އުތުރުގައި ނަގާ ކޮވިޑް ސާމްޕަލް ޓެސްޓް ކުރަން މާލެއަށް\n22 ޖުލައި 2021 - 11:51 0\nކޮވިޑް ސާމްޕަލް އުފުލުމުގައި އާރްއާރްޓީން ހަރަކާތްތެރިވަނީ: ރަށްރަށުން ނަގާ ސާމްޕަލްތަކުގެ ޕީސީއާރް ޓެސްޓް ނަތީޖާ ލިބުން ލަސްވާ ކަމަށް ބައެއް ކައުންސިލްތަކުން ބުނޭ-- ފޮޓޯ: އަދަދު\nކޮވިޑް-19 އަށް ޓެސްޓު ކުރުމަށް ރަށް ރަށުން ނަގާ ސާމްޕަލްތަކުގެ ޕީސީއާރު ޓެސްޓް ހެދޭނެ ގޮތެއް ނެތި މާލެ ފޮނުވަމުންދާ ކަމަށް ބައެއް ކައުންސިލް ތަކުން ބުނެފި އެވެ.\nވެކްސިން ފުރިހަމަކޮށްފައިވާ ފަރާތްތަކަށް ލުއި ދީފައިވާއިރު ވެކްސިން ޖެހުމަށް ޝަރުތު ހަމަނުވާ ކުޑަކުދިންނަށްވެސް ނެގެޓިވް ޕީސީއާރު ޓެސްޓާއެކު ކަރަންޓީނު ނުވެ ދަތުރު ކުރެވޭ ގޮތައް ވަނީ ހަމަޖައްސާފަ އެވެ.\nއަދި އެއާ އެކު މިގޮތަށް ހަމަޖެއްސި އިރު ރަށްރަށަށް ގޮސް ކަރަންޓީނުގައި ހުރި ފަރާތްތައްވެސް ނެގެޓިވް ޕީސީއާރު ޓެސްޓާއެކު ވަނީ ދޫކޮށްލަން ފަށާފަ އެވެ.\nށ. ފޯކައިދޫ ހެލްތް ސެންޓަރުގެ ޕީއޭ އަހުމަދު އަންވަރު އިއްޔެ "އަދަދު" އަށް ވިދާޅުވީ އެ ރަށުން ނަގާ ހުރިހާ ސާމްޕަލްތަކެއް ފޮނުވަމުން ދަނީ ހުޅުމާލެއަށް ކަމަށެވެ. އަދި މިހާރު އޮތް އެންމެ ބޮޑު ގޮންޖެހުމަކީ އުތުރު ސަރަހައްދުން ޕީސީއާރް ޓެސްޓް ހެދޭނެ ގޮތެއް މަގުފަހިވެފައި ނުވުން ކަމަށް ަކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.\n"ކުރިން ލިބެމުން ދިޔައީ ކުޅުދުއްފުށިން. އެކަމަކު މިވަގުތު އެކޮޅުގަ އެ ހިދުމަތް ވަނީ މެދުކެނޑިފަ. މިއަދަށް މިވީ ދެ ދުވަސް. މާފަރު މަގުން މާލެއަށް މި ފޮނުވަން ޖެހެނީ ސާމްޕަލް. އިއްޔެ ފޮނުވީ ހަނިމާދޫ މަގުން،" އަންވަރު\nއެކަމާ ގުޅިގެން ހދ. ކުޅުދުއްފުށި ރީޖަނަލް ހޮސްޕިޓަލުގެ މެނޭޖަރު އަހުމަދު ދާއޫދު ވިދާޅުވީ ހައްޖު ދުވަހު އެ ހިދުމަތް ހުއްޓުނު ކަމަށައި ނަމަވެސް އީދު ދުވަހު އަލުން އެ ހިދުމަތް ފަށާފައިވާނެ ކަމަށެވެ.\nއެ އަތޮޅު ފުނަދޫ ކައުންސިލްގެ ނައިބް ރައީސް އަލީ ހާލިދު ވިދާޅުވީ އެ ރަށު ހޯމް ކަރަންޓީނުގައި ހުރި ފަރާތްތަކުގެ ޕީސީއާރް ޓެސްޓް ހެދުމަށް ފޮނުވަމުންދަނީ މާލެއަށް ކަމަށެވެ.\n"މާލެ ފޮނުވަނީ ތަންކޮޅެއް ގިނައިން ޓެސްޓް ކުރަން ޖެހޭތީހެން ހީވަނީ. ފުނަދޫން ޓެސްޓް ކުރާއިރު ބަލާނެ ރަށު މީހުންނަށް އިސްކަން ދޭނެ،" ކަމަށް ހާލިދު ވިދާޅުވި އެވެ.\nމީގެ އިތުރުން ގދ. ނަޑެއްލާ ކައުންސިލްގެ ރައީސް މުހައްމަދު އަންޝާއު މި ނޫހަށް ވިދާޅުވީ އެ ރަށުން ނަގާ ހުރިހާ ސާމްޕަލްތަކެއްވެސް ފޮނުވަނީ މާލެ އަށް ކަމަށެވެ.\n"މި އަތޮޅު ތިނަދޫން ވެސް ވަކި ވަރަކަށް ޓެސްޓް ހަދައިދެނީ. ފޮނުވާތާ ދެތިން ދުވަސް ފަހުން މި ނަތީޖާވެސް ލިބެނީ،"\nއަންޝާއު ވިދާޅުވީ އެ އަތޮޅުގެ އިތުރު ރަށެއްގައިވެސް ޕީސީއާރް ޓެސްޓް ކުރެވޭނެ ގޮތެއް ހަމަޖެހިފައި ވާނަމަ ފަސޭހަ ވާނެ ކަމަށެވެ.\nއަތޮޅު ތަކުން ނަގާ ސާމްޕަލްތައް ޓެސްޓް ކުރުމަށް މާލެއަށް ފޮނުވާއިރު، މި މަހު ދުނިޔޭގެ ސިއްހަތު ޖަމިއްޔާއިން ދިވެހިރާއްޖެއަށް ވަނީ ސިއްހީ ދާއިރާގެ ބައެއް ތަކެތި ހަދިޔާ ކޮށްފަ އެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި ކޮވިޑް-19 އާއި ގުޅިގެން ބޭނުންވާ ބައެއް ބޭސްތަކުގެ އިތުރުން، 11 ޖީން އެކްސްޕާޓް މެޝިނާއި، 10 އޮޓޯކްލޭވް އަދި ކޮވިޑް-19 އާއި ގުޅިގެން ހަރަކާތްތެރިވާ ރެޕިޑް ރެސްޕޮންސް ޓީމްތައް ބޭނުންކުރުމަށް ފޮނުވި ހަ މޮޓޯސައިކަލް ހިމެނެ އެވެ.\nނެގެޓިވް ޕީސީއާރު ޓެސްޓާއެކު ރަށްރަށަށް ދަތުރު ކުރުމުގައި ލުއިތައް ދީފައި ވާއިރު، ނެގެޓިވް ޕީސީއާރު ޓެސްޓާއެކު ދަތުރު ކުރެވޭނީ ކޮވިޑް ވެކްސިންގެ2ޑޯޒް ހަމަކުރުމަށް ފަހު 14 ދުވަސްވެފައިވާ ފަރާތްތަކަށެވެ. އަދި މިގޮތައް ދަތުރު ކުރެވޭނީ މޮނިޓަރިންގެ ހާލަތުގައި ނުވާ ރަށްތަކަށް ކަމަށްވެސް އެޗްޕީއޭން ވަނީ ބުނެފަ އެވެ.\nކޮވިޑް ގެ ހާލަތުން ލުއިތައް ދޭން ސަރުކާރުން މި ނިންމީ ކޭސްތައް ވަރަށް ބޮޑުތަނުން ދަށަށް ދިއުމުންނެވެ. މިދިޔަ ޖޫން މަހުގެ ފަހު ކޮޅުން ފެށިގެން ސަރުކާރުން އަންނަނީ ބައެއް ލުއިތައް ދެމުންނެވެ.\nސުކޫލު ބޮޑު ބަންދާއި އަދި އަޟްހާ އީދާ ދިމާކޮށް ލުއިތައް ދީފައިވާއިރު އީދުގައި ގިނަ މީހުން އެއްވެގެން ހަރަކާތްތައް ނުބޭއްވުމަށް އެޗްޕީއޭއިން ވަނީ އިލްތިމާސް ކޮށްފައެވެ.\nއިރާނުގައި އެއް ދުވަސް ތެރޭ 37،000 މީހުން ޕޮޒިޓިވްވެއްޖެ


Dharifulhuge Ufan Dhuvahu Cardi B Dhinee Koachehkan Engeytha? - Vaguthu\nދަރިފުޅުގެ އުފަން ދުވަހު ކާޑީ ބީ ދިނީ ކޮން އެއްޗެއް ކަން އެނގޭތަ؟\n1 ހަފްތާ ކުރިން ( ޖުލައި 13, 2021 )\nރެޕްގެ ދުނިޔޭގައި މަޝްހޫރު ރެޕާ ކާޑީ ބީ އޭނާގެ ތިން އަހަރުގެ އަންހެން ދަރިފުޅުގެ އުފަން ދުވަސް ފާހަގަ ކޮށްފިއެވެ. ގިނަ ހަދިޔާތަކެއް ދަރިފުޅަށް ދިން އިރު އެންމެ އަގު ބޮޑު ހަދިޔާއަކަށް ދަރިފުޅަށް ދެވުނީ އަގު ބޮޑު ޖަވާހިރު ކަމަށް ކާޑީ ބީ ވަނީ ބުނެފައެވެ.\nކާޑީ ބީގެ އަންހެން ދަރިފުޅަށް ތިން އަހަރު ފުރުން ފާހަގަ ކުރުމަށް ބޭއްވި ޕްރިންސެސް ތީމް ޕާޓީ އެކެވެ. މި ޕާޓީގައި އަންހެން ދަރިފުޅު ކަލްޗާއަށް ކާޑީ ބީގެ ފަރާތުން ދެވުނު އެންމެ އަގުބޮޑު ހަދިޔާ އަކީ 24 މިލިއަން ޑޮލަރު(340 މިލިއަން ރުފިޔާ) ގެ އަގުހުރި ޖަވާހިރެކެވެ.\nއުމުރުން 28 އަހަރުގެ ކާޑީ ބީ އާއި އޭނާގެ ފިރިމީހާ އޮފްސެޓް ވެސް ކަލްޗާގެ އުފަން ދުވަހުގައި ބައިވެރިވިއެވެ. ކަލްޗާގެ ކޮންމެ އުފަންދުވަހެއްގައި ވެސް އަގު ބޮޑު ހަދިޔާގެ ކާޑީ ބީގެ ފަރާތުން ލިބޭކަން ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ.\nކަލްޗާ އަށް އެއް އަހަރު ފުރުނު އުފަން ދުވަހު އޭނާ އަށް ވަނީ އެއްލައްކަ ޑޮލަރުގެ އަގުހުރި ޖަވާހިރުން ޖަރީކޮށްފައިވާ ކަރުގައި އަޅާ ފަށެއް ލިބިފައެވެ. އަދި ކަލްޗާ އަށް ދެ އަހަރު ފުރުމުން ބޭއްވި އުފަން ދުވަހުގެ ޕާޓީގައި ކަލްޗާއަށް ވަނީ ޖަވާހިރުން ފަރުމާކޮށްފައިވާ ގަޑިއެއް ލިބިފައެވެ.\nކާޑީ ބީ އޭނާގެ އަންހެން ދަރިފުޅުގެ އުފަން ދުވަސް ފާހަގަ ކުރިއިރު ދެ ވަނަ ކުއްޖަކަށް އޭނާ ބަނޑު ބޮޑެވެ.\nފަލަވުމުގެ ސަބަބުން މީހުން ކުރި މަލާމާތަށް އަރުޖުން ކުރިމަތިލީ ކެރިގެން\nހަރުފައެއް ގެއަށް ވަނަނުދީ ހިފެހެއްޓީ ގެންގުޅޭ ބުޅާ!


Resort thakuge beynumah rahrashun ruh nagaigen nuvaane: Nasheed | Mihaaru\nރިސޯޓުތަކުގެ ބޭނުމަށް ރަށްރަށުން ރުއް ނަގައިގެން ނުވާނެ: ނަޝީދު\nރޭ މައި ކޮލެޖުގައި ބޭއްވި 'ލެޓްސް ގްރީން އިޓް' ޕްރޮގްރާމް ލޯންޗް ކުރުން | ފޮޓޯ: ރައީސް ނަޝީދު\nމުހައްމަދު ފައިޒާން އިސްމާއިލް، މިހާރު\n29 ނޮވެމްބަރ 2018 - 14:13\nރިސޯޓުތައް ފެހި ކުރުމުގެ ނަމުގައި، ކައިރި ރަށްރަށުން ރުށްގަސް ގެނެސްގެން ނުވާނެ ކަމަށް ކުރީގެ ރައީސް މުހައްމަދު ނަޝީދު ވިދާޅުވެއްޖެ އެވެ.\nމައި ކޮލެޖްގެ ކެމްޕަސްތައް ފެހި ކުރުމަށް ރޭ ފެށި "ލެޓްސް ގްރީން އިޓް" ޕްރޮގްރާމް ލޯންޗް ކޮށްދިނުމަށް ފަހު ރައީސް ނަޝީދު ދެއްކެވި ވާހަކަފުޅުގައި ވިދާޅުވީ މިހާރަކަށް އައިސް ދިވެހިންގެ ތެރޭގައި ރުކުގެ އަގު ޒަވަން ނުކުރާ ކަމަށެވެ.\nރާއްޖޭގެ ގިނަ ރަށްތަކުން ރުށް ނަގާ މައްސަލަ އަށް އަލި އަޅުއްވައިލައްވަމުން ރައީސް ނަޝީދު ވިދާޅުވީ މިހާރަކަށް އައިސް ރިސޯޓުތައް ފެހި ކުރަން ކުރާ މަސައްކަތުގެ ސަބަބުން ބައެއް ރަށްރަށް ހަނަފަސް ސަހަރާތަކަށް ވެފައިވާ ކަމަށެވެ. އެ ގޮތުން އެއާޕޯޓްތައް ހެދުމަށް ރުއް ކެނޑުމާއި، ރިސޯޓްތައް ތަރައްގީ ކުރުމަށް ރަށްރަށުން ރުއް ނެގުން ހުއްޓާލަން ޖެހޭ ކަމަށް ނަޝީދު ވިދާޅުވި އެވެ.\n"ރާއްޖޭގައި އެންމެ ގިނަ ގަހަކީ ރުއް. ނަމަވެސް ރައްޖޭގައި ރުއް ހުރި މިންވަރު މިއަދު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ޔަގީން ކަމާ އެކު ބުނާކަށް ނޭނގޭ. ރަށްރަށަށް ގޮސް، ކައުންސިލަރުން ކައިރީ މި ރަށުގައި ހުންނަނީ ކިތައް ރުއްތޯ އެހުމުން ބުނެދޭކަށް ނޭނގެ،" ރައީސް ނަޝީދު ވިދާޅުވި އެވެ.\nއޭގެ އިތުރުން، ބޮޑު ނޫ ކަނޑާއި، ރުއްތަކުން ލިބޭ ފެހިކަމަކީ ރާއްޖެ މައިގަނޑު ގޮތެއްގައި ބަޔާންކޮށްދޭ ދެ ކަންތައް ކަމަށާއި ރާއްޖޭގެ ރުއްގަހާއި މާމެލާމެއްޔާއި ގަސްގަހާގެއްސަކީ ޒަމާނުން ފެށިގެން ދިވެހިން އެއް ޖީލުން އަނެއް ޖީލަށް އެ ތަކެތި ބަލަހައްޓަމުން، ރަށްދު ކޮށްދެމުން އައިސްފައިވާ މުޅި ދިވެހިރާއްޖޭގެ ފިތުރަތުގެ ދިރުން ކަމަށް ނަޝީދު ވިދާޅުވި އެވެ. އަދި މާލެ މިއަދު ވަނީ ފެހިކަން ކެނޑި ކޮންކްރީޓް ޖަންގައްޔަކަށް ބަދަލުވެފައި ކަމަށް ނަޝީދު ވިދާޅުވި އެވެ.\n"ލޯމާފާނުތަކުން އެނގޭ ގޮތުގައި، ރާއްޖޭގެ ރަސްރަސްކަލުން އެ މީހުންނަކީ ކޮން ބައެއްކަން ކިޔައިދިނުމަށް ބައެއް ފަހަރު ބުނެ އުޅޭ ތިމަންނައަކީ 12 ލައްކަ ރުކުގެ ވެރިޔާއޭ،" ނަޝީދު ވިދާޅުވީ އެވެ.\nރައީސް މުހައްމަދު ނަޝީދު މައި ކޮލެޖް\nބަރާބަރު! އެމްޑީޕީ ސަރުކާރުން އަޅަން ވައުދުވި3އެއަރޕޯޓް ގަސްނުކަންޑަންޏާ ދެން ޖެހޭނީ ހުއްޓާލަން. ބިން ހިއްކާފައި ހުރި ރިސޯޓްތައް ދެން ބާއްވާ ހަނަފަސް ކޮށް.. ކާކަށް ގެއްލުންވާނީ ރިސޯޓެއް ނެހެދުނަސް.\nމިހުރިހާ ޖަރީމާއެއް ހިނގިއިރު މީމި ޒަވިޔަނި ހުރީ ކޮންތާކުތޯ؟\nއަޅުގަނޑުމެން އީ.ޕީ.އޭ އާ ބައްދަލުކުރީމަ އެ ބޭފުޅުން ވިދާޅުވީ ރުއްގަހުގެ ގަވަޢިދު މިނިސްޓްރީން ބަދަލުކުރީޔޯ! މީމު ޒަވިޔަނި މީ މިނިސްޓްރީގެ އެކަމުގެ އެންމެ އިސް ފަރާތް! ހުރިހާ ޖަރީމާއެއްގަ ބައިވެރިވެފަ އަންނި ކައިރީގަ އެ ހުރީ މިހާރު!\nތިހެން ހަމަ އެކަނި ބުނެލާފައި ނިންމާ ނުލުން އެދެން. މަނިކުފާނުގެ ވެރިކަމުގައި ތި ކުޅިވަރު ފެށުނީ. ހަދާނެއް ވެސް ނުހުންނާނެ ކަން އެނގޭ.


Gambia ge vaahaka: Inthikhaabun balivi Yahya aha ves gadha baarun verikan nudhemehettunu\nޔަހުޔާ ޖަމޭހް ދެކަނބަލުން އެމެރިކާގެ ކުރީގެ ރައީސް ބަރަކު އޮބާމާގެ ދެކަބަލުންނާއިއެކު\nގެމްބިއާގެ ވާހަކަ: އިންތިޚާބުން ބަލިވި ޔަހުޔާއަށް ގަދަބާރުންވެސް ވެރިކަން ނުދެމެހެއްޓުނު\n16 އޮކްޓޯބަރ 2018, 13:14 |\nމީގެ ގާތްގަޑަކަށް2އަހަރުކުރިން 2016 ވަނަ އަހަރު ޑިސެމްބަރ 1 ވަނަ ދުވަހު ގެމްބިޔާގައި ބޭއްވުނު ތާރީޚީ ރިއާސީ އިންތިޚާބުން އޭރުގެ ރައީސް ޔަހުޔާ ޖަމޭހް ހިތިގޮތަކަށް ބަލިވިއެވެ. ބަލި ގަބޫލުކުރެއްވުމަށްފަހު އޭގެ ހަފުތާއެއްހާ ދުވަސްފަހުން ޑިސެމްބަރ މަހު9ވަނަ ދުވަހު ބަލި ގަބޫލު ކުރެއްވުމާއި ދެކޮޅު ހެއްދެވިއެވެ. އަދި އެމައްސަލަ ސުޕްރީމް ކޯޓަށް ހުށަހެޅުއްވިއެވެ. ޑިސެމްބަރު 23 ވަނަ ދުވަހު އެފްރިކާ ބައްރުގެ އިގްތިސާދީ ޖަމާއަތްކަމަށްވާ “އިކޮނޮމިކް ކޮމިއުނިޓީ އޮފް ވެސްޓް އެފްރިކަން ސްޓޭޓްސް” (އިކޯވާސް) އިން ރައްޔިތުންގެ ނިންމުން ނުވަތަ އިލެކްޝަން ނަތީޖާ ދެމެހެއްޓުމަށްޓަކައި ދިފާއީ ބާރުތަކުގެ ބޭނުން ހިފަންޖެހިދާނެކަމުގެ އިންޒާރު ދިންނަމަވެސް އެއިންޒާރަށް ބޯލެބުމެއްނެތި ޔަހުޔާ އޭރުގެ ސުޕްރީމް ކޯޓްގެ ބެންޗަށް ބަދަލުތަކެއް ގެނައެވެ.\nއިންތިޚާބުގެ ނަތީޖާ ގަބޫލުނުކުރައްވައި އެމައްސަލަ ކޯޓަށް ހުށަހެޅުއްވި ޔަހުޔާއަށް އެގައުމުގެ ސިފައިންގެ ތާއީދު ލިބުމާއިއެކު ޑިސެމްބަރު މަސްތެރޭ އެގައުމުގެ ސިފައިން އިލެކްޝަން ކޮމިޝަނުގެ މައި އޮފީސް ހިސާރުކުރިކަމުގެ ޚަބަރުތައް ފެތުރުނެވެ. އަދި އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުގެ ރައީސް އެގައުމު ދޫކޮށް ފިއްލެވިއެވެ. އަދި ރިއާސީ އިންތިޚާބުން ކާމިޔާބު ހޯއްދެވި އަޑަމާ ބަރޯ އާއި ގައުމު ހިންގުން ހަވާލުކުރުން ހުއްޓުވިއެވެ. އެއާއިއެކު ޖެނުއަރީ 17 ވަނަ ދުވަހު އެގައުމުގައި 90 ދުވަހުގެ ކުއްލި ހާލަތު އިއުލާންކުރެއްވިއެވެ. އެއާއިއެކު ޔަހުޔާގެ ކެބިނެޓްގެ އެތައް މިނިސްޓަރުންނެއް އިސްތިއުފާދިނެވެ. އަދި 46 ހާހެއްހާ ރައްޔިތުން އެގައުމު ދޫކޮށް އެހެން ގައުމުތަކަށް ހިޖުރަކުރިއެވެ. އޭގެތެރެއިން ގިނައީ ކުޑަކުދިންނެވެ. އަދި 19 ޖެނުއަރީ ގެ ފަހުން ޔަހުޔާގެ ވެރިކަން ގަބޫލުނުކުރާނެ ކަމަށް އެފްރިކަން ޔުނިއަން އިންނިންމައި ޔަހުޔާއަށް ވެރިކަމުން ފޭބުމަށް ސުންގަޑި ދިނެވެ. އަދި އެފުރިކާގެ ބައްރުން ޔަހުޔާގެ ވެރިކަން ނިންމެވުމަށް ލީޑުކުރުމަށް ކަނޑައެޅި ސެނެގާލުން ގެމްބިއާގެ ބޯޑަރަށް ކައިރިއަށް އަސްކަރީ ފައުޖުތައް ރުކުރުވާލިއެވެ. ޔަހުޔާއަށް ވެރިކަން ހަވާލުކުރުމަށް ދިން މުހުލަތު 18 ޖެނުއަރީ 2017 ގެ ދަންވަރު 12:00 އަށް ހަމަވިއިރުވެސް ޔަހުޔާ ވެރިކަމުން ފައިބާވަޑައިގަންނަވާކަށް ޚިޔާލުފުޅެއް ނުކުރެއްވިއެވެ.\nޔަހުޔާގެ ވެރިކަމުގެ މުއްދަތު ހަމަވާ ދުވަސްކަމަށްވާ ޖެނުއަރީ 18 ވަނަ ދުވަހު އެގައުމުގެ ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ޖަލްސާއެއްބާއްވާ އިތުރު3މަސްދުވަހަށް ޔަހުޔާގެ ވެރިކަން ދެމެހެއްޓުމަށް ނިންމިއެވެ. ބައިނަލް އަގްވާމީ ނިންމުންތަކާއި އަވަށްޓެރި ގައުމުގެ ތަކުގެ އިންޒާރަށް ބޯލެބުމެއްނެތި ކުރިއަށް ވަޑައިގަންނަވަން ފެއްޓުމާއިއެކު ޖެނުއަރީ 19 ވަނަ ދުވަހު ސެނަގާލުން ރުކުރުވާލި ދިފާއީ ފައުޖުތައް ގެމްބިއާއަށް ވަނެވެ. އަދި އެކުވެރި ދައުލަތުގެ ސުކިއުރިޓީ ކައުންސިލުން ގެމްބިއާގެ ވެރިއަކީ ރިއާސީ އިންތިޚާބު ކާމިޔާބުކުރި އަޑަމާ ބަރޯ ކަމަށް ނިންމާ ޔަހުޔާ ވެރިކަމުން ފޭބުމަށް އިންޒާރުކުރިއެވެ.\nއެކުވެރި ދައުލަތުގެ ސެކިއުރިޓީ ކައުންސިލްގެ ނިންމުމާއިއެކު އެފުރިކާ ބައްރުގެ އިކޯވާސް އިން 2016 ވަނަ އަހަރު ޑިސެމްބަރު މަހު ބޭއްވުނު އިންތިޚާބަށް ހުރުމަތްތެރިކޮށް ހިތައި ވެރިކަމުން ފޭބުމަށް ޔަހުޔާއަށް ނަސޭހަތްތެރިވިއެވެ. އަދި ވާހަކަ ދައްކައިގެން ސިޔާސީ ހައްލެއް ލިބޭތީ ބޭނުންކުރެވިދާނެ ސަބަބުތައް ބޭނުންކުރިއެވެ. ނަމަވެސް، މިހުރިހާ ވާހަކަދެއްކުމެއް ނާކާމިޔާބުވިއެވެ. އެއާއިއެކު ސެނެގާލުން އެކުވާލި ފައުޖުން ޔަހުޔާއަށް އަނެއްކާވެސް ވެރިކަން ހަވާލުކުރުމަށް ދެވަނަ ފުރުސަތެއް ދިނެވެ. މިފުރުސަތު ޖެނުއަރީ 20 ވަނަ ދުވަހުގެ އިރުމެދުން ފިލުމާއި ހަމައަށް ދިން ނަމަވެސް އެފުރުސަތުގެ ބޭނުންވެސް ނުހިއްޕަވާ ޔަހުޔާ އިސްކުރެއްވީ ގަދަބާރުން ވެރިކަން ކުރުމެވެ. އެއާއިއެކު ޖެނުއަރީ 20 ވަނަ ދުވަހު އަނެއްކާވެސް އެފުރިކާ ބައްރުތަކުގެ އިސްވެރިން ވެރިކަމުން ފައިބާވަޑައިގަތުމަށް ޔަހުޔާއަށް ނަސޭހަތްތެރިވެވަޑައިގަތެެވެ.\nޔަހުޔާ އަށް ހުރިހާ ގޮތެއް ހުސްވެ ޖެނުއަރީ 21 ވަނަ ދުވަހު ގައުމީ ޓީވީއިން ރައްޔިތުންނާއި މުޚާތަބުކުރައްވާ ވެރިކަމުން ފައިބާ ވަޑައިގަންނަވަން ނިންމެވި ވާހަކަ އިއުލާންކުރެއްވިއެވެ. ވެރިކަން ދޫކުރައްވާ ފުރަތަމަ ވަޑައިގަތީ ގިނީއަށެވެ. އެއަށްފަހު އިކުއެޓޯރިއަލް ގިނީއަށް ވަޑައިގަތެވެ.\nޔަހުޔާ ޖަމޭހް ގައުމު ދޫކުރައްވާ ވަޑައިގަތް ފަހުން ދައުލަތުގެ ހަޒާނާއިން 11 މިލިއަން ޑޮލަރަށް ވުރެ ގިނަ ފައިސާ ގެއްލިފައިވާ ކަމަށް އެގައުމުގެ އާ ރައީސްގެ މުޝީރަކު ވިދާޅުވިކަމަށް މީޑިއާތަކުން ރިޕޯޓްކުރިއެވެ. “ދައުލަތުގެ ހަޒާނާ ވަނީ ގާތްގަނޑަކަށް ހުސްވެފައި. ގެމްބިއާގެ މިނިސްޓްރީ އޮފް ފިނޭންސް އާއި މަރުކަޒީ ބޭންކުގެ ޓެކްނީޝަނުން ވަނީ އެކަން ޔަގީންކޮށްދީފައި،” ގެމްބިއާގެ އޮފިޝަލަކާއި ހަވާލާދީ ނޫސްތަކުން ރިޕޯޓްކުރިއެވެ.\n1994 ވަނަ އަހަރު އަސްކަރީ އިންގިލާބަކުން ވެރިކަމުގެ ބާރު ހޯއްދެވުމަށްފަހު ރިއާސީ އިންތިޚާބެއް ބާއްވާ ވެރިކަމާއި ހަވާލުވެ ވަޑައިގަތް ޔަހުޔާ ގެ 22 އަހަރުގެ ވެރިކަން ދަމަހައްޓަވާފައިވަނީ ގަދަބާރުންކަމަށް ގިނަ ބަޔަކު ސިފަކުރެއެވެ. ގެމްބިއާގެ އިދިކޮޅު ފަރާތްތަކުން އޭރު ބުނަމުންދިޔައީ ސަރުކާރުގެ މަގާމުތައް ވެސް ދެނީ ރައީސް ޖައްމާހުގެ ވަރަށް އަރިސް ބޭފުޅުންނަށް ކަަމަށެވެ. 2013 ވަނައަހަރު، ކޮމަންވެލްތަކީ އިސްތިއުމާރީ ސިފަ ޖެހިފައިވާ އަދި އިސްތިއުމާރީ ސިޔާސަތުތަކަށް އަމަލު ކުރަމުން އަންނަ ޖަމާއަތެއްކަމަށް ބުނެ ގެމްބިއާއިން ކޮމަންވެލްތު އިން ވަކިވިއިރު އެގައުމަށް ތަފާތު ޕްރެޝާތަކާއި ދިޔައީ ކުރިމަތިވަމުންނެވެ. އެއަށްފަހު 2016 ވަނަ އަހަރުތެރޭ ބައިނަލްއަގްވާމީ ޖިނާއީ ކޯޓު (އައިސީސީ) ގެ މެމްބަރުކަމުން ވަކިވާންވެސް ގެމްބިއާއިން ނިންމިއެވެ. އަދި 2015 ވަނަ އަހަރު މަހު ގެމްބިއާގެ ރަސްމީ ބަހަކީ އިނގިރޭސި ބަސް ކަމަށް އޮތް އޮތުން ބަދަލު ކުރައްވާ އެއަހަރު ޑިސެމްބަރު މަސްތެރޭ 95.3 އިންސައްތަ މުސްލިމު ގެމްބިއަކީ އިސްލާމީ ޖުމްހޫރިއްޔާއެއްކަމަށް ކަނޑައެޅުއްވިއެވެ.\nއިތުރު ލިޔުންގަދަބާރުން ވެރިކަން ކުރުންގެމްބިއާޔަހުޔާ\nTags: ގަދަބާރުން ވެރިކަން ކުރުން, ގެމްބިއާ, ޔަހުޔާ


