Bagaavaathah ha aharu: Bagaavaai kuree raajjetherey meehunge layboan!!\nބަޣާވާތައް ހަ އަހަރު: ބަޣާވާތް ކުރީ ރާޢްޖެތެރޭ މީހުންގެ ލޭބޯން!!\nޢާމިރު ޢަބްދުއްލަތީފު | 07 ފެބުރުއަރީ 2018\nމިއަދު މީ 2012 ވަނަ އަހަރު އޭރުގެ އިދިކޮޅު ފަރާތްތަކުން މިހާރުގެ ސަރުކާރުގައި ތިއްބެވި ބޭފުޅުން ބަޣާވާތުން އޭރު އޮތް ޤާނޫނީ ސަރުކާރު ވައްޓާލީތާ ހަ އަހަރު ފުރުނު ދުވަހެއެވެ. މިއަދު މިވަނީ ހަމަަ އެބަޣާވާތައް ބޮޅެއް އިތުރުކޮށް ޣައިރު ޤާނޫނީ ކުއްލި ނުރައްކަލުގެ ހާލަތު އިޢްލާން ކޮށްފައެވެ. ފަނޑިޔާރުގެއާއި ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ބާރު ކަނޑުވާލައި ޚުދުމުޚްތާރު އަސްކަރީ އަނިޔާވެރި ވެރިކަމެއް ގާއިމުކޮށްފައެވެ.\nބަޣާވާތް ކުރީ ކީއްވެ؟ އެދުވަހު ބަޣާވާތް ކުރަން ދެއްކީ ކޮން ބަހަނާއެއް؟ ބަޣާވާތުން ވެރިިކަން ހޯދައި ވެރިކަން ލިބުނީމާ ބަޣާވާތް ހުއްޓުވީތަ؟ އެއްވެސް ކަމެއް އިޞްލާހުވެގެން ދިޔަތަ؟ ދިވެހި ރައްޔިތުން ވިސްނާލުން ބުއްދިވެރިއެވެ.\nބަޣާވާތް ކުރީ ކީއްވެތޯ އަހައިފިނަމަ މިސަކާރަށް ތާޢީދުކުރާ ފަރާތްތަކުން ބުނާނީ އޭރުގެ އެމްޑީޕީ ސަރުކާރުގެ ލާދީނީ ކަމުންނެވެ. ރައީސް ނަޝިދު ދީނަށް ހަޖޫ ޖަހާތީއެވެ. ދިވެހިންގެ ރަށްތަށް ވިއްކަމުންދާތީއެވެ. ހަގީގަތުގައި ބަޣާވާތް ކުރީ މިހެންވީމަތޯއެވެ؟\nކުރީގެ ރައީސާއި އެމްޑީޕީ ސަރުކާރު ލާދީނީ ކަމަުން އެކާވީސްރޭ މުޒާހަރާކޮށް ބަޣާވާތުން ވެރިކަން ވައްޓާލައި ވެރިކަމަށް އެރި މީހުްނގެ ހާލަކީ ކޮބައިތޯއެވެ. ބެންކޮކަށް ގޮސް ފައިސާ ދީފައި ބޭނުންކުރާ އަންހެނުންނަކީ ހިލޭ އަންހެނުން ނޫންކަމަށް ވިދާޅުވުމަކީ ދީނަށް ހަޖޫޖަހާ ފުރައްސާރަ ކުރިކަމަކަށް ނުވިއެވެ. އަޅުގަނޑުމެންނަކީ ﷲ ގެ ދެވަނަ ދަރީންނެއް ނޫނޭ ޚުދު ރައީސްގެ ދޫފުޅުން ވިދާޅުވަމަކީ ލާދީނީ ވުމަކަށްވެސް ނުވިއެވެ. ދިވެހިންގެ ކޮންޓްރޯލެއް ނޯންނަ ގޮތަް ރަށްތައް ސަތޭކަ އަހަރަށް ކުއްޔަށް ދޭން ނިންމުމަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ރަށްތައް ވިއްކުމަކަށްވެސް ނުވިއެވެ.\nބަޣާވާތް ކޮށް އޭރުގެ އެމްޑީޕީގެ ސަރުކާރު ވައްޓާލަން ދެއްކި ހުރިހާ ބަހަނާތަކެއް މިސަރުކާރުން ދަނީ އިހުނަށް ވުރެ ބޮޑަށް ފުޅާކޮށް ކުރަމުންނެވެ. ވައްކަމާއި ކޮރަޕްޝަންގެ ތުހުމަތުތައް ދަނީ ސަރުކާރާއި އިސްވެރިންގެ މައްޗަށް ކުރަމުންނެވެ. މާރާމާރީ އާއި މަސްތުވާތަކެތީގެ މައްސަަލައިގެ ފޫލުވެސް މިސަރުކާރުގެ އިސްވެރިންގެ ބޮލަށް ދަނީ ކަނޑަމުންނެވެ.\nކަމެއް ގޯސްވެން ވެރިކަމެއް ވައްޓާލައި ވެރިކަމަށް އަރައިފި ބަޔަކު ނަމަ ފުރަމަވެސް ފަހުން ނަމަވެސް އިޞްލާހު ކުރާނީ އެ ގޯސްވި ކަންތައްތަކެވެ. އެކަމެއް ތަކުރާރެއް ނުކުރާނެއެވެ. މިއީ އިންސާނީ ޠަބީޢަތެވެ. ލޮޖިކެވެ. ބަޣާވާތައް ފަހު ކަންވީ ޠަބީޢަތު ނުވަތަަ ލޮޖިކް އާއި އެއްގޮތަށްތޯއެވެ. ސަރުކާރުން އިސްލާހު ކުރީ ކޮންކަމެއް ތޯއެވެ؟ ގެންނެވީ ކޮން ބަދަލެއްތޯއެވެ؟ މިއީ ދިވެހި ޤައުމާއި ތިމާގެ އަމިއްލަ ނަފުސު ދެކެ ލޯބިވާ ކޮންމެ ދިވެހި ދަރިޔަކު ވިސްނާ ފިކުރު ކުރަންޖެހޭ ކަމެކެވެ. ގޮތް ނިންމަންޖެހޭ ކަމެކެވެ.\nމީގެ ހައަހަރުކުރިން މިއަދު ކުރި ބަޣާވާތައް ފަހު ސަރުކާރުން ގެނައި ބަދަލުތަކާއި މެދު ވިސްނާލަމާތޯއެވެ. އެންމެ ފުރަތަމަވެސް ސަރުކާރުން އެޅުއްވި ފިޔަވަޅަކީ މިނިވަން މީޑިއާގެ އަޑު ކަނޑުވާލަން މަސައްކަތް ކުރުމެވެ. ޚާޢްޞަކޮށް ސަރުކާރުން ހިންގާ ޖަރީމާތައް ނިކަމެތި ރައްޔިތުންނަށް ފޯރުކޮށްދޭ މީޑިއާތަކެވެ. ރަށެއްގައި ނެރޭ އޮންލައިން ނޫހަކަށް ވިޔަސް ވެބުސައިޓަކަށް ވިޔަސްމެވެ. ސަބަބަކީ ރައްޔިތުން ޚާޢްޞަކޮށް އަތޮޅުތެރޭގެ ރައްޔިިތުން ހޭލުންތެވިޔަ ނުދިނުމެވެ. އެމީހުންނަށް މަޢްލޫމާތު ފޮރުވައި ވާނުވާގައި ބެހެއްޓުމެވެ.\nދެން ފެނުނީ އެމްޑީޕީ ސަރުކާރުން ބާރުތައް ދޫކުރަމުން ގެންދިޔަ ލާމަރުކަޒީ ގާނޫނު ފުނޑާލި ތަނެއެވެ. ރައްޔިތުން އައްޔަން ކުރި ވެރިންނަކީ ވަރަ ބިނދިފައިވާ ބާޒުތަކަކަށް ހެދިއެވެ. ވިހާމަރުވާ ބަލަންތިބޭ ބޭކެނބިންނަށް ކައުންސިލަރުން ބަދަލު ކުރިއެވެ. ކުރީގެ ކަތީބުންނެކޭ އެއްފަދައިން ރަންނަމާރި އަރާދުވަހަށް ޒުވާން އަންހެން ކުރިން ހޯދަން ތިބެންޖެހޭ ބަޔަކަށް ހެދިއެވެ.\nދިވެހި ތާރީޚުގެ ފަތްފުއްތަށް ބަލާލުމުން ފެންނަން އޮތް އެއް ޙަޤީޤަތަކީ ރާއްޖެތެރޭގެ ރަށްރަށް ހިންގަމަން އައި ލާމަރުކަޒީ އުޞޫލުންކަމަށެވެ. ފުރިހަމަ ޓެކްސް ނިޒާމެއްގެ ދަށުން މިނިވަންކަމަާއި އަމަންއަމާން ކަމައި ތަނަވަސް ކަމާއި އެކުގައެވެ. އޭރުގެ ކައުންސިލަރުންނަކީ މައި ސްރުކާރުގެ އިސްވަރިންވެސް ޖެހިލުންވާ ވަރުގެ މުއްސަނދި ބަޔަކަށް ވަނީ ވެފައެވެ. މި ތަނަވަސްކަން ފެނި ފުރަމާލޭގެ ބޭފުޅުންނަށް މި މަންޒަރު ބަލަންތިބޭކަށް ކެތެއް ނުވިއެވެ. ރާޢްޖެތެރޭ މީހުންނަކީ ގަބުޅި ކަތީބުންނޭ ފަސް ކުޅަނދު މަދުވާނޭ ކިޔައި އަޑުފަތަރުވައި އޭރުގައި އޮތް ލާމަރުކަޒީ ނިޒާމު ފުނޑާލައި ކަތީބުންނަކީ ސަރުކާރުން ކަނޑައަޅާ ކުޑަ މުސާރަ ދޭ ބަޔަކަށް ހެދިއެވެ. ރަށައި ރަށް ވަށައިގެންވާ ތަންތަނާއި އުފެދޭ ތަކެއްޗަކީ ފުރަމާލޭގެ ބޭފުޅުންގެ މިލުކު ތަކެއްޗަށް ހެދިއެވެ.\nލާދީނީއޭ ގައުމު ވިއްކަނީއޭ ކިޔައިގެން ދީން ވިއްކައިގެެން ކައިބޮއި އުޅުނު ޝައިޚުންތަެކެއް ބޭނުން ކޮށްގެން ބަޣާވާތް ކުރީ ދިވެހި ތާރީޚުގައި ރާއްޖެތެރޭ މީހުން ހޯދި މުއްސަނދި ކަން އަލުން ހޯދޭނެ ފުރުޞަތު އެމްޑީޕީ ސަރުކާރުން ދޭން އުޅުނީމައެވެ. ރާއްޖެތެރޭގެ މީހުންގެ ލޭބޮއިގެން ކައިބޯހަދާ އުޅުނު ފުރަމާލޭގެ މީހުންނަށް އެލޭފޮދު ބުއިމުގެ ފުރުޞަތު ގެއްލިދާނެތީއެވެ. ތިމާމެންގެ ގޭގައި ހުންނަ ޖިފުޓި ކޮޅުވެސް ދިހަބާރަ ހާހަށް ކުއްޔަށް ހިފާނެ ރާއްޖެތެރޭ މީހަކު ނުވާނެތީއެވެ. މީއީ ޙަޤީގަތުގައި 2012 ވަނަ އަހަރު ބަޣާވާތް ކުރަން ޖެހުނު ސަބަބެވެ.\nބަޣާވާތުން އަރައިގަންނަން އެތައް އަހަރެެއް ނަގާނެ............ މިހާރުވެސް ދެކެމުން މިދަނީ އެކަންތައްތައް.....\nއަންނި ކަހަލަ ގައްދާރު ފިޑިއެއް ނޫން މިހާރު ހުރީއެސައިތާނު ކަޑުފައްތަން ވީ\nއެމްޑީޕީ ސަރުކާރުން ހަޑާނީ ގޮރު\nބަގަވައް ކުރިއެންމެން އެތިބީ ޖަލުހުކުމުގާ


އެންމެ ރީތި ވާހަކަ (ހަތަރުވަނަ ބައި) | ތާރީޚް | ދީނާއިދުނިޔެ\nBack ކަވާސާ ދީނާއިދުނިޔެ ދީނާއިދުނިޔޭގެ ބައިތައް ތާރީޚް އެންމެ ރީތި ވާހަކަ (ހަތަރުވަނަ ބައި)\nރާއަރުވާ މީހާ ޖަލުގެ ފާރަވެރިންނާއި ގަނޑުވަރުތެރޭ ބައެއް ބޮޑުންނާއެކު ހުރަގެއަށް ފޭބިއެވެ. އަދި ޔޫސުފްގެފާނާ ބައްދަލުކުރިއެވެ. އޭނާ ޔޫސުފްގެފާނަށް ދެންނެވިއެވެ. "އޭ ޔޫސުފެވެ! އޭ ތެދުވެރިޔާއެވެ! ރަސްގެފާނަށް ފެނިވަޑައިގަތް ހިކި ހަތްގެރި ވެގެން ކާ ފަލަ ހަތްގެރިއާއި ރޯ ހަތްކުރާގަނޑާއި ހިކި ހަތްކުރާގަނޑުގެ ހުވަފެނުގެ ތަޢުބީރު އަހަރެމެންނަށް އޮޅުންފިލުވައިދޭށެވެ! އެއީ އަހަރެން އެބޭފުޅުންގެ އަރިހަށް އެނބުރިގޮސް ކިޔައިދިނުމަށްޓަކައެވެ. އެއީ އެބޭފުޅުންނަށް އެކަން އެނގުމަށްޓަކައެވެ."\n"ވިދިވިދިގެން ހަތް އަހަރުވަންދެން ތިޔަބައިމީހުން ރަނގަޅަށް ގޮވާންކުރާނެއެވެ. ތިޔަބައިމީހުން ކެއުމަށް ބޭނުންކުރާ މަދު އެތިކޮޅު ނޫނީ ތިޔަބައިމީހުން ކަނޑާ ގޮވާމެއް ކުރާގަނޑުގައި ބަހައްޓާށެވެ. ދެން އެއަށްފަހު ތަދުމަޑު ހަތް އަހަރު އަންނާނެއެވެ. ތިޔަބައިމީހުން ރައްކާކުރި މަދުއެތިކޮޅެއް ނޫނީ، އެއަހަރުތަކަށް ބަހައްޓާފައިހުރި ތަކެތި ތިޔަބައިމީހުން ކައިހުސްކުރާނެއެވެ. ދެން އެއަށްފަހު، މީސްތަކުންނަށް ވާރޭފެން ގިނައިން ލިބޭނެ އަހަރެއް އަންނާނެއެވެ. އަދި އެއަހަރުގައި އެމީހުން ދިޔަފެލާ ތަކެތިން ދިޔަފެލާނެއެވެ." ޔޫސުފްގެފާނު ވަރަށް ތަފްޞީލުކޮށް ހުވަފެންފުޅުގެ ތަޢުބީރާއި އެތަޢުބީރާއި ގުޅޭ ލަފައެއް ރާ އަރުވާ މީހާއަށާއި އޭނާއާ އެއްކޮށް އައި ފާރަވެރިންނާއި ގަނޑުވަރުތެރޭ ބޮޑުންނަށް ވިދާޅުވެދެއްވިއެވެ.\nރާއަރުވާ މީހާ ޔޫސުފްގެފާނަށް އިންތިހާޔަށް ޝުކުރުދެންނެވުމަށްފަހު އުފަލުންހުރެ ރަސްގެފާނުގެ އަރިހަށް މިޚަބަރައިގެން ގޮއްސިއެވެ. ރަސްގެފާނަށް ޔޫސުފްގެފާނުގެ ތަޢުބީރު އިވިވަޑައިގަތުމުން އޭގެ ފުރިހަމަކަމާއި ޔޫސުފްގެފާނު އެއާ ގުޅުވައިގެން ވިދާޅުވެދެއްވި ލަފައިގެ ޙިކުމަތްތެރިކަމާމެދު ހައިރާންވެވަޑައިގަތެވެ.\nރަސްގެފާނު ޢަޖާއިބުވެވަޑައިގަތެވެ. މި ހުވަފެން ތަޢުބީރުކޮށްދިނީ ކޮންފަދަ މާތް ބޭކަލެއްބާއެވެ؟ އޭނާއަކީ އެމާތް މަނިކުފާނުގެ ހުރަގޭގައި ހުންނަންވާވަރަށްވުރެ އަގުބޮޑު ބޭކަލެއްކަމުގައި ފެނިވަޑައިގެން ވަގުތުން ޔޫސުފްގެފާނު ޖަލުން މިނިވަންކޮށް އެމަނިކުފާނުގެ އަރިހަށް ގެނައުމަށް އަމުރުނެރުއްވިއެވެ. އަދި އެކަމަށް މަންދޫބެއް ޢައްޔަންކުރައްވާ އޭނާއަށް ވިދާޅުވިއެވެ. "ކަލޭ ތިމަންމަނިކުފާނުގެ އަރިހަށް އެކަލޭގެފާނު ގެންނާށެވެ." ލަހެއް ފަހެއްނުވެ ރަސްގެފާނުގެ މަންދޫބު އެކަލޭގެފާނު މިނިވަންކުރުމަށް ދިޔައެވެ.\nނަމަވެސް ޔޫސުފްގެފާނު އޭނާ އައިބޭނުމަށް ފުރަގަސްދެއްވައި ވިދާޅުވިއެވެ. "ތިބާގެ ސާހިބުމީހާ، ރަސްގެފާނުގެ އަރިހަށް އެނބުރި ދާށެވެ! އަދި އެމަނިކުފާނުގެ އަރިހުން އެކަނބަލުންގެ އަތްތައް ކޮށްޓަވައިލެއްވި ކަނބަލުންނާމެދު ސުވާލު ދަންނަވާބަލާށެވެ. އަޅުގަނޑުގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ އެކަނބަލުންގެ މަކަރުވެރިކަން މޮޅަށް ދެނެވޮޑިގެންވެއެވެ." އޭނާ ކުރުނުކޮށް އެކަލޭގެފާނުގެ އަރިހުން އޭނާއާއެއްކޮށް ރަސްގެފާނުގެ އަރިހަށް ވަޑައިގަތުމަށް ދެންނެވިއެވެ. ނަމަވެސް އެކަލޭގެފާނު އެކަލޭގެފާނުގެ މަޢުޞޫމްކަން ސާބިތުވަންދެން ހުރަގެއިން ނުކުމެވަޑައިގަތުމަށް އިންކާރުކުރެއްވިއެވެ. ޔޫސުފްގެފާނާ ބެހޭގޮތުން ފެތުރިފައިވާ އަޑުތަކުގެ ސަބަބުން ފަހަރެއްގައި މީހުންނަށް ޔޫސުފްގެފާނު ހުރަގެޖެއްސެވުނީ ނުބައި ޖަރީމާއެއް ހިންގަވައިގެން ކަމަށް ހީވެދާނެއެވެ. ނުވަތަ ޔޫސުފްގެފާނު އެކަނބަލުންގެ އަތްތައް ޒަޚަމްކުރެއްވީ ކަމަށް ހީވެދާނެއެވެ. ނުވަތަ އެކަނބަލުންގެ އިއްފަތްތެރިކަން ފޭރިވަޑައިގަތީކަމަށް ހީވެދާނެއެވެ. ނުވަތަ އޭގެ އިތުރުންވެސް އިތުރު ތުހުމަތެއް އެކަލޭގެފާނާމެދު ކުރެވިފައި އޮވެދާނެއެވެ.\nކޮންމެއަކަސް އެމަންދޫބަށް އަނބުރާ ރަސްގެފާނުގެ އަރިހަށް ދާންޖެހުނީ ޔޫސުފްގެފާނު ނުލައެވެ. ރަސްގެފާނު އެމަންދޫބާމެދު ކޯފާ އިސްކުރައްވައި ވިދާޅުވިއެވެ. "ޔޫސުފްގެފާނު ކޮބައިހެއްޔެވެ؟ ތިމަންމަނިކުފާނު އެކަލޭގެފާނު ޙާޟިރުކުރުވުމަކަށް ތިޔަ މަންދޫބަށް އަމުރުނުކުރައްވަމު ހެއްޔެވެ؟" އެމަންދޫބު އިސްޖަހައިގެން ހުރެ ރަސްގެފާނަށް ދެންނެވިއެވެ. "އެކަނބަލުންގެ އަތްތައް ކޮށްޓެއްވި ކަބަލުންނާމެދު އެކަލޭގެފާނުގެ މަޢުޞޫމްކަން ސާބިތުވަންދެން ޖަލުން ނުކުމެވަޑައިގަތުމަށް އެކަލޭގެފާނު އިންކާރުކުރައްވައެވެ."\nރަސްގެފާނު ވަގުތުން އަމުރު ނެރެއްވިއެވެ. "ދައުލަތުގެ ވަޒީރުންގެ އަނބިއަނބިކަނބަލުންނާއި އިސްވަޒީރުގެ އަނބިކަނބަލުން ހަމަ މިހާރު މިދަރުބާރަށް ޙާޟިރުކުރުވާށެވެ!" ރަސްގެފާނަށް ޔޫސުފްގެފާނަށް އަނިޔާއެއް ވެފައިވާހެން ހީފުޅުވިއެވެ. ނަމަވެސް އެއީ ސީދާ ކިހިނެއްކަމެއް އެނގިވަޑައެއްނުގަންނަވައެވެ.\nރަސްގެފާނު އަމުރުކުރެއްވުމާއެކު ގަނޑުވަރުގެ ޚާދިމުންނާއި ސިފައިން އެއަމުރު ތަންފީޒުކުރުމަށް އަވަސްވެގަތެވެ. އިސާހިތަކު އިސްވަޒީރުގެ އަނބިކަނބަލުން، ޒުލައިޚާއާއި ދައުލަތުގެ ވަޒީރުންގެ އަނބިއަނބިކަނބަލުން ދަރުބާރަށް ޙާޟިރުވެއްޖެއެވެ. ރަސްގެފާނު އެކަނބަލުންނާ ސުވާލުކުރެއްވިއެވެ. "ތިޔަކަނބަލުންނާއި ޔޫސުފްގެފާނުގެ ވާހަކައަކީ ކޮބައިހެއްޔެވެ؟ އެކަލޭގެފާނާމެދު ތިޔަކަނބަލުންނަށް އެނގިވަޑައިގަންނަވަނީ ކޮންވާހަކައެއް ހެއްޔެވެ؟ ތެދެއްތަ؟ އެކަލޭގެފާނު..."\nރަސްގެފާނަށް މިހާހިސާބަށް ވިދާޅުވޭއިރަށް އެއިގެތެރެއިން ކަނބަލަކު ރަސްގެފާނުގެ ވާހަކަފުޅު މެދުކަނޑާލެއްވުމަށްފަހު ކުއްލިއަކަށް ވިދާޅުވިއެވެ. "ﷲ ގެ ހުސްޠާހިރުވަންތަކަމާއެވެ!"\nދެވަނަ ކަނބަލަކު ކުރިން ވާހަކަދެއްކެވި ކަމަނާއަށް އެހެންއެވިދާޅުވީ ކީއްވެގެންކަން ބަޔާންކޮށްދެއްވަމުން ވިދާޅުވިއެވެ. "އެކަލޭގެފާނުގެ އަރިހުން އެއްވެސް ނުބައިކަމެއްވާ ކަމަކަށް އަޅުގަނޑުމެން ނުދަންނަމެވެ."\n"އެކަލޭގެފާނަށް ލިބިވަޑައިގަންފައިވަނީ މަލާއިކަތުންގެ މަޢުޞޫމްކަމެވެ." އިތުރު ކަނބަލަކު އެކަލޭގެފާނަށް ތަޢުރީފުކުރައްވަމުން ވިދާޅުވިއެވެ.\nއެކަނބަލުންނަށް ކަންވީގޮތް އެނގިވަޑައިގަންނަވާތީ ޒުލައިޚާއާ ދިމާއަށް ބައްލަވަމުންދިޔައެވެ. ރަސްގެފާނަށްވެސް މިކަމުގެ ޙަޤީޤަތް އެނގިވަޑައިގަންނަވަނީ ޒުލައިޚާއަށްކަން ޝައްކުވެވަޑައިގަންނަވާތީ އެކަމަނާއަށް ކަޅިއެއް އެއްލެވިއެވެ. ރަސްގެފާނު އެކަމަނާ ފެނިވަޑައިގަތުމުން ހައިރާންވެވަޑައިގަތެވެ. ކުރިން ހަފްލާތަކުގައި ހިނިވަރުވަކުރައްވަމުން، ފަތަރާސީކަމާއެކު މީސްމީހުންގެ ސަމާލުކަން އަތުލައްވަމުން ވަޑައިގެންނެވި ޗާލު ކަމަނާއަށް އަދުވެފައިމިވަނީ ކީއްހެއްޔެވެ؟ އެކަމަނާގެ އޮމާން މޫނުފުޅަށްވަނީ ރޫޖެހި ހަންގަނޑު ހިކިފައެވެ. އެކަމަނާގެ ރޫފަހެޔޮ ތުނި ހަށިކޮޅުވަނީ އަނަރޫފަވެފައެވެ. އެމަނިކުފާނުގެ އިސްވަޒީރުގެ އަނބިކަމަނާއަށް މިވީ ކިހިނެއް ހެއްޔެވެ؟\nހިތްތައް އެފުށްމިފުށަށް ޖައްސަވާ އިލާހުގެ ކުޅަދުންވަންތަކަމާއެވެ. ޒުލައިޚާ ދެން ވިދާޅުވި ބަސްފުޅު ވިދާޅުވީކީ ރަސްގެފާނުދެކެ ބިރުފުޅުންނެއް ނޫނެވެ. އަދި އެތާ ޙާޟިރުވެތިއްބެވި ކަނބަލުންނަށް ޙަޤީޤަތް އެނގިވަޑައިގަންނަވާތީ އެކަނބަލުން އެކަމަނާ ފަޟީޙަތްކޮށްލައްވާފާނެތީ އެއްވެސް ނޫނެވެ. ޒުލައިޚާ ވިދާޅުވިއެވެ. "މިހާރު ޙައްޤު ތެދު ފާޅުވެއްޖެއެވެ. އެކަލޭގެފާނުގެ ކިބައިން ނުބައިކަމަކަށް އެދުނީ އަޅުގަނޑެވެ. އަދި އެކަލޭގެފާނުވަނީ ތެދުވެރިންގެ ތެރެއިންނެވެ." އެކަމަނާ މިހެން މިވިދާޅުވީ އަދިވެސް އެކަމަނާގެ ހިތްޕުޅުގައި ޔޫސުފްގެފާނުގެ ހަނދާންތައް ވާތީއެވެ. އެކަލޭގެފާނު ނަހަމައިން ޖަލަށް ލެއްވުނީތީ އެކަމަނާ ކަރުނަ ނާޅުއްވާ ދުވަހެއް އޭގެ ފަހަކުން ނުދެއެވެ. ޚަލްޤުތަކުގެ ތެރެއިން އެފަރާތަކާމެދު އެކަމަނާ ހަމައެކަނި އަޅާލައްވާ ޚަލްޤަކީ ޔޫސުފްގެފާނެވެ. އަދި މިފަދައިން އެކަލޭގެފާނަށް އެކަލޭގެފާނުގެ ޣައިރު ޙާޟިރުގައި އެކަމަނާ ކެއްސެއް ނުދެއްވާކަން އެންގެވުމަށްޓަކައި އެކަލޭގެފާނުގެ ކުށެއްނެތްކަން ހާމަކުރެއްވިއެވެ.\nރަސްގެފާނު ޔޫސުފްގެފާނަށް އެކަލޭގެފާނުގެ ކުށެއްނެތްކަން ސާބިތުވެއްޖެކަމަށް އަންގަވައި އެކަލޭގެފާނަށް ރަސްކަމުގެ ދަރުބާރަށް ވަޑައިގަތުމަށް އަމުރުނެރުއްވިއެވެ. އަދި މިކަން ކުރުމަށް ކުރިންވެސް ޔުސުފްގެފާނުގެ އަރިހަށް ފޮނުއްވެވި މަންދޫބު ޢައްޔަންކުރެއްވިއެވެ. ރަސްގެފާނު އޭނާއަށް އެންގެވިއެވެ. "އެކަލޭގެފާނު ތިމަންރަސްގެފާނުގެ ޚިދުމަތަށް ޚާއްޞަކުރުމަށްޓަކައި ތިމަންރަސްގެފާނުގެ އަރިހަށް ގެންނާށެވެ!"\nރަސްގެފާނުގެ މަންދޫބު ޔޫސުފްގެފާނުގެ އަރިހަށް ހުރަގެއަށް ފޭބިއެވެ. އޭނާ އެކަލޭގެފާނަށް އެކަލޭގެފާނުގެ އެއްވެސް ކުށެއް ނެތްކަން ސާބިތުވެއްޖެކަމާއި ރަސްގެފާނުގެ އަމުރުފުޅާ ބެހޭގޮތުން ޚަބަރުދިނެވެ. އަދި އެއަށްފަހު އޭނާ އެކަލޭގެފާނަށް ސުވާލެއް ދެންނެވިއެވެ. "ކަލޭގެފާނު ތަކުރާރުކޮށް ކަލޭގެފާނުގެ ކުށެއް ނެތްކަން ސާބިތުވަންދެން ޖަލުން ނުކުމެ ވަޑައިގަތުމަށް އިންކާރު ކުރެއްވީ ކީއްވެގެންތޯއެވެ؟ ރަސްގެފާނު ކަލޭގެފާނަށް ފުރުތަމަ ވިދާޅުވިއިރު ވަޑައިނުގަންނަވައި ތަޙްޤީޤަކަށް އެދިވަޑައިގަތީ ކީއްވެގެންތޯއެވެ؟" ޔޫސުފްގެފާނު ޖަވާބުގައި ވިދާޅުވިއެވެ. "އެއީ އަޅުގަނޑު ޣައިބުގައި ޢަޒީޒަށް ޚިޔާނަތްތެރިނުވާކަމާއި، އަދި ޚިޔާނަތްތެރިންގެ މަކަރުވެރި ރޭވުން މާތް ﷲ ފަހިކޮށް ނުދެއްވާނެކަން އެމަނިކުފާނަށް އެނގުމަށްޓަކައެވެ. އަދި އަޅުގަނޑުގެ ނަފްސުވެސް އެތުހުމަތުން ބަރީއައެއް ނުކުރަމެވެ. ހަމަކަށަވަރުން ނަފްސަކީ، އަޅުގަނޑުގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ ރަޙްމަތްލައްވައިފިނަމަ މެނުވީ، ނުބައިކަންތަކަށް އަބަދުވެސް އަމުރުކުރާ އެއްޗެކެވެ. އަޅުގަނޑުގެ ވެރިރަސްކަލާނގެއީ، ގިނަގިނައިން ފާފަފުއްސަވާ، ރަޙީމްވަންތަ ރަސްކަލާނގެއެވެ."\nމަންދޫބު ޔޫސުފްގެފާނު ރަސްގެފާނުގެ ދަރުބާރަށް ގެންދެވިއެވެ. ރަސްގެފާނަށް ޔޫސުފްގެފާނު ފެނިވަޑައިގަތުމުން މިއީ އާދައިގެ ބޭކަލެއް ނޫންކަން އިޙްސާސްވެ ވަޑައިގަތެވެ. ރަސްގެފާނަށް ޔޫސުފްގެފާނުގެ މަތިވެރި ޞިފަފުޅުތައް ފެނިވަޑައިގަތެވެ. ރަސްގެފާނު ޔޫސުފްގެފާނާ ވާހަކަފުޅުދެއްކެވީ ރަސްގެފާނުގެ މާދަރީބަސްފުޅުންނެވެ. ޔޫސުފްގެފާނަކީ އެބަހަށާއި އެޤައުމަށްވެސް ބީރައްޓެހި ބޭކަލަކަށްވާއިރުވެސް ޖަވާބުދެއްވާލެއް ފަޞާޙަތްތެރިކަމާއި ބަލާޣަތްތެރިކަމުން ރަސްގެފާނަށް ޔޫސުފްގެފާނުގެ މުޘައްޤަފުކަމާއި ޢިލްމުވެރިކަން އެނގިވަޑައިގަތެވެ.\nދެކެވެމުން ދިޔަ ވާހަކައިގެ މިސްރާބު ރަސްގެފާނަށް ފެނިވަޑައިގަތްހުވަފެންފުޅާ ދިމާއަށް އެނބުރުނެވެ. ޔޫސުފްގެފާނު އަންނަން އޮތް ތަދުމަޑު އަހަރުތަކަށް ތައްޔާރުވުމަށް ރަސްގެފާނަށް ލަފާދެއްވިއެވެ. އަދި މިތަދުމަޑުކަން ކުރިމަތިވާނީ ހަމައެކަނި މިޞްރަށް ނޫންކަމަށާއި ކައިރި އެހެން ބިންތަކާއި ރަށްތަކަށްވެސް މި ތަދުމަޑުކަމުގެ އަސަރު ފޯރާނެކަން ބަޔާންކޮށްދެއްވިއެވެ.\nރަސްގެފާނަށް ޔޫސުފްގެފާނުގެ ޤާބިލްކަމާއި ޢިލްމުވެރިކަން ފެނިވަޑައިގަތުމުން އެކަލޭގެފާނަށް މަތީ މަޤާމެއް ހުށަހެޅުއްވިއެވެ. ރަސްގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. "ކަލޭގެފާނީ، މިއަދު ތިމަންރަސްގެފާނުގެ އަރިހުގައި އިތުބާރުކުރެވޭ އަމާނަތްތެރިޔަކީމުއެވެ." ޔޫސުފްގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. "މިޞްރުގެ ބިމުގެ ޚަޒާނާތަކުގެ ވެރިޔަކަށް އަޅުގަނޑު ލައްވާށެވެ! އަޅުގަނޑަކީ އެއަށް ރައްކާތެރިވާ، އެއާބެހޭ ކަންތައްތައް ދަންނަ މީހަކީމެވެ." އެކަލޭގެފާނު މިމަޤާމު ޚިޔާކުރެއްވީ އެއްވެސް ހާލެއްގައި އަމިއްލަ ފައިދާގަނޑެއް ހޯއްދަވާކަށް ނޫނެވެ. ނަމަވެސް އެކަލޭގެފާނު މިމަޤާމު ޚިޔާކުރެއްވީ، ހަތްއަހަރު ވަންދެން ބަނޑުހައިހޫނުކަން ތަޙައްމަލްކުރަމުން ގެންދާނެ ޤައުމުތަކަކަށް އެހީތެރިވެވަޑައިގެން އިންސާނިއްޔަތަށް ޚިދުމަތްކޮށްދިނުމުގެ މާތް މަޤްޞަދުގައެވެ.\nއެކަލާނގެ އެކަލާނގެ އަޅާގެ ކެތްތެރިކަމުގެ ދަރުމަ ދުނިޔޭގައި ދެއްވިގޮތް ބައްލަވާށެވެ! ޖަލުގައި ނިކަމެތިކުރެވި ދެރަކޮށްލެވި ހިތްދަތިކަން އިޙްސާސްކުރެއްވިއެވެ. ނަމަވެސް އަދު އެކަލާނގެ ރަޙްމަތްފުޅުގެ އަރާމުކަން އިޙްސާސްކުރައްވަނީއެވެ. ވިސްނަވާށެވެ. އެކަލޭގެފާނު ޖަލަށް ނުލެވުނުނަމަ އެމަތިވެރި މަޤާމެއް ނުލިބުނީހެވެ. ޒުލައިޚާ ހިތްޕުޅުން އެކަލޭގެފާނު އެވައްޓާލެވުނީ އަރައިވަޑައިނުގެންނެވޭނޭފަދަ ފުން ވަޅުގަނޑަކަށެވެ. ނަމަވެސް މާތް ﷲ ގެ ރަޙްމަތްފުޅުން އަދު އެހުންނެވީ ކުރިއަށްވުރެވެސް އުހުގައެވެ. އެހެނީ ކޮންމެ ޢިލްމުވެރިޔެއްގެ މައްޗަށް ހުރިހާކަމެއް މޮޅަށް ދެނެވޮޑިގަންނަވާ ކަލާނގެ ވޮޑިގެންވެއެވެ. އެކަލާނގެ ތަޤްދީރުގެ ފުރިހަމަކަމާއެވެ. ތަދްބީރުގެ މޮޅުކަމާއެވެ.\nޒަމާނުގެ ބުރަފަތި އެނބުރެމުން ދެއެވެ. ތިޔާގިކަމުގެ ހަތްއަހަރުގައި ގޮވާންކުރުމާއި ގޮވާންކެނޑުމާއި ގޮވާން ރައްކާކުރުމުގެ ކަންކަން ހިންގަމުންދިޔައީ ޔޫސުފްގެފާނުގެ ބެއްލެވުމުގެ ދަށުންނެވެ. އެއާ ޖެހިގެންއައި ހަތްއަހަރު މުޅި އެސަރަޙައްދަށް، ޔޫސުފްގެފާނުގެ އަމިއްލަ ޤައުމުކަމުގައިވާ ކަންޢާނަށްވެސް، ބަނޑުހައިހޫނުކަމާއި ތަދުމަޑުކަން ފެތުރިގެން ދިޔައެވެ. ރަސްގެފާނުގެ ބިމުގައި ގޮވާން ގިނަ ޢަދަދަކަށް ރައްކާކުރެވިފައިވުމާއެކު، ކައިރި ދަތި ޤައުމުތަކަށް އެކަށޭނަ އަގެއްގައި ގޮވާން ވިއްކުމަށް ޔޫސުފްގެފާނު އެމަނިކުފާނަށް ލަފާއެރުވިއެވެ. ރަސްގެފާނު މިލަފައާމެދު ރުހިވަޑައިގަތެވެ. އަދި އެސަރަޙައްދުގައި މިއުފާވެރި ޚަބަރު ފެތުރިގެން ދިޔައެވެ.\nމިޚަބަރު ލިބިވަޑައިގަތުމާއެކު ޔަޢުޤޫބްގެފާނު، ބިންޔާމީން ފިޔަވައި އެކަލޭގެފާނުގެ ދެންތިބި ދަރީން މިޞްރަށް ކޮއްތު ގަތުމަށް ފޮނުއްވެވިއެވެ. މިޞްރު ބަސް ނުދަންނަ ބީރައްޓެހި ދިހަ ބެއިން މާދުރު ހިސާބަކުން އައިސްއުޅޭ ވާހަކަ ޔޫސުފްގެފާނަށް އިވިވަޑައިގަތެވެ. އެމީހުން އެމީހުން ބޭނުންވާ ކޮއްތު ގަތުމަށް ޔޫސުފްގެފާނުގެ އަރިހަށް ދިޔުމާއެކު ޔޫސުފްގެފާނަށް ވަގުތުން އެއީ އެކަލޭގެފާނުގެ އެއްބަފާ އަޚުންކަން އެނގިވަޑައިގެންނެވިއެވެ. ނަމަވެސް އެކަލޭގެފާނުގެ ބޭބޭއިންނަށް އެއީ އެކަލޭގެފާނުކަމެއް ނޭނގުނެވެ. އެނގޭނީވެސް ކިހިނަކުންތޯއެވެ؟ އެމީހުންގެ ހިތުން ޔޫސުފްގެފާނުވަނީ މީގެ އެތައް އަހަރެއްކުރިން ފުން އަނދިރި ވަޅުގަނޑަކަށް އެއްލާލެވި ގެއްލިފައެވެ.\nޔޫސުފްގެފާނު އެމީހުންނަށް ވިދާޅުވީ ހޫނު މަރުހަބާއެކެވެ. އެމީހުންނަށް އެމީހުންގެ ކޮއްތު ފޯރުކޮށްދެއްވުމަށްފަހު އެމީހުން އައީ ކޮންތާކުންތޯ ސުވާލުކުރެއްވިއެވެ. އެމީހުން ޖަވާބުގައި އެކަލޭގެފާނަށް ދެންނެވިއެވެ. "އަހަރެމެންނަކީ މަތިވެރި ނަބީބޭކަލެއްގެ އެގާރަ ބެއިންނެވެ. އަހަރެމެންގެ ތެރެއިން އެންމެ ހަގަށްހުރި ކޮއްކޮ އަހަރެމެންގެ މުސްކުޅި ބައްޕައަށް އަތްގާތްކޮށްދޭން ގޭގައި މަޑުކުރީއެވެ."\nމިވާހަކަ އިވިވަޑައިގަތުމުން ޔޫސުފްގެފާނުގެ ދެލޯފުޅު ކަރުނައިން ފުރުނެވެ. ކަންޢާނާއި އެކަލޭގެފާނުގެ ލޮބުވެތި މައިންބަފައިންނާއި ކޮއްކޯފުޅު ބިންޔާމިން ދުށުމުގެ އެދުން ހިތްޕުޅުތެރޭ އުތުރި އަރައިގަތެވެ. "ތިއީ ތެދުވެރީން ހެއްޔެވެ؟" އެކަލޭގެފާނު ސުވާލުކުރެއްވިއެވެ.\nއެމީހުން ނުހަނު ނުތަނަވަސްކަމާއެކު ޖަވާބުގައި ދެންނެވިއެވެ. "އަހަރެމެން ކަލޭގެފާނަށް ދޮގެއް ހަދަންވީ ކީއްވެ ހެއްޔެވެ؟"\n"ތިޔަބައިމީހުން ތިބުނަނީ ތެދުކަމުގައިވާނަމަ، ތިޔަބައިމީހުން ދޫކޮށްފައި އައި ތިޔަބައިމީހުންގެ އެއްބަފާ އަޚު ތިމަންކަލޭގެފާނުގެ އަރިހަށް ގެންނާށެވެ! ތިމަންކަލޭގެފާނު ހަމަޔަށް މިނެދެއްވާކަމާއި، ތިމަންކަލޭގެފާނީ، އެންމެ ހެޔޮގޮތުގައި މެހެމާނުންނަށް ކަމޭހިއްތަވާ ފަރާތެއްކަން ތިޔަބައިމީހުން ނުދެކެމު ހެއްޔެވެ؟" އެކަލޭގެފާނު އެކަލޭގެފާނުގެ ވާހަކަކޮޅު ނިންމަވާލެއްވީ އިންޒާރަކާއެކުވެ. "ތިޔަބައިމީހުން ތިމަންކަލޭގެފާނުގެ އަރިހަށް އޭނާ ނުގެނެސްފިނަމަ، ތިމަންކަލޭގެފާނުގެ އަރިހުން ތިޔަބައިމީހުންނަށް މިނެދިނުމެއް ނެތެވެ. އަދި ތިޔަބައިމީހުން ތިމަންކަލޭގެފާނުގެ އަރިހަށް ނާންނާށެވެ!"\nއެކަލޭގެފާނުގެ މިއަމުރުފުޅަށް އެމީހުންގެ ލޮލާއި ބޮލުން ކިޔަމަންވާނެކަމުގެ ޔަޤީންކަން އެކަލޭގެފާނަށް އެމީހުން އެރުވިއެވެ. އެމީހުން އެކަލޭގެފާނަށް ދެންނެވިއެވެ. "އޭނާގެ ބައްޕަގެ އަރިހުން އޭނާ ގެނެވޭތޯ އަހަރެމެން ގަދައަޅާ މަސައްކަތް ކުރާނަމެވެ. އަހަރެމެން އެކަން ކުރާނަމެވެ!"\nއެމީހުން އަނބުރާ އައުމަށް ބާރުއެޅުއްވުމުގެ ގޮތުން އެކަލޭގެފާނު ކަމެއް ރޭއްވެވިއެވެ. އެކަލޭގެފާނު އެކަލޭގެފާނު ގެންގުޅުއްވާ ޚާދިމަކަށް ވިދާޅުވިއެވެ. "އެމީހުން އަގަކަށް ގެނައި މުދާ އެމީހުންގެ ތަކެތީގެ ތެރެޔަށް ލާށެވެ. އެއީ އެމީހުންގެ އަހުލުންގެ ގާތަށް އެނބުރިދާހިނދު، އެކަން އެމީހުންނަށް އެނގުމަށްޓަކައެވެ. އެއީ އެމީހުން ތިމަންކަލޭގެފާނުގެ އަރިހަށް އެނބުރި އާދޭތޯއެވެ." އެކަލޭގެފާނު މިހެން ހެއްދެވުމުގެ ބޭނުމަކީ ގޮވާން ގަތުމަށް ބޭނުންވާ މުދާ ނެތިގެން އެމީހުންނަށް ނައިސް ތިބުމުގެ ޢުޒުރު ނުދެއްވުމެވެ. ކަން ވާނީ އެކަލޭގެފާނު ބޭނުންވެވަޑައިގަންނަވާ ގޮތަށް ބާއެވެ..؟


