91000 Dollarge Masthuvaathakethi Fenunee Falholugai Foruvaafai Hutta! - Vaguthu\n91،000 ޑޮލަރުގެ މަސްތުވާތަކެތި ފެނުނީ ފަޅޮލުގައި ފޮރުވާފައި ހުއްޓާ!\n2 މަސް ކުރިން ( ސެޕްޓެމްބަރު 20, 2020 )\nމަސްތުވާތަކެތީގެ ނެޓްވޯކްތައް ހުއްޓުވުމަށް ދުނިޔޭގެ އެކި ކަންކޮޅުތަކުގައި ދަނީ ވަރަށް ބާރަށް މަސައްކަތް ކުރަމުންނެވެ. ކަމާ ބެހޭ ފަރާތްތަކުން އަޅާފައިވާ ފިޔަވަޅުތަކާއި ޒަމާނީ ވަސީލަތްތަކާއެކު މަސްތުވާތަކެތީގެ ވިޔަފާރި ކުރާ މީހުން ވެސް ދަނީ އެތަކެތި އެތެރެ ކުރާނެ އާ ގޮތްތައް ހޯދަމުންނެވެ.\nތާރީޚަށް ބަލާއިރު ވެސް ކާބޯތަކެތީގެ ތެރޭގައި އެކި ގޮތްގޮތަށް ޑްރަގް ގެންގުޅުމަކީ އާންމު ކަމަކަށް އޮންނަނީ ވެފައެވެ. ދާދި ފަހުން 91،000 ޑޮލަރުގެ މަސްތުވާތަކެތި އަތުލައިގަތީ ފަޅޮލެއްގެ ތެރޭގައި ފޮރުވާފައި ހުއްޓައެވެ.\nސިންގަޕޫރުގެ އެކި ހިސާބުތަކުން އަތުލައިގަތް އެ ތަކެއްޗަކީ އެއް ނެޓްވޯކަކަށް ނިސްބަތްވާ ތަކެތި ކަމަށް ބެލެވެއެވެ. އެ ތަކެއްޗާއެކު މެލޭޝިއާއަށް ނިސްބަތްވާ ތިން މީހުންނާއި ސިންގަޕޫރަށް ނިސްބަތްވާ ފަސް މީހުން ހައްޔަރު ކުރިއެވެ.\nސިންގަޕޫރުގެ ނާކޮޓިކްސް ކޮންޓްރޯލް ބިއުރޯއިން ބުނީ ފެނުނު މަސްތުވާތަކެތީގެ ތެރޭގައި 375 ގްރާމްގެ މެތަފެޓަމިން، 37 ގްރާމްގެ ހެރޮއިން، 135 ކިލޯ ގްރާމްގެ ކެޓަމައިން އަދި އެއް ބެންޒޯޑިަޒެޕައިން ބޭސްގުޅަ ހިމެނޭ ކަމަށެވެ.\nމީގެ ކުރިން ޓޯފޫގައި ޖަލަށް އެތެރެކުރަން އެތެރެކުރަން އުޅުނު މަސްތުވާތަކެތިވެސް އެ ހިސާބުގަނޑުން އަތުލައިގަތެވެ.\nމަސްތުވާތަކެތީގެ ޑީލަރުން އެތަކެތި ވިއްކަން އާ ގޮތްތައް ހޯދާތީ އެ ނެޓްވޯކްތައް ހުއްޓުވުން ކަމާއި ބެހޭ ފަރާތްތަކަށް ވަނީ ގޮންޖެހުމަކަށެވެ.\nސިންގަޕޫރަކީ މަސްތުވާތަކެތީގެ ވިޔަފާރި ހުއްޓުވުމަށް އެންމެ ހަރުކަށި ގާނޫނުތައް ގެންގުޅޭ އެ ގާނޫނުތައް އެންމެ ރަނގަޅަށް ތަންފީޒުކުރާ ގައުމުތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ގައުމެކެވެ. ނަމަވެސް ފަހަކަށް އައިސް ތަންފީޒީ އިދާރާތަކަށް ސިއްރުން މަސްތުވާއެއްޗެހި އެތެރެކުރަން އުޅެނިކޮށް އަތުލައިގަންނަ މީހުންގެ އަދަދު ވަނީ އިތުރުވެފައެވެ.\nއެހެންކަމުން ކުރިއަށް ވުރެ ބޮޑަށް އިދާރާތަކުން ސަމާލުވާން ޖެހޭކަމަށް އެ ގައުމުގެ ނާކޮޓިކްސް ބިއުރޯއިން ވެސް ވަނީ ފާހަގަކޮށްފައެވެ.\nކަނޑުހުޅުދޫ މީހާ ރަހީނުކުރީ މަސްތުވާތަކެއްޗާއި ގުޅުން ހުރި މައްސަލައެއްގައި\nގިނަ އަދަދެއްގެ މަސްތުވާތަކެއްޗާއިއެކު މީހަކު ހައްޔަރުކޮށްފި


Haqeeqee vaahaka: Thenadhoo (part 1) - vNews.mv\nހަގީގީ ވާހަކަ: ތެނަދޫ (ފުރަތަމަ ބައި)\nވީނިއުސް 21 June 2022, 02:42\nތިރީގައި މިވަނީ، ހަގީގީ ހާދިސާތަކެއްގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް މަޝްހޫރު ވާހަކަ ލިއުންތެރިޔާ ހޫދު ސާމީ ލިއުއްވާފައިވާ ވާހަކައެކެވެ.\nއެއީ 1962 ވަނަ އަހަރެވެ. އޭރު އަހަރެންގެ އުމުރުން އެންމެ 14 އަހަރެވެ. އަހަރެމެންނަކީ މާތަނަވަސްބައެއް ނޫނެކެވެ. ނަމަވެސް މަންމައާއި ބައްޕައާއިއެކު އަހަރެމެންގެ އާއިލާ އުޅެމުންއައީ ވަރަށް އުފާވެރި ދިރިއުޅުމެކެވެ. ބައްޕައަކީ ރަށުގައި އަރަމުން އަންނަ ވަޑިއެކެވެ. އަހަރެންގެ މަންމައާއި ބޮޑުދައިތަގެ އޮޅެއް ކާޑެއްދޫގައި އޮވެއެވެ. އޮޅުގެ އިތުރުން މަންމަމެން ދަނޑުވެރިކަމުގެ އެކި ބާވަތްތަށް ހައްދައެވެ. ބޮނބިތަޅާ ރޯނުވަށައެވެ. ކާޑެއްދޫއިން ގެންނަ ފަން ރޭގަނޑު ނިދުމުގެކުރިން ވިއެއެވެ. އަހަރެން މަކުތަބުން ނިމުމުން ދަނީ މަންމަމެންނަށް އެހީވުމަށް ކާޑެއްދޫއަށެވެ. އަހަރެމެންގެ ރަށާއި ކާޑެއްދޫ އޮންނަނީ ވަރަށް ކައިރީގައެވެ. ރަށުގެ ގިނަ އަދަދެއްގެ ބަޔަކު އެ ރަށުގައި ދަނޑުވެރިކަންކުރާތީއާއި ދެރަށް ކައިރިކަމުން އިރުއިރުކޮޅުން ދެރަށް ދެމެދު ބޮއްކުރާ ފަހަރު ދަތުރުކޮށް ހަދައެވެ.\nމަކުތަބުން ނިމިގެން އަހަރެން ގެއަށް އައީ އުފާވެރި ހިޔާލުތަކެއްގައެވެ. ކޮރަމުން ފުމެމުން ބަންޖެއް ކިޔަމުންނެވެ. ގެއާއިހަމައަށް އާދެވުނުއިރު ޖެހިގެން ހުރި ގޭގެ ހައްވައްތަ ކަތިވަޅިތަކަކާއި އުދެއްޔެއް ހިފައިގެން ގެއިން ނިކުތްތަން ފެނުނެވެ.\n"ހައްވަދައިތާ! ކާޑެއްދޫއައްތަ؟ މަގޮވަައިގެންދޭ!" އަހަރެންވެސް ގޮވައިގެން ކާޑެއްދޫއަށް ދިއުމަށް ހައްވައްތަގެ ކިބައިން އެދުނީމެވެ. އަވަސްކުރާށޭ ބުނެ ހައްވައްތަ ގޮވާލުމުން އަހަރެން ގޭތެރެއަށްވަދެ ލައިގެންހުރި ހެދުންބުރި ބަދަލުކޮށް ތަންކޮޅެއް ބައު ހެދުންބުރިއެއް ލައިގެން ނިކުމެ ހައްވައްތައާއިއެކު އަތިރިމައްޗައް ހިނގައިގަތީމެވެ. ވަކިހިސާބަކުން އަހަރެންގެ ބަނޑު ކައްކައިގަތެވެ. ނަމަވެސް މާބޮޑު އުނދަގުލެއް ނުވާތީ އަތިރިއަށް ދާކަށް ގަސްތެއް ނުކުރަމެވެ.\nއަހަރެމެން އެރުމާއިއެކު ބޮއްކުރާގަނޑު ފުންކުރުމަށް ކަނބައިގަތެވެ. ފަނަރަ ވަރަކަށް މިނެޓް ފަލިޖަހާފައި ކާޑެއްދޫގެ ދޮންވެލި ގޮނޑުދޮށަށް ބޮއްކުރާ ބީއްސާލިއެވެ. ރަށުންގެނައި ބައެއްސާމާނު އަޅާފައިއޮތް މުޅޯއްޓެއް ހައްވައްތައަށް އެހީތެރިވުމުގެގޮތުން އަހަރެންގެ ކިހިއްޔައް ޖެހީމެވެ. އަދި ދެމީހުން ދަނޑުތަކާ ދިމާލަށް ހިނގައިގަތީމެވެ. ހައްވައްތަގެ އޮޅު އޮންނަނީ މަންމަ އާއި ބޮޑުދައިތަގެ އޮޅާ މާދުރެއްގައެއް ނޫނެވެ. މަޑު ހިނގުމެއްގައި އެކި ވާހަކާގައި ހީ ސަމާސާކުރަމުން އަހަރެމެންނަށް އެހިސާބައް ދެވުނީ އާއްމުކޮށް އެހިސާބަށް ދެވޭވަރަށްވުރެ ލަސްކޮށެވެ. އަމުދުން ހައްވައްތަގެ "ދިއުޅި" ދިގީއެވެ. މަގުމަތިންނާއި ދަނޑުތަކުތެރެއިން އަނގަތަޅާއިނުލާ މީހަކު ހައްވައްތައަށް ދިމާނުވަނީއެވެ. ހައްވައްތަގެ އޮޅާއި ހިސާބަށް ދެވުމުން އަހަރެން ކިހިލީގައި ޖެހި މުޅޯށި ބިންމަތީގައި ބަހައްޓާފައި މަންމަމެން ގާތަށް ދަނީއޭ ބުނެ ހިނގައިގަތީމެވެ.\nތަންކޮޅަކަށް ދެވުނުތަނާ އަނެއްކާވެސް އަހަރެންގެ ބަނޑު ކައްކާލައިފިއެވެ. މިފަހަރު ތަންކޮޅެއް ގަދަޔަށެވެ. ކައިރީގައިހުރި ރުކެއްގެ ބުޑުގައި ދެފައި ފިއްތައިގެން ބަނޑު ހަމަޔަކަށް އެޅިލަންދެއް މަޑުކޮށްލީމެވެ. ހަމައެވަގުތު ތަންކޮޅެއް ދުރުން އަހަރެން ފެނިގެން މަންމަ ގޮވާލިއެވެ. "ކާކަށްތަ ތިޔަ ފިލަނީ! ކުޅެންނޫޅެ ނިކަން މި ހިފަހައްޓަދީބަލަ!" އަޑުއައި ދިމާލަށް ބަލާލިއިރު ގޯއްޏަކަށް އަލަ އަޅައި އެގޯނި ގޮއްޖަހަން މަންމަ އުޅެނީއެވެ. އޭރު ބަނޑުވެސް ކޮންމެސް ވަރަކަށް ހަމަޖެހިއްޖެއެވެ. އަހަރެން މަޑުމަޑުން މަންމަގެ ކައިރިއަށްގޮސް ގޯނިގަނޑު ގައި ހިފެހެއްޓުމުން މަންމަ ގޯނީގެ ތުން ބަނދެފިއެވެ.\nޖެހެމުންދިޔަ މަޑުވައިރޯޅި ގަދަވާންފެށީ ހުޅަނގުކޮޅުން ނެގި ފުސް ވިލާ ގަނޑަކާއި އެކުއެވެ. އެއާއިއެކު ދަނޑުތަކުގައިތިބި ބައެއް މީހުން ރަށަށްދިއުމަށް އަވަސްވެގަތެވެ. އަހަރެންގެ މަންމައާއި ބޮޑުދައިތަގެ އިތުރުން ބައެއް އެހެން ދަނޑުވެރިން "ތިޔައީ އޮއެކަޅޭ!" ބުނެ މަސައްކަތައިގެން މަސްއޫލު ވެއުޅުނެވެ. އަހަރެންހުރީ ބޮޑުކަމު ދާންވެފައި ނަމަވެސް ކާޑެއްދޫގައި މަސައްކަތުގޮސްއުޅޭ ފިރިހެންވެރިން އިރުއިރުކޮޅުން ގޮނޑުދޮށަށްފައިބާ އުޅޭކަމުން އަހަރެންހުރީ އަތިރިޔަށްދާން ޖެހިލުންވެފައެވެ. ނެގި ވިލާގަނޑާއިއެކު ރަށައްފުރަން އެތިބަދާ މީހުންފެނިފައި އަހަރެން ދަނޑިވަޅުގެ ބޭނުންހިފީމެވެ. މަންމަގާތު " އަތިރިޔަކަށް ދާންވެގެންނޭ!" ބުނެ އަހަރެންވެސް ރަށަށްފުރާ ބޮއްކުރައަކަށް އެރީމެވެ. އޭރު އަހަރެމެންނަށްވުރެ ކުރިން ފުރި ބައެއް ބޮއްކުރާ ތަކުގައިތިބި މީހުން ކަންބޮޑުވެ ހާސްވެގެން އުޅޭތަން ފެނެއެވެ.\nތަންކޮޅެއް ކައިރީގައި އޮތް ބޮއްކުރައަކުން އަންހެނަކު ރޯއަޑުވެސް އިވެއެވެ. އަހަރެން އިން ބޮއްކުރާ ކަނބަންހުރި ފުތު ތަންކޮޅެއްބާރަށް "ކިޔެއްވީހޭ!" ގޮވާލުމުން ޖަވާބުގައި " ދިވެހި ދިދަނެގި އުޅަނދެކޭ އެޔޮއް އަންނަނީ! ތުރާލަކަށް ނޫނީ ނުވާނެ!" އޭބުނެ އިޝާރާތުން އެ އުޅަނދު އަހަރެމެންނަށް ދައްކާލިއެވެ. އެންމެނަށްވެސް ބޭއިޚްތިޔާރުގައި ބަލައިލެވުނީ އެދިމާލަށެވެ. އަހަރެންނަށް މިއީ މާބޮޑު ކަމަކަށް ނުވިޔަސް ބޮއްކުރާގައިތިބި ހަރުކުލައިގެ މީހުން ތުންތަޅުވަން ފެށިއެވެ. ޖެހިގެން އިން ކަމަނަދައިތަ ގައިގައި ކޮށްޓާލައިފި "މިވަނީ ކިޔެއްހޭ!" އަހަރެން ސުވާލުކޮށްލީމެވެ. ޖަވާބުގައި "ކޮޔާ އެމީހުން އެއަންނަނީ އަހަރެމެންގެ ރަށް ފަތަހަކުރާށޭ!" ބުންޏެވެ. ކަމަނަދައިތަގެ އަޑުގައިހުރި އަޅައިގަތުމާއި ހާސްކަމުން ކަމުގެ އިތުރުން އުނގުގައި އިން ހަތްވަރަކަށް އަހަރުގެ ހުސޭނު ބޮލުގައި ބޮސްދީ ގަޔާލައި ބޮނޑިކޮށްލިގޮތުން މިކަމުގައި ހުރި ހައްސާސްކަން އަހަރެންނަށް އިހުސާސް ކުރެވުނެވެ. ފުތުބެ ކަށިން ހިތްވަރުނެރެ އަތުގައިހުރި ބާރެއްލާފައި ރިތުން ކަނބައިގަތެވެ. އެ އުޅަނދަށް ނުފެންނާނޭހެން ބޮއްކުރާ އަނބުރާލާފައިގޮސް ބަރާސިލާ ދިމާލަށް ބޮއްކުރާ ގާތްކުރުމުން އެންމެން މޫދަށް ފުންމާލައިގެންގޮސް ރަށަށް އެރިއެވެ.\nރަށުގެ ގޮނޑުދޮށައް އެރުމާއިއެކު ނަގޫޖެހިތާގައި ބޯޖަހާފައި އެމީހަކު ގެޔަކަށް އެމީހަކު ދުއްވައިގަތެވެ. އަހަރެންވެސް ދުވެފައި ކަހަލަގޮތަކަށް ގޭދޮށަށް ދުއްވައިގަތީ ލައިގެންހުރި ހެދުންބުރިން ތެތްފޮޅަމުންނެވެ. ދުވެވުނުލެއް ބާރުކަމުން އަނެއްކައިވެސް އަހަރެން އަތިރިޔަކަށް ދާންޖެހުނެވެ. ރަށުގައި އަހަރެމެން އަތިރިޔަށް އެރިހަދަނީ އަންހެންވެރިން އަތިރިޔަށް ދިއުމަށް ހާއްސަ ކޮއްފައި އޮންނަ ހިސާބަށެވެ. ނަމަވެސް ވާނުވާނޭގނި, ގަނެފައި ހުރި ބިރާއި ހާސްވެފައި ހުރިލެއް ބޮޑުކަމުން އަހަރެންނަށް ގޮނޑުދޮށަށްދާކަށް ނުކެރުނެވެ. ގޭތެރެޔަށްވަދެ ބޮނދައި އޮވެވުނީއެވެ. ރަށުތެރޭގައި މީހުން ދުވާއަޑާއި ކައިރި ގެތަކުން މީހުން ރޯއަޑު އަހަރެންނަށް އިވެމުން ދިޔައެވެ. އަދި ބައެއްފަހަރު ބައެއް ފިރިހެންވެރިން ހަޅޭލަވައިގަނެ ކޮންމެވެސް އެއްޗެކޭ ކިޔާއަޑު ސާފުކޮށް ނޫންނަމަވެސް އިވެއެވެ.\nއަހަރެންނަށް ގިސްލެވެން ފެށުނެވެ. އެކަނިވެ ބިރުގެންފައި ހުރިވަރު ބޮޑުކަމުންނެވެ. އަދި މިކަހަލަ ތަޖުރިބާއެއް ދުވަހަކުވެސް ނުކުރާކަމުންނެވެ. އުމުރުން 14 އަހަރުވީއިރު މިފަދަ ހިތްދަހި ބިރުވެރިކަމަކާއި ކުރިމައްޗެއް ނުވެއެވެ. ދާދި ދެއްމެއަކާއި ހަމަޔަށް އަހަރެން އުޅުނީ އުފާވެރިކަމުގެ ބަގީޗާއެއްގައެވެ. ހިޔާލެއް ފިކުރެއްނެތި މިނިވަން ޖައްވެއްގައި އުދުހި އުދުހިއެވެ. ގޭތެރޭގައި ރޯނުފުރާފައިހުރި އެނދެއް ދަށުގައި ގިސްލަން އަހެރެންނަށް އޮވެވުނީ ކިހާއިރަކުކަމެއް ނޭގުނެވެ. ކުއްލިޔަކަށް އަހަރެންގެ މަންމަ ރޮމުން ހޭރެމުން ކަހަލަގޮތަކަށް އަހަރެންނަށް ގޮވަމުން އައިސް ގެޔަށް ވަނެވެ. މަންމަގެ އަޑަށް އަހަރެން ލޫދެމުން އެދުދަށުން ނިކުމެ މަންމައާއި ދިމާލަށް ދުއްވައިގަތީމެވެ. މަންމަވެސް "މާގޭ ދަރިޔާ! އަހަރެމެން މަރައިފިޔޭ! ހެޔޮނުވާނޭ! މިއީވެސް ހަމަ އިންސާނުންނޭ!" ކިޔާ ރޮމުން އަހަރެން ގައިގައި އޮޅުލައިގަތެވެ.\nމަންމަ އަހަރެންގެ އަތުގައި ހިފައިގެން އެތެރެގެޔަށްވަދެ ދޮރުތައް ތަންޑުއެޅުވިއެވެ. ދެމައިން ގޭގެ އެއްކަނަކަށް ބިއްޖެހި އުޑުފައިންއިށީދެ އޮޅުލައިގަނެގެންތިބީ ރޯށެވެ. މިހާރު ރަށުތެރެއިން އިވެމުންދަނީ މީހުން ރޯއަޑާއި ހަޅޭކުގެއަޑެވެ. ރަށުތެރޭގެ ބިރުވެރިކަން އިހުނަށްވުރެ މިހާރު ގަދަކޮށްފިއެވެ. އަހަރެމެންގޭ ކައިރިންވެސް މީހަކު ދަމުން "މަރާފިއޭ! މަރާފިއޭ!" ގޮވަމުން ދާއަޑުއިވެއެވެ. އަހަރެމެން ދެމައިން ގަނެފައިތިބި ބިރުން ބޭރުގައި ހިނގާކަމެއް ބަލައިލަން ނުކެރިފައި ތިބީއެވެ. 40 އަހަރުން މަތިވެފައި އިން އަންހެނަކާއި 14 އަހަރުގެ އަންހެން ދަރިއެއް ރައްކާތެރިކުރާނެ ފިރިހެނެއްގެ އަތެއްނެތި ރޯލަ ރޯލާތިއްބާ ކުއްލިޔަކަށް ވަރަށްބާރަށްޖެހި ގުގުރީގެ އަޑު ފަދައިން އަޑުފައްގަނޑެއް އިވުނެވެ. އެއްފަހަރު ދެފަހަރަކުނޫނެވެ. ބިރުން ފިތްކަނޑައިގެން ނުދިޔައީ ކިރިޔާއެވެ. އެއާއިއެކު ރަށުތެރެއިން މީހުން ރޮއިގަތްއަޑާއި ހަޅޭލަވައިގަތް އަޑު އިވުނެވެ.\nކުއްލިޔަކަށް މީހަކު ދޮރުގައި ތަޅާގަތްއަޑަށް އަހަރެމެން ދިޔައީ ސިއްސައިގެންނެވެ. އަހަރެންނަށް މަންމަގެ ގައިގައި އޮޅުލައިގަނެ ގިސްލަމުން ކުކުރަން ފެށުނެވެ. "ސަންފާ! ސަންފާ! ދަރިފުޅާ! ސުރައްޔާ! ދަރިފުޅާ! މީހަކު މިތާއެބައުޅޭތަ؟" އަހަރެންގެ ބައްޕަ އަނެއްކާވެސް ދޮރުގައި ތަޅައިގަތެވެ. އެތެރެއިން މަންމަ ދުވެފައިގޮސް ތަންޑު ނެއްޓިއެވެ. އަދި ބައްޕަ ގޭތެރެޔަށްވައްދާ އަލުން ތަންޑު އެޅުވިއެވެ. "ހަސަނާ! ކިހިނެއްވީ؟ ކީއްމިވަނީ؟" މަންމަ ބައްޕައާއި ސުވާލު ކުރަންފެށިއެވެ. ބައްޕަވެސް ހާސްވެފައި ހުރިވަރުން ބައްޕައަށް ވާހަކަދެއްކުނީ އިރުކޮޅެއް ފަހުންނެވެ. "ސަންފާ! ދިވެހި ދިދަނެގި ދޯނިން ބަޑިޖަހަނީ! ރަށުގެ ވެރިން އެންގީ އަވަހަށް ގަލުންރާނާފައި ހުރި ގެތަކަށްވަދެ ރައްޔިތުން ސަލާމަތްތެރިކަން ހޯދުމަށް!" ބައްޕަ ބުންޏެވެ.\nރަށުތެރެއިން އަޑުފަށްގަނޑު މަޑުވެލުމުން އެންމެ ކައިރީގައި ގަލުން ރާނާފައި ހުރި ގެޔަށް ބައްޕަ އަހަރެމެން ދެމައިން ގެންދިޔައެވެ. އަދި "އެބަ އަންނަމޭ! ހުޝިޔާރޭ! ނަމަ ނަމަ މިތަނުން އެހެންތާކަށް ނުދައްޗޭ!" ބުނެ ނިކުތީ ބޭރަށެވެ. އަހަރެންނާއި މަންމަ އަނެއްކާވެސް އެކަނިވީއެވެ. ވަށައިގެންވާ މާހައުލަށް އަހަރެންނަށް ނަޒަރު ހިންގާލެވުނީ ދެނެވެ. މުޅި ގޭތެރޭގައި އެހިސާބުގެ އަންހެންވެރިންނާއި ކުޑަކުދިންގެ އިތުރުން މުސްކުޅިން ހިމާޔަތެއްލިބޭތޯ ޖަމާވެފައި ތިއްބެވެ. އެންމެންގެ ލޮލުންތިބީ ކަރުނަ ހިލިފައެވެ. އެންމެންގެ މޫނުމަތިން ފެންނަނީ ހާސްކަމާއި ބިރުގަނެފައިތިބި ކުލަވަރެވެ. ގިސްލުމާއި ކުޑަކުދިން ރޯއަޑުން މުޅި ގޭތެރޭގެ މާހައުލަށް ވަނީ އިތުރު ހާސްކަމާ ބިރުވެރިކަމެއް ގެނުވާފައެވެ.\nއަހަރެން އަތިރިޔަކަށް ދާންވެއްޖެ ކަމުގައިބުނެ މަންމަ ކައިރީގައި ކިޔަންފެށީ އިތުރަށް ކެތްނުވާނެކަން އެނގޭތީއެވެ. އެހާއިރު އަހަރެންނަށް އަތިރިޔަށް ނުގޮސް އިނދެވުނެއްކަމަކު ދެނެއް އަހަރެންނަކަށް ނުވާނެއެވެ. ބައްޕަ އަންނަންދެން މަޑުކުރުމަށް މަންމަ އެދުނު ނަމަވެސް އަހަރެންނަށް މަޑުކުރެވޭވަރަށްވުރެ ގޯހެވެ. އަހަރެންގެ ހާސަރު ކުރުނުކުރުމުން އެންމެފަހުން މަންމަ އަހަރެން ގޮވައިގެން ގޭގެ ވަލުފަރާތުމަގުން ގޮނޑުދޮށައްދާން ހިނގައިގަތެވެ. ނަމަވެސް މަންމަގެ ފައި އޮޅީގައި އެޅުނުގޮތުން ކަހާލައިގެން ވެއްޓުނެވެ. އެއާއެކު އެރި ތަދުން މަންމައަށް ހިނގައިގަންނަން އުނދަގޫވިއެވެ. އެންމެފަހުން އަހަރެން އަތިރިޔަށް އެރެންދިޔައީ އަހަރެމެންގެއާއި އިންވެގެންހުރި ހައްވައްތަގެ ޒުބޭދާ އާއިއެކުއެވެ. އެއީ ޒުބޭދާވެސް ހުރީ އަތިރިޔަށްދާން ބޭނުން ވެފަކަމަށް ވާތީއެވެ.\nވަލުފަރާތު ދޮރުންނުކުމެ އަހަރެމެން ހިނގައިގަތީ މަންމަ ހޭހަންކުރުމަށް ގޭތެރޭގައިތިބި މީހުން އުޅޭތީއެވެ. އަދި އެވަގުތު ދިވެހި ދިދަނެގި އުޅަނދުން ޖަހަމުންގެންދިޔަ ބަޑީގެ އަޑުވެސް ނުއިވޭތީއާއި އެކުއެވެ. ބޮނބިއަޅަންދާމީހުން ފުނަވަލުތެރެއިން ގޮނޑުދަށަށް ކޮށާފައިއޮތް ހަނިމަގުން ދުވަމުން ކަހަލަގޮތަކަށް އާދެއެވެ. އަހަރެމެން އަތިރިޔަށްއެރިގެން އަވަސްވެގަތީ ކުރިންވެސް ހިމާޔަތް ލިބިގަތުމަށް ވަދެތިބި ގެއާއިދިމާލަށެވެ. ގޮނޑުދޮށުން އެއްގަމަށް އެރުނީ ހަމަ ކިރިޔާއެވެ. ބަޑީގެ އަޑުފައްގަނޑުން މުޅި ރަށް ގުގުމާލިއެވެ. ރުއްތަކުގައިތިބި ކާޅުތަކަށް ހީވީ ބިރެއް ފެނުނުހެނެވެ. ރަށްމަތިން އުދުއްސައިގަތީ ނެރެވުނު އެންމެ ބާރަށް އަޑުނެރެ ގޮވަމުންނެވެ. ބަޑިޖަހަންފެށި އަޑާއިއެކު ޒުބޭދާ ދުއްވައިގަތްނަމަވެސް އަހަރެން ހުރިތަނަށް ގައުވިއެވެ. (އަދި ނުނިމޭ)\nވާހަކަ ކިޔަމުންދާ ވަރަކަށް ޝައުގުވެރިކަން އައީ ބޮޑުވަމުން\nމިކަހަލަ ހަގީގީ ކިަތްނމެ ކަމެއް މި ގައުމުން ނެގޭނެ އެފަދަ ވާހަކަތައް އަހަރެމެންނާާ މާބޮޑަށް ގުޅިފަ ސަގާފަތާ އެއްގޮތް ކަންތައް ހުރީމަ ލިބޭ ހިތްހަމަޖެހުން މާބޮޑުވާނެ ނޫންތޯ. ވަރަށް ސަޅީ ވަރަށް ކިޔާހިތްވޭ އަނެއްބައިގެ އިންތާޒުގަ އެބަހުރިން\nރާއްޖޭގެ ތާރީޚްގައި ހިނގާފައިވާ މި ހާދިސާ އޮޅުންފިލުވުމަށް ވާހަކައެއްގެ ގޮތުގައި މި ވާހަކަ އޮތްނަމަވެސް މިއީ ތާރީޚަށް މުހިންމު ރައްޔިތުންނަށް ވަރަށް މުހިންމު ވާހަކައެއް.\nމިއީ މިޒަމާނުގެ ކުދިންނަށް ކިޔާލަން ވަރަށް ރަނގަޅު މުހިންމު ވާހަކައެއް


