ކުށަކާ ނުލާ 12 – Esfiya – Dhivehi Vaahaka Site\n- by Marsha - 44- July 11, 2019\nއެ ހަތަރު މީހުން ނަދާއާ ދިމާއަށް ބަލަން ތިބެ ވާހަކައެއް ދައްކާފައި އިރުއިރުކޮޅާ ބާރުބާރަށް ހީގަނެއެވެ. އެއިން ކޮންމެ ފަހަރަކު ނަދާ ބިރުން ސިހެއެވެ. އެހެން ނަދާ ހުންނަތާ ފަސްވަރަކަށް މިނަޓް ފަހުން އެތަނުން އެކަކު ނަދާއާ ދިމާއަށް އަންނަން ފެށިއެވެ. ބިރުން ހަލާކު ވެފައި ހުރި ނަދާގެ ލޮލުން ކަރުނަ އައީ ހަދާނެ އެއްވެސް ގޮތެއް ނެތީތީއެވެ.\nހަމަ އެވަގުތު އަޔާޒް އައިސް ނަދާގެ ކުރިމަތީ މަޑުކޮށްލިއެވެ. ނަދާއާ ދިމާއަށް އައިސްއައިސް ހުރި މީހާ އެނބުރި އޭނަގެ އެކުވެރިން ކައިރިއަށް ގޮސް ހުއްޓުނެވެ.\nއަޔާޒް ނަދާއަށް ބަލާލާފައި އަވަސް އަވަހަށް ސައިކަލުން ފައިބައިގެން އައިސް ކާޑު ނަގާ ދޮރު ހުޅުވާލިއެވެ. މަގުގެ އަނެއް ފަރާތުގައި ތިބި މީހުންނަށް ބަލާލަމުން އަޔާޒް ނަދާގެ ބުރަކަށީގައި އަތް ޖައްސާލަމުން އެތެރެއަށް ވައްދާފައި ދޮރު ލައްޕާލިއެވެ.\n“ކީއްވެ ނުވަދެ ހުރީ؟” ލިފްޓަށް ފިތާލާފައި އަޔާޒް އަހާލިއެވެ.\n“އަޔާއާ އެކީ ދާތީ ފޯނު އެކަނި ގެނައީ…” މަޑުމަޑުން ނަދާ ބުންޏެވެ.\n“ދެން ކީއްވެ ނުބުނެ ހުރީ؟” އަޔާޒްގެ އަޑުގައި ނުރުހުން އެކުލެވިގެން ދިޔައެވެ.\nއަޔާޒްއަށް ގޮވީމޭ، އަޑު ނީވުނީއޭ ބުނެފި ނަމަވެސް އަންނާނީ ރުޅި ކަން އެނގޭތީ ނަދާ އެއްޗެއް ނުބުނެ ހުޅުވުނު ލިފްޓަށް ވަނެވެ.\nނަދާ ހުރީ ބިރުން ކަން އެނގޭތީ އަޔާޒްވެސް އެ ވަގުތު އިތުރު އެއްޗެއް ނުބުނެއެވެ.\nއަނެއް ދުވަހު ފޯން ހުޅުވޭ ތޯ އެތައް މަސައްކަތެއް ކޮށްގެންވެސް ނުހުޅުވުމުން ނަދާ އެކަން ހުއްޓާލީ ފޯން ހަލާކުވީ ކަމަށް ނިންމާފައެވެ. ފޯން ހަލާކު ވީ ވާހަކައެއް ނަދާ އަޔާޒް ކައިރިއަކު ނުބުނެއެވެ.\nއަޔާޒް އާއި އެކު އައިސް މައިހާ ސައިކަލުން ފައިބާފައި އިރުކޮޅަކު ހުއްޓެވެ.\n“ޝުކުރިއްޔާ… އަދި އުނދަގޫ ކުރެވުނީތީ މާފަށްވެސް އެދެން” އިސް ޖަހައިގެން ހުރެފައި މައިހާ ބުންޏެވެ.\n“އެހާ ވަރަށް އަހަރެން ދުރުވީތަ؟” އަޔާޒް އަހާލިއެވެ.\n“ދުރު ވެއްޖެ… ކިހާ ވަރަކަށް ކަން އަޔާއަށްވެސް އެނގޭނެ” ދެންވެސް މައިހާ އިސް އުފުލާ އަޔާޒްގެ މޫނަކަށް ނުބަލައެވެ.\n“އެހެން ވިޔަސް މައިއަށް އެހީއެއް ބޭނުން ވާ ވަގުތު، ކަމެއް ކޮށްނުދީ ބަލަން ހުންނަހާ ދުރެއް ނުވޭ… ދުވަހަކުވެސް އެހާ ދުރެއް ނުވާނެ… ކޮންމެ ކަމެއް ބަދަލު ވިޔަސް ހިތެއް ބަދަލެއް ނުވޭ” އަޔާޒް ބުންޏެވެ.\n“އެހެން ވިޔަސް ކަމެއް ކޮށްދިނީމަ ޝުކުރު އަދާ ކުރެވިދާނެއެއްނު؟” އެންމެ ފަހުން އަޔާޒްގެ މޫނަށް މައިހާ ބަލާލިއެވެ.\n“ހަމައެކަނި ގުޅުން ބަދަލު ވީ، އެހެން ކަމެއް ބަދަލެއް ނުވޭ… މައި ކޮންމެ ދުވަހަކުންވެސް ކަމެއް ބޭނުން ވެއްޖެއްޔާ ބުނެލަން އެކަނި ޖެހޭނީ” އަޔާޒް ބުންޏެވެ.\n“އޯކޭ… ދެން ދަނީ…” މައިހާ ގެއާ ދިމާއަށް ފިޔަވަޅެއް އަޅާލަމުން ބުންޏެވެ.\n“ސިޑިން އެރޭނެތަ؟” އަޔާޒް އަހާލިއެވެ.\n“އެވަރު ވާނެ…” އަޔާޒްއަށް ބަލާލާފައި ހީލާފައި މައިހާ ގެޔަށް ވަނެވެ.\nއަޔާޒް ދިޔަ ތަން ބަލަން ކުޑަ ދޮރު ކައިރީ ހުރި މަދީހާ ސިޓިންގްރޫމަށް ނިކުތް އިރު މައިހާ އެތެރެއަށް ވަނީއެވެ.\n“ކިހިނެއްތަ މައިހާ ތި އުޅެނީ؟” މައިހާ ފެނުމުން މަދީހާ އަހާލިއެވެ.\n“އަހަރެން ކިހިނެއް އުޅުނީތަ؟” މައިހާގެ ރާގުގައި ހުރީ ހިތްހަމަ ނުޖެހުމެވެ.\n“އަޔާޒް އެހެން މީހަކާ އިނދެފަވެސް މައިހާ ގެޔަށް ގެނެސްދީ، ޑިޔުޓީއަށް ހޮސްޕިޓަލަށް ގެންގޮސްދީ ހަދަން ޖެހޭތަ؟” މަދީހާވެސް ވާހަކަދެއްކީ އެ ރާގަށެވެ.\n“އަހަރެން އޭނަޔާ އިންނަން އެއްބަސް ވީ ނަމަ އޭނަ ނުޖެހޭނެ ދޯ އެހެން މީހަކާ އިންނާކަށް؟” މައިހާގެ އަޑު ގަދަވިއެވެ.\n“ކަމެއް ވީމައެއްނު މައިހާގެ ބައްޕަ ގަބޫލު ނުވީ؟” މަދީހާ ބުންޏެވެ.\n“އާނ، ދައްތަގެ ދަރިއަކާ އަހަރެން ދެވަން ދައްތަ ބޭނުން ވެގެން ބައްޕަ ކައިރީ އެހެން ކިޔާ ވަރުން ބައްޕަ ގަބޫލު ނުވީ” މައިހާ ހީވީ ޒުވާބު ކުރަން ބޭނުން ވެފައި ހުރި ހެންނެވެ.\n“ދައްތަ ނުކިޔަމޭ މައިހާ، ކީއްވެތަ ގަބޫލު ނުކުރެވެނީ؟” މަދީހާ އަހާލިއެވެ.\n“ގަބޫލެއް ނުކުރެވޭނެއެއްނު؟ ދައްތަ ކީ އެއްޗެއް ކިޔައިގެން ވިއްޔަ ބައްޕަ އަޔާއާ ގަބޫލު ނުވީ…” މައިހާ ރައްދު ދިނެވެ.\n“ތީ މާ ކުރީގެ ވާހަކައެއް، ދައްތަ ބުނަން މިއުޅެނީ، އަޔާޒްއަކީ ރަނގަޅު މީހެއް ނަމަ ކީއްވެ އޭނަ އެހެން މީހަކާ އިނީ؟ އިނދެފަވެސް ކީއްކުރަން މައިހާ އޭނަގެ ސައިކަލު ފަހަތަށް ލައިގެން އުޅެންވީ؟” މަދީހާ ބުންޏެވެ.\n“އޭނަ ނޫޅޭ އަހަރެން ސައިކަލު ފަހަތަށް ލައިގެންނެއް. އަހަރެން ގުޅީމަ އޭނަ މިރޭވެސް އައީ އަހަރެން ގެޔަށް ލައިދޭން” މައިހާ ބުންޏެވެ.