Vaahaka: Tsunami | Mihaaru\n27 ފެބުރުއަރީ 2019 - 07:27 25 comments\nއަހަރެންނަކީ އުމުރުން ފަންސާސް ދެ އަހަރުގެ އަންހެނަކީމެވެ. ވަޒީފާއަށް ވަނީ އުމުރުން ވިހި އަހަރުގައެވެ. އޮފީހުގައި އުޅެވިއްޖެއެވެ. ލައްކަ މަސައްކަތް ކުރެވިއްޖެއެވެ. ދެ އަންހެންދަރިން ތަރުބިއްޔަތުކޮށް، އެ ކުދިން މީހުނާ އިނދެގެން ހިނގައްޖެއެވެ. އެ ކުދިން އުޅެނީ ރަނގަޅު ވަޒީފާތަކުގައެވެ. ދިރިއުޅެނީ ފިރިންގެ ގޭގައެވެ. ކޮންމެ މަހަކު ވެސް ކޮންމެވެސް ވަރެއް ދެވޭތޯ އެ ކުދިން ބަލައެވެ. އެ ފައިސާ ދެނީ އަހަރެން އަތަށެވެ. ފިރިމީހާ ހުންނާނީ އެއަށް ލޯއަޅައަޅައެވެ. ފައިސާ ދިންކަން އެނގޭއިރަށް، ކޮންވެސް ދަނޑިވަޅެއް ބަލައިފައި އައިސް ފައިސާ އަތުލައެވެ. ރައްކާކުރުމުގެ ނަމުގައެވެ. ބެންކަށް ޖަމާކުރުމުގެ ނަމުގައެވެ. ހަގީގަތެއް ނޭނގެއެވެ. ޖަމާކުރިންތޯ އަހައިލިޔަސް އަހަރެން ވަނީ ފިރިމީހާއަށް ޝައްކުކުރާ މީހަކަށެވެ. އެ ހިސާބުން އެވީ ފިރިމީހާއަށް ޝައްކުކުރާ އަނބިންނާ ބެހޭގޮތުން ދީނުގައި އޮތް ހުކުންތައް އަހަންނަށް ބުނެދޭށެވެ. ނިމޭއިރު އަހަރެން އިންނަނީ އެހުނު މޮޔަ ހިތަށްއަރައިފައެވެ. ތައުބާވާން ބޭނުންވެފައެވެ.\nއަހަންނަށް މާމަދަރިން ލިބިއްޖެއެވެ. އަހަރެންގެ ތިންވަނަ އަންހެންދަރިފުޅުގެ ކައިވެނި ތައްޔާރުވަނީއެވެ. ވަޒީފާއަދާކުރަން ފެށީއްސުރެ އަހަރެންގެ އަމިއްލަ އެއްވެސް ކަމަކަށް ވަގުތެއް ނުލިބެއެވެ. އެއް އުމުރުގެ އަންހެން ރައްޓެހިންނާ އެކުގައި ތަނަކަށް ގޮސްލައި ނުވަތަ އަމިއްލަ ހަށިގަނޑާ ދޭތެރޭ ވިސްނައިލާނެ ވަގުތެއް ވެސް ނުވިއެވެ. މިހާރު ފޮނި އެއްޗެއް ނުކެވެއެވެ. ލޮނު އެއްޗެއް ނުކެވެއެވެ. ވަރަށް އަވަހަށް ވަރުބަލިވެއެވެ. އޮފީހަށް އައިސްފައިވާ ޒަމާނީ ބަދަލާ އަހަރެންގެ އުމުރަކާ ނުގުޅެއެވެ. އަހަރެން ބޭނުންވަނީ ދިރިއުޅުމުގެ ބާކީ އޮތް ދުވަސްތައް ތަންކޮޅެއް އަރާމުގައި ވެއަތުކޮށްލާށެވެ.\nވަރަށް ކުޑައިރުއްސުރެ އަހަރެން ދިރިއުޅެނީ މާލޭގައެވެ. އަހަރެންގެ ފިރިމީހާއަކީ ޒާމިރެވެ. މާލޭގައި ގެދޮރު ހުރި މީހެކެވެ. އަހަރުމެން ދިރިއުޅެނީ ފިރިމީހާގެ ގެ ބަހައިގެން އޭނައަށް ލިބުނު ބައިގައެވެ. ރަށުގައި އަހަރެންގެ ގެދޮރު ހުއްޓެވެ. ސުނާމީގެ ވަކިތަކުން ނޮޅައި އަހަރެންގެ ގެ ސުންނާފަތި ނުކުރި ނަމަ، އަދިވެސް އެ ގެ ހުރީހެވެ. ސަރުކާރުން ބަދަލުގައި ގޯތި ދިންއިރު، އަހަރެންގެ ހައްގު ހޯދަން އުޅެދޭނެ މީހަކު ނުވިއެވެ. ފޯމުތައް ފުރައި، އޮފީސްތަކަށް ހިނގައިދޭކަށް ޒާމިރަކަށް ވަގުތެއް ނުވިއެވެ. ހުޅުމާލެ ކަހަލަ ތަނަކުން އަހަންނަށް ގޯއްޗެއް ލިބުމަކީ އަހަރެން އުންމީދުކުރި ކަމެކެވެ. ޒާމިރަށް ބިރުވެރި ހުވަފެނެކެވެ. އެ ފަދަ ނަސީބެއް އަހަންނަށް ލިބިއްޖެ ނަމަ ޒާމިރު އަތުން އަހަރެންގެ ހުންގާނު ގެއްލިދާނެތީއެވެ. ޒާމިރު ބޭނުންވަނީ ދާނެ އެހެން ތަނެއް ނެތި އޭނަގެ މުށުތެރޭގައި އަހަރެން ހައްޔަރުވެފައި ހުންނާށެވެ.\nޒާމިރަކީ އަމިއްލައެދުން ބޮޑު މީހެކެވެ. އަހަރެން ވަޒީފާއިން ކެނޑޭކަށް އޭނަ އެއްބަހެއް ނުވިއެވެ. ގޭގައި ގެންގުޅެން ބިދޭސީއަކު ގެންނާކަށް ވެސް އޭނަ އެއްބަހެއް ނުވިއެވެ. މީހަކު ގެނެއްސިއްޔާ މުސާރަދޭން ޖެހޭނެތީއެވެ. އަހަރެންގެ ކޭޝްކާޑު އޮންނަނީ ޒާމިރު އަތުގައެވެ. އޮފީހުން ލިބޭ މުސާރައިން އެންމެ ރުފިޔާއެއް ވެސް އަހަންނަކަށް ނުލިބެއެވެ. ހައިފާއަށް އެ ކަން އެނގެއެވެ. ނަވާރަ އަހަރުގެ ހައިފާއަކީ އަހަރެންގެ އެންމެ ހަގު ދަރިފުޅެވެ. އަހަރެންގެ ހާލާމެދު ހައިފާ ވަރަށް ހަމްދަރުދީވެއެވެ.\n"ބައްޕަ ދެން މަންމަގެ ކޭޝްކާޑު ދޭންވީނު،" ކެތްނުވެގެން ހައިފާ އެއްދުވަހަކު ބުންޏެވެ. "ޖޮބްގަ އުޅެނީ މަމް. ލާރި ހޯދަނީ ވެސް މަމް. އެކަމަކު ކާޑު އޮންނަނީ ބައްޕަ އަތުގަ."\n"ބައްޕަޔާ ވާހަކަދައްކަންޖެހޭ ގޮތް މަންމަ ދަހެއް ނުކޮށްދޭތަ؟" ހިތްހަމަނުޖެހިފައި ޒާމިރު ބުންޏެވެ. "ދަރިންނަށް ބެހެވޭނެ ކަންތަކާ ނުބެހެވޭނެ ކަންތައް ހުންނާނެ. މަންމަ އަތުން ކާޑު ގެއްލިދާނެތީ ބައްޕަ އަތުގަ ކާޑު އޮންނަންޖެހެނީ. ދީނީގޮތުން ބެލިޔަސް މަންމަގެ ކަންކަން ބެލެހެއްޓުމަކީ ބައްޕަގެ ޒިންމާއެކޭ."\nބޮޑުތާ ޖެހުނީއެވެ. ޒާމިރު ދީން ބޭނުންކުރަނީ ކުލަޖައްސާ ފިއްސެއް ގޮތުގައެވެ. ބޭނުން ވަގުތަކު ބޭނުން ކުލައެއް ޖައްސައިލައެވެ. އަހަރެންގެ ކޭޝްކާޑު ބެލެހެއްޓުމުން އަހަރެންގެ ހުރިހާ ކަމެއް ބެލެހެއްޓުނީ ހެއްޔެވެ؟ ޒާމިރަކީ ކުޅިވަރާއި މަޖަލުގައި ދުވަސް ދުއްވައިލާ މީހެކެވެ. މަސްދަތުރެއް ނޯންނަ ރެޔެއް މަދެވެ. ކޮންމެ ބުރާސްފައްޗެއްގައި ރައްޓެހިންނާ އެކުގައި ކޮންމެވެސް ރަށަކަށް ދަތުރެއްއަޅައިލައެވެ. އެނބުރި މާލެއަންނާނީ ހޮނިހިރު ދުވަހު ހަވީރުއެވެ. ގޭގައި ޒާމިރު އެންމެ ފުރިހަމަކޮށް ކުރާ ކަމަކީ ދެފައި ދަމައިފައި ނިދުމެވެ. އާމްދަނީހޯދުމާއި، ގޭގެ މަސައްކަތްތައް ކުރުމާއި، ދަރިންބެލުމަކީ ވެސް އަހަރެންގެ ޒިންމާއެކެވެ. ކުޑަމިނުން ގޭސްފުޅި ގުޅައިލަން ވެސް ޒާމިރަކަށް ނާދެވޭނެއެވެ. ގޭސްފުޅި ދަމައިކޫއްތައިފައި ގެނެސް އެ ސަކަރާތެއް ވެސް ޖަހަންޖެހޭނީ އަހަރެންނެވެ. ހައިފާއަށް ވީ ވަރެއް އޭނަ ކޮށްދެއެވެ. ނިދި ހަމަވެގެން ތެދުވެ، ކުރާނެ އެއްވެސް މަސައްކަތެއް ނެތަސް ޒާމިރު ގެއަކު މަޑެއްނުވެއެވެ. ފަހަރެއްގައި ވެސް އަހަރެން ކަމަކުކިޔައިފާނެތީއެވެ. ދެން ގޮސް އިންނާނީ ކަންމަތީ ފިހާރައިގެ އަށީގައި ރާޒުވާކުޅޭށެވެ. އެ ތަނުގައި އިންނަ ވަގުތު އަހަރެން ފޯނުކުރުން މަނައެވެ.\nކެތްތެރިކަމަކީ ރިވެތި ސިފައެކެވެ. އެކަމަކު ފިރިމީހާއަކީ ކަންނެތް، އަމިއްލައެދުން ބޮޑު، އަޅުވެތި މީހެއް ނަމަ އަމިއްލަ ހިތާ ސުވާލުކުރަން ޖެހެއެވެ. އެ ފަދަ ފިރިއެއް ދެކެ ލޯބިވާނީ ކިހިނެއް ހެއްޔެވެ؟ އޭނަޔާ އެކުގައި ދިރިއުޅޭނީ ކިހިނެއް ހެއްޔެވެ؟ އަހަންނަކީ ޒުވާބުކުރާ މީހެއް ނޫނެވެ. ފިރިމީހާއަށް ރައްދުދޭނެ ހިތްވަރެއް އަހަރެންގެ ނުހުރެއެވެ. އޭގެ މާނައަކީ އަހަރެންގެ މޭގައި ހިތެއް ނެތެކޭ ނޫނެވެ. ހުވަފެންތަކެއް ނުދެކޭ ވާހަކައެއް ނޫނެވެ. އޯގާތެރިކަމާއި، އިހުތިރާމާއި، އެހީތެރިކަމަށް އަހަރެން ވެސް ކަރުހިއްކައެވެ. އަހަރެންގެ ރައްޓެހިންދެކެ އެ މީހުންގެ ފިރިން ކިހާ ލޯބިވާކަން އަހަންނަށް އެނގެއެވެ. އަހަރެންގެ ފިރިމީހާ ބަދަލެއްނުވާނެކަން ވެސް އެނގެއެވެ. ޒާމިރުގެ ވާހަކަ "ނޫހަކަށް" އަހަރެން ނާރުވަމެވެ. ރައްޓެހިން ގާތުގައި ފިރިމީހާ ބޭޒާރެއް ނުކުރަމެވެ. އެކަމަކު އަހަރެން މަޑުމަޑުން ބޭޒާރުވާން ފެށިއެވެ. ގިނަ ވަގުތު މާޔޫސްވެފައި، ނެގިމަޑުވެފައި ހުންނާތީއެވެ. އަހަރެންގެ ތުންފަތުން ހިނިތުންވުމެއް ނުފެންނާތީއެވެ. އަހަރެންގެ ހަށިގަނޑުގައި ނުފިލާ ރިހުމެއް ދެމިހުންނަކަމެއް އެހެން މީހަކަށް ނޭނގެއެވެ. އަހަރެންގެ ހިތް ބުނަން ފެށިއެވެ. ކޮންމެވެސް ކަމެއް ކުރަން އެބަޖެހެއެވެ. އެހެންނޫނީ އަހަރެން މޮޔަވެދާނެއެވެ.\nމޫދުކަސްރަތު ކިލާހެއްގައި އަހަރެން ބައިވެރިވީމެވެ. އެ ކިލާހުގައި އުޅެނީ އަހަރެން އުމުރުގެ އަންހެނުންނެވެ. އެ ތަނަށް ދާންފެށުމުން ގައިގެ ރިހުން ކުޑަވިއެވެ. ހަށިގަނޑަށް ލުއިވެފައި ހިތްހަމަޖެހެން ފެށިއެވެ. އިތުރު އެކުވެރިން ލިބި، ބޭކާރު ފިކުރުތަކާ ދުރަށްދެވެން ފެށިއެވެ. ޒާމިރު ހިތްހަމައެއްނުޖެހުނެވެ. އެ ކިލާހަށް މަހުފީ ދައްކަންޖެހޭތީއެވެ. ހަރަދު ބޮޑުވާތީއެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި ހިނގަންދާން ޒާމިރު އެދުނެވެ.\n"ބޭކާރު ހަރަދެއް ނުކުރެވޭނެ!" ޒާމިރު ވަރަށް ސާފުކޮށް ބުންޏެވެ. "އިސްރާފުކުރުމަކީ ދީނުގަ މަނާކޮށްފައޮންނަ ކަމެއް."\nއަހަރެން ބުނާނީ ކީކޭ ހެއްޔެވެ؟ ޒާމިރު ހިތުން އަހަރެންގެ އަނގަބަންދުވީއެވެ. ދީނީ ބޮޑުތަޅު އެޅުވުނީއެވެ.\n"އަޅެ އަހަރެން ފޮނުވަބަލަ!" އާދޭހުގެ ރާގެއްގައި އަހަރެން ބުނީމެވެ. "ޒާމިރު ކުރާ ހަރަދުތަކަށް އަހަރެން އެއްޗެއް.."\n"ފިރިމީހާޔާ ޖަދަލުކުރުމަކީ ކޮންކަހަލަ ކަމެއްކަން ނޭނގެނީތަ؟" ޒާމިރު ސުވާލުކުރިއެވެ. "އިންސާނަކަށް ސަޖިދަކުރަން އަންގަވާނެ ނަމަ ފިރިމީހާއަށް ސަޖިދަކުރަން އެންގެވީސް. ބިރެއްނުގަނޭތަ ތި ގޮތަށް ކަލަގޮވާ، ޒުވާބުކޮށްހަދާކަށް؟ ތިހެން އުޅޭ އަނބިންނަށް ވާގޮތް އެނގޭތަ؟"\nޒާމިރު ކޮންމެ ފަހަރަކު ވެސް އަހަރެންގެ އަނގަ ބަންދުކޮށްލަނީ އެ ކަހަލަ ގޮތަކަށެވެ. އެހެންނަމަވެސް މީހުންގެ ނަޒަރުގައި ޒާމިރަކީ ފަސްމީރު ކުރިރުކެކެވެ. އެހާ ހެޔޮ ފިރިއެއް ލިބޭނީ ނަސީބުވެރިޔަކަށެވެ. މީހުންނަށް ފެންނަ ތަންތަނުގައި ޒާމިރަކީ މުޅީން އެހެން މީހެކެވެ. ބާޒާރުކުރަން ހިނގައްޖެއްޔާ އެންމެ ކޮތަޅެއް ވެސް އަހަރެން ހިފިޔަކަނުދޭނެއެވެ. ބުނި ކޮންމެ އެއްޗެއް ނަގައިދޭނެއެވެ. ކައުންޓަރަށް ގޮސް ފައިސާދައްކާ ހިސާބުން ޒާމިރުގެ ކުލަ ބަދަލުކޮށްލައެވެ. ނަގާނީ އަހަރެންގެ ކޭޝްކާޑެވެ. ދުވަހަކު ވެސް ޒާމިރުގެ ފައިސާއެއް އަހަންނަކަށް ހަރަދެއް ނުކުރެއެވެ. އޭނަ މަސައްކަތެއްކުރިޔަސް، އެ މަސައްކަތަކުން އުޖޫރައެއް ލިބުނަސް އެ ކަމުގެ އެއްވެސް މައުލޫމާތެއް އަހަންކަށް ނުދެއެވެ. ބާޒާރުކޮށް ނިމިގެން ސައިކަލަށް އަރަނިކޮށް ރައްޓެއްސަކު ފެނިއްޖެއްޔާ އަހަންނަށް ބާޒާރުކޮށްދޭ ވާހަކަ ބުނާނެއެވެ. ޒާމިރަކީ ރައްޓެހިން ގިނަ މީހެކެވެ. ކޮންމެ ރައްޓެއްސެއް ގާތުގައި ވަކިވަކިން އެ ވާހަކަ ބުނެއެވެ.\nޒާމިރުގެ އުފަންދުވަހު އަހަރެން ގަމީހެއް ގަނެދިނަސް، ވަރަށް ފަޚުރުވެރިކަމާ އެކުގައި އެ ވާހަކަ މީހުންނަށް ކިޔައިދެއެވެ. އަހަރެންގެ އުފަންދުވަހު އެކައްޗެއް ވެސް ނުގަނެދެއެވެ. ޒާމިރުގެ ނަޒަރުގައި މުސާރަލިބެނީ އަހަންނަށެވެ. ވީމާ، އަހަންނަށް އެއްޗެއް ގަނެދޭކަށް ޒާމިރަކަށް ނުޖެހޭނެއެވެ. ޒާމިރުގެ އެކުވެރިންގެ ހުރިހާ އަނބިންނަކީ ވެސް ގެވެހިއަނބިންނެވެ. އެކަކު ވެސް ވަޒީފާއަދާކުރާކަށް ނުދެއެވެ. ވަޒީފާއެއްގައި އުޅެނީ ޒާމިރުގެ އަންހެނުން އެކަންޏެވެ. އެއީ ޒާމިރު ފަޚުރެއްގެ ގޮތުގައި ދެކޭ ކަމެކެވެ. އިރުއިރުކޮޅާ އެކުވެރިންނަށް ހަނދާންކޮށްދޭ ކަމެކެވެ. އަހަރެންނަށް ވިސްނޭގޮތުގައި، ނޭވާހިނގަންޏާ އަހަރެން ވަޒީފާއަށް ނުކުންނަން ޖެހޭނެއެވެ. އެ ނޫން ދުވަހެއް ނާންނާނެއެވެ.\nދިރިއުޅުމުގެ ކަންތައް ދަނީ އަހަރެން ބޭނުންވި ގޮތަކަށް ނޫނެވެ. ވަޒީފާއިން ކެނޑެން އަހަރެން ވަރަށް ބޭނުމެވެ. ކުރިޔަށް ވުރެ ބޮޑަށް ދީނާ ކައިރިވާން ބޭނުމެވެ. ފިރިއެއްގެ ނަމުގައި އަހަންނަށް ލިބިފައިވަނީ ދަރިޔެކެވެ. އޭނައަށް ހަރަދުކުރުމަކީ އަހަރެންގެ ޒިންމާއެކެވެ. ހިތާމައަކީ ޒާމިރަކީ ކޮންކަހަލަ މީހެއްކަން ވެސް އަހަންނަށް ނިންމަން ނޭނގުނުކަމެވެ. ގޯސް ސިފައެއް ހުއްޓެއްކަމަކު ރަނގަޅު ސިފަތައް ވެސް ވަރަށް ގިނައެވެ. ޒާމިރުގެ މަގުސަދަކީ ކޮބައި ހެއްޔެވެ؟ އޭނަ ސާބިތުކޮށްދޭން އެ އުޅެނީ ކޮން ކަމެއް ހެއްޔެވެ؟ މީހުން ބުނެއެވެ. ގިނަ ދުވަހު ރައްޓެހިވެގެންއުޅުމަކީ އަނެކާ ދަސްވާކަމެކެވެ. އަހަރުމެންގެ ކައިވެންޏަށް ތިރީސް ތިން އަހަރު ފުރިއްޖެއެވެ. އަދިވެސް އަހަންނަކަށް ޒާމިރު ދަހެއްނުވިއެވެ. ކިތަންމެ ދެރަވިޔަސް އަހަރެން ޖެހޭނީ ކައިވެނި ދަމަހައްޓާށެވެ. ޒާމިރު ގާތުން ވަރިވާން އަހަންނަށް ހިތްވަރުދޭނެ ބަޔަކު ނެތެވެ. ވަރިވެގެން ގޮސް އަހަރެން ވަންނާނެ ތަނެއް ނެތެވެ. ޒުވާން އުމުރު ނަމަ އަހަރެންގެ ހިތްވަރާއި ސާބިތުކަން ހުރީހެވެ. ހަށިފޮޅައިލައިފައި ދިޔައީމުހެވެ. ދެނެއް އެހެނެއް ނޫޅެވޭނެއެވެ. އެންމެނަކީ އެހާ ހިތްވަރުގަދަ މީހުނެއް ނޫނެވެ. އަހަރެންގެ ގެ ހަލާކުވެގެންދިޔައީ އައި އެންމެ ސުނާމީއެއްގެ ސަބަބުންނެވެ. މިހާރު ކޮންމެ ދުވަހަކު ޖަޒުބާތުގެ އެތަކެއް ސުނާމީއެއް އަހަރެންގެ ހަޔާތަށް ބިންދާލައެވެ. ތެދުވާނެ ހިތްވަރު ނުލިބިފައި އަހަރެން އޮންނަމެވެ. އަހަރެން ހިތްވަރުކުރާނަމެވެ. ކެތްތެރިވާނަމެވެ.


Nepal athun balive firihen basket team'ah naakaamiyaabee\nހޯމަ 10 އޯގަސްޓު 2020\n1441 ޒުލްޙައްޖު 20\nނޭޕާލު އަތުން ބަލިވެ، ފިރިހެން ބާސްކެޓް ޓީމަށް ނާކާމިޔާބީ\nމި މެޗުން ރާއްޖެ ބަލިވީ 76 ޕޮއިންޓް 62 ޕޮއިންޓުން\nކ. މާލެ | 8 ޑިސެންބަރ 2019 | އާދީއްތަ 19:28 | 1,844\nގައުމީ ފިރިހެން ބާސްކެޓް ބޯޅަ ޓީމް - މޯލްޑިވްސް އޮލިމްޕިކް ކޮމިޓީ\nނޭޕާލުގައި މިހާރު ކުރިޔަށްދާ 13 ވަނަ ސައުތް އޭޝިއަން ގޭމްސްގައި މުބާރާތް ބާއްވާ ގައުމު, ނޭޕާލް އާއި ވާދަކޮށް ދިވެހިރާއްޖޭގެ ފިރިހެން ބާސްކެޓް ޓީމު ބަލިވެއްޖެއެވެ.\nކަތަމަންޑޫގެ ބާސްކެޓް ކޯޓުގައި ކުޅުނު މި މެޗުން ރާއްޖެ ބަލިވީ 76 ޕޮއިންޓް 62 ޕޮއިންޓުންނެވެ.\nމެޗުގެ ފުރަތަމަ ކުއާޓާގައި ދެ ޓީމުގެ ފަރާތުންވެސް ފެނިގެން ދިޔައީ ހަމަހަމަ ކުޅުމެކެވެ. ފުރަތަމަ ކުއާޓާގައި ރާއްޖެއިން ވަނީ ނޭޕާލްގެ ކުޅުންތެރިންނަށް ދޫނުދީ ކައިރި ކައިރީގައި ޕޮއިންޓް ސްކޯ ކޮށްފައެވެ. މި ކުއާޓާ ނިމިގެންދިޔައީ 18 ޕޮއިންޓް 17 ޕޮއިންޓުން ނޭޕާލް ކުރީގައި އޮވެގެންނެވެ.\nމެޗުގެ ދެވަނަ ކުއާޓާގައި ނޭޕާލުން ވަނީ ރާއްޖެއިން ކުރި އެޓޭކްތައް ހުއްޓުވައިފައެވެ. އެގޮތުން މި ކުއާޓާގައި ނޭޕާލުން ވަނީ ރާއްޖޭގެ މައްޗަށް ބޮޑު ލީޑެއް ނަގައިފައެވެ. އެގޮތުން މި ކުއާޓާ ނިމުނީ 41 ޕޮއިންޓް 29 ޕޮއިންޓުންނެވެ.\nމެޗުގެ ތިން ވަނަ ކުއާޓާގައި ރާއްޖެއިން ވަނީ ކުޅުން ރަނގަޅު ކޮށްފައެވެ. އެގޮތުން ރާއްޖެއިން ވަނީ ވަރުގަދަ ޑިފެންސެއްކޮށް ނޭޕާލުން ކުރަމުންދިޔަ ގިނަ އެޓޭކްތައް ހުއްޓުވައިފައެވެ. މި ކުއާޓާ ނިމުނީ 58 ޕޮއިންޓް 40 ޕޮއިންޓުންނެވެ.\nމެޗުގެ ފަހު ކުއާޓާގައި ނޭޕާލުން ވަނީ އެޓީމުގެ ކުޅުން އިތުރަށް ރަނގަޅުކޮށް ރާއްޖެ ކޮޅަށް ނުރައްކާ ކޮށްފައެވެ. މި ކުއާޓާ ނިމިގެންދިޔައީ 76 ޕޮއިންޓް 62 ޕޮއިންޓުންނެވެ.\nމި މެޗުން ބަލިވުމާއި ގުޅިގެން ރާއްޖޭގެ ފިރިހެން ބާސްކެޓް ބޯޅަ ޓީމަށް މިވަނީ މުބާރާތް ނިމިފައެވެ. ރާއްޖެއިން މި މުބާރާތުގައި ކުޅުނު ފުރަތަމަ މެޗުން ބަންގާޅު އަތުން ބަލިވީ 78 ޕޮއިންޓް 67 ޕޮއިންޓުންނެވެ.\nއިތުރު 825 މީހުންނަށް ފްރަންޓްލައިން އެލަވަންސް ދީފި\nރާއްޖެއިން ފެނުނު ކޮވިޑް ކޭސްތަކުގެ އަދަދު 5000 ފަހަނައަޅާ ގޮސްފި!\nމަގު ހަދާ ކުންފުންޏަށް ޗެއާމަނަކު އައްޔަން ކޮށްފި\nމެޖިސްޓްރޭޓް މައުސޫމް މަގާމުން ވަކިކުރުމުގެ މައްސަލަ މާދަމާގެ ޖަލްސާއަށް އެޖެންޑާ ކޮށްފި\nކަނޑު ގަދަވެ ބޯކޮށް ވާރޭ ވެހޭނެކަމަށް ލަފާކޮށް ބ އަތޮޅުން އދ އަތޮޅަށް ޔެލޯ އެލަރޓް ނެރެފި\nއައު ސީޒަނަށް ވެލެންސިއާ ނުކުންނާނީ އާތީ އާއެކު\nސިއްހީ ރޮގުން، އެހެން ސަރުކާރަކަށް މިސަރުކާރު ކައިރީ ފަތިގަނޑުވެސް ފިރުކާ ނުލެވޭނެ ކަން ދަނީ ސާބިތު ވަމުން


ފާގަ: ހަކުރު ބައްޔާއި، ކެންސަރު ބަލި ޖެހުމުގެ ފުރުސަތު ކުޑަކޮށްދޭ | Jazeera\tފާގަ: ހަކުރު ބައްޔާއި، ކެންސަރު ބަލި ޖެހުމުގެ ފުރުސަތު ކުޑަކޮށްދޭ - Jazeera\nފާގަ: ހަކުރު ބައްޔާއި، ކެންސަރު ބަލި ޖެހުމުގެ ފުރުސަތު ކުޑަކޮށްދޭ\nޢަލީ ޔާމީން January 7, 2020 71 views0\nފާގައަކީ ރާއްޖޭގެ ހުރިހާ ކަންކޮޅެއްގައިވެސް ވަރަށް ފަސޭހައިން ހެދޭ ތަރުކާރީގެ ބާވަތެކެވެ. ފާގައިން މަޑު ފޮނި ރަހައެއްދޭއިރު، ގައިގެ ތަފާތު ވައްތަރުތައް ހުރެއެވެ. އަދި އެކި ސައިޒުގެ ފާގަވެސް ހުރެއެވެ. ސިއްހީ މާހިރުން ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި ފާގައަކީ ހަށިގަނޑަށް ފައިދާހުރި އަދި ކޮންމެ ދުވަހެއްގެ ކެއުމުގައިވެސް ހިމެނުން މުހިންމު މޭވާއެކެވެ.\nފާގައިން ލިބޭ ބައެއް ސިއްހީ ފައިދާތައް\nހަކުރު ބަލި ޖެހުމުގެ ފުރުސަތު ކުޑަކޮށްދޭ\nފާގައިގައި ގިނަ އަދަދަކަށް "ޕޮލީޕެޕްޓައިޑް ޕީ" ހުރެއެވެ. މިއީ ގަސްގަހާ ގެހިން އުފައްދާ "އިންސިއުލިން"ގެ ބާވަތެކެވެ. މިއީ ލޭގެ ހަކުރުގެ މިންވަރު ދަށްކޮށްދޭ މާއްދާ އެކެވެ. ފާގައިގައި ހަކުރު ދަށްކޮށްދޭ މާއްދާއެއްކަމުގައި ސައިންސްވެރިންނާއި ޑޮކްޓަރުން ކަނޑައަޅުއްވާފައިވާ މާއްދާއެއްކަމުގައިވާ "ޗެރެންޓިން"ވެސް އެކުލެވިގެންވެއެވެ.\nކެންސަރު ޖެހުމުގެ ފުރުސަތު ކުޑަކޮށްދޭ\nފާގައިގައި ބާރުގަދަ އެންޓި އޮކްސިޑެންޓްގެ ގޮތުގައި ގުނާލެވޭ ގިނަ މާއްދާތަކެއް އެކުލެވިގެންވެއެވެ. އެގޮތުން ވިޓަމިން އޭ، ވިޓަމިން ސީ ، އަލްފާ ކެރޮޓީން، އަދި ބީޓާ ކެރޮޓީން ފާގައިގައި ހުތެއެވެ.. މީގެ އިތުރުން "ލޫޓީން"(Lutein)، އަދި، "ޒިއެޒެންތިން"(Zeaxanthin)، ހުރެއެވެ. މިމާއްދާތަކުގެ ސަބަބުން ކެންސަރު ޖެހުމަށް މެދުވެރިވާ ފްރީ ރެޑިކަލްތަކުން ހަށިގަނޑުގެ ސެލްތަކަށް ލިބޭގެއްލުން ކުޑަކޮށް ދެއެވެ.\nފާގައަކީ ގިނަ އަދަަކަށް ހަށިގަނޑަށް ހަކަތަ ލިބޭ މާއްދާތައް އެކުލެވިގެންވާ އެއްޗެކެވެ. އެހެންކަމުން ކޮންމެ ދުވަހެއްގެ ކެއުމުގައިވެސް ފާގައިގެ މިންވަރެއް ހިމަނާލުމުން ހަށިގަނޑުގައި ވަރުޖެހި ކަންނެތްކަން ހަށިގަނޑުން ފިލުވާލަދެއެވެ.\nއިސްވެދިޔަ ބައެއް ކަންކަމުގެ އިތުރުން ފުރަގަސްފަރާތު ބައްޔާއި، މައިގްރޭން އާއި، ވައިރަލް ހުން ފަދަ ބަލިތަކަށްވެސް ފާގަ ބޭނުންކޮށްގެން ފަރުވާކުރެވިދާނެއެވެ.


