި ބޭނުންކުރުމާއި، ބަނގުރާ ބުއިމަކީ ޕެނިކް ޑިސްއޯޑަރ ކުރިމަތިވުމަށް މެދުވެރިވެދާނެ ކަމެކެވެ. ޕެނިކް ޑިސްއޯޑަރ ހުންނަމީހުން އެކަމުން ދުރުވުމަށްޓަކައި ތަފާތު ވައްތަރުގެ ބޭސް އަދި މަސްތުވާތަކެތި ބޭނުން ކުރެއެވެ. ނަމަވެސް މިބާވަތުގެ ތަކެތި ބޭނުންކުރުމުގެ ސަބަބުން ބަލި އިތުރަށް ގޯސްވެ، ދިރިއުޅުންދެކެ ފޫހިވާ ހިސާބަށް ދެއެވެ.\n(ރ) ދިރިއުޅުމުގައި ދިމާވާ ފިއްތުންތައް: ދިރިއުޅުމުގައި ފިއްތުންތައް ކުރިމަތިކުރުވާ އެކި ކަންތައް (މިސާލަކަށް ބޮޑު ކާރިސާއެއް ހިންގުން، މައިންބަފައިންގެ ތެރެއިން އެކަކު ނިޔާވުން، ތިމާގެ މީހަކު މަރުވުން ފަދަ ކަންތައްތައް) ތަކުގެ ސަބަބުން ވެސް ޕެނިކް ޑިސްއޯޑަރ ކުރިމަތިވުމަކީ ވެދާނެ ގޮތެކެވެ. ޕެނިކް ޑިސްއޯޑަރ ކުރިމަތިވެފައި ވަނިކޮށް މިފަދަ ކަމެއް މެދުވެރިވެއްޖެނަމަ ބަލި އިތުރަށް ގޯސްވުމަކީ ވެދާނެ ގޮތެކެވެ.\nޕެނިކް އެޓޭކްގެ އަލާމާތްތައް\nނޭވާ ކުރުވުން / އަވަސް އަވަހަށް ނޭވާލުން\nހިތުގެ ވިންދު އަވަސްވެ ހިތް ބާރަށް ތެޅުން / މޭތެޅުން\nހަށިގަނޑު ފިނިވެ ހީކަރުވައި، ތުރުތުރުއެޅުން ނުވަތަ ބައެއްފަހަރު ހަށިގަނޑު ހޫނުވެ މޫނުރަތްވެ ދިލަނެގުން\nހޭނެތުން / ޚަބަރު ހުސްވުން\nއަމިއްލަ ކޮންޓްރޯލްގެ ދަށުން ކަންތައްތައް ނެއްޓިދާނެ ކަމުގެ ބިރުހީވުން ނުވަތަ މޮޔަވެދާނެ ހެން ހީވުން، ނުވަތަ ހާޓް އެޓޭކް ޖެހެނީ ކަމަށް ހީވުން، ނުވަތަ މަރުވަނީކަމަށް ހީވުން\nޕެނިކް އެޓޭކްގެ ސަބަބުން ދިމާވެދާނެ އިތުރު މައްސަލަތައް\nޕެނިކްވާ މީހުން އެންމެ ބޮޑަށް ބިރުގަންނަނީ އެފަދަ އެޓޭކެއް އަތުވެދާނެ ކަމަށެވެ. ވުމާއެކު އެފަދަ މީހުން މަސައްކަތްކުރާނީ އެފަދަ ކަމެއް ދިމާވެދާނެ ހުރިހާ ކަމަކުން ދުރުވެތިބުމަށެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި ގެއިން ބޭރަށްނިކުތުން، ދުއްވާ އެއްޗިއްސަށް އެރުން، ސިނޑި ނުވަތަ ލިފްޓް ބޭނުންކުރުން ކޮޓަރި، ފާޚާނާ ފަދަ ތަންތަނުގައި އެކަނި ހުރުން، އަދި މިނޫންވެސް ދިރިއުޅުމުގެ އަސާސީ ކަންތައްތައް ކުރުމުން ފަސްޖެހޭގޮތްވެއެވެ. ވުމާއެކު އެހާލަތުގައި އާދައިގެ ދިރިއުޅުމެއް އުޅުމަކީ މުސްތަހީލުކަމަކަށް ވެދެއެވެ. އަދި ބައެއް ފަހަރު ޕެނިކް އެޓޭކެއް އަތުވެދާނެ ކަމުގެ ޚިޔާލުތައް ހިތުތެރޭގައި އަށަގަތުމުންވެސް މިފަދަ އެޓޭކް އަކާއި ކުރިމަތިލާން ޖެހިދެއެވެ. ވުމާއެކު މިފަދަ މީހުން އާންމުންގެ ތެރެއަށް ނިކުމެއުޅުމަށް ދެކޮޅު ހަދައެވެ.\nޕެނިކްވުމަށް ދެވޭ ފަރުވާ\nޕެނިކް އެޓޭކް ޖެހުން ނުވަތަ ޕެނިކް ޑިސްއޯޑަރ ކުރިމަތިވުމުން ދެވައްތަރެއްގެ ފަރުވާ ދެވޭކަން ފާހަގަ ކުރެވިފައިވެއެވެ. އެއީ ބޭސްވެރިކަމުގެ ފަރުވާ އަދި ނަފްސާނީ ފަރުވާ އެވެ.\nނަފްސާނީ ފަރުވާގައި ހިމެނެނީ “ސައިކޯތެރަޕީ” އަދި “ކަގްނިޓިވް ބިހޭވިއަރ ތެރަޕީ” އެވެ. ނަފްސާނީ ފަރުވާ ގައި ބަލިމީހާއަށް ތަފާތު5ކަމެއް ދަސްކޮށްދެއެވެ.\n(ހ) – ބަލިއޮޅުންފިލުވައިދިނުން: މީގައި ބަލިމީހާގެ ބައްޔަކީ ކިހިނެއް ވާކަމެއް ކަމާއި، ބަލީގެ އަލާމާތްތައް ފާހަގަކުރަން ދަސްކޮށްދިނުމާއި، ފަރުވާކުރިއަށް ގެންދާނެ ގޮތް ބުނެދިނުން ހިމެނެއެވެ.\n(ށ) – ފާހަގަކުރުން: ބަލިމީހާގެ އަތުގައިވާ ނޯޓް ފޮތެއްގައި ޕެނިކް ވާން ދިމާވާ ކަންތައްތަކާއި، ހިތްހަމަނުޖެހޭ ކަހަލަ ކަންތައްތައް ލިޔެނޯޓްކުރެވިދާނެ އެވެ.\n(ނ) – ނޭވާލުން: ބަލިމީހާއަށް ޕެނިކް އެޓޭކް އެއް ޖެހުމުން ނޭވާލާނެގޮތް ދަސްކޮށްދީ އެކަމުގެ ތަމްރީނު ދެވެއެވެ.\n(ރ) – އަލުން ވިސްނުވުން: މީގައި ބަލިމީހާއަށް ފަރުވާދޭ ފަރާތުން ދަސްކޮށްދޭނީ ޕެނިކްވުމުގެ އަލާމާތްތަކާއި އެކަމާމެދު ބަލިމީހާ ދެކޭގޮތް ބަދަލުކުރުމެވެ.\n(ބ) – އަލުން މުޖުތަމަޢަށް ބަލިމީހާނެރެ ތަޢާރަފްކުރުން: މިމަރުހަލާގައި ބިރުގަންނަ ކަންތައްތަކުގެ ތެރެއަށް ބަލިމީހާ ނެރެ، ޕެނިކް އެޓޭކް ދިމާވާން މެދުވެރިވާ ހާލަތްތަކަށް ބަލިމީހާ ހުށަހަޅައި، މަޑުމަޑުން ތަމްރީނުދީ ބަލިމީހާ އަލުން މުޖުތަމައަށް ނެރެވެއެވެ.\nބޭސްބޭނުންކުރުމާއެކު ކުރިން ބުނެވުނު ނަފްސާނީ ފަރުވާ ދިނުމަކީ މުހިއްމު ކަމެކެވެ. ބޭހެއްގެ ގޮތުގައި އާންމުކޮށް ބޭނުންކުރަނީ ޑިޕްރެސްވުން މަނާކުރާ ބޭސްތައް އެވެ. މީގެ އިތުރުން “އެންޓިއެންޒައެޓީ” ޑްރަގްސް ވެސް ދީއުޅެއެވެ. މިފަދަ ބޭސް ބޭނުންކުރަންވާނީ ޑޮކްޓަރެއްގެ ބެލުމުގެ ދަށުންނެވެ. ބައެއް ފަހަރު ހިތުގެ ބަލީގެ މީހުންނަށްދީއުޅޭ “ބީޓާ ބްލޮކަރ” އޭ ކިޔާ ބޭސްތައް ވެސް ބޭނުންކުރަންޖެހޭ ފަހަރު އާދެއެވެ.\nމިހާރު ކުރިއަށްދާ ދިރާސާތަކުން އެނގޭގޮތުގައި ޕެނިކް ޑިސްއޯޑަރ އަކީ ފަރުވާކުރެވިއްޖެނަމަ މުޅިން ރަގަޅު ކުރެވިދާނެ ބައްޔެކެވެ. ބަލީގެ ކުރީކޮޅުގައި މިކަން ދެނެގަނެވި، އެކަށީގެންވާ ފަރުވާއެއް ލިބިއްޖެނަމަ އެއީ އަވަސް ޝިފާއަކަށް މަގުފަހިވާނެ ކަމެކެވެ. ރަގަޅަށް އެކަށޭނަގޮތުގައި ފަރުވާކުރެވިއްޖެނަމަ 90 އިންސައްތަ މީހުންނަށް ލުއިލިބޭކަން ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ.\nޕެނިކް ޑިސްއޯޑަރ އަކީ ރައްކާތެރިވެވޭނެ ބައްޔެއް ނޫނެވެ. ނަމަވެސް ދިރިއުޅުމުގައި ދިމާވާ ފިއްތުން ތައް ކުޑަކުރުމަކީ ޕެނިކް ޑިސްއޯޑަރ މެދުވެރިވުން މަދުކޮށްދީ، ޕެނިކް ޑިސްއޯޑަރ އާއި ގުޅިގެން ކުރިމަތިވާ ތަފާތު އުދަނގޫތައް ކުޑަކޮށް ދަށްކޮށްދޭނެ ކަމެކެވެ. އެގޮތުން ކުރެވިދާނެ ކަންތައްތަކުގެ ތެރޭގައި:-\nކޮފީ، ކޯލާ ، ކަޅުސައި، ޗޮކްލެޓް ފަދަ ކެފޭއިން އެކުލެވޭ ބާވަތްތަކާއި ދުރުހެލިވުން\nއެއްވެސް ބޭހެއް ބޭނުންކުރުމުގެ ކުރިން ޑޮކްޓަރެއްގެ ލަފާ ހޯދުން: ބައެއް ބޭސްތަކުގައި ހުންނަ ކެމިކަލް ތަކަކީ އޭގެ ސަބަބުން “ހާސްވެ ކަންބޮޑުވު”މުގެ އުދަނގޫތައް އިތުރުކޮށްދޭ ކެމިކަލްތަކެވެ.\nގަވާއިދުން ކަސްރަތު ކުރުން\nކުލުނު – 259 – ޕެނިކް އެޓޭކް – މާރޗް 2009\nޙާމިމް.ކޮމްޙާމީމްޙާމީމް ޢަލީނަފްސާނީ ބަލިތައްބަލިތައްޑިސްއޯޑަރޕެނިކްޕެނިކް އެޓޭކްޕެނިކް ޑިސްއޯޑަރ\n20 އެޕްރީލް, 2015\n8 ޑިސެންބަރު, 2018


06 މާޗް 2019 - 07:21 13 comments\n"ނޫނެކޭ ނުބުނާތި! އިޓްސް ޖަސްޓް އަ ގޭމް!" ޝަހުމާ ބުންޏެވެ.\n"އޭނަ ހާދަހާ ބިރުވެރިއޭ،" ރިފްޒާ މަޑުމަޑުން ބުންޏެވެ. "އަހަރެން ދެން އައިޕެޑް ނުވެސް ހުޅުވާނަން."\n"އެހެން ނުހަދާތި! މޯމޯ އައިސް މަންމަ މަރާލައިފިއްޔާ މާ ދެރަވާނެ،" ޝަހުމާ ނަސޭހަތްދިނެވެ. "ބައެއް ފަހަރު ތަދުވާކަންތައް ކުރަން ބުންޏަސް ކުރޭ! އޯކޭވާނެ."\nރިފްޒާއަށް އެހީތެރިކަމެއް ލިބުނީ އެންމެ ރަނގަޅު ދިމާއަކުން ނޫނެވެ. ހަމަ އެހެންމެ ރިފްޒާއަށް ލިބުނީ ރަނގަޅު ނަސޭހަތެއް ވެސް ނޫނެވެ. ނަތީޖާއަކަށްވީ ހައްތާ ބޮޑަށް ރިފްޒާއަށް މަގުއޮޅުމެވެ. ހަގީގަތެއް އެކުލެވިފައި ނެތް ބޮޑު ދޮގެއް އެއީ ތެދެއް ކަމަށް ގަބޫލުކުރެވުމެވެ. ރިފްޒާގެ ނިޔަތް ކިތަންމެހާ ވެސް ރަނގަޅެވެ. އެއީ މަންމަގެ ފުރާނަ ސަލާމަތްކުރުމެވެ.\nހަވީރު ގެއަށް އައިސްފައި ވެސް ރިފްޒާ އައިޕެޑަކު އަތެއްނުލައެވެ. އިނީ ޓީވީ ކައިރީގައެވެ. ރިފްޒާއަށް ކަމުދާ އެއްޗެއް އެ ވަގުތަކު ޓީވީއަކުން ނުދައްކައެވެ. އައިޕެޑް ހުޅުވައިލަން ރިފްޒާ ބޭނުމެވެ. އެކަމަކު ބިރު ވެސް ގަނެއެވެ. ކޮޓަރިއަށް އައިޕެޑް ވައްދާކަށް ރިފްޒާ ބޭނުމެއް ނޫނެވެ. ކުއްލިއަކަށް ސޯފާ މައްޗަށް އައިޕެޑް ވެއްޓުނެވެ. ރިފްޒާ ދިޔައީ ސިއްސައިގެންނެވެ.\n"ދަރިފުޅު ހަނދާންނެތިގެން މަންމަ ކޮޓަރީގަ ބާއްވާފަ އޮތީ،" ނާސިހާ ބުންޏެވެ. "އައިޕެޑް ނެގިތަނާ މަންމައަތުން ވެއްޓެން ވެސް ވެއްޓިއްޖެ! އޯޕަންކޮށްލަބަލަ އޯކޭތޯ!"\nނާސިހާ ދިޔައީ އުނދުން ކައިރިއަށެވެ. ރިފްޒާ އެންމެ މީރުކޮށް ކަނީ ނާސިހާ ވަކި ހާއްސަ ގޮތަކަށް ހަދާ ނޫޑްލްސްއެކެވެ. ވީމާ، އެ ނޫޑްލްސް ތައްޔާރުކުރުމުގެ މަސައްކަތް ނާސިހާ ފެށިއެވެ. ރިފްޒާ މަޑުމަޑުން އައިޕެޑް ނެގިއެވެ. އައިޕެޑް ހުޅުވާކަށް ރިފްޒާ ބޭނުމެއް ނޫނެވެ. އެތައް އިރަކު އައިޕެޑަށް ބަލަހައްޓައިގެން ރިފްޒާ އިނެވެ.\n"ކޮބާ އޯކޭތަ؟" ނާސިހާ އެހިއެވެ.\n"އޭނ؟" ރިފްޒާއަށް ބުނެވުނެވެ. "އަދި ނުބަލަން!"\n"ދެން ބަލާބަލަ!" ރިފްޒާއަށް ނުވެސް ބަލައި ނާސިހާ ބުންޏެވެ. "ދޭ ކޮޓަރިއަށް. ފަންކާ ނިއްވައިލާފަ އުނދުން ރޯކުރެވޭނީ. ދަރިފުޅަށް މި ތަން މާ ހޫނުވާނެ. ދޭ ރޫމަށް."\nނާސިހާ އެހެން ބުނީ ދަރިފުޅަށް ރަނގަޅަކަށެވެ. ވެގެންއުޅޭ ގޮތް އެނގޭ ނަމަ ނާސިހާ އެހެނެއް ނުބުނީހެވެ. ރިފްޒާ އައިޕެޑް ހިފައިގެން ކޮޓަރިއަށް ވަނެވެ. އެނދުގައި އިށީނދެލިއެވެ. ހިތުގެ ވިންދު ބާރުވަމުންދިޔައެވެ. ސުވިޗަށް ފިތާލުމާއެކު އައިޕެޑް ހުޅުވުނެވެ. އިރުކޮޅަކު އިސްކިރީނަށް ބަލަންއިނދެފައި، ކުޑަކުދިންނަށް ހާއްސަ ޔޫޓިއުބް ހުޅުވައިލިއެވެ. ކާޓޫނު ބަލަން ފެށިއެވެ. ރިފްޒާ އިންނަނީ ސިހިސިހިއެވެ. ފުރަތަމަ ކާޓޫނު ނިމުނެވެ. ދެވަނަ ކާޓޫނު ނިމުނެވެ. މޯމޯއެއް ނައެވެ. ރިފްޒާ ކުޑަކޮށް ހަމަޖެހުނެވެ. ރަނގަޅަށް ކާޓޫނުގެ ތެރެއަށް ވަނެވެ. ތިންވަނަ ކާޓޫނު ނިމުނުތަނާ ކުއްލިއަކަށް މޯމޯގެ ފޮޓޯ އެރިއެވެ. ސިހުނު ނަމަވެސް އެ ފަހަރު ރިފްޒާ އައިޕެޑް އެއްލައެއް ނުލައެވެ. ބަލަން އިނީއެވެ.\n"މޯމޯ ކަލޭ މަރާލާނެ.. މޯމޯ ކަލޭ މަރާލާނެ.. މޯމޯ.. މޯމޯ.." އަނެއްކާ ވެސް ހަމަ އެ ލަވައެވެ. "ދަންވަރު އޭނަ އަންނާނެ.. އެނދުގަ އޮއްވާ އަންނާނެ.. ހެނދުނުވާއިރު ކަލޭ އޮންނާނީ މަރުވެފަ.. މޯމޯ.. މޯމޯ.. މޯމޯ ކަލޭ މަރާލާނެ.."\nއެ ހިސާބަށް ކިޔައިފައި ދެން ކިއީ ކުރިން ނުކިޔާ އެއްޗެކެވެ.\n"މި ނަންބަރު ސޭވްކުރޭ!" ކުޑަކުއްޖާގެ އަޑުން މޯމޯ ބުންޏެވެ. "ބޭނުން ނަމެއް ޖަހާ! އެކަކަށް ވެސް ނަންބަރު ނުދައްކާތި! ދައްކައިފިއްޔާ.. މޯމޯ ކަލޭ މަރާލާނެ.. މޯމޯ ކަލޭ މަރާލާނެ.. މޯމޯ.. މޯމޯ.. ދަންވަރު އޭނަ އަންނާނެ.. އެނދުގަ އޮއްވާ އަންނާނެ.. ހެނދުނުވާއިރު ކަލޭ އޮންނާނީ މަރުވެފަ.. މޯމޯ.. މޯމޯ.. މޯމޯ ކަލޭ މަރާލާނެ.."\nމޯމޯ ބުނި ހުރިހާ ކަމެއް ރިފްޒާ ކުރިއެވެ. ޝަހުމާގެ ލަފަޔާ އެއްގޮތަށެވެ. މޯމޯ ބުނި ނަންބަރަށް ރިފްޒާގެ އީމެއިލް އެޑްރެސް ފޮނުވިއެވެ. ހަގީގަތުގައި އެއީ ރިފްޒާ ބޭނުންކުރާ އީމެއިލެއް ނޫނެވެ. އީމެއިލެއް ނެތީމައި އައިޕެޑަށް އެޕުތައް އަޅަން އުނދަގޫވާތީ މަންމަ ހަދައިދިން އެއްޗެކެވެ. ރިފްޒާގެ ފޯނު ނަންބަރު ބުނެދިނެވެ. އެފްބީ އެޑްރެހާއި ދެން ވެސް މޯމޯ ބުނި ހުރިހާ އެއްޗެއް ރިފްޒާ ފޮނުވިއެވެ.