SunOnline: Dhuvaafaru futsal challenge 2019: Police Team balikoh Eleven Attackers final ah\nދުވާފަރު ފުޓްސަލް ޗެލެންޖް 2019: ޕޮލިސް ޓީމް ބަލިކޮށް އިލަވަން އެޓޭކާސް ފައިނަލަށް\nޢަބްދުﷲ އައިމަން 10 Jun 2019, 23:27\nދުވާފަރު ޗެލެންޖު ކަޕުގައި މިއަދު ހަވީރު ކުޅުނު މެޗުގެ ތެރެއިން --- ފޮޓޯ/ ދުވާފަރު ޔޫތް މޫމެންޓް\nދުވާފަރު ޔޫތް މޫވްމަންޓުން އިންތިޒާމް ކޮށްގެން ރ. ދުވާފަރުގައި މިހާރު ކުރިއަށްދާ ދުވާފަރު ފުޓްސަލް ޗެލެންޖްގައި މިއަދު ކުޅުނު ފުރަތަމަ މެޗް ކާމިޔާބުކޮށް އިލަވަން އެޓޭކާސް މުބާރާތުގެ ފައިނަލް ފުރަތަމަ ޖާގަ ކަށަވަރުކޮށްފިއެވެ.\nމިއަދުގެ މެޗް އިލަވަން އެޓޭކާސް ކާމިޔާބުކުރީ ދުވާފަރު ޕޮލިސް ޓީމާ ބައްދަލުކޮށް 0-1 ގެ ނަތީޖާއަކުންނެވެ. މިމެޗްގެ ހަމައެކަނި ލަނޑު ދެވަނަ ހާފްގެ ހަތްވަނަ މިނެޓްގައި ކާމިޔާބުކޮށްދިނީ އި ލަވަން އެޓޭކާރސް ގެ ޖާޒީ ނަންބަރު 10 އިސްމާއީލް ނިޔާޒުއެވެ.\nދުވާފަރު ޗެލެންޖު ކަޕުގައި މިއަދު ހަވީރު ކުޅުނު މެޗުގެ ތެރެއިން--- ފޮޓޯ/ ދުވާފަރު ޔޫތް މޫމެންޓް\nމިމޮޅާއެކު އިލަވަން އެޓޭކާރސް ފައިނަލަށް ދަތުރުކުރީ ކުޅުނު ދެމެޗުންވެސް މޮޅުވެގެން ހަޕޮއިންޓް ހޯދައިގެންނެވެ. އަދި މިއަދުގެ މެޗުން ބަލިވުމުން ޕޮލިސް ޓީމް ވަނީ މުބާރާތުން ކަޓާފައެވެ. މިމެޗުގެ މޮޅު ކުޅުންތެރިޔާއަކަށް ހޮވިފައިވަނީ މެޗުގައި މޮޅު ސޭވްތަކެއްކުރި އިލަވަން އެޓޭކާރސްގެ ކީޕަރ އިބްރާހީމް އަބްދުالله އެވެ.\nމިއަދު ކުޅުނު ދެވަނަ މެޗުގައި ބައްދަލުކުރީ ޑާރކްޕާރކާއި ސިލްވަރ ޔުނައިޓެޑެވެ. މިމެޗް ނިމުނީ 2-2 އެއްވަރުވެގެންނެވެ. މިމެޗުގައި ދެޓީމުގެ ފަރާތުންވެސް މޮޅު ބަލާލަން ރީތި ކުޅުމެއް ފެނި ގެން ދިޔައެވެ. މިމެޗުގައި މޮޅަށް ކުޅެ ފުރަތަމަ ލީޑުނެގީ ސިލްވަރ ޔުނައިޓެޑުންނެވެ. އެގޯލު އެޓީމަށް ކާމިޔާބު ކޮށްދިނީ ޖާޒީ ނަންބަރު 21 އިބްރާހީމް އަޔާޒުއެވެ.\nސިލްވަރ ޔުނައިޓެޑް ގޯލް ޖަހާފައި މާގިނައިރުތަކެއް ނުވަނީސް ޑާރކްޕާރކުން ވަނީ ގޯލެއް ޖަހާ ނަތީޖާ އެއްވަރު ކޮށްފައެވެ. މި ގޯލް އެޓީމަށް ކާމިޔާބު ކޮށްދީފައިވަނީ ޖާޒީ ނަންބަރު 10 ޙަސަން ޝުޖާއު (އޯކޭ) އެވެ.\nދެވަނަ ހާފްގައި ވަރުގަދަޢަށް ސިލްވަރ ޔުނައިޓެޑް ފަށައިގެން މެޗުގެ ކުރީކޮޅު އެޓީމުގެ ޖާޒީ ނަންބަރު 20 އިބްރާހީމް އަޒްމޫން ގޯލެއް ޖަހާ މެޗުގައި ދެވަނަ ފަހަރަށް ސިލްވަރ ޔުނައިޓެޑަށް ލީޑު ހޯދައިދިނެއެވެ. ނަމަވެސް އޭގެ ހަތްމިނެޓް ފަހުން ޑާރކްޕާރކްއިން އުފެއްދި މޮޅު ހަމަލާއަކުން އެޓީމް ޖާޒީ ނަންބަރު 97 އަޙްމަދު ޢީސާ ގޯލެއް ޖަހާ ނަތީޖާ އެއްވަރު ކުރިއެވެ.\nމެޗުގައި ދެޓީމުންވެސް ގިނަ ހަމަލާތަކެއް ފޮނުވާލި ނަމަވެސް ދެޓީމުގެ ކީޕަރުންގެ ފަރާތުން ވަނީ އާދަޔާ ޚިލާފު ހުނަރުވެރި މޮޅު ކުޅުމެއް ފެނިފައެވެ. މިމެޗު ނިމިގެން ދިޔައީ މިނަތީޖާގައި އޮވެގެންނެވެ. މެޗުގެ މޮޅު ކުޅުންތެރިޔާއަކަށް ހޮވުނީ ޑާރކްޕާރކްގެ ޖާޒީ ނަންބަރު 97 އަޙްމަދު ޢީސާ އެވެ.\nމިމުބާރާތުގައި މާދަމާ ގްރޫޕް ސްޓޭޖުގެ އެންމެ ފަހު މެޗުތައް އޮންނާނެއެވެ. އެގޮތުން ފުރަތަމަ މެޗުގައި ބައްދަލު ކުރާނީ ޕޮލިސް ޓީމް އަދި ސިލްވަރު ޔުނައިޓެޑްއެވެ. ދެވަނަ މެޗު، އަދި މުބާރާތުގެ އެންމެ ފަހު މެޗުގައި ބައްދަލުކުރާނީ އިލަވަން އެޓޭކާރސް އަދި ޑާރކް ޕާރކްއެވެ.\nޕޮލިސް ޓީމް މުބާރާތުން ކަޓާފައިވީނަމަވެސް ޑާރކްޕާރކް އަދި ސިލްވަރ ޔުނައިޓެޑަށް މުބާރާތުގެ ފައިނަލް ދަތުރުކުރުމުގެ ފުރުސަތު އެބަ އޮތެވެ. އެހެންކަމުން މާދަމާ ކުޅޭ މެޗުތަކަކީ ފޯރިގަދަ މެޗުތަކެއް ކަމުގައި ވާނެއެވެ.


ފާއިތުވެފައިވާ ނަމާދުތައް ޤަޟާ ކުރުން | އަޅުކަން | ފިޤުހު | ދީނާއިދުނިޔެ\nBack ކަވާސާ ދީނާއިދުނިޔެ ދީނާއިދުނިޔޭގެ ބައިތައް ފިޤުހު އަޅުކަން ފާއިތުވެފައިވާ ނަމާދުތައް ޤަޟާ ކުރުން\n04 ޖުލައި 2003\nނަމާދަކީ އިސްލާމްދީނުގެ އެންމެ މަތިވެރި އެއް އަޅުކަމެވެ. މި ދީނުގެ މައި ތަނބެވެ. ފަހެ ނަމާދު ޤާއިމު ކޮށްފި މީހާ ދީން ޤާއިމު ކޮށްފިއެވެ. ނާމާދު ދޫކޮށްފި މީހާ ދީން ހަލާކު ކޮށްފިއެވެ . ނަމާދު ދޫކޮށް ނުވަތަ ނަމާދު ކުރުމާއިމެދު ފަރުވާކުޑަ ނުކުރުމަށް ކީރިތި ރަސޫލާ ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް އަމުރު ކުރަށްވާފައެވެ. ބާލިޢު ވެފައިވާ ބުއްދިހުރި މުސްލިމުންގެ ތެރެއިން ނަމާދު ފަރުޟު ނުވަނީ ހަމައެންމެ ދެބެޔަކަށް ވަކިހާލަތެއްގައެވެ. އެއީ ހައިޟުވެރި އަންހެނާއާއި ނިފާސްވެރި އަންހެނާއެވެ. މި ނުން އިސްތިސްނާއެއް ނަމާދު ނުކުރުމަކަށް ނެތެވެ. ކޮންމެ ޤައުމެއްގައި ހުއްޓަސް ، ހޫނަސް ، ފިންޏަސް ، ފެންލިބެން ހުއްޓަސް ނެތަސް ، ބައްޔަސް ނަމާދު ކުރުން މުސްލިމުނގެ މައްޗަށް ފަރުޟުވެގެން ވެއެވެ.\nފާއިތުވެފައިވާ ނަމާދާށް ގިނަ ދުވަސްވުމަކުން މުސްލިމާގެ ކޮނޑުގައި އެޅިފައިވާ މި ވާޖިބު ނުކެނޑޭނެއެވެ. ކޮންމެ ނަމާދަކީވެސް ވަކިވަގުތެއް އެޔަށް ޚާއްޞަ ކުރެވިފައިވާ އެއްޗެކެވެ. އެހެން ކަމުން ދީނުގައި މަޤުބޫލު ޢުޛުރަކާއި ނުލައި ނަމާދު ނުކޮށް ވަގުތު ފާއިތު ކުރުމަކީ އޭގެ ސަބަބުން މީހާ ފާފަވެރިވާނެ ކަމެކެވެ. މީގެ އިތުރުން އޭނާ އަށް އެނަމާދު އަލުން ޤަޟާކުރަން ޖެހެއެވެ.\nޝާފިޢީ މަޛްހަބުގައި ފާއިތުނަމާދު ގިނަޔަސް މަދަސް އެނަމާދުތައް ތަރުތީބުން ކުރުމަކީ ވާޖިބެއް ނޫނެވެ. އެކަމަކު އެއީ ސުންނަތެކެވެ. އެކަމަކު ވަގުތުވަދެފައިވާ ނަމާދަކާއި އެކު ފާއިތުނަމާދު ތަރުތީބުން ކުރުން ސުންނަތީ ދެ ޝަރުތެއްގެ މަތިންނެވެ. އެއީ ވަގުތުވަދެފައިވާ ނަމާދު ވަގުތުގައި ނުކުރެވުމާއިމެދު ބިރު ހީ ނުވުން ، ވަގުތުވަދެފައިވާ ނަމާދު ފެއްޓުމުގެ ކުރިން ފާއިތުވެފައިވާ ނަމާދު ހަނދާން ހުރުމެވެ.\nއެހެންވީމައި އަޅުގަނޑުމެންގެ ތެރެއިން މީހަކަށް ގިނަ ނަމާދުތަކެއް "ހިތާމައާއިއެކު" ފާއިތުވެފައި ހުރިއްޔާ އެންމެ ރަނގަޅު ގޮތަކީ ކޮންމެ ފަރުޟު ނަމާދަކާއިއެކު ފާއިތުވެފައިވާ ނަމާދެއް ޤަޟާ ކުރުމެވެ. މިސާލަކަށް މެންދުރު ނަމާދުކޮށް ނިމިގެން ފާއިތުވެފައިވާ މެންދުރު ނަމާދެއް ، ޢަޞުރުނަމަދަށްފަހު ފާއިތުވެފައިވާ ޢަޞުރުނަމާދެއް ކުރުމެވެ.\nފުރިހަމަ ތެދުވެރި ތައުބާއަކާއިއެކު ފާއިތުވެފައިވާ ނަމާދުތައް ޤަޟާކޮށްފިނަމަ ﷲ އެތައުބާ ޤަބޫލު ކުރަށްވާނެކަން ، ހިތުގެއަޑިން ޤަބޫލު ކުރަންޖެހެއެވެ. އެކަނލާގެ އެއީ އަޅުތަކުންގެ ތައުބާ ޤަބޫލު ކުރަށްވާ ރަޙީމްވަންތަ ރަސްކަލާނގެއެވެ.