Inthihabuge bodu insahthaehge vaguthee natheeja thah iulaan kohfi\nއިންތިހާބުގެ ބޮޑު އިންސައްތައެއްގެ ވަގުތީ ނަތީޖާތައް އިއުލާންކޮށްފި\n17 އޭޕްރީލް 2021 - 14:20:15\nމިހާތަނަށް ލޯކަލް ކައުންސިލް އިންތިހާބުގެ ވަގުތީ ނަތީޖާގެ ބޮޑު އިންސައްތައެއް އިއުލާން ކުރެވިފައިވާ ކަމަށް އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ހާމަކޮށްފި އެވެ.\nސީއެންއެމްއަށް މައުލޫމާތު ދެއްވަމުން އީސީން ބުނެފައިވަނީ ލޯކަލް ކައުންސިލް އިންތިހާބުގެ ވަގުތީ ނަތީޖާގެ 91 އިންސައްތަ މިހާރު އިއުލާންކުރެވިފައިވާ ކަމަށެެވެ. އަދި އަންހެނުންގެ ތަރައްގީއަށް މަސައްކަތްކުރާ ކޮމެޓީގެ 86 އިންސައްތަ ނަތީޖާވެސް މިހާރު އިއުލާންކުރެވިފައިވާ ކަމަށް އީސީން ބުނެއެވެ.\nއެއީ އިންތިހާބުގެ މުޅި ޖުމުލަ 90 އިންސައްތަ ވަގުތީ ނަތީޖާއެވެ. އަދި މިރޭ 10:00 އިން ފެށިގެން ބާކީހުރި ނަތީޖާތައް އިއުލާނު ކުރަމުން ގެންދާނެކަމަށް އެކޮމިޝަނުން ބުނެއެވެ.\nއޭގެއިތުރުން އަމާޒަކީ މިރޭ ބާކީ ހުރި ހުރިހާ ނަތީޖާތަކެއް އިއުލާންކޮށް ނިންމާލުމަށް ކަމަށް އީސީން ވަނީ މައުލޫމާތު ދީފައެެވެ.\nމިހާރު އިއުލާންކޮށްފައިވާ ވަގުތީ ނަތީޖާތަކުން މާލޭ ސިޓީ ފިޔަވައި ހުރިހާ ދާއިރާތަކަކުން ކުރީގައި އުޅެނީ އެމްޑީޕީއެވެ.\nމި އިންތިހާބުގެ ވޯޓާއި މެދު އިދިކޮޅުގެ ގިނަ ޝަކުވާތަކެއް ހުރި އިރު، ވޯޓު އޮޅުވާލާ ކަމުގެ ތުހުމަތުތަކެއްވެސް އީސީއަށް ވަނީ ކުރިމަތިވެފައެވެ. އަދި ވޯޓު އޮޅުވާލާކަމަށް ބުނެ މުލަ ރޯދަ ދުވަހު އިދިކޮޅުން ވަނީ އީސީ ސަރަހައްދުގައި މުޒާހަރާވެސް ކޮށްފައެވެ.\n2020 ވަނަ އަހަރުގެ ލޯކަލް ކައުންސިލް އިންތިހާބާ އަންހެނުންގެ ތަރައްގީއަށް މަސައްކަތް ކުރާ އިންތިހާބުގައި ވޯޓުލުމަށް ބަހައްޓާފައި ވަނީ 713 ފޮއްޓެކެވެ.\nއަދި އިންތިހާބުގައި އެމްޑީޕީން، 826 ކެންޑިޑޭޓުން ޕީޕީއެމްއިން 647 ކެންޑިޑޭޓުން، ޖުމްހޫރީ ޕާޓީން 115 ކެންޑިޑޭޓުން، އަދާލަތު ޕާޓީން 28 ކެންޑިޑޭޓުން، އެމްޑީއޭ އިން 20 ކެންޑިޑޭޓުން، އެމްއާރްއެމް އިން 15 ކެންޑިޑޭޓުން، އެމްއެލްއެސްޑީޕީ އިން4ކެންޑިޑޭޓުން އަދި ޑީއާރުޕީ އިން 1 ކެންޑިޑޭޓް ވާދަކުރި އެެވެ. އަމިއްލަ ގޮތުން 609 ކެންޑިޑޭޓަކު ވާދަކުރިއެވެ.


Falholakee barudhan luikurumah ves kevidhaane meyvaa eh\nފަޅޮލަކީ ބަރުދަން ލުއިކުރުމަށް ވެސް ކެވިދާނެ މޭވާއެއް\nރާއްޖޭގައި އާންމުންކޮށް ހެދޭ، މާކެޓްގައި އަބަދުވެސް ލިބެން ހުންނަ ފަޅޮލަކީ ހީވެސް ނުކުރާހާ ގިނަ ފައިދާތަކެއް ހަށިގަނޑަށް ލިބޭ މޭވާއެކެވެ. ހަށިގަނޑަށް ފަިއދާހުރި އެތައް މާއްދާއެއް ފަޅޮލުގައި އެކުލެވެއެވެ.\n1- ކޮލެސްޓްރޯލް ދަށްކޮށްދޭ\nކޮލެސްޓްރޯލް މަތިވުމަކީ އާންމުކޮށް ދިވެހިންނަށް ދިމާވާ މައްސަލައަކަށްވާއިރު މިކަމަށް ފަރުވާއަކަށް ފަޅޯ ހަދާށެވެ. ފަޅޮލަކީ ތިމާގެ ކޮލެސްޓްރޯލް ލެވެލް ދަށްކޮށްދޭ މޭވާއެކެވެ. ކޮލެސްޓްރޯލް ގިނަވުމަކީ ލޭ ހޮޅިތަށް ބެދެން ދިމާވާ ކަމެކެވެ. ލޭ ހޮޅިތައް ބެދިއްޖެނަމަ ހާޓް ހޭޓް ޖެހުން ވަނީ ވަރަށް ކައިރީގައެވެ.\n2- ބަރުދަން ލުއިކުރުމަށް އެހީއެއް\nބަރުދަން ލުއިކުރުމަށް ގިނަ ބަޔަކު އެތައް މަސައްކަތެއް ކުރާއިރު ބައެއް މީހުން ނުކައި ނުބޮއި ވެސް ތިބެވެ. ނަމަވެސް ހަށިގަނޑަށް ގެއްލުންނުވާނެ ފަދައިން ބަރުދަން ލުއިކުރުމަށް ބޭނުންނަމަ ފަޅޯ ކާށެވެ. ފަޅޯލަކީ ތިމާގެ ބަނޑު އަވަހަށް ފުރާލާ މޭވާއެކެވެ. އަދި ފަޅޯ ކެއުމުން ގިނަ ކެއުމަށް ބޭނުމެއް ނުވާނެއެވެ. ގިނައިން ކާހިތެއް ވެސް ނުވާނެއެވެ.\n3- ހަކަުރުބަލީގެ މީހުންނަށް ރަނގަޅު މޭވާއެއް\nފަޅޮލަކީ ފޮނި މޭވާއެއް ނަމަވެސް މިއީ ހަކުރުބަލީގެ މީހުން ކާން ރަނގަޅު މޭވާއެކެވެ. ފަޅޮލުގައި އެކުލެވޭ ހަކުރު އިންސައްތަ ވަރަށް މަދެވެ. ފަޅޮލުގައި އެކުލެވޭ ވިޓަމިންގެ ސަބަބުން ހަކުރުބަލީގެ ސަބަބުން ހިތަށް ޖެހޭ ބަލިތަކުން ތިމާ ދުރުކޮށްދެއެވެ.\n4- ލޮލަށް ފަރުވާއެއް\nފަޅޮލުގައި ވިޓަމިން އޭ ގިނަ އަދަދަކަށް އެކުލެވެއެވެ. މީގެ ސަބަބުން ލޮލުގެ ފެނުމަށާއި ލޮލަށް ފައިދާކުރެއެވެ.\n5- ހަޖަމް ކުރުމަށް ވެސް ލުޔެއް\nފަޅޮލަކީ ހަޖަމްކުރުމަށް ވެސް އެހީވެދޭ މޭވާއެކެވެ. ފަޅޮލުގައި ޑައިޖެސްޓިވް އެންޒައިމެއް ކަމަށްވާ ޕަޕައިން އެކުލެވެއެވެ. އަދި ފަޅޮލުގައި ފައިބާ ވެސް އެކުލެވޭތީ، ހަޖަމްކުރުމަށް އެހީތެރިވެދެއެވެ.\n6- އިސްތަށިގަނޑު ދިގުކޮށް ވަރުގަދަކޮށްދޭ\nއިސްތަށިގަނޑުގެ ސިއްހަތަށް ވެސް ފަޅޮލަކީ ރަނގަޅު މޭވާއެކެވެ. ފަޅޮލުގައި އެކުލެވޭ ބާވަތްތަކުގެ ސަބަބުން އިސްތަށި ފޭބުމުން ވެސް ދުރުކޮށްދެއެވެ. އަދި ފަޅޮލުގައި ގިނަ އަދަދަކަށް ވިޓަމިން އޭ އެކުލެވޭތީ، ޑޭންޑްރަފް އިން ވެސް ސަލާމަތްވެއެވެ. އަދި އިސްތަށިގަނޑު ދިގުކޮށްދީ ވަރުގަދަ ވެސް ކޮށްދެއެވެެ.\n7- ކެންސަރު ބަލިން ދުރުކޮށްދޭ\nފަޅޮލުގައި ގިނަ އަދަދަކަށް އެންޓިއޮކްސިޑެންޓް ވެސް އެކުލެވެއެވެ. މީގެ ސަބަބުން ސެލްތައް ރެޑިކަލް ޑެމޭޖްތަކުން ދުރުކޮށްދެއެވެ.\n8- ސްޓްރެސް ފިލުވައިދޭ\nއޮފީހުގައި ބުރަކޮށް އުޅުމަށްފަހު ގެއަށް އައިސް ކާލަން އެންމެ ރަނގަޅު އެއްޗަކީ ފަޅޮލެވެ. ވިޓަމިން ސީ ފަދަ ވިޓަމިންތަކުގެ ސަބަބުން ތިމާގެ ސްޓްރެސް ފިލުވައިދޭނެއެވެ.


Hollywood ah tha-arafu vaan thibi Bollywood tharin\nބޮލީވުޑްގެ ވަރަށް ގިނަ އެކްޓަރުންނަށް ހިންދީ ސިނަމާގެ ދަތުރު ނިންމާލަން ބޭނުން ވަނީ އިންޓަނޭޝަނަލް ސިނަމާއިންނެވެ. އިންޑިއާގެ ތަރިންގެ ތެރެއިން ޕްރިޔަންކާ ޗޯޕްޅާ، ވީރް ދާސް، އިރްފާން ޚާން، އަލީ ފަޒަލް އަދި އަނޫޕަމް ކޭރް ފަދަ ތަރިން ވަނީ މި ހުވަފެން ހަގީގަތަކަށް ވެސް ހަދާފަ އެވެ. އަދި މިހާރު ވެސް ވަރަށް ގިނަ ތަރިން ދަނީ އިންޓަނޭޝަނަލް ފިލްމުތަކުގެ މަސައްކަތް ކުރަމުންނެވެ. އަނެއް ބަޔަކު ގެންދަނީ އެ ފަދަ ފިލްމުތައް ހޯދުމުގެ މަސައްކަތް ކުރަމުންނެވެ. މިއަހަރު ތެރޭގައި އިންޓަނޭޝަނަލް ސިނަމާއަށް ތައާރަފުވާނެ އަދި ތައާރަފުވާން ތައްޔާރުވަމުންދާ ހަ އެކްޓަރުން މިހާރުވެސް އެބަތިއްބެވެ.\nއޭގެ ތެރެއިން އެކަކީ ޕަންކަޖް ޓްރިޕާތީ އެވެ. "މިރްޒާޕޫރް" ގައި މޮޅު ރޯލެއް ކުޅެފައިވާ އެކްޓަރު ޕަންކަޖް އިންޓަނޭޝަނަލް ސިނަމާއަށް ތައާރަފް ވާނީ "އެކްސްޓްރެކްޝަން" އިންނެވެ. ބޮލީވުޑް ފިލްމުތަކުގެ ތެރެއިން މިހާރު އޭނާ ކުޅެމުންދާ ފިލްމުތަކުގެ ތެރޭގައި ކަބީރް ޚާން ޑައިރެކްޓްކުރާ "83" އާއި ގުންޖަން ސަކްސޭނާ ބައޮޕިކް "ދަ ކާގިލް ގާލް" އަދި "މިމީ" ހިމެނެ އެވެ.\nދެ ވަނަ ތަރިއަކީ ރިތިކް ރޯޝަން އެވެ. ރިތިކްގެ ފުރަތަމަ ހޮލީވުޑް ފިލްމު އަދި އިއުލާން ނުކުރިޔަސް އެމެރިކާގެ އެޖެންސީއަކާ ގުޅިގެން އިންޓަނޭޝަނަލް ފިލްމުތައް ހޯދުމުގެ މަސައްކަތް ރިތިކް ވަނީ ފަށާފަ އެވެ. މިހާރުވެސް ރިތިކް ދަނީ އިންޓަނޭޝަނަލް ފިލްމުތަކުގެ ވަރަށް ގިނަ ސްކްރިޕްޓްތައް ކިޔަމުންނެވެ. އަދި މިއަހަރު ތެރޭ އޭނާ މިފަދަ ފިލްމެއްގައި ސޮއި ކުރާނެ ކަމަށް ވަނީ ބެލެވިފަ އެވެ.\nސުނިލް ޝެޓީ ވެސް މިހާރު ވަނީ ހޮލީވުޑަށް ތައާރަފުވުމުގެ މަގުމަތީގަ އެވެ. އޭނާގެ ފުރަތަމަ ހޮލީވުޑް ފިލްމު "ކޯލް ސެންޓާ" ގެ ޝޫޓިންގް ވެސް ވަނީ ފަށާފަ އެވެ. އެމެރިކާ-ޗައިނާ ޑައިރެކްޓަރު ޖެފްރީ ޗިން މި ފިލްމު ބިނާ ކޮށްފައި ވަނީ ހަގީގީ ހާދިސާތަކެއްގެ މައްޗަށެވެ. މި ފިލްމުގެ ޝޫޓިން އިންޑިއާގެ ހައިދަރުއާބާދުގައި ކުރިޔަށްދާތާ ހަ މަސް ދުވަސް ވެއްޖެ އެވެ.\nޑިމްޕަލް ކަޕާޑިއާ ވެސް ވަނީ ހޮލީވުޑް ފިލްމެއް ކުޅެން ސޮއިކޮށްފަ އެވެ. އޭނާ ކުޅެން ސޮއިކުރީ ކްރިސްޓޮފާ ނޯލާންގެ "ޓެނެޓް" އެވެ. މި ފިލްމުގެ ތަރިންގެ ތެރޭގައި ޖޯން ޑޭވިޑް ވޮޝިންޓަން، ރޮބަޓް ޕެޓިންސަން، އެލިޒަބަތު ޑެބިކީ، މައިކަލް ކެއިން އަދި ކެނެތު ބްރަނާގް ހިމެނެ އެވެ. މި ފިލްމުގެ ޝޫޓިން މުމްބައިގައި ކުރިޔަށް ގެންގޮސްފައި ވެއެވެ.\nހިންދީ ފިލްމު "ބާވޭޝް ޖޯޝީ" އިން ބޮލީވުޑަށް ތައާރަފްވި ޕްރިޔަންޝޫ ޕައިންޔޫލީ އަށް ވެސް ބޮލީވުޑް ބައެއް ފިލްމުތަކުގެ އިތުރުން އިންޓަނޭޝަނަލް ފިލްމެއް ވެސް ކުޅެން ލިބިފައި ވެއެވެ. އޭނާ ކުޅެނީ ކްރިސް ހެމްސްވާތު ބަތަލުގެ ބައި ކުޅޭ "އެކްސްޓްރެކްޝަން" އެވެ. "ބާވޭޝް ޖޯޝީ"ގައި ޕްރިޔަންޝޫ ކުޅުނު މައުސޫމް ފިރިހެންކުއްޖެއްގެ ރޯލާ ޚިލާފަށް "އެކްސްޓްރެކްޝަން"ގައި އޭނާ ކުޅެނީ ޑްރަގް ޑީލަރެއްގެ ރޯލެވެ.\n"އެކްސްޓްރެކްޝަން"ގައި ބައިވެރިވާ ބޮލީވުޑްގެ އަނެއް އެކްޓަރަކީ ރަންދީޕް ހޫޑާ އެވެ. ރަންދީޕް އަށް މި ފިލްމުގައި ވަރަށް މުހިއްމު އަދި ވަރުގަދަ ރޯލެއް ކުޅެން ވަނީ ލިބިފަ އެވެ.


Gohraalhu ge Raalheh hen ge video bindhaalaifi\n"ރާޅެއް ހެން" ގެ މަންޒަރެއް---\nގޮށްރާޅުގެ "ރާޅެއް ހެން"ގެ ވީޑިއޯ ބިންދާލައިފި\nޑާކްރެއިން އެންޓަޓެއިންމެންޓުން ތައްޔާރުކުރި ކްރައިމް ތްރިލާ ފިލްމު 'ގޮށްރާޅު' ގެ ލަވަ "ރާޅެއް ހެން"ގެ ވީޑިއޯ ބިންދާލައިފިއެވެ.\nޔޫޓިއުބަށާއި ފޭސްބުކަށް އިއްޔެ އެލަވަ އަޕްލޯޑުކޮށްފައިވާއިރު އެލަވައިގައި ފިލްމުގައި ލީޑު ރޯލުން ފެނިގެންދާ ޖުމައްޔިލް ނިމާލް އާއި އައިޝަތު ތަސްލީމާ އަދި ސަޕޯޓިން ރޯލުން ފެނިގެންދާ އައިމިނަތު ރަޝްފާ ފެނިގެންދެއެވެ.\nރީތި ހިތްގައިމު މަންޒަރުތައް އެލަވައިން ފެނިގެންދާއިރު އެލަވަ ކިޔާފައިވަނީ އިސްމާއިލް އަފްފާނެވެ. ގިނަ ބަޔަކަށް އެލަވަ ކަމުގޮސްފައިވާއިރު މިއީ އެފިލްމުގެ ފުރަތަމަ ލަވަ ވެސް މެއެވެ.\nބޮޑު ތަރުހީބެއް ގޮއްރާޅަށް ލިބެމުން އަންނަ އިރު އެފިލްމަކީ ވަރަށް ތަފާތު އަދި ރީތި ފިލްމެއް ކަމަށް ގިނަ ބަޔަކު އަންނަނީ ބުނަމުންނެވެ.\nމާ ދިގު ނޫން އެ ފިލްމު ގައި ގިނައިން ފެނުނީ އާ ތަރިންނެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި އައިޝަތު ތަސްލީމާ، އައިމިނަތު ރަޝްފާ، އަބްދުﷲ އަޒާން، ހަސަން އިރުފާން (ޒަކިއްޓެ)، ޖުމައްޔިލް ނިމާލް، އަދި ނުޒުހަތު ޝުއައިބް (ނުޒޫ) ފަދަ ތަރިންގެ އެކްޓިން 'ގޮށްރާޅު' އިން ފެނިގެންދިޔަ އިރު ބެލުންތެރިން ބުނަނީ ހުރިހާ ތަރިންގެ އެކްޓިން ވެސް ވަރަށް ކުޅަދާނަ ކަމަށެވެ.\nމޫމިން ފުއާދުގެ ސްކްރީންޕްލޭ އަކަށް ތައްޔާރުކޮށްފައިވާ އެ ފިލްމުން މުޅިންވެސް ދައްކަނީ މާލޭގެ މަންޒަރުތަކެވެ. އެ ފިލްމަކީ މުޖުތަމައުތެރޭގައި އާންމުވެފައިވާ ބޮޑު މައްސަލައެއްގެ މައްޗަށް ތައްޔާރުކޮށްފައިވާ ފިލްމެކެވެ.\nދިވެހި ސިނަމާ މުނިފޫހިފިލުވުން ގޮށްރާޅު