\nއެރެއަކީ ބޮޑު ރެއެކެވެ. އެކަނި ނިދަންއޮންނާކަށް ރިފްޒާ ބޭނުމެއް ނުވިއެވެ. އެކަނި ނިދާތާ އެތައް ދުވަހެއް ވެފައިވާ ކުއްޖަކު ކުއްލިއަކަށް ބިރުންއުޅެން ފެށުމުން ވެސް މައިންބަފައިން ކަންބޮޑެއް ނުވިއެވެ. އެއީ ކުޑަކުދިންގެ މިޒާޖެއްކަން މައިންބަފައިންނަށް އެނގެއެވެ. ދަރިފުޅު ރުއްސައިލުމަށް ޓަކައި ނާސިހާ އެ އެނދުގައި އޮތެވެ. އެކަމަކު ރިފްޒާއަށް ނިދޭއިރަށް ނާސިހާ އެ ކޮޓަރިން ދިޔައީއެވެ.\nދަންވަރު ތިނެއްޖަހަނިކޮށް ސިއްސައިގެން ގޮސްފައި ރިފްޒާއަށް ހޭލެވުނެވެ. ބަލައިލިއިރު އެނދަކު މަންމައެއް ނެތެވެ. ރިފްޒާ ހިތަށްއެރިއެވެ. ހޭލެވުނީ ކީއްވެގެން ހެއްޔެވެ؟ ކުއްލިއަކަށް އައިޕެޑުން އަޑެއްއިވުނެވެ. މެސެޖެއް އައި އަޑެވެ. ރިފްޒާ ބިރުގަތެވެ. ހަރަކާތެއްކުރަން ނުކެރިފައި އިރުކޮޅަކު އޮތެވެ. ރިފްޒާއަށް ހީވަނީ ދެންމެދެންމެ އެނދު ތަންދޮށުން މޯމޯ ނުކުމެފާނެހެންނެވެ. ބިރުވެރި ލޮލާއި، ކެހިވެރި ހިނިތުންވުމާ އެކުގައެވެ. އޭރު ރިފްޒާގެ ސިކުނޑީގައި މޯމޯލަވަ ޖެހެން ފަށައިފިއެވެ. އަނެއްކާ މެސެޖެއް އައެވެ. ރިފްޒާ މަޑުމަޑުން އައިޕެޑްގެ ކަވަރު ހުޅުވައިލިއެވެ. މެޔަށް ހީވީ ފެންއެއްޗެއް އޮއްސައިލިހެންނެވެ. ވަޓްސްއެޕަށް ހަތަރު މެސެޖު އައިސްފައި އޮތެވެ. މޯމޯގެ ނަންބަރުންނެވެ. ރިފްޒާ އައިޕެޑް ލައްޕައިލިއެވެ. މެސެޖުތައް ބަލާކަށް ރިފްޒާ ބޭނުމެއް ނޫނެވެ. އެކަމަކު އޭރުން މޯމޯ އެނދު ތަންދޮށުން ނުނިކުންނާނެ ހެއްޔެވެ؟ އެހެން ހިތަށްއެރުމާއެކު އަނެއްކާ އައިޕެޑްގެ ކަވަރު ހުޅުވައިލިއެވެ. މެސެޖަށް ފިތައިލިއެވެ. މެސެޖުތައް ހުރީ އިނގެރޭސިބަހުންނެވެ.\n"ހަލޯ!" މޯމޯ ފުރަތަމަ ބުނެފައި އޮތީ އެހެންނެވެ.\n"ދަންވަރު ކޮންމެހެން ނިދާކަށް ނުޖެހޭނެ." ދެވަނަ މެސެޖުގައި އޮތެވެ.\n"ހޭލާ!" ތިންވަނަ މެސެޖުގައި އޮތެވެ.\n"އަދިވެސް ނުހޭލެވެނީ؟" ހަތަރުވަނަ މެސެޖުގައި އޮތެވެ.\nބިރުން ގޮސް ރިފްޒާ އޮތީ ރޮވެން ކައިރިވެފައެވެ. މޯމޯގެ ސޫރަ ރިފްޒާގެ ޅަ ސިކުނޑީގައި ބިންވަޅުނެގިފައިވާލެއް ވަރުގަދަކަމުން ރިފްޒާއަށް ހީވަނީ ގާތުގައި މޯމޯ އިންހެންނެވެ.\n"ހަލޯ!" ރިފްޒާ ޖެހިއެވެ.\n"ތީ ރިފްޒާގެ އައިޕެޑްތަ؟" މޯމޯ ސުވާލުކުރިއެވެ.\n"އާނ!" ރިފްޒާ ޖަވާބުދިނެވެ.\nއާއިލާ އެހެން މީހުންގެ މައުލޫމާތު ވެސް މޯމޯ އެހިއެވެ. ކޮންމެ ސުވާލަކަށް ރިފްޒާ ޖަވާބުދެއެވެ. މޯމޯ ބުނިގޮތުގައި އައިޕެޑް ނިއްވައިލިޔަސް ކޮޓަރީގަ މޯމޯ އުޅޭނެއެވެ. ރިފްޒާގެ ގެ ހުންނަ ތަން މޯމޯއަށް އެނގެއެވެ. ރިފްޒާ ކުރާ ހުރިހާ ކަމެއް ފެނެއެވެ. ތަކުރާރުކޮށް މޯމޯ ބުނާ އެއްޗަކީ އެއްވެސް މީހެއް ގާތުގައި އެ ވާހަކަ ބުނެފިއްޔާ އެ މީހަކު މަރާލާނެކަމުގައެވެ. ރިފްޒާއަށް މިހާރު ބައިވެރިވެފައިވަނީ މޯމޯ ޗެލެންޖު ކިޔާ ކުޅިވަރެއްގައިކަމާއި، ކުޅިވަރު ކުޅޭ ގޮތް ވެސް ކިޔައިދިނެވެ. އެއީ މޯމޯ ބުނާ ހުރިހާ ކަމެއް ކުރުމެވެ. ނުކޮށްފި ނަމަ ދަންވަރު އައިސް ރިފްޒާގެ މޫނަށް ވަޅިހަރައި މަރާލާނެއެވެ. އެ ކުޅިވަރުގައި ރިފްޒާ ކުރަންޖެހުނު ފުރަތަމަ ކަމަކީ ކޮޓަރީގެ ވީހާ ވެސް ގިނަ ފޮޓޯ ފޮނުވުމެވެ. ހާއްސަކޮށް ކޮޓަރިއަށް ވަންނަ ދޮރާއި، ކޮޓަރީގެ ކުޑަދޮރުތަކާއި، ކަރަންޓު ސޮކެޓުތަކުގެ ފޮޓޯއެވެ. ރިފްޒާ އެ ހުރިހާ ފޮޓޯއެއް ފޮނުވިއެވެ.\nއެ ހާދިސާގެ ފަހުން ރިފްޒާގެ މިޒާޖަށް ބަދަލުތަކެއް އައެވެ. އާއިލާގެ މީހުންނާއި ރައްޓެހިންނާ ކުއްލިއަކަށް އެކަހެރިވާން ފެށިއެވެ. ނުތަނަވަސްކަން މޫނުމަތިން ފެންނަން ފެށިއެވެ. ކަންބޮޑުވެފައިހުންނަ ވަގުތު ގިނައެވެ. ކުރަން ހަވާލުކުރާ ކަންކަން ނުކުރުމާއި، އަމިއްލަ ނަފުސަށާއި އެހެން މީހުންނަށް އެއްޗެހިކިޔުން ގިނަވާން ފެށިއެވެ. ޝައުގުވެރިކަމާއެކު ކުރިން ކުރި ހުރިހާ ކަމަކަށް ބެހެއްޓި ޝައުގުވެރިކަން ގެއްލެން ފެށިއެވެ. ރިފްޒާގެ ހިތުގައި އުފެދިފައިވަނީ ބިރުވެރިކަމެވެ. މޯމޯގެ ވާހަކަ މައިންބަފައިން ގާތުގައި ބުނަން ރިފްޒާ ބޭނުމެވެ. އެކަމަކު ބުނެވޭކަށް ނެތެވެ. ރިފްޒާގެ ސިކުނޑީގައި އެނބުރެމުންދަނީ އެ ހާސްކަމެވެ.\nރިފްޒާ ކޮޓަރީގެ ފޮޓޯތައް މޯމޯއަށް ލިބުމުން އެ ހިސާބުން ނިމުނީކީ ނޫނެވެ. ރިފްޒާގެ މަންމައާއި ބައްޕަގެ ކޮޓަރީގެ ފޮޓޯތަކެއް ފޮނުވުމަށް އެދުނެވެ. ފޮޓޯތައް ނަގަންޖެހެނީ އެއްވެސް މީހަކަށް ނާންގައެވެ. ހަމައެހެންމެ ބަދިގެއާއި، އުނދުނާއި، ވަޅިތަކުގެ ފޮޓޯ ވެސް މެއެވެ. ރިފްޒާ އެ ފޮޓޯތައް ނެގީ ވަރަށް ސިއްރުންނެވެ. ބޮޑަށް ރަނގަޅުކޮށްލަން ރިފްޒާ ވީޑިޔޯ ވެސް ފޮނުވިއެވެ. އެ ފަދަ ހުރިހައި ފޮޓޯއެއް ފޮނުވުމުން ރިފްޒާގެ ފުރަތަމަ މަސައްކަތް ނިމުނީއެވެ. މައިންބަފައިން ސަލާމަތްކުރަން ރިފްޒާ ކުރާ މަސައްކަތަށް މޯމޯ ތައުރީފުކުރިއެވެ. މޯމޯ ދެކޭގޮތުގައި ރިފްޒާއަކީ މައިންބަފައިން ފަޚުރުވެރިވާނެ ކަހަލަ ދަރިއެކެވެ. އެ މީހުން ދިރިތިބީ ރިފްޒާގެ ސަބަބުންނެވެ. މޯމޯ ޗެލެންޖު ނިމޭއިރު ރިފްޒާއަށް ވަރަށް ބޮޑު "ސަޕްރައިޒެއް" ލިބޭނެއެވެ.\nދެވަނަ މަސައްކަތަކަށް މޯމޯ އެދުނީ މަލެއް ކުރަހައިފައި އޭގެ ފޮޓޯ ފޮނުވުމަށެވެ. ދެން ބުނީ ރަތްކުލައިގެ ހެދުމެއް ލައިގެން ފޮޓޯއެއް ނަގައިފައި ފޮނުވުމަށެވެ. އޭގެ ފަހުން ދެން ބުނީ ހެދުމެއް ނުލައި ފޮޓޯއެއް ނަގައިފައި ފޮނުވުމަށެވެ. އެ ހުރިހައި ކަމެއް ރިފްޒާ ކުރިއެވެ. އެ ކަމެއް ހިނގަނީ ދަންވަރުގެ ވަގުތުގައެވެ. ރާއްޖެއަށް ދަންވަރު ވަނީ ކޮން ގަޑިއެއްގައިކަން މޯމޯއަށް އެނގެއެވެ. ރިފްޒާއަށް ދީފައިވާ ނަންބަރުތައް ނިސްބަތްވަނީ މެކްސިކޯއާއި، ޖަޕާނާއި، އާޖެންޓީނާއަށް ކަމެއް ރިފްޒާއަކަށް ނޭނގެއެވެ.\nހަފުތާއެއްވީއިރު ރިފްޒާ ކުރަންޖެހޭ ކަންކަން ބިރުވެރިވާން ފެށިއެވެ. މަސައްކަތް ހަވާލުކުރާ ވަގުތު ބަދަލުވިއެވެ. ފުރަތަމަ ކަމަކަށް ބުނީ އިސްކޫލުން ގެއަށް އައިސް ކޮޓަރިއަށް ވަދެފައި، ކަރަންޓު ސޮކެޓެއްގެ ތެރެއަށް މޮހޮރެއް ކޮއްޕައިލައިގެންހުރެ ސުވިޗު ޖެއްސުމަށެވެ. ރިފްޒާ އެ ކަން ކުރިއެވެ. އެ ފަހަރު އެޕާޓުމަންޓުގެ ބްރޭކަރު ވެއްޓުނެވެ. ރިފްޒާއަކަށް ކަމެއް ނުވެއެވެ. ގޭގެ ބުރޭކަރު ވެއްޓުނީ ކީއްވެގެންކަމެއް އެކަކަށް ވެސް ނޭނގެއެވެ. ދެން ބުނީ މަންމަގެ ފޯނު ކުޑަދޮރުން ބޭރަށް އެއްލައިލުމަށެވެ. ރިފްޒާ އެ ކަން ވެސް ކުރިއެވެ. ފޯނު ގެއްލިގެން ނާސިހާ މުޅި ގެ ހޯދިއެވެ. އެންމެ ފަހުން ނުފެނިގެން ހުއްޓައިލީއެވެ.\nމޯމޯ ޗެލެންޖުގެ ދެވަނަ ހަފުތާއާ ރިފްޒާ ކުރިމަތިލިއެވެ. އެ ކުޅިވަރަށް ރިފްޒާ ފަރިތަވެއްޖެއެވެ. ކުރިއަށް ވުރެ މާ ހިތްވަރުގަދަވެއްޖެއެވެ. އެކަމަކު، އިނގިއްޔަށް ތިނޯހެއް ހަރައިލަން ބުނި ފަހަރު ރިފްޒާއަކަށް އެ ކަމެއް ނުކުރެވުނެވެ. އެއީ ރިފްޒާއަށް ކުރަން ނުކެރުނު ފުރަތަމަ ކަންތަކެވެ.


Riyasee dhauru hamavumun dhen kuraanee keeh?\nރިޔާސަތަށްފަހު ދެން ކުރާނީ ކީއް؟\nގައުމެއްގެ ވެރިޔަަކަށްވީމާ އާދައިގެ ރައްޔިތަކަށް ނުކުރެވޭ ގިނަ ކަންތައްތަކެއް އެ ވެރިޔާއަށް ފަހިވެގެންދެ އެވެ. ހަމަ އެހެންމެ، ވެރިޔަކަށްވީމާ އާދައިގެ ރައްޔިތުންނަށް ލިބޭ އެތަށް ފަސޭހައަކުން އެ ވެރިޔާ މަހުރޫމުވެގެންވެސް ދެއެވެ. މިކަން އެންމެ ބޮޑަށް ތަޖުރިބާ ކުރާނޭ އެކަކަށް ވާނީ އެމެރިކާގެ ރިޔާސަތާއި ހަވާލުވެ ވަޑައިގަންނަވާ ބޭފުޅެކެވެ. ނަމަވެސް، ރިޔާސީ ދައުުރު ނިމި، އަލުން އާދައިގެ ރައްޔިތަކަށް ބަދަލުވާ ރައީސަށް އެކަމަށް "އެޖަސްޓް" ވުމަކީ ކިހާ ފަސޭހަކަމެއްބާ އެވެ؟\nއެމެރިކާ އިން 1959 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން ކުރީގެ ރައީސުންނަށް ޕެންޝަނެއް ދެއެވެ. އަދި، ކުރީގެ ރައީސުންގެ ކަންކަން ހަމަޖެއްސުމަށްޓަކައި ކޮންމެ ބޭފުޅަކަށް ވަކި އޮފީހެއް ގާއިމްކޮށްފައިވެ އެވެ. ދެހާސް ބާރަވަނަ އަަހަރު ކުރީގެ ރައީސުންނަށް ލިބިވަޑައިގަންނަވާ އިނާޔަތްތަކުގެ ގާނޫނަށް ގެނައި ބަަދަލުގެ ސަބަބުން ކޮންމެ ރައީސަކަށް ދައުލަތުން 199,700 ޑޮލަރުގެ ޕެންޝަނެއް ލިބި ވަޑައިގަންނަވަ އެވެ. އަދި، ރައީސްކަން ކުރައްވާފައިވާ ބޭފުޅާ އާއި އާއިލާއަށް ސީކްރެޓް ސާވިސްގެ ހިމާޔަތް ލިބިދެ އެވެ.\nދުނިޔޭގެ އެންމެ ބޮޑު ޑިމޮކްރަސީ އެމެރިކާގައި ރިޔާސީ ދައުރު ނިންމަވާ އާދައިގެ ދިރިއުޅުމެއްގައި މިހާރު އުޅުއްވަމުންދަނީ ހަތަރު ބޭފުޅެކެވެ. އެ ހަތަރު ބޭފުޅުންގެ ތެރެއިން ޖިމީ ކާޓާ އާއި ޖޯޖް އެޗް ޑަބްލިއު ބުޝް އަކީ މިހާރު އުމުރުފުޅުން 90 އަހަރާ ގާތްކުރާ އުމުރެއް ގުނަމުންދާ ބޭފުޅުންނެވެ. ބިލް ކްލިންޓަނާއި ޖޯޖް ޑަބްލިއު ބުޝް 70 އަހަރު ވާން ގާތްވެފައިވާއިރު، ކްލިންޓަން އަމާޒު ހިފާފައި ހުރީ އަނބިކަނބަލުން ހިލަރީ ކްލިންޓަނާއެކު އަލުން ވައިޓްހައުސަށް ވަޑައިގަން "ފަސްޓް ހަސްބަންޑް" ގެ މަގާމު ހޯދެއްވުމަށެވެ.\nމި ހަތަރު ބޭފުޅުން މިހާރު ވަނީ ސިޔާސީ ދާއިރާ އާއި ދުރުވެފަ އެވެ. މިހާތަނަށް ސިޔާސީ ޕްލެޓްފޯމަަކަށް އަރާވަޑައިގެން ވާހަކަފުޅު ދައްކަވާފައިވަނީ ހަމައެކަނި ކްލިންޓަނެވެ. އެއީވެސް، އަނބިކަނބަލުންގެ ރިޔާސީ ކެމްޕޭންގަ އެވެ. ވެރިކަމާއި ބެހުމާއި މިހާރުގެ ވެރިންނާއި، ވެރިންގެ ސިޔާސަތުތަަކަށް ފާޅުގައި ފާޑުކިޔުމަކީ އެ ބޭފުޅުން އަމަލުކުރައްވާ ގޮތެއް ނޫނެވެ.\nމި ލިސްޓަަށް ދެން އެންމެ އަވަހަށް އިތުރުވެގެންދާނީ ވެރިކަމުގެ ފަހުގެ ދުވަސްތައް ގުނަމުންގެންދަވާ މިހާރުގެ ރައީސް ބަރަކް އޮބާމާ އެވެ. މިއަހަރު ވައިޓް ހައުސް އިން ނިކުތް ކަމުގައިވީ ނަމަވެސް، އޮބާމާ އާއި އޭނާގެ އާއިލާ ވޮޝިންޓަންގައި އިތުރު ދެއަހަރު ހުރުމަށް ވަނީ ނިންމާފަ އެވެ.\nވައިޓްހައުސް އިން ރޭ އާންމުކޮށްފައިވާ ވީޑިޔޯގައި މި ދެ އަހަރު އޮބާމާ ކުރައްވާނެ މަސައްކަތާއި ބެހޭ ގޮތުން އޭނާ އަމިއްލައަށް ސުވާލު އުފައްދަ އެވެ. ދެން ފެނިގެންދަނީ އެކި މީހުންގެ ހިޔާލުު ހޯދާ، އެކި މަސައްކަތް އަމިއްލައަށް ކުރުމަށް އޮބާމާ އަމިއްލައަށް އުޅެގަންނަ ތަނެވެ.\nމި ވީޑިޔޯގައި ސީއެންއެންގެ ވުލްފް ބްލިޓްޒާ، ނައިބު ރައީސް ޖޯ ބައިޑެން، ސެނެޓްގެ ކުރީގެ ރައީސް ޖޯން ބޯނާ، އަދި އޮބާމާގެ އަނބިކަނބަލުން މިޝެލް އޮބާމާ ފެނިގެންދެ އެވެ.


