ޢައްބާސީ ދައުލަތުގެ ދެވަނަ ޒަމާނުގައި ހިގާފައިވާ ބައެއް ހަގުރާމަތައް | ތާރީޚް | ދީނާއިދުނިޔެ\nBack ކަވާސާ ދީނާއިދުނިޔެ ދީނާއިދުނިޔޭގެ ބައިތައް ތާރީޚް ޢައްބާސީ ދައުލަތުގެ ދެވަނަ ޒަމާނުގައި ހިގާފައިވާ ބައެއް ހަގުރާމަތައް\nމަލާޛު ކަރުދު ހަނގުުރާމައަކީ މުސްލިމުންގެ ތާރީޚުގައި ލިބިފައިވާ މަތިވެރި ނަޞްރުތަކުގެ ތެރެއިން ރަން އަކުރުން ފާހަގަކޮށްލަން ޖެހޭ ނަޞްރެކެވެ. ބަދުރު ހަނގުރާމަ، ޤާދިސިއްޔަ ހަނގުރާމަ، ޔަރްމޫކު ހަނގުރާމަ، ޢައިން ޖާލޫޠު ހަނގުރާމަފަދަ މަތިވެރި ނަޞްރެއް ލިބުނު މުހިއްމު ހަނގުރާމައެކެވެ. އަދި މި ހަނގުރާމައިގައި ޖިހާދުކުރެއްވި އަލްބު އަރްސަލާން އަކީ މުސްލިމުގެ ބޮޑު ބަޠަލެކެވެ. މިހަނގުރާމައިގައި ރޫމީންގެ ބާރު އަނާޟޫލުން ކެނޑިގެން ދިޔައެވެ. އަދި އަދި ރޮމާނޯސް ހަގުރާމައިގެ އަސީރަކަށް ވިއެވެ.\n1- މަލާޛު ކަރުދު ހަގުރާމަ\nހަގުރާމަ ހިންގި ދެފަރާތް: މިހަގުރާމަ ހިގާފައިވަނީ ރޫމީންނާއި މުސްލިމުންގެ ސަލާޖިޤީންގެ ލަޝްކަރާއި ދެމެދުގައެވެ. ސަލާޖިޤީންގެ ލަޝްކަރުގެ ވެރިއަކަށް ހުންނެވީ އަލްބް އަރްސަލާން އެވެ. ރޫމީންގެ ލަޝްކަރުގެ ވެރިއަކަށް ހުންނެވީ ރޮމާނޯސް އެވެ.\nހަގުރާމަ ހިނގި ތަން: މި ހަގުރާމަ ހިނގީ އާޒަރްބައިޖާންގެ ބޯޑަރކައިރީގައި އަރްމީނިޔާ ބިމުގައި އޮންނަ މަލާޛު ކަރުދު އޭ ކިޔޭ ހިސާބު ގައެވެ. އެ ހަނގުރާމައަށް ފަހު އެތަން ވެފައިވަނީ ތުރުކީންގެ ބިމަކަށެވެ. އަދި މިހާރު އެއީ މިޒަމާނުގެ ތުރުކީވިލާތުގެ ރަށެކެވެ.\nހަގުރާމަ ހިނގި ތާރީޚް: ހިޖުރައިން 463ވަނަ އަހަރުގެ ރަމަޟާން މަހުގައި . ހިޖުރައިން 464ވަނަ އަހަރު ކަމުގައި ވެސް ބައެއް އިލްމުވެރިން ލިޔުއްވައެވެ. މީލާދީން 26 އޮގަސްޓް، 1071 ވަނަ އަހަރު\nހަގުރާމަ ހިނގަށް ޖެހުނު ސަބަބު، އަދި ހިގައި ދިޔަގޮތް: ސަލާޖިޤީންގެ ބާރު ކުޑައޭޝިއާ (އަނާޟޫލް/ މިހާރުގެ ތުރުކީގެ އޭޝިޔާވީ ފަޅި) އޭ ކިޔޭ ހިސާބުގެ ރަށްތަކުގައި ވަރުގަދަވަމުން ދިޔައެވެ. މުލާޠިޔާ، ޤައިޞަރިއްޔާ، ސަބަސްޠިޔާ އަދި ގާތްގަނޑަކަށް މުޅި އަރްމީނިޔާ ހެން އެމީހުންގެ ބާރުގެ ދަށަށް ދިޔައެވެ. ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން ބައިޒަންޠީން ގެ ރަސްގެފާނު ރޮމާނޯސް ސަލާޖިޤީންގެ ބާރު އެހިސާބުން ދުއްވާލުމަށްޓަކައި ހަގުރާމަކުރަން ނިންމެވިއެވެ. އަދި ރޫމީން އަރްމީނިޔާ އަށް މިސްރާބު ޖެހިއެވެ. އޭރު އަލްބް އަރްސަލާން ހުންނެވީ އާޒަރްބައިޖާންގައި ސިފައިންގެ ވަރަށް މަދު މީސްކޮޅަކާއި އެކުގައެވެ. ނަމަވެސް ހިތްވަރާއި އެކު ރޫމީންނާއި ކުރިމަތި ލެއްވުމަށް ނިންމެވި އެވެ. އެގޮތުން އަރްމީނިޔާގައި އޮންނަ މަލާޛު ކަރުދު އޭ ކިޔުނު ހިސާބުގައި މަޑުކޮށްގެން ތިއްބެވި އެވެ. އަލްބް އަރްސަލާން ވަގުތު ބޭނުންވެ، ޞުލްޙައަށް އެދުނެވެ. ނަމަވެސް ރޮމާނޯސް އިދިކޮޅު ހައްދަވައި ހަގުރާމަ ކުރިއަށް ގެންދެވި އެވެ. އެންމެ ފަހު ވަގުތު ހަގުރާމަ ނިމިގެންދިޔައީ މުސްލިމުންގެ އަދަދު މަދު ނަމަވެސް ނަޞްރު މުސްލިމުންނަށް ލިބިގެންނެވެ. އަދި ރޮމާނޯސް ހަގުރާމައިގެ އަސީރަކަށް ވިއެވެ. ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން ރޫމީން އެބިންތައް އަތުލުމަށް ދެކެމުންދިޔަ ހުވަފެންތައް ނިމުމަކަށް އައެވެ. އަދި ބެލެވޭ ގޮތުގައި މިއީ ހަނގުރާމައަކުން ރޫމީންނަށް ލިބުނު އެންމެ ބޮޑު އެއް ގެއްލުމެވެ.\n2- ޒައްލާޤާ ހަގުރާމަ\nހަގުރާމަ ހިންގި ދެފަރާތް: މިހަގުރާމަ ހިނގީ މުސްލިމުންނާއި ސްޕޭން ނަޞާރާއިންނާއި ދެމެދު ގައެވެ. މުސްލިމުންގެ ލަޝްކަރުގެ ވެރިއަކަށް ހުންނެވީ ޔޫސުފް ބިން ތާޝްފީން އެވެ. ނަޞާރާއިންގެ ލަޝްކަރުގެ ވެރިއަކަށް ހުންނެވީ އަލްފޯނޯސް6 އެވެ.\nހަގުރާމަ ހިނގިތަން: މިހަގުރާމަ ހިގީ ސްޕޭންގެ ބުޠުލިޔޫސް ގައި އޮންނަ ޒައްލާޤާ އޭ ކިޔޭ ހިސާބުގައެވެ.\nހަގުރާމަ ހިނގި ތާރީޚް: ހިޖުރައިން 479ވަނަ އަހަރުގެ ރަޖަބު މަހުގެ 12ވަނަ ދުވަސް ( 23އޮކްޓޯބަރ 1086 )\nހަގުރާމަ ހިނގަށް ޖެހުނު ސަބަބު: މިހަގުރާމަ ކުރަން ޖެހުނީ ހިޖުރައިން 478ވަނަ އަހަރު ނަޞާރާއިން ސްޕޭންގެ ޠުލައިޠިލާ އޭ ކިޔުނު ރަށަށް ވެރިވުމުގެ ސަބަބުންނެވެ.\nހަގުރާމަ ހިނގައިދިޔަގޮތް: ނަޞާރާއިން ޠުލައިޠިލާ އަށް ވެރިވެ، ޢައްބާދު ދަރިކޮޅުގެ ދައުލަތުގެ މީހުންނަށް ގެއްލުންތައް ދެމުން ދިޔައެވެ. އެހިނދު އަލްމުޢުތަމިދު ބިން ޢައްބާދު މަޣްރިބުގައި އޮތް މުރާބިޠީންގެ ދައުލަތުގެ ވެރިއަކަށް ހުންނެވި ޔޫސުފް ބިން ތާޝްފީންގެ އަރިހުން އެހީއަށް އެދިވަޑައިގެންނެވި އެވެ. އެހިނދު ޔޫސުފް ބިން ތާޝްފީން ސްޕޭންއަށް ވަޑައިގެން ޢައްބާދު ދަރިކޮޅުގެ ލަޝްކަރާއި ގުޅުނެވެ. މުސްލިމުންނަށް މަކަރު ހެދުމުގެ ގޮތުން ހުކުރު ދުވަހާއި އާދީއްތަ ދުވަސް ނޫން ދުވަހު ހަމަލާދިނުމަށް އަލްފޯނޯސް ރޭވި އެވެ. ނަމަވެސް ހުކުރު ދުވަހު މުސްލިމުން ނަމާދު ކުރަން ފެށިތަނާހެން ނަޞާރާއިން ހަގުރާމަ ފެއްޓިއެވެ. ހަގުރާމަ ނިމިގެން ދިޔައީ މުސްލިމުންނަށް ނަޞްރު ލިބި އެތައް ނަޞާރާއިންނެއް ގަތުލުކުރެވިގެންނެވެ.\n3- ޙިއްޠީން ހަގުރާމަ\nހަގުރާމަ ހިންގި ދެފަރާތް: މިއީ މުސްލިމުންނާއި ޞަލީބީންނާއި ދެމެދު ހިގާފައިވާ ހަގުރާމަ އެކެވެ. މިހަގުރާމައިގައި މުސްލިމުން ގެ ލަޝްކަރުގެ ވެރިއަކަށް ހުންނެވީ ޞަލާޙުއްދީން އަލްއައްޔޫބީ އެވެ. ޞަލީބީންގެ ލަޝްކަރުގެ ވެރިއަކަށް ހުންނެވީ އާރނޯލްޑް އަދި ޑީލޯސިނައިން އޭ ކިޔޭ ދެމީހުންނެވެ.\nހަގުރާމަ ހިނގިތަން: މިހަގުރާމަ ކުރެވުނީ ބައިތުލް މަގްދިސްގައި ''ޠަބްރިޔާ ކުޅި'' ކައިރީގައި އޮންނަ ޙިއްޠީން އޭ ކިޔޭ ފަރުބަދަ މަތީ ހިސާބެއްގައެވެ.\nހަގުރާމަ ހިނގިތާރީޚް: މިހަގުރާމަ ހިނގީ ހިޖުރައިން 583ވަނަ އަހަރުގެ ރަބީޢުލް އާޚިރު މަހުގެ 25ދުވަހުއެވެ. ( 4ޖުލައި 1187މ)\nހަގުރާމަ ހިނގި ސަބަބު: މިހަގުރާމަ ކުރި މައިގަނޑު ސަބަބަކީ ގުދުސް މިިނިވަންކޮށް ޞަލީބީންގެ އަތްދަށުން މަސްޖިދުލް އަގްސާ ސަލާމަތްކުރުމެވެ. މިހަގުރާމަ ކުރެވުނީ ''ކަރުކް ކޯއްޓޭ'' ގެ ވެރިޔާ އާރނޯލްޑް ހިޖާޒު ކަރައަށް އަރައިގަތުމާއި، އަދި ހައްޖުވެރިން މައްކާ އަށް ވާސިލްވުމަށް ހުރަސްތަކާއި ކުރިމަތިކުރުވި ފަހުންނެވެ.\nހަގުރާމަ ހިނގައި ދިޔަގޮތް: މުސްލިމުންގެ ލަޝްކަރުތައް ޠަބްރިޔާ ކުޅީގެ ކައިރީގައި ޖަމާވެގެން ތިބި އެވެ. އެހެން ކަމުން ޞަލީބީންނަށް ކުޅީގެ ފެންފަށާއި ހަމައަށް ކައިރިވުމަށް އުދަގޫވި އެވެ. ކައިރިވާ ކޮންމެ މީހަކު މުސްލިމުން ދިޔައީ ގަތުލު ނުވަތަ އަސީރުންނަށް ހަދަމުންނެވެ. މިގޮތުން ޑިލޯސިނައިން އަދި އާރނޯލްޑް އަސީރުންނަށް ހެއްދެވިއެވެ. ހަގުރާމަ ގަދަވެގެން ދިޔަ ހިދު ޙިއްޠީން ފަރުބަދައިގެ ތެރެއަށްވަދެ ޞަލީބީން ފިލިއެވެ. މުސްލިމުން ވެސް ފަހަތުން ގޮސް ޞަލީބީން ބަލިކުރެއްވި އެވެ. ހަގުރާމައިގައި ކާމިޔާބު ލިބުމުން ޞަލާހުއްދީން އައްޔޫބީ އުފަލުން ގޮސް ﷲ އަށް ޝުކުރުގެ ސަޖިދަކުރެއްވި އެވެ.\nހަގުރާމައިގެ ނަތީޖާ: ޙިއްޠީން ހަގުރާމަ އިން ލިބުނު ނަޞްރާއި އެކު މުސްލިމުންނަށް ބައިތުލް މަގްދިސް އަސް ވަދެވޭގޮތް ވިއެވެ. އަދި މަސްޖިދުލް އަގްޞާ ޞަލީބީންގެ އަތްދަށުން މިނިވަންވެގެން ދިޔައެވެ. އެއީ ހިޖުރައިން 583ވަނަ އަހަރުގެ ރަޖަބު މަހުގެ ތެރޭގައެވެ.\n4- ބާބީން ހަގުރާމަ\nހަގުރާމަ ހިންގި ދެފަރާތް: މިހަގުރާމަ ކުރެވުނީ މުސްލިމުންނާއި ޞަލީބީންނާއި ދެމެދުގައެވެ. މުސްލިމުންގެ ލަޝްކަރުގެ ވެރިންނަށް ތިބީ އަސަދުއްދީން ޝީރްކޫޙް އަދި ޞަލާޙުއްދީން އަލްއައްޔޫބީ އެވެ.\nހަގުރާމަ ހިނގިތަން: މިހަގުރާމަ ކުރެވުނީ މިޞްރުގެ ޖީޒާގައި އޮންނަ ބާބީން އޭ ކިޔޭ ހިސާބުން ނީލަކޯރުގެ އައްސޭރި ފަށުގައެވެ.\nހަގުރާމަ ހިނގިތާރީޚް: މިހަގުރާމަ ހިނގީ ހިޖުރައިން 562ވަނަ އަހަރުގެ ޖުމާދިލް އާޚިރް މަހުގެ 25ވަނަ ދުވަހުއެވެ. ( 18މާރޗް 1167މ)\nހަގުރާމަ ހިނގި ސަބަބު، އަދި ހަގުރާމަ ހިނގައި ދިޔަގޮތް: މިހަގުރާމަ ހިނގަށް ޖެހުނީ އާލް ޒަންކީ ދަރިކޮޅު ގެ ވެރިއެއް ކަމުގައިވާ ނޫރުއްދީން އާލް ޒަންކީ މިޞްރު ޞަލީބީންގެ ޙަމަލާތަކުން މިންޖުކުރުމަށް ބޭނުންވެ، މިޞްރަށް ވެރިވުމަށްޓަކައި އަސަދުއްދީން ޝީރްކޫހް އަދި ޞަލާޙުއްދީން އަލްއައްޔޫބީ ބޮޑު ލަޝްކަރައާއި އެކު މިޞްރަށް ފޮނުވުމުންނެވެ. އެހިނދު މިޞްރުގައި ވެރިކަންކުރަމުން އައި ފާޠިމީ ދައުލަތުގެ ވަޒީރު ޝާވިރް އަށް މިޚަބަރު ލިބުމުން ޞަލީބީންނާއި ގުޅައިގެން އެހީ ހޯދިއެވެ. ޞަލީބީންގެ ލަޝްކަރު މިޞްރަށް އައުމަށްފަހު ފާޠިމީންގެ ލަޝްކަރާއި ބައިވެރިވެ، ގުޅިފައިވާ ލަޝްކަރެއް އެކުލަވާލިއެވެ. ހަގުރާމަ ނިމިގެން ދިޔައީ ފަހުވަގުތު ޞަލީބީންނާއި ފާޠިމީންގެ ލަޝްކަރު ބަލިވެގެންނެވެ. ޝާވިރް ގަތުލުކުރެއްވުމަށްފަހު އަސަދުއްދީންގެ ބާރުގެ ދަށަށް މިހަގުރާމައަށްފަހު މިޞްރުގެ ރަށްތަކުގެ ތެރެއިން ބުޙައިރާ، ފައްޔޫމް، އަދި އިސްކަންދަރިއްޔާ އެދެމުގައިވާ ހިސާބުތައް ދިޔައެވެ.


ކޮވިޑް19: ރެކޯޑް އަދަދަކަށް މީހުން ފައްސިވެއްޖެ! - Sandhaanu\nކޮވިޑް19: ރެކޯޑް އަދަދަކަށް މީހުން ފައްސިވެއްޖެ!\nރާއްޖެއިން މިއަދު ކޯވިޑް19 އަށް 300 މީހަކު ފައްސިވެއްޖެއެވެ. މިއަދު ފެނުނު ކޭސްތަކުގެ ތެރެއިން 96 މީހަކު ފައްސިވެފައިވަނީ މީހުން ދިރިއުޅޭ ރަށަކުންނެވެ.އަދި ރިސޯޓްތަކުން 15 މީހަކާއި ސިނާޢީ މަސައްކަތް ކުރަމުން އަންނަ ރަށަކުން 95 މީހަކު ވަނީ ފައްސިވެފައެވެ. އަނެއް 94 ކޭސް ފެނިފައިވަނީ މާލެ ސަރަހައްދުންނެވެ.\nމިއަދުގެ ރެކޯޑްތަކާއި އެކު ފައްސިވީ މީހުންގެ ޖުމްލަ އަދަދު މިހާރުވަނީ24,379 އަށް އަރައިފައެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި، 3,022 އެކްޓިވް ކޭސް ހިމެނޭއިރު 101 ފަރާތަކަށް ދަނީ އެޑްމިޓް ކޮށްގެން ފަރުވާ ދެމުންނެވެ .\nމިހާތަނަށް ރާއްޖެ އިން 67 މީހަކުވަނީ މި ބަލީގައި މަރުވެފައެވެ. އަދި 21,282 މީހަކު ވަނީ މިބަލިން ރަނގަޅުވެފައެވެ.


ކޮބާ ހިކެން އުޅޭ ކުދިން؟ އަޅެ އަޖުމަ ބަލާލަން މިކަންކަން ކޮށްބަލަ! |\nކޮބާ ހިކެން އުޅޭ ކުދިން؟ އަޅެ އަޖުމަ ބަލާލަން މިކަންކަން ކޮށްބަލަ!\n24 ނޮވެމްބަރ 2020\nދުޅަހެޔޮ ސިއްހަތަކަށް މިކަންކަމާ ދުރުވަމާ!\nބަރުދަން ލުއި ކުރެވޭނީ ހަމައެކަނި ޑައިޓު ކުރުން ނުވަތަ ކަސްރަތު ކޮށްގެން ކަމަށް ހީނުކުރާށެވެ. މިކަމަށް އަދި އާންމު ދިރިއުޅުމުގައި ކުރާ ކަންތަކަށްވެސް ބަދަލުގެންނަން ޖެހެއެވެ. އެހެން ކަމުން މި ކިޔާދެނީ ކުރެވިދާނެ ބައެއްކަންކަމެވެ.\nބައެއް ފަހަރު ފެން ބޮވައިގަތުމުން ވެސް ބައެއް މީހުނަށް ބަނޑުހައިވަނީ ކަމަށް ހީކުރެވެއެވެ. އެހެންކަމުން ކެއުމުގެ ކުރިން އަބަދުވެސް ބޮޑު ފެން ތައްޓެއް ބޯލާށެވެ.\nމެންދުރު ކާ ގަޑީގައި ހަމައެކަނި ކެއުމަށް އިސްކަންދޭށެވެ. ފޯނާއި ކުޅެން ނީނދެ ހަމަޖެހިގެން ކާން އާދަ ކުރާށެވެ. މިކަމުގެ ސަބަބުން ގިނައިން ކެވޭނެ ފުރުސަތު ކުޑަވެއެވެ. އަދި ކާ ގަޑިތަކުގެ އިތުރުން ކާ ކެއުންތައް ހުއްޓާލާށެވެ. މިހެން ކާ ކެއުމަކީ ބައެއް މީހުންނަށް އެހާ ބޮޑު ކަމަކަށް ނުވި ނަމަވެސް، މިއަކީ ބަރުދަން ލުއި ކުރަން އުޅޭ މީހަކަށް އެހާ ރަނގަޅު ކަމެއްނޫނެވެ.\nކައި ނިމިގެން އިށީނދެ އިނުމުގެ ބަދަލުގައި 15 މިނެޓު ވަންދެން ހިނގާލާށެވެ. ގިނައިން ހިނގި ވަރަކަށް ކެލޮރީސް ވިރޭނެއެވެ. އަދި މޫޑް ވެސް ރަނގަޅުވާނެއެވެ.\nއަނެއް ކަމަކީ ބަރުދަން ލުއި ކުރުމަށް މަސައްކަތް ކުރާއިރު، ފަލަވުމަކީ ކޮންމެހެން ތިމާ ސިއްހަތު ރަނގަޅު ނުވަނީ ކަމުގައި ދެކިގެން ނުވާނެއެވެ. ކިތަންމެ ލޫޅާފަތި މީހެއްވެސް “އަންހެލްތީ” ވެދާނެއެވެ. ދިރިއުޅުމުގައި މުހިންމީ ކޮންމެހެން ހިކުމެއް ފަލަވުމެއް ނޫނެވެ. “ދުޅަހެޔޮ” ސިއްހަތެކެވެ.


އެންމެ ފަހުން "ސޫރިޔަވަންޝީ" ނޮވެމްބަރުގައި އަޅުވަނީ އެންމެ ފަހުން "ސޫރިޔަވަންޝީ" ނޮވެމްބަރުގައި އަޅުވަނީ\nއެންމެ ފަހުން "ސޫރިޔަވަންޝީ" ނޮވެމްބަރުގައި އަޅުވަނީ\nއެތައް ބަޔަކު އިންތިޒާރުކުރަމުން އަންނަ ރޯހިތް ޝެޓީގެ "ސޫރިޔަވަންޝީ" އަންނަ ނޮވެމްބަރުމަހު ސިނަމާތަކަށް ދޫކޮށްލަން އެންމެ ފަހުން ނިންމައިފިއެވެ.\nމިދިޔަ އަހަރު ރިލީޒްކުރަން ނިންމި ފިލްމު ރިލީޒުނުވެ ފަސްވަމުން އައީ ކޯވިޑާއި ހެދިއެވެ. ފިލްމު ފުރަތަމަ ރިލީޒްކުރަން ނިންމީ މިދިޔަ އަހަރުގެ މާޗް 24 ގައެވެ. އެހެންނަމަވެސް އިންޑިއާ ލޮކް ޑައުންކޮށް ސިނަމާތައް ބަންދުކުރުމުން މިހާތަނަށްވެސް ފިލްމު ރިލީޒްކޮށްފައެއް ނުވެއެވެ. ސަބަބަކީ ސިނަމާތަކުގައި ނޫނީ މި ފިލްމު ރިލީޒްނުކުރަން ޕްރޮޑަކްޝަން ޓީމުން ނިންމުމެވެ.\nމި ފިލްމު މިހާރު ސިނަމާތަކަށް އަންނަނީ އިންޑިއާގައި ބޮޑު އީދެއްގެ ގޮތުގައި ފާހަގަކުރާ ދިވާލީއާއި ދިމާކޮށެވެ. ފިލްމު ސިނަމާތަކުގައި އަޅުވާނެކަމަށް މިހާރު ބެލެވެނީ އަންނަ ނޮވެމްބަރުމަހުގެ 13 ވަނަދުވަހުއެވެ.\nހިންދީ ސިނަމާތަކުގައި ބޮޑެތި ފިލްމުތައް ރިލީޒްކުރާނެ ތާރީހުތައް އާއްމުވާން މި ފެށީ އަންނަ މަހުގެ 22 ވަނަދުވަހު އަލުން ސިނަމާތައް ހުޅުވަން ބައެއް ސްޓޭޓްތަކުން ނިންމުމުންނެވެ.\nކަރަން ޖޯހަރުގެ ދަރުމާ ޕޮރޮޑަކްޝަނާއި ގުޅިގެން ރޯހިތު އުފައްދާފައިވާ "ސޫރިޔަވަންޝީ" ގެ ލީޑްރޯލުން ފެނިގެންދާނީ އަކްޝޭ ކުމާރެވެ. މީ ރޯހިތްގެ ކޮޕް ޔުނިވާސްގެ ތިންވަނަ ފިލްމެވެ. މީގެކުރިން އޭނާ ވަނީ މި ސީރީޒްގެ ދަށުން "ސިންގަމް" އަދި "ސިމްބާ " ރިލީޒްކޮށް ބޮޑު ތަރުހީބެއް ހޯދާފައެވެ. މީ ރޯހިތާއި އެކު އަކްޝޭ މަސައްކަތް ކުރާ ފުރަތަމަ ފަހަރެވެ. އަދި މީގެކުރިން ގިނަ ފިލްމަތަކެއް އެކުގައި ކުޅުނު އަކްޝޭއާއި ކެތްރީނާ އެއް ފިލްމަކުން އަނެއްކާވެސް ފެންނަ ފަހަރެކެވެ.\nރޯހިތްގެ މި ސީރީޒްގެ " ސިންގަމް" ގެ ތަރި އަޖޭ އާއި "ސިމްބާ" ގެ ތަރި ރަންވީރުވެސް " ސޫރިޔަވަންޝީ" ގައި އަކްޝޭއާއި އެކު ހާއްސަ ފެނިލުމެއްގައި ފެންނާނެއެވެ.\nކޯވިޑަށް ފަހު ލޮކްޑައުން ދޫކޮށްލުމުން ސިނަމާތަކަށް އެންމެ ފުރަތަމަ އައިސްފައިވަނީވެސް އަކްޝޭގެ ފިލްމެކެވެ. އަކްޝޭއާއި ވާނީ ކަޕޫރްގެ އިތުރުން ލާރާ ދައްތާ ފެނިގެންދާ " ބެލްބޮޓަމް" ވަނީ ސިނަމާތަކުގައި ރަނގަޅު އާމްދަނީއެއް ހޯދާފައެވެ.