Gaumun Beryugai Guam Kairin Philipines Ah Bodu Molheh - Vaguthu\nގައުމުން ބޭރުގައި ގުއާމް ކައިރިން ފިލިޕީންސް އަށް ބޮޑު މޮޅެއް\nފަސޭހަކަމާއެކު ގުއާމް ކައިރިން މޮޅުވެ ފިލިޕީންސް އިން ވޯލްޑަކަޕް އަދި އޭޝިއަން ކަޕްގެ ކޮލިފކޭޝަންގައި ފުރަތަމަ މޮޅު ހޯދައިފި އެވެ.\nމިއަދު ހެނދުނު ގުއާމްގެ ފުޓްބޯޅަ ދަނޑުގައި ކުޅުނު މެޗު ފިލިޕީންސް އިން ކާމިޔާބުކޮށްފައިވަނީ 4-1ގެ ނަތީޖާއަކުންނެވެ. މި މޮޅާއެކު ގުއާމް ވަނީ ކޮލިފައިންގައި މިހާތަނަށް އެޓީމު ކުޅުނު ދެ މެެޗުންވެސް ބަލިވެފަ އެވެ. އެގައަމުން އަމިއްލަ ދަނޑުގައި ފުރަތަމަ ނުކުތީ ރާއްޖެ އާއި ދެކޮޅަށެވެ. ވަރަށް ހަމަހަމަ ކުޅުމަކަށްފަހު ހަނި ގޮތަކަށް އެ މެޗު ރާއްޖެ އިން ކާމިޔާބުކުރީ 1-0އިންނެވެ. ފިލިޕީންސް ވަނީ އެޓީމުގެ ފުރަތަމަ މެޗުގައި ސީރިއާއާއި ކުޅެ 5-2އިން ބަލިވެފަ އެވެ.\nކޮލިފިކޭޝަންގެ ގްރޫޕް އޭގައި މިވަގުތު ފައިދާ ލަނޑުގެ ތަފާތުން ސީރިއާ އެއްވަނައިގައި އޮތްއިރު ދެވަނައިގައި އޮތް ރާއްޖެ އިން މިރޭ ގަލޮޅު ދަނޑުގައި ޗައިނާ އާއި ދެކޮޅަށް ނުކުންނާނެ އެވެ.\nފަހަކަށް އައިސް އަމިއްލަ ދަނޑުގައި ރަނގަޅު ނަތީޖާތަކެއް ނެރެފައިވާ ގުއާމް ފުޓްބޯޅަ ޓީމުގެ ކުޅުންތެރިންގެ ފަރާތުން މިއަދުގެ މެދުގައި އެދެވޭ ކުޅުމެެއް ނުފެނެ އެވެ. ފިލިޕީންސް ވަނީ ފުރަތަމަ ހާފުގެ ކުރީކޮޅު ކައިރި ކައިރީގައި ދެ ލަނޑު ޖަހައި ގުއާމް އަތުން މެޗުގެ ކޮންޓްރޯލް އަތުލާފަ އެވެ. މެޗުގެ7ވަނަ މިނެޓުގައި އެގައުމުގެ ފުރަތަމަ ލަނޑު ފެނިގެންދިޔައިރު އެ ލަނޑު ކާމިޔާބުކޮށްދިނީ އެންޖެލް ގުއިރާޑޯ އެވެ. އޭގެ ފަސް މިނެޓު ފަހުން ޕެޓްރިކް ރީޗެލްގެ ލަނޑާއެކު ފިލިޕީންސް އިން ހާފު ނިންމާލީ ދެ ލަނޑުގެ ލީޑެއްގަ އެވެ.\nދެވަނަ ހާފުގައި ގުއާމުން ކޮންމެވެސް ވަރަކަށް އެޓީމުގެ ކުޅުން ރަނގަޅުކޮށް ދެތިން ހަމަލާއެއް އުފެއްދި އެވެ. އެގޮތުން މެޗު ނިމެން ވިއްސަކަށް މިނެޓަށް ވެފައި އޮއްވައި ލިބުނު ޕެނަލްޓީ އެއްގައި މާކަސް ލޯޕެޒް ވަނީ ލަނޑެއް ޖަހައި އެގައުމަށް ކޮންމެވެސް ވަރެއްގެ އުއްމީދެއް ހޯދާދީފަ އެވެ. އެ ލަނޑާއެކު ގުއާމް އިން ބެލީ އިތުރު ލަނޑެއް ޖެހޭތޯ އެވެ. ހަމަލާއެއް އުފެއްދުމަށް އެޓީމުން ކުރިއަށްޖެހިލި ވަގުތުގެ ބޭނުން ހިފައި ފިލިޕީންސް ޓީމުން ތިންވަނަ ލަނޑުޖަހައި އަނެއްކާވެސް ދެ ލަނޑުގެ ލީޑު އަނބުރާ ހޯދި އެވެ. ޕެޓްރިކް ޝްރޯކް އެ ލަނޑު ކާމިޔާބުކޮށްދިން އިރު އޭގެ ދިހަ މިނެޓު ފަހުން ޕިލިޕީންސްގެ ހަތަރުވަނަ ލަނޑު ޖަހައިދިނީ ޖޯން ޕެޓްރިލް ސްޓްރޯބް އެވެ.\nވޯލްޑް ކަޕް އަދި އޭޝިިއަން ކަޕްގެ ކޮލިފިކޭޝަންގައި މިރޭ ރާއްޖެ އާއި ޗައިނާ ބައްދަލުކުރާއިރު މި މެޗަކީ ޗައިނާ މިފަހަރުގެ ކޮލިފައިންގައި ކުޅޭ ފުރަތަމަ މެޗެވެ. މީގެ ކުރިން ހަތަރު ފަހަރެއްގެ މަތިން މިދެޓީމް ބައްދަލުކޮށްފައިވާއިރު ޗައިނާ ވަނީ ހުރިހާ މެޗެއްވެސް ކާމިޔާބުކޮށްފަ އެވެ. މިރޭގެ މެޗު ފެށުމަށް ހަމަޖެހިފައިވަނީ ރާއްޖެ ގަޑިން 20:30ގަ އެވެ.


ބާޒީ4– Esfiya\nހިތްފަޅައިގެންދާ ޖަޒުބާތުތަކާއެކު ރޮމުން ދިޔަ ޝާޢާގެ ކުރިމައްޗަށް ހާތިބު ހުއްޓުނެވެ. ޝާޢާގެ ގިސްލުމާއި ލޮލުން ފައިބަމުންދާ ކަރުނަތަކުން އޭނަގެ އުފާވެރިކަން ދެގުނައަށް އިތުރުވި ކަހަލައެވެ. އޭނަގެ ތުންފަތަށް މަލާމާތުގެ ހިނިތުންވުމެއް ވެރިވިއިރު ކުރެވުނު ކަންތަކާ މެދު އެހިތުގައި ކުޑަމީސް ޖަޒުބާތެއް ނުވާ ކަހަލައެވެ. އެއްވެސް ކުށެއް ނެތް އިންސާނެއްގެ ފުރާނަ ދުއްވާލެވުމުން އެކަމާ މެދު ދެރަ ވެސް ނުވެއެވެ. އެއާ ޚިލާފަށް ޝާޢާއަށް ލިބިފައިވާ ފުން ހިތާމަތަކުން އޭނަގެ ހިތަށް ފިނިކަން ލިބިފައި ވިއެވެ. އޭނަ ޝާޢާގެ ހާލަތައް މަލާމާތްކޮށް ވާހަކަދެއްކިއެވެ.\n”މިއީ ކަލެއަށް އޮތް ނިމުމެއް ނުވާ ހިތާމަޔާއި ކެކުޅުންތަކުގެ ފެށުން…” ހާތިބު ބުނެލިއެވެ. އަދި އޭނަ ނިކުންނަން ހިނގައިގަތެވެ. ހާތިބުގެ ފަހަތުން އޭނައާއެކު އައިސް ތިބި ބައިގަނޑު ވެސް ހިނގައިގެން ފިއެވެ. އެމަންޒަރު ބަލަމުން ދިޔަ ޝާޢާގެ ލޮލުން ހޯސްލާފައި ކަރުނަ ފޭބިއެވެ. މުޅިތަން ހަމަހިމޭންވެ އަނދިރިވުމާއެކު ޝާޢާއަށް ގަދަޔަށް ގިސްލެވުނެވެ. ވޭން އަޅަމުން އައި ހިތުގައި އޭނައަށް އަތް ޖައްސާލެވުނެވެ. އޭރު ހުއްޓުމެއް ނެތި އޭނަގެ ލޯކުރިމަތިން ތަމްސީލުވަމުން އައީ ޔޫނުސްގެ މަރު އޭނައާއި ބައްދަލު ކުރި ހިތް ދަތި މަންޒަރެވެ. އެއިން ކޮންމެ ފަހަރަކު ތުރުތުރުއަޅަމުން އައި ޝާޢާގެ ތުންފަތް ފޫއަޅުވާލާފައި ގިސްލުމުގެ އަޑު ބޭރު ވެއެވެ. ތަޤުދީރުންގެ ނިންމުންތަކާ މެދު އޭނައަށް ޝަކުވާކުރެވުނު އަދަދެއް ނޭގެއެވެ. އެފަދައިން ވާން ޖެހުނީ ކީއްވެގެން ހެއްޔެވެ؟ އޭނަގެ ލޯތްބަށް އެފަދަ ކުއްލި ނިމުމެއް އަންނަން ޖެހުނީ ކީއްވެގެން ހެއްޔެވެ؟ އޭނަގެ ސަބަބުން ޔޫނުސްއަށް ކުރިމަތިއެވީ ކޮންފަދަ ނިކަމެތި ހާލަތަކާ ހެއްޔެވެ؟ ދުވަހަކު އަމިއްލަ ނަފުސަށް މަޢާފުކުރެވޭނެ ހެެނެއް ހިޔެއް ނުވެއެވެ.\nޝާޢާގެ ހިތްދަތިކަމަށް އިތުރު ބޮޅުތަކެއް އިތުރުވެގެން އައީ ޔޫނުސްގެ މަރާއެކު ޔޫނުސްގެ ޢާއިލާއަށް ލިބޭނެ ހިތާމަތަކާ މެދު ވިސްނާލެވުމުންނެވެ. ހަމައެއާއެކު އެނުބައި އިފުރީތު ޔޫނުސްގެ ފުރާނަ ނެތް މަސްގަނޑު ގެންދިޔަތަނެއް، ކުރިކަމެއް ވެސް ނޭގޭތީ އެވެ. އޭނައަށް އާދެވިފައި މިވަނީ ބިރުވެރި ކިއްލާއަކަށެވެ. މިނިކާ ޖަނަވާރުތަކަކުން ވަށާލެވިފައިވާ ކަހަލައެވެ. އެއެއްޗެހީގެ ހަމަލާއެއް އަންނާނީ ކޮންއިރަކު ކިހިނެއް ކަމެއް ނޭގެއެވެ. އޮތީ އެކަމަށް ހުށިޔާރު ވުމެވެ. އެހެނަސް އޭނައަށް ވުރެ ބާރުގަދަ ބައެއްގެ އަތްދަށުން އޭަނަ ސަލާމަތްވާނީ ކިހިނަކުން ހެއްޔެވެ؟ ފާއިތުވާ ކޮންމެ ސިކުންތަކާއެކު އޭނަގެ ނިކަމެތިކަމާއި އާރެއްބާރެއް ނެތްކަން ހާމަވެގެން އެބަދެއެވެ. އާދެވިފައިމިވާ ތަނުން ސަލާމަތުގެ އައްސޭރިއަކަށް ދާނެ ގޮތެއް ވެސް ޝާޢާއަކަށް ނޭގުނެވެ. ގޮތްހުސްވެ މުޅި މީހާ ހައިޖާނުގަނޑެއްގެ ތެރޭގައި ހަފުސްވާން ފެށިއެވެ. ރުއިން ނޫންކަމެއް އޭނައަށް ނުކުރެވުނެވެ. އޭރު ޝާޢާގެ ހިތުގައި ހާތިބާއި މެދު ނަފްރަތުގެ ހުޅުގަނޑު ރޯވެ ގަދަޔަށް އަނދަމުން ދިޔަ އެވެ.\n”ކޮބާ ޔޫނުސް؟…” އަވަސްވެފައިވި ހިތަކާއެކު ޝާހިދާ ސުވާލުކުރިއެވެ. އޭނައާއި ހުސޭނުގެ ނަޒަރު ބައްދަލުވި ހިނދު އެލޮލުގައިވި ރަތްކަމުން ޝާހިދާގެ މެޔަށް ފިނި ވިއެވެ.\n”ޝާހިދާ ހިނގާބަލަ އަހަންނާއެކު ހޮސްޕިޓަލަށް ދާން…” ޝާހިދާއާއި އަރާހަމަކުރަމުން ހުސޭން ބުނެލިއެވެ.\n”އެކީއްކުރަން؟… ކޮބާތަ ޔޫނުސް، އޭނަ ނުފެނުނީތަ؟…” ޝާހިދާ ސުވާލުކުރިއެވެ. ޔޫނުސްގެ ހާލު އެނގެން އޭނަގެ ބޭނުންވެފައިވި މިންވަރު ފެނި ހުސޭންގެ ލޮލުން ކަރުނަ ހިލުނެވެ. އޭނަ ތެދު ހާމަކުރާނީ ކޮން ދުލަކުން ހެއްޔެވެ؟\n”ހުސޭން، އަހަރެން ބިރު އެބަގަނޭ…” ހުސޭން ކަރުނަ ފޮހެލިތަން ފެނި ޝާހިދާއަށް ބުނެލެވުނެވެ.\n”އަހަންނާއެކު ހޮސްޕިޓަލަށް ދާން ހިނގާބަލަ…” ހުސޭން ބުނެލިއެވެ. ހުސޭންގެ އަމަލުތަކުން ޝާހިދާ އިތުރަށް ބިރު ގަންނަވާލި އެވެ.\n”ޔޫނުސްވީ ހޮސްޕިޓަލުގަތަ… އޭނައަށް ކަމެއް ވީތަ؟…” ހުސޭންގެ އަތުގައި ހިފާލަމުން ޝާހިދާ އެހި އެވެ. ހުސޭން ޖަވާބެއް ނުދިނެވެ. ޔޫނުސްގެ ވާހަކަ ޝާހިދާގެ ކުރިމަތީގައި ނަންގަންނާނެ ގޮތެއް އޭނައަކަށް ނޭގެއެވެ. ޔޫނުސްގެ މަރު ޚަބަރު ލިބުމުން ވާނެ ގޮތެއް ވެސް މެއެވެ. ޚުދު އޭނަ ވެސް އެހެރީ ޝޮކެއްގަ އެވެ. އެހެނަސް އެކަން ސިއްރުކުރެވޭކަށް ނެތެވެ. އެއީ ދޮގު ނުކުރެވޭނެ ހަޤީޤަތަކަށް ވާތީ އެވެ. އެމީހުންނަށް މަޖުބޫރުވެފައި އެވަނީ ޒުވާން ފިރިހެން ދަރިފުޅުގެ ކުއްލި މަރާ ކުރިމަތިލާށެވެ.\nއެކްސިޑެންޓެއްގައި ޔޫނުސް މިދުނިޔެ ދޫކޮށް ދިޔަ ޚަބަރު ލިބުމާއެކު ޝާާހިދާ އަނބުރައިގަނެގެން ވެއްޓުނެވެ. އެފަދަ ކަމަކަށް ސަމާލުވެލައިގެން ހުރި ހުސޭނަށް ވެއްޓެން ދިޔަ ޝާހިދާގެ ހަށިގަނޑުގައި ކިރިޔާ ހިފަހައްޓާލެވުނީ އެވެ. އޭނަގެ ލޮލުން އޭރު ކަރުނަ އޮހޮރެމުން ދިޔަ އެވެ.\nދަންވަރުގެ ހަމަހިމޭން ވަގުތެވެ. ވަށައިގެންވި ހުރިހާ ދިރުންތަކެއް ފުން ނިންޖެއްގެ ތެރެއަށް ގެނބިފައި ވިއިރު ޒިޔަޒަންއަށް އޮތީ ނުނިދިފައެވެ. އޭނަ ދެއަތަށް ފުރޮޅެމުން ދިޔަ އިރު ބުރަހަލިކަމެއް ނެތި ސިކުނޑި މަސައްކަތްކުރަމުން ދިޔަ އެވެ. އެކަމުގެ ނަތީޖާއަކަށް ވީ އޭނައަށް ނުނިދުމެވެ. އެންމެފަހުން ޒިޔަޒަން އެނދުން ތެދުވުނެވެ. އޭނަގެ ހިތުގައި ޝާޢާގެ ހާލު ބަލާލުމުގެ ޝައުގުވެރިކަން އުފެދިގެން އައެވެ. ނަމަވެސް އެއީ ރަގަޅު ޚިޔާލެއްތޯ ޒިޔަޒަންއަށް އޭނަގެ ހިތާއި ސިކުނޑިއާއި ސުވާލުކޮށްލެވުނެވެ. އެންމެފަހުން ފުން ނޭވާއެއް ދޫކޮށްލި ޒިޔަޒަން އޭނަގެ ނިތުގައި ފިރުމާލިއެވެ. އޭނަގެ ބޮލަށް އިންތިހާއަށް ވަނީ ބަރުވެފައެވެ. ވިސްނާލުމަށްފަހު އެންމެފަހުން ޒިޔަޒަން އޭނަގެ ހިތުގެ ގޮވުމަށް އިޖާބަ ދިނެވެ.\n”އަަހަރެންގެ ފަރާތުން ބިރުވެރިކަމެއް ކުރިމައްޗެއް ނުވާނެ…”\nޒިޔަޒަން ކުރިއަށް އަޅަމުން އައި ފިޔަވަޅުތައް ހުއްޓުނީ ބިންމަތީގައި ހިކިފައިވި ލޭގެ ނިޝާންތައް ފެނުމުންނެވެ. އެއާއެކު އޭނަގެ ނަޒަރު ސީދާ ވެގެން ދިޔައީ ޝާޢާ އާއެވެ. އޭނަގެ އަތުގައި އޮތް ފާނޫޒުގެ އަލިން ޝާޢާގެ މޫނުގައިވި ހިތާމައިގެ ކުލަވަރުތައް ނިކަން ރީއްޗަށް ބަޔާންކޮށްދިނެވެ. ކީއްވެގެންކަމެއް ނޭގުނެވެ. ޒިޔަޒަންގެ ހިތަށް ގޮތެއް ވިއެވެ. ޝާޢާގެ ދެލޮލުން އޭނައަށް ދިރުމެއް ނުފެނުނެވެ. އެލޮލުގައި އެއްވެސް ޖަޒުބާތެއް ނުވާ ކަހަލަ އެވެ.\nކަޅިޖަހާލުމެއްނެތި ޒިޔަޒަންއަށް ބަލަން އިން ޝާޢާއަށް އެމޫނުން ސިފައެއް ފާހަގަ ކުރެވެން ފެށުނެވެ. އެހިނދު އޭނަގެ ހިތަށް ހާތިބުގެ ނަން ވަދެގެން ދިޔަ އެވެ. ކުރިމަތިން ފެންނަން ހުރި ޒުވާނާއާއި ހާތިބާއި އެއްގޮތް ސިފަތަކެއް އޭނައަށް ފާހަގަކުރެވުނެވެ. އެއާއެކު އޭނަގެ ހިތަށް ބިރުވެރިކަން ވެރިވެއްޖެ އެވެ.\n”ކައިރިނުވާތި!…” ޒިޔަޒަން ކުރިއަށް ފިޔަވަޅެއް އަޅާލުމާއެކު ޝާޢާ ބުނެލިއެވެ. ޝާޢާގެ ޖުމްލައާއެކު ޒިޔަޒަންގެ ފިޔަވަޅުތައް މަޑު ޖައްސާލި އެވެ. ޝާޢާގެ ފަރާތުން އެސިފަ ފެންނާނެކަމަށް އޭނައަށް ކުރިން ވެސް ހީކުރެވުނެވެ. ވެދިޔަ ކަންތަކަށް ފަހު ނުދަންނަ މީހަކަށް އިތުބާރުކުރުން އެއީ އުނދަގޫވާނެ ކަމެކެވެ.\n”ބިރުނުގަނޭ… އަހަރެން ނާންނަން ޝާޢާއަށް ގެއްލުމެއްދޭކަށް…” ޒިޔަޒަން އޭނައަށް އިތުބާރުކުރަން ޝާޢާ ގާތު ބުނެލިއެވެ. ނަމަވެސް ޝާޢާއަށް އެކަމެއް ނުކުރެވުނެވެ.\n”ކަލޭ ތިއައީ އޭނަ ފޮނުވައިގެނެއްނު… ދުރަށްދޭ…” ޝާޢާގެ އަޑުގައި ތުރުތުރުލުމެއް ވިއެވެ.\n”އެއްވެސް މީހަކު ފޮނުވައިގެނެއް ނޫން އަހަރެން މިއައީ… އަހަރެން އައީ އަމިއްލައަށް ބޭނުން ވެގެން…” ޒިޔަޒަން ބުނެލިއެވެ. އޭނަ ހުރީ ހުރި ފިޔަވަޅު މަތީގަ އެވެ.\n”ކީއްކުރަން؟…” ޒިޔަޒަންގެ ޖުމްލައިން ޝާޢާއަށް ލިބުނީ ހައިރާންކަމެވެ. ޝާޢާގެ ސުވާލަށް ދޭންވީ ޖަވާބެއް ޒިޔަޒަންއަކަށް ނޭގުނެވެ. ދުލުން ބަސްހުސްވެފައިވީ އެހެންވެ އެވެ. ދެން އެދެމެދަށް ވެރިވެގެން އައީ މަރުގެ ހަމަހިމޭންކަމެވެ. އިސްވެ އެކަކު ވެސް ވާހަކައެއް ނުދެއްކިއެވެ. އެކަކު އަނެކަކަށް ބަލަމުން ދިޔަ އިރު ތަފާތު އެކި ޚިޔާލުތައް ދެ ޒުވާނުންގެ ހިތަށް އަރާފޭބި އެވެ.\n”ކަލެއާއި އޭނައާ އޮތް ގުޅުމަކީ ކޮބާ؟…” ވެރިވެފައި އޮތް ހަމަހިމޭންކަން ފޫދުއްވާލަމުން ޝާޢާ އޭނަގެ ހިތުގައިވި ސުވާލު ކޮށްލިއެވެ. އޭރު ވެސް އޭނައަށް އެސުވާލުގެ ޖަވާބު އެނގޭ ކަހަލައެވެ. އެހެނަސް އޭނަ ބޭނުންވީ ޔަޤީން ކުރާށެވެ.\n”ކީއްވެ ޖަވާބު ނުދީ ތިހުރީ؟… އަހަންނަށް ކަލޭއަކީ ވެސް ޖައްބާރެއްކަން އެނގިދާނެތީ ދޯ؟…” ޝާޢާ ބުންޏެވެ. ޒިޔަޒަންގެ ހިމޭންކަމުން އޭނައަށް ޖަވާބު ލިބުނެވެ.\n”އެއީ އަހަރެންގެ ބައްޕަ…” ޒިޔަޒަން ފުންނޭވާއެއް ދޫކޮށްލުމަށްފަހު ބުންޏެވެ. ”އަހަންނަކީ ތިޔަ ހީކުރާ ކަހަލަ މީހެއްނޫން…”\n”ދެން ކޮންކަހަލަ މީހެއްތަ ތީ؟… އަހަރެން ކަލެއާ މެދު ދެކެންވީ ކިހިނެއް؟… ކަލޭމެން ޖިންނީންނަށް ބާރެއް ލިބިފައިވުމުން ނިކަމެތީންގެ މައްޗަށް އަނިޔާވެރިވަނީ… ކަލޭމެންގެ ހިތެއް ވެސް ނޯވޭ، ވާނަމަ އެފަދަ ރަހުމުކުޑަ އަމަލުތައް ހިންގަން ނުކެރުނީސް…” ޝާޢާ ވާހަކަދެއްކިއެވެ. އޭނަގެ ހިތުގައި ޖިންނިންނާ މެދު އުފެދިފައިވާ ރުޅިވެރިކަން އޭނަގެ އަޑުން ހާމަކޮށްދެއެވެ. ކީއްވެގެންކަމެއް ނޭގުނެވެ. ޒިޔަޒަންއަށް އޭގެ ސަބަބުން އުނދަގޫ ވިއެވެ.\n”އަހަންނަކީ އަހަރެންގެ ބައްޕައެއް ނޫން… ކުށެއްނެތް ބަޔެއްގެ މައްޗަށް އަހަރެން އަނިޔާވެރިއެއް ނުވަން، ނުވެސް ވާނަން…” ޒިޔަޒަން ބުންޏެވެ. އެއާއެކު ޝާޢާއަށް އިތުރު ހައިރާންކަމެއް ލިބުނެވެ. އޭނަގެ ދޫ ވެސް ހިނދުކޮޅަކަށް ހިމޭން ވިއެވެ.