Yameen Faleehaiy kohli shareeaiy!\nރިޕޯޓު - ރައީސް ޔާމީންގެ ޝަރީއަތް\nއެސްއޯއެފްއަކީ ގާތް ބައެއްކަން ފޯނުގަ ހުރި މަނިކުފާނުގެ މެސެޖްތަކުން ވެސް އެނގޭނެ\nއެސްއޯއެފްގެ ފައިސާ ޔާމީންގެ ގެއަށް ވެސް ގެންދިޔަ\nފައިސާ ޖަމާކުރަން އިސްލާމިކް ބޭންކުގެ މެނޭޖަރަށް ގުޅުއްވި\nކ. މާލެ 22 އޯގަސްޓު 2019 | ބުރާސްފަތި 20:18 99,849\nކުރީގެ ރައީސް ޔާމީން(ވ) އަދި އަހުމަދު އަދީބު(ކ) - އާކައިވް\nކުރީގެ ރައީސް އަބްދުﷲ ޔާމީންގެ މައްޗަށް ކުރެވޭ މަނީ ލޯންޑަރިންގެ ދައުވާގައި ހެކިބަސް ނެގުމުގެ ދެވަނަ ޝަރީއަތް ގިނަ ބަޔަކަށް ހައިރާން ކަމެއް ގެނުވީ ނެގި ހެކިންގެ ތެރެއިން ކުރީގެ ނައިބު ރައީސް އަހުމަދު އަދީބު ދެއްވި ހެކި ބަހަށެވެ. ގިނަ ބަޔަކު އުއްމީދު ކުރިގޮތަށް އިތުރަށް ރައީސް ޔާމީން ފަޟީހަތް ވެގެންދިޔަ ޝަރީއަތަކަށެވެ.\nމީގެ ކުރިން މިތުރުންގެ ގޮތުގައި ތިއްބެވި ދެބޭފުޅުން ހަތުރުންގެ ގޮތުގައި އެއްތަނަނަކުން ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ފެނިގެންދިޔައީ ބުރާސްފަތި ދުވަހު ބޭއްވި ޝަރީއަތުންނެވެ. އެއީ ފިނިފެންމާ ލޯންޗުކޮޅުގައި އެއްޗެއް ގޮއްވާލި ހާދިސާގައި އަދީބު ހައްޔަރުކޮށް ހުކުމްތައް ކުރުމަށްފަހު އަދި ހުކުމްތަކުން މިނިވަންވެވަޑައިގަތް ފަހުން އެ ދެ ބޭފުޅުން ބައްދަލުވިވި ފުރަތަމަ ބައްދަލުވުމެވެ.\nއެމްއެމްޕީއާރުސީ ތެރެއިން ރައްޔިތުންގެ ޚަޒާނާއަށް ވަންނަންޖެހޭ ގިނަ ފައިސާތަކަށް ޚިޔާނާތްތެރިވެފައިވާ ކަމާއި އެކަމަށް ރައީސް ޔާމީން ވެސް ޒިންމާވާން ޖެހޭނެކަމަށް ވިދާޅުވެ އަދީބު ޖަވާބު ދެއްވަމުން ގެންދެވިއެވެ.\nއަދީބުގެ އަނގަ ބަންދުކޮށްލަން ރައީސް ޔާމީން އެންމެ ފުރަތަމަ ކުރެއްވި ސުވާލަކީ އެސްއޯއެފް ކުންފުންޏަކީ އޭނާގެ ގާތްރައްޓެހިން ހިންގި ކުންފުންޏެއް ނޫންތޯއެވެ. ރައީސްގެ އެ ސުވާލަށް އަދީބު ވިދާޅުވީ އެއީ އޭނާގެ ރައްޓެހިންގެ ގޮތަށް ރައީސް ޔާމީނާއި ވެސް ގާތް ގުޅުމެއް ބޭއްވި ފަރާތްތައް ކަމަށެވެ. އެގޮތަށް ވިދާޅުވީ ހެއްކާއެކުއެވެ. އެގޮތުން ރައީސް ޔާމީންގެ ގެ ކޮޅަށް ވެސް ފައިސާ ހިފައިގެން ގޮސް އެފައިސާ ހަވާލުކޮށްފައި ވެސް އެބަހުރި ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ. ނަމަވެސް ރައީސް ޔާމީން އެކަމަށް އިންކާރު ކުރެއްވިއެވެ.\nފައިސާ ލިބުނީމާ އެއީ ހަލާލު އެއްޗެއްތޯ އެކަކު ވެސް ނުބަލާނެ ކަމަށް ފައިސާ ލިބުނީމާ އޭގައި ނުހިފާނީ ކާކުތޯއޭ ވިދާޅުވާ ވާހަކަ ރައީސް ޔާމީން ވެރިކަމުގައި ހުންނެވި ދުވަސްވަރު ދެއްކެވިއެވެ. އަމިއްލަ ގެއަށް ވެއްދި ފައިސާ އޭރު ހަލާލު ވެފައި މިއަދު އެފައިސާ ހަރާމް އެއްޗަކަށްވި ވާހަކައެވެ. ފައިސާގެ ވާހަކަ ދައްކާ މީހުންނަށް ހަމައެކަނި ފެނުނީ އެގެއަށް ފައިސާ ވައްދާތީ ކަމަށް ވިދާޅުވި ވާހަކައެވެ.\nޔާމީންގެ އެކައުންޓަށް ވަން ފައިސާ އަކީ އެމަނިކުފާނުގެ ކެންޕެއިނަށް އޭނާ ދެއްވި ފައިސާކަމަށް ޔާމީނު ތަހުގީގުއާއި ޕޯޑިއަމްތަކުގައި ދެއްކެވި ވާހަކަތަކަށް އަދީބު ރައްދު ދެއްވިއެވެ. އެކަން ހިނގައިދިޔަގޮތް ރައްޔިތުންގެ ކުރިމަތީ އަދީބު ސާފު ކޮށްދެއްވީ ސާބިތު ހިފޭ ހެކިތަކާއެކުއެވެ.\nއެސްއޯއެފްގެ ފައިސާ ޖަމާކުރުމަށް އިސްލާމިކް ބޭންކުގެ މެނޭޖަރުގެ ނަންބަރު ހޯއްދަވައި އެމަނިކުފާނުގެ އޯޑަރަށް އެސްއޯއެފްގެ މީހުން ލައްވައި ފައިސާ ޖަމާކުރި ވާހަކަ އެވެ. އަކަން ރައީސް ޔާމީން ކުރެއްވީ އެނގިގެންކަމަށާއި އެވާހަކަ އެސްއޯއެފްގެ މީހުން އޭނާގެ ގާތު ދެއްކި ވާހަކައެވެ.\nއަދީބުގެ އެވާހަކަތައް ފަސް އެޅުމަށް ރައީސް ޔާމީން ކުރެއްވީ ސުވާލުތަކެވެ. އެގޮތަށް އެމަނިކުފާނަށް އޯޑަރ ދެއްވިދާނެތޯއެވެ.\nނުކުރެވޭނީ ކީއްވެތޯ ސުވާލުކުރައްވާ އަދީބު ދެއްވީ ޖަވާބެވެ. އެމްއެމްޕީއާރުސީގެ ބޯޑަކީ ރައީސް ޔާމީން އައްޔަން ކުރައްވާފައިވާ ބޯޑެއްކަމަށާއި އެބޯޑުން ކަންތައް ކުރަނީ ޔާމީން ބޭނުންވާހާ ގޮތަށް ކަމަށް ވިދާޅުވެ ރައީސް ޔާމީނަށް އެޓޭކް ކުރެއްވިއެވެ. އެހިސާބުން ރައީސް ޔާމީނަށް ޖެހުނީ ހަތިޔާރު ބަހައްޓަވާށެވެ. ވިދާޅުވީ އެކަމަށް ވެސް އިންކާރު ކުރައްވައި ޒިންމާވާން ޖެހޭނީ ތަހުގީގާއި ހަމައިން ކަމަށެވެ.\nރައީސް ޔާމީން ލައްވާފައި އޮންނަ ބޯޑެއް. ރައީސް ޔާމީން ލައްވާފައި އޮންނަ އެމްޑީއެއް. އެމްޑީއަށް އޯޑަރު ދެއްވީމަ ދެން އެ ފެސިލޭޓް ވަމުން އަޅުގަނޑު މީގެއިން ބަރީއަ ވާކަށް ނެތިން.ރައީސް ޔާމީން. އަޅުގަނޑު ވެސް އޭގައި ހުރި، އެހެންވީމާ އަޅުގަނޑުވެސް އަޅުގަނޑުގެ ރޯލާއި އެކީގައި މި ކިޔައިދެނީ އެހެންވީމާ ރައްޔިތުންގެ ފައިސާއަށް ޒިންމާވާން ޖެހޭނެ. އަޅުގަނޑުވެސް ޒިންމާ ވާން ޖެހޭނެ. ހަމައެހެންމެ ރައީސް ޔާމީން ވެސް ޒިންމާ ވާން ޖެހޭނެ.\nއަދީބު: އެހެންވީމާ މިލިއަނުން މިލިއަނުން އަޅުގަނޑަށް މީހުން ކެންޕެއިނަށް ފައިސާ ދެއްވާއިރު ރައީސް ޔާމީން ކައިރީގައި ވިދާޅުވެސް ނުވޭ މީހަކަށް ދެއްވަން ވެސް. އެހެންތޯ ތިވިދާޅުވަނީ.\nޔާމީން: އެހެން މި ދަންނަވަނީ.\nއަދީބު: އެހެންވެއްޖިއްޔާ ތިއީ އިތުރުފުޅެއް އިނގޭތޯ.\nޔާމީން: ނޫން އަޅުގަނޑަކަށް ނޭނގޭ އަޅުގަނޑަކަށް ނޭނގޭ ކޮންމެ މީހަކު ދޭ ކޮންމެ ފައިސާއެއް. ކޮންމެ މީހަކު ދޭ ކޮންމެ އަދަދެއްގެ ފައިސާއެއް އަޅުގަނޑަކަށް ނޭނގޭނޭ. އެހެން މިދަންނަވަނީ.\nއަދީބު: އެހެން ނަމަވެސް މިލިއަނުން މިލިއަން ޑޮލަރުގެ ފައިސާގެ ވާހަކަ އަޅުގަނޑު މިދަންނަވަނީ. އެއްވެސް ސިޔާސީ ޕާޓީއެއްގައި ސިޔާސީ ޕާޓީތައް މިއަދުވެސް ޕީޕީއެމް ދަރަނިވެފަ އެއޮތީ. އަދި ހަމައެހެންމެ ހުރިހާ ޕާޓީއަށް ވެސް އެނގިލައްވާނެ މިލިއަނުން މިލިއަނުން ފައިސާ ނުދެއްވާނެ ކެންޕެއިނަކަށް. މީހުންނަށް ނުލިބޭ ފައިސާއެއް. ރައީސް ޔާމީންގެ ކެންޕެއިން ތީއަޅުގަނޑަށް ހީވަނީ ރައީސް ޔާމީން ކެންޕެއިން ތި ކިޔުއްވަނީ، އެމްއެމްޕީއާރުސީގެ ފައިސާއަށް ތި ކިޔުއްވަނީ ކެންޕެއިނެއް ހެން. އެއީ މިހާރު އަޅުގަނޑަށް ސިފަވާ ގޮތަކީ.\nޔާމީން: ނޫން ތީ ސިފަވާގޮތް ދެއްތޯ. ތީ ސިފަވާ ގޮތް. ތިވާހަކަ އެއް ނޫން އަޅުގަނޑު މި ދެންނެވީ.\nއަދީބު ވިދާޅުވާގޮތުން ރައީސް ޔާމީނަށް ކުރައްވާ ތުހުމަތުތައް އެމަނިކުފާނު އޭނާގެ "ބޮލަށް ކަނޑާލަނީ"އެވެ. ފުލުހުންގެ ތަހުގީގުގައިވެސް ރައީސް ޔާމީން ވިދާޅުވެފައިވަނީ އިސްލާމިކް ބޭންކަށް ޖަމާވީ އަދީބު ދެއްވި ކެންޕެއިން ފައިސާއޭ ވިދާޅުވެފައިވާކަމަށެވެ.\nއަދީބު ވިދާޅުވީ އޭނާ ރައީސް ޔާމީނަކަށް އެސްއޯއެފްގެ ކެންޕެއިން ފައިސާއެއް ދެއްވާފައި ނުވާނެކަމަށެވެ. 2015 ވަނަ އަހަރަކީ ރާއްޖޭގައި އެއްވެސް އިންތިޚާބެއް ބޭއްވި ދުވަސްވަރެއް ނޫންކަމަށާއި ރައީސް ޔާމީންގެ އެކައުންޓުގައިވާ އެއް މިލިއަން ޑޮލަރަކީ ކޮން ކެންޕެއިނަކަށް އަދީބު ދެއްވި ފައިސާކަމެއް ޔާމީން ވިދާޅުވެވިފައި ނެތް ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ.\nރައީސް ޔާމީން ވިދާޅުވީ އެއީ އެމަނިކުފާނު ކުރައްވާ ސުވާލަށް ޖަވާބު ދެއްވަނީ ނޫން ކަމަށާއި އެމަނިކުފާނުގެ ސުވާލަކީ ފުލުހުންގެ ތަހުގީގުގައި އަދީބާއި ސުވާލު ކޮށްފައިވަނީ ކޮންކަމަކާއި ގުޅިގެން ތޯއެވެ. އަދީބު ވިދާޅުވީ ފުލުހުންގެ ސުވާލަކީ ރައީސް ޔާމީނަށް ކެންޕެއިން ފައިސާ ދެއްވިތޯ ނޫންތޯ ކަމަށެވެ.\nނޫން ނޫން އަޅުގަނޑުގެ ސުވާލަކަށް ނޫން ތި ޖަވާނު ދެއްވަނީ. އަޅުގަނޑުގެ ސުވާލަކީ މީ ވޮޑަމުއްލާއާއި ގުޅޭ ގޮތުން އެއް މިލިއަން ޑޮލަރާއި ގުޅޭ ގޮތުން ފައިސާ ވަތް ތޯ ނޫންތޯ ސުވާލު ކުރިހޭ ނުކުރޭހެއްޔޭ އެއާއި ބެހޭ މައުލޫމާތެއް އެނގޭހޭ ނޭނގޭހެއްޔޭ ފުލުހުންނަށް އެއާއި ބެހޭ މައުލޫމާތަކަށް ސްޓޭޓްމަންޓެއް ދެއްވަން ފުލުހުން ސުވާލު ކުރިތޯ ނޫންތޯ. ކެންޕެއިނަކާ މިކަމަކާ ގުޅުމެއް ނެތް\nކެންޕެއިން ފައިސާ އަޅުގަނޑު ދެއްވިއޭ އެއީ މި ލާރިއޭ މަނިކުފާނު ވިދާޅުވެފައި އޮތީ. އެހެންވެ އެގޮތުގެ މަތިން އަޅުގަނޑާއި ސުވާލު ކުރެވުނީ. ކެންޕެއިން ފައިސާގެ ގޮތުގައި ފައިސާދިން މައުލޫމާތު ދެއްވިހޭ\nރައީސް ޔާމީން ކުރެއްވި ސުވާލުތަކަށް ޖަވާބު ދެއްވައި ނިންމަވާލަމުން އަދީބު ވިދާޅުވީ 2015ގެ އޮކްޓޯބަރުގައި އިންތިޚާބެއް ވެސް އަދި ކެންޕެއިނެއް ވެސް ނެތް ކަމަށެވެ. އަދި އޭނާ ފައިސާ މެނޭޖް ނުކުރައްވާ ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ.\nއަދީބު ހެކި ބަސް ދެއްވި އިރު އޭނާގެ ހެކި ބަސް ނުނެގުމަށް މީގެކުރިން ރައީސް ޔާމީންގެ ފަރާތުން އެދުނެވެ. އެއީ އަދީބުގެ ހިތުގައި ރައީސް ޔާމީންއާ ދެމެދު އަދާވަތްތެރިކަން އޮވެދާނެތީކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ. ނަމަވެސް މައްސަލަ ބައްލަވާ އިސް ގާޒީ އަހުމަދު ހައިލަމް ނިންމެވީ އެފަދަ އަދާވަތްތެރިކަމެއް އޮންނާނެ ކަމަށް ނުބެލެވޭ ކަމަށާއި ހެކި ބަސް ނަގާނެ ކަމަށެވެ.\nޝަރީއަތުގައި ރައީސް ޔާމީންގެ ފުރަތަމަ ސުވާލަކަށްވީ ވެސް އެސުވާލެވެ. އެމަނިކުފާނާމެދު އަދީބުގެ އެއްވެސް ހިތްބުރު ކަމެއް އެބަ އޮތްތޯއެވެ. އެއަށް ޖަވާބު ދެއްވަމުން އަދީބު ވިދާޅުވީ އޭނާއަކީ އަނިޔާވެރި ވެރިކަމެއްގެ ޝިކާރައަކަށްވީ މީހެއް ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް ރައީސް ޔާމީނާއި އޭނާއަށް އަނިޔާވެރިވި އެންމެންނަށް އޭނާގެ ހިތުގެ އަޑިން މާފު ކޮށްފައިވާ ކަމަށެވެ. އަދި ހެކިބަސް ދިނުމުގައި އޭނާއަށް އެއްވެސް މަޖުބޫރުކަމެއް ނެތް ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ. އަދީބު ވިދާޅުވީ ޝަރީއަތުގައި ހެކިބަސް ދެއްވީ އެއްވެސް ހިތްހަމަ ނުޖެހުމެއް ނެތިއެވެ.


UK ge 5.4 millionah vure gina meehun vaccine jahaifi | Jazeera\tއިނގެރޭސިވިލާތުގެ 5.4 މިލިއަން މީހުން ވެކްސިން ޖަހައިފި - Jazeera\nއިނގެރޭސިވިލާތުގެ 5.4 މިލިއަން މީހުން ވެކްސިން ޖަހައިފި\nއަބްދުﷲ ނަސީރު އިބްރާހިމް January 23, 2021 112 views0\nކޮވިޑް-19 ހަލުވިކަމާއެކު ފެތުރެމުންދާ އިނގެރޭސިވިލާތުގެ 5.4 މިލިއަށްވުރެ ގިނަ މީހުން ވެކްސިންގެ ފުރަތަމަ ޑޯޒް ޖަހާފައިވާކަމަށް ހެލްތު މިނިސްޓްރީން ބުނެފި އެވެ.\nއިނގެރޭސިވިލާތަކީ ބަލި އެންމެ ނުރައްކާ މިންވަރުގައި ފެތުރެމުން އަންނަ ޤައުމެކެވެ. އަދި އެ ޤައުމުން ކޮވިޑްގެ އައު ވައްތަރުތަކެއް ފެނިފައިވާއިރު، ކޮވިޑްގެ އައު ވައްތަރު ފެތުރޭ މިންވަރު ހަލުވިވެ، މަރުވާ މީހުން އަދަދު މައްޗަށްދާކަމަށް އެ ޤައުމުގެ އޮފިޝަލުން ހާމަކޮށްފައިވެއެވެ.\nހުކުރު ދުވަހުގެ ހިސާބުތަކަށް ބަލާއިރު، އިތުރު 1401 މީހެއް ބަލީގައި މަރުވެފައިވެއެވެ. އެޔާއެކު އެކު ޖުމްލަ ކޮވިޑްގައި އެ ޤައުމުން މަރުވި މީހުންގެ އަދަދު ވަނީ 95,981 އަށް އަރާފަ އެވެ.\nހުކުރު ދުވަހު ބައްޔަށް ޕޮޒިޓިވްވީ 40,261 މީހެކެވެ. މިޔާއެކު އެ ޤައުމުން އެކު ޖުމްލަ ބައްޔަށް ޕޮޒިޓިވްވި މީހުންގެ އަދަދު ވަނީ 3،583،907 އަށް އަރާފަ އެވެ. މުޅި ދުނިޔޭން ބަލި އެންމެ ނުރައްކާ ފަސް ޤައުމުގެ ތެރޭގައި އިނގެރޭސިވިލާތް ހިމެެނެ އެވެ.\nކޮވިޑް ވެކްސިން އެންމެ ހަލުވި މިނެއްގައި ޖަހަމުން އަންނަ އެއް ޤައުމަކީވެސް އިނގެރޭސިވިލާތެވެ. އެގޮތުން އެ ޤައުުމުގެ ހެލްތު މިނިސްޓްރީގެ ހިސާބުތައް ދައްކާގޮތުން މިހާތަނަށް 5.4 މިލިއަން މީހުންނަށް ވަނީ ކޮވިޑް ވެކްސިންގެ ފުުރަތަމަ ޑޯޒް ދީފަ އެވެ.


Li-Ning Maldives International Future Series 2019 fashaifi - vNews.mv\nއިސްމާޢީލް ޝާހު (ކުޑަ ޝާހު) 17 September 2019, 19:13\nރާއްޖޭގައި ބާއްވާ ބައިނަލްއަގުވާމީ ބެޑްމިންޓަން މުބާރާތް ކަމަށްވާ ލިނިން މޯލްޑިވްސް އިންޓަނޭޝަނަލް ފިއުޗާ ސީރީސް 2019 މިއަދު ފަށައިފި އެވެ.\nމެދުކެނޑުމަކަށް ފަހު މިއަހަރު ރާއްޖޭގައި ބައިނަލްއަގުވާމީ ބެޑްމިންޓަން މުބާރާތްތައް ބާއްވާއިރު، މި މަހު ދެ މުބާރާތެއް ވަނީ ތާވަލުކޮށްފައެވެ. އެއީ މިއަދުން ފެށިގެން މި މަހު 22 ގެ ނިޔަލަށް ކުރިއަށްދާ ލިނިން މޯލްޑިވްސް އިންޓަނޭޝަނަލް ފިއުޗާ ސީރީސް އާއި މި މަހު 24 އިން 29 އަށް ބާއްވާ ލިނިން މޯލްޑިވްސް އިންޓަނޭޝަނަލް ޗެލެންޖު އެވެ.\nމިއަދު ފެށި ފިއުޗާ ސީރީސްގައި 15 ގައުމަކުން 108 ކުޅުންތެރިން ވާދަކުރެއެވެ. މިމުބާރާތުގެ ފިރިހެން ސިންގަލްސް ބައިގައި ރާއްޖޭގެ 8 ކުޅުންތެރިން ވާދަކުރާއިރު، އަންހެން ސިންގަލްސް ބައިގައި6ކުޅުންތެރިން ވާދަކުރެ އެވެ. ފިރިހެން ޑަބަލްސް ބައިގައި ރާއްޖޭގެ5ޕެއާއެއް ވާދަކުރާއިރު، އަންހެން ޑަބަލްސް ބައިގައި ރާއްޖޭގެ2ޕެއާ ކުޅޭނެ އެވެ. އަދި މިކްސް ޑަބަލްސް އިވެންޓުގައި ރާއްޖޭގެ ކުޅުންތެރިން ހިމެނޭ3ޕެއާއެއް ވާދަކުރެއެވެ.\nމި މުބާރާތް ހުޅުއްވައިދެއްވުމަށް މިއަދު ހަވީރު މާލޭ ކުޅިވަރު އެކުވެނީގައި ބޭއްވެވި ރަސްމިއްޔާތު ޝަރަފުވެރިކޮށްދެއްވީ ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ ނައިބު ފައިސަލް ނަސީމެވެ. މި ރަސްމިއްޔާތުގައި ބެޑްމިންޓަން އެސޯސިއޭޝަންގެ ފަރާތުން ވަނީ ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ ނައިބަށް ހަނދާނީ ފިލައެއް އަރުވާފައެވެ.\nމުބާރާތް ފެށުމުގެ ގޮތުން މިއަދު ވަނީ ތިން މެޗެއް ކުޅެފައިވެއެވެ. މި ތިން މެޗުވެސް އެކުއެކީގައި ކުރިޔަށްގެންގޮސްފައިވަނީ މަރާމާތަށްފަހު އަލުން ބޭނުންކުރަންފެށި ކުޅިވަރު އެކުވެނީގެ އިންޑޯ ކޯޓުގައެވެ. ކުޅިވަރު އެކުވެނީގެ އިންޑޯ ކޯޓު އަލުން ހުޅުވާފައިމިވަނީ އިތުރު ދެ ކޯޓާއެކު ކުރިޔަށްވުރެ ހޫނުމިން ދަށްކުރެވި، ބައިނަލްއަގުވާމީ ފެންވަރުގައި ފްލޯރިންގ އަދި ލައިޓިންގް ތަރައްގީ ކުރުމަށްފަހުގައެވެ.\nރާއްޖޭގައި އެންމެ ފަހުން ބައިނަލްއަގުވާމީ ބެޑްމިންޓަން މުބާރާތެއް ބޭއްވީ 2013 ވަނަ އަހަރު އެވެ. އޭގެ ފަހުން 2014 ވަނަ އަހަރު ކުޅިވަރު އެކުވެނީގެ އިމާރާތަށް ލިބުނު ގެއްލުމެއްގެ ސަބަބުން އެ މުބާރާތް ނުބޭއްވުނެވެ.


Democracy summit ah America in China akah dhauvatheh nudhin, namaves Taiwan ah dhin | ThePress\nޑިމޮކްރަސީ ސަމިޓަށް އެމެރިކާއިން ޗައިނާއަކަށް ދައުވަތެއް ނުދިން، ނަމަވެސް ޓައިވާނަށް ދިން\nޗައިނާގެ ރައީސް ޝީ ޖިން ޕިން އަދި އެމެރިކާގެ ރައީސް ޖޯ ބައިޑެން\nޑިމޮކްރެސީއާ ގުޅޭ ގޮތުން އެމެރިކާއިން ބާއްވާ ސަމިޓުގައި ޗައިނާ ބައިވެރި ނުކުރާނެ ކަން އެގައުމުން ހާމަކޮށްފިއެވެ.\nމި ސަމިޓް ބާއްވާނެކަން އޮގަސްޓް މަހު އެމެރިކާއިން ހާމަކޮށްފައި ވާއިރު އެގައުމުން އޭރު ބުނެފައިވަނީ މި ސަމިޓް ކުރިއަށް ގެންދިއުމަށް ނިންމާފައި ވަނީ ތިން އަސާސެއްގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ކަމަށެވެ. އެއީ އިންސާނީ ހައްގުތަކަށް ވަކާލާތުކޮށް އެކަން ޕްރޮމޯޓް ކުރުމާ، ކޮރަޕްޝަނަށް ނޫނެކޭ ބުނުމާއެކު ހުދުމުހުތާރު އުސޫލުތަކަށް ދެކޮޅު ހެދުމެވެ.\nއެމެރިކާއިން މި ސަމިޓްގައި ބައިވެރިވުމަށް ޗައިނާއަށް ދައުވަތު ނުދިން ނަމަވެސް ޓައިވާނަށް ވަނީ ދައުވަތު ފޮނުވާފައެވެ. މިއާއެކު ޗައިނާއިން ވަނީ 'ވަން ޗައިނާ ޕޮލިސީ' އަށް އިހުތިރާމު ކުރުމަށް ގޮވާލާފައެވެ.\nޗައިނާއިން ބުނަމުން ދަނީ ޓައިވާނަކީ އެގައުމުގެ ޕްރޮވިންސެއް ކަމަށެވެ. އަދި ޓައިވާނުން ވަކި ދައުލަތެއް އުފައްދަން މަސައްކަތް ކުރާނަމަ އެގައުމުގެ އަސްކަރިއްޔާއިން އެކަމާ ދެކޮޅަށް ފިޔަވަޅު އަޅާނެ ކަމަށެވެ. ދާދި ފަހުން އެމެރިކާއިން ޓައިވާނަށް ހަތިޔާރު ދިން މައްސަލައާ ގުޅިގެންވެސް ޗައިނާ ވަނީ އެކަމާމެދު ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކޮށްފައެވެ.\nވާޗުއަލްކޮށް ބޭއްވުމަށް ހަމަޖެހިފައިވާ މި ސަމިޓުގައި ބައިވެރިވުމަށް 110 ގައުމަކަށް ދައުވަތު ދީފައިވާއިރު އޭގެތެރޭގައި ދިވެހިރާއްޖެ، އިޒްރޭލް، އިންޑިއާ، ޕާކިސްތާން، ނައިޖީރިއާ، އިރާގް އަދި ބްރެޒިލް ވެސް ހިމެެނެއެވެ.\nޗައިނާގެ އިތުރުން ދައުވަތު ނުދޭ ގައުމުތަކުގެ ތެރޭގައި އެމެރިކާއާ ގާތް ގުޅުމެއް އޮންނަ ބައެއް އަރަބި ގައުމުތައް ކަމަށްވާ މިސްރު، ސައުދީ އަރަބިއާ، ޖޯޑަން، ގަތަރު އަދި ޔުނައިޓެޑް އަރަބް އެމިރޭޓްސް ހިމެނެވެ.\nހަބަރު އެމެރިކާ ދުނިޔެ ޗައިނާ


Iskandharu Schoolge Namoonaa Manzarah Ethah Baehgge Thaureef! - Vaguthu\nއިސްކަންދަރު ސްކޫލްގެ ނަމޫނާ މަންޒަރަށް އެތައް ބައެއްގެ ތައުރީފް!\nއިސްކަންދަރު ސްކޫލް ކުދިން ނަމާދު ކުރަނީ - ފޮޓޯ: ސޯޝަލް މީޑީއާ\nއިސްކަންދަރު ސްކޫލަކީ ތައުލީމީ ގޮތުން ރާއްޖޭގައި ފަވާލެވޭ އެއް ސްކޫލެވެ. އެ ސްކޫލް ކުދިންގެ އަހްލާގީ ފެންވަރު ރަނގަޅު ވާހަަކައަކީ އައު ވާހަކައަކަށް ނުވާނެއެވެ. އަދި ކިއެއްތަ އެ ސްކޫލުން، އެ ސްކޫލްގެ ދަރިވަރުން، ދީނީ ކަންކަމަށާއި، ވަކިން ހާއްސަކޮށް ނަމާދަށް ފަރުވާތެރި ކުރުވުމަށް ކުރަމުންދާ މަސައްކަތްތައް ފާހަގަކޮށްލަން ޖެހެއެވެ.\nދާދި ފަހުން މީސް މީޑިއާގައި ދައުރުވަމުންދިޔަ ފޮޓޯތަކުން ފެންނަނީ އެ ސްކޫލްގެ ގިނަ އަދަދެއްގެ ދަރިވަރުންތަކެއް، ސްކޫލް ގަޑީގައި ނަމާދު ކުރަން ތިބޭ މަންޒަރެވެ. މިއީ ވަރަށްވެސް އުފާވެރި މަންޒަރެކެވެ. އެތައް ބަޔަކަށް ހުރި ނަމޫނާއެކެވެ. ސްކޫލްގެ އެތައް ސަތޭކަ ކުދިން އެއްތަނަކަށް އެއްްވެ ނަމާދު ކުރަމުން އެދަނީ އެ ކުދިން ކިޔަވަންދާ ގަޑީގައެވެ.\nމީސް މީޑިއާގައި ދައުރުވަމުންދަނީ، އެ ސްކޫލްގެ ކިޔަވާ ދަރިވަރުންގެ ތެރެެއިން މެންދުރު ފަހު ސްކޫލަށް ދާ ދަރިވަރުން ސްކޫލު ގަޑީގައި ދަރިވަރުންތައް އެއްވެގެން އަސްރު ނަމާދު ކުރަމުންދާ މަންޒަރެވެ.\nމިގޮތަށް އެ ސްކޫލްގައި ނަމާދު ކުރާއިރު، އިމާމްވެ ނަމާދު ކުރަމުން ދަނީ އެ ސްކޫލްގެ ޓީޗަރަކެވެ. ނޫނީ އެ ސްކޫލްގައި މަސައްކަތު މީހެކެވެ. މިގޮތަށް އެ ސްކޫލުން ކަންތައް ކުރާތާ ވަރަށް ގިނަ ދުވަސް ވެދާނެ ކަމަށް އެ ސްކޫލްގެ ދަރިވަރަކު ބުންޏެވެ.\n"ބައެއް ފަހަރު އެކްސްޓްރާ ގަޑިއަށް ސްކޫލަށް އައިސް، ނަމާދު ގަޑި ޖެހުނީމަ ނަމާދު ކުރަން ފޮނުވާނެ". އެ ސްކޫލްގެ ގްރޭޑް ނުވައެއްގައި ކިޔަވަމުންދާ ދަރިވަރަކު ބުންޏެވެ.\nއިސްކަންދަރު ސްކޫލްގެ ޕްރިންސިޕަލް ހުސައިން ސައީދު ވިދާޅުވީ، މީގެ ހަތަރު އަހަރު ކުރިން ފެށިގެން އެ ކުދިން ލައްވާ ޖަމާއަތުގައި ނަމާދު ކުރުވަމުންދާ ކަމަށެވެ. އަދި އެ ކުދިން ލައްވާ ނަމާދު ކުރުވަމުން ގެންދަނީ ސްކޫލްގެ ކޮމްޕައުންޑުގައިކަންވެސް ސައީދު ފާހަގަކުރިއެވެ.\n"މިހާރު ހަތަރު އަހަރު މި ވަނީ. މިއީ އަހަރުމެން ހަމަ ރެގިއުލާކޮށް ކުރަމުން އަންނަ ކަމެއް. އަސްރު ނަމާދު މި އަންނަނީ ކުދިން ސްކޫލްގައި ތިބޭ ވަގުތު، ދެން އެގަޑީގައި ހަމަ ހުރިހާ ކުދިން އައިސް އެތާގައި އިމާމަކު ހުރެގެން ނަމާދު ކުރަމުން ދާނީ". ސައީދު ވިދާޅުވިއެެވެ.\nސައީދު ވިދާޅުވީ، އެ ސްކޫލްގެ ދަރިވަރުން ދީނީ ކަންތައްތަކަށް އަހުލުވެރިކުރުވުމަށް ކޮންމެ މަހަކު އެއްފަހަރު ދީނީ އިލްމުވެރިއެއް ގެނެސްގެން އެ ކުދިންނާއި މުހާތަބު ކުރުވާ ކަމަށެވެ. އަދި ސްކޫލްގެ އެސެމްބްލީ ނިންމާލާނީވެސް ދުއާއަކުންކަންވެސް އޭނާ ފާހަގަކުރިއެވެ.\n"އޭގެ އިތުރަށް އިންޓަވަލް ނިމުނީމަވެސް ބެލްއެއް ނޫން އަޅުގަނޑުމެން ޖަހާނީ. އިންޓަވަލް ނިމުނީމަ ގުރުއާން ކިޔަވާނީ. ގުރުއާން ކިޔެވީމަ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ގަބޫލުކުރެވެނީ ކުދިންގެ ހަމަހިމޭންކަން މާބޮޑުވާނެއޭ". ސައީދު ވިދާޅުވިއެވެ.\nސައީދު އިތުރަށް ފާހަގަކުރިގޮތުގައި، ކޮންމެ އަހަރަކުވެސް ކޮންމެ ގްރޭޑެއް ނިމިގެންދާއިރުވެސް އެ ކުދިންނަށް ނަމާދު ކުރަން އިނގޭތޯ އާއި ނަމާދު މަތީ އެއްޗެހި ކިޔަން އިނގޭތޯ ކަށަވަރު ކުރެއެވެ. އަދި މިކަމުގައި ބެލެނެވެރިންގެ ވަރަށް ބޮޑު އެއްބަރުލުމެއް ލިބޭކަންވެސް ފާހަަގަކުރިއެވެ.\nއެ ސްކޫލް ތެރޭގައި ނަމާދު ކުރަނީ ފިރިހެން ކުދިން ވަކިން އަންހެން ކުދިން ވަކިންނެވެ.\nމިއީ ރާއްޖޭގެ އެހެން ސްކޫލްތަކުންވެސް ނަމޫނާއަކަށް ބަލަންވީ ކަމަކެވެ. ނަމާދު ގަޑީގައި ބައެއް ސްކޫލްތަކުގައި އަދިވެސް ކިޔަވާދޭއިރު، ބައެއް ސްކޫލްތަކުގައި އެ ކުދިންނަށް ނަމާދު ކުރަން ފުރުސަތު ދެއެވެ.\nޖެނުއަރީ 22, 2019 16:27\nވަރަށް ރަގަޅު ކަމެއް. އެހެން ސްކޫލްތަކުންވެސް މިކަން ބަލައިގަނެ ކުރާނެ ކަމަށް ހީކުރަން\nޖެނުއަރީ 22, 2019 16:29\nއިންޝާ ﷲ، ވަރަށްފުރިހަމަނަމޫނާއެއް. ދީނަން ފުރައްސާރަކުރުމުގައި ހައްދުންނުއްޓިފައިވާ މަދު ދިވެހީންނަން މިއީ ކެތްކުރަން އުދަގޫ މަންޒަރަކަށްވާނެ. ޢެބޭފުޅުންގެ ދަރިން ތިސްކޫލްގައި ކިޔަވާނަމަ އެކުދިން ސޮކޫލުން ކަނޑައިގެން ގެންދިއުން ކަމަށްވުމަކީ އެކަޝީގެން ވާކަމެއް.\nޖެނުއަރީ 22, 2019 16:38\nވ ހިތްގައިމު މަންޒަރެއް!\nޖެނުއަރީ 22, 2019 16:48\nމާޝާﷲ...ވަރަށް އުފާވެރި މަންޒަރެއް\nޖެނުއަރީ 22, 2019 18:01\nޢިމާދުއްދީން ސްކޫލްގަވެސް ކުދިންނަމާދަށްފޮނުވާ އަސުރުވަގުތު ހުރިހާކުދިން ކޮރިޑޯގައި ޖަމާއަތްހަދައިގެން ނަމާދުކުރޭ. އަދިބައެއްޓީޗަރުން ދަރިވަރުންނާއެކު ކުލާހުގައި ނަމާދުކުރޭ.\nޖެނުއަރީ 22, 2019 18:39\nދެރައީ ޕްރައިޒްޑޭގަ ޑާންސްކުރާތީ. ޢެކަން ތިތަނުގަ ހުއްޓާލަން ފެނޭ.\nޖެނުއަރީ 22, 2019 19:55\nވަރަށް އުފާވެއްޖެ މި ޚަބަރު ކިޔާފަ!\nޖެނުއަރީ 22, 2019 21:09\nއަލްހަމްދުލިﷲ. މާޝާﷲ.. މާދަމާގެ އަޅަމެންގެ ޖީލްއަށް ތިޔަކަމުން ހެޔޮއަސަރުކުރުވާނެ. މިކަން މިރާއްޖޭގެ ހުރިހާސްކޫލް ތަކުންވެސް ކުރުމައް އެޑިއުކޭޝަން މިނިސްޓްރީ އާއި އިސްލާމިކް މިނިސްޓްރީއިން އިސްނަގާ މަޝްވަރާކޮށް މަގުކޮށާދެއްވާނެކަމައް އުންމީދުކުރަން.\nޖެނުއަރީ 22, 2019 22:01\nވަރަށް އުފާވޭ ދަރިވަރުންނަށް މިފަދަ އާދަތައް ދަސްކޮށް ދެއްވުމަށް ސްިނަންގަވާ ތަން ފެންނާތީ.\nޣާޒީ ސްކޫލުގައި ވެސް މިގޮތަށް ހުރިހާ ދަރިވަރުން އެކުގައި މުދައްރިސަކު އިމާމުވެ ހުންނަވައިގެން ޢަޞުރު ނަމާދުކުރާތާ ދެތިން އަހަރު ވެދާނެ.\nޖެނުއަރީ 22, 2019 22:27\nޢަހަރެމެން ރަށު ސްކޫލް ގަ ތިކަންތައް ކުރާތާ ކިތަންމެ ޒަމާނެއް\nޖެނުއަރީ 22, 2019 22:57\nވީޑިއޯ އާންމު ނުކުރިއަސް ތީކީއާކަމެއްނޫން\nޖެނުއަރީ 23, 2019 07:09\nވީޑިއޯ އާއްމުކޮށްގެން ނަމަވެސް މިކަން ހުރިހާ ސްކޫލެއްގައި ކުރުމަކީ ވަރަށްވެސް މުހިއްމުކަމެއް. ހަމަ އެކަނި ސްކޫލްތަކުގައެއްނޫން އޮފީސްތަކުގަވެސް ބަންގި ގޮވީމަ ހުރިހާ މަސައްކަތެއް ހުއްޓާލާފަ އެންމެން އެކީ ނަމާދަށް އަރާ ގޮތަށް ހަމަޖައްސަންވީ\nޖެނުއަރީ 23, 2019 08:16\nމިމީހުނަށް ކަމަކަށް ވަނީ އިސްކަންދަރު ސްކޫލްގައި ކުރުމުން\nމިއީ ރާއްޖެތެރޭ ސްކޫލްތަކުން ކޮޕީކުރިކަމެއް