REPORT: Pension Fundun Hajjah, Bodu Naseebuveri Eh! - Vaguthu\nޕެންޝަން ފަންޑުން ހައްޖަށް، ބޮޑު ނަސީބުވެރިއެއް!\n5 މަސް ކުރިން ( ނޮވެމްބަރު 12, 2020 )\nފާތުމަތު ނަފީސާގެ މުޅި އުމުރު ހުސް ކުރީ ލިބޭ އާމްދަނީން ހަރަދުތައް ބެލެހެއްޓުމަށް ފަހު ބާކީވާ ފައިސާ އިން ހައްޖަށް ދިއުމަށެވެ. ހައްޖުގެ މަތިވެރި އަޅުކަން އަދާ ކުރުމަށް މަހެއްގެ މައްޗަށް އާންމުކޮށް އޭނާ އަށް އެއް ކުރެވެނީ ދެ ތިން ހާސް ރުފިޔާއެވެ. އެކަމަކު، ގިނަ މަސް މަހު އެއްވެސް ވަރަކަށް ފައިސާއެއް ރައްކާ ނުކުރެވެއެވެ. އެންމެ ފަހުން، ގައިބާރު ދޫވެ، ވަޒީފާ ދޫކޮށްލަން ޖެހުމާ ގުޅިގެން ނަފީސާ ކުރަމުން އައި ފޮނި ހުވަފެން ހަގީގަތަކަށް ނުވިއެވެ. ވަޒީފާ އިން ވަކިވާން ޖެހުނު އިރު، އެއްވެފައި ހުރީ ވިއްސަކަށް ހާސް ރުފިޔާއެވެ.\nއެއީ ހައްޖަށް ދިއުމަށް އެންމެ އެކަށީގެންވާ އަދަދެއް ނޫނެވެ. މިހާރު ހައްޖަށް ދިއުމަށް މަދުވެގެން އަށްޑިހަ ހާހެއްހާ ރުފިޔާ ބޭނުންވެއެވެ.\nއެ މާޔޫސްކަމާއި ހިތާމައިގެ ތެރޭގައި ހުއްޓައި މާލެ އަށް އުފަން ނަފީސާ 69، ގެ އުންމީދުގެ "ހުޅުކޮޅު" އަލުން ދިއްލައި ދިނީ މި ސަރުކާރުންނެވެ. ޕެންޝަން ފަންޑުން ފައިސާ ނަގައިގެން މިދިޔަ އަހަރު ފުރަތަމަ ހައްޖަށް ދިޔަ 13 މީހުންގެ ތެރޭގައި ނަފީސާ ހިމެނެއެވެ.\nޕެންޝަން ފައިސާ އިން ހައްޖަށް ދެވޭނެ ގޮތް ހެދުމަކީ ރިޔާސީ އިންތިޚާބުގެ ކެމްޕެއިންގައި ރައީސް އިބްރާހިމް މުހައްމަދު ސޯލިހު ވެވަޑައިގެންނެވި ވައުދެކެވެ. އެ ވައުދާ އެއްގޮތަށް ޕެންޝަންގެ ގާނޫނަށް މިހާރު ވަނީ ބޮޑެތި ބަދަލުތަކެއް ގެނެސްފައެވެ.\nޕެންޝަނާ ބެހޭ ގާނޫނާއި ގަވައިދުގައި މިހާރު އޮންނަ ގޮތުން ޕެންޝަން ސްކީމްގެ ބައިވެރިއަކަށް ހައްޖުގެ އަޅުކަން އަދާ ކުރުމަށް ދޫކުރެވޭނީ ހައްޖަށް ގެންދިއުމުގެ ރަސްމީ އަގުގެ ގޮތުގައި ސަރުކާރުން އެ އަހަރަކަށް ކަނޑައަޅާ އަދަދުގެ 80 ޕަސަންޓަށް އިތުރު ނުވާ ވަރަށެވެ.\nއެ ފަންޑުގެ ފައިސާއިން ހައްޖަށް ދެވޭ ޝަރުތުތަކުގެ ތެރޭގައި، ހައްޖަށް ދާން ފައިސާ ދޫކުރުމަށް އެދި ހުށަހަޅާ އިރު ރިޓަޔަމަންޓް ސޭވިން އެކައުންޓުގައި 336،000ރ. ހުރުން ހިމެނެއެވެ. އެއީ ޕެންޝަން ލިބޭ އުމުރަށް ދިއުމުން މަހަކު 2،000ރ. ދިނުމަށް ބޭނުންވާ އެންމެ މަދު މިންވަރެވެ.\nޕެންޝަނާ ބެހޭ ގާނޫނުގައިވާ ގޮތުން ޕެންޝަން ސްކީމްގައި ބައިވެރިވެފައި ތިބި މީހުންގެ ތެރެއިން ހައްޖުގެ އަޅުކަން އަދާކުރަން ސޭވިން އެކައުންޓުން ފައިސާ ދޫކުރެވޭނީ އަލަށް ހައްޖަށް ދާ މީހުންނަށް އެކަންޏެވެ. ހައްޖުގެ އަޅުކަން އަދާކޮށްފައި ތިބި މީހުންނަށް އެ ފުރުސަތެއް ނެތެވެ.\nޕެންޝަނާ ބެހޭ ގާނޫނުގެ މަގްސަދަކީ ވަޒީފާ އަދާކުރާ ހުރިހާ ދިވެހިންނަށް ރިޓަޔާ ކުރާ އުމުރުގައި ޕެންޝަން ލިބޭނެ ގޮތް މަގުފަހިކޮށް ދިނުމާއި އިޖުތިމާއީ ރައްކާތެރިކަން ކަށަވަރުކޮށް ފުދުންތެރި އަދި މާލީ ގޮތުން ވަކި ފަރާތަކަށް ބަރޯސާ ނުވެ، މިނިވަން ކަމާއެކު ދިރިއުޅުމުގެ ފުރުސަތު ފަހިކޮށްދިނުމެވެ. ގިނަ ބައެއްގެ ނަޒަރުގައި މި ބަދަލަކީ ސަރުކާރުން ނިންމި ވަރަށް ހަރުދަނާ، ހެޔޮ ބަދަލެކެވެ.\n"އޭރުގައި އަޅުގަނޑަށް ލިބޭ އެއްޗަކުން ދެކޮޅު ޖައްސައިގެން އުޅުނީ. އަޅުގަނޑުގެ ފިރިމީހާ އަށް ވެސް އެއްވެސް ފައިސާއެއް ރައްކާ ނުކުރެވެއޭ ބުންޔަސް ދޮގަކަށް ނުވާނެ، ގިނަ މަސް މަހު 500ރ. ވެސް ހުންނާނެ ރައްކާ ކުރެވިފައި،" ހަތަރު ކުދިންގެ މަންމަ ނަފީސާ ކިޔައި ދިނެވެ.\nނަފީސާ ބުނި ގޮތުގައި، ހައްޖަށް ދިއުމަށްޓަކައި އޭރުގައި އާމްދަނީގެ ގޮތުގައި ލިބެމުން އައި ހުރިހާ ފައިސާއެއް އެއް ކުރަން ބޭނުންވެއެވެ.\nއެކަމަކު ގޭތެރޭގެ ހަރަދުތައް ކުރަން ހުރުމާއި ގޭގެ ކުއްޔާއި ދަރިންނަށް ހަރަދުކޮށްފައި އަތުގައި މާ ގިނަ ފައިސާ ނުހުންނަ ކަމަށް އޭނާ ބުންޏެވެ. ނަމަވެސް އެއްވެސް އިރެއްގައި ހައްޖަށް ނުދެވޭނެ ކަމަށް ނިންމައި އުންމީދު ކަނޑާލާފައި ނުވާ ކަމަށް ވެސް ނަފީސާ ބުންޏެވެ.\n"ދަރިން ވަރަށް ގިނަ އިން ބުނާނެ، މަންމާއޭ ތިމަންނަމެންނަށް ވެދެވެން އޮތް އެހީތެރިކަމެއް ވެދޭނަމޭ. ތިމަންނަމެން ވަރަށް ދަތިކޮށޭ އުޅެނީ. އެކަމަކު ވެސް ކުރެވުނު ކަމެއް މަންމަގެ ހައްގުގައި ކޮށްދޭނަމޭ. ކޮންމެ ނަމާދަކަށް ފަހު ދުއާ ވެސް ކޮށްދޭނަމޭ، މަންމަގެ އެ ހުވަފެން ހަގީގަތަކަށް ހަދަން. ދަރިން ހަގީގަތުގައި ވަރަށް ރަނގަޅު. އަޅުގަނޑަށް އެހީ ވެސް ވި،" ސަރުކާރަށް ގިނަ އަހަރުތަކެއް ވަންދެން ހިދުމަތް ކުރެއްވި ނަފީސާ ބުންޏެވެ.\nޕެންޝަން ފަންޑެއް ރާއްޖޭގައި އުފެއްދީ އުމުރުން ދުވަސްވެ، ވަޒީފާ އިން ވަކިވާ ދުވަހު އަތްމަތި ދަތިނުވެ ދިރިއުޅެވޭނެ ގޮތެއް ހެދުމުގެ ބޭނުމުގައެވެ. ޕެންޝަނާ ބެހޭ ގާނޫނުގައިވާ ގޮތަށް، އެ މީހަކު ޖަމާކުރި ފައިސާ، އުމުރުން 65 އަހަރު ވުމުން، ވަކި މުއްދަތެއް ވަންދެން ލިބެމުންދެއެވެ. އެންމެ ފަހުގެ ތަފާސް ހިސާބުތައް ދައްކާ ގޮތުން ނަމަ، ޕެންޝަން ފަންޑުގައި 11 ބިލިއަނަށް ވުރެ ގިނަ ރުފިޔާ އެބަހުއްޓެވެ.\nނަފީސާ ބުނީ ޕެންޝަން ފަންޑުގައި ހުރި ފައިސާ އިން ހައްޖަށް ދެވޭނެ ގޮތް ހެދުމަކީ ސަރުކާރުގެ ވަރަށް ހަރުދަނާ ނިންމުމެއް ކަމަށެވެ. އޭނާ ސިފަ ކުރި ގޮތުގައި، އެއީ ރައްޔިތުންނާ ދޭތެރޭގައި ބަހައްޓާ އޯގާތެރިކަމާއި ހިތްހެޔޮކަމުގެ ރަމްޒެކެވެ. ސަރުކާރުން ރައްޔިތުންނާ ދޭތެރޭގައި ވިސްނާ ކަމެވެ. ރައްޔިތުންގެ ހެވާއި ލާބަ އަށް މަސައްކަތް ކުރާ ކަމުގެ ވަރަށް އަލިގަދަ ހެއްކެއް ކަމަށް ވެސް އޭނާ ބުންޏެވެ.\n"ގާނޫނާއި ގަވައިދުގެ ތެރެއިން މިކަން ސަރުކާރުން މި ކުރަނީ، އެ ގާނޫނާއި ގަވައިދުގެ ތެރެއިން މި ނަސީބު ލިބުމުން ވަރަށް ހިތްހަމަޖެހުނު. އަޅުގަނޑަށް ބުނާނެ އެއްޗެއް ވެސް ނޭނގުނު ޕެންޝަން ފައިސާ އިން ހައްޖަށް ދެވޭނެ ކަން ޔަގީންވި ދުވަހު،" ނަފީސާ ކިޔައި ދިނެވެ.\n"ހަގީގަތުގައި ރައްޔިތުންނާ ދޭތެރޭގައި ސަރުކާރުން ބަހައްޓާ އޯގާތެރިކަން މި ފެންނަނީ، އަޅުގަނޑު މިކަން އަބަދުވެސް ހަނދާން ކުރާނަން،"\nނަފީސާ އަށް ލިބޭ އެންމެ ބޮޑު އެއް ހިތްހަމަޖެހުމަކީ މިއީއެވެ؛ އެއީ ދުނިޔޭގައި ހުއްޓައި ހައްޖަށް ދިއުމުގެ ނަސީބު އަތުގައި ހިފުމެވެ.\nވެކްސިންގެ ދެޑޯޒް ފުރިހަމަ ކޮށްފައިވާ މީހުންނަށް އުމްރާގެ އަޅުކަން އަދާކުރެވޭނެ - ސައުދީ\nމިއީ ސީދާ ޕްރޮޕަގަންޑާ...\nނޮވެމްބަރު 12, 2020 19:18\nސަރުކާރު ވަޒީފާތަކުގައި ޕެންޝަން ކަނޑާލީ ކޮންސަރުކާރަކުން؟\nވަޒީފާތަކުގެ މުސާރަ 15% އަށް ކުޑަކޮށްލީ ކޮންސަރުކާރަކުން؟\nއެމްޑީޕީ ސަރުކާރުން މުސްކުޅިންނަށް އެންމެ 2500ރ ދިނީވެސް. އެވެސް 5000އަށް ހެދީ ޔާމީނުގެ ސަރުކާރުން.\nމިސަރުކާރުގެ ޕެންޝަނަކީ ވަރަށް ބޮޑު އޮޅުވާލުމެއް. އެއްވެސް ކަމެއް ނުކޮށް މުޅި އުމުރު ދުވަހު މަސައްކަތް ނުކުރާ މީހުންނަށްވެސް މުޅި އުމުރުދުވަހު ބުރަމަސައްކަތްކޮށް މުސްކުޅިވާ ދުވަހު އަޅާލާނޭ މީހަކު ނުވާ މީހުންނަށް މިލިބެނީ އެކައްޗެއް. ހައްގުވެރީންނަށްވެސް ހައްގު ނުވާ މީހުންނަށްވެސް ހަމަހަމަ އެވީ. މިސަރުކާރުގެ ގަވާއިދުތައްވާ ގޮތުން 30-40 އަހަރު މަސައްކަތް ކުރާ މީހާއަށް ވުރެ ގިނައިން އިއްޔެ އައި އިންޑިޔާ މީހާއަށްވެސް މަހު މުސާރު ގިނައިން ލިބޭ. އަދި މަސައްކަތް ވަކި އަހަރުތަކަކަށް ނުކުރެވޭނަމަ ޕެންޝަންވެސް ނުލިބޭނެ.\nނޮވެމްބަރު 12, 2020 21:52\nރައްޔިތުންގެ ފައިސާ ރައްޔިތުންގެ އަަތުން އޮޅުވާލައިގެން ނަގައި އެންމެ 13 މީހުން ހައްޖަށް ފޮނުވީމާ އެފޮނުވާ މީހުންގެ ހައްޖު ސައްހަވާނެތޯ؟ ހައްޖަކީ ހަލާލު ފައިސާއިން ކުރަން އޮންނަ އަޅުކަމެއް. ހައްޖަކީ އެކަމެއް ކުރުމަށް ކުޅަދާނަވެގެން ނުވާ މީހުން ކޮންމެހެން ކުރަންޖެހޭ އަޅުކަމެއް ނޫން. ނިއުމަތްތައް ދެއްވަނީ މާތްﷲ. އެކަމަކު ނިއުމަތްތައް ހޯދުމަށް އަންގަވައިފައިވަނީ ހަލާލުމަގުގައި. ރައްޔިތުންގެ މުދާ ރައްޔިތުންގެ އަތުން އަތުލާއިރު އެރައްޔިތު މީހާ ހައްޖަށް ދާނީ ކިހިނެއް؟ އޯކޭ ދޯ ގާސިމް ފަދަ މަހުޖަނެއްގެ ހަރަދުގައި ހައްޖަށް ދިޔަކަސް. މާލޭގައި އުޅޭ ގިނަމީހުން އެއުޅެނީ ކުށްޔަށް ދައްކައި ދަރިންނަށް ރަނގަޅަށް ކިޔަވައި ނުދެވިގެން. އެހެން މީހެއްގެ ފައިސާއިން ހުއްދައާ ނުލައި ނުހައްގުން 13 މީހުން ހައްޖަށް އެފޮނުވީ. ރާއްޖޭގައި ދެން އުޅޭ މީހުންގެ ހައްގު ކޮބާ؟\nނޮވެމްބަރު 12, 2020 19:31\nޚިޔާލީނަމެއް ބޭނުންކޮށްލީ. ދޯ.......މިއީ ސަރުކާރުން ހެޔޮ ކަމުންކޮށްދޭ ކަމެއްނޫން އަހަރެންގެ ހައްގެއް އަހަރެންނަށް\nޢަދި އެންމެ 13 މީހުން...ހައްހާ\nނޮވެމްބަރު 12, 2020 20:13\nމި އަޅާ އަށްވެސް ހައްޖުގެ މާތް އަޅުކަން ފުރިހަމަ ކުރުމުގެ ހެޔޮ ނަސީބު މިންވަރު ކުރައްވާނދޭވެ . އާމީން .\nނޮވެމްބަރު 12, 2020 21:18\nވެނުމަސް ވެނަށް ކާންދީފަ މިބުނަނީ ހެޔޮކަމުން ކޮށްދިން ކަމެކޭ ނާފީސައްތާ ބުނަންތަ އެއީ ނަފީސައްތަގެ ފައިސާ މޮޅު ގަވާއިދެއް ހަދާލަފަ އެދިނީމަ ވާނެތަ ސަރުކާރުގެ ހެޔޮފުޅު ކަމަށް\nނޮވެމްބަރު 12, 2020 21:29\nމިހަބަރުގެ ސުރުހީއައް "ސަރުކާރުން ވެނުމަސް ވެނައް ކާންދޭން ފަށައިފި" ޖެހިނަމަ މާތާހިރުވީސް.\nނޮވެމްބަރު 13, 2020 01:05\nކޮން ފައިސާ އަކުންތޯ ވަޒީފާ އަދާނުކުރާމީހަކައް 65 ވީމަދެނީ އަހަރުމެން ގުދުބިދެންދެން މަސައްކަތް ކޮއްފަ ފައިސާ މިޖަމާކުރަނީ ފަތްބޮއިގެން ޖަލުގަ އޮވެފަނިކުނައިރައް 65 ވާއިރައް މިފައިސާ ހަމަޖެހޭ ކިހާއިންސާފްތޯ އޯގާތެރި ދެއްތޯ\nނޮވެމްބަރު 13, 2020 02:05\nކޮބާތަ ނަފީސާއްތަ ހަމަ ހިޔާލީ ނަމެއް، ވަގު ސަރުކާރު، އިންޑިޔާ އައުޓް،\nނޮވެމްބަރު 13, 2020 14:40\nޕެންޝަން އަކީ މީހުން ބުރަ މަސްއްކަތް ކޮއްފަ ލިބޭ ލާރިކޮޅުފޭރިގެން ބަޔަކު ހިންގާ ޖަރީމާއެއް މަކރާ ހީލަތެއް\nނޮވެމްބަރު 14, 2020 09:34\nޕެންޝަން ފަންޑުން ނަފީސާ ހައްޖަށް ފޮނުވީ ރައީސް ސޯލިހުގެ ފައިސާއިންތޯ؟ ޕެންޝަން ފަންޑުގައި ހުންނަނީ މީހުންގެ އަމިއްލަ ފައިސާ. އެފައިސާ އިން ހައްޖަށް ދިއުމަށް ދޫކުރުމަކީ ސަރުކާރެއްގެ ހެޔޮކަމެއްނޫން. ރައީސް މައުމޫނުގެ ވެރިކަމުގައި ކޮންމެ އަހަރަކު 40މީހުން ސަރުކާރުގެ ޚަރަދުގައި ހައްޖަށް ފޮނުވި. އެއީ ސަރުކާރުގެ ހެޔޮކަން. މިކަންދަންނަ މީހަކު މިއަދަކުނެތް.\nނޮވެމްބަރު 14, 2020 17:12\nމިއީ އަމާ ބުނީތީ ފަރަށްދާ އުސޫލުން ޕެންޝަން ފަންޑުން ހައްޖައް ފޮނުވުން، ރާއްޖޭގެ އެވްރެޖް މުސާރައަކީ 4435 ރުފިޔާ. މިމުސާރަ ލިބޭމީހެއްގެ އެކައުންޓަށް 336000 ރުފިޔާ ހަމަވާނީ 46 އަހަރު މަސައްކަތް ކޮށްގެން. ޢުމުރުން ވިހިއަހަރުން ވަޒީފާ އަދާކުރަންފަށާ މީހާއަށް އޭރުހުންނާނީ 66 އަހަރުވެފަ. ދެން ހައްޖައްދާން އިތުރަށް ބޭނުންވާ %20 ހޯދަން ނާށި ގަނޑު ހިފައިގެން ނިކުނަން ޖެހޭނީ.


Trump Umuru Dhuvahah Twitter In Beyrukollaifi - Vaguthu\nޓްރަމްޕް އުމުރު ދުވަހަށް ޓްވިޓާ އިން ބޭރުކޮށްލައިފި\nއެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕްގެ ޓްވިޓާ އެކައުންޓް އުމުރު ދުވަހަށް ޓްވިޓާ އިން ސަސްޕެންޑް ކޮށްފިއެވެ.\nހަމަނުޖެހުންތަކަށް ހިތްވަރުދީ ކަނޑައެޅިގެން ދޮގު މައުލޫމާތުތައް ތަކުރާރުކޮށް ފަތުރަމުންދާތީ ޓްވިޓާ އިން މީގެ ކުރިން ވެސް ޓްރަމްޕްގެ ޓްވީޓްތަކުގައި އައީ އިންޒާރުގެ ނޯޓިހެއް ހިމަނަމުންނެވެ. ނަމަވެސް އިންޒާރުތަކަށް ބޯލެނބުމުގެ ވިސްނުމެއް ޓްރަމްޕް ނުގެންގުޅެއެވެ. އެއްވެސް އިންޒާރަކަށް ބެލުމެއް ނެތި ޓްރަމްޕް އަކީ ތަކުރާރުކޮށް ބޭނުން ކޮންމެ ވާހަކައެއް ޓްވީޓް ކުރަމުންނެވެ.\nޓްވިޓާ އިން މީގެ ކުރިން ބުނެފައި އޮތީ ޓްރަމްޕް އެމެރިކާގެ ރައީސް ކަމުގައި ހުންނައިރު ދޮގު މައުލޫމާތު ޓްވީޓް ކުރި ނަމަވެސް އެކައުންޓް ސަސްޕެންޑް ނުކުރާނެ ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް އެންމެ ފަހުން އެމެރިކާގެ ޤާނޫނު ހަދާ މަޖިލީހުގައި ހިނގި ހަމަނުޖެހުންތަކާއި ގުޅިގެން ޓްވިޓާ އިން ވަނީ ޓްރަމްޕްގެ އެކައުންޓް އުމުރު ދުވަހަށް ސަސްޕެންޑް ކުރިކަން އިއުލާން ކޮށްފައެވެ.\nޓްރަމްޕްގެ އެކައުންޓް ޓްވިޓާ އިން ސަސްޕެންޑް ކުރި ނަމަވެސް ޓްރަމްޕް އަދި ޓްވިޓާ ދޫކޮށެއް ނުލައެވެ. ޓްރަމްޕްގެ އަމިއްލަ އެކައުންޓް ސަސްޕެންޑް ކުރުމުން އެމެރިކާ ރައީސްގެ ރަސްމީ ޓްވިޓާ އެކައުންޓުން ކުރި ޓްވީޓެއްގައި ޓްރަމްޕް ބުނީ "އަހަރެމެން ހަމަހިމޭނަކުން ނުތިބޭނަން." ކަމަށެވެ.\nޚިޔާލު ފާޅުކުރުމުގެ މިނިވަންކަމަށް އެންމެ ބޮޑަށް ހިތްވަރުދީ އެކަމަށް ވަކާލާތު ކުރަމުން އަންނަ ޓްވިޓާ އިން ޓްރަމްޕް އެކައުންޓް ސަސްޕެންޑް ކުރުމުން ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ފާޑުކިޔުން އަމާޒުވެފައެވެ. ފާޑުކިޔާ ފަރާތްތަކުން ބުނާ ގޮތުގައި ޓްރަމްޕް އާއި މެދު އަމަލު ކުރި އުސޫލުން އެއްހަމައެއްގައި އެހެން ފަރާތްތަކާއި މެދު ޓްވިޓާ އިން އަމަލެއް ނުކުރެއެވެ.\nއިންސްޓަގްރާމް އާއި ފޭސްބުކް އިން ވެސް ވަނީ ކުރިއަށް އޮތް ދެހަފްތާ ދުވަހަށް ޓްރަމްޕްގެ އެކައުންޓްތައް ސަސްޕެންޑް ކޮށްފައެވެ.


ތަވްޙީދު ފިލާވަޅު7(ކިތާބުއް ތަވްޙީދުގެ ޝަރަޙަ) – DhiSalafiyyah\nތަވްޙީދު ފިލާވަޅު7(ކިތާބުއް ތަވްޙީދުގެ ޝަރަޙަ)\n26/01/2012 ޢަޤީދާއާއި ފިރުޤާތައް, ފިލާވަޅުއައްޝައިޚް މުޙައްމަދު ޝަމްޢޫން\nقَالَ اللَّهُ تَعَالَى: وَقَضَى رَبُّكَ أَلا تَعْبُدُوا إِلا إِيَّاهُ وَبِالْوَالِدَيْنِ إِحْسَانًا إِمَّا يَبْلُغَنَّ عِنْدَكَ الْكِبَرَ أَحَدُهُمَا أَوْ كِلاهُمَا فَلا تَقُلْ لَهُمَا أُفٍّ وَلا تَنْهَرْهُمَا وَقُلْ لَهُمَا قَوْلا كَرِيمًا (الإسراء: 23)\nއެއިލާހަށް މެނުވީ، ތިޔަބައިމީހުން އަޅުކަން ނުކުޅައުމަށާއި، މައިންބަފައިންނަށް ހެޔޮކޮށް ހިތުމަށް، ކަލޭގެފާނުގެ ވެރިއިލާހު ކަނޑައަޅުއްވައި އެންގެވިއެވެ. އެ ދެމީހުންކުރެ އެކަކު، ނުވަތަ އެ ދެމީހުން ތިބާގެގާތުގައި ތިބެ، މުސްކުޅިކަމާ ހަމަޔަށް ފޯރައްޖެނަމަ، އެދެމީހުންނަށް އުއްފު ވެސް ނުބުނާށެވެ! (އެބަހީ: ނުރުހުމުގެ ކިތަންމެ ކުޑަ ބަހެއްވިޔަސް ނުބުނާށެވެ!) އަދި އެ ދެމީހުންނަށް، އަޑުލައި ނުހަދާށެވެ! އަދި މާތް ބަހަކުން އެ ދެމީހުންނަށް ބަސްބުނާށެވެ!\nމިއީ، ކިތާބުއްތަވްޙީދް އޭ ބަޔާންކުރެއްވުމަށްފަހު، އޭގެ ދަށުން ޝެއިޚް ބަޔާންކުރައްވާފައިވާ އާޔަތްތަކުގެ ތެރެއިން ތިންވަނަ އާޔަތެވެ.\n(وَقَضَى): އިރާދަކުރައްވައި، ކަނޑައަޅުއްވައި އަމުރު ކުރެއްވިއެވެ. ﷲ ތަޢާލާގެ ޤަޟާ (އިރާދަކުރެއްވުން، ކަނޑައެޅުއްވުން) ބެހިގެންވަނީ2ބަޔަކަށެވެ:\n1- قَضَاءٌ شَرْعِيٌ: މިއީ ﷲ ކަނޑައަޅުއްވާފައިވާ ކަންތައްތަކުގެ ތެރެއިން، ވުމާއިނުވުން އެކަށީގެންވާ ކަންތައްތަކެވެ. މިކަންތައްތަކުގެ ތެރޭގައި ﷲ ލޯބިވެވޮޑިގަންނަވާ ކަމެއް މެނުވީ ނުހިމެނޭނެއެވެ.\nމިސާލު: ހުރިހާ އިންސާނުންވެސް ﷲ އެއްކައުވަންތަކުރާ މުވައްޙިދުންކަމުގައި ވުމަށް ﷲތަޢާލާ ލޯބިވެވޮޑިގަންނަވައެވެ. ނަމަވެސް އެއިލާހަށް ކާފަރުވެފައިވާ އެތައް އިންސާނުންތަކެއް ވެއެވެ. އެހެންކަމުން މިކަންތައްވެގެންދާނީ ޝަރުޢީ ޤަޟާއެއް ކަމުގައެވެ. އެހެނީ ﷲ ލޯބިވެވޮޑިގެންނެވި ގޮތަށް، ހުރިހާ އިންސާނުން އެއިލާހު އެއްކައުވަންތަކުރާ ބައެއް ކަމުގައި ނުވެއެވެ. މިކަމުންވެސް ދޭހަވެގެންދަނީ، އަޅުގަނޑުމެން އިންސާނުންނަށް އިޚްތިޔާރު ދެވިފައިވާ ކަމެވެ. އަދި ﷲ ލޯބިވެވޮޑިގަންނަވާ ކަންތަކުގައިވެސް އެއިލާހު އަޅުގަނޑުމެންނަށް މަޖުބޫރު ނުކުރައްވާ ކަމެވެ.\nއިތުރު ތަފްޞީލީ މިސާލަކަށް ދާނަމަ، އަބޫބަކުރު ރަޟިޔަﷲ އަންހާއި، އަބޫ ޖަހުލުވެސް އިސްލާމްވުމަށް ﷲ ލޯބިވެވޮޑިގަންނަވައެވެ. ނަމަވެސް މިތަނުން އިސްލާމްވެފައިވަނީ އަބޫބަކުރު ރަޟިޔަﷲ ޢަންހު އެކަންޏެވެ. އެހެންކަމުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް އެނގިގެންދަނީ ޝަރުޢީ ޤަޟާގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ކަންތައް ވުމާއި ނުވުން އެކަށީގެންވާކަމެވެ. އަބޫ ބަކުރު ރަޟިޔަﷲ ޢަންހުވެސް އިސްލާމްވުމަށް ﷲ ލޯބިވެވޮޑިގަންނަވައެވެ. އެކަންވަނީ މެދުވެރިވެފައެވެ. އަދި އަބޫޖަހުލު އިސްލާމްވުމަށްވެސް ﷲ ލޯބިވެވޮޑިގަންނަވައެވެ. ނަމަވެސް އެކަން މެދުވެރިވެފައެއް ނުވެއެވެ. އެހެންކަމުން ޝަރުޢީ ޤަޟާގައި ހިމެނޭ ކަމެއް މެދުވެރި ނުވުމުގެ މިސާލަކަށް އަބޫ ޖަހުލު ކާފަރުވުން، ގެނެވިދާނެއެވެ.\n2- قَضَاءٌ كَوْنِيٌ: މިއީ، ﷲ ކަނޑައަޅުއްވާފައިވާ ކަންތައްތަކުގެ ތެރެއިން ނުވެނުދާނޭ ކަންތަކެވެ. މިކަންތަކުގެ ތެރޭގައި ﷲ ލޯބިވެވޮޑިގަންނަވާ ކަންތަކާއި، އެއިލާހު ލޯބިވެވޮޑިނުގަންނަވާ ކަންތައްވެސް ހިމެނެއެވެ.\nމިސާލު: وَقَضَيْنَا إِلَى بَنِي إِسْرائيلَ فِي الْكِتَابِ لَتُفْسِدُنَّ فِي الأَرْضِ مَرَّتَيْنِ وَلَتَعْلُنَّ عُلُوّاً كَبِيراً (الإسراء:4) “އަދި ތިމަންއިލާހު، އިސްރާއީލުގެ ދަރިންނަށް، ފޮތުގައި (އެބަހީ: ތައުރާތުގައި) ކަނޑައަޅުއްވައި އެންގެވީމެވެ. ހަމަކަށަވަރުން، ތިޔަބައިމީހުން ދެފަހަރެއްގެމަތިން ބިމުގައި ފަސާދަކުރާނޫއެވެ. އަދި ހަމަކަށަވަރުން، ބޮޑުވެގެންވާ ބޮޑާވުމަކުން ތިޔަބައިމީހުން ބޮޑާވާނޫއެވެ.” މިއާޔަތުގައި މިވާ ޤަޟާއަކީ، އަލްޤަޟާއުލް ކައުނީއެވެ. އެހެނީ ބިމުގައި ފަސާދަކުރުމަކީ ﷲތަޢާލާ ޝަރުޢުކުރައްވާފައިވާ ކަމެއް ނޫނެވެ. އަދި އެއިލާހު ރުހިވޮޑިގަންނަވާ ކަމެއްވެސް ނުމެނޫންމެއެވެ.\nއަދި ހަމައެހެންމެ އަބޫ ޖަހުލު ކާފަރުވުމާއި، އަބޫ ބަކުރު ރަޟިޔަﷲ ޢަންހު އިސްލާމްވުންވެސް ހިމެނެނީ، ކައުނީ ޤަޟާގެ ތެރެއިންނެވެ. އެހެނީ އެ ދެކަންތައްވެސް ވަނީ މެދުވެރިވެފައެވެ. އަދި މިދެކަމުގެ ތެރެއިން އެއްކަމަކީ ﷲ ލޯބިވެވޮޑިގަންނަވާ ކަމެކެވެ. އަދި އަނެއް ކަމަކީ އެއިލާހު ލޯބިވެވޮޑިނުގަންނަވާ ކަމެކެވެ. އެހެންކަމުން ކައުނީ ޤަޟާގެ ތެރޭގައި، ﷲ ލޯބިވެވޮޑިގަންނަވާ ކަންތަކާއި، އެއިލާހު ލޯބިވެވޮޑިނުގަންނަވާ ކަންތައް ހިމެނޭކަން އަޅުގަނޑުމެންނަށް އެނގިގެންދެއެވެ.\n1- ޤަޟާ ބެހިގެންވާ ދެބަޔަކީ ކޮބާ؟\n2- ޤަޟާ ބެހިގެންވާ ބައިތަކުގެ ތެރެއިން ކޮންމެ ބަޔަކަށްވެސް މިސާލެއް ބަޔާންކުރޭ!