\n”އެނގޭ އަހަރެން ވާހަކަތައް ޤަބޫލުކުރަން އުނދަގޫވާނެކަން، އަހަރުމެންގެ ތެރޭން ވެސް ތެދުމަގު ލިބިފައިވާ މީހުންވޭ، ހުރިހާ ޖިންނީންނަކީ ނުބައި ބެޔެއް ނޫން، އަހަރެމެންގެ ހިތުގައި ވެސް ހަމްދަރުދީވޭ… ރަހުމުކުރަން އެނގޭ… އިންސާނުންގެ ތެރޭގައި ވެސް ރަގަޅު މީހުންނާއި ނުބައި މީހުންވޭ، ހަމަ އެއުސޫލު އަހަރުމެންގެ ތެރޭގައި ވެސް ވޭ…”\nޒިޔަޒަން ވާހަކަދެއްކިއެވެ. ޝާޢާ އިނީ ވަކި އެއްޗެއް ނުބުނެ ހިމޭންވެފަ އެވެ. އޭގެ މާނަ ނަގަންވީ ކިހިނެއް ކަމެއް ޒިޔަޒަންއަކަށް ނޭގުނެވެ. އަނެއްކާ ވެސް އެދެމެދަށް ވެރިވީ ހަމަހިމޭންކަމެވެ. ޝާޢާއަށް ބަލަން ހުރި ޒިޔަޒަންއަށް އިތުރަށް ދައްކަންވީ ވާހަކައެއް ނޭގުނެވެ. އޭނައަށް ޝާޢާގެ ފަރާތުން ޝައުގުވެރިކަމެއް ވެސް ނުފެނުނެވެ.\n”ކަލޭ ބޭނުންވަނީ ކޮންކަމެއް؟…” ޝާޢާ އެހި އެވެ. ޒިޔަޒަންގެ ނިޔަތާ މެދު އޭނަގެ ހިތުގައި ޝައްކު ވެއެވެ. ޒިޔަޒަންގެ މޫނުމަތިން ހިތްހެޔޮކަން ފެނުނުކަމުގައި ވިޔަސް އެއީ ހިންތާއަކަށް ވެދާނެ އެވެ. އެއްވެސް ފަރާތަކަށް އިތުބާރުކުރުން އޭނައަށް ވެފައިވަނީ އުނދަގޫ ކަމަކަށެވެ.\n”އެހީވާން…” ޒިޔަޒަން ހާމަކޮށްލި އެވެ.\n”ކީއްވެ؟…” ޝާޢާއަށް ޤަބޫލުކުރަން ދަތި ވިއެވެ.\n”ކުށެއް ނެތް މީހަކަށް އަނިޔާލިބެން ބޭނުން ނުވާތީ…” ޒިޔަޒަން ހާމަކުރިއެވެ. ”ބައްޕަގެ ވިސްނުން މުޅިން ގޯސް، ދިމާވި ކަމެއްގެ ސަބަބުން ބައްޕައަށް އެވަނީ ހެވާއި ނުބައި ވަކިކުރަން ނޭގިފައި، އިންސީންނާ މެދު ނަފުރަތު އުފެދިފައިވަނީ އެހެންވެ، ކޮންމެ ފަދަ ދަރަޖައަކަށް ވެސް އަނިޔާވެރިވާން ހިތްވަރު ލިބެނީ އެހެންވެ…”\n”އަހަރެންގެ ޢާޢިލާ ބަރުބާދުކޮށްލީ ކަލޭމެން… އަހަރެންގެ ބޮޑުދައިތައާއި އަޅާއިގަތީ ވެސް ހަމަ ކަލޭމެން، އެކަމުގެ ސަބަބުން އަހަރެންގެ މުޅި ޢާއިލާ ބަރުބާދު ވެގެން ދިޔައީ!، ބަދަލު ހިފަން ބޭނުންވާނަމަ ހިފަންވީ އަހަރުމެންނެއްނު، ރުޅި އަންނަންވީ ވެސް އަހަރުމެންނެއްނު، ބޮޑުދައިތަގެ ކޮން ކުށެއް އޮވެގެންތަ ކަލޭމެން އެފަދައިން ކަންތައް ކުރީ؟… ބާރެއް ލިބިފައިވީތީ އެކަމުގެ ނާޖާއިޒް ފައިދާ ނަގަން ބޭނުންވީ ދޯ؟… ކަލޭމެން ހީކުރަނީތަ ހިތުހުރިހާ ގޮތެއް ހަދާލެވޭނެކަމަށް؟… ފަހުން ދުވަހެއް އޮތްކަން ކަލޭމެން ހަނދާނެއް ނުވޭ ދޯ؟… އެދުވަހު އިންސާފު ލިބޭނެކަމެއް ވެސް ނޭގޭ ދޯ؟… ކަލޭމެން ތީ އަނިޔާވެރިން… ކަލޭމެން ތީ މަރުވާން ޖެހޭ ބަޔެއް، މުޅި ދުނިޔެ ފަސާދަކުރަނީ ކަލޭމެން…” ޝާޢާގެ އަޑުގައި އިންތިހާ ދަރަޖައިގެ ރުޅިވެރިކަން ވިއެވެ.\n”ހަޤީޤަތް އެނގިގެންތަ ވާހަކަ ތިދައްކަނީ؟… ހިނގިކަމެއް ހިނގީ ދެފަރާތުގެ ވެސް އިއުތިރާފާއެކު، އަހަރެންގެ ދޮންބެ ޝާޢާގެ ބޮޑުދައިތަގެ މައްޗަކަށް އަނިޔާވެރިއެއް ނުވޭ. މޮޔައެއް ވެސް ނުކުރޭ، ބާރެއް ވެސް ބޭނުމެއް ނުކުރޭ… އެދެމީހުންގެެ މެދުގައި ގުޅުން އުފެދުނީ ދެމީހުން ރުހި ޤަބޫލުވެގެން… އެދެމެދުގައި އޮތީ ސާފު ލޯތްބެއް… އެލޯބި ހާސިލު ނުކުރެވުނީ ޖާބިރުގެ ސަބަބުން… އޭނައަށް އެކަން އެނގުނުފަހުން ފަންޑިތައިގެ ބާރު ބޭނުންކުރަން އުޅުނީ… އެކަމަކު ޝާޢާގެ ބޮޑުދައިތަ ބޭނުމެއް ނުވި އަހަރެންގެ ދޮންބެއާއި ދުރުވާކަށް، އޭނަ ބޭނުންވީ ދޮންބެއާއެކު އަހަރުމެންގެ ދުނިޔެއަށް ދާން… އެހިސާބުން ޖާބިރު އޭނަގެ ފަންޑިތަ ވަރުގަދަ ކުރީ… އޭރު ޝާޢާގެ ބޮޑުދައިތަ ހުރީ އަހަރެންގެ ދޮންބެގެ ދަރިއަކަށް ބަލިވެ… ފަންޑިތައިގެ ސަބަބުން ޝާޢާގެ ބޮޑުދައިތައަށް ވޭންލިބޭތަން ފެނުމުން ދޮންބެ ބޭނުންވީ ސުލްހަވެރިކަމާއެކު އެކަމަށް ނިމުން ގެންނަން، ދޮންބެ އާދޭސްކޮށް ވަޢުދުވި އެކަންތައް ހުއްޓާލައިފިނަމަ ދުނިމުރަށް ޝާޢާގެ ބޮޑުދައިތަ ދޫކޮށް ދާނަން ކަމުގައި، އެހެނަސް އެގޮތެއް ޝާޢާގެ ބޮޑުދައިތަ ބޭނުމެއް ނުވި، އެކަމުގެ ސަބަބުން އައި ރުޅީގައި ޖާބިރު ހެދި ފަންޑިތަ ގޯސްވެ ޝާޢާގެ ބޮޑުދައިތަ މަރުވީ… ޖިންނީންނާއި އިންސާނުންނާ ހަނގުރާމައެއް އުފެދުނީ ޖާބިރާ ހެދި…… ދަރިފުޅު މަރުވުމުގެ އިލްޒާމު ޖާބިރު އެޅުވީ ދޮންބެ ބޮލުގައި އަދި އޭނައަށް ލިބިފައިވި ފަންޑިތައިގެ ބާރުން ދޮންބެއަށް ހަމަލާދިނީ… އޭގެފަހުން މިހުރިހާ މައްސަލަތަކެއް ހިލުނީ، ޝާޢާގެ މައިންބަފައިންގެ ނިމުން ވެސް އައީ… އަހަރެން ޤަބޫލުކުރަން އަހަރެންގެ ޢާއިލާގެ ފަރާތުން ޝާޢާގެ ޢާއިލާއަށް ހިތާމަތަކެއް ލިބުނުކަން، އެކަމަކު އެހުރިހާކަމެއްގެ އިސް މޭސްތިރިއަކީ ޖާބިރު، ދޮންބެ އަމާންކަން ދިނުމުން އެކަންތައް ހުއްޓާލިނަމަ މިއަދު މިހެން ކަންތައް ނުވީސް، ޖާބިރަށް ނަތީޖާ ނިކުންނާނެ ގޮތް ރަގަޅަށް އެނގިހުރެ ޝާޢާގެ ބޮޑުދައިތަގެ ބަނޑުގައިވި ދަރިފުޅު މަރާލަން އުޅުނީ، އޭގެ ސަބަބުން ދެމައިން ވެސް މަރުވެގެން ދިޔައީ… ޝާޢާ ތިހީކުރާހާ މާތް އިންސާނެއް ނޫން އެއީ، އޭނަގެ އަތްދަށުވެ ނިމިގެން ދިޔައީ ކިތައް ޖިންނީންކަން އެނގޭތަ؟… ޝައިތާނާއަށް އަމިއްލަ ނަފުސު ޤުރުބާންކޮށްގެން ހުރި މީހެއް އެއީ، ޝާޢާއަށް ކެތްކުރެވޭނެތަ ޝާޢާގެ ކާފަގެ ހުރިހާ ހަޤީޤަތެއް އަހަރެން ކިޔައިދޭ އަޑު އަހަން؟، އޭރުން ވެސް ކުށްވެރި ކުރާނީ އަހަރުމެންތަ؟…” ޒިޔަޒަންގެ ވާހަަކަތަކުން ޝާޢާ އިނީ ބަސްހުއްޓިފައެވެ. އޭނަގެ ދެލޯ ބޮޑުވެފައި ވިއެވެ. އެއީ ތެދު ހެއްޔެވެ؟ އޭނަގެ ކާފައަކީ އެހާ ގޯސް މީހެއް ހެއްޔެވެ؟ މާމަ އޭނައަށް ހާމަކުރީ ދޮގުތަކެއް ހެއްޔެވެ؟ އެއީ ކީއްވެގެން ހެއްޔެވެ؟ އިތުރަށް އޭނަ އަނދިރީގައި ބަހައްޓަން މަސައްކަތްކުރީ ކީއްވެ ހެއްޔެވެ؟\n”ޝާޢާއަށް ނޭގޭ ވަރަށް ގިނަ ކަންތަކެއް އެބަހުރި…” ޒިޔަޒަން ބުނެލިއެވެ. ”އަހަރެން ބޭނުމެއް ނޫން ބައްޕަގެ ނަފުރަތުގެ ޝިކާރައައިގެ އަމާޒަކަށް ކުށެއް ނެތް އިންސާނަކު ވާކަށް، ކުރިކަމެއް ކުރީ ޖާބިރު، އަހަންނަށް އެކަން އެނގޭ…”\n”އަހަރެންގެ މަދަދު ޝާޢާ ބޭނުންވެއްޖެނަމަ އަހަރެން މަދަދު ފޯރުކޮށްދޭނަން… އުއްމީދުކުރަން ލަސްތަކެއް ނުވެ ޝާޢާގެ ނިންމުން އަހަންނަށް އަންގާނަން ކަމުގައި، ލަސްވެއްޖެ ނަމަ އަހަންނަށް ވެސް ކުރެވޭނެ ކަމެއް ނޯންނާނެ…” ޒިޔަޒަން ދާން ހިނގައިގަންނަމުން ބުނެލިއެވެ. ”ޝާޢާގެ ނިންމުން އަހަންނަށް އަންގަން ބޭނުންވެއްޖެކަމުގައި ވަނީނަމަ ތިންފަހަރު އަހަރެންގެ ނަމުން ގޮވާލާ، ޒިޔަޒަން…”\nޝާޢާ އިތުރު އެއްޗެއް ނުބުނެވެނީސް ވައިގެ ތެރެއަށް ފެތުރިގެން ދިޔަ ދުންގަނޑެއް ފަދައިން ޒިޔަޒަން ގެއްލިއްޖެއެވެ. ފުންނޭވާތަކެއްލަމުން ދިޔަ ޝާޢާއަށް ވިސްނެނީ ޒިޔަޒަން ދެއްކި ވާހަކައާއި މެދުގަ އެވެ.\n”ކާފައަކީ ހަޤީޤަތުގައި ވެސް ނުބައި މީހެއްތަ؟…” ޝާޢާއަށް އޭނަގެ ހިތާއި ސުވާލުކޮށްލެވުނެވެ. މުޅި ދަން ހޭދަވެގެން ދިޔައީ ވިސްނާ ފިކުރުކުރުމުގައެވެ. ފުންނޭވާތަކެއް ދޫކޮށްލި ޝާޢާއަށް އޭނަގެ ބޮލުގައި ހިފަހައްޓާލެވުނީ ބޮލުގައި ރިއްސަން ފެށުމުންނެވެ.\n”ޒިޔަޒަން… އޭނަ އަހަންނަށް އެހީވެދޭން އެއުޅެނީ ކީއްވެ، އޭނަ އެއީ އަސްލަށް ވެސް ރަގަޅު މީހަކީތަ؟… އޭނަގެ ވިސްނުން ހަމަ ތަފާތީތަ؟… އޭނަ އެދިއްކުރާ އަތުގައި އަހަރެން ހިފަންވީތަ؟… އޭރުން އަހަންނަށް މިތަނުން ސަލާމަތް ވެވިދާނެތަ؟… އެކަމަކު ކީއްވެތަ އޭނަގެ ބައްޕައާއި ދެކޮޅަށް އަހަންނަށް އެހީވާން އެއުޅެނީ؟…” ޝާޢާ އޭނަގެ ޒަމީރާ ސުވާލުކުރިއެވެ.\n”ޒިޔަޒަން ވީ އޭނަގެ ރައްޓެހިންނާއެކު ބޭރަށް ގޮސް…” ބަރްކާ ޖަވާބު ދިނެވެ.\n”ކޮންތާކަށް؟…” ހިތްހަމަނުޖެހިފައިވާ ރާގަކަށް ހާތިބު ބުނެލިއެވެ. މިހާރަކަށް އައިސް އޭނަ ހުންނަނީ ބަރްކާ ދެކެ ރުޅި އައިސްފައެވެ. އޭނަގެ ނިންމުންތަކަށް ފާޅުގައި ފާޑުކިޔާތީ އެވެ.\n”ނުބުނޭ ދިޔަ ތަނެއް…” ބަރްކާ ޖަވާބު ދާރީ ވިއެވެ. ބަރްކާގެ އެޖަވާބުން ހާތިބު ގާތަށް ވަކިން ރުޅިއައެވެ. ހިތްހަމަ ނުޖެހުމާއެކު އޭނަ ކޮޓަރިން ނިކުންނަން ދިމާ ކޮށްލިތަނާ ހުއްޓެވުނީ ބަރްކާ ގޮވާލުމުންނެވެ.\n”ހާތިބު ތިއުޅޭ ގޮތަކުން އަހަރެން ކަންބޮޑު އެބަވޭ… އެއްފަހަރު ވެސް ނަފުރަތު އެއްފަރާތްކޮށްލުމަށްފަހު ސިކުނޑި ހުޅުވާލަބަލަ، އޭރަށް ތިކުރެވޭ ކަންތައް އިހުސާސްކުރެވޭނެ… ހާތިބު ގެއްލިގެންދާކަށް އަހަރެން ބޭނުމެއް ނޫން…” ބަރްކާ ވާހަކަދައްކަމުން އައިސް ހާތިބު ކުރިމައްޗަށް ހުއްޓުނެވެ. އޭނަ މަސައްކަތްކުރީ ހާތިބަށް ވިސްނައިދޭށެވެ. އޭރު އަނދައަނދާ ހުރި ޕެޓްރޯލަށް އެއަޅާލެވުނީ ޕެޓްރޯލުކަމެއް އޭނައަކަށް ނޭގެއެވެ.\n”ކަލޭ މަށަށް ރަގަޅު ގޮތް ނުދެއްކިއްޔާ ރަގަޅުވާނީ؟… މަ ބޭނުން ގޮތެއް ހަދާނީ!، އެއިންސާނުންނަށް އަހަންނަށް ގެއްލުމެއް ނުދެވޭނެ، އަހަރެން އެމީހުނަށް ވުރެ މާ ބާރުގަދަ ވާނެ…” ހާތިބުގެ އަޑުގައި ވަނީ ބޮޑާކަމާއި ކިބުރުވެރިކަމެވެ. އެއީ އޭނަގެ ލޯބިވާ ފިރިމީހާ ތާއަބަދަށް ގެއްލުނުކަން ބަރްކާއަށް އިހުސާސް ކުރެވުނު ވަގުތު ކޮޅެވެ. ހާތިބުގެ މުޅި ނަފުސު އެވަނީ އަލިކަމެއް ނުވާ އަނދަވަޅެއްގެ ތެރެއަށް ވެއްޓިފައެވެ. ހިތާމައަކީ އެއަނދަވަޅުން ސަލާމަތްވާން ހާތިބު ބޭނުން ނުވާ ކަމެވެ. ހާތިބު އެވަނީ ޝައިތާނީ ވަސްވާހަށް ހިތާއި ސިކުނޑި ހުޅުވާލާފައެވެ.\n”ހާތިބު…” ބަރްކާއަށް ގޮވާލެވުނެވެ.\n”ބަރްކާގެ ބޭނުމަކީ ކޮބާތަ؟… އެއިންސި ދޫކޮށްލުންތަ؟… އެހެންކަމުގައި ވާނަމަ އެކަމެއް ނުވާނެ… މީގެ ފަހުން އެއީ އަހަރުމެން މުނިފޫހިފިލުވުމުގެ ވަސީލަތެއް…” ހާތިބުގެ ޖުމްލައާއެކު ބަރްކާގެ ދެލޯ ބޮޑުވެގެން ދިޔަ އެވެ. ސިހުން ލިބުނު ހިނދު އޭނައަށް ހާތިބުގެ މުލައްދަނޑީގައި ހިފަހައްޓާލެވުނެވެ.\n”ހެޔޮނުވާނެ އެހެން ހަދަން، އެވެސް އިހުސާސްތަކެއް ލައްވާފައިވާ ފަރާތެކޭ… ތިކުރެވެން އުޅެނީ ކިހާ ވިޔާނުދާ ދަށުދަރަޖަިއގެ އަމަލެއްކަން ހާތިބަށް ހަމަ ނުވިސްނޭތަ؟… އެ އަންހެންކުއްޖާއަށް އެފަދަ ހިތާމައެއް ނުދީ… ހާތިބަށް ކުރެވުނު ކަންތައް އަދިވެސް….” ބަރްކާގެ ޖުމްލަ ފުރިހަމަ ނުކުރެވެނީސް ހާތިބުގެ ހޫނު އަތްތިލައިގެ ހަމަލާއެއް ބަރްކާގެ ކޯތާފަތް މައްޗަށް އެރިއެވެ. އެހަމަލާގެ ބާރު ގަދަކަމާއެކު ބަރްކާ ވިއްސައިގެން ގޮސްފައި ވެއްޓުނެވެ. އޭރު އޭނަގެ ތުންފަތްމަތި ވެސް ފަޅައިގެން ގޮސް ލޭ އާދެއެވެ. ބަރްކާއަށް އޭނަގެ މޫނުގައި ފިރުމާލެވުނީ ނަގަމުން ދިޔަ ދިލައަށް ލުޔެއް ހޯދައި ދިނުމުގެ ނިޔަތުގައެވެ.\n”ކަލޭ ވިސްނަންވީ އަމިއްލަ ނަސްލާ ދޭތެރޭ… އެމީހުންނާ ދޭތެރެއަކު ނޫން!…” ވައިރޯޅީގެ ބާރުމިނުގައި އައިސް ބަރްކާއާ ދިމާއަށް ގުދުވެލަމުން ހާތިބު ހަޅޭއްލަވައިގަތެވެ. ”މީގެ ފަހުން މަގޭ ނިންމުމަކާ މެދު ކަލޭ ފާޑުކިޔައިގެން ނުވާނެ، މަގޭ މިއަމުރާ ޚިލާފު ވެއްޖެނަމަ ތީ މަގޭ އަންހެނުންކަން ހަނދާން ނައްތާލާނަން، ސާފުވެއްޖެތަ؟…”\n”މިހާރަކު ނޫން…” ވަށައިގެންވި މާހައުލަށް ނަޒަރު ހިންގާލަމުން ރަޒާން ވާހަކަދެއްކިއެވެ. ފެންނަމުން ދިޔަ މަންޒަރުން އީވާ ވެސް ހުރީ އަޖައިބުވެ އަންތަރީސް ވެފައެވެ. އެހާ ރަހުމުކުޑަ އަމަލެއް ހިންގަން ހިތްވަރުދިނީ ކާކު ހެއްޔެވެ؟\n”އަހަރެންގެ ގައިން ދޫކޮށްލާ، ރަޒާންއަށް ނުފެންނަނީތަ؟… އެމީހުން އެކުރާ ކަންތައް ނުފެނޭތަ؟… އެކަމާ ދެކޮޅަށް އެއްޗެކޭ ނުބުނަންވީތަ؟…” ޒިޔަޒަންގެ އަޑުގައި ރުޅިވެރިކަން ވިއެވެ.\n”ޒިޔަޒަން ހިނގާބަލަ އަހަންނާއެކު…” ރަޒާން މަސައްކަތްކުރީ ޒިޔަޒަން އެތަނުން ގެންދާށެވެ. އެއީ ޒިޔަޒަންގެ އަމިއްލަ ސަލާމަތަށް ޓަކައެވެ. އެތާނގައި އެންމެ އިސް މޭސްތިރިއަކަށް އެހުރީ ޒިޔަޒަންގެ ބައްޕައެވެ. އެންމެންގެ ކުރިމަތީ ޒިޔަޒަން އޭނަގެ ބައްޕައާއި ކުރިމަތިލާން ހަދައިގެން ބޮޑު ހަޅުތާލުގަނޑެއް ހިނގާފާނެއެވެ. އެހެންވެ އޭނަ މަސައްކަތްކުރީ އެފަދަ ކަމެއް ވިޔަ ނުދީ ހިފެހެއްޓުމަށެވެ. އޭނަ ހަށިގަނޑުގައި ހުރި ބާރުގެ ބޭނުންކޮށްގެން ޒިޔަޒަން އެތަނުން ގެންދިޔަ އެވެ.\n”މިހާލަތަށް ދާއިރުގައި ވެސް ކަމެއް ނުކޮށް މަޑުން ތިބެންވީތަ؟، ދުޝްމަނެކޭ ކިޔާފައި އެލާއިންސާނީ ޖަރީމާގެ ތެރެއަށް ދޫކޮށްލަންވީތަ؟…” ޒިޔަޒަންގެ އަޑުގައި ރުޅިވެރިކަން ވިއެވެ. ”އޭނަ އިންސާނަކަށް ވީމަ ހިތުހުރިހާ ގޮތެއް ނެހެދޭނެ، އެވެސް އިހުސާސްތަކެއް ލައްވާފައިވާ ފަރާތެކޭ، ވޭނާއި ތަދު އިހުސާސްކުރެވޭނެޔޭ، ރަޒާންއަށް އަޑެއް ނީވޭތަ އޭނަގެ ހަޅޭކުގެ އަޑެއް؟، އެޖިސްމަށް ލިބެމުން އެދާ ވޭން ނުފެނޭތަ؟…”\n”ޒިޔަޒަން ހަމަޖެހިބަލަ، ރުޅި އިސްކޮށްކުރާ ކަންތަކުން ފަހުން ހިތާމަކުރަން ޖެހިދާނެ… އެފަދަ އަނިޔާއެއް އެއްވެސް މީހަކަށް ލިބިގެން ނުވާނެ… އަހަންނަށް އެކަން އެބަ ވިސްނޭ… ޒިޔަޒަން، ނިކަން ހަމަޖެހިލައިގެން ވިސްނާލަބަލަ، އަހަންނަށް އެނގޭ ޒިޔަޒަން ބޭނުންވަނީ އޭނައަށް އެހީވާންކަން، ކުރިން ވެސް ޒިޔަޒަން ބޭނުންވީ އެގޮތްކަން އަހަންނަށް އެނގޭ، އެއީ އޭނަގެ ކުށެއް ނުވާތީ… އެކަމަކު ރޭވުމެއް ނެތި ޒިޔަޒަން އެތަނަށް ގޮސް ކުރާ ކަންތަކުން ނިކަމެތިކަން ލިބޭނީ ހަމަ އެއިންސިއަށް… އޭރުން އޭނަ ސަލާމަތްކުރުމުގެ ހުރިހާ ދޮރެއް ބަންދުވެގެންދާނެ…” ރަޒާން ވިސްނައިދިނެވެ. ފުންނޭވާތަކެއް ދޫކޮށްލި ޒިޔަޒަން ރަޒާންގެ ވާހަކަތަކާ މެދު ވިސްނާލިއެވެ.\n”ހެޔޮވާނީ ކިހިނެއް އެެހެން ހަދަން، އެފަދަ އަނިޔާއަކަށް އެއިންސިއަކަށް ކެތެއް ނުކުރެވޭނެ، މިހާރު ފިޔަވަޅު ނާޅައިފިއްޔާ އޭނަ މަރުވެދާނެ…” އީވާ ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކުރިއެވެ. އަންހެނަކަށް ވީތީ ޝާޢާއަށް ލިބެމުން ދިޔަ އަނިޔާ އޭނައަށް އިހުސާސްކުރެވޭ ކަހަލައެވެ. އޭގެ ސަބަބުން އޭނަ ވެސް ބޭނުންވީ ޝާޢާއަށް އެހީގެ އަތެއް ފޯރުކޮށްދޭށެވެ.\n”އަހަރެން ޝާޢާ ސަލާމަތްކުރާނަން، އެވޭން އޭނައަށް ބަރުދާސްތުކުރާކަށް ނުޖައްސާނަން، ރަޒާން އަހަންނަށް އެހީވާނަންތަ؟… ޝާޢާ އިންސާނަކަށް ވީތީ އެފަދަ އަނިޔާއެއްގެ ތެރެއަށް ދޫކޮށެއް ނުލެވޭނެ، އެއީ ރަގަޅު ގޮތެއް ނޫން، އޭނައަށް ހިމާޔަތާއި ރައްކާތެރިކަން ލިބެން ޖެހޭނެ…” ޒިޔަޒަން އެހީއަކަށް އެދި އޭނަގެ އެކުވެރިޔާއަށް ބަލާލިއެވެ.\n”އަހަންނަށް ވީ ގޮތަކުން އެހީވެދޭނަން… އެކަމަކު ހުރިހާ ގޮތަކުން ވިސްނަން ޖެހޭނެ، ޒިޔަޒަންގެ ބައްޕައަކީ ބާރުގަދަ މީހެއް، ވަށައިގެން އެތިބީ ވެސް ބާރުގަދަ ޖިންނީން، އެމީހުން މުޅި އުމުރުދުވަހު ޝާޢާ ހޯދަން މަސައްކަތްކުރާނެ… ރުޅި އިސްކުރުން އެއީ ހައްލެއް ނޫން……” ކުރިމަތިލާން އުޅޭ ކަންތަކުގައި ހުރި ގޮންޖެހުންތައް ރަޒާން ކިޔައިދިނެވެ. އެމީހުން ޝާޢާ އެތަނުން ސަލާމަތްކުރިޔަސް ފުދުނީކީއެއް ނޫނެވެ. ޝާޢާއަށް ފުރިހަމަ ރައްކާތެރިކަން ދެވެން ޖެހޭނެއެވެ. އޭރުން މެނުނީ ހާތިބުގެ އަތްދަށުން ޝާޢާއަށް މިންޖެއް ނުވޭނެއެވެ.\n”ޒިޔަޒަން…” ބޭރަށް ނިކުތް އީވާ ޒިޔަޒަންއަށް ވައިއަޑަކުން ގޮވާލިއެވެ. އެއާއެކު އޭނަގެ ކަނާތްފަރާތުން ފާޅުވެގެން އައީ ބޯ ދުންގަނޑެކެވެ. އިސާހިތަކު އެދުމުގެ ތެރޭން ޒިޔަޒަން ސިފަވެގެން އައެވެ. އޭގެ އިރުކޮޅެއްފަހުން ރަޒާން ވެސް ފާޅުވިއެވެ.