އޭދަފުށީގައި ފުޓްބޯޅަ ސްޓޭޑިއަމެއް މިއަހަރު ހަދާނެ: މިނިސްޓަރ\n9 ޖެނުއަރީ 2013\nކުޅިވަރާބެހޭ މިނިސްޓަރު މުންދު\nއޭދަފުށީގައި މިއަހަރުތެރޭ ފުޓްބޯޅަ ސްޓޭޑީއަމެއް އަޅައިދެއްވާނެކަމަށް ކުޅިވަރާ ބެހޭ ވަޒީރު މުހައްމަދު ހުސެއިން ޝަރީފް (މުންދު) ވިދާޅުވެއްޖެ އެވެ. އެ މަނިކުފާނު ކުރެއްވި ޓްވީޓެއްގައި މިހެން ވިދާޅުވެފައި ވަނީ އޭދަފުށީގައި ފުޓްބޯޅަ ދަނޑެއް އެޅޭނެ އެއްވެސްގޮތެއް ނެތްތޯ މިރަށު ޒުވާނަކު ކޮށްފައިވާ ޓްވީޓެއްގެ ޖަވާބުގަ އެވެ.\n@edddiii10 Nope. Eydhafushi stadium will be done this year Insha Allah. Already collaborating with the Council. Thanks. — Mohamed H. Shareef (@mundhu_maldives) January 5, 2013\nމިނިސްޓަރު ޓްވީޓްގައި ވިދާޅުވީ ރަނގަޅު ފެންވަރުގެ ބޮޑު ދަނޑެއް އެޅުމާބެހޭގޮތުން ރަށުކައުންސިލާ ގުޅިގެން މަޝްވަރާ ކުރައްވަމުންދާ ކަމަށެވެ. މިނިސްޓަރުގެ ޓްވީޓްގައި މިހެންވިދާޅުވެފައި މިވަނީ ވިޔަފާރި އުސޫލުން އޭދަފުށީގައި އިންޓަނޭޝަނަލް ޓާފް ފުޓްބޯޅަ ދަނޑަކާ، ފުޓްބޯޅަ ޓްރޭނިންގ ސެންޓަރެއް ގާއިމްކުރުމަށް އަމިއްލަ ފަރާތަކުން ޝައުގުވެރިކަން ފާޅުކޮށްފައިވާކަމަށް އޭދަފުށި ކައުންސިލުން ހާމަކޮށްފައިވެސް ވަނިކޮށެވެ. ނަމަވެސް ވިޔަފާރިއުސޫލުން އިންޓަނޭޝަނަލް ޓާފް ފުޓްބޯޅަ ދަނޑެއް އެޅުމަށް ހުޅުވާލުމަށް ކައުންސިލަށް ހުށައެޅުނު ހުށައެޅުމަށް ތާއީދު ނުލިބިގެން އެހުށައެޅުން ކައުންސިލުން ވަނީ ބޭރުކޮށްލައިފަ އެވެ. ފުޓްބޯޅައަށް މަރުދޭ ޒުވާނުންތަކެއް ދިރިއުޅޭ އޭދަފުށިން ރާއްޖޭގެ ގައުމީ ފެންވަރުގެ މޮޅު ކުޅުންތެރިންތަކެއް އުފެދިފައިވާއިރު އޭދަފުށީގައި އެކަށީގެންވާ ދަނޑެއް ނެތުމުގެ ޝަކުވާ މި ދާއިރާގެ ގިނަބަޔަކު އަބަދުވެސް ކުރެއެވެ.\nޖެނުއަރީ 9, 2013 at 10:04 pm\nRashu Soru ގާތުބުނެލަން ބޭނުންވަނީ ކުޑަކުދިންގެ ޕާކެއްހަދަން މައުމޫނު އޭދަފުށީ ގައި ކަޑައެއް ޖެހިޔޭ. އެކަޑަ ޖަހާފައިވަނީ ޕެޓްރޯލް ތާންގީއާއި ޖެހިގެން އޮތް ހުސްބިމުގައި. އެއީ 2008 ވަނަ އަހަރު. ސުކުރިއްޔާ\nޖެނުއަރީ 9, 2013 at 8:30 pm\nއެބުނާ 30 އަހަރު ބ.އޭދަފުށީގައި (ހަޖަމު ނުކުރެވޭ އެހެން ރަށްރަށުގެ އެކުވެރިންގެ ނަމުންނަމަ ”ބަތްޕެންފުށީގައި) ނުކުރާ އެެއްވެސް ކަމެއްގައި ކަޑައެއްޖެހިތޯ އަޅުގަނޑު އީޓީއާއި އަދި ކިޔުންތެރިންނާއި ސުވާލުކޮށްލަން ބޭނުން. އަޅުގަނޑު ޤަބޫލުކުރާ ގޮތުގައި އަދި ފެންނަންހުރި މަންޒަރުތަކުން އިތުރަން ތިރަށުގައި ޖަހާނެ މާގިނަ ކަޑައެއް ހުރިހެނެއް ހިއެއްނުވޭ އެހެނޫންތޯ؟؟ ނަފުރަތު ކުރިޔަސް ރުޅިއަޔަސް ހިތްހަމަނުޖެހުނަސް ފެންނަންހުރި ހަޤީޤަތްވާނީ ޙަޤީޤަތައް. އެއް ބަދަލެއް ނުކުރެވޭނެ ދެއްތޯ؟ ޤަޢުމީ ނަޒަރަކުން ވިސްނާލާއިރު ރާއްޖޭގައި މީހުން ދިރިއުޅޭ 200 އެއްހާ ރަށުގެ ތެރެއިން ތިރަށަށް ކޮށްދިން ކަންތައް ކޮށްދިން އެއްވެސް ރަށެއް މިޤައުމުގައި ނޯންނާނެ. ދުނިޔޭގެ އެއްވެސް ޤައުމެއްގައި އެޤައުމެއްގެ ވެރިކަން ކުރާ ރަށާއި އެހެން ރަށްތަކާއި ތަފާތުވާނެ، އެގޮތުން މާލެއާއި ތިރަށާއި ތަފާތުވާންޖެހޭނެ އަދި ކުޑަ މާލެ ކަމަށްވިޔަސް ދެއްތޯ؟ އަދި މާލޭގައި ދިރިއުޅޭ މީހުންގެ އާބާދީއަށް ބަލާއިރު މާލޭގައި މިޤައުމުގެ ތިންބައިކުޅަ އެއްބާއި މީހުން ދިރިއުޅެނީ. އަޅުގަނޑު އުންމީދު ކުރަނީ މިކޮމެންޓް ހުރިހާ ބޭފުޅުންވެސް ޕޮޒެޓިވްކޮށް ނަގާނެކަމަށް. އަޅުގަނޑުވެސް އެދެނީ ވީއެންމެ އަވަސް ފުރުސަތެއްގައި ދަނޑުވެސް އެޅި ޒުވާނުންނަށް އެފުރުޞަތު ލިބިގެންދިއުން. ޝުކުރިއްޔާ. ވައްސަލާމް އަލައިކުމް.\nޖެނުއަރީ 9, 2013 at 3:20 pm\nތިކަހަލަ ފޮނި ވާހަކަ ތަކަކަކަށް މިހާރަކު އެއްވެސް ޝައުޤުވެރިކަމެއް ނެތް!\nޖެނުއަރީ 9, 2013 at 2:43 pm\nmolhu vaahaka haththtaa ves\nޖެނުއަރީ 9, 2013 at 2:26 pm\nސްޓޭޑިއަމެއް ނޭޅިއަސް ދަނޑެއް އަޅާލަދިނަސް އޯކޭ\nޖެނުއަރީ 9, 2013 at 2:15 pm\nކޮން ދުވަހަކުންބާ ތި ކަމުގެ އަމަލީ މަސަތްކަތް ފެށޭވަރުވާނީ..؟\nޖެނުއަރީ 9, 2013 at 1:45 pm\nޓްވީޓްގައި ފުޓްބޯޅަދަނޑެއެ އަޅަނީ ކަންނޭގެ. މިހާރު ތިހެން ބުނާހާ އެއްޗަކަށް ހެއްލިގެން ތިބޭނީ މޮޔައިން. ދަނޑުއަޅާފައި ނިކަންދައްކަބަލަ. އޭރުން ގަބޫލު ކުރާނީ… މީ އެއްކަލަ ކަޑަޖެހި ޒަމާނެއްނޫނޭ…