\n“ދެން އެހެން ވިއްޔާ މައިހާތަ އަދިވެސް އޭނަ ފަހަތުން—” މަދީހާ އެއްޗެއް ބުނަން ފެށި ނަމަވެސް ފުރިހަމައެއް ނުކުރެވުނެވެ.\n“ދައްތާ! ކީކޭ ކިޔަންތަ ތި އުޅެނީ؟ ދައްތަ ބޭނުން ވީ އަހަރެން އަޔާޒްއާ ނީންނާކަށްނު؟ އަހަރެން އެކަން ހުއްޓާލައިފީމޭ، ނީންނާނަމޭ ދެން އަޔާއަކާ… ދައްތައަށް ނޭނގޭ ކަންތަކުގެ ވާހަކަ ދެއްކުން ދެން ހުއްޓާލަން ވެއްޖެއެއްނު؟” މައިހާ އައި ރުޅީގައި އަޑަށް ބާރު ލާފައި ބުނެލިއެވެ.\n“މައިހާ!” ކޮޓަރިން ނިކުތް އައްބާސްއަށް މައިހާ ވާހަކަ ދެއްކި ގޮތް އިވިފައި ގޮވާލެވުނެވެ.\n“އައްބާސް، މައިހާ—” މިފަހަރުވެސް މަދީހާއަކަށް ފުރިހަމައެއް ނުކުރެވުނެވެ.\n“ކިހާ ބޮޑު ކަމެއް! އަނެއްކާ އަނެއް ވާހަކައެއް ބައްޕަ ކައިރީ ދައްކަން ވީ؟ އަހަރެން އުޅޭހާ ގޮތަކާ ދައްތަ ބެހޭކަށް ނުޖެހޭނެ. އަހަރެން އަޔާޒްއާ އެކީ އަޔަސް، އެހެން މީހަކާ އެކީ އަޔަސް އެއީ ދައްތައާ ބެހޭ ކަމެއް ނޫން” އައި ރުޅީގައި ފުރަތަމަ ފަހަރަށް މަދީހާއާ އެހާ ބޭ އަދަބީ ގޮތަކަށް މައިހާއަށް ވާހަކަ ދެއްކުނީއެވެ.\nއައްބާސް ބަލަން ނުހުރެ އައިސް މައިހާގެ ކޯމަތީ ޖެހިއެވެ.\n“މަންމަގެ މަގާމުގައި ހުރި މީހާ ސުވާލު ކުރީމަ ޖަވާބު ދޭން ޖެހޭނީ ތިހެންނެއް ނޫން. މައިހާއަށް ކިހިނެއްތަ ވެގެން ތި އުޅެނީ؟” އައްބާސް ރުޅި އައީ މަދީހާއާ މުޚާތަބު ކޮށް މައިހާ ވާހަކަ ދެއްކި ގޮތުންނެވެ.\n“ބައްޕައަށްވެސް ފެންނާނީ އަހަރެންގެ ކުށް… ދައްތަގެ އެއްވެސް ކަމެއް ނުފެންނާނެ. އަހަންނާ ތިހާ ނުރުހެންޏާ އަހަރެން ނޫޅެން ބައްޕަމެންނަށް ފެންނަ ހިސާބުގަ ހުންނާކަށް… އަހަރެން ހިނގައިދާނަން…” ރޮވިފައި ހުރި މައިހާ ބުންޏެވެ.\n“މިހާރު ތިހިރީ މީހަކު ރަނގަޅަކަށް ބުނާ އެއްޗެއްވެސް އަޑު އަހާ ގޮތަކަށް ނޫން… މައިހާ ދަންޏާ ދާން ވީ… އަހަންނެއް ނުހުއްޓުވާނަން” މައިހާއާ މެދު ހިތްހަމަ ނުޖެހިފައި ހުރި ވަރުން އައްބާސް އެ ވަގުތު ގޮތެއް ނިންމިއެވެ.\n“އައްބާސް!” މަދީހާއަށް ބުނެވުނެވެ.\n“މަދީހާ އެއްޗެއް ބުނެފިއްޔާ އަދި ހައްތަހާ ގޯސް ވާނީ، މައިހާއަށް ހީވާނީ މައިހާއަށް ދެރައަކަށޭ ކޮންމެ އެއްޗެއްވެސް ބުނާނީ، ދާން ބޭނުން މީހަކު ދިޔަދީ، ހުއްޓުވާނެ ކަމެއް ނެތް” އައްބާސް އެހެން ބުނެފައި ކޮޓަރިއަށް ވަނެވެ. މައިހާ ކަރުނައިގެ ތެރެއިން ބައްޕަ ދިޔަ ދިމާއަށް ބަލަން ހުރެފައި ކޮޓަރިއަށް ވަނެވެ.\nޖެހިގެން އައި ދެ ދުވަހުވެސް ނަދާގެ ފޯނަށް ނުގުޅިގެން އެންމެ ފަހުން ތިން ވަނައަށް ވީ ދުވަހު ހުދާ އަދި ނިހާލްވެސް ގުޅީ އަޔާޒްއަށެވެ. މެންދުރު ކައިގެން އޮފީހަށް ދިޔަ ތަނާ ނިހާލްއާ ހުދާ އަޔާޒްއަށް ގުޅާފައި ނަދާއާ ނުގުޅިގެން އުޅޭތާ ދެ ދުވަސް ވީ ވާހަކަ ބުނުމުން އަޔާޒްވެސް ނަދާއަށް ގުޅިއެވެ. ނަދާގެ ފޯން އޮތީ ނިއްވާލާފައެވެ. ދެވަނަ ފަހަރަށް ހުދާ ގުޅުމުން އެންމެ ފަހުން ގެޔަށް ދިޔައީ ފޯން ނިވާލައިގެން އުޅޭތީ ނަދާ ދެކެ ރުޅި އައިސްގެންނެވެ.\n“ފޯނު ނިވާލައިގެން ކީއްވެތަ ތި އުޅެނީ؟” ގެޔަށް ވަން ގޮތަށް، ސިޓިންގްރޫމް ކުނި ކަހަން ހުރި ނަދާއާ ދިމާއަށް އަޔާޒް ބުންޏެވެ.\n“ކިހިނެއްވީ؟ ކަމަކުތަ އަޔާ ގުޅީ؟” ނަދާއަށް އަހާލެވުނީ، މުހިންމު ކަމަކު އަޔާޒް ގުޅީ ކަމަށް ހީކޮށެވެ.\n“ހުދާއާ ނިހާލް އެބަ އުޅޭ ނަދާއާ ނުގުޅިގެން، ފޯނަށް ކިހިނެއް ހަދައިގެން ތި އުޅެނީ؟” އަޔާޒް އަނެއްކާވެސް އެހިއެވެ. އަދި އައިސް އަލަމާރިން ފެންފުޅިއެއް ނަގާ ތައްޓަކަށް ފެން އަޅައިގެން ބޯލިއެވެ.\nއޭރުވެސް ނަދާ ފޯނަށް ވީ ގޮތެއް ނުބުނެއެވެ.\n“ފޯނު ކޮބާ؟” ނަދާ ޖަވާބެއް ނުދީ ހުރުމުން ތަންކޮޅެއް ބާރަށް އަޔާޒް އެހިއެވެ.\n“ކުރީރޭ ތެމިގެން ނިވުނު ގޮތަށް ފޯނެއް ނުހުޅުވުނު” އެންމެ ފަހުން ނަދާ ބުންޏެވެ.\n“ދެން ނުބުނެ ތި ހުންނަނީ ކީއްވެ؟” އަޔާޒް ސުވާލު ކޮށްފައި ނަދާގެ ޖަވާބަކަށް އިންތިޒާރު ކުރުމެއް ނެތި ގެއިން ނިކުތެވެ.\nނަދާ ގޭތެރެ ސާފުކޮށްލާފައި ކޮޓަރިއަށް ވަދެ އެއްޗެހި ބަދަލުކޮށްގެން ބޭރަށް ދާން ތައްޔާރުވިއެވެ. ޑްރެސިންގްޓޭބަލްގެ ވަތްގަނޑު ހުޅުވާލާފައި އޭގައި ހުރި ފައިސާއަށް ބަލަން ހުއްޓެވެ. ނަމަވެސް އިރުކޮޅަކު އެހެން ހުރެފައި ނަދާ ޕަރސް ހުޅުވާ އޭގައި ނަދާގެ ކޭޝް ކާޑް އޮތްތޯ ޔަގީން ކޮށްލިއެވެ.\nކޮންމެ ކުއްޖަކަށް އެކައުންޓެއް ހުޅުވާ، ކުލިން ލިބޭ ފައިސާއިން ކޮންމެ ކުއްޖަކަށް މަހަކު އެއްހާސް ރުފިޔާ ޖަމާ ކޮށްދިނުމަކީ ސާޖިދާ ބަރާބަރަށް ކުރާ ކަމެކެވެ. ނަދާގެ އަމިއްލަ ކަންކަމަށް ބޭނުން ކުރަނީ އެ އެކައުންޓްގައި ހުރި ފައިސާއެވެ. އެ ދުވަހު ނަދާ ބޭނުން ވީ ފޯނެއް ގަންނާށެވެ. ދެ ވަނަ ފަހަރަށް އެއްވެސް މީހަކު ނަދާ ހޯދަން އަޔާޒްއަށް ގުޅާ އުނދަގޫ ކުރަން ބޭނުން ނުވާތީއެވެ.