ކޮރޯނާ ވައިރަސް ރާއްޖެއިން ފެނިފައިވާ ނަމަ، އެކަން ސިއްރުކުރުމަކީ ނުރައްކަލެއް! – Dhen.mv\nކޮރޯނާ ވައިރަސް ރާއްޖެއިން ފެނިފައިވާ ނަމަ، އެކަން ސިއްރުކުރުމަކީ ނުރައްކަލެއް!\nމިހާރު އެންމެ ބާރަށް ދެކެވެމުންދާ އެއް ވާހަކައަކީ ކޮރޯނާ ވައިރަސްގެ ވާހަކައެވެ. ދުނިޔޭގައި ހަލުވިކަމާއެކު ފެތުރެމުންދާ ނުރައްކާތެރި ވައިރަސް، ރާއްޖޭގެ އަވަށްޓެރި ގައުމުތަކުން ވެސް ފެންނަމުންދާ ވާހަކައެވެ. އެކަމާ މެދު ދިވެހިން މިވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ސަމާލުވެ، ވިސްނަން ޖެހިފައެވެ.\nއެންމެ ބޮޑަށް ކޮރޯނާ ވައިރަސް ފެތުރިފައިވަނީ ޗައިނާގެ ވުހާން ސިޓީގައެވެ. މިދިޔަ ޑިސެމްބަރު މަހު ފުރަތަމަ ފެނުނު އެ ވައިރަސް މިހާތަނަށް 800 އަށްވުރެ ގިނަ މީހުންނަށް ޖެހި، 25 މީހަކު ވަނީ މަރުވެފައެވެ. މިހާރު ޗައިނާ އިން ވަނީ ވުހާން ސިޓީން އެތެރެވެ، އަދި ބޭރުވާ މަގުތައް ބަންދުކޮށް، އެ ސިޓީ ކަރަންޓީނު ކޮށްފައެވެ. ކަރަންޓީނު ކޮށްފައިވާ ސަރަހައްދުތަކުގައި ދިރިއުޅޭ މީހުންގެ އަދަދު 18 މިލިއަނަށްވުރެ ގިނައެވެ.\nރާއްޖެއިން ކޮރޯނޯ ވައިރަސް ފެނުނު!\nދާދި ފަހުން ރާއްޖެއަށް އައި ޗައިނާގެ ފަތުރުވެރިޔަކު ކޮރޯނާ ވައިރަސްއަށް ޝައްކުވެގެން ކަރަންޓީނު ކޮށްފައިވާ ކަމަށް ވާހަކަތައް ވަނީ ފެތުރިފައެވެ. އެމީހާ ކޮރޯނާ ވައިރަސްއަށް ޕޮޒިޓިވް ވެފައިވާ ކަމަށް ވެސް ވާހަކަތައް ދެކެވެއެވެ.\nޗައިނާގެ ފަތުރުވެރިޔަކު ކޮރޯނާ ވައިރަސްއަށް ޝައްކުވެގެން ކަރަންޓީނުކޮށްފައިވާ ކަމަށް އެއާޕޯޓުގައި މަސައްކަތްކުރާ ބައެއް މުވައްޒަފުން ވެސް ވަނީ ބުނެފައެވެ. ނަމަވެސް ރާއްޖޭގެ ކަމާ ގުޅޭ އިދާރާތަކުން ދަނީ އެ ވާހަކަތައް ދޮގުކުރަމުންނެވެ.\nކަމާބެހޭ އިދާރާތަކުން އެކަން ދޮގުކުރި ނަމަވެސް، ބައެއް މީހުން ބުނާގޮތުގައި ދިވެހި ސަރުކާރުން އެކަން ސިއްރު ކުރަނީއެވެ. ފަތުރުވެރިކަމަށް އޭގެ އަސަރުކޮށްފާނެތީ ސަރުކާރުން އެކަން ސިއްރު ކުރަނީ ކަމަށް ބައެއް މީހުން ބުނެއެވެ.\nސިއްރު ކުރުން ގޯސް!\nއެފަދަ ނުރައްކާތެރި ވައިރަސްއެއް ރާއްޖެއިން ފެނިއްޖެ ނަމަ، ނުވަތަ ޝައްކުވެގެން މީހަކު ކަރަންޓީނުކޮށްފައިވާ ނަމަ، އެކަން ދިވެހި ރައްޔިތުންނަށް އެނގެން ވާނެއެވެ. އަދި އެކަމަށް ދިވެހި ސަރުކާރުން ފިޔަވަޅުތަކެއް ވެސް އަޅަން ޖެހޭނެއެވެ. ފަތުރުވެރިކަމަށް އަސަރުކުރާނެއޭ ކިޔާފައި އެކަން ސިއްރުކުރުން މުޅިން ގޯހެވެ.\nރާއްޖެ އަދި ހާއްސަކޮށް މާލެއަކީ މީހުން ތޮއްޖެހިފައިވާ ތަނެއް ކަމަށް ވާއިރު، ބައްޔެއް ފެތުރިގެންދާ މިންވަރު ވަރަށް އަވަސްވާނެއެވެ. އެހެންކަމުން އެ ވައިރަސްއާ މެދު އާންމުން ހޭލުންތެރިކުރުވަމަކީ ސަރުކާރުން މިވަގުތު ކުރަން ޖެހިފައިވާ ބޮޑު މަސައްކަތެކެވެ.\nދިވެހިން އާންމުކޮށް ދަތުރުކުރާ ގައުމުތަކުން ވެސް ކޮރޯނާ ވައިރަސް ވަނީ ފެނިފައެވެ. ރިޕޯޓުތައް ބުނާގޮތުގައި ތައިލެންޑް، އޮސްޓްރޭލިއާ މެލޭޝިއާ، ނޭޕާލު އަދި ސިންގަޕޫރުން ވެސް ވަނީ އެ ވައިރަސް ފެނިފައެވެ. އޭގެ އިތުރުން އަވަށްޓެރި އިންޑިއާ އާއި ސްރީލަންކާ އިން ވެސް އެ ވައިރަސްއަށް ޝައްކުކުރެވޭ ބަޔަކު ފެނިފައެވެ.\nރާއްޖެއިން ކޮރޯނާ ވައިރަސްއަށް ތައްޔާރުވެފައި!\nކޮރޯނާ ވައިރަސްއާ ގުޅިގެން ވެލޭނާ އިންޓަނޭޝަނަލް އެއާޕޯޓުގައި އެ ވައިރަސްއަށް ސްކްރީން ކުރަން ވަނީ ފަށައިފައެވެ. އެގޮތުން ބައިނަލްއަގުވާމީ ވައިގެ ބަނދަރުގައި ތާމަލް ކެމެރާ ބޭނުންކޮށް އެތެރެވާ މީހުންގެ ހާލަތު ބެލުމުގެ މަސައްކަތް ވަނީ ފަށާފައެވެ.\nހެލްތު މިނިސްޓަރު އަބްދުﷲ އަމީން ވިދާޅުވީ ރާއްޖެއިން އެކަމަށް ތައްޔާރުވެފައިވާ ކަމަށާއި ކަރަންޓީން ފެސިލިޓީ ވެސް ތައްޔާރީ ހާލަތަކަށް ގެނެސްފައިވާ ކަމަށެވެ.\nއެއާޕޯޓުން ސްކްރީން ކުރި ނަމަވެސް، އެ ސްކްރީނިންތަކުން ދައްކާނީ ހަމައެކަނި އަލާމާތެއް ހުރެއްޖެނަމައެވެ. ދާދިފަހުން ފްރާންސުން ވަނީ އެ ބަލީގެ އަލާމާތެއް ނެތް މީހަކު ފެނިފައެވެ.\nކޮރޯނާ ވައިރަސްއަކީ ކޮބާ؟\nކޮރޯނާ ވައިރަސްއަކީ ބައިވަރު ވައިރަސްތަކަށް ކިޔާ ނަމެކެވެ. އެ ވައިރަސްގެ ސަބަބުން އިންސާނުންނަށް ޖެހޭ ބަލިތަކުގެ ތެރޭގައި ރޯގާ އާއި ގޭސްޓްރޯއިންޓެސްޓިނަލް އިންފެކްޝަން ހިމެނެއެވެ. އޭގެ އިތުރުން ސިވިއާ އެކިއުޓް ރެސްޕިރޭޓަރީ ސިންޑްރޮމް އާއި މިޑްލް އީސް ރެސްޕިރޭޓަރީ ސިންޑްރޮމް ވެސް ހިމެނެއެވެ.\nއެ ވައިރަސް ދެނެގަތުމަށް ކުރި މަސައްކަތަށްފަހު ޗައިނާގެ ނެޝަނަލް ހެލްތު ކޮމިޝަނުން ވަނީ އެވައިރަސްއަކީ ގައިން ގައަށް އަރާ އެއްޗެއްކަން ކަށަވަރުކޮށްދީފައެވެ. ކޮރޯނާ ވައިރަސް އިން ފެންނަ އަލާމާތްތަކުގެ ތެރޭގައި ކެއްސުމާއި، ނޭވާ ކުރުވުމާއި، އާދަޔާ ހިލާފަށް އަވަސް އަވަހަށް ނޭވާލެވުމާއި، ނޭފަތުން ފެން އައުމާއި، ކަރުގައި ރިއްސުން އަދި އާދައިގެ ރޯގާ ޖެހުން ހިމެނެއެވެ.


Iran sifainnah America hamalaa eh dheefi\nސީރީއާގައި ހަރަކާތްތެރިވާ އީރާން ސިފައިންނަށް އެމެރިކާ ހަމަލާދީފި\nޕެންޓަގަނުން ބުނީ ހަމަލާދިނީ ބައިޑަން އިރުޝާދު ދެއްވި ގޮތަށް އީރާގުގައި ތިބި އެމެރިކާ ސިފައިންނަށް ދިން ހަމަލާއަށް ބަދަލު ހިފުމަށް ކަމަށް\nސީރީއާގެ އިރުމަތީ ސަރަހައްދުތަކުގައި ގާއިމުވެ ތިބި އީރާން ބާޣީ ސިފައިންނަށް އަމާޒުކޮށް ބުރާސްފަތި ދުވަހު އެމެރިކާއިން ހަމަލާ ދީފި އެވެ. އީރާގުގައި ތިބި އެމެރިކާ ސިފައިންނަށް ނުރައްކާކުރާ ކޮންމެ ބަޔަކަށް ހަމަލާ ދޭނެ ކަމަށް އެމެރިކާއިން ކުރިން ވެސް އޮތީ ބުނެފަ އެވެ.\nއެމެރިކާއިން ބުނި ގޮތުން އިރުބީލް އިންޓަނޭޝަނަލް އެއާޕޯޓަށް ދިން ރޮކެޓް ހަމަލާތައް މުގޫލާފައި އޮތީ އީރާނަށެވެ. މި ހަމާލާގައި އެމެރިކާ މީހަކު މަރުވެ ސުލްހަ ބަހަލައްޓާ ސިފައިންނަށް ވަނީ އަނިޔާވެފަ އެވެ. އެމެރިކާ ޑިފެންސް މިނިސްޓްރީން ނެރުނު ބާޔާނެއްގައި ބުނެފައި ވަނީ ހަމަލާ ދިން ބޭނުން ފުދުނު ކަމަށާއި މިވަތުގަށް މިވަރު ރަނގަޅު ކަމަށެވެ.\nބަޔާނުގައި އިތުރަށް ބުނެފައި ވަނީ ހަމަލާ ދިނީ ރައީސް ބައިޑަން އިރުޝާދު ދެއްވި ގޮތަށް ކަމަށާއި ހަމަލާ އަމާޒުކުރީ މީހުންނަށް ވުރެ ބޮޑަށް އެމީހުންގެ ވަސީލަތްތަކަށް ކަމަށެވެ. އެހެން ނަމަވެސް، "ސީރިއަން އޮބްޒަވޭޓަރީ ފޮ ހިއުމަން ރައިޓްސް" އިން ބުނީ އެމެރިކާއިން ދިން ހަމަލާގައި 17 މީހުން މަރުވި ކަމަށެވެ.\nޕެންޓަގަން ޕްރެސް ސެކްރެޓަރީ ޖޯން ކާބީ ވިދާޅުވީ ހަމަލާ އަކީ ބަދަލު ހިފުމަށް ދިން ހަމަލާއެއް ކަމަށެވެ. އެއީ އިރާގުގައި ތިބި އެމެރިކާ މީހުންނަށް އަދި ސުލްހަ ބަލަހައްޓާ ކޯލިޝަނަށް ދިން ހަމަލާގައި ގެއްލުން ލިބުނު މީހުންގެ ފަރާތުން ދިން ހަމަލާއެއް ކަމަށެވެ.\nޕްރެސް ސެކްރެޓަރީގެ ވާހަކަތައް ހުރީ ކުރިއަށް އޮތް ތަނުގައި ވެސް ބަދަލަށް ބަދަލު ހިފާ ގޮތަށެވެ.\nސީރިޔާ އެމެރިކާ އީރާން + އިރާގު ޖޯ ބައިޑަން\nއީރާގުގައި ދެން ސިފައިން ނުބައިތިއްބާނަން: ބައިޑަން\nބައިޑަންއާ އަބްދުﷲ ރަސްގެފާނު އެއް މޭޒުދޮށަށް\nއެމެރިކާ އެމްބަސީ މަތިން ޑްރޯނެއް ވައްޓާލައިފި


Chelsea molhakun feshi iru Lampard ge amaazu league ah | Mihaaru\nޗެލްސީގެ ވާނާ (ކ) ރޭގެ މެޗުގެ ތެރެއިން ބްރައިޓަން ކީޕަރު ރަޔާން ކައިރިން ބޯޅަ ހިފައިގެންދަނީ.-- ފޮޓޯ: އޭއެފްޕީ\n15 ސެޕްޓެމްބަރ 2020 - 09:01 15 comments\nމިދިޔަ ސީޒަނުގައި ޗެލްސީ ލީގުގެ ހަތަރެއްގައި ނިންމާލީ ޗެމްޕިއަންކަން ހޯދި ލިވަޕޫލަށް ވުރެ 33 ޕޮއިންޓް މަދުން ހޯދައިގެންނެވެ. މި ފަހަރުގެ ސީޒަނަށް ޓީމު ތައްޔާރުކުރުމުގެ ގޮތުން 200 މިލިއަން ޕައުންޑަށް ވުރެ އިތުރަށް ހަރަދުކުރި ޗެލްސީ ލީގާ ކުރިމަތިލީ ބޮޑެތި އުއްމީދުތަކަކާ އެކީ ކަމަށް ލަމްޕާޑް ވަނީ ބުނެފަ އެވެ.\n"ލިވަޕޫލާ ދެމެދު އޮތް ފަރަގު ކުޑަކުރަން އަހަރެމެން ފުރަތަމަ ވިސްނާނީ. ފަހަރުގައި މިއީ ވަރަށް ބޮޑު ކަމަކަށް ވެދާނެ. އެކަމަކު އަހަރެމެއްގެ އުއްމީދެއް އެއީ ލީގަށް ވާދަކުރުން ވެސް. އެއީ މި ވަރަށް ތައްޔާރުވެފައި އެހާ އާދައިގެ ވިސްނުމެއް ހުރެގެން ނުވާނެ،" މިދިޔަ ސީޒަނުގައި ޗެލްސީއާ ހަވާލުވި ލަމްޕާޑް ބުންޏެވެ.\nބްރައިޓަންގެ އެމެކްސް ސްޓޭޑިއަމްގައި ރޭ ކުޅުނު މެޗުގައި ޗެލްސީން ނުކުތީ މި ފަހަރުގެ ޓްރާންސްފާ މާކެޓްގައި އެ ޓީމާ ގުޅުނު ޖަރުމަނުގެ ދެ ކުޅުންތެރިން ކަމަށްވާ ޓިމޯ ވާނާ އާއި ކާއި ހަވާޓްޒް ފުރަތަމަ އެގާރައިގައި ހިމަނައިގެންނެވެ. ޗެލްސީން ލީޑުނެގީ މެޗުގެ 23 ވަނަ މިނިޓްގަައި ރޭގެ ކެޕްޓަން ޖޯޖީނިއޯ ޖެހި ޕެނަލްޓީ އަކުންނެވެ. މި ޕެނަލްޓީ އަކީ ވާނާ އަށް ބްރައިޓަންގެ އޮސްޓްރޭލިއާ ކީޕަރު މެޓް ރަޔާން ކުރި ފައުަލަކަށް ރެފްރީ ދިން ޕެނަލްޓީ އެކެވެ.\nރޭގެ މެޗަށް ފަހު ޗެލްސީގެ ކޯޗު ލަމްޕާޑް (ކ) އާއި ކީޕަރު ކެޕާ ސަލާމްކުރަނީ.-- ފޮޓޯ: އޭއެފްޕީ\nފުރަތަމަ ހާފުގައި ނަތީޖާ ހަމަހަމަކުރަން ބްރައިޓަން އިން ކުރި މަސައްކަތް ކާމިޔާބު ނުވި ނަމަވެސް ދެ ވަނަ ހާފްގެ ކުޅުން ފެށިތާ 10 މިނިޓް ތެރޭ ބެލްޖިއަމްގެ ވިންގް ލެއަަންޑްރޯ ޓްރޮސާޑް އޭރިއާ ބޭރުން ފޮނުވާލި ބޯޅައަކުން ޖެހި ގޯލުން ބްރައިޓަން އިން ނަތީޖާ ހަމަހަމަކުރި އެވެ. އެ ބޯޅަ ގޯލަށް ވަނީ ޗެލްސީގެ ގޯލްކީޕަރު ސްޕެއިނުގެ ކީޕަރު ކެޕާ އަރިއްޒަބަލާގާ އަތްދަށުން ގޮހެވެ.\nބްރައިޓަން އިން އެއްވަރުކުރިތާ ދެ މިނިޓް ތެރޭ ޗެލްސީ އަށް ދެ ވަނަ ފަހަރަށް ލީޑުނަގައިދިނީ ޒުވާން ޑިފެންޑަރު ރީސް ޖޭމްސް ޖެހި ގޯލުންނެވެ. އޭރިއާ ބޭރުން ޖޭމްސް ޖެހި ބާރު ބޯޅަ އަމާޒުވީ ގޯލުގެ މަތީ ކަނަށެވެ. ބްރައިޓަން އަށް ދެ ވަނަ ފަހަރަށް އެއްވަރުކޮށްދޭން އެ ޓީމުގެ ކެޕްޓަން ލެވިސް ޑަންކަށް މުޅިން ހުސްކޮށް ބޮލުން ޖަހަން ލިބުނު ފުރުސަތުގެ ބޭނުން އޭނާ އަށް ނުހިފުނެވެ.\nޗެލްސީގެ ތިން ވަނަ ގޯލު ޖެހީ މެޗުގެ 66 ވަނަ މިނިޓްގައި ކާޓް ޒޫމާ އެވެ. ކޯނަރަކުން އޭރިއާ ތެރެއަށް ހުރަސްވި ބޯޅަ އަށް ލިބުމުން އޭނާ ޖެހި ބޯޅަ ގޮލަށް ވަނީ ބްރައިޓަންގެ ޑިފެންޑަރު އެޑަމް ވެބްސްޓާ ފައިގައި ޖެހިފަ އެވެ.\nބްރައިޓަންގެ ކޯޗު ގްރަހަމް ޕޮޓާ ބުނީ ބަލިވި ކަމުގައި ވިޔަސް މެޗުގައި އޭނާގެ ޓީމުން ދެއްކީ ވަރަށް އުއްމީދީ ކުޅުމެއް ކަމަށެވެ. އަދި މެޗުގެ ނަތީޖާއާ މެދު އެކަނި ވިސްނައިގެން މާޔޫސްނުވާނެ ކަމަށާއި ބޭނުންވަނީ މި މެޗުގައި ދެއްކި ކުޅުން ފުުރިހަމަކޮށް ކުރިއަށް ހުރި މެޗުތަކުން ޕޮއިންޓް ހޯދުމަށް ކަމަށެވެ.\nރޭގެ މޮޅާ އެކު ޗެލްސީން ވަނީ ޕްރިމިއާ ލީގުގެ ތާރީހުގައި 2000 ވަނަ މޮޅު ހަމަކޮށްފަ އެވެ. އެ ޓީމަކީ އެ އަދަދަށް މެޗުން މޮޅުވި ތިން ވަނަ ޓީމެވެ. އަނެއް ދެ ޓީމަކީ މެންޗެސްޓާ ޔުނައިޓެޑާއި އާސެނަލެވެ. ޗެލްސީގެ ކޯޗުކަމާ މިދިޔަ ސީޒަނުގައި ލަމްޕާޑް ހަވާލުވި ފަހުން ލީގުގައި ރަށުންބޭރު ކުޅުނު މެޗުތަކުން އެންމެ ގިނަ ގޯލު ޖެހީ ޗެލްސީންނެވެ. އެ ޓީމުން ވަނީ 20 މެޗުން 42 ގޯލު ޖަހައިފަ އެވެ.\nއިތުރު ލިޔުންތައް ޗެލްސީ އިންގްލިޝް ޕްރިމިއާ ލީގް ފްރޭންކް ލަމްޕާޑް


In Pictures: Qaumee dhuvahuge dhidha negun\nގައުމީ ދުވަހުގެ ދިދަ ނެގުން\nމާލެ، 18 އޮކްޓޯބަރ 2020 -- ގައުމީ ދުވަހުގެ މުނާސަބާ ފާހަގަ ކުރުމުގެ ގޮތުން މިއަދު ހެނދުނު ދިދަ ނެގުމުގެ ހާއްސަ ރަސްމިއްޔާތެއް ބޭއްވި އެވެ. ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ އިބްރާހީމް މުހައްމަދު ސޯލިހާއި ނައިބު ރައީސާއި ސަރުކާރުގެ މިނިސްޓަރުންނާއި ދައުލަތުގެ އިތްޒަތްތެރީން އެ ރަސްމިއްޔާތުގައި ބައިވެރިވެ ވަޑައިގެންނެވި އެވެ. ރަސްމިއްޔާތުގައި ދިދަ ނެންގެވުމުގެ އިތުރުން ދުވަހާގުޅޭ ހާއްސަ ދުއާއެއް ވެސް ކޮށްފައި ވެއެވެ. އިސްވެ މި ދުއާ ކޮށްދެއްވާފައި ވަނީ އިސްލާމީ މަރުކަޒުގެ އިމާމް ނަސްރުﷲ ޢަލީ އެވެ. -- ފޮޓޯ: ރައީސް އޮފީސް


ޙައްޤަށް ރުޖޫޢަވުމުގެ މުހިންމުކަން – DhiSalafiyyah\nعَنِ الْحَسَنِ الْبَصَرِيِّ “أَنَّ مَعْقِلَ بِنْ يَسَارٍ -رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ- كَانَتْ أُخْتُهُ تَحْتَ رَجُلٍ فَطَلَّقَهَا ثُمَّ خَلَّى عَنْهَا حَتَّى انْقَضَتْ عِدَّتُهَا، ثُمَّ خَطَبَهَا، فَحَمِيَ مَعْقِلٌ مِنْ ذَلِكَ أَنَفاً فَقَالَ: خَلَّى عَنْهَا وَهُوَ يَقْدِرُ عَلَيْهَا، ثُمَّ يَخْطُبُهَا، فَحَالَ بَيْنَهُ وَبَيْنَهَا، فَأَنْزَلَ اللَّهُ (وَإِذَا طَلَّقْتُمُ النِّسَاءَ فَبَلَغْنَ أَجَلَهُنَّ فَلا تَعْضُلُوهُنَّ …)[ البقرة الآية: 232] إِلَى آخِرِ الْآيَةِ، فَدَعَاهُ رَسُوْلُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَرَأَ عَلَيْهِ، فَتَرَكَ الْحَمِيَّةَ، وَاسْتَقَادَ لِأَمْرِ اللَّهِ”. (رواه البخاري ).\nޙަސަނުލް ބަޞަރީ ރަޙިމަހުﷲގެ ކިބައިން ރިވާވެގެންވެއެވެ. މަޢްޤިލް ބިން ޔަސާރު ރަޟިޔަﷲ ޢަންހުގެ އުޚްތުގެ ފިރިމީހާ، އެކަމަނާ ވަރިކުރިއެވެ. އެއަށްފަހު ޢިއްދަހަމަވި އިރުވެސް ރުޖޫޢަނުކޮށް ހުރުމަށްފަހު އަނެއްކާވެސް ކައިވެނިކުރަން އެދުނެވެ. މަޢްޤިލް ބިން ޔަސާރު ރަޟިޔަﷲ ޢަންހު އެކަމާ ނުރުހުންތެރިވެ ކޯފާވެވަޑައިގެން، ‘ރުޖޫޢަކުރެވެންއޮތްވާ ނުކޮށް ހުރުމަށް ފަހު ކައިވެންޏަށް އެދެނީހޭ’ ވިދާޅުވެ އެކައިވެންޏަށް ހުރަސް އެޅުއްވިއެވެ. ދެންފަހެ، وَإِذَا طَلَّقْتُمُ النِّسَاءَ فَبَلَغْنَ أَجَلَهُنَّ فَلا تَعْضُلُوهُنَّ …)[ البقرة الآية: 232] “އަދި ތިޔަބައިމީހުންގެ އަނބިން ވަރިކޮށް އެކަނބަލުންގެ ޢިއްދަ ހަމަވެއްޖެނަމަ، އެކަނބަލުން (ވަރިކުރި) ފިރިހެނާއާ، އެކަނބަލުން ކައިވެނިކުރުމަށް ހުރަސް ނާޅާށެވެ!” މި އާޔަތް ﷲ ތަޢާލާ ބާވައިލެއްވިއެވެ. އެހިނދު ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހިވަސައްލަމަ އެކަލޭގެފާނު ގެންނެވުމަށް ފަހު މިއާޔަތް ކިޔަވާ ވިދާޅުވިއެވެ. އެކަލޭގެފަނު (އާޔަތް އަޑު އެއްސެވުމަށްފަހު)، ކޯފާމަޑުކުރައްވައި، ﷲގެ އަމުރަށް ބޯލަނބައި ކިޔަމަންތެރިވެލެއްވިއެވެ.\nމި ޙަދީޘުގައި ބަޔާންވެފައިމިވަނީ ޞަޙާބީންގެތެރޭގައި ހިނގާދިޔަ ޙާދިޘާއެކެވެ. މިއިންވެސް އަޅުގަނޑުމެންނަށް އެނގިގެންދަނީ ޞަޙާބިން، ﷲއާއި އެއިލޙުގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހިވަސައްލަމައަށް ކިޔަމަންވެލެއްވެވި މިންވަރެވެ. އަދި އެބޭކަލުންގެ އީމާންތެރިކަން ވަރުގަދަކަމާއި ﷲގެ އަމުރަށް ކިޔަމަންވެ، ނަފްސު ކޮންޓްރޯލް ކުރެއްވުމުގައި އެބޭކަލުން ކުރިހޯދާފައިވާ މިންވަރެވެ. އެބޭކަލުން އަބަދުވެސް ބައްލަވަނީ ﷲގެ ރުހިވޮޑިގަތުން ޙާޞިލުވާނޭ ގޮތެކެވެ.\nމަޢްޤިލް ރަޟިޔަﷲ ޢަންހު، އަބުލް ބަދާޙް ބިން ޢާޞިމްއާއި އެކަލޭގެފާނުގެ އުޚްތުކައިވެނި ކޮށްދެއްވިއެވެ. ދުވަސްތަކަކަށްފަހު ރަޖްޢީ (ރުޖޫޢަކުރެވޭފަދަ) ވަރިއަކުން އެކަމަނާ ވަރިކުރެއްވުމަށްފަހު ޢިއްދަހަމަވެގެން ދިޔައިރުވެސް ރުޖޫޢަނުކުރައްވާ ހުންނެވިއެވެ. އެއަށްފަހު އަނެއްކާވެސް މަޢްޤިލް ރަޟިޔަﷲ ޢަންހުގެ އަރިހުން އެކަމަނާއާއި ކައިވެނިކުރުމަށް އެދިލެއްވިއެވެ. އެކަމަނާވެސް ކައިވެނި އަލުންކުރުމަށް ރުހި، ބޭނުންވެފައި ހުރިއިރުވެސް، މަޢްޤިލް ރަޟިޔަﷲ އަންހު އެކަން މަނާކުރައްވައި ހުރަސް އެޅުއްވިއެވެ. އަދި ވިދާޅުވިއެވެ. “އެކަމަނާ ކައިވެނިކޮށް ތިބާއަށް ހެޔޮކޮށްހިތިއެވެ. ނަމަވެސް ތިބާ އެކަމަނާ ވަރިކުރިއެވެ. ދެން އަނެއްކާވެސް އެކަމަނާއާއި ކައިވެނިކުރުމަށް އެދެނީހެއްޔެވެ. ﷲގަންދީ ބުނަމެވެ. ތިކަމެއްނުވާނެއެވެ.” ދެންފަހެ ﷲތަޢާލާ، ބަޤަރާ ސޫރަތުގެ 232ވަނަ އާޔަތް ބާވައިލެއްވިއެވެ. އެއަށްފަހު ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހިވަސައްލަމަ އެކަލޭގެފާނު ގެންދެވުމަށްފަހު، އެ އާޔަތް ކިޔަވާ ވިދާޅުވުމުން، ﷲ ތަޢާލާގެ އަމުރަށް ކިޔަމަންގަނެ އެކައިވެނިކޮށްދެއްވިއެވެ.\nވަލީއަކީ ކައިވެނީގެ ޝަރުޠެއްކަން.\nކުފޫހަމަވެގެންވާ މީހަކު ކައިވެންޏަށް އެދެފިނަމަ، ވަލީ ހިފެހެއްޓުމަކީ ވަލީވެރިޔާގެ މައްޗަށް ޙަރާމްކަމެއްކަން.\nހައްޤު އެނގުމުން އެއަށް ތަބަޢަވުން އަވަސްކުރަންޖެހޭކަން\nވެރިމީހާ އޭނާގެ ރައްޔިތުންގެ ކަންތައްތަކަށް އަހަންމިއްޔަތުކަން ދޭންޖެހޭކަން\nކަމެއްގެ މައްޗަށް ހުވާކޮށްފައި ވަނިކޮށް، އެއީ ރަނގަޅުގޮތް ނޫންކަން އެނގުމުން ކައްފާރާދިނުމަށްފަހު ރަނގަޅުގޮތުގައި ހިފަންޖެހޭކަން.