Aasandha libumun ves salaan jahan jehifai, mi noon gotheh beynun vey!\nފަންޑު ފޮށީ އިފައިގެން މީހަކު މަގުމަތީގައި---\n6 އޯގަސްޓު 20193ކޮމެންޓް\nއާސަންދަ ލިބުމުން ވެސް ސަލާން ޖަހަން ޖެހިފައި، މި ނޫން ގޮތެއް ބޭނުންވޭ!\nރާއްޖޭގެ ގައުމީ ތަރައްގީއަށް ބަލާއިރު ސިއްހީ ދާއިރާ ވަނީ ކުޑަ މުއްދަތެއްގެ ތެރޭގައި ބާރު ސްޕީޑުގައި ކުރިއަރާފަ އެވެ. އެކަމަކު އަދިވެސް ބޭސް ފަރުވާ އަށް ސަލާން ޖެހުމުގެ މައްސަލަ ބޮޑެވެ.\nބޮޑު ބައްޔެއް ވުމުން ބޭހަށް ރާއްޖެއިން ބޭރަށް ދިޔުމުގެ ފުދުންތެރިކަމެއް ކޮންމެ މީހެއްގެ ކިބައިގައި ނޯވެދާނެ އެވެ. ހުސްނުވާ އާސަންދައިގެ ނަމުގައި ހެލްތު އިންޝުއަރެންސް ސްކީމެއް ފެށީ އެހެންވެ އެވެ.\n"ބޭސް ފަރުވާގެ ހުރިހާ ހަރަދެއް އާސަންދައިން ކަވަރު ކުރާނެ. އަދި ބަލިމީހާ އާއި އެހީތެރިޔާއަށް ދެކޮޅު ޓިކެޓު ވެސް ދޭނެ،" އާސަންދަ ކުންފުނީގެ މީޑިއާ އޮފިޝަލް އާޝިޔާ ސޯލިހު ވިދާޅުވި އެވެ.\nއާސަންދައިގެ ހިދުމަތާއެކު އައިޑީކާޑު ދިއްކޮށްލައިގެން މިހާރު ހިލޭ ބޭސް ފަރުވާ ކުރެވެ އެވެ. އިތުރު ފަރުވާ ބޭނުންވާ މީހުންނަށް އިންޑިއާ އަދި ސްރީ ލަންކާގެ ހޮސްޕިޓަލުތަކުން ވެސް އާސަންދަ ލިބެ އެވެ.\nއެ ސްކީމު ވުޖޫދަށް އައުމާއެކު ބޭހަށް އެދި އާދޭސް ކުރަމުން، މުއްސަނދި މަހުޖަނުން ކައިރިއަށް ސިޓީ ހިފައިގެން ދާން ޖެހޭ ދިޔުން ނިމުމަކަށް އައެވެ. އެއާއެކު އާއްމުންނަށް ސަލާން ޖަހަން ޖެހިފައި ވަނީ ބޭސް ފަރުވާއާ ގުޅުން ހުރި އެހެން ހަރަދުތައް ހަމަނުޖެހިގެންނެވެ.\nފޭސްބުކުގެ އެކި އެކި ޕޭޖުތަކާއި އަމިއްލަ ނިއުސް ފީޑާއި، ވައިބާ ގްރޫޕުތަކުގައި ވެސް ބޭސް ފަރުވާއާ ގުޅުން ހުރި އެހީ ހޯދަން މީހުން އުޅޭ މަންޒަރު ނުފެންނަ ދުވަހެއް މަދެވެ. ބޭންކުތަކާއި، އޭޓީއެމް ސެންޓަރުތަކާއި، މީހުން އާއްމުކޮށް އެއްވާ ސަރަހައްދުތަކުގައި ފަންޑު ފޮށި ހިފައިގެން ތިބޭ މީހުން ފެނުމަކީ ވެސް މިހާރު ރާއްޖޭގައި އާއްމު މަންޒަރެކެވެ.\nއޮޕަރޭޝަން ކުރަން ރާއްޖެއިން ބޭރަށް ދާން އާސަންދަ ލިބުނު ނަމަވެސް އެކަމަށް ކުރަން ޖެހޭ އެހެން ހަރަދުތައް ކުރަން އެހީ ބޭނުން ވަނީ،" ކުރިން ސީއެންއެމް އާ ވާހަކަދެއްކި ހައްވާ އަލީ ނަމަކަށް ކިޔާ މީހަކު ބުންޏެވެ.\nއޭނާގެ ތިން މަހުގެ ދަރިފުޅު، ހަނާއަށް ހިތުގެ ބޮޑު އޮޕަރޭޝަނެއް ކުރަން ޖެހިފައި ވަނީ އުފެދުމުގައި ހުރި އުނިކަމެއްގެ ސަބަބުންނެވެ. އެ އޮޕަރޭޝަނަށް އާސަންދަ ވަނީ ހަމަޖެހިފައި އެވެ. އެކަމަކު ރާއްޖެ އިން ބޭރުގައި ހޭދަވާ ދިގު މުއްދަތުގައި މާލީ ކަންކަން ހަމަޖެއްސޭނެ ގޮތެއް ނެތުމުން، އެހީއަށް އެދެން ޖެހެނީ އެވެ.\nނޭޝަނަލް ސޯޝަލް ޕްރޮޓެކްޝަން އެޖެންސީ (އެންސްޕާ) އަކީ އިޖުތިމާއީ ރައްކާތެރިކަން ރައްޔިތުންނަށް ކަށަވަރުކޮށްދޭން ޖެހޭ މުއައްސަސާ އެވެ.\nއެތަނުން ބުނީ ބޭސް ފަރުވާ އަށް ބޭރަށްދާ ނަމަ އަންނަ އިތުރު ހަރަދުތަކަށް ވެސް އެ އެޖެންސީން އެހީވަމުންދާ ކަމަށެވެ. އެގޮތުން އެހީއަށް އެދި ހުށަހަޅާނީ "ބޭސްފަރުވާގެ ހަރަދު ކުރުމަށް ދަތިވާ ފަރާތްތަކުން ދައުލަތުގެ އެހީއަށް އެދި ހުށަހަޅާ ފޯމު" މެދުވެރިކޮށް ކަމަށް އެތަނުން ބުންޏެވެ.\nއެންސްޕާގައި އެދުމުން އެފަދަ އެހީއެއް ލިބޭ ނަމަ އެހާ ގިނަ ބަޔަކު އާއްމުންގެ އެހީތެރިކަމަށް އެދެން ޖެހެނީ ކީއްވެ ހެއްޔެވެ؟ އަދި އެންސްޕާގައި އެފަދަ އިންތިޒާމެއް އޮންނައިރު، އެހީ ބޭނުންވާ މީހުންނަށް އެކަމުގެ މައުލޫމާތު ފޯރުކޮށްދިނުމަކީ ކޮން ބަޔެއްގެ ޒިންމާއެއް ހެއްޔެވެ؟\nއެ ސުވާލުތަކަށް އެންސްޕާގެ ޖަވާބެއް ހޯދަން ކުރި މަސައްކަތް ކާމިޔާބެއް ނުވި އެވެ. އެންސްޕާއިން ބުނަނީ އެތަނުން ލިބޭ ހިދުމަތްތަކާއި، އަދި އެހެން މައުލޫމާތު ވެސް ލިބޭނީ ސިޓީއަކުން އެދުމުން ކަމަށެވެ.\nޒަކާތު ފަންޑުން ވެސް އެހީ ބޭނުންވާ މީހުންނަށް އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދެ އެވެ. އެކަމަށް އެދި ފޯމު ލާން ޖެހެނީ އިސްލާމިކް މިނިސްޓްރީ އަށެވެ. އެކަމާއި ބެހޭ ތަފްސީލެއް އިސްލާމިކް މިނިސްޓްރީއިން އަދި ނުލިބެ އެވެ.\nސިއްހީ ހިދުމަތަކީ މީހުންގެ ފުރާނައާ ގުޅިފައިވާ ކަމެކެވެ. އެހެންވެ އެންމެ ފަސޭހަކޮށް އެ ހިދުމަތް ލިބޭނެ ގޮތް ހެދުމަކީ ދައުލަތުގެ މުއައްސަސާތަކުގެ ޒިންމާ އެކެވެ.\nއެފަދަ ހިދުމަތެއް ލިބޭނެ އިންތިޒާމެއް އޮތް ނަމަ އެކަމުގެ މައުލޫމާތު ވެސް އާއްމުންނަށް ސާފުވެފައި އޮތުން މުހިއްމެވެ. އާސަންދަ ހަމަޖެހޭ މީހުން ރާއްޖެއިން ބޭރަށް ބޭހަށް ދާއިރު، ސަލާން ޖަހަން ނުޖެހޭނެ ދުވަހެއް އައުމަކީ ކޮންމެ ދިވެއްސަކު ވެސް ދެކެން ބޭނުންވާނެ ދުވަހެއްކަން ޔަގީނެވެ.\nއާސަންދަ ހެލްތު މިނިސްޓްރީ ސިއްހީ ދާއިރާ\nއަސްލު މިއީ ހަގީގީ މައްސަލައެއް. އެބަޖެހޭ މިކަން ހައްލުކުރަން\nއާސަންދަ ދިނަސް ސަލާން ޖަހަން ޖެހޭ. ސަބަބަކީ ފަރުވާ އަށާއި ދެކޮޅު ޓިކެޓަށް ދާ ހަރަަދަށް ވުރެ ބޭރު ގައުމެއްގައި ހުރުމާއި ކެއުމާއި ދަތުރު ހަރަދަށް ދާ ފައިސާ މާ ގިނަ. އެހެން ވީމާ ކިހިނެއް ސަލާން ނުޖަހާ އުޅޭނީ\nނާ މިހާރު ނުވާނެ ...މަތިން ޑޮލަރު އޮހެނީ...