Ep. 16 — Goanaa | Safuhaa\nނާޔާ ހުރީ ފޫހިވާގޮތްވެފައެވެ. ފުރަތަމައަށް އާވާ ޔާކިންގެ ބޮލުގައި ދޮގު ތުހުމަތެއް އެޅުވީއެވެ. ދެވަނަ ފަހަރު ރަފްހާންގެ އަގު ވައްޓާލަންވެގެން އާވާ ދޮގުހެދީއެވެ. ފޫހިވާކަހަލަ ކުއްޖަކަށް ވިޔަސް ގާތުގައި ބަހައްޓަން ހުއްދަދިނީ އެންމެ ސަބަބަކާހެދިއެވެ. އޭނައަށް ލިބިފައި ހުރި އަގު ބޮޑު އެއްޗެހި ދެއްކޭނެތީއެވެ. ކާ އެއްޗެހީގެ މީރުކަމާއި އުޅޭ ފެންވަރު ފެނިފައި އާވާގެ ހިތް ހަސަދައިން ފުރުވޭނެއެވެ. އަދިވެސް އެއުޅެނީ ތިމާއަށް ލިބުނު މިންވަރުން ޝުކުރު ނުވެގެން އޭނައާއި މަންމައަށް އުދަގޫކުރާށެވެ.\n"އަވީ ޔޫ އާރ ސޯ ޑްރެމޭޓިކް ޔޫ ނޯ ދެޓް....." ނާޔާ މަލާމާތުގެ ހިނިގަނޑެއް ޖަހާލުމުން އާވާގެ ހިތުގައި ޖެހިފައިވާ މިންވަރު އިތުރުވިއެވެ.\n"އަހަރެން ޑްރެމޭޓިކްވަނީއެއް ނޫން ނަންނި، އަހަރެން ހުރި މަގާމުގައި ނަންނި ހުރިނަމަ އެނގޭނީ....." އާވާ ހުއްޓުނީ ކުޑަދޮރުކާރީގައެވެ.\n"ދޮންބެ އަވީ ރޭޕްކުރާނީ ދެން ހާދަ ޑެސްޕެރޭޓްވެގެނޭ، ބޭނުން ކޮންމެ އަންހެންކުއްޖެއް ފައިބުޑަށް ވެއްޓޭނެކަން އެނގޭއިރު ދޮންބެ ލޫޒަރއަކަށް ވާންވީ ކީއްވެތަ؟ އަވީއަށް ދޮންބެ ލިބުނުކަމީ އަވީގެ ނަސީބު، ދޮންބެގެ ބޭޑްލަކް، ތިހިރީވިއްޔަ ދޮންބެ ބަދުނާމްކުރަން އުޅެގަތްގޮތް، އަހަރެމެން ކާރީ ކިޔައިގެން ނުވެސްވާނެއްނު، އަވީ މާ ރަގަޅުކަމެއްނޫން ތިކުރީ، ޑީޓެއިލްސް ކިޔާދީބަލަ، އޭރުން އަހަންނަށް އެނގޭނެ..." ނާޔާ ހުރީ ނުލަފާގޮތަކަށް ހިނިއައިސްފައެވެ.\n"އަހަރެން ރޫމުން ނުކުތްތަނާ ރަފްހާން އަރާހަމަވީ، ކުއްލިއަކަށް ރަފްހާން ހަގްކޮށްލި ގޮތަކުން ބިރުން ދުރުވާން އުޅުނީމަ އަދި ހެދުން ދަމައިގަތީ، ގަމީހުގެ ގޮށްފަތި ހުރިގޮތަށް ވީދިގެން އޭނަ އަތަށް ދިޔައީ، ގަމީސް ނަގަން އުޅުނީމަވެސް އުދަގޫކުރަން އުޅުނު، ނަސީބަކުން އެވަގުތު ޔާކިންއަށް އާދެވުނީ، އެތެރެއިން ތުނި ޕެޓީއެއް ލައިގެން ހުރެވުނުކަން އެއީ ނަސީބެއްކަން ނޭގޭ، އެހެންނޫންނަމަ އަހަރެން ލަދުން މަރުވާނެ..." އާވާ ކިޔާދިންއިރު ނާޔާ ހުރީ މަލާމާތުގެ ނަޒަރަކުން ބަލާށެވެ.\n"އެއީ އަވީގެ ހަޒްބެންޑެއްނު، މަންމަ ބުނިހެން ކޮންމެ ކަމެއްކުރިޔަސް ކޮބާ މައްސަލައަކީ، އަވީ އަކީ ބަލަ ދޮންބެ ވައިފްއޭ..." ނާޔާ ދޫ ނެރެލިއެވެ. ނާޔާ ގާތުގައި އޭނައާއި ރަފްހާންގެ ކާވެނީގެ ހަގީގަތް ކިޔާދޭން އުޅެފައި އާވާ ފަސްޖެހުނެވެ. ބުނެދިނަސް ނާޔާ ގަބޫލުކުރާނީއެއް ނޫނެވެ. އޭނައަށް އެއްވެސް މީހެއްގެ ހަމްދަރުދީއެއް ބޭނުމެއްނޫނެވެ. މިވަރަށް ކިޔާދެވުނުކަމުގެ މޮޔަހީވިއެވެ.\n"މިހިރީ އަންވަރުބެ ދިން ޖްވެލްރީ، ވަރަށް ލޯބި އެއްޗެހިތަކެއް ހުންނާނެ، ބޭނުންތަ؟ " ޖަވާހިރު އަޅާފަދަ ރީތި ފޮށްޓެއް ގެނެސް ހުޅުވާލާފައި ނާޔާ އާވާއަށް އޭނަގެ ގަހަނާތައް ދެއްކިއެވެ. އޭނަގެ އަލަމާރި ހުޅުވާލާފައި އާ ހެދުންތައް ދައްކަންފެށިއެވެ. އާވާ އެކަމަކަށް ޝައުގެއްނެތެވެ. ނާޔާގެ ދެއްކުންތެރިކަމުން އާވާ އިނީ ހައިރާންވެފައެވެ. އޭނަ މިފަދަ ބޮޑުކަމަކާ ހިތާމަކުރާއިރު ނާޔާގެ ހިތަށް އެއްޗެކޭ ނާރައެވެ. ނާޔާ އެހާ ކުޑަ ވަގުތުކޮޅެއްގެ ތެރޭގައިވެސް އާވާއަށް އޭނަ އުޅޭ އުފާވެރި ދުނިޔޭގެ ކުލަ ދައްކާލައިފިއެވެ. އެމީހުން ޗައިނާއަށް ދަނީ އަންވަރުގެ ވިޔަފާރި ދަތުރެއްގައި ކަމަށާއި ބައިވަރު ފޮޓޯތައް ނަގާފައި ފޮނުވާނެކަން އެންގީ ވަރަށް ފޮނި ހިނިތުންވުމަކާއި އެކުގައެވެ.\nމާހުޖަބީން ރަފްހާންއަށް ގުޅާފައި އާވާ ބަލާއައުމަށް އެންގިއެވެ. އެމީހުން ޗައިނާއަށް ފުރަން އުޅޭކަމަށާއި އަންވަރުގެ އެޕާޓްމެންޓެއްވީމަ އަންވަރު އެހެން މީހަކު އެތާ ހުރުމުގެ ހުއްދަ ނުދޭނެކަމަށް ބުނެލުމުން ރަފްހާން ހައިރާނެއް ނުވިއެވެ. އޭނައަށް ދޮންމަންމަގެ މިޒާޖު މާރަގަޅަށްވެސް އެނގޭތީއެވެ. އެއީ އަންވަރުގެ ބޮލުގައި އަޅުވާލިޔަސް ދޮންމަންމަގެ ނިންމުމެވެ.\nރަފްހާން ބަލާއައުމުން އާވާ އެއްވެސް ގަދަ ހެދުމެއްނެތި ވަގުތުން ރަފްހާންއާއި އެކީގައި ދާން ހިނގައިގަތެވެ. މަންމައާއި ދިމާލަށް ބަލާލާކަށް ނޫނީ ވަދާޢުގެ ސަލާމްކުރުމަށް އޭނަ ބޭނުމެއްނުވިއެވެ. މަންމަ މިފަހަރުވެސް އޭނައަށް ހިމާޔަތް ނުދިނީއެވެ. އެހެން ސާމީއެއްގެ ވަކިގަނޑުގެ ދަށަށް އޭނަ އެއްލާލީއެވެ.\n"ދުވަހަކު ހިތްހެޔޮނުކުރާނަން މަންމައަށް......" އާވާގެ ހިތާހިތުން ކިޔާލިއެވެ. ގެއާއި ހަމަޔަށް ދާންދެން އެދެމީހުންގެ ދޭތެރެއަށް ވެރިވެފައި އޮތީ ފުންހިމޭންކަމެކެވެ. ރަފްހާން ހުރީ ދެރަވެފައިކަން ނޭގެއެވެ. އަމިއްލަ ނަފުސަށް ބާރު ނުފޯރި އާވާފަދަ ކުއްޖަކަށް އެވަރުގެ އަނިޔާއެއް ދިނުމުން އާވާގެ ހިތުގައިވާ ޒަޚަމްތައް ހައްތަހާ ފުންވާނީކަން އެނގުނެވެ. އެހެންވެ އާވާއަށް ވަގުތުދޭން އޭނަ ބޭނުންވީއެވެ. އާވާ ގެއަށް އަންނަންވާއިރަށް އޭނަގެ ކޮޓަރި ހުރީ ސާފުކޮށްފައެވެ. އާ އެނދެއް ބެހެއްޓުމުގެ އިތުރުން އާވާ އެންމެ ހިތްހަމަޖެހުނީ މޭޒުމަތީގައި އާ ލެޕެއް ހުރިތަން ފެނިފައެވެ. އާވާ ހިތާހިތުން ރަފްހާންއަށް ޝުކުރުވެރިވިއެވެ. މާފަށް އެދެންވެގެން ރަފްހާން ކޮށްދިން ކަންތައްތައް އޭނަ ބަލައިގަތީ ޝުކުރުވެރިކަމާއި އެކުގައެވެ. ރަފްހާން އެހެންމީހުންނަށްވުރެ މާތް މީހެއްކަން ވިސްނި އާވާގެ ދެލޯ ފެންކަޅިވިއެވެ. އެފަދަ މާތް އިންސާނަކާއި އޭނަ އެކަށީގެން ނުވެއެވެ. އޭނައަކީ އުނި އަންހެންކުއްޖެކެވެ. ރަފްހާންއަށް އެކަން ނޭގެނީއެވެ. ވީއިރު ރަފްހާން އެހެން އަންހެންކުއްޖަކާއި ގުޅުނީމަ މާ ރަގަޅުވާނެކަން ނޭގެއެވެ.\n"ރަފްހާން، ޔޫ ޑިޒާރވް އެ ގާރލް ލައިކް ތާނި، އަހަރެން މިއީ ރަފްހާންއާއި އެކަށީގެންވާ މީހެއްނޫން، ރަފްހާންއަށް ނޭގެނީ، އަހަރެންގެ ހަގީގަތް އެނގިއްޖެއްޔާ ހޭޓްކުރާނެ......" އާވާ އެނދުގެ ބާލީހުގައި ބައްދާލައިގެން ކުރުގެޅިލައިގެން އޮތްއިރު ދެލޮލުގައި ކަރުނަވިއެވެ.\nއާވާ އޮންލައިންވެގެން ޑާކްނައިޓްއާއި ވާހަކަދައްކަން ފެށުމާއިއެކު ހުރިހާ ހިތާމައެއް ފިލިއެވެ. ގަނޑުފެނުގެ ތެރެއަށް މުޅި ވުޖޫދު ގެނބިގެން ދިޔައިމަ ވާފަދައިން ފިނިކަން އިހުސާސް ކުރެވުނެވެ. ހުދު ދަތްތައް ފެންނަވަރަށް ހީލައިގެން އޮވެ އޭނަ ވާހަކަދައްކަމުން ގޮސް އޭނަ ލިޔަން ފެށި ވާހަކައާއި ބެހޭގޮތުން ޑާކްނައިޓްގެ ޚިޔާލަކަށް އެދުނެވެ.\n"މިއީ ކުރު ވާހަކައެއްތަ؟ ހީވަނީ އޯލެވެލް ޕޭޕަރަކަށް ކުއްޖަކު ލިޔެފައިވާ މަޟުމޫނެއްހެން، އެއްގޮތަކަށްވެސް ކަމަކުނުދޭ، މިހެން ބުނީމަ ޕްރިންސެސް ދެރަނުވައްޗޭ، ރަގަޅުކުރަން ވެގެން ބުނެލާ ވާހަކައެއް މިއީ....." ޑާކްނައިޓްގެ ޖުމްލައިން އާވާގެ ހިތަށް މިއަދު މޮޅިވެރިކަމެއް ނުލިބުނެވެ. ހަގީގަތުގައި އޭނަގެ ވާހަކަތަކަށް މާ ބޮޑު ތަރުހީބެއް ނުލިބެނީ ވާހަކަ ލިޔާގޮތް ކަމުނުދާތީކަން ނޭގެއެވެ. ޑާކްނައިޓްގެ ފާޑުކިޔުންތަކަކީ އޭނަގެ ކުރި އެރުމެވެ.\n"ކިހިނެއް ރަގަޅުކުރާނީ...." އާވާ އަހާލިއެވެ. ޑާކްނައިޓް ބުނީ އީރާއަކީ އެލްބިނިޒަމް ކުއްޖެއްކަމަށް އިހަށް ކިޔާ ނުދިނުމަށެވެ. މަންމަގެ އެކުވެރިއެއްގެ ގާތަށް މާލެއަށް ނަމަވެސް ކިޔަވަން ފޮނުވާފައި އެގޭގެ ސިފަކުރުމަކުން ވާހަކަ ފެށުމަށެވެ. މަޑުމަޑުންގޮސް އީރާގެ ބަލި ބުނެދިނުމަށެވެ. ކުއްލިއަކަށް ހުރިހާ އެއްޗެއް ކިޔާދިނީމަ ބޮޑަށް ވައްތަރީ ކުރު ވާހަކައަކާއި ކަމަށް ބުނެދިނުމުން އާވާ އުފާވިއެވެ. އޭނައަށް ވަރަށް ބޮޑު އެއްޗެއް ދަސްވެއްޖެއެވެ. ޑާކްނައިޓް އާވާގެ ގާތުގައި އެދުނީ ބައެއް އެހެން މަޝްހޫރު ލިޔުންތެރިންގެ ވާހަކަ ކިޔާފައި ދަސްކުރުމަށެވެ. ވާހަކައާއި ބެހޭގޮތުން އިރުކޮޅަކު ވާހަކަދައްކާލުމަށްފަހު ޑާކްނައިޓް އާވާގެ ގޭގެ ވާހަކަތައް އަހަންފެށިއެވެ. އެންމެފަހުން އާވާއަށް ނުހުރެވިގެން އެގޭގައި އުޅޭ ޒުވާނަކު އޭނައާއި ބެހެން އުޅުނު ވާހަކަ ކިޔާދިނެވެ.\n"އަހަރެން ގެއިން ނުކުތީމަ މަންމަ އަހަންނަށް އެގެއިން ހިމާޔަތެއް ނުދިން...." އާވާ ބުނެލިއެވެ.\n"ތިއީ އާވާގެ އަސްލު މަންމަކަމަކަށް ނުވާނެ، މަންމަ އެހާ ރަހުމް ކުޑައެއްނުވާނެ، ތިފިރިހެނެއްގެ ނަމާއި އެޑްރެސް ބުނޭ، އެފަދަ މީހުނާއި ޑީލްކުރާނެގޮތް އަހަންނަށް އެނގޭ...." ޑާކްނައިޓްގެ ވާހަކަ ހުރީ ހިތްހަމަނުޖެހިފައެވެ.\n"އަހަރެން ބޭނުމީ މިގެއިން ދުރަށް ދާން، ކެން ޔޫ ހެލްޕް މީ......." އާވާ އެދުނެވެ.\n"ދުވަސްކޮޅަކަށް މަޑުކޮށްލަދީ، އަހަންނަށް އަދި ތިކަމާއި އުޅެންވަގުތު ބޭނުން، މިހާރު އަހަރެން ބުނާގޮތަށް ހަދާބަލަ، ޕްރިންސެސް ކަހަލަ ކުއްޖަކާއި އެގޮތަށް ދިމާކުރާ އެންމެނަށް އަދަބު ލިބެން ޖެހޭނެ......"އާވާ ޑާކްނައިޓްގެ ވާހަކަތައް ޝައުގުވެރިކަމާއިއެކު އަޑުއެހިއެވެ.\n"އެކަމަކު އެންމެ ކަމެއް އަހަންނަށްޓަކާ ކޮށްދީ، ކޮންސަލްޓް އެ ސައިކިއޭޓްރިސްޓް، ނޭގުނަސް ކުޑައިރު ދިމާވެފައިވާ ކަންތައްތަކުގެ ސަބަބުން މީހެއްގެ އެހީނެތި ތިކަމުން އަރައި ނުގަނެވޭނެކަން ޔަގީން...." ޑާކްނައިޓްގެ ވާހަކަ ހުރިގޮތުން އެކަމަށްވެސް އާވާ އެއްބަސްވިއެވެ.\nއިރުގެ ހިތްގައިމު ދަޅަތައް ކްރިމްސަންވިލާގެ އަނބުގަހުގެ ފަތްތައް ފުރާނާލާފައި މުޅި ބިންގަނޑަށް ފަތުރާލައިފިއެވެ. މަޑުއަވީގެ ހޫނުކަމުން އަރާމު ލިބިގަންނަމުން އާވާ އަނބުގަސްދަށުން ހިނގާލާފައައީ ޚިޔާލެއްގައި ހުރެއެވެ. އިރުކޮޅެއްފަހުން ޔާކިން ބޭރުގައި އުޅެލާފައި އަންނަމުން އާވާ ފެނިގެން ހިނިތުންވެލިއެވެ. ޔާކިންއާއި އެކަނި ވާހަކަދައްކަން ލިބުނު ފުރަތަމަ ފުރުސަތާއިއެކު އާވާ ޔާކިންއާއި ހީލަމުން ޝުކުރު އަދާކުރިއެވެ.\n"ކޮންކަމަކާތަ؟ " ރަގަޅަށް އެނގިހުރެ ޔާކިން އަހާލައިފިއެވެ. އިސްތަށިގަނޑު ޑައިކޮށްލާފައިވާތީ އިރުގެ ދަޅަތަކުން އެ އިސްތަށިގަނޑުގެ ކުލަ ވަކިން ޖާދުވީކޮށް ފެނެއެވެ.\n"އެނގެއެއްނު، އެރޭ ރަފްހާންގެ ފަރާތުން ޔާކިން އަހަރެން ސަލާމަތްކޮށްދިނީ......" އާވާ ހަނދާންކޮށްލަދިނެވެ.\n"ލުކް އާވާ، އެއީ މިސްއަންޑަސްޓޭންޑިން އެއް، އަހަރެން ބޭނުން ކަންވީގޮތް އޮޅުން ފިލުވާދޭން، އަހަރެންގެ އެކުވެރިންގެ ތެރެއިން އެކަކު މަސްތުވާ އެއްޗެހިތަކެއް ކޯކްފުޅިއަކަށް އަޅާފައި އަހަންނަށް ދިނީ، ނޭގުމުގެ ތެރޭގައި ދޮންބެ އެ ފުޅި ބޯލައިގެން ހަމައެއްގައި ނޫން އެވަގުތު ހުރީ، އަހަރެން ގެއަށް އައިއިރު އަހަންނަށްވެސް ފެނުނީ ރެއިން އާވާގެ ގައިގާ ގަދަކަމުން ހިފައިގެން އުޅޭތަން، އާވާ އުޅުނީ ސަލާމަތް ނުވެވިގެން، އާވާގެ ޖެކެޓް އޮތީ އަތުގައި، އަހަރެންވެސް އޭރު ހިތަށް އެރި ތަނެއް ތަނެއްވެސް ނޯންނަނީހޭ، ގަދަކަމުން ވެސް ބޭނުން ތަނެއްގައި ކޮންމެކަމެއްވެސް ކޮށްލަނީއޭ، ދޮންބެގެ މިޒާޖަކާއި ނުގުޅޭ އެފާޑަށް އުޅެން، ފަހުން އަހަންނަށް އެނގުނީ ހަގީގަތް، އަވީ ދިޔުމާއިއެކު ހެން ރެއިން އަހަރެންގެ ކާރިން އެހި އެފުޅީގައި ހުރީ ކޯންޗެއްހެއްޔޭ، ދޮންބެގެ ބިހޭވިއަރ އެގޮތަށް ހުރުމުގެ އަސްލަކީ އެއީ......" ޔާކިން ކިޔާދިނެވެ.\n"އޯހް...." އާވާ އިސްޖަހާލިއެވެ.\n"މީހަކަށް އެހާ ރަގަޅު ބޭބެއެއް ނުލިބޭނެ، އެހެން މީހަކުނަމަ އަހަރެން ދެކެ ކިހާ ރުޅިއަންނާނެ، އެރޭވެސް ދޮންބެ އަހަންނަށް ވިސްނާދިނީ، އެފަދަ އެކުވެރިންނާއި ގުޅުން ނުބާއްވަން އެދުނީ، އަހަރެން ހިތަށް އަރާ އެގޮތަށް ރުޅިމަޑުކުރުމުގެ ހުނަރު އަހަންނަށް ލިބިފައިވާނެ ނަމައޭ، އަހަންނަށް މިގޭތެރެއިން ފެންނަ ކަންތަކަށް ބެލީމަ ވިސްނޭ ދޮންބެއާއި އަވީގެ ގުޅުމެއް ނެތްކަން، ޓްރަސްޓް މީ، އަވީ ދޮންބެ އާއި ވަކިވާން އުޅެންޏާ އެއީ ކުރެވޭނެ އެންމެ މޮޔަކަންތައް، ކޮންމެވެސް ދުވަހަކުން އާވާއަށް އެކަން ރިއަލައިޒްވާނެ، މިބުނި އެއްޗެއް ރަގަޅަށް ވިސްނާލާތި......." ޔާކިން ދިޔުމުން އާވާ ގަހުގެ ފަތްތަކާއި ކުޅެން އެތައް އިރެއްވާންދެން ހުރިއިރު ތަފާތު ޚިޔާލުތަކުން ސިކުނޑި ފުނިޖެހުނެވެ. ޔާކިން އެކިޔާދިނީ ހަގީގަތްކަމަށްވާ ނަމަ ރަފްހާންއަކީ ހާދަ މާތް އިންސާނެކެވެ. ކޮންމެ މީހެއްގެ އުނި ކަންތައްތަކެއް ހުރެދާނެއެވެ. ނަމަވެސް ރަފްހާންގެ ފަރާތުން އެފަދަ އުނިކަމެއް އަދި އާވާއަށް ފެނިފައެއް ނެތެވެ. ރުޅިމަޑުމީހުންނަކީ އާވާ ދެކޭގޮތުގައި އެންމެ ރަގަޅު މީހުންނެވެ. ރުޅިއަކީ ޝައިތާނީ ސިފައަކަށް ވާހިނދު ރުޅިއަންނަ ވަގުތުގައި އަތުން ފައިން ގޯސްހަދާނީ ރުޅިގަދަ މީހުންނެވެ. ރަފްހާން އެފަދަ މީހަކަށް ނުވިކަމީ އޭނަގެ ނަސީބު ހެއްޔެވެ؟\nރަފްހާންގެ ހިތުގައި އާވާއާއި މެދު އުފެދެމުން އައި ހަމްދަރުދީ އާއި ކުލުނު ލޯބީގެ ސިފަ ޚިޔާރުކުރަން ފެށިކަން އޭނައަށް އެނގުނަސް އެކަން ގަބޫލުކުރަން އުދަގޫވިއެވެ. އާވާގެ މިޒާޖާއި އުޅުން އޭނަ ބަލާ ދަސްކުރަމުން އައިއިރު އެފަދަ ކުއްޖަކާއިއެކު ހަޔާތް ކަޑައްތުކުރަން ފަސޭހަވާނެ ނުވާނެކަން ރަފްހާންއަށް އެނގުނެވެ. ނަމަވެސް ރަފްހާން ގަބޫލުކުރީ އިންސާނަކު މަސައްކަތްކޮށްފިއްޔާ ކޮންމެކަމެއްވެސް ކާމިޔާބުކުރެވިދާނެ ކަމުގައެވެ. އެ އުއްމީދުތައް ފެނަށްވެގެން ދިޔައީ ރަފްހާންއަށް އިއްތިފާގުން ފެނުނު މަންޒަރަކުންނެވެ. ރަފްހާން ވިލިމާލެއަށް ދިޔައީ އެއްގޮތަކަށްވެސް އާވާ އެރަށަށް ހިނގައިދާނެކަމަކަށް ނޫނެވެ. އެރަށަށް އޭނަ ދިޔައީ އޮފީސް ދަތުރެއްގައެވެ. އަރީޝްއާއެކު ކޮފީއަށް ގޮސްލާފައި އަންނަނިކޮށް ފެނުނީ އާވާއާއި ފިރިހެންކުއްޖަކު އަތިރިމަތީގައި ހީފައި ވާހަކަދައްކަން ތިބި މަންޒަރެވެ.\n"ރީތި ކަޕްލްއެއް ދޯ، މަހީކުރީވެސް ރެއިންގެ ވައިފްކަމަށް، ވައްތަރެއް ނޫންތަ....." އަރީޝް ރަގަޅަށް އެނގިހުރެ އަހާލައިފިއެވެ. ރަފްހާން ޖަވާބެއް ނުދިނީ ހިތަށް ކުރި އަސަރެއްގެ ބޮޑުކަމުންނެވެ. ފެންކަޅިވާގޮތްވިއެވެ. އާވާއާއި އެ ފިރިހެންކުއްޖާއާއި އޮތީ ކިހާވަރެއްގެ ގުޅުމެއްބާވައޭ ހިތަށް އެރިއެވެ. އެއީ އަޔާމްއަށް ވެދާނެ ހެއްޔެވެ؟ އަޔާމްގެ ނަން ރަފްހާންގެ ހިތުގައި ބިންވަޅު ނެގެންވީ ސަބަބެއް އެއްގޮތަކަށްވެސް ނޭގުނެވެ.\nއެރޭ ރަފްހާން ގެއަށް އައިގޮތަށް ކޮޓަރި ތެރޭގައި ދެކޮޅަށް ހިނގާލަ ހިނގާލާހުރިއިރު ވިސްނަމުން ދިޔައީ ހަދާނެގޮތަކާއި މެދުގައެވެ. އާވާ ކާރިން ހަގީގަތް އޮޅުން ފިލުވަން ސުވާލުކުރަންވީއެވެ. އަޔާމްއަކީ ކާކުތޯ އަހަންވީއެވެ. ޖަވާބު ނުލިބެނީސް ހިތަށް ހަމަޖެހުމެއް ދެން ނުލިބޭނެއެވެ. ނަމެއްގައިވެސް އާވާއަކީ އޭނަގެ އަންހެނުންނަށް ވާއިރު ބޭނުންހާ ފިރިހެންކުއްޖަކާއި ވާހަކަދައްކާ ބޭނުން ކުއްޖަކާއި ބައްދަލުކޮށް މޫދަށް ދެވިގެން ނުވާނެއެވެ. އަރީޝް އޭނަގެ ގާތުން އެގޮތަށް އަހާލިއިރު އަރީޝްއަށްވެސް އެއީ އާވާކަން ރަގަޅަށް އެނގޭނެއެވެ. ލަދުގަތީ އޭނައެވެ. އެކުވެރިން ގާތުގައި އޭނަގެ އަގު ވެއްޓޭނެއެވެ. އެންމެފަހުން ކެތްނުވެގެން އާވާއަށް ގުޅާލާފައި އޭނަގެ ކޮޓަރިއަށް އައުމަށް އެދުނެވެ. ފަސްމިނިޓް ތެރޭގައި އާވާ އެކޮޓަރިއަށް އައިއިރު މޫނުމަތިން ކޮންމެވެސް ވަރެއްގެ ޖެހިލުންވުމުގެ އަސަރު ފެނެއެވެ. ރަފްހާން ކުޑަދޮރު ކާރީގައި ބޭރަށް ބަލަން ހުރެފައި ކުޑަކޮށް އެނބުރިބަލާލިއެވެ. އޮފީހުން އައިގޮތަށް އަދިވެސް އޭނަ ހުރީ ފަޓްލޫނާއި ކަޅުކުލައިގެ އަތްދިގު ގަމީހުގައެވެ. ގަމީސްލާފައި ހުރިއިރު ހަށިގަނޑުގެ ރީތިކަމާއި ސީދާކަން ހާމައަށްވެއެވެ. ސްމާޓްކަމުގެ އިންތިހާއެވެ.\n"އާވާ، އެރޭގެ ކަންތަކާ އަހަރެން މާފަށް އެދެން، އައި ވޯޒް ނޮޓް މައިސެލްފް، ހެދުން ދަމައިގަނެވުނީތީ ސޮރީ، މާ ބޮޑުކަމެއް ނުހިނގިޔަސް އަތްލުމަކީ ކުށެއްކަމަށް އާވާ ދެކޭތީ މާފަށް މިއެދުނީ......" ރަފްހާން ހުރީ ދެރަވެފައެވެ. ދެމީހުންގެ ދޭތެރޭގައި އޮޅުން އަރާފަދަ ކަންތަކެއް ހުރިއްޔާ ސީދަލަށް ބުނެވެން ވާނެއެވެ. އެހެންނޫނީ ހައްތަހާ ހިތް ގޯސްވުން ނޫންކަމެއް ނުވާނެއެވެ.\n"މާފުކޮށްފިން، ކަންތައް ހިނގިގޮތް ޔާކިންވަނީ ކިޔާދީފަ، ކުށްވެރިޔަކީ ޔާކިންކަމަށް ބުނި، އޭނަ ބަހައްޓާފައި ހުރި އެއްޗެއް ބޮއިގެން ސަކަރާތްވީ........." އާވާގެ ލޮލުގެ ވިދުވަރު ކުޑަކޮށް ގަދަވެލިއެވެ.\n"ޔާކިން އެހެން ބުނިތަ؟ " އެއީ ރަފްހާން އުއްމީދު ކުރިކަމެއް ނޫނެވެ. ޔާކިން ކުށެއްކޮށްފައި އެހެން މީހެއްގެ ކާރީ އެއްބަސްވުމަކީ ވާނެކަމެއް ނޫނެވެ. އާވާ ގާތު އެވާހަކަ ބުނީމަ ހައިރާންވީ އެހެންވީމައެވެ.\n"މިއަދު ހަވީރު ވިލިމާލެއަށް ދިޔައީ ކީއްކުރަންތަ؟" ރަފްހާން ދުރުދުރުން ސުވާލުކޮށްލުމުން އާވާ ކަންބޮޑުވާގޮތްވިއެވެ. އާވާ ވިސްނާލާފައި އަޔާމްއާއި އޭނައާއި އޮތް ގުޅުން ރަގަޅަށް ކިޔާދިނެވެ. ރަފްހާން ހީކުރާފަދަ އެއްވެސް ގުޅުމެއް އޭނައާއި އަޔާމްގެ ނެތްކަމަށާއި އޭނަގެ މަންމަ ދަންނަނީ ކަމުގައި ބުނެދިނެވެ. އާވާ އެހުރިހާ ވާހަކަތައް ކިޔާދިނީ ރަފްހާންއަށް އެވަރުގެ ހައްގެއް އޮންނާނެކަން އެނގޭތީއެވެ. ކޮންމެ ގޮތެއްވިޔަސް ފިރިމީހާއަށް ވާހިނދު އާވާ ކޮންމެވެސް ކަހަލަ އިހުތިރާމެއް ކުރަން ޖެހޭނެއެވެ. ދެރައީ އަޔާމް ނޫނަސް އެހެން މީހަކަށް ހިތް ދެވިފައިވާކަމެވެ. ސިއްރުކުރަން ޖެހުނީ އެވާހަކައެވެ. ޑާކްރެއިންއޭ ކިޔާފައި ރަފްހާން އެރޭ ދިމާކުރީ އޭނައަށް ކިހާމިންވަރަކަށް އެނގިގެން ބާވައޭ އަހަން އުޅެފައި އާވާ ފިނޑިވިއެވެ.\n"އާވާ، ކީއްވެ މީހަކު ކިރިޔާ އަތްލިޔަސް އެވަރުވަނީ، އަހަރެން ހަނދާން އެބަހުރި މެރިޖްގެ ކުރިން އާވާ ކުރި ރިކްއެސްޓް، އެންމެ ސުވާލެއް އޮތީ، ކީއްވެ މީހުން އަތްލީމަ ބިރުގަންނަނީ؟ ނޫނީ އެ ހުއްދަނެތީ އެކަނި އަހަންނަށްތަ....." ރަފްހާން ކުޑަދޮރުގެ މަތީގައި ކުޑަކޮށް އިށީދެލައިގެން އިނދެ ހަށަން ބަދެލިއެވެ. އޭނަގެ ފުރިހަމަ ސަމާލުކަން އާވާގެ މައްޗަށް ހުއްޓުމުން އާވާ ހާސްވާގޮތްވިއެވެ.\n"ނޫން، އެކަކަށްވެސް ނެތް..." އާވާ އަވަހަށް ބުނެލިއެވެ.\n"ކިހާދުވަހަކަށް ތިހެން ހުރެވޭނެތަ؟ އަހަރެންވެސް ބަލާނަން......" ރަފްހާންގެ ނަޒަރު ތޫނުކަމުން އާވާއަށް އުދަގޫވިއެވެ. އެވަރަށް ރަފްހާން ބަލާތީ ކަންބޮޑުވެގެން އެތަނުން ދުވެފިލަން ބޭނުންވިއެވެ.\n"އަހަރެން ނިދިއަތުވެއްޖެ، ދެން ދަނީ....." އާވާ އަނެއް ފަރާތަށް އެނބުރުނެވެ.\n"އޯކޭ، އަހަރެން މިއުޅެނީ ދަތުރުދާންވެގެން، ބައިވެރިވާނަންތަ؟ " ރަފްހާން އެހާ ރީތިކޮށް ބުނުމުން އާވާއަށް ދެކޮޅުހަދާކަށް ނުކެރުނެވެ. ރަފްހާން ގާތުގައި ޔާކިން ބުނެފައިވަނީ އާވާގެ ނަފްސާނީ މައްސަލައެއް ވަރަށް ބޮޑަށް އެބަހުރިކަމުގައާއި އަވަހަށް ނަފްސާނީ މާހިރަކަށް ދެއްކުމަށެވެ. އެވަރަށް އަތާއި ތަންތަން ދޮވެ ހަދަނީ އޯސީޑީގެ ސަބަބުން ކަމަށާއި މާބޮޑުވަރު ނުވަނީސް ފަރުވާހޯދުން ރަގަޅުކަމަށް އޭނަވަނީ އިންޒާރުކޮށްފައެވެ.\nގިނަބަޔަކު ދަތުރު އައި ދުވަހެކެވެ. ރަފްހާން އާއި ޔާކިންވެސް ބައެއް އެކުވެރިންނާއިއެކު އެރަށަށް އައީ މަޖާކޮށްލާށެވެ. އާވާ ގާތު އަޔާމް އަންނާނެކަމަށް ބުންޏަސް އޭނަގެ ހިލަމެއް ނުވިއެވެ. އާވާ ހުރީ ރަފްހާންއާއި އަޔާމް ތަޢާރަފުކޮށްދޭށެވެ. އަޔާމް އެންމެ ފަހުން ދިމާވި ދުވަހު ކޮންމެވެސް ކަމަކާއި ހިތްހަމަނުޖެހިފައިވާކަން އާވާ ފާހަގަކުރިއެވެ. އާވާ ދެން މާ ސިއްރުވެރިވާން އުޅެނީއޭ ކިޔަކިޔާފައި ފަހުން އާވާއަށް ބެލީ ތަފާތު ނަޒަރަކުންނެވެ. މާ ގައިގޯޅިވާންވެގެން އުޅުނުހެން ހީވިއެވެ. އާވާ ގާތުގައި އޭނަ ވާހަކައެއް ބުނަން އެބައޮތްކަމަށްވެސް ބުނެލިއެވެ. އެ ޚިޔާލުގައި އިންދާ ޑާކްނައިޓް މެސެޖްކޮށްލާފައި އޭނަވެސް މިރަށުގައި އުޅޭކަމަށާއި ބައްދަލުވާން ބޭނުންކަމަށް ބުނުމުން އާވާގެ ހިތް ފުންމާނުލީ ކިރިޔާއެވެ.\n"އެގޭ މީހުންނާއި އެކީގައި މިއުޅެނީ...." އާވާގެ އިނގިލިތައްވެސް ތުރުތުރުލާންފެށިއެވެ.\n"ޓެލް ދެމް އަހަންނަކީ ޕްރިންސެސްގެ ކިހާވަރެއްގެ ގާތް މީހެއްކަން، އެހެންނޫނަސް އަހަންނަށް އެނގޭ ޕްރިންސެސްގެ ހިތުގައި އަހަންނަށްޓަކާ ފީލިންގްސްވާކަން، ނޫންތަ؟ އެހެންވީމަ އަހަރެމެން ދުރުން އުޅުމުގެ ބޭނުމެއް ދެން ނެތް، މިއަދު ބޭނުން ޕްރިންސެސް އަށް އަހަންނަކީ ކާކުކަން އެނގެން...." ޑާކްނައިޓްގެ މެސެޖްތަކުން އާވާގެ ގައިން ހީބިހި ހަލުވާލިއެވެ. އެހެންނޫނަސް ޑާކްނައިޓްއާއި ބައްދަލުވާ ހިތުން ހިތް ބޭގަރާރުވެފައިވާތާ ކޮން ދުވަހެއް ހެއްޔެވެ؟ ފަހުން އާވާ އުޅުނީ މީހުންނާއި އެކަހެރިވެލައިގެން ތަންކޮޅެއް ދުރުގައި ފޯނާއި ކުޅެލަ ކުޅެލައެވެ. ރީތި މަންޒަރުތައް ފޮޓޯނަގާކަމަށް ހަދައިގެން އިނދެ އޭނަ މެސެޖް ކުރަމުން ދިޔައެވެ. އޭރު އުދަރެސް އަންނަނީ ހިނދެއް ހިނދަކަށް ކަޅުވަމުންނެވެ. ރީތިކޮށް އޮވެފައި ވިއްސާރަވާން ފެށީމަ އާވާ ދެރަވިއެވެ. އާވާ އެކަނި ދޮންވެލިގަނޑުމަތީގައި އިށީދެލައިގެން އިނީ އެންމެމީހެއްގެ އިންތިޒާރުގައެވެ. އިރުއޮއްސުމަށްފަހު އަނދިރިކަން ހައްތަހާ ފުންވިއެވެ. ޖެހިގެން ހުންނަ މީހާވެސް ނޭގޭވަރަށް އަނދިރިވެގެން ދިޔައީ މުޅި ރަށުން ކަރަންޓް ދިޔަފަހުންނެވެ. މިހާ އަނދިރީގައި އެކަނި ހުންނަން ހަދައިގެން ލަނޑެއް ލިބިދާނެތީ އާވާ ދާންވެގެން އެނބުރިލިއެވެ. އެވަގުތު ކޮންމެވެސް މީހެއްގެ ގައިގާ އަޅައިގަތެވެ. އެނގެނީ އަނދިރީގެ ތެރެއިންވެސް އެމީހެއްގެ އިސްކޮޅުން ދިގުކަމެވެ. ހިޔަނިއެއްފަދައިން ފެންނައިރުވެސް ރީތިކަމެވެ. އޭނަ ހުރީ ވާރޭ ކޯޓެއްގައި ފޮރުވިގެންނެވެ.\n"ޑާކް ނައިޓްތަ....." އާވާގެ ހިތް ތެޅިގަތްލެއް ބާރުކަމުން މޭގައި އަތްއަޅާލެވުނެވެ.\n"ހާދަ އަނދިރިއޭ، އަހަންނަކަށް ނުފެނޭ....." އާވާ ބޭނުންވީ ޑާކްނައިޓްގެ މޫނު ދެކެލާށެވެ. މިރޭ ކަރަންޓްގެ އަލިކަމެއް ނެތްތާގައި މިހިސާބުގައި ތަރިތަކުގެ އަލިކަންފުޅެއްވެސް ވަނީއެއް ނޫނެވެ. ދުނިޔެވަނީ ކަޅު ސާލު އޮޅާލައިގެންނެވެ. ކަޅުފޮއި ރެއަކަށްވިކަން ހާދަ ދެރައެވެ. އެހެންނޫންނަމަ މިރޭ އޭނަގެ ހިތުގެ ވެރިޔާ ފެނުމުގެ ނަސީބު ލިބުނީސްކަން ޔަގީނެވެ.


Dubai ge resort thah: mifaharu loabege ramzeh, hithuge bahtamah!\nދުބާއީގެ ރިސޯޓުތައް: މިފަހަރު ލޯބީގެ ރަމްޒެއް، ހިތުގެ ބައްޓަމަށް!\nދުބާއީގައި ހަދާ ހާޓް އައިލެންޑް.--ފޮޓޯ: ހަލީޖް ޓައިމް\nރާއްޖެ ގޮތަށް ޖަޒީރާ ރަށްތަކެއް ހިއްކައިގެން ދުބާއީގައި ދަނީ ރިސޯޓުތަކެއް ހަދަމުންނެވެ. އަދި ފްލޯޓިން ވިލާތަކެއް ވެސް ހަދައިފި އެވެ. ނަމަވެސް މި ފަހަރު މުޅިން ތަފާތު ކޮންސެޕްޓެކެވެ. މި ރިސޯޓުތައް ރަމްޒުކޮށްދެނީ ލޯބީގެ ނިޝާނެވެ. ނުވަތަ "ހާޓް" އެކެވެ.\nޓޫރިޒަމް ހަބަރުތައް ގެނެސްދޭ ވެބްސައިޓްތަކުގައިވާ ގޮތުން މި ރިސޯޓުތައް ނިމުން މިތަން ވެގެންދާނީ ރާއްޖެ ފަދަ ރަށްތަކަށެވެ. މަތިން ބަލައިލާއިރު ފެންނާނީ އުކާލާފައިވާ ވެލިފުއްތަކެއްގެ ސިފައިގަ އެވެ. މިތަނުގައި ހަދާ ރިސޯޓުތައް ހުންނަނީ ފެންމަތީގައި ހުންނަ ކޮޓަރިތަކެކެވެ. އަންނަ އަހަރު މީގެ ބައެއް ރިސޯޓުތައް ނިންމަން ހިފާފައިވާއިރު، މި މަޝްރޫއުގެ ދަށުން 90 ފްލޯޓިން ކޮޓަރި ހަދާނެ އެވެ.\nހަނީމޫންގެ ފޮނި ދުވަސްތައް ހޭދަ ކުރުމަށް ދުބާއީގައި ޗުއްޓީ ހޭދަކުރަންދާ ޓޫރިސްޓުންނަށް ހާއްސަ "ހާޓް އައިލެންޑް" ތަރައްގީ ކުރަނީ އޮސްޓްރިއާގެ ކުންފުންޏަކުންނެވެ. އެ ކުންފުންނިން މީގެ ކޮޓަރިއެއް ވިއްކަނީ ގާތްގަނޑަކަށް ދެ މިލިއަން ޑޮލަށެވެ. މި މަޝްރޫއުގެ ދަށުން 190 ކޮޓަރި ހަދަން ނިންމާފައިވާއިރު، ހާޑްއައިލެންޑުގައި ފުރިހަމަ ހިދުމަތްތަކާއެކު ޔޮޓްމެރީނާއެއް ވެސް ހުރެ އެވެ.