India sifain Raajje nufonuvaane kamuge yageen kan libihje: Defence\nއިންޑިޔާ ސިފައިން ރާއްޖެ ނުފޮނުވާނެ ކަމުގެ ޔަގީންކަން ލިބިއްޖެ: ޑިފެންސް\nއެމްއެންޑީއެފް އާއި އިންޑިޔާ އަސްކަރިއްޔާ ގުޅިގެން ހިންގި ތަމްރީނުގެ ތެރެއިން -- ފޮޓޯ | އެމްއެންޑީއެފް\nއިންޑިޔާ އަސްކަރިއްޔާއިން ރާއްޖެ ނުފޮނުވާނެ ކަމުގެ ޔަގީންކަން އެ ގައުމުގެ ފަރާތުން ސަރުކާރަށް ދީފައިވާ ކަމަށް މޯލްޑިވްސް ނޭޝަނަލް ޑިފެންސް ފޯސް (އެމްއެންޑީއެފް) އިން ބުނެފި އެވެ.\nއެމްއެންޑީއެފް އިން މިއަދު ނެރުނު ބަޔާނުގައި ބުނެފައި ވަނީ ރާއްޖޭގައި މިހާރު ހިނގާ ސިޔާސީ ހަމަނުޖެހުންތަކާ ގުޅިގެން އިންޑިޔާ ސިފައިން ފޮނުވުމަށާއި އެ ގައުމުގެ އަސްކައިއްޔާ އިން ފިޔަވަޅުތަކެއް އަޅުމަށް ގޮވާލާ ހިތްވަރު ދެމުން ބައެއް ފަރާތްތަކުން އަންނަ ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް ރާއްޖެ އާއި އިންޑިޔާ ދެމެދު ޒަމާނުއްސުރެއް އޮންނަ ގާތް ގުޅުމުގެ މިހާރުވެސް ދަމަހައްޓަމުންދާ ކަމަށާއި އިންޑިޔާއިން ސިފައިން ރާއްޖެއަށް ނުފޮނުވާނެ ކަމުގެ ޔަގީންކަން ސަރުކާރަށް ލިބިފައިވާ ކަމަށް އެމްއެންޑީއެފް އިން ބުންޏެވެ.\n"...މިފަދަ ވާހަކަތަކަކީ އިންޑީޔާ އާއި ރާއްޖެ ދެމެދު އޮންނަ ޒަމާންވީ ގުޅުމާމެދު ސުވާލު އުފެއްދުމުގެ ނިޔަތުގައި ދައްކަމުންދާ ވާހަކަތަކެއް، އެފަދަ ވާހަކަތައް ނުދައްކަން އިލްތިމާސް ކުރަން،" އެ ބަޔާނުގައި ބުނެފައިވެ އެވެ.\nއޭގެ އިތުރުން ބޭރުގެ އެއްވެސް ފަރާތެއްގެ އެހީތެރިކަމަށް ސަރުކާރުން އެދިފައި ނުވާނެ ކަމަށާއި އެހެންކަމުން ސިފައިން އަތުވެދާނެ ކަމުގެ ބިރުވެރިކަމެއް ވެސް ނެތް ކަމަށް އެމްއެންޑީއެފް އިން ބުންޏެވެ. އަދި ގައުމުގެ މިނިވަންކަން ގެއްލޭނެ ފަދަ ކުޑަ ކަމަކަށް ވެސް ސަރުކާރުން ޖާގައެއް ނުދޭނެ ކަމަށް ވެސް އެމްއެންޑީއެފް އިން ބުންޏެވެ.\nއިންޑީޔާ އަސްކަރިއްޔާ އިން ރާއްޖެ އައުމަށް ފުރަތަމަ ގޮވާލާފައި ވަނީ ކުރީގެ ރައީސް މުހައްމަދު ނަޝީދު އެވެ. ނަމަވެސް އެމަނިކުފާނުގެ ވާހަކަތަކަށް ރައްދު ދެއްވަމުން ޗައިނާ އިން ވަނީ އިންޑިއާއިން ރާއްޖެއަށް ސިފައިން ފޮނުވައިފި ނަމަ އެކަން ހުއްޓުވަން ފިޔަވަޅު އަޅާނެ ކަމަށް ވެސް ބުނެފަ އެވެ.\nގައުމަށް ހަމަޖެހުން އޮތީ އެކެއް ފެބްރުއަރީގެ އަމުރު ރިވިއުކޮށްގެން


Midhiya mahu 271 meehakah chikungunyaa jehunu: HPA | Mihaaru\nމަދިރި މަދުކުރަން އެޗްޕީއޭއިން ފެށި ކެމްޕެއިންއާ ގުޅޭގޮތުން މީޑިއާއަށް މައުލޫމާތު ދެނީ. -- މިހާރު ފޮޓޯ: ހުސެއިން ވަހީދު\nމިދިޔަ މަހު 271 މީހަކަށް ޗިކުންގުންޔާ ޖެހުނު: އެޗްޕީއޭ\n09 އެޕްރީލް 2019 - 20:207comments\nމަދިރީގެ ޒަރިއްޔާ އިން ފެތުރޭ ބަލިތައް މަދުކުރުމަށާއި އެކަމާ ގުޅޭ ގޮތުން އާއްމުން ހޭލުންތެރިކުރަން އެޗްޕީއޭ އިން މި މަހު ފެށި ކެމްޕެއިނުގެ ދަށުން ޑެންގީ އަދި ޗިކުންގުންޔާ ޖެހިފައިވާ މީހުންގެ އަދަދު ސޯޝަލް މީޑިއާ މެދުވެރިކޮށް ހަފުތާއަކު އެއް ފަހަރު ދަނީ އާއްމު ކުރަމުންނެވެ.\nމި އަހަރު މިހާތަނަށް ޗިކުންގުންޔާ ޖެހުނު މީހުންގެ އަދަދު -- މައުލޫމާތު: އެޗްޕީއޭ\nމި އަހަރުގެ މިހާތަނަށް ޗިކުންގުންޔާ އެންމެ ގިނައިން ފެނިފައި ވަނީ މިދިޔަ މަހެވެ. ޖެނުއަރީ މަހު 74 މީހަކަށް މި ބަލި ޖެހިގެން ރިޕޯޓްކޮށްފައިވާ އިރު ފެބްރުއަރީ މަހު 179 މީހަކަށް ބަލިޖެހިފައިވެ އެވެ. ޗިކުންގުންޔާ އެންމެ ގިނައިން ފެނިފައި ވަނީ ގއ. އަތޮޅުންނެވެ. އަދި މި މަހުގެ މިހާތަނަށް 49 މީހަކަށް ޗިކުންގުންޔާ ޖެހިފައިވާ ކަމަށް އެ ތަނުން ބުންޏެވެ.\nއެޗްޕީއޭ އިން ބުނި ގޮތުގައި މި މަހުގެ މިހާތަނަށް 88 މީހަކަށް ޑެންގީ ޖެހިގެން ރިޕޯޓްކޮށްފައިވެ އެވެ. އަދި މި އަހަރު ޖުމްލަ 1،493 މީހުންނަށް ޑެންގީ ޖެހިގެން ރިޕޯޓްކޮށްފައިވާ ކަމަށް އެޗްޕީއޭ އިން ބުންޏެވެ.\nPrevent #mosquitobites and its #entry with use of repellants or screens or choose to wear loose and light colored that covers arms and legs.#Chikungunya#Dengue#Prevention #WindowScreens #Repellants #Aedes #April2019@MoH_mv@WHOMaldives @maldivianrc@MaleCitymv pic.twitter.com/3lku8Pi8sH\n— HPA Maldives (@HPA_MV) April 6, 2019\nމަދިރީގެ ޒަރިއްޔާ އިން ފެތުރޭ ބަލިތައް މަދު ކުރަން މިދިޔަ މަހު ވެސް އެޗްޕީއޭ އިން ހަރަކާތްތަކެއް ހިންގި އެވެ. އެމްއެންޑީއެފް އާއި މާލޭ ސިޓީ ކައުންސިލުގެ އެހީގައި ކޮންސްޓްރަކްޝަން ސައިޓްތައް އިންސްޕެކްޓްކޮށް، ފެން ހަރުލާފައި ހުންނަ ތަންތަން ވަނީ ސާފުކޮށްފަ އެވެ.\nމީގެ އިތުރުން އެޗްޕީއޭ އިން އަންނަނީ މަދިރި އަދި ޑެންގީ ފަދަ ބަލިތަކާ މެދު އާންމުން ހޭލުންތެރިކުރަން މަސައްކަތްތަކެއް ކުރަމުންނެވެ. އަދި އެޑިއުކޭޝަން މިނިސްޓްރީއާ ގުޅިގެން ސްކޫލް ދަރިވަރުންނާއި ބެލެނިވެރިންނަށް ހާއްސަ ހަރަކާތްތަކެއް ވެސް ކުރިއަށް ގެންދަން ރާވާފައިވާ ކަމަށް އެޗްޕީއޭގެ ޕްރޮގްރާމް މެނޭޖަރު ސަނާ ސަލީމް މިއަދު ވިދާޅުވި އެވެ.\nކޮންމެ އަހަރަކު ވެސް ރާއްޖޭގައި ޑެންގީ ފެތުރޭ މިންވަރު އިތުރު ވަނީ މެއި، ޖޫން އަދި ޖުލައި މަހު ކަމަށް އެޗްޕީއޭ އިން ބުންޏެވެ. އަދި ކުރިއަށް އޮތް ތަނުގައި އިންފްލުއެންޒާ ރޯގާ އިތުރުވާނެ ކަމަށް ލަފާ ކުރެވޭތީ، އިންފްލުއެންޒާ ވެކްސިން ޖަހަން ވެސް އެޗްޕީއޭ އިން މިދިޔަ ހަފްތާގައި ވަނީ އިލްތިމާސްކޮށްފަ އެވެ.\nއިތުރު ލިޔުންތައް ހޭލުންތެރިކުރުން ޑެންގީ މަދިރި ހެލްތު ޕްރޮޓެކްޝަން އެޖެންސީ


ފާއިތުވި އަހަރުގެ އޭލެވެލް އިން ޏ.އޭއީސީގެ 11 ދަރިވަރުން ގައުމީ ގަދަ 10އަށް – Mikal News\nފާއިތުވި އަހަރުގެ އޭލެވެލް އިން ޏ.އޭއީސީގެ 11 ދަރިވަރުން ގައުމީ ގަދަ 10އަށް\nފުރަތަމަ ސެމެސްޓަރުގެ ކިޔެވުން ނިންމައި ޏ.އޭއީސީއިން ބެލެނިވެރިންނާއެކު ބޭއްވި ބައްދަލުވުން - 2021 ޑިސެމްބަރު\nފާއިތުވި 2021 ވަނަ އަހަރު ބޭއްވި އެޑެކްސެލް އެޑުވާންސްޑް ލެވެލް އިމްތިހާނުގައި ޏ.އަތޮޅު ތައުލީމީ މަރުކަޒު (ޏ.އޭއީސީ) އިން ބައިވެރިވި ދަރިވަރުން ފާހަގަ ކޮށްލެވޭފަދަ މަތީ ކާމިޔާބީއެއް ޙާސިލުކޮށްފިއެވެ. އެގޮތުން އެސްކޫލުން އިމްތިހާނު ހެދި ދަރިވަރުންގެ %38 ދަރިވަރުން ވަނީ ގައުމީ ގަދަ 10ގައި ހިމެނޭވަރުގެ މަތީ ނަތީޖާއެއް ހާސިލުކޮށްފައި ކަމަށް އެސްކޫލުގެ ޕްރިންސިޕަލް އިސްމާއީލް ސައުދުﷲ ވިދާޅުވިއެވެ.\nނިމުނު ހަފުތާގައި ނަތީޖާތައް ލިބުނު އިރު، ޏ.އޭއީސީއިން މިފަހަރު އިމްތިހާނު ހެދި 29 ދަރިވަރުންގެ ތެރެއިިން 11 ދަރިވަރުކު ގަދަ 10ގައި ހިމެނޭ ވަރުގެ ނަތީޖާއެއް ހޯދާފައި ވެއެވެ. އަދި ގިނަ މާއްދާތަކުން ހުރިހާ ދަރިވަރުން، %100 ފާސަވެފައި ވެއެވެ.\nއެކައުންޓިން – %100 ފާސް\nބިޒިނެސް ސްޓަޑީޒް – %100 ފާސް\nއިކޮނޮމިކްސް – %100 ފާސް\nކެމިސްޓްރީ – %100 ފާސް\nބައިލޮޖީ – %100 ފާސް ހޯދާފައިވެއެވެ.\nމީގެ އިތުރުން މެތަމެޓިކްސް(ހިސާބު) އިން %83 އަދި ފިޒިކްސް އިން %75 ދަރިވަރުން ފާސްވެފައި ވެއެވެ. އެޗްއެސްސީ އިމްތިހަނުގެ ޕާސް ނަތީޖާ ހުރީ %90 އިން މަތިގައި ކަމަށް މައުލޫމާތު ލިބެއެވެ.\nޏ.އޭއީސީގެ ކިޔަވައިދިނުމާއި ދަރިވަރުންގެ ކިޔެވުން ރަނގަޅުވެފައިވާ ކަމަށް ގިނަ ބަޔަކު ފާހަގަކުރާ ބައެއް ކަންކަމުގެ ހެއްކަކަށް ދައްކަނީ މިފަދަ އިމްތިހާނު ތަކުން ހޯދަމުން އަންނަ މަތީ ނަތީޖާތަކެވެ.\nއެނެމް ފަހުން ބޭއްވުން އޯލެވެލް އިމްތިހާނުގެ އިނާމުދިނުމުގެ ޖަލްސާއިން ވެސް ޏ.އޭއީސީގެ 15 ދަރިވަރުން އިނާމު ހާސިލުކޮށްގެން ދިޔަކަން ފާހަގަކުރެވއެވެ. އަދި ދުނިޔޭގެ ގަދަ 10 ގައި ޏ.އޭއީސީގެ3ދަރިވަރަކު ހިމެނިފައި ވާކަން ވެސް ފަހަގަ ކުރެވެއެވެ. އެއީ އޯލެވެލް އިމްތިހާނުން، ޏ.އޭއީސީގެ ތާރީޚުގައި ވެސް މަތީ ކާމިޔާބީއެއް ހާސިލުކުރި މަދު ފަހަރު ތަކުގެ ތެރެއިން ވެސް ފާހަގަކޮށް ލެވުނު ފަހަރެއްކަމަށް ބެލެވެއެވެ. އަދި ދިވެހި މާއްދާއިން މުޅި ރާއްޖެއިން 1 ވަނަ ހާސިލުކުރި ކުދިންގެ ތެރޭގައި ވެސް ޏ.އޭއީސީގެ ދަރިވަރު، އާއިޝަތު އަނާ މުހައްމަދު ހިމެނިފައިވެއެވެ.\n2019ގެ އޯލެވެލެ އިން މަތީވަނަތައް ހާސިލުކުރި ދަރިވަރުންސްކޫލްތަކުގެ ދަރިވަރުން އިމްތިހާނު ހޯދާ މަތީ ނަތީޖާތަކުން ހާމަކޮށްދެނީ ސްކޫލުގެ މެނޭޖުމެންޓާއި ޓީޗަރުން ކުރާ މަސައްކަތް އެކަންޏެއް ނޫނެވެ. އޭގައި އެންމެ އިސްވަނީ ދަރިވަރުން ކުރާ މަސައްކަތެވެ. ކާމިޔާބީއެއް ލިބުނަސް އަދި ކާމިޔާބީއެއް ނުލިބުނަސް އެކަމުގައި ޓީޗަރުންނާއި ސްކޫލާއި އެއްވަރަކަށް ދަރިަވރުންނާއި ބެލެނިވެރިން ވެސް ޝާމިލްވެއެވެ.\nގުޅުންހުރި މައުލޫތައް:ޏ.އަތޮޅު ތައުލީމީ މަރުކަޒު


އަލްޖީރިޔާގައި ދިމާވި އަލިފާނުގެ ހާދިސާގައި އެ ގައުމުން ކުށްވެރިކުރީ މޮރޮކޯ އާއި އިޒްރޭލު | Sandhaanu\nއަލްޖީރިޔާގައި ދިމާވި އަލިފާނުގެ ހާދިސާގައި އެ ގައުމުން ކުށްވެރިކުރީ މޮރޮކޯ އާއި އިޒްރޭލު\nއަލްޖީރިޔާގައި ދާދި ފަހުން ދިމާވި އަލިފާނުގެ ހާދިސާގައި އެތައް ބަޔަކަށް ވަނީ ބޮޑެތި ޒަޚަމްތަކެއް ލިބިފައެވެ. އަލްޖީރިޔާގެ ރައީސް އޮފީހުން މިދިޔަ ބުދަ ދުވަހު މައުލޫމާތުދެއްވި ގޮތުގައި ސަރުކާރުން ވަނީ މި މައްސަލަ ތަހުގީގު ކުރުމަށް ފަހު ކަމުގައި ބައިވެރިވި ކަމަށް ލަފާކުރެވޭ 22 މީހުން ހައްޔަރުކޮށްފައެވެ.\nމި މީހުން ނިސްބަތް ވަނީ އެ ގައުމުން ޓެރަރިސްޓު ގްރޫޕްތަކެއްގެ ގޮތުގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ ދެ ޖަމާއަތަކަށެވެ. އިސްލާމިކް ރަޝާދް ގްރޫޕްއާއި އެމް.އޭ.ކޭ އަށް ނިސްބަތްވާ މީހުންނަށް އެންމެބޮޑަށް އެހީތެރިވެދޭ ދެ ގައުމަކީ މޮރޮކޯއާއި އިޒްރޭލު ކަންވެސް މިކަމާ ގުޅިގެން ރައިސް އޮފީހުން ނެރުނު ރިޕޯޓުގައި ފާހަގަކޮށްފައިވެއެވެ.\nމި ހާދިސާއާ ގުޅިގެން އަލްޖީރިޔާއާއި މޮރޮކޯއާ ދެމެދު އޮންނަ ބޯޑަރު ސަރަހައްދުގައި ސަލާމަތީ ފިޔަވަޅުތައް އިތުރަށް ވަރުގަދަ ކުރައްވާނެކަންވެސް އެ ގައުމުގެ ރައީސް ވިދާޅުވިއެވެ. މި ކަމާ ބެހޭ އިތުރު އެއްވެސް ތަފްސީލެއް ސަރުކާރުން އަދި ދީފައެއް ނުވެއެވެ. އަދި މޮރޮކޯ އާއި އިޒްރޭލުގެ ފޮރިން މިނިސްޓްރީންވެސް އެ ކަމާ ގުޅިގެން އެއްވެސް ބަހެއް ބުނެފައެއް ނުވެއެވެ.


Dubai in 1,000 Meehunnah Cultural Visa Dhenee - Vaguthu\nދުބާއީން 1،000 މީހުންނަށް ކަލްޗަރަލް ވިސާ ދެނީ\nއުމްރާނީ ގޮތުން ދުނިޔޭގައި އެންމެ ކުރިއަރާފައިވާ އެއް ގައުމު ދުބާއީން 1،000 ފަރާތަކަށް ކަލްޗަރަލް ވިސާ ދޭ ގޮތަށް ނިންމައިފިއެވެ.\nދުބާއި ކަލްޗަ އެންޑް އާޓްސް އޮތޯރިޓީ އިން އަލަށް ތައާރަފްކުރި މި ޕްރޮގްރާމް އިފްތިތާހުކޮށް ދެއްވީ އެ ގައުމުގެ ވެރިޔާ ޝެއިހް މުހައްމަދު ބިން ރާޝިދް އަލް މަހްތޫމް އާއި އެގައުމުގެ ނައިބު ރައީސެވެ.\nމުޅި ދުނިޔެއަށް ހުޅުވާލައިގެން ކުރިއަށް ގެންދާ މި ޕްރޮގްރާމުގައި ބައިވެރިވެވޭނީ އުފެއްދުންތެރީންނާއި އާޓިސްޓުންނަށެވެ.\nވިސާގެ ޕްރޮގްރާމް އިފްތިތާހު ކުރިތާ މާގިނަ އިރެއް ނުވެ ދުނިޔޭގެ އެކި ހިސާބުތަކުން ވަނީ ކުރިމަތިލާން ފައްޓައިފައެވެ. އެގޮތުން މިހާތަނަށް 46 ގައުމަކުން 261 މީހުން ވަނީ ދުބާއި ކަލްޗަރަލް ވިސާ އަށް ކުރިމަތިލައިފައެވެ. އޭގެ ތެރެއިން 120 ފަރާތެއްގެ ކަލްޗަރަލް ވިސާ ލިބޭ ކްރައިޓީރިޔާ އަށް ފެތޭ ކަމަށް އެ ގައުމުގެ ސަރުކާރުން ބުނެއެވެ.\nދުބާއީގެ ކަލްޗަރަލް ވިސާ ތައާރަފް ކުރި މައިގަނޑު ސަބަބަކީ އެ ގައުމުގައި އުޅޭ ފަރާތްތަކަކަކީ ހުނަރުވެރި ގާބިލު ފަރާތްތައް ގޮތުގައި ހެދުމެވެ. އަދި މިހާރުވެސް ދުބާއި އަކީ ސަގާފީ އެތައް ކަންތައް ތަކެއް އެތަނުގައި އޮތް ހުނަރުވެރި އެތައް ބަޔަކު އެތަނުގައި އުޅޭ ތަނަކަށް ވުމުން މިކަންކަން އިތުރަށް ފުރިހަމަ ކުރުން ކަމަށް އެ ގައުމުގެ ސަރުކާރުން ބުނެއެވެ.\nމި ވިސާ އަށް ކުރިމަތިލާ ފަރާތްތަކަކީ ވަކި ދާއިރާއަކުން ގާބިލް ފަރާތްތައް ކަމުގައި ވާން ޖެހޭނެއެވެ. އަދި ވަކި މުއްދަތެއް ވަންދެން ކޮމިއުނިޓީ މަސައްކަތުގައި ބައިވެރިވާންވެސް ޖެހޭނެ އެވެ.


ވަކިވީލޯބިން ރީތިގޮތުގައި – Esfiya\nހިތާމަ ކުރުވާހަކަ June 3, 2020\nFathimath Athifa Hussain\nޒާއިފްއާއި އަހަރެން ދެމީހުން ކިޔެވީ އެއްކުލާހެއްގައެވެ. ފުރަތަމަ އަހަރެމެންގެ ދެމެދުގައި އޮތީ ހަމައެކަނި ރަހުމަތްތެރިކަމުގެ ގުޅުމެކެވެ. ނަމަވެސް ގުރޭޑް ދިހައެއް ނިމުނުއިރު އަހަރެންނާއި ޒާއިފްއަކީ ދެލޯބިވެރިންނެވެ.\nއަހަރެންނަށް މަންމައެއްގެ ލޮތްބާއި ބައްޕައެއްގެ ލޯބިވެސް ދެނީ އަހަރެންގެ މަންމައެވެ. އިންޑިއާޔަށް ގޮސްއުޅުމުގައި ކާރު އެކުސިޑެންޓެއްވެ ބައްޕަ ނިޔާވީއެވެ. ބައްޕަގެ ނެތިވެދިޔުމަށް ފަހު އަހަރެންގެ ހުރިހާކަމެށް ކޮއްދޭ ފަރާތަކީ ލޯބިވާ މަންމަ ސާއިރާއެވެ. ބައްޕަ ނެތްކަމުގެ އިހުސާސް ވިޔަނުދީ އަހަރެން ބަލަހައްޓަނީ މަންމަގެ މިންނެތް މަސައްކަތުންނެވެ.\nޒާއިފް އާއި އަހަރެމެންގެ ގުޅުމަށް މަންމަ ދެކޮޅު ހެދިއެވެ. އަހަރެންގެ ކިޔެވުމަށް އަސަރު ކުރާނޭ ކަމުގައި ބުނަމުންނެވެ. އެހެނަސް އަހަރެން މަންމައަށް ވިސްނަދިނުމުން ޒާއިފް އާއި ވާހަކަ ދައްކައި އުޅުމުގެ ހުއްދަ އަހަންނަށް ލިބުނެވެ. އަހަރެން އޮތީ މުސްތަގުބަލުގައި ކަންކުރާނޭ ގޮތުގެ ޕުލޭނެއް ރާވާ ނިއްމާފައެވެ.\nފުރަތަމަވެސް ކިޔެވުން ފުރިހަމަ ކުރުމެވެ. އަހަރެންގެ އުއްމީދަކީ މޮޅު ޕައިލަޓަކަށް ވުމެވެ. އަދި އެއަށްފަހު ޒާއިފް އާއި ކައިވެނިކޮށް އުފާވެރި ހަޔާތެއް ފެށުމެވެ. މަންމަ އަހަންނަށްޓަކައި އުފުލާ ބުރަތަކަށް ލުޔެއްދީ ގޭގެ ހަރަދުތައް ބެލެހެއްޓުމާއި ހަވާލުވުމެވެ. އުމުރުން ދުވަސްވީ ހިނދު މަންމައަށް ގޭތެރޭގެ ކަންކަން ކުރުމައް ނުޖެއްސުމެވެ.\nޒާއިފްއަކީ އަހަރެންނަށް ލިބުނު އަގުނުކުރެވޭނެ ފަދަ ޖަވާހިރެކެވެ. އަހަރެންގެ އިހުސާސްތަކައް ގަދަރުކުރާ ހެޔޮލަފާ މީހެކެވެ. އަހަރެން ދެކެ އިންތިހާޔަށް ލޯބިވާ ވަފާތެރިޔެކެވެ. އަހަރެންވެސް ޒާއިފް ދެކެ ހިތާއި ފުރާނައިން ލޯބިވަމެވެ. އަހަރެން ނުރުހޭނެ ކަމެށް މިއަދާއި ހަމަޔަށްވެސް ޒާއިފް ކޮއްފައެއް ނުވެއެވެ. އަހަރެންގެ ހިޔާލު ކަމެއް ކުރުމުގެ ކުރިން އަބަދުވެސް ހޯދާނެއެވެ.\nޒާއިފްއާއި އެކު ރޭގަނޑު ދުއްވާލަން ނުދެވޭނަމަ އަހަރެންގެ ލޮލަކައް އެރެއަކު ނިންޖެއް ނާންނާނެ އެވެ. ޒާއިފްއާއި އެކީ ބޭރައް ދިޔަ ރެއެކެވެ. ދެހަފުތާއަށް ފަހު ޒާއިފް އާއި ބައްދަލުވުމުން އަހަރެން ހުރީ ވަރަށް އުފާވެފައެވެ. އޮފީސް ދަތުރަކު ޒާއިފް ދެހަފުތާއަށް ލަންކާޔަށް ދިޔައީ ދާން މަޖުބޫރުވީމައެވެ. އޮފީހުން އެދަތުރުގައި ބައިވެރިވާން ޖެހުނީ ޒާއިފް ކަމުގައި ވީތީއެވެ.\nމާލޭގެ މަގުތަކުގައި ސައިކަލު ދުއްވަމުން އަހަންނާއި ޒާއިފް ދިޔައީމެވެ. “މައި ހިނގާބަލަ ސަބްމެރިންއެއް ކާލަން ޑައިނަމޯރ އަށް ވަންނަން. ވަރަށް ހައިވެފަ މިއިނީ.” އަހަރެން މައްސަލައެއް ނެތޭ ބުނީމެވެ. ޑައިނަމޯރއަށް ވަދެ ސަބްމެރިން ކެއުމާއިގެން އަހަރެންނާއި ޒާއިފް އުޅުނީމެވެ. ޒާއިފް ވާހަކަ ދައްކަން ފެށިއެވެ. “މައި ކިޔެވުން ނިމުނީމަ އަހަރެމެން މެރީކުރާނީ. އެކަމް ހާދަ ދިގު އިންތި ޒާރެކޭ އަހަރެން ކުރަންޖެހެނީ. މައި ޔޫކޭއަށް ދިޔައީމަ އަހަރެން ވަރަށް މިސްވާނެ. ކައިވެނި ކޮއްގެން ދާންވީނު. އެއިރުން ލިބޭ އޮފީސް ޗުއްޓީ ތަކުގަ އަހަރެން ދާނަމެންނު މައި ކައިރިޔަށް. ދެން ސެމް ބުރޭކްތަކުގަ މައި އަންނާނެތާ މާލެވެސް. އަޅެ މިހިޔާލު ކިހިނެތް. ވިސްނާލާފަ ބުނެބަލަ.” އަހަރެން ޖަވާބުގައި ބުނީމެވެ.\n“ކިޔަވާ ނިއްމާފަ މެރީކުރާނީ. މެރީ ކޮއްގެން ފަސްއަހަރު ދުރުގަ އުޅެން އަހަންނަށް ފަސޭހަ ނުވާނެ. ދެތިން ދުވަހު ފެނިފަ އަނެއް ހަމަހު ދުރުގަ އުޅުން. އަހަންނަކަށް ތިވިސްނުން ކަަމަކު ނުދޭ. އަހަރެމެން ދެމީހުން މެރީ ކޮއްގެން އެއްކޮއް ކުޑަ ދުވަސްކޮޅަކު އުޅެފަ ކިޔެވުމަށް އަހަރެންގެ ސިކުނޑި މަސައްކަތް ކުރާނެހެން ޒާއިފްއަށް ހީވޭތަ. އަހަރެން މާދެރަވާނެ މާހިތައް އުދަގޫވާނެ އެހެން އުޅެން. ތި ހިޔާލު ދޫކޮއްލާ. ކިޔަވާ ނިއްމާފަ މެރީ ކުރާނީ ގެޓު?.” ޒާއިފް އަށް ވިސްނުނީކަން ނޭނގެއެވެ. އަހަރެންގެ ވާހަކަތަކާއި ދެކޮޅަށް ޒާއިފް އެއްޗެކޭ ނުބުންޏެވެ. އަހަރެން ހިތްހަމަޖެހުނެވެ. އަހަރެންގެ ވާހަކަތައް ޒާއިފް ގަބޫލުކުރީތީއެވެ.\nފަސްއަހަރުގެ ކިޔެވުމަށް އަހަރެން ޔޫކޭއަށް ދިޔައީމެވެ. ހުވަފެންތަކުގައި ކުލަޖެހޭނެތީ އަހަރެން ހުރީ ވަރަށްވެސް އުފަލުންނެވެ. އެހެނަސް ޒާއިފް އާއި ވަކިން އުޅުމުގެ ހިޔާލު އައުމުން ހިތައް ނުތަނަވަސްކަން ވެރިވިއެވެ. އެހެނަސް ކިޔެވުން ނިމުމާއެކު ޒާއިފްގެ މީހަކަށް ވެވޭނެތީ އަހަރެން ހުރީ ހިތްހަމަ ޖައްސައިލައިގެންނެވެ. ކިޔެވުމުގައި ބުރަކޮށް އުޅުނަސް ޒާއިފްއަށް ވަގުތުހުސްކުރަމެވެ. ޒާއިފް ތަކުރާރުކޮށް ލޯބިވާހަކަ ގުޅާ ކޮންމެ ފަހަރަކު ބުނާނެއެވެ.\nކެތްތެރިކަމެއްނެތި އަހަރެން އިންތި ޒާރުކުރި ދުވަސް އައީއެވެ. ކިޔެވުން ނިއްމާލުމަށްފަހު އަހަރެން މާލެ އައީމެވެ. މަންމައާއި ޒާއިފް އަހަރެންނަށް ހޫނު މަރުހަބާއެއްކިޔެވެ. ޒާއިފް އާއި އަހަރެންގެ ކައިވެނީގެ ތާރީހް ކަނޑައެޅުނެވެ. އިތުރައް ލަސްކުރާކަށް އަހަރެން ބޭނުންނުވީއެވެ. ކައިވެނި ކުރުމުގެ ކުރިން ތެލެސީމިއާ ޓެސްޓް އަހަރެންނާއި ޒާއިފް ހެދީމެވެ. ކައިވެނީގެ ކުރިން ތެލެސީމިއާ ޓެސްޓު ކުރުމަކީ މުހިންމުކަމެއްގެ ގޮތުގައި އަހަރެންނާއި ޒާއިފް ވެސް ދެކޭތީއެވެ.\nތެލެސީމިއާ ޓެސްޓުގެ ނަތީޖާ ބަލައި އަހަރެންނާއި ޒާއިފް އައި.ޖީ.އެމް.އެޗް ހޮސްޕިޓަލަށް ދިޔައީމެވެ. ޓެސްޓުގެ ނަތީޖާ އޮތީ ސިޓީ އުރަޔަކަށް ލާފައެވެ. ސިޓީއުރަ ހިފައިގެން އަހަރެންނާއި ޒާއިފް ދިޔައީ އަހަރެންގެ ގެއަށެވެެ. ހިނިތުންވެތިބެ ސިޓީއުރަ ކަނޑައި ބަލައިލީމެވެ. އަހަރެންނާއި ޒާއިފްއާއި ދެމީހުންނަކީ ތެލެސީމިއާ ދެކެރިއަރުންކަން ކާޑް ބަލާލުމުން އެނގިގެންދިޔައެވެ. ޒާއިފްގެ މިލާފައިވާ މޫނު ފެނި އަހަރެން ހުރީ ބުނާނެ އެއްޗެއް ނޭނގިފައެވެ.\nއަހަރެންނާއި ޒާއިފް ކުރި އުއްމީދުތަކާއި ދެކުނު ހުވަފެންތައް ވަޔަށް ބުރައިގެން ދިޔައީއެވެ. ކުޑަ ސިކުންތުކޮޅެއްގެ ތެރޭގައެވެ. އަހަރެންގެ ލޮލުން ކަރުނަ އައެވެ. ޒާއިފްއާއި ވަކިން އަހަންނަށް އުޅެވިދާނެ ހެއްޔެވެ. އެހެން މީހަކުދެކެ ޒާއިފް ދެކެވީ ވަރަށް ލޯބިވެވިދާނެ ހެއްޔެވެ. ޒާއިފް ހުރީ އިސްޖަހައިލައިގެންނެވެ. އަހަރެންގެ ކުރިމަތީ ނުރޯން ހިތްވަރު ކުރަނީކަން އަހަންނަށް ޔަގީނެވެ.\nއަހަންނަށް ކަރުނަތައް ނުހިފަހެއްޓުނެވެ. ޒާއިފް ދެކެ އަހަރެން ލޯބިވީ އިއްޔަކު މިއަދަކު ނޫނެވެ. ޒާއިފް އަކީ އަހަރެންގެ ފުރަތަމަ ލޮތްބެވެ. އަހަރެންގެ ދިރިހުރުމެވެ. އެހެނަސް ތަގުދީރުގެ ނިންމުމުން ދުވަހަކުވެސް އަހަރެންނާއި ޒާއިފް އަށް ކައިވެނި ކުރެވޭކަށް ނެތެވެ. އަހަރެންގެ ބަދުނަސީބުކަމޭ އެވަގުތު އަހަރެންގެ ހިތައް އެރިއެވެ. ޒާއިފް ވާހަކަ ދައްކަންފެށިއެވެ. “މައި އަހަރެމެން ދެމީހުންނަކީ ތެލެސީމިއާ ކެރިއަރުންނަށް ވީހިނދު އަހަރެމެން ކައިވެނި ކުރުން ރަނގަޅެއް ނުވާނެ. އެހެންވީމަ ރީތި ގޮތުގަ މިގުޅުން ނިއްމާލަމާ. މައި އަހަރެންގެ ބައިވެރިޔަަކަށް ނުވިނަމަވެސް މައިގެ ލޯބި އަހަރެންގެ ހިތަކުން ދުވަހަކު ފިލައިގެން ނުދާނެ. އަހަރެމެންގެ މިގުޅުން މިހާހިސާބުން މިނިމުނީ. އަހަރެންނަށް އެކުވެރިޔެއްގެ ހައިސިއްޔަތަކުން މައި އާއި ވާހަކަ ނުދެއްކޭނެ.އެހެންވީމަ ދެން އަހަރެމެން ދެމީހުން ފެނިދެނިވެ ވާހަކަ ނުދެއްކުން ބުއްދިވެރި ގޮތަކީ. އަހަރެންގެ އެހީތެރިކަމަށް މައި ބޭނުންވި ކޮންމެ ހިނދަކު އަހަރެން މައި އާއިއެކު ވާނަން. ދެން ދަނީ. ހިތްހެޔޮކުރާތި.” ރުވާފަ އައި ތީރެއް ފަދައިން ޒާއިފްގެ ބަސްތަކުން އަހަރެންގެ ހިތް ކުދިކުދިވިއެވެ.\nނުދާށޭ ބުނެ އާދޭސް ކުރަން ހިތްއެދުނެވެ. އެހެނަސް މިސްރާބެއް ނެތް މަން ޒިލަކަށް ދާން ޒާއިފް ހުއްޓުވުމަށް އަހަރެންގެ ޒަމީރު އެއްބަސް ނުވިއެވެ. ކޮންމެ ގޮތަކައް ކަންތައްތައް ވެދިޔަޔަސް ޒާއިފްގެ ނަން އަހަރެންގެ ހިތަކުން ފިލައިގެނެއް ނުމެދާނެއެވެ. އެކުގައި ހޭދަކުރި ހަނދާންތައް އަމުދުން ފޮހެެވިގެން ނުދާނެއެވެ. އުއްމީދާއި އެކު ފެށުމަށް ނިޔަތްގަތް ގުޅުން ކަނޑާލަން މަޖުބޫރުވީއެވެ. އެހެނަސް އަހަރެންނާއި ޒާއިފް ވަކިވީ ލޯބިން ރީތިގޮތުގައެވެ.\nVarah catchy story eh . 👏\nVarah reethi ❤ maa sha Allah 💞💞💞💞\nV salhi masha allah 😍😍\nހިތާމަ ލޯބި June 8, 2018\nހިތާމަ އެހެނިހެން ލޯބި February 13, 2018\nހިތާމަ ލޯބި May 25, 2019\nގެއްލިދިޔަ ހަޔާތް….. 18\nހިތާމަ އެހެނިހެން ލޯބި December 21, 2017\nބިރުވެރި ކުރުވާހަކަ July 11, 2018