ރާއްޖޭގައި ފާހަގަކުރެވުނު ފުރަތަމަ "މަސްވެރިންގެ ދުވަހު"ގެ މުނާސަބަތުގައި ބޭއްވެވި ޖަލްސާގައި ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ އަލްއުސްތާޛު މައުމޫން ޢަބްދުލްޤައްޔޫމް ދެއްކެވި ވާހަކަފުޅު - The President's Office\nރާއްޖޭގައި ފާހަގަކުރެވުނު ފުރަތަމަ "މަސްވެރިންގެ ދުވަހު"ގެ މުނާސަބަތުގައި ބޭއްވެވި ޖަލްސާގައި ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ އަލްއުސްތާޛު މައުމޫން ޢަބްދުލްޤައްޔޫމް ދެއްކެވި ވާހަކަފުޅު\n10 ޑިސެންބަރު 1981، ރިފަރެންސް: MAG/1981/31\nކަނޑުގެ ނިޢުމަތްތައް އިންސާނުންނަށް ހަދިޔާކުރެއްވި اللّـه سبحـانـه وتعـالى އަށް ޙަމްދާއި ޝުކުރުކުރަން. މަސައްކަތްތެރިކަމުގެ އަގު ވަޒަންކުރެއްވި އަދި ދިރިއުޅުމަށްޓަކައި މަސައްކަތްކުރުމަކީ ޝަރަފެއް ކަމުގައި އަޅުގަނޑުމެންނަށް އަންގަވައިދެއްވި مُحَمَّد صلّى اللّـه عليـه وسـلّم މާތް ރަސޫލާއަށް ޞަލަވާތާއި ސަލާމް ލެއްވުން އެދި ދުޢާ ކުރަން.\nމިނިސްޓަރ އޮފް ފިޝަރީޒް އޮނަރަބްލް އަލްފާޟިލް ޢަބްދުއްސައްތާރު މޫސާ ދީދީ، ދިވެހިރާއްޖޭގެ އުއްތަމަ ފަނޑިޔާރު، ވަޒީރުންގެ މަޖިލީހުގެ މެންބަރުން، ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ރައީސް، ދައުލަތަށް ގިނަދުވަހު ޚިދުމަތް ކުރެއްވި ޢިއްޒަތްތެރިން، ބޭރު ޤައުމުތަކުގެ ސަފީރުން، ރާއްޖޭގެ މަސްވެރިންގެ މަންދޫބުން، އަދި މިއުފާވެރި ޖަލްސާއަށް ހާޒިރުވެވަޑައިގެން ތިއްބެވި އެންމެހައި ބޭފުޅުން؛\nއާދެ، އަޅުގަނޑުގެ ވާހަކަ ފެށުމުގެކުރިން، މިނިސްޓަރ އޮފް ފިޝަރީޒްގެ އަރިހުން މަޢާފު އެދުމާއެކު އެ މިނިސްޓްރީއިން ނެރުއްވައިފައިވާ، "މަސްވެރިންގެ ދުވަސް" މިދުވަހުގެ ޕުރޮގުރާމަށް ކުޑަކުޑަ އިޞްލާޙެއް އަޅުގަނޑު ހުށަހަޅަން ގަސްދުކުރަން. މިފޮތުގައި ލިޔުއްވައިފައިވާ ގޮތުގައި މިޖަލްސާގެ ޝަރަފުވެރި މެހުމާނަކީ، ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ. އާދެ، އަޅުގަނޑު ދަންނަވާނީ، މިޖަލްސާގެ ޝަރަފުވެރި މެހުމާނަކީ ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާއެއް ނޫނޭ. މިއަދުގެ ޝަރަފުވެރި މެހުމާނުންނަކީ، ރާއްޖޭގެ ކަންކޮޅުތަކުގައި އަދި މާލޭގައި ދިރިއުޅޭ އަޅުގަނޑުމެންގެ ހިންމަތްތެރި، ހިތްވަރުގަދަ، ހީވާގި މަސްވެރިންނޭ. ހަމައެފަދައިން، މިޖަލްސާގައި ޝަރަފުވެރި މެހުމާނުންނަކީ، އަޅުގަނޑު މިދެންނެވި މާލެއާއި ރާއްޖެތެރޭގެ މަސްވެރިން ތަމްސީލު ކުރެއްވުމަށް މިޖަލްސާއަށް ހާޒިރުވެވަޑައިގެން ތިއްބެވި މަސްވެރިންގެ މަންދޫބުންނޭ.\nއާދެ، ކޮންމެއަކަސް، ދުވަހުގެ މުނާސަބަތުގައި، ދުވަހުގެ ޝަރަފުވެރި މެހުމާނުންނަށް، ދިވެހި ސަރުކާރުގެ ނަމުގަޔާއި ދިވެހިރައްޔިތުންގެ ނަމުގައި އަދި އަޅުގަނޑުގެ އަމިއްލަ ނަމުގައި އިޚުލާޞްތެރިކަމާއެކު މަރުޙަބާ ދަންނަވަން. މިއަދަކީ، ވަރަށް ކުރިއްސުރެ އަޅުގަނޑުމެން އެދުވަހެއްގެ އިންތިޒާރުގައި ތިބި ދުވަހެއް. މިއަދަކީ، ދިވެހި ތާރީޚުގައި ފާހަގަކުރެވޭނެ ދުވަހެއް. މީގެކުރިން މަސްވެރިންގެ ނަމުގައި އެއްވެސް ދުވަހެއް ފާހަގަކުރެވިފައި އޮތްކަމެއް އެނގޭކަށްނެތް. މަސްވެރިންގެ ދުވަހެއް ފާހަގަކުރެވިފައި ނެތްތާނގައި، އެހެންވެސް އެއްވެސް މަސައްކަތެއް ކުރާ ބައެއްގެ ނަމުގައި ދުވަހެއް މީގެކުރިން ފާހަގަކުރެވިފައި އޮތްކަމެއްވެސް އެނގޭކަށް ނެތް. މިއަދުގެ މަޤްޞަދަކީ، މިއަދުގެ ބޭނުމަކީ، މިކުރާ ހުރިހާ އިޙުތިފާލުތަކެއްގެ ސިއްރަކީ، އަޅުގަނޑުމެންގެ މަސްވެރިންނަށް، އެމީހުން އެކުރާ ބުރަ މަސައްކަތްތަކަށްޓަކައި ދިވެހި އުންމަތުގެ ޝުކުރާއި ތަޢުރީފު އެމީހުންނަށް ރައްދުކުރުން.\nއާދެ، މިއަދަކީ "މަސްވެރިންގެ ދުވަސް" މިނަމުގައި ފާހަގަކުރެވޭ ދުވަހެއް ކަމުގައި ވިޔަސް، ޙަޤީޤަތަށް ވިސްނާއިރު، މިއަދު އެފާހަގަކުރެވެނީ ހަމައެކަނި މަސްވެރިންގެ ދުވަހެއްނޫން. މިއަދު މިފާހަގަކުރެވެނީ، ދިވެހިރާއްޖޭގެ އިޤުތިޞާދުގައި އެއްވެސް މިންވަރެއް ޙިއްޞާކުރާ ހުރިހާ އެންމެންގެ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި. އާދެ، މަސްވެރިންނަކީ، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ރައްޔިތުންގެ ތެރެއިން އެންމެ ގިނަ އަދަދަކަށް އެއް މަސައްކަތެއްކުރާ ބަޔަކަށްވުމާއެކު، އަދި އެމީހުން އެކުރާ މަސައްކަތުގެ ފައިދާ ދިވެހިރާއްޖޭގެ އިޤުތިޞާދިއްޔަތަށާއި ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކުރިއެރުމަށް ލިބެމުންދާ މިންވަރުގެ ބޮޑުކަމަށް ވިސްނައި، މަސްވެރިންގެ ދުވަހެއްގެ ގޮތުގައި އެނަމުގައި ފާހަގަކުރެވޭ ދުވަހެއް ކަމުގައިވިޔަސް، މިއަދު އަޅުގަނޑުމެން މަރުޙަބާ މިކިޔަނީ ރާއްޖޭގެ ހުރިހާ މަސައްކަތްތެރިންނަށް، ރާއްޖޭގެ ހުރިހާ އުފެއްދުންތެރިންނަށް. އެގޮތަކީ، އެއްވެސް ޤައުމެއް ތަރައްޤީގެ މަގުގައި ކުރިޔަށްދާނީ، އެޤައުމެއްގައި ހިމެނޭ ހުރިހާ މަސައްކަތްތެރިން، ހުރިހާ އުފެއްދުންތެރިން، އެއްބާރުލައިގެން ޤައުމުގެ ތަރައްޤީއަށްޓަކައި މަސައްކަތް ކުރަމުން ގެންދިޔަ މިންވަރަކުން ކަމަށްވާތީ. އާދެ، އެހެންކަމާއެކު މަސްވެރިންނަށް މިއަދު ދައުލަތުން މަރުޙަބާކިޔާ ކިޔުމުގައި ރާއްޖޭގައި ހިމެނޭ އެހެންހުރިހާ ބާވަތެއްގެ މަސައްކަތްކުރާ މީހުންވެސް އޭގައި ހިމަނަން. ހަމަ އެފަދައިން، ރާއްޖޭގައި ހިމެނޭ ހުރިހާ އުފެއްދުންތެރިންވެސް އޭގައި ހިމަނަން.\nއާދެ، މަސްވެރިކަމުގެ ދުވަސް ނުވަތަ މަސްވެރިންގެ ދުވަސް ފާހަގަކުރުމަށް ދައުލަތުން ކަނޑައަޅައި އެކަން އިޢުލާނު ކުރެވުނީއްސުރެ ދައުލަތުގެ ކަމާބެހޭ މިނިސްޓްރީގެ ފަރާތުން ދުވަހާ ބެހޭ ޕުރޮގުރާމު ތައްޔާރު ކުރެއްވުމުގައި ވަރަށް މަތިވެރި މަސައްކަތްތަކެއް ކުރައްވައިފައިވޭ. ދެންމެ މިނިސްޓަރ އޮފް ފިޝަރީޒް އެދެއްކެވި ވާހަކަފުޅުގެތެރެއިންވެސް ތިޔަބޭފުޅުންނަށް އެނގިވަޑައިގަންނަވާނެ، މިއަދުގެ މިޕުރޮގުރާމުތައް ރާއްވަވައި އަދި މަސްވެރިންގެ ދުވަސް މިހާ ކުލަގަދަ ގޮތެއްގައި ފާހަގަ ކުރުމުގެ އިންތިޒާމުތައް ހަމަޖެއްސި ފަރާތްތައް. އެފަރާތްތަކަށް އެމަނިކުފާނު ޝުކުރު އަދާކުރައްވައިފި. އެހެންނަމަވެސް އަޅުގަނޑުގެ ހިތުން ވަރަށް މުހިންމު ފަރާތެއް އެމަނިކުފާނުގެ ވާހަކަފުޅުގައި ހިމެނިފައެއްނުވޭ. އާދެ، އެފަރާތަކީ ޚުދު މިނިސްޓަރ އޮފް ފިޝަރީޒް އޮނަރަބްލް އަލްފާޟިލް ޢަބްދުއްސައްތާރު މޫސާދީދީ. މިދުވަސް ޙަޤީޤަތަކަށް ހެއްދެވުމުގައި އަދި މިދުވަހާ ބެހޭގޮތުން ސަރުކާރުގެ ފަރާތުންނާއި އަދި އަމިއްލަ ފަރާތްތަކުންވެސް ރާވަމުން ގެންދިޔަ ޕުރޮގުރާމުތައް މިހާ ފުރިހަމަ ގޮތެއްގައި އަޅުގަނޑުމެންގެ ކުރިމަތީގައި ތަމްސީލުވެގެންދާ ދިޔުމުގެ ސިއްރަކީ އަޅުގަނޑު ދަންނަވާނީ ޚުދު މިނިސްޓަރ އޮފް ފިޝަރީޒް އެކަމަށްޓަކައި ކުރެއްވި ބުރަ މަސައްކަތްޕުޅުތަކޭ. އެހެންކަމުން ސަރުކާރުގެ ނަމުގައި އަދި ދިވެހިރާއްޖޭގެ ލޮބުވެތި މަސްވެރިންގެ ނަމުގައި މިނިސްޓަރ އޮފް ފިޝަރީޒް އަލްފާޟިލް ޢަބްދުއްސައްތާރު މޫސާދީދީ އަށް އިޚުލާޞްތެރިކަމާއެކު އަޅުގަނޑު ޝުކުރު ދަންނަވަން.\nއަޅުގަނޑު ދެންމެ ދަންނަވާލީން، މިއަދަކީ މަސްވެރިންގެ ދުވަސް މިނަމުގައި ފާހަގަކުރެވޭ ދުވަހެއް ކަމުގައިވިޔަސް، މިއަދަކީ މަސައްކަތްތެރިންގެ ދުވަހެއް. މަސައްކަތްތެރިކަމުގެ އަގު ވަޒަންކުރުމުގެ ދުވަހޭ. އާދެ، މަސައްކަތްތެރިކަމަކީ ކޮންމެ ޤައުމެއްގައިވެސް ތަރައްޤީވުމުގެ އެންމެ ބޮޑު ސިއްރު. މަސައްކަތްތެރިކަމަކީ ތަރައްޤީވަމުން އަންނަ ޤައުމުތަކުގެ މީހުން ދެކޭގޮތުގައި އަދި ތަރައްޤީވެފައިވާ ޤައުމުތަކުގެ މީހުންވެސް ދެކޭގޮތުގައި ކޮންމެ އިންސާނަކަށްވެސް އޮންނަ ޙައްޤެއް. މަސައްކަތްކުރުމުގެ ޙައްޤު ކޮންމެ އިންސާނަކަށްވެސް ލިބެންވާނެ. ހަމައެފަދައިން، މަސައްކަތް ކުރުމަކީ ޝަރަފެއް، މާތްކަމެއް. އެކަމުގެ ސަބަބުން އެމީހާއަށް ލިބެންޖެހޭނީ ރީތި ނަމެއް. އެހެންވުމުން މަސައްކަތްކުރުމުގެ އަގުވަޒަންކުރުމުގެ ގޮތުން މިއަދު ރާއްޖޭގައި މިދުވަސް މިފާހަގަ ކުރެވެނީ، ރާއްޖޭގެ މަސައްކަތްތެރީންގެ ތެރެއިން އެންމެ ބުރަ އެންމެ މުހިންމު މަސައްކަތެއްކުރަމުން ގެންދާ ބަޔަކީ މަސްވެރިން ކަމަށްވާތީ އެމީހުންނަށް މިދުވަސް ނިސްބަތްވެފައިވަނީ.\nއާދެ، ކޮންމެއަކަސް މަސްވެރިކަމުގެ މުހިންމުކަމާ ދޭތެރޭ އަޅުގަނޑު މިމަޤާމުގައި މާގިނަ ވާހަކަތަކެއް ދައްކާކަށެއް ނުޖެހޭނެ. އޭގެ މުހިންމުކަން އެއީ ކޮންމެ ދިވެއްސަކަށް ރަނގަޅަށް އެނގޭނެކަމެއް. ދިވެހިރާއްޖެއާއި މަސްވެރިކަމާ ހުރިގުޅުން ދެންމެ މިނިސްޓަރ އޮފް ފިޝަރީޒްގެ ވާހަކަފުޅުގައި ބަޔާންކުރައްވައިފި. ދިވެހިންނަށް މަސްވެރިކަމާދޭތެރޭގައި ހުރިގުޅުންވެސް އެމަނިކުފާނު ބަޔާންކޮށްދެއްވައިފި. އެއީ އެއްވެސް މީހެއްގެ ބަޔާނަކަށް ބޭނުންވާ ކަމެއް ނޫނޭ އަޅުގަނޑު ދަންނަވާނީ. އެއީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ލޭގައި ހިނގާ ކަމެކޭ، އަޅުގަނޑުމެންގެ އުފެދުމުގައި ހިމެނިފައިވާ ކަމެކޭ، އަޅުގަނޑުމެންގެ ޤައުމުގެ ފަސްގަނޑުގައި، އަޅުގަނޑުމެންގެ ޤައުމުގެ ވަށައިގެން މިވާ ކަނޑުގައި ހިމެނިފައިވާ ކަމެކޭ. އެހެންވީމާ، މަސްވެރިކަމާއި ދިވެހިންނާ، މަސްވެރިކަމާއި ދިވެހިރާއްޖެއާ އެއީ ދުވަހަކުވެސް ވަކިކުރެވޭނެ ދެ އެއްޗެއް ނޫން.\nއާދެ، ޙަޤީޤަތަށް ވިސްނައިލާއިރު މަސްވެރިކަމަކީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ރާއްޖެއަށް ލިބިފައިވާ އެންމެބޮޑު ޤުދުރަތީ މުއްސަނދިކަން. އަޅުގަނޑުމެންގެ ވަށައިގެންވާ ކަނޑުގައިވަނީ، ވަރަށް މަތިވެރި ވަރަށް އަގުހުރި ޚަޒާނާތަކެއް، އަޅުގަނޑުމެން ހެއްދެވި ފަރާތުން ލައްވަވައިފައި. އެޚަޒާނާތަކުގެ ބޭނުންކުރުން އެއީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ކަމެއް. اللّـه سبحـانـه وتعـالى އަންގަވައިފައި ވަނީ، "وَهُوَ الَّذِي سَخَّرَ الْبَحْرَ لِتَأْكُلُوا مِنْهُ لَحْمًا طَرِيًّا." اللّـه سبحـانـه وتعـالىއޭ ތިޔަބައިމީހުންނަށް ކަނޑުލެއްވީ، އަދި ކަނޑު އެއީ ތިޔަބައިމީހުންގެ ބާރުފޯރާތަނެއް ކަމުގައި ހެއްދެވީ. އޭގެ މުރާދަކީ، ކަނޑުގައިވާ ފައިދާތައް ހޯދައިގަތުމަކީ އިންސާނުންނަށް اللّـه سبحـانـه وتعـالى ހުއްދަކުރައްވައި، އަދި އެކަމުގެ މަގުތައް ފަހިކޮށް ދެއްވައިފައިވާ ކަމެކޭ. އެހެންވީމާ، އަޅުގަނޑުމެންގެ ވަށައިގެންމިވާ ކަނޑު މިއޮތީ އޭގެހުރިހާ ފައިދާތައް އަޅުގަނޑުމެން ލިބިގަތުމަށްޓަކައި اللّـه سبحـانـه وتعـالى އަޅުގަނޑުމެންގެ ވަށައިގެން ލައްވައިފައި. އެކަނޑުގެ ފުންމިނާއި އެކަނޑުގެ ބޮޑުމިން އެއީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ތެރެއިން އެކަކަށްވެސް ވަންހަނާ ވެގެންވާ އެއްޗެއްނޫން.\nޤާނޫނީގޮތުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް އެކަނޑުން ވަރަށް ބޮޑު ބަޔެއް ލިބޭ. މިހާރުވަނީ ލިބިފައި. އާދެ، އަޅުގަނޑު މިދަންނަވަނީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ އިޤުތިޞާދީ ސަރަޙައްދުގެ ތެރޭގައި އެބަ ހިމެނޭ އަޅުގަނޑުމެންގެ ވަށައިގެންވާ ކަނޑުން 200 މޭލު. އެއީ ކިހާބޮޑު ސަރަޙައްދެއް ކަމެއް ތިޔަބޭފުޅުން ވިސްނައިވަޑައިގެން ބައްލަވާ! އެ ބޮޑު ސަރަޙައްދުގެ ތެރޭގައިވާ މަހުގެ ޚަޒާނާ ނުވަތަ މަސް ފިޔަވައި އެހެނިހެންވެސް އިޤުތިޞާދީ މުއްސަނދިކަމުގެ ވަސީލަތްތަކުގެ ޚަޒާނާ އެއީ، އަޅުގަނޑުމެން ލިބިގަތުމަށްޓަކައި މިހާރު ހަމަޖެހިފައިވާ އެއްޗެއް، ޤާނޫނީގޮތުން. އެހެންވީމާ، އެގޮތަށް ވިސްނިކަމުގައި ވިޔަސް މަސްވެރިކަމަކީ، ނިމުނެއްނެތް ޚަޒާނާއެއް. އޭގެ ފައިދާތަކަކީ އަޅުގަނޑުމެން އެހޯދިވަރަކަށް ލިބެންހުރި އެއްޗެއް. އެހެންކަމުން މަސްވެރިކަމުގެ މުހިންމުކަން އެއީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް އިތުރު ބަޔާނަކަށް ބޭނުންވާ އެއްޗެއްނޫން. ހަމައެފަދައިން، އިޤުތިޞާދީ ގޮތުން އަޅުގަނޑުމެން ކުރިއަށްދާ ދިޔުމުގައި އަޅުގަނޑުމެން އެބަ ވިސްނަންޖެހޭ. އަޅުގަނޑުމެންގެ އަމިއްލަ ފުދުންތެރިކަން އިތުރުކުރުމުގެ މައްޗަށް.\nއެއްވެސް ޤައުމަކީ ހުރިހާ ކަމެއްގައި އަމިއްލަ ފުދުންތެރިކަން އެ ޤައުމަކަށް ލިބިގެންވާ ޤައުމެއް ނޫން. އެހެންނަމަވެސް، ކޮންމެ ޤައުމެއްގައިވެސް އަމިއްލަ ފުދުންތެރިކަން ހުރި މިންވަރަކުން އެޤައުމެއްގެ އިޤުތިޞާދު އެއްދުވަހުން އަނެއް ދުވަހަށް ކުރިޔަށްދަނީ. އެގޮތުން ބަލާއިރު އަޅުގަނޑުމެންގެ ރާއްޖޭގައި އަމިއްލަ ފުދުންތެރިކަން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ލިބިގެންވާ ހަމައެކަނި އެއްޗަކީ މަސް. އަޅުގަނޑުމެންނަކަށް ނުޖެހޭ ރާއްޖެއިން ބޭރުން ރާއްޖެއަށް މަސް އެތެރެކުރާކަށް. މަހުގެ އެއްވެސް ބާވަތެއް އެތެރެކުރާކަށް. އަޅުގަނޑުމެން ކާން ބޭނުންވާ ވަރަށް އަޅުގަނޑުމެންނަށް މަސް އެބަ ލިބޭ. އަދި އޭގެ އިތުރުން އިތުރުވެގެން އޭގެ އެންމެބޮޑުބައި އަޅުގަނޑުމެންނަށް ބޭރުކުރަންވެސް އެބަ ލިބޭ. އެއާ ޚިލާފަށް އެހެންހުރިހާ އެއްޗިއްސަކީ އަޅުގަނޑުމެން އެތެރެކުރާ އެއްޗެއް. އޭގައި އަޅުގަނޑުމެންގެ އެއްވެސްކަހަލަ އަމިއްލަ ފުދުންތެރިކަމެއްނެތް އެއްޗެއް. އެހެންވީމާވެސް މަސްވެރިކަމަށް އަޅުގަނޑުމެން ވަރަށް ބޮޑު އަހަމިއްޔަތެއް ދޭންޖެހޭ. އަޅުގަނޑުމެން ބަލަންޖެހޭނީ ކުރިއަށް އޮތްތާގައިވެސް މަސްވެރިކަން ފިޔަވައި އަދި އެހެން ރޮނގުރޮނގުންވެސް ރާއްޖޭގައި އުފެދޭ އެކިއެކި ބާވަތްތަކުންވެސް އަޅުގަނޑުމެންގެ އަމިއްލަ ފުދުންތެރިކަން އިތުރުކުރުމުގެ މައްޗަށް. އެހެން ހަދަންޖެހޭ ސަބަބަކީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ރާއްޖޭގައި އުފެދޭ ތަކެތިން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ނުފުދޭ ކަމަށްވަންޏާ އެތަކެތި ޖެހޭނީ އެތެރެކުރަން. އަޅުގަނޑުމެން ޖެހޭނީ އެތަކެތި ބޭރުދުނިޔޭގައި ހުންނަ ބާޒާރުތަކުން އެތަކެތި ގަނެގެން ރާއްޖެއަށް ގެންނަން. އެކަމަށް ވަރަށް ބޮޑެތި ހަރަދު ހިނގާނެ. އެއާޚިލާފަށް އަޅުގަނޑުމެން ބޭނުންކުރާ ތަކެއްޗަކީ އަޅުގަނޑުމެންގެ އަމިއްލަ ފަސްގަނޑުގައި އަޅުގަނޑުމެންގެ އަމިއްލަ ޤައުމުގައި އުފެދޭ އެއްޗެތި ކަމަށްވަންޏާ، މިދެންނެވި ހަރަދު އަޅުގަނޑުމެން ކުރާކަށް ނުޖެހޭނެ. އަނެއްކާ އަޅުގަނޑުމެން ބޭނުންކުރާވަރަށްވުރެ އިތުރަށް އެއިން އެއްވެސް އެއްޗެއް އުފެއްދިއްޖެ ކަމަށްވަންޏާ، އެ އެއްޗެތި ބޭރަށް ވިއްކައިގެން، އެއިން އަޅުގަނޑުމެންނަށް އިތުރު އާމްދަނީވެސް ލިބޭނެ.\nކޮންމެއަކަސް، މިއަދު އަޅުގަނޑުމެންގެ ރާއްޖޭގައި ހަމައެކަނި އަމިއްލަ ފުދުންތެރިކަމުގެ މައްޗަށް ބިނާވެފައިވާ މަސައްކަތަކީ މަސްވެރިކަން. އެހެންވީމާ، އެރޮނގުންވެސް މަސްވެރިކަމަށް ވަރަށް ޚާއްޞަ ސަމާލުކަމެއް އަޅުގަނޑުމެން ދޭންޖެހޭނެ. އަދި އޭގެ އިތުރުންވެސް މަސް އެއީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ކާނާގެ ވަރަށް މުހިންމު ބައެއްކަން އަޅުގަނޑުމެން ހަނދާން ކުރަންޖެހޭނެ. ކާނާގައި ހިމެނޭ އެކިއެކި މުހިންމު ބައިތަކުގެ ތެރެއިން ވަރަށް މުހިންމު ބައެއް ޕްރޮޓީން، އެ އަޅުގަނޑުމެންނަށް މިލިބެނީ މަހުން. އެހެންވީމާ، އަޅުގަނޑުމެންގެ ވަށައިގެންވާ އެކިއެކި އަވަށްޓެރި ޤައުމުތަކުގައި އެތަންތާނގެ މީހުންނަށް ކާނާގެ މިދެންނެވި މުހިންމުބައި، ޕްރޮޓީން ލިބޭވަރަށްވުރެ އަޅުގަނޑުމެންގެ ރާއްޖޭގެ އަހުލުވެރިންނަށް މަހުން އެބައި އެބަ ލިބޭ. އެކަމުގެ ހެއްކެއް، އަޅުގަނޑުމެންގެ ޞިއްޙަތު. ތިޔަބޭފުޅުން ދެކިވަޑައިގަންނަވާނެ، ތަރައްޤީވަމުން އަންނަ ބައެއް އެހެން ޤައުމުތަކުގައި ދިރިއުޅޭ މީހުންގެ ބައެއް ފޮޓޯ އެއްޗެތި. ބައެއް ނޫސް މަޖައްލާފަދަ އެއްޗެތިން ކުޑަކުދިންގެ ފޮޓޯތައް. ބަލިވެފައިވާ ކުދިން. ބަނޑުހައި ހޫނުކަންމަތީގައި ދެމިތިބޭ ކުދިން. މިފަދަ ކަންތައްތައް ދިމާވުމުގެ ސަބަބުން، ކާނާގެ މުހިންމު ބައިތައް އެމީހުންނަށް ނުލިބިވާތީ، އެމީހުންގެ ހަށިތައް ހުންނަގޮތް. ދިވެހިރާއްޖޭގައި އެދަރަޖައަށް ގޮސްފައިވާ އެއްވެސް މީހަކު ނުވަތަ އެއްވެސް ކުއްޖަކުނެތޭ ދެންނެވުމަކީ އެއްގޮތަކަށްވެސް ދޮގަކަށްނުވާނެ. އެއީ ކީއްވެތޯ؟ އެއީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް މިލިބޭ ކާނާގެ ފައިދާ ބޮޑުކަމުން. އެހެންވީމާ އެއީވެސް އަޅުގަނޑުމެން ވަރަށް ބޮޑަށް ވިސްނައިލަންޖެހޭ ނުކުތާއެއް. އަޅުގަނޑުމެންގެ އަމިއްލަ ކެއުމަށް ބޭނުންވާ މުހިންމު ތަކެތީގެ ތެރެއިން ވަރަށް މުހިންމު އެއްޗެއް، އަޅުގަނޑުމެންނަށް މަހުން ލިބޭކަން. އޭގެ ސަބަބުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވަރަށް ގިނަ ޞިއްޙީ ފައިދާތަކެއް ލިބޭކަން. އަދި ބައެއް ޢިލްމުވެރިން ބައެއް ސައެންޓިސްޓުން ދެކެވަޑައިގަންނަވާ ގޮތުގައި މަހަކީ ވިސްނުމުގެ ބާރުވެސް އިތުރުކޮށްދޭ އެއްޗެއް. އާދެ، މިހެން ދެންނެވީމާ ބައެއް ބޭފުޅުންނަށް އެއީ ތެދެއްބާވައޭ ހިތްޕުޅަށް އަރާފާނެ. އެކަމަކު އަޅުގަނޑު ދަންނަވާނީ އެއީ ތެދަކަށްވުން ވަރަށް ކައިރި. އެހެން މިދެންނެވީ އަޅުގަނޑުމެން ދިވެހިން އަޅުގަނޑުމެންގެ އަމިއްލަ މޮޅުކަމުގެ މައްޗަށް ފަޚުރުވެރިވުމުގެ ގޮތަކުންނެއް ނޫން މިދަންނަވަނީކީ. އަޅުގަނޑުމެންގެ ރާއްޖޭގެ ކިޔަވާ ކުދިން، އެކުދިން ކިޔަވަނީ ދިވެހިރާއްޖޭގައި ކަމުގައިވިޔަސް އަދި ބޭރު ޤައުމުތަކުގައި ކަމުގައިވިޔަސް ސާބިތުކޮށްދެނީ އެކުދިންގެ ތޫނުކަމާއި އެކުދިންގެ ކުޅަދާނަކަން.\nރާއްޖޭން ބޭރުގެ ވަރަށް ގިނަ ޤައުމުތަކެއްގައި ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކިޔަވާކުދިން ކިޔަވަމުންގެންދޭ. ގިނަ ތަންތަނުން ލިބޭ ރިޕޯޓުތަކުން ދައްކާގޮތުގައި ގިނަކުދިން ވަރަށް މަތީ ކަމިޔާބުތަކެއް ހޯދަމުންގެންދޭ. އާދެ، މިސާލެއްގެ ގޮތުން އަޅުގަނޑު ދަންނަވާނަން. ދާދިފަހުން ރާއްޖެއަށް ވަޑައިގެންނެވި އެމެރިކަން ޔުނިވަރސިޓީ އޮފް ބޭރޫތު، އެތާގެ ބައެއް ބޭފުޅުން. ބޭރޫތުގައި ހުންނަ އެމެރިކަން ޔުނިވަރސިޓީ. އެބޭފުޅުން ވިދާޅުވިގޮތުގައި ބޭރޫތު ޔުނިވަރސިޓީގައި ކިޔަވާ ބޭރު ޤައުމުތަކުގެ ކުދިންގެތެރެއިން ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކުދިންނަކީ ވަރަށް ޚާއްޞަގޮތެއްގައި ފާހަގަކޮށްލެވޭ ބައެއް. އެކުދިންގެ ހިތްއަލިކަން އަދި އެކުދިން ކިޔެވުމުގައި ކުރިޔަށްދާ މިންވަރު އެއީ އެ ޔުނިވަރސިޓީގެ އިދާރާއަށްވެސް ވަރަށް ބޮޑަށް ފާހަގަކުރެވިފައިވާ ކަމެއް. މީގެ އިތުރުން އެހެން ތަންތާނގައިވެސް ދިވެހިކުދިން ސާބިތު ކުރަމުން ގެންދަނީ އަޅުގަނޑު ކުރިންވެސް ދެންނެވި ފަދައިން، ވަރަށް އެދެވޭ ސިފަތަކެއް. ވަރަށް އެދެވޭ ކުރިއެރުމެއް. އޭގެ ސިއްރަކަށް، މަސް ވުން އެއީ ދުރުކަމެއް ކަމަކަށް އަޅުގަނޑަކަށް ނުފެނޭ.\nކޮންމެއަކަސް، ދިވެހިންނަކީ އެމީހުންގެ ނަފްސިއްޔާތުގައި ވަރަށް ގިނަ ކުޅަދާނަ ގޮތްތަކެއް އެކުލެވިފައިވާ ބައެއްކަން ކަށަވަރު. އަޅުގަނޑު އަނެއްކާވެސް ދަންނަވަން. އަމިއްލަ ޤައުމަށްޓަކައި ފަޚުރުވެރިވުމުގެ ގޮތަކުންނެއްނޫނޭ އަޅުގަނޑު މިހެން މިދަންނަވަނީ. އެއީ ހަމަ ޙަޤީޤަތެއް. އެންމެކުރީ ޒަމާނުއްސުރެ ދިވެހިރާއްޖެއާ ދޭތެރޭގައި ލިޔެފައިވާ ބޭރުގެ މުއައްރިޚުންވެސް ލިޔެފައިވަނީ ކީކޭތޯ؟ "ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅޭނީ ވަރަށް މަތީ ދަރަޖައަކަށް ތަހުޒީބުވެފައިވާ ބައެކޭ. ދިވެހިރާއްޖޭގައި ކަންތައްތައް ހުންނަނީ ވަރަށް ފުރިހަމަ، ހަމަޖެހޭ، ހަރުދަނާ އުސޫލެއްގެ މަތިންނޭ" މީގެ އެތައްސަތޭކަ އަހަރު ކުރިން އެވާހަކަތައް އެހުރީ ބޭރުގެ މުއައްރިޚުން އެމީހުންގެ ފޮތްފޮތުގައި ލިޔެފައި. ހަމައެފަދައިން، ދުނިޔޭގެ އެކިއެކި މަޢުލޫމާތުތައް ވަރަށް ފުރިހަމަ ގޮތެއްގައި ލިޔެފައިވާ ފޮތެއް ކަމުގައި ދުނިޔޭގެ ގިނަމީހުން ދެކޭ "އެންސައިކްލޮޕީޑިއާ ބްރިޓޭނިކާ" އެފޮތުގައިވެސް ދިވެހިންނާ ދޭތެރޭގައި ލިޔެފައިވަނީ ތަޢުރީފުން ފުރިފައިވާ ބަސްތަކެއް. އެހެންވީމާ، އަޅުގަނޑު މިދަންނަވަނީ އޭގެ ސިއްރެއް ކަމަށްވުން އެކަށީގެންވެއޭ، ބައެއް ސައިންޓިސްޓުން ބުނާގޮތުގައި، އަޅުގަނޑުމެންގެ ކާނާގެ ތެރޭގައި، މަސް އެހާގިނަ އަދަދަކަށް ހިމެނިފައިވާކަން އެއީ.\nކޮންމެއަކަސް އެއީ ތެދަކަށްވިޔަސް، ނުވިޔަސް އަޅުގަނޑުމެންގެ އިޤުތިޞާދު ބިނާވެފައިވަނީ މަހުގެ މައްޗަށްކަމަށް ވާތީ، މަސްވެރިކަން ކުރިޔަށް ގެންދިއުމަށް އަޅުގަނޑުމެން ވަރަށް ބޮޑަށް ވިސްނަންޖެހޭ. އާދެ، މަސްވެރިކަން ކުރިޔަށް ގެންދިއުމަށް ވިސްނާއިރު ތަފާތު ގިނަ ރޮނގުތަކަކުން އެބަ ވިސްނަންޖެހޭ. އޭގެތެރެއިން އެއްކަމެއް ނުވަތަ އެއް ރޮނގެއް، އަޅުގަނޑުމެން ބާނާ ނުވަތަ ހިފާ މަސް އިތުރުކުރުން. ފަހަކަށް އައިސް ހިސާބުތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި ރާއްޖެއަށް ބާނާ ނުވަތަ ހިފާ މަހުގެ އަދަދަކީ އޭގެ ބަރުދަނުގެގޮތުން ދަންނަވާ ކަމުގައިވަންޏާ، ގާތްގަނޑަކަށް ތިރީހަކަށް ހާސް މެޓްރިކްޓަން. މިއަދަދު އެދެވޭ ގޮތަކަށް އިތުރުވަމުންނެއް ނުދޭ. ގާތްގަނޑަކަށް އެއް ވަރެއްގައި އުޅެނީ. އެހެންވީމާ، އެއީ އަޅުގަނޑުމެން ވަރަށްބޮޑަށް ވިސްނަންވެއްޖެކަމެއް. އެއީ އަޅުގަނޑުމެން ބޭރުކުރާ އެއްޗަކީ މަސް. އެއަށް އަޅުގަނޑުމެންނަށް އެންމެ ބޮޑު އާމްދަނީ ލިބޭ އެއްޗަކީ މަސް. އެހެންކަމަށްވާއިރު އަޅުގަނޑުމެން އަބަދުވެސް އެއް އަދަދަކަށް މަސް ބާނައިލަ ބާނައިލައި ތިބެގެން، ނުވަތަ އެއް އަދަދަކަށް މަސް ހިފަމުން ގެންދާކަމަށްވަންޏާ، ދުނިޔޭގެ ތަކެތީގެ އަގު ބޮޑުވަމުންދާ ދިއުމުގައި އަޅުގަނޑުމެންނަށް އެއާ އެއްވަރަކަށް ކުރިޔަކަށް ނުދެވޭނެ.\nއެހެންވީމާ، އަޅުގަނޑުމެން އެބަ ވިސްނަންޖެހޭ، އަޅުގަނޑުމެންނަށް މި ބޭނޭ މަސް އިތުރުކުރުމާ ދޭތެރޭގައި. ކިހިނެއް ހަދައިގެންތޯ އެ މަސް އިތުރުކުރެވޭނީ؟ އާދެ، އޭގެތެރެއިން އެއްގޮތެއް، ގިނަ ދޯނިފަހަރުގައި އިންޖީނު ބެހެއްޓުން. މިހާރު މިނިސްޓްރީ އޮފް ފިޝަރީޒުން ރާއްވަވައިގެން މިއަދު އެ އިޢުލާނު ކުރެއްވީ، އިތުރު އިންޖީނުތަކެއް، އިންޖީނު ބަހައްޓަން އެދޭ ފަރާތްތަކަށް ލިބޭ ގޮތެއްގެ އިންތިޒާމު ހަމަޖެހިފައިވާކަން. އެއީ އެއްގޮތެއް. އަނެއްގޮތަކީ އަޅުގަނޑުމެން މަސްވެރިކަންކުރާ ގޮތް ބަދަލުކުރުން. އެއަށް ތަރައްޤީއެއް ގެނައުން. އެންމެ ފައިދާހުރި ގޮތަކީ އަޅުގަނޑުމެން އަބަދުވެސް މިހާރު ހަމަ މި މަސްބާނައި އުޅޭ އުސޫލުން މަސް ބާނަމުން ގެންދިޔުންތޯ ނުވަތަ އެއަށްވުރެ ތަރައްޤީވެފައިވާ ގޮތެއް ހޯދައިގެން އެގޮތެއް ބޭނުން ކުރުންތޯ، އެއީ އަޅުގަނޑުމެން މިއަދު ވަރަށް ސާފުކޮށް އެއަށް ޖަވާބުދޭން ޖެހިފައިވާ ސުވާލެއް. އެސުވާލަށް ޖަވާބުދޭއިރު އަޅުގަނޑުމެންގެ ވަށައިގެން ކަންތައްތައް ހިނގަމުންދާގޮތާ ދޭތެރޭގައިވެސް ވިސްނަންޖެހޭނެ. އަޅުގަނޑުމެން ވަށައިގެން ވަނީ އިންޑިއާ ކަނޑު. އިންޑިއާ ކަނޑުގެ ކައިރީގައި އެހެން ޤައުމުތަކެއްވޭ. އަޅުގަނޑުމެންގެ އަވަށްޓެރި ބައެއް ޤައުމުތައް އެބަހުރި. އެތަންތާނގައި މަސްވެރިކަން ކުރަމުން ގެންދަނީ ކިހިނެއްތޯ އަޅުގަނޑުމެން ބަލައިލަން އެބަ ޖެހޭ. ހަމައެފަދައިން އެނޫން އެހެން ޤައުމުތަކުގެ ބޯޓުފަހަރުވެސް އަޅުގަނޑުމެންގެ ރާއްޖެއާ ކައިރިއަށް އައިސްގެން މަސްވެރިކަން ކުރާކަން އެނގޭ. އަދި ރާއްޖޭގެ ސަރަޙައްދުގެ ތެރެއަށް ވަދެގެން މަސްވެރިކަން ކުރާކަންވެސް އެނގޭ. އެހެންވީމާ، އެމީހުން އެ މަސްވެރިކަން ކުރާގޮތް އެއީ ކޮންކަހަލަ ގޮތެއްތޯވެސް އަޅުގަނޑުމެން ބަލަން އެބަ ޖެހޭ.\nއާދެ، ދާދިފަހުން ރާއްޖެއަށް ޒިޔާރަތް ކުރެއްވި ބޭރުކުންފުންޏެއްގެ މަންދޫބަކު ބަޔާންކޮށްދެއްވި ގޮތުގައި މިހާރު އުތުރުކަރައިގައިވެސް މަސްވެރިކަން ކުރަމުން ގެންދަނީ އެހެން ގޮތަކަށް. އެއީ ޒަމާނުގެ ބޮޑެތި ބޯޓުފަހަރު ބޭނުންކޮށްގެން ބޮޑެތި ދާ ބޭނުންކޮށްގެން ވަރަށް ގިނަ އަދަދަކަށް މަސް ހިފަމުންދާ ގޮތް. ހަމަ އެފަދައިން، އަޅުގަނޑުމެންގެ ހުޅަނގުގައިވާ، މާ ކައިރި ޤައުމެއްނޫން. އެހެންނަމަވެސް އިންޑިއާ ކަނޑުގައިވާ ޤައުމެއް. މިދޭތެރެއިން އެޤައުމަކަށް ދިމާވާންއުޅުނު ވަރަށް ނުރައްކާތެރި ބަޣާވަތެއްގެ ވާހަކަ، ހާދިސާއެއްގެ ވާހަކަ ތިޔަބޭފުޅުން އައްސަވާނެ. އެއީ ސީޝެލްސް. އެތާނގައިވެސް މިހާރު ހަމަ މިދެންނެވި ކުންފުނީގެ ފަރާތުން މަސައްކަތް ފަށައިގެންފި ކަމަށްވަނީ، މިދެންނެވި ބާވަތުގެ މަސްވެރިކަމަށް ބޭނުންކުރާ ބޯޓުފަހަރާއި މަސްވެރިކަމުގެ ޒަމާނުގެ ހުނަރުތައް ބޭނުންކޮށްގެން މަސްހިފަމުން ގެންދާގޮތް. އެހެންވީމާ، އަޅުގަނޑުމެންގެ ވަށައިގެން މަސްވެރިކަން އެހެންމީހުން ކުރަމުން މިގެންދަނީ ކިހިނެއްތޯ އަޅުގަނޑުމެން ބަލަންޖެހިއްޖެ. އެހެންވީމާ، އެމީހުން އެގޮތަށް މަސްވެރިކަން ކުރަމުންދާއިރު އަޅުގަނޑުމެންގެ ރާއްޖެއަށް މި އަންނަ މަސް މިއަންނަނީ، މިއުޅެނީވެސް ހަމަ އެއް ހިސާބުގަނޑެއްގައި. ހަމަ އޭގެތެރެއިން ބައެއް، އެ މީހުން އެ ހިފަނީ. އެ މީހުން އެ ބާނަނީ. އަނެއްބައި އަޅުގަނޑުމެން މި ބާނަނީ. އަޅުގަނޑުމެން ހިފަނީ. އެހެންވީމާ، އެމީހުން ނުލާހިކު ގިނަ އަދަދަކަށް ބޮޑެތި ބޯޓުފަހަރު ބޭނުންކޮށްގެން ބޮޑެތި ދާ ބޭނުންކޮށްގެން އެހާގިނަ އަދަދަކަށް މަސް ހިފަމުން، މަސް ބާނަމުންދާއިރު އަޅުގަނޑުމެން އަދިވެސް ތިބެންވީތޯއޭ. ހަމަ މިހާރުވެސް މިމަސްވެރިކަން މިކުރާ ގޮތަށް ދޮށިން މަސް ބާނައިލަ ބާނައިލައި. މީވެސް ހަގުރާމައެއް. ވަރަށްބޮޑު ހަގުރާމައެއް. އިޤުތިޞާދީ ހަގުރާމައެއް. އަޅުގަނޑުމެންގެ ވަށައިގެން އެ ހިނގަނީ. އެހަނގުރާމައަށް އަޅުގަނޑުމެން ނުކުންނަންވާނީ އެ ހަނގުރާމައަށް ފުރިހަމައަށް ތައްޔާރުވެގެން. އެ ހަނގުރާމައަށް އެކަށީގެންވާ ހަތިޔާރު އަޅުގަނޑުމެންގެ އަތުގައި ހުރެގެން. އެހެން ބަޔަކު އަޅުގަނޑުމެންނާ ހަނގުރާމަ ކުރާއިރު، ރޮކެޓާއި މަތިންދާ ބޯޓާ އެބާވަތުގެ ވަރުގަދަ ނުރައްކާތެރި ހަތިޔާރުތައް ބޭނުން ކުރަމުންދާއިރު އަޅުގަނޑުމެން ހަމައެކަނި ސާޅަނގަ ހިފައިގެން ނުކުމެގެން ނުވަތަ ލޮންސިކަހަލަ އެއްޗެހި ހިފައިގެން ނުކުމެގެން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކާމިޔާބު ކުރެވިދާނެތޯ؟ އެއީ އަޅުގަނޑު ކުރާންވީ ސުވާލަކީ. ކޮންމެއަކަސް މިއީ ވަރަށް މުހިންމު މައްސަލައެއް. މިކަމާ ދޭތެރޭގައި ވަރަށް ރަނގަޅަށް އަޅުގަނޑުމެން ވިސްނައިފައި ގޮތްތަކެއް ނިންމަންވެއްޖެ. އެހެން ނޫނިއްޔާ އަޅުގަނޑުމެން ތިބިތާނގައި ތިބޭނީ، އަޅުގަނޑުމެންގެ ވަށައިގެންވާ ޤައުމުތަކުން ނުވަތަ އެހެން މީސްމީހުން އަޅުގަނޑުމެންގެ ކަނޑުގައި އަޅުގަނޑުމެންގެ އިޤުތިޞާދީ ސަރަޙައްދުގައި އަޅުގަނޑުމެންގެ އިޤުތިޞާދީ ސަރަޙައްދަށް، އެ މަސް އަންނަ ސަރަޙައްދުތަކުގައި ހުރި މަސްކޮޅު ބާނައިގެން، އެމީހުން ބޭނުންކޮށްގެން ހިނގައިދާނެ.\nއާދެ، ހަމައެފަދައިން އަޅުގަނޑުމެން ވިސްނަންޖެހޭ، އަޅުގަނޑުމެން ބާނާ ނުވަތަ ހިފާ މަސް ރައްކާތެރި ކުރެވޭނެ ގޮތަކާ ދޭތެރޭ. މަސްވެރިކަމަށް މިއައި ބަދަލުގެ ސަބަބުން، މިއައި ތަރައްޤީގެ ސަބަބުން ކުރިން އަޅުގަނޑުމެން ގިނަދުވަސް ވަންދެން މަސް ބަހައްޓާގޮތަކަށް މިހާރު ބެހެއްޓޭކަށްނެތް. ކުރިން އަޅުގަނޑުމެން ބާނަމުން އައި ނުވަތަ ހިފަމުން އައި މަސް އަޅުގަނޑުމެން ދިޔައީ ހިއްކަމުން. ހިކިމަހުގެ ގޮތުގައި ވަރަށް ގިނަ ދުވަސްވަންދެން އަޅުގަނޑުމެންގެ އަތުގައި އެ ހަލާކުނުވެ ނުބައިނުވެ ހުރޭ. އެހެންވީމާ، އެ ފަހުން ބޭރު ޤައުމުތަކަށް ފޮނުވައިލައިގެން، އެ ވިއްކައިލުމަކީ އެއްވެސް ދަތިކަމަކަށްނުވޭ. އެކަމަކު އެ ދޮރު ވަނީ މިހާރު ބަންދުވެފައި. މިހާރު އަޅުގަނޑުމެންގެ ކުރިމަތީގައި އޮތީ ރޯމަސް ވިއްކުމުގެ ދޮރު، އެންމެ ބޮޑަށް. އެހެންވީމާ، ރޯމަސް އަޅުގަނޑުމެންގެ އަތުގައި ހަލާކުނުވެ، ނުބައިނުވެ ބެހެއްޓޭނެ ގޮތެއް އަޅުގަނޑުމެން ހޯދަން އެބަޖެހޭ. އެހެން ޢިބަރާތަކުން ދަންނަވަންޏާ، މަސް ފިނިކުރެވޭނެ އިންތިޒާމުތަކެއް ރާއްޖޭގައި ހުންނަންވާނެ. އެހެންނޫނިއްޔާ ވާގޮތަކީ ދާދި މިދާކަށްދުވަހު އެވީހެން. ތިޔަބޭފުޅުންނަށް އެނގިވަޑައިގަންނަވާނެ، މާލެއަށް ތަންކޮޅެއް ގިނައިން މަސްބޭނި ދުވަސްކޮޅެއްގެ ތެރޭގައި އެމަހުގެ ބޭނުން ނުކުރެވިގެން ވަރަށް ގިނަ އަދަދަކަށް މަސް ޖެހުނީ އުކައިލަން. އަނެއްބައި މަސް ކުނިވީ. މިކަހަލަ ވަރަށް ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކެއް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކުރިމަތިލާންޖެހުނު. އެއީ އަޅުގަނޑުމެންގެ އަތުގައި މަސް ރައްކާތެރިކޮށް ބެލެހެއްޓޭނެ އެއްވެސް އިންތިޒާމެއް ހަމަޖެހިފައި ނެތުމުގެ ސަބަބުން. އެކަމާ ދޭތެރޭގައިވެސް ސަރުކާރުން ދަނީ ވިސްނަމުން. އަދި ފިޔަވަޅު އަޅަމުން. މިހާރު ބޭރުގެ ބައެއް ފަރާތްތަކާ ގުޅިގެން ކުރިޔަށް ގެންދިޔުމަށް ޚިޔާލު ކުރެވޭ މަޝްރޫއެއްގައި އެބައި ހިމެނޭ، ފިނިކުރުމަށް ބޭނުންވާ ބޮޑެތި ބޯޓުތަކެއް ރާއްޖެއަށް ގެނެސްގެން ރާއްޖޭގެ މަސްވެރިން ބާނާ މަސް ގަނެގެން، އެބޯޓުތަކުގައި އެ ފިނިކޮށްފައި ބެހެއްޓުމަށް. އޭގެފަހުން ވަކި އަދަދަކަށް މަސް އަޅުގަނޑުމެންގެ އަތުގައި ރައްކާ ކުރެވުނީމާ، އެ ބޭރުދުނިޔެއަށް ފޮނުވައިގެން ވިއްކައިލާގޮތަކަށް އެ މަސައްކަތްވެސް އެބަ ހިނގާ ކޮންމެވެސްވަރަކަށް. އަޅުގަނޑުމެން އެއާ ދޭތެރޭގައި އިތުރަށް ވިސްނައިފައި، އަޅުގަނޑުމެން އަމިއްލައަށްވެސް ފިޔަވަޅުތަކެއް އަޅަން ވެއްޖެކަމަށް އަޅުގަނޑަށް ފެނޭ. އެއީ ކުރިންވެސް ދެންނެވިހެން، ކުރިން އަޅުގަނޑުމެން އެ ބާނާ ނުވަތަ ހިފާ މަސް ހިއްކައިގެން ގިނަ ދުވަހު އަޅުގަނޑުމެންގެ އަތުގައި ބެހެއްޓި ކަމުގައިވިޔަސް، މިއަދު އެމަގު ވަނީ ބަންދުވެފައި. މިއަދު ރޯމަސް ވިއްކަންޖެހިފައިވަނީ. އެހެންވީމާ، ރޯމަސްވެސް ގިނަ ދުވަހު ހަލާކުނުވެ، ނުބައިނުވެ ހުންނާނެ އިންތިޒާމެއް އަޅުގަނޑުމެން ޖެހޭނެ ހޯދަން.\nހަމަ އެފަދައިން، މަސް މާރކެޓްކުރުން، ނުވަތަ އެމަސް ވިއްކޭ ބާޒާރުތަކާ ހަމައަށް މަސް ގެންދިއުމުގެ އިންތިޒާމުވެސް ވާނީ އަޅުގަނޑުމެން ހަމަޖައްސަން. މިހާތަނަށް އެކަހަލަ އިންތިޒާމެއް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ހަމަޖެއްސިފައެއް ނެތް. އަބަދުވެސް ވާގޮތަކީ އަޅުގަނޑުމެން މަސް ބާނަނީ، މަސް ހިފަނީ، މަސް ތައްޔާރު ކުރަނީ. އޭގެ ފަހުގައި އަޅުގަނޑުމެން އެންމެ ކައިރީގައި މިއޮތް އޮޅުދޫކަރަޔަށް އަޅުގަނޑުމެން މަސް ބޭރުކުރަމުން ގެންދިޔަ ޒަމާނުގައި އަޅުގަނޑުމެންގެ ބޯޓު ފަހަރުގައި މަސްގެންދެވޭ ގޮތަކަށް އޮތީ ހަމަޖެހިފައި. އެހެންނަމަވެސް އޭގެފަހުން މިހާރު މިއޮންނަ ގޮތަކީ ރޯމަސް ގަންނަ ކުންފުނިތަކުންވެސް އެމީހުންގެ ބޯޓުފަހަރު ރާއްޖޭގައި ގެންގުޅެނީ. އެއަށް އަޅުގަނޑުމެން މަސް ކިރުވަނީ. އެ ހިފައިގެން އެބާޒާރުތަކާ ހަމައަށް ގެންދަނީ އެބޯޓުފަހަރުގައި. އެހެންވީމާ، އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވަރަށް ބޮޑު ބައެއް އުނިވޭ. އަޅުގަނޑުމެންގެ އަމިއްލަ ބޯޓުފަހަރު އެމަސް ގަންނަ ހިސާބުތަކަށް ގެންދެވޭ ކަމަށްވަންޏާ އޭގެ ވަރަށް ބޮޑު ބައެއް އަޅުގަނޑުމެންނަށް އިތުރަށް ލިބޭނެ. ވަރަށް ބޮޑު އާމްދަނީތަކެއް ލިބޭނެ. އެއީ އަޅުގަނޑުމެން ވަރަށް ބޮޑަށް މިއަދު ޚިޔާލުކުރަން ވެއްޖެ ކަމެއް. އެހެން ޚިޔާލުކުރަންޖެހޭ ސަބަބަކީ އަޅުގަނޑުމެންގެ އަތްމަތީގައި މަސްވެރިކަން ބޭއްވުމުގެ މުހިންމުކަން ބޮޑުކަމުން. މިހާރުވާގޮތަކީ އޭގެ އެއްބައި އަޅުގަނޑުމެންގެ އަތްމަތީގައި މިއޮންނަނީ. މަސް ބޭނުން ނުވަތަ މަސް ހިފުން. އޭގެ އަނެއްބައި މިއޮންނަނީ އަޅުގަނޑުމެންގެ އަތުން ވީއްލިފައި. ބޭރު ބައެއްގެ ނުފޫޒުގެ ދަށުގައި އެބައި އެ އޮންނަނީ. އެހެން އޮވެގެން އަޅުގަނޑުމެންގެ އިޤުތިޞާދު ކުރިޔަކަށް ނުދާނެ. އަޅުގަނޑުމެންނަށް އިޤުތިޞާދީ މިނިވަންކަމެއް ނުލިބޭނެ.\nއާދެ، އަޅުގަނޑު ކުރިންވެސް އެހެން ތަޤުރީރެއްގައި ދެންނެވިން، އަޅުގަނޑުގެ ވާހަކަޔަކީ ފުރިހަމަ އިޤުތިޞާދީ މިނިވަންކަން ލިބުމެއްނޫނޭ. އެއީ އަދި މާ ދުރުގައިވާ ލަނޑުދަނޑިއެކޭ. އެއާ ހަމައަށް އަދި އެއްވެސް ޤައުމަކަށް ވާސިލެއް ނުވެވެޔޭ. ދުނިޔޭގެ އެއްވެސް ޤައުމެއް ނެތް، މުޅިން އިޤުތިޞާދީ މިނިވަންކަން ލިބިފައިވާ ޤައުމެކޭ ބުނެވޭ ކަހަލަ. އެއެއްނޫން އަޅުގަނޑުގެ މަޤްޞަދަކީ. އަޅުގަނޑުގެ މަޤްޞަދަކީ، އަޅުގަނޑުމެންގެ މިހާ މުހިންމު، އަޅުގަނޑުމެންގެ މުޅި ދިރިއުޅުން އޭގެ މައްޗަށް ބިނާވެފައިވާ، އަޅުގަޑުމެންގެ މުޅި އިޤުތިޞާދު އޭގެ މައްޗަށް ބިނާވެފައިވާ މަސައްކަތް، އެ ވެގެން ނުވާނެއޭ އެއްވެސް ހާލެއްގައި ބޭރުބައެއްގެ ގަދަ ނުފޫޒެއް އޭގެ މައްޗަށް ހިނގާ ގޮތަކަށް އޮވެގެން. އެހެންވީމާ، އެ މިނިވަންކުރެވޭތޯ އަޅުގަނޑުމެން މަސައްކަތް ކުރަންވެއްޖެ. އެ މަސައްކަތް ކުރާ ކުރުމުގެ ތެރޭގައި މިދެންނެވި ކަހަލަ އިންތިޒާމުތައް ހަމަޖެއްސުން ހިމެނޭ. ހަމައެފަދައިން، މަސްވެރިކަމަށް މީހުން ތައްޔާރު ކުރުން. މީހުން ތައްޔާރުކުރުމޭ މިދެންނެވީ އަޅުގަނޑު ކުރިންވެސް އިޝާރާތް ކުރި ފަދައިން، މަސްވެރިކަމަކީ ތަރައްޤީވަމުން އަންނަ އެއްޗެއް. އެއްދުވަހުން އަނެއްދުވަހަށް ބަދަލުވަމުން އަންނަ އެއްޗެއް. އެހެންވީމާ، އެ ބަދަލުތަކާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތީން، އެ ހުނަރުތައް ދަސްކުރާނެ ބައެއް އަޅުގަނޑުމެންގެ ތެރޭގައި ތިބެން ޖެހޭނެ. އަދި ބަޔަކަށް އެ ދަސްކޮށްދެވެންވެސްވާނެ. އެގޮތަށް އިތުރު ބަޔަކަށް މަސްވެރިކަމުގެ ހުނަރުތައް ދަސްވެގެން އަދި މަސްވެރިކަމުގެ އާ ހުނަރުތައް ދަސްވެގެން، ކުރިއަށް އޮތްތާނގައި ފައިދާހުރި ގޮތެއްގައި އަޅުގަނޑުމެންނަށް މަސްވެރިކަން ކުރެވެން އޮންނާނީ. އެ މީހުން ތައްޔާރުކުރުން އެއީވެސް އަޅުގަނޑުމެން މަސްވެރިކަން ކުރިއަށް ގެންދިއުމުގައި ވިސްނަންވީ ނުކުތާއެއް. ވަރަށް ބޮޑު ސަމާލުކަމެއް ދޭންވީކަމެއް.\nއަޅުގަނޑުމެންގެ ރާއްޖޭގައި ތެޔޮ ލިބެން ހުރުން، އެއީވެސް އޭގެ އެއް އިންތިޒާމު. މަސްވެރިންނަށް ބޭނުންވާ އަދަދަށް ދަތިކަމެއްނެތި، ބޭނުންވާވަރަށް ތެޔޮ ލިބެން ހުރުން. އެކަމުގެ އިންތިޒާމުތައްވެސް ދަނީ ސަރުކާރުން ހަމަޖައްސަމުން. އެހެންނަމަވެސް ކަމުގެހުރި ދަތިކަން ބޮޑުކަމުން ސަރުކާރުން އެދޭހާ އަވަހަކަށް އެކަން ވަމަކުންނުދޭ. މިހާރުވެސް އެބަހުރި، ރާއްޖެތެރޭގައި ވަރަށް ގިނަ އަދަދަކަށް ތެޔޮތާނގީތައް ބެހެއްޓިފައި. އޭގެ ތެރެއިން ބައެއް އަތޮޅުތަކަށް މިހާރުވެސް ތެޔޮ ފޮނުވޭ. އަނެއްބައި އަތޮޅުތަކަކަށް އަދި ނުފޮނުވޭ. އެއީ ކަންތައްތައް ހުރިލެއް ދަތިކަމުން. އަޅުގަނޑުމެން މިކަމާ ދޭތެރޭގައިވެސް ވިސްނައިފައި އިތުރު، މިއަށްވުރެ ފަސޭހަ ގޮތްތަކެއް ހޯދަންވެއްޖެ. ރާއްޖެތެރޭގައި ތެޔޮ ހުންނާނޭ އިންތިޒާމެއް، ރާއްޖެތެރޭގެ ރައްޔިތުންނަށް އެއްވެސް ދަތިކަމެއްނެތި ތެޔޮ ލިބޭނެ ގޮތެއް އޮންނަންވާނެ. މިދެންނެވި ނުކުތާ ވާރލްޑް ބޭންކުގެ ދެން އޮންނަ ޕުރޮގުރާމުގައި ހިމެނުމަށް މިހާރުވަނީ ޚިޔާލުކުރެވިފައި، ވާރލްޑް ބޭންކުގެ ފުރަތަމަ ޕުރޮގުރާމުގައި މިހާރު އޮތީ ދޯނިފަހަރަށް އިންޖީނު ދޫކުރުން. 500 އިންޖިނު އަޅުގަނޑު ހިތުން ވަނީ ލިބިފައި. ދެން އޭގެ އިތުރަށް ނިޔަމިކަމަށް އެހީވެދޭ ބައްތިތަކެއް ރާއްޖެތެރޭގައި ހަރުކުރުން، އަދި ޓެކްނިކަލް އެސިސްޓެންޓެއްގެ ގޮތުން ބައެއް މީހުން ޓްރޭން ކޮށްދިނުމާއި އަދި ސަރވިސް ސެންޓަރުތައް އުފެއްދުމާ، މިކަހަލަ ކަންތައްތައް މިއޮތީ ވާރލްޑް ބޭންކުގެ ފުރަތަމަ ޕުރޮގުރާމުތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނިފައި. ދެވަނަ ޕުރޮގުރާމުގައި އަޅުގަނޑު މިދެންނެވި ބާވަތުގެ ކަމެއް ހިމެނޭ ކަމަށް ލަފާކުރެވެނީ. ކޮންމެއަކަސް، އެ ޕުރޮގުރާމުގައި ހިމެނިގެން ކުރިއަށްދާ ކަމަށްވަންޏާ އެއީ ވަރަށް ރަނގަޅުކަމެއް. އެ ޕުރޮގުރާމު އެގޮތަށް ކުރިއަށް ނުދާ ކަމަށްވަންޏާ އަޅުގަނޑުމެން އަމިއްލައަށްވެސް ޖެހޭނެ އެކަންތައްކުރަން.\nދެންވެސް އޮތީ، ހަމަ އެހާ މުހިންމު އަނެއް ކަންތައް. އެއީ އަޅުގަނޑުމެންގެ މަސްވެރިކަމުގެ ސަރަޙައްދު ބެލެހެއްޓުން. ކުރިންވެސް އަޅުގަނޑު އިޝާރާތް ކުރި ފަދައިން، ދިވެހިރާއްޖޭގެ އިޤުތިޞާދީ ސަރަޙައްދުގެ ތެރެއަށް ބޭރު ބޯޓުފަހަރު ގަވާއިދާ ޚިލާފަށް ވަދެގެން މަސްވެރިކަން ކުރާކަން، އަޅުގަނޑުމެން އެންމެނަށްވެސް އެނގޭ. އެކަން ހުއްޓުވުން އެއީ ވަރަށް މުހިންމު ކަމެއް އަޅުގަނޑުމެން ދޭންޖެހޭނެ ކަމެއް. އެކަމާ ދޭތެރޭގައި ސަރުކާރުން ވަރަށް ގިނަ ފިޔަވަޅުތައް އަޅަމުންގެންދޭ. މިހާރުވެސް މަސްވެރިކަމުގެ ސަރަޙައްދު ރައްކާތެރިކުރުމަށްޓަކައި ވަރަށް އާ ބޯޓެއް ވަނީ ގެނެވިފައި. ތިޔަބޭފުޅުންނަށް ފެނިވަޑައި ގަންނަވާނެ، މާލޭ ފަޅުތެރޭގައި އޮތް ބޯޓެއް. ނަންބަރެއް ނެތް އަދި ނަމެއް ނެތް ބޯޓެއް. ކޮންމެވެސް ނޫހެއްގައިވެސް ޖަހައިފައިއޮތް. އާދެ، އެއީ މަސްވެރިކަމުގެ ސަރަޙައްދު ރައްކާތެރި ކުރުމަށްޓަކައި މިނިސްޓްރީ އޮފް ޕަބްލިކް ސޭފްޓީއަށް ސަރުކާރުން ހޯދައިދިން ބޯޓެއް. އިރާދަކުރެއްވިއްޔާ މާލަސްތަކެއްނުވެ އެބޯޓުގެ މަސައްކަތްވެސް ފެށޭނެ. އޭރުންވެސް އަޅުގަނޑުމެންގެ ސަރަޙައްދަށް މިހާރަށްވުރެ ބޮޑު ރައްކާތެރިކަމެއް ލިބޭނެ. މިދެންނެވި ބޯޓަކީ މިކަހަލަ މަސައްކަތްތަކަށް ތައްޔާރު ކުރެވިފައިވާ ބޯޓެއް. ކުރިންވެސް ތަންކޮޅެއް ކުދި ލޯންޗުފަހަރު ގެނައި. އެހެން ނަމަވެސް އެލޯންޗުފަހަރު އެއީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ރާއްޖެއަށް މާ ކަމުދާކަހަލަ، މި ބޭނުމުގައި މަސްވެރިކަމުގެ ސަރަޙައްދު ބެލެހެއްޓުމަށް މާ ކަމުދާ ކަހަލަ އެއްޗަކަށް ތަޖުރިބާއަކުންނުވި. ތަޖުރިބާ ކުރީމާ އެނގުނީ އޭގައިހުރި އުނިކަން. އެހެންވީމާ، އިތުރު އެހެން ވައްތަރެއް މިހާރު ސަރުކާރުން ހޯދައިގެން އެއޮތީ ގެނެއްސަ. އެބޯޓުގެ މަސައްކަތް ފެށުނީމާވެސް އަޅުގަނޑުމެންގެ އިޤުތިޞާދީ ސަރަޙައްދުގެ ސަލާމަތްކަމަށް އިތުރު ސަލާމަތްކަމެއް ލިބޭނެ.\nހަމަ އެފަދައިން، ރާއްޖެތެރޭގައި މިހާރު ސަރުކާރުން އުފައްދަން ޤަސްދުކޮށްފައިވާ ވައިގެ ބަނދަރުތައް އުފެއްދުނީމާ އެކަމުންވެސް ސަރަޙައްދު ބެލެހެއްޓުމަށް ބާރެއް ލިބޭނެ. އެއީ ރާއްޖެތެރޭގައި މަތިންދާ ބޯޓުފަހަރު ދުއްވާކަމަށް ވަންޏާ، އަދި މަތިންދާ ބޯޓުފަހަރަށް މިހިސާބުގަނޑުގެ ކަނޑު ކޮންމެވެސް ވަރަކަށް ބެލެހެއްޓޭނެކަމަށް ވަންޏާ އެއިން ވަރަށްބޮޑު ފައިދާތަކެއް ނުކުންނާނެ. މިހާރުވެސް ބައެއް ފަހަރަށް އެކި ދިމަދިމާއިން ބޯޓުފަހަރު ފެންނަ ކަމުގެ މަޢުލޫމާތު ސަރުކާރަށް ލިބުނީމާ މިނިސްޓްރީ އޮފް ޕަބްލިކް ސޭފްޓީގެ ފަރާތުން ފޮނުއްވާ މަތިންދާބޯޓު ފޮނުއްވެން އޮތިއްޔާ، މަތިންދާބޯޓު ފޮނުއްވައިގެން ބައްލަވައި ހައްދަވާ. އެހެންވީމާ، މަތިންދާބޯޓުން އެއީ ވަރަށް ބޮޑު ސަރަޙައްދަކަށް އޭގެ ބެލުން ފޯރާ އެއްޗަކަށްވާތީ، ރާއްޖެތެރޭގައި އެކިއެކި ވައިގެ ބަނދަރު ހެދިގެން ރާއްޖެތެރޭގައިވެސް ވައިގެ ދަތުރުތައް ކުރެވޭ ގޮތަށް ހަމަޖެހުނީމާ މިހާރަށްވުރެ ބޮޑަށް އަޅުގަނޑުމެންގެ ސަރަޙައްދު ބެލެހެއްޓޭނެ. އާދެ، އަޅުގަނޑު މިދެންނެވީ މިބާވަތުގެ ކަންތައްތަކާ ދޭތެރޭގައި އަޅުގަނޑުމެން މިކަހަލަ ދުވަހެއްގައި ވާނެއޭ ވަރަށް ބޮޑަށް ވިސްނަން. އެ ވިސްނަންވީ ހަމައެކަނި ސަރުކާރަކުން ނޫނޭ. އަޅުގަނޑު ކުރިންވެސް ތަކުރާރުކޮށް ދަންނަވާ ވާހަކައެއް، ސަރުކާރުން ވިސްނަންވާނެ. ސަރުކާރުން އެންމެ ބޮޑަށް ވިސްނެން އޮންނާނީވެސް. އަދި އެންމެ ގިނަ ފިޔަވަޅު އެޅެން އޮންނާނީވެސް. އެކަމަކު ސަރުކާރު ފިޔަވައި އެހެން، ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކުންވެސް މިކަންކަމާ ދޭތެރޭގައި ވިސްނަންވާނެއޭ. އަދި ސަރުކާރުން ރާވާ ކަންތައްތަކުގައި އެހެންމީހުންގެ އެހީތެރިކަންވެސް ލިބެންވާނެއޭ. މިއިން ކޮންމެ ކަމެއްގައިވެސް ރާއްޖޭގެ ޢާންމު ރައްޔިތުންނާ އަދި މަސްވެރިންގެ އެހީތެރިކަން ފުރިހަމައަށް ސަރުކާރަށް ނުލިބޭ ކަމަށްވަންޏާ އެއްވެސް ކަމެއް ރަނގަޅަކަށް ނުކުރެވޭނެއޭ.\nއާދެ، ކޮންމެއަކަސް މިއަދުގެ ޖަލްސާ އަޅުގަނޑު ހިތުން އަޅުގަނޑުމެން ހީކުރިވަރަށްވުރެ މާ ބޮޑުތަން ދިގުވެގެން ހިނގައްޖެ. 11 ޖަހާއިރު ކޮންމެވެސް އެހެން ތަނެއްގައި ޖަލްސާއެއްވެސް އެބައޮތްހެން އަޅުގަނޑަށް ހީވަނީ. އަދި އޭގެ ކުރިން މަޢުރަޟު ހުޅުވުންވެސް އޮތީ. އެހެންވުމާއެކުގައި، ދެން އަޅުގަނޑުގެ ވާހަކަކޮޅު ނިންމައިލަން ގަސްދުކުރަނީ. ނިންމައިލުމުގެ ކުރިން މިއަދުގެ މުނާސަބަތުގައި ޝުކުރު ދަންނަވަންޖެހޭ ބައެއް ފަރާތްތައް އެބަހުރި. އާދެ، އެންމެ ފުރަތަމަ ފަރާތަކީ އަޅުގަނޑުމެން އެބަޔަކަށް މިއަދު މަރުޙަބާ ކިޔުމަށް އެއްވެމިތިބީ، އަދި އެބަޔަކަށް މަރުޙަބާ ކިޔުމަށްޓަކައި މިދުވަސް މިފާހަގަކުރާ ރާއްޖޭގެ މުރާލި ކެތްތެރި މަސްވެރިން. ދިވެހި އުންމަތުގެ ނަމުގައި ރާއްޖޭގެ ލޮބުވެތި މަސްވެރިންނަށް ވަރަށް އިޚުލާޞްތެރިކަމާއެކު ޝުކުރު އަޅުގަނޑު ރައްދު ކުރަން. އާދެ، ދެން އަޅުގަނޑު ޝުކުރު ދަންނަވަންޖެހެނީ އަނެއްކާވެސް މިނިސްޓަރ އޮފް ފިޝަރީޒަށް. އެއީ އެމަނިކުފާނު އެ ހިންގަވާ މިނިސްޓްރީގެ މަސްއޫލިއްޔަތު ބޮޑުކަމާއެކު އެމަނިކުފާނުގެ ކޮނޑުފުޅުގައި އެޅިފައިވާ ބުރަ މަސްއޫލިއްޔަތު އެމަނިކުފާނަށް އިޙުސާސް ކުރެއްވޭލެއް ބޮޑުކަމުން، މަސްވެރިކަން ރައްކާތެރި ކުރުމާއި އަދި މަސްވެރިކަން ކުރިއަށް ގެންދިއުމުގައި އެމަނިކުފާނު ބަހައްޓަވާ ފަރުވާތެރިކަމުގެ މައްޗަށް ސަރުކާރުގެ ފަރާތުން އަދި އަޅުގަނޑުގެ އަމިއްލަ ފަރާތުން މިނިސްޓަރ އޮފް ފިޝަރީޒް އަލްފާޟިލް ޢަބްދުއް ސައްތާރު މޫސާ ދީދީ އަށް ޝުކުރު ދަންނަވަން. ދެން އަޅުގަނޑު ޝުކުރު ދަންނަވަން ބޭނުންވަނީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް އެހީވެދިން ބައެއް ފަރާތްތަކަށް. ދެންމެ މިނިސްޓަރ އޮފް ފިޝަރީޒްގެ ވާހަކަފުޅުގައި އެ ފަރާތްތައް ވަރަށް ތަފުޞީލުކޮށް ވިދާޅުވެއްޖެ. އެހެން ނަމަވެސް ދައުލަތުގެ ނަމުގައި ދިވެހި ސަރުކާރުގެ ނަމުގައި، އަޅުގަނޑު އެފަރާތްތަކަށް ޝުކުރު ދެންނެވުމަކީ ބޭނުންކަމެއް ކަމަށް އަޅުގަނޑަށް ފެނޭ.\nއެހެންވީމާ، އެފަރާތްތަކަށް ކިތަންމެ ކުރު ޢިބާރާތަކުން ނަމަވެސް ޝުކުރު ދަންނަވަނީ، އެންމެ ފުރަތަމަ ވާރލްޑް ބޭންކު. ކުރިންވެސް ދެންމެ ތިޔަ ބޭފުޅުންނަށް އިވި ވަޑައިގެންނެވި ފަދައިން، ވާރލްޑް ބޭންކުގެ އެހީގައި މިހާރުވެސް މަސްވެރިކަން ކުރިއަށް ގެންދިއުމުގެ މަޝްރޫޢެއް ހިނގަމުން އެބަދޭ. އަދި ދެވަނަ މަޝްރޫޢެއްވެސް ދަނީ މިހާރު ރޭވެމުން. އެހެން ވީމާ، ވޯލްޑް ބޭންކަށް އަޅުގަނޑު ދިވެހި ދައުލަތުގެ ނަމުގައި، ދިވެހި ސަރުކާރުގެ ނަމުގައި، ދިވެހި ރައްޔިތުންގެ ނަމުގައި ޝުކުރުއަދާ ކުރަން. ދެން އޮތީ ކުވޭތު ފަންޑު. ކުވޭތު ފަންޑުގެ ވާހަކަ އައްސަވާނެ ތިޔަ ބޭފުޅުން. އެއީ ރާއްޖެއަށް ވަރަށް މަޝްހޫރު ތަނަކަށް މިހާރުވެއްޖެ. އަޅުގަނޑުމެންގެ އެއަރޕޯޓަށްވެސް ވަރަށް މަތިވެރި ޚިދުމަތްތަކެއް ކޮށްދޭ ފަރާތެއް އެއީ. އެނޫންވެސް ވަރަށް ގިނަ ކަންތައްތަކުގައި ކުވޭތު ފަންޑުގެ އެހީ ދަނީ ލިބެމުން. ރާއްޖޭގެ ޓޫރިޒަމް ތަރައްޤީ ކުރުމަށްވެސް ކުވޭތު ފަންޑުން ވަރަށްބޮޑު އެހީއެއްވަނީ ލިބިފައި. މަސްވެރިކަމަށްވެސް ކުވޭތު ފަންޑުން ވަރަށް ގިނަގުނަ އެހީތައް ލިބެމުންދޭ. އެއީ ކުވޭތަކީ އަޅުގަނޑުމެންނާ ވަރަށް ވަރުގަދަ ގުޅުމަކުން ގުޅިފައިވާ ޤައުމެއް. އިސްލާމީ ޤައުމެއް. ޢަރަބި ޤައުމެއް. ކުވޭތުގެ ސަރުކާރުންނާއި ރައްޔިތުން ދިވެހިރާއްޖެއަށް ބަހައްޓަނީ ވަރަށް މަތިވެރި ޢިނާޔަތެއް. އޭގެ ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން އެކިއެކި ކަންކަމުގައި އަޅުގަނޑުމެންނަށް އެފަރާތުން ލިބޭ އެހީތައް ގިނަގުނަ.\nދެންއޮތީ ދުނިޔޭގެ ކާބޯތަކެއްޗާއި، ދަނޑުވެރިކަމާބެހޭ ޖަމްޢިއްޔާ. އާދެ، އެފް.އޭ.އޯ. އެފް.އޭ.އޯ.ގެ ފަރާތުންވެސް ރާއްޖޭގެ މަސްވެރިކަމަށް އެހީތަކެއް މިހާރު ލިބެމުން އެބަދޭ. އެ އެހީތަކުގެ ވާހަކަ ދެންމެ މިނިސްޓަރ އޮފް ފިޝަރީޒްގެ ވާހަކަފުޅުގައި ބަޔާންކޮށްދެއްވައިފި. ހަމަ އެފަދައިން، ޔޫ.އެން.ޑީ.ޕީ. ޔޫ.އެން.ޑީ.ޕީ.ގެ ފަރާތުންވެސް އަޅުގަނޑުމެންގެ ރާއްޖޭގެ އިޤުތިޞާދަށް ވަރަށް ގިނަ ގޮތްގޮތުން އެހީތައް ލިބެމުންދޭ. ވަރަށް ގިނަ ތަފާތު މަޝްރޫޢުތަކެއް ޔޫ.އެން.ޑީ.ޕީ.ގެ އެހީގެދަށުން ރާއްޖޭގައި ހިނގަމުންދޭ. ހަމައެކަނި ރާއްޖެއަކުނޫން. ދުނިޔޭގެ ހުރިހާ ޤައުމުތަކެއްގައިވެސް. އެއީ އ.ދ މަޖްލިސްގެ ފަރާތުން އުފައްދައިފައިވާ ޖަމްޢިއްޔާއެއް. އެ ޖަމްޢިއްޔާގެ ޓެކްނިކަލް އެހީއާއި، އެނޫން އެހީތައް ތަރައްޤީވަމުންއަންނަ ވަރަށް ގިނަ ޤައުމުތަކަށް ދަނީ ލިބެމުން. އޭގެތެރޭގައި ދިވެހިރާއްޖެވެސް ހިމެނޭ. އަދި ރާއްޖެއަށް ޔޫ.އެން.ޑީ.ޕީ.ގެ ފަރާތުން ލިބޭ އެހީތަކުގެ ތެރޭގައި އަޅުގަނޑުމެންގެ މަސްވެރިކަމުގެ ދާއިރާ ފުޅާކުރުމާއި، ދާއިރާ ބޮޑުކުރުމަށް، އެފަރާތުން ލިބޭ އެހީތައް މިމަޤާމުގައި އަޅުގަނޑު ފާހަގަކޮށްލަން.\nދެން އޮތީ ބައެއް އެކުވެރި ޤައުމުތަކުގެ ސަރުކާރުތައް. އެވާހަކަވެސް މިނިސްޓަރގެ ވާހަކަފުޅުގައި ބަޔާންކުރެއްވި. އާދެ، އެއްފަރާތަކީ ޖަޕާނު ސަރުކާރު. ޖަޕާނު ސަރުކާރުގެ ފަރާތުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް މަސްވެރިކަމާ ބެހޭގޮތުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް އެހީތަކެއް ލިބެމުންދޭ. އަދި މިހާރުވެސް އެބަ ލިބޭ. އެހެންވީމާ ޖަޕާނު ސަރުކާރަށްވެސް އަދި އޭގެ އިތުރުން ޖުމްހޫރީ ކޮރެއާގެ ސަރުކާރަށްވެސް، އަޅުގަނޑު އެ ޤައުމުގެ ސަރުކާރަށްވެސް ޝުކުރު އަދާކުރަންޖެހޭ. ދެންމެ ޢަބްދުއްސައްތާރު މޫސާދީދީގެ ވާހަކަފުޅުގައި އެ ވިދާޅުވި ފަދައިން، އެ ސަރުކާރުގެ ފަރާތުން މިއަދަށްޓަކައި ދިވެހިރާއްޖޭގައި ފުރަތަމަ ފާހަގަކުރެވޭ މަސްވެރިންގެ ދުވަހަށްޓަކައި ވަރަށް ބޮޑު ހަދިޔާއެއްވަނީ ކުރައްވައިފައި. އެހަދިޔާގެ ވާހަކަ އެމަނިކުފާނު ވިދާޅުވެއްޖެ. އެ ހަދިޔާގެ އިތުރުންވެސް މީގެކުރިންވެސް ޖުމްހޫރީ ކޮރެޔާގެ ސަރުކާރުގެ ފަރާތުން ދިވެހިރާއްޖެއަށް މަސްވެރިކަމާބެހޭ އެތަކެއް އެހީތަކެއްވަނީ ލިބިފައި. އެހެންވީމާ އެސަރުކާރަށްވެސް ދިވެހި ސަރުކާރުގެ ނަމުގައި އަޅުގަނޑު ޝުކުރު އަދާކުރަން.\nއާދެ، އަޅުގަނޑުގެ ވާހަކަކޮޅު ނިންމައިލާނީ، ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަސްވެރިންނަށް އަދި ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަސައްކަތްތެރިންނަށް، ދިވެހިރާއްޖޭގެ އުފެއްދުންތެރިންނަށް، އިތުރު ކުރިއެރުމަކާއި ތަރައްޤީއަކަށް އެދެމުން. މުޅި ދިވެހިރާއްޖެއަށް ބާއްޖަވެރިކަމާއި، އަމާންކަމާއި، ކުރިއަށް ދިއުމުގެ މަގު اللّـه سبحـانـه وتعـالى ތަނަވަސް ކޮށްދެއްވުން އެދި ދުޢާ ކުރަމުން.