\n”ވަރަށް ބޮޑެތި ޒަހަމްތައް ލިބިފައިވަނީ… ޒިޔަޒަން އަހަރެން މިބުނާ އެއްޗެހިތައް ގެނެންދީ… އަހަރެން މިތާ މަޑުކުރާނަން…” އީވާ އޭނަ ބޭނުންވާ އެއްޗެހީގެ ނަންތައް ބުނެލިއެވެ. ބޭސްވެރި ޢާއިލާއަކުން އައިސްފައިވާތީ އެކަމުގެ ހުނަރު ކިތަންމެހާ ވެސް މޮޅަށް އީވާއަށް ލިބިފައި ވިއެވެ. ޒިޔަޒަން އެންމެ ސިކުންތެއް ވެސް މަޑުކޮށްނުލާ ގެއްލުނެވެ.\n”ޒިޔަޒަން، އަދި ވަގުތު ފާއިތެއް ނުވޭ، އަހަރުމެންނަށް ޝާޢާއަށް ރައްކާތެރިކަން ދެވޭނެ…” ޒިޔަޒަންގެ ކޮނޑުގައި އަތްބާއްވާލަމުން ރަޒާން ބުނެލިއެވެ. ޒިޔަޒަންއަށް އޭނަގެ ހިތުގައިވި އިހުސާސްތަކަށް ދޭނެ ނަމެއް ނޭގުނުކަމުގައި ވިޔަސް، ޒިޔަޒަންގެ ފަރާތުން ފެންނަމުން އައި ބަދަލުތަކުން ރަޒާންއަށް އެކަން ފާހަގަކުރެވެމުން ދިޔަ އެވެ. އެކަމުން ނިކުމެދާނެ ނަތީޖާއަކާ މެދު އޭނަ ބިރުގަތެވެ. އިންސިއަކާއި ޖިންނިއަކަށް އެކުގައި އުޅެވިދާނެ ހެއްޔެވެ؟\n”އެމީހުން ހުއްޓައެއް ނުލާނެ، ލިބިފައިވި ޒަހަމްތައް ފަސޭހަވާނެ އިރަށް އަނެއްކާ ވެސް އެކަން ތަކުރާރުކުރާނެ… އޭގެ ކުރިން އަހަރުމެން ކުރަން ޖެހޭކަމެއް ކުރަންވީ…” އީވާ ބުނެލިއެވެ. އެކަމަށް ޒިޔަޒަންއާއި ރަޒާން ވެސް އެއްބަސް ވެލިއެވެ.\n”މިވީ ކުޑަ ދުވަސްކޮޅުގެ ތެރޭގައި ޒިޔަޒަން މުޅިން ބަދަލުވެއްޖެ، އީވާއަށް އެކަން ފާހަގަ ނުކުރެވޭތަ؟…” ރަޒާން އަހާލިއެވެ.\n”ފާހަގަ ކުރެވޭ…” އީވާ ބުނެލިއެވެ.\n”އެބަދަލުތަކާ ގުޅިފައިވަނީ ޝާޢާ… ޒިޔަޒަންއަށް އެކަމެއް ނޭގޭ، އަހަރެން ބިރުގަންނަނީ އެގުޅުމާ މެދު…” ރަޒާން ބުނެލިއެވެ. ”އިންސާނުންނާ ޖިންނީން އެއީ ތަފާތު ދެ ނަސްލެއްގެ ބައެއް…”\n”ކިތައް ފަހަރު އެފަދަ ލޯބީގެ ގުޅުންތައް ހިނގާފައި ވަނީ، އެގުޅުންތަކަށް ދަރިން ވެސް ލިބެއެއްނު…” އީވާ ބުނެލިއެވެ. އޭނަގެ ނަޒަރުގައި އިންސިއަކާއި ޖިންނިއެއްގެ ދެމެދުގައި ލޯބި އުފެދުން އެއީ މައްސަލައެއް ނޫނެވެ.\n”އެއީ ކަނޑައެޅިފައިވާ ޚުދޫދުގެ ބޭރުން ހިނގާ ގޯސްކަމެއް، ޖިންނީންނަށް އިންސިއަކާއެކު ނޫޅެވޭނެ، އެއީ ދޮގު ނުކުރެވޭނެ ހަޤީޤަތެއް… އިންސީންގެ ހަށިގަނޑަކު އަހަރުމެންގެ ބާރާއި ހަށިގަނޑުގައި މިވާ ހޫނު ބަރުދާސްތުކުރުމުގެ ކުޅަދާނަކަމެއް ލިބިގެން ނުވޭ… ގިނަފަހަރު އިންސާނާގެ ބުއްދި ގޯސްވަނީ އެސަބަބާ ހެދި… އެފަދަ ގުޅުމެއް ކުރިއަށް ދިޔަޔަސް ގިނަފަހަރަށް އެއިން ގުޅުމަކަށް އުފާވެރި ނިމުމެއް ނާންނާނެ!… ތިބުނާ ދަރިންތައް ބިކަވެ މަރު ނުވޭތަ؟… އަހަރެން ބިރުގަންނަނީ އެހެންވެ… ޒިޔަޒަންއަށް އޭނަގެ ފުރަތަމަ ލޯބި ހާސިލުނުކުރެވޭނެތީ… ލޯތްބަކީ ބާރުގަދަ ޖަޒުބާތެއް، ގިނަ ފަހަރަށް މީހާ ހަލާކުކޮށްލާ އެއްޗެއް… ކުޑަ ހިނދުކޮޅެއްގައި ލޯބި ވެވިދާނެ، ނަމަވެސް އެވެވޭ ލޯބި ދުނިއުމުރަށް ވޭނަކަށް ވެސް ބަދަލުވެގެން ހިނގައިދާނެ، ލޯބީގައި ކޮންމެކޮންމެ މީހަކަށް ކާމިޔާބެއް ވެސް ނުލިބޭނެ…” ރަޒާންގެ ވާހަކައާ މެދު އީވާއަށް ވިސްނާލެވުނެވެ. އެބުނީ ދޮގެއް ވެސް ނޫންތާއެވެ.\n”މިވަގުތު އެކަންތަކަށް ވުރެ ބޮޑަށް މުހިންމީ ޝާޢާ ސަލާމަތްކޮށް ދިނުމުގައި ޒިޔަޒަންއަށް އެހީވެދިނުން… އެކަމަކު ރަޒާން ބުނިހެން އެކަމުގައި ކާމިޔާބު ހޯދާނީ ކިހިނެއް؟، ޒިޔަޒަންގެ ބައްޕަ ފަސޭހައިން ޝާޢާ ދޫކޮށެއް ނުލާނެ… އޭނަ އެއީ ބާރުގަދަ ޖިންނިއެއް… އަހަރުމެންނަށް އޭނައާއި ކުރިމަތިލެވިދާނެތަ؟…” އީވާ ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކުރި އެވެ.\n”ޖާނުން ވަރުގަދަ މީހާއަށްވުރެ ސިކުނޑީގެ ބޭނުންކޮށްގެން ހުޝިޔާރުކަމާއެކު ހަމަލާދޭ މީހާ ބާރުގަދަވާނެ، އެހެންނޫނަސް ޒިޔަޒަންއަށް އަދި ނޭގުނަސް އޭނައަކީ ބާރުގަދަ ޖިންނިއެއް، ވަގުތާއި ހާލަތު އެކަން ސާބިތުކޮށްދޭނެ، އެކަމަކު އަހަރުމެން ޖެހޭނެ ހުޝިޔާރުވާން، އެމީހުންގެ ކޮންމެ ކަމަކަށް ސަމާލުކަން ދޭން، އޭރުން އެމީހުންދޭ ހަމަލާއަކަށް ތައްޔާރުވެ ތިބެވޭނީ…” ރަޒާން ބުނެލި އެވެ.\n”އަން މި ބޭސް ބޯލަބަލަ، އޭރުން ތަދު ކެނޑިދާނެ…” ހިތްހެޔޮ ރާގަކަށް އީވާ ބުނެލިއެވެ. އެއާއެކު ރަތްވެފައިވި ދެލޮލުން ޝާޢާ ބަލާލިއެވެ. އޭނަ އެއްވެސް މީހެއްގެ އެހީއެއް ބޭނުމެއް ނޫނެވެ. އަނިޔާ ދީފައި ބޭސްއެކުރަނީ ކީއްވެގެން ހެއްޔެވެ؟ އޭނަ ރަގަޅުވުމުން އަނެއްކާ ވެސް އެރަހުމުކުޑަ އަމަލު ހިންގަން ހެއްޔެވެ؟ އެއަށްވުރެ އޭނަ މަރުވާން ދޫކޮށްލުން ވެސް މާރަނގަޅު ވާނެއެވެ.\n”އަހަރެން މިއީ ޒިޔަޒަންގެ އެކުވެރިއެއް… ޝާޢާއަށް މިތަނުން ސަލަމަތްވެވޭނީ ހަށިގަނޑުގައި ވަރު ޖެހުމުން… ޒިޔަޒަން އެދަނީ ޝާޢާ ސަލާމަތްކޮށްދޭން މަސައްކަތްކުރަމުން، ޝާޢާގެ ވެސް ހިތްވަރު މިކަމުގައި ބޭނުންވާނެ…” އީވާ ބުނެލި އެވެ.\n”އަހަރެން ބޭނުމީ މަރުވާން…” ޝާޢާ ގިސްލަމުން ބުނެލިއެވެ. ދުނިޔެއާއި އިތުރަށް ކުރިމަތިލުމުގެ ހިތްވަރެއް އޭނަގެ ނެތެވެ. އޭނަގެ މުޅި ދިރިއުޅުން އެވަނީ ބަރުބާދުވެގެން ގޮސްފައެވެ. އިއްޒަތާއި އަބުރު ވަނީ ގެއްލިފަ އެވެ.\n”ޝާޢާއަށް ލިބުނު އަނިޔާތައް އަހަރެންގެ ހިތަށް ތަސައްވަރުކުރަން ވެސް ދަތި، ޝާޢާގެ ހިތުގައި ތިއަޅާ ވޭނުގެ ސަބަބުން ތިހެން ވާހަކަ ތިދައްކަނީ… އަހަންނަށް އެނގޭ ދުލުން ބުނާހާ ފަސޭހަކަމެއް ނޫންކަން އެއީ، އެކަމަކުވެސް ހިތްވަރުކުރަން ޖެހޭނެ، ދިރިއުޅުމުގެ މައިދާނުގައި ތިފަދަ ކިތަންމެ ކަމަކާ ކުރިމަތިލާން ޖެހޭނެ، އެކަމަކު ހިތްވަރު އެލި މަރުވާން ބޭނުންވެއްޖެއްޔާ ކާމިޔާބު ލިބޭނީ ކޮންބަޔަކަށް؟، ޝާޢާއަށް ތި އަނިޔާދޭ މީހުންގެ މަޤުސަދަކީ ވެސް އެއީ… ދިރިއުޅުން މަތިން ޝާޢާ ފޫހިކުރުވުން، ޝާޢާ ބޭނުންތަ އެމީހުނަށް ކުރިއެރުން ލިބެން؟، އެމީހުންގެ ރޭވުންތައް ކާމިޔާބުވާން… އެމީހުންނަށް ގޮންޖަހާލައި ކުރިއަށް ދެވޭނީ ކެތްތެރިވުމުން، ދިރިއުޅުމުގައި އަޑިގަނޑަކަށްފަހު އުސްގަނޑެއް އަންނާނެ، ޝާޢާއަށް އެހީތެރިވެދޭން ބަޔަކު އެބަތިބި، އެމީހުންގެ އަތުގައި ހިފާ، ކެތްތެރިވޭ…” އީވާގެ ވާހަކަތަކުން ޝާޢާއަށް ހިތްވަރުލިބުނެވެ. ދުވަސްތަކަކަށްފަހު އޭނަގެ އެކުވެރި އައިޝާގެ މަތިން ހަނދާން ވިއެވެ. އައިޝާ ވެސް އޭނައަށް އެފަދައިން ހިތްވަރުލައިދިނެވެ. ނަމަވެސް ކުރިމަތިވި ހާދިސާއަށްފަހު އޭނަ އެވަނީ މުޅިން ބަލިކަށިވެ ދުނިޔެ މަތިން ފޫހިވެފަ އެވެ.\n”ޝާޢާއަށް މިތަނުން ސަލާމަތްވެވޭނީ ކެތްތެރިވުމުން، ޖިންނީންނަކީ އެމީހުން ދެކެ ބިރުގަންނަ އިންސާނުންގެ މައްޗަށް ބާރުގަދަ ވެގަންނަ ބަޔެއް، އެމީހުން ބަލިކުރަން ބޭނުންވާނަމަ ޖެހޭނީ އެބިރު ކަނޑުވާލަން، ނޫންނަމަ އޭގެ ނާޖާއިޒު ފައިދާ ކޮންމެ ވަގުތަކު ވެސް އެމީހުން ނަގާނެ… ޝާޢާ ބަލިކަށިވުން އެއީ ޖިންނީންނަށް ދެވޭ ދައުވަތެއް، ނަމަވެސް މީހާ އެބިރާ ކުރިމަތިލައިފިނަމަ އެމީހުން ބަލިކަށިވާނެ، ޖިންނީންނަށް ބާރުތަކެއް ވެސް ދެއްވާފައިވަނީ ވަކި އިމެއްގެ ތެރޭން…” ޝާޢާއަށް ހިތްވަރުލައިދެމުން އީވާ ވާހަކަދެއްކި އެވެ.\n”މިއީ އެންމެ ބޮޑަށް ޝާޢާ ހިތްވަރުކުރަންވީ ވަގުތު، ތިހެން އޮވެ މަރުވުމަށް އެދޭނަމަ ކާމިޔާބު ލިބޭނީ ކޮންބަޔަކަށް… ޝާޢާ ބޭނުމެއް ނުވޭތަ މިތަނުން ސަލާމަތްވާކަށް؟…” އީވާ އަހާލި އެވެ.\n”ބޭ…ނު..ން” ރުއިމުގެ ތެރޭން އީވާ ބުނެލި އެވެ.\n”ފުރަތަމަ ކަމަކަށް ރުއިން ހުއްޓާލާ، ދެން މި ބޭސް ބޯލާ، އަދި ޒިޔަޒަންއަށް އިތުބާރުކުރޭ، އޭނަ އެހުރީ އަޒުމެއްގެ މަތީގައި…” އީވާ ބުނެލިއެވެ. އަދި އޭނަގެ އަތުގައި އޮތް ކުޑަ ބޯތަށި ޝާޢާގެ ތުނބުގައި ޖައްސާލި އެވެ.\n”ޝާޢާ ޖެހޭނެ ތި ހިތުގައިވާ ބިރާ ކުރިމަތިލާން…” ފަނޑު ހިނިތުންވުމަކާއެކު އީވާ ބުނެލިއެވެ. މަދު ވަގުތުކޮޅެއްގެ ތެރޭގައި އީވާއާއި ޝާޢާގެ ދެމެދުގައި އެކުވެރިކަން ބަދަހިވެގެން ދިޔަ އެވެ. އީވާގެ ސަބަބުން ޝާޢާ ވަރަށް ބޮޑަށް އައިޝާ މަތިން ހަނދާން ވިއެވެ. އޭނަގެ ދިލަ ހިތަށް ކުޑަނަމަވެސް ފިނިކަމެއް ލިބިފައި ވިއެވެ. ހިތާމައިގެ ތެރޭގައި އިތުބާރުކުރެވޭ ފަދަ އޯގާތެރި އެކުވެރިޔަކު ލިބުނީތީ އެވެ. ރަގަޅުވުމަށް އޭނައަށް ހިތްވަރު ލިބުނެވެ.\n”ޝާޢާ…” ޒިޔަޒަން ކަންބޮޑުވެފައިވާ ރާގަކަށް ގޮވާލިއެވެ. އޭނަ ހުރީ ހަދަންވީ ގޮތެއް ނޭގިފައެވެ. ދެޚިޔާލެއްގައި ވަނިކޮށް ޝާޢާ ޒިޔަޒަންގެ އަތުގައި ހިފާބާރުކޮށްލިއެވެ. ޝާޢާއަށް ރޮވެމުން ދިޔައީ އަމިއްލަ އިހުތިޔާރުން ބޭރުގައެވެ. އޭނަ ހިތްވަރުކުރަން ބޭނުމެވެ. އެހެނަސް ހިތުގައި ލެވިފައިވާ ތާޒާ ޒަހަމްތަކުން ކޮންމެ ފަަހަރަކު އޭނަ ރޮއްވާލުމުގައި ކާމިޔާބު ހޯދައެވެ.\n”ޒިޔަޒަން، އަހަރެން ސަލަމަތްކޮށްދީ، އަހަރެން ސަލާމަތުގެ އައްސޭރިއަކަށް ގެންގޮސްދީ، ޒިޔަޒަން ބުނީމެއްނު އަހަރެން ސަލާމަތްކޮށްދޭނަމޭ، އެވަޢުދު ފުއްދާދީ… އަހަރެން ސަލާމަތްކޮށްދީ… އަހަންނަށް އިތުރަށް ކެތެއް ނުކުރެވޭނެ…” ޝާޢާ ރޮމުން އާދޭސްކުރިއެވެ.\n”ޝާޢާ ދެރަނުވޭ، އެދުވަހު ޝާޢާއަށް ރައްކާތެރިކަން ނުދެވުނަސް މިހާރު އަހަރެން މިިހިރީ… އެފަދަ ކަމެއް ތަކުރާރު ވިޔަނުދޭނަން ކަމުގައި ވަޢުދުވަން… އަހަރެން ޝާޢާ ސަލާމަތްކޮށްދޭނަން…” ޒިޔަޒަން ވަޢުދުވިއެވެ. އޭނަގެ ހިތުގައި ޝާޢާއަށް ތަފާތު ވިންދެއް ޖަހަން ފެށިއެވެ. ޝާޢާއާއި ގާތުގައި ހުރެވުމުން އޭނަގެ ހިތަށް ހަމަޖެހުން ލިބިފައި ވިއެވެ.\n”ޝާޢާ އަނބުރާ ދިއުމުން އެހީތެރިވެދޭނެ ބަޔަކު ތިބޭނެތަ؟…” ވިސްނުމެއްގެ ތެރެއަށް ގެއްލިފައިވި ޒިޔަޒަން އަހާލިއެވެ.\n”އާނ، އައިޝާ ހުންނާނެ، އެއީ އަހަރެންގެ އެންމެ ގާތް އެކުވެރިޔާ…” ޝާޢާ ޖަވާބު ދެމުން ބުނެލިއެވެ. ޒިޔަޒަންގެ ސުވާލުން އޭނަގެ ހިތުގެ ތެޅުން އަވަސްވާން ފެށިއެވެ. އޭނަ ހައްޔަރީން ސަލާމަތްވާ ދުވަސް އައިސް ޖެހެނީ ހެއްޔެވެ؟\n”ދެން އެންމެ ގިނަވެގެން ވެސް ޝާޢާ މިތަނުގައި ހުންނަން ޖެހޭނީ ދެދުވަސް ވަންދެން، އެއަށްފަހު ޝާޢާގެ ކުރީގެ ދިރިއުޅުން އަނބުރާ ލިބޭނެ…” ޒިޔަޒަންގެ ވާހަކައިން ޝާޢާގެ ހިތަށް އުފާވެރިކަން ލިބުނެއް ކަމަކު ޒިޔަޒަންއާއި ވަކިވާން ޖެހޭ ވަގުތު އައިސް ބައްދަލުކުރަނީކަން ހާމަވުމުން މާޔޫސްކަން އެދެލޮލުން ވިދާލިއެވެ.\n”އެކަމަކު އަހަންނަށް ފުރިހަމަ ރައްކާތެރިކަން ލިބޭނެތަ؟…” ޝާޢާ އަހާލިއެވެ.\n”އާނ، ލިބޭނެ، އަހަރެން މިދަނީ ޝާޢާގެ ހަށިރައްކަލަށް ކަންތައްތަކެއް ކުރަމުން، އޭގެ ފަހުން އެއްވެސް ޝައިތާނަކަށް އަދި މާރިދަކަށް ޝާޢާއަށް ގެއްލުން ދޭން ކައިރިވާކަށް ވެސް ނުކެރޭނެ…” ޒިޔަޒަން ބުނެދިނެވެ. ފާއިތުވެ ދިޔަ ދުވަސްތަކުގައި އޭނަ ބުރަކޮށް އުޅުނީ އެކަމުގައެވެ. ރަޒާންގެ ބޮޑު ބޭބެއެއްގެ އެހީގައި އޭނަ މަސައްކަތްއެކުރަނީ ޝައިތާނުންގެ ލޯތަކަށް ޝާޢާ ގެއްލުވާލާށެވެ. އޭރުން ދުނިއުމުރަށް ޝާޢާއަށް ރައްކާތެރިކަން ލިބޭނެއެވެ.\n”ޒިޔަޒަންގެ ބައްޕަ؟…” ޝާޢާއަށް އަހާލެވުނެވެ.\n”އެއްވެސް ޝައިތާނަކަށް ޝާޢާއަށް ގެއްލުމެއްދޭން ނުކުރޭނެ، އަހަރެންގެ ބައްޕަ އަނިޔާވެރިވެ ލޭއޮހޮރުވަން ފެށި ދުވަހުން ފެށިގެން ޝާމިލުވެގެން ދިޔައީ ޝައިތާނާގެ ވަފުދުގެ ތެރޭގައި، އަލިކަމުން ބޭރުވެ އަނދިރީގެ ތެރެއަށް މުޅި މީހާ ވަނީ ގެއްލިފައި…. މިހާރު އެއީ އަހަރެންގެ ބައްޕައެއް ނޫން، އެއީ މުޅިން އެހެން މީހެއް…” ޒިޔަޒަން އަޑުގައި ހިތިކަމެއް ވިއެވެ.\n”އިންސާނުންގެ ދުނިޔެއަށް ދިއުމުން ޝާޢާއަށް ފުރިހަމަ ރައްކާތެރިކަން ލިބޭނެ، އަހަރެން ދޭ އެތި ޝާޢާގެ ހަށިގަނޑުގައި ވާހާ ހިނދަކު ޝައިތާނުންގެ އުނދަގޫ ނުފޯރާނެ، ނަމަވެސް އެއަށް އެކަނި ބަރޯސާވެގެން ނުވާނެ!… ޝާޢާ ޖެހޭނެ ނަމާދުކޮށް ހެއްދެވި ފަރާތުގެ ކިބައިން ވާގިއަށް އެދި ދަންނަވަން، ޤުރުއާނުން ރައްކާތެރިކަން ހޯދަން… ޖިންނީންނަށް ބާރުތަކެއް ދެއްވާފައި ވިޔަސް ނަމާދުކޮށް އަޅުކަމުގައި މަސްއޫލުވާ މީހާ ދެކެ ޖިންނީން ބިރުގަންނާނެ، ކައިރިވާކަން ނުކެރޭނެ… ޖިންނީންނާ މެދު ހިތުގައި އޮތް ބިރުވެރިކަން ނެތި ދިއުމުން އެމީހުންގެ މައްޗަށް ގަދަވެވޭނެ… މިކަމުގައި ބޭނުންވާނީ ޝާޢާގެ ހިތްވަރު… އެއްވެސް ހާލަތެއްގައި ބިރު ނުގަންނާތި… އަޤީދާ ވަރުގަދަވުމުން ޝާޢާގެ ނަފުސަށް ވެސް ހަމަޖެހުން ލިބޭނެ، ރައްކާތެރިކަން އިހުސާސްކުރެވޭނެ…” ޒިޔަޒަން ވަރަށް ތަފުސީލުކޮށް ނުބައި ޖިންނީންގެ ފުށުން ސަލާމަތްވާނެ ގޮތް ޝާޢާއަށް ކިޔައި ދިނެވެ. ކަނުލާ އަޑުއަހަމުން ޝާޢާ ދިޔަ އެވެ.\n”އަހަރެން ދިއުމުން ޒިޔަޒަންއަށް ވާނީ ކިހިނެއް؟، އީވާއަށް ވާނީ ކިހިނެއް؟… އަހަންނާ ހެދި ތި ދެމީހުންނަށް ގެއްލުމެއް ކުރިމަތިވާކަށް އަހަރެން ބޭނުމެއް ނޫން…” ކަންބޮޑުވެފައިވި ރާގަކުން ޝާޢާ ވާހަކަދެއްކިއެވެ. އޭރު އޭނަގެ ހިތުގައި ރިހުމެއް ވެސް އުފެދިފައި ވިއެވެ. އަލްވަދާޢު ކިޔުމުގެ ވަގުތު އައިސް ޖެހިފައި ވުމުންނެވެ. ނަމަވެސް އޭނަގެ ހިތުގެ ހާލު ޒިޔަޒަންއަށް ބަޔާންކޮށްދޭން ޝާޢާ ފަސްޖެހުނެވެ. އޭނައަށް ޒިޔަޒަންގެ ހިތް އޮތްގޮތް ނޭގޭތީއެވެ. ހަމައެއާއެކު އެދެމެދުގައިވި ފަރަގުގެ ސަބަބުންނެވެ. އެއީ ދެނަސްލެއްގެ ބަޔަކަށް ވީތީއެވެ. އެއީ އެލޯބި ހާސިލުކުރުމަށް އެޅިފައި އޮތް އެންމެ ބޮޑު ހުރަހެވެ.\n”ޝާޢާއަށް އެހީވާން އަހަރުމެން ނިންމި ދުވަހުން ފެށިގެން އަހަރުމެންމީ ކުށްވެރިން… ޝާޢާއަށް ރައްކާތެރިކަން ޔަޤީންކޮށްދީފައި އަހަރުމެން ޖެހޭނީ ބައްޕައަށް ނުފެންނަ ހިސާބަކަށް ދުރަށް ދާން…” ޒިޔަޒަން ބުނެލިއެވެ. އޭނަގެ އަޑުން ވެސް ޝާޢާއަށް އަލްވަދާއު ކިޔަން ބޭނުންނުވާކަން އެނގެއެވެ. އެހެނަސް އޭނައަށް އެވަނީ މަޖުބޫރުވެފައެވެ. އޭނަގެ ހިތުގައި އެވާ ލޯތްބަށް ކުރިއެރުން ނުލިބުނޭނެތީއެވެ. އިންސީންނާއި ޖިންނީން އެއީ ތަފާތު ދެނަސްލެއްގެ ބަޔެކެވެ. ދެނަސްލު މަސްހުނިވުން އެއީ ޚަދޫދުން ބޭރުގައިވާކަމެވެ. އޭނަ ގަދައަޅައި މަސައްކަތްކުރަމުން ދިޔައީ އިހުސާސްތައް ހިންދާލެވޭތޯއެވެ. އެހެންނޫނަމަ އޭނަގެ މަޤުޟަދަށް އެކަމުން ހިޔަނި އެޅިދާނެއެވެ.\n”އަހަންނަށް ޒިޔަޒަން ދެން ނުފެންނާނެއޭތަ ތިބުނަނީ؟…” ޝާޢާގެ ހިތް ތެޅިލިއެވެ. އެފަދައިން ކަންތައް ވާން ޝާޢާގެ ހިތެއް ނޭދުނެވެ.\n”އާނ، ޝާޢާ އިންސާނުންގެ ދުނިޔެއަށް އަނބުރާ ދާފަހުން އަހަރުމެން ދާން ޖެހޭނީ ދެމަގުން، ޖިންނީން އިންސީންގެ ދުނިޔެއަށް ދިއުން އެއީ ރަގަޅުކަމެއް ނޫން… އެއީ ގޯހެއް… މިދުނިޔޭގައި އެކަން ލައްވާފައި އޮތް ގޮތަކީ އެއީ، އެގޮތް ބަދަލެއް ނުކުރެވޭނެ އެއްވެސް މީހަކަށް…” ޒިޔަޒަން ހާމަކުރިއެވެ.\n”އަހަރެން މާދަމާ ރޭ އަންނާނަން…” ޒިޔަޒަން ބުނެލިއެވެ. އަދި ފަނޑު ހިނިތުންވުމެއް ހަދިޔާކޮށްލުމަށްފަހު ދިއުމަށް ހިނގައިގަތެވެ. ޒިޔަޒަން ދިޔަ ދިމާއަށް ބަލަން ޝާޢާއަށް އިދެވުނީ ފެންކަޅި ވެފައެވެ. އެއީ އޭނަގެ ހަޔާތަށް ދާދި ކުޑަ ދުވަސްކޮޅަކަށް އައި މެހުމާނެކެވެ. އެހިތުގައި ޒިޔަޒަންއަށް ހާއްސަ މަގާމެއް ދެވުނީ ނޭގި ހުއްޓާ އެވެ. ނަމަވެސް މިހާރު އޭނައަށް އެވަނީ އެމެހުމާނާއަށް އަލްވަދާއު ކިޔަން ޖެހިފައެވެ. އެހިނދު ޝާޢާއަށް އޭނަގެ ހިތާއި ސުވާލުކުރެވުނެވެ. އޭނަގެ ހިތުގައި ޖަޒުބާތުތައް އުފެދުނީ ކީއްވެ ހެއްޔެވެ؟ ތަފާތު ނަޒަރަކުން ޒިޔަޒަންއަށް ބެލެން ފެށުނީ ކީއްވެ ހެއްޔެވެ؟ އޭނައަށް އެހާ ބޮޑު ބަދަލެއް އަންނަންޖެހުނީ ކީއްވެ ހެއްޔެވެ؟ ޔޫނުސްގެ ވަކިވެ ދިއުމުގެ ހިތާމަތައް ލުއިވެ ދެވަނަ ފަރާތަކަށް އެހިތް ހުޅުވާލެވުނީ ކީއްވެ ހެއްޔެވެ؟ އަނެއްކާވެސް ލޯބީގެ މައިދާނުގައި އޭނައަށް ޖެހިފައި އެވަނީ ނާކާމިޔާބީއާ ކުރިމަތިލާށެވެ. އޭނައެއީ ބަދުނަސީބު ވެރިއެކެވެ.\n”މަންމަ ނުނިދަނީތަ؟…” ޒިޔަޒަން ކުރިއަށް ހިނގައިގަންނަމުން ސުވާލުކުރިއެވެ.\n”ޒިޔަޒަން ތިއައީ ކޮންތަނަކުން؟…” ސޯފާއިން ތެދުވުނު ބަރްކާ ބުނެލިއެވެ. ހީވީ އޭނައަށް ފެނުނު ކަންތަކާއެކު ޒިޔަޒަންއާއި ކުރިމަތިލީ ހެންނެވެ. މަންމަގެ ސުވާލާއެކު ޒިޔަޒަންއަށް ހާސްކަމެއް ލިބުނެވެ. މަންމަގެ މޫނުމަތިން ފެންނަން ހުރި ޝުޢޫރުތަކުން އޭނަގެ ހިތް ވެސް ތެޅިލައިފިއެވެ.\n”ރަޒާންމެންނާއެކު އުޅެފައި މިއައީ…” ހިތުގެ ތެޅުން ހަމައަކަށް އަޅުވަމުން ޒިޔަޒަން ދޮގެއް ހަދާލިއެވެ. މަންމަ އޭނައަށް ބަލަން ހުރި ގޮތުން ޒިޔަޒަންއަށް ހިންދިރުވާލެވުނެވެ. އޭނަގެ ސިއްރު ބޭޒާރުވާން އުޅެނީ ހެއްޔެވެ؟\n”މިހާރު މަންމަ ގާތު ދޮގު ވެސް ހަދަން ފެށީދޯ؟…” ބަރްކާ ހިތްހަމަ ނުޖެހިފައިވާ އަޑަކުން ބުނެލިއެވެ. ”ޒިޔަޒަން ތިއައީ އޭނައާ ބައްދަލުކުރަން ގޮސްފައެއްނު؟… އެކީއްކުރަން؟… ކިހާ ދުވަހެއް ވެއްޖެ މިކަމެއް ހިނގާތާ؟…”\n”ކޮންދުވަހަކުންތަ ބައްޕަ އެކުރާ ކަންތަކާ ދެކޮޅަށް މަންމަ އެއްޗެކޭ ބުނަނީ؟… ކޮންމެ ކަމެއްގައި ވެސް ހައްދެއް ކަނޑައެޅިފައިވޭ، ބައްޕަ އެވަނީ އެހުރިހާ ހައްދުތަކެއް ފަހަނައަޅައި ގޮސްފައި، ބައްޕަގެ ހިތުގައި ރަހުމެއް ނުވޭ، އެހިތުގައިވަނީ ހަމައެކަނި ނަފުރަތު، އޭގެ ސަބަބުން ހެޔޮމަގުން ބައްޕަ އެވަނީ އެއްކިބާ ވެފައި، ދެން އަނބުރާ އަލިކަމުގެ ތެރެއަށް ނާދޭވޭހާ ބޮޑަށް ފާފައިގެ ދުނިޔޭގައި ހައްޔަރުވެފައި އެހުރީ… ބައްޕަގެ ސިފައިގައި ހުރި މުޅިން އެހެން ފަރާތެއް އެއީ… މަންމައަށް ނުފެނޭތަ ބައްޕަ ޝާޢާއަށް ކުރާ އަނިޔާތަކެއް؟… ނުނީ ފެންނަ ހާލުގައި ވެސް ނުވާކަމަކަށް ހަދައިގެންތަ ތިހުންނަނީ؟… އެހެން ވެއްޖެއްޔާ މަންމަ ވެސް އެހުރިހާ ކަމެއްގައި ބައިވެރި އެބަ ވެޔެއްނު…” ޒިޔަޒަން ރުންކުރު ރާގަކަށް ވާހަކަދައްކަމުން ދަނިކޮށް ކުއްލިޔަކަށް ބަރްކާގެ ހޫނު އަތްތިލައިގެ ހަމަލާއެއް ޒިޔަޒަންގެ ކޯތާފަތަށް އެރިއެވެ.\n”ތިހެން އަޑުހަރުކޮށް މަންމައާއި ވާހަކަ ދައްކަން ޒިޔަޒަން ލަދެއްނުގަނޭތަ؟… ތީތަ ޒިޔަޒަންއަށް އަހަރެން ދިން ތަރުބިއްޔަތަކީ؟…” ޒިޔަޒަން އޭނައާއި ވާހަކަދެއްކި ގޮތުން ބަރްކާގެ ހިތުގައި ޖެހުނެވެ.\n”ޒިޔަޒަން ހީކުރަނީތަ އަހަރެން އެހުރިހާކަމެއް ވާން ދޫކޮށްލައިގެން ހުންނަނީކަމަށް؟، އެހެން ވެއްޖެއްޔާ އެއީ ކުށްހީއެއް، އަހަރެން ހާތިބަށް ވިސްނައިދޭން މަސައްކަތްކުރިން، އެކަމަކު ހާތިބު އަހަރެންގެ އަޑުއަހަން ހުރިއްޔާއެއް ނޫންތަ ވިސްނައިދެވޭނީ، އެސިކުނޑީގައި ވަނީ ޝައިތާނާގެ ވަސްވާސްތައް، އެހެންވެ އެކުރެވެނީ ކޮންކަހަލަކަމެއްކަން ނޭގެނީ…” ބަރްކާ ބުނެލިއެވެ.\n”ވިސްނައިދޭން މަސައްކަތްކުރުމަކުން ނުނިމޭނެ، ނަތީޖާ ވެސް ނެރެވެން ޖެހޭނެ…” ޒިޔަޒަން ބުނެލިއެވެ. ބަރްކާ ހުރީ ބުނާނެ އެއްޗެއް ނޭގިފައެވެ. ލޯބިވާ ފިރިހެންދަރިފުޅުގެ މޫނަށް އޭނަގެ ނަޒަރު ހިންގާލި ހިނދު އެދެލޮލުން ފެނުނު ޝުޢޫރުތަކުން އޭނަ ހުރީ ބަސްހުއްޓިފައެވެ. އެތައް އިރެއްވަންދެން ޒިޔަޒަންގެ މޫނަށް ބަލަން އޭނަ ހުއްޓެވެ. އޭރު އޭނައަށް ކަމެއް ފަހުމުވަމުން ދިޔަ އެވެ. ހިތުގައި ބިރުވެރިކަން އުފެދިގެން ދިޔައީ ދެނެވެ.\n”ޒިޔަޒަން ތިއުޅެނީ ކީއްކުރަންތަ؟…” ބަރްކާގެ އަޑުގައި ވަނީ ކަންބޮޑުވުމެވެ.\n”އެކަކު ނުރުހުނަސް އަހަރެން ޝާޢާ ސަލާމަތްކުރާނަން…” ޒިޔަޒަންގެ އަޒުމު ވަރުގަދައެވެ. އޭގެ ސަބަބުން ބަރްކާގެ ހިތުގައިވި ބިރުވެރިކަން އިތުރުވެގެން ދިޔަ އެވެ. އޭނައަށް ޒިޔަޒަންގެ އަތުގައި ހިލާލެވުނީ ކަންބޮޑުވެފައިވާ ހާލުގައެވެ.\n”ދަރިފުޅު އެއިންސިއާ މެދު ތިހާ ބޮޑު ޝައުޤުވެރިކަމެއް އުފެދިފައިވީ ކީއްވެތަ؟… ދަރިފުޅުގެ ހިތުގައި އޭނައަށް އިހުސާސްތަކެއް ވަނީތަ؟…” ބަރްކާ ހުރީ ޒިޔަޒަންގެ ޖަވާބު އައިސްދާނެ ގޮތަކާމެދު ހިތްނުތަނަވަސްވެފައެވެ. ޒިޔަޒަންގެ ހިމޭންކަމުން އޭނަ ވަކިން ބޮޑަށް ބިރުގަންނަ ގޮތް ވިއެވެ.\n”އާދެބަލަ މަންމައާއެކު…” ޒިޔަޒަން ގޮވައިގެން ގޮސް ބަރްކާ އިށީނީ ސޯފާގައެވެ. ޒިޔަޒަންގެ ވިސްނުން ގޮސްފައި ވަނީ ގޯސް ހިސާބަކަށެވެ. ޒިޔަޒަންއަށް ރަގަޅު ގޮތް ވިސްނައިދޭން އެބަޖެހެއެވެ. އޭނަ ފުރަތަމަ ފަހަރަށް އެކަމުގައި ފެއިލް ވުމުގެ ސަބަބުން ވިލްދާން ވަނީ ގެއްލިގެން ގޮސްފައެވެ. އެފަދަ ހިތްދަތިކަމެއް ޒިޔަޒަންއަށް ކުރިމަތިވާކަށް ބަރްކާގެ ހިތެއް ނޭދެއެވެ. ޒިޔަޒަންދެކެ އިންތިހާއަށް އޭނަ ލޯބި ވެއެވެ. އެދަރިފުޅަށް ކުޑަވެސް ގެއްލުމެއް ވާތަން ދެކެން އޭނައަށް ކެތެއް ނުކުރެވޭނެއެވެ.\n”ދަރިފުޅު އެއްޗެކޭ ބުނެބަލަ، މަންމަ ބިރުއެބަގަނޭ، ދަރިފުޅު އޭނަދެކެ ލޯބިވަނީތަ؟…” ބަރްކާ ވާހަކަދެއްކިއެވެ.\n”ދަރިފުޅުގެ ތިހިމޭންކަމުގެ މާނަ މަންމަ ނަގަންވީ ކިހިނެއްތަ؟ ދަރިފުޅަށް އެނގޭތަ ތިއީ ކިހާވަރެއްގެ ކަމެއްކަން؟…” ޒިޔަޒަންގެ ހަމަހިމޭންކަމުން ބަރްކާއަށް ހާސްކަން ގެނުވިއެވެ. އޭނަ ޒިޔަޒަންގެ އަތްތިލައިގައި ހިފާލިއެވެ. ”ދަރިފުޅަށް ގެއްލުމެއްވާކަށް މަންމަ ނޭދެން، ތިއީ މަންމަގެ މުޅި ދުނިޔެ… ދަރިފުޅު ތިވިސްނަނީ ގޯސްކޮށް… އެއީ އިންސިއެއް، ތިދެމެދުގައި އެތައް ހާސް ފަރަގުތަކެއް ވޭ، ތީ މުޅިން ދެެދުނިޔެއަކުން އައިސްފައިވާ ދެ ނަސްލަކަށް ނިސްބަތްވާ ބައެއް، ތި އިހުސާސްތަކުގެ ނަތީޖާ ރަގަޅު ގޮތުގައި ނުނިކުންނާނެ… މަންމަ އާދޭސްކުރަން ޒިޔަޒަން ގާތު… އިތުރަށް ތިކަން ކުރިއަށް ނުގެންގޮސް ހުއްޓާލާ، ތިކަން ދަރިފުޅުގެ ބައްޕައަށް އެނގޭ ހިސާބުން ވާނީ ކިހިނެއް؟، އޭރުން އެއިންސިދެކެ އިހުނަށްވުރެ ބޮޑަށް ބައްޕަ ރުޅިއަންނާނެ…” ބަރްކާގެ ދެލޮލަށް ކަރުނަ ޖަމާވިއެވެ. އޭނައަށް ވާހަކަދައްކަން އުނދަގުވީ އޭނަގެ އަރުބެދުމުންނެވެ.\n”އަހަންނަށް މަންމަ ތިދައްކާ ވާހަކަތައް އެބަ ވިސްނޭ، އިންސިއަކާއި ޖިންނިއަކަށް އެކުގައި ނޫޅެވޭނެ… އަހަންނަށް އެކަން އެނގޭ…. އަހަރެންގެ ހިތުގައި ވިމާ ޖަޒުބާތުތައް ޝާޢާއަށް ހާމަކުރާކަށް އަހަރެން ނޫޅެން، އަހަންނަށް އެނގޭ އެލޯބި އަހަންނަށް ހާސިލުނުކުރެވޭނެކަން…… އެކަމަކު ޝާޢާއަށް ރައްކާތެރިކަން ލިބޭ ކަމުގައިވާނަމަ އަހަރެންގެ ހިތަށް ކުޑަ ނަމަވެސް ފިނިކަމެއް ލިބޭނެ، އަހަރެން ބޭނުމީ ޝާޢާއަށް އޭނަގެ އުފާވެރިކަން އަނބުރާ ލިބެން، އެކަން ހާސިލުކުރަން އަހަރެން ކޮންމެ ފަދަ ޤުރުބާނީއެއް ވެސް ވެދާނަން…” ޒިޔަޒަންގެ ލޮލުން ފޭބި ކަރުނަތިކި ގޮސް ޖެހުނީ ބަރްކާގެ އަތްތިލައިގައެވެ. އެއާއެކު ޒިޔަޒަންގެ ހިތުގެ ހާލު އިތުރު ލަފުޒުތަކަކާ ނުލާ ބަރްކާއަށް އިހުސާސްވެގެން ދިޔަ އެވެ. އޭނަ އިންތިހާއަށް ދެރަވިއެވެ. ދަރިފުޅުގެ ހިތުގެ ހާލު އެނގި އެހީވެދެވެން ނެތުމުންނެވެ. އެހިތާމަތައް ލުއިކޮށްނުދެވޭނެތީއެވެ.\n”ދޮންބެ ވެސް ލޯބީގެ ސަބަބުން ގޯސް ނިންމުންތަކެއް ނިންމީ، އޭގެ ސަބަބުން މުޅި ޢާއިލާއަށް ކުރިމަތިވީ ފުން ހިތާމަތަކެއް، އަހަރެން އެކަމެއް ތަކުރާރެއް ނުކުރާނަން…” ޒިޔަޒަން ބުނެލިއެވެ.\n”ދަރިފުޅާ… ލޯތްބަކީ ފާޑެއްގެ އެއްޗެއް، ލޯބިވެވުމުން ކިތަންމެ ބަލިކަށި މީހާއަށް ވެސް އޭނަގެ ބިރާއި ކުރިމަތިލުމުގެ ހިތްވަރު ލިބިގެންދޭ، ބައެއްފަހަރު އެލޯބީގެ ސަބަބުން ހެވާއި ނުބައި ވަކިނުކުރެވޭ ހާލަތަށް ވެސް ދޭ… ދަރިފުޅުގެ ދޮންބެއަށް ވެސް ދިމާވީ އެހެން، ވެވުނު ލޯތްބެއްގެ ސަބަބުން ހުރިހާކަމެއް ހަނދާން ނައްތާލެވުނީ، އިންސިއަކާއެކު ނޫޅެވޭނެކަން އެގޭ އިރު ވެސް ބޭނުންވީ އެހެން އެކަންތައް ވާން، މަންމަމެނަށް އެނގުނުއިރު އޮތީ ވާނެއެއްޗެއްވެ ނިމިފައި… އެފަދަ ބަދުނަސީބެއް ޒިޔަޒަންއަށް ލިބެން މަންމަ ނޭދެން… ދަރިފުޅަށް ހުރިހާ އުފަލެއް ލިބެން މަންމަ ބޭނުން، އެކަމަކު އިންސާނުންގެ ދުނިޔޭގައި ޒިޔަޒަންއަށް އެއުފަލެއް ނުލިބޭނެ… އެމީހުންގެ އުމުރު އަހަރުމެނަށް ވުރެ ކުރުވާނެ، އެމީހުންގެ ހަށިގަނޑަކު އަހަރުމެންގެ ޖިސްމުގެ ހޫނުކަން ބަރުދާސްތުކުރެވޭހާ ބާރެއް ނުހުންނާނެ، މިފަދަ ކިތަންމެ ސަބަބުތަކެއް ހުރީމަ އިންސީންނާ ގުޅުން މަނާކުރެވިފައިވަނީ… މަންމަ އުއްމީދުކުރަން ޒިޔަޒަންގެ ތި ނިންމުން ބަދަލުނުކުރާނެ ކަމުގައި…” ބަރްކާ ބުނެލިއެވެ. ޒިޔަޒަން އޭނަގެ މަންމަގެ އުނގުގައި ބޯއަޅާލިއެވެ. އޭނައަށް ހިތުގެ އުދާސްތައް ކޮންޓްރޯލްކުރުންވީ ދަތިކަމަށެވެ. އެހެންވެ އޭނައަށް ރޮވުނެވެ. މަންމަގެ ހުރިހާ ވާހަކަތައް އޭނަ ޤަބޫލުކުރެއެވެ. އޭނަގެ ހިތުގެ އިހުސާސްތައް ޝާޢާއަށް ފާޅުވިޔަ ނުދިނީ ވެސް އެހެންވެއެވެ. ހަމައެއާއެކު ރަޒާން ވެސް ވަނީ އޭނައަށް ވިސްނައިދޭން މަސައްކަތްކޮށްފައެވެ. ކިތަންމެ ކެތްކުރަން ދަތިވިޔަސް އޭނައަށް މަޖުބޫރުވެފައި އެވަނީ ޝާޢާއާއި ދުރަށް ދާށެވެ. އެއީ ދެމީހުންނަށް ވެސް އޮތް އެންމެ ރަގަޅު ގޮތެވެ. އެހަނދާންތައް ހިތުގައި ދުނިއުމުރަށް ރައްކާކުރުން ނޫން ގޮތެއް ނެތެވެ. އެވަގުތު އޭނަ އިންސާނަކަށް ވިނަމަ ހާދަ ރަގަޅު ވީސް ހެއްޔޭ ޒިޔަޒަންގެ ހިތަށް އެރިއެވެ. އޭރުން އޭނައަށް ޝާޢާއާއެކުގައި ވުމުގެ ފުރުސަތު ލިބުނީހެވެ. ނަމަވެސް އޭނަގެ ނަސީބު ހަމަ ދެރައީއެވެ.\n”އަހަރެން ބޭނުމީ އެންމެ ކަމެއް، ޝާޢާ ސަލާމަތްކޮށްދިނުން…” ޒިޔަޒަން ބުނެލިއެވެ. ޒިޔަޒަންގެ ބޮލުގައި ފިރުމާލި ބަރްކާ ވެސް އެކަމުގައި ޒިޔަޒަންއަށް އެހީތެރިވެދޭން ނިންމިއެވެ. ޒިޔަޒަންއަށް އޮތް އެންމެ ބޮޑު ބިރަކީ ހާތިބެވެ. ހާތިބަށް އެއިން ކަމެއްގެ ހިލަންވާއިރަށް ޒިޔަޒަން މަރާލާކަށް ވެސް ފަހެއް ނުޖެހޭނެއެވެ. ރުޅީގެ ސަބަބުން ހާތިބަށް އެވަނީ ހެޔޮމަގު އޮޅިފައެވެ. ނަމަވެސް އޭނައަށް ވީ ގޮތަކުން ޒިޔަޒަންއަށް އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދޭނެއެވެ. ހާތިބުގެ ފުށުން ޒިޔަޒަންއަށް ކުޑަވެސް ގެއްލުމެއް ވުމުގެ ފުރުސަތެއް އޭނަ ނުދޭނެއެވެ. ނަމަވެސް އޭނައަށް ވިސްނާލަން ޖެހުނެވެ. އޭނައަށްވުރެ ބާރުގަދަ ހާތިބުގެ މައްޗަށް އޭނަ ގަދަވެގެންނަނީ ކިހިނެއް ހެއްޔެވެ؟\n”މީތި އޭނަގެ އަތުގައި އަޅުވާ، އޭރަށް ނުބައި ޖިންނީންގެ ފަރާތުން އޭނައަށް ރައްކާތެރިކަން ލިބޭނެ…” ހުދު ފޮތިކޮޅެއްގެ ތެރެއަށް ރަނުން ފަރުމާކުރެވިފައިވާ އުޅައެއް އަޅާލަމުން ރަސަލް ވާހަދެއްކިއެވެ. އަދި ޒިޔަޒަންގެ އަތަށް އުޅަ ދިއްކޮށްލިއެވެ.\n”އަހަންނަކަށް ނޭގޭ ޝުކުރު އަދާކުރަންވީ ކިހިނެއްކަމެއް ވެސް… ނަންގަންނަ ކޮންމެ އެއްޗެއް ވެސް އަހަރެން މިހިރީ ދޭން ތައްޔާރަށް…” ޝުކުރުވެރިވާ ހާލު ޒިޔަޒަން ބުނެލިއެވެ.\n”ކަލޭމެން ކުދިންވެރިންގެ ފަރާތުން އަހަރެން އެއްވެސް އެއްޗެއް ބޭނުމެއް ނޫން، އުއްމީދަކީ ވީހާ ވެސް އަވަހަކަށް އެއިންސި މިތަނުން ގެންދިއުން…… އޭނައަށް ފާރަލަމުން އެބަދޭ ނުބައި އިފުރީތެއް، އޭތީގެ ފަރާތުން ގޯނާއެއް ކުރިމަތިވުމުގެ ކުރިން އޭނަ ސަލާމަތުގެ އައްސޭރިއަކަށް ގެންދަން އެބަޖެހޭ…” ރަސަލް ބުނެލިއެވެ. އެއާއެކު އެތާ ތިބި ތިން ޒުވާނުންގެ މޫނުމަތިން ވެސް ހައިރާންކަން ފެނުނެވެ.\n”ތިބުނީ؟…” ޒިޔަޒަން އެހިއެވެ. ޝާޢާއަށް އެއްވެސް ކަހަލަ ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތިވެފައިވާނަމަ އެކަމުގެ ތަފުސީލު އެނގެން ޒިޔަޒަން ބޭނުމެވެ. އޭނައަށް ޝާޢާއަށް ފުރިހަމަ ރައްކާތެރިކަން ދެވޭނީ އޭރުނެވެ.\n”އޭނަގެ ކާފަ އެވަނީ ސިހުރުގެ ތެރޭން އޭނަ އެއިފުރީތަށް ހިބައިން ދީފައި، އޭތި އެހުރީ މިހާރު ވެސް އެއަންހެންކުއްޖާގެ ހަށިގަނޑަށް ބާރުފޯރުވޭނެ ފުރުސަތެއްގައި، މިތަނުން އޭނައަށް އެފުރުސަތު އަދި ނުލިބިގެން އުޅެނީ، އެކަމަކު ގިނަ ދުވަސް ވަންދެން އޭތި މަޑަކުން ނުހުންނާނެ…” ރަސަލް ބުނެލިއެވެ.\n”އެންމެ ފުރަތަމަ އެނުރައްކަލާއެއްނު ކުރިމަތިލާންވީ، އެފަދަ ޤުރުބާނީއެއް ކޮށްފައިވާނަމަ އޭތީގެ ނުފޫޒު ވެސް ގަދަވާނެ، އަބަދު ހުންނާނީ ޝާޢާއަށް ގޯނާއެއް ދޭން ފުރުސަތުބަލަބަލައި…” ރަޒާން ބުނެލިއެވެ. އެއާއެކު އޭނަ ސުވާލުކޮށްލީ ރަސަލް ތައްޔާރުކުރި ހަށިރައްކަލުން ޝާޢާއަށް ފުރިހަމަ ހިމާޔަތްލިބޭނެތޯ އެވެ.\n”އާނ، އެއުޅަ އޭނަގެ އަތުގައިވާހާ ހިނދަކު އެއްވެސް ކަހަލަ ގޯނާއެއް ނުފޯރާނެ، ނަމަވެސް އެއްމެ ރައްކާތެރި ގޮތަކީ އެކަލޭގެއާއި ކުރިމަތިލުން… އޭގެ ނުފޫޒުން އެއިންސި ސަލާމަތްކުރުން…” ރަސަލް ބުނެލިއެވެ. ޒިޔަޒަން ވެސް ބޭނުންވީ އެގޮތެވެ. ޝާޢާއަށް އެއްވެސް ޖިންނިއެއްގެ އުނދަގޫ ފޯރާކަށް އޭނަ ބޭނުމެއް ނުވިއެވެ. އެވަގުތު ރަޒާން އޭނަގެ ބޮޑު ބޭބެގެ އެހީއަށް އެދުނެވެ. ޒިޔަޒަން ވެސް އެކަމަށް އެދުމުން ރަސަލް އެކަމަށް އެއްބަސްވީ އިފުރީތުންނަށް އެނަގެ ހިތުގައިވާ ނަފުރަތެއްގެ ސަބަބުންނެވެ.\n”އަހަރެންގެ ހައްގަކަށް ކަލޭމެނަށް ބާރެއް ނުފޮރުވޭނެ…” އިފުރީތު ރުޅިވެރިކަމާއެކު ވާހަކަަދެއްކިއެވެ. ”ހަމަމިހާރު މަގޭ ކުރިމަތިން ރައްކާވޭ…”\n”އެއީ އަަހަރެން ލޯބިވި ހާތިބެއް ނޫން، އަހަރެންގެ ދަރިފުޅާއެކު އެހާތިބު ވެސް ވަނީ މަރުވެގެން ގޮސްފައި… ހަތިބުގެ ސިފައިގައި ހުއްޓަސް އެއީ އެހެން މީހެއް… ޒިޔަޒަން ކުރަން އުޅޭކަންތަކުން އޭނަ އެވަނީ ބޮޑު ނުރައްކަލަކަށް ހުށަހެޅިފައި، އެކަމުން އޭނައަށް ސަލާމަތާއި ރައްކާތެރިކަން ދެވެން އޮތް ހަމައެކަނި ގޮތަކީ އެއީ… ބަރްކާ، މި ފުރުސަތު ދެނެއް ނުލިބޭނެ، އެހެންނޫނަސް ބަރްކާ އޭނައަށް ތިކޮށްދެނީ ރަގަޅުކަމެއް، ޝައިތާނުންގެ ތެރޭގައިވެ މުޅި މީހާ ފަނާވެގެން ދިއުމަށްވަރު އެގޮތް މާރަގަޅު ވާނެ……” ބަރްކާގެ ޒަމީރު އޭނައަށް ވިސްނައިދިނެވެ. ލޮލުން އެވަގުތު ފޭބި ކަރުނަތިކި ފޮހެލުމަށްފަހު ބަރްކާ ފުންނޭވާއެއް ދޫކޮށްލިއެވެ. އެނޫން އިތުރު ގޮތެއް އޭނައަކަށް ނެތެވެ. ހާބިތުއަށް ވިސްނައިދީގެން ހެޔޮމަގަށް އެނބުރި ރުޖޫޢަ ނުވާނެހާ ދުރަށް އެވަނީ ދަތުރުކޮށްފައެވެ.\n”އަހަންނަށް މަޢާފުކުރޭ…” ބަރްކާ ބުނެލިއެވެ. އަދި އޭނަގެ އަތުގައި އޮތް ވަޅި ހާތިބުއާއި ދިމާއަށް މަޅާލި އެވެ.\nއެހެނިހެން މަޖާ ލޯބި June 25, 2020\nބިރުވެރި June 20, 2013