ތާރީޚް: 28/09/2020 ކެޓެގަރީ: އިޖުތިމާޢީ\nއެންމެ ފުރަތަމަ އިންސާނާ، އާދަމް ޢަލައިހިއްސަލާމް ޚަލްޤު ކުރެއްވުނީއްސުރެ، އެކަލޭގެފާނާއި، އެކަލޭގެފާނުގެ ދަރިފަސްކޮޅާމެދު ޝައިޠާނާގެ ޢަދާވާތްތެރިކަންވަނީ ބޮޑުވެފައެވެ. ޞަޙީޙު މުސްލިމްގައި އަނަސް رضي الله عنه ގެ އަރިހުން ރިވާވެގެންވެއެވެ. ރަސޫލުﷲ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘް ކުރެއްވިއެވެ. «لَمَّا صَوَّرَ اللهُ آدَمَ فِي الْجَنَّةِ تَرَكَهُ مَا شَاءَ اللهُ أَنْ يَتْرُكَهُ، فَجَعَلَ إِبْلِيسُ يُطِيفُ بِهِ، يَنْظُرُ مَا هُوَ، فَلَمَّا رَآهُ أَجْوَفَ عَرَفَ أَنَّهُ خُلِقَ خَلْقًا لَا يَتَمَالَكُ» މާނައީ: “އާދަމުގެފާނު ސޫރަ ކުރައްވައި، ފުރާނަ އެއްޅުއްވުމުގެ ކުރީގައި ސުވަރުގޭގައި، މާތް ﷲ އެދިވޮޑިގެންނެވި މުއްދަތަކަށް، އެގޮތުގައި ބެހެއްޓެވިއެވެ. ދެން އިބްލީސް، އެ އިންސާނާ ލައްވާފައިވަނީ ކޮންފަދައަކުންތޯ ބެލުމަށް އޭގެ ކައިރިން އެނބުރެންފެށިއެވެ. އެ އިންސާނާގެ އެތެރެ ހޮއެކޮށް ލައްވާފައިވާތީ ފެނުމުން، އެއީ އެއްވެސް ކޮންޓުރޯލެއް ނެތް މަޚުލޫޤެއްކަން އިބިލީހަށް އެނގުނެވެ.”\nޢައްލާމަތުލް މަނާވީ ރަޙިމަހު ﷲ “فيض القدير”ގައި ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ. (لَا يَتَمَالَكُ އޭ އޮތް ބަސްފުޅުގެ މުރާދަކީ ވަސްވާސްތައް ދުރުކުރުމުގެ ކުޅަދާނަކަން ލިބިގެން ނުވުމެވެ. އަދި އަމިއްލަ ބާރެއް ސާބިތުކަމެއް ނެތުމެވެ. އަދި އަބަދުވެސް ގުޑަގުޑުއަޅައަޅާ ހުރުމާއި، ޙާލަތު ބަދަލުވުމާއި ދައްކާ ވާހަކަ ދެކޮޅު ނުޖެހުމުގެ ސަބަބުން އާފާތްތަކަށް ހުށަހެޅިގެން ވުމެވެ. التَمَالَك ގެ މާނައަކީ: ހިފެހެއްޓިގެންވުމެވެ. ވީމާ، މިތާނގައި އެބަހުގެ މުރާދަކީ، އޭނާގެ އެތެރެއަށް ވަންނަ ކަންކަމުގައި އެއްވެސް ހިފެހެއްޓުމެއް ނެތުވެ. އަދި ތަފާތު އެކި ޝަހުވަތްތަކުން ފުރިގެންވާ، އެކަންކަމުގެ ސަބަބުން ޢުޤޫބާތްތަކަށް ހުށަހެޅިގެންވުމެވެ. އަދި އިންސާނާގެ ކަންތައް ހުރީވެސް އިބިލީސް އެހީކުރި ގޮތަށެވެ.”\nއިބްނުލް ޤައްޔިމު ރަޙިމަހު ﷲ ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ. “އިންސާނާއަށް ވަސުވާސްދިނުމުގެ މަގަކީ އޭނާގެ ހިތްކަން، އިބްލީހަށް އެނގުނު ހިނދުންފެށިގެން އެހިތަށް ވަސްވާސްތައް ވެއްދުމުގެ މަސައްކަތް އެސޮރު ކުރެއެވެ. އަދި އެކިއެކި ޝަހުވަތްތަކުގެ ތެރެއިން ލާފައި އައިސް ވަސްވާސްދެވޭތޯ ބަލައެވެ. އަދި ހެޔޮ މަގަށް ހުރަސް އެޅޭނެ އެންމެހައި ބަސްތަކާއި ޢަމަލުތައް އެ އިންސާނާއަށް ޒީނަތްތެރިކޮށްދެއެވެ. މާތް ﷲ ގެ ހެޔޮ ތައުފީޤު ލިބުމުގެ މަގުން އެއްކިބާކުރުމަށްޓަކައި، އުރެދުންތަކަށް އަރައިގަތުމުގެ ސަބަބުތައް އޭނާއަށް ފަސޭހަ ހިތް އެދޭ މަގުތަކެއް ކަމުގައި ދައްކުވައިދެއެވެ. ނުބައި ޢަމަލުތަކަށް ވައްޓައިލުމަށް ޝައިޠާނާ ޖަހާ ދަންތުރަތަކާއި މަޅިތަކުން އެ އިންސާނާއަށް ސަލާމަތްވެވުނަސް އޭނާ ހެޔޮ މަގުތަކުން ދުރުކުރުވުމަށް ކުރާ މަސައްކަތްތަކުން ސަލާމަތެއް ނެތެވެ. އޭނާގެ ކޮންމެ ހަރަކާތަކާއި ހުއްޓި ހަމަހިމޭންކަމުގައި ހުންނަ ކޮންމެ ހިނދިކޮޅެއްގައި ޝައިޠާނާ އޭނާއާ ކުރިމަތިލައެވެ. ޝައިޠާނާގެ މި ރޭވުންތަކުން އެއްކިބާވުމަށް މާތް ﷲ އަށް ޙައްޤުވެގެންވާ ގޮތުގައި އަޅުކަން ކުރުމުގައި ދެމިހުންނަން ޖެހެއެވެ. އެއިރުން، ޝައިޠާނާގެ ނުބައިކަމުން ރައްކާތެރިކޮށްދެއްވާނޭ ކަމުގައި މާތް ﷲ ވަޢުދެވެވޮޑިގެންފައިވާ ބަސްފުޅުގެ ތެރެއިން އޭނާ ހިމެނިގެންދާނެތެވެ.\n“إِنَّ عِبَادِي لَيْسَ لَكَ عَلَيْهِمْ سُلْطَانٌ” (الحجر 42) “ތިމަން އިލާހުގެ އަޅުތަކުންގެ މައްޗަށް ކަލެއަކަށް ބާރެއް ނުވެއެވެ.”\nޝައިޠާނާގެ ކިބައިން ސަލާމަތްކަން އޮތީ، ތިމާއަކީ މާތް ﷲ ގެ އަޅުތަކުންގެ ތެރެއިން ހިމެނޭ މީހަކަށްވެގެންނެވެ. މިކަން ޙާޞިލުވާނީ ޢާލަމުތަކުގެ ވެރި ރައްބުގެ އަޅުތަކުންގެ ތެރެއިން ހިމެނޭ މީހެއްކަމުގައިވެ، އަދި ހިތުގެ އަޑިން މާތް ﷲ އަށް އަޅުކަން ޚާލިޞްކޮށް، ޔަޤީންކަމުގައި ދެމިހުރެގެންނެވެ. ހިތަށް އިޚުލާޞްތެރިކަމާއި، މާތް ﷲ އަށް އަޅުވެތިވުމުގެ އިޙުސާސްވަނުމުން، ތިމާއަކީ އެއިލާހުއާ ކުއްތަންވެގެންވާ އަޅުންގެތެރެއިން ލައްވައެވެ. އަދި އަންނަނިވި ބަސްފުޅުގެ ތެރެއިން ހިމެނިގެންދާނެތެވެ. “إِلاَّ عِبَادَكَ مِنْهُمُ الْمُخْلَصِينَ” “(އެއިބަލީހުގެ ދަންތުރައިގައި ޖެހޭނީ) އެއުރެންގެ ތެރެއިން، އިބަރަސްކަލާނގެ އަޅުންކުރެ ޚިޔާރު ކުރައްވާފައިވާ މީހުން މެނުވީއެވެ.” (الحجر 40) (إغاثة اللهفان من مصايد الشيطان (1/ 5))\nވަސްވާތަކާއި ޝައްކުގައި ޖެހި ސަލާމަތް ނުވެވިފައިވާ އެއްވެސް މީހަކު ނާއުންމީދު ނުވާށެވެ. ޝައިޠާނާގެ ނުބައި ރޭވުމަކީ ބަލިކަށި އެއްޗެކެވެ. މާތް ﷲ ވަޙީކުރައްވާފައިވެއެވެ. “إِنَّ كَيْدَ الشَّيْطَانِ كَانَ ضَعِيفاً” (النساء 76) މާނައީ: “ހަމަކަށަވަރުން، ޝައިޠާނާގެ ކެހިވެރިކަންވަނީ ނިކަމެތިވެގެންނެވެ.” ޝައިޠާނާގެ ވަސްވާސްތަކަކީ ބަލިކަށި އެއްޗެއްކަމުގައި އެތައް ތަފްސީރު ޢިލްމުވެރިންނެއް ވިދާޅުވެއެވެ. ވަސްވާސް ދިނުން ފިޔަވައި އެހެން އެއްވެސް ބާރެއް ޝައިޠާނާއަށް ލިބިގެންނެއް ނުވެއެވެ. އަދި މާތް ﷲ ގެ މަގަށް ރުޖޫޢަވެ، ހެޔޮ ޢަމަލުތަކަށް ކުރިމަތިލައިފި މީހާއަށް ޝައިޠާނާގެ ވަސްވާސްތަކުން ފަސޭހަކަމާއެކު ސަލާމަތްވެވޭނެތެވެ.\nޝައިޚުލް އިސްލާމް އިބްނު ތައިމިއްޔާ رحمه الله ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ. “މާތް ﷲ ގެ އަޅާއަށް އޮތީ، ކަންބޮޑުވުމުން އެއްކިބާވެ، ކެތްތެރިކަމާއި، ސާބިތުކަމާއެކު ޒިކުރު ކުރުމާއި ނަމާދުކުރުމުގައި ދެމިހުރުމެވެ. މިފަދައިން ދެމިހުރެއްޖެ މީހާގެ ކިބައިން ޝައިޠާނާގެ ނުބައި ރޭއްވުންތައް ނެތިހިނގައިދެއެވެ.” އަދިވެސް ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ. “އީމާންކަމާއި އެއްކައުވަންތަކަމުގެ ޢާޤީދާ ހިތުގެ ތެރޭގައި ވަރުގަދަވެ، ހިދާޔަތުގެ ނޫރުގެ އަލިކަން ފާޅުވެ، ނުބުއްވަތުގެ އަސަރު ފާޅުވުމުން، ޝައިޠާނާގެ އެހިތަށް ވައްދާ ވަސުވާސްތައް ބަލިކަށިވެދެއެވެ.” (مجموع الفتاوى 1/363)\nއިންސާނާގެ ހިތަށް ވަސުވާސްދޭ ޝައިޠާނާގެ ވާހަކަ އަންގަވައި، ކީރިތި ޤުރްއާންގައި އެ ޝައިޠާނާ ސިފަކުރައްވާފައިވަނީ ފިލައިހުރެ ވަސްވާސްދޭ އެއްޗެއްގެ ގޮތުގައެވެ. ނާސި ސޫރަތުގައި މާތް ﷲ ވަޙީ ކުރައްވާފައިވެއެވެ. “قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ النَّاسِ * مَلِكِ النَّاسِ * إِلَهِ النَّاسِ * مِن شَرِّ الْوَسْوَاسِ الْخَنَّاسِ * الَّذِي يُوَسْوِسُ فِي صُدُورِ النَّاسِ * مِنَ الْجِنَّةِ وَالنَّاسِ” މާނައީ: “ކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވާށެވެ! މީސްތަކުންގެ ވެރިރައްބުގެ ޙަޟުރަތުން ރައްކާތެރިކަން ލިބިގަންނަމެވެ. * (އެކަލާނގެއީ) މީސްތަކުންގެ ރަސްވަންތަ ރަސްކަލާނގެއެވެ. * (އެކަލާނގެއީ) މީސްތަކުންގެ އިލާހުވަންތަ ރަސްކަލާނގެއެވެ. * ފިލައިހުރެ ވަސްވާސްދޭ ޝައިޠާނާގެ ނުބައިކަމުންނެވެ. (އެބަހީ: ޝައިޠާނާގެ ނުބައިކަމުން އެކަލާނގެ ޙަޟުރަތުން ރައްކާތެރިކަން ލިބިގަންނަމެވެ.) * އެ (ޝައިޠާނާ) އެއީ މީސްތަކުންގެ ހިތްތަކުގައި ވަސްވާސް އުފައްދާ ޝައިޠާނާ އެވެ. * ޖިންނީންގެ ތެރެއިންނާއި، މީސްތަކުންގެ ތެރެއިންވާ ޝައިޠާނުންނެވެ.”\nއިބްނު ކަޘީރު رحمه الله ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ. “މި ސޫރަތުގައި މިވަނީ މާތް ﷲ ގެ ޞިފަފުޅުތަކުގެ ތެރެއިން ބައެއް ޞިފަފުޅުތައް ބަޔާން ކުރައްވާފައެވެ. އެކަލާނގެއީ މީސްތަކުންގެ ވެރި ރައްބު އަދި އިލާހު ކަމުގައި އަންގަވާފައެވެ. ހުރިހާ ތަކެއްޗެއް މިލްކުވެވޮޑިގެންވަނީ އެއިލާހަށެވެ. އެހުރިހާ މަޚުލޫޤުންނަކީ އެއިލާހުގެ އަޅުތަކުންނެވެ. މި މަތިވެރި ޞިފަތަކުގެ ވެރި ރަސްކަލާނގެ ޙަޟުރަތުން ރައްކާތެރިކަން އެދޭމީހާ، الوَسْوَاسِ الخَنَّاسِ (ފިލާހުރެ ވަސްވާސްދޭ ޝައިޠާނާ) ގެ ކިބައިން ރައްކާތެރިކަން ދެއްވުމަށް އެއިލާހަށް ދުޢާ ކުރުމަށް އެވަނީ އަންގަވާފައެވެ. އެއީ އިންސާނާއަށް ވަސްވާސްދޭ ޝައިޠާނާއެވެ. ކޮންމެ އިންސާނެއްގެ ގާތުގައި އޭނާއަށް ވަސްވާސްދީ، ފާހިޝް ޢަމަލުތައް ޒީނަތްތެރިކޮށްދޭނޭ ޝައިޠާނަކު ވެއެވެ. އެޝައިޠާނާގެ ވަސްވާސްތަކާމެދު ޣާފިލުނުވާހުށިކަމެވެ. އެހެނީ ރައްކާތެރިކަން ލިބިގެންވަނީ މާތް ﷲ ރައްކާތެރިކޮށްދެއްވި ފަރާތެއް އެކަންޏެވެ.”\nކޮންމެ އިންސާނެއްގެ ކައިރީގައިވެސް އޭނާއަށް ވަސްވާސްދޭނޭ ޝައިޠާނަކު ހުންނާނޭކަން ކީރިތި ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ގެ ޙަދީޘްތަކުންވެސް ސާބިތުވެއެވެ. އެކަލޭގެފާނު ޙަދީޘް ކުރެއްވިއެވެ. «مَا مِنْكُمْ مِنْ أَحَدٍ، إِلَّا وَقَدْ وُكِّلَ بِهِ قَرِينُهُ مِنَ الْجِنِّ» قَالُوا: وَإِيَّاكَ؟ يَا رَسُولَ اللهِ قَالَ: «وَإِيَّايَ، إِلَّا أَنَّ اللهَ أَعَانَنِي عَلَيْهِ فَأَسْلَمَ، فَلَا يَأْمُرُنِي إِلَّا بِخَيْرٍ» رواه مسلم މާނައީ: “ތިޔަބައިމީހުންގެ ތެރެއިން ކޮންމެ މީހަކާއެކު (ވަސްވާސްދޭނޭ) ޖިންނިއެއްވެއެވެ.” ޞަޙާބީން ދެންނެވިއެވެ. “އޭ ﷲ ގެ ރަސޫލާއެވެ! ކަލޭގެފާނާއެކުގައިވެސް ވޭތޯއެވެ.” ޙަދީޘް ކުރެއްވިއެވެ. “ތިމަންކަލޭގެފާނާ އެކުގައިވެސްމެއެވެ. ނަމަވެސް މާތް ﷲ ވަނީ އޭނާގެ މައްޗަށް ތިމަންކަލޭގެފާނަށް އެހީތެރިވޮޑިގެން، ސަލާމަތް ކޮށްދެއްވާފައެވެ. އޭނާ ތިމަންކަލޭގެފާނަށް ހެޔޮ ކަމަކަށްމެނުވީ އަމުރު ނުކުރެއެވެ.”\nމިސޫރަތުގައި الوَسْوَاسِ އޭ އަންގަވާފައިވާ ބަސްފުޅުން ޝައިޠާނާއަކީ ވަސުވާސްދޭ އެއްޗެއްކަން އެނގެއެވެ. ވަސްވާސަކީ ޝައިޠާނާ އިންސާނާގެ ހިތަށް ވައްދާ ފިކުރުތަކާއި ވަހުމުތަކެވެ. އޭގައި އެއްވެސް ޙަޤީޤަތެއްނެތް ޚިޔާލުތަކެވެ. އަދި الخَنَّاسِ އަކީ ފިލައި ހުރުން ނުވަތަ ފަސްޖެހުމެވެ. އެފަދައިން ޝައިޠާނާ ސިފަކުރައްވާފައި އެވަނީ، މާތް ﷲ ޒިކުރު ކުރެވުމުން އޭނާ ފަސްޖެހި ނިކަމެތިވެގަނެ ފިލާތީއެވެ. އިބްނު ޢައްބާސް رضي الله عنه ގެ އަރިހުން ރިވާވެގެންވެއެވެ. الوَسْوَاسِ الخَنَّاس އެބަހީ: އެ ޝައިޠާނާ އާދަމުގެ ދަރިޔާގެ ހިތުތެރެއަށް ވަދެގަނެ، އޭނާ ޣާފިލުވެއްޖެނަމަ ވަސްވާސްތައް ހިތަށް ވައްދައެވެ. އަދި މާތް ﷲ ޒިކރު ކުރުމުން އޭނާ ފަސްޖެހި ފިލައި ދެއެވެ.”\nޞަޙީޙުލް ބުޚާރީއާއި ޞަޙީޙު މުސްލިމުގައި، އަބޫ ހުރައިރާ رضي الله عنه ގެ ކިބައިންރިވާވެގެންވެއެވެ. ކީރިތި ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘް ކުރެއްވިއެވެ. «إِذَا نُودِيَ بالصَّلاَةِ، أدْبَرَ الشَّيْطَانُ، وَلَهُ ضُرَاطٌ حَتَّى لاَ يَسْمَعَ التَّأذِينَ، فَإذَا قُضِيَ النِّدَاءُ أقْبَلَ، حَتَّى إِذَا ثُوِّبَ للصَّلاةِ أدْبَرَ، حَتَّى إِذَا قُضِيَ التَّثْوِيبُ أقْبَلَ، حَتَّى يَخْطِرَ بَيْنَ المَرْءِ وَنَفْسِهِ، يَقُولُ: اذْكُرْ كَذَا واذكر كَذَا – لِمَا لَمْ يَذْكُر مِنْ قَبْلُ – حَتَّى يَظَلَّ الرَّجُلُ مَا يَدْرِي كَمْ صَلَّى» މާނައީ: “ނަމާދަށް ބަންގި ގޮވާހިނދު (ބަންގީގެ އަޑު ނޭހުމައްޓަކައި) ޝައިޠާނާ ވައިބޭރުކުރަމުން ފުރަގަސްދީ ދުއްވައިގަނެއެވެ. ފަހެ، ބަންގިދީ ނިމުމުން، އެކަލޭގެ އަނެއްކާވެސް އެނބުރި އާދެއެވެ. އަދި ޤަމަތް ދޭން ފެށުމާއެކު (އެ އަޑު ނޭހުމަށް) އެކަލޭގެ އަނެއްކާވެސް ފުރަގަސްދީ ދުއްވައިގަނެއެވެ. ޤަމަތްދީ ނިމުމުން، އެ ކަލޭގެ (އެނބުރި) އާދެއެވެ. އަދި އިންސާނާގެ ނަފުސަށް ވަސްވާސްތެރިކަން ވެއްދުމުގައި، އެ ކަލޭގެ އަވަދިނެތި މަސައްކަތް ކުރެއެވެ. (ނަމާދަށް ހުންނަ މީހާއަށް) އެ ކަލޭގެ ބުނެއެވެ. އެވެނި ކަމެއް ހަނދާންކޮށް ބަލާށެވެ. މިވެނި ކަމެއް ހަނދާންކޮށް ބަލާށެވެ. މި ގޮތުން ކުރިން އޭނާގެ ހިތަށް ނުވެސް އަންނަ އެތައް ކަމެއް ހަނދާންކުރުވައެވެ. އެންމެފަހުން، ތިމާއަށް ކުރެވުނީ ނަމާދުގެ ކިތައް ރަކުޢަތްކަންވެސް އޭނާއަށް ހަނދާން ނައްތުވައިލައެވެ.”