Labour Party Ge Aanmu Jalsaa Baavaa, Party Ge Kula Adhi Logo Thaaraf Kohffi - Vaguthu\nލޭބާ ޕާޓީގެ އާންމު ޖަލްސާ ބާއްވާ، ޕާޓީގެ ކުލަ އަދި ލޯގޯ ފާސްކޮށްފި\nއަލަށް އުފެއްދުމަށް އިލެކްޝަން ކޮމިޝަނުން ހުއްދަ ދިން މޯލްޑިވްސް ލޭބާ އެންޑް ސޯޝަލް ޑިމޮކްރެޓިކް ޕާޓީގެ އާންމު ޖަލްސާ ރޭ ބާއްވައި ޕާޓީގެ އަސާސީ ގަވާއިދާއި ކައުންސިލް ފާސްކޮށް، ހިންގުން ފަށައިފިއެވެ.\nރޭ 317 މެމްބަރުން ބައިވެރިވި ޕާޓީގެ އާންމު ޖަލްސާގައި ޕާޓީގެ ލީޑާޝިޕަށް ބޭފުޅުން އައްޔަން ކުރުމާއި ލޯގޯ އަދި ކުލަ ވަނީ ފާސްކޮށްފައެވެ.\nވަކީލް އަބްދުﷲ ހަސީން އިސްކޮށް ހުންނަވައިގެން އުފެއްދި މި ޕާޓީގެ ކުލައެއްގެ ގޮތުގައި ފާސްކޮށްފައިވަނީ ރަތާ ކަޅާއި, ހުދު ކުލައެވެ. ލޯގޯއަކަށް ހުރީ ބިންގަލެއްގެ މަތީގައި ގާއިމުކުރެވިފައި އިން ފަސް ތަނބެވެ.\nމީގެ އިތުރުން ލީޑަޝިޕަށް ހަސީންވެސް އިންތިޚާބުވެފައިވާ އިރު، އޭނާއާއެކު ޕާޓީ އުފެއްދުމުގައި އިސްކޮށް ހަރަކާތްތެރިވި 14 ބޭފުޅަކު ވަނީ ލީޑަޝިޕަށް އައްޔަން ކުރެވިފައެވެ.\nޕާޓީގެ އާންމު ޖަލްސާގައި ވާހަކަ ދައްކަވަމުން ހަސީން ވިދާޅުވީ ޕާޓީގެ އަމާޒަކީ މަސައްކަތްތެރިންގެ ހައްގު ލިބެންވާ މިންވަރަށް ހޯދާދިނުން ކަމަށާއި އެހެން ޕާޓީތަކުން ކުރިއަރުވަނީ ވެރިންނާއި ވިޔަފާރިވެރިންގެ ވިސްނުން ކަމަށާއި ރާއްޖެ ކުރިއަރައި ދިއުމަށް އެފިކުރު ބަދަލު ކުރަން ޖެހޭ ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ.\nގާނޫނީ ވަކީލް އަބްދުﷲ ހަސީން އިސްކޮށް ހުންނަވާ އުފައްދާ އެ ޕާޓީ އުފެއްދުމުގެ ހުއްދަ އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ދިނީ މިދިޔަ އޮގަސްޓް މަހުއެވެ. މިދިޔަ މަހުގެ ކުރީކޮޅު އެ ޕާޓީން ވަނީ 3000 މެމްބަރުން ހަމަކޮށް އީސީ އަށް ފޯމު ހުށަހަޅާފައިވާއިރު، އެ ޕާޓީ އުފެއްދުމުގެ އާންމު ޖަލްސާ ބޭއްވުމުގެ ހުއްދަ އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ދިނީ މިދިޔަ މަހުގެ 19 ވަނަ ދުވަހުއެވެ.\nސިޔާސީ ޕާޓީތަކުގެ ޤަވައިދުގެ އަށް ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގައި ބުނެފައިވަނީ ސިޔާސީ ޕާޓީއެއް އުފެއްދުމަށް ބޭނުންވާ 3000 މީހުންގެ ފޯމް އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނަށް ހުށަހެޅުމުން އެ ޕާޓީއެއް ރަޖިސްޓްރީކޮށްދިނުމުގެ ކުރިން އެޕާޓީއަކަށް ސޮއިކޮށްފައިވާ މީހުންގެ ތެރެއިން މަދުވެގެން 300 މީހުން ބައިވެރިވާ ޖަލްސާއެއް ބާއްވަންޖެހޭނެ ކަމަށެވެ.\nޖެނުއަރީ 12, 2019 12:05\nޕާޓީ ރަޖިސްޓްރީކުރާއިރު ވަރަށްރީތިވާނެ އުފައްދާ މަގުސަދު. އެންމެ ފުރަތަމަވެސް ބުނާ ޖުމްލައަކީ އެވަގުތަކަށް އެންމެ ބޮޑުވެފައޮންނަ މައްސަލަ އެއީ އެޕާޓީއެއްގެ މަގުސަދު. ފަހުން އެއިން އެއްވެސް ކަމެއް ހަނދާންނެތި ޕާޓީގަނޑުގަ އޮންނަނީ ގަނެވިއްކުމާ، ވެރިކަމާ ހިފުން. މިނޫން އެއްވެސްކަމެއް، އިހުލާސްތެރިކަމެއް ރާއްޖޭގެ އެއްވެސް ސިޔާސީޕާޓީއަކުން ނުފެނޭ. ވަރަށް ކެރިހުރެގެން މިބުނަނީ މިވަގުތު އިންނާނީ ތިމަގުސަދު. ފަހުން ތީން އެއްވެސް ކަމެއް ހަދާނެއް ނުހުންނާނެ. ދިވެހިން ވުސްނަންވީ ސިޔާސީ ޕާޓީގަ ރަޖިސްޓްރީވުންދޫކޮށްލާ "ސިޔާސީ" ކުރިޔަށްއަންނަ އެއްވެސް ޕާޓީއެއްގަ ރަޖިސްޓްރީ ނުވުމަށް.\nޖެނުއަރީ 12, 2019 15:28\nމީހުން މަރާ އެންމެންގެ ޕާޓީ. ދެން ކޮންމެ ކަމެއް ވާއިރަށް ސިޔާސީ ގޮތުންނޭ ބުނީމަ ހުންނާނީ ހަމަޖެހިފަ.\nޖެނުއަރީ 12, 2019 19:43\nއަނެއް ވަބާ ޖެހުނީ ،،