SunOnline: Vinares flat thah vikkumugai iskan dheynee male' ge rayyithunnah : Housing ministry\nވިނަރެސް ފްލެޓުތައް ވިއްކުމުގައި އިސްކަން ދޭނީ މާލޭގެ ރައްޔިތުންނަށް: ހައުސިން މިނިސްޓްރީ\nއާމިނަތު ބަލްސަމް 08 Dec 2021, 16:01\nވިނަރެސް މަޝްރޫއުގެ ކޮންސެޕްޓު --- ފޮޓޯ/ އެޗްޑީސީ\nވިނަރެސް ފްލެޓުތައް ވިއްކުމުގައި އިސްކަން ދޭނީ މާލޭގެ ރައްޔިތުންނަށް ކަމަށް ހައުސިން މިނިސްޓްރީން ބުނެފިއެވެ.\nހައުސިން މިނިސްޓްރީގެ ސްޓޭޓް މިނިސްޓަރު އަކްރަމް ކަމާލުއްދީން މިއަދު "ސަން"އަށް ވިދާޅުވީ މާލޭގެ ރައްޔިތުންގެ އިތުރުން މަލޭގައި ދިރިއުޅޭތާ ގިނަ ދުވަސްވެފައިވާ އަތޮޅު ތެރޭގެ ރައްޔިތުންނަށްވެސް ހާއްސަކޮށް ވަކި އަދަދަކަށް ވިނަރެސް ފްލެޓުތައް ދޭނެ ކަމަށެެވެ.\n"ވިނަރެސް ފްލެޓަށް ކުރިމަތިލެވޭ ކްރައިޓީރިއާ ވަރަށް އަވަހަށް އަޅުގަނޑުމެން އިއުލާން ކުރާނަން،" އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ.\nއެޗްޑީސީން ލަފާ ކުރާ ގޮތުގައި ހުޅުމާލޭގެ ދެވަނަ ފިޔަވަހީގައި އިމާރާތް ކުރަމުންދާ ވިނަރެސް ފްލެޓުތަކުގެ މަސައްކަތް ނިމޭނީ އަންނަ އަހަރުގެ މެދެއްހާ ހިސާބުގައިއެވެ.\nމިހާތަނަށް ވިނަރެސް ފްލެޓުތައް ގަންނަން ފުރުސަތު ދީފައިވަނީ ތިން ފަރާތަކެށެވެ. އެއީ ހިޔާ މަޝްރޫއުގެ ދަށުން ފަންނީ ކެޓަގަރީތަކުން ފްލެޓު ލިބުނު މީހުންގެ ތެރެއިން ވިނަރެސްއަށް ބަދަލުވާން ބޭނުންވާ މީހުން، ސީލައިފްއިން ފްލެޓު ގަތް މީހުން އަދި ގުޅީފަޅުން ފްލެޓު ގަތުމަށް ފައިސާ ދައްކާފައިވާ މީހުންނެވެ.\nމާލޭގެ ރައްޔިތުންނަށް ގޯތި ދޫކުރުމުގެ އުސޫލެއް ހަދަނީ\nވިނަރެސް ފްލެޓު ވިއްކުމުގައި އިސްކަން ދޭނީ މާލޭ މީހުންނަށް


Beatles ge memberaku vakikurumuge sitee neelamakah | Mihaaru\n"ބީޓްލްސް" ގެ މެމްބަރަކު ވަކިކުރަން ފޮނުވި ސިޓީ ނީލަމަކަށް\n27 އޮކްޓޯބަރ 2020 - 08:13\nއިނގިރޭސިވިލާތުގެ ކުރީގެ ރޮކް ބޭންޑް ދަ ބީޓްލްސްގެ ސިޓީއެއް ނީލަމެއްގައި ވިއްކައިލަން ނިންމައިފި އެވެ.\nމި ސިޓީގެ ހާއްސަ ކަމަކީ މިއީ ބޭންޑްގެ ވަރަށް ކުރީކޮޅު އޭގެ މެމްބަރަކު ވަކިކުރަން ނިންމިކަން އަންގައި އޭގެ މެނޭޖަރު ބްރަޔަން އެޕްސީން ލިޔުނު ސިޓީއަކަށްވުމެވެ. ސެޕްޓެމްބަރު 8، 1962 ގައި އެ ސިޓީ ލިޔުނީ "ބީޓްލްސް" ގެ މެމްބަރުންގެ ތެރޭގައި ހިމެނުނު މައި ޑްރަމަރު ޕީޓް ބެސްޓް ވަކިކޮށް، އޭނާގެ ބަދަލުގައި ރިންގޯ ސްޓާ ހަމަޖެއްސި ވާހަކަ އެންގުމުގެ ގޮތުންނެވެ.\nސިޓީގައިވާ ގޮތުން ބޭންޑުން ބެސްޓް ވަކިކުރަން ނިންމީ "ދި އޯލް ސްޓާސް" ކިޔާ ބަޔަކާ ގުޅުނުކަން އެނގިގެންނެވެ. އެހެންވެ އޭނާ ބޭންޑުން ވަކިކުރަން ނިންމިކަން އަންގައި ސިޓީގައި މެނޭޖަރުގެ ފަރާތުން ބޭންޑްގެ ބުކިން މެނޭޖަރު ޖޯ ފްލެނެރީ އަށް އެޑްރެސްކޮށް ފޮނުވި ސިޓީގައި ބެސްޓަށް ކާމިޔާބީ އަށް ވެސް އެދިފައިވެ އެވެ.\n#Beatles auction coming up here next week (Weds 28th) inc this letter (lot 244) from Brian Epstein to Joe Flannery, releasing Pete Best from his contractual obligations with the group. https://t.co/9Oh3JJW4Pl pic.twitter.com/kAO398pUSx\n— Omega Auctions (@OmegaAuctions) October 22, 2020\n"ބީޓްލްސް" އިން ބެސްޓް ވަކިކުރުންވެގެން ދިޔައީ އޭނާގެ މިއުޒިކް ކެރިއަރުގައި ސިއްކަ ޖެހުނު ކަމަކަށެވެ. ފަހުން އޭނާ މަސައްކަތްކުރީ ބޭކަރީއެއްގަ އެވެ. އޭގެ ފަހުން ސަރުކާރުގެ ވަޒީފާތަކެއް ވެސް އަދާކުރި އެވެ.\nބެސްޓް ބޭންޑުން ވަކިކުރިކަން އެންގި ސިޓީ ނީލަމުގައި ވިއްކައިލަން ހުޅުވާލާނީ މާދަމާ އެވެ. އޮމެގާ އޮކްޝަންސް އިން އިންތިޒާމުކުރާ ނީލަމުގައި ސިޓީ ވިއްކައިލަން ހުޅުވައިލާ އަގަކީ 1،291 ޑޮލަރެވެ.\n"އެކަމަކު އެއަށް ވުރެ ބޮޑު އަގަކަށް ސިޓީ ވިކޭނެކަމުގެ އުންމީދު ވަރަށް ބޮޑު،" އޮމެގާ އޮކްޝަންސްގެ އޮކްޝަންސް މެނޭޖަރު ޑޭމް ހެމްޕްސަން ވިދާޅުވި އެވެ.\nނީލަމުގައި ވިއްކައިލާ މި ސިޓީ އަކީ "ބީޓްލްސް" ގެ 200 އެއްހާ ތަކެތީގެ ތެރެއިން ވިއްކައިލާ އެއްޗެކެވެ. އެ އެއްޗެހި ވިއްކައިގެން 77،500-103،000 ޑޮލަރު ލިބޭނެ ކަމަށް އަންދާޒާކޮށްފައިވެ އެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި ބޭންޑްގެ އެންމެ މަޝްހޫރު މެމްބަރު އަދި މިހާރު އުމުރުން 78 އަހަރުގެ ޕޯލް މެކާޓްނީގެ ނޯޓެއް ވެސް ހިމެނެ އެވެ. އެ 19،365 ޑޮލަރަށް ވިއްކައިލެވޭނެ ކަމަށްވެ އެވެ.\nއަސްލު މިޔުޒިކް ތާރީޚް ގެ ބޮޑު ސިޓީއެއް ތީ. މިޔުޒިކް އިނޑަސްޓްރީ ގަ ބީޓްލްސް ގެ ނަން ދުވަހަކުވެސް ނުފިލާނެ. ރާއްޖޭ ގަ އައްޔަގެނަން ނުފިލާނެ ބީދާއިން.


އިންތިހާބުގައި ނަޝީދު ތާއީދު ކުރައްވާނީ ބަރުލަމާނީ އަށް ތާއިދުކުރާ ކެންޑިޑޭޓުންނަށް | Sandhaanu\nއިންތިހާބުގައި ނަޝީދު ތާއީދު ކުރައްވާނީ ބަރުލަމާނީ އަށް ތާއިދުކުރާ ކެންޑިޑޭޓުންނަށް\nކުރިއަށް އޮތް އެމްޑީޕީގެ ދާއިރާތަކުގެ އިންތިހާބުގައި ވާދަކުރައްވާ ކެންޑިޑޭޓުންގެ ތެރެއިން ބަރުލަމާނީ ނިޒާމަށް ތާއިދުކުރައްވާ ކެންޑިޑޭޓުންނަށް ތާއިދުކުރައްވަން ޖިލީހުގެ ރައީސް އަދި އެމްޑީޕީގެ ރައީސް މުހައްމަދު ނަޝީދު ނިންމަވައިފި އެވެ.\nރައީސް ނަޝީދު މިއަދު ކުރެއްވި ޓުވީޓެއްގައި ވިދާޅުވީ ގައުމީ މަޖިލީހުގެ އާ ދައުރަށް ކުރިމަތިލައްވާފައިވާ ކެންޑިޑޭޓުންގެ ތެރެއިން ބަރުލަމާނީ ނިޒާމަށް ތާއިދުކުރައްވާ ހުރިހާ ކެންޑިޑޭޓުންނަށްވެސް ތާއިދުކުރައްވާނެކަމަށެވެ.\nMDP ge Qaumee Majlis ge au dhaurah ah kurimathi lavvafavaa candidatunge therein ‘Barulamaanee Nizam’ ah thaaidhu kurava huriha candidatun ah alhugadu thaaidh kuran pic.twitter.com/EOQFGbytGN\n— Mohamed Nasheed (@MohamedNasheed) August 22, 2021\nއެމްޑީޕީގެ ދާއިރާތަކުގެ އިންތިހާބު ބާއްވަން ނިންމާފައިވަނީ އަންނަ މަހު 25 ގަ އެވެ.\nމި އިންތިހާބުގައި ޕްރޮވިންސްތަކާއި ސިޓީތަކާއި ދާއިރާތަކަށް 455 ބޭފުޅުން އިންތިހާބު ކުރާނެ އެވެ.\nދާއިރާތަކުގެ އިންތިހާބުގައި ވާދަކުރައްވާ ކެންޑިޑޭޓުންގެ ތެރެއިން ބަރުލަމާނީ ނިޒާމަށް ތާއިދުކުރައްވާ ކެންޑިޑޭޓުންނަށް ތާއިދުކުރައްވަން ނަޝީދު ނިންމަވާފައި މިވަނީ ރާއްޖޭގެ ވެރިކަން ކުރާ ނިޒާމު ބަލުރަމާނީ ނިޒާމަށް ބަދަލުކުރަން އެމަނިކުފާނުގެ ސަޕޯޓަރުންނާއެކު ގިނަ މަސައްކަތްތަކެއް ކުރައްވަމުން ގެންދަވާ ވަގުތެއްގައެވެ.\nނަޝީދު ބޭނުންފުޅު ވަނީ ރާއްޖޭގެ ވެރިކަން ކުރާ ނިޒާމު ބަދަލުކޮށް އެމަނިކުފާނު ރާއްޖޭގެ ބޮޑުވަޒީރުކަން ކުރެއްވުމަށެވެ.\nއެކަން ހާސިލުކުރެއްވުމަށް ގިނަ މަަސައްކަތްތަކެއް ކުރަވަމުން ގެންދަވާއިރު މަނިކުފާނު ވަނީ ބޮޑުވަޒީރުކަން ބޭނުންފުޅުވެގެން އެކަން ރައީސް ސާލިހަށް ވެސް އަންގަވާފައެވެ.\nއަދި ރައީށް ނަޝީދު ބޮޑުވަޒީރުކަމަށް ގެންނަން ބޭނުންވާ ބަޔަކު މިހާރު އަންނަނީ ކެމްޕޭނެއް ފަށާފައެވެ.\nމި ކެމްޕެއިނުގެ ދަށުން ނިޒާމުގެ ވޯޓަކަށް ދިއުމަށް ރައީސް އިބްރާހިމް މުހައްމަދު ސޯލިހާއި ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހަށް ހުށަހަޅަން ނަޝީދުގެ ސަޕޯޓަރުން އަންނަނީ ޕެޓިޝަނެއްގައި ސޮއިކުރަމުންނެވެ.\nމުޙައްމަދު ޒާހިރު އޯގަސްޓް 23, 2021 At 6:36 ޕމ\nކާކުތޯ މަނިކުފާނާއި މިހާރު ކައިރިވާނީ. ޖޭއެސްސީގެ އެކަމަނާވެސް މިހާރު ދެފިކުރެއްގައިކަމަށް ބުނެއެެވެ. ދެން ތިހަދާހާ ދޮގާއި މަކަރާއި ޙީލަތްތެރިކަން ނިމުމަކަށް އައީއެވެ. ރަޝީދު އެބުނާހެން ދެން އެ ބޮޓް ކުދިންކޮޅުގޮވައިގެން ނާޗަރަންގީ ކުރެއްވުމުގައި ދުވެސް ހޭދަކުރަށްވާށެވެ. ދިވެހިރާއްޖޭގެ ވެރިކަމާ ތޮޅެން ދެން ނޫޅުއްވާށެވެ. ޅޮހީގޭ މާހިރު ވިދާޅުވިހެން ދެން ނޯޗާސް އެވެ.