މިޔަރު - ވިކިޕީޑިއާ\nމިޔަރު އަކީ ކަނޑުފަޅުގައި ދިރިއުޅޭ މަހެކެވެ. މިޔަރުގެ އަނގަ ހުންނަނީ ނިތްގަނޑުގެ ދަށްފަރާތު ގައެވެ. އަނގައިގައި ވަރަށް ތޫނު ދަތްތަކެއް ހުރެއެވެ. ކޮތަރީގެ ބަދަލުގައި މިޔަރުގައި ހުންނަނީ އުރަހަ އެވެ. ކަންފަތް ހުންނަނީ އެހެން މަސްމަހާ ޚިލާފަށް އުރަހައެއްގެ ސިފައިގައި ބަނޑުދަށް ފަރާތުގައެވެ. މިޔަރުގެ ވަރަށް ގިނަ ވައްތަރު ތައް ހުރެއެވެ.\nމިޔަރުގެ ބައިތައް ދައްކައިދޭ ކުރެހުމެއް\n1 މިޔަރުގެ ބައިތައް\n2 ތަރުތީބު ކުރެވިފައިވާ އޯޑަރުތައް\n3.1 ނިދަން މިޔަރު\n3.2 ހިތަ މިޔަރު\n3.3 ފާނަ މިޔަރު\n3.5 ހޮނޑު މިޔަރު\n3.6 ދަތްބުޅި މިޔަރު\n3.7 ކައްޓަފުޅި މިޔަރު\n3.8 މޭދަތި މިޔަރު\n3.9 ވަށްބޯ މިޔަރު\n3.10 އޮއިވާލި މިޔަރު\n3.11 ތުންހިމަ މިޔަރު\n3.12 ފީ މިޔަރު\n3.13 އުރަހަކަޅު މިޔަރު\n3.14 ދޮން މިޔަރު\n3.15 ފެމުނު މިޔަރު\n3.16 ހިކަނދިތުން މިޔަރު\n3.17 ފަޅު ފެމުނު މިޔަރު\n3.18 އަނދުން މިޔަރު\n3.19 ކާލިގަނޑު މިޔަރު\n3.20 އޮޅުފަތި މިޔަރު\n3.21 މީދާ މިޔަރު\n3.22 ކަނޑި މިޔަރު\n3.23 ލޯބޮޑު ކަނޑި މިޔަރު\n3.24 ވޮށިމަސް މިޔަރު\n3.25 މަޑު މިޔަރު\n3.26 ތުންދިގު މަޑު މިޔަރު\n3.27 ކަށިނެތް މިޔަރު\nމިޔަރުގެ ބައިތައް[އުނިއިތުރު ގެންނަވާ]\nތަރުތީބު ކުރެވިފައިވާ އޯޑަރުތައް[އުނިއިތުރު ގެންނަވާ]\nތަފާތު 8 އޯޑަރަކަށް މިޔަރުގެ ވައްތަރުތައް ތަރުތީބު ކުރެވިފައި ވެއެވެ. 8 ބަޔަށް އޯޑަރު ކުރެވިފައިވާ ޖުމްލަ 320 އަށްވުރެ ގިނަ ވައްތަރުގެ މިޔަރު ފާހަގަ ކުރެވިފައި ވެއެވެ.\nހެކްސަންކިފޯރމްސް(އިނގިރޭސި ބަހުން: Hexanchiformes)އަކީ މިޔަރު ތަރުތީބު ކުރެވިފައިވާ އޯޑަރެކެވެ.\nސްކޯލިފޯރމްސް(އިނގިރޭސި ބަހުން: Squaliformes)އަކީ މިޔަރު ތަރުތީބު ކުރެވިފައިވާ އޯޑަރެކެވެ.މިއޯޑަރުގައި ތަފާތު7އާއިލާ އަކުން 80 ވައްތަރުގެ މިޔަރު ހިމެނެއެވެ. މިއޯޑަރުގެ މިޔަރުތަކުގެ ތެރެއިން ރާއްޖޭގައި އުޅޭކަމަށް ފާހަގަ ވެފައިވަނީ ކަށިނެތް މިޔަރު އެވެ.\nޕްރިސްޓިއޯފޯރިފޯރމްސް(އިނގިރޭސި ބަހުން: Pristiophoriformes)އަކީ މިޔަރު ތަރުތީބު ކުރެވިފައިވާ އޯޑަރެކެވެ.\nސްކޯއަޓިނިފޯރމްސް(އިނގިރޭސި ބަހުން: Squatiniformes)އަކީ މިޔަރު ތަރުތީބު ކުރެވިފައިވާ އޯޑަރެކެވެ.\nހެޓިރޮޑޮންޓިނިފޯރމްސް(އިނގިރޭސި ބަހުން: Heterodontiformes)އަކީ މިޔަރު ތަރުތީބު ކުރެވިފައިވާ އޯޑަރެކެވެ.\nއޮރެކްޓޮލޯބިފޯރމްސް(އިނގިރޭސި ބަހުން: Orectolobiformes)އަކީ މިޔަރު ތަރުތީބު ކުރެވިފައިވާ އޯޑަރެކެވެ.\nކާކަރިނިފޯރމްސް(އިނގިރޭސި ބަހުން: Carcharhiniformes)އަކީ މިޔަރު ތަރުތީބު ކުރެވިފައިވާ އޯޑަރެކެވެ.\nލެމްނިފޯރމްސް(އިނގިރޭސި ބަހުން: Lamniformes)އަކީ މިޔަރު ތަރުތީބު ކުރެވިފައިވާ އޯޑަރެކެވެ. މިއޯޑަރުގެ މިޔަރުތަކަށް އާންމު ނަމެއްގެ ގޮތުގައި މެކަރެލް މިޔަރު އޭ ކިޔައެވެ. ވަރަށް މަޝްހޫރު ބައެއް ބާވަތުގެ މިޔަރު މިއޯޑަރުގެ ތެރޭގައި ހިމެނެއެވެ. މިސާލަކަށް ފެމުނު މިޔަރު ފަދަ މިޔަރު ހިމެނެއެވެ. އަދި ވަރަށް މަދުން ފެންނަ ވައްތަރެއް ކަމަށްވާ ދަތްބިޔަ މިޔަރު ހިމެނެނީ ވެސް މި އޯޑަރުގެ ތެރޭގައެވެ. މި އޯޑަރުގެ މިޔަރުގެ ތެރެއިން ރާއްޖޭގެ ކަނޑުތަކުގައި އުޅޭކަމަށް މިހާތަނަށް ފާހަގަވެފައިވާ މިޔަރުތައް ތިރީގައި މިވަނީ އެވެ.\nލޯބޮޑު ކަނޑި މިޔަރު\nތިރީގައި މިވަނީ މިޔަރުގެ ބައެއް ވައްތަރު ތަކެވެ.\nނިދަން މިޔަރު[އުނިއިތުރު ގެންނަވާ]\nމި މައުޟޫޢާ ގުޅޭ ޚާއްޞަ މަޒުމޫނު: ނިދަން މިޔަރު\nނިދަން މިޔަރު އަކީ މިޔަރުގެ ބާވަތެކެވެ. މިއީ ރާއްޖޭގެ ފަރުފަޅު ތަކާއި، ވިލުވިލުގައި ގިނައިން އުޅޭ މިޔަރެކެވެ. އެހެން ކަމުން މިއީ ކަނޑު ފަޅު ފީނައި އުޅޭ މީހުންނަށް ގިނައިން ފެންނަ މިޔަރެކެވެ. މިއީ ވަރުގަދަ ބޯ ހަންގަނޑެއް އޮންނަ ބަރުހެލި މިޔަރެކެވެ. މިމިޔަރު ނިދައިފައި އޮންނައިރު އޮންނާނީ އެސޮރުގެ ބޯ ހަރުހަރަށް ވައްދައިގެންނެވެ. މިހެން ތިބޭއިރުވެސް ގޯނާކޮށްފިނަމަ ހަމަލާދޭކަމަށް ފާހަގަ ކުރެވިފައި ވެއެވެ. ނިދަން މިޔަރުގެ މަހަކީ ކެއުމަށް ރަގަޅު މަހެކެވެ. މިއީ ގާތްގަނޑަކަށް 3މީޓަރަށް ބޮޑުވާ މިޔަރެކެވެ. ނަމަވެސް އާންމު ގޮތެއްގައި ފެނިފައި ހުންނަ މިބާވަތުގެ މިޔަރުގެ ބޮޑު މިނަކީ 2.5 މީޓަރެވެ. މިބާވަތުގެ މިޔަރު ވިހާ ޅަމިޔަރުގައި ގާތްގަނޑަކަށް 40 ސެންޓިމީޓަރު ހުރެއެވެ.\nނިދަން މިޔަރުގެ ކާނާ އަކީ ހިޔަލަ، އިހި، ކަކުނި، މުރަކަ، ބޯވަ، ބޯވަ ދިލަމަސް، އަދި ކުދިމަހެވެ. ނިދަން މިޔަރުގެ ކުލައަކީ މުށި ކުލައެވެ.ބަނޑުދަށް ފަރާތުގެ ކުލަ ބުރަކަށި މަތީގައި ހުންނަ މުށި ކުލައަށްވުރެ ފަނޑުވާނެއެވެ. އުރަހަ ތައް ހުންނާނީ އަޅި ކުލައެއްގައެވެ. މިބާވަތުގެ މިޔަރުގެ އުރަހަ އަކީ މިޔަރު އުރަހައިގެ ވިޔަފާރީގައި ބޭނުންކޮށް އުޅޭ އުރަހަ އެކެވެ.\nނިދަން މިޔަރަށް ލިބިފައި އިންނަނީ ކުޑަ އަނގައެކެވެ. އަދި ދަތްތައް ހުންނަނީ ފުނާގެ ދަތްތައް ހުންނަ ގޮތަށް ހިމަ ދިގުކޮށް ކުދިކޮށެވެ. ނިދަން މިޔަރު ނިގޫފަތް ގަނޑު މިޔަރުގެ ސައިޒާއި އަޅާބަލާއިރު ކުޑަކަން ފާހަގަވާނެއެވެ.\nހިތަ މިޔަރު[އުނިއިތުރު ގެންނަވާ]\nމި މައުޟޫޢާ ގުޅޭ ޚާއްޞަ މަޒުމޫނު: ހިތަ މިޔަރު\nހިތަ މިޔަރު އަކީ ކަޅު ކުލައިގެ ތިކި ތަކެއް ގައިގައި ޖަހައިފައި ހުންނަ ރީދޫ ކުލައިގެ މިޔަރެކެވެ. މިމިޔަރު ފާހަގަވެގެންދަނީ މިޔަރުގެ ހަށިގަނޑުގައި ޖަހާފައި ހުންނަ ކަޅު ތިކި ނުވަތަ ފިތް ނުވަތަ ލައް ތަކުގެ ސަބަބުންނެވެ. އިންޑޯ ޕެސިފިކް ކަނޑުގެ ހިސާބު ތަކުގައި މިވައްތަރުގެ މިޔަރު ގިނަކަން ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ. އާއްމު ގޮތެއްގައި މިވައްތަރުގެ މިޔަރު އުޅޭކަމަށް ފާހަގަވަނީ 30-5 މީޓަރާއި ދެމެދުގެ ފުންމިނުގައެވެ.\nފާނަ މިޔަރު[އުނިއިތުރު ގެންނަވާ]\nމި މައުޟޫޢާ ގުޅޭ ޚާއްޞަ މަޒުމޫނު: ފާނަ މިޔަރު\nފާނަ މިޔަރު އަކީ މިޔަރުގެ ވައްތަރެކެވެ. ފާނަ މިޔަރަކީ އިންޑިޔާ ކަނޑު އަދި ޕެސިފިކް ކަނޑުގެ ތިލަ ހިސާބު ތަކުން އެންމެ އާއްމުކޮށް ފެންނަ މިޔަރުގެ ވައްތަރެވެ. ފާނަ މިޔަރުގެ ބުރަކަށީގެ ފުރަތަމަ ކޮތަރި ގަނޑުގެ ނިމޭ ކޮޅާއި، އަދި ނިގޫފަތް ކޮތަރިގަނޑު ނިމޭކޮޅު ހުންނަނީ ހުދުކުލައަށެވެ. އިގިރޭސި ބަހުން މިހެން ކިޔަނީ މިސަބަބާ ހުރެއެވެ. ފާނަ މިޔަރުގެ ހަށިގަނޑުގެ މަތީބައި ހުންނަ އަޅި-މުށި ކުލައަކަށެވެ.\nމި މައުޟޫޢާ ގުޅޭ ޚާއްޞަ މަޒުމޫނު: ފެހުރިހި\nފެހުރިހި އަކީ މިޔަރުގެ ވައްތަރެކެވެ. އެންމެ ބޮޑެތި މަހުގެ ވައްތަރުތަކުގެ ތެރޭގައި ފެހުރިހި ގުނާލެވެއެވެ. ބެލެވޭ ގޮތުގައި މިއީ މިޔަރުގެ ބާވަތްތަކުގެ ތެރެއިން އެންމެ ބޮޑު އަދި ކަނޑުގައި އުޅޭ އެންމެ ބޮޑު މަހެވެ. ފެހުރިހި 12 މީޓަރަށް ބޮޑުވާ ކަމަށް ވެއެވެ. މިއީ އިންސާނުންނަށް ނުރައްކާތެރި މިޔަރެއް ނޫން ކަމުން ފެތުންތެރިންނާއި، ފީނުންތެރިން މިބާވަތުގެ މިޔަރާއި ވަރަށް ގައިގޯޅި ވެއެވެ.\nމިއީ ރާއްޖޭގެ އެތެރެވަރީގެ ކަނޑުތަކުންނާއި ބޭރު ކަނޑުތަކުން ފެންނަ މިޔަރެކެވެ. ފެހުރިހި އަކީ ރާއްޖޭގައި ހިމާޔަތް ކުރެވިފައިވާ މިޔަރުގެ ބާވަތެކެވެ. ވުމާއެކު މިބާވަތް ހިފުމާއި، މެރުމާއި، ކަނޑުން ނެގުމަކީ މަނާކަމެކެވެ. މިގޮތަށް ހަމަޖައްސާފައިވާނީ ފެހުރިއްސަކީ މަދުން އުޅޭ މިޔަރަކަށްވެފައި، އެއީ ދުނިޔެއިން ނެތިގެން ހިގައިދާނޭ ކަމުގެ ބިރު ހީވެފައިވާ މިޔަރުގެ ބާވަތަކަށް ވާތީ އެވެ.\nމިމަސް އާދަވެގެން ކައި އުޅެނީ އަނގަޔަށް ކާނާ ފުރާނާ އުޞޫލުންނެވެ. މިގޮތަށް ވެސް ކައި އުޅެނީ ކުދިމަހާއި، ކަކުންޏާއި، ކަނޑުގެ މަތީގައި އުޅޭ ކުދިކުދި ސޫތްޕެވެ. ފެހުރިހި ކާނާ ކާން އުޅޭއިރު ފެނުންހިކޭ ހިސާބަށް އޭގެ ބޯކޮޅު ބާއްވައިގެން އޮވެ އޮއިމައްޗަށް ދަތުރުކޮށް އުޅެއެވެ.\nފެހުރިހި އަކީ ތުންގަނޑު ކުރު، ނިގޫކޮޅަށް ހިމަ، ނިގުލުކަން ކަފިކަން ބޮޑު މިޔަރެކެވެ. މިޔަރުގެ ބުރަކަށިމަތީގެ ކުލައަކީ ގަދަ އަޅި ކުލައެވެ. ބަނޑުދަށްފަރާތް ހުންނަނީ ހުދު ނުވަތަ ރީދޫ ކުލައެއްގައެވެ. މުޅި މިޔަރުގައި ހުދު ނުވަތަ ރީދޫ ކުލައިގެ ލައްތަކާއި، ގަޅިތަކެއް ހުރެއެވެ. މިޔަރުގެ ދެއަރިމަތިން މަތީބައިގައި ދިގަށް ވާގޮތަށް ތިން ކުރަގަނޑު ހުރެއެވެ.\nހޮނޑު މިޔަރު[އުނިއިތުރު ގެންނަވާ]\nމި މައުޟޫޢާ ގުޅޭ ޚާއްޞަ މަޒުމޫނު: ހޮނޑު މިޔަރު\nހޮނޑު މިޔަރު އަކީ މިޔަރުގެ ބާވަތެކެވެ. މިއީ މިޔަރުގެ ބާވަތްތަކުގެ ތެރެއިން ކުޑަ މިޔަރެކެވެ. މިމިޔަރު އެންމެ ބޮޑުވަނީ ގާތްގަނޑަކަށް 1.2 މީޓަރަށެވެ. އަދި ޖިންސީ ގޮތުން މިމިޔަރުބޮޑުވަނީ ދިގުމިން 72-62 ސެންޓިމީޓަރަށް ދިގުވީމައެވެ. މިބާވަތުގެ މިޔަރު ވިހާ ޅަމިޔަރުގެ ދިގުމިނުގައި ގާތްގަނޑަކަށް 30 ސެންޓިމީޓަރު ހުރެއެވެ. އަދި ވިހާ ކޮންމެ ފަހަރަކު 22-1 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް ޅަމިޔަރު ވިހައެވެ. މިއީ ކަނޑުގެ އަޑީބައިގައި އުޅޭ މިޔަރެއް ކަމުން ރާއްޖޭގެ މަސްވެރިންނަށް މިމިޔަރު ފެނިފައި ނެތުމަކީ އެކަށީގެންވާ ކަމެކެވެ. ވުމާއެކު މިމިޔަރަށް އާންމުކޮށް ދިވެހިން ނަމެއް ކިޔައެއް ނޫޅެއެވެ. ވީމާ މިޔަރުގެ އާންމު ސިފަޔަށް ބަލާ އަދި މިޔަރަށް އިގިރޭސިން ދީފައިވާ ނަމަށް ބަލާ ހޮނޑު މިޔަރު މިނަން ކިޔުނީ އެވެ.\nދަތްބުޅި މިޔަރު[އުނިއިތުރު ގެންނަވާ]\nމި މައުޟޫޢާ ގުޅޭ ޚާއްޞަ މަޒުމޫނު: ދަތްބުޅި މިޔަރު\nދަތްބުޅި މިޔަރު އަކީ މިޔަރުގެ ބާވަތެކެވެ. މިއީ ރާއްޖޭގައި ވަރަށްމަދުން އުޅޭ މިޔަރެކެވެ. މިބާވަތުގެ މިޔަރެއް ރާއްޖެއިން ފެނުނު ކަމަށް ރިކޯޑް ކުރެވިފައިވަނީ އެންމެ މިޔަރެކެވެ. އެއީ ރ. މަޑުއްވަރީ ދޯންޏެއް ހއ. އަތޮޅުގައި މިޔަރު މަސްވެރިކަން ކުރުމުގެ ތެރޭގައި ބޭނިފައިވާ މިޔަރެކެވެ. މިމިޔަރު ބޭނިފަރާތުން އެމިޔަރުގެ އަނގަ ހިއްކައި ރައްކާކޮށްފައިވަނިކޮށް މެރިން ރިސާޗް ސެކްޝަނުން ތަހްލީލުކޮށް އެއަނގަ އައިޑެންޓިފައި ކުރީއެވެ.\nދަތްބުޅި މިޔަރަކީ މެދު އިސްކޮޅެއްގެ މިޔަރެކެވެ. މިބާވަތުގެ މިޔަރު ގާތްގަނޑަކަށް 2.4 މީޓަރަށް ބޮޑުވާ ކަމަށް ވެއެވެ. މިޔަރުގެ ތުންކޮޅު ހުންނަނީ ވަށްކޮށެވެ. މިޔަރުގެ ކުލައަކީ މައިގަނޑު ގޮތެއްގައި އަޅިކުލައެވެ. މިޔަރުގެ ބަނޑުދަށްފަރާތް ހުންނަނީ ހުދު ކުލައެއްގައެވެ. މިޔަރުގެ އަނގައިގައި ހުންނަ ދަތްތައް ހުންނަނީ ބުޅިކޮށެވެ. މިބާވަތުގެ މިޔަރަށް ކިޔާ ވަކި ޚާއްޞަ ނަމެއް ރިކޯޑް ކުރެވިފައިނެތީ މިއީ ރާއްޖެއިން މާގިނައިން ފެންނަ މިޔަރަކަށް ނުވާތީ އެވެ. ވީމާ މިމިޔަރުގައި ހުރި އެންމެ ޚާއްޞަ ސިފަކަމުގައިވާ ދަތްބުޅި ކަން ފާހަގަކޮށް ދަތްބުޅި މިޔަރު ކިޔާފައި ވަނީ އެވެ.\nކައްޓަފުޅި މިޔަރު[އުނިއިތުރު ގެންނަވާ]\nމި މައުޟޫޢާ ގުޅޭ ޚާއްޞަ މަޒުމޫނު: ކައްޓަފުޅި މިޔަރު\nކައްޓަފުޅި މިޔަރު އަކީ މިޔަރުގެ ބާވަތެކެވެ. މިމިޔަރުގެ ސިފަ ހުންނަނީ ކައްޓަފުޅިޔާ އެއްގޮތަކަށެވެ. މިއީ ރާއްޖޭގެ ފަރުފަޅުތަކުގެ މަތީގައްޔާއި، ވިލުވިލުގައި އަދި ބޭރު ކަނޑުތަކުގައި އުޅޭ ބޮޑު ހަށިގަނޑެއް ލިބިފައިވާ ބިޔަ މިޔަރެކެވެ. މިމިޔަރު ގާތްގަނޑަކަށް3މީޓަރަށް ބޮޑުވާކަމަށް ވެއެވެ. ޖިންސީގޮތުން މިބާވަތް ބޮޑުވާކަމަށްވަނީ އޭގެ ދިގުމިން 1.6 މީޓަރާއި2މީޓަރާއި ދެމެދަށެވެ. މިބާވަތުގެ މިޔަރު ވިހާ ކޮންމެ ފަހަރަކު 1އާއި 11 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް ޅަމިޔަރު ވިހައެވެ. މިއީ ރާއްޖެއިން ގިނައިން ރިކޯޑް ކުރެވިފައިވާ މިޔަރެއް ނޫނެވެ.\nމޭދަތި މިޔަރު[އުނިއިތުރު ގެންނަވާ]\nމި މައުޟޫޢާ ގުޅޭ ޚާއްޞަ މަޒުމޫނު: މޭދަތި މިޔަރު\nމޭދަތި މިޔަރު ނުވަތަ މެންދަން މިޔަރު އަކީ މިޔަރުގެ ބާވަތެކެވެ. މިއީ ދުނިޔޭގެ ވަރަށް ގިނަ ހިސާބުތަކުގެ ކަނޑު އަޑީގައި އުޅޭކަަަމަށް ރިކޯޑް ކުރެވިފައިވާ މިޔަރެކެވެ. މިމިޔަރު އުޅޭކަމަށް ބެލެވިފައިވަނީ 90 މީޓަރާއި 430 މީޓަރާއި ދެމެދުގެ ފުންމިނުގައެވެ. ނަމަވެސް ރާއްޖޭގައި މިބާވަތުގެ މިޔަރު ބޭނިފައި ހުންނަނީ ކަނޑުގެ މަތީބައިގައި ލޭނު އަޅައިގެންނެވެ. އެންމެ ޚާއްޞަ ގޮތެއްގައި ފާހަގަކުރެވެނީ މިބާވަތުގެ މިޔަރު ރޭގަނޑުގައި ބޭނޭ ކަމެވެ. ވުމާއެކު މިއީ ދުވާލުގެ ވަގުތު އަޑީގައި އުޅުމަށްފަހު ރޭގަނޑު ޝިކާރަކުރުމަށް ނިކުންނަ މިޔަރެއްކަމަށްވުމީ އެކަށީގެންވާ ކަމެކެވެ.\nވަށްބޯ މިޔަރު[އުނިއިތުރު ގެންނަވާ]\nމި މައުޟޫޢާ ގުޅޭ ޚާއްޞަ މަޒުމޫނު: ވަށްބޯ މިޔަރު\nވަށްބޯ މިޔަރު އަކީ މިޔަރުގެ ބާވަތެކެވެ. މިއީ ރާއްޖޭގެ ފަރުފަޅުތަކުގެ ބޭރުގައި ގިނައިން އުޅޭ މިޔަރެކެވެ. މިބާވަތުގެ މިޔަރު އެކަހެރިކޮށްނާއި، ބައިބަޔަށް އުޅޭތަން ފެނެއެވެ. މިއީ މެދު އިސްކޮޅެއްގެ މިޔަރެކެވެ. މިޔަރުގެ ބޮލުގެ ކޮޅު ހުންނަނީ ވަރަށް ވަށްކޮށެވެ. މިބާވަތުގެ މިޔަރު އެންމެ ބޮޑުވާކަމަށް ވަނީ 1.9 މީޓަރަށެވެ.\nވަށްބޯ މިޔަރުގެ ބުރަކަށިމަތީގެ ކުލައަކީ ގަދަ އަޅި ކުލައެވެ. ބަނޑުދަށް ފަރާތުގެ ކުލައަކީ ހުދުކުލަ އެވެ. މިޔަރުގެ ނިގޫފަތުގެ ކައިރިފަށް ހުންނަނީ ކަޅުކުލައެއްގައެވެ. ވަށްބޯ މިޔަރު ކައިއުޅެނީ ފަރުމަހުގެ ބާވަތްތަކާއި، ބޯވައެވެ.\nވަށްބޯ މިޔަރު އަކީ ދިވެހިންނާއި، ބިދޭސީން ވައިފުޅި އަޅައިގެން ފަރުފަޅުތަކުގެ ބޭރަށްއެރި މިޔަރަށް ކާންދޭއިރު އެންމެ ގިނައިން އައިސްއުޅޭ މިޔަރެވެ. މިބާވަތުގެ މިޔަރަށް ކާންދޭން މާލެއަތޮޅު ދެކުނު ތިލަފަޅު، ގާތުފަޅު، ރަސްފަޅު، އަދި ފިނޮޅު ކަންދޮށަށް ވަރަށް ގިނައިން ޑައިވަރުން ގޮސްއުޅެއެވެ. ވަރަށް އޮޅުކޮށްގެން ވަށްބޯ މިޔަރަށް ކާންދީ އުޅޭކަމަށް ވެއެވެ. ނަމަވެސް މިބާވަތުގެ މިޔަރު ބައެއް ފަހަރު ޑައިވަރުންނަށް ވަރަށް ނުރައްކާތެރި ހަމަލާތައް ދީހަދާކަމަށް ވެއެވެ. އަދި ރުޅިގަދަވެގެން ހަމަލާދޭން އުޅޭއިރު ވަރަށްބާރަށް އެކިކޮޅުކޮޅަށް ދުވެހަދާކަމަށްވެއެވެ. ރާއްޖޭގައި ވެސް މިބާވަތުގެ މިޔަރު ޑައިވަރުންނަށް ކުދި ޙަމަލާތައް ދީފައި އެބަހުއްޓެވެ.\nއޮއިވާލި މިޔަރު[އުނިއިތުރު ގެންނަވާ]\nމި މައުޟޫޢާ ގުޅޭ ޚާއްޞަ މަޒުމޫނު: އޮއިވާލި މިޔަރު\nއޮއިވާލި މިޔަރު އަކީ މިޔަރުގެ ބާވަތެކެވެ. މިއީ ހިމަތޮޅި މިޔަރެކެވެ. އޮއިވާލި މިޔަރު އަށް އައިނު މިޔަރު މިހެން ވެސް ކިޔައެވެ. މިއީ ރާއްޖޭގެ މަސްކަނޑު ތަކުން ވަަރަށް ގިނައިން ފެންނަ މިޔަރެކެވެ. މިބާވަތުގެ މިޔަރު ގިނައިން ފެނިފައި ހުރީ ކަނޑުމަހުގެ ބާވަތްތަކުގެ މަސް އައިންއާއެކުގައެވެ. އަދި ޚާއްޞަ ގޮތެއްގައި ކަނޑުގައި ހިގާ އޮއިވާލި އެތިގަނޑުގެ ދަށުގައި އަޅާފައި ހުންނަ އައިނުގެ ތެރެއިންނެވެ. މިގޮތުން އައިނުގެ ތެރޭގައި ނުވަތަ އޮއިވާލީގެ ކައިރީގައި އުޅޭއިރު މަސްއައިނުގައި އުޅޭ މަހަށް ވަރަށް ހަލުއި ހަމަލާތައް ދެއެވެ. އަދި މަސްބާނާ އައިނުގެ ތެރޭން މަސް އަތުލައިގެން ކައިއުޅޭކަން ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ.\nތުންހިމަ މިޔަރު[އުނިއިތުރު ގެންނަވާ]\nމި މައުޟޫޢާ ގުޅޭ ޚާއްޞަ މަޒުމޫނު: ތުންހިމަ މިޔަރު\nތުންހިމަ މިޔަރު އަކީ މިޔަރުގެ ބާވަތެކެވެ. މިބާވަތުގެ މިޔަރު ރާއްޖޭގައި މިހާތަނަށް ރިކޯޑް ކުރެވިފައިވަނީ ލ. އަތޮޅުންނެވެ. މެރިން ރިސާޗް ސެކްޝަނުން ހިންގި ފަރުމަހުގެ ތަހްލީލު ޕްރޮގްރާމްގެ ދަށުން އެސަރަހައްދުގައި ކުރެވުނު ލޭނު މަސްވެރިކަމުގައި މިބާވަތުގެ4މިޔަރު ބޭނިފައި ވެއެވެ. މިއީ ހަރަކާތް ހަލުވި މިޔަރެކެވެ. މިބާވަތުގެ މިޔަރު ނަނުގައި ބާނާއިރު ވަރަށް ގަދަ ދައްކާކަމަށް ވެއެވެ. އަދި ބާނާފައި އޮންނައިރު ވެސް އާދަޔާ ޚިލާފަށް ތެޅިފޮޅޭކަމަށް ވެއެވެ.\nތުންހިމަ މިޔަރު އަކީ ވަރަށް އާދައިގެ ހިމަތޮޅި މިޔަރެކެވެ. މިމިޔަރު 5-2 މީޓަރަށް ބޮޑުވާ ކަމަށްވެއެވެ. މިބާވަތުގެ މިޔަރު ވިހާ ކޮންމެ ފަހަރަކު 1-10 އާއި ދެމެދަށް ޅަމިޔަރު ވިހާކަމަށް ވެއެވެ. މިމިޔަރުގެ ކާނާއަކީ އައިން ހަދައިގެން އުޅޭ މަހާއި، ކަކުނި ފަދަ ސޫތްޕާއި، އަދި ބޯވަ ދިލަ މަހެވެ. މިމިޔަރުގެ ތުންކޮޅު ހުންނަނީ ހިމަކޮށް ދިގުކޮށެވެ.\nފީ މިޔަރު[އުނިއިތުރު ގެންނަވާ]\nމި މައުޟޫޢާ ގުޅޭ ޚާއްޞަ މަޒުމޫނު: ފީ މިޔަރު\nފީ މިޔަރު ނުވަތަ ފީބޯ މިޔަރު އަކީ މިޔަރުގެ ބާވަތެކެވެ. މިއީ އަތޮޅުން ބޭރު މާކަނޑުތަކުގައި އުޅޭ މިޔަރެކެވެ. މިއީ ބޮޑު މިޔަރެކެވެ. ވަރަށް މަދުން ނޫނީ މިބާވަތުގެ މިޔަރު އަތޮޅު ތެރޭގެ ތިލަ ކަނޑުތަކުގައެއް ނޫޅެއެވެ. މިއީ ވަރަށް ބަރުހެލި މިޔަރެކެވެ. އައްޓަމަސް، ކަފިމަސް، އަދި ބައެއް ފަހަރު ފިޔަލަ ވެސް މިބާވަތުގެ މިޔަރާއި ގައިގޯޅިވެގެން އެކުގައި ދަތުރުކޮށް ހަދައެވެ.\nފީ މިޔަރު ވިހާ ކޮންމެ ފަހަރަކު 1އާއި 15 އާއި ދެމެދު އަދަދަަކަށް ޅަމިޔަރު ވިހައެވެ. ފީ މިޔަރުގެ އާންމު ކާނާ އަކީ މަހެވެ. ޚާއްޞަ ގޮތެއްގައި ކަނޑުމަހުގެ ބާވަތްތަކާއި ހަނދީގެ ބާވަތްތަކެވެ. މީގެ އިތުރުން ކަކުނި ފާނޑުގެ ސޫތްޕާއި، ވެލާ ކަހަނބުވެސް ކައިއުޅެއެވެ. މިއީ ކަނޑުމަހުގެ މަސްވެރިން ބާނާ މަހަށް ހަމަލާދީ ހަދާ ނުރައްކާތެރި އެއާމެދު ސަމާލު ވާންޖެހޭ މިޔަރެކެވެ.\nއުރަހަކަޅު މިޔަރު[އުނިއިތުރު ގެންނަވާ]\nމި މައުޟޫޢާ ގުޅޭ ޚާއްޞަ މަޒުމޫނު: އުރަހަކަޅު މިޔަރު\nއުރަހަކަޅު މިޔަރު އަކީ މިޔަރުގެ ބާވަތެކެވެ. މިއީ ރާއްޖޭގެ ފަރުފަޅުތަކުގެ ބޭރުމަތިންނާއި، ފަރުފަޅުތަކުގެ ތެރެއިން ގިނައިން ފެންނަ މިޔަރެކެވެ. މިބާވަތުގެ މިޔަރު އަތޮޅުން ބޭރު މާކަނޑުތަކުގައި ވެސް މަދުމަދުން އުޅޭކަމަށް ވެއެވެ. މިއީ މެދު އިސްކޮޅެއްގެ މިޔަރެކެވެ. މިމިޔަރު އެންމެ ބޮޑުވަނީ 1.8 މީޓަރަށެވެ. މިޔަރުގެ ތުން ކުރުވެފައި ބޮލު ކޮޅު ހުންނަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ވައްކޮށެވެ.\nއުރަހަކަޅު މިޔަރަކީ ގޯނާކޮށްފިނަމަ ބައެއް ފަހަރު އިންސާނުންނަށް ވެސް ނުރައްކާތެރި ހަމަލާދޭ މިޔަރެއްކަމަށްވަނީ ބެލެވިފައެވެ. ފަރުމަތީގައި ދަގަނޑު ޖަހައިގެން މަސްހިފަން އުޅޭ ފަރާތްތަކަށް މިބާވަތުގެ މިޔަރު ޙަމަލާ ދިނުމަކީ އެކަށީގެންވާ ކަމެކެވެ. މިއީ ގިނަމިޔަރާ ޚިލާފަށް ތަންކޮޅެއް މަޑުމައިތިރި އިސްކޮޅުން އެހާ ބޮޑު ނޫން މިޔަރެއްކަމުން މިއީ މާ ނުރައްކާތެރި މިޔަރެއް ކަމަށް ނުބެލެވެއެވެ. އުރަހަކަޅު މިޔަރު އަށް ފަޅު މިޔަރު އޭ ވެސް ކިޔައެވެ.\nދޮން މިޔަރު[އުނިއިތުރު ގެންނަވާ]\nމި މައުޟޫޢާ ގުޅޭ ޚާއްޞަ މަޒުމޫނު: ދޮން މިޔަރު\nދޮން މިޔަރު އަކީ މިޔަރުގެ ބާވަތެކެވެ. މިއީ މެދު އިސްކޮޅެއްގެ މިޔަރެކެވެ. މިއީ ރާއްޖޭގެ ފަރުފަޅުތަކުގެ ބޭރުމަތީގައި އުޅޭ މިޔަރުގެ ބާވަތްތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ މިޔަރެކެވެ. މިމިޔަރު އަތޮޅުން ބޭރު މާކަނޑުތަކުގައި ވެސް އުޅޭކަމަށް ވެއެވެ. އަދި ބައެއް ފަހަރު ވަރަށް ތިލަ ހިސާބު ތަކުން ވެސް ފެންނަކަމަށް ވެއެވެ. މިބާވަތުގެ މިޔަރު ގާތްގަނޑަކަށް 140 މީޓަރުގެ އަޑިން ވެސް ހިފާފައިވާ ކަމަށްވެއެވެ. ދޮން މިޔަރު ވިހާ ފަހަރަކު ގާތްގަނޑަކަށް 3އާއި6އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް ޅަމިޔަރު ވިހައެވެ. ވިހާ ޅަމިޔަރުގެ އިސްކޮޅަކީ ގާތްގަނޑަކަށް 45 ސެންޓި މީޓަރާއި، 60 ސެންޓި މީޓަރާއި ދެމެދު އެވެ. މިމިޔަރު އެންމެ ބޮޑުވަނީ ގާތްގަނޑަކަށް 1.6 މީޓަރަށެވެ.