Nafrathu'ge Bill'ah Libunu Hiyaaluthah Aanmu Kuran Jeheyne: Saudu - Vaguthu\nނަފްރަތުގެ ކުށް މާނަކުރުމަށް ސަރުކާރުން ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހަށް ހުށަހަޅާފައިވާ ބިލް ދިރާސާ ކުރާ ޖުޑިޝަރާ ކޮމިޓީ އަށް ލިބިފައިވާ ޚިޔާލުތައް އާންމު ކުރަން ޖެހޭނެ ކަމަށް މަޖިލިހުގެ ވިލިނގިލި ދާއިރާގެ އަމިއްލަ މެންބަރު ސައުދު ހުސައިން ވިދާޅުވެއްޖެއެވެ.\nސަރުކާރުގެ ފަރާތުން ޖުޑިޝަލް ސާވިސް ކޮމިޝަންގެ ރައީސް އަދި ތުޅާދޫ ދާއިރާގެ މެންބަރު ހިސާން ހުސައިން ހުށަހެޅުއްވި ބިލަށް އާންމުކޮށް ޚިޔާލު ހޯދަން ހުޅުވާލީ މިދިޔަ ހޯމަ ދުވަހުގެ ނިޔަލަށެވެ. އެ މުއްދަތުގައި ގިނަ އަދަދެއްގެ ބަޔަކު ޚިޔާލު ހުށަހަޅާފައިވާ ކަމަށްވެއެވެ.\nމި ބިލާ މެދު އާންމުންގެ ގިނަ ކަންބޮޑުވުންތަކެއް އަމާޒުވީ ބިލުގެ ފުރަތަމަ މާއްދާތައް އޮތް ގޮތުންނެވެ. މި ގޮތުން އިސްލާމް ދީނާ ޚިލާފަށް މީހަކު އުޅޭ ކަމުގެ ތުހުމަތު ކުރުމަކީ ޖިނާއީ ކުށެއްގެ ގޮތުގައި ކަނޑައަޅަން ބިލުގައިވެއެވެ.\nމިއީ ޚިޔާލު ފާޅު ކުރުމާއި ދީނީ ނަސޭހަތް ދިނުމާއި މުންކަރާތްތައް ނަހީ ކުރަން އެންގުމުގެ ހައްގަށް ހުރަސް އެޅޭ ގޮތަށް އޮތް އިބާރާތްތަކެއް ކަމަށް ގިނަ ބަޔަކު ދެކެއެވެ.\nޖުޑިޝަރީ ކޮމިޓީން ރޭ ބޭއްވި ބައްދަލުވުމުގައި ސައުދު ވިދާޅުވީ މި ބިލާ މެދު އާންމު ރައްޔިތުންނާއި ދީނީ އިލްމުވެރިންގެ ހުރި ކަންބޮޑުވުންތައް ލިބުނު އެތައް ޚިޔާލުތަކުން ފެންނަން އެބަ އޮތް ކަމަށެވެ.\nގިނަ ބަޔެއްގެ ކަންބޮޑުވުންތަކެއް އޮތް ބިލަކަށް ވާތީވެ ބިލު ދިރާސާކޮށް ނިންމައި ފާސްކުރުން އަވަސް ކުރަން ފެނިވަޑައިނުގަންނަވާ ކަމަށް ސައުދު ވިދާޅުވިއެވެ. އަދި ކޮމިޓީން ދިރާސާކުރުން އަވަސް ކުރަން ހުރި ވިސްނުން ރަނގަޅު ނޫން ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅިވިއެވެ.\nއެއްވެސް ސިޔާސީ ޕާޓީއަކަށް ނިސްބަތް ނުވާ އަމިއްލަ މެންބަރު ވިދާޅުވި ގޮތުގައި މިހާތަނަށް ކޮމިޓީއަށް ލިބުނު ޚިޔާލުތައް އާންމު ކުރަން ޖެހޭ ކަމުގައި ދެކެވަޑައިގަންނަވައެވެ.\n"ރައްޔިތުންގެ މެދުގައި ކަންބޮޑުވުންތައް އިންތިހާއަށް އެބަ ފާހަގަކުރޭ، ޚިޔާލަށް ހުޅުވާލުމުން ވަރަށް ގިނަ ޚިޔާލު ލިބިގެން ދިޔަ، އެއިން ވެސް އެކަން އެނގިގެން ދިޔަ، ރައްޔިތުން ފޮނުވި ޚިޔާލުތައް އާންމު ކުރަން ވެސް އަޅުގަނޑު ހުށަހަޅަން،" ސައުދު ވިދާޅުވިއެވެ.\nބިލު ދިރާސާ ކުރުމަށް ޓަކައި އޮންލައިންކޮށް ކޮމިޓީ ބައްދަލުވުންތައް ބޭއްވުމުގެ ބަދަލުގައި މަޖިލީހަށް ޖަމާވެ ތިއްބަވައިގެން ކޮމިޓީ ގެންދަން ކޮމިޓީގެ ބައެއް މެންބަރުން އެދިވަޑައިގަތެވެ.\nސައުދު ވެސް އެ ކަމަށް އެދިވަޑައިގަންނަވަމުން އޭނާ ވިދާޅުވީ ކޮމިޓީން ކަމާ ގުޅޭ އިދާރާތަކުގެ އިސްވެރިންނާއި ދީނީ އިލްމުވެރިންނާއި އިންސާނީ ހައްގުތަކަށް ވަކާލާތު ކުރާ ޖަމިއްޔާތަކުގެ ބޭފުޅުންނާ ބައްދަލުކޮށް، ފުޅާ ދާއިރާއެއްގައި މަޝްވަރާ ހިންގަން ޖެހޭ ކަމަށެވެ.\n"އަޅުގަނޑަކަށް ނުފެނޭ އެހާ އަވަސް ކުރާކަށް. ކޮމިޓީއަށް މީހުން ހާޒިރުކޮށް މީގައި ފުޅާ ދާއިރާއެއްގައި މަޝްވަރާ ކުރެވެން ވާނެ. ޚިޔާލު ތަފާތުވުން ކުޑަ ކުރުމަށް ޓަކައި ވެސް މި ކަން އެބަ ކުރަން ޖެހޭ،" ސައުދު ވިދާޅުވިއެވެ.\nރައްޔިތުންގެ ހުރި ކަންބޮޑުވުންތަކަށް ރިއާޔަތްކޮށް ސައުދު ވެސް ގޮވާލެއްވީ ބިލު އަނބުރާ ފޮނުވާލުމަށެވެ. ރަނގަޅު ނިޔަތެއްގައި ބިލު ހުށަހެޅިނަމަ މިހާރު އޮތް ގޮތަށް ބިލު ނާންނާނެ ކަމަށް ވެސް އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ.\nޖުޑިޝަރީ ކޮމިޓީގެ މެންބަރުންގެ އަޣުލަބިއްޔަތުން ރޭ ނިންމީ އަންނަ ހަފުތާގެ ބުރާސްފަތި ދުވަހަށް ކޮމިޓީއަށް ލިބިފައިވާ ޚިޔާލުތައް ދިރާސާކޮށް ނިންމުމަށެވެ. ޚިޔާލުތައް ދިރާސާ ކުރުމަށް ފަހު ދެން ކޮމިޓީން ކުރިއަށް ދާނެ ގޮތެއް ފާސް ކުރުމަށެވެ.\nއެ ގޮތަށް ފާސްކުރަން ވެސް ކޮމިޓީގެ ބައެއް މެންބަރުންގެ ކަންބޮޑުވުން އޮތެވެ. އެއީ އެ ސުންގަޑިއެއްގެ ގޮތުގައި ކަނޑައަޅަނީ އެ ދުވަހަށް ބިލު ނިންމައި މަޖިލީހުގެ މިހާރު ހިނގާ ދައުރުގެ ކުރިން ބިލު "އަވަސް އަރުވާލާފައި" ފާސް ކުރުމަށް ކަމަށް ވިދާޅުވެއެވެ.\nޖޫން 25, 2021 10:58\nތިޔަ ބިލް ފާސް ކުރުމަށް ރައީސް ސޯލިހް ދެއްވާ ޚާއްޞަ ސަމާލު ކަން އިތުރުވުމާި، އެމް.ޑީ.ޕީގެ ބާރު އެޅުމާއެކު، ޢާއްމު ކުރާނެ ކަމަށް ބޮޑަށް ބެލެވެނީ ދީނާ ދެކޮޅު ޚިގާލުތައް އެކަނި ކަމަށް ބެލެވޭ. ބޭނުމަކީ ރައްޔިތުން ބޭނުންވަނީ ލާދީނިއްޔަތަށް ބާރުލިބޭ ބިލެއް ފާސްކުރަންކަން. ތިޔައީ އަބަދުވެސް ނަޝީދު ބޭނުންވާ ގޮތް. މާތްﷲ އަޅަމެނަށް ހެޔޮގޮތް މިބްވަރު ކުރައްވާނެ. މުސްލިމުން ވަކީލު ކުރަނީ ﷲ އަށް. އަހަރެމެންނަށް ﷲ ފުދޭ.


LIVE: Gina Gaumuthakuge Haalath Rangalhuvumaai Dhimaa Ah - Vaguthu\n1 މަސް ކުރިން ( ސެޕްޓެމްބަރު 26, 2021 )\nއުމުރުން ދުވަސްވީ މީހުންނަށް ފައިޒާގެ ތިން ވަނަ ވެކްސިނެއް ޖަހަން ހުއްދަދީފި.\nUmurun Dhuvasvee Meehunnah Pfizer Ge3Vana Vaccineh Jahan Huhdha Dheefi https://t.co/fjhSsvnfhM\n— Vaguthu Online (@VaguthuOnline) September 26, 2021\nކޮވިޑް-19 ކޮންޓްރޯލް ކުރުމަށް މިވަގުތު ކުރެވެން އޮތް ކަމަކީ ވެކްސިން ފުރިހަމަ ކުރުމެވެ. ތަފާސް ހިސާބުތަކަށް ބަލާއިރު 3.4 ބިލިއަން މީހުން ވެކްސިންގެ ފުރަތަމަ ޑޯޒް ޖަހައިފިއެވެ. 2.5 ބިލިއަން މީހުން ވެކްސިންގެ ދެޑޯޒް ފުރިހަމަ ކޮށްފިއެވެ. އެއީ ދުނިޔޭގެ އާބާދީއަށް ބަލާއިރު %32.8 މީހުންނެވެ.\nގިނަ ބަޔަކަށް ވެކްސިން ދެވިފައި ވާއިރު މިހާރު ކޮވިޑަށް ފައްސިވާ މީހުންގެ އަދަދު ވެސް ގިނަ ގައުމުތަކުގައި އަންނަނީ މަދުވަމުންނެވެ. އިއްޔެ ދުނިޔެ އިން ކޮވިޑަށް ފައްސިވީ 380000 މީހުންނެވެ. އިއްޔެ އަކީ ފާއިތުވި ތިން މަސް ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ވެސް ދުނިޔެ އިން އެންމެ މަދު ބަޔަކު ކޮވިޑަށް ފައްސިވި ދުވަހެވެ. އިއްޔެ ކޮވިޑް ޖެހިގެން ދުނިޔެ އިން މަރުވި މީހުންގެ ޖުމްލަ އަދަދަކީ 5900 އެވެ. އިއްޔެ އަކީ މިދިޔަ އަހަރުގެ އޮކްޓޯބަރ މަހަށް ފަހު ދުވާލަކު މަރުވާ މީހުންގެ އަދަދު މިހައި ދަށަށް ދިޔަ ފުރަތަމަ ފަހަރެވެ.\nވެކްސިން ގިނަ ބަޔަކަށް ދޭން ފެށުމުން ހާލަތު ރަނގަޅު ވަމުން އަންނަ ކަމުގެ ނިޝާންތައް ފެންނަމުން ދިޔަ ނަމަވެސް އަދި ވެސް ބިރުވެރިކަން ބޮޑެވެ. ވެކްސިން ދެވެމުންދާ ސްޕީޑް ލަސްވުމުން ވެކްސިނަށް ނުގުޑާ ވަރުގެ ވޭރިއަންޓެއް އުފެދިގެން ހިނގައިދާނެ ކަމުގެ ކަންބޮޑުވުން ސައިންސްވެރިންގެ މެދުގައި އެބައޮތެވެ. އެފަދަ ހާލަތެއް ކުރިމަތިވެއްޖެނަމަ އެއީ އަނެއްކާވެސް ކުރި މަސައްކަތް ސުމަކުން ފަށަން ޖެހުނީއެވެ. އެހެންކަމުން ސައިންސްވެރިން ތަކުރާރުކޮށް އިލްތިމާސް ކުރަމުން ގެންދަނީ ވީއެންމެ އަވަހަކަށް ވެކްސިން ފުރިހަމަ ކުރުމަށެވެ.\nBREAKING | Ithuru 126 Meehaku Covid Ah Fassi Vejjehttps://t.co/RUygB3bT2n\n— Vaguthu Online (@VaguthuOnline) September 25, 2021


Flying school hingan Gan Airport aai eku soi kohfi\nފްލައިން ސްކޫލް ހިންގަން އައްޑޫ ގަން އިންޓަނޭޝަނަލް އެއާޕޯޓާއެކު ސޮއި ކުރުމަށް ބޭއްވި ރަސްމިއްޔާތުގެ ތެރެއިން --- ފޮޓޯ: އައިލެންޑް އޭވިއޭޝަން\nއައިލެންޑް އޭވިއޭޝަނާއި މޯލްޑިވްސް ނެޝަނަލް ޔުނިވަސިޓީ (އެމްއެންޔޫ) ގުޅިގެން އުފައްދާފައިވާ ޖޮއިންޓް ވެންޗާ ކުންފުނިން ހިންގަން ނިންމާފައިވާ ފްލައިން ސްކޫލު އައްޑޫ ސިޓީގެ ގަމުގައި ހިންގުމަށްޓަކައި ގަން އިންޓަނޭޝަނަލް އެއާޕޯޓާ އެކު މިއަދު އެއްބަސްވުމެއްގައި ސޮއިކޮށްފި އެވެ.\nގަން އެއާޕޯޓުގައި މިއަދު ބޭއްވި ރަސްމިއްޔާތެއްގައި ޖޮއިންޓް ވެންޗާ ކުންފުނީގެ ފަރާތުން ސޮއި ކުރެއްވީ އައިލެންޑް އޭވިއޭޝަންގެ މެނޭޖިން ޑިރެކްޓަރު މުހައްމަދު މިހާދެވެ. ގަން އިންޓަނޭޝަނަލް އެއާޕޯޓުގެ ފަރާތުން ސޮއި ކުރެއްވީ އެ ތަނުގެ މެނޭޖިން ޑިރެކްޓަރު ގައިސް ނަސީރެވެ.\nސޮއިކުރުމުގެ ރަސްމިއްޔާތުގައި ނައިބު ރައީސް ފައިސަލް ނަސީމާއި އައްޑޫ ސިޓީގެ މެޔަރު އަލީ ނިޒާރުގެ އިތުރުން އެންއެންޔޫގެ ވައިސް ޗާންސެލަރު ޑރ. މުހައްމަދު ޝަރީފް ވެސް ބައިވެރިވެވަޑައިގެންނެވި އެވެ.\nއެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން ގަން އެއާޕޯޓްގައި ހުރި ހެނގަރާއި އޮފީސް އިމާރާތެއް ޓްރެއިނިން ސްކޫލްގެ ބޭނުމަށް ކުއްޔަށް ހިފާނެ ކަމަށް އައިލެންޑް އޭވިއޭޝަނުން ބުނެ އެވެ. އަދި ފްލައިން ސްކޫލްގެ ކިޔެވުން މިއަހަރު ފަހުކޮޅު ފެށުމަށް މަސައްކަތް ކުރަމުންދާ ކަމަށްވެސް ބުނެފައިވެ އެވެ.\nފްލައިން ސްކޫލަށް ކުދިން ވެއްދުމުގައި އެކި ސަބަބުތަކާ ހެދި ޕައިލެޓް ޓްރޭނިން މެދުކެނޑިފައިވާ ދަރިވަރުންނަށް އިސްކަންދޭ ގޮތަށް ސަރުކާރުން ވަނީ ހަމަޖައްސާފައިވާ ކަމަށާއި ޕައިލެޓުން ތަމްރީނުކުރުމުގެ އިތުރުން އޭވިއޭޝަން ދާއިރާގެ އެހެނިހެން ތަމްރީންތައްވެސް ސްކޫލުގައި ހިންގާނެ ކަމަށް އައިލެންޑް އޭވިއޭޝަނުން ބުނެ އެވެ.\nއައްޑޫ ގަން އިންޓަނޭޝަނަލް އެއާޕޯޓުގައި ފްލައިން ސްކޫލު ހިންގަން އުފެއްދި ޖޮއިންޓް ވެންޗާ ކުންފުންޏަކީ ސަރުކާރުގެ 100 ޕަސެންޓު ހިއްސާ އޮންނަ ކުންފުންޏެކެވެ.\nފްލައިން ސްކޫލުގެ ދަރިވަރުންގެ އިންހައުސް ކްލާސްތައް ވެސް ކުރިއަށް ގެންދިއުމަށް ހަމަޖައްސާފައިވަނީ އައްޑޫގައި ހުންނަ އެމްއެންޔޫގެ ކެމްޕަސް ގައެވެ.\nއޭއޭއޭ އައިގެ 178 ދަރިވަރުންނަށް ތަފާތު މައްސަލަތައް ކުރިމަތިވެ ކިޔެވުން މެދުކެނޑިފައި އޮންނަތާ އެތައް މަހެއް ވަނީ ވެފަ އެވެ. ރައީސް އިބްރާހީމް މުހައްމަދު ސޯލިހް މިމަހުގެ 10 ވަނަ ދުވަހު ވަނީ އޭއޭއޭގެ ދަރިވަރުންނާ ބައްދަލުކުރައްވާ ޑިސެމްބަރުގައި ދަރިވަރުންގެ ކިޔެވުން ފެށޭނެ ގޮތް ހަމަޖައްސަވައި ދެއްވާނެ ކަމުގެ ޔަގީންކަން ވެސް ދެއްވާފަ އެވެ.\nގަން އިންޓަނޭޝަނަލް އެއާޕޯޓް ފައިސަލް ނަސީމް ގައުމީ ޔުނިވާސިޓީ + އައިލެންޑް އޭވިއޭޝަން މޯޑިވްސް ސިވިލް އޭވިއޭޝަން އޮތޯރިޓީ މިނިސްޓްރީ އޮފް ޓްރާންސްޕޯޓް އެންޑް ސިވިލޭވިއޭޝަން އަލީ ނިޒާރު


Ran vana eh, kurimaguge scientist eh\nއޯލެވެލްގެ އިމްތިހާނުގެ ނަތީޖާ ދޫކުރަން ފެށީ މި މަހުގެ ކުރީކޮޅު އެވެ. ނަތީޖާތައް ލިބުމާއެކު ސްކޫލުތަކުން ރަންވަނަތައް ހާސިލްކުރި ކުދިންނަށް މަރުހާބަ ކިޔަމުން ދިޔަ އެވެ. އޭގެ ތެރެއިން އެންމެންގެ ސަމާލުކަން ހުއްޓުނީ ކެމިސްޓްރީން "އޭ ސްޓާ" އެއް ހޯދި ދަރިވަރަކަށެވެ. އެ ދަރިވަރު މުޅި ދުނިޔެއިން ރަން ވަނައެއް ހޯދުމުންނެވެ. އޭގެ ސަބަބުތައް ބައިވަރެވެ؛ ހއ. އިހަވަންދޫއަށް އުފަން ރަޔާން ރިޔާޒް އަބްދުލް ވާހިދަކީ އުމުރުން އެންމެ 10 އަހަރުގެ ކުއްޖެކެވެ. ކިޔަވަނީ ހުރަވީ ސުކޫލްގެ ގްރޭޑް ފަހެއްގަ އެވެ. ހާއްސަ އެހީއަށް ބޭނުންވާ ރަޔާން، އެންމެ 10 އަހަރުގައި އެހާ ބޮޑު ކާމިޔާބީއެއް ހޯދުމުން މުޅި ރާއްޖޭގެ ސަމާލު ކަމަށް އައީ އެވެ. މުޅި ގައުމުގެ "ސްޕޮޓްލައިޓް" ރަޔާނަށް އެޅުނެވެ.\nކެމިސްޓްރީއަކީ ސައިންސާއި ގުޅިފައިވާ ވަރަށް "ޓްރިކީ" މާއްދާއެކެވެ. ވަރަށް ގިނަ އެއްޗެހި ދަސް ކުރަން ޖެހޭ މާއްދާ އެކެވެ. ރަޔާން އާއި ވާހަކަދައްކާލުމުން އެނގެނީ އެ ވަރުގަދަ އިލްމުގެ ތެރެއަށް އޭނާއަށް ވަދެވުނީ އޭނާ އުޅެ ބޮޑުވި މާހައުލުން ކަމެވެ. ރަޔާންގެ މަންމަ، އައިޝަތު ޔުމްނާ އަކީ ހުރަވީ ސުކޫލްގެ ޓީޗަރެކެވެ. ކިޔަވައި ދެނީ ސައިންސާއި ކެމިސްޓްރީ އެވެ. ރަޔާންގެ ހިތާއި ސިކުނޑީގެ ހުރިހާ ޝައުގެއް ކެމިސްޓްރީއަށް ދޫކޮށްލެވުނީ އެހެން ވެގެނެވެ. އޭނާ ބޮޑުވެގެން ވާން ބޭނުންވަނީ ވެސް ސައިންޓިސްޓަކަށެވެ. އަދި މިހާރު އެންމެ ބޭނުންވަނީ އޭނާގެ އަމިއްލަ ސައިންސް ލެބެކެވެ.\nކެމިސްޓްރީއިން އޭ ސްޓާ ހޯދި ރަޔާން ރިޔާޒް އަބްދުލް ވާހިދު\nރަޔާން އޯލެވެލް އިމްތިހާންގައި ބައިވެރި ކުރުވި ގޮތް އެނާގެ ޔުމްނާ ކިޔައިދިނެވެ؛ ޔުމްނާ ބުނި ގޮތުގައި ރަޔާން ކެމިސްޓްރީއަށް ޝައުގުވެރިވާލެއް ބޮޑު ކަމުން ޓެސްޓްކޮށްލަން ފުރަތަމަ ޕާސްޓް ޕޭޕަރެއް ދިނީ އެވެ. އަދި އެ ޕޭޕަރު ވަރަށް ރަނގަޅަށް ރަޔާން ހަދާފައި އޮތުމުން ދެން އިމްތިހާނުގައި ބައިވެރި ކޮށްލަން ވިސްނީ އެވެ. އެހެންވެ މިދިއަ ލޮކްޑައުންގެ ބޭނުން ހިފައު އެކަމަށް ތައްޔާރުވާން ފެށީ އެވެ.\n"ރަޔާންގެ ނޮލެޖް ހުރީމަ އަސްލު ރަޔާން ޕާފޯމް ކުރާގޮތް ބަލައިލަން ބައިވެރި ކުރުވީ. އޯޓިސްޓިކް ކުއްޖެއް ވީމަ އެއްތަނުގަ މަޑުން އިންނަން ވެސް އުނދަގޫ ވާނެ. އެހެންވެ ހަމަ ހިތަށް އެރީ އިމްތިހާނުގައި ބައިވެރި ކޮށްގެން ކިހިނެއްބާއޭ ޕާފޯމް ކުރާނީ. ޓެސްޓްކޮށްލަން ދިނީ ފުރަތަމަ ޕާސްޓް ޕޭޕަރެއް. ވަރަށް ރަނގަޅަށް ހެދީ. އެހެންވެ ދެން އިމްތިހާނަށް ތައްޔާރު ކުރަން ފެށީ،" ޔުމްނާ ކިޔައިދިނެވެ.\nކެމިސްޓްރީއިން އޭ ސްޓާ ހޯދި ރަޔާން ރިޔާޒް އަބްދުލް ވާހިދު -- އަވަސް ފޮޓޯ: އަހުމަދު އަޝްހާދު އަބްދުﷲ\nމަންމައަކީ ކެމިސްޓްރީ ޓީޗަރެއް ނަމަވެސް ރަޔާންގެ ކިޔެވުމުގެ ގިނަ މަސައްކަތް ކުރަނީ އޭނާ އަމިއްލައަށެވެ. އަމިއްލައަށް އިންޓަނެޓުން އެއްޗެހި ސާޗް ކޮށްގެން، އާ އެއްޗެހި ދަސް ކުރުމަށް ރަޔާން އަބަދުވެސް ޝައުގުވެރިކަން ހުރެ އެވެ. މަންމަ ކިޔަވައިދޭން ގެންގުޅޭ ފޮތްތައް އަބަދުވެސް ބަލައި، ކިޔައި ވެސް ހަދަ އެވެ.\nރަޔާންގެ މަންމަ ބުނާ ގޮތުގައި ރަޔާން އަކީ ވަރަށް މޮޅު ކުއްޖެކެވެ. ކުޑައިރުން ފެށިގެން ވެސް ރަޔާން ކިޔެވުމަށް ހާއްސަ ސަމާލު ކަމެއް ދެއެވެ. އަދި ވަރަށް މޮޅެވުމުގެ އިތުރުން އާ އެއްޗެއްސާއި ކަންކަން ދަސްކުރަން މަސައްކަތް ކުރެ އެވެ. އަބަދުވެސް ފޮތްތަކާ ވަރަށް ރައްޓެއްސެވެ. ކެމިސްޓްރީން ނޫން އެހެން މާއްދާތަކުން ވެސް ރަޔާން މަތީ ނަތީޖާ ހޯދަ އެވެ.\nމާ ގިނަ ވާހަކައެއް ނޯންނަ ރަޔާން ބުނި ގޮތުގައި އޭނާއަށް ދުނިޔޭގެ ރަން ވަނަ ލިބުމުން ރައީސް އިބްރާހިމް މުހައްމަދު ސޯލިހު ބައްދަލު ކުރެއްވުމާއި ހަދިޔާއަކަށް ލެޕްޓޮޕެއް ދެއްވުމުން ވަރަށް އުފާވި އެވެ. އަދި ރަޔާންއަކީ މޮޅު ކުއްޖެއް ކަމަށް ރައީސް ވިދާޅުވުމުން މާ އުފާވި އެވެ.\nރައީސް ވަނީ ފުލުހުންގެ އިދާރާއަށް ޒިޔާރަތްކޮށް އެ އިދާރާގެ ފޮރެންސިކް ލެބްވެސް ބަލާލާފަ އެވެ.\n"ޕޮލިސް ބޭފުޅުން ވެސް ބުނީ ވަރަށް މޮޅޭ! އެ ލެބް ބަލާލާފަ އެތާނގައި އަޅުގަނޑު އެކްސްޕެރިމެންޓެއް ހެދީ. ލެބްގައި ކޮމިޓޮގްރަފިކްއެއް ހެދީ. އެތަނުގައި އަޅުގަނޑަށް ނޭނގޭ އެއްޗެއް ނެތް. ހުސް އެނގޭ އެއްޗެހި ހުރީ،" ރަޔާން ހީނލި އެވެ.\nރަޔާން ގަބޫލު ކުރާގޮތުގައި ކެމިސްޓްރީން މިހާރު ވަރަށް މޮޅު ކުއްޖަކަށް ވެވިއްޖެކަން ސާބިތުވެއްޖެ އެވެ. އެހެންވެ ދެން ބޭނުންވަނީ ހިސާބުން މޮޅު ކުއްޖަކަށް ވާށެވެ. އޭގެ މާނައަކީ ހިސާބު މާއްދާއިން ރަން ވަނައެއް ހޯދާށެވެ. ރަޔާންގެ މަންމަ ގަބޫލު ކުރާ ގޮތުގައި މިހާރު ވެސް ރަޔާން އެ މާއްދާއިން ހޯދާ ނަތީޖާ ވަރަށް ރަނގަޅެވެ.\n"ރަޔާން ބޭނުން ވެއްޖިއްޔާ ކޮށްދޭނަން. އަދި ހިސާބުން އެގޮތަށް [އޯލެވެލް] އެގްޒާމް ހަދަން ތައްޔާރެއް ނުކުރަން. އަސްލު ރަޔާން ކުރާނީ އަމިއްލައަށް ބޭނުން ވެގެން. މިވަގުތު އަދި އެގްޒާމްގައި ބައިވެރި ކުރާކަށް ނޫޅެން. އެކަމަކު ކިޔަވައިދޭނަން ބޭނުން ވެގެން އުޅެންޏާ،" ޔުމްނާ ބުންޏެވެ.\nރަޔާނަކީ އެކެޑެމިކް ގޮތުން ހުރިހާ މާއްދާއަކުން ވެސް ތޫނުފިލި ކުއްޖެކެވެ. ވަރަށް އަވަހަށް ކަންކަން ދަސްކުރެ އެވެ. ކިޔެވުމުގައި ވިސްނުން ހުންނަނީ އެ ލެވެލްގެ ކުދިންނަށް ވުރެ މާމަތިންނެވެ. ކުރާހިތްވާ ކަންކަމުގެ މައުލޫމާތު އެއްކޮށް، ކަންތައްތައްވާ ގޮތް ބަލައި ހެދުމަކީ ރަޔާން އަބަދު ވެސް ކުރާ ކަމެކެވެ. އާ ކަންކަން ދަސްކުރަން ބޭނުންވެ އެވެ.\nމޮޅު ކުއްޖަކަށް ވާން ބޭނުންވާ ކުދިންނަށް ރަޔާން ވަނީ ނަސޭހަތެއް ވެސް ދީފަ އެވެ. ރަޔާން ބުނާ ގޮތުގައި މޮޅުވާން ބޭނުންނަމަ ގިނައިން ފޮތް ކިޔާށެވެ. ނޭނގޭ އެއްޗެހި އޮޅުންފިލުވާށެވެ ޓީޗަރުންނާ މައިންބަފައިންގެ ބަސް އަހާށެވެ. އެގޮތުގައި ކުރިޔަށްދާ ކުދިންނަށް ކާމިޔާބު ވާނެ އެވެ.\nއޯ ލެވެލާއި އޭ ލެވެލް މޭ / ޖޫން އަށް\nއަންވެއިލިން ވިޝަންސް: ބަލައެއް ނުނިމުނޭ!\nތަކަންދޫ އާނޯލްޑްގެ ބާރުގަދަ މެސެޖެއް!