\nފޯނެއް ގަނެފައި ނަދާ އާ ސިމްއެއްވެސް ނެގިއެވެ. ކުރީގެ ސިމް ނަގައިދިނީ އަޔާޒްއެވެ. އެ ސިމް އަލުން ނެގޭނީ އަޔާޒްއަށް ކަމަށް ވާތީ، އެކަމާވެސް އަޔާޒްއަށް އުނދަގޫ ކުރަން ބޭނުން ނުވާތީއެވެ.\nއެ ދުވަހު އަޔާޒްއަށް އޮފީހުން ނިކުމެވުނީ ހައެއްވެސް ޖެހި ފަހުންނެވެ. އަޔާޒް ހުރީ ނަދާއަށް ފޯނެއް ގަނެގެން ގެޔަށް ދާށެވެ. ނަމަވެސް އޭރު ފިހާރަތައް ބަންދު ކޮށްފައި ހުރުމުން ފޯނެއް ގަތުން އެރެއަށް ފަސްކޮށްލާފައި ގެޔަށް ދިޔައީއެވެ.\nފެން ވަރައިގެން ސައި ބޮއެގެން އަޔާޒް ގެއިން ނިކުތް އިރު ނަދާ އާ ފޯނެއް ގަތް ކަމެއް އަޔާޒްއަކަށް ނޭނގެއެވެ. އަޔާޒް އެ ވާހަކަ ނުދައްކާތީ ނަދާވެސް ނުބުނީއެވެ.\nއަށެއް ޖަހަން އުޅެނިކޮށް ބެލް ޖަހާލި އަޑު އިވުމުން، ޤުރުއާން ކިޔަވަން އިން ނަދާ ޚަތިމު ބާއްވާފައި ގޮސް ދޮރު ހުޅުވިއެވެ. އެއާއެކު ދޮރުމަތީ ތިބި ތިން އަންހެން ކުދިން އެއްފަހަރާ ނަދާ ގައިގައި ބައްދައިގަތެވެ.\n“އަޅެ، ނުވެސް ވައްދާނަންތަ؟” ދުރަށް ޖެހިލާފައި އަސްނާ އެހިއެވެ.\n“ނޫނޭ، ވަދޭ” ދޮރު ބޮޑަށް ހުޅުވާލަމުން ނަދާ ފަހަތަށް ޖެހިލާފައި އެކުވެރިން ވަންނަން ތަން ދެއްކިއެވެ.\n“އަނެއްކާ ދެމަފިރިންގެ މާ ސްޕެޝަލް ވަގުތުކޮޅެއްގަތަ މި އުނދަގޫ ކޮށްލެވުނީ؟” އަބަދުވެސް ސަމާސާ ކުރުމުގައި އުޅޭ ނައުޝީން ނަދާއާ ދިމާކޮށްލިއެވެ.\n“ނޫން ދެން… ސާބަސް ނައުގަނޑާ” ނައުޝީން ގައިގައި ވިކާލަމުން ނަދާ ބުންޏެވެ.\n“އިހަށް ދޮރު ތަޅު ނުލާތި، ނާސިފްމެން އެބަ އާދޭ” ނަދާ ދޮރު ތަޅުލާން އުޅުމުން އަސްނާ ބުންޏެވެ. އަސްނާމެން އިށީން ތަނާ އަނެއްކާވެސް ބެލް ޖެހި އަޑު އިވުމުން ނަދާ ދޮރު ހުޅުވުމުން އަސްނާގެ ފިރިމީހާ ނާސިފްއާ، ނައުޝީންގެ ފިރިމީހާ ހާޒިމްއާ، ހީނާގެ ވާން އުޅޭ ފިރިމީހާ ޝިމާއު ވަނެވެ.\n“ކޮބާ އަޔާ؟ ގޮވާބަލަ!” ނާސިފް ބުންޏެވެ.\n“ކުޑަ އިރުކޮޅެއް ކުރިން އަޔާ ބޭރަށް އެ ދިޔައީ” ނަދާ ޖަވާބު ދިނެވެ.\n“ކޮން އިރަކުން އަންނާނީ؟” ހާޒިމް އަހާލިއެވެ.\n“އަންނާނެ އިރެއް ބުނާކަށް ނޭނގެ. އަޔާ ހޯދަންތަ ތި އައީ؟” ސަމާސާ ރާގަކަށް ނަދާ އެހިއެވެ.\n“ނޫނޭ، އަޔާ ހޯދާކަށް ނޫން މި އައީކީ. އަސްލު އަންގާނުލާ މިހެން އައީމަ އުނދަގޫ ވާނެކަން އެނގޭ، އެވެސް އެންމެން އެއްކޮށް. އެކަމަކު މެރީ ކުރި ފަހުން ނަދާ ހީވަނީ ފިލައިގެން އުޅޭހެން ވިއްޔަ. އަހަރުމެން ގުޅާނުލިއްޔާ ނަދާގެ ހަބަރެއް ނުވާނެ، އަނެއްކާ ގުޅިޔަސް ނަދާ ފޯން ނަގާނީވެސް މަދު ފަހަރަކު. މެރީ ކުރީމަ ނަދާ މުޅިން ސަކަރާތް. ނޫނީ އަޔާއަށް ޓައިމް ދީފަ ބާކީ ވަގުތެއް ނޯންނަނީތަ؟ އެހާވެސް އަޔާއަށް ނަދާ ބޭނުންވޭތަ؟” އަނެއްކާވެސް ވާހަކަ ދެއްކީ ސަމާސާ ހުސްނުވާ ނައުޝީންއެވެ.\n“މި ނައު ނުވާނެ ދުވަހަކުވެސް ރަނގަޅެއް، އަބަދު ދިމާ ކުރުން އޮންނާނީ” ހިނިއައިސްފައި ނަދާ ނައުޝީންގެ އަތުގައި ޖަހާލިއެވެ.\n“އެހެން ދޯ ބުނާނީ؟ ދެ ދުވަސް ވެއްޖެ ގުޅާތާ، ނަދާގެ ފޯނު އޮންނަނީ ނިއްވާލާފަ. އަޔާގެ ނަމްބަރެއް ނޭނގެ. އެންމެ ފަހުން ނަދާގެ ދޮންތައާ ގުޅައިގެން މިގޭގެ ނަން ހޯދައިގެން މިއައީ. އެ ވަރުންވެސް ނުބުނާނެ ރަނގަޅެކޭ” ހީނާ ޝަކުވާ ކޮށްލީ އެކުވެރިޔާ ދުރުވީ ވަރުންނެވެ.\n“އަޅޭ… ހާދަ ރަނގަޅޭ ހީނާމެން. ވަރަށް ބޮޑަށް ސޮރީ އިނގޭ އެހާ ފަރުވާ ކުޑަ ކޮށްލެވުނީމަ، ދެން ނުވާނެ އެހެންނެއް. ދެން ބުނެބަލަ، މަގޭ ބެސްޓް ފްރެންޑުން ތިހާ އުނދަގުލުން މިގެ ހޯދައިގެން ތި އައީ ކަމަކުތަ؟” ހީނާގެ ގައިގައި ބައްދާލާފައި ނަދާ މާފަށް އެދުނެވެ.\n“އާނ ދެން، ކަމެއް އޮތީމަ ދޯ މިހާ މަސައްކަތުން އަންނާނީ. ނަދާ ލައްވާ ޕާސްތާ ކައްކައިގެން ކާން މިއައީ” އަސްނާ ބުންޏެވެ.\n“އަސްނާ، ދެން ތެދަށް ބުނެފިއްޔާ ނަދާ އުފަލުންވެސް ކައްކާފަ ކާން ދޭނެ އަސްނާއާ ހީނާ ބުނި އެއްޗެއް، އަވަހަށް ބުނޭ” ނައުޝީން ސިއްރުވެރި ގޮތަކަށް ބުންޏެވެ.\nނަދާ އަސްނާއާ ހީނާއަށް ބަލާލިއެވެ.\nހީނާ ދަބަހުން ސިޓީއުރައެއް ނަގާ ނަދާއަށް ދިއްކޮށްލިއެވެ. ނަދާ އަވަސް އަވަހަށް ސިޓީ އުރަ ހުޅުވާ އޭގައި އޮތް ކާޑް ނަގާ ބަލާލިއެވެ.\n“ހީނާ، އަހަރުން ގްރޫޕްގެ ލާސްޓް ގަރލްވެސް ގެޓިންގ މެރިޑް!! އަޅޭ… ކޮންގްރާ! ޝިމާއު، ކޮންގްރާ!” ނަދާ އުފަލުން ހީނާ ގައިގައި ބައްދާލާފައި ހީނާއާ ޝިމާއުއަށް މަރުހަބާ ކިއެވެ.\n“ނަދާ ފޯނަށް ކިހިނެއްތަ ހަދައިގެން ތި އުޅެނީ؟ އަހަރުމެން ކަހަލަ މީހުންގެ އުނދަގޫ ބޮޑު ވެގެން ގަސްތުގަ ނިއްވާލައިގެންތަ ތި އުޅެނީ؟” މި ފަހަރުވެސް ނަދާއާ ދިމާ ކޮށްލީ ނައުޝީންއެވެ.\n“ނޫޅެން ފޯނަށް ވީ ގޮތެއް ބުނާކަށް. ނައު ބޭނުން އެއްޗެއް ހިތަށް އަރުވައިގެން ހުރޭ. ހިނގާ ކޮފީ ބޯން. ހޮޓްތަ އައިސްތަ؟” ނަދާ ތެދުވަމުން އަހާލިއެވެ.\n“އަހަރުން ބޯނީ އައިސް ކޮފީ، އެކަމަކު ދުވާ ނުބައި ވަހުން ކޮފީ ބޯން ނުކެރޭ ކުއްޖަކުވެސް މިތާ އެބައިން” ނައުޝީން އެއްލޯ މަރާލަމުން ބުނެލިއެވެ.\n“ތި ވާހަކަ ގަބޫލެއް ނުކުރެވޭ. މިތާކު ނެތް ކޮފީ ނުބޮވޭ މީހަކު” ނައުޝީންއާ ދިމާއަށް ނަދާ ލޯއަޅާލިއެވެ.\n“އަސްނާ މިއުޅެނީ އަދިވެސް ސީކްރެޓްސް ހިފައިގެން… ނަދާ އަހާބަލަ” ނައުޝީން ބުނެލިއެވެ.\n“އަސްނާ… ޔޫ… ޕްރެގްނަންޓް…؟” ނަދާއަށް ވިސްނިގެން އަހާލިއެވެ.\nއަސްނާއާ ނާސިފް އެކީގައި ބޯޖަހާލިއެވެ.\n“ވާއު!!! އައިމް ސޯ ހެޕީ ފޮރ ޔޫ! ކޮންގްރާ، އަސްނާއާ ނާސިފްއަށްވެސް” ނަދާ އަސްނާ ގައިގައި ބައްދާލަމުން ދެމަފިރިންނަށް މަރުހަބާ ކިއެވެ.\n“ސޯ، މިރޭ މީ ޑަބަލް ސެލެބްރޭޝަންގެ ރެއެއް، ހިނގާ ޕާސްތާ ކައްކަން. އަސްނާ، ޕާސްތާ އޯކޭތަ؟” ނަދާ އަހާލީ އަސްނާއަށް ޕާސްތާ ކަމުނުގޮސްފާނެތީއެވެ.\n“ޕާސްތާ ބެސްޓް ވާނެ” އަސްނާ ބުންޏެވެ.\nނައުޝީންއާ ނަދާ ދިޔައީ ޕާސްތާ ކައްކާނެ އެއްޗެހި ގަންނާށެވެ. އެންމެން ވެގެން ކައްކާ ނިމުނު އިރު ނުވައެއް ޖެހީއެވެ. އަޔާޒް އައިސްދާނެތީ ކަންބޮޑު ވި ނަމަވެސް ނަދާއަށް ހަމަޖެހިލެވުނީ ރޭގަނޑު ބޭރަށް ދާ ރެއެއްގައި އަޔާޒް ދާނީ އާތިފްމެން ގެޔަށް ކަން އެނގޭތީއެވެ. އެ ގެޔަށް ދާ ރެއަކު އަޔާޒް އަންނާނީ އެގާރަ ޖަހާ ކަންހާ އިރުއެވެ. އެހެން ކަމުން އެރޭ އަޔާޒް އަވަހަށް އަންނާނެ ކަމަކަށް ނަދާ ހިއެއް ނުކުރެއެވެ. އަޔާޒް އައުމުގެ ކުރިން، ދިހައެއް ޖަހަން ވާ އިރަށް އެ މީހުން ފޮނުވާލަން ނިންމައިގެން އިން ނަދާ ސިހުނީ އެންމެން ކާން އުޅެނިކޮށް ގޭ ދޮރު ހުޅުވާލާފައި އަޔާޒް ވަނުމުންނެވެ.\nއެގުޅުން ވަކިނުވެވޭނެ 4\nYey me first dhw..V v rythi mi part vec…whn next,❤❤❤😘😘\nThnq jiji, hehe yes u 1st\nސަލާމް ހުރިހާ ކުދިން، މިއޮތީ ބާރަ ވަނަ ބައި، ހީކުރަން ކަމުދާނެ ކަމަށް، ވާހަކަޔާ މެދު ދެކޭ ގޮތް ކޮމެންޓަކުން މާޝާއަށް އަންގާލަދެއްޗޭ އިނގޭ. ތޭރަ ވަނަ ބައި އިރާދަ ކުރއްވިއްޔާ ހޯމަ ދުވަހުން ގެނެސްދޭނަން. ބާއްޖަވެރި ހުކުރު ދުވަހަކަށް އެދެން.\nKonmedhuvahaku baeh kiyaalun libeyne nama, haadhahaa ufaavaaney\nThnq My, Marsha ves hithah araa konme dhuvahaku upload kuraa varah liyevey nama ey, but nuvey, so dhen vaa varakun try kuraany mi.\nMarsha eyy maa Las….. Ok vaane kithanme Kuru koh liunas maadhama STORY up koh dheebala……. I REALLY love this story… masha allah Mi story Naany ah varah kamudhey\nThnq Naany, plz wait till Monday dear 😊\nThedhe maa las. V reethi story. Mirey up koladhey na dho\nAlhe v dhera vey readers disappoint kollan jeheytho, plzbpatient ingey, Monday ge bai dhigu kolleveytho try kuraanan, thnq Ca\nV reethi mi partvesaavahah next part up kohdeeba\nThnq Shaaha, Monday ga up lohlaanan inge\nAlhey.. Plz wait for Monday dear\nWoww😊😊😊😘😘😘 varah reethi 😊🤩🤩🤩😍😍😍\nMeekkomee thnq for reading 😊😊\nMasha Allah varah reethi thankolheh avahah genesdheeba plus plus plus hevay kuruvias\nThnq Leash, Monday ga dhigu koh genesdheynan ingey Insha Allah\nNext part Ava’s pls\nVrh obi mi story\nThnq so much haoo\nmi part eyhaa kamaku nudhey eykamu vaahaka v v salhi\nOh, next part rangalhu veytho balaanan. Thnq seet\nVaahaka v reethi ekam heevanee v kuruhen mireyge part vedhaane kiyaahithun hunaathee kamah ves 😀waiting for next part\nThnq Ninaa, eh varakah upload kuran, but mayba few sentences ge thafaatheh huredhaane, next part iraadha kurevviyya dhigu kollaanan\nComment kuraashey kiyaafa maashaa rply vx nukure\nSorry, baeh faharu thankolheh busy vany, ekamu dhen balaanan baraabar ah reply kureveytho, thnq ingey faahaga kollaafa bunelyma Haifa\nFLOWER LOVER GIRL says:\nThnq flower lover girl,\nMasha Allah! I like your simplicity of writing…over vefa nuhurey describe kodhdheefa hunna iru ves…clear, furihama aneh hen bunannya spontanious flow of your writing is Amazing..keep it up! 💖\nMy international students ah mi vaahaka kiyai dheythee they r waiting next part ah..hehe..me too..when is next…?\nOh, thnq so much Ahana. Now uploading next part.\nލޯތްބެއްގެ ފެށުން 17\nބުނެދޭށޭ ރުހެމޭ 55