Haalthu badhalu viyas Maziya challenge kuraane: Imma\nމާޒިޔާގެ ކޯޗްގެ މަގާމު ކުއްލިއަކަށް ބަދަލުވީ ނަމަވެސް، އެ ޓީމާ ދެކޮޅަށް ކުޅެން ފަސޭހަ ނުވާނެ ކަމަށް، ދިވެހި ޕްރިމިއާ ލީގްގައި މިރޭ އެ ޓީމާ ދެކޮޅަށް ނުކުންނަ ދަ ގްރާންޑޭގެ ކޯޗް އިސްމާއީލް މަހްފޫޒް (އިންމަ) ބުނެފި އެވެ.\nމާޒިޔާގެ ކޯޗްގެ މަގާމުގައި ހުރި، މުހައްމަދު ނިޒާމް ވަނީ މިދިޔަ އާދީއްތަ ދުވަހު މަގާމުން ކުއްލިއަކަށް އިސްތިއުފާ ދީފަ އެވެ. ދާއިމީ ކޯޗެއް މިވަގުތު ހަމަޖައްސާފައި ނުވުމުން އެ ޓީމަށް އިރުޝާދު ދޭނީ، އެސިސްޓެންޓް ކޯޗް އަހްމަދު ސުޒައިރު އެވެ. އެނގިފައިވާ ގޮތުގައި މާޒިޔާއަށް މިއަދު ދާއިމީ ކޯޗަކު ހަމަޖައްސާނެ އެވެ. އެހެން ނަމަވެސް މިރޭގެ މެޗުގައި ޓީމު ލީޑް ކުރާ ގޮތަށް ހަމަޖެހިފައި ވަނީ ސުޒޭރު ކަމަށް ކުރިން މާޒިޔާއިން ބުންޏެވެ.\nމާޒިޔާގެ ހެޑް ކޯޗްކަން ދެ ފަހަރެއްގެ މަތިން ކުރިން، އިންމަ މިރޭ މެޗަށް ނުކުތުމުގެ ކުރިން ބުނީ، މާޒިޔާގެ އޮތް ސްކޮޑަކީ ކޯޗް ބަދަލުވުމުން އެ ކުޅުންތެރިންގެ މަަސައްކަތުގެ ރޫހަށް ބަދަލު އަންނާނެ ޓީމެއް ނޫން ކަމަށެވެ.\n"އަދި ކޮންމެ ކޯޗެއް މާޒިޔާގައި ހުރި ކަމުގައި ވިޔަސް މާޒިޔާގެ މިހާރު އޮތް ސްކޮޑަށް ބަލާލީމަ އެނގޭ ހަމަ ގައިމު ވެސް ފަސޭހަ ނުވާނެކަން." އިންމަ ވާހަކަ ދެއްކި އެވެ. އޭނާ ވަނީ، މިއަދު މާޒިޔާއަށް އިރުޝާދު ދޭ ސުޒައިރު އާއެކު ގިނަ އަހަރުތަކެއް ވަންދެން މަސައްކަތް ކޮށްފަ އެވެ. އޭގެ އެޑްވާންޓޭޖާއި ޑިސް އެޑްވާންޓޭޖް ވެސް އޮންނާނެ ކަން އިންމަ ފާހަގަ ކުރި އެވެ. އެހެން ނަމަވެސް ކުޅުންތެރިންގެ ގޮތުން މާޒިޔާ ވަރުގަަދަ ވުމަކީ އެ ޓީމަށް އޮތް އެޑްވާންޓޭޖު ކަމަށްވެސް އިންމަ ބުންޏެވެ.\n"ފައިދާ ނެގެންވާ ގޮތް ދެ ފަރާތަށް ވެސް އެނގޭނެ،" އިންމަ ފާހަގަ ކުރި އެވެ. "މީގެ ތަފާތަކީ ހުރިހާ ކަމެއް މިހެން ހުރި ކަމުގައި ވިއަސް މާޒިޔާގައި މިހާރު އެތިބަ ޕްލޭޔަރުންނަކީ ރާއްޖޭގައި މިވަގުތު ތިބި އެންމެ މޮޅު ޕްލޭޔަރުން. އަޅުގަނޑު ބުނާނީ އެއީ އިންޑަވިޖުއަލް ކޮށްވެސް ނަތީޖާ ނެރެވޭވަރުގެ ޕްލޭޔަރުންނޭ. އެހެންވީމަ މިކަހަލަ ކުޅުންތެރިންތަކަކާ އިދިކޮޅަށް އަޅުގަނޑުމެން ނުކުންނައިރު ވިސްނަން ޖެހޭ ކަންކަން ވަރަށް ގިނަ ވާނެ."\nރަނގަޅު ވިސްނުމަކާއި ރަނގަޅު ޑިސިޕްލިން އާއެކު ނުކުމެއްޖެނަމަ މެޗުން ޕޮއިންޓެއް ނަމަވެސް ދަ ގްރާންޑޭ އަށް ހާސިލު ކުރެވިދާނެ ކަމަށް އިންމަ ބުންޏެވެ.\n"އެ ޓީމު އަންޑައެސްޓިމޭޓް ކޮށްލެވޭނެ އެއްވެސް ފުރުސަތެއް އަޅުގަނޑުމެންނަކަށް ނެތް." އިންމާ ވާހަކަ ކުރިއަށް ގެންދިޔަ އެވެ. "މެޗު ކުޅެމުންދާ ކޮންމެ ސިކުންތަކީ އަޅުގަނޑުމެން ފުލް ކޮންސަންޓްރޭޝަނާއެކު ހުރިހާ ޑިޕާޓްމެންޓެއް ހުރިހާ ކުޅުންތެރިން ވެސް ވަރަށް ރަނގަޅަށް މަސައްކަތް ކުރަން ޖެހޭނެ ވަގުތުތައް. އެހެންވީމަ މި ޑިސްޕްލިން އާއެކު އަޅުގަނޑުމެން ކުޅެފި ކަމުގައި ވަންޏާ މެޗުން ކޮންމެވެސް އެއްޗެއް ހާސިލު ކުރުމުގެ ފުރުސަތު އެބައޮތް."\nމިރޭގެ މެޗުގައި ބިދޭސީ ފޯވަޑް އޮޓަބެކް އަށް ކުޅެވިދާނެ ކަމާމެދު އިންމަ ވަނީ ސުވާލު އުފައްދާފަ އެެވެ.\nމާޒިޔާ ދިވެހި ޕްރެމިއާ ލީގް ދަ ގްރާންޑޭ ސްޕޯޓްސް ކްލަބް


Half Marathon ge record thah Mary aai Shifaz aa kohfi\nހާފު މެރަތޮންގެ ރެކޯޑްތައް މަރީ އާއި ޝިފާޒު އާކޮށްފި\nހާފް މެރެތޮން ރޭހުގައި ރާއްޖޭގެ މިހާރު އެންމެ ކާމިޔާބު ދެ އެތުލީޓުން ކަމަށްވާ މަރުޔަމް އަބްދުލް ކަރީމް (މަރީ) އާއި ޝިފާޒު މުހައްމަދު، އެ ކެޓަގަރީގައި ދެ އެތުލީޓުން ހަދާފައިވާ ގައުމީ ރެކޯޑްތައް އާ ކޮށްފި އެވެ.\nސްޕެއިންގެ ވެލެންސިއާގައި ބޭއްވި ދުނިޔޭގެ ހާފް މެރެތޮން ޗެމްޕިއަންޝިޕްގައި، މަރީ ރެކޯޑް ހެދީ 1:33:37 (އެއް ގަޑި 33 މިނެޓް 37 ސިކުންތުން) އެވެ. އޭނާގެ ކުރީގެ ރެކޯޑަކީ މިދިޔަ އަހަރު ޖުލައި ދެ ވަނަ ދުވަހު އޮސްޓްރޭލިއާގެ ގޯލްޑްކޯސްޓްގައި ދުވެގެން ހެދި ރެކޯޑެކެވެ. އޭރު މަރީ ރޭސް ނިންމީ 1:34:24 (އެއް ގަޑި 34 މިނެޓް 24 ސިކުންތުން) ހެދި ރެކޯޑެކެވެ.\nމަރީ41 ގެ ކުރިން އެ ރެކޯޑް އެއް ވަނަ އަންހެން ދުވުންތެރިޔާ ޝަމްހާ އަހްމަދު އަތުގަ އެވެ. ޝަމްހާ މި ރެކޯޑް ހެދީ މާރިޗް 30، 2014 ގައި ބައިނަލްއަގްވާމީ އެތުލެޓިކްސް ފެޑްރޭޝަންގެ ހާފް މެރަތޮންގައި ދުވެ، އެއް ގަޑި 42 މިނެޓުން ރޭސް ނިންމައިގެން ނެވެ.\nމަރީ ވަނީ 2016 އަހަރު ބޭއްވި ގައުމީ އެތުލެޓިކްސް ޗެމްޕިއަންޝިޕްގެ އެންމެ މޮޅު އަންހެން އެތުލީޓްގެ މަގާމު ހޯދާފަ އެވެ. މިދިޔަ އަހަރު މަރީ ވަނީ ކޭއެޗް އެކެޑަމީގައި ކުރީގެ އެއް ވަނަ ދުވުންތެރިޔާ ހުސައިން ހަލީމު (ކުޑަ ހުސައިންގެ) ކޯޗު ކަމުގެ ދަށުން ޓްރެއިނިންތައް ކުރިއަށް ގެންދަން ފަށާފަ އެވެ.\nއޭނާ ވަނީ މިދިޔަ މަހު އަވަށްޓެރި ލަންކާގައި ބޭއްވި ކޮލަމްބޯ މެރޮތޮންގެ 10 ކީލޯ މީޓަރުގައި ވާދަކޮށް ރިހި މެޑަލް ހޯދާފަ އެވެ.\nފިރިހެނުންގެ އިވެންޓްގައި ދުވެ، ޝިފާޒު ގައުމީ ރެކޯޑް ހެދީ 1:14:23 (އެއް ގަޑި 14 މިނެޓް 23 ސިކުންތުން) ރޭސް ނިންމައިގެންނެވެ. އޭނާގެ ކުރީގެ ރެކޯޑަކީ، މިދިޔަ އަހަރުގެ މެއި 21 ވަނަ ދުވަހު ކޭއެލް މެރެތޮންގައި ދުވެގެން ހެދި ރެކޯޑެކެވެ. އެފަހރު އޭނާ ރޭސް ނިންމީ 1:14:48 (އެއް ގަޑި 14 މިނެޓް 23 ސިކުންތުންނެވެ.\nމަރީ އާއި ޝިފާޒު ވަނީ މިދިޔަ އަހަރު ދިރާގު ރޯޑް ރޭހުގައި ވާދަ ކޮށް، ފަސް ކީލޯމީޓަރުގެ ރެކޯޑް މުގުރާލާފަ އެވެ. ފަސް ކީލޯމީޓަރުގެ ރޭހުން، ޝިފާޒު ގައުމީ ރެކޯޑް ހެދީ، 16:15 (ސޯޅަ މިނެޓް 15 ސިކުންތު)އިން ރޭސް ނިންމައިގެންނެވެ.


Ahed Tamimi Minivan Kurumah Govaalaa Muzaaharaa Koffi\nއަހަދު ތަމީމީ މިނިވަން ކުރުމަށް ގޮވާލާ މުޒާހަރާ ކޮށްފި\n9 މަސް, 1 ހަފްތާ, 19 ގަޑި, 14 މިނެޓް,7ސިކުންތު ކުރިން 1780ފަތޯނާ ފާއިޒް\nނަބީ ޞޯލިހް، ހުޅަނގު އައްސޭރި- ފަލަސްތީނުގެ ޒުވާނުންގެ ހައްޤުތައް ހޯދައިދީ، ފަލަސްތީނުގެ މިނިވަންކަމަށް ވަކާލާތު ކުރަމުން އަންނަ އުމުރުން 16 އަހަރުގެ އަހަދު ތަމީމީ ޖަލުން މިނިވަން ކުރުމަށް ގޮވާލާ ގިނަ ބަޔަކު މުޒާހަރާ ކޮށްފިއެވެ.\nހުޅަނގު އައްސޭރީގެ ނަބީ ސޯލިހް އަވަށަށް ނިސްބަތްވާ އުމުރުން 16 އަހަރުގެ އަހަދު ތަމީމީ އަކީ، ފަލަސްތީނުގެ ޒުވާން ޖީލުގައި ހިމެނޭ އެންމެ ހިތްވަރުގަދަ އަދި ކެރޭ އަންހެން ކުއްޖާ ކަމަށް ގިނަ ބަޔަކު ޤަބޫލް ކުރެއެވެ. އަހަދު ވަނީ ފާޅުކަން ބޮޑު ގޮތެއްގައި ފަލަސްތީނުގެ މިނިވަން ކަމަށް ވަކާލާތު ކޮށްފައެވެ. އަދި މީގެ ކުރިން އިޒްރޭލްގެ އަސްކަރިއްޔާއާއިވެސް އެކި ފަހަރުމަތިން އަހަދު ވަނީ ކުރިމަތިލާފައެވެ.\nމިދިޔަ ޑިސެމްބަރުމަހުގެ 19 ވަނަ ދުވަހު އަހަދު ތަމީމީ ހައްޔަރުކޮށްފައިވަނީ، އިޒްރޭލްގެ ސިފައިންގެ މީހެއްގެ މޫނުގައި އޭނާ ޖަހާ މަންޒަރު ފެންނަ ވީޑިޔޯއެއް ވައިރަލްވެފައި ވަނިކޮށެވެ. އަހަދު ހައްޔަރުކޮށްފައިވާއިރު، އިޒްރޭލްގެ ސިފައިން ވަނީ އަހަދުގެ ދެބެންގެ ދަރި ކޮއްކޮ މުހައްމަދަށް ބަޑިން ހަމަލާވެސް ދީފައެވެ. މިހަަމަލާ އާއި ގުޅިގެން މުހައްމަދަށް 72 ގަޑިއިރު ވަންދެން ކޯމާގައި އޮންނަން ޖެހުނެވެ.\nއަހަދުގެ މައްޗަށް 12 ދައުވާއެއް އުފުލާފައިވެއެވެ. މިދައުވާތައް ސާބިތު ވެއްޖެ ނަމަ އޭނާގެ މައްޗަށް 10 އަހަރުގެ ޖަލު ހުކުމެއް އަންނާނެ ކަމަށް މީޑިއާ ރިޕޯޓްތައް ބުނެއެވެ. އިޒްރޭލްގެ އަސްކަރިއްޔާއިން ވަނީ އަހަދުގެ މަންނަ ނަރީމަން އާއި، ދެބެންގެ ދަރި ބޭބެ، ނޫރުވެސް ހައްޔަރުކޮށްފައެވެ.\nހޮނިހިރު ދުވަހު ފަލަސްތީނުގެ ގިނަ އަދަދެެއްގެ ބަޔަކު ވަނީ ނަބީ ސޯލިހު އަވަށަށް އެއްވެ އަހަދުއާއި އޭނާގެ އާއިލާގެ މެމްބަރުން މިނިވަން ކުރުމަށް ގޮވާލާފައެވެ. އިޒްރޭލްގެ ސަލާމަތީ ބާރުތަކުން ވަނީ މި މުޒާހަރާގައި ބައިވެރިވި މީހުންނާއި ދެކޮޅަސް ޓިއަރ ގޭސް ބޭނުން ކޮށްފައެވެ.\nއަހަދު ތަމީމީ ފަލަސްތީނު\n10 ގަޑި ކުރިން 45 0\n15 ގަޑި ކުރިން 217 0\nޚަޝޯގީ މަރުވެފައިވާކަމަށް ސައޫދީއަރަބިއްޔާއިން ކަށަވަރުކޮށްދީފި\nޗެރީ މަލުގެ ބަހާރު މޫސުން މިފަހަރު ޖަޕާނަށް ދިނީ "ސަޕްރައިޒެއް"\n2 ދުވަސް ކުރިން 205 0