Kakulu hulhu badhalu kuraa operationah assandha in bodu baeh dheyne: ADK\nކަކުލުހުޅު ބަދަލުކުރާ އޮޕަރޭޝަނަށް އާސަންދައިން ބޮޑު ބައެއް ދޭނެ: އޭޑީކޭ\nއޭޑީކޭއިން ކުރާ ކަކުލު ހުޅު ބަދަލުކުރުމުގެ އޮޕަރޭޝަނަށް ހޭދަވާ ފައިސާގެ ބޮޑު ބައެއް އާސަންދައިން ހަމަޖެހިފައިވާކަމަށް އޭޑީކޭއިން މިއަދު ބުނެފިއެވެ.\nއޭޑީކޭގައި މިއަދު ބޭއްވި ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުމުގައި ވާހަކަދައްކަވަމުން އެހޮސްޕިޓަލުގެ މެނޭޖިން ޑިރެކްޓަރު އަހުމަދު އަފްއާލް ވިދާޅުވީ، އޭޑީކޭއިން މީގެ ކުރިން ކަކުލު ހުޅު ބަދަލުކުރުމުގެ އޮޕަރޭޝަނަށް އެކަނި ވެސް 40،000 އަށްވުރެ ގިނަ ރުފިޔާ ނަގާ ކަމަށެވެ.\nއަފްއާލް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި އެ އޮޕަރޭޝަނަށް މިހާރު ކަނޑައަޅާފައިވާ ޕެކޭޖުގެ އަގަކީ 63،500ރ. އެވެ. އޭގެ ތެރެއިން އާސަންދައިން ދޭނީ 60،000ރ. އެވެ. އެހެންވެ ބަލި މީހާގެ އަތުން ދައްކަން ޖެހޭނީ 3500ރ. ކަމަށް އައްފާލު ވިދާޅުވިއެވެ.\nއަދި އެހެން ހޮސްޕިޓަލުތަކުގައި ވެއިޓިން ލިސްޓުގައި ގިނަ ދުވަސްތަކެއް ވެފައި ތިބި މީހުން ވެސް އޭޑީކޭއަށް ދިއުމުން އެމީހުންގެ ސާޖަރީ އަވަސްކުރުމަށް ފުރުސަތު ލިބިގެންދާނެ ކަމަށް ވެސް ވިދާޅުވިއެވެ.\nއާސަންދައިން އަންނަނީ ޓްރީ ޓޮޕާއި މެޑިކާ ހޮސްޕިޓަލާ ގުޅިގެން ވެސް ކަކުލު ހުޅު ބަދަލުކުރުމުގެ މަސައްކަތް ކުރަމުންނެވެ. ނަމަވެސް އެ ދެ ތަނުގައި އެކަން ކުރަނީ އައިޖީއެމްއެޗްގައި ކަކުލު ހުޅު ބަދަލުކުރަން ބޭނުންވާ މީހުންގެ ވެއިޓިން ލިސްޓް ކުޑަކުރުމަށެވެ.


Dhulun Nikuiy Huthuru Bas Thakaai Eku Rayyithun Ge Ithubaaru Ali Waheedh Ah Gehlihjje!\nދުލުން ނިކުތް ހުތުރު ބަސްތަކާއި އެކު ރައްޔިތުންގެ އިތުބާރު އަލީ ވަހީދަށް ގެއްލިއްޖެ!\nޓޫރިޒަމް މިނިސްޓަރުގެ މަގާމު އަލީ ވަހީދަށް ރައީސް އިބްރާހީމް މުހައްމަދު ސޯލިހު ދެއްވުމުންވެސް ގިނަ ބަޔަކު އަލީ ވަހީދަށް އެ މަގާމު އަދާ ކުރެވިދާނެތޯ ސުވާލު އުފެއްދިއެވެ. ނަމަވެސް އަލީ ވަހީދު މީހުންގެ އެ ފާޑުކިއުންތަކަށް ބީރު ކަންފަތެއް ދިނުމަށްފަހު މަސައްކަތައިގެ ކުރިޔަށް ދިޔައީއެވެ. އިސާހިތަކު ފަތުރުވެރިކަމުގެ ސިނާއަތުގައި ތިބި އެތައް ބައެއްގެ ލޯތްބާއި އިތުބާރު އަލީ ވަހީދަށް ލިބުނެވެ.\nޒުވާން އުމުރުގައި ޓޫރިޒަމް މިނިސްޓަރަކަށް ވަޑައިގެންނެވި އަލީ ވަހީދުގެ ހީވާގި ވާހަކައާ ފަތުރުވެރިކަމުގެ ސިނާއަތުގައި މަސައްކަތް ކުރާ އެންމެ އާދައިގެ މުވައްޒަފު މީހާއާ ވެސް ބައްދަލު ކުރެވޭނެ ކަމަށް އަލީ ވަހީދު ވިދާޅުވެ ދެއްކެވި ވާހަކަފުޅުތައް ވެގެން ދިޔައީ އެ ސިނާއަތުގައި މަސައްކަތް ކުރަމުން އަންނަ މުވައްޒަފުންނަށް ލިބިގެން ދިޔަ ހިތްވަރަކަށެވެ. ރިސޯޓުތަކުގައި މުވައްޒަފުން ގެންގުޅެމުން އަންނަ ގޮތާއި މުސާރައާ ސާވިސް ޗާޖުގެ ކަންކަން ހައްލުވެގެން ދާނެ ކަމަށް މުވައްޒަފުން ތިބީ ހީކޮށްގެންނެވެ.\nނަމަވެސް ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުމެއްގައި ސާވިސް ޗާޖާއި ގުޅިގެން އަލީ ވަހީދު ދެއްކެވި ވާހަކައަކާއި ގުޅިގެން އަލީ ވަހީދު ހޫނު ފެނަށް ވެއްޓުނެވެ. ނަމަވެސް ބައެއް ސިޔާސީ ފަރާތްތަކާއި އަދި ވަކިން ހާއްސަކޮށް އެމްޑީޕީގެ ރައީސް، ރައީސް މުހައްމަދު ނަޝީދު އަލީ ވަހީދުގެ ދިފާއުގައި ތެދުވުމުން އަލީ ވަހީދުގެ ގިރުވާން ކޮޅަށް އަނެއްކާވެސް ޖެހުނެވެ. އެއާއެކު ފަތުރުވެރިކަމުގެ ސިނާއަތުގައި މަސައްކަތް ކުރާ މުވައްޒަފުންގެ ކިބައިންނާއި އާއްމު ރައްޔިތުންގެ ކިބައިން ސާވިސް ޗާޖާއި ގުޅޭ ގޮތުން ދެކެވުނު ވާހަކަތަކަށް އަލީ ވަހީދު މައާފަށް އެދިވަޑައިގަތެވެ.\nއެކަމުން އަލީ ވަހީދު އަރައިގަނެ މީޑިއާތަކާއި ވެސް ގުޅުން ބަދަހި ކުރަމުން ދަނިކޮށް ދުނިޔޭގައި ހަލުވިކަމާއި އެކު ކޮރޯނާ ވައިރަސް ފެތުރެން ފެށިއެވެ. އަދި ދިވެހި ސަރުކާރުންވެސް އެކަމުގެ ސަމާލުކަމަށް އައިސް ކޮންމެ ދުވަހަކާއި ކޮންމެ ރެއަކު އެކަމުގެ މަޝްވަރާތައް ކުރަމުން ދިޔައެވެ. އެ ދުވަސްވަރު ހެލްތު މިނިސްޓަރު އަމީންގެ ބޮލުން "ދުން" އަރަމުން ދިޔައިރު އަމީންއާއެކުގައި މަސައްކަތް ކުރާ ޓިމުގެ އިސް ބޭފުޅެއްގެ ގޮތުގައި ހުންނެވީ ޓޫރިޒަމް މިނިސްޓަރު އަލީ ވަހީދެވެ. ރެއާ ދުވާލު މި ދެބޭފުޅުން މަސައްކަތް ކުރައްވަމުން ގެންދެވީ ކޮރޯނާ ވައިރަސް ރާއްޖެ އައުމާއ ދެކޮލަށް ކުރެވެން ހުރި ހުރިހާ މަސައްކަތެއް ކުރުމުގައެވެ. މި މަސައްކަތާއި އެކު އަލީ ވަހީދުގެ އަގު އިތުރަށް އަރައިގެން ދިޔައެވެ.\nނަމަވެސް އަރައިގެން ދިޔަހާ ބާރު މިނުގައި އަލީ ވަހީދުގެ އަގު އާއްމުންގެ ކުރިމަތީގައި ވެއްޓިގެން ދިޔައީވެސް އެހާމެ ބާރަށެވެ. އެއީ ރޭ ސޯޝަލް މީޑިއާގައި އާއްމުވެގެން ދިޔަ އޯޑިއޯ ކްލިޕުތަކެއްގެ ސަބަބުންނެވެ. އަލީ ވަހީދުގެ ދުލުން މިނިސްޓަރުންނަށް އިޝާރާތް ކުރައްވާ ވިދާޅުވި ހުތުރު ބަސްތަކުން އާއްމު ރައްޔިތުން އަލީ ވަހީދަށް "ވައްސަލާމް" ކިޔައިފިއެވެ.\nމިހާތަނަށް ހަތަރު އޯޑިއޯއެއް ލީކްވެފައިވާއިރު މި އޯޑިއޯތަކުގައި އަލީ ވަހީދު ވާހަކަދައްކަވަމުން ގެންދެވީ އޭނާގެ ގާތް އެކުވެރިއެއް ކަމަށްވާ ޔޫތު މިނިސްޓްރީގެ ސްޓޭޓް މިނިސްޓަރު އައްސަދު އަލީ (އަޑުބަރޭ)އާއެވެ. އެންމެ ފުރަތަމަ ލީކުވި އޯޑިއޯގައި އަލީ ވަހީދު ހުތުރުބަހުން ވާހަކަދެއްކެވީ ހެލްތު މިނިސްޓަރު އަމީނަށް އިޝާރާތް ކުރައްވައެވެ. ކޮރޯނާ ވައިރަސް އިން ރައްކާތެރިވުމުގެ ފިޔަވަޅުތައް އެޅިއިރު ވެސް އަމީން ބެއްލެވީ މީޑިއާ ސްޓަންޓްތަކުން މަޝްހޫރުވެ، ކްރެޑިޓް ނެންގެވޭތޯ ކަމަށް އަލީ ވަހީދު ވިދާޅުވިއެވެ.\nޓްރާންސްޕޯޓު މިނިސްޓަރު އައިޝަތު ނަހުލާއަށް ވެސް އަލީ ވަހީދު ގުޅުއްވިއެވެ. ނަހުލާއަށް ގުޅުއްވާ އޭނާ ވިދާޅުވީ ގުޅާލީ "މިސް"ވެގެން ކަމަށެވެ. ރައްދުގައި ނުހަލާ ވިދާޅުވަނީ "މިއަދު އިރުއެރީ ކޮން ކޮޅަކުންތޯ"އެވެ. އަދި އެއަށްފަހު ނަހުލާއަށްވެސް ބޭ އަދަބީކޮށް އަލީ ވަހީދު ވާހަކަދައްކަވާފައިވެއެވެ. ނަހުލާއަކީ ޖުމްހޫރީ ޕާޓީގެ ލީޑަރު ގާސިމް އިބްރާހީމްގެ އަނބިކަނބަލުންނެވެ. އަލީ ވަހީދަކީ އެޕާޓީގެ ރައީސްއެވެ.\nޓޫރިޒަމް މިނިސްޓްރީގައި ތިއްބެވި ސިޔާސީ ބޭފުޅުން އަލީ ވަހީދުގެ ދިފާއުގައި ނިކުންނަވާ އެފަދައިން ކަންކަން ކުރަމުން ގެންދަނީ ހަޖަމު ނުވެގެން ކަމަށް އަންނަނީ ވިދާޅުވަމުންނެވެ.\nއަދި ހުދު އަލީ ވަހީދުވެސް ވަނީ އެ އޯޑިއޯއަކީ ސައްހަ އޯޑިއޯއެއް ނޫން ކަމަށް ވިދާޅުވެފައެވެ. ނަމަވެސް ސައްހަ ނުވާ ސަބަބެއް އަލީ ވަހީދަށް އޮޅުން ފިލުވައި ދެވިފައެއް ނުވެއެވެ. ކޮންމެއަކަސް އެ އޯޑިއޯއަކީ ސައްހަ އޯޑިއޯއަކަށް ނުވި ނަމަވެސް ރައްޔިތުން ކުރިމަތީ އަލީ ވަހީދު ދައްކަވާ އެއްވެސް ވާހަކައެއްވެސް މީގެފަހުން ސައްހަ ނުވާވަރަށް އިތުބާރު ގެއްލިއްޖެއެވެ.