Addu City Councilaa Bahdhal Koh "Vaguthu Heyriya" Fashaifi - Vaguthu\nއައްޑޫ ސިޓީ ކައުންސިލާ ބައްދަލުކޮށް "ވަގުތު ހޭރިޔާ" ފަށައިފި\nއައްޑޫގެ މޭޔަރު ސޯދިގާއި ކައުންސިލް މެމްބަރު އަލީ ފަހުމީ އާއި "ވަގުތު" ޓީމު ފޮޓޯއަކަށް ހުއްޓިގެން. --- ވަގުތު އިމޭޖަސް: -ޝާފިރު އަބްދުﷲ\nއައްޑޫ ސިޓީ ކައުންސިލްގެ މެމްބަރުންނާ ބައްދަލުކޮށް، "ވަގުތު" ނޫސްވެރިން "ހޭރިޔާ" ފަށައިފިއެވެ.\nސިޓީ ކައުންސިލްގެ އިދާރާގައި މިއަދު ބޭއްވި ހާއްސަ ބައްދަލުވުމުގައި މޭޔަރު އަބްދުﷲ ސޯދިގް (ސޯބެ) އާއި ޑެޕިއުޓީ މޭޔަރު މުހައްމަދު ޔަސްރިފާއި ކައުންސިލް މެމްބަރުންގެ ތެރެއިން ފައިސަލް އިބްރާހިމާއި އަލީ ފަހުމީ އަހުމަދާއި އިބްރާހިމް ޝުކުރީ ބައިވެރިވެވަޑައިގެންނެވިއެވެ. އަދި "ވަގުތު" އޮންލައިންގެ އިސް ބޭފުޅުންނާއި ނޫހުގައި މަސައްކަތް ކުރަމުން އަންނަ ހުރިހާ ނޫސްވެރިން ވެސް ބައިވެރިވިއެވެ.\nމި ބައްދަލުވުމުގައި މޭޔަރު ސޯދިގާއި ކައުންސިލް މެމްބަރުން ވަނީ "ވަގުތު" ގެ ޓީމުން އައްޑޫ އަށް ޒިޔާރަތް ކުރުމުން މަރުހަބާ ދަންނަވައިފައެވެ.\n"ވަގުތު" ޓީމާއި އަައްޑޫ ސިޓީގެ މޭޔަރު އަދި ކައުންސިލް މެމްބަރުން ބައްދަލު ކުރައްވަނީ. --- ވަގުތު އިމޭޖަސް: މުހައްމަދު އަފްޒަލް\nއަދި އައްޑޫ ސިޓީގެ ޚަބަރުތަކާއި މައުލޫމާތުތައް ގެނެސްދިނުމަށް "ވަގުތު" އިން ކުރިއަށް ގެންދާ "ހޭރިޔާ" ގައި ކައުންސިލްގެ ފަރާތުން ދެވެން އޮތް އެއްބާރުލުމެއް ދެއްވާނެ ކަމަށް މޭޔަރު ސޯދިގު ވިދާޅުވިއެވެ. އަދި އައްޑޫގައި ދިރިއުޅޭ ރައްޔިތުންގެ ފަރާތުން "ހޭރިޔާ" އަށް އެހީތެރިކަން ލިބޭނެ ކަމަށް އުންމީދު ކުރައްވާ ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ. "ވަގުތަށް" ތައުރީފް ކުރައްވައި ސޯދިގު ވިދާޅުވި ގޮތުގައި އެ ޓީމުގައި ތިބީ ވަރަށް ޒުވާން ނޫސްވެރިންނެވެ.\nއެހެންވެ، ނޫސްވެރިކަމުގެ މިނިވަންކަމުގެ ބޭނުން އެންމެ ފުރިހަމަ ގޮތުގައި ހިފުމުގެ މުހިންމު ކަން ސޯދިގު ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ.\n"ވަގުތު" ގެ ނޫސްވެރިން މިއަދުގެ ބައްދަލުވުމުގައި. --- ވަގުތު އިމޭޖަސް: މުހައްމަދު އަފްޒަލް\n"ވަގުތު" ގެ ޓީމުން އައްޑޫ ސިޓީ ކައުންސިލްގެ މެމްބަރުންނާ އެކު ބޭއްވި ބައްދަލުވުމުގައި "ހޭރިޔާ" ކުރިއަށްދާނެ ގޮތް ޓީމުން ތަފްސީލްކޮށް ދިނެވެ. ހާއްސަކޮށް، އައްޑޫގައި ހުރި ތާރީހާ ގުޅޭ ކަންކަމާއި އާސާރީ ކަންކަމާއި ކުރިއަށް ރޭވިފައިވާ ތަރައްގީގެ މަޝްރޫއުތަކާއި ކުޅިވަރުގެ ދާއިރާ އަދި އިޖުތިމާއީ މައްސަލަތަކާ ބެހޭ ގޮތުން މަޝްވަރާ ކުރިއެވެ. އަދި އެހެނިހެން ބައެއް ދާއިރާތަކުން ވެސް މަޝްވަރާކޮށްފައިވެއެވެ.\nމި ބައްދަލުވުމުގައި ސޯދިގް ވިދާޅުވީ "ވަގުތު" ނޫސްވެރިން އައްޑޫގައި ހޭދަކުރާ ދުވަސްތަކުގައި ޒިންމާދާރު ކަމާއެކީގައި ސައްހަ މައުލޫމާތު ފަތުރާނެ ކަމަށް އުންމީދު ކުރައްވާ ކަމަށެވެ. އައްޑޫގެ ތާރީހާ ގުޅޭ ގޮތުން އާންމުންނަށް އޮޅޭ މައުލޫމާތުތައް ފެތުރިފައި ހުރި ކަން ސޯދިގް ފާހަގަ ކުރެއްވިއެވެ. އަދި ދިވެހިން ބޭނުންވާ ފަދަ ޝައުގުވެރި ވާހަކަތައް ގެނެސްދޭނެ ކަމަށް އުންމީދު ކުރައްވާ ކަމަށް ސޯދިގް ވިދާޅުވިއެވެ.\nއައްޑޫ ސިޓީގެ ބައެއް ކައުންސިލަރުން މިއަދުގެ ބައްދަލުވުމުގައި. --- ވަގުތު އިމޭޖަސް: މުހައްމަދު އަފްޒަލް\nދޮޅު ގަޑިއިރަށް ވުރެ ގިނަ އިރަށް ކުރިއަށް ދިޔަ މި ބައްދަލުވުމުގައި "ވަގުތު" ޓީމުން ވަނީ ކުރިއަށް އޮތް ތަނުގައި އައްޑޫ ސިޓީގެ އާސާރީ ތަންތަނަށް ޒިޔާރަތް ކުރާނެ ކަން ހާމަކޮށް، އެ ތަންތަނުގެ ލިސްޓެއް ކައުންސިލާ ހިއްސާކޮށްފައެވެ. އަދި ބައެއް ތަންތަނަކީ ކައުންސިލާއި ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކުގެ ހުއްދަ ހޯދައިގެން ވަދެވޭ ތަންތަން ކަމުގައިވާތީ، އެކަމުގެ އެހީތެރިކަމަށް ޓީމުން ވަނީ އެދިފައެވެ.\nމިއަދުގެ ބައްދަލުވުމުގައި މޭޔަރު ސޯދިގު ވާހަކަ ދައްކަވަނީ. --- ވަގުތު އިމޭޖަސް: މުހައްމަދު އަފްޒަލް\nއައްޑޫ ސިޓީ ކައުންސިލުން ވަނީ އެ ސިޓީގައި ކުރިއަށް ގެންދާ ތަރައްގީގެ މަޝްރޫއުތަކާ ބެހޭ ގޮތުން ވެސް ޕްރެޒެންޓޭޝަނެއް ދެއްވައިފައެވެ. މި ޕްރެޒެންޓޭޝަންގައި އައްޑޫ ސިޓީގެ މަގުތައް ހެދުމާއި ބްރިޖު އެޅުމާއި ބިން ހިއްކުމާއި ފަތުރުވެރިކަމުގެ ދާއިރާ ފުޅާ ކުރާނެ ގޮތުގެ ޕްލޭން ހިއްސާ ކުރިއެވެ. އަދި ބައެއް މަޝްރޫއުތައް އަންނަ އަހަރު ފެށޭނެ ކަމަށް އުންމީދު ކުރައްވާ ކަމަށް ސޯދިގު ވިދާޅުވިއެވެ.