އީސާގެފާނު ވަޑައިގެން ކުރެއްވީ ކޮން ކަންތަކެއް؟ (2(\nޝައިތާނާގެ މައްޗަށް ކާމިޔާބު ހޯއްދެވުމަށްފަހު އީސާގެފާނު ވަޑައިގެންނެވީ ޔަހުޔާގެފާނުގެ އަރިހަށެވެ. އެކަލޭގެފާނު ވަޑައިގަންނަވާތަން ފެނިވަޑައިގެން ޔަހުޔާގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. "އެހެރަ ވަޑައިގަންނަވަނީ ދުނިޔޭގެ މީސްތަކުންގެ ފާފަތަކުން ސަލާމަތް ކުރެއްވުމަށް މާތްކަލާނގެ ފޮނުއްވި ކަންބަޅި!!!. މީނާގެ މައްޗަށް މަތިވެރި ރޫހުފުޅު ފޮނުއްވުނު. އަހަރެން އެތަން ދެކެ ހެކިވަން. އޭނާއަކީ މާތްކަލާނގެ ޚާއްސަ ކުރެއްވި ދަރިކަލުން."\nޔަހުޔާގެފާނު އެކަލޭގެފާނަށް "މާތްކަލާނގެ ކަންބަޅީގެ" ނަމުން މުޚާތަބު ކުރެއްވީ އެކަލޭގެފަނަކީ މީސްތަކުންގެ ފާފަތަކުން މިންޖު ކުރެއްވުމަށް ގުރުބާނީ ކުރެވޭނެ ކަލޭގެފާނު ކަމަށްވާތީއެވެ.\nއޭގެފަހުން އީސާގެފާނު ދެން ކުރެއްވި ކަމަކީ އެކަލޭގެފާނުގެ ސަހާބީން ހޯއްދެވުމެވެ. އެކަލޭގެފާނު 12 ބޭކަލުން ޚިޔާރު ކުރެއްވިއެވެ. އެކަމަކު އެއަކީ މޮޅަށް ކިޔަވައިގެން ތިބި ބައެއް ނޫނެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ބަދުރުއާއި ޔޫހަންނާއަކީ މަސްވެރިންނެވެ. މެތިއު އަކީ ޓެކްސް ނަގާ މީހެކެވެ. އީސާގެފާނަކީ މަސީހާކަން އެނގުމުން އެމީހުން ކުރަމުން އައި މަސައްކަތް ހުއްޓާލާފައި އެއްވެސް ވައުދެއް ފައިސާއެއް ފައިދާއެއް ނެތް ގޮތެއްގެ މަތީން އެމީހުން އެކަލޭގެފާނާ ގުޅުނެވެ. އެބޭކަލުންގެ ސާހިބާ ތިން އަހަރުވަންދެން ފައިމަގުގައި މުޅި އެކަރައިގައި ކުރެއްވި ދަތުރުފުޅުތަކުގައި އެބޭކަލުން ބައިވެރިވަމުން ދިޔައެވެ. މި ދުވަސްތަކުގައި އެބޭކަލުން ކުރައްވަން ޖެހޭ ކަންތައް ކުރުމަށް އެކަލޭގެފާނު އެބޭކަލުން ތަރުބިއްޔަތު ކުރެއްވިއެވެ. އެއީ އެކަލޭގެފާނު އުޑަށް އުފުއްލެވުމުން އެ ބޭކަލުން ކުރައްވަން އެކަލޭގެފާނު ހަވާލު ކުރެއްވި މަސައްކަތް ޕުޅުތަކެވެ.\nއީސާގެފާނު ޔަހުޔާގެފާނު ފަދައިން ދީނީ ނަސޭހަތް ދެއްވަން ފެއްޓެވިއެވެ.\n"ވަގުތު ޖެހިއްޖެ. މާތްކަލާނގެ ރަސްކަންފުޅު މިވަނީ އައިސްފައި؛ ތައުބާވޭ. ހެޔޮ ޚަބަރު އަޑުއަހާ." މިފަދަ ބަސްފުޅުތައް އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ.\nއެކަލޭގެފާނު މާތްކަލާނގެ ބަސްފުޅުތައް އަޅުކަމުގެ މަގާމުތަކުގައިއާއި ގޭގޭގައިއާއި މީހުން އެއްވާ ތަންތަނުގައިޔާއި ފަރުބަދަމަތީގައިއާއި ފެންފެންގަނޑުގެ އައްސޭރީގައި އިއްވަމުން ވަޑައިގަތެވެ. އެކަލޭގެފާނުގެ އަޑުފުޅު އެހި މީހަކުނަމަ އެކަލޭގެފާނުގެ ވިސްނުންފުޅުގެ މަތިވެރިކަމާއި އަމުރުވެރިކަންފެނި އަންތަރީސްވެއެވެ. އެކަލޭގެފާނު ވާހަކަފުޅު ދެއްކެވީ ރަސޫލެއް ފަދައަކުންނެއް ނޫނެވެ. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވާ އެއްޗެއް ވިދާޅުވަނީ މާތްކަލާނގެ ވަހީއެއް ފަދައިންނެވެ. އެހެނީ ހުރިހާ ރަސޫލުންވެސް ވިދާޅުވަނީ "މާތްކަލާނގެ ވަހީ ކުރެއްވީ" މިހެންނޭ އެހެންނޭ އެވެ. އެކަމަކު އީސާގެފާނު ވިދާޅުވަނީ. "އަހަރެން ކަލޭމެންގެ ގާތުގައި ބުނަން." މިފަދައިންނެވެ.\nދުވަސްކޮޅަކުން އެކަލޭގެފާނު މީސްމީހުންނަށް ދިމާވެފައިވާ އެކިއެކި ބަލިތައް ފަސޭހަކޮށް ދެއްވަން ފައްޓަވައިފިއެވެ. މިކަންތައް އެކަލޭގެފާނު ކުރައްވަނީ ވިދާޅުވާ ބަސްފުޅަކުން ނުވަތަ ކުރައްވާ ކަމަކުންނެވެ. ޖުޒާމު ބަލި ޖެހިފައި ހުރިމީހަކު އެއްދުވަހަކު އެކަލޭގެފާނުގެ ފައިންޕުޅުމައްޗަށް ވެއްޓި ދެންނެވިއެވެ. "ކަލޭގެފާނު ބޭނުންފުޅުނަމަ އަހަރެން މިކަމުން ސާފުތާހިރު ކޮށްދެއްވިދާނެ!"\nމިމީހާގެ އީމާންތެރިކަން ފެނިވަޑައިގެން އެކަލޭގެފާނު އެމީހާއަށް ހަމްދަރުދީވެވަޑައިގެން އޭނާގެ ގައިގައި އެކަލޭގެފާނު އަތްޕުޅު ޖައްސަވައި ވިދާޅުވިއެވެ. "ކަލޭ ސާފުތާހިރު ކުރާނަން. ސާފުވޭ!" ހަމަ ވަގުތުން އޭނާގެ ބަލި ފަސޭހަވެއްޖެއެވެ.\nޖިންނި މޮޔަވުން ފަދަ ރޫހާނީ ބަލިތަކުގައި ތިބި މީހުންވެސް އެކަލޭގެފާނުގެ އަރިހަށް އައުމުން އެމީހުންނާ އަވަލާފައި ތިބޭ ޖިންނިތަކާއި ރޫހުތައް ފައްސަވައިލެއްވިއެވެ. ލޮލަށް ނުފެންނަ އަނދިރިމީހުންގެ ލޮލުގައި އަތްޕުޅު ޖައްސަވައި އެމީހުންނަށް ފެންނަގޮތް ހައްދަވައި ދެއްވިއެވެ. އެހެންކަމުން ގިނަ އަދަދެއްގެ ބަޔަކު އެކަލޭގެފާނު ފަސްފަހަތުން ހިނގަމުން ދިޔައެވެ. ބައެއް ފަހަރު އެކަލޭގެފާނު މީސްމީހުންގެ ބަލިތައް ފަސޭހަކޮށްދެއްވައި ކިޔަވައި ދެއްވަން އަވަދި ނެތި އުޅުއްވި ވަރުން ފަރީއްކުޅުއްވާނެ ވަގުތެއް ވެސް ލިބިވަޑައި ނުގަންނަވާ ފަހަރުވެސް މަދެއް ނޫނެވެ. އެކަލޭގެފާނުގެ އަމިއްލަފުޅު ކަންތަކަށް ސަމާލުކަމެއް ނުދެއްވައި މިކަންތަކުގައި އެކަލޭގެފާނު އުޅުއްވަމުން ގެންދެވިއެވެ. އެކަލޭގެފާނުގެ އަމިއްލަފުޅު ފައިދާއަކަށް އެއްވެސް ފަހަރަކު އެކަލޭގެފާނު މުއުޖިޒާތެއް ނުދައްކަވައެވެ. އަދި މީހުންނަށް ހައިރާންކަމެއް ދިނުމަކަށް ވެސް އެފަދަ ކަމެއް ނުކުރައްވައެވެ. އެކަލޭގެފާނު ކުރެއްވި ހުރިހާ ކަމެއް ކުރެއްވީ މާތްކަލާނގެ ކުޅަދުންވަންތަކަން ދެއްކެވުމަށެވެ. އަދި ދެއްކެވީ މާތްކަލާނގެ މީސްތަކުން ދެކެ ލޯބިވެ ވޮޑިގަންނަވާ މިންވަރެވެ.\nއެކަލޭގެފާނު ފަގީރު ނިކަމެތީންނަށް ލޯތްބާއި ދީލަތިކަމާއެކު އެހީތެރިވެ ވަޑައިގެންނެވިއެވެ. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. "އަހަރެންގެ ގާތަށް އާދޭ. ބުރަކަމެއް ދިމާވެފައިވާ މީހެއް ނަމަ އެ އެ ބުރަކަމެއް އަހަރެން ލުއިކޮށްދޭނަން." އެކަލޭގެފާނުގެ ގާތަށް އައި އެކަކުވެސް ހުސްއަތާ ފޮނުއްވާލައްވާފައެއް ނުވެއެވެ.\nއެއްފަހަރަކު ވާގި ނެތިފައޮތް މީހެއް އެކަލޭގެފާނުގެ ގާތަށް ގެނެވުނެވެ. އެމީހާ ގެނައީ ހަތަރުމީހުންވެގެން އަށިގަނޑަކަށް ލައިގެންނެވެ. އެމީހާއަށް ޖިސްމާނީގޮތުންނާއި ރޫހާނީގޮތުން ފަރުވާ ބޭނުންވާކަން އެކަލޭގެފާނަށް އެނގިވަޑައިގެން ވިދާޅުވިއެވެ. "މަގޭ ދަރިފުޅާ. ކަލޭގެ ފާފަތައް ފުހެވިއްޖެ. " އެތަނުގައި ތިބި ދީނީ މީހުން ހިތަށް އެރިއެވެ. "މި ކަލޭގެ މިހެން މި ބުނީ ކީއްވެ؟ އޭނާ ދީނުން ބޭރުވެއްޖެ!! މީސްމީހުންގެ ފާފަ ފުއްސެވުމުގެ ކުޅަދާނަކަން ލިބިފައިވަނީ މާތްކަލާނގެއަށް އެކަނި."\nއެމީހުން ހިތަށް އެރި އެއްޗެހިތައް އީސާގެފާނަށް އެނގިވަޑައިގެންނެވިއެވެ. އެކަލޭގެފާނު އެހެން އެވިދާޅުވީ އޭނާގެ ބަލި ފަސޭހަވުމުން އެކަލޭގެފާނު ދީނުން ބޭރުނުވާކަމާއި ފާފަ ފުއްސެވުމުގެ އިޚްތިޔާރު އެކަލޭގެފާނަށް ލިބިވަޑައިގެން ވާކަން އެމީހުންނަށް ދެއްކެވުމަށެވެ. "އަހަރެން ކަލެއަށް އަންގަން. ތެދުވެ އަށިގަނޑު ހިފައިގެން ގެޔަށް ދޭ. " އެމީހާ ވަގުތުން އެތަނުން ތެދުވެގެން ގެޔަށް ހިނގައްޖެއެވެ.\nއެ ކަންތަކާހެދި ޔަހޫދީންގެ އެކަލޭގެފާނާ މެދު ދެކޮޅުވެރިވާން ފަށައިފިއެވެ. އެކަލޭގެފާނުގެ މަގުބޫލުކަން މަތިވަމުން ދާން ފެށުމުން އެމީހުން ހަސަދަވެރިވާން ފަށައިފިއެވެ. އެކަލޭގެފާނު ފާފަވެރިންނާ ގުޅިގެން އުޅުއްވާތީ އެމީހުން އެކަމަށް ފާޑު ކިޔަމުން ދިޔައެވެ. އެކަލޭގެފާނު އެމީހުންނާ ގުޅިވަޑައިގެން އުޅުއްވީ އެފަދަ މީހުން އިސްލާހު ކުރެއްވުމަށެވެ. އެހެންނަމަވެސް އިސްރާއީލުންގެ ބަންދު ދުވަހެއްގައި އެކަލޭގެފާނު މީހެއްގެ ބަލިފަސޭހަ ކުރެއްވި ކަމުގެ މަސްއަލަ ބޮޑުކޮށްގެން އެމީހުން އެކަލޭގެފާނަށް މަސްއަލަ ޖައްސަން އުޅެން ފަށައިފިއެވެ. އެކަލޭގެފާނަށް މިކަންތައް އެނގިވަޑައިގަންނަވައެވެ. އެކަލޭގެފާނު ބޭނުންފުޅުވި ނަމަ މަރުވެފައިވާ މީސްމީހުން ދިރުއްވުމުގެ ބާރުފުޅުގެ ބޭނުން ކުރައްވައިގެން ވެސް އެމީހުން އެކުރަން އުޅުނު ކަންތަކުން އެކަލޭގެފާނަށް އެ އަދާވާތްތެރީންގެ ބާރު ކަނޑުއްވާލައްވައި ސަލާމަތްވެ ވަޑައިގެންނެވެން އޮތެވެ. އެކަމަކު އެކަލޭގެފާނު އެކަމެއް ނުކުރެއްވިއެވެ. އެކަލެގެފާނުގެ އަސްހާބީންނަށް އެންގެވީ އެމީހުންގެ އަދާވާތްތެރީން ދެކެ ލޯބިވުމަށާއި އެމީހުންނަށްޓަކައި ހެޔޮދުއާ ކޮށް ދިނުމަށެވެ. އެކަލޭގެފާނުގެ އަދާވާތްތެރީންނާ މެދު ކަންތައް ކުރެއްވި ގޮތުން އެކަލޭގެފާނު އެބޭކަލުންނަށް ނަމޫނާ ދެއްކެވިއެވެ.\nއެދުވަސްވަރަކީ ޔަހޫދީންނަށް މިނިވަންކަން ލިބިފައިވާ ދުވަސްވަރެއް ނޫނެވެ. އޭރު އެމީހުންގެ މައްޗަށް އަމުރު ހިންގަމުން ގެންދިޔައީ ރޯމަނުންނެވެ. އޭރު އެމީހުން ރޯމަނުންގެ ވެރިކަން ވައްޓާލެވޭތޯ މަސައްކަތް ކުރަމުންދާތާ ކިތަންމެ ދުވަހެއް ވެއްޖެ ވެސް މެއެވެ. އީސާގެފާނު 5000 މީހުންނަށް އެންމެ ދެރޮށްޓާއި ދެ މަހުން ކާން ދެއްވިތަން ފެނުމުން އެމީހުން އެކަލޭގެފާނު ގޮވައިގެން ރަސްގެފާނުގެ އަރިހަށް ގަދަކަމުން ގެންދަން އުޅުނެވެ. އެއީ އެކަލޭގެފާނުގެ މީހުން މިހެން ގިނަވާން ފަށައިފިނަމަ އެމީހުން ބަލިކޮށްނުލެވޭނެކަން އެމީހުންނަށް އެނގޭތީއެވެ. އެހެނީ އެކަލޭގެފާނުގެ ކުރައްވަނީ ރޫހާނީ ރަސްކަމެއް ވީމައެވެ. އެކަލޭގެފާނުގެ އަމުރުފުޅު މީސްތަކުންގެ މައްޗަށް ހިންގަވަނީ ޖުރޫސަލަމަކުން ނޫންވީމައެވެ. އެކަލޭގެފާނުގެ އަމުރުފުޅު ހިނގަނީ މީސްތަކުންގެ ހިތާއި ސިކުނޑީގައިވީމައެވެ. އެމީހުންނަށް އެކަލޭގެފާނަކީ އެމީހުންގެ ސިޔާސީ ހަތިޔާރަކަށް ނުހެދޭނެކަން އެނގޭތީ ވަރަށް ގިނަބަޔަކު އެކަލޭގެފާނާ ދެކޮޅުވެރިވެ އަދާވާތްތެރި ވެއްޖެއެވެ. އީސާގެފާނު މީހުންގެ ރުހުން ހޯއްދަވާކަށް ނޫޅުއްވައެވެ. އެކަލޭގެފާނު ކިޔަމަންތެރިވަނީ މާތްކަލާނގެއަށް އެކަންޏެވެ.\nއީސާގެފާނު ތައުބާގެެ ހިނެއިން ހިނެއުމުގެ ދެއަހަރާބައި ވީފަހުން އެކަލޭގެފާނުގެ އަދާވާތްތެރީންގެ ދެކޮޅުވެރިކަމާއި ނުރައްކާތެރިކަން ގަދަވެއްޖެއެވެ. އެއްދުވަހަކު އެކަލޭގެފާނުގެ 12 އަސްހާބީން ކުރެން އެއްސެވިއެވެ. "މީހުން ބުނެ އުޅޭ ގޮތުގައި އިންސާނާގެ ދަރިކަލުންނަކީ ކާކު؟" އެމީހުން ދެންނެވިއެވެ. މީހުން ހީކުރަނީ އެއީ ނިކަން މަތިވެރި ރަސޫލެއް ކަމަށް. އެމީހުން ހީކުރަނީ ކުރީގައި އެީ ކުރީގައި އުޅުނު ކޮންމެވެސް ރަސޫލަކުކަމަށް އެކަލޭގެފާނަކު އަލުން ދުނިޔެއަށް އަންނާނެ ކަމަށް."\nއީސާގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. "ތިހެންވީއިރު އަހަރެން މީކާކު؟" ޕީޓަރ ވަގުތުން ޖަވާބު ދެންނެވިއެވެ. "ކަލޭގެފާނަކީ މަސީހާ. ދިރިދެމިވޮޑިގެންވާ ރަސްކަލާނގެ ދަރިކަލުން!" އީސާގެފާނު ފީޓަރުގެ މި ޖަވާބަށްޓަކައި އޭނާއަށް ބަރަކާތް ލެއްވިއެވެ. އަދި ވިދާޅުވީ ޕީޓަރަށް އެމ މައުލޫމާތު އަންގަވައި ދެއްވީ މާތްކަލާނގެ ކަމަށެވެ. އޭނާ މި ހަގީގަތް ހާމަ ކުރުމަށް ފައްޅިއެއް ގާއިމު ކުރާނެ ކަމަށެވެ. އަދި އެ ފައްޅި ހަލާކު ކޮށްލެވޭނެ އެއްވެސް ބާރެއް ނުވާނެ ކަމަށެވެ.\nދެން އެކަލޭގެފާނުގެ އަސްހާބީންނަށް ވިދާޅުވީ ތިމަން ކަލޭގެފާނު ޖެރޫސަލަމަށް ދާންވީ ދުވަސް އަތުވެއްޖެ ކަމަށެވެ. އެތަނުގައި ތިމަންކަލޭގެފާނު ކުށްވެރިކޮށް ދީނުގެ އިމާމުން ތިމަންކަލާނގެ މަރާލާނެ ކަމަށެވެ. އަދި ތިންވަނައަށްވާ ދުވަހު އަލުން ދުނިޔެއަށް އަންނާނެ ކަމަށެވެ. އެކަލޭގެފާނު ނުހަނު ލޯބިފުޅުވާ އަސްހާބީންނަށް މިވާހަކަފުޅު އަޑު އިވުމުން ވަރަށް ކަންބޮޑުވިއެވެ. ޕީޓަރު ވިދާޅުވިއެވެ. " "އުޑު ތިޔަކަންތަކަށް ހުރަސް އަޅުއްވާށި! ނޫން ސާހިބާ، ތިހެން ކަލޭގެފާނާ މެދަކު ނުވާނެ." އެކަމަކު އެކަލޭގެފާނު ބަދުރަށް މަނާ ކުރެއްވިއެވެ. އަދިވިދާޅުވީ އެކަލޭގެފާނު އަވަހާރަ ނުވާނެކަމަށް ބަދުރުގާތު ބުނެދިނީ ޝައިތާނާ ކަމަށެވެ. އެހެނީ އެކަލޭގެފާނު ސަލީބުގައި މަރުވުމަށް މާތްކަލާނގެ އިރާދަދަފުޅުގައި ވާކަން އެކަލޭގެފާނަށް އެނގިވަޑައިގަންނަވައެވެ. އެއީ މީސްތަކުންގެ ފާފައިގެ ކައްފާރާއެއްގެ ގޮތުގައި ކުރެވޭ ގުރުބާނީއެއްގެ ގޮތުން ކަމެވެ. އެ ސަލީބަށް އެކަލޭގެފާނު ވަޑައިގަތުމަށް ހުރައްއަޅަނީ ޝައިތާނާއެވެ. ދެން އީސާގެފާނު އެ އަސްހާބުންނަށް ވިދާޅުވީ އެމީހުންވެސް އެގޮތުން ސަލީބަށް އެރުވެން ތައްޔާރުގައި ތިބުމަށެވެ. އެއީ އެމީހުންވެސް ތިބެންވާނީ އެކަލޭގެފާނަށްޓަކައި މަރުވުމަށް ތައްޔާރަށް ކަމަށް ވާތީއެވެ. އީސާގެފާނު އެހެން ވިދާޅުވުމުން އަސްހާބީން އެކަލޭގެފާނާއެކު ތިއްބަވަން ޖެހިލުންވިއެވެ. އެހެނީ އެމީހުންވެސް މަރުވާން ތައްޔާރުވެ ތިބޭށޭ އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވީތީއެވެ. އެކަމަކު އެބޭކަލުން އެކަލޭގެފާނު ދޫކޮށްފައެއް ނުދިޔައެވެ. އަދި އޭގެ ހަމަސް ފަހުން އެމީހުން އެކަލޭގެފާނާއެކު ޖެރޫސަލަމަށް ދިޔައެވެ. އެއީ އެކަލޭގެފާނު އަވަހާރަވާނެ ކަމަށް ވިދާޅުވި ތަނެވެ.\nއެއީ ބަހާރު މޫސުމެެވެ. އެދުވަސްވަރު ދުރުންނާއި ކާރީން ޔަހޫދީން އެމީހުންގެ އަހަރީ އީދު ކަމަށްވާ "މިންޖުވުމުގެ އީދު" ފާހަގަކުރަން ޖަރޫސަލަމަށް އަންނަމުން ދިޔައެވެ. އެއީ އެމީހުންގެ އެންމެ ބޮޑު އީދުވެސް މެއެވެ. މި އީދު ފާހަގަ ކުރެވެނީ މިސްރުގެ ބިމުން އެމީހުން މޫސާގެފާނު މެދުވެރިވެ ވަޑައިގެން ސަލާމަތް ކުރެއްވުމުގެ މުނާސަބާއެވެ. އެހެންވެ އީސާގެފާނާއި އެކަލޭގެފާނުގެ އަސްހާބީންވެސް މި އީދުގައި ބައިވެރިވުމަށް ވަޑައިގެންފިއެވެ. އެކަލޭގެފާނު ދުނިޔޭގައި ހުންނެވި އެންމެ ފަހު ހަފްތާގައި ކަންތައް ވެގެން ދިޔަ ގޮތް އިންޖީލުގެ ހަތަރު ފޮތްކޮޅުގައި ތަފްސީލުކޮށް ލިޔެވިފައި އެވަނީއެވެ. މިތަނުގައި މި ހާމަ ކުރެވެނީ އެކަމުގެ ވަރަށް ކުރު ސުރުޚީއެކެވެ.\n"އެއްދުވަހަކު އާދީއްތަ ދުވަހެއްގައި އެކަލޭގެފާނު ހިމާރެއްގެ މަތީގައި ޖަރޫސަލަމަށް ވަޑައިގެންނެވިއެވެ. އޭގެ އެތައް ސަތޭކަ އަހަރެއްގެ ކުރީގައި ޒަކަރިއްޔާގެފާނު ވިދާޅުވެފައިވާ ބަސްފުޅެއްގައި ވެއެވެ. " އުފާކުރޭ، ޒިއޯންގެ އަންހެން ދަރިޔާ! އުފަލުން ހަޅޭއްލަވާ. އޭ ޖެރޫސަލަމްގެ އަންހެންދަރިޔާ! އެއޮތް ވަޑައިގަންނަވަނީ ކަލޭގެ ރަސްގެފާނު ކާމިޔާބީ އާއި ފަތަހައިގައި، ހިތްތިރިކަމާއެކު ހިމާރެއްގެ މައްޗަށް އަރާވަޑައިގެން، އެންމެ ދެެރަ ކުޑަ ހިމާރެއްގެ މަތީގައި."\nއެކަލޭގެފާނު ޖެރޫސަލަމަށް ވަޑައިގެން މާތްކަލާނގެއަށް އަޅުކަން ކުރުމުގެ މަގާމު ކަމަށްވާ ގެކޮޅުގައި ގަނެވިއްކާ އުޅުނު މީހުން ދުރައްލައްވައި އެތަން ތާހިރު ކުރެއްވިއެވެ. އަދި އަޅުކަމަށް އަންނަ މީހުން ލޫޓުވައި ފޭރޭމީހުން ބޭރު ކުރެއްވިއެވެ. އަދި ދީނީ ދަންނަ ބޭކަލުންގެ އިސްމީހުން އީމާންތެރިކަން ކުޑަކަމާއެކު މީހުންނަށް އޮޅުވާލައި ނުބައިކޮށް ދީން ކިޔަވައިދޭތީ އެކަން ކުށްވެރި ކުރެއްވިއެވެ. އެމީހުންގެ މުނާފިގުކަމާއި ދެފުށްދެގޮތްކަމާ މެދު ކޯފާވެ ނުރުހުން ފާޅު ކުރެއްވިއެވެ. އަދި އަދާވާތްތެރީން އެ ގެކޮޅު އެއްކޮށް ތަޅާލާނެ ވާހަކައާއި އެއީ އެމީހުންގެ ފާފައިގެ ސަޒާއެއްގެ ގޮތުގައި ކަމަށް އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. އަދި އެކަލޭގެފާނު މަތިވެރި ބާރުފުޅަކާ ޖަލާލަތާއެކު އުޑުން ފައިބާ ވަޑައިގަންނަވާނެ ކަމަށާއި ހުރިހާ ގައުމެއްގެ މީހުންނާމެދު އެކަލޭގެފާނު ޝަރީއަތް ހިންގަވައި އިންސާފު ކުރައްވާނެ ކަމަށާއި އެއްބަޔަކު އެކަލޭގެފާނާއެކު މާތްކަލާނގެ ހަޒްރަތަށް ގެންދަވާނެ ކަމަށާއި އަނެއް ބަޔަކަށް ދާއިމީ އަޒާބު ދެއްވާނެ ކަމަށް އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ.\nPosted by madhini at 9:54 AM0comments\nއީސާގެފާނު ވަޑައިގެން ކުރެއްވީ ކޮން ކަންތަކެއް؟\nރަހުމަތްތެރީންނޭވެ! މި އާދެވުނީ އީސާއީ ދީނުގެ އެންމެ މުހިންމު ބައިތަކާ ހަމަޔަށެވެ. އީސާގެފާނަކީ ކޮން ބޭކަލެއް ކަން މާތްކަލާނގެއާއި އިންސާނާ އާ އެކަލޭގެފާނާ ދެމެދު އޮތީ ކޮން ގުޅުމެއްތޯ ބަލާލަމާ ހިނގާށެވެ.\nފުރަތަމަ އަޅުގަނޑު ލިޔެލާ ހިތްވަނީ އެކަލޭގެފާނާ ބެހޭ ވަރަށް ރީތި ތާރީޚީ ވާހަކައެކެވެ. މިއީ އިންޖީލުގެ4ފޮތްކޮޅުގައި ހިމެނިފައިވާ ވާހަކައެކެވެ.\nއެއް ދުވަހަކު ޖިބުރީލްގެފާނު ވަޑައިގެން ބިކުރުވެރި މަރިޔަމްގެފާނު ގާތު ވިދާޅުވިއެވެ. "ކަނބުލޭގެ އަށް ފިރިހެން ދަރި އަކު ލިބޭނެއެވެ. އެ ކުއްޖާގެ ނަމަކަށް ވާނީ އީސާ އެވެ. އެކުއްޖާ އަކީ އެންމެ މަތީފަރާތުގެ ދަރިކަލުންގެ ގޮތުގައި ބުނެވޭނެއެވެ. އަދި އެކަލޭގެފާނީ އަބަދަށްޓަކައި ދެމިހުންނަވާނެ ރަސްގެފާނެވެ."\nމިއީ އޭގެ 700 އަހަރުގެ ކުރީގައި ނަބީ އީސާއިއާ ވިދާޅުވި ބަސްފުޅު ހަގީގަކަށް ވުމެވެ. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ. "ޒުވާން އަންހެން ކުއްޖަކު ބަލިވެ އިނދެ ފިރިހެން ކުއްޖަކު ވިހާނެ."\nއެ ވިދާޅުވި ދަރިކަލުން އުފަންވީ ޖަރޫސަލަމްގެ ކާރީގައިވާ ކުޑަ އަވަށެއް ކަމަށްވާ ބެތެލަހަމްގައެވެ. އެ އަވަށަކީ އޭގެ 1000 އަހަރުގެ ކުރީގައި ދާއޫދުގެފާނު އުފަންވެ ވަޑައިގެންނެވި އަވަށްވެސް މެއެވެ.\nއީސާގެފާނު އުފަންވާނެ ރަށަކާ ބެހޭގޮތުން އޭގެ 700 އަހަރުގެ ކުރީގައި އުޅުއްވި ނަބީބޭކަލެއް ކަމުގައިވާ މައިކާ ވިދާޅުވެފައިވަނީ މިހެންނެވެ. " އޭ ބެތުލަހަމް އެފްރެތާތު. ޖޫދާގެ ގަބީލާގައ ކުޑައީ ކޮން ބައެއް. ތިޔަ ބައިމީހުންގެ ތެރޭން އިސްރާއީލުގެ ވެރިޔާ އަންނާނެ. އޭނާގެ ފެށުން އޮތީ އިހުޒަމާނުގެ މުސްކުޅިންނާ ގުޅިފައި."\nއެ ދަރިކަލުން އުފަންވީ ވަގުތު މަލާއިކަތަކު ވަނީ ބަކަރި ބަލަހަށްޓާ ބަޔަކަށް އެކަން އަންގަވާފައެވެ. "އަހަރެން މި ގެނަސްދެނީ ހުރިހާ އެންމެން ޖޯޝުން ފުރިގެންދާނެ އުފާވެރި ޚަބަރެއް. އެއީ މިއަދު ކަލޭމެންނަށްޓަކައި ދާއޫދުގެފާނުގެ ރަށުން މާތް ސާހިބު މަސީހު އީސާގެފާނު އުފަންވެއްޖެ."\nމަރިޔަމްގެފާނު ވަޑާންކުރާ މީހެއްކަމަށްވާ ޔޫސުފާ ކާވެނި ކުރެއްވިއެވެ. ޒުވާން އުމުރުގައި އީސާގެފާނުވެސް ވަޑާން ކުރެއްވިއެވެ. އެކަލޭގެފާނު ބޮޑުފުޅުވީ ނަޒާރަތުގައި ހުންނަވައެވެ.\nއުމުރުފުޅުން 30 އަހަރުގެ ކުރީގައި އެކަލޭގެފާނު ދީނީ ނަސޭހަތެއް ނުދެއްވައެވެ. އަދި މުއުޖިޒާތެއް ވެސް ނުދައްކަވައެވެ. މީހުންނަކަށް އެކަލޭގެފާނަކީ އެމީހަކަށް އެމީހުން ބަލަބަލާ ތިބި މަސީހާ ކަމެއް އޭރަކު ނޭނގެއެވެ.\nއީސާގެފާނުގެ އުމުރުފުޅުން 30 އަހަރުފުޅުގައި އެކަލޭގެފާނު އެކަމަކާއިގެން ދުނިޔެއަށް ވަޑައިގެންނެވި ކަންތައް ކުރައްވަން ފަށްޓަވައިފިއެވެ. އެކަމަށްޓަކައި އެކަލޭގެފާނު ނަޒާރަތު ދޫކުރައްވައި ޔަހުޔާގެފާނު ގާތަށް ވަޑައިގެންފިއެވެ.\nއޭރު ޔަހުޔާގެފާނު ދަނީ އެކަލޭގެފާނާ ބެހޭ ޚަބަރުތައް މީސްތަކުންނަށް އަންގަވަމުންނެވެ. އެ ގޮތުގެ މަތީން މީހުންތައް ޖޯޑަން ކޯރުގައި ފެންވަރުވައި ފާފަތަކުން ތައުބާ ކުރުވުމުގެ ރަމްޒީ ކަންތައް ކުރައްވަމުން ގެންދެވިއެވެ.\nއީސާގެފާނު މުޅި އުމުރުގައިވެސް ފާފައެއް ނުކުރައްވައި ހުންނަވާމެ ޔަހުޔާގެފާނު އަރިހުން ފެންވެރުވުމަށް އެދި ވަޑައިގަތެވެ. ޔަހުޔާގެފާނު ކިޔަމަންތެރިކަމާއެކު އެކަންތައް ކޮށް ދެއްވިއެވެ.\nއެކަލޭގެފާނު ފެންވަރާ ނިމިވަޑައިގެން ތެދުވެ ވަޑައިގެންނެވި ތަނާ އުޑުން އައި ކޮތަރެއް އެކަލޭގެފާނުގެ މައްޗަށް ތިރި ކޮށްފިއެވެ. އެއާއެކު މަތިން އައި އަޑެއް އިވިގެން ދިޔައެވެ. " މިއީ އަހަރެންގެ ލޯބިވާ "ދަރިފުޅު"* . މީނައާ މެދު އަހަރެން މި ވަނީ ރުހިގެން."\n(*ދަރިފުޅު މި ބަސް އެއީ ޚާއްސަ ކުރެވޭ ފަރާތް ނުވަތަ މި ފަދަ ގޮތަކަށް މާނަ ކުރެވިފައިވެއެވެ.)\nއޭގެ ފަހުން އައި ދުވަސްތަކުގައި އީސާގެފާނު ވަޑައިގެންނެވީ އެކަހެރި ހިސާބަކަށެވެ. އެތަނުގައި އެކަލޭގެފާނު އަޅުކަން ކުރައްވައި ރޯދައަށް ހުންނެވިއެވެ. އޭރު ޝައިތާނާ އެކަލޭގެފާނަށް ވަސްވާސް ދެމުން ގެންދިޔައެވެ. އެކަލޭގެފާނު ލައްވާ ފާފަ ކުރުވަން މަސައްކަތް ކުރިއެވެ.\nPosted by madhini at 8:53 AM0comments\nމީސްތަކުންނަށް ތެދު މަގު ދެއްކެވުމަށް މާތްކަލާނގެ ނަބީބޭކަލުން ފޮނުއްވި ކަމަށް އީސާއީން ގަބޫލު ކުރެއެވެ. މީސްތަކުން އެމީހުންގެ ކިބައިގައިވާ ފާފަތަކުގެ ސަބަބުން ނުވަތަ އެމީހުން ރޫހާނީ ބަސްފުޅުތަކަށް ބީރު ވެފައި ވުމުގެ ސަބަބުން މާތްކަލާނގެ އަންގަވާ އެންގެވުންތަކުގެ އަޑު އަހާކަށް ބޭނުމެއް ނުވެއެވެ. އެކަމަކު ތައުބާވެ އެކަލާނގެ ކިބަފުޅުން މައާފަށް އެދި ދެންނެވުމުން މާފު ދެއްވި ބައެއް މީހުނަށް މާތްކަލާނގެ ބަސްފުޅު ވަހީ ކުރައްވާފައި ވެއެވެ. އެގޮތުން އެފަދަ މީހުން ނަބީންގެ ތެރޭގައި ހިމެނުއްވާ ފައި ވެއެވެ.\nނަބީންނާ ބެހޭގޮތުން އަހަރެމެންނަށް އެނގޭ ކަންތައް އޮޅުންފިލަނީ ކީރިތި ބައިބަލްއިންނެވެ. އެ ފޮތުގައި މާތްކަލާނގެ ފޮނުއްވި އެތައް ރަސޫލުންނަކާއި އެބޭކަލުންނަށް އެންގެވި އެންގެވުންތައް ލިޔެވިފައި ވެއެވެ. ބައިބަލްގައި ނަންގަނެވިފައިވާ ރަސޫލުންނާއި ނަބީންގެ ތެރޭގައި، އިބްރާހިމް، މޫސާ، ހާރޫން، މިރިއަމް (މޫސާގެފާނުގެ ކޮއްކޯފުޅު) ނޭތަން، ސާމިއުލް، ދާއޫދު، އަލީޔާސް، އެލީޝާ، އީސާއިއާ، ޔަރަމައިއާ، ޔޫނުސް، ޔާއުލް، ޑެނިއެލް، ޔަހުޔާ، ހިމެނެއެވެ. ޔަހުޔާއަކީ އީސާގެފާނު ވަޑައިގަތުމުގެ ކުރީގައި އެންމެ ފަހުން ފޮނުވުނު ނަބީއެވެ.\nމާތްކަލާނގެ މިތުރު ކަމަށްވާ އިބްރާހިމްގެފާނަކީ އީމާންވި މީސްތަކުންގެ ބަފައިކަލުންނެވެ. އެކަލޭގެފާނުގެ އަޖޫޒު އުމުރުފުޅުގައި ސާރާގެ ބަނޑުފުޅުން ދަރިކަލަކު ދެއްވިއެވެ. އެއީއިސްހާގުގެފާނެވެ. މާތްކަލާނގެ އަމުރުފުޅަށް ކިޔަމަންގަތުމަށްޓަކައި އިބްރާހިމްގެފާނު އިސްހާގުގެފާނު ގުރުބާން ކުރައްވަން ތައްޔާރު ކުރެއްވިއެވެ. އެވަގުތު މާތްކަލާނގެ އެ ދަރިފުޅުގެ ބަދަލުގައި ގުރުބާން ކުރާނެ ފުއްލާއެއް މަތި ކުރެއްވިއެވެ.\nމާތްކަލާނގެ އިބްރާހިމްގެފާނަށް އެންގެވީ އެ ދަރިކަލުންގެ ދަރިކޮޅުން ދުނިޔޭގެ މީސްތަކުންނަށް ދިންނެވުމާއި ބަރަކާތް ދުނިޔެމައްޗަށް ފޮނުއްވާނެ ކަމުގައެވެ. އެ ވައުދުފުޅު ފުރިހަމަވީ އިސްހާގުގެފާނުގެ ދަރިކޮޅުން އީސާގެފާނު ވަޑައިގަތުމުންނެވެ.\nއީސާގެފާނުގެ ފަހުން ޔޫހަންނާ އާއި ބަދުރާއި އަދި ޕައުލް ނަބީންގެ ގޮތުގައި ފޮނުއްވާފައި ވެއެވެ. އެބޭކަލުން އުނގަންނައި ދެއްވީ މާތްކަލާނގެ ބަސްފުޅެވެ. އަދި އީސާގެފާނަށް އީމާންވުމަށެވެ.\nއެނގިފައިވާގޮތުގައި މާތްކަލާނގެ ފޮނުއްވި އެންމެ ފަހުގެ ނަބީންނަކީ އެއީއެވެ. އެހެނަސް ފުޅާ މާނައެއްގައި ބަލާނަމަ، މާތްކަލާނގެ ބަސްފުޅު އޭގެ ތެދު ގޮތުގައި މީސްތަކުންނަށް އަންގައިދޭ މީހަކީ ނަބީއެއް ކަމަށް ބުނެވިދާނެއެވެ.\nނަބީންނާ ބެހޭގޮތުން އީސާއީން ދެކޭ ގޮތާ އެހެން ދީންތަކުގެ މީހުން ދެކޭގޮތާދެމެދު ފަރަގު ތަކެއް ހުރެދާނެއެވެ.\n1. ހުރިހާ ރަސޫލުންނާއި ނަބީންގެ ނަންތައް އެނގިފައެއް ނުވެއެވެ.\n2. އެނގިފައިވާ ހުރިހާ ނަބީންނެއްވެސް އައިސްފައިވަނީ މާތްކަލާނގެ މިތުރު ކަމުގައިވާ އިބްރާހިމްގެފާނުގެ ދަރިކަލުން އިސްހާގުގެފާނުގެ ދަރިފަސްކޮޅުންނެވެ.\n3. ރަސޫލުން ފޮނުއްވުނީ 2000 އަހަރުގެ މުއްދަތެއްގެ ތެރޭގައެވެ.\n4. ފޮނުއްވުނު ހުރިހާ ރަސޫލުންނެއް ފޮނުވިފައިވަނީ ޖަރޫސަލަމްގެ ބިމަށެވެ. އެ ގައުމަކީ މާތްކަލާނގެ ޚާއްސަ ކުރެއްވި މީހުން ކަމުގައި ވެއެވެ. އެހެންކަމުން އެކަލާނގެ ބަސްފުޅު އެމީހުންނަށް އޮޅުންފިލުއްވައި ދެއްވުމަށް އެ ބިމަށް ނަބީންނާ ރަސޫލުން ފޮނުއްވިއެވެ.\n5. ރަސޫލުންނާއި ނަބީންނަކީ ފާފައިން އެއްކިބާވެފައިވާ ބައެއް ނޫނެވެ. އެކަމަކު އެއީ އެބޭކަލުންގެ އީމާންތެރިކަމުގެ ސަބަބުން ސާލިހުންގެ ގޮތުގައި ލެއްވުނު ބޭކަލުންނެވެ.\n6. ރަސޫލުންނާއި ނަބީންނަކީ މީސްތަކުންގެ ތެރޭން އެކި ފަންތިއަށް ނިސްބަތް ވާ ބައެކެވެ. މުއްސަނދިންނާއި ފަގީރުންނާއި، އިލްމުވެރިންނާއި، ނުކިޔަވާ ތިބި މީހުންނާއި މުސްކުޅިންނާއި ޒުވާނުންނެވެ.\n7. ބައެއް ނަބީން/ރަސޫލުން ފޮތެއް ނުލިއުއްވައެވެ. ޔަހުޔާގެފާނާއި އަލްޔަސައު ފޮތެއް ނުލިއުއްވައެވެ. މޫސާގެފާނާއި ދާއޫދުގެފާނާއި އިސައިއާއާއި، ޔޫހަންނާއާއި ޕައުލް މާތްކަލާނގެ ބަސްފުޅުތައް ލިޔެ އަންނަން އޮތް ޖީލުތަކާ ހަމަޔަށް ގެނަސް ދިނެވެ.\n8. މާތްކަލާނގެ ބަސްފުޅު މީސްތަކުންނާ ހަމަޔަށް ފޮނުއްވީ ތަފާތު ގޮތްގޮތުންނެވެ. ބައެއް މީހުނަށް އެކަލާނގެ ބަސްފުޅު ސީދާ ވަޙީ ކުރެއްވިއެވެ. އަނެއް ބަޔަކަށް އެ ބަސްފުޅުތައް އެންގެވީ މަލާއިކަތުން މެދުވެރި ކުރައްވައެވެ. އަނެއް ބަޔަކަށް އިލްހާމު ކުރައްވައިގެންނެވެ. ނުވަތަ ހުވަފެނުންނެވެ. ޝައްކެއް ނެތްގޮތުގައި ބައެއްގެ ހިތްތަކަކަށް ސިކުނޑިތަކަށް ވެސް އެކަލާނގެ އެންގެވުންތައް އަންގަވާފައިވެއެވެ. އެފަދަ އެންގެވުންތައް އެންގެވުނު މީހުންނަށް އެއީ މާތްކަލާނގެ އެމީހުންނަށް އެންގެވި ކަމެއް ކަމާ މެދަކު ޝައްކެއް ނުކުރެވެއެވެ.\n9. ބައެއް ނަބީ ރަސޫލުންނަށް މުއުޖިޒާތްތައް ދެއްވިއެވެ. އެއީ މާތްކަލާނގެ އެންގެވި އެންގެވުންތައް މީސްތަކުންނަށް ތެދުކަން ސާބިތު ކޮށް ދެއްވުމަށެވެ. މޫސާގެފާނަށާއި އެލިޔަޝައު އަށާއި ބަދުރަށް މުއުޖިޒާތް ދެއްވިއެވެ. ޔަހުޔާގެފާނަކަށް މުއުޖިޒާތެއް ނުދެއްވައެވެ.\nއީސާގެފާނު ވަޑައިގަތުމުގެ ކުރީގައި އައި ނަބީން މީސްތަކުންނަށް މާތްކަލާނގެ އަކީ ކޮބައިކަން އަދި އެކަލާނގެއަށް ނުކިޔަމަންތެރިވާ ބަޔަކަށް ހުރި އަޒާބާއި ފާފަތަކާ ދުރުހެލިވެ އެކަލާނގެ ކިބަފުޅުން މައާފަށް އެދޭ މީހުންނަށް ދެއްވާނެ ނިއުމަތްތަކުގެ ވާހަކަ އަންގާފައި ވެއެވެ.\nމާތްކަލާނގެ އަމުރުތަކާއި ގަވާއިދުތަކެއް ދެއްވި ހަމަ އެކަނި ނަބީބޭކަލަކީ މޫސާގެފާނެވެ. އެކަލާނގެ އިސްރާއީލުގެ މީހުންނަށް ވަރަށް ގިނަ އަމުރުފުޅުތައް ކުރެއްވިއެވެ. މޫސާގެފާނު އެންގެވި އަމުރުތަކާ އެއްގޮތަށް ކަންތައް ކުރުމަށް މީސްތަކުންނަށް އެންގެވުނު ނަމަވެސް އެ އަމުރުފުޅުތަކާ އެއްގޮތަށް ކަންތައް ކުރުމަށް މީސްތަކުންނަކަށް ނުކުޅެދުނެވެ. އެހެނީ އެއީ މާތްކަލާނގެ ކީރިތި އަމުރުފުޅު ތަކެކެވެ. މި އަމުރުފުޅުތަކަށް ތަބާ ނުވެވުމުގެ ސަބަބުން އެމީހުންގެ ފާފައިގެ ބޮޑުކަން އެމީހުނަށް ފެނިގެން ދިޔައެވެ. އެހެންކަމުން ފާފައިން ސަލާމަތް ކޮށްދޭނެ ފަރާތަކަށް އެމީހުން ބޭނުން ޖެހުނެވެ.\nނަބީން އެންގެވި އެންމެ މުހިންމު އެންގެވުމަކީ މީސްތަކުން ފާފައިން ސަލާމަތް ކޮށްދެއްވާނެ ބޭކަލަކު އެކަލާނގެ ފޮނުއްވާނެ ކަމެވެ. އީސާގެފާނުގެ ވާހަކަތައް ލިޔާއިރު އެކަލޭގެފާނާ ބެހޭގޮތުން ފަތްފުށްތަކުގައި ލިޔެވިފައިވާ ހައިރާން ކުރުވަނި އެތައް ވާހަކަތަކެއް ހުރި ކަމުގައި ލިޔަން އެބަ ޖެހެއެވެ.\nކީރިތި ބައިބަލްގައި މަލާއިކަތުންނާ ބެހޭ އެތައް ވާހަކަތަކެއް ލިޔެވިފައިވެއެވެ. އެއީ މާތްކަލާނގެ އުފައްދަވާފައިވާ ޚާއްސަ މަޚުލޫގުން ތަކެއް ކަން އެނގެން އެބައޮތެވެ. އެއީ ނަބީންނާއި ރަސޫލުންނަށް މާތްކަލާނގެ އަންގަވާ އެންގެވުންތަކާއިގެން ފޮނުއްވޭ ބައެއް ވެސް މެއެވެ. މަލާއިކަތުން އިންސާނުންގެ ސިފައިގައި ވަޑައިގެން އިބްރާހިމްގެފާނާއި މޫސާގެފާނާއި އަދި އެނޫން ބައެއް ބޭކަލުންނާ ވެސް ބައްދަކުރެއްވިއެވެ. ކީރިތި ބައިބަލްގައި ނަންގަނެވިފައިވަނީ ދެ މަލާއިކަތުންގެ ނަންފުޅެވެ. އެއީ މީކާއިލް އާއި ޖިބްރީލް އެވެ. މަރިޔަމްގެފާނަށް އީސާއޭ ކިޔާ ދަރިކަލަކު ދެއްވާނެކަމުގެ ޚަބަރު ގެނަސް ދެއްވީ ޖިބްރީލް އެވެ.\nމާތްކަލާނގެ އަށް ކިޔަމަންތެރިވި ކީރިތި މަލާއިކަތުންގެ ވާހަކަ ކީރިތި ބައިބަލްގައި ވެއެވެ. އަދި އެނޫން ރޫހާނީ ފަރާތްތަކެއްގެ ވާހަކަވެސް ވެއެވެ. އޭގެތެރޭގައި މާތްކަލާނގެއަށް ނުކިޔަމަންތެރިވި ފަރާތްތަކެއް ވެސް ހިމެނެއެވެ. މި ރޫހުތައް ހިމެނެނީ މާތްކަލާނގެ އަދުއްވުންގެ ގޮތުގައެވެ. މި ނުބައި ރޫހުތަކުގެ އިސް ފަރާތަކީ ޝައިތާނާ ނުވަތަ ލައުނަތް ލެއްވި އިބްލީސް އެވެ.\nވަރަށް ގިނަ އީސާއީން ގަބޫލު ކުރަނީ ޝައިތާނާއަކީ ރަނގަޅު ރޫހެއްގެ ގޮތުގައި އުފެއްދެވި ފަރާތެއް ކަމުގައެވެ. އެހެންނަމަވެސް މާތްކަލާނގެއާ މެދު ބޮޑާވެ ދެކޮޅުވެރި ވެގަތުމުގެ ސަބަބުން އުޑުގެ ކީރިތި މަގާމުފުޅުން ވެއްޓުނީއެވެ. އެ ރޫހުތައް މިހާރު މަސައްކަތް ކުރަމުން ދަނީ މާތްކަލާނގެ ފުރިހަމ ގޮތުގައި ބިންމަތީގައި އުފެއްދެވި އުފެއްދެވުންތައް ހަލާކު ކޮށްލުމަށެވެ. އަދަނުގެ ބަގީޗާގައި އާދަމުގެފާނާއި ހައްވާގެފާނަށް ވަސްވާސް ދިނީ ޝައިތާނާ ނުވަތަ އިބިލީހެވެ. އޭރުން ފެށިގެން އޭގެ މަސައްކަތަކީ މީސްތަކުން މާތްކަލާނގެއާ ދެކޮޅުވެރި ވެރިކޮށް ނުކިޔަމަންތެރި ކުރުވުމެވެ.\nއިބްލީސް އީސާގެފާނަށް ވަސްވާސްދީ މާތްކަލާނގެއާ ދެކޮޅުވެރި ކުރުވުމަށް ވެސް ވަރަށް ބޮޑަށް މަސައްކަތް ކުރިއެވެ. އެހެންނަމަވެސް އެކަން ކާމިޔާބެއް ނުވިއެވެ.\nޝައިތާނާއަކީ ބާރުގަދަ ފަރާތެއް ނަމަވެސް އެއަކީ މާތްކަލާނގެއަށް ވުރެން ގަދަ ފަރާތެއް ނޫނެވެ. އޭތިވެސް ވަނީ މާތްކަލާނގެ ބާރުފުޅުގެ ދަށުގައެވެ.\nއީސާއީން ޝައިތާނާ ދެކެ ބިރުގަންނާކަށް ނުޖެހެއެވެ. އެހެނީ އީސާގެފާނު އަހަރުމެންނަށް ދެއްވި ބާރުފުޅުގެ އެހީގައި ޝައިތާނާގެ ބާރުގެ ދަށު ނުވެ އޭގެ ވަސްވާސްތަކާ ކުރިމަތި ލުމުގެ ކުޅަދާނަކަށް ލިބިގެންވެއެވެ.\nއިސާހިތަކު މާތްކަލާނގެ ޝައިތާނާ މި ބިމުން ފައްސަވާލައްވައި ދާއިމަށް ނަރަކައަށް އެއްލަވާނެއެވެ.\nPosted by madhini at 7:28 AM0comments\nރަހުމަތްތެރީންނެވެ. މިއަދު އަޅުގަނޑު މި ގަސްތު ކުރަނީ ފާފައަކީ ކޮބައިކަން ކުރުގޮތަކަށް ހާމަ ކުރުމަށެވެ. ފާފައަކީ ހަމަ އެކަނި ވައްކަން ކުރުން ޒިނޭ ކުރުން ރާބޮއި މަސްތުވުން ނުވަތަ މީހުން މެރުން އެކަންޏެއް ނޫނެވެ. ފާފައަކީ މާތްކަލާނގެއާ ވަކިވެގަތުމެވެ. އެއީ މާތްކަލާނގެ ކީރިތި އަމުރުފުޅާ ދުރުވެ ގަތުމެވެ.\nފާފައަކީ ނުބައި ކަމެއް ކޮށްލުން އެކަންޏެއް ނޫނެވެ. ބޮޑާކަމާއި ހަސަދަވެރިކަމާއި ނަފުރަތާއި ވަހުޝީ ޚިޔާލު ތަކަކީވެސް ހަމަ ފާފަ އެވެ. އީސާގެފާނު ވިދާޅުވެފައިވާ ގޮތުގައި މާތްކަލާނގެ ކުރެއްވި އެންމެ ގަދަ ދެ އަމުރުފުޅަކީ އެކަލާނގެ އަށް ހިތުގެ އެންމެ ފުންމިނުން ލޯބި ވުމާއި އަވަށްޓެރިޔާއާމެދު ތިމާގެ އަމިއްލަ ނަފުސާ އެއްފަދައިން ލޯބިވުމެވެ.\nމިއީ މާތްކަލާނގެ ކުރެއްވި އެންމެ ގަދަ ދެ އަމުރުފުޅު ކަމަށްވާއިރު އެކަލާނގެއާ މެދު އެންމެ ފުރިހަމަ ގޮތުގައި ލޯބި ނުވެވޭނަމަ، އަދި އަނެކާއާ މެދު އަމިއްލަ ނަފްސާ އެއްވަރަށް ލޯބި ނުވެވޭނަމަ، އެކުރެވެނީ ބޮޑުވެގެންވާ ފާފައެކެވެ.