Mihuraabugey fendaamathin alhuvethikamaai Minivankan 1 - One Online\nމިހުރާބުގޭ ފެންޑާމަތިން އަޅުވެތިކަމާއި މިނިވަންކަން 1\nއިނގިރޭސީން ހާޖީ އިމާދުއްދީނުގެ ރަސްކަން ބަދަލުވީ ގޮތުގެ ތަހުގީގު ކުރާ މަންޒަރު ---\nތަނަކީ މިހުރާބުގޭ އިރުމަތީ ފެންޑާއެވެ. ފެންޑާގެ އުތުރު ފަޅީގައި ހުރި އުނދޯލީގައި އިށީނދެވަޑައިގެން އިންނެވީ އެގޭ ހުސައިން ދީދިއެވެ. ފާރާ ދިމާޔަށް ހުރި އަދަރާދަގޮނޑިއެއްގައި މެދުމިސްކިތްގޭ މުހައްމައިދި އިންނެވިއެވެ. ކުރިމަތީގައި ވަތްކޮށްފައި ހުރި ފަތްސިލުނބުކޮޅެއް ހުއްޓެވެ. ފަތްސިލުނބުކޮޅު ހިއްޕަވަމުން ދެބޭފުޅުން ގެންދެވީ ވަރަށް އޮލަ ވާހަކައެއް ދައްކަވަމުންނެވެ. އެވަގުތު ބޭރުން މެހެމާނަކު ދުރުވެއްޖެއެވެ. ދުރުވި ބޭކަލަކީ ހަރިންމަތެރޭގޭ ނާއިބު ތަކުރުފާނެވެ.\nނާއިބު ތަކުރުފާނު: އައްސަލާމުއަލައިކުމް\nހުސައިންދީދި: ވައަލައިކުމުއްސަލާމް! ނާއިބު ތަކުރުފާނު މި ދެތިން ދުވަހު މިގޭދޮށަށް ބޯވެސް ދިއްކޮށްނުލީމާ ގޮވާލަން ނުދެވިފާ މިހުންނަނީވެސް! ކޮން ހާލެއްތޯ؟\nނާއިބު ތަކުރުފާނު: އާދެ! މި ދެތިން ދުވަހު ކުޑައިކޮށް ބަލިކޮށް މިއުޅުނީ! މާތްކަލާނގެ ހެޔޮރަހުމަތުން މިހާރު ރަނގަޅު. ހުސެންދިގެ ހާލުކޮޅު ކިހިނެއްތޯ؟ މުހައްމައިދިވެސް އެބައިންނެވިން ދެއްތޯ؟\nހުސައިންދީދި: މާތްކަލާނގެ އިރާދަފުޅުން ހާލު ރަނގަޅު!\nމުހައްމައިދި: އާދެ! އާދެ! އަޅުގަނޑުވެސް އެބަ އިނިން. ހަރިންމަތެރޭގެއަށް އިއްޔެ ވަދެލިން. ނާއިބު ތަކުރުފާނު ނިދިކުރައްވާފައޭ ދަލޭކާފުޅު ބުނީ. ބަލި ވާހަކައެއް ނުބުނޭ. ދަލޭކާފުޅަށް ބަލިވާ ވަރަށް ބަލިނުވީ ތޯއްޗެއް. ހެހެހެ\nނާއިބު ތަކުރުފާނު: އެހެން، އެހެން، ދަލޭކާފުޅަށް އަޅުގަނޑު ބަލިވިކަމަށްވާނީ އައިސީޔޫގާ ބާއްވާވަރުވީމާ! ދެން އެކުން އަދު މިހާވަރަކުން މިގެއަށް މި ވަދެލީ ހުސެންދިއާ ކުޑަ ބަހުސެއް ކޮށްލާންކަމަށް. މުހައްމައިދިވެސް ވަޑައިގެން އިންނެވި ކަމީ އިތުރު މޮޅެއް.\nހުސައިންދީދި: އަނެއްކާ ކޮން ކަހަލަ ބަހުސެއްބާ؟ އެހެރަ ދިގުގޮނޑި ތަންކޮޅެއް މިއަތަށް ޖައްސަވާލައްވާފައި އިށީންނަވާ! ކައްދައިދީ! ކައްދައިދީ!\nއެވަގުތު ގޭގެ އެފަރާތުން ކައްދައިދި އާދޭހޭ ދެންނެވިއެވެ.\nހުސައިންދީދި: ކައްދައިދި! މިބޭފުޅުންނަށް ސައިފޮދެއް ތައްޔާރުކޮށްލަބަލަ!\nކައްދައިދި އާދޭހޭ ދެންނެވި އަޑު އިވުނެވެ.\nނާއިބު ތަކުރުފާނު: އަޅުގަނޑު ބަހުސެކޭ ދެންނެވިއެއް ކަމަކުން މާބޮޑު ބަހުސެއް ނޫން. މިއީ ދެން މިނިވަންކަމޭ ކިޔަމުން އަންނަ ދުވަސްވަރެއްތާ. މިދުވަސްވަރު ޓީވީ ރެޑިއޯތަކުން އިވެމުން މިދާ އަޑުއަޑަށް ބަލާއިރު ސުވާލު އުފެދޭ ލައްކަ ވާހަކަ އެބައިވޭ. ހުސެންދިމެންނަކީ މިކަންކަން ބައްލަވައި ހޯއްދަވަން އުޅުއްވި ބޭބޭފުޅުންވީމާ އަޅުގަނޑަށް ނޭނގޭ ލައްކަ ވާހަކައެއް އަޑުއިވިފައި ހުންނާނެތީ އެކަމާ ވާހަކަދައްކާލަން ކަމަށް. އަޅުވެތިކަމޭ މިނިވަންކަމޭ ކިޔާތީ އަޅުގަނޑު އެންމެ ފުރަތަމަ އަހާލަން ބޭނުންވަނީ މިނިވަންކަމަކީ މީ ކޮބައިތޯއޭ؟\nހުސައިންދީދި: ތަކުރުފާނާ މިނިވަންކަމަކީ ވަރަށްވެސް ފުޅާކޮށް މާނަކުރެވިދާނޭ ލަފުޒެއް. އެކި ޒަމާނުގައި އެކި ގޮތަށް މާނަކުރެވިދާނެ ލަފުޒެއް. އަދި އެކި މީހުން ގާތު އެކި ގޮތަށް މާނަކުރެވިދާނެ ލަފުޒެއް. ކުރުކޮށް ފަސޭހައި ޖަވާބެއް ދެންޏާ ދެންނެވޭނީ މިނިވަންކަމަކީ އަޅުވެތިކަމުގެ އިދިކޮޅޭ. ގައުމެއް މިނިވަންވުމާއި ގައުމެއްގެ ރައްޔިތުންތަކެއް މިނިވަންވުމާއި މިއީވެސް ތަފާތު ދެކަމެއް. ގައުމެއް މިނިވަންވެފައި އެގައުމުގެ ރައްޔިތުން މިނިވަން ނުވެވެސް ތިބެދާނެ. އަދި ގައުމެއް އަޅުވެތިވެފައި އެގައުމެއްގެ ރައްޔިތުން މިނިވަންވެފައިވެސް ތިބެދާނެ. އަޅުގަނޑު ދެކޭ ގޮތުގައި މިނިވަންކަމަކީ އަޅުވެތިކަމެއް ބަންދެއް ނެތް، ގާނޫނީ އަދި ސިޔާސީ ހައްގުތައް ކަށަވަރުވެ ލިބިގެންވާ، އެމީހަކު ބޭނުން ގޮތަކަށް ބޭނުން ޚިޔާލެއް ފާޅުކޮށް އުޅެވުން. އެމީހަކަށް އެމީހަކު ބޭނުންވި ގޮތަކަށް އުފަލުގައި އުޅެވުން. މިހެން ނަންގަތެއް ކަމަކު އެކަމުގައިވެސް ހައްދެއް އޮންނަންވާނެ. އެމިނިވަންކަމަކީ އަނެކާގެ މިނިވަންކަން ނަގާލާ ކަމަކަށް ވެގެންނުވާނެ އަދި މުޖުތަމައު ފިތުނަވެރިކުރުވާ ކަމަކަށްވެގެން ނުވާނެ. އަޅުގަނޑުމެން އެންމެން މިއުޅެނީ މުޖުތަމައެއްގެ ތެރޭގައި. ވަކިވަކީން އެކަހެރިކޮށެއް ނޫން. އެހެންވީމާ މިނިވަން ވާންޖެހޭނީ މިނަންގަތް ކަންކަމަށް ރިއާޔަތްކުރުމާއެކު.\nމުހައްމައިދި: ހުސެންދި އެވިދާޅުވީ ވަރަށް ރަނގަޅު ވާހަކައެއް. ދެން އަޅުގަނޑު ގަބޫލުކުރާ މިނިވަންކަމުގެ ވާހަކަ ދަންނަވާލާނަން. އަޅުގަނޑު ގަބޫލުކުރާ މިނިވަންކަމަކީ އެމީހެއްގެ ނަފްސާއި ދީނާއި ވިސްނުމާއި ފިކުރާއި އަހުލުންނާއި މުދަލަށް އަމާންކަމާއި ރައްކާތެރިކަން ލިބިފައި އޮތުން.\nނާއިބު ތަކުރުފާނު: ތިއީ މިނިވަންކަން ކަމުގައި ވާނަމަ ބައެއް ފަހަރު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ތިފަދަ މިނިވަންކަމެއް ލިބިފައި އެބައޮތްތޯއޭވެސް ސުވާލުކުރެވޭ. ކޮންމެއަކަސް ދިވެހިރާއްޖެ ބައެއްގެ އަޅުވެތިކަމުން މިންޖުވެ ސަލާމަތްވީ ވާހަކަ ދެކެވެމުންދާއިރު ދިވެހީން އެއްވެސް އިރެއްގައި ބޭރުބައެއްގެ އަޅުވެތިކަމުގެ ދަށުގައި އޮތްބާއޭވެސް ހިތަށް އަރާ. ކުރިން އަޅުގަނޑު ދެންނެވި ފަދައިން ޓީވީ ރޭޑިޔޯތަކުން އިވެނީ އެހެން ކިޔާ އަޑު. މުހައްމައިދި އެކަމާބެހޭ ގޮތުން ވިދާޅުވަނީ ކީކޭތޯ؟\nމުހައްމައިދި: ނާއިބުތަކުރުފާނު ތި ބުނުއްވި ފަދައިން އަޅުވަތިކަމަކުން މިނިވަންވީ ވާހަކައެއް ދެކެވޭ. ޚާއްސަކޮށް މި ޖުލައިން 26 ގުޅިގެން މިއަންނަ ދުވަސްތަކުގަ. ދެން ދިވެހިން އަޅުވެތިވިތޯ ނުވޭތޯއޭ ކުރެވޭ ސުވާލަށް ދިޔުމުގެ ކުރިން ދިވެހިރާއްޖޭގެ މާޒީގައި ވޭތުވެގެން ދިޔަ ތާރީޚުގެ މައްޗަށް ބަލާލަން އެބަޖެހޭ. ތާރީޚު ދިރާސާކުރައްވާ އެކިއެކި ބޭބޭފުޅުންގެ ތަފާތު އެކިއެކި ހޯދުންތަކުން ދިވެހިރާއްޖޭގައި މީހުން ދިރިއުޅޭތާ ތިންހާސް ހަތަރުހާސް އަހަރުވެދާނެޔޭ އެބަ ބުނެވޭ. އެހެންނަމަވެސް އެ ދިގު ތާރީޚު ވާހަކަ އެނގޭނެ ފަދަ ލިޔެކިޔުންތަކެއް އަޅުގަނޑުމެންނާ ހަމައަށް އައިސްފައި ނުވާތީ އެ ޒަމާންތަކުގައި ހިނގާފައިވާ ކަންކަމާމެދު މާބޮޑު އެއްޗެއް ދަންނަވާކަށް ނޭނގޭ. އެހެންނަމަވެސް އެނގޭ ކަމަކީ ދިވެހީންނަކީ ވަރަށް ބޯދާ ނަސްލެއްކަމާއި މިރާއްޖޭގައި އޮތީ މުސްކުޅި ސިވިލައިޒޭޝަނެއްކަން. އެގޮތުން ބަލާކަމަށްވަންޏާ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ތާރީޚުގެ ތެރޭގައި މިނިވަންކަމާއި އަޅުވެތިކަމުގެ ހާދިސާތައް ހިނގާފައި ހުރުން އެކަށީގެންވޭ. އަޅުގަނޑުމެންނަށް އެންމެ ދުރަށް އެނގެން އޮތް އެންމެ ދުރު ހާދިސާއަކީ މީލާދީން ނުވަސަތޭކައިގެ އަހަރުތަކުގެ ފަހުކޮޅުގައި ނުވަތަ އެއްހާހުގެ އަހަރުތަކުގެ ކުރީކޮޅުގައި އިންޑިޔާ ބައްރުގެ ދެކުނު ސަރަހައްދުގައި އޮތް ބޮޑު އަންބަރާތޫރީ ވެރިކަމެއް ކަމަށްވާ ޗޯޅާއިންގެ މީހުން ދިވެހިރާއްޖެ ނުވަތަ ދިވެހިރާއްޖެއިން ބައެއް ހިފައިގެން އަޅުވެތިކޮށްގެން އުޅުނު އުޅުން. އެހެންނޫންތޯ ހުސެންދި.\nހުސައިންދީދި: އާދެ، މުހައްމައިދި ތި ވިދާޅުވި ފަދައިން ޗޯޅާއިން ދިވެހިރާއްޖޭގެ ތިލަދުންމަތީގެ އަތޮޅުތައް ހިފައިގެން އުޅުނު. އެކަން އެމީހުންގެ ރެކޯޑުތަކުން އެނގެން އެބައޮތް. ދިވެހިރާއްޖެ ހިފުމަކީ އެމީހުންނަށް ލިބުނު ވަރަށް ބޮޑު ކާމީޔާބީއެއް ކަމަށް އެމީހުން ދުށް. ސަބަބަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ އަތޮޅުތައް އެތުރިފައި އޮތް ގޮތުން ބޭރުގެ އެއްވެސް ބަޔަކަށް ދިވެހިރާއްޖެ ހިފުމަކީ ވަރަށް ދަތިކަމަކަށްވެފައި އޮތީ. ދިވެހިރާއްޖެ މިނިވަންކަންމަތީ ދެމިގެން އައި އައުމުގެވެސް އެންމެ ބޮޑު ސަބަބަކީވެސް އެއީ. މި ނަންގަތް ޗޯޅާއިންގެ މީހުން ރާއްޖެ ހިފުމުން އެމީހުންގެ ވެރިޔަކަށް ހުންނެވި ރާޖާރާޖާ ދަގްރޭޓޭ ކިޔުނު ރާޖާ އޭނާ ބިނާކުރި ފައްޅީގައިވެސް އެވާހަކަ ކަނޑައިނެގި ވާހަކަ އޮވޭ.\nމުހައްމައިދި: އާދެ، ތިޔަ ވާހަކައެއް ތާރީޚުގެ ފޮތްފޮތުންވެސް ފެނޭ. އަޅުގަނޑަށް ލަފާކުރެވޭ ގޮތުން މަލިކުގެ އުތުރަށް އެހެރަ ލަކްޝަދީބުގެ ރަށްތަކަކީވެސް އިހުގައި ދިވެހި ރަށްތަކެއް. އެރަށްތައް ރާއްޖެއަށް ގެއްލުނީވެސް އެދުވަސްވަރު. އޭރު އެރަށްތަކުގައި މީހުން އާބާދުވެފައިނުވާތީ ފަހުން ދެކުނު އިންޑިޔާގެ މީހުން އާބާދުވެ ދިވެހިކަން ކެނޑިގެން ދިޔައީ. ކޮންމެއަކަސް ރާއްޖެއިން ބައެއް ނަމަވެސް އޭރު އޮތީ ބޭރު ބައެއްގެ އަޅުވެތިކަމުގެ ދަށުގައި. ބުނެވޭ ގޮތުގައި އެގޮތުގައި ސަތޭކަ އަހަރުވާންދެން ދެމި އޮތް. އެެހެން އޮއްވާ ރާއްޖެ އަލުން އެއްގައުމެއްގެ ގޮތުގައި ހެއްދެވީ އޭރު ދިވެހިރާއްޖޭގައި ރަސްކަންކުރައްވަމުން ގެންދެވި ތީމުގޭ ދަރިކޮޅުގެ މަހާބާރަނަ މަހާރަދުންނޭ ކިޔުނު ރަސްކަލެއް. މިކަމަށް ލޯމާފާނުން ހެކިލިބޭ. އެކަމަކު މި ދުވަސްވަރަކީ ދިވެހިރާއްޖެ އިސްލާމްވުމުގެ ކުރީގެ ދުވަސްވަރެއް. އޭރު ދިވެހީންގެ ދީނަކީ ބުދުދީން. ދިވެހިރާއްޖެ އިސްލާމީ ގައުމަކަށްވީ 1153 ވަނަ އަހަރުގެ ތެރޭގައި އޭރު ހުންނެވި ތީމުގޭ ދަރިކޮޅުގެ ރަސްގެފާނު ތަބްރޭޒުގެފާނުންގެ އަތްޕުޅު މައްޗަށް އިސްލާމްވެވަޑައިގެންނެވި ހިސާބުން.\nހުސައިންދީދި: މިހާރު ބަހުސްގެ ތެރެއަށް ތަބްރޭޒުގެފާނުންގެ ވާހަކަ ވެއްދެވީ ދެއްތޯ؟ ނާއިބު ތަކުރުފާނު އެއައްސަވަނީ މިނިވަންދުވަހާ ގުޅޭ ވާހަކަތައް. އިސްލާމްވި ދުވަހާ ގުޅޭ ވާހަކަތަކެއް ނޫން. ތީ މުޅީން އެހެން ބަހުސެއް. ތިހެން އަދި ތަބްރޭޒީގެފާނޭ ވިދާޅުވިއެއްކަމަކު ބަރްބަރީ ކަމަށް ހެކި ލިބޭނެ ކިތަންމެ ކަމެއް އެބަހުރި. އެވާހަކަ ބާއްވާ. އެކަމާ ބަހުސްކުރާނީ އެހެން ދުވަހަކުން.\nމުހައްމައިދި: އަޅުގަނޑަށް އެނގެޔޭ އަޅުގަނޑު ތަބްރޭޒީއޭ ދަންނަވާއިރަށް ހުސެންދި ތިހެން ވިދާޅުވާނެކަން. އެބަހުސަކީވެސް އެއް ދުވަހަކު މިހެން ތިބެގެން ކޮށްލަން ރަނގަޅު ބަހުސެއް.\nނާއިބު ތަކުރުފާނު: އާދެ، އާދެ، ތީވެސް ވަރަށް ޝައުގުވެރި ބަހުސަކަށްވާނެ. ހުސެންދީ އެ ޗޯޅާއިންގެ ފަރާތުން މިނިވަންވެ ދިވެހީން އެމިނިވަންކަންމަތީ ކިހާ ދުވަހެއް ވާންދެން ތިބިތޯ؟\nހުސައިންދީދި: ލައްކަ ދުވަހު ތިބި. ގާތްގަނޑަކަށް ނަންގަންނަންޏާ ފަސްސަތޭކައެއްހާ އަހަރު ދިވެހީން އެމިނިވަންކަންމަތީ ހޭދަކުރި. ދެވަނަ ފަހަރަށް ދިވެހިރާއްޖޭގެ މިނިވަންކަމަށް ބުރޫއެރީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ އެތެރޭގައި އުފެދުނު ސިޔާސީ ހަމަނުޖެހުމެއްގެ ތެރެއިން. އޭރު ރާއްޖޭގައި ރަސްކަންކުރައްވަމުން ގެންދެވީ މަޝްހޫރު ހިލާލީ ދަރިކޮޅުން. ހިލާލީ ދަރިކޮޅުގެ ރަސްކަމަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގައި އެންމެ ބޮޑަށް ސިޔާސީ ހަމަނުޖެހުން އޮތް ދުވަސްވަރު. ވާހަކާގައިވެސް ކިޔައެއްނޫންތޯ އެއްރޭ އެއްދުވާލުންވެސް ބާރަ ފަހަރަށް ރަސްކަން ބަދަލުވެގެންދާ ވާހަކަ.\nމުހައްމައިދީ: ހުސެންދީ އަދި މަޑުކޮށްލައްވާ. ތިވާހަކައިގެ ކުރިޔަށް އިތުރުކޮށްލަންޖެހޭ ވާހަކައެއް އެބައޮތޭ. އެޔަކީ ތީގެ އަހަރުތަކެއް ކުރީން ހިލާލީ ދަރިކޮޅުގެ ރަސްކަލެއް ކަމަށްވާ އައްސުލްތާނު ޔޫސުފު ދެވަނައިގެ ދުވަސްވަރު ޗައިނާގެ މިންގް އަންބަރާތޫރު ކަނޑުމަތީ ސިފައިންގެ ވެރިޔަކަށް ހުންނެވި ޗެންގްހޯއޭ ކިޔުނު މީހަކު ބޮޑު އަރުމާދެއްގައި މިސަރަހައްދަށް އައިސް ސިލޯނުގެ ރަސްގެފާނު ހައްޔަރުކޮށްގެން ކޮއްޓަކަށް ލައިގެން ދިވެހިރާއްޖެއަށް އައިސް ރާއްޖޭގެ ރަސްގެފާނަށް ބިރުދައްކައި ޗައިނާއަށް ދިވެހިރާއްޖެއިން ޖިޒީދައްކާ ގައުމެއްގެ ގޮތުގައި ހަދައިގެން ރާއްޖެއިން ޗައިނާގެ އެމްޕަރަރއަށް ބައިވަރު ހަދިޔާ ގެންދިޔަ ވާހަކައެއް އެތާނގެ ތާރީޚުގައި އޮވޭ ނޫންތޯ؟\nހުސައިންދީދި: ތިވާހަކަ އޮވޭ. އެކަމަކު ދިވެހިރާއްޖޭގެ ތާރީޚުން މާ ރަނގަޅަކަށް ފިލާކަށް ނެތް. އަދި އެފަހުން ޗައިނާއަށް ޖިޒީއެއްގެ ގޮތުގައި އެއްޗެއް ފޮނުވިކަން އެނގޭކަށްވެސް ނެތް. ދިވެހި ރަސްރަސްކަލުން އިހު ޒަމާނުއްސުރެ ދޭދޭ ގައުމުތަކުގެ މެދުގައި ގުޅުން ބަދަހިކޮށް ދިވެހި ވިޔަފާރިތައް ކުރިއެރުވުމުގެ ބޭނުމުގައި އެގޮތަށް އެކި ގައުމުތަކަށް ވެދުން ފޮނުއްވަމުން ގެންދެވި. މީލާދީން 362 ގައިވެސް ރޯމަން އެމްޕަރަރ ޖޫލިއަންގެ އަރިހަށް ވެދުން ފޮނުއްވިކަމަށް އެތަނުގެ ތާރީޚުގައި އޮވޭ ނޫންތޯ؟\nއައްޑުއަތޮޅުގެ އޮޑިއެއް ---\nމުހައްމައިދި: އާދެ، އާދެ، ތިވާހަކަ އަހަން.\nހުސައިންދީދި: ކޮންމެއަކަސް ޕޯޗުގީޒުންނޭ ކިޔުނު މީހުންނާ ދިވެހީންނާ ދެމެދުގައި މި ހިނގި ކަމެއް ހިނގައިގެން ދިޔައީ ހިލާލީންގެ ދުވަސްވަރު ތިޔަ ވިދާޅުވި ޔޫސުފް ރަސްގެފާނަށް ފަހު ރަސްކަމަށްވަޑައިގެންނެވި ރަސްރަސްކަލުންގެ ތެރެއިން އެންމެ ފުރަތަމަ ކަޅު މުހައްމަދު ރަސްގެފާނުގެ ދުވަސްވަރު. އެދުވަސްވަރު އިންޑިޔާ ބައްރުގެ ގޯވާގައި އުޅުނު ޕޯޗުގީޒުންގެ ލޯތައް ހުރީ މިރާއްޖޭގެ މައްޗަށް އަމާޒުވެފައި. އޭރު ރާއްޖޭގައި އުފައްދަމުން ދިޔަ ރޯނަކީ މުޅި ސަރައްހަދުގައިވެސް އުފައްދާ އެންމެ ކޮލިޓީ ރޯނު. މިޔަކީ ޕޯޗުގީޒުންގެ އުޅަނދު ފަހަރަށް ވަރަށް ބޭނުންތެރި އެއްޗެއް. އަދި ހަމަ އެހެންމެ ދިވެހިރާއްޖެއިން ހިލައިގެން ބޭރުކުރި ބޮއްޔަކީވެސް އެފަދަ ބޭނުންތެރި އެއްޗެއް. އެހެންކަމުން އެމީހުން ތިބީ މިތަކެތީގެ ވިޔަފާރީގެ ކޮންޓްރޯލް ހޯދަން ފުރުސަތަކަށްވެސް ބަލަބަލައި. އެކަމަކު ވަގުތުގެ ގޮތުން މާ ދިގުކޮށް، މާ ތަފްސީލުކޮށް އެވާހަކަ ދައްކާކަށް ނެތީން.\nއެވަގުތު ގޭތެރެއިން ތަބަކެއް ހިއްޕަވައިގެން ހުސައިންދީދިގެ އަނބިކަނބަލުން ކައްދައިދި ވަޑައިގެންނެވިއެވެ. އޭގައި ހުރީ ތިންކަލުންނަށް ހުރި ހަވީރުގެ ސަޔެވެ. ހެދިކާގެ ދެތިން ބާވަތަކާއި ކިރު ސަޔެވެ. އެތަނުގައި ހުރި ކުޑަ މޭޒެއްގެ މަތީގައި ތަބައް ބެހެއްޓެވުމަށްފަހު ފަތްސިލުނބުކޮޅު ހިއްޕަވައިގެން ކައްދައިދި އެތެރެއަށް ވެދެވަޑައިގެންނެވިއެވެ.\nހުސައިންދީދި: ކޮބާ ދެން ވާހަކަ ދައްކާނީ ސައިވެސް ބޮމުން. ދެބޭފުޅުންވެސް ފައްޓަވާ! ބިސްމިއްލާހި!\nމުހައްމައިދި: އާދެ، ސައިބޮއެގެން ވާހަކަދައްކަން މަޑުކޮށްފިއްޔާ މަޣްރިބަށްވެސް ނުނިމޭނެ.\nނާއިބުތަކުރުފާނު: އެހެން، އެހެން. ދެން އަނެއްކާ މިޒާތްޒާތުގެ ވާހަކަތަކަކީ މިހެން ތިބެ ގަޑިއެއް ދެގަޑިއިރު ތެރޭގައި ދައްކައި ނިންމާލެވޭނެ ވާހަކަތަކެއް ނޫން. އަޅުގަނޑަށް ފެންނަނީ ދެކަލުންވެގެން މި ވާހަކަތައް ފޮތެއްގައި ލިޔެގެން ނެރެން. މިހާރު ބައެއް މީހުން މިދައްކާ ވާހަކަތަކުން ބޮލަށް ތުރާވޭ. އެމީހަކު ހިތުހުރި ގޮތަކަށް ހަދަހަދައިގެން ތާރީޚުގައި ނުވެސް ނެތް ވާހަކަ ހުރި ކަމަށް ހަދައިގެން ކިޔަމުން ދަނީ.\nހުސައިންދީދި: ތަކުރުފާނު ތިޔަ ވިދާޅުވީ ހައްގު ތެެދެއް. އެއްބަޔަކު ދަނީ އެގަހުކޭލެއް މިގަހުކޭލެއް ނޭނގޭ ވަރަށް ދިވެހި ތާރީޚު ބަދަލުކޮށް އޮޅުވަމުން. ތިޔަ ވިދާޅުވިހެން ފޮތެއް ލިޔާން އެބަޖެހޭ. މުހައްމައިދި އަރިހުގައިވެސް ތިވާހަކައެއް އަޅުގަނޑު ކިތަންމެ ފަށަކުން ދައްކައިފިން.\nމުހައްމައިދި: އާދެ! ވަރަށް ގިނައިން ދައްކަވައިފި. ދެން އިތުރަށް މަޑުކޮށްގެން ތިއްބާ އަޅުގަނޑުމެންނާއެކީ މިއެއްޗެއްވެސް ނެތި ފަނާވެގެން ހިނގައިދާނެ. މިހާރު މިތިބީވެސް މިއަތަށްވުރެ އެއަތް ގާތްވެފާ! ދެން ވާހަކަ ކުރިޔަށް ގެންދަމާ ހިންގަވާ!\nބޮޑުރަސްގެފާނުގެ ދުވަސްވަރު ޕޯޗުގީޒުން ދިވެހިރާއްޖެއަށް ދިން ހަމަލާ ދައްކައިދޭ ކުރެހުމެއް ---\nހުސައިންދީދި: އާދެ! ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހިލާލީ ރަސްކަމުގެ ހަމަނުޖެހުމުގެ ތެރެއިން ނުވަ ވަނަ ހަސަން ރަސްގެފާނޭ ކިޔުނު ޒުވާން ރަސްކަލަކު ރަސްކަން ނުކުރެއްވިގެން އަމިއްލަފުޅަށް ރަސްކަމުން ފައިބައިވަޑައިގެން ރާއްޖެ ދޫކުރައްވައި އިންޑިޔާ ބައްރަށް ވަޑައިގެން ގޯވާގައި ތިބި ޕޯޗުގީޒުންގެ މަދަދާއެކީގައި އަލުން ރަސްކަން ހޯއްްދެވުމަށް ކުރެއްވި މަސައްކަތުގެ ތެރެއިން މި ޕޯޗުގީޒުންނޭ ކިޔާ ބަޔަކު ރާއްޖެ ހިފިޔޭ އެކިޔަނީ. މިދެންނެވި ރަސްގެފާނުވެސް އެމީހުންގެ އެހީތެރިކަން ދޭނޭ ފަދަޔަކުން އިސްލާމްދީން ދޫކުރައްވައި އެމީހުންގެ ދީނަށްވެސް ވެދެވަޑައިގެންނެވީ. ގޯވާގެ ޕޯޗުގީޒުންގެ ތެރޭގައި ހުރި ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުޅެ ބޮޑުވި ދިވެހީންނާއި ދިވެހިރާއްޖެ ދަންނަ އަނދިރި އަނދިރީންނޭ ކިޔުނު މީހަކު އިސްވެ ހުރެގެން ރާއްޖެއަށް ހަމަލާދީ އޭރު ރަސްކަމުގައި ހުންނެވި އަލިރަސްގެފާނު ޝަހީދުކޮށްލުމަށްފަހު ރާއްޖެ ހިފީ. ޕޯޗުގީޒުންނަށް ރާއްޖެ ހިފުނީ ދެތިން ފަހަރެއްގެ މަތީން އައިސްގެން. ކޮންމެއަކަސް މިދެންނެވި އަނދިރި އަނދިރީންނެއް މާލެއަށް އަރައި ރާއްޖޭގެ މައްޗަށް ވެރިވެގަނެ ރާއްޖޭގައި ވެރިކަން ކުރަމުން ދިޔައީ ޕޯޗުގަލްގައި ހުންނެވި އެމީހުންގެ ރަސްގެފާނުގެ ނަންފުޅުގައެއް ނޫން. އޭނާ އެވެރިކަމެއް ކުރީ ކަރައިގައި ހުންނެވި ނުވަވަނަ ހަސަން ރަސްގެފާނުންގެ ނަންފުޅުގައި. އެހެންވީމާ ރަސްކަލަކީ ދިވެއްސެއްތާ ދެއްތޯ! ދެން ރަސްކަލަކީ ދިވެއްސެކޭ ދެންނެވިޔަސް ދިވެހީންގެ ދީނުން ފުރެދިފައި ހުންނެވި ބޭފުޅަކަށްވީތީއާއި އެބޭފުޅެއްގެ ނަންފުޅުގައި ވެރިކަން ހިންގާން ތިބީ ބޭރު ފުރެއްދެ ދީނުގެ ބަޔަކަށް ވީތީ ދިވެހީންގެ ތެރެއިން ހިތްވަރުގަދަ ބަޔަކު އެމީހުންނާ ދެކޮޅަށް ނިކުންނެވީ. އާދެ ބޮޑުތަކުރުފާނާ، އަލިތަކުރުފާނާ، ހަސަންތަކުރުފާނާ، ދަންޑެހެލާ ދެ ހާޖީން ނިކުންނަވައި ދިވެހިރާއްޖެ ފުރެއްދެ ދީނުގެ މީހުންގެ ކިބައިން މިންޖުކުރައްވައި ދިވެހީންގެ ވެރިކަމުގެ ދަށަށް ގެންނެވީ. އެއީ ގާތްގަނޑަކަށް 15 ނުވަތަ 17 އަހަރެއްހައި ދުވަސް ފަހުން. އޭގެ ފަހުން ދުއިސައްތައެއްހާ އަހަރު އެގޮތުގައި އެމިނިވަންކަންމަތީ ދިވެހިރާއްޖެ އޮތުމަށްފަހު އަނެއްކާ އެހެންބައެއްގެ ދަށަށް ދިވެހިރާއްޖެ ދިޔައީ. އެބައި މުހައްމައިދި ކުރިޔަށް ގެންދަވާ!\nމުހައްމައިދި: މައްސަލައެއް ނެތް. އަޅުގަނޑަށް އެނގި ހުރި މިންވަރަކުން ދަންނަވާނަން. ހަގީގަތުގައި ތިޔަ ވިދާޅުވި ދުއިސައްތައެއްހައި އަހަރު ފަހުން ދިވެހިރާއްޖެއަށް ހަމަލާދީ ދިވެހިރާއްޖެ ހިފި ހާދިސާޔާ ތިޔަ ވިދާޅުވި ޕޯޗުގީޒުންނާއި ބޮޑުތަކުރުފާނުގެ ހާދިސާއާ ކޮންމެވެސް ވަރަކަށް ގުޅުމެއް އެބައޮތް. އެ ގުޅުމަކީ ބޮޑުތަކުރުފާނު ޕޯޗުގީޒުންގެ ކިބައިން ދިވެހިރާއްޖެ މިނިވަންކުރެއްވީ މަލާބާރުކަރައިގެ ހޮޅީންގެ އެހީތެރިކަމާއެކު ކަމަށްވުން. އާދެ، އަލީރާޖާގެ އެހީތެރިކަމާއެކުގައި ކަމަށްވުން.\nއަލިރަސްގެފާނު ޒިޔާރަތް ---\nނާއިބު ތަކުރުފާނު: ހޮޅީންނަކީ އެއީ ހޮލޭންޑް މީހުންތޯ؟\nމުހައްމަދި: ނޫން. ހޮލޭންޑް ނުވަތަ ޑަޗު މީހުންނަށް ދިވެހީން ކިޔައި އުޅުނީ ލަންދޭސީންނޭ. ލަންދޭސީންގެ ވާހަކަވެސް ދިވެހި ތާރީޚުގައި އަންނާނެ. އެއީ ސިލޯނާ ގުޅޭ ވާހަކަތަކުގެ ތެރެއިން. ހޮޅީންނަކީ މަލާބާރުކަރައިގެ މީހުންނަށް ކިޔާ ނަމެއް. މިޒަމާނުގެ ގޮތުންނަމަ އެއީ މަލިޔާޅީންގެ މީހުން. މަލިޔާޅަމް ބަހަށްވެސް ދިވެހީން ކިޔަައިއުޅުނީ ހޮޅިބަސް. ދެކުނު އިންޑިޔާގެ ކަންނަންނޫރޭ ކިޔުނު ސަހަރުގެ ރަސްކަލެއް އަލީރާޖާއަކީ. އަސްލު އަލީރާޖާއަކީ ވަކި މީހަކަށް ކިޔާ ނަމެއް ނޫން. އެޔަކީ އެތާގެ ރަސްކަމުގައި ހުންނަ ކޮންމެ ފިރިހެނަކަށް ކިޔާ ލަގަބު ނަމެއް. ކޮންމެއަކަސް ބޮޑުތަކުރުފާނު ރާއްޖެ ސަލާމަތްކުރެއްވީ އަލީރާޖާގެ ސިފައިންގެ އެހީތެރިކަން ލިބިގެން. އެކަމަކު އެ އެހީތެރިކަމެއް އެމީހުން ދިނީ އޭގެ ބަދަލުގައި ދިވެހިރާއްޖޭގެ ރަށްތަކެއް އެމީހުންނަށް ދޭން އެއްބަސްވެގެން. އެހެންނަމަވެސް ބޮޑުތަކުރުފާނު ހެއްދެވި ގޮތަކީ އެމީހުންނަށް އޭގެ ބަދަލުގައި ކުޑަކުޑަ ރަށްގަނޑެއް ދެއްވީ. އެއީ ދޮނަކުޅި. އެކަމާ އެމީހުން ނުރުހުންވެ އުތުރުގެ ބައެއް ރަށްތަކަށް ހަމަލާދީ ލޫޓުވާލާފަ ފައިބައިގެން ދިޔަކަމަށް ތާރީޚުގައި އޮވޭ. އެއަށްފަހު އަލީރާޖާއިން އަބަދަވެސް އުޅުނީ ދިވެހިރާއްޖެ ހިފަން ހިތުލައިގެން. އެގޮތުން އެމީހުންގެ މިފަދަ ހަމަލާތައް އެކި ދުވަސްވަރު ދިވެހިރާއްޖެއަށް ފޯރި.\nހުސައިންދީދި: މުހައްމައިދި މަލާބާރީންގެ ހަމަލާތަކުގެ އިތުރުން ޕޯޗުގީޒުންގެ ހަމަލާތައްވެސް އެފަހުން އައިތާ. ބޮޑުރަސްގެފާނުގެ ދުވަސްވަރު ޕޯޗުގީީޒުންގެ ބަޔަކު އުޅަނދުފަހަރުގައި އައިސް މާލެއަށް ހަމަލާދިން ވާހަކަ އަޅުގަނޑުމެންގެވެސް އަދި އެމީހުންގެވެސް ތާރީޚުގައި އޮވޭނޫންތޯ؟\n1887 ގައި ދިވެހިރާއްޖެ އިނގިރޭސީންގެ ހިމާޔަތުގެ ދަށަށް ދިޔަ އެގްރީމެންޓުގައި ސިއްކަ ޖެއްސެވި ކީރިތި މަހާރަދުން އައްސުލްތާނު މުހައްމަދު މުއީނުއްދީން2---\nމުހައްމައިދި: އާދެ! ތި ވާހަކަ އޮވޭ! ތިޔަށްފަހުތާ ބޮޑުރަސްގެފާނު މާލެ ވަށައި ބޮޑުފާރު ރާނުއްވައި ބުރުޒުތައް ހެއްދެވީ. ކޮންމެއަކަސް ބޮޑުރަސްގެފާނުގެ ދަރިކަލުން އިސްކަންދަރު ރަސްގެފާނުގެ ޒަމާނުގައި މަލާބާރީންގެ ހަމަލާތައް އިންތިހާއަށް ބޮޑުވެގެން އެމީހުންނަށް ފިލާވަޅެއް ދެއްވުމުގެ ބޭނުންފުޅުގައި ދިވެހި ސިފައިން ފޮނުއްވައިގެން އަލީރާޖާގެ ވެރިކަމުގެ ދަށުގައި އޮތް ދީވަންދުރޯގެ ރަށްތަކަށް ހަމަލާދެއްވައި މަލިކުގެ ބޮޑުން ހައްޔަރުކޮށް މާލެ ގެންނަވައި ދިވެހިރާއްޖޭގެ ރަދުންނަށް ވާރުދައްކާ ރަށެއްގެ ގޮތުގައި މަލިކު ހަމަޖެއްސެވީވެސް. ވަރަށް އިހުޒަމާނެއްގައި މަލިކަކީ ދިވެހި ރަށަކަށްވިޔަސް ބޮޑުތަކުރުފާނުގެ ދުވަސްވަރުވެސް އަދި އޭގެ ފަހުން އިސްކަންދަރު ރަސްގެފާނުގެ ދުވަސްވަރާ ޖެހޭންދެން މަލިކު އޮތީ ކަންނަންނޫރު އަލީރާޖާ ރަށެއްގެ ގޮތުގައި. އެހެންނަމަވެސް އަބަދުވެސް އެރަށުގައި އުޅެމުން އައީ ދިވެހީން. އިސްކަންދަރު ރަސްގެފާނު މަލިކު ހިއްޕެވުމަށްފަހު ކޮރުބަންޑާރައިންގެ ރަސްކަމުގައި ހޮޅީން ރާއްޖެއަށް ހަމަލާދީ ހިފަންދެން މަލިކު އޮތީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ރަށެއްގެ ގޮތުގައި ކަން އެ ދެމެދަށް ރަސްކަންކުރެއްވި އެންމެހައި ރަސްރަސްކަލުންގެ ރަސްމީ ސިއްކަ ޖައްސަވާފައިވާ ރަސްމީ ފަތްފަތްކޮޅުތަކުން ސާބިތުވޭ. މިދެންނެވި ހޮޅީންގެ މީހުން ރާއްޖެ ހިފުމުގައި އޭރު ރާއްޖޭގައި ފަނޑިޔާރުކަން ކުރެއްވި މުހައްމަދު ޝަމްސުއްދީނާއި އެކަލޭގެފާނާ އެއްބަފާ އަޚު އޭރުގެ ޚަތީބު މަނިކުފާނު އަހުމަދު މުހްޔިއްދީނުގެ އެހީތެރިކަން ލިބުނުކަން ތާރީޚުގެ ލިޔެކިޔުންތަކުން އެނގޭ. މި ދެކަލުންނަކީވެސް މަޝްހޫރު ފަނޑިޔާރު ކަލޭގެފާނު ހަސަން ތާޖުއްދީނުގެ ދެ ދަރިކަލުން. އެކަމުގެ ތަފްސީލަށް ދާނީ އެހެން ފަހަރަކުން. އެފަހަރު ރާއްޖޭގެ ރަދުން ހައްޔަރުކޮށްގެން ރަދުންގެ ލޯފުޅު ކޮނެލައިގެން އަލީރާޖާ އޭނާގެ މައްޗަށް އޭރު ހުންނެވި މައިސޫރުގެ ހައިދަރު އަލީއަށް ވެދުމަށް އެރުވުނު ވާހަކައެއް އެބައިމީހުންގެ ތާރީޚުގައިވެސް ލިޔެވިގެންވޭ. ކޮންމެއަކަސް ދިވެހިރާއްޖެ އިސްލާމްވީ ފަހުން ބޭރު ގައުމެއްގެ ބޭރު ރަސްކަލެއްގެ ބާރުގެ ދަށަށް ދިވެހިރާއްޖެ ދިޔަކަން އެނގެން އޮތް ފަހަރަކީ މީ. މިކަމެއް ހިނގީ މީލާދީން 1752 ވަނަ އަހަރުގެ ތެރޭގައި. އެހެންނަމަވެސް މާތްރަސްކަލާނގެ ހެޔޮ ރަހުމަތުން އެއަޅުވެތިކަމުގައި ދިވެހިރާއްޖެ އޮތީ ހަތަރުމަހެއްހާ ދުވަހު. މުލީގޭ ދޮން ހަސަން މަނިކުފާނާއި އެމަނިކުފާނަށް ވާގިދިން ބަޔަކާ އެކީ ނުކުމެވަޑައިގެން އޭރު މާލޭގެ މައްޗަށް ވެރިޔަކަށް ލާފައި ހުރި މަލިކު މުހައްމަދު ބަންޑޯރު މަނިކޭ ކިޔުނު މީހަކާއި އޭނާޔާއެކު ތިބި ހޮޅީންނާ ހަނގުރާމަކުރައްވައި އަލީރާޖާގެ އަތްދަށުން ދިވެހިރާއްޖެ މިނިވަންކުރެއްވި ކުރެއްވުމަކީ އަޅުގަނޑު ދަންނަވާނީ ދިވެހިރާއްޖެ ހަގީގަތުގައި މިނިވަންވީ ދުވަހޭ. ދިވެހިންގެ އަސްލު މިނިވަން ދުވަހަކީ އެއީއޭ. ސަބަބަކީ 1752 ރާއްޖެއިން ގެއްލި، މިނިވަން ނުވެ އޮތް މަލިކަށް ވީ ގޮތާމެދު ނާއިބު ތަކުރުފާނު ވިސްނަވާލައްވާ! އަލީރާޖާގެ އަތްދަށުން، އިންޑިޔާބައްރުގެ ގައުމުތަކަށް އަތްގަދަކޮށް މުޅި އިންޑިޔާގައި ވެރިކަން ކުރި އިނގިރޭސީންގެ އަތްދަށަށް ގޮސް އެންމެފަހުން އިންޑިޔާއަށް މިނިވަންކަން ދިން އިރު މަލިކުވީ މިނިވަން ޖުމްހޫރީ އިންޑިޔާގެ ޔޫނިއަން ޓެރިޓަރީއެއްގެ ރަށަކަށް.\nނާއިބު ތަކުރުފާނު: ތި ވިދާޅުވީ ހައްގު ތެދު ވާހަކަފުޅެއް. ދޮން ބަންޑާރައިން މެދުވެރިކުރައްވައި މާތްރަސްކަލާނގެ އަލީރާޖާގެ ކިބައިން ދިވެހިރާއްޖެ މިނިވަން ނުކުރެއްވި ނަމަހީ ރާއްޖެވެސް އޮތީހީ އެފަދަ ގޮތަކަށޭ ދެންނެވިދާނެ ދެއްތޯ!\nހުސައިންދީދި: ޝައްކެއް ނެތް. އެހެންވީމާ ދޮންބަންޑާރައިންނަށް ދިވެހީންވަނީ ވަރަށް ބޮޑުތަނުން ދަރާފައި. ދިވެހި މިނިވަންކަމުގެ އެންމެ އިސް ބައްޕައަކީ ދިވެހީންގެ މިނިވަންކަމުގެ އެންމެ އިސް ބަތޮލަކީ އެއީ!\nނާއިބު ތަކުރުފާނު: ދެން އެފަހުން ދެއްތޯ އިނގިރޭސީންނެއް މިތަނަކަށް މިއައީ؟\nހުސައިންދީދި: އާދެ! އޭގެ މާފަހުން. ދޮންބަންޑާރައިން މިތަނުގައި ގާއިމުކުރެއްވި ހުރާގޭ ދަރިކޮޅުގެ ރަސްކަމުގެ ދުވަސްވަރުގައި. އިނގިރޭސީން އިންޑިޔާ ބައްރުގެ ގައުމުތަކާއި ސިލޯނާއި ތަންތަން ހިފައި އިސްތިއުމާރުކުރި އިރު ދިވެހިރާއްޖެ އޮތީ އެމީހުން ދަތުރުފަތުރުކުރާ މަގުގެ މެދުގައި. ރާއްޖޭގެ ފަރުތަކަކީ އެމީހުންގެ އުޅަނދުފަހަރު ހިފަން ޖަހާފައިވާ ދަންތުރައެއްފަދަ. އޭރު ރާއްޖެއަށް ލިބިފައި އޮތް އެންމެ ބޮޑު އެޑުވާންޓާޖަކީ އެއީ. ދިވެހިރާއްޖޭގެ ފަރުތައް. އެއީ ބޭރު ބަޔަކަށް ވަދެގެން ފަސޭހަފަސޭހައިން އުޅޭވޭނެ ޒާތަކަށް އޮތް ތަންތަނެއް ނޫން. އެހެންކަމުން އެތަންތަނަށް އެމީހުންނަށް ފަސޭހައިން ވަދެވޭނެ ގޮތް ހެދުން މިއީ ދިވެހިރާއްޖެ އެމީހުންގެ ދަށަށް ގެންނަން އެމީހުން އެންމެ ފުރަތަމަ ކުރި ކަމަކީ. އެގޮތުން މުސްކުޅި ބަންޑާރައިންގެ ރަސްކަމުގައި ގަލޮޅުގޭ ދޮންއަހުމަދު ދީދީ، މިއީ ފަހުން އަތިރީގޭ އައުލާދޭ ކިޔާ އައުލާދުގެ މަތިކޮޅުގެ ބޭފުޅެއް. މި ދޮން އަހައްމައިދިގެ އެހީތެރިކަމާއެކު އޭރު ރާއްޖެ ވަޑައިގެންނެވި އިނގިރޭސި އިންޑިޔާގެ ކަނޑުމަތީ ސިފައިންގެ ކޮމާންޑަރެއް ކަމަށްވާ ރޮބަޓް މޯޒްބީއޭ ކިޔުނު މީހަކު ދިވެހިރާއްޖޭގެ ވަރަށް ފުރިހަމަ ޗާޓެއް ކުރައްސަވައި ދިވެހިރާއްޖެ އިނގިރޭސީންނަށް "ހުޅުވާލި". އާދެ، އިނގިރޭސި ބަހުން ދަންނަވާކަމަށްވަންޏާ "އެކްސްޕޯސް" ކޮށްލި. ދެން އިނގިރޭސީން މިތަނާ ބެހުމުގެ އެހެން ކިތަންމެ ސަބަބެއްވެސް އެބަހުރި. އޭގެ ތެރެއިން އަނެއް މުހިއްމު ސަބަބަކީ އޭރުގެ ސިޔާސީ މަސްރަހުގައި އުފެދިފައި އޮތް ސިޔާސީ ވާދަވެރިކަން. އެއީ އަތިރީގޭ "ޕާޓީ" އާއި ކަކާގޭ "ޕާޓީ" ގެ ވާދަވެރިކަން. މީގެ ތެރެއިން އަތިރީގޭ އަލީ ދޮށިމޭނާ ކިލަގެފާނާއި އެކިލަގެފާނަށް ވާގިވެރިވާ އެހެން ބޮޑުންގެ ރުހުމާ ދެކޮޅަށް މާލޭގައި ގާއިމުވެ ވިޔަފާރިކުރުމުގެ ހުއްދަ ވޯރާ ވިޔަފާރިވެރިންނަށް ދެއްވީ. އެކަމުގައި އިސްކޮށް އުޅުއްވީ އޭރުގެ ބޮޑުވަޒީރު ކަކާގޭ އަލީ ރަންނަބަނޑޭރި ކިލަގެފާނު. މިކަމާ ރުހިވަޑައިނުގެން އަތިރީގޭ އަލީ ދޮށިމޭނާ ކިލަގެފާނު ރާއްޖެ ދޫކުރައްވައި ސިލޯނަށް ހިޖުރަކުރެއްވި. އަތިރީގެ ބޭފުޅުންނަކީ ދޮން އަހައްމައިދިގެ ދުވަހުއްސުރެ އިނގިރޭސީންނާ ވަރަށް ބޮޑަށް ގުޅުން އޮތް ބޭފުޅުން. އަދި މި އަލީ ދޮށިމޭނާ ކިލަގެފާނަކީ ދޮން އަހުމަދު ދީދީގެ ބޭފުޅެއް. މިކަމެއް ހިނގީ މުސްކުޅި ބަންޑާރައިންގެ ދުވަސްވަރު. އެފަހުން މުސްކުޅި ބަންޑާރައިންގެ ދަރިކަލުން އިބްރާހީމް ނޫރައްދީނުގެ ރަސްކަމުގައި އަލީ ދޮށިމޭނާ ކިލަގެފާނުގެ ދަރިކަލުން އަތިރީގޭ އިބްރާހީމް ދޮށިމޭނާ ކިލަގެފާނު މާލެ ވަޑައިގެން ބޮޑުވަޒީރުކަން ކުރެއްވި. ނޫރައްދީން ބަންޑާރައިންގެ ދުވަސްވަރު އެއްފަހަރު މި އިބްރާހީމް ދޮށިމޭނާ ކިލަގެފާނު ބޮޑުވަޒީރު ކަމުގައި ހުންނެވިއްޔާ އަނެއްބައި ފަހަރު ހުންނަވާނީ އަނެއް ޕާޓީ ކަމަށްވާ ކަކާގޭ އަލީ ރަންނަބަނޑޭރި ކިލަގެފާނުގެ ކުޑަ މުހައްމައިދި. އާދެ، މުހައްމަދު ރަންނަބަނޑޭރި ކިލަގެފާނު.\nކަކާގެ މުހައްމަދު ރަންނަބަނޑޭރި ކިލަގެފާނު ---\nމުހައްމައިދި: އަދި އެއް ކަމެއް ފާހަގަކޮށްލާނަން އަޅުގަނޑު. އެކަމަކީ ދިވެހިރާއްޖެއިން އޭރު ދިޔައީ ސިލޯނުގައި އޮންނަ އިނގިރޭސި ސަރުކާރަށް ކޮންމެ އަހަރަކުވެސް ވެދުން ފޮނުއްވަމުން. އެކަމަކީ އިނގިރޭސީންގެ ކުރިން ސިލޯނުގެ މައްޗަށް ވެރިކަންކުރި ލަންދޭސީންގެ ދުވަހުއްސުރެ ކުރަމުން އައި ކަމެެއް. އެކަމެއް ކުރަމުން އައީ ޖިޒީއެއް ދިނުމުގެ ގޮތަކުންނެއް ނޫން. ރަހުމަތްތެރިކަމާއި އެތަނަށް ވިޔަފާރިކަމުދާ ދިވެހީންގެވެސް ރައްކާތެރިކަމަށްޓަކައި. އެގޮތުން އެތަނުން ރާއްޖެއަށްވެސް ހަދިޔާގެ ވެދުންތައް ފޮނުވައި އުޅުނު.\nމުހައްމައިދި: އާދެ، އާދެ، ތިޔައީ ހިނގަމުން އައިކަމެއް. ދެން ކޮންމެއަކަސް ދެ އާއިލާގެ ސިޔާސީ ވާދަވެރިކަމުގެ ތެރެއިން ނޫރައްދީން ބަންޑާރައިން ރަސްކަމުން ބާލުއްވައި އެރަދުންގެ ބޭބޭފުޅަށްވި އަލްއަމީރު ހަސަން އިއްޒުއްދީންގެ ދޮށީ މަނިއްޕުޅު އައްސުލްތާނު މުހައްމަދު މުއީނުއްދީން އެކެއްގެ ނަންފުޅުގައި ރަސްކަމަށް އިސްކޮށްފި. މި ދުވަސްވަރު މާލޭގައި މަޝްހޫރު ބޮޑުހުޅުގެ ސިޔާސީ ސަކަރާތްގަނޑުވެސް ފެށުނު. މިގޮތުން މާލޭގައި ތިބި ވޯރާ ވިޔަފާރިވެރިންގެ ފިހާރަތަކާއި ގުދަންތަކާއި އަދި އާއްމުންގެ ބައެއް ގޭގައިވެސް ހުޅުޖެހި. އެކަމުގެ ސަބަބުން ވޯރާއިންނަށް ވަރަށް ބޮޑެތި ގެއްލުންތައް ލިބި އެކަމުގެ ޝަކުވާ ސިލޯނުގައި އޮތް އިނގިރޭސި ސަރުކާރާ ހަމަޔަށް ފޯރި. ސަބަބަކީ ވޯރާއިންނަކީ އިނގިރޭސި އިންޑިޔާއާއި ސިލޯނުގެ ރައްޔިތުންގެ ހައިސިއްޔަތުން އިނގިރޭސި ރައްޔިތުންނަށް ވީތީ. ރާއްޖެއިން އެކަމުގެ ތަހުގީގެއްކުރިއިރު ކުށްވެރިވީ އަތިރީގެ އިބްރާހީމް ދޮށިމޭނާ ކިލަގެފާނާއި އެކިލަގެފާނަށް ވާގިދެއްވި ބޮޑުންގެ ތެރެއިން ބޭފުޅުންތަކެއް. އޭގެ ސަބަބުން އެބޭބޭފުޅުންނަށް އަދަބުދެއްވައި އަރުވާވެސްލެއްވި. އެވަގުތު އޭގެ އަނެއްކޮޅުން އިބްރާހީމް ދޮށިމޭނާ ކިލަގެފާނުގެ ފަރާތުން ސިލޯނުގައި ހުންނަވައިގެން އޭނާގެ ދަރިކަލުން އަތިރީގޭ އަހައްމައިދީ ގެންދެވީ މަސައްކަތްކުރަައްވަމުން. ދެން އިނގިރޭސީން މިމައްސަލައިގެ ތެރެއަށް ވަދެ ދިވެހިރާއްޖޭގައި ތިބޭ އެމީހުންގެ ރައްޔިތުންނަށް ހިމާޔަތް ނުލިބޭތީއާއި އޭރު ތިއްބެވި ވެރީންނަށް މާލޭގައި އަމާންކަން ގާއިމުނުކުރެވޭތީ އެކަމުގެ ޝަކުވާ އުފުލައި މީގެ ތެރެއިން ގޮސް ދިވެހިރާއްޖޭގެ ރަދުންނަށް މަޖުބޫރުކުރުވައިގެން އެބުނާ ހިމާޔަތުގެ އެއްބަސްވުމެއްގައި ސޮއިކުރުވީ.\nއަތިރީގޭ އިބްރާހީމް ދޮށިމޭނާ ކިލަގެފާނު ---\nމުހައްމައިދި: ހުސެންދީ. އަދި އިތުރު ކަންކަންވެސް ހުރި ނޫންތޯ؟ ދިވެހީން ވޯރާ ވިޔަފާރިވެރީންނަށް ދަރާ އޮތް އޮތުންވެސް މިކަމުގައި ރޯލެއް އަދާކުރި ނޫންތޯ؟\nހުސައިންދީދި: އާދެ، އާދެ، ތިކަންވެސް އޮތް. ކޮންމެއަކަސް މަޣްރިބު ނަމާދުވަގުތުވެސް ޖެހެނީވިއްޔާ، އެހެންވެ ވަރަށް ކުރުކުރުކޮށް މި ކަންކަން މި ބަޔާންކޮށްލީ. ރަދުންނަށް ލަފާއަރުވާ ބައެއް ބޭބޭފުޅުންނާއި ބޭބޭކަލުން މިދެންނެވި އެގްރީމެންޓެއްގައި ސޮއިކުރެއްވުމާ ދެކޮޅުވެސް ހެއްދެވި. އޭގެތެރެއިން ނައިބުތުއްތު ފާހަގަކޮށްލެވޭ. އެގްރީމެންޓެކޭ ދެންނެވިޔަސް އެއީ ސިޓީއެއް. އެހެންނަމަވެސް މަޖުބޫރީ ހާލަތުގައި ބޮޑުވަޒީރު މުހައްމަދު ރަންނަބަނޑޭރި ކިލަގެފާނުވެސް ލަފާދެއްވީ ރަސްކަންކުރައްވަން ގައުމެއްވެސް އޮންނާނީ އޭގައި ސިއްކަޖެއްސެވީމާ ކަމަށް. އަދި އެވަގުތު ރަދުންނަށް ބިރުދައްކަން މާލޭގެ ބޮޑުގަނޑުވަރު ކުރިމައްޗަށް ވާގޮތަށް ބަޑިތައް އަމާޒުކޮށްފައި އޮތް ބޮޑު މަނަވަރެއްވެސް އޮތް. އެންމެ ފަހުން އެސަބަބުތަކާހުރެ މަޖުބޫރުވެވަޑައިގެން ރަދުން އޭގައި ސިއްކަޖައްސަވައި ދިވެހިރާއްޖެ އިނގިރޭސީންގެ ހިމާޔަތުގެ ދަށަށް ދިޔަ. އެކަމެއް ހިނގީ 1887 ގެ ޑިސެންބަރު 16 ގައި.\nނާއިބު ތަކުރުފާނު: އެބުނާ އެގްރީމެންޓެއްގައި ހުރީ ކޮން ވާހަކައެއްތޯ؟\nމުހައްމައިދި: އޭގައި އޮތީ ދިވެހިރާއްޖެއަކީ އިނގިރޭސީންގެ ތަޚުތުގައި އިންނަވާ ބޭފުޅެއްގެ ސިޔާދަތީ ބާރުގެ ދަށުގައި އޮތް އެހެންނަމަވެސް އަމިއްލަ ވެރިކަމެއް ހިނގާ ދާޚިލީ ކަންކަމުގައި އެމީހުން ނުބެހޭނެ ގައުމެއްގެ ގޮތުގައި. އެކަމަކު ރާއްޖޭގެ ތަޚުތަށް އިސްވާ ރަސްރަސްކަލުން އިސްވުމަށްފަހު ސިލޯނުގައި ހުންނަވާ އިނގިރޭސި ގަވަރުނަރުގެ ރުހުން ލިބެންޖެހޭނެ ކަމަށްވެސް އޮތްކަމަށްވަނީ. ދެން އޮތީ ސިލޯނުގައި އޮންނަ އިނގިރޭސީންގެ ސަރުކާރުގެ މެދުވެރިވެގެން ނޫން ގޮތަކަށް ޚާރިޖީ އެއްވެސް ގުޅުމެއް ނުބޭއްވޭނެކަމަށް. ދެން އެމީހުންގެ ހިމާޔަތް ރާއްޖެއަށް ލިބޭނެ ކަމަށްވެސް އޮވެޔޯ!\n(ދެން އިވެން ފެށީ މަޣްރިބް ނަމާދަށް ބަންގި ގޮވި އަޑެވެ.)\nހުސެންދީދި: މީގެ އަނެއް ބައި އެހެން ދުވަހަކުން ކުރިޔަށް ގެންދަން އަޅުގަނޑަށް ފެންނަނީ.\nނާއިބުތަކުރުފާނު: އާދެ، އާދެ، ނިމޭނީ 1965 ގެ ޖުލައިން 26 ގައި ރާއްޖެ މިނިވަންވެގެންތާ ދެއްތޯ މުހައްމައިދި؟\nމުހައްމައިދި: އާދެ، 1887 އާއި 1965 އާ ދޭތެރޭގައި ލައްކަ ކަންކަމެއް ހިނގިތާ. އެ ވާހަކަތަކާއެކީ އެއްދުވަހެއްގެ ހަވީރު އަނގަތަޅާލަންވާނީ. ފޮތުގެ ކަންތަކާވެސް އަދި އުޅެންވާނެ. އަވަހަށް ދަމާ ހިނގާ!\nއެޑިޓަރުގެ ނޯޓް: މުހައްމަދު ނާޖިހް އަކީ ގާނޫނީ ވަކީލެކެވެ. މިހާރު މަސައްކަތް ކުރައްވަނީ ހެރިޓޭޖް މިނިސްޓްރީގެ ރިސާޗް އެނަލިސްޓް ގެ މަގާމުގަ އެވެ. އަމިއްލަ ގޮތުން ވެސް، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ތާރީޚު ދިރާސާކުރައްވައި އެ މައުލޫމާތު އެއްކުރައްވައި އެ ދާއިރާއިން ރައްޔިތުން ހޭލުންތެރިކުރުވުމަށް ހާއްސަ މަސައްކަތްތަކެއް ކުރައްވައެވެ. މީގެ އިތުރުން އޭނާއަކީ، ދިވެހި ބަހުގެ ދިރާސާތައްވެސް ކުރައްވާ، ބަހަށް ހޭލުންތެރިކުރުވުމަށް ވެސް މަސައްކަތް ކުރައްވާ ބޭފުޅެކެވެ. އޭނާއަކީ ދިވެހި ބަހުގެ އެންމެ ބޮޑު މީސްމީޑިއާ ޕްލެޓްފޯމްކަމަށްވާ ބަސް ޖަގަހައިގެ ވެސް އެއް ފައުންޑަރ މެންބަރެވެ.\nގުޅޭ ޓެގު އައްޑޫ ސިޓީ އާޓްސް މިނިސްޓަރ އާދަކާދަ އާއި ސަގާފަތް މިނިވަން ދުވަސް ދިވެހިރާއްޖޭގެ ތާރީޚު