\n"ވަގުތު" ނޫސްވެރިން 29 ދުވަސް ވަންދެން ކަރަންޓީންގައި ތިބުމަށް ފަހު "ހޭރިޔާ" ފެށީ ނޫސްވެރިންނާއި ފޮޓޯގްރާފަރުންގެ ނަތީޖާ ނައްސިވުމުންނެވެ.\nއައްޑޫގައި ހިންގުމަށް ހަމަޖެހިފައިވާ މަޝްރޫއުތަކުގެ މައުލޫމާތު ސޯދިގު ދެއްވަނީ. --- ވަގުތު އިމޭޖަސް: މުހައްމަދު އަފްޒަލް\n"ވަގުތު ހޭރިޔާ" ގައި އެއްވެސް މައުލޫމާތެއް ގެނެސްދިނުމަށް ބޭނުންވާ ފަރާތެއް ހުރިނަމަ ނުވަތަ ފަންނުވެރިންގެ މައުލޫމާތެއް ހިމަނަން ބޭނުންވާނަމަ އެފުރުސަތު ވަނީ އާއްމުކޮށް ހުޅުވާލާފައެވެ. "ވަގުތު" އިން މައުލޫމާތުދޭ ގޮތުގައި 7999681 އަށް ގުޅުމުން "ވަގުތު" ގައި ރިޕޯޓް ގެނެސްދިނުމުގެ އިންތިޒާމްތައް ހަމަޖެހޭނެއެވެ.\n"ވަގުތު ހޭރިޔާ" ދަތުރުގައި އައްޑުއަށް ދިމާވެފައިވާ މައްސަލަތަކާއި، އައްޑޫގެ އާންމު ހާލަތާއި، އައްޑޫގައި ކުރިއަށްދާ މަޝްރޫއުތަކާއި، އައްޑޫގެ ތާރީހާއި އަދި މިނޫނަސް އައްޑުއާއި ގުޅޭ ހާއްސަ ކަންތައްތައް "ވަގުތު" ކިޔުންތެރިންނަށް ގެނެސްދޭނެއެވެ. އަދި ދަތުރު ނިންމުމަށްފަހު އައްޑޫގެ ތާރީޚާއި ގުޅޭ ފޮތެއް ވެސް ނެރުމަށް ވަނީ ހަމަޖެހިފައެވެ. މި ފޮތް ނެރުމުގައި އެހީތެރިވުމަށް ކައުންސިލުގެ ކިބައިން "ވަގުތު" ޓީމުން ވަނީ އެދިފައެވެ.\nދިވެހިންގެ މެދުގައި އެންމެ މަގުބޫލް އޮންލައިން ނޫސް ކަމަށްވާ "ވަގުތު" އިން ވަނީ މީގެ ކުރިން ވެސް ގިނަ އަތޮޅުތަކަކަށް "ހޭރިޔާ" ދަތުރުކޮށްފައެވެ.\nމިއީ "ވަގުތު" އިން އައްޑޫ ސިޓީގައި ކުރިއަށް ގެންދާ ދެ ވަނަ "ހޭރިޔާ"އެވެ.\nފުވައްމުލަކު ތާރީހުގެ ތެރެއިން ކުރީގެ ވެޔޮތައް\nނޮވެމްބަރު 30, 2020 04:24\nޝުކުރި އްޔާ! އައ އްޑޫ ކަ އުންސިލްĺ


Kalhuvakaru miskiy bahahattaane thaneh kanda alhan public forum eh baahvvanee\nކަޅުވަކަރު މިސްކިތްބަހައްޓާނެ ތަނެއް ކަނޑައަޅަން ޕަބްލިކް ފޯރަމްއެއް ބާއްވަނީ\nކަޅުވަކަރު މިސްކިތް ބަހައްޓާނެ ތަނެއް ކަނޑައެޅުމަށްޓަކައި އާންމުންގެ ހިޔާލު ހޯދުމަށް ފޯރަމެއް ބާއްވަން ނިންމައިފި އެވެ.\nމިނިސްޓްރީ އޮފް އާޓްސް، ކަލްޗާރ އެންޑް ހެރިޓޭޖް އަދި މާލޭ ސިޓީ ކައުންސިލުން ބާއްވާ އެ ފޯރަމް އޮންނާނީ މިމަހުގެ 19 ވާ ބުދަ ދުވަހުގެ ރޭ 8:45 ގައި ރަސްރަނި ބަގީޗާގަ އެވެ.\nލިލީ މަގު ކަންމައްޗަކަށް ސަލްޓަންޕާކާ އިންވެގެން ހުރި އާސާރީ މިސްކިތެއް ކަމަށްވާ ކަޅުވަކަރު މިސްކިތް 2016 ވަނަ އަހަރުގެ އޮގަސްޓްމަހު ރޫޅާލައިގެން އެތަނުން ނެގީ ގދ. ތިނަދޫގެ ކުރީގެ ހުކުރު މިސްކިތް ހުރި ބިމުގައި އެ މިސްކިތް އަލުން ރާވައި ހުޅުވުމަށެވެ. ނަމަވެސް މިސްކިތް ތިނަދޫއަށް ގެންގޮސްފައެއް ނުވެ އެވެ.\nމިދިޔަ ސަރުކާރުން ފަހުން އެ މިސްކިތާ ބެހޭ އެއްވެސް އެއްޗެއް ވެސް ހާމަ ނުކޮށް އެ މިސްކިތް ވީ ތަނެއް ވެސް ނޭގި ވަނިކޮށް ހެރިޓޭޖް މިނިސްޓަރު ކަމާ ހަވާލުވެވަޑައިގަތުމަށް ފަހު ފުރަތަމަ މަސައްކަތެއްގެ ގޮތުން ޔުމްނާ މައުމޫން ކުރެއްވީ އެ މިސްކިތްހޯދުމުގެ މަސައްކަތެވެ. މިސްކިތް ހޯދުމަށްފަހު ޔުމްނާ ވިދާޅުވީ އެމިސްކިތުގެ ބައިތައް ގައުމީ ދާރުލް އާސާރުގެ ތެރޭގައި އެބަ ހުރި ކަމަށާއި، އެ މިސްކިތް އަލުން ރޭވުމުގެ ކުރިން ހިރިގަލަށާއި ވަކަރަށް ފަރުވާ ދޭން ޖެހޭ ކަމަށެވެ.


Teacherun ge dhuvas: School thah falhah, Teacherunnah bura! | Mihaaru\nރިޕޯޓް / ޓީޗަރުންގެ ދުވަސް\nޓީޗަރުންގެ ދުވަސް: ސްކޫލުތައް ފަޅަށް، ޓީޗަރުންނަށް ބުރަ!\n05 އޮކްޓޯބަރ 2020 - 08:55\nތައުލީމީ ދާއިރާއަށް ވެސް ތަފާތު އަހަރެކެވެ. ދުނިޔެއަށް ކުރިމަތިވި ކޮވިޑް-19ގެ ބޮޑު ބިރުވެރިކަމާ އެކު އެންމެ ބޮޑު ގޮންޖެހުމަކާ ކުރިމަތިލާން ޖެހުނީ ތައުލީމީ ދާއިރާއަށެވެ. ދިގު މުއްދަތަކަށް ސްކޫލުތައް ބަންދުކުރުމާ އެކު އޮންލައިންކޮށް ކިޔަވައިދިނުމަކީ މީގެ ކުރިން ޓީޗަރުން ތަޖުރިބާކުރި ކަމެއް ނޫނެވެ؛ ދަރިވަރުންނަށް ވެސް މުޅިން އާ ކަމެކެވެ.\nކިޔަވައިދިނުމުގައި އެތައް އަހަރެއް ހޭދަކޮށްފައިވާ އިސްކަންދަރު ސްކޫލުގެ ކޮލިފައިޑް ޓީޗަރު އައިޝަތު އާތިކާ އާއި ކަލާފާން ސްކޫލުގެ ޓީޗަރު ސަނާ ހުސެއިން އަދި އަމީނިއްޔާ ސްކޫލުގެ ގްރޭޑު 1 އަށް ކިޔަވައިދެމުން އަންނަ ތޯހިރާ މުހައްމަދު ބުނިގޮތުގައި މިހާރު ތަހައްމަލުކުރަމުން މި ދަނީ ދެކެމުން މި ދިޔަ 2020 ވަނަ އަހަރުގެ ތަސައްވަރުތަކާ މުޅިން ތަފާތު ތަޖުރިބާއެކެވެ. ކުއްލިއަކަށް ބޮޑު ބަލިމަޑުކަމެއް ކުރިމަތިވެ މާޗު 12 ގައި ސްކޫލުތައް ބަންދުކުރުމަށް ފަހު އޮންލައިންކޮށް ކިޔަވައިދޭން ފެށީ ގޮންޖެހުންތަކާ އެކުގަ އެވެ.