އިންސާނުންނަށް ކެއުމަށްވުރެ ނިދި މުހިންމު | Jazeera\tއިންސާނުންނަށް ކެއުމަށްވުރެ ނިދި މުހިންމު - Jazeera\nއިންސާނުންނަށް ކެއުމަށްވުރެ ނިދި މުހިންމު\nސަދާ ސައީދު April 14, 2019 586 views0\nނިދުމަކީ އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑާ ވަރަށް ގުޅުންހުރި އަދި ހަމަ އެހާމެ ފައިދާވެސް ހުރި ކަމެކެވެ. އިންސާނަކަށް ހަރުއެއްޗެއް ނުކައި ދެހަފްތާއަށްވުރެ ގިނަ ދުވަހު އުޅެވޭއިރު، ދިހަ ދުވަސް ވަންދެން އެއްވެސް ވަރަކަށް ނުނިދައި އުޅެފިނަމަ މަރުވުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑުކަމަށް ސައިންސްވެރިން ހާމަކޮށްފައިވެއެވެ. އެހެންކަމުން މީގެއިންވެސް ނިދުމުގެ މުހިންމުކަން އެނގިގެންދެއެވެ.\nއާންމު ގޮތެއްގައި ނިދި ހަމަ ކުރުމަށް އަށް ގަނޑިއިރު ނިދުމަށް ސިއްހީ މާހިރުން ލާފާ ދެއްވި ނަމަވެސް، ދިރިއުޅުމުގެ ކަންތައް ހުންނަ ގޮތުން އެހާވަރަށް ނިދި ލިބޭމީހުން ވަރަށް ވެސް މަދެވެ. އާންމު ގޮތެއްގައި ގިނަ މީހުނަށް ނިދިފައި ހުންނަނީ ދިރިއުޅުމުގެ ތިންބައި ކުޅަ އެއްބައިގައެވެ. އޭގެ މާނައަކީ އުމުރުން 90 އަހަރު ވަންދެން ދުނިޔޭގައި އުޅެފައިވާ މީހެއް ނަމަ، އޭނާ ދުނިޔޭގައި ހޭދަކުރި ދުވަސް ތަކުގެ ތެރެއިން 32 އަހަރު ހޭދަކުރަނީ ނިދުމުގައެވެ. 32 އަހަރު ނިދުމުގައި ހޭދަކުރާ ވާހަކަ ބުނުމުން ހަމަ ގައިމުވެސް ނިދުމަކީ އިންސާނަކަށް ވަރަށް މުހިންމު ކަމެއް ކަން ހާމަވެއެވެ.\nދުވާލު އެއްކޮށް މަސައްކަތުގައި އުޅެފައި ގެޔަށް އައިސް ރޭގަނޑުގެ ބޮޑު ބައި ނުނިދާ ފޯނާ ކުޅެން އޮތުމަކީ އަދުގެ ޒުވާނުންގެ އާދައެކެވެ. އެއީ ހަމަޔަށް ނިދުމަކީ ކިހާ މުހިންމުކަމެއްކަން ނޭނގޭ މީހުންނެވެ.\nނިދިފައި އޮންނައިރު ހަށިގަނޑަށް އެއްވެސް ބަދަލެއް ނާންނަ ކަމަށް ހީވި ނަމަވެސް އެ ގަނޑިއަކީ ހަގީގަތުގައި ސިކުނޑި އެންމެ ގަދަޔަށް މަސައްކަތް ކުރާ ގަނޑިއެވެ. ދިރާސާތަކުންނާއި ކަމާބެހޭ މާހިރުން ވިދާޅުވާ ގޮތުންނަމަ، ހަމަނިދި ނުވަތަ ހަށިގަނޑަށް ބޭނުންވާ މިންވަރަށް ނިދި ނުލިބުމަކީ މީހާ ބަލިވުމަށް ނުވަތަ އުމުރު ކުރުވުމަށްވެސް މަގުފައި ކުރުވާ ކަމެކެވެ. އެހެންކަމުން ހަމަޔަށް ހަށިގަނޑަށް ބޭނުންވާ ވަރަށް ނިދުން މުހިންމެވެ.\nރޭގަނޑު ނިދުމުގައި އުނދަގޫ ތަކެއްވާނަމަ ދުވާލު ގަޑީގައި ނިދުން ހުއްޓާލުން ރަނގަޅެވެ. ދުވާލު ގަޑީގައި ކުޑަ ވަގުތު ކޮޅަކަށް ނިދާލުމަކީ މީހާ ބޯހަމަޖައްސައިދޭނެ ކަމެކެވެ. އެހެންނަމަވެސް މާ ގިނަ އިރު ނިދުމަކީ މީހާގެ ރޭގަނޑުގެ ނިންޖަށް ބުރޫ އަރާ ކަމެކެވެ. އެހެންކަމުން ދުވާލު ގަޑީގައި ނިދާ ވަގުތުކޮޅު ވީހާވެސް ކުޑަކުރުން ވަރަށް މުހިއްމެވެ. ހަމަ އެހެންމެ ނިދުމުގެ ކުރިން ކަސްރަތު ކޮށްލުމަކީވެސް ނިިދުމަށް ފަސޭހަވެގެންދާނެ ކަމެކެވެ. ސަބަބަކީ ކަސްރަތު ކުރުމުން ސިކުނޑީގައި ހުންނަ ސެރޮޓިނިންގެ ޕްރޮޑަކްޝަން އަވަސްކޮށްދޭތީއެވެ. ހަމައެއާއެކު އެއީ ކޯޓިސޯލް ނުވަތަ ސްޓްރެސް ހޯމޯން ލެވެލް ދަށް ކުރުމަށް ވެސް އެހީތެރިވެދޭ ކަމެކެވެ.


Noorul-islam.NET :: އިސްތިސްޤާ ނަމާދު\nތާރީޚް: 14 މާޗް 2009\n1- ފެން ދަތިވެއްޖެނަމަ، ނުވަތަ ވާރޭ ވެހުން ލަސްވަނީނަމަ ވާރޭ ވެއްސެވުމަށް އެދި ނަމާދުކޮށް ދުޢާކުރުމީ ސުއްނަތެކެވެ. މިގޮތުން މޮޅުގޮތަކީ ބޮޑުޖަމާޢަތެއްގައި އެރަށެއްގެ ކުދިބޮޑު އެންމެން ޖަމާވެ ނަމާދުކުރުމަށްފަހު އިމާމުމީހާ ޚުޠުބާދިނުމެވެ. ޚުޠުބާގައްޔާއި ނަމާދުގެ ފަހުގައި ދުޢާކުރުން އޮންނާނެއެވެ. މިނަމާދަށް ކިޔަނީ އިސްތިސްޤާ ނަމާދެވެ. މިނަމާދުގައި އޮންނަނީ ދެރަކްޢަތެވެ. އިމާމު ޝާފިޢީއާއި އިމާމު އަޙްމަދު ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި ނަމާދު ކުރާނީ ޢީދުނަމާދު ކުރާ ފަދައިންނެވެ. ޢީދުނަމާދުގެ ވަގުތުގައެވެ. ޤުރުއާން ބާރަށް ކިޔަވާފައެވެ. ފުރަތަމަ ރަކްޢަތުގައި ހަށަންބަންތަކްބީރަށް ފަހު ދުޢާއުލް އިފްތިތާޙުކިޔާފައި ހަތްތަކްބީރު ކިއަންވާނެއެވެ. އަދި ދެވަނަ ރަކްޢަތުގައި އެރަކްޢަތަށް ތެދުވާ ތަކްބީރުފިޔަވައި ފަސްތަކްބީރު ކިޔަންވާނެއެވެ. ނަމާދަކާ ނުލައިވެސް އިސްތިސްޤާގެ ދުޢާކުރެވިދާނެއެވެ. ނަމަވެސް ޖުމްހޫރު ދަންނަބޭކަލުން ވިދާޅުވަނީ މޮޅުގޮތަކީ ނަމާދުކުރުންކަމުގައެވެ.<?xml:namespace prefix = "o" />\n2- މާތްﷲ ރުއްސުންލެއްވި އަނަސްގެފާނުގެ ކިބައިން ރިވާވެގެން ވެއެވެ. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. ހުކުރު ދުވަހެއްގައި ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމް ޚުޠުބާ ދެއްވަން މެންބަރުމަތީ ހުންނަވަނިކޮށް ބަޔަކުމީހުން އައިސް ދެންނެވިއެވެ. އޭﷲގެ ރަސޫލާއެވެ. ވާރެއެއްނުވެހެވެ. ތަދުމަޑުކަން ވެރިވެއްޖެއެވެ. ގަސްތައް މަރުވެ ހިކިއްޖެއެވެ. ގެރިބަކަރިތައް ނެތިދަނީއެވެ. ވާރޭވެއްސަވާތޯ ﷲގެ ޙަޟުރަތުގައި ދަންނަވަންވީނުންތޯއެވެ؟ ދެންފަހެ ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމްو ﷲގެ ޙަޟުރަތަށް ކުއްތަންވެ اللَّهُمَّ اسْقِنَا اللَّهُمَّ اسْقِنَا މިފަދައިން ދުޢާ ދެންނެވިއެވެ. އަނަސްގެފާނު ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ. ﷲ ގަންދީބުނަމެވެ. އުޑުގައި އެންމެ ވިލާކޮޅެއްވެސް އެހިނދަކު ނެތެވެ. ކުއްލިއަކަށް ވިލާތައް ނަގައި މުޅި ޖައްވު ނިވާކޮށްލިއެވެ. ވާރޭ ވެހެން ފެށިއެވެ. އެއަށްފަހު ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމް މެންބަރުން ފައިބައި ވަޑައިގަންނަވައިގެން ނަމާދު ކުރެއްވިއެވެ. ނަމާދުން ނިމިވަޑައިގަތް އިރުގައި ވެސް ބޯކޮށް ވާރޭ ވެހެމުން ދިޔައެވެ. އަނެއް ހުކުރު ދުވަސް އައިއިރުގައި ވެސް ހަމައެވަރަށް ބޯކޮށް ވާރޭ ވެހެއެވެ. ދެވަނަ ހުކުރު ދުވަހުގެ ޚުޠުބާ ދެއްވުމަށް ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމް މިންބަރުގައި ހުންނަވަނިކޮށް ބަޔަކު މީހުން އައިސް ދެންނެވިއެވެ. ﷲގެ ރަސޫލާއެވެ. ގެތަށް ގެނބެނީއެވެ. މަގުތައް ބަންދުވެއްޖެއެވެ. އަޅުގަނޑުމެންގެ ކިބައިން ވާރެއިން ސަލާމަތްކޮށް ދެއްވުން އެދި ދުޢާ ދަންނަވާދެއްވަންވީ ނޫންތޯއެވެ. މިއަޑު އައްސަވާފައި ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމް ހިނިތުންވެ ވަޑައިގަތެވެ. އަދި ﷲ އަށް ކުއްތަންވެވަޑައިގެން މިފަދައިން ދެންނެވިއެވެ. اَللَّهُمَّ حَوَالَيْنَا وَلاَ عَلَيْنَا ދެން މިދުޢާފުޅަށް ފަހު މަދީނާގެ ތެރެއިން ފެންގަނޑު ކެނޑިގެން ހިނގައްޖެއެވެ. މަދީނާއަކަށް ވާރޭގެ ތިކިވަރެއްވެސް ނުވެހެއެވެ. ނަމަވެސް މަދީނާގެ ވަށައިގެން ރަށްބޭރަށާއި މަދީނާއިން ބޭރަށް ވެހެމުން ދިޔައެވެ. އަނަސްގެފާނު ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ. ތިމަން ކަލޭގެފާނު މަގުމައްޗަށް ނިކުމެ ބަލާލީމެވެ. މަދީނާގެ ތެރެއަށް އެންމެ ވާރޭ ތިއްކެއް ވެސް ނުޖަހައެވެ. އެކަމަކު މަދީނާގެ ވަށައިގެން ވާރޭ ވެހެމުން ދިޔައެވެ. މަދީނާ ހީވަނީ ޖަވާހިރާއި މުތީން އައްކަންކޮށް ގަތާފައިއޮތް ތުއްރަވާއްސެއްހެންނެވެ.\nދުޢާގެ މާނައަކީ: اللَّهُمَّ اسْقِنَا اللَّهُمَّ اسْقِنَا - اللَّهُمَّ حَوَالَيْنَا وَلاَ عَلَيْنَا (އޭﷲ! އަޅަމެނަށް ފެންދެއްވާނދޭވެ. އަޅަމެނަށް ފެންދެއްވާނދޭވެ... އޭﷲ! އަޅަމެންގެ ވަށައިގެން ވެއްސަވައި އަޅަމެނަށް ރަޙްމަތެއްކަމުގައި ލައްވާނދޭވެ. އަޅަމެންގެ މައްޗަށް ހުރި ކޯފާއެއް ނުވަތަ ހަލާކެއްގެ ގޮތުގައި ނުލައްވާނދޭވެ.)\n3- މާތްﷲ ރުއްސުންލެއްވި ޢާއިޝާ ޞިއްދީޤާގެ އަރިހުން ރިވާވެގެން ވެއެވެ. އެކަމަނާ ވިދާޅުވިއެވެ. ވާރޭ ނުވެހިގެން އެއްފަހަރެއްގައި މީސްތަކުން އައިސް، އެކަމުގެ ޝަކުވާ ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމް ގެ އަރިހުގައި ދެންނެވުމުން، މީސްތަކުން ރަށުގެ ރަށްބޭރުގެ ޢީދުގާހަށް (ޢީދުނަމާދު ކުރާތަނަށް) ނިކުތުމަށް އިތުރު އެކަލޭގެފާނު އެންގެވިއެވެ. ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމް އެދުވަހު ހެނދުނު ހޫނުނުވަނީސް އެތަނަށް ނިކުމެ ވަޑައިގެން މެންބަރަށް އަރައިވަޑައިގެން ތަކްބީރު ވިދާޅުވެ، ﷲއަށް ޙަމްދު ސަނާ ދެންނެވިއެވެ. ދެން ޙަދީޘު ކުރެއްވިއެވެ. ތިޔަބައިމީހުންގެ ގެތަކުގައި ވަނީ ތަދުމަޑުކަން ޖެހިފައެވެ. ވާރޭވެހުން ވަނީ މާބޮޑަށް ލަސްވެފައެވެ. މަތިވެރި މާތް ﷲ އަހަރެމެންނަށް ވަނީ އެއިލާހަށް ދެންނެވުމަށާއި ދަންނަވާ ދެންނެވުމަށް އިޖާބަ ދެއްވާނެކަމަށް އަންގަވާފައެވެ. ދެން ދެއަތްޕުޅު އިސްތަށިފުޅަށް ވުރެން މައްޗަށް އުފުއްލަވައިގެން الْحَمْدُ لِلَّهِ .... މިފަދައިން ދުޢާދެންނެވިއެވެ. ދުޢާއިން ނިމިވަޑައިގެން ދެރަކްޢަތް ނަމާދު ކުރެއްވިއެވެ. ހަމަ އެހިނދުން ﷲގެ އިޛުނަފުޅާއެކު އުޑުމަތި ބަނަވެ ވިލާތައްނަގައި ގުގުރިއާއި ވިދުވަރުޖަހައި ވާރޭ ވެހެންފަށައިފިއެވެ. ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމް އަށް މިސްކިތަށް ވަޑައިނުގެންނެވެނީސް މަދީނާގެ ވާދީތަކުގައި ސޭލާބު ދެމެން ފަށައިފިއެވެ. މީސްތަކުން ވާރެއިން ސަލާމަތްވުމަށްޓަކައި ގެތަކަށް ވަދެ ނިވައިވާން ފަށައިފިއެވެ. މިތަން ފެނިވަޑައިގެން އިތުރު އެކަލޭގެފާނު ވަރަށްބޮޑަށް ހިނިފުޅުވަޑުވައި ޝަހާދަތް ވިދާޅުވިއެވެ. އެދުޢާއަކީ:\nاَلْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ مَلِكِ يَوْمِ الدِّينِ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ يَفْعَلُ مَا يُرِيدُ اَللَّهُمَّ أَنْتَ اللَّهُ لاَ إِلَهَ إِلاَّ أَنْتَ الْغَنِيُّ وَنَحْنُ الْفُقَرَاءُ أَنْزِلْ عَلَيْنَا الْغَيْثَ وَاجْعَلْ مَا أَنْزَلْتَ لَنَا قُوَّةً وَبَلاَغًا إِلَى حِينٍ.\nމާނައީ: ޢާލަމްތަކުގެ ވެރި ﷲ އަށް ގިނަގުނަވެގެންވާ ޙަމްދާއި ސަނާ ހުއްޓެވެ. އެއީ ބޮޑަށް ރަޙްމަތްލައްވާ އިންތިހާއަށް އޯގާވަންތަ އިލާހެވެ. ޤިޔާމަތްދުވަހުގެ ވެރިއިލާހެވެ. ﷲ ފިޔަވައި ޙައްޤުވެގެން އަޅުކަމެއްވެވޭ އިލާހަކު ނުވެއެވެ. އެއިލާހު އިރާދަކުރައްވާކަމެއް ކުރައްވައެވެ. އަޅުގެވެރި ރަސްކަލާކޮ! ތިޔައީ ﷲ އެވެ. ތިޔައިލާހު ފިޔަވައި ޙައްޤު އިލާހަކު ނުވެއެވެ. ތިޔައީ ފުދިވޮޑިގެންވާ އިލާހެވެ. އަޅަމެންނަކީ ނިކަމެތި މުޙްތާޖުންނެވެ. އަޅަމެންގެ މައްޗަށް ވާރޭ ވެއްސަވާނދޭވެ. އަދި އަޅަމެންގެ މައްޗަށް ވެއްސަވާ ވާރެއަކީ ރަޙްމަތެއްކަމުގައްޔާއި އަޅަމެނަށް މުޙްތާޖުވާ މިންވަރަށް ވެއްސަވާ އެއްޗެއްކަމުގައި ލައްވަވާނދޭވެ.\n4- މާތް ރުއްސުންލެއްވި ޢަބްދުﷲ އިބްނު ޢަމްރުގެ އަރިހުން ރިވާވެގެން ވެއެވެ. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމް ވާރެއަށް އެދިވަޑައިގެން ދުޢާފުޅު ކުރައްވާނަމަ މިފަދައިން ދުޢާކުރައްވަތެވެ.\nމާނައީ: އޭﷲ! ތިޔައިލާހުގެ އަޅުންނަށާއި އެންމެހާ ގެރިބަކަރި ޖަނަވާރުތަކަށް ފެންދެއްވާނދޭވެ. އަދި ތިޔައިލާހުގެ ރަޙްމަތް ފަތުރުއްވަވާނދޭވެ. އަދި ހިކިވެ މަރުވެފައިވާ ތިޔައިލާހުގެ ރަށުގެ ބިންގަނޑު ދިރުއްވާނދޭވެ.\n5- މާތްﷲ ރުއްސުންލެއްވި ޖާބިރު އިބްނު ޢަބްދުﷲ ގެ އަރިހުން ރިވާވެގެން ވެއެވެ. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. އެއްފަހަރެއްގައި ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމްގެ އަރިހަށް އަންހެނުންތަކެއް ރޮމުންރޮމުން އައިސް ވާރޭގެ ދަތިކަން ބަޔާންކޮށް ދެންނެވިއެވެ. އެހިނދު އިތުރު އެކަލޭގެފާނު މިދުޢާ ކުރެއްވިއެވެ. ދެން ދުޢާކޮށް ނިމިވަޑައިގަތުމާއެކު ވާރޭ ވެހެން ފެށިއެވެ. އެދުޢާއަކީ:\nاللَّهُمَّ اسْقِنَا غَيْثًا مُغِيثًا مَرِيئًا مَرِيعًا نَافِعًا غَيْرَ ضَارٍّ عَاجِلاً غَيْرَ آجِلٍ.\nމާނައީ: އޭﷲ! އަޅަމެންގެ މައްޗަށް ވާރޭގެ ނިޢުމަތް ވެއްސަވާނދޭވެ. އުފަލާއި ހިތްހަމަޖެހުންލިއްބައިދޭ، ތަރޯތާޒާކަން ގެނެސްދޭ އެއްޗެއްގެ ގޮތުގައެވެ. ފައިދާދެނިވި، ގެއްލުމުން މިންޖު ކޮށްދޭ އެއްޗެއްގެ ގޮތުގައެވެ. ލަސްނުކޮށް އަވަސް އުއްމީދާއެކުގައެވެ.\nނޯޓް: މިއީ ފަޟީލަތުއްޝައިޚް ޙުސައިން ރަޝީދު އަޙްމަދު ލިޔުއްވާފައިވާ ((ސުއްނަތް ވެގެންވާ ދުޢާ2)) މި ފޮތުން ނަގާފައިވާ ލިޔުމެކެވެ. މި ފޮތް ނޫރުލްއިސްލާމް ވެބްސައިޓުގެ ލައިބްރަރީ އިން ހިލޭ ޑައުންލޯޑު ކުރެއްވޭނެއެވެ.\n އަލްއުއްމު، މިންހާޖުއްޠާލިބީން، އަލްމަޙައްލީ، އަލްމަޖްމޫޢު، އަލްމުޣުނީ، ހިދާޔާ\n މާލިކް، އަޙްމަދު، ތިރުމިޛީ ފިޔަވައި ފަސްއިމާމުން\n އަބޫދާއޫދު، އިބްނުޙިއްބާން، ޙާކިމް\n މާލިކް، އަބޫދާއޫދު، ބައިހަޤީ، ޚައްޠާބީ، އަލްމުންޛަރީ، ނަވަވީ