\nފެމުނު މިޔަރު[އުނިއިތުރު ގެންނަވާ]\nމި މައުޟޫޢާ ގުޅޭ ޚާއްޞަ މަޒުމޫނު: ފެމުނު މިޔަރު\nފެމުނު ނުވަތަ ފެމުނު މިޔަރު އަކީ މިޔަރުގެ ވައްތަރެކެވެ. މިއީ މިޔަރުގެ ބާވަތްތަކުގެ ތެރެއިން ރާއްޖޭގައި އުޅޭ އެންމެ ނުރައްކާތެރި މިޔަރެވެ. މިއީ މިޔަރު ތަކުގެ ތެރެއިން ވެސް އިސްކޮޅުން ދިގު ބޮޑު މިޔަރެކެވެ.ފެމުނުގެ ދިގުމިނުގައި އާއްމުކޮށް 20 ފޫޓް ހުރެއެވެ. އަދި ބަރުދަނުގައި ގާތްގަނޑަކަށް 2250ކިލޯ ހުންނަކަން ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ. ފެމުނު މިޔަރު 7.4 މީޓަރަށް ބޮޑުވާކަމަށް ވެއެވެ. ފެމުނު މިޔަރަކީ އޭގެ ނުރައްކާތެރި ކަމުގެ ސަބަބުން ދިވެހި މަސްވެރިންގެ ތެރޭގައި ވަރަށް މަޝްހޫރު މިޔަރެކެވެ.\nހިކަނދިތުން މިޔަރު[އުނިއިތުރު ގެންނަވާ]\nމި މައުޟޫޢާ ގުޅޭ ޚާއްޞަ މަޒުމޫނު: ހިކަނދިތުން މިޔަރު\nހިކަނދިތުން މިޔަރު އަކީ މިޔަރު ބާވަތެކެވެ. މިއީ އިސްކޮޅުން ކުޑަ ހިމަތޮޅި މިޔަރެކެވެ. މިއީ ހޫނު ކަނޑުތަކުގައި އުޅޭ މިޔަރެއް ކަމުން ރާއްޖޭގެ ކަނޑުތަކުގައި މިބާވަތުގެ މިޔަރު ގިނަ އަދަދަކަށް އުޅެއެވެ. މިއީ ތިލަފަޅު މަތީގައްޔާއި، ފުނުގައި ވެސް އުޅޭ މިޔަރެެއްކަމުން ދިވެހިންގެ މަސްވެރިކަމުގައި މިބާވަތުގެ މިޔަރު ފެންނަލެއް މަދެއް ނޫނެވެ. މިއީ އިންސާނުންނަށް ނުރައްކާތެރި މިޔަރެއް ނޫނެވެ. މިބާވަތުގެ މިޔަރު އަތޮޅުން ބޭރު މާކަނޑުތަކުގައި ގައްޔާއި، އެތެރެ ވަރީގެ ކަނޑުތަކުގައި ވެސް އުޅެއެވެ. އާންމުގޮތެއްގައި އުޅޭ ފުންމިނަކީ 80-7 މީޓަރާއި ދެމެދެވެ.\nހިކަނދިތުން މިޔަރުގެ ހިމަވާނެއެވެ. މިޔަރުގެ ބުރަކަށިމަތީގެ ފުރަތަމަ އުރަހަ ކުޑަވެފައި އުރަހައިގެ ކޮޅު ވަށްވާނެއެވެ. މިޔަރުގެ ނިސްބަތުން ކަންފަތް ކުޑަވާނެއެވެ. މިޔަރުގެ ބުރަކަށިމަތީގެ ކުލައަކީ ކަޅުއަޅި ކުލައެވެ. ބަނޑުދަށްފަރާތް ހުންނަނީ ފަނޑު ހުދުކުލައަށެވެ. އުރަހަތަކުގެ ކައިރިފަށް ހުންނަނީ ފަނޑު ހުދުކުލައަށެވެ.\nހިކަނދިތުން މިޔަރުގެ ކާނާއަކީ ކުދިމަހާއި، ކަކުނިފާޑުގެ ސޫތްޕެވެ. މިއީ ގާތްގަނޑަކަށް 95 ސެންޓި މީޓަރަށް ބޮޑުވާ މިޔަރެކެވެ. މިބާވަތުގެ މިޔަރު ޖިންސީ ގޮތުން ބޮޑުވާ ކަމަށްވަނީ 91-62 ސެންޓި މީޓަރާއި ދެމެދަށެވެ. މިބާވަތުގެ މިޔަރު ވިހާ ކޮންމެ ފަހަރަކު 4-2 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް ޅަމިޔަރު ވިހައެވެ.\nފަޅު ފެމުނު މިޔަރު[އުނިއިތުރު ގެންނަވާ]\nމި މައުޟޫޢާ ގުޅޭ ޚާއްޞަ މަޒުމޫނު: ފަޅު ފެމުނު މިޔަރު\nފައިލު:Sicklefin lemon shark.jpg\nފަޅު ފެމުނު މިޔަރު\nފަޅު ފެމުނު ނުވަތަ ފަޅު ފެމުނު މިޔަރު އަކީ މިޔަރުގެ ބާވަތެކެވެ. މިއީ ބަރު ބުރަހެލި މިޔަރެކެވެ. އަދި މިއީ ރާއްޖޭގައި މާގިނައިން އުޅޭ މިޔަރެއް ނޫނެވެ. މިއީ އޭގެ މަހާއި، އަނގަޔާއި، ބޮޑެތި އުރަހަ ތަކުގެ ބޭނުން ހިފޭ މިޔަރެކެވެ. މިބާވަތުގެ މިޔަރު އާންމު ގޮތެއްގައި އުޅެން ބޭނުންވަނީ ފުންވިލު ގައެވެ. އާންމު ގޮތެއްގައި އުޅެނީ 30 މީޓަރަށްވުރެ ތިލަ ހިސާބު ތަކުގައެވެ. މިއީ އަޑީގައި އުޅޭއިރު ބިރުގަންނަ ފާނޑަކަށް ފެންނަ މިޔަރެއް ކަމުން މަސްވެރިން މިބާވަތުގެ މިޔަރަށް ފަޅު ފެމުނު އޭ ކިޔައި އުޅެނީ ކަމަށް ގަބޫލު ކުރެވެއެވެ. މިއީ އަޑީގައި އުޅެނިކޮށް ގޯނާކޮށްފިނަމަ ޙަމަލާދީފާނެ މިޔަރެކެވެ. ފަޅު ފެމުނުގެ އުރަހަ އަކީ ރަަގަޅު އަގު ލިބޭ އުރަހަ އެކެވެ.\nއަނދުން މިޔަރު[އުނިއިތުރު ގެންނަވާ]\nމި މައުޟޫޢާ ގުޅޭ ޚާއްޞަ މަޒުމޫނު: އަނދުން މިޔަރު\nއަނދުން މިޔަރު އަކީ މިޔަރުގެ ބާވަތެކެވެ. މިއީ ގިނައިން އަތޮޅުން ބޭރު މާކަނޑުތަކުގައި އުޅޭ މިޔަރެކެވެ. ނަމަވެސް މަދުމަދުން އެތެރެވަރީގެ ކަނޑުތަކަށް މިމިޔަރު އައިސްއުޅޭކަމަށް ވެއެވެ. މިއީ ހިމަތޮޅި ތުންދިގުކޮށް ހުންނަ މިޔަރެކެވެ. އަނދުން މިޔަރަކީ އާއްމު ގޮތެއްގައި މަޑުން ދަތުރުކޮށް އުޅޭ މިޔަރެއް ކަމަށްވިޔަސް ސިހޭފަދަ ކަމެއް ދިމާވުމުން އާދަޔާ ޚިލާފަށް ބާރަށް ދުވާކަމަށް ވެއެވެ. މިއީ އިންޑިޔާ ކަނޑުގެ ހޫނު ހިސާބުތަކާއި، ފިނި ކަނޑުތަކުގައި ގިނައިން އުޅޭ މިޔަރެކެވެ. މިސަރަހައްދުގައި މިބާވަތުގެ މިޔަރު އެންމެ ގިނައިން އުޅެނީ 220-80 މީޓަރާއި ދެމެދުގެ ފުންމިނުގައެވެ. ސަބަބަކީ އަނދުން މިޔަރު އުޅެން ބޭނުންވާ ފިނިހޫނު މިނަކީ 16-7 ސެންޓިގްރޭޑްއާއި ދެމެދުކަމަށްވާތީ އެވެ.\nކާލިގަނޑު މިޔަރު[އުނިއިތުރު ގެންނަވާ]\nމި މައުޟޫޢާ ގުޅޭ ޚާއްޞަ މަޒުމޫނު: ކާލިގަނޑު މިޔަރު\nކާލިގަނޑު މިޔަރު އަކީ މިޔަރުގެ ބާވަތެކެވެ. މިއީ ރާއްޖޭގެ މަސްވެރިން ދަންނަ މިޔަރުގެ ބާވަތްތަކުގެ ތެރޭގައި މަޝްހޫރު މިޔަރެކެވެ. މިމިޔަރުގެ ބޯ ހުންނަނީ ކާލިގަނޑެއް ހެން ދެފަރާތަށް ނިކުމެފައެވެ. މިޔަރުގެ ދަތްތައް ހުންނަނީ ތިންކަނަށް ވާގޮތަށް ކައިރިފަށް ރާޅުކޮށެވެ. ބުރަކަށިމަތީގެ ފުރަތަމަ ކޮތަރި ބޮޑުވާނެއެވެ. މިއީ އެތެރެވަރީގެ ކަނޑުތަކު ގައްޔާއި، މާކަނޑުތަކުގައި އުޅޭ މިޔަރެކެވެ. މިމިޔަރުގެ ޅަ އެއްޗެހި ގިނައިން އުޅެނީ އެތެރެވަރީގެ ކަނޑުތަކުގައެވެ. މީގެ ބޮޑެތި މިޔަރު ދަތުރުކޮށް އުޅެނީ އެކަހެރިކޮށް ނުވަތަ ޖޯޑްޖޯޑަށެވެ. ނަމަވެސް ޅަމިޔަރު ބޮޑެތި އައިން ހަދައިގެން ކަނޑުގެ އެކިހިސާބުތަކުގައި އުޅޭކަމަށް ވެއެވެ. މިމިޔަރު ވިހާ ކޮންމެ ފަހަރަކު 31-15 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް ޅަމިޔަރު ވިހައެވެ. އަދި ވިހާ ޅަމިޔަރު ތަކުގެ ދިގުމިނުގައި ގާތްގަނޑަކަށް 50 ސެންޓިމީޓަރު ހުންނަކަމަށް ވެއެވެ.\nއޮޅުފަތި މިޔަރު[އުނިއިތުރު ގެންނަވާ]\nމި މައުޟޫޢާ ގުޅޭ ޚާއްޞަ މަޒުމޫނު: އޮޅުފަތި މިޔަރު\nއޮޅުފަތި މިޔަރު އަކީ މިޔަރުގެ ބާވަތެެކެވެ. މިއީ ރާއްޖޭގެ ފަރުފަޅުތަކާއި، ކަނޑުތަކުގައި އެންމެ ގިނައިން އުޅޭ އެއްބާވަތުގެ މިޔަރެވެ. މިއީ ފަރުފަޅުތަކަށް މޫދަށް އެރި އުޅޭމީހުންނަށް ގިނައިން ފެންނަ މެދު އިސްކޮޅެއްގެ މިޔަރެކެވެ. މިޔަރުގެ ތުންކުރުވެފައި ކޮޅު ހުންނާނީ ވަރަށް ވަށްކޮށެވެ. މިމިޔަރުގެ ދަތްތައް ހުންނާނީ ކޮޅަށް އޫކޮށް ކައިރިފަށް އޮމާން ކޮށެވެ. 2.1މީޓަރަށް މިމިޔަރު ބޮޑުވާކަމަށް ވެއެވެ. ނަމަވެސް ގިނައިން ފެނިފައި ހުންނަނީ 1.6 މީޓަރަށްވުރެ ކުދި މިޔަރެވެ. މިއީ ވަރަށް ތިލަ ހިސާބުތަކުގައި އުޅޭ މިޔަރެއް ކަމަށް ވިޔަސް ގާތްގަނޑަކަށް 330 މީޓަރުގެ ފުންމިނުގައި ވެސް މިމިޔަރު އުޅޭކަމަށް ވެއެވެ. މިމިޔަރު ވިހާ ކޮންމެ ފަހަރަކު 5-1އާއި ދެމެދުގެ ޢަދަދަކަށް ޅަމިޔަރު ވިހައެވެ. ވިހާ ޅަމިޔަރުގެ ދިގުމިނުގައި 62-50 ސެންޓިމީޓަރާއި ދެމެދުގެ ދިގުމިން ހުރެއެވެ.\nމީދާ މިޔަރު[އުނިއިތުރު ގެންނަވާ]\nމި މައުޟޫޢާ ގުޅޭ ޚާއްޞަ މަޒުމޫނު: މީދާ މިޔަރު\nމީދާ މިޔަރު އަކީ މިޔަރުގެ ވައްތަރެކެވެ. މިއީ އަތޮޅުން ބޭރުގައި މޫދުގެ އަޑީގައި 500-10 މީޓަރާއި ދެމެދުގެ ފުންމިނުގައެވެ. ބައެއް ލިޔުންތަކުގައި 13 މީޓަރާއި 420 މީޓަރާއި ދެމެދުގެ ފުންމިނުގައި ކަމަށް ވެސް ލިޔެފައި ހުރެއެވެ. މިބާވަތުގެ މިޔަރު އަތޮޅުގެ ބޭރު ފަރާތުން ފަރުތަކުގެ އަޑިއަށް ކެނޑިފައި ހުންނަ ހިސާބުގެ އަޑީގައި ދާއަޅައިގެން ކުރާ މަސްވެރި ކަމުގައި ހިފިފައި ހުރެއެވެ. މިބާވަތުގެ މިޔަރަށް މީދާ މިޔަރު އޭ ކިޔަނީ މިޔަރުގެ ސިފަ މީދަލާއި ވައްތަރު ކަމުންނެވެ. މިއީ ބިޔަ އަދި ބުރަހެލި ހަށިގަނޑެއް ލިބިފައިވާ މިޔަރެކެވެ. ތުންކޮޅު ހުންނަނީ އާދައިގެ ވަރަށް ދިގުވެފައި ކޮޅަށް އޫކޮށެވެ. ލޯވެސް އާދައިގެ ވަރަކަށް ބޮޑެވެ. އަނގައިގައި ހުންނަނީ ތޫނު ދިގު ދަތްތަކެކެވެ.\nމީދާ މިޔަރު އަކީ ދުނިޔޭގެ ހޫނު ކަނޑުތަކުގައި އުޅޭ މިޔަރެކެވެ. މީދާ މިޔަރު އަށް ތެޔޮ މިޔަރު އޭ ވެސް ކިޔައެވެ. މިހެން ކިޔަނީ މިޔަރުގެ މޭގަނޑު ބޮޑުވެފައި އެއިން ގިނަ އަދަދަކަށް ތެޔޮ ނެގޭތީ އެވެ. ދިވެހި މަސްވެރިން މިބާވަތުގެ މިޔަރުގެ މޭގަނޑުން ތެޔޮހާނައިގެން އޮޑި ދޯނި ފަހަރަށް އަޅާ ކަމަށް ވެއެވެ. ތެޔޮ މިޔަރު އެންމެ ބޮޑުވާނީ 3.6 މީޓަރަށެވެ.\nތެޔޮ މިޔަރުގެ ކުލައަކީ އަޅި ކުލައެވެ. ބަނޑު ދަށްފަރާތުގައި ހުންނާނީ ފަނޑު ކުލައެކެވެ. ބައެއް ފަހަރު ތެޔޮ މިޔަރުގެ ހަށިގަނޑުގައި ލައްތަކެއް ހުރުމަކީ އެކަށީގެންވާ ކަމެކެވެ. މިއީ އާންމުކޮށް ދިވެހިން ކެއުމަށް ބޭނުންކުރާ މިޔަރެއް ނޫނެވެ. މިމިޔަރުގެ އާންމު ކާނާ އަކީ ކުދި މަހާއި، ބޯވަ ދިލަ މަހާއި، ޑިނގާ އެވެ. މީދާ މިޔަރުގެ އަނގައިގައި4ބަރިއަށް އެތުރި ފައި ހުންނަ ކުދި ދަތްތަކެއް ހުރެއެވެ. މިމިޔަރު އާއްމު ކޮށް ހުންނަނީ މަޑު އަޅި ކުލައަކަށެވެ. މީދާ މިޔަރު ކައި އުޅެނީ ކަށި ހުންނަ އެކި ފާނޑުގެ މަސްތަކެވެ. ދިވެހި ރާއްޖޭގެ ކަނޑުތަކުގައި ވެސް މިވައްތަރުގެ މިޔަރު އުޅޭކަން ފާހަގަ ކުރެވިފައި ވެއެވެ.\nކަނޑި މިޔަރު[އުނިއިތުރު ގެންނަވާ]\nމި މައުޟޫޢާ ގުޅޭ ޚާއްޞަ މަޒުމޫނު: ކަނޑި މިޔަރު\nކަނޑި މިޔަރު އަކީ މިޔަރުގެ ވައްތަރެކެވެ. މިއީ އަތޮޅުން ބޭރު މާކަނޑުގައި އުޅޭ ބިޔަ މިޔަރެކެވެ. މިބާވަތުގެ މިޔަރު ދިވެހިން މަދުމަދުން ބާނާއުޅެއެވެ. ރާއްޖޭގައި ކުރާ ލޭނު މަސްވެރިކަމުގައި އަތޮޅުން ބޭރު ސަރަހައްދު ތަކުން ކަނޑި މިޔަރު ބޭނިފައި ހުރެއެވެ. ކަނޑި މިޔަރު ފާހަގަ ކުރެވިފައިވަނީ ކަނޑުގައި ވަރަށް ބާރަށް ދަތުރުކުރާ ވަރުގަދަ މިޔަރެއްގެ ގޮތުގައެވެ. މިބާވަތުގެ މިޔަރު އޭގެ ދިގު ނިގުލުގެ އެހީގައި އައިން ހަދައިގެން އުޅޭ ކުދިމަސް ލެވުމަށްފަހު ޖަހާބަލިކޮށްލައިގެން ކައިއުޅޭ ކަމަށްވެއެވެ. ލޭނު މަސްވެރިކަމުގައި މިބާތުގެ މިޔަރުގެ ނިގޫ ބުޅީގައި އެޅިގެން ބައެއް ފަހަރު ބޭނިފައި ހުރުމުން މިކަން އިތުރަށް ޔަގީން ކޮށްދެއެވެ. މިމިޔަރު އުޅޭކަމަށްވަނީ 336 މީޓަރަށްވުރެ ތިލައިގައެވެ.\nމިވައްތަރުގެ މިޔަރުގެ ނިގޫފަތުގެ މަތީބައި ހުންނަނީ ކަނޑިއެއްގެ ސިފަޔަށް ކަމަށްވާތީ މިވައްތަރުގެ މިޔަރަށް ކަނޑި މިޔަރު ކިޔަނީ އެވެ. ކަނޑި މިޔަރުގެ ނިގޫފަތުގެ މިބުނި ބައިގެ ދިގުމިން މުޅި މިޔަރުގެ ހަށިގަނޑުގެ ދިގުމިން ވަރު ވެއެވެ. ކަނޑި މިޔަރުގެ ލޯ އާދައިގެ ވަރަކަށް ބޮޑުވާނެއެވެ. މިޔަރުގެ ބުރަކަށި މަތީގައިވާ ފުރަތަމަ އުރަހަ ދެވަނަ އުރަހަ އަށްވުރެ މާބޮޑުތަން ބޮޑުވާނެއެވެ. ކަނޑި މިޔަރު ގާތްގަނޑަކަށް 5.5 މީޓަރަށް ބޮޑުވާކަމަށް ވެއެވެ. މިބާވަތުގެ މިޔަރު ވިހާ ކޮންމެ ފަހަރަކު 4-2 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް ޅަމިޔަރު ވިހައެވެ. ޅަ ކަނޑި މިޔަރު އަތޮޅުތަކާއި ކައިރީގައި އުޅޭކަން ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ.\nލޯބޮޑު ކަނޑި މިޔަރު[އުނިއިތުރު ގެންނަވާ]\nމި މައުޟޫޢާ ގުޅޭ ޚާއްޞަ މަޒުމޫނު: ލޯބޮޑު ކަނޑި މިޔަރު\nލޯބޮޑު ކަނޑި މިޔަރު އަކީ ކަނޑި މިޔަރުގެ ބާވަތެކެވެ. މިބާވަތުގެ މިޔަރުގެ ބޮލުގެ ސިފައިން އެހެން ކަނޑި މިޔަރުގެ ބާވަތްތަކާއި ހުންނަ ތަފާތު ދެނެގަންނަން ފަސޭހަވާނެއެވެ. ލޯބޮޑު ކަނޑި މިޔަރު ރާއްޖޭގެ ކަނޑުތަކުގައި އުޅޭކަމަށް ރިކޯޑް ކުރެވިފައިވަނީ 1978 ވަނަ އަހަރު ރަޝިޔާގެ ތަހްލީލުކުރާ ބޯޓްފަހަރުން ދީފައިވާ މައުލޫމާތު ތަކުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށެވެ. މިއީ އަތޮޅުން ބޭރު މާކަނޑުގައި އުޅޭ ހަލުވި މިޔަރެކެވެ.\nމިކަނޑި މިޔަރަށް މަސްވެރިން ލޯބޮޑު ކަނޑިމިޔަރު ކިޔައި އުޅެނީ މިމިޔަރުގެ ލޯ އާދަޔާ ޚިލާފަށް ބޮޑުކަމުންނެވެ. އަދި މިލޯ ހުންނަނީ ވެސް އަބަދުވެސް މައްޗަށް ބަލާގޮތަށެވެ. މިއިން ދޭހަކޮށްދެނީ މިބާވަތުގެ މިޔަރު އޭގެ ކާނާ ޝިކާރަ ކުރުމުގައި އަބަދުވެސް ދަށުން ހަމަލާދޭ ކަމެވެ. މިމިޔަރުގެ މައިގަނޑު ކާނާ އަކީ މަހެވެ. މިއީ ގާތްގަނޑަކަށް 4.6 މީޓަރަށް ބޮޑުވާ ބިޔަ މިޔަރެކެވެ.މިވައްތަރުގެ މިޔަރުގެ ނިގޫފަތުގެ މަތީބައި ހުންނަނީ ކަނޑިއެއް ހެންނެވެ. ނިގޫފަތުގެ މިބުނި ބައިގެ ދިގުމިން މުޅި މިޔަރުގެ ހަށިގަނޑުގެ ދިގުމިން ވަރު ވެއެވެ. ލޯބޮޑު ކަނޑި މިޔަރުގެ ބުރަކަށި މަތީގައިވާ ފުރަތަމަ އުރަހަ ދެވަނަ އުރަހަ އަށްވުރެ މާބޮޑުތަން ބޮޑުވާނެއެވެ. މިބާވަތުގެ މިޔަރުގެ މަތީބައިގެ ކުލައަކީ އަޅި ނުވަތަ ދަނބު އަޅި ކުލައެވެ. ބަނޑު ދަށްފަރާތުގެ ކުލަ ހުންނަނީ ފަނޑުކޮށެވެ. މިއީ ހޫނު ކަނޑު ތަކުގައި އުޅޭ ވަރުގަދަ މިޔަރެކެވެ.\nވޮށިމަސް މިޔަރު[އުނިއިތުރު ގެންނަވާ]\nމި މައުޟޫޢާ ގުޅޭ ޚާއްޞަ މަޒުމޫނު: ވޮށިމަސް މިޔަރު\nވޮށިމަސް މިޔަރު އަކީ ވޮށިމަހާއި ގާތްކުރާ ސިފަޔަކަށް ހުންނަ ނުލަފާ މިޔަރެކެވެ. މިމިޔަރުގެ އަނގައިގެ ދަތްތައް ހުންނާނީ ދެބަރިއަކަށް އެތުރިފައެވެ. ވޮށިމަސް މިޔަރަކީ އާދަޔާ ޚިލާފަށް ބާރުމިނެއްގައި ދަތުރުކުރާ ކޮޅަށް އޫކޮށް ހުންނަ ތުންގަނޑެއް ލިބިފައިވާ މިޔަރެކެވެ.މިމިޔަރުގެ ބޮޑު މިނުގައި އާއްމުކޮށް ހުންނަނީ2މީޓަރެވެ. އެންމެ ބޮޑުވާނީ4މީޓަރަށެވެ. މިމިޔަރު ވިހާ ކޮންމެ ފަހަރަކު 16-2 އާއި ދެމެދުގެ މިންވަރަކަށް ޅަމިޔަރު ވިހައެވެ.\nކާން ބޭނުންކުރާ މިޔަރު މަހުގެ ތެރެއިން އެންމެ މީރު މަހެއް ކަމުގައި ފާހަގަ ކުރެވިފައިވަނީ ވޮށިމަސް މިޔަރުގެ މަހެވެ. ވޮށިމަސް މިޔަރު ގިނައިން ހިފިފައި ހުންނަނީ ދަލުގައި ޖެހިގެންނާއި ލޭނު އަޅައިގެންނެވެ. ވޮށިމަސް މިޔަރުގެ ކާނާ އަކީ އައިން ހަދައިގެން އުޅޭ ލައްޓި ރާގޮނޑި ފަދަ މަސްމަހެވެ. އަދި ބައެއް ފަަހަރު ކަނޑު މަހުގެ ބާވަތްތަކާއި، ހިބަރުގެ ބާވަތްތަކަށް ހަމަލާދޭ ކަމަށް ވެއެވެ.\nވޮށިމަސް މިޔަރުގެ ބުރަކަށިމަތީގެ ކުލައަކީ ނޫއަޅި ކުލައެވެ. ބަނޑުދަށް ފަރާތުގެ ކުލައަކީ ހުދުކުލައެވެ. ވޮށިމަސް މިޔަރުގެ އަނގަ ބޮޑުވެފައި ވަރަށް ވަރުގަދަ ދަތްތަކެއް އެގޮތް މިގޮތަށް ނުވަތަ ދެބަރިއަށް އެތުރިފައި ހުރެއެވެ. މިޔަރުގެ ބުރަކަށި މަތީގައިވާ ދެވަނަ އުރަހަ ފުރަތަމަ އުރަހައަށްވުރެ ވަރަށް ބޮޑު ތަން ކުޑައެވެ. މިމިޔަރުގެ ނިގޫފަތް ހުންނަނީ ހަނދުފަޅި ބުރަށް ކަފިކޮށެވެ. ކަންފަތުގެ އުރަހައިގެ ދިގުމިން ބޮލުގެ ދިގުމިނަށްވުރެ ކުރެވެ.\nމަޑު މިޔަރު[އުނިއިތުރު ގެންނަވާ]\nމި މައުޟޫޢާ ގުޅޭ ޚާއްޞަ މަޒުމޫނު: މަޑު މިޔަރު\nމަޑު މިޔަރު އަކީ ރާއްޖޭގެ މަސްވެރިން ދަންނަ މަޝްހޫރު މިޔަރެކެވެ. މިއީ އަތޮޅުން ބޭރުން އަޑިން ބާނާ މިޔަރެކެވެ. އާއްމުކޮށް އުޅެނީ 91 މީޓަރަށްވުރެ ފުނުގައެވެ. ނަމަވެސް 1875 މީޓަރު ފުނުގައި މަޑު މިޔަރު އުޅެދާނެއެވެ. މިބާވަތުގެ ޅަމިޔަރު އަތޮޅާއި ގާތުގައި އުޅެއެވެ. މިބާވަތުގެ މިޔަރުގެ މޭގަނޑުގެ ތެލަކީ ދިވެހިން އޮޑި ދޯނި ފަހަރަށް އެޅުމަށް ބޭނުންކުރާ އެއްޗެކެވެ. ވުމާއެކު މިއީ ދިވެހިން އޭގެ މައްޗަށް ޚާއްޞަ މަސްވެރިކަމެއް ކޮށްގެން އާދެ! މަޑު މިޔަރު ކެޔޮޅުކަން ކޮށްގެން ބާނާ ބާވަތެކެވެ.\nމަޑު މިޔަރަކީ ބިޔަ ބަރުހެލި ހަށިގަނޑެއް ލިބިފައިވާ މިޔަރެކެވެ. މިޔަރުގެ ލޯ ކުޑައެވެ. ބޯ ފަތިވެފައި އަނގަމަތި ވަށްވާނެއެވެ. މިމިޔަރުގެ ބުރަކަށި މަތީގައި ހުންނާނީ އެންމެ އުރަހަ އެކެވެ. މިޔަރުގެ ތިރީ ހިރުގަނޑުގައި6ބަރިއަށް އެތުރިފައިވާ ދަތްތަކެއް ހުރެއެވެ. މިބުނި ދަތްތަކުގެ އެތެރެ ކައިރިފަށް ހުންނާނީ ރާޅުކޮށެވެ. މަޑު މިޔަރުގެ ކުލައަކީ ގަދަ އަޅި ކުލައެވެ. މިބާވަތުގެ މިޔަރު ގާތްގަނޑަކަށް 4.8 މީޓަރަށް ބޮޑުވާކަމަށް ވެއެވެ. މަޑު މިޔަރު ވިހާ ކޮންމެ ފަހަރަކު ގާތްގަނޑަކަށް 22 އާއި 108 އާއި ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް ޅަމިޔަރު ވިހައެވެ. މަޑު މިޔަރުގެ ކާނާ އަކީ އެހެނިހެން މަސްމަހާ މެއްސާއި، މަޑިޔާއި މިޔަރެވެ.\nތުންދިގު މަޑު މިޔަރު[އުނިއިތުރު ގެންނަވާ]\nމި މައުޟޫޢާ ގުޅޭ ޚާއްޞަ މަޒުމޫނު: ތުންދިގު މަޑު މިޔަރު\nތުންދިގު މަޑު މިޔަރު އަކީ މިޔަރުގެ ވައްތަރެކެވެ.މިއީ މަޑު މިޔަރުގެ ބާވަތެކެވެ. މިބާވަތުގެ މިޔަރެއް ރާއްޖެއިން ހަމައެކަނި ރިކޯޑް ކުރެވިފައިވަނީ 1983 ވަނަ އަހަރު ނޯވޭގެ ރިސާޗް ވެސެލް ޑރ ފްރީޖޮފް ނެންސަންގައި ރާއްޖޭގައި ކުރި ސާވޭއެއްގައި 22 އޮގަސްޓް 1983 ދުވަހު އ.އ ތޮއްޑޫ ކައިރިން 240 މީޓަރު އަޑިން ދަމާދާ އަޅައިގެން ކުރި މަސްވެރި ކަމުގައެވެ. މިޔަރު އާއްމުކޮށް އުޅެނީ 27 މީޓަރާއި 720 މީޓަރާއި ދެމެދުގެ ފުންމިނުގައެވެ. ނަމަވެސް ބައެއް ފަހަރު 1000 މީޓަރުގެ އަޑީގައި ވެސް އުޅޭކަމަށްވެއެވެ. މިއީ އަތޮޅުން ބޭރު މާކަނޑުގެ އަޑީގެ ވަރަށް ފުނުގައި އުޅޭ މިޔަރެއް ކަމުން މިބާވަތުގެ މިޔަރު ދިވެހިން ކޮށްއުޅޭ މަޑު މިޔަރުގެ ކެޔޮޅު ކަމުގައްޔާއި، ކަށި މިޔަރުގެ ކެޔޮޅު ކަމުގައި ބޭނިފައި ހުރުމަކީ އެކަށީގެންވާ ކަމެކެވެ.\nކަށިނެތް މިޔަރު[އުނިއިތުރު ގެންނަވާ]\nމި މައުޟޫޢާ ގުޅޭ ޚާއްޞަ މަޒުމޫނު: ކަށިނެތް މިޔަރު\nކަށިނެތް މިޔަރު އަކީ މިޔަރުގެ ވައްތަރެކެވެ. މިއީ ރާއްޖޭގައި ވަރަށް މަދުން އުޅޭ މިޔަރެކެވެ. މިބާވަތުގެ މިޔަރު އުޅެނީ އަތޮޅުން ބޭރު މާކަނޑުގެ ވަރަށް ފުނުގައެވެ. މިއީ އާންމުކޮށް މޫދުގެ އަޑިން 1800-50 މީޓަރާއި ދެމެދުގެ ފުންމިނުގައެވެ. ބައެއް ލިޔުން ތަކުގައި 37 މީޓަރުގެ އަޑިން 1800 މީޓަރާއި ދެމެދުގެ ފުންމިނުގައި ކަމަށް ލިޔެފައި ހުރެއެވެ. ނަމަވެސް އާޢްމުގޮތެއްގައި އުޅެނީ 200 މީޓަރަށްވުރެ ފުނުގައެވެ. މިބާވަތުގެ މިޔަރު އެންމެ ބޮޑުވަނީ 1.6 މީޓަރަށެވެ. މިމިޔަރުގެ ރިކޯޑެއް ރާއްޖޭގައި ގާއިމް ކުރެވިފައި ވަނީ ހަމައެކަނި ލ.އަތޮޅު އިސްދޫ މަސްވެރިޔަކު ބާނަފައިވާ މިޔަރެއްގެ އަނގަ ތަހްގީގުކޮށް އޭގެ މައްޗަށް ބަލައިގެންނެވެ. އެމިޔަރު ބޭނި މީހާވެސް މީގެ ކުރިން ނުދެކޭ މިޔަރެއް ކަމުން މަހުގެ އަނގަ ރައްކާކޮށްފައި ވަނިކޮށް މެރިން ރިސާޗް ސެކްޝަނުން ހޯދައި މިއީ ކޮންކަހަލަ މިޔަރެއްކަން ދެނެގަތީއެވެ.\nމިއީ ކަށި މިޔަރު އުޅޭ ސަރަހައްދު ތަކުގައި އުޅޭ ކަށި މިޔަރާއި ވަރަށް އެއްގޮތް މިޔަރެވެ. ނަމަވެސް އުރަހަ ކައިރީގައި އެއްވެސް ކައްޓެއް ނުހުރެއެވެ. މިޔަރުގެ ބުރަކަށި މަތީގައި ދެވަނަ އަށް ހުންނަ އުރަހަ ފުރަތަމަ އުރަހައަށްވުރެ ތަންކޮޅެއް ބޮޑުވާނެއެވެ. މިޔަރުގެ ތުން ބޮލެވެ. މަތީ ތަލީގައި ހުންނަނީ ކުދި ހިމަ ތިނޯސް ޒާތުގެ ދަތްތަކެކެވެ. ދަށު ތަލީގައި ހުންނަނީ ފުޅާ ދަތްތަކެކެވެ. މިމިޔަރު ބޭނި މީހުން މިމިޔަރަށް ކިޔާފައިވަނީ ކަށިނެތް މިޔަރު އެވެ. މިމިޔަރުގެ ޢާއްމު ކާނާއަކީ ކަނޑު އަޑީގައި އުޅޭ މަސްމަހާ މެއްސާއި، ކަކުނި ފާނޑުގެ ސޫތްޕާއި، ބޯވަ ދިލަ މަހެވެ. މިމިޔަރު އާއްމުކޮށް އުޅެނީ އެޓްލާންޓިކް ކަނޑާއި، މެދުތެރޭ ކަނޑުގެ ހުޅަގާއި، އިންޑިޔާ ކަނޑުގެ ހުޅަގު ސަރަހައްދު އަދި ޕެސިފިކް ކަނޑުގެ ހުޅަގު ސަރަހައްދުގައެވެ. ކަށިނެތް މިޔަރު ވިހާ ކޮންމެ ފަހަރަކު 20-10 މިޔަރު ވިހައެވެ.\nމިޔަރު އާއި ބެހޭ އިތުރު މައުލޫމާތު ވިކިޕީޑިޔާގެ އެހެނިހެން މަޝްރޫޢުތަކުން ހޯއްދަވާ:\nވިކިޖަވާބު: މިޔަރާއި ބެހޭ ސުވާލުތަކާއި އޭގެ ޖަވާބު\nސައުތު އެފްރިކަން މެރިން ޕްރިޑޭޓަރ ލެބް ރިސާޗް އިންސްޓިޓިއުޓް\nޝާކް ރިސާޗް އިންސްޓިޓިއުޓް\nމިހާތަނަށް ހޯދިފައިވާ މިއަރުގެ ބާވަތްތައް\nގލޯބަލް ޝާކް އެޓޭކް ފައިލް\nޝާކް ރިސާޗް ކޮމިޓީ\nމޯފްބޭންކް: މިއަރު ފޮޓޯތައް\nވުލްފްގެންގ ލިއެންޑަރ ނަގާފައިވާ ފޮޓޯތައް\nމި ޞަފްހާ އަށް އެންމެ ފަހުން ބަދަލެއް ގެނެވިފައިވަނީ 18 އޮކްޓޫބަރު 2020، 17:24 ގައެވެ.