Maalee faidhaa ah gaanoonee dhairaa ah vanumakee goas visnumeh: Uhthama fandiyaaru | Mihaaru\nއުއްތަމަ ފަނޑިޔާރު: މާލީ ތަނަވަސްކަން ހޯދަން ގާނޫނީ ދާއިރާއަށް ވަނުމަކީ ގޯސް ކަމެއް ކަމަށް ވިދާޅުވި -- ފޮޓޯ/މިހާރު\nމާލީ ތަނަވަސްކަން ހޯދަން ގާނޫނީ ދާއިރާއަށް ވަނުމަކީ ގޯސް ވިސްނުމެއް: އުއްތަމަ ފަނޑިޔާރު\n18 އޮކްޓޯބަރ 2020 - 12:53 12 comments\nވަކީލުންނަކީ ހަމައެކަނި މާލީ ތަނަވަސްކަން ހޯދަން ބަޔަކަށް ވެގެން ނުވާނެ ކަމަށް އުއްތަމަ ފަނޑިޔާރު އަހުުމަދު މުއުތަސިމް އަދުނާން ވިދާޅުވެއްޖެ އެވެ.\nބާ ކައުންސިލުން ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ވަކީލުން ހުވާ ކުރަން ރޭ ބޭއްވިި ރަސްމިއްޔާތުގައި ވާހަކަ ދައްކަވަމުން އުއްތަމަ ފަނޑިޔާރު ވިދާޅުވީ ވަކީލުންނަކީ ހަމައެކަނި މާލީ ތަނަވަސްކަމަށް މަސައްކަތްކުރާ ބައެއް ކަމަށް ބުނެ ތުހުމަތުތައް އަމާޒުވާ ކަމަށެވެ. އަދި މާލީ ފައިދާ ހޯދުމުގެ ވިސްނުމުގައި ވަކީލުންގެ ދާއިރާއަށް ވަނުމަކީ ގޯސް ވިސްނުމެއް ކަމަށާއި އޭގެ ސަބަބުން އެ ދާއިރާގައި ކުރިއެރުމުގެ ފުރުސަތު ގެއްލިގެންދާނެ ކަމަށް ވެސް އެމަނިކުފާނު ވިދާޅުވި އެވެ.\n"އެ ނިޔަތުގައި މި ފަންނަ ވަންނަ މީހާ ވެގެން ދާނީ ނާކާމިޔާބު މީހެއްގެ ގޮތުގައި." އޮންލައިންކޮށް ބޭއްވި އެ ރަސްމިއްޔާތުގައިި އުއްތަމަ ފަނޑިޔާރު ވިދާޅުވި އެވެ.\nއުއްތަމަ ފަނޑިޔާރު ވަކީލުންނާ މެދު ހިތްހަމަނުޖެހޭ ގިނަ ބަޔަކު އަބަދުވެސް ތިބޭނެ ކަމަށާއި އެއީ ދުނިޔޭގައި ކަން ހިނގާ ގޮތް ކަމަށް ވިދާޅުވި އެވެ. އެގޮތުން ވަކީލުންނަކީ މުޖްތަމައުއާ ދެކޮޅަށް މަސައްކަތް ކުރާ ނުވަތަ މާލީ ތަނަވަސްކަމަށް މަސައްކަތްކުރާ ބައެއް ކަމަށް ބުނެ، މުޖްތަމައުގެ ތެރޭގައި ބަހުސްތައް ހިނގަމުން އަންނަ ކަމަށް ވިދާޅުވި އެވެ. އަދި އެއީ ހަގީގަތެއް ނޫން ކަމަށް ވިޔަސް، އޭގެ އަސަރު އެ ދާއިރާއަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ކުރާނެ ކަމަށް އެމަނިކުފާނު ވިދާޅުވި އެވެ.\n"ގިނަ މުޖްތަމައުތަކުގައި ގާނޫނީ ވަކީލުން ތަސައްވުރު ކުރެވިފައިވަނީ މުޅި މުޖްތަމައުގެ މަންފާއަށް މަސައްކަތްކުރާ ބަޔަކަށް ވުރެ ބޮޑަށް އެ ބައެއްގެ މުއްސަނދިކަމާއި މާލީ ތަނަވަސްކަން އިތުރުކުރާ މަސައްކަތްކުރާ ބައެއްގެ ގޮތުގައި. ހަގީގަތަކީ އެއީ ކަމުގައި ނުވި ނަމަވެސް، ކަމަކާ މެދު މީހުން ގަބޫލުކުރާ ގޮތަކީ އޭގެ ޒާތުގައި މުހިންމު ރޯލެއް އަދާކުރާނެ ކަމެއް." އުއްތަމަ ފަނޑިޔާރު ވިދާޅުވި އެވެ.\nއުއްތަމަ ފަނޑިޔާރު ވިދާޅުވި ގޮތުގައި ވަކީލު ކަމަކީ ހައްގަކަށް ވުރެ ވަރަށް ބޮޑު ޝަރަފެކެވެ. އެހެންވެ، މަސައްކަތުގެ އަހްލާގް ވަރަށް ބޮޑަށް ހިފަހައްޓަންޖެހޭ ކަމަށާއި ނުބައި ތަސައްވުރު ރަނގަޅު ކުރެވޭނީ ވަކީލުން އެ ޒިންމާ އަދާ ކޮށްގެން ކަމަށް ވެސް ވިދާޅުވި އެވެ. އަދި ވަކީލުން އެހެން މީހުންގެ ހަައްގުތަކަށް ރައްކާތެރިވެ، ނަޒާހަތްތެރިކަމާ އެކު މަސައްކަތް ކުރަން ޖެހޭނެ ކަމަށް އެމަނިކުފާނު ވިދާޅުވި އެވެ.\n"މުވައްކިލުންނާއި މުޖްތަމައުގެ ހައްގުގައި މަސައްކަތް ކުރުމުގެ ޒިންމާ. އެގޮތުގައި މަސައްކަތް ނުކުރެވޭ ނަމަ އެ މީހަކު ވެގެން ދާނީ ހޭރި ނެތިގެން އުޅޭ ދޯންޏެއް ފަދަ މީހަކަށް." އުއްތަމަ ފަނޑިޔާރު ވިދާޅުވި އެވެ.\nއުއްތަމަ ފަނޑިޔާރު ވިދާޅުވީ މާލީ ތަނަވަސްކަން ނެތް މީހުންނާއި އިންސާނީ ހައްގުތައް ގެއްލިފައިވާ މީހުންގެ ހައްގުގައި މަސައްކަތް ކުރުމުގައި ވަކީލުން ބައިވެރިވުން މުހިންމު ކަމަށާއި އަދި ދުސްތޫރީ ނިޒާމަށް ކުރިމަތިިވާ ނޭދެވޭ ކަންކަމާ ދެކޮޅަށް ވަކީލުން އަބަދުވެސް ތެދުވާން ޖެހޭ ކަމަށް އެމަނިކުފާނު ވިދާޅުވި އެވެ. އަދި ވަކީލުންގެ މަސައްކަތުގައި އާ ހުނަރުތައް އަބަދުވެސް ދަސްކުރަން ޖެހޭނެ ކަމަށް އެމަނިކުފާނު ވިދާޅުވި އެވެ.\nރޭ ބޭއްވި ރަސްމިއްޔާތުގައި 227 ވަކީލަކު ހުވާ ކުރި އެވެ. މިއީ ގާނޫނީި ފަންނުގެ ގާނޫނަށް އަމަލުކުރަން ފެށި ފަހުން ހުވާކުރި ފުރަތަމަ ވަކީލުންނެވެ.\nއިތުރު ލިޔުންތައް ސުޕްރީމް ކޯޓް ވަކީލުން އަހުމަދު މުއުތަސިމް އަދުނާން (އުއްތަމަ ފަނޑިޔާރު) ބާ ކައުންސިލް\nވަކީލުން ދަރަޖަކުރުމުގެ ގަވާއިދަށް އަމަލުކުރަން ފަށައިފި