India ge filmee massaikaiy fashan action plan eh | Mihaaru\nއިންޑިއާގެ ފިލްމީ މަސައްކަތްތައް ފަށަން އެކްޝަން ޕްލޭނެއް\n22 މެއި 2020 - 05:35\nކޮރޯނާވައިރަހުގެ ކުރިމަތިވި ލޮކްޑައުނާ އެކު ހުއްޓިފައިވާ އިންޑިއާގެ ފިލްމީ މަސައްކަތްތައް އަލުން ފެށުމާ ގުޅޭ ގޮތުން އެކްޝަން ޕްލޭނެއް އެކުލަވާލަމުން އަންނަ ކަމަށާއި މަސަައްކަތްތަކަށް ތައްޔާރުވެ ތިބުމަށް އިންޑިއާގެ ފިލްމީ މައި މަރުކަޒު މުމްބާއީ ވެސް ހިމެނޭ މަހާރަޝްތުރާ ސްޓޭޓްގެ ޗީފް މިނިސްޓަރު އުދައްވު ތަކެތީ ވިދާޅުވެއްޖެ އެވެ.\nއޭނާ ކުރެއްވި ޓްވީޓްތަތަކެއްގައި މި ގޮތަށް އެދިވަޑައިގެންފައި ވަނީ ފިލްމީ މަސައްކަތްތައް އަލުން ފެށުމުގެ ހުއްދަ ދޭން އެދި ފެޑެރޭޝަން އޮފް ވެސްޓަން އިންޑިއާ ސިނެ އެމްޕްލޮޔީސް (އެފްޑަބްލިއުއައިސީއީ) އިން އަންގާރަ ދުވަހު ސިޓީއެއް ވެސް ފޮނުވާފައި ވަނިކޮށެވެ.\nއުދައްވުގެ ޓްވީޓްތަކުގައި ވިދާޅުވީ އަލުން މަސައްކަތްތައް ފެށުމާ ގުޅޭ ގޮތުން މިހާރު ފިލްމީ ދާއިރާގެ ވަރަށް ގިނަ ބަޔަކާ އޮންލައިންކޮށް ބައްދަލުކޮށް އެ މީހުންގެ މަޝްވަރާ އާއި ލަފާ ވެސް ހޯދާފައިވާ ކަމަށެވެ. އެހެންވެ މާ ލަސްތަކެއް ނުވެ، އަލުން ހުއްދަ ދެވޭނެ ކަމަށް ވިދާޅުވި އެވެ.\n"ވަރަށް އަވަހަށް ސަރުކާރުން އެންޓަޓައިންމަންޓް އިންޑަސްޓްރީ އަށް އެކުލަވާލާ އެކްޝަން ޕްލޭން އާންމުކުރާނެ."\nޗީފް މިނިސްޓަރު ވިދާޅުވީ އަލުން ހުއްދަ ދޭ އިރު، އިސްކަން ދޭނީ ކޮވިޑް-19 ގެ ނުރައްކާ ކުޑަ އަދި "ރެޑް ޒޯން" ގައި ނުހިމެނޭ ސަރަހައްދުތަކަށް އިސްކަން ދީގެންނެވެ. ނަމަވެސް މުމްބާއީ އަކީ އިންޑިއާގައި ބަލި ފެތުރެން ފެށީއްސުރެ ރެޑް ޒޯންގައި އޮތް ސިޓީއެކެވެ.\nއުދައްވު ވިދާޅުވި ގޮތުގައި އެންމެ ފުރަތަމަ ހުއްދަ ދިނުމުގައި އިސްކަން ދޭނީ ޝޫޓިން ފަށާފައި ވަނިކޮށް ލޮކްޑައުނާ އެކު ހުއްޓިފައިވާ ޕްރޮޖެކްޓްތަކާއި ޕޯސްޓް-ޕްރޮޑަކްޝަން މަރުހަލާގައި ހުރި އުފެއްދުންތަކާއި ފިލްމު ސޓީގައި ސެޓްތައް ހަދައިގެން މަންޒަރުތައް ނަގަން ރޭވިފައި ހުރި ފިލްމުތަކަށެވެ. މީގެ އިތުރުން މަސައްކަތްތަކަށް އަލުން ހުއްދަ ދޭނީ ރައްކާތެރިކަމުގެ ފިޔަވަޅުތައް އެޅުމާއި ސޯޝަލް ޑިސްޓޭންސިން ފަދަ ކަންކަމަށް ޝަތުރުތައްކޮށްފަ އެވެ.\n"އެހެންވީމަ ވަރަށް އަވަހަށް ސަރުކާރުން އެންޓަޓައިންމަންޓް އިންޑަސްޓްރީ އަށް އެކުލަވާލާ އެކްޝަން ޕްލޭން އާންމުކުރާނެ." އުދައްވު ވިދާޅުވި އެވެ.\nލޮކްޑައުނާ އެކު ފިލްމީ މަސައްކަތް ހުއްޓުނު އިރު، މާޗް މަހުގެ މެދުތެރެއިން ފެށިގެން އިންޑިއާގެ ހުރިހާ ސިނަމާތަކެއް ވެސް ހުރީ ބަންދުކޮށްފަ އެވެ. އަދި ސިނަމާތައް އަލުން ހުޅުވާނެ އިރެއް ނޭނގެ އެވެ. މީގެ ސަބަބުން އިންޑިއާގެ ފިލްމީ ދާއިރާ އަށް މި އަހަރު އެތައް ކްރޯޑް ރުޕީސްގެ ގެއްލުމެއްވާނެ އެވެ.\nއިންޑިއާ އަކީ ދުނިޔޭގެ އެންމެ ބޮޑު ފިލްމު އިންޑަސްޓްރީ އޮތް ގައުމެވެ. އެ ގައުމަކީ އަހަރު 2،000 ގާތް ކުރާ އަދަދަކަށް ފިލްމުތައް ނެރޭ އަދި ޓީވީ އިންޑަސްޓްރީ ވެސް އެންމެ ފުޅާ ގައުމެވެ.\nBollywood ge masakkai alun fashan hudhdha ah edhefi\nއިތުރު ލިޔުންތައް ބޮލީވުޑް އިންޑިއާ މުމްބާއީ ފިލްމު ލޮކްޑައުން\nބަތަލާ އަމްރިތާ އެޕާޓްމަންޓްތަކުގެ ކުލި މާފުކޮށްފި


ސްކޫލް ކުދިންގެ ނާސްތާ ތައްޔާރުކޮށްދޭނެ ފަރާތެއް ހޯދުމަށް\nމިބީލަންތަކުގައި ބައިވެރިވާން އެދޭ ފަރާތްތަކުން، 29 ޑިސެމްބަރ 2020 ވަނަ ދުވަހުގެ 10:00 ކުރިން ނަންނޯޓް ކުރެއްވުން އެދެމެވެ.\nމިޕްރޮޖެކްޓާއި ބެހޭގޮތުން އެއްވެސް ސުވާލެއްވާނަމަ 29 ޑިސެމްބަރ 2020 ވާ އަންގާރަ ދުވަހުގެ 10:00ގެ ކުރިން ތިރީގައިވާ އެޑްރެހަށް ލިޔުމުން ފޮނުއްވުންއެދެމެވެ.\nމިޕްރޮޖެކްޓާއި ބެހޭގޮތުން ބާއްވާ މަޢުލޫމާތު ދިނުމުގެ ބައްދަލުވުން އޮންނާނީ29 ޑިސެމްބަރ 2020 ވާ އަންގާރަ ދުވަހުގެ 11:00 ގައިމިސްކޫލްގައެވެ.\nބީލަން ހުޅުވުން އޮންނާނީ 04 ޖެނުއަރީ 2020 ވާ ހޯމަ ދުވަހުގެ 11:00 ގައި މިސްކޫލްގައެވެ.\nމަޢުލޫމާތު ސާފުކުރުމުގެ ބައްދަލުވުމުގައްޔާއި، ބީލަން ހުށަހެޅުމުގެ ބައްދަލުވުމުގައި ކޮންމެ ފަރާތަކަށްވެސް ތަމްސީލު ކުރެވޭނީ 1 ފަރާތެވެ. މި ބިޑައް ރަޖިސްޓްރީ ނުވާ ފަރާތްތަކާއި، ގަޑިޖެހުމުގެ ފަހުން ހުށަހަޅާ ބީލަން ބަލައިނުގަނެވޭނެ ވާހަކަ ދެންނެވީމެވެ. މައުލޫމާތު ސާފުކުރެއްވުމަށް އަދި އަންދާސީ ހިސާބު ހުށަހެޅުއްވުމަށް ބަދަލުގައި ބޭފުޅަކު ފޮނުވާނަމަ އެކަން އެނގޭނެ ލިޔުމަކާއި އެކު ބޭފުޅަކު ފޮނުވުމަށް ދަންނަވަމެވެ.\n12 ޖުމާދުލްއޫލާ 1442\nސުންގަޑި: 04 ޖަނަވަރީ 2021 0000


ޖައިޝާން ސަޢީދު | Dhiislam | Dhiislam\nޒީނަތްތެރި ކުރެވިއްޖެއެވެ. އަހަރެއަހެރެމެންގެ ގެދޮރެވެ. ޖަރީކުރެވިއްޖެމެއެވެ. ރީތިވިހާ ކުލަތަކުންނެވެ. ގޭގެ ދޮރުފޮތިތައްވެސް ހަމަ އެހާމެއެވެ. އަދި ކިއެއްތަ؟ ކާ ތަށި، ސަމުސާވެސް އައު ކޮށްފިއެވެ. ސުފުރާމަތިވެސް ދޮވެ ސާފުކުރެވިއްޖެއެވެ. މިފަހަރު ރޯދައަށް ...\nޖައިޝާން ސަޢީދު މެއި 10, 2019 0\nޢުމަރު އަލް މުޚްތާރު- "ބަރިޤާގެ ސިންގާ" އުއްމަތަށް އުފަންކޮށްދެއްވާ!\nޝޭޚް ޢަޙްމަދު މޫސާ ޖިބްރީލް ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ. 1862 ގެ ތާރީޚް ދައްކާގޮތުގައި އުޘްމާނީ ޚިލާފަތުގެ ދުވަސްވަރުގައި ފަޤީރު ނިކަމެތި ޢާއިލާއަކަށް ފިރިހެން ކުއްޖަކު އުފަންވިއެވެ. އެ ކުއްޖާގެ ބައްޕަ ނިޔާވުމުން އުމުރުން ...\nޖައިޝާން ސަޢީދު އޮކްޓޯބަރ 18, 2017 1\nއޮރިޔާންވިޔަސް އޯކޭ... މައްސަލައަކަށްވީ މޫނު ބުރުގާ\nޝައްކެތް ނެތެވެ. އެކާވަންނަ ޤަރުނުގައި އެންމެ ގިނައިން ދެކެވޭނެ އެއް ވާހަކައަކަށް ވާނީ އިންސާނީ ޙައްޤުތަކާއި ޓޮލެރެންސްގެ ވާހަކަތަކެވެ. ހެދުން އެޅުމުގެ މިނިވަން ކަމުގެ ވާހަކައެވެ. ބުރުގާ އެޅުމަށް މަޖުބޫރު ނުކުރެވޭނެ ...\nޖައިޝާން ސަޢީދު އޯގަސްޓް 14, 2017 0\nނީލަމެއްގައި އޮންނަ ފިނިފެންމަލުގެ ޢިއްޒަތަކީ ކޮބާ؟\nޖަހާލަތުގެ އަނދިރިކަމުން މުޅި ކައުނު އަލިކޮށްދެނިވި ވޮށެއްކަމުގައި ނޫރުލް އިސްލާމް ވީހިނދު، އެ މާތް ދީނުގެ އެންމެ މައިގަނޑު އެއް ބަހާއެއް ކަމުގައި ވެފައިވަނީ ކަނބަލުންގެ ޙައްޤުތައް ރައްކާތެރިކޮށްދިނުމެވެ. ޖާހލިއްޔަ ޒަމާނުގައި ...\nޖައިޝާން ސަޢީދު އޭޕްރިލް 12, 2017 0\nއިސްލާމީ އުއްމަތް ނިދިން ހޭލާކަށް ނުވޭ ހެއްޔެވެ؟\nޝައްކެތް ނެތެވެ. 21 ވަނަ ޤަރުނުގައި އެންމެ ބޮޑަށް ވާހަކަދެކެވޭ އެއްކަމަކީ އިންސާނީ ޙައްޤުތަކުގެ ވާހަކައެވެ. އިންސާނީ ޙައްޤުތަކަށް މީހުން އަހުލުވެރިވާންވީ ވާހަކައެވެ. ނިދާ އިރާއި ނިދާފަ ހޭލާއިރުވެސް ޙައްޤުތައް ހުންނަންވާނީ ...\nޖައިޝާން ސަޢީދު އޭޕްރިލް 9, 2017 0\n"ކަންކުރަނީ ދެމީހުން، ޙައްދު ޖަހަނީ އަންހެނުންނަށް!"\nޖަހާލަތުގެ އަނދިރިކަމުން މުޅި ކައުނު އަލިކޮށްދިން ވޮށަކީ އިސްލާމީ މަތިވެރި ނޫރެވެ. ޙައިވާނުންގެ ދަރަޖައަށް އިންސާނުން ދިޔުމުން، އެ އަނިޔާވެރިކަމުން އެއުރެން ސަލާމަތް ކޮށްދިނީ އިސްލާމީ މާތް އަޚްލާޤެވެ. އެޒަމާނެއްގައި އަންހެނުން ...\nޖައިޝާން ސަޢީދު ޖެނުއަރީ 28, 2017 0