ކުރިއަރަމުން ދިއުމަށްޓަކައި ތަހްޒީބު މުޖުތަމާއެއްގެ ބޭނުން | Sandhaanu\nކުރިއަރަމުން ދިއުމަށްޓަކައި ތަހްޒީބު މުޖުތަމާއެއްގެ ބޭނުން\nމާޒީގެ ފިލާވަޅުތަކުން އެންމެ ހާމަކަންބޮޑު ގޮތެއްގައި އެނގޭ އެއް ޙަގީގަތަކީ އިންސާނާގެ ތަހްޒީބާއި އެބައިމީހުން ކުރިއަރަމުންދިއުމާއި ވަކިނުކުރެވޭނެ ކަމެވެ. އަދި ހަމައެފަދައިން ގައުމުތަށް ކުރިއަރަމުން ދިއުމާއި އެގައުމުތަކުގެ ރަށްވެހިންގެ ތަހްޒީބާއި ވެސް ވަކިނުކުރެވޭނެކަމެވެ.\nއިންސާނުން ނަށް ތަހްޒީބު މުޖުތަމާއެކޭ ބުނެވެނީ އެބައިމީހުން އުޅުމާއި ގުޅުންތަކުގައި އެކުލެވިފައިހުންނަ ރިވެތިސިފަތަކެއްގެ ސަބަބުންނެވެ. މިއީ ޢާއިލާއިންފެށިގެން ދޭދޭ ގައުމުތަކާހަމަޔަށްވެސް މިކަން އޮންނަން ޖެހޭގޮތެވެ. މިސިފަ އަށަގެނެވުމަށްޓަކައި އިސްނަގައިގެން މަސައްކަތް ކުރާ އެތައް ޖަމާޢަތްތަކެއް މިއަދުގެ ދުނިޔޭންވެސް ފެންނާން އެބަހުއްޓެވެ. އެފަރާތްތަކަށް ސާބަސް ދޭން ޖެހެއެވެ.\nޢާއިލާއެއްގެ ކުރިއެރުމަށް އެދޭނަމަ އެންމެ ފުރަތަމަ އަށަގަންނުވަންޖެހޭ ސިފައަކީ ރިވެތި ސުލޫކަކާއި ތަހްޒީބު ވިސްނުންތަކަކަށް މަގުފަހިކުރުމެވެ. ކޮންމެ ދެމީހެއްގެ ވިސްނުމުގައިވެސް ތަފާތުހުންނާނެކަން ގަބޫލުކުރުމާއެކު އަނެކުންގެ ވިސްނުމާފިކުރަށްވެސް ތިމާ ހުޅުވިފައިހުރުމެވެ. ހަމައެފަދައިން ތިމާދިރިއުޅޭ މުޖުތަމާގެ ކުރިއެރުމަށް އެދޭނަމަވެސް މި ސިފަ އަށަގަތުމަކީ އެންމެ ބޭނުންތެރި ކަމެވެ. ދަނޑުވެރިކަން ކުރާމީހެއްގެ ދަނޑުފަނގު ރީތިކޮށް ހެދެމުންދާނަމަ އެކަމަށް ހަސަދަވެރިނުވެ އޭނާގެފަރާތުން މަޢުލޫމާތު ލިބިގަނެ ތިމާގެ ދަނޑުފަނގުވެސް ރީތިކޮށް ހެއްދުމަށް މަސައްކަތް ކުރާނީއެވެ. މަޢުލޫމާތާއި ތަޖްރިބާ އަދި ކާމިޔާބީ ހިއްސާކޮށްގެންނެވެ. އެހެނީ އެންމެ ބޮޑު ކުރިއެރުމަކީ ކޮންމެކަމެއްގައިވިޔަސް އަމިއްލަ ފުދުންތެރިކަން ހޯދުމެވެ. ފުދުންތެރިކަން ކުޑަވި މިންވަރަކުން އަނެކުންގެ މައްޗަށް ބަރޯސާވުން އިތުރުވާނެކަން ހަނދާން ބަހައްޓަން ވާނެއެވެ. މިއީ ކުރިއެރުމަށް މެދުވެރިވާނެ އެންމެ ނުރަނގަޅު ކަންތަކެވެ. ސަބަބަކީ އިންސާނުންގެ ތަބީޢަތުގައި އެކުލެވިފައިވާ އަނެކުން ނިކަމެތި ކުރުމުގެ އަމިއްލަ އެދުމެވެ.\nމިފަހަކަށް އައިސް އަވަށްޓެރި ގައުމުތަކުގެ މެދުގައި އުފެދިފައިވާ ޒަމާންވީ އެކުވެރިކަމާދޭތެރޭ އަހަރެމެންގެތެރޭން ބަޔަކު ދެކޭގޮތްވެސް ވަރަށްބޮޑަށް ބަދަލުވަމުންދާތަން އެބަ ފެނެއެވެ. ދިވެހިޒުވާނުންނަކީ ނިސްބަތުން ވަރަށް ތަޢުލީމީ ޖީލެކެވެ. ދުނިޔޭގެ ބޮޑެތިބޮޑެތި ކިޔަވާގެތަކުން އެއްވަނަ ހޯދާ ދިވެހިދަރިވަރުންގެ އަދަދު އުޅެނީ އެހާމެ މަތީގައެވެ. ބައިނަލް އަގްވާމީ ދުނިޔެއަށް ލޯހުޅުވިފައިތިބި ޒުވާނުން އެހާގިނައެވެ. އެހެންނަމަވެސް ސިޔާސީ މީހުންގެ ދަލުގައި ނުޖެހި ގައުމުގައި ހުރިނަމަހުރި ނުރަނގަޅުކަންތައްތަކެއް ހަމަޔާއި އިންސާފުގެ މަގުން ރަނގަޅުކުރަން އުޅުމުގެ މުގުލުގައި ނުހިފާ މިތިބެނީ ކީއްވެގެންބާވައޭ ހިތަށް އަރައެވެ. މިގައުމުގައި ހިނގާކަންތައް ނުވަތަ މިގައުމަށް ބޭނުންވާގޮތް އެއްވެސް އިރެއްގައި ރައްޔިތުންނާހަމަޔަށް ގެނެސްދިނީ މާބޮޑު ލޭއޮހޮރުވުމެއްގެ ތެރެއަކުންނޫނެވެ. ލޭ އޮހޮރުވަން ޖެހުނުވަގުތު އުތީމު ރަދުންނާއި އަލިރަސްގެފާނު އެކަންވެސް ކުރެއްވިއެވެ. ފަހުގެ ތާރީޚުގައި ނޮވެމްބަރު3ގައިވެސް އެކަންކުރެވުނެވެ. އެހެންނަމަވެސް ދިވެހންގެ ގިނަ ކާމިޔާބީތައް ގުޅިފައިހުންނަނީ ސުލްޙަވެރިކަމާއެކު ވާހަކަދެއްކުމުގެ މައްޗަށެވެ. މިގައުމުގެ ތަހްޒީބާއި ކުރިއެރުން ބިނާ ވެފައިވަނީ މިހާރުގެ ތަޢުލީމީ ޒުވާނުންގެ އިސްނެގުމުންކަން ގަބޫލުކުރަންވީ ވަގުތުމިއޮތީ ޖެހިފައެވެ. މާދަމާއަށް ލަސްނުކުރާނެނަމަ ހާދަ ރަނގަޅެވެ.\nމިހާރަކަށް އައިސް މީޑިއާގައި ސިޔާސީ ފަރާތްތަކަކުން ވަކިން ފާހަގަކުރެވޭ އަވަށްޓެރިގައުމަކާމެދު ދެކެވެމުންދާ ވާހަކަ ތަކާމެދު ކޮންމެ ދިވެހިދަރިޔަކުވެސް ވިސްނާފިކުރުކުރަންޖެހެއެވެ. އެވާހަކަދައްކަވާ ފަރާތްތަކުން ދިވެހި ގައުމުގެ މިނިވަންކަމާއި ރައްކާތެރިކަން ކަށަވަރުކުރުމަށްޓަކައި ގެންގުޅުއްވާ ވިސްނުމާ ފިކުރަށް ތަޢުރީފް ކުރުމާއެކު ޝުކުރުވެރިވާންޖެހެއެވެ. ހަމަ މިނޭވާގައި އުފެދޭ ސުވާލަކީ ސަރުކާރުން ރައްޔިތުންނަށް ދޮގުހަދައި އޮޅުވާލާންވީ ސަބަބެއް އެބައޮތްހެއްޔެވެ ؟ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ދިފާޢީ ނިޒާމް ބައްޓަންކުރަންޖެހޭގޮތް އެ މުއައްސަސާގެ އިސްވެރިންނަށްވުރެން ބޮޑަށް އެހެންބަޔަކަށް އެނގެނީބާވައެވެ. ؟ މި އުޅޭ ބައިބައިކުރާނިޒާމް ތަޢާރުފް ވީފަހުން އެއްވެސް ސަރުކާރަކަށް އިދިކޮޅުމީހުން ރުހޭގޮތަކަށް ކަންތަކެއް ނުކުރެވުނެވެ. ރާއްޖޭގެ ރައީސުލް ޖުމްހޫރިއްޔާއަކީ ބާޣީ އެއްކަމަށް ކަނޑައަޅައި ޖަލަށް ލެވުނީ އިހަށްދުވަހުގައެވެ. އަނެއް ރައީސްގެ މައްޗަށް ކޮރަޕްޝަންގެ ދައުވާއުފުލިގެން ދިޔައެވެ. ގައުމުގެ ދެ ދިފާޢީ ވަޒީރުންނަކީ ބާޣީންކަމުގައި ޙުކުމްކުރެވި ޖަލަށް ލެވުނު ހަނދާނެއް އަދި ނުފިލައެވެ. ގައުމީ ދިފާޢީ ބަރުގެ ވެރިންނަށް ތިއްބެވި ބޭފުޅުންނަށް ބަޣާވަތް ކުރިކަމުގެ ދައުވާއުފުލުތަންވެސް ފެނިގެންދިޔައެވެ. މިދައްކަނީ ޢާންމުފަރުދުންގެ ވާހައެއްނޫނެވެ. ދިވެހިސަރުކާރުގައި އެންމެ މަތީ މަސްލަޙަތު ހިމެނޭ މަގާމުތަކާއި ހަވާލުވެގެން ތިއްބެވި ބޭފުޅުންގެ ވާހައެވެ. ދިވެހި ދަވްލަތުގެ އެންމެ އިސް މަގާމުތަކަށް ރައްޔިތުން އާނ! ބަސް ދީފައި ތިއްބެވި ބޭފުޅުންގެވާހަކައެވެެ. ތަހްޒީބު ގައުމެއްގެ ޙަޔާތުގައި މިއީ ހަމަ ވެދާނެގޮތެއް ބާވައެވެ. ނުވަތަ ބޮޑުގޮނޑީގެ އަރާމަށްޓަކައި ބަޔަކު ހަމަހިމޭން ކޮށްލުމަކީ ކުރިއެރުމަށް އެޅުނު މުހިންމު ފިޔަވަޅެއް ހެއްޔެވެ.\nސަރުކާރެއް އުފައްދަނީ ރައްޔިތުންގެ އެންމެހާކަންތައްތައް އަދުލު އިންސާފުގެ މަގުން ކަށަވަރުކޮށްދިނުމަށެވެ. މިއީ ކުޑަ މަސްއޫލިއްޔަތެއް ނޫނެވެ. ހަމަ އެފަދައިން ސަރުކާރުން ކުރާކަންތަކަށް ފާރަލާން ބަޔަކު ތިބޭނަމަ އެންމެފުރަތަމަ އެތެރޭގެ މައްސަލަތައް ރަނގަޅުކުރެވޭތޯ ބެލުން އައުލާކަންބޮޑެވެ. އޭރުން އޮންނާނީ ގިނަކަންތައްތަކެއް ރަނގަޅުވެފައެވެ. ފުދުންތެރިކަން ކަށަވަރު ކުރުމުގެ މަސައްކަތް ފައްޓަވާށެވެ. ބޭކާރުގޮތުގައި ހޭދަކުރެވޭ ދޮރުތައް ބަންދުކުރައްވާށެވެ. މިކަަންކަމަށް ފަރުވާކުޑަކޮށްފައި ދޭދޭގައުމުތަކުގެ ގުޅުމުގެތެރެއަށް ވަންނަން މަސައްކަތްކުރެވޭނަމަ އޭގެ ނުރަނގަޅު އަސަރުކުރާނެއެވެ މިކަމުގައި މައިގަނޑު ދެސަބަބެއް އޮތްކަމަށް ބުނެވިދާނެއެވެ. ފުރަތަމަ ކަމަކީ ކިތަންމެ ގާތް އެކުވެރިއަކުއަކު ކަމުގައިވިޔަސް ހުރިހާކަމެއްގައި އެހީއަށް އެދެންފަށައިފިނަމަ ފޫހިވެދާނެއެވެ. ނަތީޖާއަކަށް ވާނީ ކޮންމެވެސް ބާވަތެއްގެ ޝަރުތުތަކެއް ނުވަތަ ހުރަސްތަކެއް ކުރިމަތިކުރުވުމެވެ. ދެވަނަސަބަބަކީ މިރާއްޖޭގައި އަަލަށް ފެށިގެންމިއުޅޭ ރައްޔިތުން ބައިބައިކުރުވަނިވި ނިޒާމެވެ. އާދެ، ޕާރޓީ ނިޒާމެވެ. އަނބިދަރިން ބައިބައިވެއްޖެއެވެ. ރައްޓެިހިރަޙްމަތްތެރިން ބައިބައިވެއްޖެއެވެ. މުޅިރައްޔިތުންގެ ވިސްނުން ބައިބައިވެއްޖެއެވެ. ކޮންމެމީހަކަށްވެސް އެމީހަކު ދެކޭގޮތް ނޫން ރަނގަޅު އެހެން ގޮތެއް ނޯވެއެވެ. ނުވަތަ ލީޑަރުގެ ފަހަތުން ދުވުން އެއީ ހަމައެކަނި ރަނގަޅުގޮތެވެ. ކަންތައްތައްދާނީވެސް އެމަގުންތާއެވެ ! މީސްތަކުން ބައިބައިކޮށް ވަކިކޮށްލުމުން ސިޔާސީ މީހުންނަށް ވިސްނަންޖެހޭލެއް ކުޑަވާނެއެވެ. އަބަދުވެސް ބައިބައިކުރެވިފައިވާ މީސްތަކުންގެ މެދުގައި ދޭތެރެ ޖައްސާނެ ކޮންމެވެސް އިބިލީހެއް ފާކޮށްފާ ބަހައްޓާނެއެވެ. އޭރުން މަސްލަހަތަކަށް ބެލުމެއްނެތި އަޑުގަދަކޮށް ހަޅެޭއްލަވައި އަމާންކަން ނަގާލަން މަސައްކަތް ކުރަމުން ގެންދާނެއެެވެ. އެބައިމީހުންގެ މޮޔަކަމާއި ސޭކުކަށްޓަކައި ބޮޑެތިމީހުންހޭންތިބޭނެއެވެ. މި ނިޒާމުގެ ފެށުނުކޮޅުގައި ކިޔާއުޅުނީ ބައިބައިކޮށްލައިގެން ވެރިކަންހިންގުންކަހަލަ ކޮންމެވެސް ނަމެކެވެ. ޑިމޮކްރެސީއަށް ބަދަލުވީމާ ޕާރޓީ ސިސްޓަމަކަށް ނަންބަދަލުވީއެވެ. އެކަމަކު ލަނޑައަކީ ހަމަ ލަނޑައެވެ.\nމަންމަނު ސެޕްޓެމްބަރ 19, 2020 At 7:20 އމ\nމި ލިއުމުގައި ބުނެފައިއޮތް ފަދައިން އަނބިދަރިންގެ މެދުގައިވެސް ދޭތެރެޖައްސާނެ ވައިރަހެއް ފާވެއްޖެނަމަ ދެން ކަންތައް ރަނގަޅަކަށް ނުދާނެއެވެ. ހަމައެފަދައިން އެއްވެސް ގައުމަކާ ދޭތެރޭ ޙާއްސަ ކޮށް އަވަށްޓެރި ގައުމުތަކާއިމެދު ފާޅުގައި ނަފްރަތު އުފައްދަން މަސައްކަތް ކުރުމުގެ މަސައްކަތް ކުރުމަކީ މިއަދުގެ ދުނިޔޭގައި ކުރަން ހެޔޮ ނުވާވަރުގެ ކަމެކޭވެސް ބުނެވިދާނެއެވެ. އަޅުގަނޑުމެންނަށް ދިވެހިރާއްޖޭން އަބަދުވެސް ފެންނަމުން ގޮސްފައިވަނީ ހުރިހާ ގައުމަކާއެކުވެސް ގުޅުން ބަދަހި ކުރަން ސަރުކާރުން މަސައްކަތްކުރި ތަނެވެ. މި ގައުމު ހެޔޮމަގަށް އެޅުވުމަކީ ތަޖްރިބާކާރު އިސްރައްވެހިންގެ އިރުޝާދާއެކު މިއަދުގެ ތަޢުލީމީ ޒުވާނުންގެ ކޮނޑުގައި އެޅިފައިވާ ޒިންމާއެކެވެ.\nއިންޑިޔާއާ މެދު ނަފުރަތެއް ނެތް ސެޕްޓެމްބަރ 25, 2020 At 1:43 އމ\nހުރިހާ ގައުމުތަކާ މެދު ވެސް ބާއްވަންވާނީ އެކުވެރިކަން. އެއްބަޔަކު އަނެއް ބަޔަކަށް އިހުތިރާމުކުރުން. މިކަން ބިނާވަނީ ދެފަރާތުން ވެސް އެއްބަޔަކު އަނެއް ބަޔަކަށް އިހުތިރާމުކުރުމުގެ މައްޗަށް. މީގެ އެއްބަޔަކު އަނެއް ބަޔަކަށް ބޭނުން ގޮތެއް ހަނދަން ރުހިގެން ތިބުމެއް ނޫން. ރަހުމަތްތެރިކަމުގައި ގެއަށް އަންނަ މީހާ ގޭގެ ކުދިންނާ ބެހި، ހުރުމަތް ކަނޑާލައި ގެއަށް ވެރިވެގަންނަން އުޅުމުން، ކޮންމެ ވެސް ސިފައެއްގައި އޭނާ ދިއްކޮށްލާ މާއްދީ އެހީ އަކީ، އޭނާ ކުރާ ނުރަނގަޅު ކަންތައް ހުއްޓުވަން ނުޖެހޭނޭ ސަބަބެއްނޫން.\nއަވައްޓެރި އިންޑިޔާއިން ދުރާލާ ރާވައިގެން ރާއްޖެ ހިފުމަށް ނުވަތަ ރާއްޖޭ އެމީހުންގެ އަތްދަށުގައި ބޭއްވުމަށް މަސައްކަތްތަކެއް ކުރަމުން ދަނީ. މީގެ ހެކި ހޯދަން ބޭނުން ނަމަ ލިބިދާނެ. މުޅި ރާއްޖޭގައި، އުތުރާއި ދެކުނާއި އަދި މެދުރާއްޖެތެރޭގައި އިންޑިޔާގެ ސިފައިން ބޭތިއްބުމުން ރާއްޖެއަށް ލިބޭ ފައިދާއަކީ ކޮބައި ހެއްޔެވެ؟ މިހާރު އުތުރުގައި އެމީހުންގެ ބާރު ގަދަކުރަމުން އެދަނީ ކީއްވެ ހެއްޔެވެ؟ ހ.އ. ދައްޕަރުގައި އެމީހުންގެ ސިފައިންގެ މަރުކަޒެކެވެ. ހަނިމާދޫގައި އެމީހުންގެ އެއަޕޯޓެކެވެ. އެމީހުންގެ އެމްބެސެޑަރު ބުނި ގޮތުގައި މިހާރު އެމީހުން މަސައްކަތް ކުރަނީ ‘އުތުރު’ ބާރުވެރިކުރުވުމުގެ ގޮތުންނެވެ. މީގެ މާނައަކީ ކޮބާ ހެއްޔެވެ؟ އިނގިރޭސިން އަފީފު ބާރުކުރުވި ގޮތަށް ހެއްޔެވެ؟ އާޚިރު ނަތީޖައަކީ ކޮބާ ހެއްޔެވެ؟ ސުވާދީވު އުފެދުނުފަދައިން އުތުރު ވަކިކޮށްލުން ހެއްޔެވެ؟ މިހާރުވެސް އެއްބަޔަކު ގޮވަމުންދަނީ އަލުން ސުވާދީވެއް ވެސް އުފެއްދުމަށެވެ. މުޅި ތަން ބައިބައިވެ، ވައްކަމާ ފަސާދައި ފެތުރި ގައުމުގެ ލީޑަރުންނޭ ކިޔާބަޔަކީ ބޮޑެތި ޚާއިނުންނަށް ވުމުން، ތަނުގެ ސިޔާދަތާއި މިނިވަންކަން ގެއްލި ހިނގައިދާނެއެވެ. މި ޚާއިނުންނަކީ ބޭރު ހުޅަނގު ގައުމެއްގެ ބައެއް ނަމަ، މިއަދު އެމީހުންތިބީހީ ވެރިކަމުގެ ސަފުގައެއް ނޫނެވެ. އެމީހުންނަށް ހައްގުވާ ޖަލުގެ ކުޑަގޮޅި ތަކުގައެވެ. އަދި، އެމެރިކާ ފަދަ ގައުމުތަކުގައި އެފަދަ މީހުންގެ ހުކުމަކީ މެރުމެވެ.\nއިންޑިޔާއާ އެއްވެސް މައްސަލައެއް ނެތެވެ. ނަމަވެސް، އިންޑިޔާއިން ރާއްޖޭ ހިފުމުގެ މަސައްކަތާ ދެކޮޅު ހަނދަން ޖެހެއެވެ. އެއީ އެމީހުންނާދޭތެރޭ ނަފުރަތު އުފެއްދުމެއް ނޫނެވެ. އަމިއްލަ ދަރިފުޅާ މީހަކު ބެހުނީމާ އެކަމާ ދެކޮޅު ހަދައި އެކަމާ މެދު އެއްޗެއް ބުނުން އެއީ ނަފުރަތު އުފެއްދުމުގެ ކަމެއް ހެއްޔެވެ؟