\nމި އަމުރުފުޅާ އެއްގޮތަށް އެކަކަށްވެސް އެބަ އަމަލު ކުރެވޭހެއްޔެވެ؟ ނޫނެކެވެ. ދުނިޔެ މައްޗަށް ފޮނުވުނު ފާފައެއް ނުވާ ހަމަ އެކަނި ފަރާތް ކަމުގައިވާ އީސާގެފާނު ފިޔަވައި އެހެން އެކަކަށް ވެސް މި ކަމެއް ފުރިހަމައެއް ނުކުރެވެއެވެ. އެކަލޭގެފާނު އެ ހުރިހާ ކަމެއް އެކަލާނގެ އެދިވޮޑިގަންނަވާ ފަދައިން ފުރިހަމައަށް ކުރެއްވިއެވެ. އެކަލޭނގެފާނު އަމުުރު ކުރެއްވިއެވެ. ތިޔަ ބައި މީހުންވެސް ވާން ޖެހޭނީ ފުރިހަމަ ބަޔަކަށެވެ. އެހެނީ އުޑުގައިވާ ކަލޭމެންގެ ބައްޕާފުޅަކީ އެންމެ ފުރިހަމަ ކަލާނގެ އެވެ. (މެތިއު 5:48)\nއެކަމަކު އަހަރުމެން ފާފަވެރިން ހިތް ފުރެންދެން ނުބައި ނުލަފާކަން ހުރެގެން މާތްކަލާނގެ އަމުރު ކުރައްވާފަދަ ސާފު ސީދާ ބަޔަކަށް ވާނީ ކިހިނެއްހެއްޔެވެ؟\nކެންސަރު ޖެހިފައިވާ މީހަކަށް މޮޅެތި ނަސޭހަތްތަކާއި ސިއްހަތާ ބެހޭ މައުލޫމާތުން ކުރާނީ ކީތް ހެއްޔެވެ؟ އޭނާއަށް ބޭނުންވާނީ ކަމުގެ އިލްމު ލިބިފައި ހުރި ޑޮކްޓަރެއްގެ ފަރުވާއެވެ. ހަމަ އެފަދައިން ފާފަތަކުން ފޯވެފައި ހުރި މީހަކަށް ބޭނުންވާނީ ރޫހާނީ ޑޮކްޓަރެއްގެ ފަރުވާއެވެ. އޭނާގެ ހިތާއި ސިކުނޑިއަށް އެ ބަލިން ފަސޭހަވާނެ ހިތްވަރާއި ބާރު ހޯދައިގަނެވޭނެ ފަދަ މަގެއް ފަހި ކުރުމަށެވެ.\nޝައްކެއް ނެތް ގޮތުގައި އަހަރުމެން އެންމެނަށް ވެސް އަހަރުމެންގެ ފާފަތަކުން ސަލާމަތް ކޮށްދީ އެކަލާނގެ ދަރީން ކަމުގައި ވުމަށް އެހީތެރިވާނެ ފަރާތަކަށް ވަނީ ބޭނުންވެފައެވެ. މާތްކަލާނގެ އެކަލާނގެ މަތިވެރި އޯގާވަންތަ ކަމުން އަހަރުމެން އިންސާނުންނަށް ދުނިޔޭގެ ފާފަތަކުން ސަލާމަތްކަން ދެއްވުމަށް ފޮނުއްވި އެހީތެރިޔާ އާ ބެހޭ ވާހަކަ ފަހުން ލިއުމަށް ގަސްތު ކުރަމެވެ.\nPosted by madhini at 6:37 AM0comments\nރަހުމަތްތެރީންނޭވެ. ކުރުގޮތަކަށް މާތްކަލާނގެއަކީ ކޮބައިކަން އީސާއީން ގަބޫލު ކުރާގޮތް ކުރީގައި ގެނަސްދީފައި ވާނެއެވެ. ހަމަ އެގޮތަށް އެމީހުން އިންސާނާ އާ ބެހޭ ގޮތުން ދެކޭ ގޮތް ވެސް ކުރު ގޮތަކަށް ގެނަސް ދޭނަމެވެ. އިންސާނާއަކީ ކާކު ކަން އެނގުމަކީ ވެސް ކަލާނގެއަކީ ކޮބައިކަން އެނގުންހާ މުހިންމު ކަމެއް ކަމަށް ދެކިގެންނެވެ.\nއިންސާނާ އަކީ ކާކުކަން އަންގައިދެނީ ކީރިތި ބައިބަލް އިންނެވެ. ބައިބަލްގެ އެންމެ ފުރަތަމަ ފޮތުގައި ލިޔެވިގެންވާ ގޮތުގައި މާތްކަލާނގެ އުޑާއި ބިން އުފައްދަވާފައި ގަސްގަހާ ގެއްސާއި ޖަނަވާރު އުފެއްދެވުމަށްފަހު ދެން އުފެއްދެވީ އިންސާނާއެވެ. އިންސާނާ އުފެއްދެވީ އެކަލާގެ ސޫރަ ފުޅާ ވައްތަރު ކޮށެވެ. އެކަލާނގެ އިންސާނާ އުފެއްދެވީ ވިސްނައި ދެނެގަތުމުގެ ބާރު ލިބިފައިވާ ސިކުނޑިއަކާ އެކުގައެވެ. އެއީ އޭނާ ހެވާއި ނުބައި ވަކިކޮށް ދެނެގަތުމަށެވެ. އަދި ހެޔޮ ކަންތައް ކުރުމަށް އިޚްތިޔާރު ލިބޭނެ ފަދައިންނެވެ. ހަމަ އެއާ އެކު ބަސް ބުނުމުގެ ކުޅަދާނަކަން ލިބިފައިވާ ދުލަކާއި، އަނެކާ އާ ގުޅުވައިދޭނެ ރޫހާނިއްޔަތެއް ދެއްވާފައެވެ.\nމިހެންކަމުން އިންސާނާ ވަނީ ހުރިހާ މަޚްލޫގުންގެ ތެރޭން އެންމެ މަތިވެރި މަޚްލޫގު ކަމުގައި ހިމެނިފައެވެ. އެހެނީ އޭނާއަށް ވަނީ މާތްކަލާނގެއާ ގުޅުން އުފެއްދޭނެގޮތް މެދުވެރި ވެފައެވެ.\nއިންސާނާއަކީ ކަލެއް ނޫނެވެ. އެހެނެއް ކަމަކު އިންސާނާއަކީ ފުރިހަމަ އިޚްތިޔާރުގައި މާތްކަލާނގެ ޚިދުމަތުގައި ބިންމަތީގައި ލެއްވި އެކަލާނގެ ދަރީންނެވެ. އިންސާނާ ދުނިޔެއަށް ފޮނުއްވި އިރަކު އެއްވެސް ކުށެއް ފާފައެއް ނެތެވެ. އެހެންނަމަވެސް ގިނަ ދުވަހެއް ނުވެ އޭނާ އެކަލާނގެ އެންގެވި އެންގެވުމަކާ އެއްގޮތަށް ކަންތަކެއް ނުކުރިއެވެ. އޭނާ ބަސް ނޭހި އެވެ. އެކަލާނގެއަށް އުރެދިއްޖެއެވެ. ދެއްވި އިޚްތިޔާރުގެ ބޭނުން ހެޔޮގޮތުގައި ހިފައި އެކަލާނގެ އަށް ކިޔަމަންތެރިވެ އަޅުކަން ކުރުން ދޫކޮށްލިއެވެ.\nބައިބަލްގެ ޖެނެސިސްގެ ތިންވަނަ ޗެޕްޓަރގައި ވާ ގޮތުގައި އާދަމްގެފާނާއި ހައްވާގެފާނު ބަގީޗާގައި ހުރި ގަހަކުން މަނާ ކުރެވުނު މޭވާ ފަރީއްކުޅުއްވައިފި އެވެ. މާތްކަލާނގެ އަންގަވާފައިވަނީ އެ މޭވާ އެ ބޭކަލުން ފަރިއްކުޅުއްވައިފި ނަމަ މަރުވެދާނެ ކަމަށެވެ.\nއެކަމަކު ޝައިތާނާ ހަރުފައެއްގެ ގޮތުގައި ބަގީޗާއަށް ވަދެ ހައްވާގެފާނަށް ވަސްވާސް ދީގެން އެ މޭވާ އެ ކަމަނާ ލައްވައި ފަރިއްކުޅުއްވައިފި އެވެ. ދެން ހައްވާގެފާނު އާދަމްގެފާނަށް ވެސް އެމޭވާ ދެއްވައިގެން އެ ކަލޭގެފާނުވެސް ފަރިއްކުޅުއްވައިފިއެވެ.\nއެއީ އިންސާނާ ކުރި ފުރަތަމަ ކުށެވެ. އެކަން ހިމެނުނީ އިންސާނާ މާތްކަލާނގެއާ ވެގަތް ދެކޮޅުވެރި ކަމަކަށެވެ. މިހެން ކަމުން އިންސާނާ ވެގަތީ މާތްކަލާނގެއަށް ދޫ ނުކުރާ މަޚްލޫގަކަށެވެ. ނަތީޖާއަކަށްވީ އިންސާނާ ދެކެ މާތްކަލާނގެ ކޯފާވެ ވޮޑިގަންނަވައި ސުވަރުގޭގެ ބަގީޗާއިން ބޭރު ކުރައްވައި ދުނިޔޭގެ އުނދަގުލާއި ވޭން ތަހައްމަލު ކުރަން ފޮނުއްވާ ލެއްވުމެވެ.\nއެއަށްވުރެން ވެސް ދެރަ ކަމަކީ އިންސާނާއާ މާތްކަލާނގެއާ ދެމެދުގައި އޮތް ގުޅުން ކެނޑިގެން ދިއުމެވެ.\nކުރީގައި އިންސާނާއަކީ ކުށެއްނެތް ސާފު ސީދާ މީހެކެވެ. އޭރު އެކަލާނގެއާ ގުޅުން އުފެދިފައި އޮތީ އެހެންވީމައެވެ. ފަހުން އޭނާ ބަދަލުވެ އެހެން މަޚްލޫގަކަށްވީ އެވެ. ނުތާހިރު ވީއެވެ. އެހެންވުމުގެ ސަބަބުން އޭނާ އާ މާތްކަލާނގެއާ ދެމެދު އޮތް ގުޅުން ކެނޑިގެން ދިޔައީއެވެ.\nއިންސާނާ ކުރި ފުރަތަމަ ފާފައާ މެދު އަހަރުމެން އެހާ ބޮޑު އަހައްމިއްޔަތެއް ދޭންވީ ކީއްވެ ހެއްޔެވެ؟ ސަބަބަކީ މިއެވެ. އިންސާނާގެ ތަބީއަތް ބަދަލު ވުމުގެ ސަބަބުން އޭނާގެ ކިބައިގައިވާ ހެޔޮކަންތައް ކުރުމުގެ ތަބީއަތް ބަދަލުވެގެން ދިޔައީއެވެ. އިންސާނާއަށް ހެވާއި ނުބައި އެނގޭ އިރުވެެސް ނުބައިކަންތަކާ ދިމާއަށް ދެވެނީ އެހެންވީމައެވެ. ނުލަފާ ކަމަކީ ނުރަނގަޅު ކަމެއްކަން އެނގޭއިރުވެސް އިންސާނާ އެ ކުރަނީ ނުބައި ކަންތަކެވެ. ޖެހިލުމެއްވެސް ނެތިއެވެ. ދޮގު ހެދުމަކީ ގޯހެއްކަން ވެސް އިންސާނާ ދަނެއެވެ. އެކަމަކު އިޚްތިޔާރެއް ނެތި ވެސް ހަދާލެވެނީ ދޮގެކެވެ. މިގޮތުގެ މަތީން އިންސާނާ ވަނީ މާތްކަލާނގެ ރުހިވޮޑި ނުގަންނަވާ ކަންކަމުގެ އަޅަކަށް ވެފައެވެ.\nކުއްޖާ އުފަންވާއިރު އެއީ އެއްވެސް ކުށެއް ފާފައެއް ނެތް ކުއްޖެއް ކަމުގައި ބެލެވިފައި ވެއެވެ. އެހެންނަމަވެސް މާ ގިނަ ދުވަހެއް ނުވެ ނުބައި ނުލަފާކަން އެކުއްޖާގެ ކިބައިން ފާޅުވާން ފަށައެވެ.\nދާއޫދުގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. ތިމަންކަލޭގެފާނު ދުނިޔެއަށް އައިސްފައި ވަނީ ނިކަމެތި ގޮތުގައެވެ. މަންމަގެ ބަނޑުން ތިމަންކަލޭގެފާނު އުފަންވީ ފާފައިގެ ތެރެއަށެވެ.\nއިންސާނާއަކީ ފާފަވެރިއެއްގެ ގޮތުގައި ޚުދު އިންސާނާވެސް މިވަނީ އެއްބަސް ވާން ޖެހިފައެވެ.\nއިންސާނާގެ ހިތުގައިވަނީ އޮޅުވާލުންތަކާއި މަކަރުވެރިކަމެވެ. ނުސާފު ކަމެވެ. އެ ހިތުގެ އެންމެ ފުނަށް ވަނީ ނުސާފުކަން ފެތުރިފައެވެ.\nއީސާގެފާނު ވިދާޅުވެފައި ވަނީ ނުލަފާ ޚިޔާލުތަކާއި ފާހިޝްކަންތައް ކުރުމާއި ވައްކަން ކުރުމާއި މީހުން މެރުމާއި ޒިނޭކުރުމާއި މަކަރު ހެދުމާއިި ވިޔާނުދާކަންތައް ކުރުމާއި އޮޅުވާލުމާއި ލަދުހުތުރުކަންތައް ކުރުމާއި ހަސަދަ ވެރިވުމާއި ލަނޑު ދިނުމާއި ބޮޑާވެގަތުމާއި މޮޔަކަންތައް ކުރުން އަންނަނީ އިންސާނާގެ އެތެރޭން ކަމަށެވެ. ނުވަތަ އިންސާނާގެ ނަފުސުގައި އެކުލެވިފައިވާ ކަމެއް ކަމުގައެވެ. މިބަސްފުޅު މާރކް 7:21 ގައި ތަފުސީލުކޮށް ލިޔެވިފައި ވެއެވެ.\nއިންސާނާގެ ހިތް ރަނގަޅަށް ދެނެވޮޑިގަންނަވާ ކަލާނގެ ވަހީކުރައްވާފައި ވަނީ އެއްވެސް އިންސާނަކީ ސާފު ސީދާ މީހެއް ނޫން ކަމަށެވެ. އެފަދަ އެކަކުވެސް ނެތްކަމަށެވެ. ރޯމަން 3:10 ބައްލަވާށެވެ.\nއެހެންނަމަވެސް އިންސާނާއަށް ވުރެން މަތިވެރި އެކަކު ވެއެވެ. އެވާހަކަ ފަހުން ލިޔާނަމެވެ.\nނިކަން ބައްލަވާށެވެ! އިންސާނާ މިވަނީ ކޮންފަދަ ހިތާމަވެރި ހާލަތަކަށް ވެއްޓިފައި ތޯއެވެ؟\nއޭނާގެ ނުކިޔަމަންތެރި ކަމުގެ ސަބަބުން މާތްކަލާނގެއާ ދެމެދު އޮތް ގުޅުން ކެނޑިގެން ގޮަސްފައެވެ. އޭނާ މިވަނީ ބަލަހަށްޓާނެ ފަރާތެއް ނެތް ކަންބަޅި ބަކަރިއެއް ހަނަފަސް ސަހަރާއެއްގެ ތެރެއަށް ގެއްލިފައިވާ ފަދައިން ހަތަރު އުދަރެސް ފެނުޖެހިފައެވެ. މާތްކަލާނގެ ދަރިއެއް ފަދައިން އުފެއްދެވި އިންސާނާ މިވަނީ އެކަލާނގެއާ އަދާވާތްތެރި ވެފައެވެ. އެހެންކަމުން އޭނާ މިވަނީ ޝައިތާނާގެ އަޅަކަށް ވެފައެވެ.\nމާތްކަލާނގެ މަގުގައި ހިނގައި ނުގަނެވޭ ނަމަ އޭނާ އެވަނީ ފާފައިގެ ތެރޭގައި މަރުވެފައެވެ. މާތްކަލާނގެ އާދަމުގެފާނަށް ވަހީ ކުރެއްވި ފަދައިން އޭނާގެ ރޫހާއި ނަފްސު އެ ވަނީ މަރުވެފައެވެ.\nPosted by madhini at 8:11 AM0comments\nއީސާގެފާނު ވަޑައިގެން ކުރެއްވީ ކޮން ކަންތަކެއް؟ (2...


Somalia in Sifain baalan Trump angavaifi\nސޯމާލިއާއިން ސިފައިން ބާލަން ޓްރަމްޕް އަންގަވައިފި\nސޯމާލިއާގައި ތިބި އެމެރިކާ ސިފައިން ސޯމާލިއާ ސިފައިން ތަމްރީން ކުރަނީ\nސޯމާލިއާއިން އެމެރިކާ ސިފައި ބާލަން، އެމެރިކާގެ ރައީސް، ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް އަންގަވައިފި އެވެ.\nޕެންޓަގަނުން ނެރުނު ބަޔާނެއްގައި ބުނެފައި ވަނީ، ސޯމާލިއާގައި ތިބި އެމެރިކާ ސިފައިންގެ ބޮޑުބައި، 2021 ގެ ކުރީކޮޅު އެ ގައުމުން ބާލަން ޓްރަމްޕް އަންގަވައިފި ކަމަށެވެ.\nއެމެރިކާގެ 700 އެއްހާ ސިފައިން ސޯމާލިއާގައި މިހާރު ވެސް އެބަ ތިއްބެވެ. އެ މީހުންގެ މައިގަނޑު މަސައްކަތަކީ ސޯމާލިއާ ސިފައިން ތަމްރީނު ކުރުމާއި، އަލްގައިދާގެ ގޮތްޕެއް ކަމަށްވާ އައްޝާބާބްގެ ހަނގުރާމަވެރިންނާ ދެކޮޅަށް ހަނގުރާމަ ކުރުމެވެ.\nސޯމާލިއާއިން ސިފައިން ބާލަން ޓްރަމްޕް އެންގެވި ނަމަވެސް، ޕެންޓަގަނުން ބުނަނީ، އެ ސަރަހައްދުން ސިފައި ބޭނުން ރައްކާތެރި ނޫން ކަމަށެވެ. ސިފައިން ފައިބައިފި ނަމަ އެވާނީ އަލްގައީދާއަށް އަމާން ދިނީ ކަމަށެވެ.\nޕެންޓަގަނުން ބުނީ ސޯމާލިއާއިން ސިފައިން މުޅިން ނުބާލާނެ ކަމަށާއި، ޓެރަރިޒަމާ ދެކޮޅު ހަރަކާތްތަކުގައި ސޯމާލިއާ ސިފައިންނަށް އެހީތެެރި ވެދެވޭ ވަރަށް ސިފައި ބައިތިއްބާނެ ކަމަށެވެ. އަދި ސޯމާލިއާ ނޫން ތަނަކަށް ސިފައިންގެ ބޮޑު ބައި ބަދަލު ކުރާނެ ކަމަށެވެ. އެހެން ނަމަވެސް އެފްރިކާ ބައްރު ދޫކޮށްފައި ނުދާނެ ކަމަށެވެ.\n"ސިފައިން ތިބި ތަން ބަދަލުކުރާނެ އެކަމަކު ޕޮލިސީއަށް ބަދަލެއް ނުގެންނާނެ" ޕެންޓަގަނުން ބުންޏެވެ. "އަލްގައީދާގެ ބާރު ދެރަކުރުމަށް ކުރާ ހަނގުރާމާގައި އެމެރިކާ ސިފައިން ބައިވެރި ވާނެ"\nއެމެރިކާ ޓެރަރިޒަމް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް + ސޯމާލިއާ


Fenvaru Dhakkaalumah Fahu United Hatharu Vana Ah – adduLIVE\nފެންވަރު ދައްކާލުމަށްފަހު ޔުނައިޓެޑް ހަތަރުވަނަ އަށް\nFeb 09, 2019, 19:38 ހަސަން ރަޝީދު\nފުލަމްގެ މައްޗަށް 3-0 އިން ކުރި ހޯދާ ޕްރިމިއާ ލީގުގެ ހަތަރުވަނަ އަށް މެންޗެސްޓަރ ޔުނައިޓެޑް އަރައިފިއެވެ.\nމި މޮޅާއެކު ލީގުގެ ހަތަރުވަނައިގައި ޔުނައިޓެޑް މިހާރު އޮތީ 51 ޕޮއިންޓާ އެކުއެވެ. ނަމަވެސް ލީގުގައި މާދަމާ ރޭ ކުޅޭ މެޗުން ޗެލްސީ މޮޅުވެއްޖެނަމަ ލީގުގެ ހަތަރުވަނަ މަގާމު އެޓީމަށް އަނެއްކާވެސް ލިބޭނެއެވެ. ޗެލްސީ މިހާރު އޮތީ 50 ޕޮއިންޓާއެކު ލީގުގެ ފަސްވަނައިގައެވެ. މިރޭގެ މެޗުން ބަލިވި ފުލަމް އޮތީ 17 ޕޮއިންޓާ އެކު ލީގުގެ 19 ވަނައިގައެވެ.\nފުލަމްގެ ދަނޑުގައި ކުޅުނު މި މެޗުގައި ޔުނައިޓެޑްގެ ފަރާތުން ރަނގަޅު ކުޅުމެއް ފެނިގެން ގޮސްފައިވާއިރު އެޓީމުގެ ފުރަތަމަ ގޯލު މެޗުގެ 14 ވަނަ މިނެޓްގައި ކާމިޔާބުކޮށްދިނީ ޕޯލް ޕޮގްބާއެވެ. އަދި މެޗުގެ 23 ވަނަ މިނެޓްގައި އެންތޮނީ މާޝިއަލް ވަނީ ޔުނައިޓެޑްގެ ދެވަނަ ގޯލު ކާމިޔާބުކޮށްދީފައެވެ.\nމި ދެ ގޯލަށްފަހު ވެސް ފުރަތަމަ ހާފްގައި ޔުނައިޓެޑުން ވަނީ ފުލަމްގެ ގޯލަށް ނުރައްކާތެރި ހަމަލާތަކެއް ފޮނުވާލާފައެވެ. ދެ ގޯލުގެ ލީޑަކާއެކު ފުރަތަމަ ހާފް ޔުނައިޓެޑުން ނިންމާލިއިރު މެޗުގެ 65 ވަނަ މިނެޓްގައި ލިބުނު ޕެނަލްޓީއަކުން ޕޮގްބާ ވަނީ ޔުނައިޓެޑްގެ ތިންވަނަ ގޯލު ކާމިޔާބުކޮށްދީ އެޓީމުގެ ލީޑު ފުޅާކޮށްދީފައެވެ. މިއީ ޕޮގްބާ ލީގުގައި ކާމިޔާބުކުރި 11 ވަނަ ގޯލެވެ.\nރެލިގޭޝަން ޒޯނުގައި އޮތް ފުލަމްގެ ފަރާތުން ދަށް ކުޅުމެއް މި މެޗުގައި ފެނިގެންދިޔައިރު، ޔުނައިޓެޑްގެ ގޯލަށް މާބޮޑު ނުރައްކަލެއް އެޓީމަށް ކުރެވިފައެއް ނުވެއެވެ.\nޔުނައިޓެޑް ލީގުގެ ހަތަރުވަނަ އަށް އަރާފައިވާއިރު، މިއީ އެޓީމުގެ ކޯޗުކަމާ ސޮލްޝާ ހަވާލުވިފަހުން ކުޅުނު 11 ވަނަ މެޗުގެ ތެރެއިން މޮޅުވި 10 ވަނަ މެޗުކަން ފާހަގަކޮށްލެވެއެވެ. ސޮލްޝާގެ އިރުޝާދުގެ ދަށުން ކުޅެ ޔުނައިޓެޑް އަދި މިހާތަނަށް މެޗަކުން ބަލިވެފައެއް ނުވެއެވެ.\nލީގުގައި ޔުނައިޓެޑް ދެން ބައްދަލުކުރާނީ ލިވަޕޫލްއާއެވެ.


Covid-19 miadhu positive vee 39 meehun | Mihaaru\nކޮވިޑް-19 އަށް މިއަދު ޕޮޒިޓިވްވީ 39 މީހުން\n14 ޖުލައި 2020 - 22:273comments\nރާއްޖެ އިން ކޮވިޑް-19 އަށް މިއަދު 39 މީހަކު ޕޮޒިޓިވްވެއްޖެ އެވެ.\nއިއްޔެގެ ހަވީރު6ން މިއަދު ހަވީރު6އާ ހަމައަށް ހެލްތު ޕްރޮޓެކްޝަން އެެޖެންސީ (އެޗްޕީއޭ) އިން ހާމަކުރި ހިސާބުތަކަށް ބަލާއިރު، ކޮވިޑް-19 އަށް އަލަށް 27 ދިވެހިންނާއި ބަންގްލަދޭޝްގެ ހަތް މީހުން އަދި އިންޑިއާގެ ފަސް މީހުން ވަނީ ޕޮޒިޓިވްވެފަ އެވެ. ވޭތުވެދިޔަ 24 ގަޑިއިރުތެރޭ ބަލިން ރަނގަޅުވެފައި ވަނީ 12 މީހުންނެވެ.\nރާއްޖެ އިން މިހާތަނަށް ވަނީ 2،801 މީހުން ކޮރޯނާވައިރަހަށް ޕޮޒިޓިވްވެފަ އެވެ. ރާއްޖެ އިން 2،302 މީހުން ބަލިން ރަނގަޅުވެފައިވާ އިރު ބަލި މީހުންގެ ގޮތުގައި މިހާރު ތިބީ 470 އެވެ. ކޮވިޑް-19 ޖެހިގެން ރާއްޖެ އިން ވަނީ 14 މީހުން މަރުވެފަ އެވެ. ކަރަންޓީނުގައި 47 މީހުން ތިބި އިރު އައިސޮލޭޝަނުގައި 410 މީހުން އެބަތިއްބެވެ. ރާއްޖެ އިން މިހާތަނަށް ވަނީ 63،559 ޓެސްޓްކޮށްފަ އެވެ.\nއޭޕްރީލް 15 ގައި މާލެ ސަރަހައްދުގައި އިއުލާންކުރި ލޮކްޑައުން އަށް މި މަހުގެ 1 ގައި ބޮޑު ލުޔެއް ދިން ފަހުން ވޭތުވެދިޔަ ދެ ތިން ދުވަހު ކޭސްތައް ވަނީ އިތުރުވެފަ އެވެ.\nރާއްޖެ އިން މިހާތަނަށް ކޮވިޑް-19 ޖެހުނު މީހުންގެ ތެރޭގައި ގިނައީ ބަންގްލަދޭޝްގެ މަސައްކަތްތެރިންނެވެ. ރާއްޖޭގައި މަސައްކަތް ކުރާ އެ ގައުމުގެ 1،344 މީހަކު ޕޮޒިޓިވްވެފައިވާއިރު، ދިވެހިންގެ އަދަދަކީ 1،131 އެވެ. ދެން އެންމެ ގިނަ އިންޑިއާގެ މީހުންގެ އަދަދަކީ 238 އެވެ. ނޭޕާލުގެ 45 މީހުން އަދި ލަންކާގެ 19 މީހުން ވަނީ ޕޮޒިޓިވްވެފަ އެވެ.\nއިތުރު ލިޔުންތައް ދިވެހިރާއްޖެ