Enmme Kamiyaabeee Kon vathharehgge Kaivenyye? | #Dhiislam\nއެންމެ ކާމިޔާބީ ކޮންވައްތަރެއްގެ ކައިވެންޏެއް؟\n10 months ago |9comments| May 13, 2017\nކައިވެންޏަކީ ކާމިޔާބު ޒަވާޖީ ޙަޔާތެއް ފެއްޓުމަށްޓަކައި، ދީނީ ހަމަތަކުގެ މަތިން، އަންހެނަކާއި ފިރިހެނެއްގެ ދެމެދުގައި ކުރެވޭ ޢަޤުދެކެވެ. އަދި އެއަށްފަހު ދެފަރާތުގެ ޒިންމާތަކާއި ވާޖިބުތައް އަދާކުރުމުގައި ދެމިތިބުމެވެ. ނަމަވެސް އަޅުގަނޑުމެންގެ ތެރޭގައި ގިނައިން ކުރެވެނީ މިފަދަ ކައިވެންޏެއް ނޫނެވެ. ގިނައިން ކުރެވެނީ ކޯޓުން ބޭރުގައި ވަލީއެއް ހެއްކެއް ރަނެއް ނެތި، ދީނީ ހަމަތަކާއި ޚިލާފަށް ކުރެވޭ ކައިވެންޏެވެ. މިފަދަ އެތައް ވައްތަރެއްގެ ކައިވެންޏެއް ދިވެހިރާއްޖޭގައިވެސް ކުރެވެއެވެ. ވީމާ މިލިޔުމުގައި އަޅުގަނޑު މިބަލާލަނީ، ދިވެހިރާއްޖޭގައި އާއްމުގޮތެއްގައި ކުރެވޭ ކައިވެނީގެ ވައްތަރުތަކަށެވެ. އަދި ބުއްދީގެ ނަޒަރަކުން މިފަދަ ކައިވެނިތަކުގެ ކާމިޔާބީއާއި ނާކާމިޔާބީގެ މައްޗަށެވެ.\nމިވައްތަރުގެ ކައިވެންޏަކީ، ހެއްކެއް ވަލީއެއް ރަނެއް ނެތި ކޯޓުން ބޭރުގައި ކުރެވޭ ކައިވެންޏެކެވެ. ފަހަރެއްގައި މިއީ ދިވެހި ރާއްޖޭގައި އެންމެ ގިނައިން ކުރެވޭ ކައިވެންޏައް ވެދާނެއެވެ. މިފަދަ ކައިވެނި ކުރުމަށް ވަކި އުމުރެއް ނޯވެއެވެ. އާއްމު ގޮތެއްގައި މިކައިވެނި ކުރެވެނީ، ކުޑަކުދިންނޭ މިކިޔާ ބޮޑެތިމީހުންގެ މެދުގައެވެ. ގިނަފަހަރު އެއް އަންބަށެވެ. ނަމަވެސް، ދެއަންބަށާއި ދެފިރިއަށާއި ތިން އަންބަށާއި ހަތަރު އަންބަށްވެސް މިފަދަ ކާވެނި ކުރެވެއެވެ. އަދި އެއަށްވުރެ ގިނަ އަންބައްވެސް ކުރެވެއެވެ. ވަކި ހައްދެއް ނޯވެއެވެ. ކުޅަދާނަ ވީމިންވަރެކެވެ.\nމިކައިވެނި ކުރުމަށްފަހު، ދެފަރާތުންވެސް ވަޢުދުތަކާއި ޢަޙުދުތަކެއް ވެއެވެ. އަދި ކޮންމެވެސް ދުވަހަކުން ކޯޓަށް ގޮސް، އިސްލާމްދީނުގައި އަންގަވާފައިވާ ގޮތަށް ކައިވެނި ކުރުމުގެ އުއްމީދު ކުރެއެވެ. ނަމަވެސް ގިނަފަހަރަށް މިފަދަ އުއްމީދުތައް ވެގެންދަނީ ބިލާހަކަށެވެ. ސަބަބަކީ އެއްވެސް ޙައިޞިއްޔަތެއް ނެތް ކައިވެންޏަކަށް ވާތީއެވެ. އެއްވެސް މީހެއްގެ ވާޖިބެއް ޒިންމާއެއް ނޯންނާތީއެވެ. އެމީހަކު ހިތައް އެރިކަމެއް ކުރަންވީއެވެ. ހިތައް އެރިމީހަކާއި ދެއަންބަށާއި ދެފިރިއަށްވެސް އިންނަންވީއެވެ. އެކަކާއި އިނުމަށްފަހު އަނެކަކާއިވެސް އިންނަންވީއެވެ. ފަހަރަކު މީހަކު ޓެސްޓު ކުރެއެވެ. އެންމެފަހުން ރަށުއެންމެންގެ އެއްދުވަސްވަރެއްގެ “ބިޓަކަށް” ތިމާ ވެދެއެވެ. ހަވަރު ތުންފުއްސަކަށް ވެދެއެވެ. ކޯޓަށްގޮސް ޙަޤީޤީ ކައިވެންޏަކާއި ހަމަޔަށް ދެވޭއިރު، ތިމާ އިނދެ ވަރިކުރި ވިއްސަކަށް ތިރީހަކަށް މީހުން ތިބެއެވެ. އެމީހުންގެ ހަނދާންތައް ތާއަބަދު ދެމިހުރެއެވެ. ކޮންމެދުވަހަކު އެމީހުން ފެނެއެވެ. ބައްދަލުވެއެވެ. ތިމާގެ ޙަޤީޤީ ފިރިމީހާ ނުވަތަ އަނބިމީހާގެ ފަރާތުން ކަމެއް ގޯސްވާއިރަށް އެމީޙުން މަތިން ހަނދާންވެއެވެ. ތިމާ އިނދެ ވަރިކުރި މީހުންގެ މަތިންނެވެ. އެއަށްފަހު ޙަޤީޤީ ކައިވެނީގެ ބޭރުން، ކޯޓުން ބޭރުގައި، އަނެއްކާވެސް ލޯބީގެ ކައިވެނި ކުރަން ފަށެވެ. ދެއަންބަށާއި ދެފިރިއަށެވެ.\nދިވެހިރާއްޖޭގައި ކުރެވޭ މިފަދަ ކައިވެނިތަކުގައި، ދަރިންހޯދުމަކީ އޮންނަކަމެއް ނޫނެވެ. ނުވަތަ ދަރިން ހޯދުމުގެ ނިޔަތެއްވެސް ނޯންނަނީއެވެ. އަދި އެކަމަށްޓަކައި އަޅަންޖެހޭ ހުރިހާ ފިޔަވަޅެއްވެސް އަޅައެވެ. ހުރަސް އަޅައެވެ. ނަމަވެސް، ހުރަސްތައް ފަހަނަޅައިގޮސް، މިފަދަ އަނބިން މާބަނޑުވަނީ މަދެއްކޮށެއް ނޫނެވެ. ލޯބީގެ ކައިވެނީގައި ހިތި މޭވާއެއް އަޅައެވެ. އެހާހިސާބުން ލޯބީގެ ކައިވެނި ރޫޅެއެވެ. ލޯބީގެ ހަނދާންތައް ހިތި ހަބަރަށްވެދެއެވެ. ލޯބީގެ ގުލްޒާރުގައި ފޮޅުނު ނޫރާނީ މާތައް ހިތި ޒަހަރަށް ވެދެއެވެ. ލޯބީގެ އޮޑިން ނެވިމީހާ ފައިބައެވެ. އަދި ބަރީއްޔަ ވެގަނެއެވެ. ފިލާރައްކާވެއެވެ. ލޯތްބާއި އަޅާލުމާއި ފިރިއެއްގެ އޯގާތެރި ފިރުމުންތަކަށް އަނބިމީހާ އެންމެބޮޑަށް ބޭނުންވީ ދުވަހުއެވެ. ނުވަމަހާއި ދިހަދުވަހާއި ކުއްޖާ ބެލުމާއި ޚަރަދުކުރުމާއި ތަރުބިއްޔަތު ކުރުމުގެ އެންމެހާ ޒިންމާއެއް އަނބިމީހާގެ ބޮލައްޖަހާފައެވެ. ދުނިޔޭގެ ލަދާއި އެކަނިވެރިކަމުގެ މާސިންގާ ކަނޑުގެ ތެރެއަށް ޣަރަޤުވުމަށް، އެފަކީރު ދޫކޮށްލައެވެ. ހުރިހާ ލަދަކާއި ތަދެއް ތަޙައްމަލު ކުރަންޖެހެނީ އަނބިމީހާއެވެ. އަންހެނެއްގެ ހައްޤުގައި މިއަށްވުރެ ބޮޑު އަނިޔާއަކީ ކޮބައިތޯއެވެ؟ ޒިނޭކުރުމުގެ ދުނިޔެވީ ނަތީޖާ އަކީ މިއީ ނޫންތޯއެވެ؟\nއެއަށްފަހު އެދަރިފުޅަށް ތަރުބިއްޔަތުދީ އިނގިލި ކުރީގައި ހިފައިގެން އުޅޭނެ ބައްޕަޔަކު ނުހުރެއެވެ. ބައްޕާއޭކިޔާފައި ގޮވާލާނެ މީހަކު ނުހުރެއެވެ. ތަޢުލީމާއި ތަރުބިއްޔަތު ދޭނެ ބައްޕަޔަކު ނުހުރެއެވެ. ލޯބިދީ އާޅާލާނެ ބައްޕަޔަކު ނުހުރެއެވެ. އެކުގައި ކުޅޭނެ އެކުވެރިޔަކު ނެތެވެ. ކުއްޖާގެ ޅަފަތުގައިވެސް ބައްޕަނެތުމުގެ ހިތާމަ ކުރަން ޖެހިދެއެވެ. މައުސޫމު ސިކުނޑިންއަށް، ބައްޕަ ކޮބާތޯ ސުވާލުކުރަން ޖެހިދެއެވެ. ނަފްސާނީ ކަނޑެއްގައި ކުއްޖާ ފަތަން ޖެހިދެއެވެ. ކުށެއްނެތް މައުސޫމު އިންސާނެއްގެ އެތަކެއް ޙައްޤުތަކެއް ގެއްލިގެންދިޔައީއެވެ. ކުޑަކުދިންގެ ޙައްޤުގައި، މިފަދަ ކައިވެނިކުރުމާއި ދެކޮޅަށް އަޑުއުފުލަމާ ހިންގަވާށެވެ.\nމިވައްތަރުގެ ކައިވެންޏަކީވެސް، ހެއްކެއް ވަލީއެއް ރަނެއް ނެތި ކޯޓުން ބޭރުގައި މަސާޖު ޕާލާ ތަކުގައި ކުރެވޭ ކައިވެންޏެކެވެ. މިއީ މިހާރަކަށްއައިސް ދިވެހިރާއްޖޭގައި އާއްމު ވަމުން އަންނަ ކައިވެންޏެވެ. މިކައިވެނި އެއްއަންބަށާއި ދެއަންބައްވެސް ކުރެވެއެވެ. މަސާޖުޕާލާގައި ތިބޭ އަންހެން ކުދިންގެ ތެރެއިން ބޭނުން އަންބަކު އިޚްތިޔާރު ކުރެވެއެވެ. އެތަނުން އެންމެ ރީތި އަންބެކެވެ. އެންމެ ކިޔަމަންތެރި އަނބެކެވެ. ކިތަންމެ ހެޔޮ ކިތަންމެ ތޫނު އަންބަކަށް ވިޔަސް، މިފަދަ ކައިވެނިތައް ދެމިހުންނަނީ ގަޑިއެއްހާ އިރަށެވެ. އެއަށްފަހު ކައިވެނި ރޫޅެއެވެ. އެހެންނަމަވެސް މިފަދަ ކައިވެނީގައި، ދަރިން ލިބިއުޅޭ އަޑެއެއް ނާހަމެވެ. ހުރަސް ވަރުގަދައީކަމަށްވެސް ވެދާނެއެވެ.\nހިތްއުފާ ކުރުވަނިވި މިކައިވެނީގައި، ބައެއްފަހަރު ހިތްދަތި ވަގުތެއްވެސް އާދެއެވެ. އެއީ ލަދުވެތި ވަގުތެކެވެ. ފަޟީހަތުގެ ވަގުތެކެވެ. އެއީ މަސާޖު ޕާލާގެ ތެރެއަށް ފުލުހުން ވަންނަ ވަގުތެވެ. އެއަށްފަހު ދަމާކޫއްތާފައި ބެރަށް ނެރެއެވެ. ގަންހިންގަވެ. ޖެހުނުމީހަކު ހިތަކަށް ފޮޓޮއާއި ވީޑިއޯ ނަގައެވެ. އެއަށްފަހު ތިމާގެ ފޮޓޯއާއި ވީޑިއޯތައް ޓީވީއާއި ނޫސްތަކާއި ސޯޝަލް މީދިއާގައި ވަކިހިއްޕާލައެވެ. ރައްޔިތު އެންމެން އެބަލާފައި ތިމާޔަށް ހީ މަލާމާތްކޮށް ހަދައެވެ. އެއަށްފަހު، މިލަދާއި ފަޟީޙަތުގައި، ތިމާގެ ކުށެއްނެތް، ހަލާލު އަނބިމީހާއާއި ޙަލާލު ދައިންނަށްވެސް ބައިވެރިވާން ޖެހިދެއެވެ. ކުށެއްނެތި އެތައް އަނިޔާއެއް ލިބެއެވެ.\nމިވައްތަރުގެ ކައިވެންޏަކީވެސް، ހެއްކެއް ވަލީއެއް ރަނެއް ނެތި ކޯޓުން ބޭރުގައި ދަތުރުތަކުގައި ކުރެވޭ ކައިވެންޏެކެވެ. މިފަދަ ކައިވެނިވެސް އެއްއަންބަށާއި ދެއަންބަށާއި ދެފިރިއަށްވެސް ކުރެވެއެވެ. ބައެއްފަހަރު ދަތުރު ގެންދާ މިހަކާއި އިންނަނީއެވެ. އަނެއްބައިފަހަރު ދަތުރު މަތިން މީހަކު ހޯދައިގެން އިންނަނީއެވެ. މިފަދަ ބައެއް ދަތުރު ތަކުގެ ތެރޭގައި، ވިޔަފާރި ދަތުރާއި މަތީ ތަޢުލީމާއި ތަޖުރިބާ ހޯދުމަށް ކުރާ ދަތުރާއި ޗުއްޓީދަތުރާއި އޮފީސް ދަތުރާއި ބޭސް ދަތުރުވެސް ހިމެނެއެވެ. އާއްމު ގޮތެއްގައި މިފަދަ ކައިވެނިތަކުގެ ދިގުމިނަކީ ދަތުރުގެ ދިގުމިނެވެ. ނަމަވެސް ބައެއްފަހަރު ތިމާގެ ޙަލާލު އަނބިމީހާޔަށް އެނގެންދެން ކައިވެނި ދެމިހުރެއެވެ.\nމިފަދަ ކައިވެނިތަކުގައިވެސް ދަރިން ލިބިއުޅޭއަޑެއް ނީވެއެވެ. ނަމަވެސް އެއީ ނުވާނެކަމެކޭ ދަންނަވާކަށް ނުކެރޭނެއެވެ. އެފަދަ ޙާލަތެއްގައިވެސް ކަންތައް ވެގެންދަނީ، އިސްވެ ބަޔާންކުރި ގޮތަށެވެ. ދަރިލައްވަނީ ހަމަ ތަންމައްޗަށެވެ.\nމިބާވަތުގެ ކައިވެންޏަކކީވެސް ހެއްކެއް ވަލީއެއް ރަނެއް ނެތި ކޯޓުން ބޭރުގައި އޮފީސްތަކުގައި ކުރެވޭ ކައިވެންޏެކެވެ. މިބާވަތުގެ ކައިވެނި އެއްއަންބަށާއި ދެއަންބަށާއި ދެފިރިއަށްވެސް ކުރެވެއެވެ. މިކައިވެނިތައް އާއްމުގޮތެއްގައި ދެމިގެންދަނީ، އޮފީހަށް އާކުއްޖަކު ވަންނަންދެނެވެ. ނުވަތަ ބޮސް ބަދަލު ވަންދެނެވެ. ނުވަތަ ދެމީހުންކުރެ މީހަކު ވަޒީފާއިން ވަކިވަންދެނެވެ. ނުވަތަ ތިމާގެ ޙަލާކު އަނބިމީހާޔަށް ނުވަތަ ފިރިމީހާޔަށް އެނގެންދެނެވެ. ފަޅާއަރަންދެނެވެ.\nމިބާވަތުގެ ކައިވެނީގައިވެސް ދަރިން ލިބުމަކީ އެހާ އާއްމު ކަމެއް ނޫނެވެ. ފައިސާތިޔާގިކަމުން، މާބަނޑުވުމުގެ ކުރިންނާއި ފަހުން “އަޅަންޖެހޭ” ފިޔަވަޅުތައް އަޅާތީކަމަށްވެސް ވެދާނެއެވެ. ނުވަތަ ތަންމަތީގެ އަސްލުވެރިންނަށް، ދަރި ލައްވަނީ ކަމަށްވެސް ވެދާނެއެވެ. އެހެންނަމަވެސް މިފަދަ ކައިވެނީގައިވެސް، ރައްމެދަށް ވިހާފައި އެބަހުއްޓެވެ. ތަންމައްޗަށް ދަރިލައްވާފައި އެބަހުއްޓެވެ.\nމިއީ ދެނއަންބަށް ނުވަތަ ދެފިރިޔަށް އިނދެވޭ އެންމެ ފަސޭހަގޮތް ކަމުގައި ވެދާނެއެވެ. ދިވެހިންގެ އާދަކާދަ ހުންނަނީ، މިފަދަ ކައިވެންޏަށް މަގުފައިވާ ގޮތަށެވެ. ޅިއަނުންނާއި ފަހަރިންނަކީ އެއްބަނޑު އެއްބަފާ ބައެއްގެ ގޮތުގައި އޮންނަނީ ބެލެވިފައެވެ. އެކުގައި މަޖާކޮށް ގައިގޯޅިވެ ސަކަރާތްޖަހައި ގަނޑުފިއްލާ ކުޅެ ހެދުމަކީ އައިބުކަމެއް ނޫނެވެ. ޅިއަނާއިއެކު ބުރުޖަހައި ދަތުރުކޮށް ހަދައެވެ. އެއްކޮޓަރިއެއްގައި ވަގުތު ހޭދަކުރެއެވެ. ޅިއަނު ކުރިމަތީގައި ނިވައިކަން ކުޑަ ހެދުންލައިގެން އުޅެވެއެވެ. ބޮކްސާލައިގެން އުޅެވެއެވެ. ނަތީޖާއަކީ ދުވަސްކޮޅަކުން ޅިއަނާއި ދެއަންބަށް ކައިވެނި ކުރުމެވެ.\nމިބާވަތުގެ ކައިވެނި އާއްމުގޮތެއްގައި ވަރަށްގިނަ ދުވަހަށް ދެމިހުރެއެވެ. އަސްލު ޙަލާލު ކައިވެނި ރޫޅެންދެނެވެ. ނުވަތަ ފަޅާއަރަންދެނެވެ. ފަޅާއެރުމުން އާއިލާއަށް އަންނަނީ ތޫފާނެކެވެ. އެތޫފާނުގައި މުޅިއާއިލާ ޣަރަޤުވެއެވެ. އެންމެން މަރުވެއެވެ. ދިރިތިބި މައްޔިތުން ތަކަކަށް ވެދެއެވެ. ކީރިތި ރަސޫލާ ޙަދީޘް ކުރައްވާފައިވާ ފަދައިންނެވެ. އެކަލޭގެފާނު ހަދީޘް ކުރައްވާފައިވެއެވެ. “ޅިއަނުންނަކީ މަރުފަދަ ބައެކެވެ.” މާނައަކީ އެބައިމީހުންނަކީ އެއްބަނޑު އެއްބަފާ ބައެއް ނޫންކަމެވެ. ފިތުނައެއް ކަމެވެ. އެމީހުންގެ ކުރިމަތީގައި އައުރަ ނިވައި ކުރަން ޖެހޭނެކަމެވެ. އެކަނި ދަތުރު ކޮށްގެންނުވާނެކަމެވެ. ގައިގޯޅިވެގެން ނުވާނެކަމެވެ. އެކަނިވެގެން ނުވާނެކަމެވެ. އެބައިމީހުންނާއި ދެއަންބަށް އިދެގެން ނުވާނެކަމެވެ.\nމިބާވަތުގެ ކައިވެންޏަކީ، ވަލީއާއި ހެކިންނާއި ރަނާއި ދެފަރާތުގެ ރުހުމާއި އެކު ކޯޓުގައި ނުވަތަ ކޯޓުން ކަނޑައަޅާތަނެއްގައި ކީރިތި ރަސޫލާﷺގެ ސުންނަތާއި އެއްގޮތަށް ކުރެވޭ ކައިވެންޏެވެ. މިކައިވެނި އާއްމުގޮތެއްގައި ކުރެވެނީ އެއް އަންބަށެވެ. ނަމަވެސް އެކަމަށް ބޭނުން ވެއްޖެ ކުޅަދާނަމީހަކަށް، ހަތަރު އަނބިންނާއި ހަމަޔަށް ހުއްދައެވެ. ހަމަހަމަ ކުރެވޭނެކަމަށް ވާނަމައެވެ. ނަމަވެސް މިވައްތަރުގެ ކައިވެނީގައި، ދެއަންބަށް އިންނަނީ ހާލަކުން މީހެކެވެ. ގިނަމީހުން އިޚްތިޔާރު ކުރަނީ ވަގު ގޮތެވެ. ޝަރުޢީ ކައިވެނީގައި އޮންނަ، ޙައްޤުތަކާއި ޒިންމާތަކާއި މަސްއޫލިއްތަތުތަކަށް ފިލަނީ ކަމަށް ވެދާނެއެވެ.\nމިކައިވެނީގައި، ދެފަރާތުން އެކަކު އަނެކަކު ދެކެ ލޯބި ވުމަށާއި ލޯބި ދިނުމަށް ދީން ބާރުއަޅައެވެ. އެއީ ސަވާބު ލިބޭ ކަމެކެވެ. އަނބިމީހާއާއި ދަރިންނަށް އަޅާލައި ލޯބިދޭން ޖެހެއެވެ. ހުންނާނެތަނެއް ހޯދައިދީ ޚަރަދުދީ ހެދުމަކީ ފިރިމީހާގެ ދީނީ އަދި ޤާނޫނީ ވާޖިބެކެވެ. ކައިވެނި ދަމަހައްޓަން މަސައްކަތް ކުރުމަކީ ދެފަރާތުގެ ވާޖިބެކެވެ. ޒިންމާއެކެވެ. ތިންވަނަ ފަރާތަކުން ކައިވެނި ރޫޅާލަން މަސައްކަތް ކުރުމަކީ ޙަރާމް ކަމެކެވެ. ޚިޔާނާތެކެވެ. ލަދުހުތުރު ކަމެކެވެ.\nމިފަދަ ކައިވެނީގައި ދަރިން ލިބުމަކީ ދެމަފިރިންނާއި ދެފަރާތުގެ އާއިލާއަށް އިންތިހާއީ އުފަލާއި ހިތަހަމަޖެހުން ލިއްބައިދޭ ކަމެކެވެ. އެއީ ލޮލުގެ ފިނިކަމެވެ. ދިރިއުޅުމުގެ އުއްމީދެވެވެ. ދުނިޔޭގެ ފަޅުރެވެ. އަދި ތިމާޔަށް ސުވަރުގޭގެ ދާއިމީ އުފަލާއި ހިތްހަމަޖެހުން ލިބުމުގެ ސަބަބަކަށްވެސް ވެދެއެވެ.\nކަންމިހެންހުރުމާއިއެކު، ހުރިހާ ގޮތަކުންވެސް އެންމެ ކާމިޔާބު ކައިވެންޏަކީ ޝައުޢީ ކައިވެނިކަމުގައި ދަންނަވަން ޖެހެއެވެ. އެއީ ޙަލާލު ހުއްދަ ސަވާބުހުރި ކައިވެންޏެކެވެ. ޢިއްޒަތާއި ޝަރަފު ލިބޭ ކައިވެންޏެކެވެ. އަންހެނުންގެ ޙައްޤުތައް ޙިމާޔަތް ކޮށްދޭ ކައިވެންޏެކެވެ. ކުދަކުދިންގެ ޙައްޤުތައް ރައްކާތެރިކޮށްދޭ ކައިވެންޏެކެވެ. ދުނިޔޭގެ ކާމިޔާބީއަށް މަގުދައްކާ ކައިވެންޏެކެވެ. އެއަށްފަހު، އާޚިރަތުގެ ކާމިޔާބީގެ ސަބަބަކަށް ވެގެންދެއެވެ. މިއާއި ޚިލާފަށް، ޝަރުޢީ ކައިވެނި ފިޔަވައި، އެހެން ހުރިހާ ކައިވެންޏެއްގައި ވަނީ ނާކާމިޔާބެވެ. ދުނިޔޭގައިވެސް ޢަޒާބެވެ. އާޚިރަތުގައިވެސް ޢަޒާބެވެ. ނަރަކައިގެ ހޫނުގަދަ އަލިފާނެވެ. ތައުބާ ނުވެއްޖެ މީހަކަށެވެ. ތައުބާވެއްޖެ މީހެއްގެ ހުރިހާ ފާފައެއް ﷲ ފުއްސަވައެވެ.\nMashaa Allah.. muhimmu ehaame furihama liyumeh. mee hama kan hingaa usoolu.\ndivehin ah jorku jahafaa liyefa in liyumeh… gaumigai bayaku gothakah ulhunuas ginain ulheney mikalage meehuney bunakah nujehey… liyun theriyaa kihaavarakah balaafa tho thiyabunany ginan kaiveni kuranee heki nethi. Ran nethi.. valee nethi court in bayruga… mi liyun kiyaafa v foohi vehjje… liyaa echeh liyan vaane otareh ves huna gothah…\nކުޅިވަރާއި ޒުވާނުންގެ ކަންކަމަށް އިސްކަންދޭ ސަރުކާރެއްވީމަ ކުޅިވަރާއި ބެހޭ މިނިސްޓަރަށް ދަންނަވާލަން އޮތީ މާފަންނު ސްޓޭޑިޔަމްގައި އަންހެން ކަބަލުންނަށް ކަސްރަތު ކުރާނެ ދުވެލާނެ ވަކި ޓުރަކެ ހަދާ ދޭވީނުންހޭ އަންހެން ބޭފުޅުންނާއި ފިރިހެން ބޭފުޅުންނަށް ވަކިން ކަސްރަތުކޮށް ކުޅިވަރު ކުޅެވޭނެ ގޮތަކަށް އިންތިޒާމް ކުރެވިއްޖެނަމަ މިހާރު އެއުޅޭއްވާގޮތަށް ދެޖިންސު މަސްހުނިވެގެން އުޅޭކަށެއް ނުޖެހިވެސް ކަސްރަތުކޮށް ދުވެލާ ހެދުމަށް މާރަގަޅުވާނެ!\nދީނީ ކަންކަމަށްވެސް އަހައްމިޔަތުކަން ދޭސަރުކާރަކަށްވާތީ އިސްލާމިކް މިނިސްޓާޔަށް ދަންނަވާލަން އޮތީ މާލޭގެ މިސްކިތްތަށް ވީހާވެސް އަވަހަކަށް އެއާރކޯން ކޮށް ދެއްވާ އެތަނަކީ ޒުވާނުން އަޅުކަން ކކުރަންވެސް ފަސޭހަތަނަކަށް ހައްދަވާ ދެއްވާށޭ!\nހިންދީ އާދަތަކާއި ހިންދީ ދީން ފެތުރުމުގެ ވަރަށް ބޮޑު ސިލްސިލާ ހަރާކާތެއް އަޑިއަޑިން މިރާއްޖޭގައި ވަރަށްބާރަ ފެތުރެމުން އެބަދޭ، އެލިއެކި ލަވަލިޔާ ނަށާ ފިލްމުސްޓާރުން ގެނެސްގެންވެސް މިކަން އެބަކުރޭ!\nmi ah vuren adhi ralhu kollevunees\nMi ee ehaa molhu liyumeh noon. Mi dheenaku thibunaa defirineh ge kaivemithakeh noave..mi ee meehunah ithurah mikanakan kurumah hihvaru deygothah liyefai oi liyumakaa vahtharee\nNuindhe rahte vegen kaiveni nukuriyas hurihaa kameh halaalu vaavaahaka ebunanee. Hekinethi kaiveni kuraavaahaka eh noon. Meenoontho raajjeyga onnagothanee muslimunney kiyas. Visnaa meehakah engeyge kihaavarehge thedhekkan ebunanee.\nMeeega miothee hama kanthatha mihaar vamundhaa gothuhe vaahaka