"މީކާޢިލް ނުޤަބޫލުކަން ދައްތަ ގާތު ބުނީ މިޒަރެން، އީޝަލްގެ ތި މާޔޫސްކަން ގުޅިފައިވަނީ ރައުލްއާކަން އެނގުނީ އެހެންވެ، އީޝަލް... ޖިންނީންނަކީ އޮޅުވާލައި ދޮގު ހަދާބައެއް... ޔަގީންތަ ރައުލް އެފަދަ ޖިންނިއަކަށް ނުވާނޭކަން، ދައްތަ ކިތަންމެހާ ވެސް ބޭނުން އީޝަލް އެދޭގޮތަށް މިކަންވުމަށް، ލޯބިވުމަކީ ކުށެއްނޫން، އީޝަލް ބޮޑުވެއްޖެކަން ދައްތައަށް ވެސް އެނގޭ، އެކަމަކު ރައުލްގެ ފުށުން ދެރައެއް ލިބިއްޖެނަމަ ކޮއްކޮއަށްވާނޭ ގޮތެއް ހިތަށް އަރާފައި ބިރު ވެސް ގަނޭ" ބަލްޤިސް ބުންޏެވެ.\n"ރައުލް ފަދަ ޖިންނިއެއް އަޅުގަނޑު ދުވަހަކުވެސް ނުދެކެން، އޭނާގެ އަސްލު ގުޅިފައިވަނީ ކަނޑާ، އޭނާ ދޮގެއް ނުހަދާކަން ޔަގީން، އޭނާއަކީ އެ މީހުންގެ ތެރެއިން ރަސްމަތިފުށުގެ ޖިންނިއެއް، އޭނާއާއެކު އޭނާގެ ޢާއިލާ މީހުން ވެސް އައިސް އުޅެނީ، ރައުލްގެ ގައިގާ ދަންނަވައްތަރު ޖަހާކަން އޭނާއާ ބޮޑުދައިތަ ބައްދަލުވެއްޖެނަމަ އެނގޭނެ، ނުބައިކަމެއް އޭނާގެ ފުށުން ނުފޯރާނޭކަން އޭރުން ޔަގީން ކުރެވޭނެ... ބައްޕަ ނުޤަބޫލުވަނީ ކީއްވެކަމެއް ނޭނގެ، ބޮޑުދައިތަ ނިކަން ބައްޕައަށް ވިސްނައިދީބަލަ، ގޯސްކަމެއްކަމުގައިވަނީމަ އަޅުގަނޑު ރައުލްއާ ދުރަށް ހިނގައިދާނަން، އޭނާއާއި އޭނާގެ ޢާއިލާގެ ގޮތް ދެނެގަންނާނޭ ފުރުޞަތެއް ނުދީ ގޮތް ނިންމުމަކީ އިންސާފެއްނޫނެއްނު" އީޝަލްގެ އަޑުގައިވަނީ އަދޭހެވެ. އެކަން ބަލްޤިސް ދެނެގަތެވެ.\n"ކުޑަކުޑަ ދުވަސްކޮޅަކު މަޑުކޮށްލަ ދީ، ބޮޑުދައިތަ އަންނާނަން އީޝަލްގެ ގާތަށް، ރައުލްއާ ބައްދަލުކުރާނަން، މިހާރު ހުރިހާކަމެއް ދޫކޮށްލާފައި ދައްތައަށް ވެސް ދެވެން ނޯންނާނޭކަން އީޝަލްއަށް އެނގެއެއްނު" އީޝަލްގެ އަތަށް ބާރުކޮށްލި ގޮތުން ހީވީ ބަލްޤިސް ވަޢުދެއްވީހެންނެވެ. މަޑުމަޑުން އީޝަލް ބޯޖަހާލިއެވެ.\n"އީޝަލް... ހުރިހާ ހުނަރެއް ދަސްކޮށް ޒިޔަޒެލްއާއި މީކާޢިލްގެ ގާތުން ފުރިހަމައަށް ތަމްރީނުވޭ، މުސްތަޤްބަލުގައި އެޅިދާނޭ އަނދިރިކަމަކަށް ކުރިމަތިލުމަށް، މީކާޢިލްއާއި މިޝަލްގެ ދެމެދަށް ވެސް ކަޅު ހިޔަނިތަކެއް އެޅުން، މިޝަލްއަށް ޖިންނިއެއްގެ ގޯނާ ވެސް ކުރިމަތި، މީކާޢިލް އޭނާ އެފަހަރު ރައްކާތެރިކުރީ، އޭގެ ފަހުން އިންސާނުންގެ ތެރެއިން އެ ދެމެދަށް ވަންނަން މަސައްކަތްކުރީ، ރައުލް ކިތަންމެ ރަނގަޅުނަމަވެސް އީޝަލްގެ ހަޤީޤަތް ހަނދާންނައްތާނުލާތި، ތީ މީކާޢިލްއާއި މިޝަލްގެ ދަރިއެއްކަން... ރައުލްމެންގެ ތެރެއިން ނޫނީ އަހަރެމެންގެ ތެރެއިން ވެސް ޖިންނިއަކު ފާރަލާފާނެ، ކޮންމެކޮންމެ ވާހަކައެއް ފާޅުގައި ނުދައްކާތި... އީޝަލް... އެހެންމީހުންނަށް ކަލޭގެ މައްޗަށް ބާރު ނުފޯރުވޭވަރަށް ތަމްރީނުވޭ، ޖިންނީންނަކީ ބާރުގަދަ މީހާއަށް ކިޔަމަންވާނޭބައެއް، ހުރިހާ ފަހަރަކު ރައްކާތެރިކޮށްދޭނޭ ބަޔަކު ގާތުގައި ނުތިބޭނެކަން ހަނދާންނައްތާނުލާތި... އަހަރެންގެ ހިތް ބުނަނީ ކަމެއް ގޯސްވާންށޭ މިއުޅެނީ" ބަލްޤިސް އެތައްފަހަރަކު އެދުނީ އީޝަލް ތަމްރީނުވެ ފުރިހަމައަށް ތައްޔާރުވުމަށެވެ. އެކަމަށް އީޝަލް އެއްބަސްވިއެވެ. ބަލްޤިސް އަންނަންވާއިރަށް އޭނާގެ ހުރިހާ ވަގުތެއް ތަމްރީނަށް ހުސްކުރާން އީޝަލް ނިންމިއެވެ. މިހާރު ވެސް ރައުލް އޭނާއަށްވުރެ ކުޅަދާނަކަން އީޝަލްއަށް އެނގެއެވެ. ބަލްޤިސް އެދުނު ފަދައިން އަމިއްލަ ނަފްސު ހިމާޔަތްކުރާން އޭނާ ދަސްކުރަން އެބަޖެހެއެވެ. ބަރޯސާވިޔަސް އެއިން ކޮންމެ ފަހަރަކު ރައްކާތެރިކޮށްދޭން އާދެވޭ ހިސާބުގައި މީހަކު ނުހުރެދާނޭކަން އީޝަލްއަށް ވެސް އެނގެއެވެ. ބަލްޤިސްގެ ވާހަކައިން އީޝަލް އިހުނަށްވުރެ ބޮޑަށް އަމިއްލަ ނަފްސާމެދު ވިސްނިއެވެ. އޭނާ އެހެން ޖިންނީންނާ ތަފާތުވީއިރު އޭނާގެ ޒިންމާ ވެސް އިތުރުވެއްޖެކަން އީޝަލްއަށް އިޙްސާސް ކުރެވުނީ އަދިކިރިޔާއެވެ. ރައުލްއަކީ އެ މީހުންގެ ނަސްލުގެ ތެރެއިންވާ ޖިންނިއަކަށްނުވާއިރު އޭނާއާ ގުޅުމުން ކުރިމަތިވެދާނެ ކޮންމެކަމަކަށް އީޝަލް ހުންނަން ޖެހޭނީ ތައްޔާރުވެގެންކަން ޚުދު އަމިއްލަ ނަފްސަށް އީޝަލް ވިސްނައިދިނެވެ.\n"ތީ ކާކު ދިން އެއްޗެއް؟" އެނދުގައި އިން އީޝަލްގެ ދެއަތުގައި ބަލްޤިސް ދިން ކަނޑި އޮތެވެ. އެކޮޓަރިއަށް ވަން މީކާޢިލްއަށް އެ މަންޒަރު ފެނި ސުވާލުކުރީ އެހެންވެއެވެ.\n"ބޮޑުދައިތަ" އީޝަލް އިސްއުފުލައި ބަލާލިއެވެ.\n"ބައްޕާ... އަޅުގަނޑު... އަޅުގަނޑު ތަމްރީނުވާން ބޭނުން، ހަނގުރާމައެއްގައި ބޭނުންކުރާނޭ އުކުޅުތައް ދަސްކުރަން ބޭނުން" އީޝަލް ބުންޏެވެ. މީކާޢިލްއަށް ލިބުނީ ހައިރާންކަމެވެ.\n"އީޝަލް ތީ އަންހެންކުއްޖެއްނު، ހަނގުރާމައަކަށް އީޝަލް ދާކަށް ނުޖެހޭނެ" މީކާޢިލް ބުންޏެވެ. އަދި މަޑުމަޑުން އައިސް އީޝަލްގެ އަތުގައި އޮތް ކަނޑި ނަގައި އޭގެ އުރައިގެ ތެރެއިން ދަމައިގަތެވެ. އޭރު އީޝަލް ވެސް ހުރީ ކޮޅަށް ތެދުވެ މީކާޢިލްއާ ކުރިމަތިލައިގެންނެވެ.\n"ބަލްޤިސް" މަޑުމަޑުން މީކާޢިލްއަށް ބުނެވުނެވެ. އަތުގައި އޮތީ އެންމެ ފުރިހަމައަށް ތައްޔާރުކޮށްފައި އޮތް ކަނޑިއެއްކަން މީކާޢިލް އެއަށް ބަލާލުމުން އެނގުނެވެ. ގަނޑުވަރުތެރެއިން ތައްޔާރުކުރެވިފައި އޮތް ކަނޑިއެއްކަން މީކާޢިލްއަށް ޔަގީންވެއެވެ. އެފަދަ އެއްޗެއް އީޝަލްއަށް ދޭންވީ ސަބަބެއް އޭނާއަށް ނުވިސްނުނެވެ.\n"ޒިޔަޒެލްއާއި ބައްޕައާއި ބޮޑުދައިތަ ފަދަ ޖިންނިއަކަށް އަޅުގަނޑުވާން ބޭނުން، ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތިވުމުން ފިލަން ދުވާ ޖިންނީންގެ ތެރޭ ހުންނާކަށް ބޭނުމެއްނޫން، ބައްޕާ.... އެންމެން ވެސް ބައްޕައާއި ޒިޔަޒެލްގެ ކުޅަދާނަކަމުގެ ވާހަކަތައް ދައްކާ، ދުވަހަކުވެސް ބައްޕަ އަޅުގަނޑު އެއްވެސް ކަމަކަށް ތަމްރީނެއް ނުކުރޭ، ކީއްވެ؟... އަޅުގަނޑު ބޭނުންވިޔަސް އެހެން ޖިންނީން ފަދައިން ނުވާނޭކަން އެނގޭ... އެކަން ޤަބޫލު ވެސް ކޮށްފިން، ޒިޔަޒެލްގެ ފަރާތުން އެންމެ ކުޑައިރުއްސުރެ މިއަދާ ހަމައަށް އެތައް ފިލާވަޅުތަކެއް ދަސްވެއްޖެ، އެކަމަކު ބައްޕަ އަޅުގަނޑަށް ލިބިފައިވާ ހުނަރާއި ބާރު ދުށުމަށް ދުވަހަކުވެސް ނޭދޭ، އަޅުގަނޑު ރައްކާތެރިކުރަން ބައްޕައާއި ޒިޔަޒެލްގެ އިތުރުން ބޮޑުދައިތަ މަސައްކަތްކުރާއިރު ބައްޕައަށް ކަމެއް ދިމާވެއްޖެނަމަ އަޅުގަނޑު ކިހިނެއް ހަދާނީ، ދެއަތް އުރާލައިގެން ބަލަހައްޓައިގެން ހުންނަންވީތަ؟ މީކާޢިލްގެ ދަރިއަކަށްވެ ހުރެ ފިނޑިއެއްހެން ސަލާމަތަށް ފިލަން ދުވަންވީތަ؟ ނޫނީ ބައްޕަ ބޭނުންވީ މަންމަގެ ފަރާތުން ފިރިހެން ދަރިއެއްތަ؟" އީޝަލް ވާހަކަދެއްކީ ސާބިތުވެ ހުރެއެވެ. އެހެންވިޔަސް އެ ދެ ލޯ ފެންކަޅިވަމުންދިޔަތަން މީކާޢިލް ދުށްޓެވެ.\nއަތުގައޮތް ކަނޑި އޭގެ އުރައަށް ލާފައި އީޝަލް އިން އެނދުގެ އެއްފަރާތުގައި ބާއްވާލިއެވެ. އަދި ދަރިފުޅު ގެނެސް އެ މޭގައި ޖައްސާލައި ބޮލުގައި ބޮސްދީފިއެވެ. ސިކުނޑިއަށް ލިބިފައިވާ ނުތަނަވަސްކަން ބައްޕަގެ އޯގާތެރި އެންމެ ފިރުމާލަކުން ވެސް ލުއިވެއްޖެހެން އީޝަލްއަށް އިޙްސާސް ކުރެވުނެވެ.\n"ބައެއްފަހަރު ފިލަން ދުވުމަކީ ވެސް ކުރަން ޖެހޭނެކަމެއް، އީޝަލް... ދަރިފުޅާ..." މީކާޢިލް ގޮވާލި ނަމަވެސް އީޝަލް އޭނާގެ މޭގައި ޅަކުއްޖަކު ފަދައިން އިތުރަށް މޫނު ފޮރުވާލީއެވެ. ލުއި ހިނިތުންވުމެއް މީކާޢިލްގެ ތުންފަތަށް ވެރިވިއެވެ.\n"ބައްޕަ ވަރަށް ލޯބިވޭ އީޝަލްދެކެ، ފިރިހެން ދަރީންނަށްވުރެ އަންހެން ދަރީން މާ ބޮޑަށް ވެސް ޚާއްޞަ، ދަރިފުޅު އުފަންކުރުމަށް ޓަކައި މަންމަ ވަރަށް ބުރަ އުފުލި، އެ މަންމައަށްވުރެ ކުރީން ބައްޕައަށް އެނގޭ ލިބެން އުޅެނީ އަންހެންކުއްޖެއްކަން، ދަރިފުޅާ ބައްދަލުކުރަން މަންމައާއި ބައްޕަ ވަރަށް އިންތިޒާރުކުރިން، އަންހެންކުއްޖަކަށް ވިޔަސް ތީ މި ބައްޕަގެ ދަރިއެއް، ބައްޕަ އެންމެ ލޯބިވާ އީޝަލް، އެހެންވީމަ ދެން ނުބުނައްޗޭ ފިރިހެންކުއްޖަކަށް އީޝަލްވީނަމައޭ" މަޑުމައިތިރިކަމާއެކު މީކާޢިލް ވާހަކަދެއްކީ އީޝަލްގެ ބޮލުގައި ފިރުމަމުންނެވެ.\n"އަޅުގަނޑުވެސް އެންމެ ލޯބިވަނީ ބައްޕަދެކެ، ބައްޕައާ އެއްވަރެއްނުވާނޭކަން އެނގޭ، އެހެންވިޔަސް ބައްޕަގެ ގާތުގައި ހުރެ ބައްޕަގެ ބުރަކަށްޓަށް އަރާފާނޭ ހަމަލާއެއް ދިފާއުކުރާނޭ ދަރިއަކަށްވާން ބޭނުން، ޒިޔަޒެލް ވެސް ބުނޭ ޖިންނީންނަށް އިތުބާރުކުރާކަށް ނުވާނޭ، ނުބެހޭ ކަންކަމުގެ ތެރެއަށް ވެސް އެ މީހުން ވަދެ ގަޑުބަޑު އުފައްދާ ހަދައޭ، އެފަދަ ނުބައިކަމަކާ ކުރިމަތިވާ ހިނދު ބައްޕައާއި ޒިޔަޒެލްއާއެކު އެއްސަފުގައި އަޅުގަނޑު ވެސް ހުންނަން ބޭނުން، އޭރުން ވާކަމެއްވާނީ އަޅުގަނޑުގެ ލޯކުރިމަތީގައި، ވީގޮތެއް ނޭނގި ގޭގައި ހުރުމަށްވުރެ އެގޮތް މާރަނގަޅު، ބައްޕަ އަޅުގަނޑު ތަމްރީނު ކުރާނަންތަ؟" އީޝަލްއަށްވުރެ އިސްކޮޅުން ބޮޑު މީކާޢިލްއަށް ބަލާލަމުން ބުންޏެވެ. ފަރުވާތެރިކަމާއެކު ދަރިފުޅަށް ބަލަން އިރުކޮޅަކު މީކާޢިލް ހުއްޓެވެ. އޭނާ ފުންނޭވާއެއް ދޫކޮށްލަމުން މަޑުމަޑުން ބޯޖަހާލިއެވެ.\n"އީޝަލް، ގަނޑުވަރުގެތެރެއަށް އަހަރެމެންނަށް އާދެވޭނީ ދެން ކޮންދުވަހަކުންކަމެއް ނޭނގެ، އެހެންވީމަ ބޮޑުދައިތަގެ ޚާއްޞަ ދުވަހުގައި ޢާއިލާއާއެކު ހޭދަކުރަން ލިބޭ ވަގުތުގެ ބޭނުން އެންމެ ފުރިހަމަ ގޮތުގައި ކުރޭ، އަހަރެމެން ދުރުގައި އުޅުނެއްކަމަކު މީ އީޝަލްގެ ވެސް ޢާއިލާ، ބައްޕަ ބޭނުންނުވިޔަސް ދަރިފުޅު ބޮޑުވެއްޖެކަން ޤަބޫލުކުރަން ޖެހޭ، އެހެންވީމަ ބައްޕަ މި ދައްކާ ވާހަކަ އީޝަލްއަށް ވިސްނޭނެކަމަށް ހީކުރަން" މީކާޢިލްގެ ވާހަކައަށް ނިކަން އަވަހަށް އީޝަލް ބޯޖަހާލިއެވެ.\n"ދަރިފުޅު މިރޭ ވަރަށް ރީތި އިނގޭ" މީކާޢިލް ބުނެލިއެވެ.\n"މީ މާމަ ދިން ހެދުމެއް، މާމަ ގެނައި ކުދީންތަކެއް އަޅުގަނޑު ތައްޔާރުކޮށްދިނީ" ލާފައި ހުރި ހެދުން ރީތިކޮށްލަމުން އީޝަލް ބުންޏެވެ. އޭރު ބައްޕަގެ ތަޢުރީފުން އެ ތުންފަތުގައި ރަކި ހިނިތުންވުމެއް ފެންނަން ހުއްޓެވެ.\n"ދެން ހިނގާ ދަމާ، އެހެންނޫނީ މާމަ އަތުވެދާނެ" އީޝަލްގެ ކޮނޑުގައި އަތްޖައްސާލަމުން މީކާޢިލް ބުންޏެވެ. އަދި ދެބަފައިން އެކުގައި ކޮޓަރިން ނުކުތެވެ.