\nނަމަވެސް ހާލަތާ މެދު ގޯސްކޮށް ވިސްނުމުގެ ބަދަލުގައި މި ޓީޗަރުން ދެކެނީ، ކޮވިޑުގެ ސަބަބުން ދަރިވަރުންނާއި ޓީޗަރުންނަށް ވެސް މުހިއްމު އަދި ވަރަށް ބޭނުންތެރި ކަންކަން ދަސްވެފައިވާ ކަމެވެ. މި އާ ހާލަތަށް މިހާރު ހޭނިފައި ތިއްބަސް، ޓީޗަރުންގެ ދުވަސް މިއަދު ބައްދަލުކުރަނީ ވަރަށް ތަފާތުކޮށެވެ. މީގެ ކުރިން މާމެލާމެލިންނާއި ތަފާތު އެކި ތީމްތަކަށް ސްކޫލުތައް ޒީނަތްތެރިކޮށް، ދަރިވަރުންގެ އޮންނަ ލޯބި ޓީޗަރުންނަށް ހާމަކޮށްދިނަސް، މިއަދުގެ ހާލަތު މުޅިން ތަފާތެވެ.\nއާބާދީ އެންމެ ބޮޑު މާލެ ސަރަހައްދުގެ ސްކޫލުތަކުގެ ދަރިވަރުން ގޭގައި ތިބެގެން ކިޔަވަމުން އަންނައިރު ސްކޫލުތައް އިއްޔެ ހުޅުވީ ގްރޭޑު 9-12 އަށެވެ. ދަރިވަރުންނާ ބައްދަލުނުވާތާ އެތައް މަސްތަކެއް ފާއިތުވެގެން ދިއުމާ އެކު، ޓީޗަރުން މިހާރު އެންމެ އުއްމީދުކުރަނީ ސްކޫލުތައް ހުޅުވާލައި އެ ކުދިންނާ ބައްދަލުވާނެ ދުވަހަކަށެވެ.\nރަށްރަށުގެ ސްކޫލްތައް ޖުލައި 1 އިން ފެށިގެން އަންނަނީ ގްރޭޑު 1-12 އަށް ކިޔަވައިދެމުންނެވެ. ނަމަވެސް ރައްކާތެރިވުމަށް އަޅާފައިވާ ފިޔަވަޅުތަކާ ހެދި ސްކޫލުތަކުގައި ކުލަގަދަކޮށް ޓީޗަރުންގެ ދުވަސް ފާހަގަކުރުމެއް މިފަހަރު ނޯންނާނެ އެވެ.\nކަލާފާން ސްކޫލުގެ ޓީޗަރު ސަނާ އޭނާގެ ދަރިވަރުންނަށް ކިޔަވައިދިނުމުގައި: މުޅިން އާ ތަޖުރިބާއެއް -- ފޮޓޯ: އަބްދުﷲ އައުރާފް/ މިހާރު\n"އެއްޗެއް ދަސްކުރަން ވިއަސް މީހުންނަކާ މީޓް ކުރެވެނީއެއް ނޫން. މިސާލަކަށް އޮޅުންފިލުވާން ވިއަސް ހަމަ އޮންލައިންކޮށް އަމިއްލައަށް ރިސާޗު ހަދައިގެން ދަސްކުރި އެއްޗެއް ވެސް ދަސްކުރެވިފައި ހުންނާނީ. ކުދިން ވެސް އެހާ އުނދަގޫވެގެންނެއް ނޫޅޭ، ނޭނގިގެންނެއް،" އާތިކާ ބުންޏެވެ.\n"މިހާރުގެ ހާލަތަށް ބަލަންޏާ، އޮންލައިންކޮށް ކިޔަވައިދޭން އެކަމަށް ޔޫސްޑް ވެފައި ތިބީ ކުދިން."\nއޮންލައިންކޮށް ކިޔަވައިދިނުމާއި ސީދާ ކްލާހުގައި ހުރެގެން ދަރިވަރުންނަށް ކިޔަވައިދިނުމުގައި ވަރަށް ބޮޑު ތަފާތެއް ހުއްޓަސް މި ހާލަތާ އަޅާބަލާއިރު މާޔޫސްކަމެއް ނެތް ކަމަށް އާތިކާ ބުންޏެވެ. އެކަމަކު ޓީޗަރެއްގެ ހައިސިއްޔަތުން އޭނާ އިހުތިޔާރުކުރާނީ ސީދާ ދަރިވަރުންނާ ބައްދަލުކޮށް ކިޔަވައިދިނުމެވެ.\nއޭގެ ސަބަބުތައް ބައިވަރެވެ. އާތިކާ ބުނިގޮތުގައި ކްލާސްރޫމަށް ގޮސްގެން ކިޔަވައިދިނުމަށް ވުރެ އޮންލައިންކޮށް ކިޔަވައިދިނުމުން ޓީޗަރުންގެ މަސައްކަތް ދެ ގުނަ އިތުރުވެ އެވެ. ދަރިވަރުންނަށް ހަވާލުކުރާ ކޮންމެ އެސައިންމަންޓެއް ވަކިން ހުޅުވައި ބެލުމަށް ފަހު އެއަށް ކޮމެންޓުކުރުމުން ފެށިގެން ނިދާ ވަގުތު ފިޔަވައި އެހެން ހުރިހާ ކަމެއް ވެސް ހުސްވެފައި އޮންނަނީ ސްކޫލު ކަންކަމަށް ކަމަށް އޭނާ ފާހަގަކުރެ އެވެ.\n"ލޭޓް ސަބްމިޝަން ވެސް އަންނާނެ މަސައްކަތުގެ. އެ އެއްޗެހި މާކްކޮށް، އޮންލައިން ވޯކް މެޓީރިއަލް ތައްޔާރުކުރުމަކީ ވެސް ވަރަށް ބުރަ ކަމެއް. ކުދިންނަށް ފަސޭހަވާ ގޮތަށް އެއްޗެހި ފެސިލިޓޭޓުކޮށްދިނުމަކީ ވަރަށް ބުރަ ކަމެއް،" ގާތްގަނޑަކަށް 100 އެއްހާ ދަރިވަރުންނަށް ކިޔަވައިދެމުން އަންނަ އާތިކާ ބުންޏެވެ.\nކަލާފާނުގައި ގްރޭޑު ހައެއްގެ ސައިންސް ޓީޗަރު ސަނާ ވެސް ބުނީ ބޯޑުގައި ލިޔުނު ފިލާވަޅުތައް ޕްރެޒެންޓޭޝަނަށް ބަދަލުކޮށް، ކުދިންނަށް ވަކިން ދީ އުޅުނު ވޯކްޝީޓު ފަދަ އެއްޗެހި، ގޫގުލް ޑޮކިއުމަންޓަށް ބަދަލުކޮށް އެ އެއްޗެހި ތައްޔާރުކުރަން ވަރަށް ވަގުތު ދާ ކަމަށެވެ.\n"ކުދިންނަށް ހަވާލުކޮށްފައި ހުންނަ ފިލާވަޅުތައް ވެސް، ވޯކުލޯޑު އަސްލު ބޮޑޭ މި ބުނާ ތަންކޮޅު މި ހިސާބުން އަންނަނީ. ކުދިންނަށް ވޯކު ހަވާލުކުރީމަ ސަބްމިޓްކޮށްފައި ހަވާލުކުރާނެ އެއް ކްލާހަކުން 30 ކުދިން. ހަމަ ތިން ކްލާހުގައި ސައިންސް ކިޔަވައިދޭކަމުގައި ވަންޏާ ތިން ކްލާހުން 90 ކުދިން ސަބްމިޓްކުރާނެ. އެ ހުރިހާ އެއްޗެއް ހުޅުވާ، އެ އެއްޗެހި ސޭވްކޮށް، އެ އެއްޗެހި މާކްކޮށް ހަދަން ވަރަށް ޓައިމް ނަގާ. އެއީ އަސްލު ވޯކުލޯޑު ބޮޑުވާ ތަނަކީ،" ސަނާ އޭނާގެ މަސައްކަތުގެ ތަފުސީލު ދެމުން ބުންޏެވެ.\nއަމީނިއްޔާގެ ތޯހިރާ، އޮންލައިންކޮށް ދަރިވަރުންނާ ބައްދަލުކުރަނީ: ބުރަ ދުވަސްތަކެއް .