(25 ފެބްރުއަރީ 2020 އާ ގުޅޭ)\n"ތެދެއް މިހެންނުތިބެ އަވަސްކުރަންވީ" މާމަދަރިފުޅާ ދިމާކޮށްލުމުގެ ގޮތުން ތަހުމީނާ ބުނެލީ ހެމުންހެމުންނެވެ.\nދާރިއަންގެ ކޯލު ނިންމާލި ގޮތަށް ރިޒްވާނު ބަލާލީ ސިޓިންރޫމު ސޯފާތަކުގައި އޭނާއާއެކު ތިބި އަނބިމީހާއާއި ދަރިފުޅަށެވެ. އޭނާގެ ފުޅާ ހިނިތުންވުމާއި ފާޅުވާ އުފާވެރިކަމުގެ އަސަރުތަކުން ސާއިރާ ހުރިހާކަމެއް ދެނެގެންފިއެވެ.\n"މިރޭ އެމީހުން އަންނާނޭ" އަނބިމީހާއަށް ބަލަން އިނދެ ރިޒްވާނު ބުނެލިއެވެ.\n"މިރޭތަ..." ހޭޒަލްއަށް ލިބުނީ ސިހުމެކެވެ. ދަރިފުޅަށް ވީގޮތް ރިޒްވާނާއި ސާއިރާ ދެނެގަތެވެ.\n"މިރޭ ރަނގަޅުނޫނީތަ؟... ބައްޕަ ހިތަށް އެރީ ލަސްކުރާނެކަމެއްނެތޭ، ދާރިއަންގެ ޢާއިލާއިން ބައްދަލުކުރަން ބޭނުންވެފައި އެތިބީ، އެހެންވެ އާނއެކޭ ބުނީ، ގޯސްކޮށްތަ މިނިންމުނީ" ރިޒްވާނު އަހާލިއެވެ. ހޭޒަލް ދެފަރާތަށް ބޯހޫރާލިއެވެ.\nރިޒްވާނާއި ސާއިރާ ނިންމާނީ ރަނގަޅަށްކަން ހޭޒަލްގެ އަމިއްލަ ނަފްސަށް ވިސްނައިދިނެވެ. އެމީހުންގެ މޫނުން ފާޅުވާ ހިތްހަމަޖެހުން ގެއްލޭކަށް ހޭޒަލް ނޭދެއެވެ. އޭނާ އެ ހުރީ ﷲއަށް ވަކީލުކޮށްގެންނެވެ. ކެތްތެރިކަމާއެކު ހުރިހާ ކަމަކަށް ކުރިމަތިލާނެއެވެ. އެހެންވިޔަސް ހިތާއި ނަފްސަށް އިޙްސާސް ކުރެވޭ ޖެހިލުންވުމުގެ އަސަރު ފިލައިގެނެއް ނުދެއެވެ.\n"އާތިޝްއަށް އަވަހަށް ގުޅާބަލަ، އެމީހުން އަންނަންއިރު މި ޢާއިލާގެ ހުރިހާ ކުދީން ވެސް ތިބެންވާނެއެއްނު... ރިޒްވާނު، ކޯއްޗެއް މިރެއަށް ތައްޔާރުކުރާނީ" ސާއިރާ އިނީ ހިތްއަވަސްވެފައެވެ.\nއަންހެން ދަރިފުޅުގެ ކައިވެނި ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ކުރެވުނުއިރު އުފާވެރިކަމާއި ހިތްއަވަސްވާގޮތްތަކެއް ސާއިރާއަކަށް ނުވެއެވެ. އޭރު ކައިވެނި ފޯމު ފުރިއިރު ވެސް ލިއަމްގެ ޢާއިލާއާ އަދި ބައްދަލުވާގޮތެއް ނުވެއެވެ. ލިއަމްއަށް ދެ ޢާއިލާ ބައްދަލުވުން މުހިންމު ކަމަކަށް ނުވަނީއެވެ. ހޭޒަލްގެ އުޅުން ވެސް އޭރު ތަފާތެވެ. ރިޒްވާނު ގާތު ކައިވެނި ކުރަން ގަސްދުކުރިކަން ވެސް އޭނާ ނުބުނެއެވެ. ސާއިރާ ގާތު ބުނެލުމާއެކު ހޭޒަލް ވެސް އުޅުނީ ވަލީ ބޭނުންވާތީ އޭނާގެ ބައްޕަ ހޯދާށެވެ. ދެ ޢާއިލާ ބައްދަލުވީ ރަންކީ ރޭގައެވެ. އެކަން އޮތީ ލިއަމް ހިފާފައި ހުރި ތަނެއްގައެވެ. ހުރިހާކަމެއް ކަހަލަ ގޮތަކަށް ރޭވީ އެ ދެކުދީން އަމިއްލަ އަށެވެ. އެހެން ދޫކޮށްލަން އޭރު ވެސް ރިޒްވާނު ނޭދުނެވެ. ސާއިރާ ގާތު ބުނެގެން ހޭޒަލްއާއި ލިއަމްގެ ކައިވެނި ޕާޓީގެ ހުރިހާކަމެއް ހަމަޖެއްސީ ރިޒްވާނެވެ. ނުހަނު ކުލަގަދަކޮށް ބޮޑު ޙަފުލާއެއް ބޭއްވުނެވެ. ޙަފުލާ ނިންމާފައި އެތަނުން ނުކުތް ފަހުން ލިއަމްގެ ޢާއިލާއާ ބައްދަލެއްނުވެއެވެ. އަންހެން ދަރިފުޅު ފިރިމީހާއާއެކު ވަކިން ދިރިއުޅެން ނިންމީއެވެ. އެކަމަކު މިފަހަރު ދެވަނަ ފަހަރަށް އެ ދަރިފުޅުގެ ކައިވެނި ކުރެވެން އުޅޭއިރު ހުރިހާކަމެއް ވެސް ތަފާތުވެއްޖެކަން ސާއިރާއަށް އެނގެއެވެ. ކަންކަން ހަމަޖެހެމުން ދާގޮތާމެދު ސާއިރާ ހުރީ ވަރަށް ބޮޑަށް ހިތްހަމަޖެހިފައެވެ.\nހޭޒަލް މަޑުމަޑުން ތެދުވެގެން އޭނާގެ ކޮޓަރިއަށް އައެވެ. ރިޒްވާނަށް އެކަން ފާހަގަވިއެވެ. ސާއިރާ ބޭނުންވި ލަފާ އޭނާއަށް ދީފައި ރިޒްވާނު ތެދުވިއެވެ. ހޭޒަލްއަށް ވީގޮތެއް ބަލަން އޭނާ އައެވެ.\n"ޒެލް..." ދޮރުގައި ޓަކި ޖަހާލުމާއެކު ރިޒްވާނު ގޮވާލިއެވެ.\n"ހުޅުވާފަ" ހޭޒަލްގެ އަޑު އިވުނެވެ. ދޮރުފަތް ހުޅުވާލައި ރިޒްވާނު އެ ކޮޓަރިއަށް ވަނެވެ. އެނދުގެ ފައިލާ ކޮޅުގައި ހުރި ދިގު ގޮނޑީގައި ހޭޒަލް އިންތަން ފެނި ދަރިފުޅުގެ ގާތުގައި ރިޒްވާނު އައިސް އިށީނެވެ.\n"ނާވަސް؟" ރިޒްވާނު އަހާލިއެވެ. އެއާއެކު ހޭޒަލް ބޯޖަހާލައިފިއެވެ.\n"މީ ޓޫ..." ރިޒްވާނު ބުނެލިއެވެ. ހޭޒަލްއަށް ވަގުތުން ރިޒްވާންގެ މޫނަށް ބަލާލެވުނެވެ. އެ މޫނު ފެނި ހޭޒަލްއަށް ހީނލެވުނެވެ. އަދި މަޑުމަޑުން ރިޒްވާނުގެ ކޮނޑުގައި ހޭޒަލް ބޯޖައްސާލިއެވެ.\n"ބައްޕަ ނާވަސްވާންވީ ކީއްވެ؟ މެރީ ކުރަން މިއުޅެނީ އަޅުގަނޑު" ހޭޒަލް ވާހަކަދެއްކިއެވެ.\n"ދަރިފުޅުގެ ޒިންމާތައް ދާރިއަންއާ ހަވާލުކުރަން ޖެހޭނެތީ، އަދި ކައިވެންޏަށްފަހު ބައްޕައަށްވުރެ ޒެލްގެ މައްޗަށް ދާރިއަންގެ ބަސް އިސްވާނެތީވެ... އަންހެން ދަރީންނަކީ ބައްޕަގެ ހިތުގެ ފިނިކަން، ނަފްސުގެ ޝަރަފާއި ފަޚުރު" ކޮނޑުގައި އޮތް ހޭޒަލްގެ ބޮލުގައި ބޯޖައްސާލަމުން ރިޒްވާނު ބުންޏެވެ.\n"ވާނެގޮތެއް ނޭނގޭތީ ހިތްބިރުގަންނަނީ... އަޅުގަނޑަށް ރަނގަޅު އަނތްބަކަށް ވެވިދާނެބާއޭ ހިތަށް އަރާ، އެހާ ކެތްތެރިކަން އެބަހުރިބާއޭ ހިތަށް އަރާ... ކައިވެނި ކުރެވުނީމަ ދާރިއަން އަޅުގަނޑުދެކެ ފޫހިވެދާނެ" އިރުކޮޅަކު ހިމޭނުން އިނުމަށްފަހު ހޭޒަލްގެ ހިތުގައިވި ވަހުމްތައް ދުލުން ހާމަކޮށްލިއެވެ.\n"ގަހެއްގެ ފަތްތައް މޫސުމާއެކު ބަދަލުވާތަން އަހަރެމެންނަށް ފެނޭ... އޭގައި އަބަދު ހުންނަނީ މޭވާ އަޅާފައެއްނޫން، ފެހިކަން ގަދަ ފަތްތަކެއް އަބަދު ފެންނާކަށް ނުހުރޭ، މޭވާއެއް ފަތެއްނެތް ގޮތުގައި އެ ގަސް ފެނުނަސް އޭގެ އަޖަލު ހަމަވީއޭ ނުބުނެވޭނެ، އެހެންނު... އޭގެ ދުވަސްކޮޅެއް ފަހުން އެ ގަހުން ފައިބައިގަން ދާ ފަތްތަކުގެ ބަދަލުގައި އަލުން އާ ފަތް ގަހުގައި ފަޅާ އާރޯކަން ގަހަށް ވެރިވެ އެ ގަހުގައި މޭވާ އަޅާ، އަހަރެމެންގެ ދިރިއުޅުމާ އެ ގަހާ ހުރީ ކޮންތަފާތެއް، އަހަރެމެންގެ ދިރިއުޅުމުގައި ވެސް އެކި މަރުހަލާތައް ކުރިމަތިވޭ، އެހެނެއްކަމަކު ދިރިއުޅުމުގައި ދިމާވާ ކަންކަމުން މާޔޫސްވުމަށްވުރެ ކެތްތެރިކަމާއެކު އެކަމުން އަރައިގަންނަން މަސައްކަތްކުރުމުގެ އިޚްތިޔާރު ﷲ ވަނީ ދެއްވާފައި، އިހުގެ ދިރިއުޅުން އަނބުރާ ނުލިބުނަސް ﷲގެ ވާގިފުޅާއެކު ނަފްސަށް ހަމަޖެހުން ލިބި، ދިރިއުޅުމައިގެން ކުރިއަށްދާނޭ ހިތްވަރާއި އުންމީދު އަލުން ލިބޭނެ... ކޮންމެ ކަމެއްގައި ވެސް ވާގިއެދެންވީ އެ ފަރާތުން، އުނދަގޫ ކަމާއެކު ފަސޭހަކަންވާކަން ހަނދާން ކުރަންވީ، ބައްޕަގެ ޒެލްއަކީ ރަނގަޅު ކުއްޖެއް، ރަނގަޅު އަނތްބަކަށްވާނޭކަން ޔަގީން... އެކަމަކު ދާރިއަންއަކީ ފިރިއެއްގެ ގޮތުގައި ކޮންކަހަލަ މީހެއްކަމެއް ބުނާކަށް ބައްޕައަކަށް ވެސް ނޭނގޭ، އެހެންވިޔަސް ދަރިފުޅަށް އޭނާ ޤަދަރުކުރާ މިންވަރު ބައްޕައަށް ފެނޭ... އޭނާގެ މަޑުމައިތިރިކަމާ އޭނާއަށް ލިބިފައި ހުރި އަޚުލާޤު ވެސް ދުށީން، ދަރިފުޅުގެ އުފަލާއި ރައްކާތެރިކަމަށް އޭނާ ވިސްނާ ފިކުރުކުރޭ" ހޭޒަލްގެ ބޮލުގައި ރިޒްވާނު ބޮސްދިނެވެ.\n"މަންމަ އެކްސައިޓްވީއިރު ހީވަނީ އަޅުގަނޑު އަލަށް މެރީ ކުރަން އުޅޭހެން" ހޭޒަލް ބުނެލިއެވެ. ރިޒްވާނަށް ހީނލެވުނެވެ.\n"އަންހެން ދަރިފުޅު ކައިވެންޏަށް ޒީނަތްތެރިކުރުމަކީ މަންމައަކަށް ލިބޭނެ އެންމެ ބޮޑު އުފާ... ޒެލް ގާތު ނުބުންޏަސް ކައިވެނި ހެދުން ވެސް މަންމަ ބަލަން ފަށައިފި، މަންމަގެ އެ އުފާވެރިކަމަށް ބައްޕައަށް ހުރަހެއްނޭޅޭނެ، ކޮންމެ ކައިވެންޏަކަށް ވެސް ތައްޔާރުވާންވާނީ ޢަލަތު ކައިވެންޏަށް ތައްޔާރުވާ ފަދައިން" ހިނިއައިސްފައި އިނދެ ރިޒްވާނު ބުންޏެވެ.\n"މިތިބީނު... އާދެބަލަ... އާތިޝްމެން އިރުކޮޅަކުން އެބައާދޭ... އަދި ހާދަކަމެއް އެބަހުއްޓޭ" ހޭޒަލްގެ ކޮޓަރި ދޮރުހުޅުވާލި ގޮތަށް ސާއިރާގެ އަޑުއިވުނެވެ. ރިޒްވާނާއި ހޭޒަލްއަށް ބަލާލެވުނީ ހިނިއައިސްފައި ތިބެއެވެ. މަންމަގެ އެ އުފާވެރިކަމަށް އުނިކަމެއް ލިބޭން ޚުދު ހޭޒަލް ވެސް ނޭދެއެވެ. އެމީހުން ނިންމާ އެއްވެސް ނިންމުމަކާ ހޭޒަލް މިފަހަރު ދެކޮޅެއް ނުހަދާނެއެވެ. ހިތުން ރުހުމުން ޤަބޫލުވާނެއެވެ.\n"އަވަހަށް ހިނގާ..." ހިނިއައިސްފައި ހުރެ ރިޒްވާނު ތެދުވީ ހޭޒަލްގެ އަތުގައި ހިފައިގެންނެވެ.\nޒުކަން ދުއްވަމުން އައި ކާރުގައި ތިބީ ތަހުމީނާއާއި އައިކުއެވެ. ދާރިއަންގެ ކާރުގައި އިނީ އިބާއެވެ. އޭނާ މަންމައަށް ވިސްނައިދިނީ ހޭޒަލްގެ ޢާއިލާއާ ބައްދަލުމިކުރަނީ އޭނާއާއި ހޭޒަލްގެ ކައިވެނީގެ ވާހަކަދެއްކުމަށް ކަމެވެ. ހޭޒަލްގެ މާޒީއާ ބެހޭ ގޮތުން އެއްވެސް ސުވާލެއް ނުކުރުމަށެވެ. ހޭޒަލްގެ މައިންބަފައިންނަށް އަދަބު އިޚްތިރާމް ކުރުމަށް ވެސް ދާރިއަން މަންމައަށް ހަނދާންކޮށްދިނެވެ.\n"ދާރިއަން... ހާސްނުވެބަލަ!، ދަރިފުޅު ލަދުގަންނަންޖެހޭވަރު ކަމެއް މަންމަ ނުކުރާނަމޭ" ހިނިތުންވެލުމާއެކު ދާރިއަންގެ ކޮނޑުގައި އިބާ ފިރުމާލިއެވެ.\nކާރު ޕާކުކުރުމަށްފަހު ދާރިއަން އަތުކުރީ އޮތް ގަޑިއަށް ބަލާލިއެވެ. އަށެއް ޖަހާއިރު އައުމަށް އެއްބަސްވެފައި އޮތީމައެވެ. ގިނައިރެއް ނެތުމުން އޭނާ މަންމައާއި ޢާއިލާގެ ދެންތިބި މެންބަރުންނަށް އިޝާރާތްކޮށްލީ އަވަސްކުރުމަށެވެ.\n"މީތަ އެގެ..." ދޮރޯށި ދޮށުގައި ދާރިއަން މަޑުކޮށްލުމުން އިބާ އަހާލިއެވެ. އަދި އޭނާ އިސްއުފުލައި އިމާރާތަށް ބަލާލިއެވެ.\n"ބޮޑުގެއެއް ދޯ..." ޒުކަންއާ ނަޒަރު ސީދާކޮށްލަމުން އިބާ ބުންޏެވެ.\n"ޒެލްގެ ބައްޕަމެންގެ މީ... އެ ހުޅުވަނީ ދޮރޯށި..." ދާރިއަން ބުނެލިއެވެ. އެހިނދު ދޮރޯށިން އަޑެއް ކީ އަޑުއިވުނެވެ. ދާރިއަން އަވަހަށް ދޮރު ހުޅުވާލިއެވެ.\n"ޒެލްމެންގެ އެޕާޓްމެންޓް ހުންނާނީ އެންމެ މަތީގަ" ލިފްޓަށް ވަދެވުމާއެކު ދާރިއަން ބުންޏެވެ.\n"ދަރިފުޅު ވަރަށް ގިނައިން މިގެއަށް އަންނަން ދޯ" ޒުކަން ބުނެލިއެވެ. އެއާއެކު ދާރިއަން ދެ ފަރާތަށް ބޯހޫރާލިއެވެ.\nލިފްޓް ހުއްޓެންވާއިރަށް ދާރިއަން ލައިގެން ހުރި ގަމީސް ރީތިކޮށްލިއެވެ. އިސްތަށިގަނޑު ހުރީ ރީތިކޮށްތޯ ބަލާލުމަށް އަތްތިލަ ހިންގާލިއެވެ. އޭނާގެ އަތުގައި އެވަގުތު އައިކު ހިފިއެވެ.\n"ކާމްޑައުން ބްރޯ..." އައިކު ބުނެލިއެވެ. ދާރިއަން އަވަސްއަވަހަށް ބޯޖަހާލިއެވެ.\nއެޕާޓްމެންޓުގެ ދޮރުހުޅުވީ ރިޒްވާނެއެވެ. ދާރިއަން ކުރިއަށް ހުރިއިރު އޭނާގެ ފަހަތުގައި ޢާއިލާގެ މެންބަރުން ތިއްބެވެ. ފުޅާ ހިނިތުންވުމަކާއެކު އެންމެންނަށް އެތެރެއަށް ވަނުމަށް ރިޒްވާނު ބުނެލިއެވެ. ސޯފާގައި އިން ސާއިރާ ތެދުވެ އެންމެންނާ ސަލާމްކުރިއެވެ. އޭނާގެ ގާތުގައި ހޭޒަލް މަޑުކޮށްލައިގެން ހުއްޓެވެ. ދާރިއަންގެ ނަޒަރު އެންމެ ފުރަތަމަ ވެސް ހުއްޓުނީ ހޭޒަލްއަށެވެ.\n"ސޫން މައި ލަވް... ވިތް ގޯޑްސް ވިލް... ޔޫ ވިލް ބީ މައި ވައިފް... މައިން" ދާރިއަންގެ ހިނިތުންވުން ފުންވިއެވެ.\nއިބާގެ ނަޒަރު ގޭތެރެއަށް ހިންގާލެވުނެވެ. ފެންނަމުން ދިޔަ ކަންކަން އޭނާއަށް ޤަބޫލެއްނުކުރެވުނެވެ. ހޭޒަލްއާ މެދު އޭނާއަށް ހީކުރެވުނީ ގިހާ ގޯސްކޮށްކަން ވިސްނާލެވުނެވެ. ރިޒްވާނާއި ސާއިރާ އެމީހުންގެ އަންހެން ދަރިފުޅު ގެންގުޅެނީ ރަސްދަރިކަނބަލެއްހެންކަން އިބާއަށް ޔަގީންކުރެވުނެވެ. ހޭޒަލްއަށް އުނިވާނޭކަމެއް އެ ހަތަރުފާރުތެރޭ ނެތްކަން އެނގުނެވެ. ހަޤީޤަތުގައި ނަސީބު ގަދައީ ދާރިއަންއޭ އިބާގެ ހިތަށް އެރިއެވެ. ހޭޒަލްއާ އިންނާނޭ ފިރިހެނުން ނުވެއެއް ނުހުންނާނޭކަން އިބާއަށް ވިސްނުނީއެވެ.\n"މީ އަޅުގަނޑުގެ މާމަ... މަންމަ..." ދާރިއަންގެ ޢާއިލާ މެންބަރުން ތަޢާރަފްކޮށްދިނެވެ.\n"ޓެރެސްގައި ކާންތައްޔާރުކުރެވިފައި ހުންނާނީ... ކައިގެންނު ވާހަކަދައްކާނީ" ހިނިތުންވެލައިގެން ހުރެ ސާއިރާ ބުންޏެވެ.\nއާތިޝްއާއި ކީރާއަށް ދާރިއަން ފެނުނު މީ ފުރަތަމަ ފަހަރެވެ. ރިޒްވާނު އޮތީ އާތިޝް ގާތު ދާރިއަންގެ ވާހަކަ ދައްކާފައެވެ. ހޭޒަލްގެ ކައިވެނި ހަމަޖެހެން އުޅޭކަމުގެ ޚަބަރު އޭނައަށް އެނގިފަ އޮތީ އެހެންވެއެވެ. ކޮއްކޮގެ ކައިވެނި ލިއަމްއާ ކުރެވުނުއިރު އާތިޝްއަށް ލިއަމްއާ މެދު މާބޮޑު ވިސްނުމެއް ވިސްނިފައެއްނެތެވެ. އެހެންނަމަވެސް ދެވަނަ ކައިވެންޏެއް ކޮއްކޮ ކުރަން އުޅޭއިރު ކައިވެނި ހަމަޖެހިފައިވާ ފިރިހެން ކުއްޖާގެ ކަންކަން އެނގުން މުހިންމުކަމުގައި އާތިޝްއަށް ވެސް ޤަބޫލުކުރެވެއެވެ. އޭނާގެ ކޮއްކޮއަށް ދެވަނަ ފަހަރަށް އެހާ ފުން ހިތާމައެއް ލިބޭތަން ދުށުމަކީ އޭނާއާއި އެ ޢާއިލާއަށް ކެތްކުރަން ފަސޭހަކަމަކަށްނުވާނެއެވެ.\nދެ ޢާއިލާގެ މެދުގައި ކަންކަން މަޝްވަރާކުރެވުނެވެ. ކައިވެނި ކުރާނޭ ތަރީޚަކާއި ކައިވެނީގެ ފޯމު ފުރުމާއި ރަންކިއުމުގެ ހަފުލާ ބާއްވާނޭ ދުވަހެއް ވެސް ކަނޑައެޅިއްޖެއެވެ. ރަންކިއުމުގެ ޙަފުލާ އޮންނާނީ ހޭޒަލްމެން ގޭގައި ކަމާއި ހަވީރުގެ ވަގުތުގައިކަން ވެސް ހަމަޖެހުނެވެ. އަދި ކައިވެނީގެ ޙަފުލާ ބާއްވާނޭ ގޮތަކާމެދު ވެސް ވާހަކަދެއްކުނެވެ. އެކަމުގައި އިބާގެ ޚިޔާލު ކުރިއަށް ނެރުނެވެ. ދަރިފުޅުގެ އަލަތު ކައިވެނި ފާހަގަކޮށްލެވޭ ޙަފުލާއަކަށްވާން އޭނާ ބޭނުންވިއެވެ. އެ ޚިޔާލަށް ހޭޒަލްގެ މައިންބަފައިން އެއްބަސްވިއެވެ. ހޭޒަލްގެ ހުރިހާކަމެއް ކުރާނީ އޭނާގެ ޢާއިލާއިންކަން ރިޒްވާނު ހުށަހެޅިއެވެ. އެކަމުގައި ދާރިއަންއާއި ޢާއިލާގެ ޚިޔާލު ވެސް ހޯދާނެކަން ބުންޏެވެ. މަޝްވަރާތައް ކުރިއަށް ދިޔައިރު ތަހުމީނާ އިނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ހިތްހަމަޖެހިފައެވެ. އޭނާއަށް ހޭޒަލްގެ ޢާއިލާ ވަރަށް ކަމުދިޔައެވެ.\nދާރިއަންގެ މައިންބަފައިންނާ ވާހަކަދައްކާލަން ބޭނުންވާތީ ރިޒްވާނު ގޮވާލީ އާތިޝްއާއި ހޭޒަލްއަށެވެ. އައިކު އިނީ ތައްޔާރަށެވެ. ހޭޒަލް އަންނާށޭ ބުނުމާއެކު ދާރިއަންއަށްވުރެ ކުރީން އޭނާ ތެދުވެއްޖެއެވެ. "ސިސްއިންލޯ"ގެ ނަމުން ހޭޒަލްއާ ވާހަކަދެއްކިއެވެ. އާތިޝްއާއި ކީރާއާ ވެސް އޭނާ ގުޅާލައިފިއެވެ. އަލަށް ފެނުނު ބައެއްހެން ހިޔެއްނުވެއެވެ. އައިކުއަކީ ފޮޓޯނަގާ މީހެއްކަން އެނގުމުން އާތިޝްގެ ޝައުގުވެރިކަން އޭނާއަށް ދެވުނެވެ. ޓެރެސްގެ ކަނެއްގައި އެންމެން އައިސް މަޑުކޮށްލިއެވެ. ހޭޒަލްގެ ހެދުމުގެ ފުޅާ އަތްކުރިއަށް ދާރިއަން ދަމާލިއެވެ. އޭނާގެ ސަމާލުކަން ހޯދުމަށެވެ. ހޭޒަލް ބަލާލުމުން ދާރިއަން ބޮލުން އިޝާރާތްކޮށްލީ އޭނާއާއެކު އައުމަށެވެ. އައިކުގެ ވާހަކައިގައި ޖެހިފައި ތިބި އާތިޝްއާއި ކީރާއަށް ބަލާލާފައި ހޭޒަލް ހިނގައިގަތެވެ. އެމީހުންނާ ތަންކޮޅެއް ދުރުގައި ދާރިއަން މަޑުކޮށްލިއެވެ. ހޭޒަލް އައިސް އޭނާގެ ގާތުގައި ހުއްޓުނެވެ.\n"ދެން ދިމާވާނީ ޒެލް އަހަންނާ އިންނަން ރަންކިޔާ ރޭ... ޒެލް އަހަރެން ގާތުގައި ބުނަން ބޭނުންވާ އެއްވެސް ވާހަކައެއް އެބައޮތްތަ؟... އަހަރެން ބޭނުން އަހަރެމެންގެ ކައިވެނި ޙަފުލާގައި ޒެލްގެ ރައްޓެހިން ވެސް ބައިވެރިވާން، އެއީ ރަނގަޅު ފެށުމެއް، ގާތްތިމާގެ މީހުންނާއި ރައްޓެހިންނަށް ކައިވެނީގެ ޚަބަރު ދޭންވާނެއެއްނު" ދާރިއަން ޚިޔާލު ފާޅުކުރިއެވެ.\n"އަހަރެންގެ މާގިނަ ރައްޓެހިންތަކެއްނެތް... މަންމައާއި ބައްޕަ ކައިވެނީގެ ކަންކަން ހަމަޖައްސާނީ ރަނގަޅަށް" ހޭޒަލް އެދެން ބޭނުންވާ ކަމެއް އޮތްއިރު ވެސް އޭނާ ނުބުންޏެވެ.\n"އަހަރެން ގަސްދުކުރަނީ މެރީކޮށްގެން ޒެލްއާއެކު މިގޭގައި އުޅޭން... އެގޮތް އެންމެ ރަނގަޅުތަ؟" ދާރިއަން ބުންޏެވެ. ހޭޒަލްއަށް އިސްއުފުލާ ބަލާލެވުނެވެ. އޭނާގެ ހިތުގަ އޮންނަ އެއްޗެއް ދާރިއަންނަށް އެނގުނީ ކިހިނެއްބާއޭ ހިތަށް އެރިއެވެ.\n"އަހަހަންނާ މެރީކޮށްގެން އަހަރެމެންގޭގައި ވެސް އުޅެވޭނެ، އެކަމަކު އޭރުން ޒެލްގެ މަންމައާއި ބައްޕަ ވަރަށް އެކަނިވާނެ ދޯ... ދުނިޔޭގައި ތިބިއްޔާ އެމީހުން ވެސް މުސްކުޅިވާނެ، ދަރިއަކު ކައިރީގައި ހުންނަން ބޭނުންވާނެ، ޒެލްއަކީ ޒެލްގެ ބައްޕަގެ ޕްރިންސެސްކަން އެނގޭ" ދާރިއަން ހީނލިއެވެ. ހޭޒަލް ހިނިތުންވެލިއެވެ. ދާރިއަންއަށް ދެއްކުނީ ރަނގަޅުވާހަކައެއްކަން ބުނެދިނީ އެ ހިނިތުންވުމެވެ.\n"ދާރިއަންގެ ޢާއިލާ ތިގޮތް ޤަބޫލުކުރާނެތަ؟" ހޭޒަލް އަހާލިއެވެ.\n"އަހަންނަކީ ގޭގައި ހުރި ހަމައެކަނި ކުއްޖާއެއްނޫން، ބޭބެ ވެސް އެހުރީނު... އަހަރެން ނެތީމަ އޭނާއަށް ވެސް ޒިންމާދާރުވާން ދަސްވެދާނެ... އެހެންނޫނަސް އަހަރެން މަންމައާއި ބައްޕަގެ ހާލު ބަލާނަން، އެމީހުންނަށް އެހީތެރިވާން އަހަންނާއެކު ހޭޒަލް ވެސް ހުންނާނެއެއްނު..." ދާރިއަންގެ ޚިޔާލު ހޭޒަލް ހިތުން ރުހުމުން ޤަބޫލުކުރިއެވެ.\n"މާދަމާ އަހަންނާއެކު ބޭރަށް ދެވިދާނެތަ؟ ރިންގު ބަލާލަން... ރަންކިޔުމަކީ އެންގޭޖުވުމޭ މަންމަބުނި... އެހެންވެ ބުނި ޒެލްއަށް ދޭނެ ރީތި ރިންގެއް ހޯދަން... އަހަރެން ބޭނުމީ ޒެލްއަށް ރީތިވާ އެއްޗެއް ޗޫސްކުރަން... ޕްލީޒް" ދާރިއަން ބުންޏެވެ. ހޭޒަލް އަނގަޔަކުން ނުބުނެއެވެ. ދާރިއަންއަށް ބަލަން ހުރެފައި ބޯޖަހާލީއެވެ.\n"އަހަރެން ގުޅާނަން... އަންނާނަން ބަލާ ވެސް" ދާރިއަން ނިކަން އަވަހަށް ބުންޏެވެ.\nދާރިއަން ބޭނުންވި ގޮތަށް ކައިވެނީގެ ކަންކަން ހަމަޖެހުމުން އައެވެ. ހޭޒަލްގެ ޢައިލާއާ ބައްދަލުކުރި ފަހުން ދެވަނަ ދުވަހެވެ. އަނގޮއްޓި ތައްޔާރުވެފައި އޮތުމުން ހޭޒަލް ގޮވައިގެން ދާރިއަން އައީ ގަހަނާ ވިއްކާ ފިހާރައަށެވެ. ހަވީރު އޮތް ޙަފުލާއަށް ދާންވާއިރަށް އަނގޮއްޓީގެ ހުރިހާކަމެއް ނިމިފައި އޮންނަން ދާރިއަން ބޭނުންވިއެވެ.\n"ވަރަށް ހޫނު ދޯ... ކޯލްޑް ޑްރިންކެއް ބޯލަން ދަމާ" އަނގޮއްޓި ހިފައިގެން ފިހާރައިން ނުކުމެ ދާރިއަން ބުންޏެވެ. މެންދުރުގެ ވަގުތަށްވާތީ މަގުތައްވަނީ އިރުގެ ހޫނުން ދޮންވެފައެވެ.\n"ޒެއްލޫ..." ކުއްލިއަކަށް މަޑުކޮށްލި ސައިކަލުން ފޭބިތަން ފެނުނީ ލިއަމްއެވެ.\nސިހުމާއިއެކު ހާސްކަން ހޭޒަލްއަށް ވެރިވިއެވެ. ދާރިއަންގެ އަތުގައި އޭނާއަށް ހިފާލެވުނީ ބޭއިޚްތިޔާރުގައެވެ. ދާރިއަން ހިނގައިގަންނަން އުޅުނެވެ. އެވަގުތު ހޭޒަލްގެ އަނެއްއަތުގައި ލިއަމް ހިފައިފިއެވެ. ގައިގާ ހުރި ބާރަކާއެކު ލިއަމްގެ އަތުން ހޭޒަލް އަތްދަމައިގަތެވެ.\n"ލިއަމް..." ހޭޒަލްގެ އަތުގައި ދެވަނަ ފަހަރަށް ހިފަން އުޅުމުން ދާރިއަން ގޮވާލިއެވެ.\n"ކަލޭ މިދޭތެރެއަށް ވަންނާކަށް ނުޖެހޭ... ޒެއްލު... އޭނާ ކައިރީ ބުނޭ މިތަނުން ދާށޭ" ލިއަމް ނުރުހިފައި ބުންޏެވެ. ދާރިއަންގެ އަތުގައި ހިފިގޮތަށް ހޭޒަލް ހުރީއެވެ. ހޭޒަލްއާއެކު ދާރިއަން ހިނގައިގަތެވެ.\n"އަހަންނަށް މިހީވަނީ ރަނގަޅަށް ދޯ... ކަލޭމެން ދެމީހުން ހިތާވެގެން ދޯ ތިއުޅެނީ... ޒެއްލު... ޔޫ އާ ޑުއިން ހިމް" ލިއަމްގެ އަޑަށް ހޭޒަލް ހުއްޓުނެވެ. ފަސްއެނބުރި ލިއަމްއަށް ބަލާލިއެވެ. ހޭޒަލްގެ ރުޅިއާއި ކަރުނައިގެ އަސަރުވީ ދެ ލޯ ލިއަމްއަށް ފެނުނެވެ. އެހެންވިޔަސް ލިއަމްގެ ގަސްދަކަށްވީ ހޭޒަލް އޭނާއާ ވާހަކަދައްކާނޭ ގޮތެއް ހެދުމެވެ.\n"މާދަމާ ހަވީރު ހަތަރެއް ޖަހާއިރު..." ހޭޒަލް ވަގުތާއި ތަން ބުނެލިއެވެ. ލިއަމްއާ ބައްދަލުކޮށް ވާހަކަދައްކާނޭ ކަމަށް އޭނާ ބުންޏެވެ. އޭނާގެ ފަހަތުން އައިސްގެން ނުވާނޭކަން ހޭޒަލް އެންގިއެވެ. ލިއަމް ހުރި ފިޔަވަޅުމަތީ ހުރެ ބޯޖަހާލިއެވެ. ލުއި ހިނިތުންވުމެއް އޭނާގެ ތުންފަތަށް ވެރިވިއެވެ.\nދާރިއަންއާއެކު އައިސް ހޭޒަލް ކާރަށް އެރިއެވެ. ކާރު އިސްޓާޓުކޮށްލުމާއެކު ދާރިއަންއަށް ހޭޒަލް ގޮވާލިއެވެ. ކާރު ދުއްވާނުލައި ދާރިއަން މަޑުކުރީ އެހެންވެއެވެ.\n"އަހަރެން ލިއަމްއާ ބައްދަލުކުރަން އެބަޖެހޭ" ހޭޒަލް އިނީ އިސްޖަހާލައިގެންނެވެ. ދާރިއަން އެއްވެސް އެއްޗެއް ނުބުންޏެވެ. ދެން ވެސް ވާހަކަދެއްކީ ހޭޒަލްއެވެ.\n"ދާރިއަން ހިތްހަމަނުޖެހޭނެތަ؟" ހޭޒަލް އަހާލިއެވެ.\n"އަހަރެން ހޭޒަލް ގޮވައިގެން އެހިސާބަށް ދާން އެއްބަސްވެދާނަންތަ؟" ދާރިއަން ކުރީ ސުވާލެކެވެ. ދެ ޒުވާނުންގެ ހަތަރުކަޅި ބައްދަލުވިއެވެ.\n"އެންމެ ރަނގަޅު... އެކަމަކު ލިއަމްއާ ބައްދަލުކުރާނީ އަހަރެން އެކަނި" ހޭޒަލް ބުންޏެވެ. އެކަމާ ދާރިއަން އެއްބަސްވިއެވެ.\n"މިއަދަކީ އަހަރެމެންނަށް ވަރަށް މުހިންމު ދުވަހެއް، ޒެލްގެ މޫނުން ހިނިތުންވާތަން ދުށުމަށް އަހަރެން ބޭނުމީ... އެކަމަކު މުޅި ދުވަސް ހަރާބުވެއްޖެހެން ހީވަނީ... ޒެލްގެ އަތުގައި އޭނާ ހިފަންޖެހޭތަ" ދާރިއަން ދެއަތުން ހުންގާނުގައި ހިފާލިއެވެ. ހީވީ ހިތްހަމަނުޖެހިފައި އިންހެނެވެ.\n"އައި އޭމް އޯކޭ... ހިނގާ ގެއަށް ދާން، އަހަރެން ރެޑީވާން ޖެހޭނެއެއްނު... ޚާއްޞަ ދުވަހެއްނު" ދާރިއަންގެ ޠަބީޢަތް ގޯސްވާން ހޭޒަލް ނޭދޭ ކަހަލައެވެ. އޭނާގެ ހިތަށް ލިބުނު ނުތަނަވަސްކަން އޭނާ ފަރުދާކުރީ އެހެންވެއެވެ.\nހާމަފެންޑާގައި ހުރި ގަސްމުށިތަކުގެ އެތުރުން ބަދަލުކޮށްފައި ހުއްޓެވެ. ތަން ތައްޔާރުކުރުމަށް ހަވާލުކުރީ ބަޔަކާއެވެ. އެމީހުންގެ މަސައްކަތް ހަތަރުގަޑި ބައިވަންވީއިރު ނިންމާފައި ހިނގައްޖެއެވެ. ދާރިއަންގެ ޢާއިލާއިން އަންނަން ވެގެން ސާއިރާއަށް ގުޅައިފިއެވެ. ފަސްގަޑި ފަނަރައިގަ ފޯމުފުރާ މީހުން އަންނާނެއެވެ. އެހާއިރަށް އެގެއަށް ދެ ޢާއިލާގެ ހުރިހާ މެންބަރުން އައިސް ހަމަވާނެއެވެ. މާޙައުލުގައި އެކަނި ވެސް ޚާއްޞަ ޙަފުލާއެއްގެ ސިފަތައް އެކުލެވިފައި ހުއްޓެވެ.\n"ޒެއްލު... އެންމެން އަތުވެއްޖެ... ޒެއްލު ގޮވައިގެން ކީރާ އަންނަންވީނު" ހޭޒަލްގެ ކޮޓަރިއަށް ވަން އާތިޝް ބުންޏެވެ. އަދި އެމީހުން ކައިރީ ހުރި ދަރިފުޅު ގޮވައިގެން އެނބުރި ހިނގައްޖެއެވެ.\n"މާޝާ ﷲ... ޒެއްލު ލޯބިކަން" ކީރާގެ ކައިރީ ހުރި ނަޝާ ބުނެލިއެވެ. އޭނާއަށް ހޭޒަލްގެ ފޯނުކޯލު ލިބުމާއެކު ދުވަހުގެ ހުރިހާކަމެއް އޭނާ ކެންސަލް ކޮށްލިއެވެ. މީހަކާ އިންނަން އެކުވެރިޔާ ރަންކިޔަނީކަން އެނގުމުން ހުރީ ޤަބޫލު ވެސް ނުކެރިފައެވެ. އެހެންވިޔަސް އޭނާގެ ގާތުގައި އެ އުފާވެރިކަމުގައި ބައިވެރިވާން ލިބުނު ދަޢުވަތު ޤަބޫލުކުރީ އުފަލުންނެވެ.\nހާމަފެންޑާގައި ރިޒްވާނުގެ ގާތް ދެ އެކުވެރީންނާއި ސާއިރާގެ އެކުވެރީން ވެސް އައިސް ތިއްބެވެ. ސޯފާ ގޮނޑިތަކުގައި ދާރިއަންއާއި އޭނާގެ ޢާއިލާ ތިއްބެވެ. އެމީހުންނަށް ކީރާއާއި ނަޝާއާއެކު އެތަނަށް އައި ހޭޒަލް ފެނުނެވެ. އެންމެންގެ މޫނުތަކުން ފެންނަނީ އުފާވެރިކަމުގެ ހިނިތުންވުމެވެ. ދާރިއަން އިން ގޮނޑީގައި އިށީނުމަށް ސާއިރާ ދަރިފުޅު ގާތު ބުންޏެވެ.\nހުދު ގަމީހާއި ގޮޅިޖެހި އަޅިކުލައިގެ ފަޓުލޫނުގައި ދާރިއަން ފެންނަނީ ސްމާޓްކޮށެވެ. ހޭޒަލް ވެސް ހުރީ ހަވީރީ ހެދުމެއްގައެވެ. އަޅިކުލައިގެ އެ ގައުންގައި ފިޔާތޮށި ކުލައިގެ ފިނިފެންމަލުގެ ބޯޑަރެއް ވިއެވެ. މުޅި ފޮތީގައި ރޮދީގެ ސާދާ ޑިޒައިނެއް ފެންނަން ހުއްޓެވެ. ހިމައުނަގަނޑުގައި ޓައިއެއްހެން ހުރި އަޅިކުލައިގެ ހިމަބެލްޓެއް އަޅާފައި ހުއްޓެވެ. އަޅިކުލައިގެ ޝިފޯން ޝޯލުގެ ތެރެއިން ހޭޒަލްގެ ދޮން މޫނުގެ ފާޅުކަން ބޮޑެވެ. ކޮށްފައި ހުރީ އާދައިގެ މޭކަޕެކެވެ. ހޭޒަލްގެ ރީތިކަމަށް ތާރީފުކޮށްލާ ހިތުން ދާރިއަން އިނީ ކެތްމަދުވެފައެވެ. ޚާއްޞަކޮށް އޭނާއާ ގާތުގައި ހޭޒަލް އިށީނީސުރެންނެވެ.\nގިނައިރުތަކެއްނުވެ ހަފުލާ ފެށިއްޖެއެވެ. ކައިވެނި ފޯމު ފުރާ ނިމިއްޖެއެވެ. އައިކުއާއި އޭނާއާއެކު ހުރި ރަޙުމަތްތެރިޔާ ފޮޓޯނެގުމުގައި ހަރަކާތްތެރިވަމުން ދިޔައެވެ. ހޭޒަލް ހާސްވެފައި އިންވަރު އެންމެންނަށް ވެސް އިޙްސާސް ކުރެވުނީ ފޯމުގައި ސޮއިކުރަން ގަލަމުގައި ހިފާލި ވަގުތެވެ. އަތުގައި ހުރި މަޑުތުރުތުރުލުން އެންމެންނަށް ވެސް ފާހަގަވިއެވެ. ސޮއިކޮށްލުމުގެ ކުރީން ހޭޒަލްގެ ނަޒަރު ރިޒްވާނަށް ދަތުރުކޮށްލިއެވެ. އެ ބައްޕަގެ މޫނުގައިވި ހިނިތުންވުމާއި ބޯޖަހާލި ގޮތުން ހޭޒަލްއަށް ހިތްވަރަކަށް ވިއެވެ.\nއެންމެ ފަހުގެ ކަމަކަށް އޮތީ ރަންކިއުމެވެ. ރަނަށް އެހުމަށް ބުނީ ދާރިއަންގެ ގާތުގައެވެ. އެންމެންގެ ކުރިމަތީ ދާރިއަން ވެސް ޖެހިލުންވާގޮތްވިއެވެ. ފުންނޭވާއެއް ދޫކޮށްލައި އޭނާ ހޭޒަލްއާ ދިމާއަށް އެނބުރިލިއެވެ. ކައިވެނީގެ ރަނަކީ ކޮބާތޯ އެއްސެވެ. ދާރިއަންއަށް ބަލާލުމާއެކު ދެހާސްވިހި ރުފިޔާއަށް ހޭޒަލް ރަންކިޔައިފިއެވެ. އެންމެން އެއްފަހަރާ ކަހަލަ ގޮތަކަށް ތަހުނިޔާގެ އަޑުފަށްގަނޑު ގަދަވެއްޖެއެވެ. ހުނުމާއި އަތްތިލަބަޑި ޖެހުމުގެ އަޑެވެ.\n"މަންމާ..." ދާރިއަން ގޮވާލީ ކަމެއް ހަނދާންކޮށްދިނުމަށެވެ. އެއާއެކު އިބާ ވާހަކަދައްކަން ފަށައިފިއެވެ. އެންމެންގެ ސަމާލުކަން ހޯދިއެވެ.\n"މިހާރުއްސުރެ ތީ އަހަރެމެންގެ ވެސް ކުއްޖެއް..." އިބާ ބުންޏެވެ. އަދި އަނގޮއްޓި ފޮށި ހުޅުވާލުމާއެކު ދާރިއަންއަށް ދިއްކޮށްލިއެވެ. އޭނާ އަނގޮއްޓި ނަގައި ހޭޒަލްއަށް ދިއްކޮށްލިއެވެ. މަޑުކުރުމެއްނެތި ހޭޒަލްގެ ކަނާއަތް ދިއްކޮށްލިއެވެ.\n"ޔޫ ލުކް ބިއުޓިފުލް" އަނގޮއްޓި އަޅުވާލަމުން ދާރިއަން ބުނެލީ ސިއްރުންނެވެ. ހިނިތުންވުމަކަށް ހޭޒަލްގެ ތުންފަތް ދެމިލިއެވެ. އޭނާ މިވަގުތު ކޮށްލި ކޮންމެ ހަރަކާތަކީ ދާރިއަންއަށް ޓަކައި ގެނައި ހަރަކާތެކެވެ. އޭނާގެ އުފަލަށްޓަކައެވެ.\nކައިވެނި ހަމަޖެހިފައި އޮތީ ދެ ހަފްތާ ފަހުންނެވެ. ކައިވެންޏަށް ތައްޔާރުވާން ދެ ޢާއިލާއިން ވެސް ވަގުތު ބޭނުންވާތީއެވެ. ދާރިއަންއަށް ދެ ހަފްތާ ދިގުވީ ނަމަވެސް ހޭޒަލް ހުރީ ހުރިހާކަމެއް ނިމެމުންދާލެއް އަވަސްވެފައެވެ. ހަވީރުގެ ސައިގައި އެންމެން ބައިވެރިވުމަށް ދިއުމާއެކު ދާރިއަންއާއި ހޭޒަލް އެކަނިވިއެވެ.\n"ސެލްފީއެއް ނަގަންތަ؟" ހޭޒަލްގެ ކަންފަތް ދޮށުގައި ދާރިއަން އަހާލިއެވެ. ހޭޒަލް ބޯޖަހާލުމާއެކު އޭނާގެ ފުރަގަހުން ދާރިއަންގެ އަތް ގެނެސް ކޮނޑުގައި ހިފަހައްޓާލިއެވެ. މަޑުމަޑުން ދާރިއަންއާ ގާތަށް ދަމާލައި އޭނާގެ ފޯނު ސެޓުކޮށްލިއެވެ. ދާރިއަންގެ ތުބުޅިންކަމެއް އޭނާގެ ކަރުދޮށުންކަމެއް ޔަގީންނުވިޔަސް ހޭޒަލްގެ ނޭފަތުގައި ޖެހުނީ ފިރިހެން ވަހެކެވެ. ހިތްހަމަޖެހޭފަދަ މީރު ވަހެކެވެ.