\nކައިވެންޏާ ގުޅުވައި ގަނޑުވަރު ތެރޭގައި އޮތް ހުރިހާ ކަމެއް ދެވަނަ ދުވަހުގެ އިރުއޮއްސޭންވީއިރަށް ނިމިއްޖިއެވެ. އައިޒަންއާއި ބަހީރާ އެންގީ އެރޭ އެ މީހުންގެ ތެރޭގައި މީކާޢިލްމެން މަޑުކުރުމަށެވެ. އެނބުރި ދާނީ އަނެއް ދުވަހު ކަމުގައެވެ. އެގޮތަށް މީކާޢިލްއާއި ޒިޔަޒެލް ވެސް އެއްބަސްވިއެވެ.\nގަނޑުވަރުގެ ވަކި ހިސާބެއް އޮތީ ޖޫދާއާއި ބަލްޤިސްއަށް ޚާއްޞަ ކުރެވިފައެވެ. އެހިސާބަށް ދެވެނީ ވެސް އެ ދެ މީހުންނަށް ޚާއްޞަކުރެވިފައި ތިބި ޚާދިމުންނަށް އެކަންޏެވެ. އެއީ ވެސް އައިޒަންގެ ނިންމުމެވެ. ގަނޑުވަރުގެ މަސްއޫލިއްޔަތުން ބަލްޤިސްއަށް ޗުއްޓީއެއް ދިނީއެވެ. އަލަތު ދެމަފިރިން އެކުގައި ވަގުތު ހޭދަ ކުރުމަށެވެ.\nހެނދުނުގެ ނާސްތާ ކުރިއަށް ދިޔައިރު އައިޒަންގެ ނަޒަރު ސުފުރާ ދޮށުގައި ތިބި ކޮންމެ މެންބަރަށް ހުއްޓެމުންދިޔައެވެ. އޭނާގެ ސަމާލުކަން އަތުލީ ގާތުގައި އިން އަނބިމީހާ އޭނާގެ އަތުގައި ފިރުމާލުމުންނެވެ. ވަގުތުން ލުއި ހިނިތުންވުމެއް ބަހީރާއާއި އައިޒަން ބަދަލުކޮށްލިއެވެ.\n"މިފެންނަނީ ލޮލުގެ ފިނިކަން" ބަހީރާ ބުންޏެވެ. އައިޒަން އަނގައިން ނުބުނި ނަމަވެސް ބޯޖަހާލިއެވެ.\n"އައިޒަން، އެކުދީން ގެންނަންވީ ވަގުތު އަދިވެސް ނުޖެހޭތަ" ބަހީރާގެ އަޑުގައިވީ ރިހުން އައިޒަން ދެނެގަތެވެ. ނަމަވެސް އައިޒަން އެކަމަށް ވަކިއެއްޗެއް ނުބުންޏެވެ. އޭނާ ބަހީރާއާއި ނަޒަރު ވަކިކޮށްލިއެވެ. ޖޫދާގެ ގާތުގައި އިން މީކާޢިލްއަށާއި އޭނާގެ ގާތުގައި އިން އީޝަލްއަށް އައިޒަން ބަލާލިއެވެ. ތުންފަތަށް ވެރިވި ލުއިހިނިތުންވުމަކާއެކު އެ ދެ ތުންފަތް ފިއްތާލިގޮތުން އެ ހިތުގައިވަނީ ކީކޭކަން ބަހީރާ ދެނެގަތެވެ.\n"އެނބުރިދާން އެއުޅެނީ... އައިޒަން އެމީހުން ހުއްޓުވާނެނަމައޭ އަހަރެން ހިތަށް އަރަނީ، ޒިޔަޒެލް ވެސް އޭނާގެ އުމުރު އެދަނީ އަހަރެމެންނާ ދުރުގައި ހުރެ، އޭނާގެ ކުށަށް ފުދޭހާ އަދިވެސް ނުވޭތަ؟ ޒިޔަޒެލް އެނބުރި އަތުވެއްޖެނަމަ މީކާޢިލް އަންނާނެ، އަދިވެސް އެއީ އަހަރެމެންގެ ބަސްއަހާ ކިޔަމަންތެރި މީކާޢިލް، އައިޒަން އެންމެ ފަހަރަކު އެ ދަރިފުޅު ގާތު ބުނަންޖެހޭނީ" ބަހީރާ ބުންޏެވެ.\n"ބަހީރާ" އައިޒަން މަޑުމަޑުން ގޮވާލިއެވެ. އޭނާގެ އެ ގޮވާލުމުގައި އެތައް ވާހަކައެއް ފޮރުވިފައިވާކަން ބަހީރާއަށް އެނގެއެވެ. އޭނާ ހިމޭންވީ އެހެންވެއެވެ. އައިޒަންއަކީ ކެތްތެރި ޖިންނިއެއްކަން އެންމެ ރަނގަޅަށް އެނގޭނީ ބަހީރާއަށްކަން ޚުދު ބަހީރާ ޤަބޫލުކުރެއެވެ.\n"އައިޒަންއަށް މަޖުބޫރުނުކުރޭ ބަހީރާ" އެ މީހުންގެ ގާތުގައި އިން ޒިޔަޒެލްގެ އަޑު އިވުނެވެ.\n"އޭނާއަށް ތަބާވާ މީހުން އެއްދުވަހަށްވުރެ އަނެއްދުވަހަށް އިތުވަމުން އެ ދަނީ ސަބަބަކާނުލައެއްނޫން، އޭނާ މީކާޢިލްދެކެ ވަރަށް ލޯބިވޭ، އީޝަލްދެކެ ވެސް، އެ މީހުން ދުރުގައި ތިއްބެއްކަމަކު އެމީހުން ތީބީ އައިޒަންގެ އަތްފޯރާ ހިސާބުގައި، ބަހީރާ، ކަލޭގެ ފިރިމީހާއަށް ބުރަބޮޑުނުކުރޭ، އޭނާގެ ނިންމުންތައް ޤަބޫލުކުރޭ، އަހަރެންގެ ފުރާނަ ހުރިހާ ހިނދަކު ކަލޭގެ ދަރީން ރައްކާތެރިކުރާނަން، އެއީ އަހަރެންގެ ހަށިގަނޑު ބައެއް" ޒިޔަޒެލްގެ ވާހަކަތައް އަހާފައި އައިޒަން ހިނިތުންވެލިއެވެ. އަދި އައިޒަންގެ ކޮނޑުގައި އޭނާ މަޑުމަޑުން ޖަހާލިއެވެ. އައިޒަންގެ ހިތުގައިވާ އެއްޗެއް ޒިޔަޒެލްއަށް ވިސްނޭކަން އޭނާއަށް އެނގެއެވެ.\nއައިޒަން އިރުކޮޅަކު އިނދެފައި ޒިޔަޒެލްއަށް ގޮވާލިއެވެ. އަދި އޭނާ މިފަހަރު ވާހަކަދެއްކީ ސީދާ އަރަބި ބަހުންނެވެ. އޭނާ\n"الحيوانات البرية" އޭ ބުނުމާއެކު ބަހީރާ ކަންބޮޑުވެ އަނގަމަތީ އަތްއަޅާލިއެވެ. ޒިޔަޒެލް ފާޑަކަށް ހީނލީއެވެ. ޖިންނީންގެ ތެރޭގައިވާ ވަލުޖަނަވާރުން ގެނެސް ގޭގައި ގެންގުޅެނީތޯ އައިޒަން ބުނީއެވެ. އޭނާ އިޝާރާތްކުރާ "ވަލުތެރޭގެ ހައިވާނު"އަކީ ލުގަލްބަންދާކަން ޒިޔަޒެލްއަށް އެނގުނެވެ.\n"ކަލޭގެ ކާފަދަރިފުޅު ގެނައި އެއްޗެއް އެއީ، އޭނާ އެ ސޮރުވަނީ ކިޔަމަންކޮށްފައި، ކިޔަނީ ލުގަލްބަންދާ" ޒިޔަޒެލް ބުންޏެވެ. އޭނާ ބުނި ގޮތުން އައިޒަންއަށް ވެސް ހީނލެވުނެވެ. ނަމަވެސް ބަހީރާގެ ކަންބޮޑުވުން ފިލައިގެން ނުދިޔައެވެ. އޭނާ އެންމެފަހުން ދިޔައިރު އެގޭގައި އެފަދަ އެއްޗެއް ދިރިއުޅޭ ކަމުގެ ނިޝާނެއް ނެތްވިއްޔާއެވެ.\n"އަހަރެންގެ ހިތްބުނޭ އެކުއްޖާފުޅު ހަރުވެ ފުރިހަމަ އަންހެނަކަށްވާއިރު އޭނާއަށް ކިޔަމަންވާ ބާރުގަދަ ޖިންނީންތަކެއްވާނޭ، އަހަރެމެންގެ ކާބަފައިންގެ ވެސް ކުރީން އެ މީހުން ރަސްކަމުގެ ތެރޭގައި އުޅުނުކަން އެނގެން އެބަހުރި، އެކަމަކު އެމީހުން ކުއްލިއަކަށް ގެއްލުނީ، އޭގެ ޖިންނިއެއް، އަދި އެވެސް އެ ސިފައިގައި އަހަރެން ވެސް ދުށް ފުރަތަމަ ފަހަރު މީ، އައިޒަން... ކަލޭގެ ކާފަ ދަރިފުޅު ގިނަ ސިއްރުތަކެއް ހޯދާނެ... އަނދިރީގެ ތެރެއިން އޭނާއާ ބައްދަލުކުރަން ޖިންނީން ނާންނާނޭ ބުނާކަށް ނުކެރޭނެ" ޒިޔަޒެލް ބުންޏެވެ. އައިޒަންގެ ނަޒަރު އީޝަލްއަށް ހުއްޓުނުއިރު އެ ލޮލުގައިވަނީ ތަފާތު ޝައުގުވެރިކަމެކެވެ.\nސުފުރާ މަތިން ފައިބައި އެންމެން ބައިބައިވެ އެކިދިމާލަށް ދިޔައެވެ. ޖޫދާ ފަހަތުން އައިސް މީކާޢިލްގެ ކޮނޑުގައި ހިފަންއުޅުނެވެ. ނަމަވެސް ހުސިޔާރުކަމާއެކު މީކާޢިލް ރެކިލުމުން ޖޫދާ ހޭންފެށިއެވެ. މީކާޢިލް ބަލާލީ ހިނިތުންވުމަކާއެކުއެވެ.\n"ބަލްޤިސް ބުނި މީކާޢިލް އެނބުރިދާން އުޅޭ ވާހަކަ، އަހަރެން އެދުނަސް ބައްދަލުނުކޮށް ހިނގައިދާނޭކަން އެނގޭ، އެހެންވެ މިއައީ" ޖޫދާ ބުންޏެވެ. މީކާޢިލް ބޯޖަހާލީއެވެ.\n"އަހަރެންނަކަށް ނުވިސްނުނު" ޖޫދާ ކުއްލިއަކަށް ބުންޏެވެ.\n"މީކާޢިލްގެ އިތުބާރު ގެއްލޭވަރުކަމެއް އަހަންނަށް ކުރެވުނީތަ؟" ޖޫދާ އެއްސެވެ.\n"ކިހިނެއްވީ؟" ޖޫދާއަށް މީކާޢިލް ބަލާލިއެވެ.\n"މީކާޢިލް އެއްވެސް ކަމެއް އަހަރެންނާ ޚިއްޞާއެއްނުކުރޭ، ދިޔައީ ކޮންތާކަށްކަމެއް، އުޅެނީ ކޮންހާލެއްގައިކަން ވެސް އަހަރެންނަށް ނޭނގޭ، ބަލްޤިސް ގާތު އެހިން... އޭނާ ނުބުނި، އަހަރެންގެ ހުރިހާކަމެއް މީކާޢިލްއަށް އެނގޭނެ، އެކަމަކު އަހަންނަށް މީކާޢިލްއެއް ނޭނގުނު، އިތުބާރުކުރެވޭވަރުގެ ރަޙުމަތްތެރިއެއްނަމަ އަހަރެންނަށް މީކާޢިލްއަށް ވީގޮތެއް އެނގުނީސް، އަހަރެންނާ ކަންކަން ޚިއްޞާކުރީސް... އަހަރެން ވިސްނާވިސްނާ ވެސް ނޭނގުނޭ މިބުނަނީ އެހެންވެ، އަހަރެންނަށް މީކާޢިލް އިތުބާރުނުކުރާނީ ސަބަބެއް އޮވެގެންނު" ޖޫދާ ބުންޏެވެ. މީކާޢިލް ވަކި އެއްޗެއް ނުބުނެ ހިމޭންވެފައި ހުރީއެވެ. އެގޮތް ޖޫދާއަށް ކަމަކު ނުދިޔައެވެ.\n"މީކާޢިލް... ތިހިމޭންކަން ދެނެގަންނާކަށް އަހަންނަކަށް ނޭނގެ، ކަލެއަކީ ބަސްމަދު މީހެއްކަން އެނގޭ، އެކަމަކު މިވަގުތު އަހަރެން ބޭނުންވަނީ ކަލޭ ވާހަކަދައްކަން، އަހަންނަށް އޮޅުންފިލުވައިދޭން، އަހަރެންގެ އެކުވެރިކަން ބޭނުންނުވަނީތަ؟" ޖޫދާ ހީވަނީ ކެތްތެރިކަން ކުޑަވެފައި ހުރިހެންނެވެ.\n"އަހަރެންނަށް އިތުބާރު ނުކުރެވޭ މީހަކާ އަހަރެންގެ ކޮއްކޮ ކައިވެނިކުރަން އެއްބަސްވާނެހެން ހީވޭތަ؟ އަނެއްކޮޅުން ޖޫދާގެ ގޮތް ނުބައިލައި ބައްޕަ ގޮތެއް ނިންމާނޭހެން ހީވޭތަ؟" މީކާޢިލް ބުންޏެވެ.\n"ފުރަތަމަ އަހަރެން ހީކުރީ އެކަކުވެސް ހުރިހާ ވަގުތަކު އެކުވެރިޔާ ފަހަތުލައިގެން އުޅޭކަށް ބޭނުމެއްނުވާނޭ، އެހެންވެ މީކާޢިލް އުޅޭގޮތާއި ދާތަނެއް ނުބެލީ، އެކަމަކު މިހާރު އިޙްސާސްވަނީ އެ ދުވަހު އެހެން ކަންތައްކުރުމުން އަހަރެންގެ ކުޑައިރުގެ ރަޙުމަތްތެރިއާ އަބަދަށް ގެއްލިއްޖެއޭ" ޖޫދާގެ ނަޒަރު މީކާޢިލްއާ ވަކިކޮށްލާ ދުރަށް ހުއްޓާލިއެވެ.\n"ޖޫދާ... އަހަރެންގެ ދިރިއުޅުން ބަދަލުވެއްޖެ، އަހަރެންގެ ކަންކަމުގައި އުޅޭނެ މީހަކީ އަހަރެން، އަހަރެން ޚިޔާރުކުރީ ތަފާތު ދިރިއުޅުމެއް، ހުރިހާކަމެއް އެނގިހުރެ ވެސް އަހަރެން ކުށްކުރީ، ލޯބީގެ ނަމުގައި ކުރިޔަސް ކުށެއްވާނި ކުށަކައްކަން އަހަރެން ޤަބޫލުކުރަން، އަހަރެން ފަދަ ރަޙުމަތްތެރިއެއްގެ ފަރާތުން ޖޫދާއަށް ކުރާނޭ ފައިދާއެއްނެތް، ކަލޭގެ ފަހުރާއި ޝަރަފަށް އުނިކަމެއް އަތުވެދާނެ އަހަރެންގެ ސަބަބުން" މީކާޢިލްގެ ވާހަކަތަކުން ޖޫދާއަށް ފުން އަސަރެއް ކުރިއެވެ.\n"ކަލޭ ތިހާ އެކަނިވެރިވެދާނޭ އަހަރެން ކުޑަކޮށް ވެސް ހިޔެއްނުކުރަން" ޖޫދާގެ ނަޒަރު މިފަހަރު މީކާޢިލްއާ ވަކިކޮށެއްނުލެވުނެވެ. އެކުވެރިޔާ ސީދާސީދާ ނުބުނި ނަމަވެސް އެ އެކުވެރިޔާގެ ހާލު ޖޫދާއަށް އެނގިއްޖެއެވެ. މީކާޢިލް ބަދަލުކޮށްލި ލުއި ހިނިތުންވުން ފެނުމުން ޖޫދާއަށް ކެތްކުރަން ދަތިވިއެވެ. އޭނާ ބެލުމެއްނެތި މީކާޢިލްގެ ގައިގާ ބައްދާލައިފިއެވެ.\n"ޅައުމުރުގައި ކަލޭ ބައްޕައަކަށްވެ... ހުވަފަތް ވެސް ވެއްޖެ... ކަލޭގެ ހިތާމަތައް ލުއިކޮށްދެވޭނެގޮތެއް މިއަދު އޮތްނަމަ އަހަރެން އެބުރަ ކަލެއަށް ޓަކައި އުފުލައިދިނީމުސް... މީކާޢިލް، އަހަރެންނަށް މީކާޢިލް ބޭނުންނުވިޔަސް، އަހަރެންގެ ދިރިއުޅުމަށް ތި އެކުވެރިޔާ ބޭނުން، އަހަރެންގެ ކުޑައިރުގެ ރަޙުމަތްތެރިޔާ ބޭނުން" ޖޫދާ ބުންޏެވެ. އެހެންވިޔަސް މީކާޢިލްއަށް ލިބިފައިވާ ނުތަނަވަސްކަން ފިލައިގެން ނުދިޔައެވެ. އޭނާ އެ އެކުވެރިޔާ ކަމެއް ސިއްރުކުރާތީއެވެ.\n"ޖޫދާ... އަހަރެން ދާން މިއުޅެނީ، މިފަހަރު މިދަނީ ކަލެއާ ވަދާޢުގެ ސަލާމްކޮށްފައި، އަހަރެންގެ ކޮއްކޮއަށް އޯގާތެރި ފިރިއަކަށް ކަލޭވާނޭކަން ޔަގީންކުރަމުން، އަހަރެންގެ ޢާއިލާއަކީ މިހާރު ކަލޭގެ ވެސް ޢާއިލާ... ޖޫދާ! ބައެއްފަހަރު ކުޑައިރުގެ އެކުވެރިކަން މުޅިއުމުރަށް ދެމިއޮންނަ ފަދަ ގުޅުމަކަށް ނުވެދާނެ، ތީ މިހާރު ބަލްޤިސްގެ ފިރިމީހާ" މީކާޢިލް ބުންޏެވެ. އެ ވާހަކަތަކުން ޖޫދާ ބަލަން ހުރީ އަޖައިބުވެފައި ހުރި މީހަކު ފަދައިންނެވެ.\n"އަހަރެން ހިތަށް އަރާ ކަލޭ ނަގާ ބިމަށް ޖަހާފާނަމޭ، އޭރުން ކަލެއަށް އަހަރެން ދައްކާ ވާހަކަ ވިސްނިދާނެކަންނޭގެ" ޖޫދާ ބުންޏެވެ. އޭނާއަށް ބަލަންހުރެ މީކާޢިލް ޖަހާލީ ހިނިގަނޑެކެވެ. ފުރާވަރުގައި ޖޫދާއާއި މީކާޢިލްގެ ދެމެދުގައި ބާރުގެ ވާދަވެރިކަން އޮވެއެވެ. ކަމަކާ ކިރިޔާ ހިތްހަމަނުޖެހިލިޔަސް ޖޫދާ އަންނަގޮތަށް އައިސް މީކާޢިލްގެ ގައިގާ ބައްދާ އޭނާ ބިމަށް ވައްޓާލަން އުޅެއެވެ. އެގޮތަށް އޭނާ ވައްޓާލެވުނީ އެންމެ ފަހަރަކުއެވެ. އޭގެ ފަހުގައި އަދިއަދަށް ވެސް އެކަމެއް ޖޫދާއަކަށް ނުވިއެވެ.\n"ކަލެއަށް ވާނެތަ؟" މީކާޢިލް އެހީ ސަމާސާ ރާގެއްގައެވެ. މީކާޢިލްގެ އެ ސިފަ ޖޫދާއަށް ކަމުދިޔައެވެ. ކުޑަވަގުތުކޮޅަކަށް ވިޔަސް އޭނާގެ އެކުވެރިޔާކަން ކުރިމަތީ އެ ހުރީ ޖޫދާއަށް އިޙްސާސް ކުރެވުނެވެ.\nދަތުރު ފެށުމުގެ ކުރީން މިޒަރެންނާ ބައްދަލުކުރަން ބަލްޤިސް އައެވެ. އޭނާ އެދުނީ އީޝަލް ތައްޔާރުކުރުމަށެވެ. ނުރައްކާތަކަށް އީޝަލްގެ ލޯ ހުޅުވައިދިނުމަށެވެ. އަދި ވީ އެންމެ އަވަހަކަށް ބަލްޤިސް އެމީހުންގެ ގާތަށް އަންނާނޭކަމުގެ ޚަބަރުދިނެވެ. ރައުލްއާ ބައްދަލުކުރަން ބަލްޤިސް ބޭނުންވާކަން އޭނާ ހާމަކުރިއެވެ. އެވާހަކައިގެ ތެރެއިން ރޫފަސްގެ ވާހަކަ ބަލްޤިސް ދެއްކިއެވެ. އެއީ މިޝަލްގެ ދުނިޔޭގައި ބަލްޤިސްއާއެކު މިޒަރެން ވެސް ބައިވެރިވި ހާދިސާއެކެވެ. ޖިންނީންގެ ފުރައްސާރަތަކުން އީޝަލް ސަލާމަތްކުރުން މުހިންމުކަމުގައި ބަލްޤިސްއަށް ވިސްނެނީ އެހެންވެކަން އޭނާ މިޒަރެންގެ ގާތުގައި ބުންޏެވެ.