Ibrahim Didi: baaruverikan, inqilaabu adhi aruvaalevvun | Mihaaru\nއިބްރާހިމް ދީދީ: ބާރުވެރިކަން، އިންގިލާބު އަދި އަރުވާލުން!\nވެލާނާގޭ އިބްރާހިމް ދީދީ (ކ) މުހައްމަދު އަމީން ދީދީ (މ) އަދި އިބްރާހީމް ނާސިރު.\n16 އޮކްޓޯބަރ 2020 - 10:18\nއެއީ 1970ގެ އަހަރުތަކުގެ ފަހުކޮޅުގެ ދުވަހެކެވެ. ތަނަކީ ކޮޅުނބުގެ ސްކައިލައިން ސައި ފިހާރަ އެވެ. އެ ބޭފުޅަކު އެތަނަށް ވެންނެވީ ޕާނެއް ބައްލަވައިގަންނަވާށެވެ. ހުންނެވީ ވަރަށް ނަލަކޮށް ހެދުން އަޅުއްވައިގެން ސީދަލަށް، ތެދަށް ސްމާޓްކޮށެވެ. އެތަނުން ދިމާވި ތިމާގެ ކުއްޖަކަށް ސައި ވެސް ދެއްވި އެވެ. އާއިލީ ވާހަކައެއް ފިޔަވައި، ރާއްޖޭގެ ވާހަކައެއް، އަމުދުން ސިޔާސީ އެއްވެސް ވާހަކައެއް، ނުދައްކަވަ އެވެ.\nއެއީ ހިމޭން ދުނިޔެއެއްގައި އުޅުއްވާ އެކަނިވެރި ބޭފުޅެކެވެ. ދިވެހި ސިޔާސީ ހަރުގެ ކަމުގައިވި ސްރީ ލަންކާ އަށް އެހެލާފައި ހުންނެވި، ވަރުގަދަ އޮޑިއެކެވެ.\nއޭގެ ތިރީހަކަށް އަހަރު ކުރި އެވެ. ތަނަކީ މި ދިވެހިރާއްޖޭގެ ވެރިރަށް ފުރަމާލެ އެވެ. އޭރު އޭނާ އަކީ ރާއްޖޭގެ ސިޔާސީ ކަނޑަށް އެންމެ ގަދަ އޮޑި އެވެ. ދިވެހި ސިޔާސީ މައިދާނުގެ އެންމެ ނުފޫޒު ގަދަ އެއް އާއިލާ ކަމަށްވާ ވެލާގޭގެ އެންމެ އަލިގަދަ އެއް ތަރި އެވެ. ބަފައިފުށުން އިބްރާހިމް ނާސިރުގެ ބޮޑުބޭބޭފުޅެވެ. މައިފުށުން މުހައްމަދު އަމީން ދީދީގެ ދެބެންގެދެދަރި ބޭފުޅެކެވެ. އެއީ ޖެނުއަރީ 1، 1953 ގައި އުފެދުނު ދިވެހިރާއްޖޭގެ ފުރަތަމަ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ނައިބް ރައީސް ވެލާނާގޭ އިބްރާހިމް މުހައްމަދު ދީދީ (އިބްރާހިމް ދީދީ) އެވެ.\nއެންމެ ފުރަތަމަ އެކުލަވާލި ގާނޫނު ހަދާ މަޖިލީހުގެ މެމްބަރުކަން ކުރައްވައި ފަހުން އަވަށު މަސައްކަތުގައި އުޅުއްވި އެވެ. އެއަށް ފަހު ގައުމުގެ ދެ ވަނަ އަށް އެންމެ އިސް މަގާމާ ހަވާލުވެވަޑައިގަތީ އެވެ. އެ މަގާމަށް އިބްރާހިމް ދީދީ ލެއްވެވުނީ، އަމީން ވިދާޅުވެފައިވާ ގޮތުގައި، ވަރަށް އުނދަގުލުންނެވެ. ސަބަބަކީ އޭނާ އަކީ ތަބީއީ ގޮތުން ބަލާއިރު، ކުރީ ސަފުގައި އުޅުއްވާ ހިތްޕުޅުވާ ބޭފުޅެއް ކަމަށް ނުވުން ކަމަށް އަމީން ވިދާޅުވި އެވެ.\n"އަޅުގަނޑުމެންނަށް އޭނާ ޔަގީން ކޮށްދެއްވީ އަޅުގަނޑު ނެތިއްޖެ ދުވަހަކު ވެސް، ދައުލަތް ހިންގުމުގެ އިސް މަގާމު ގަބޫލުފުޅު ކުރެއްވުމީ ފަހަރެއްގައި ވެސް އޭނާއަށް ވެވަޑައިގެންނެވޭނެ ކަމެއް ނޫންކަމެވެ،" މުތަގައްދިމު ޕާޓީގެ އަހަރީ ޖަލްސާގައި 1950 ވަނަ އަހަރު އަމީން ވިދާޅުވި ކަމަށް "ވެރިއެއްގެ ނިމުން" މަޒުމޫނުގައި ރައީސް މުހައްމަދު ނަޝީދު ލިޔުއްވާފައިވެ އެވެ.\nރާއްޖޭގެ ފުރަތަމަ ނާއިބް ރައީސް އިބްރާހިމް ދީދީ.\nކަންވީ އެހެން ހެއްޔެވެ؟ ފަހަރުގައި އަމީން ދީދީ ވިދާޅުވި ފަދައިން ވެރިކަމުގެ ދަހިވެތި ކަމެއް އިބްރާހިމް ދީދީގެ ހިތްޕުޅުގައި ނެތް ކަމަށް ވެދާނެ އެވެ. އެކަމަކު އަމީނަށް ބޭވަފާތެރިވެވަޑައިގެން އޭނާގެ ވެރިކަން އިންގިލާބުކޮށްލުމުގައި އިބްރާހިމް ދީދީ މުހިއްމު ދައުރެއް އަދާކުރެއްވި އެވެ.\n"އޯކިޑް" ފޮތުގައި ނޫސްވެރިޔާ މުހައްމަދު ޖަމީލް ލިޔުއްވާފައިވާ ގޮތުގައި އަމީނުގެ ވެރިކަން ބަދަލުކުރުމަށް އިބްރާހިމް ޒަކީ (ފާމުދޭރި ތުއްތުދީދީ) އާއި އޭނާގެ ދެ ދަރިކަލުން މުހައްމަދު ޒަކީ އާއި އަހުމަދު ޒަކީ އަދި އިބްރާހިމް ނާސިރު ރޭއްވެވުމަށް ފަހު އެކަން އިބްރާހިމް ދީދީއާ ހިއްސާކުރެއްވީ އެވެ. އެކަމަށް އެތައް ފަހަރަކު އިބްރާހިމް ދީދީ ފަސްޖެހިވަޑައިގަތް ނަމަވެސް އެކަން ކުރަން އޮތީ ޖެހިފައި ކަމަށް އޭނާ ވެސް އެންމެ ފަހުން ދެކެވަޑައިގަތީ އެވެ.\nއެއީ ކީއްވެ ހެއްޔެވެ؟ އަމީން ދިވެހި ދައުލަތުގެ ފައިސާ އިސްރާފުކުރެއްވުމާއި ދުންފަތް މަނާކުރެއްވުމާއި މީހުންނަށް ބޮޑެތި އަދަބުތައް ދެއްވުން ފަދަ ކަންކަމާ ގުޅިގެން އިބްރާހިމް ދީދީ ނުރުހުންވެވަޑައިގަތީ އެވެ. އޭރު އޮތީ ސިހުރު ހަދައި ހުވަދު އަތޮޅު އަތޮޅުވެރިޔާ ވީރު އަލިދީދީ މަރާލިކަމުގެ ކުށުގައި ގއ. ވިލިނގިލީ ހަކީމް ދީދީގެ މައްޗަށް މަރުގެ ހުކުމް ތަންފީޒްކޮށްފަ އެވެ. ވައްކަމެއް ސާބިތުވެ ގޮމާގޭ ސީދީގެ އަތް ވަނީ ބުރިކޮށްފަ އެވެ. އެ ދުވަހު އަމީނާ އެކު ހުޅުލެ އަށް ވަޑައިގެން ހުންނަވަނިކޮށް، ސީދީގެ އަތް ބުރިކޮށް ލޭ މަނާކުރަން ހޫނު ތެޔޮ ޖެހި މަންޒަރު ފެނި އިބްރާހިމް ދީދީ ހޭފުޅުނެތުނު ކަމަށް ވެ އެވެ.\n"ބައެއް ފަހަރު އޭނާ މުހައްމަދު އަމީނަށް ނަސޭހަތްތެރިވެވަޑައިގަންނަވަ އެވެ. އެއް ދުވަހަކު އެ ވާހަކަ ދެންނެވުމުން ތިއީ އިބްރާހިމްބެއާ ބެހޭ ކަމެއް ނޫނޭ، އިބްރާހިމްބެ އަށް ދަތިވާ ކަމެއް އެބަ އޮތްތޯއޭ ވިދާޅުވެ ވަރަށް ކޯފާވެގެން އަމީން ވާހަކަފުޅުދެއްކެވި އެވެ،" ޖަމީލް ލިޔުއްވި އެވެ.\nމުހައްމަދު ޒަކީ އެކަހެރިކުރެއްވުމާއި އަހުމަދު ޒަކީ ކުށްވެރިކުރެއްވުމާއި ނާސިރު ބާކީކުރެއްވުމަކީ ވެސް އިބްރާހިމް ދީދީގެ ހިތްޕުޅާ ނުވި ސަބަބުތަކެވެ. އިބްރާހިމް ދީދީގެ ބަދަލުގައި ހިލިހިލާގޭ މޫސާ ދީދީ އަށް އަމީން ބާރުތަކެއް ދެއްވަން އުޅޭ ކަމަށް ވެސް އަޑު އޮތީ އަރައިފަ އެވެ. އެހެންވެ އޭނާ ވެސް ބާކީވެ މަޑުމަޑުން ވެލާނާގޭގެ ބާރުވެރިކަން ކެނޑެނީ ކަމަށް އިބްރާހިމް ދީދީ އަށް އޮތީ ހީފުޅުވެފައި ކަމަށް ޖަމީލް ގަބޫލުކުރައްވަ އެވެ.\nއިންގިލާބު ރޭއްވެވުމުގައި އިބްރާހިމް ދީދީ އަމަލީ ގޮތުން ބައިވެރިވެވަޑައިގެންނެވި އެވެ. ފާމުދޭރި ތުއްތުދީދީއާ އެކު މ. ނޫރާނީގޭގެ ފެންޑާގައި އަދި އިބްރާހިމް ފާމުލަދޭރި ކިލެގެފާނާ އެކު، ހ. އެއްގަމުގޭ ފޮތްބަލާ ކޮޓަރީގައި މަޝްވަރާތައް ބޭއްވެވި އެވެ.\nއިބްރާހިމް ދީދީ (ކ) އާއި މުހައްމަދު އަމީން.\nއިންގިލާބު ގެންނަން އޮތް ދުވަސް ކަމަށްވާ އޮގަސްޓް 21، 1953 ވީ ހުކުރު ދުވަހު އިބްރާހިމް ދީދީ ވަޔަރުލެސް އޮފީހަށް ވަޑައިގެން އެތަން ބަންދުކުރައްވައި ތަޅުދަނޑި ވެސް އަތުލެއްވި އެވެ. އޭރު ކޮޅުނބުގައި ހުންނެވި އަމީނަށް ހަބަރު ހިނގައިދާނެތީވެ އެވެ. އަދި އެ ދުވަހުގެ ހުކުރު ނަމާދަށް ފަހު ގުޅަކުޅޭ ފަސްގަނޑަށް ހަތަރު އަވަށު ރައްޔިތުން އެއްވެ އަމީނު ވެރިކަމުން ދުރުކުރާށާއި އިބްރާހިމް ދީދީ އާއި ފާމުލަދޭރި ކިލެގެފާނާ ވެރިކަން ހަވާލުކުރަން ގޮވާލައި ހައްޔަރުކުރަން ބޭނުންވާ މީހުންގެ ލިސްޓެއް އިއުލާންކުރި އެވެ. ސިފައިންގޭގެ ނައިބް ބަންދު މުހައްމަދު ކަލޭގެފާނު ފަދަ ސަރުކާރުގެ އިސް ވެރިންނާއި، ކެރަފާ މުހައްމަދު ކަލޭގެފާނު ފަދަ އަމީނުގެ ގާތް މީހުން ހިމެނޭ އެ ލިސްޓަކީ އިބްރާހިމް ދީދީގެ ބައިވެރިވުމާ އެކު ތައްޔާރުކުރި ލިސްޓެކެވެ.\nދެ ތިން ގަޑިއިރުގެ ތެރޭގައި، ލޭއޮހޮރުވުމެއް ނެތި އިންގިލާބެއް ގެނަ އެވެ. އެއަށް ފަހު އިބްރާހިމް ދީދީ އާގެ އަށް ވަޑައިގެން އަމީންގެ އަނބިކަނބަލުން ފާތިމަތު ސައީދު ގާތު ވިދާޅުވީ ރާއްޖޭގެ ރައްޔިތުން އެދިގެން، އެހެން އެއްވެސް ގޮތެއް ނެތިގެން މުހައްމަދު އަމީން ވެރިކަމުން ދުރުކޮށްފައިވާ ކަމަށެވެ.\nރައްޔިތުންގެ ހާއްސަ މަޖިލީހުގެ ކުއްލި ބައްދަލުވުމެއް ބާއްވަވައި މުހައްމަދު އަމީނުގެ މައްޗަށް އިތުބާރު ނެތްކަމުގެ ވޯޓެއް ނަގައި ވަގުތީ ގޮތުން ދައުލަތުގެ ކަންކަން އިބްރާހިމް ދީދީ އާއި ފާމުލަދޭރި ކިލެގެފާނާ ހަވާލުކުރަން ފާސްކުރި ކަމަށް ޖަމީލް ލިޔުއްވާފައިވެ އެވެ.\nއަމީނަށް ދޮންކަޅު އަންގަވައިލެއްވީ ވެސް އޭގެ ފަސް ދުވަސް ފަހުންނެވެ. ވަޔަރުލެސް މެދުވެރިކޮށް އަވަސް، އަދި ސިއްރު މެސެޖެއްގެ ގޮތުގައި އިބްރާހިމް ދީދީ އެންގެވީ އާއްމު ރައްޔިތުންގެ ތެރެއިން ގިނަ ބަޔަކު އެ މީހުން އެއުޅޭ އުނދަގޫ ހާލަތާ ގުޅިގެން ވަރަށް ބޮޑަށް ހަޅުތާލުކުރަމުންދާ ކަމަށެވެ. އަދި އެ ބޮޑު ހަޅުތާލު އައީ ކުއްލިއަކަށް ކޮންޓްރޯލްކުރެވޭ ގޮތަށް ނޫން ކަމަށާއި އެހެންކަމުން ވަރަށް އަވަހަށް މާލެ ވަޑައިގަތުމަށް އަމީނަށް ދެންނެވި އެވެ. ވެރިކަމުން ދުރުކުރެއްވި ކަމެއް ނާންގަވަ އެވެ.\nއާރްއޭއެފްގެ ކަނޑަށް ޖައްސާ ބޯޓެއްގައި ރާއްޖެ ވަޑައިގެން އަމީން ބޭނުންފުޅުވީ މާލޭގެ ކަންކަން ހަމަޖައްސާލައްވައި ރައްޔިތުންގެ އެދުންތައް ފުރިހަމަކޮށްދެއްވާށެވެ. އެކަމަކު އަމީން ގޮވައިގެން އިބްރާހިމް ދީދީ އާއި ފާމުލަދޭރި ކިލެގެފާނު ވަޑައިގަތީ ދޫނިދުއަށެވެ. ރައްޔިތުން ތިބީ ކެކިކެކި ކަމަށާއި މާލެ ވަޑައިގެންފި ނަމަ ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތިވެދާނެ ކަމަށް ވިދާޅުވެ އެވެ.\nދޫނިދޫގައި ހަތަރު މަހެއްހާ ދުވަސް ހޭދަކުރެއްވިތަނާ ކަކާގޭ އިބްރާހިމް ހިލްމީ ދީދީ އާއި އަމީނުގެ ދަނބިދަރިކަލުން ޝަމްސުއްދީން ހިލްމީ އެންގެވީ ރައްޔިތުން ތިބީ އަމީނާ އެކު ކަމަށެވެ. އަދި އެ ދެ ބޭފުޅުންގެ ރޭއްވެވުމުގެ މަތިން އަލުން ވެރިކަން ހޯއްދަވަން އެއް ރެއެއްގެ މެންދަމު އަމީނު މާލެ ވަޑައިގެންނެވި އެވެ. ސިފައިންގެ އަށް ވަންނަވައި އަމީނު ވިދާޅުވީ ބޭނުންފުޅުވަނީ މުހައްމަދު ފަރީދު ރަސްކަމަށް އިސްކޮށް ތިމަންނަ އާއި ހިލްމީއާ ދެ މީހުން ވެގެން ގައުމު ހިންގަން ކަމަށެވެ. އެކަމަކު ސިފައިންގެ ތާއީދެއް ނުލިބުނެވެ.\nއޭރު ހިލްމީ ހުންނެވީ އިބްރާހިމް ދީދީ ބަލާ ގ. މާޖެހިގެ އަށް ވަޑައިގެންނެވެ. އެކަމަކު އަމީން މާލެ ވަޑައިގެންފި ކަމަށް ސިފައިންގެ ތެރެއިން އިބްރާހިމް ދީދީ އަށް މައުލޫމާތު ލިބުމުން ސިއްރު ސިއްރުން ފާރު މަތިން ފުންމާލައްވައިގެން ވަޑައިގަތީ މީހުން އެއްކުރާށެވެ. ގަލޮޅު މައިޒާންދޮށުން މީހުންނަށް ގުޅަކުޅޭ ފަސްގަނޑަށް ދާން އަންގަވައި، އެހެން އަވަށްތަކުން ރައްޔިތުން އެއްކުރަން މީހުން ފޮނުވި އެވެ. އިބްރާހިމް ދީދީ ހުންނެވީ ވަރަށް ބޮޑަށް ހާސްވެފަ އެވެ. އަމީން އަލުން ވެރިކަން ހޯއްދަވައިފި ނަމަ އިބްރާހިމް ދީދީގެ ދުވަސްދިޔައީ އެވެ. އަދި އަތިރީގެ އާއި ކަކާގެ އަށް ސިޔާސީ ބާރުވެރިކަން ލިބި ވެލާނާގޭގެ ބާރު ދާނެ އެވެ.\nމުހައްމަދު އަމީން އަސްކަރީ ޔުނިފޯމުގައި: ވެރިކަން ހޯއްދަވަން ވަޑައިގެންނެވި ހުންނެވީ ސިފައިންގެ ޔުނިފޯމެއްގައި ކަމަށް ތާރީހު ބުނޭ.\nއެ ފިކުރުގައި ސިފައިންގެއަށް ވަޑައިގެން އަމީނުގެ އަތްޕުޅުގައި ބިޑި އަޅުވަން އަމުކުރެއްވި އެވެ. އޭރު އަމީނު މާލެ އަރައިކަމުގެ ހަބަރު ލިބިގެން ސިފައިންގެ ދޮށަށް އޮތީ ހަވަރު އެއްވެފަ އެވެ. މީހުން ތިބީ ކެކިފަ އެވެ. އަމީނުގެ ސަލާމަތަށް އޭނާ ބަޑި ގުދަނަށް ވައްދަވައި ތަޅުލަން ނުވަތަ ހަވަރު މައިތިރިކުރަން ސިފައިންނަށް އެންގެވެން އިބްރާހިމް ދީދީއަށް އޮތް ނަމަވެސް އެކަން ނުކުރައްވާ ކަމަށް ޖަމީލް ލިޔުއްވި އެވެ.\n"ވަންނަން އުޅޭ މީހުން ވަންނާނެއެއްނު އަޅާނުލާ. ދޫކޮށްލާ،" ހާސްކަމުގެ ތެރޭގައި އިބްރާހިމް ދީދީ ސިފައިންގެ މީހަކަށް އެންގެވި ކަމަށް ޖަމީލްގެ ފޮތުގައިވެ އެ އެވެ.\nއެކަމަކު ސިފައިންގެ އަށް ހަވަރު ވަދެ އަމީން ވަށައިލުމުން، އެމަނިކުފާނު ސަލާމަތްކުރެއްވޭތޯ އިބްރާހިމް ދީދީ މަސައްކަތްކުރެއްވި އެވެ. އެކަމަކު ދެނަކާ ދެނެއް ނެތެވެ. މީހުންތައް އަމީނުގެ ގައިކޮޅަށް ހަމަލާދޭން ފަށައި ސިފައިންގެ އިން ނެރެގެން ފަސްގަނޑަށް ގެންދިޔަ އެވެ. އަމީން ސަލާމަތްކުރެއްވޭތޯ ނާސިރާއި އިބްރާހިމް ދީދީ، ނުކުންނެވި އެވެ. ގިނަ އިރުތަކެއް ނުވެ އަމީނުގެ ލެއިން ނާސިރުގެ ގަމީސްކޮޅު ތަތްތެޅުނެވެ. އޭރު އިބްރާހިމް ދީދީ ދެން ތިއްބެވި ބޭފުޅުން ސަލާމަތްކުރެއްވޭތޯ ސިފައިންގެ ތެރެއަށް ވަންނަވައިފި އެވެ.\nއެކަމަކު ކުރެވުނު ކަމެއް ނެތެވެ. ހަވަރުން އަމީނަށް އިންސާނިއްޔަތާ ހިލާފު އަނިޔާދީ، ވަރަށް ބޮޑަށް ޒަހަމްކޮށްލައި ފަޅުތެރޭގައި އޮތް ބައްތެއްޔަކަށް އެއްލާލި އެވެ. އިބްރާހިމް ދީދީ އަށް ކުރެއްވުނު ވަރަކީ، އިރު އެރުމާ އެކު އަމީނުގެ ގައިކޮޅުގައި ބޭސް އަޅަން ބޭސްވެރިޔަކު ފޮނުއްވުމެވެ. ދެން އޭނާ ކުރެއްވި ކަމަކީ، ނާކާމިޔާބުވި ބަޣާވާތުގެ ބައިވެރިންނަށް ހަރުކަށި އަބަދު ދެއްވާނެކަމުގެ ޔަގީންކަންދެއްވުމެވެ. ކަން ވީ އެހެންނެވެ. އެ ދުވަހުގެ 11 ޖެހިއިރު ބޮޑުބަނޑޭރިގޭގައި އަމީން ދީދީ ފަތްޖެހި އެނދެއްގައި ބާއްވައިގެން ތަހުގީގު ކުރި އެވެ. އަދި އަމީން އިއުތިރާފާ އެކު، ބަޣާވާތްކުރުމުގެ ކުށުން ކުށްވެރިވެ ހަވީރު ހަތަރެއް ޖެހިއިރު މަޚުކަމަތުލް ޝަރުއިއްޔާގައި، އެމަނިކުފާނު އުމުރުދުވަހަށް އަރުވާލަން ހުކުމްކުރި އެވެ.\nފައިންޕުޅުގައި ހިލިހިލާ ޖަހާފައި އޮތް ހާލުކޮޅުގައި، ކ. ގާފަރުގައި ހުކުމް ތަންފީޒްކުރައްވަމުން ގެންދަވަނިކޮށް ހާލުބޮޑުވެ ކ. ވިހަމަނާފުށި (މިހާރުގެ ކުރުނބާ މޯލްޑިވްސް) އަށް ގެނަ އެވެ. މާ ގިނަ ދުވަހެއް ނުވެ އަމީން އަވަހާރަވީ އެވެ. ދުނިޔެ ދޫކުރެއްވީ އަނބިކަނބަލުން ފާތިމަތު ސައީދާއި ދަރިކަނބަލުން އަމީނާ މުހައްމަދު އަމީން އަދި ކޮއްކޯފުޅު މަރިޔަމް އަމީން ފޮނުވައިދޭން އަމީން އެދިވަޑައިގެންނެވި އެދިވަޑައިގަތުން އިބްރާހިމް ދީދީ އަށް ފުރިހަމަނުކޮށްދެވި ވަނިކޮށެވެ. އަމީން ދޫނިދޫގައި ހުންނެވިއިރު ދަރިކަނބަލުންނަށް ފޮނުއްވި ސިޓީއެއް ވެސް ރައްދުނުކުރެވި އިބްރާހިމް ދީދީގެ އަތްޕުޅުގައި އޮތެވެ. އަމީނާ އަށް އެ ސިޓީ ލިބިވަޑައިގަތީ، 1983 ވަނަ އަހަރު މާޖެހިގޭގައި ހުންނަ އިބްރާހިމް ދީދީގެ ކޮޓަރިކޮޅު ސާފުކުރަނިކޮށް ފެނިގެން އެގޭ ބޭފުޅަކު ދިނުމުންނެވެ.\nއެ ސިޓީގައި އިބްރާހިމް ދީދީ އަށް ނިސްބަތްކުރައްވައި ލިޔުއްވާފައިވާ ކަމަށް ބެލެވޭ ވާހަކަތަކެއް އޮތެވެ. އެގޮތުން ވިދާޅުވެފައި އޮތީ އިންސާނަކާ ދިމާވާ ކޮންމެ ދަތިކަމަކާއި ކުރިމަތިލާން ޖެހޭ ކޮންމެ މުސީބާތަކާ އެކު ލައްވާވަފައިވަނީ އަގުހުރި ދަރުސްތަކެއް ކަމަށެވެ. އެއީ ތިމާގެ ތެދުވެރި ރަހުމަތްތެރިންނާއި ހަސަދަވެރި ދުޝްމިނުން އޮޅުމެއް ނެތް ގޮތުގައި، ވިސްނައިދެއްވުން ކަމަށް ލިޔުއްވި އެވެ.\nއިބްރާހިމް ދީދީ އަށް އަމީން ހާދަ އިތުބާރެއް ކުރެއްވި އެވެ. އިންގިލާބުގެ ދުވަސްތަކެއް ކުރިން ބޭސްފަރުވާއަކަށް ބޭރަށް ވަޑައިގަތުމުގެ ކުރިން އަމީން ވިދާޅުވެފައިވާ ގޮތުގައި މި ގައުމު މާތްރަސްކަލާނގެ ވާގިފުޅާއި ލައިގެން ސަލާމަތްވާނެ އޮތީ ހަމަ އެންމެ ގޮތެއް ކަމަށާއި އެއީ އިބްރާހިމް ދީދީގެ ފަހަތްޕުޅުން، ދިވެހި އުއްމަތުގެ އެންމެހައި ދަރިން، ބިރެއް ނެތި، ސިހުމެއް ނެތި ހިނގަމުން ދިއުމެވެ.\nއެކަމަކު އަމީނުގެ ނިމުން އެ އައީ އިބްރާހިމް ދީދީ ގެންނެވި އިންގިލާބެއްގައި ވެރިކަމުން ދުރުވެ ހުންނަވައި އަލުން ވެރިކަން ހޯއްދަވަން އުޅުއްވަނިކޮށް ހަވަރުން ދިން އަނިޔާތަކުގަ އެވެ.\n"އަމީނުގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ނާއިބް ރައީސެއްގެ ގޮތުން އިބްރާހިމް ދީދީ، އަމީނަށް އޭނާގެ ވެރިކަން ނިމުމުގައި ވަފާތެރިވެވަޑައިގަތްކަމަކަށް އަޅުގަނޑު ނުދަންނަވާނަމެވެ،" އިންގިލާބުގެ ބައިވެރިއެއް ކަމަށްވާ އިބްރާހިމް ޝިހާބު ލިޔުއްވާފައިވެ އެވެ.\nދަރިކަނބަލުންނަށް ފޮނުއްވި ސިޓީގައި އަމީން ލިޔުއްވާފައިވާ އިބާރާތްތަކުން، އިބްރާހިމް ދީދީ އަށް ފަހުން ކުރިމަތިވެވަޑައިގަން ކަންކަން ސިފަކުރެވިދާނެ އެވެ.\n"އާއެކެވެ. ދުނިޔެއަކީ ވަރަށް ގިނަ ފަހަރަށް ބޭވަފާތެރި އެއްޗެކެވެ. ނަސީބާއި، ކާމިޔާބުގެ ސިޑިން މީހަކު އަރަމުން ދާއިރު، ދުނިޔެ އޮންނާނީ އެމީހެއްގެ މައްޗަށް ހިނިތުންވެފަ އެވެ. ނަސީބު ތުންފިއްތައިލުވުމުން، ދުނިޔެ ތުންފިއްތާން ފަށާނީ ވަރަށް ވެސް އަވަހަށެވެ. އިންސާފެކޭ ކިޔާ އެއްޗެއްގެ ހަނދާން ހުންނާނީ، ދުނިޔެ އިން ވަރަށް ވެސް މަދު ބައެކެވެ،"\nއިބްރާހިމް ދީދީ އަރުވާލެއްވުން: ރޭއްވެވުމެއްތަ؟\nއިންގިލާބަށް ފަހު އިބްރާހިމް ދީދީ އާއި ފާމުލަދޭރި ކިލެގެފާނު ދުވަސްކޮޅަކު، އިންގިލާބު ކޮމިޓީގެ ލަފާގެ މަތިން، ދައުލަތް ހިންގެވި އެވެ. ފަހުން މުހައްމަދު ފަރީދު ރަސްކަމަށް އަދި ކިލެގެފާނު ބޮޑުވަޒީރަކަށް އިސްކުރި އެވެ. އިބްރާހިމް ދީދީ އަށް ލިބިވަޑައިގަތީ ކެބިނެޓުގެ މާލީ ވަޒީރުކަމާއި އަމަންއާއްމުގެ ވެރިޔާކަމެވެ.\nދުވަސްކޮޅެއް ފަހުން ބޭސްކޮޅަކަށް (ބައެއް ބޭފުޅުން ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި ދަރިކަލުން އަހުމަދު ދީދީ އަށް ކިޔަވައިދެއްވުމަށް) ކޮޅުނބަށް ވަޑައިގަތީ ސިފައިންގޭގެ ވެރިކަމާއި މާލީ ކަންކަން ނާސިރާ ހަވާލުކުރައްވައިފަ އެވެ. ލަންކާގައި އިބްރާހިމް ދީދީ ހުންނަވަނިކޮށް، އޭރު ލަންކާ އަށް ރާއްޖޭން ކަނޑައަޅާފައި ހުންނަ ރެޕްރެޒެންޓޭޓިވް މުހައްމަދު ޒަކީއާ މައްސަލަތަކެއް ޖެހިވަޑައިގަތީ އެވެ. ހާރިޖީ ވަޒީރެއް ފަދަ ރެޕްރެޒެންޓޭޓިވްގެ މައްޗަށް، އެއްވެސް ޒިންމާއެއް ނެތި އަމިއްލަފުޅު ކަމެއްގައި ގޮސް ހުންނެވި އިބްރާހިމް ދީދީ އަމުރުކުރެއްވުން ވެގެންދިޔައީ ބޮޑު މައްސަލައަކަށެވެ. ހަގީގަތަކީ، މުހައްމަދު ޒަކީ އަކީ ވެސް އިބްރާހިމް ދީދީ އަށް ބޮޑުބޭބޭފުޅު ވިދާޅުވާ ބޭފުޅަކަށް ވާތީ އޭނާ ކަންކަމަށް ގޮތްކިޔުއްވަނީ ބަފައެއްގެ ވިސްނުމުންނެވެ.\nބޮޑުވަޒީރު އިބްރާހިމް ފާމުލަދޭރި ކިލެގެފާނު (ކ-4) މުހައްމަދު ޒަކީ (ވ) ކޮޅުނބަށް ސަރުކާރުން ފޮނުވި ވަފްދަކާ އެކު.\nއެކަމަކު އެންމެ ފަހުން ހައިޖާނު ބޮޑުވެ މުހައްމަދު ޒަކީ ސަރުކާރަށް ޝަކުވާ ހުށަހެޅުއްވީ އެވެ. އެއާ އެކު ބޮޑުވަޒީރު އެ މައްސަލަ ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހަށް (ބައެއް ބޭފުޅުން ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި ކެބިނެޓަށް) ހުށެއްޅުވުމުން އެތަނުން ނިންމީ ގާނޫނާއި ގަވާއިދުތަކުގެ ތެރޭގައި ހުންނެވީ މުހައްމަދު ޒަކީ ކަމަށެވެ. އެއަށް ފަހު ވެސް ދެ ބޭފުޅުން ސުލްހަކުރެއްވޭތޯ ކުރި މަސައްކަތް ނާކާމިޔާބުވުމުން ސަރުކާރުން އިބްރާހިމް ދީދީ އަށް އެންގީ ސަރުކާރުގެ އަމުރެއް ލިބިގެން މެނުވީ މާލެ ވަޑައިނުގަތުމަށެވެ.\nފަހުން ރަދުން މުހައްމަދު ފަރީދު ބޭސްކޮޅަކަށް ކޮޅުނބަށް ވަޑައިގެންނެވި ފަހަރެއްގައި ރާއްޖެ ގެންދަން އިބްރާހިމް ދީދީ އެދިވަޑައިގަތުމުން ރަދުން އެ މަސައްކަތްޕުޅު ކުރެއްވި އެވެ. އެކަމަކު ނާސިރު ވިދާޅުވި ކަމަށް ވަނީ ގެންނަވައިފިއްޔާ ވަޑައިގަންނަވަން ޖެހޭނީ ދޫނިދުއަށް ކަމަށެވެ.\nސުވާލަކީ އިބްރާހިމް ދީދީ ސިލޯނަށް "އަރުވާލެއްވުނީ" ހަގީގަތުގައި މުހައްމަދު ޒަކީއާ ޖެހުނު މައްސަލައާ ގުޅިގެން ހެއްޔެވެ؟ މައުލޫމާތު އެނގޭ، އިތުބާރު ހުރި މަސްދަރަކުން ކަށަވަރުކޮށްދިން ގޮތުގައި މުހައްމަދު ޒަކީ އާއި އިބްރާހިމް ދީދީއާ ދެމެދު ޖެހުނު މައްސަލަގަނޑުގެ ފައިދާ ނާސިރު ނެންގެވީ އެވެ. ނުވަތަ ނާސިރު ހުންނެވީ އިބްރާހިމް ދީދީ މާލެ ވަޑައިނުގެންނެވޭ ގޮތެއް ވޭތޯ ބައްލަބައްލަވަ އެވެ. ސަބަބަކީ އޭރު ވެސް ނާސިރުގެ ނަޒަރު ހުއްޓިފައިވަނީ ވެރިކަމަށް ކަމަށް ވެފައި އިބްރާހިމް ދީދީ ވަޑައިގެންފި ނަމަ އެކަން ކާމިޔާބުނުކުރެއްވިދާނެތީވެ އެވެ. ނުވަތަ ކާމިޔާބުވިޔަސް މަގާމުގައި ނުހުންނެވިދާނެތީވެ އެވެ.\nނާސިރުގެ ރޭވުން އެކަމުގެ އަޑީގައި އޮތީ،" ތާރީހު ދިރާސާކުރައްވާ ބޭފުޅަކު، ނަން ނުޖަހަން އެދިވަޑައިގަންނަވަމުން، ވިދާޅުވި އެވެ. "ސީދާ ވެރިކަމަށް ވިސްނާވަޑައިގެން ނާސިރު ކުރެއްވި ކަމެއް އެއީ."\nއެކަމަކު އިބްރާހިމް ދީދީ ހިތްޕުޅުން އޭނާ އަށް މާލެ ވަޑައިނުގެންނެވޭ ގޮތް ހެއްދެވީ މުހައްމަދު ޒަކީގެ އެދުމުގެ މަތިން ބޮޑުވަޒީރު ފާމުލަދޭރި ކިލެގެފާނެ އެވެ. މުހަމަދު ޒަކީއާ ފަހުން ބައްދަލެއް ނުކުރައްވަ އެވެ. ވާހަކަފުޅެއް ވެސް ނުދައްކަވަ އެވެ.\nމުހައްމަދު ޒަކީގެ ދަރިކަލުން އިބްރާހިމް ޝަހީދު ޒަކީ ވިދާޅުވި ގޮތުގައި އިބްރާހިމް ދީދީއާ ބައްދަލުކުރެވޭތޯ ބައްޕާފުޅު ވަރަށް މަސައްކަތްކުރެއްވި ކަމަށެވެ.\n"އެކަން ނުވުމުން، ތިމަން އަވަހާރަވުމުން ތިމަން ތުއްތުބޭ (ޒަކީ އޭރު ވެސް އިބްރާހީމު ދީދީއާ މުހާތަބުކުރައްވާ ގޮތް) އަރިހުގައި ފަސްދާނުލައިދިނުން އެދިވަޑައިގެން އެކަން އެގޮތައް ކުރެވުނު،" ޝަހީދު ޒަކީ ވިދާޅުވި އެވެ.\n"މަރުހޫމް ޒަކީގެ ހިޔާލުފުޅަކީ ތުއްތުބޭ މާލެ ގެންނަވައި މިނިވަންކަން މަތީ ބެހެއްޓެވުން."\nވެލާނާގޭ އިބްރާހިމް ދީދީ އާއިލީ ފޮޓޯއެއްގައި ދަރިކަލުން އަހުމަދު ދީދީ (ކ) އާއި ދަރިކަނބަލުން އާމިނަތު ދީދީއާ އެކު.\nއެކަމަކު އެ ހުއްދައެއް ނެތެވެ. ސަރުކާރުން ލަންކާގައި ހުންނެވުމުގެ ހަރަދު ދެ އެވެ. މާލޭން ވަޒީރުންގެ ކާރުކޮޅު ބަދަލުކުރާއިރު އިބްރާހިމް ދީދީގެ ކާރުކޮޅު ވެސް އާކޮށްދެ އެވެ. ދަރިކަލުން އަހުމަދު ދީދީ އޮސްޓްރޭލިއާ އަށް ވަޑައިގަތުމުން ކޮޅުނބުގެ ވެލޯނާ ބިލްޑިންގެ ފްލެޓެއްގައި ދިރިއުޅުއްވީ ގިނިކަންޏާ އެވެ. ދޭތެރެއަކުން އާއިލީ ބޭފުޅުންނަށް ފަރިކޮޅަށް ދައުވަތު ދެއްވަ އެވެ. ކައްކަވަނީ އަމިއްލަފުޅަށެވެ. ބައެއް ދިވެހިން ސަޔަށް ގެންނަވަ އެވެ.\n"ނަފްސާނީ ގޮތުން ވަރަށް ވަރުގަދަ ބޭފުޅެއް އެއީ. އަޅުގަނޑުގެ ހިޔާލުގައި، އެމަނިކުފާނު އަރުވާލައްވާފައި ހުންނެވިއިރު އެކަނިވެރިކަން އެއީ އެ ވަރުގަދަކަމުގެ ސަބަބަކީ،" އިބްރާހިމް ދީދީއާ ބައްދަލުވި ބޭފުޅެއް ކަމަށްވާ ނަސްރުﷲ ކަމާލުއްދީން ވިދާޅުވި އެވެ.\nހަގީގަތުގައި އިބްރާހިމް ދީދީ އަށް ޖެހިވަޑައިގަތީ މި ޒަމާނުގައި ސިޔާސީ ލީޑަރުންނަށް ވެސް ޖެހިވަޑައިގަންނަވާ ހާލުކޮޅެވެ. ވެރިކަން ހޯއްދަވަން އެކުގައި މަސައްކަތްކުރައްވާނެ އެވެ. އެކަމަކު ވެރިކަން ލިބުމާ އެކު، ފިޔަ ކޮށާލަނީ އެވެ. ނޫނީ ވެރިކަން ލިބުމާ އެކު ވާދަވެރިޔާ އަށް ޖެހެނީ ޖަލަށް ވަންނާށެވެ. ނުވަތަ ރާއްޖޭން ބޭރުގައި އަރުވާލެވިގެން ހުންނާށެވެ.\nއިބްރާހިމް ނާސިރުގެ ވެރިކަން ނިމި، ރައީސް މައުމޫން އަބްދުލްގައްޔޫމް ވެރިކަމަށް ވަޑައިގެން އިބްރާހިމް ދީދީ މާލެ ވަޑައިގަތުމަށް ހުއްދަ ދެއްވި އެވެ. ނަމަވެސް އޭނާ ގަސްދުކުރެއްވީ މާލެ ވަޑައިނުގެން އިހަށް މަޑުކޮށްލަވާށެވެ.\nއެގޮތުގައި ހުންނަވަނިކޮށް 1981ގައި އެކްސިޑެންޓެއްވެ ސީރިއަސް އަނިޔާތަކެއް ލިބިވަޑައިގެން ކޮޅުނބުގެ ސުލައިމާނު ހޮސްޕިޓަލުގައި އެޑްމިޓްކުރި އެވެ. އަދި އޭގެ ހަތަރު މަހެއްހާ ދުވަސް ފަހުން އެ އަހަރުގެ އޮކްޓޫބަރު ކުރީކޮޅު، އުމުރުފުޅުން 82 އަހަރުގައި އަވަހާރަވީ އެވެ. އުފަން ގައުމަށް ނާދެވި 27 އަހަރު ސްރީ ލަންކާގައި ހޭދަކުރައްވާފައިވަނިކޮށެވެ.\nތާރީހް ރައީސް އިބްރާހިމް ނާސިރު ރައީސް އަމީން ވެލާނާގޭ އިބްރާހިމް ދީދީ\n101 ކޮމެންޓް, 27 ރިއެކްޝަންސް\nވަރަށް ރަގަޅު އާޓިކަލްއެއް\nޔޮގޯސްލާވް ގެ ޙުދުމުޙުތާރު ޖައްބާރު ވެރިޔާ ސްލޮބޮޑެން މިލިސެވިޗް ދުނިޔެއިން ނެތިދިއުމަކީ އޭނާގެ ނުބައި ނުލަފާކަން ނެތިހިގައިގޮސް ހުދު ކާފޫރު ކޮޅެއްހާ ސާފު މީހަކަށް އޭނާ ވެގެން ދިއުމެއްނޫން. # ފޮޓޯގައި ތިތިބަމީހުން އެމީހުންގެ ހެޔޮ ޙަޔާތުގައި ކޮށްފައިވާ ނުބައި ނުލަފާ ކަންކަމުގެ ވާހަކަ ދެއްކުމެއްނެތި ހަމައެކަނި ފާހަނގަކުރާ ދުވަހެއްގެސަބަބުން އެމީހުންގެ މައްޗަށް ޙައްޤުނޫން ތައުރީފްކޮށް އެއީ މާމޮޅު ބައެއްކަމަށް ހަދާކަށް ނުޖެހޭ. ރަންނަމާރިފަދަ ވާހަކަ ދެއްކުންހުއްޓާލާ.\nމީހުންގެ ގޯސް ކަމުގެ ވާހަކަ ދެއްކުމަށް ވުރެ އެ މީހެއްގެ ފުށުން ވީ ފައިދާތައް ހަނދުމަކޮށް އެ ވާހަކަތައް ދެއްކުމަކީ ފިތުނަ ފަސާދައިން ދުރުކޮށްދޭނެ ކަމެއް. އަފީފު ދީދީއަށް ވެސް ގޯސް ކަންތައްތައް ކުރެވިފައިވާނެ.\nއަސްލުވެސް ދޯ ؟؟\nރާއްޖޭގެ ނޫސްތަކުގައި ދިވެހިތާރީހަށް ކޮލަމެއް ހާއްސަކުރެވެއްޖިނަމަ ދިވެހި ނޫސްތަކަށް ކިޔަވާކުދިންނާއި އެކަޑަމިކް ފަރާތްތަކުގެ ޝަޢުގުވެރިކަން އިތުރުވެ ދިވެހި ނޫސްތަކުގެ ދައުރުވުން އިތުރުވާނެ،\nމިއީ ވަރަށްވެސް ފުރިހަމަ އާޓިކަލްއެއް. ފަހަކަށް އައިސް ޝައުގުވެރިކަމާއެކު މިފަދަ ދިގު އާޓިކަލްއެއް ކިޔައެއްނުލެވޭ. މުހައްމަދު ޖަމީލު ކޮށްފައިވާ ދިރާސާ އަށާއި، އިތުރު ބައެއް ބޭފުޅުންގެ ފަރާތްޕުޅުން ލިބިލެއްވި މަޢުލޫމާތުގެ އަލީގައި ވާހަކަ ގެނެސްދީފައިވަނީ ވަރަށް ފުރިހަމައަށް. ރާއްޖޭގެ ސިޔާސީ މަޝްރަހުގެ މިކަހަލަ މުހިންމު ގިނަ ވާހަކަތަކެއް ދިރާސާކޮށް ގެނެސްދޭނެ ކަމަށް އުންމީދުކުރަން. ޝުކުރިއްޔާ ! ހަމްދޫން!\nހަމްދޫން ލިޔުއްވައިފައި މިވަނީ ތާރީޚީ މައްސަލައެއްގެ ތަޙުލީލީ ލިޔުމެކެވެ. އެކަމަކު މިރާއްޖޭގެ މުޖުތަމަޢު އަދި މިބާވަތުގެ ލިޔުންތައް ފަހުމުވާ މިންވަރަށް ތަސައްރަފެއް ނުފުދެއެވެ. މީގެ ތިރީގައިވާ ކޮމެންޓުތަކުން ދިވެހި މުޖުތަމަޢުގެ ޖާހިލުކަމަށް ހެކި ދައްކައިދެއެވެ. އެންމެނަށް ހުރިހާ ދާއިރާއެއްްގެ ހުރިހާކަމެއް އެނގެއެވެ. ނޭނގޭކަމެއް ނެތެވެ. އަދި ބުނަމެވެ. މިކަމުގައި ފޫޅު އަލިބޭބެ ވަކި އިސްތިސްނާއެއް ނުވެއެވެ\nމަސްނުބޭނުނީމަ ކަނޑުގޯސްވާފަދައިން، ތިމާރޫހޭނޫން ގޮތައް ތާރީހުލިއުނީމަވެސް ގޯސްވީތާ؟ ދިވެންޖާހިލުންނައްވެސްވީ. ސަލާމް\nކަނޑު ގޯހަށް އިހުތިރާމާއެކު ނަންގަންނަމެވެ. ޖާހިލޭ ކިޔައި އުޅެނީ މީހަކު ބުނި ބަހެއް ނުވަތަ ލިޔުނު އެއްޗެއް ތިމާޔަށް ފަހުމެއް ނުވާ ޙާލުގައި އަނގަ ގަދަކޮށް ޒުވާބުދޭ މީހުންނަށެވެ. އެފަދަ އެކަކީ ނިކަމެތި އަޅުގަނޑެވެ.\nދިވެހި ތާރީޚުގައި ވެރިކަން ކޮށްފައިވާގޮތް 2008 އާއި ހަމައަށް އެއްވެސް އޮޅުމެއް ނެތްގޮތުގައި ވަރަށްތެދައް ދަންނަވާނަމަ ދެންނެވޭނީ ޚުދުމުޚުތާރު ކަމާއި އަޅުވެތި ކުރުވުމާއި ނުބައި ނުލަފާކަން ހައްދުންނައްޓާފައިވާ ސަރުކާރު ތަކެއްކަން ވަރަށް ސާފުކޮށް ތާރީކުން ހެކިދޭކަން އަދި ދުވަސްވީ މީހުންގެ ފަރާތުން ސާފުކޮށް އެގެން އެބައޮތެވެ ވީމާ އެއްވެސް ބޭފުޅަކު ކުރީން މި ރާއްޖޭގެ ވެރިކަން ކުރިމީހުން މޮޅުކަމަށް ނުވަތަ ރަގަޅުކަމަށް ވާހަކަ ދެއްކުމަކީ ބޮޑުއޮޅުވާލުމެއް\nމިކިޔާލުމުން އެނގެނީ ވެރިކަމާ ސިޔާސީ ބާރާހެދި މޮޔަވުމަކީ އެންމެ ނުރައްކާތެރި ނަފްސާނީ ބަލިކަން\nކަންތައް ވެގެން ގޮސްފައިފިގޮތުންނާއި އަދި އަދަބިއްޔާތަށް ކުރެއްވި ހިދުމަތްތަކުން މުހައްމަދު އަމީން އަށް އަބަދުވެސް އަޅުގަންޑުގެ ހިތުގައި ޖާގައޮވެއެވެ. ނަމަވެސް ދެންތިއްބެވި ބޭފުޅުންގެ އާއިލާއާއި ދަރިފަސްކޮޅު ބޮޑުކުރަން ވެރިކަންކުރީތީވެ މިއަދު އަޅުގަނޑުމެން އަދިވެސް އެހާނިކަމެތިކޮށް މިތިބީ. އެބައިމީހުން އެބައިމީހުންގެ ޒިންމާ ފުރިހަމައަށް އަދާނުކުރާކަމުގެ އިހްސާސް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކުރެވެއެވެ.\nގަޑުވަރުތެރޭގައި ނާޗަރަންގީ ކުޅުއްވުމުގެ ވާހަކަ އެހީމުތޯ\nމަ މިހުރިހާ ދުވަހަކު ހީކުރަނީ މި ނާސިރު މެން މީ ވަރަށް ރީތިކޮށް އުޅުނު ބައެއްކަމަށް. އެކަމަކު މިކިޔާލުމުން ހައްތާވެސް މިއީ ވެރިކަމުގެ ދަހިވެތިކަމުގަ އުޅުނު ގައްދާރުންކަން އެބައެނގޭ. މޮޅަށް ދެނެވޮޑިގެންވަނީ މާތް ﷲ.\nއެމީހުން ގައްދާރު ނުވިނަމަ މިގައުމު އޮންނާނީ މިއަށްވުރެ މާކުރީގައި\nމައުލޫމާތުމުއްސަނދި ލިޔުމެއް. ޝުކުރިއްޔާ މިހާރު.


Miskiy thakugai kai boi nidhaa hadhaa 80 meehaku faahaga kurevifaivey: Islamic Minister - AO News\nމިސްކިތްތަކުގައި ކައިބޮއި، ނިދާ ހަދާ 80 މީހަކު ފާހަގަ ކުރެވިފައިވޭ: އިސްލާމިކް މިނިސްޓަރ\nމިސްކިތްތަކުގައި ނިދާ 80 މީހަކު މިހާތަނަށް ފާހަގަކުރެވިފައިވާ ކަމަށް އިސްލާމިކް މިނިސްޓަރު ޑރ. އަހުމަދު ޒާހިރު މިއަދު ވިދާޅުވެއްޖެއެވެ.\nފަހަކަށް އައިސް މިސްކިތްތަކުގައި ކައިބޮއި ހަދާ ނިދާކަމުގެ ޝަކުވާ ގިނަވެފައިވަނިކޮށް ދާދި ފަހުން ފުލުހުން ހާމަކުރި ގޮތުގައި މިސްކިތްތަކުގައި މަސްތުވާތަކެތި ބޭނުންކުރާ މައްސަލަވެސް މިވަނީ ބޮޑުވެފައެވެ.\nކޮވިޑް-19ގެ ނުރައްކާތެރި ހާލަތުގައި ރައްކާތެރިކަމުގެ ފިޔަވަޅެއްގެ ގޮތުން މިސްކިތްތައް ބަންދުކުރުމާއި ގުޅިގެން ހުއްދަ ހޯދުމެއްނެތި ގިނަ އަދަދެއްގެ މީހުން މިސްކިތްތަކުގައި ދިރިއުޅެމުންދާ ކަމުގެ ޝަކުވާ މިނިސްޓްރީއަށް ދަނީ ހުށަހަޅަމުންނެވެ.\nއެގޮތުން ވިޔަފާރިވެރިންގެ މިސްކިތާއި، ޖަލާލުއްދީން މިސްކިތުގެ އިތުރުން ފުރުގާން މިސްކިތް ނަހަމަ ގޮތުގައި ބޭނުންކުރަމުންދާކަން ފާހަގަ ކުރެވޭކަމަށް ޑރ.ޒާހިރު ވިދާޅުވިއެވެ.\nމިސްކިތްތަކުގައި ދިރިއުޅޭ މީހުންނަކީ މާލެތެރޭގައި ވަންނާނެ ތަނެއްނެތި ހާލުގައި ޖެހިފައިތިބި މީހުން ކަމަށާއި އެގޮތަށް މިސްކިތްތަކުގައި ދިރިއުޅެމުންދާއިރު މަސްތުވާތަކެތިވެސް ބޭނުންކުރާކަން މިނިސްޓަރ ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ. އަދި އެތަކެތި ހަތިމުގެ ތެރޭގައި ރައްކާކުރާކަން ހިތާމަޔާއެކު ދެންނެވިއެވެ. މަސްތުވާތަކެތީގެ މައްސަލައިގައި މިސްކިތްތަކުގެ ތެރެއިން 15 މީހަކު މިހާރުވަނީ ފުލުހުންގެ ބެލުމުގެ ދަށަށް ގެންގޮސްފައެވެ.\n“މީގެ ތެރޭގައި މަސްތުވާތަކެތި ބޭނުންކުރާ މީހުންވެސް ގިނަކަން ވަނީ ފާހަގަކުރެވިފައި. ގިނައިން ނިދާއުޅެނީ އަންހެނުން ނަމާދުކުރާ ފަޅީގައި” ޑރ.ޒާހިރު ވިދާޅުވިއެވެ.\nމިމައްސަލައިގެ ހައްލު ހޯދަން ފުލުހުންނާއި ސިޓީ ކައުންސިލްގެ އެހީއަށް އެދިފައިވާނެކަމަށް މިނިސްޓަރ ވިދާޅުވިއެވެ. މާލޭގެ މިސްކިތްތައް އަލުން ހުޅުވުމަށްފަހު ހުރިހާ މިސްކިތެއްގައިވެސް ނަމާދުކުރުމުގެ ހުއްދަ މިހާރުވަނީ ދީފައެވެ.\nމާލޭގެ މިސްކިތްތައްމީހުން ދިރިއުޅުން\nމަސާޖުކުރުމާއި ބޮނޑިތާންކުރުން..ދިރިއުޅުމާއި ހުރީ ކޮންގުޅުމެއް؟