Saudi in vadaigen Shainee: "You will see" !\nޝައިނީ: ސައުދީގައި ކާމިޔާބު ބައްދަލުވުންތަކެއް ބޭއްވި ކަމަށް ވިދާޅުވި - ފޮޓޯ: ރައީސް އޮފީސް\nސަރުކާރުން، 1 ފެބުރުއަރީގެ އަމުރު ތަންފީޒު ނުކުރުމާ ގުޅިގެން ރާއްޖެ ހަލަބޮލިވެފައި ވަނިކޮށް ބޭރުގެ ގައުމުތަކަށް ރާއްޖޭގެ މައުލޫމާތު ހިއްސާ ކުރަން ރައީސް އަބްދުﷲ ޔާމީންގެ ފަރާތްޕުޅުން ހާއްސަ މަންދޫބުން ފޮނުއްވި އެވެ. ރައީސް ޔާމީންގެ ސަރުކާރާ އެންމެ ގާތް ގުޅުމެއް އޮންނަ ސައުދީ އަރަބިއްޔާއަށް ފޮނުއްވީ، ކުރިން ވެސް އެތައް ފަހަރަކު ސައުދީއަށް ވަޑައިގެންފައިވާ ފިޝަރީޒް މިނިސްޓަރު މުހައްމަދު ޝައިނީ އެވެ.\nސައުދީއަށް ކުރެއްވި ދަތުރުފުޅަށް ފަހު މިއަދު ޝައިނީ ވަނީ ރާއްޖެ ވަޑައިގެންފަ އެވެ. ދަތުރުފުޅާ ގުޅޭ ގޮތުން، ޝައިނީ ވިދާޅުވީ، ސައުދީ ދަތުރަކީ ވަރަށް ކާމިޔާބު ދަތުރެއް ކަމަށެވެ. މުހިންމު ބައްދަލުވުންތަކެއް ބޭއްވުނު ކަމަށެވެ. އެއަށްފަހު ޝައިނީ ވިދާޅުވީ، "ޔޫ ވިލް ސީ" ނުވަތަ "ކަލޭމެން ބަލަން ތިބޭ" ކަމަށެވެ. މި ވާހަކަ ވެސް ދޫކޮށްލައްވާފައި ވަނީ ސިޔާސީ ހުރިހާ ބޭފުޅުން މައުލޫމާތު ބަންޑުން ކުރާ ޓްވިޓާއަށެވެ.\n"ޔޫ ވިލް ސީ" އާއި "ނަވް ޔޫ ސީ" އަކީ ސިޔާސީ އެކި ކަަންކަމާ ގުޅިގެން ޝައިނީ އާންމު ގޮތެއްގައި ބޭނުންފުޅު ކުރައްވާ ދެ އިބާރާތެވެ. އެކި ފަހަރު މަތިން އައި ސިޔާސީ ހަލަބޮލިވުންތަކުގައި އެ ދެ އިބާރާތް އޭނާ ބޭނުންފުޅު ކުރައްވާފައި ވެއެވެ.\nކާމިޔާބު ބައްދަލުވުންތަކެއް ބޭއްވުނު ކަމަށާއި އޭގެ ނަތީޖާ ފެންނާނެ ކަމަށް ޝައިނީ މިއަދު ވިދާޅުވި ނަމަވެސް ސައުދީގެ އެއްވެސް ބައްދަލުވުމެއްގެ ތަފްސީލު ހިއްސާ ކުރައްވާފައެއް ނުވެ އެވެ. އެއްވެސް ބޭފުޅަކާއެކު ބޭއްވި ބައްދަލުވުމުގެ ފޮޓޯއެއް ވެސް ހިއްސާއެއް ނުކުރައްވަ އެވެ.\nރައީސް ޔާމީން މަންދޫބުން ފޮނުއްވެވީ ސައުދީގެ އިތުރުން، ޗައިނާ އާއި އިންޑިއާއަށެވެ. ނަމަވެސް ރާއްޖޭގެ މައްސަލާގައި އަ އަމިއްލައަށް އިސް ވާހަކަ ދައްކަމުން އަންނަ އިންޑިއާއިން ވަނީ ރައީސް ޔާމީންގެ މަންދޫބުން މިވަގުތު އެ ގައުމަށް ވަޑައިގަތުމަށް ދެކޮޅު ހަދާފަ އެވެ. އެހެންވެ، އިންޑިއާއަށް މަންދޫބެއްގެ ގޮތުގައި ވަޑައިގެންނެވި، ފޮރިން މިނިސްޓަރު ޑރ. މުހައްމަދު އާސިމް ދަތުރު ބަދަލު ކުރެއްވީ ޕާކިސްތާނަށެވެ.\nޕާކިސްތާނުން ބުނެފައިވަނީ 1 ފެބުރުއަރީގެ އަމުރާ ގުޅިގެން ސަރުކާރުން އެޅި ފިޔަވަޅުތައް ބަލައިނުގަންނަ ކަމަށާއި މިހާރު ރާއްޖޭގައި ހިނގަމުންދާ ކަންކަމުގެ ތެރެއަށް އެ ގައުމުން ވަންނަން ބޭނުންނުވާ ކަމަށެވެ. ޗައިނާއިން ވަނީ އެ ގައުމަށް ވަޑައިގެންނެވި މަންދޫބު، އިކޮނޮމިކް މިނިސްޓަރު މުހައްމަދު ސައީދަށް މަރުހަބާ ކިޔާފަ އެވެ. ސައީދު ވަނީ ބައްދަލުވުންތަކުގެ ފޮޓޯތައް ވެސް ހިއްސާ ކުރައްވާފަ އެވެ. ޕާކިސްތާނުގައި މިނިސްޓަރު އާސިމް ކުރެއްވި ބައްދަލުވުންތަކުގެ ފޮޓޯތައް ވެސް ހިއްސާ ކުރެއްވި އެވެ.\nއެކެއް ފެބުރުއަރީގެ އަމުރު ތަންފީޒު ނުކޮށް، ކުއްލި ނުރައްކަލުގެ ހާލަތު އިއުލާން ކުރުމުން ގިނަ ގައުމުތަކުން ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކުރި އެވެ. އަދި ކުރީގެ ރައީސް މައުމޫން އަބްދުލް ގައްޔޫމާއި އުއްތަމަ ފަނޑިޔާރު އަބްދުﷲ ސައީދާއި ފަނޑިޔާރު އަލީ ހަމީދު ދޫކޮށްލުމަށް ވެސް ގައުމުތަކުން ގޮވާލި އެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި އިނގިރޭސިވިލާތާއި އެމެރިކާ އާއި ޖަރުމަނާއި މި މައްސަލައިގެ ތެރެއަށް ވަދެ އަމިއްލަށް ގޮތްތައް ނެރެމުން އަންނަ އިންޑިއާ ވެސް ހިމެނެ އެވެ. އެ ގައުމުތަކުން ވަނީ އެކަމާ ގުޅިގެން ހަރުކަށި ބަޔާންތައް ނެރެފަ އެވެ. މީގެ އިތުރުން އީޔޫ އާއި އދ. އިން ވެސް ވަނީ އެކަން ކުށްވެރިކޮށްފަ އެވެ.\nރައީސް އަބްދުﷲ ޔާމީން ރޭ ވިދާޅުވީ، އދ. ގެ ރަސްމީ އެޖެންޑާގެ ތެރެއަށް ރާއްޖޭގެ މައްސަލަ ވައްދަން ރެއާ ހަމައަށް ވެސް މަޝްވަރާ ކުރި ކަމަށާއި އެކަމުގައި ރާއްޖެ ދިފާއު ކޮށްދިނީ ރަޝިޔާއާއި ޗައިނާ އާއި ސައުދީ އަރަބިއްޔާއިން ކަމަށެވެ. އެ ގައުމުތަކަކީ ރާއްޖޭގެ އެންމެ ގާތް އެކުވެރިންގެ ގޮތުގައި ރައީސް ރޭ ސިފަ ކުރެއްވި އެވެ.\nޑރ. މުހައްމަދު ޝައިނީ 1 ފެބުރުއަރީގެ އަމުރު ކުއްލި ނުރައްކަލުގެ ހާލަތު + ސައުދީ އަަރަބިއްޔާ


އެސް.ޓީ.އޯ ހެޑްއޮފީހުގެ7ވަނަ ފަންގިފިލާ އިންޓީރިއަރ ޑިޒައިންކޮށް މަރާމާތުކުރުމުގެ މަސައްކަތްކޮށްދޭނެ ފަރާތެއް ހޯދަން ބޭނުންވެއްޖެ\nއެސް.ޓީ.އޯހެޑްއޮފީހުގެ7ވަނަފަންގިފިލާއިންޓީރިއަރޑިޒައިންކޮށްމަރާމާތުކުރުމުގެމަސައްކަތްކޮށްދޭނެފަރާތެއްހޯދަންބޭނުންވެއްޖެ.\nއެސް.ޓީ.އޯ ހެޑްއޮފީހުގެ7ވަނަ ފަންގިފިލާ އިންޓީރިއަރ ޑިޒައިންކޮށް މަރާމާތުކުރުމުގެ މަސައްކަތްކޮށްދޭނެ ފަރާތެއް ހޯދުމަށް އިޢުލާން ކުރަމެވެ. ވީމާ، މިބާވާތުގެ މަސައްކަތްކުރުމުގެ ފަންނީ އަދި އަމަލީ ތަޖުރިބާ ހުރި ފަރާތްތަކަށް ފުރުޞަތު ހުޅުވާލަމެވެ.\nމަސައްކަތުގެވެރިފަރާތް: ސްޓޭޓް ޓްރޭޑިންގ އޯގަނައިޒޭޝަން ޕލކ\nރަޖިސްޓަރީކުރުން: ރަޖިސްޓަރީ ކުރައްވަން ބޭނުންފުޅުވެލައްވާ ބޭފުޅުން 2019 ޖުލައި 14 ވާ ދުވަހު 1000 ގެ ކުރިން އެސް.ޓީ.އޯ ހެޑް އޮފީހަށް ދުރުވެ ރަޖިސްޓަރީ ކުރައްވަންވާނެއެވެ.\nބީލަންކަރުދާސްދޫކުރުން: ރަޖިސްޓަރީ ކުރަައްވާފައިވާ ފަރާތްތަކަށް ބީލަންކަރުދާސް ދޫކުރާނީ 2019 ޖުލައި 14 ވާ ދުވަސް ނިމުމުގެ ކުރިން އީމެއިލުންނެވެ.\nމައުލޫމާތުދިނުން: ރަޖިސްޓަރީ ކުރައްވާފައިވާ ފަރާތްތަކަށް 2019 ޖުލައި 15 ވަނަ ދުވަހު 1100 ގައި މަޢުލޫމާތު ދިނުމުގެ ބައްދަލުވުމެއް އެސް.ޓީ.އޯ ހެޑް އޮފީހުގައި އޮންނާނެއެވެ.\nސުވާލާއިޖަވާބު: ރަޖިސްޓަރީ ކުރެއްވުމަށްފަހު ހުށަހަޅުއްވަން ބޭނުންފުޅުވެލައްވާ ސުވާލުތައް 2019 ޖުލައި 16 ވާ ދުވަހުގެ 1500 ގެ ކުރިން އީމެއިލް މެދުވެރިކޮށް ފޮނުވަންވާނެއެވެ. އަދި 2019 ޖުލައި 17 ވަނަ ދުވަހުގެ ކުރިން ޖަވާބުދާރީ ވެވޭނެއެވެ.\nބީލަންކަރުދާސް: ބީލަންކަރުދާސް ހުޅުވުން އޮންނާނީ 2019 ޖުލައި 21 ވަނަ ދުވަހު 1100 ގައި އެސް.ޓީ.އޯ ހެޑް އޮފީހުގައެވެ.\nފޯނު: 3344180، 3344295\nޕަބްލިޝްކުރި ގަޑި: 1429\nސުންގަޑި: 21 ޖުލައި 2019 1100