Hiyaanaathugai Nujehen, Dhauvaa Kohfinama Isthiufaa Dheynan: Easa - Vaguthu\nހިޔާނާތުގައި ނުޖެހެން، ދައުވާކޮށްފިނަމަ އިސްތިއުފާ ދޭނަން: އީސަ\nއިސަ މަޖިލީހުގެ ޖަލްސާއެއްގައި: ވިދާޅުވީ ހިޔާނާތުގެ ފައިސާގައި ޖެހިފައިނުވާނެ ކަމަށް\nއެމްއެމްޕީއާރްސީގެ ހިޔާނާތުގެ ފައިސާގައި އެއްވެސް އިރެއްގައި ޖެހިފައި ނުވާނެކަމުގެ ފުރިހަމަ ޔަގީންކަން ދެއްވާ ކަމަށާއި، ދައުވާކޮށްފިނަމަ ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ މެމްބަރުކަމުން އިސްތިއުފާ ދެއްވާނެ ކަމަށް ކެނދިކުޅުދޫ ދާއިރާގެ އެމްޑީޕީ މެމްބަރު އަހުމަދު އީސަ ވިދާޅުވެއްޖެއެވެ.\nމަޖިލީހުން އާންމުކުރި ހިޔާނާތަށް ތުހުމަތުކުރެވޭ މީހުންގެ ލިސްޓުގައި އީސަގެ ނަންވެސް އޮތެވެ. އެކަމކަކު މަންފާގެ ގޮތުގައި ލިބުނީ ކިހާ އަދަދެއް ކަމެއް ލިސްޓަކު ނެތެވެ.\n"އަދަދު ނޫހުން" ގެނެސްދިން ޕްރޮގްރާމެއްގައި ހިޔާނާތާ ގުޅޭ ގޮތުން ސުވާލުކުރުމުން އީސަ ވިދާޅުވީ، ކުރީގެ ނައިބް ރައީސް އަދި ހިޔާނާތުގެ މުގުލުގައި ހުންނެވި އަހުމަދު އަދީބު އަތުން އެއްވެސް ފައިސާއެއް ލިބިވަޑައިގެންފައިނުވާނެ ކަމަށެވެ.\nނަމަވެސް އަމިއްލަ ހިއްސާ އޮތް ކުންފުންޏަކާ އަދީބުއާ ދެމެދު ހިނގާފައި އޮތް ވިޔަފާރީގެ މުއާމަލާތެއް، ލިޔެކިޔުންތަކާއެކު ރިޔާސީ ކޮމިޝަނަށް އަމިއްލައަށް ހުށައަޅުއްވާފައިވާ ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ.\n"އަދީބުގެ ރަހުމަތްތެރިއެއް މެދުވެރިކޮށް އަޅުގަނޑުގެ ހިއްސާ އޮތް އެ ކުންފުންޏާ އަދީބުއާ ހިނގާފައިވާ ވިޔަފާރިގެ މުއާމަލާތެއް. އެ ކުންފުންޏަށް އަދީބު ދައްކަން ޖެހޭ ފައިސާއަކާ އަޅުގަނޑު ހަވާލުވިން. އެކުންފުނީގެ ފައިސާ ބަލަހައްޓަމުން ދިޔަ ޑައިރެކްޓަރުންގެ ތެރެއިން ޑައިރެކްޓަރެއް އަޅުގަނޑަކީ" އީސަ ވިދާޅުވިއެވެ.\nއޭނާ ވިދާޅުވީ، އެކަމުގައި ކޮމިޝަނަށް މައުލޫމާތު ހިއްސާ ކުރެއްވުމަށް ކުންފުނީގެ ހިއްސާދާރުން ތިއްބެވީ ތައްޔާރަށް ކަމަށެވެ.\nއެ މުއާމަލާތަކީ ސައްހަ މުއާމަލާތެއްކަން ޔަގީންތޯ ޕްރެޒެންޓަރު ސުވާލުކުރުމުން އީސަ ވިދާޅުވީ ސައްހަ މުއާމަލާތެއްކަން ޔަގީންކޮށްދެވޭވަރުގެ ހެކި އެބަހުރި ކަމަށެވެ. މައުލޫމާތު ހިއްސާކުރަން ކޮމިޝަނުގައި އެދުމުން އީސަގެ މައްޗަށް ތަހުގީގެއް ހިންގަން ނިންމާފައިނުވާ ކަމަށް ކޮމިޝަނުން އަންގާފައިވާ ކަމަށްވެސް ވިދާޅުވިއެވެ.\nނަމަވެސް އަދީބާއެކު ހިންގާފައިވަނީ ސައްހަ ނޫން މުއާމަލާތެއްކަން ސާބިތުވެއްޖެނަމަ މެމްމަބުކަމުން އިސްތިއުފާދެއްވާނެ ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ.\n" އަޅުގަނޑު އަމިއްލަ ނަފްސަށްވެސް ނިންމައިގެން މިހުންނަނީ އަޅުގަނޑުގެ މައްޗަށް ދައުލަތުން ދައުވާކުރަން ޖެހޭވަރުގެ ހެކިތަކެއް، ދައުލަތުގެ އެއްވެސް ތަހުގީގީ އިދާރާއަކުން ހޯދައިފިނަމަ އަޅުގަނޑު މިހުރި މަގާމުން އިސްތިއުފާ ދޭނަން" އީސަ ވިދާޅުވިއެވެ.\nއަދީބު އިސްވެ ހުންނަވައި ހިންގި އެމްއެމްޕީއާރުސީގެ ބޮޑު ހިޔާނާތުގެ ފައިސާ ލިބުނު މީހުންގެ ލިސްޓުގައި ހިމެނޭ މީހުންތައް ދަނީ އެ ކަމަށް އިންކާރު ކުރަމުންނެވެ. އަދި ލިސްޓުގެ ސައްހަ ކަމާ މެދު ދަނީ ސުވާލު އުފައްދަމުންނެވެ. ލިސްޓުގައި ނަން ނެތް ބައެއް ސިޔާސީ ބޭފުޅުން ވެސް ގެންދަވަނީ ކޮމިޝަންގެ ތަހުގީގާ މެދު ސުވާލު އުފައްދަވަމުންނެވެ. ދެ އަހަރާއި ބައި ވެގެން އައިއިރު ވެސް ތަހުގީގުގެ ބޮޑު ބައެއް ފުރިހަމަ ނުވާތީ ގިނަ ބަޔަކު ދަނީ ކަންބޮޑުވުން ވެސް ފާޅުކުރަމުންނެވެ.\nލިސްޓުގައި ނަން ހިމެނޭ ފަރާތްތަކުގެ ތެރެއިން މަގާމުތަކުގައި ތިބި ފަރާތްތައް މަގާމުތަކުން ދުރުވުމަށް ވެސް ގިނަ އަދަދެއްގެ ބަޔަކު އަންނަނީ މީސް މީޑިއާގަ ގޮވާލަމުންނެވެ.\nޢީސަ އަހަރުމެން ކަލޭ ބުނާ ބަސް ގަބޫލު ނުކުރަން. ޢީސަ އެއްނު ރީތި ރަށުގެ 250 ސްޓާފުން 2500 ޑޮލަރާ ޕާޓީ ޓިކެޓްއަކަށް ވިއްކާލީ\nމެއި 18, 2021 16:08\nތިޔަމީހުން ތިކަމެއް ކުރިޔަކަ ނުދޭނެ ނުވެސްކުރާނެ އިބޫވެސް ތިމައްސަލާގަ ޖެހޭނީ ޖަލައްދާން އަދީބު އެބުނަނީ ގިނަރުފިޔާދިނީ އިބޫއަތަށޭ ގިނައިން ދިނީވެސް އެއކޮޅު މީހުނައްވުރެ ދެކޮޅުމީހުންނަށޭ ދެންކިހިނެއް އެކަކުވެސް ސަލާމަތްވާނީ


European Super Cup Liverpool in kaamiyaabu kohfi\nޔޫރަޕިއަން ސުޕަ ކަޕު ލިވަޕޫލް ކާމިޔާބު ކޮށްފި\nމެޗުގެ ނަތީޖާ 2-2 އިން އެއްވަރުވެ، ޕެނަލްޓީ ޖަހައިގެން 5-4 އިން ޗެލްސީގެ މައްޗަށް ކާމިޔާބު ހޯދައި، ޔޫރަޕްގެ ފުޓްބޯޅަ ސީޒަން ހުޅުވުމުގެ ގޮތުން ކުޅުނު ޔޫއެފާ ސުޕާ ކަޕްގެ މެޗު ލިވަޕޫލުން ކާމިޔާބު ކޮށްފި އެވެ.\nލިވަޕޫލަށް ކާމިޔާބު ހޯދައިދިނުމުގައި އެންމެ މުހިންމު ދައުރެއް އަދާ ކުރީ މީގެ ހަފުތާއެއް ކުރިން ލިވަޕޫލަށް ސޮއި ކުރި ގޯލްކީޕަރު އެޑްރިއަން އެވެ. ލިވަޕޫލްގެ ކޯޗް ޔާގަން ކްލޮޕްގެ ޕްލޭންގައި އޮތީ އެޑްރިއަން ފިޓު ކޮށްލުމަށް ފަހު ލިވަޕޫލްގެ ބައެއް މެޗުތަކުން އޭނާ އަށް ފުރުސަތު ދިނުމަށެވެ. އެހެންނަމަވެސް ލީގްގެ ފުރަތަމަ މެޗުގައި އެއް ވަނަ ކީޕަރު އެލިސަން ބެކާ އަށް އަނިޔާ ވުމުން، މާ ގިނަ ޓްރެއިނިންތަކެއް ނެތި އެޑްރިއަންއަށް ފުރުސަތު ދޭން މަޖުބޫރު ވީ އެވެ.\nޕެނަލްޓީ ޝޫޓު އައުޓްގައި ލިވަޕޫލްގެ ޑިވޯކް އޮރިޖީ އާއި ޓްރެންޓް އެލެގްޒެންޑާ އާނޯލްޑް ޖެހި ޕެނަލްޓީ މަތަ ކުރުމާ ވަރަށް ގާތަށް، ޗެލްސީގެ ކީޕަރު ކެޕާ އަރީޒަބަލަގާ ދިޔަ އެވެ. ދެ ޕެނަލްޓީވެސް ގޯލަށް ވަނީ އޭނާގެ އަތުގައި ޖެހިފަ އެވެ.\nއެޑްރިއަން ދިފާއު ކުރީ، ޗެލްސީގެ ޒުވާން ފޯވަޑް ޓަމީ އަބްރަހަމް ޖެހި ޕެނަލްޓީ އެވެ. ޗެލްސީގެ ސީނިއާ ޓީމާއެކު މި ވަރުގެ ޕްރެޝާ މެޗަކަށް މުޅިން އަލަށް ނުކުތް އަބުރަހަމް ގޯލްގެ މެދަށް ޖެހި ޕެނަލްޓީ އެޑްރިއަން ދިފާއު ކުރީ ވެއްޓިގެންފައި އޭނާގެ ފައިންނެވެ.\nލިވަޕޫލްގެ ކީޕަރު އެޑްރިއަން\nލަމްޕާޑް އާއެކު ޗެލްސީން ކުޅުނު ފުރަތަމަ ރަސްމީ މެޗުގައި މެންޗެސްޓާ، ޔުނައިޓަޑް އަތުން 4-0 ބަލިވި މެޗަށް ވުރެ މާ ރަނގަޅަށް ޗެލްސީން ރޭގެ މެޗުގައި ކުޅުނެވެ. އެ މެޗުގައި ބަދަލު ކުޅުންތެރިންގެ ގޮތުގައި ފުރުސަތު ދިން، އެންގޯލާން ކަންޓޭ އާއި މިދިޔަ ޖެނުއަރީގައި ޗެލްސީއަށް ސޮއި ކުރި ނަމަވެސް ލޯން އުސޫލުން ސީޒަން ނިމެންދެން ބުރޫޝިއާ ޑޯޓަމުންޑަށް ކުޅުނު ކްރިސްޓިއަން ޕުލިސިކް އަށް ވަނީ މެޗުގެ ފުރަތަމަ 11 އިން ފުރުސަތު ދީފަ އެވެ.\nޗެލްސީގެ ފުރަތަމަ ލަނޑު އޮލިވާ ޖިރޫ ކާމިޔާބު ކުރީ ވެސް ޕުލިސިކް ތަނަވަސް ކޮށްދިން ފުރުސަތަކުންނެވެ. މެޗުގެ 36 ވަނަ މިނެޓްގައި ޖިރޫ ލަނޑު ޖެހި ފަހުންވެސް އޭނާ ވަނީ އިތުރު ބޯޅައެއްވެސް ގޯލަށް ވައްދާލާފަ އެވެ. އެހެންނަމަވެސް ރެފްރީ ނިންމީ އޮފްސައިޑް ކަަމަށެވެ.\nޗެލްސީ ލީޑް ގައި އޮވެގެން ފުރަތަމަ ހާފު ނިންމާލި ނަމަވެސް، ދެ ވަނަ ހާފު ފެށި ގޮތަށް، ސެޑިއޯ މާނޭ ވަނި ލިވަޕޫލަށް ނަތީޖާ ހަމަހަމަ ކޮށްދީފަ އެވެ. އެ ލަނޑާއެކު މެޗުގެ ނަތީޖާ ހަމަހަމަ ވެގެން ނިމުމުން، ނަތީޖާ ނެރުމަށްޓަކައި ކުޅުނު އެކްސްޓްރާ ޓައިމްގެ ދެ ހާފުގެ ތެރެއިން ލިވަޕޫލުން ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ލީޑް ނެގި އެވެ. އެކްސްޓްރާ ޓައިމްގެ ފަސް ވަނަ މިނެޓްގައި ލަނޑު ކާމިޔާބު ކުރީ މާނޭ އެވެ.\nއެކްސްޓްރާ ޓާއިމްގެ ފުރަތަމަ ހާފުގެ ފަހު ކޮޅުގައި ޗެލްސީން ނަތީޖާ ހަމަހަމަ ކުރި އެވެ. ލިބުނު ޕެނަލްޓީ އަކުން އެ ލަނޑު ކާމިޔާބު ކުރީ ޖޯޖީނިއޯ އެވެ.