ހަނދާންތަކެއް | ވާހަކަ | އަދަބާއިޘަޤާފަތް\nBack ކަވާސާ އަދަބާއިޘަޤާފަތް އަދަބާއިޘަޤާފަތުގެ ބައިތައް ވާހަކަ ހަނދާންތަކެއް\nމޫނުގައި ވަނީ ރޫޖެހިފައެވެ. މާމަގެ ޒުވާން ދުވަސްވަރެއް އަހަރެންނެއް ނުދެކެމެވެ. ޔަގީނުންވެސް އަހަރެންގެ މާމަ މުސްކުޅިވުމުގެ ކުރިން ވަރަށް ރީތި ވާނެއެވެ.\nމާމަ އުޅޭގޮތުން މާމަގެ ފިރިއެއް ހުރިކަމާއިމެދު އަހަރެންގެ ހިތުގައި ސުވާލު އުފެދެއެވެ. ދުވަހަކުވެސް ކާފަގެ ވާހަކަ މާމަ ދައްކާތީ އަހަރެން ނާހަމެވެ. ނަމަވެސް އަހަރެންގެ ކާފައެއް ނެތްނަމަ އަހަރެންނެއް ނުހުންނާނެ ނޫންހެއްޔެވެ؟\nބޭރުގޭތެރޭގައި ފޮޓޯލޯގަނޑެއް އެލުވާފައި ހުރެއެވެ. އޭގައިވަނީ ، ނުރަވެފައިވާ ތުނބުޅިއެއް ލާފައިވާ ހިމަ ތޮޅި އިސްކޮޅުން އާދައިގެ ވަރެއްގެ މުސްކުޅި ފިރިހެނެކެވެ. ބޮލުގައި އޮތީ އަރިއަކަށް އޮތް ތާކިހަލެކެވެ. ލައިގެން ހުރީ އެއް ކުލައިގެ ފޮތީގެ ގަމީހެކެވެ. މަންމަ ބުނެގެން އަހަރެން ކާފަ ކިޔަނީ އެ ފޮޓޯ ލޯގަނޑަށެވެ. ބަލާ ބެލުމަށް އަހަރެން ކާފައޭ މިކިޔާ މީހާ ޖަހަނީ ދުވަހަކުވެސް މީހަކާނީންނާނެ މީހެއްގެ ވައްތަރެވެ. ކައިވެނީގެ ހަޔާތެއް ވޭތުކުރެވިދާނެ މީހެއްގެ ސިފަ ހަމަ އެއްގޮތަކަށްވެސް ނެތެވެ.\nމާމަ ވަރަށް ގިނައިން ވާހަކަ ކިޔައިދެއެވެ. އެއީ ރަސޫލުންނާއި ނަބިއްޔުންގެ ވާހަކަތަކެވެ. މާމަ ކުޑައިރު ކުޅުނު ކުޅިވަރު ތަކުގެ ވާހަކަ ތަކެވެ. ތިންމުގޯލިއޭ ކިޔާ ކުޅިވަރަކާއި ލެއް ކިޔާކުޅިވަރެކެވެ. ދެން ފަންކުޅުމޭކިޔާ ކުޅިވަރެއްގެ ވާހަކައެވެ. އަހަރެންނަށް މި ކުޅިވަރުތަކުގެ ވާހަކަތައް ވަނީ ވަރަށް ހެއްވާ، މަޖާ ވާހަކަ ތަކަކަށެވެ. އަހަރެން ކުޅެ އުޅޭ ބާސްކެޓާއި ނެޓްބޯޅައިގެ ވާހަކަ ބުނެފިނަމަ، މާމަ ވަރަށް ކޮސްވެއެވެ. މުސްކުޅިންނަކީ ވަރަށް އަވަހަށް ކޮސްވާ ބައެކެވެ.\nމާމަ ދިގެއްނޫނެވެ. މުސްކުޅިކަމުން އޮންނަނީ ކުރިމައްޗަށް ގުދަށެވެ. އެހެންވެ، މާމައަށް އުޑެއް ނުފެންނާނެއެވެ. ތަރިތަކުގެ ރިހި އަލި، ހަނދުގެ ޖާދުވީ ހަނދުވަރު މާމައަށް ޖެހޭނީ އެހެން މީހަކު ސިފަކޮށްދޭށެވެ. ''ފަތިހެއްގެ މަންޒަރު'' މިޅެމުގައި ފަތިސް ދަންމަތީގެ ހިތްގައިމު މަންޒަރު ބޮޑުފެންވަޅުގޭ ސީދީ ސިފަކޮށްދޭ ގޮތަށެވެ. މާމަގެ ގައިގާވަނީ ހުސް ރުލެވެ. އެއިން ރުލެއްގެ ފެށުނުކޮޅެއްވެސް ނިމުނުކޮޅެއްވެސް ނުހޯދޭހާ ގިނަ ރުލެވެ. އެކަމަކު މާމައަކީ ސާދާ މީހެކެވެ. ތާހިރު މީހެކެވެ. މާމަގެ ވަނީ އޮފުއަރާ ރިހި ނަރުފަށްތަކެއް ކަހަލަ އިސްތަށިގަނޑެއްކަން އެނގެނީ ބުރުގާ ރަގަޅުކޮށްލާ ވަގުތު ބޯފެނުމުންނެވެ. އަތުގައި ތަސްބީޙަ ފައްޗެއް އަބަދުވެސް އޮވެއެވެ. ކިޔާނުކިޔާ ނޭނގޭވަރަށް ތުންތަޅުވަމުން ލުއިލުއިކޮށް ގޭތެރޭގައި ހިނގާނެއެވެ.\nއަހަރެންނާއި އަހަރެންގެ މާމައަކީ ދެ ރަހްމަތްތެރިންނެވެ. ބައްޕަ އަރިއަތޮޅު ކުރަމަތީގައި މަސައްކަތްކުރާއިރު، މަންމަ ގިނަވަގުތު ހޭދަކުރަނީ ހޮސްޕިޓަލުގައެވެ. ބައްޕަ އެއީ ވަޑިއެކެވެ. މަންމަ އެއީ ނަރުހެއްގެ އިތުރަށް އަންހެނުންގެ ތަރައްގީއަށް މަސައްކަތްކުރާ ކޮމިޓީގެ ރައީސާ ވެސް މެއެވެ. ވީމާ، ގޭގައި އަހަރެންނާއިއެކު ގިނަ ވަގުތު ހޭދަކުރަނީ މާމައެވެ. ހެނދުނު އިސްކޫލަށް ދާން ކޮންމެ ދުވަހަކު މާމަ، އަހަރެން ހޭލައްވާ ގޮވާ ނަގާނެއެވެ. ކިރުތައްޓަކާ ދޮންކެޔޮވަކެއް ދީފައި ކިޔަވަން ފޮނުވާނެއެވެ. ފަތިސްނަމާދަށް ހޭނުލާތީ އަނގަ ހުއްޓާނުލާ އެއްޗެހި ގޮވަމުން ކިރުތަށި ގިރައިދީ ހަދާނެއެވެ. ދަބަސް ނެރެދީ ބުރަކަށީގައި އަޅުވައިދޭނެއެވެ. ގޮވައިގެން އިސްކޫލަށް ދާނެއެވެ. އިސްކޫލުން ނިމުމުން ޤުރުއާން ކުލާހަށް ގެންދާނެއެވެ. ކުލާހަށް އަހަރެން ވަނުމުން ޤާރީއާ ތުންގުޅުވައިގެން އެ ކިޔާ އެއްޗެއް ކިޔާނެއެވެ. ޕުރައިމަރީ އިސްކޫލުގައި ހަތް އަހަރު ކިޔެވުމަށްފަހު އަހަރެން ވަނީ ސެކަންޑަރީ އިސްކޫލަށެވެ. ސެކަންޑަރީ އިސްކޫލަށް ވަނުމުން ބައްޕަ ބައިސްކަލެއް ގަނެދިނެވެ. އެހާ ހިސާބުން އިސްކޫލަށް ދިޔުމުގައި، މާމަގެ ބޭނުން ކެނޑުނެވެ. އެކަނި އިސްކޫލަށް ދާންފަށައިފީމެވެ. ރައްޓެހިންވެސް ގިނަވާން ފަށައިފިއެވެ. މާމައާއި ދުރުވަމުން ދާން ފަށައިފިއެވެ. މާމަ، ދޭ ނަސޭހަތްތައް އަޑުއަހަން ހިމޭނުން އިންނަން އުދަގޫވާންފެށީ ރައްޓެހިން ގިނަވާން ފެށި ހިސާބުންނެވެ. ނަމާދަށް ބައެއް ފަހަރު ނުދެވެން ވެސް ފެށިއްޖެއެވެ. އެކަމަކު މުޅިން ހުއްޓައެއް ނުލަމެވެ. މާމަ ކިޔައިދިން ރަސޫލުންނާއި ނަބިއްޔުންގެ ވާހަކަތައް ހިތަށްއަރާފައި ބިރުގަންނަނީއެވެ. ކުޑަކޮށް މާމައާ ދުރުވެވުނަސް އަހަރެންނަކީ މާމަގެ ކުއްޖެއްކަމުގެ އިހްސާސް ކެނޑިގެނެއް ނުދެއެވެ. މާމަ ދެކެ ލޯބިވާތީ ވާހަކަ ދައްކަމެވެ.\nމާމައާއި ވާހަކަ ދައްކާއިރު، އިގިރޭސި ބަސް ބޭނުންކުރާތީ މާމަ ނުރުހެއެވެ. އެއްދުވަހަކު ފިޝަރީޒް ސައެންސް ފިލާވަޅެއް ހެދުމަށް ކަންނެއްޔެއްގައި މިންއަޅަން ފެށުމުން މާމަ ހައިރާންވިއެވެ. ތިއީ ކީއްކުރަން ހާވާ ހަޑިއެއް ހޭ އެހިއެވެ. މަސްވެރިކަން ކިޔަވަނިއްޔޭ ބުނުމުން މާމަގެ އަނގަ ހުޅުވުނެވެ. ގާވެފައި ހުރެފައި ކުއްލިއަކަށް ފުރާނައައި ކަހަލަ ގޮތަކަށް ހަރަކާތެއް ގެނެސްފައި މާމަބުނީ މަސްވެރިކަން ކިޔަވާނީ ފިރިހެން ކުދިން ކަމަށެވެ. މާމަ ބުނި ގޮތުން އަންހެން ކުދީން މަސްކައްކާނީ އެވެ. މަސްވެރިކަން ކިޔަވައިދެއްވާ ޓީޗަރަކީ އަންހެނެކޭ ބުނުމުން މާމައަށް އަނގަޔަށް ގޮތެއް ހަދާލެވުނީތީ ދުށީމެވެ. އަހަރެން މަހަށް ދާން ފަށައިފާނެތީ މާމަ ނުތަނަވަސް ވީއެވެ.\nސެކަންޑަރީ ސްކޫލް ނިމިއްޖެއެވެ. ރައްޓެހިންނާއި ރަހުމަތްތެރިން ވަރަށް ގިނަވެއްޖެއެވެ. މާމައާއި ވާހަކަ ދެއްކުން މަދުވެއްޖެއެވެ. ކުރިއާ ޚިލާފަށް ވާހަކައިގެ ކޮންމެވެސް ހިސާބަކުން މާމައާއި ދެބަސް ވެވެން ފެށިއްޖެއެވެ. މަންމަ މޮބައިލެއްވެސް ހޯދައި ދީފިއެވެ. ހަރުވާޅު ހެދުން ޓޮޕަށް، ހަރުވާޅު، ޖީންސަށް ބަދަލުކޮށްލައިފީމެވެ. އަހަރެންގެ ހެދުމަށާއި ބޮލަށް އައި ބަދަލު ފެނި، މާމަ ހާސްވެއްޖެއެވެ. އެކަމަކު އަނގައިންނެއް ނުބުނެއެވެ. އެއީ ޒުވާބު ނުކުރަން ވެގެން ކަންނޭގެއެވެ. ހުރީ ހިމޭނުންނެވެ. އާދައިގެ މަތީން ތަސްބީހަ ފަތި ހިފައިގެންނެވެ.\nއޯލެވެލް ނަތީޖާ ލިބި، ސީއެޗްއެސްއީ އަށް ވަނުމަށް މާލެދެވޭތީ އަހަރެން ހުރީ ވަރަށް އުފަލުންނެވެ. މާމަ ހުރިގޮތެއް ނޭގެއެވެ. އުފަލެއްވެސް ދެރަވުމެއްވެސް މާމަގެ ރޫގިނަ މޫނުން ފާޅެއްނުވެއެވެ\nފުރަތަމަ މަލްބަރޯ ނަގައިރޯކޮށްލީ ރިޝްމީމެންގެ ގޭގައި އޮތް ޕާޓީއެއްގައި އައްދު ބުނެގެންނެވެ. އެއީ، މާލެފައިބާންދާން ފުރުމުގެ ހަފުތާއެއް ކުރިއެވެ. އެރޭ، އައްދު އަހަރެންނަށާއި ރިޝްމީއަށް އަޖައިބު ދެއްކީ ސިގިރޭޓް ދުމުން ބޮޅުހަދައިގެންނެވެ.\nމާލޭގައި ހޭދަކުރި ދެއަހަރަކީ މާމައާއި އެންމެ ދުރުގައި ހޭދަކުރެވުނު ދެއަހަރެވެ. އެއީ އެހާތަނަށް އަހަރެންނަށް އެންމެ ބޮޑު މިނިވަންކަމެއް ލިބުނު ދެއަހަރެވެ. މާލޭގައި އިންއިރު، ފޯނުކޮށްފައި ކިހިނެއްހޭ އަހާލުން ފިޔަވައި މާމައާއި ވަރަށް ވާހަކަ ނުދައްކަމެވެ. މާމަ ވާހަކަ ދައްކަން ފަށައިފިނަމަ، ފޯނު ބޭއްވުމުގެ ކުރިން ކޮންމެވެސް ކަމަކާ ކުޑަކޮށް ނަމަވެސް ދެބަސް ވެވެއެވެ. ދެބަސް ނުވާން ހުއްޓަސް ވެވެއެވެ. ވާގޮތެއް ނޭގެއެވެ.\nސީ.އެޗް.އެސް.އީ ގައި ފުރަތަމަ އަހަރުގެ ކިޔެވުން ނިންމާފައި ޗުއްޓީގައި ރަށަށް އަތުވެއްޖައީމެވެ. މާމަގެ މުސްކުޅިކަން ހުރީ ހަމަ ކުރީގެވެސް ހުރިވަރަށެވެ. އަހަރެންގެ ހިތަށް އެރިއެވެ. މުސްކުޅިކަމަކީ ވަކިވަރަކަށް ވުމަށްފަހު، ހުއްޓޭ ކަމަކީބާއެވެ. މާމަގެ މޫނަށް ރޫ އިތުރުވެފައިވާ ހެނެއް ހިޔެއް ނުވެއެވެ.\nއެއްދުވަހަކު މާމަ އަހަރެންގެ ބުމައާއި ބޮލާއި އިގިލީގައި އަޅާފައިވާ އަނގޮޓިތަކާ ބެހިލައިފިއެވެ. މާމަ ބުނީ ތިއީ އާދަމުގެ ދަރިން ތިބެންވާނެގޮތެއް ނޫންކަމަށެވެ. އަހަރެން ބުނީ އަހަރެންނަކީ އާދަމުގެ ދަރިޔެއް ނޫންކަމަށެވެ. އިވޯލް ވެފައިވާ އެއްޗެއްކަމަށެވެ. ޖަވާބުގައި އަހަރެން ބޭނުންކުރި އިގިރޭސިބަސް ނޭގުނެއް ކަމަކު މާމަގެ ވަޅުވަދެފައިވާ ބޮޑުދެލޮލަށް ކަރުނަ ޖަމާވާތީ ދުށީމެވެ. އަހަރެންގެ ވިސްނުމާއި އަޤީދާއަށް އައި ބަދަލު މާމައަށް ވިސްނުނީކަމެއް ނުވަތަ ނޫންކަމެއް އަހަރެންނަކަށް ނޭނގެއެވެ. ކުރިއާ ޚިލާފަށް، އަހަރެންނާއި މާމަ ދެބަސްވާލެއް އިތުރުވާންފެށިއެވެ. ޗުއްޓީ ނިމި، މާލެދާންޖެހޭ ދުވަސް އައިސް ޖެހުނުއިރު، އަހަރެންނާއި މާމައާ ދެމެދު ގުޅުމެއްނެތެވެ.\nއަހަރެން ވައްތަރު އެތައް ރައްޓެހިންނަކާ އަހަރެން ގުޅުން އުފައްދައިފީމެވެ. އެގުޅުމަކީ އަހަރެންގެ ދިރިހުރުމަށް މަޖުބޫރު ގުޅުމަކަށް ވެއްޖެއެވެ. ސީ. އެޗް.އެސް.އީގެ ދެވަނަ އަހަރުގައި ފުރަތަމަ ފަހަރަށް އަހަރެން ފުލުސް އޮފީހަށް ގެންދިޔައެވެ. އޭގެ ހަމަސް ފަހުން އަހަރެންނަށް އިންނަން ޖެހުނީ މާފުށީ ރިހެބްގައެވެ. ރިހެބްގައި އަހަރެއް ހޭދަކުރުމަށްފަހު، ރަށަށް އައި އިރު މާމަ ނިޔާވެއްޖެއެވެ.\nމާމަ ބޭނުންކުރި ކޮޓަރިއަށް ވަންނަ ކޮންމެ ފަހަރަކު މެޔަށް ގޮތެއްވާހެން ހީވެއެވެ. އެއާއި އެކު ތުރުތުރެއް ގަޔަށް ފެތުރިގެން ދެއެވެ. މާމަ ބޭނުންކުރި މުޞްޙަފާއި ތަސްބީޙަފަތި ވަރުނީސްކޮށްފައިހުރި އަލަމާރީ މަތީ ހިރަފުހުން ތަތްތެޅިފައި އޮތެވެ. ކޮޓަރީގެ ކަނުގައި ވަނީ މަކުނުވަލެވެ. ކޮޓަރި ފުރެންދެން ވަނީ މާމަގެ ހަނދާން ތަކެވެ.\nއަހަރެންގެ ޙަޔާތުގައި މާމަ ނެތުމުން، ފުރާނުލެވޭ ފަދަ ހުސްޖާގައެއް މިހާރު އުފެދިފައިވެއެވެ. މީހެއްގެ މުހިންމުކަން މި އެނގެނީ އެމީހަކު ނެތުމުންނެވެ. މާމަގެ ވާހަކަތަކަށް ކަންފަތް ދެވުނު ނަމައޭ މިހާރު ހިތަށް އަރައެވެ.\nއަހަރެންގެ މަންމައާއި ބައްޕަ ދުނިޔޭގައި އެބަ ތިއްބެވެ. އެ ދެމީހުން އަހަރެންނާއި ކުރިއަށްވުރެ ވަކި ގާތެއްވެސް ދުރެއްވެސް ނޫނެވެ. މަންމައާއި ބައްޕަ، އަހަރެންނަށްވުރެ ކުރިން ދުނިޔެ ދޫކޮށްފިނަމަ، މާމަ ނެތުމުން މިހާރު މި ކުރެވޭ އިހްސާސް އެދެމީހުންނާމެދު ކުރެވޭނެ ބާއެވެ؟ ބައެއް ފަހަރު އަހަރެންނަށް ޝައްކުވެއެވެ.


Tharukaaree aai meyvaa vikkaa thanthan registry kurun laazimu koffi | Mihaaru\nތަރުކާރީ އާއި މޭވާގެ ވިޔަފާރި ކުރާ ތަންތަން ރަޖިސްޓަރީ ކުރުން ލާޒިމުކޮށްފި\nތަރުކާރީ އާއި މޭވާ ވިއްކަން ބަހައްޓާފައި: އެފަދަ ވިޔަފާރިތައް ރަޖިސްޓްރީކުރަން ވަނީ ލާޒިމްކޮށްފައި -- ފޮޓޯ/މިހާރު\n04 ސެޕްޓެމްބަރ 2020 - 13:47\nއިކޮނޮމިކް މިނިސްޓްރީން އެފަދަ ގަވާއިދެއް ހެދީ މާލެތެރޭގައި ބިދޭސީންނާއި އަމިއްލަ ބައެއް ފަރާތްތަކުން ތަކުރާރީ އާއި މޭވާ ވިއްކަން ޚާއްސަ މާރުކޭޓްތައް ހަދައި، އެފަދަ ތަކެތި ވިއްކަމުން ދަނިކޮށެވެ. އެއީ މާލެ ސަރަހައްދުގައި ބިދޭސީންގެ ފަރާތުން ފެންނަ އެންމެ ބޮޑު އެއް މައްސަލަ އަކަށް މިހާރު ވަނީ ވެފަ އެވެ.\nލޯކަލް މާރުކޭޓް އިކޮނޮމިކް މިނިސްޓްރީ މޭވާ ތަރުކާރީ ދިވެހި ސަރުކާރު\n65 ކޮމެންޓް, 87 ރިއެކްޝަންސް\nސޭޓުން ނަށް އެތިބެނީ ގަވާއިދާ ހިލާފް ބިދޭސީން ނެވެ. އެކަން ވަގުތުން ހުއްޓުވަ ބަލާށެވެ.\nބޭރުފައިސާ ގަނެވިއްކާ ތަންތާގައި ބިދޭސީންނަށް މަސައްކަތް ނުކުރެވޭގޮތްހަދާ. ކޮންގައުމެއްގަތަ ބިދޭސީން މިފަދަ މަސައްކަތުގައި އުޅެނީ. މިފަދަ މަސައްކަތް ކުރާނެ ދިވެހި ކޭޝިއަރުން ލިބޭނެ. ދެންބުނޭ ދިވެހިންނޭ އަޑީގަތިބެނީ. ޢެގޮތަށް އަޑީގަތިބެވެނީ ބިދޭސީންނަށް މި މަސައްކަތުގައި އުޅެވޭނެގޮތަށް އުސޫލު އޮންނާތީ.\nމިހާރުހުރި އިކޮނޮމިކް މިނިސްޓަރުގެ ބޮޑުވަރިހަމަ ކަމުގެ ސަބަބުން ކަންކަމެއް ނުހިންގޭނެ އޭނަޔަށް ހެވޯ ބޭރު ކޭޝިޔަރުން ތިއްބަސް\nރާއްޖޭގަ ގާނޫނާ ގަވައިދު ހަދައިގެން ކަމެއް ވާނެނަމަ ނުވާނެ އެއްކަމެއްވެސް ނެތް. އެކަމަކު ދެރަކަމަކީ ކަންކަން ބަލާ ފިޔަވަޅުއަޅަން ތިބޭ ބައެއްގެ ކޮރަޕްޓް ކަމުން ރައްޔިތުންނާ ގައުމަށް ފައިދާއެއް ވާގޮތަށް އެއްކަމެއްވެސް ނުވާކަން. ހުރިހާ ފައިދާއެއްވަނީ ގާނޫނާ ގަވައިދު މުގުރާމީހުންނަށާ ކަންކަން ބެލުމުގެ ނަމުގަ އުޅޭ ބަޔަކަށް. ގަބޫލުކުރަން ދައްޗަސް ހަގީގަތަކީ މިއީ!\nތިހެއްދެވި ޤަވާޢިދު ފަދަ ދެވަނަ ޤަވާޢިދެއް ވަރަށް އަވަހައް ބޭނުންވާ ދެވަނަ ކަމަކެއްވެސް އެބައޮތް، އެއީ ބޭރުފައިސާ ގަނެ ވިއްކުން މިހާރު ރާއްޖޭގެ ބޭރުފައިސާގެ މާކެޓް އޮތީ ބަގުލަދޭޝް މީހުންގެ އަތްމަތީގައި މިއީ އަވަސް ފިޔަވަޅެއް އަޅަން ޖެހިފައިވާ ބޮޑު މައްސަލައެއް.\nލޯކަލްމާރުކޭޓް ސިޓީކައުންސިލުން މިހާރު ރެގިއުލޭޓްކޮށް ބަލަހައްޓަމުންދާ އުސޫލުން، ބޭރުމީހުން މާލެތެރޭގައި ޤަވާޢިދާ ޚިލާފަށް ހިންގަމުންގެންދާ މާރުކޭޓްތައްވެސް ތިހެއްދެވި ޤަޢިދާ އެއްގޮތައް ބެލެހެއްޓިއްޖެނަމަ ޢިންޝާﷲ ދިވެހީންނަށް އިތުރު ނަފާ ލިބި އިގުތިސާދުގެ ތެރެއިން ބޭރުވެގެންދާ ފައިސާ މަދު ވާނެ ..\nތިޔަހެން އެއްގޮތަކަށްވެސް ކަމަކު ނުދާނެ. ރަޖިސްޓްރީ ކުރަން ޖެހޭނީ ހަމައެކަނި ގޭގައި ކާތަކެތި ހަދައިގެން ވިއްކާ މީހުންގެ އެކަނި. މީ ގައިމު އަރަތެއްނު!! ނިކަން ބަލާބަލަ މާލޭގެ އެތަން މިތާގަ އެތިބެނީ ކުދި ކުދި ގޮޅި ގޮޅި ހަދައިގެން މާރުކޭޓް ހަދައިގެން. މޮނިޓަރ ކުރުމުގަ އެޗް.ޕީ.އޭ ފެއިލް ވެފައި ބޮޑު ތަނުން.\nބަންގާޅީން ބޯޓުތަކުން ގެންނަ ހުރިހާއެއްޗެއް މިކޮޅުގަ ހުންނަ އެޖެންޓްނަގާފަ ބޮޑުއަގިގައި ވިއްކަނީ ދިވެހިންނަށް.\nތަންފީޒު ނުޖުރެވޭ ގާނޫނު ހެދުމުން ގެއްލުންލިބެނީ އެގަނޫނަށް ތަބާވާމީހުންނަށް. ޢެހެންމީހުންނަށް އެއީ އޮތްގާނޫނެއްނޫން.\nޖޫރިމަނާ ކުރާނެ ކަމެއްހޯދީތާ ޕިސް ޕިސް ޕިސް


ޙަޤީޤީ ޙާދިސާ: ބަނޑަށް7މަހުގަ ކޮއްޕާ ގެއިންނެރެލުމުން ޖުމްހޫރީ މައިދާނުގަ އިން ޔުސްރާއަށް ލިބުނު ބޮޑު ނިޢުމަތުގެ ވާހަކަ-\nއަޅުގަނޑަކީ ކިޔަވައިގެން އިން އަންހެނެއްވެސް ނޫނެވެ. ހަމައެކަނި އޯލެވެލް ހެދުނު ކަމެވެ. އެހިސާބުން އެކްސިޑެންޓެއްވެ ބައްޕަގެ ފައަށް ލިބުނު އަނިޔާއަކާއި ގުޅިގެން ހިނގޭގޮތް ނުވުމުން ވަޒީފާ ގެއްލުނެވެ. ބައްޕައަށް މުސާރަ ނުލިބެން ފެށުމުން އަޅުގަނޑަށް ޖެހުނީ ކިޔެވުން ހުއްޓައިލާށެވެ.\nއުމުރުން 16 އަހަރުގައި ވަޒީފާއަދާކުރަން ފަށައިފީމެވެ. އެއީ ފިހާރައެއްގެ ކޭޝިއަރެއްގެ ވަޒީފާއެވެ. ވަޒީފާގައި2އަހަރުވެ 18 އަހަރުފުރުނުތަނާ ލޯބިވާކަމަށްބުނެ ފަހަތުން އަޅައިގަނެގެން އުޅުނު މީހަކާ ކައިވެނިކުރީމެވެ.\nޙަޤީޤަތް އެނގުނީ ކައިވެންޏަށް3ވަނަ އަހަރުއެވެ. އެއިރު ބަލިވެ އިނދެ ބަނޑަށް7މަހެވެ. އޭނާގެ ލޯބިވެރިއަކު ހުރެއެވެ. އަހަރެންނާއި ކައިވެނިކުރީ އޭނާއާއި އެއިރު ކައިވެނިކުރެވެން ނެތުމުން އޭނާގެ ބޭނުންތައް ފުއްދުމަށެވެ. އަދި އެކަންކޮށްފައިވަނީ ދެމީހުން ރާވައި އެއްބަސްވެގެންނެވެ.\nބޭނުމެއް ނެތިގެން ވަރިކުރި ނަމަވެސް ވިހާ ގަދަވަންދެން އެގޭގައި އޭނާގެ މައިންބަފައިންގެ ގާތުގައި ބައިންދާލަދިނުމަށް އެދި އާދޭސްކުރުމުން އެކަންވެސް ޤަބޫލުނުކޮށް ނެރެ ފޮނުވައިލީއެވެ. ޓެކްސީއެއް ގެނުވައި ފޮށި އަރުވާފައި ޓެކްސީއަށް އަގުދީފައި ޑްރައިވަރު ގާތުގައި ބުނީ އަޅުގަނޑު ބުނާތަނަކަށް ގެންގޮސްދިނުމަށެވެ.\nއެއީ ދެނަމާދުދޭތެރޭ ވަގުތެވެ. އަޅުގަނޑު އެދުނީ ޖުމްހޫރީ މައިދާނަށް ގެންގޮސްދިނުމަށެވެ. އެތަނަށް ފައިބައި ގޮނޑިއެއްގައި އިންނަތާ ހަމަ ކުޑައިރުކޮޅެއްވީތަނާ މުސްކުޅި އުމުރުގެ އަންހެނަކު 8 އަހަރުވަރުގެ ކުއްޖަކު ގޮވައިގެން މައިދާނުގެ އުޅެމުން އައިސް އަޅުގަނޑުގާތު އިށީނދެފައި އަޅުގަނޑާއިބެހޭގޮތުން ސުވާލުކުރަން ފެށުމުން އަޅުގަނޑުގެ ވާހަކަ ކިޔައިދިނީމެވެ.\nއަޅުގަނޑު ބުނީމެވެ. "މައިންބަފައިން މާލޭގައި އެބަތިއްބެވެ. ނަމަވެސް އެމީހުން ދިރިއުޅެނީ ވަރަށް ދަތިޙާލުގައެވެ. ވީމާ ވިހަންވެފައި އިނދެގެން ގޮސް އެމީހުންނަށް އުނދަގޫކުރާކަށް ބޭނުމެއް ނޫނެވެ. މިތަނުގައި މިއިންނަނީ ކޮންމެވެސް މީހަކާއި ބައްދަލުވެ ކޮންމެވެސް ރަށަކަށް ގެންގޮސްދޭނެ މީހަކުވެދާނެ ކަމުގެ އުންމީދުގައެވެ."\nއެ ދައްތަ އަޅުގަނޑު ދުލެއް ނުކުރިއެވެ. އޭނާބުނީ އޭނާގެ ގޭގައި ދިރިއުޅެނީ ދެމައިން އެކަނި ކަމަށެވެ. ހުންނަނީ ފިރިހެން ދަރިފުޅެއްކަމަށާއި އޭނާވެސް މިވަގުތުވީ މަސައްކަތެއްގައިގޮސް ރާއްޖެތެރޭގައި ކަމަށެވެ. އެހެންވީމާ ވިހާގަދަވަންދެން އެގޭގައި ބައިންދައިގެން ބަލައިދޭނެ ކަމަށެވެ. އެދައްތަ ބުނިބަސް ޤަބޫލުކޮށް އެގެއަށް ދިއައިމެވެ. އެއީ ވަރަށް ރަނގަޅު ދައްތައެކެވެ. މައެއް ފަދައިން އަޅުގަނޑަށް ހިތްވަރުދީ އެހީތެރިވެއެވެ.\nމައިންބަފައިން ގާތަކު ވަރިކުރިވާހަކައެއް ނުބުނަމެވެ. އެއީ އެމީހުން ކަންބޮޑުވެދާނެތީއެވެ.\nދައްތަގެ ދަރިފުޅު މާލެ އައިދުވަހަކީ އަޅުގަނޑުގެ ދަރިފުޅަށް6މަސްފުރުނު ދުވަހެވެ. އެކަންވީ ބޮޑު ޢީދަކަށެވެ. އޭނާގެ ދަރިފުޅާއި ދެބަފައިން ވަރަށް ގިނައިރު އޮޅުލާފައި ހަމަޖެހިލެވުމުން ދަރިފުޅާއި ސުވާލުކުރިއެވެ. "މިއީ ކޮން ދައްތައެއްތަ؟"\n"އެއީ ދައްތައެއް ނޫން. އަޅުގަނޑުގެ މަންމަ. މަންމަ އަތުގަ އޮންނާނެ ކުޑަކުޑަކޮއްކޮއެއް ވެސް!"\nއެހިސާބުން އަޅުގަނޑުގެ ވާހަކަ މަންމަ ކިޔައިދިނެވެ. އޭނާ އެއްވެސް އެއްޗެއް ނުބުނެއެވެ. ނަމަވެސް ހިނިތުންވެ ހުރެ އަޅުގަނޑުގެ ދަރިފުޅު ހޯދައިގެން އުރާލިއެވެ. އެކަމުން ވަރަށް ބޮޑު އުފާވެރިކަމެއް ލިބުނެވެ. ހިތްހަމަޖެހުނެވެ. އެއީ އޭނާގެ ކިބައިގައި އިންސާނިއްޔަތުކަން ހުރުމުންނެވެ. ކުޑަކުދިންދެކެ ލޯބިވާ މީހަކަށްވީތީއެވެ.\nއަޅުގަނޑު އެގެއިންދާކަށް ދައްތަ ޤަބޫލެއް ނުވިއެވެ. ބޭނުންވާ ކަންކަންވެސް ކޮށްދެއެވެ. ދަރިއަކު ފަދައިން އަޅުގަނޑުވެސް ގެބަލަހައްޓައި އެދައްތައަށް ޚިދުމަތްކުރީމެވެ.\nކޮންމެއަކަސް އަހަރެއްހައިދުވަސްފަހުން އަޅުގަނޑާއި ދައްތަގެ ދަރިފުޅާއިދެމެދު ޚާއްޞަ ގުޅުމެއް އުފެދެންފެށިއެވެ. ފުރަތަމަ ދުވަހުން ފެށިގެންވެސް އަޅުގަނޑަށް ކިޔާނީ "ދަރިފުޅުގެ މަންމަ"އެވެ. އެއީ އޭނާގެ ދަރިފުޅު އެހެންބުނީތީއެވެ. ފަހުން ބުނަންފެށީ "ދަރިފުޅުގެ މަންމަ، ދަރިފުޅުގެ މަންމައަކަށް ހަދަންވާނެތާއެވެ!"\nއޭނާއަކީ ވަރަށް އަޚްލާޤް ރަނގަޅު ޒުވާނެކެވެ. ބޭކާރު ވާހަކަ ނުދެއްކުމުގެ އިތުރުން އަޅުގަނޑު އުޅޭ ކޮޓަރިއަށްވެސް ނުވަދެއެވެ. އަޅުގަނޑުގެ ދަރިފުޅު އުރާލަން ބޭނުންވިނަމަވެސް ދޭށޭ ބުނާނީ ކޮޓަރިން ބޭރުގައި ހުރެގެންނެވެ.\nކޮންމެއަކަސް އަޅުގަނޑުމެންގެ ކައިވެނިކުރެވުނެވެ. ކައިވެންޏަށް މިހާރު ސައުދަ އަހަރެވެ. ދިރިއުޅެމުން މިގެންދެވެނީ އުފަލާއި ހިތްހަމަޖެހުމާއިއެކުގައެވެ. އަޅުގަނޑުގެ މައިންބަފައިންނަށްވެސް އެހީތެރިވެގެންނެވެ.\nމިއަދުނޫހުގެ ކިޔުންތެރިންނަށް ބުނެލަން ބޭނުންވަނީ ބުރަކަށީގައި އަތްއަޅައި ކޮއްޕާ ނެރުނަސް ކަންބޮޑުނުވާށެވެ. އެދޭ އަނިޔާ7އުޑުމަތިން ﷲ ބައްލަވާވޮޑިގެންވެއެވެ. އެކަން ޤަބޫލުނުކުރެވެނީ އަނިޔާކުރާ މީހުންނަށެވެ. އަނިޔާވެރިން ހީކުރަނީ ކޮއްޕާ ނެރެލަނީކަމަށެވެ. ހަޤީޤަތަކީ އެއީއެއް ނޫނެވެ. އަހަރެމެންނަށް މާފައިދާހުރި ދިމާއަކަށް އަހަރެމެން ގެންދަވަނީއެވެ.\nވިސްނައިލާށެވެ! ކޮއްޕާ ނެރެލިކަމުން އަޅުގަނޑަށް އެލިބުނީ މައެއް ފަދަ އަންހެނެއްގެ އެހީތެރިކަމެވެ. އެލިބުނީ ނުހަނު ރަނގަޅު ފިރިއެކެވެ. ދިރިއުޅެން ލިބުނީ އެހައިމެ ތަނަވަސް އަމިއްލަ ގެއެއްފަދަ ގެއެކެވެ.\nނުގެންދަންވަންވީ ކީއްވެގެން ހެއްޔެވެ؟ އަބަދުވެސް އުޅެނީ އުޅެވުނުހައި ރަނގަޅަކަށެވެ. އެންމެ ގިނައިން ކުރާކަމަކީ ޛިކުރުކުރުމެވެ. އިން ޝާ ﷲ\n- ޔުސްރާ / މިއަދުނޫހުގެ ކިޔުންތެރިއެއް