Qatar ge massalaigai America ge aslu rauyu akee kobaa?\nރިޕޯޓު - ގަތަރު މައްސަލަ\nގަތަރު މައްސަލާގައި އެމެރިކާގެ އަސްލު ރައުޔަކީ ކޮބާ؟\nރައީސް ޓްރަމްޕް ގެ ބަސްފުޅާއި، އަސްކަރިއްޔާ އަދި ޚާރިޖީ ވުޒާރާގެ ބަސްފުޅު ތަފާތު\nމެދުއިރުމަތީގައި ހުންނަ އެމެރިކާގެ އެންމެ ބޮޑު އެއާ ފޯސް ބޭސް ހުންނަނީ ގަތަރުގައި\nގަލްފުގެ ގައުމުތަކުން ގަަތަރަށް ކުރާ ފިއްތުންތަށް ދަނީ އިތުރު ކުރަމުން\nކ. މާލެ 10 ޖޫން 2017 | ހޮނިހިރު 18:06 1,254\nރައީސް ޓްރަމްޕް ދާދި ފަހުން ސައުދީ ގައި ބޭއްވި ސަމިޓުގައި ވާހަކަފުޅުދައްކަވަނީ - ގޫގުލް\nގަތަރަކީ ޓެރަރިޒަމަށް ވާގިވެރިވުމުގައި "ވަރަށް މަތީ ހަރުފަތެއްގައި"ވާ ގައުމެއް ކަމަށް އެމެރިކާގެ ރައީސް ވިދާޅުވުމަކީ ގިނަ ބަޔަކަށް ހައިރާންކަން ގެނުވި ކަމެކެވެ. އެމަނިކުފާނު މިހެން ވިދާޅުވުމަކީ ގިނަ ބަޔަކަށް ސިހުން ގެނުވި ކަމަކަށްވީ ބޮޑުވެގެންވާ ސަބަބެއް އޮވެގެންނެވެ. ސަބަބަކީ އެމެރިކާގެ ބައެއް މުއްސަސާތަކުގެ ބަސް ރައީސް ޓްރަމްޕްގެ ބަހާ ތަފާތު ވުމެވެ. ދުނިޔޭގެ އެންމެ ބާރުގަދަ ގައުމުގެ އަސްލު ސްޓޭންޑް އަކީ ކޮބައިކަން ހަގީގަތުގައިވެސް ސާފު ނުވަނީތޯއެވެ.\nވައިޓް ހައުސް ގައި ހުކުރު ދުވަހު ރައީސް ޓްރަމްޕް މީޑިއާ އާއި ބައްދަލު ކުރައްވާ ވިދާޅުވީ ގަތަރަކީ ޓެރަރިޒަމަށް ވާގިވެރިވުމުގައި "ވަރަށް މަތީ ހަރުފަތެއްގައި" އޮތް ގައުމެއް ކަމުން، ނިންމުމެއް ނިންމަން ޖެހުނު ކަމަށާއި، އުފެދުނު ސުވާލަކީ ފަސޭހަ ގޮތެއް ހިޔާރު ކުރާނިތޯ ނުވަތަ އުނދަގޫ، އެހެން ނަމަވެސް ކޮންމެހެން ނަގަން ޖެހޭ ފިޔަވަޅެއް ނަގާނީތޯ ކަމަށެވެ. އެންމެ ފަހުން ދަތި އުނދަގޫ އެހެން ނަމަވެސް ނަގަން ޖެހޭ ފިޔަވަޅު ނެގީ ކަމަށެވެ. ރައީސް ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވީ ޓެރަރިޒަމަށް ފަންޑު ކުރުން ހުއްޓާލަން ޖެހޭ ކަމަށާއި ގަަަތަރަށް، އެކަމަށް ގޮވާލަން ޖެހޭ ވަގުތު އައިސް ޖެހިފައިވާ ކަމަށެވެ.\nރައީސް ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވީ ދާދި ފަހުން ސައުދީ ގެ ރިޔާޒު ގައި ބޭއްވި ސަމިޓްގައި، ގަތަރާ މެދު އަޅާނެ ފިޔަވަޅު، ރޭވުމުގައި އެހީތެރިވެ ދެއްވި ކަމަށެވެ. އެހެން ނަމަވެސް އެމެރިކާގެ ސަރުކާރުގެ އިސް އޮފިޝަލަކު ދާދިފަހުން ރޮއިޓާސް އަށް ވިދާޅުވީ ސަމިޓަށް ޓަކައި ސައުދީގައި ތިއްބެވި ޔޫއޭއީގެ ބޭފުޅުންނާއި އަދި ސައުދީގެ ވެރިން، ގަތަރާ ގުޅުން ކަނޑާލަފާނެ ކަަމުގެ އިޝާރާތެއްވެސް ދެއްވައިފައި ނުވާ ކަމަށެވެ.\nރައީސް ޓްރަމްޕްގެ ވާހަކަފުޅު ތަފާތު ގޮތަަކަށް ބެހެއްޓެވިއަސް އެމެރިކާގެ ސްޓޭޓް ޑިޕާޓްމަންޓުން ދަނީ ގަލްފުގެ މަޝްރަހު ފިނި ކުރުމަށް މަސައްކަތް ކުރަމުންނެވެ. ސައުދީ އަރަބިއްޔާ އިސްވެ، ގަލްފްގެ ގައުމުތަކާ ގުޅިގެން ގަތަރަށް އަޅާފައިވާ ދަތިކުރުމުގެ ފިޔަވަޅުތަކާބެހޭ ގޮތުން އެމެރިކާގެ ޚާރިޖީ ވަޒީރު ރެކްސް ޓިލާސަން ވިދާޅުވީ އެ ފިޔަވަޅުތަކުގެ ސަބަބުން އިންސާނީ މުސީބާތެއް އުފެދިދާނެ ކަމަށް ދެކެވަޑައިގަންނަވާ ކަމަށާއި، އައިސިސް އާ ދެކޮޅަށް ކުރަމުންދާ މަސައްކަތްތަކަށް ގަތަރަށް އަޅާފައިވާ ފިޔަވަޅުތަކުގެ ސަބަބުން ހުރަސް އެޅޭ ކަމަށް ދެކެވަޑައިގަންނަވާ ކަމަށެވެ. އެމެރިކާގެ ޚާރިޖީ ވަޒީރު ވިދާޅުވީ، އެމެރިކާއިން އުއްމީދު ކުރަނީ، މިހާރުން މިހާރަށް މި ފިޔަވަޅުތައް ލުއިކުރުމަށް ގައުމުތަކުން މަސައްކަތް ކުރާނެ ކަމަށާއި، ހިތްހަމަ ނުޖެހުންތައް ނައްތާލުމަށް ރަނގަޅު ގޮތުގައި ހުރިހާ ގައުމެއް ގުޅިގެން މަސައްކަތް ފަށާނެ ކަމަށެވެ.\nޓިލާސަން ވިދާޅުވީ، ގަތަރުގައި ކާބޯތަކެއްޗަށް ޖެހުމުގެ ބިރު އުފެދިފައިވާ ކަމަށާއި، ކުޑަކުދިންނަށާއި އާއިލާތަކަށް މިކަމުގެ އަސަރު ވަރަށް ބޮޑަށް ކޮށްފައިވާ ކަމަށެވެ. ހާއްސަ ގޮތެއްގައި ރޯދަ މަހު މިފަދަ ދަތިތަކެއް ކުރިމަތިވެފައި ވުމީ ކަންބޮޑުވެ ވަޑައިގެންނަވާ ކަމެއް ކަމަށާއި މިކަންކަން އަވަހަށް ހައްލު ކުރުމަށް ގޮވާލައްވާ ކަމަށެވެ. ޓިލާސަން ވިދާޅުވީ، ކުވޭތުގެ އަމީރު އިސްނަންގަވައިގެން ކުރިއަށް ގެންދަވާ ސުލްހައިގެ މަސައްކަތްތަކަށް އެމެރިކާއިން ތާއީދު ކުރާކަމަށާއި، މައްސަލަ ހައްލު ކުރުމަށް ބޭނުންވާ ކަންކަން ފެންނަން އެބަހުރި ކަމަށެވެ.\nރައީސް ޓްރަމްޕާއި އަދި ޚާރިޖީ ވަޒީރު ޓިލާސަން ގަތަރު މައްސަލާގައި ވިދާޅުވި ބަސްފުޅުތައް ތަފާތު ކަމަކަށް ވައިޓް ހައުސް އިން ގަބޫލެއް ނުކުރެއެވެ. ވައިޓް ހައުސްގެ އިސް އޮފިޝަލަކު ވިދާޅުވީ ދެބޭފުޅުން ތިއްބެވީ "އެއް ވިސްނުމެއްގައި" ކަމަށެވެ. އޮފިޝަލް ވިދާޅުވީ ގަތަރުގެ މައްސަލައަށް އެމެރިކާ އިން ހައްލެއް ބޭނުންވާ ކަމަށާއި އެހެންނަމަވެސް އެމެރިިކާ އިން ހައްލު ބޭނުން ވަނީ ރައީސް ޓްރަމްޕް ދާދިފަހުން ސައުދީގެ ރިޔާޒުގައި ބޭއްވި ސަމިޓްގައި އެކަށައެޅުއްވި އަސާސްތަކާ ފުށުނާރާ ގޮތަށް ކަމަށެވެ. އޮފިޝަލް ވިދާޅުވީ މަޝްރަހުގެ ހަލަބޮލި ކަމާއެކީ ގަތަރަށް ދިމާވެދާނެ އިންސާނީ ކާރިސާއަކާ މެދު ރައީސް ޓްރަމްޕް ކަންބޮޑުވެވަޑައިގަންނަވާ ކަމަށާއި އަދި ހަމައެއާއެކު ގަތަރުން "ޓެރަރިޒަމަށް ވާގިވުމާ މެދު" ވެސް ކަންބޮޑުވެވަޑައިގަންނަވާ ކަަމަށެވެ.\nއެމެރިކާގެ އަސްކަރިއްޔާ ގެ ބަހަަކީ ކޮބައިތޯ ބަލާލަން ޖެހެއެވެ. ދާދިފަހުން އަސްކަރިއްޔާ އިން ވަނީ ގަތަރަށް ތައުރީފުވެސް ކޮށްފައެވެ. ގަތަރަކީ "ދެމެހެއްޓެނެވި ގޮތެއްގައި ސަރަހައްދުގެ ސަލާމަތަށް މަސައްކަތް ކުރާ" ގައުމެއް ކަމަށް އަސްކަރިއްޔާ އިން ވަނީ ބުނެފައެވެ.\nއެމެރިކާގެ އަސްކަރިއްޔާގެ "އެއާ ފޯސަސް ސެންޓްރަލް ކޮމާންޑް"ގެ ތަރުޖަމާނު ލެފްޓެނެންޓް ކާނަލް ޑެމިއަން ޕިކާޓް ވިދާޅުވީ ގަތަރުގައި ހުންނަ މިލިޓަރީ ބޭސް އަށް އެއްވެސް އަސަރެއް ނުކުރާ ކަމަށާއި ހުރިހާ ފްލައިޓެއް ވެސް ޝެޑިއުލް ކުރެވިފައިވާ ގޮތަށް ކުރިއަށް ދާނެ ކަމަށެވެ. އޭނާ އިތުރަށް ވިދާޅުވީ "އެމެރިކާ، އިސްލާމިކް ސްޓޭޓް (އަައިއެސް)އާ ދެކޮޅު އިރާގު، އަދި އެމެރިކާ އިން އިސްވެ އުފައްދާފައިވާ ކޯލިޝަނުން ވާގިވެރިވާ ސީރިޔާ އިން"، ގަތަރުގައި އެމެރިކާގެ އަސްކަރިއްޔާ އިން ތިބޭ ތިބުމަށް، ގަތަރުން ދޭ އެއްބާރުލުމަށް އަބަދުވެސް ޝުކުރުވެރިވާ ކަމަށާއި އަދި ގަތަރު ސަރަހައްދުގެ ސަލާމަތްތެރިކަމަށްޓަކައި ދޭ އަހްމިއްޔަތު ކަމަށް ވެސް ޝުކުރުވެރިވާ ކަމަށެވެ. ޕިކާޓް ވިދާޅުވީ އެމެރިކާގެ އަސްކަރިއްޔާ ނުވަތަ އަސްކަރިއްޔާގެ ސެންޓްރަލް ކޮމާންޑް އިން ގަތަރާ މެދު އަމަލުކުރާ އުސޫލަށް ބަދަލެއް ނާންނާނެ ކަމަށެވެ.\nނަން ހާމަ ނުކުރުމަށް ޝަރުތުކޮށް އެމެެރިކާ ގެ އަސްކަރިއްޔާގެ އޮފިޝަލަކު އަލްޖަޒީރާ އަށް ވިދާޅުވީ މިލިޓަރީ ނަޒަރިއްޔާތަކުން ބަލާއިރު، މިހާރު ލިބެމުންދާ ޚަބަރުތަކުން އެއްވެސް އަސަރެއްް ނުކުރާ ކަމަށެވެ.\nއެމެރިކާގެ ބޮޑު މިލިޓަރީ ވައިގެ ބޭސްއެއް ކަމަށްވާ އަލް-އުދެއިދުގައި 10،000 އެމެރިކާ ސިފައިން ތިބެއެވެ. ގަލްފު ހަނގުރާމަ 1991 ގައި ނިމުމަށްފަހު އެމެރިކާ އާއި ގަަތަރުން ވަނީ ދެގައުމުގެ މެދުގައި އަސްކަރީ އެއްބާރުލުން ދޭ އެގްރީމެންޓެއްގައި ސޮއިކޮށްފައެވެ. މި އެގްރީމެންޓާއި ގުޅިގެން ދެގައުމުގެ އަސްކަރީ ގުޅުން ވަނީ ވަރުގަދަވެފައެެެވެ. 2003 ގައި އެމެރިކާގެ އަސްކަރިއްޔާ އިން، ސައުދީ އަރަބިއްޔާގައި ހުންނަ "ޕްރިންސް ސަލްޓަން އެއާފޯސް ބޭސް" އިން ގަތަރުގެ ބޭސްއަށް ވަނީ ބަދަލުވެފައެެވެ.\nރައީސް ޓްރަމްޕް ޚާރިޖީ ވުޒާރާ، އަދި އަސްކަރިއްޔާގެ ބަސްފުޅުތައް ތަފާތު އިރު ގަލްފުގެ ސަރަހައްދަށް ދިމާވެގެން އުޅޭ ހަލަބޮލި ކަމަކީ އެމެރިކާ އަށް ދިމާވެފައިވާ ވަރުގަދަ ޚާރިޖީ ގުޅުންތަކުގެ އިމްތިހާނެއް ކަމަށް ރިޕޯޓުތައް ބުނެއެވެ. އަރަބި ހަ ގައުމަކުން ގަތަރާ ގުޅުން ކަނޑާލި ފަހުން ރައީސް ޓްރަމްޕް ވަނީ ސަރަހައްދުގެ ބާރުގަދަ ގައުމުތަކަށް ގުޅުއްވާ މަޝްވަރާ ކުރައްވާފައެވެ.\nބުރާސްފަތި ދުވަހު އިވިގެން ދިޔަ އަޑަކީ ގަތަރާ އަވަށްޓެރި ގުޅުން ކަނޑާލި ގައުމުތަކުން، އަނެއްކާވެސް އާ ހަރުފަތަކަށް ކަންކަން ބަދަލުކޮށްލި ވާހަކައެވެ. ސައުދީ، ބަހްރައިން، މިސްރު އަދި ޔޫއޭއީ ވެގެން ނެރުނު ބަޔާނެއްގައި ވަނީ ގަތަރުގައި ގާއިމުވެފައިވާ ނުވަތަ ގަތަރުން ފަންޑު ކުރާ 59 މީހަކާއި އަދި 12 މުއައްސަސާއެއް ހިމެނޭ ގޮތުން "ޓެރާ ލިސްޓް" އެއް އެކުލަވާލާ އާންމުކޮށްފައެވެ. މި ލިސްޓުގައި މުސްލިމް ބްރަދާހޫޑާއި އަދި އެ ޖަމާއަތުގެ ރޫހާނީ ލީޑަަރު ވެސް ހިމެނެއެވެ. އަދި ގަތަރުގެ މަޝްހޫރު 18 ފަރާތެއް ވެސް ހިމެނެއެވެ. މި ނެރުނު ލިސްޓާ ގުޅޭ ގޮތުން ގަތަރުން ބުނީ، އެއީ އެއްވެސް އަސާސެއްގެ މައްޗަށް ބިނާވެފައިވާ ލިސްޓެއް ނޫން ކަމަށެވެ.\nގަތަރަށް، އަރަބި ގައުމުތަކުން ފިއްތުންތައް އިތުރުކޮށް އިންޒާރު ދެމުން ދިޔަޔަސް ގަތަރުން ތިބޭނީ އެގައުމު ގަބޫލު ކުރާ ގޮތުގައެވެ. އެކަން ޔަގީންވީ ގަތަރުގެ ޚާރިޖީ ވަޒީރު ބުރާސްފަތި ދުވަހި އަލް ޖަޒީރާ އަށް ވިދާޅުވި ބަސްފުޅުންނެވެ. އޭނާ ވިދާޅުވީ އަރަބި އަވަށްޓެރި ގައުމުތަކުން ކޮންމެފަދަ ޕްރެޝަރެއް ކުރިޔަސް، އެގައުމުގެ މިނިވަން އަދި މުސްތަގިއްލު ޚާރިޖީ ސިޔާސަތު ބަދަލު ނުކުރާނެ ކަމަށެވެ\nގަތަރުން ޓެރަރިޒަމަށް ހިއްވަރު ދޭ ކަމަށް ބުނެ ގަތަރާ އޮންނަ ޑިޕްލޮމިޓިކް ގުޅުން އަރަބި ހަ ގައުމަކުން ކަނޑާލައިފައިވާއިރު އެ ހަ ގައުމަކީ ސައުދީ އަރަބިއްޔާ، ޔޫއޭއީ، މިސްރު، ބަހްރައިން, ޔަމަން އަދި ލީބިޔާ އެވެ. ގަތަރާ ގުޅުން ކަނޑާލި ގައުމުތަކުން ބުނާގޮތުން ގަތަރު ދަނީ ހަނގުރާމަވެރި ޖަމާއަތްތައް ކަމަށްވާ އިސްލާމިކް ސްޓޭޓް (އައިއެސް)، އަލް ގައިދާ އަދި މުސްލިމު ބްރަދާ ހޫޑް ފަދަ ޖަމާއަތްތަކަށް ވާގިވެރިވަމުންނެވެ. ގަަަތަރުން ދަނީ ތުހުމަތުތައް ކެނޑިނޭޅި ދޮގު ކުރަމުންވެ. ގަަތަރުގެ ފޮރިން މިނިސްޓްރީގެ ބަހަަށް ބަލާލަމާތޯއެވެ. ގަތަރުގެ ފޮރިން މިނިސްޓްރީން ބުނެފައި ވަނީ ގަތަރާ މެދު އެ ގައުމުތަކުން ކަންކުރި ގޮތަކީ އެގައުމުތަކަށް މަގްބޫލު ސަބަބެއް ދެއްކޭނެ ކަމެއް ނޫން ކަމަށާއި އަދި ގަަތަރާ މެދު ދައްކާ ވާހަކަތަކަކީ ހަގީގަތާ ހިލާފު، ހީތަކެއްގެ މައްޗަށް ދައްކާ ވާހަކަތަކެއް ކަަމަށެވެ. އިތުރަށް ބުނެފައި ވަނީ މިހާރު ހިނގާ ކަންކަމުން ދޭހަވެގެން ދަނީ ގަތަރުގެ ދައުލަތް ނިކަމެތިކޮށްލަން މަސައްކަތް ކުރާ ކަން ކަމަށެވެ.