Raees Avahaara Kohlan Genai Sniper Minivan Kurumaa Gulhey Gothun Ibu Mashvaraa Kohfi - Vaguthu\nރައީސް އަވަހާރަކޮށްލަން ގެނައި ސްނައިޕަރު މިނިވަންކުރުމާ ގުޅޭގޮތުން އިބޫ މަޝްވަރާކޮށްފި\nއިބޫ، ލަންކާގެ ކެބިނެޓް މިނިސްޓަރ ފައިޒަރު މުސްތަފާއާއިއެކު ބޭއްވި ބައްދަލުވުމުގެ ތެރެއިން\nރައީސް އަބްދުﷲ ޔާމީން އަބްދުލްގައްޔޫމް އަވަހާރަ ކޮށްލުމަށް ކުރީގެ ނައިބު ރައީސް އަހުމަދު އަދީބު ރާވައިގެން ރާއްޖެ ގެނައި ކަމަށް ތުހުމަތު ކުރާ، ސްރީލަންކާގެ ސްނައިޕަރު، ލަހިރު މަދުޝަންކާ މިނިވަންކުރުމާއި ގުޅޭގޮތުން އިންތިޚާބީ ރައީސް، އިބްރާހީމް މުޙައްމަދު ސޯލިހު (އިބޫ) ލަންކާގެ ކެބިނެޓް މިނިސްޓަރަކާއި އެކު މަޝްވަރާ ކުރައްވައިފިއެވެ.\nމިކަމާއި ގުޅޭގޮތުން އިބޫ މަޝްވަރާކުރައްވާފައި ވަނީ، ލަންކާގެ މިނިސްޓަރ އޮފް ޕްރޮވިންޝަލް ކައުންސިލްސް، ލޯކަން ގަވަމަންޓް އެންޑް ސްޕޯޓްސް އަދި އެޤައުމުގެ ޤާނޫނުހަދާ މަޖިލީހާއި ރައީސް ސިރިސޭނާއަށް ޤާނޫނީ ލަފާ އަރުވާ ކައުންސިލްގެ މެމްބަރުކަމުގައި ހުންނަވާ، ފައިޒަރު މުސްތަފާއާއި އެވެ.\nލަންކާގެ ނޫސްތަކުގައި ބުނެފައިވާގޮތުގައި ފައިޒަރު މުސްތަފާ، މަދުޝަންކާ މިނިވަން ކުރުމާއި މެދު މަޝްވަރާ ކުރުމަށް އިބޫ އާއެކު ބޭއްވި އެ ބައްދަލުވުމުގައި އިދިކޮޅު ރަނިންގމޭޓް ފައިސަލް ނަސީމް ވެސް ބައިވެރިވެ ވަޑައިގެންފައިވާ ކަމަށެވެ. މި ބައްދަލުވުމުގެ ފޮޓޯތައްވެސް އެ ނޫސްތަކުން މިހާރު ވަނީ ޢާންމު ކޮށްފައެވެ.\nފައިސަލް ނަސީމް، ލަންކާގެ ކެބިނެޓް މިނިސްޓަރ ފައިޒަރު މުސްތަފާއާއި އެކު\nއޮކްޓޯބަރު 2015 ގައި ހައްޔަރުކުރި މަދުޝަންކާގެ ޝަރީޢަތް މިހާރު ކުރިއަށްދާއިރު، މިހާތަނަށް ބޭއްވުނު އަޑުއެހުންތައް ކުރިއަށްގެންގޮސްފައި ވަނީ ސިއްރުންނެވެ. ރައީސް އަވަހާރަކޮށްލަން އުޅުމުގެ ތުހުމަތުގައި މަދުޝަންކަ ހައްޔަރުކޮށްފައިވާއިރު އޭނާ ވަނީ ދައުލަތުގެ ތުހުމަތަށް އިންކާރުކޮށްފައެވެ.\nރައީސް އަވަހާރަ ކޮށްލަން ރޭވި މައްސަލާގައި ކުރީގެ ނައިބު ރައީސް އަދީބާއި މަދުޝަންކާގެ އިތުރުން ދައުވާ ކޮށްފައިވަނީ މ. ލިލީޕާކް ފަޒީލު ހަމީދާއި ގ. އޮއިވާލި، އިސްހާގު ހުސެއިންގެ މައްޗަށެވެ.\nއޮކްޓޯބަރ 10, 2018 19:56\nމިއީތޯ އިންސާފުގާއިމުކޮށް އިންސާފު ހޯދައިދިނުމުގައި ހުރިހާ ރައްޔިތުންނަށް ހަމަހަމަ އުސޫލު ހިންގުމަށް ފައިވިއްދާލާފައިވާ އާސަރުކާރުގެ އުސޫލަކީ،؟؟ ނޫނީ ޑިމޮކްރަސީއަކީ؟؟ އަދި ހުވައި ނުކުރެވިގެން އުޅެނިކޮށް އާ ރައީސު ކުޅެންފެށި ރޯލު ވަރަށްވެސް އިތުބާރާއި ހަރުދަނާކަން އެބަހުރި، ރައީސު ޔާމީނަކީ ތިމީހުން އެންމެ ރުޅިއަންނަ ހަސަދަވެރިޔާ ކަމުގައިވިޔަސް އެއީވެސް އިންސާނަކަށްވީހިނދު ހެޔޮވެރިކަމެއްކުރާނެ ވެރިޔަކު މީހެއްގެ ފުރާނަ ދުއްވާލުމަށް ރާވަމުންދިޔަ މީހަކު ޖަލުން މިނިވަންކުރުމަށް މަސައްކަތް ނުކުރާނެ، ވާ ސާބަސް\nއޮކްޓޯބަރ 10, 2018 20:04\nފައިސަލް ނަސީމް. ފައިސަލް އިބްްރާހިމް އެއް ނޫން\nއޮކްޓޯބަރ 11, 2018 08:01\nތިމީހާ މިނިވަންކޮށްފަ ދޫކޮއްލައިފިއްޔާ މަބަލާނީ ތިމީހާ ގެނައި ކުރިޔާލައި ރާވައިގެން ކަލޭމެން ކަމަށް ވަރަށް ސަލާމް\nބަލަ އިބޫ މަނިކުފާނު އަވަހާރަކޮށްލަން މީހަކު އުޅެފިނަމަ ދޫކުރާނަންތޯ.\nއޮކްޓޯބަރ 11, 2018 11:23\nއެފެންނަނީއިބޫ ބުނާ ތިމަންމަނިކުފާނުގެ ސޫރަ. ފެނޭތަ ދިވެހިންނަށް ވާގޮތް. ކޮންބަޔަކާގުލިގެން މި އުޅެނީ. ކިހިނެތް ވެގެން މި އުޅެނީ ރާއްޖެ ހަލާކުކުރަން އެމް.ޑީޕީން ކުރާ މަސައްކަތްތައް ނާކާމިޔާބު ކުރައްވާށި! އާމީން\nއޮކްޓޯބަރ 31, 2018 18:54\nހެޔޮނުވާނެ އެމީހާ ފަކީރު ދޫކޮށްލާ. އެމީހާޔަކީ ހަމަ ރާއްޖެއަށް އައި ފަތުރުވެރިއެއްގެ ގޮތުގައި އައިސް ވަޒީފާ އެއް ލިބޭތޯ މަސައްކަތްކުރަމުން އައި މީހެއް . ނިކަމެތި ފަގީރަކަށް ވީތީ ޔަމީނު ހަމަ ގަންނަން ބޭނުންވާ ގަޑުގަ އެމީހާ ފަކީރު ހަޖަމުކޮށްލީ. ކޮންފަދަ ބޮޑު މުސީބާތެއް މިޔާމީނަކީ. ހުވާ މިބުނީ . މިޔާމީނު ގެ އެއްފަޅީ ވާކުރައްވާތޯ އެންމެން ދުޢާ ކުރާވަރުވެސް ވެއްޖެ. ވަކި ކަމެއްނޫނޭ ހުރިހާ ކަމެއްގައިވެސް މިމީހާގެ ހަރާމް ޒާދާކަން މިހުރީ ދައްކާފަޔޭ. މީ އަޅެފަހެ ދައްޖާލުތަ


Covid19 aa gulheygothun dharifulhu suvaal kureytha? | Fainu Online\nކޮވިޑް19 އާއި ގުޅޭގޮތުން ދަރިފުޅު ސުވާލު ކުރޭތަ؟\nއަޙްމަދު ޝަރީފް 18 އޭޕްރީލު 2020, ހޮނިހިރު, 23:10\nދުނިޔޭގައި ހަލުވި ކަމާއިއެކު ފެތުރެމުންދާ ކޮވިޑް 19ގެ ސަބަބުން މުޅި ދުނިޔޭގެ ހާސްކަމެއްގެ ތެރޭގައިވާއިރު މިކަމުގެ އެންމެ ނޭދެވޭ އަސަރެއްކުރާނެ އެއްބަޔަކީ ކުޑަކުދިންނެވެ. އާއިލާގެ އެއްމެން އެއްވެ ގެއިންބޭރަށްވެސް ނުގޮސް ތިބޭ ތިބުމާއިމެދު އެކުޑަކުޑަ ސިކުނޑީންވެސް ވިސްނާނެކަމީ ޝައްކެއް އޮތްކަމެއް ނޫނެވެ. " މަންމާ! ކީއްވެތަ މިހާރު ބީޗަށް ނުދަނީ؟" މިއީ ކުޑަކުއްޖަކު ކުރި އަދި ކޮށްފާނެ ސުވާލެކެވެ. ފަހަރެއްގައި ހުރިހާ ކުދިންނަކީ އުފެދޭ ހުރިހާ ސުވާލެއް ކުރާނެ ކުދިންނެއް ނޫނެވެ. އަދި އެކުދިންނަކީ، އަޅުގަނޑުމެން ގޭގައި ހަރަކާޔްތެރިވާގޮތުންނާއި ދެކެވޭ ވާހަކަތަކާއި އިވޭހާ ވާހަކައަކާއިމެދު ވިސްނާނެ ބައެކެވެ. ފަހަރެއްގައި އެހުރިހާ ވިސްނުމެއް އެކުދީން އަޅުގަނޑުމެންނާއި ހިއްސާ ނުކޮށްފާނެއެވެ. އެހެންކަމުން އެކުދިންނަށް މިނުރައްކާތެރި ޙާލަތް ބުނެދިނުމަކީ ނުހަނު ބޭނުންތެރިކަމެއްކަމުގައި އަޅުގަނޑު ދެކެމެވެ.\nދުނިޔޭގެ ކުޑަކުދިންނާއިބެހޭ ޖަމްޢިއްޔާ (ޔުނިސެފް) އިންވަނީ ކުޑަކުދިންނަށް މިކަމުގެ މަޢުލޫމާތު ދޭނެގޮތްތަކެއް ޝާއިރުކޮށްފައެވެ. ޔުނިސެފްގެ މައިވެބްސައިޓްގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ލިޔުމެއްގައިވަނީ ބެލެނިވެރިންނަށް ވަރަށްވެސް ބޭނުންތެރި ހުނަރުތަކެއް ބަޔާންކޮށްދީފައެވެ.\nޔުނިސެފްއިން ބަޔާންކޮށްފައިވާގޮތުގައި ކުދިން މިފަދަ ކަންކަމާއިމެދު ސުވާލުކޮށްފިނަމަ އެކުދީންނާއިއެކު މިކަމުގައި ވަގުތުކޮޅެއް ހޭދަކުރާށެވެ. އެކުދިންނަށް ކިޔައިދޭށެވެ. ކަންކަން ސިއްރުނުކުރާށެވެ. އެކުދިންގެ އުމުރަށް ބަލައި އެކުދިންނަށް ވިސްނޭގޮތަށް ކިޔައިދޭށެވެ. މިގޮތަށް ކިޔައިދޭއިރު ތިރީގައިވާ ކަންކަމަށްވެސް ސަމާލުކަންދިނުމަށްވަނީ އިރްޝާދުދީފައެވެ.\nމިބަލި ނޫނަސް މިފަދަ ކޮންމެ ކަމެއްގައިވެސް ކުއްޖާ ސުވާލުކުރާނަމަ ކުއްޖާގެ ވާހަކަތައް ކަނުލާ އަޑުއަހާށެވެ. ކުއްޖާގެ ވާހަކަތައް އަޑުއަހާ ހުޅުވިފައިވާ ( އާންމު) ސުވާލުތައް އެކުދީންނާއިކުރާށެވެ. އޭރުން އެކުދިންނަށް އެނގިފައިވާ މިންވަރު ދެނެގަނެވޭނެއެވެ. އެއަށްފަހު މިބަލިޖެހޭގޮތާއި ބަލިން ރައްކާތެރިވާނެގޮތްތައް އުމުރާއިގުޅޭގޮތުން ކިޔައިދޭށެވެ. ދުނިޔޭގެ އެއްވެސް މީހަކީ ހުރިހާ މަޢުލޫމާތެއް އެނގޭނެ މީހެއްނޫންކަން ކުދިންނަށް ވިސްނައިދޭށެވެ. އަދި ތެދުބަހުން ވާހަކަ ދައްކާށެވެ. ކުއްޖާގެ ސުވާލުތަކަށް އެނގޭ މިންވަރަކުން ތެދުވެރިކަމާއިއެކު ޖަވާބު ދޭށެވެ. ނޭނގޭނަމަ އޯގާތެރިކަމާއިއެކު ނޭނގޭ ބުނާށެވެ. ނުބައި މަޢުލޫމާތެއް ބުނެދެވިއްޖެނަމަ އޭގެ ނޭދެވޭ އަސަރު ކުދިންނަށް ކޮށްފާނެއެވެ.\nމީގެ އިތުރުންވެސް މިބައްޔަކީ ވަކި އުޅުމެއް އުޅޭތީ، ވަކި ޤައުމެއްގެ ކުއްޖަކަށްވީތީ، ވަކި ބަހަކުން ވާހަކަދައްކާތީ، ނުވަތަ ވަކި ޖިންސަކަށް އަދި ވަކި އުމުރަކަށް ޖެހޭ ބައްޔެކޭ ނުބުނާށެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި ބަލި ޖެހިފައިވާ މީހުންނަށް ހެޔޮދުޢާ ކުރުމަށް ބުނެދޭށެވެ. އެމީހުނަށް އޯގާތެރިވާން ދަސްކޮށްދޭށެވެ. ވަކިން ހާއްޞަކޮށް އެކުދިންނާއި އެހެންމީހުންގެ ޚިދުމަތުގައި ތިބި ފަރާތްތަކުގެ ހެޔޮކަން ވިސްނައިދީ އެކުދިންގެ ހިތްތަކުގައި އެފަރާތްތަކަށްވާ އިޙްތިރާމް އިތުރުކުރުވާށެވެ. އެމީހުންނަކީ ހާދަހާ ރަނގަޅު ބައެކޭ ބުނެދޭށެވެ. ބަލިވާ މީހުންނަށާއި އެހީބޭނުންވާ މީހުންނަށް އެހީތެރިވާ ވާހަކަ ބުނާށެވެ.\nޔުނިސެފްގެ އިރްޝާދުތަކުގެ އިތުރުންވެސް އަޅުގަނޑުމެންނަށް އެކުދީންލައްވާ ކުރެވިދާނެ މުހިއްމު ކަންކަން އެބަހުއްޓެވެ. އެގޮތުން އެކުދިންވެސް ބަލިވެދާނެ ކަމާއި ﷲގެ ރަޙުމަތްފުޅުން މިބަލިން ރަނގަޅުވާނެކަމަށްވެސް ވިސްނައިދޭށެވެ. މިބަލިން ސަލާމަތްވުމަށް ގިނަގިނައިން ވުޟޫކުރުމަށާއި ﷲއަށް ދުޢާކުރުމަށް ބުނެދޭށެވެ. މިގޮތުން ކުރެވިދާނެ ދުޢާތައް ކިޔައިދީ ދަސްކުރުވާށެވެ. އަދި ގިނަގިނައިން ޤުރްއާން ކިޔުމަށް ބާރުއަޅައި ކެއްސާ ކިނބިހި އަޅާއިރު އަނގަޔާ ނޭފަތް ނިވާކުރުމަށާއި ކިނބިހިއެޅުމުން ކިޔާ ދުޢާވެސް ދަސްކުރުވާށެވެ. ގެއިން ނިކުންނަންޖެހިއްޖެނަމަ ގެއިންނިކުންނައިރު އާއި ވަންނައިރު ކިޔާ ދުޢާވެސް ފަރިތަކުރުވާށެވެ. ރަނގަޅު ކާނާ ކެޔުމަށާއި ބޭނުންހައި އެއްޗެއް ކާން ނުލިބޭނެކަންވެސް ބުނެދީ ހުރިހާ ވައްތަރެއްގެ ކެޔުމަށް ކުދިން ހާނުވާށެވެ. މީގެ އިތުރުންވެސް ކެޔުމުގައި ގެންގުޅެންޖެހޭ އަދަބުތަކާއި އިސްލާމީ ރިވެތި އުޞޫތައް އެކުދިންނަށް ބުނެދީ ޢަމަލީގޮތުން ކުރުވާށެވެ. ގޭތެރޭގެ ކަންކަން ދަސްކޮށްދީ، ކެއްކުމުގައްޔާއި މިނޫންވެސް ދިރިއުޅުމުގެ ހުނަރުތައް ދަސްކޮށްދިނުމުގައި އެކުދީންނާއިއެކު ވަޤުތު ހޭދަކުރާށެވެ. މުނިފޫހި ފިލުވުމަށް އަޅުގަނޑުމެންވެސް ބޭނުންވާނެ ފަދައިން އެކުދީންނަށްވެސް އެފަދަ ފުރުޞަތުތައް ހުލުވައިދީ އެކުދީންނާއިއެކުގައިވެސް ކުޅޭށެވެ.\nއަލާމާތްތައް ފެނިގެން ކިނޮޅަހުން ސާމްޕަލް ނެގި މީހާ ނެގަޓިވް\nކިނޮޅަހުން އިތުރު މީހެއްގެ ގައިން އަލާމާތްތައް ފެނިގެން ސާމްޕަލް ނަގައިފި\nދުވާފަރުގައި ހޯމް ކަރަންޓީންގައި ހުރި މީހަކު ކޮވިޑަށް ޕޮޒިޓިވްވެއްޖެ\nއަލީ5months ago\nމިދަނޑިވަޅާ ގުޅޭ މުހިއްމު ލިއުމެއް. ޝުކުރިއްޔާ ފައިނުއޮންލައިން ޓީމް


MDN Aa Uthema Ge Massalaiga PG Shameem Aa Bahdhal Koffi - Vaguthu\n2 މަސް ކުރިން ( ސެޕްޓެމްބަރު 6, 2020 )\nއިސްލާމް ދީނާއި ކީރިތި ރަސޫލާ އަށް ފުރައްސާރަކޮށް ރިޕޯޓު ނެރުނު އެމްޑީއެން އާއި އުތެމަގެ މައްސަލައިގައި ރައްޔިތުންގެ އިއްތިހާދާއި އިލްމުވެރިންގެ ގުޅުމުގެ ވެރިން ޕްރޮސެކިއުޓަ ޖެނެރަލް (ޕީޖީ) ހުސެއިން ޝަމީމްއާ މިއަދު ބައްދަލު ކުރައްވައިފިއެވެ.\nމި ބައްދަލުވުމުގައި އެމްޑީއެން އާއި އުތެމައާ މެދުގައި އެއްވެސް ފަރާތަކުން ގާނޫނީ ފިޔަވަޅެއް ނާޅައި ލަސް ކުރަމުންދާތީ އެކަމުގެ ކަންބޮޑުވުންތަކާއި ފިޔަވަޅު އެޅުން އަވަސް ކުރެވެން ހުރި ކަންކަމާ މެދުގައި މަޝްވަރާކޮށްފައިވެއެވެ. އަދި އެ ދެ ޖަމާއަތާ މެދުގައި ފިޔަވަޅު ނޭޅި ލަސްވަމުންދާ ލަސްވުމުގެ ސަބަބުން ނުކުންނާނެ މައްސަލަތަކާ މެދުގައި ވެސް މި ބައްދަލުވުމުގައި މަޝްވަރާކޮށްފައިވެއެވެ.\nމި ބައްދަލުވުމުގައި އެމްޑީއެން އާއި އުތެމައިގެ ރިޕޯޓުގައި އިސްލާމް ދީނާއި ރާއްޖޭގެ ގާނޫނުއަސާސީއާ އާންމު އެހެނިހެން ގާނޫނުތަކާ ހިލާފު ވާހަކަތަކުގެ މައުލޫމާތު ވެސް ޕީޖީއާ ހިއްސާކޮށްފައިވެއެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި ޒިނޭ ކުރުން ހުއްދަ ކުރުމަށާއި މާތް ﷲ ނޫން ފަރާތްތަކަށް އަޅުކަން ކުރުމުގެ ފުރުސަތު އެއްވެސް ހުރަހަކާ ނުލައި އޮންނަން ޖެހޭނެ ކަމަށް ބުނާ ބުނުން ވެސް ފާހަގަކޮށްފައިވެއެވެ.\nމީގެ 10 ވަރަކަށް އަހަރު ކުރިން ވެސް ދީނީ މިނިވަން ކަމަށް ގޮވާލައި މަދު ބަޔަކު އާޓިފިޝަލް ބީޗުގައި ކުރި މުޒާހަރާއާ މެދުގައި ވެސް އެއްވެސް ފިޔަވަޅެއް އަޅާފައި ނެތުމަކީ އެމްޑީއެން އާއި އުތެމަ ފަދަ ޖަމާއަތްތަކަށް ހިތްވަރު ލިބިގެންދާ ކަންކަން ކަމުގައި ބައްދަލުވުމުގައި ފާހަގަކުރިއެވެ.\nއަދި އެ ދެ ޖަމިއްޔާއާ މެދުގައި ފިޔަވަޅު ނާޅާ ނަމަ، އިސްލާމް ދީނާއި ރާއްޖޭގެ ގާނޫނާ ހިލާފު ކަންކަން އިތުރަށް ކުރުމަށް ހިތްވަރު ލިބިގެންދާނެ އިލްމުވެރިންގެ ގުޅުމާއި ރައްޔިތުންގެ އިއްތިހާދުގެ ފަރާތުން ފާހަގަ ކުރިއެވެ.\nރައްޔިތުންގެ އިއްތިފާހާއި އިލްމުވެރިންގެ ގުޅުމުން ބުނީ އެމްޑީއެން އާއި އުތެމެގެ މައްސަލައިގައި ޕީޖީގެ ފަރާތުން އަދާ ކުރަން ޖެހޭ ޒިންމާ އަދާ ކުރައްވާނެ ކަމުގެ ޔަގީންކަން ޝަމީމް ދެއްވި ކަމަށެވެ.\nސެޕްޓެމްބަރު 6, 2020 23:26\nޒިންމާ އަދާކުރެވޭނީ ދެން މިހާވަރަކަށް. މިއޮޢްގެން ދައުރުވެސް ނިމެނީ.\nސެޕްޓެމްބަރު 6, 2020 23:41\nސަމީމު. އިހްތިރާމް . އިމްތިހާނުގެ ފުރުތަމަ ޞަފުހާ . އިނގޭތޯ ރަގަޅު މާކްސް ހޯއްދަވާތި. ރަގަޅަށް ޕެސެޖް ވިދާޅުވެ ދެއްވާތި. ސުވާލުތައް ފަހުމް ކުރައްވާތި.\nސެޕްޓެމްބަރު 7, 2020 00:28\nނުވާނެ އެއްކަމެއްވެސް ތި ޕޯޖޯމެއްވެސް ތީ ހަމަ އޭގެ މޯހުން\nސެޕްޓެމްބަރު 7, 2020 00:31\nސެޕްޓެމްބަރު 7, 2020 00:33\nތިޔަފަދަ ކަމެއް ހިނގިކަން އިނގޭ މީހަކު މިއަދު ސަރުކާރުތެރޭނެތް ސޭހު އިމްރާންވެސް ރައީސްމައުމޫނުވެސް...\nސެޕްޓެމްބަރު 7, 2020 00:36\nކަލޭމެން ތިޔަ ބައްދަލު ކުރި ކުރުމުން ދެންއެނގުނުތަ ކީއްވެގެން ކަން ފިޔަވަޅު ނޭޅި ލަސްވަނީ...\nސެޕްޓެމްބަރު 7, 2020 02:13\nޔާﷲ، މިގައުމަށް ގައްދާރުވަމުންދާ މީހުންގެ ކިބައިން މިގައު ސަލާމަތް ކޮށްދެއްވާށި އަދި ބޭރުގެ ނުފޫޒު ތަކުން ރައްކާކޮށްދެއްވާށި. ގައުމަށް ގައްދާރު ވާމީހުން ފަލީހަތްކުރައްވައި ނިކަމެތި ކުރައްވާށީ. އާމީން\nސެޕްޓެމްބަރު 7, 2020 08:00\nޝަމީމް އަކަށް ތިމައްސަލާގަ ސަހާދަ އިނގިލި ހިއްލާލާކައްވެސް ނުކެރޭނެ. ޝަމީމް ޖެހޭނީ މާ އެތިކަލް މީހަކަށް ވެގެން ހުންނަން. ތި މައްސަލާގައި ހިމެނެނީ ޝަމީމްގެ ގާތް އެކުވެރިން. ޕާޓީ ކުދިން. ކުރީގެ ލޯބިވެރިންނާ އަނބިން. ތިކަން އޮބި ދާނީ.\nސެޕްޓެމްބަރު 7, 2020 08:03\nތިޔަކަން ކުރި ޖަމާޢަތުގެ މީހުންނާ ދިމާއަށް ބަހެއް ބުނި މީހުންނަށް ދަޢުވާކޮށް އެމީހުން ފަހަތުން ދުވާއިރު އެކަން ކުރި މީހުން ހެވިފަ. ޝަމީމް ހިމެނޭހެން ވަޓްސްއެޕް ގްރޫޕް ހަދައިގެން އިލްމުވެރިންނަށް މަލާމާތް ކުރުމުގަ.\nސެޕްޓެމްބަރު 7, 2020 08:21\nމިފަދަ ކަންކަމުގައި ފިޔަވަޅު ނޭޅުމުން ހަރުކަށި މީހުން އިތުރުވޭ. ޤާނޫނުތައް ހަދަނީ މަތާރަންފިލާގައި ބަހައްޓަންތޯ؟ ނުވަތަ އެއާޚިލާފުވާ ފަރާތްތަކާމެދު ފިޔަވަޅު އަޅަންތޯ؟ ޤާނޫނު ތަންފީޛު ކުރަން ނުކެރޭނަމަ މަޤާމުތަކުގައި ތިބުމުގެ ބޭނުމެއްނެތް. ތަން ހަލާކުވެދާނެ.\nސެޕްޓެމްބަރު 7, 2020 08:28\nއެވެސް އޭގެ މީހެއް\nސެޕްޓެމްބަރު 7, 2020 08:34\nޢޭނަ ވަރަށް ލޯބި ވާނެ ސަހިންދާ ދެކެ. ދެން ކިހިނެށް ތިކަން ބަލަނީ\nސެޕްޓެމްބަރު 7, 2020 09:35\nބައްދަލްކުރެއްވީތީ މަރުޙަވާކިޔަން އެކަމު ވިދާޅުވާގޮތައް ކަންކަން ދާނަމަ މިއަދު މިމައްސަލތައް ނުނިކުނަނާނެ ދެއްތޯ. އެމް.އެމް.ޕީ ފައިސާގެ މައްސލާގަ ވަކިބަޔަކަށް ފިޔަވަޅުއަޅަން ކެރުނު އެކަމު އެމްޑީ.ޕީގެ އެއްވެސް މެމްބަރަކަށް އަދި އެމްޑީޕީގެ ވަޒިރަކަށްވީމަ މެމްބަރަކަށްވީމަ ހަމަހަމައުސޫލް ގެއްލުމަކީ އިންސާފެއްނޫންކަމުގަ ދެކެމެވެ. ޤިޔާމެއްދުވަސް އޮތީ ކުރިމަތީގަކަމުން އެކަމަށްވިސްނަވާލައްވާގެން މަސައްކަތް ކުރީމަ ކާމީބުއާއި ފަލާޙް ލިބޭނެ.\nސެޕްޓެމްބަރު 7, 2020 10:51\nބަައްދަލުކުރިއިރުވެސް ތިބޭފުޅުން އެނގެންވާނެ އެއީ ޝަހިންދާގެ ކުރީގެ ފިރިމީހާކަން، ދެން އެނާއަށް މަޤާމްދިން މީހުން އެތިބީ މި ސަރުކާރުގެ މަތީ މަޤާމުތަކުގަކަން، ކޮންކަމެއް އެއްކަމެއްވެސް ނުވާނެ، ހެޔޮނިޔަތުގަ ކުރިކަމެއް ރަނގަޅުވާނެ.\nސެޕްޓެމްބަރު 7, 2020 12:54\nނިޔަތް ކިހިނެއްތޯ ބެލީމަ އެނގޭނީ.\nސެޕްޓެމްބަރު 8, 2020 13:40