މިއަދު ހުކުރު ނަމާދުން ފެށިގެން ޖަމާއަތުގައި ނަމާދުކުރަން ހުޅުވާލައިފި – Mikal News\nމިއަދު ހުކުރު ނަމާދުން ފެށިގެން ޖަމާއަތުގައި ނަމާދުކުރަން ހުޅުވާލައިފި\nފުވައްމުލައް ސިޓީ ބަނދަރު ސަރަހައްދުގައި އަޅާ މިސްކިތުގެ ކުރެހުމެއް\nމިއަދު،5މާރިޗު 2021 ވާ ހުކުރު ދުވަހުގެ ހުކުރު ނަމާދުން ފެށިގެން ފުވައްމުލަކުގެ މިސްކިތްތަކުގައި އަލުން ޖަމާއަތުގައި ނަމާދުކުރަން ހުޅުވާލާފައިވާ ކަމަށް ރޭ ބޭއްވި ފުވައްމުލައް ސިޓީ އިމަޖެންސީ އޮޕަރޭޝަން ސެންޓަރުގެ (އީއޯސީއިން) ނޫސް ކޮންފަރެންސްގައި ހާމަކުރައްވައިފިއެވެ.\nމީއީ ފުވައްމުލަައް ސިޓީގެ އާއްމުންގެ ތެރޭގައި ކޮވިޑް-19 ފެތުރޭތީ ރައްކާތެރިކަމުގެ ގޮތުން ފުވައްމުލައް ސިޓީގައި، ގެއިން ބޭރަށްނުކުމެ އުޅުން މަނާކުރުމުގެ ފިޔަވަޅުުތަކާއި އެކު ހުއްޓާލެވިފައިވާތާ 20 ދުވަހަށްފަހު އަލުން މިސްކިތުގެ ޖަމާއަތުގައި ނަމާދުކުރަން ހުއްދަކުރި ކުރުމެކެވެ. ނަމަވެސް ކާފިއުގެ ފިޔަވަޅުތައް މިއަދުވެސް ކުރިޔަށް ގެންދެވޭނެއެވެ.\nމިއަދު ހުކުރު ނަމާދު ކުރާއިރު ގައިދުރުކޮށް ސަފުތައް ހެދުމަށް އިސްލާމިކް މިނިސްޓރީއިން އިރުޝާދު ދެއްވާފައި ނުވާކަމަށް ޑެޕިއުޓީ މޭޔަރު ޟިރާރު ރޭގެ ނޫސް ކޮންފަރެންސްގައި ވިދާޅުވިއެވެ. ނަމަވެސް މިދުވަސްކޮޅު މިސްކިތްތަކުގައި ނަމާދަށްފަހު ގިނަ ވަގުތު ނުތިބުމަށާއި، ގެއިން ވުޟޫއު ކޮށްގެން އަމިއްލަ މުސައްލަ ގެންދިއުމަށާއި މިސްކިތުގައި ހުންނަ މުސްހަފުތައް ވީވަރަކުން ބޭނުންނުކުރުމަށް އެދިފައިވެއެވެ. އަދި މިސްކިތައް އަންނައިރު މާސްކް އަޅާއިގެން އައުމަށް ވެސް އެދިފައި ވެއެވެ.\n20 ދުވަހަސްފަހު އަލުން ފުވައްމުލަކުގެ މިސްކިތްތަކުގައި ޖަމާއަތުގައި ނަމާދުކުރަން މިއަދު ފަށަނީ –5މާރިޗް 2021\nއެކަމަކު މިދުވަސްވަރު މާލޭ ސަރަހައްދުގެ މިސްކިތްތަކުގައި ޖާމައަތުގައި ނަމާދުކުރާއިރު ގައިދުރުކޮށް ސަފުހެދުމަށް އިސްލާމިކް މިނިސްޓްރީން ވަނީ އަންގައި އަމަލުކުރަން ފަށާފައެވެ. މިއީ ރާއްޖޭގެ ބައެއް ދީނީ އިލްމުވެރިންގެ މެދުގައި ކޮންމެވެސްވަރެއްގެ ދެބަސްވުންތަކެއް އޮތް ކަމެކެވެ. ނަމަވެސް މާތްވެގެންވާ3ހަރަމުގައި އާއި ދުނިޔޭގެ ވަރަށް ގިނަގައުމުތަކުގެ މިސްކިތްތަކުގައި ވެސް މިދުވަސްވަރު ނަމާދުކުރަނީ ގައިދުރުކޮށް ކަން ވީޑިއޮތަކާއި ފޮޓޯ ތަކުން ހާމަވެއެވެ.\nފުވައްމުލައް ސިޓީގައި ގެއިން ބޭރަށް ނިކުމެ އުޅުން އެންމެ ފުރަތަމަ7ދުވަހަށް މަނާކުރީ (ކާފިއު ހިންގީ- 12 ވަނަ ދުވަހުގެ ރޭ12:00އިން) 13 ފެބްރުއަރީ 2021 ގައެއެވެ. އަދި އަލުން އެފިޔަވަޅުތައް އިތުރު7ދުވަހަށް ދިގުދަންމާލީ 20 ފެބްރުއަރީ އިން 27 ފެބުރުއަރީ އަށެވެ. އަދި3ވަނަ ފަހަރާ އެފިޔަވަޅުތައް އިތުރު7ދުވަަށް (27 ފެބްރުއަރީ -5 މާރިޗު) ދިގުދަންމާލުމުން މުޅިއެކު 21 ދުވަސް ހަމަވާނީ މިއަދު5މާރިޗު 2021 ވާ ހުކުރު ދުވަހުގެ ރޭގަނޑު 12:00 އަށެވެ.\nރޭ ފުވައްމުލައް ސިޓީ އީއޯސީއިން ބޭއްވި ނޫސް ކޮންފަރެންސްގައި ވިދާޅުވެފައިވަނީ މިއަދު ރަށުން އިތުރު ޕޮޒިޓިވް ކޭސް އެއް ނުފެންނަ ނަމަ، އެޗްޕީއޭގެ މޮނިޓަރިން އާއި ގުޅިގެން އަޅާފައިވާ ކާފިއުގެ ފިޔަވަޅުތަކަށް އުވާލާނެކަމަށް ބެލެވޭ ކަމަށެވެ. އެކަމާއި ގުޅޭ ތަފުސީލް އެނގިގެންދާނީ މިރޭގައި ކަމަށެވެ.\nނަމަވެސް އަދިވެސް ފުވައްމުލައް ސިޓީ އަދިވެސް އޮންނާނީ އެޗްޕީއޭގެ މޮނިޓަރިން ޙާލަތުގައި ކަމަށާއި، މޮނިޓަރުން ޙާލަތުން ނެގޭނީ މިހާރު ކޮންޓެކްތްގެ ގޮތުގައި، އައިސޮލޭޝަނުން ދޫނުކުރެވި ތިބި 68 މީހުން ދޫކުރެވުމުން ކަމަށް ބެލެވެ ކަމަށެވެ.\nފުވައްމުލައް ސިޓީގައި ކޮވިޑް-19 ފެތުރޭތީ އިތުރު5ދުވަހަށް މިސްކިތްތަކުގައި ނަމާދުގެ ޖަމާއަތް ނުހެދުމަށް އަންގަައިފި\nފުވައްމުލައް ސިޓީ މަސްޖިދުލް ހުދާގެ ބީލަން އަލުން ހުޅުވާލައިފި


Dharifulhu vahtaali dhemafiringe mahchah meehun merumuge kuh saabitheh nuvi\nދަރިފުޅު ވައްޓާލި ދެމަފިރިންގެ މައްޗަށް މީހުން މެރުމުގެ ކުށް ސާބިތެއްނުވި\n18 މާރޗް 2021 - 17:40:47\n2012 ވަނަ އަހަރު އައްޑޫ ސިޓީގެ މަރަދޫފޭދޫ ހޭޅިފަށުގައި ކުޑަކުއްޖަކު ވަޅުލާފައި އޮއްވާ ފެނުނު މައްސަލައިގައި ދައުވާ ކުރި އެ ކުއްޖާގެ މަންމަ އާއި ބައްޕަގެ މައްޗައް ކުށް ސާބިތު ނުވާ ކަމަށް ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ހުކުމް ކޮށްފި އެވެ.\nއައްޑު އަތޮޅު މަރަދޫފޭދޫ އަތިރިމަތީގައި ކޮތަޅަކަށްލާފައި ވަޅުލާފައި އޮއްވާ އެކުއްޖާ ފެނިފަިއވަނީ 2012 ވަނަ އަހަރުގެ ޑިސެމްބަރު މަހު 14 ގައެވެ.\nމި މައްސަލައިގައި ދައުލަތުގެ ފަރާތުން ދައުވާ ކޮށްފައިވަނީ ކުއްޖާގެ މަންމަ، ސ. މަރަދޫ، ޝޭމްރޮކް އައިމިނަތު ޝާހީ އަދި ކުއްޖާގެ ބައްޕަ އަދި ޝާހީގެ ފިރިމީހާ ސ. މަރަދޫފޭދޫ، ފިނިފެންމާގެ އިބްރާހީމް ވިޝާމްގެ މައްޗަށެވެ. މި ދެމީހުންގެ މައްޗަށްވެސް ދައުލަތުން ވަނީ ގަސްދުގައި ކުއްޖަކު މެރުމުގެ ދައުވާ އުފުލާފައެވެ.\nކްރިމިނަލް ކޯޓުން މި މައްސަލައިގައި ހުކުމް ކޮށްފައިވަނީ މިއަދު އެ ކޯޓުން ބޭއްވި މައްސަލައިގެ ހުކުމް އިއްވުމުގެ ޝަރީއަތުގައެވެ.\nދައުލަތުން ހުށަހަޅާފައިވާ މައްސަލައިގައި ބުނެފައިވަނީ ޝާލީ ބަނޑު ބޮޑު ވީއްސުރެ ޑޮކްޓަރަށް ދައްކާފައި ނުވާ ކަމަށާއި، ބަނޑަށް 20 ހަފްތާގައި ދަރި ވައްޓާލުމުގެ ނިޔަތުގައި ދަރި ވައްޓާލުމަށް ބޭނުންކުރާ ޒާތުގެ ބޭހެއް ބޭނުންކޮށްފައިވާ ކަމަށެވެ. އަދި އެ ބޭހުގެ ސަބަބުން ލޭއަންނަން ފެށުމުންވެސް ޝާހީ ހޮސްޕިޓަލަށް ގެންގޮސްފައި ނުވާ ކަމަށާއި، ނަމަވެސް ޝާހީ ވިހެއުމުން ވިސާމް އެ ކުއްޖާ ކޮތަޅަކަށް ލައިގެން މަރަދޫފޭދޫ ބިއުޓީރޯސްގެއާއި ދިމާ އަތިރިމަތީގައި ކުއްޖާ ވަޅުލާފައިވާ ކަމަށެވެ.\nމީގެ އިތުރުން ދުވަސް ނުފުރާ ވިހާފައިވާ ކުއްޖަކު ފެނިގެން އުޅޭ ކަމުގެ މައުލޫމާތު ފުލުހުންނަށް ލިބުމުން، ފުލުހުން އެތަނަށްގޮސް، އެސަރަހައްދު ކޮނެގެން ބެލިއިރު ކުއްޖާ ފެނިގެން އެކުއްޖާ ސ. ހިތަދޫ ރީޖަނަލް ހޮސްޕިޓަލަށް ގެންދިޔައިރު ކުއްޖާގެ ވިންދު ހުރި ކަމަށް ދައުލަތުން ހުށަހެޅި މައްސަލައިގައި ބުނެފައިވެއެވެ. އަދި ކުއްޖާ މަރުވީ ހޮސްޕިޓަލަށް ގެންދިޔަ ފަހުން ކަމަށް އެ ހޮސްޕިޓަލުގެ ވަޒީފާގައި އުޅޭ ނަރުހެއް ބުނާ ކަމަށް މި މައްސަލައިގައި ބުނެފައިވެއެވެ.\nމި ދައުވާއަށް ޖަވާބުދާރީ ވަމުން ޝާހީ ވަނީ ކުއްޖާ މަރާލުމުގައި ބައިވެރިވެފައި ނުވާކަމަށް ބުނެފައެވެ. މީގެ އިތުރުން ދަރިވައްޓާލުމުގެ ނިޔަތުގައި އެއްވެސް ބޭހެއް ބޭނުން ނުކުރާ ކަމަށާއި، ނަމަވެސް ބަނޑުގައި ރިއްސާތީ ހިތަދޫ ދިލްޝާދު ކްލިނިކުގައި މަސައްކަތް ކުރާ ޑޮކްޓަރެއް ދިން ބޭހެއް ކެއި ކަމަށް ޝާހީ ބުނެފައި ވެއެވެ.\nމީގެ އިތުރުން ބަނޑުން ވެއްޓުނު ކުއްޖާ ނުދެކޭ ކަމަށާއި، ކުއްޖާ ކޮތަޅަކަށްލީ ވިސާމް ކަމަށާއި، ފަހުން ކުއްޖާ ނުދެކޭ ކަމަށާއި، ކުއްޖާ ނެގީ ވިސާމް ކަމަށް އަދި އެވަގުތު އޭނާ ހުރީ ހަމަ ހޭގައި ކަމަށް ޝާހީ ބުނެފައި ވެއެވެ.\nއޭގެ ފަހުން ޝާހީ ވަނީ ދައުލަތުގެ ފަރާތުން ވަކީލެއް ހަމަޖައްސަން އެދި، އޭނާގެ ފަރާތުން ދިފާއުގައި ވަކީލެއް ހަމަޖައްސާފައެވެ. އަދި ވަކީލެއްގެ ހާޒިރުގައި ބެއްވި އަޑުއެހުމުގައި ދައުލަތުގެ ދައުވާއަށް ޝާހީ ވަނީ އިންކާރު ކޮށްފައެވެ.\nމި މައްސަލައިގައި ވިސާމް ވަނީ ދައުވާއަށް އިންކާރު ކޮށްފައެވެ. އެގޮތުން މައްސަލައިގެ ތަހުގީގު ކުރި ފަރާތްތަކުން ނެގި ބަޔާނަކީ އަމިއްލަ ގަސްދެއް އޮވެގެން ނަގާފައިވާ ބަޔާނެއް ކަމުގައި ނުވާތީ އެބަޔާނަށްވެސް ވިސާމް ވަނީ އިންކާރު ކޮށްފައެވެ.\nވިސާމްވަނީ އަމިއްލައަށް އޭނާގެ ފަރާތުން ދިފާއުގައި ވަކީލަކު ހަމަޖައްސާފައެވެ. އަދި ވަކީލުގެ ހާޒިރުގައި ބޭއްވި އަޑުއެހުމުގައި ވަނީ ގަސްދުގައި އެއްވެސް ކުއްޖަކު މަރާފައި ނުވާނެ ކަމަށް ބުނެފައެވެ.\nޝަރީއަތުގައި މި ދެމީހުންގެ މައްޗަށް ކުށް ސާބިތު ނުވާ ކަމަށް ހުކުމް ކޮށްފައިވަނީ، ދެމީހުންވެސް ދައުލަތުން ކުރި ދައުވާއަށް އިންކާރު ކުރުމާއި ގުޅިގެން، ދައުލަތުގެ ފަރާތުން ޝަރީއަތަށް ހުށަހެޅި ހެއްކަށް ބެލުމަށް ފަހުއެވެ.\nއެގޮތުން ދައުލަތުން ހުށަހެޅި ހެއްކާއި ގަރީނާއަށް ބަލާއިރު، ކުއްޖާއަކީ ދިރިހުރި ނުވަތަ ފުރާނަ ހުރި ކުއްޖެއްކަމާމެދު ޝައްކު އުފެދޭ ކަމަށް ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ބުނެފައި ވެއެވެ. އަދި ކުއްޖާއަކީ ދިރިހުރި ނުވަތަ ފުރާނަ ހުރި ކުއްޖެއް ކަމާ ގުޅިގެން ހެކިންގެ ހެކިބަހުން އަދި މައްސަލައާއެކު ހުށަހަޅާފައިވާ އެހެނިހެން ލިޔެކިއުންތަކުގައި ފުށުއެރުންތަކެއް ހުރުމުން، ގަސްތު މަރު ރުކުންތަކުގެ ތެރޭ ހުމެނޭ ފުރަތަމަ ރުކުން ކަމުގައިވާ "މަރާލެވުނު މީހާއަކީ، ދިރިހުރި އަދި ލޭ އޮހޮރުވުން މަނާކުރެވިފައިވާ މީހެއް ކަމުގައިވުން: މި ރުކުން ފުރިހަމަ ނުވާ ކަމުން އެ ދެމީހުންގެ މައްޗަށް ކޮށްފައިވާ ދައުވާ ޝަރީއަތަށް ސާބިތު ނުވާކަމަށް ކަނޑަައަޅާ ހުކުމް ކުރީ ކަމަށް ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ ހުކުމުގައި ބުނެފައި ވެއެވެ.\nއައްޑޫ ސިޓީކްރިމިނަލް ކޯޓްމަރުޕީޖީޕޮލިސް


Audit Office Ge Muvahzafunah Hingaa Thamreen Program Ge2Vana Buru Fashaifi - Vaguthu\nއޮޑިޓަ ޖެނެރަލް އޮފީހުގެ މުވައްޒަފުންނަށް ހިންގާ ތަމްރީން ޕްރޮގްރާމްގެ ދެ ވަނަ ބުރު މިއަދު ފަށައިފިއެވެ.\nމި ތަމްރީން ޕްރޮގްރާމަކީ އިންޑިއަން ޓެކްނިކަލް އެންޑް އިކޮނޮމިކް ކޯޕަރޭޝަން (އައިޓީއީސީ) ގެ ފަރާތުން އޮޑިޓަ ޖެނެރަލްގެ އޮފީހަށް ހާއްސަ އޮންލައިން ތަމްރީން ޕްރޮގްރާމެކެވެ. މި ތަމްރީން ޕްރޮގްރާމް ކުރިއަށްދާނީ މިއަދުން ފެށިގެން އަންނަ ހޮނިހިރު ދުވަހާ ހަމައަށެވެ.\nމި ތަމްރީން ޕްރޮގްރާމް ކުރިއަށް ގެންދަނީ އިންޓަނޭޝަނަލް ސެންޓަ ފޯ އިންފޮމޭޝަން ސިސްޓެމް އެންޑް އޮޑިޓް (އައިސީއައިއެސްއޭ) އިންޓަނޭޝަނަލް ޓްރެއިނިންގް ސެންޓަރ އޮފް ދަ ކޮމްޕްޓްރޯލަރ އެންޑް އޯޑިޓަރ ޖެނެރަލް (ސީއޭޖީ) އޮފް އިންޑިއާ އިންނެވެ.\nމި ތަމްރީނު ޕްރޮގްރާމްތަކުގައި ބައިވެރިންނަށް އައިޓީ އޮޑިޓް ޕްރޮސެސްގެ ކުރު ހުލާސާއެއް އަދި އައިޓީ އޮޑިޓްގެ މުހިންމު ބައިތައް ދެނެގަތުމަށް ކޭސް ސްޓަޑީ ބޭނުން ކުރާނެއެވެ.\nމި ތަމްރީނު ޕްރޮގްރާމްތަކުގައި ފުރަތަމަ ޕްރޮގްރާމް މިދިޔަ އޮގަސްޓް މަހު ކުރިއަށް ގެންދިޔައެވެ. މި ތަމްރީނު ޕްރޮގްރާމްގައި އޮޑިޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީހުގެ ސީނިއަރ އޮޑިޓަރ ،އޮޑިޓަރ އަދި އެސިސްޓަންޓް އޮޑިޓަރ ލެވެލްގެ މުވައްޒަފުން ބައިވެރިވެ މާލީ ބަޔާންތައް، މާލީ ފްރޭމްވަރކް އަދި ފައިނޭންޝަލް އޮޑިޓް އިން އެސްއޭޕީ އެންވިރޮމެންޓް ގައި އޮޑިޓަރުންގެ ޒިންމާތަކާއި ގުޅޭ ގޮތުން ތަމްރީނު ލިބުނެވެ.\nއަސްކަރީ ތަމްރީންތަކެއްގައި ބައިވެރިވުމަށް އިންޑިއާ ސިފައިން ރާއްޖެ އަށް