-- ފޮޓޯ: އަބްދުﷲ އައުރާފް/ މިހާރު\nތޯހިރާ ބުނިގޮތުގައި މިހާރު ދުވަހުގެ ހުރިހާ ވަގުތެއްގައި އޮންނަނީ މަސައްކަތެވެ. ދަރިވަރުންނާ ހަވާލުކުރާ ފިލާވަޅުތައް، ކޮންމެ ބެލެނިވެރިއަކަށް ވަކިން ތަފްސީލުކޮށް ކިޔައިދީ، އެ ފޮނުވާ ޖަވާބުތައް ވަކިން ބަލައި މާކްކުރުމަކީ އެހާ ފަސޭހަ ކަމެއް ނޫންކަން ފާހަގަކުރި އެވެ.\n"ފިލާވަޅު އެކްސްޕްލެއިން ކޮށްދީފައި ފަހުން ވެސް އަންނާނެ ބެލެނިވެރިންގެ ސުވާލުތައް. އެ ކޯލުތަކަށް ވެސް ޖަވާބު ދެމުން، މިހާރު ވަކި ޓައިމެއް ނޯވޭ މަސައްކަތް ކުރާކަށް،" ކިޔަވައިދިނުމުގެ ހަތަރު ވަނަ އަހަރު ގުނަމުން އަންނަ ތޯހިރާ ބުންޏެވެ.\nއާ ތަޖުރިބާއެއް، ދަސްވި ކަންކަން ގިނަ!\nކިޔަވައިދިނުމުގައި 26 އަހަރު ހޭދަކޮށްފައިވާ ސަނާ ބުނީ ކޮވިޑްގެ ބަލިމަޑުކަމާ އެކު ތައުލީމީ ދާއިރާއަށް މި އައި ބޮޑު ބަދަލުތަކަކީ، އޭނާގެ މުޅި ކެރިއަރުގައި ވެސް ތަޖުރިބާކުރަން ޖެހުނު ކަމެއް ނޫނެވެ. ސްކޫލުތައް ބަންދުކުރަން ޖެހޭ ހާލަތެއް މެދުވެރިވެ، ގޭގައި ތިބެގެން ދަރިވަރުންނަށް ކިޔަވައިދޭން ޖެހިދާނެ ކަމަކަށް ސަނާ ވެސް ހިއެއް ނުކުރެ އެވެ. ނަމަވެސް އެހެން ޓީޗަރުންނެކޭ އެއްގޮތަށް އޭނާ ވެސް ދެކެނީ، މި ފުރުސަތަކީ ޓެކްނޮލޮޖީގެ އެކި ވަސީލަތްތަކާ ގާތް ގުޅުމެއް ބާއްވަން ލިބުނު ރަނުގެ ފުރުސަތެއްގެ ގޮތުގަ އެވެ.\n"ޓީޗަރުން ވެސް ޓްރެއިންވާން ފުރުސަތެއް ލިބުނު މިކަމުގެ ސަބަބުން. ހުރިހާ ޓީޗަރުން ގޫގުލް ޓްރެއިނިންވެގެން ހަމަ ގެންދެވޭ ރަނގަޅަށް. ވަރަށް ގިނަ އެއްޗެހި ދަސްވެގެން ދިޔަ ކަމެއްގެ ގޮތުގައި ބެލެވެނީ،" ސަނާ ބުންޏެވެ.\n"އެކާވީސް ވަނަ ގަރުނަކީ ޓެކްނޮލޮޖީ ބޭނުންކޮށްގެން ކިޔަވައިދެމުން އަންނަ ޒަމާނަކަށް ވިއަސް އަސްލު އޭގެ ބޭނުމެއް ނުހިފޭ ރަނގަޅު ގޮތުގައި. އިންޓަނެޓްގެ އިޝޫސްތަކާއި، އެކަމަކު އޮންލައިންކޮށް ކްލާސްތައް ގެންދަން ފެށީމަ އަސްލު ވަރަށް ބޮޑު އެއްޗެހިތަކެއް ދަސްވި ކުދިންނަށް ވެސް، ޓީޗަރުންނަށް ވެސް. ދުރުގައި ހުރެގެން ވެސް ކިޔެވޭނެކަން އެބަ ސާބިތުވޭ."\nއިސްކަންދަރު ސްކޫލުގެ ޓީޗަރު އާތިކާ، އޮންލައިންކޮށް ދަރިވަރުންނާ ކިިޔަވައިދެނީ.-- ފޮޓޯ: އަބްދުﷲ އައުރާފް/ މިހާރު\nއޭނާ ބުނިގޮތުގައި ދަރިވަރުންނަށް ޓެބްލެޓް ދީފައި ހުއްޓަސް ވޭތުވެދިޔަ ދެ އަހަރު ނިމުނީ އެ އެއްޗެހި ރަނގަޅަށް ބޭނުންނުކުރެވި އެވެ. އެކަމަކު މިހާރު އެ ވަސީލަތްތައް ބޭނުންކޮށްގެން ކިޔަވައިދިނުން މަޖުބޫރުވެފައިވާތީ، ދަރިވަރުންނާއި ޓީޗަރުން އަދި ބެލެނިވެރިންނަށް ވެސް އޮންލައިންގެ އެކި ވަސީލަތްތައް ދަސްވެފައިވާ ކަމަށް ބުންޏެވެ.\nއޮންލައިންކޮށް ކިޔަވައިދީގެން ފައިދާތަކެއް ލިބުނަސް އެކަމުން ދެން ކުރާނެ އަސަރުތައް ބެލުން މުހިއްމުކަން ސަނާ ފާހަގަކުރި އެވެ. އެގޮތުން ކްލާސްރޫމުގައި ޓީޗަރުންނާ ދިމާވެ އެކި ވާހަކަތައް ކިޔައިދީ އުޅުނަސް ގޭތެރޭގައި އެކަނި އުޅޭ އުޅުމުގައި ވަރަށް މުހިއްމު ކަންތައްތަކެއް މަދުވާ ކަމަށް ބުންޏެވެ.\n"ކުދިންގެ އަމިއްލަ ވާހަކަތަކާއި އެ ކުދިން އެ އުޅޭ އުޅުމާއި އިންޓަރެކްޝަން އަސްލު ވަރަށް ބޮޑަށް މިސްވޭ. ކުދިން އައިސް ޓީޗަރާ ދައްކާ ވާހަކަތައް ވެސް ހުންނާނެ،" ސަނާ ބުންޏެވެ.\nއާތިކާ ވެސް ބުނިގޮތުގައި އޮންލައިންކޮށް ކިޔަވައިދޭން ޖެހުން އޭނާ ނަގަނީ ޕޮޒިޓިވް ކަމެއްގެ ގޮތުގަ އެވެ. އެކަމުގައި ހަމައެކަނި މާޔޫސްވަނީ ދަރިވަރުން ދެރަވެފައި ތިބޭތީ ކަމަށާއި އެހެންނޫނީ މި ހާލަތާ މެދު ދެކެނީ ރަނގަޅަށް ކަމަށް ބުންޏެވެ.\n"ކުދިންގެ ރައްޓެހިންނާއި ޓީޗަރުންނާ މީޓްނުވާތީ ކުދިން ދެރަވެފައި، އެގޮތަށް ބޭރަށް ނުނިކުމެވިފައި ތިބޭ ތަންކޮޅު، އެއީ ވަރަށް ދެރަކަމެއް. އަނެއްކާ ކުދިން ސްކޫލަށް އައިސްފައި އެކްސްޓްރާ ކަރިކިއުލާ އެކްޓިވިޓީސްތަކުގައި ބައިވެރިވެ ނޯމަލް ސްކޫލެއް ފަންކްޝަންވާއިރު އޮންނާނެ ވަރަށް އިތުރު ހަރަކާތްތައް. އެ ބައިތައް ކުރިއަށް ނުގެންދެވޭތީ ވަރަށް ދެރަކަމެއް. އެކަމަކު މީގެ ޕޮޒިޓިވް ކަމަކީ، ކުދިން މިހާރު ވަރަށް ޓެކްނޮލޮޖީއަށް އަހުލުވެރިވެއްޖެ. މިއީ ވަރަށް މުހިއްމު ކަމެއް މި ޒަމާނުގެ ކުދިންނަށް އެނގެން ޖެހޭ ކަމެއް،" އާތިކާ ބުންޏެވެ.\nއޭނާ ބުނާ ގޮތުގައި ދަރިވަރުން އަމިއްލައަށް ރިސާޗުކޮށް ފިލާވަޅުތައް ފުރިހަމަކުރާ ވަރު އިތުރުވެ މަސައްކަތްތައް ވެސް އަންނަނީ ފުރިހަމަވަމުންނެވެ. ނަމަވެސް ދަރިވަރުން ބައިވެރިވެގެން ސީދާ ކްލާސްރޫމުގައި ތިބެގެން ކިޔަވައިދީގެން ލިބޭ ފައިދާތައް ވެސް ގިނަވުމުން އާތިކާ ވެސް އިހުތިޔާރުކުރާނީ ފިޒިކަލް ކްލާހެވެ.\nއަމީނިއްޔާ ސްކޫލުގެ ޓީޗަރު ތޯހިރާ، އޮންލައިން ކޮށް ދަރިވަރުންނަށް ކިޔަވައިދެނީ.-- ފޮޓޯ: އަބްދުﷲ އައުރާފް/ މިހާރު\nކިޔަވައިދިނުމުގެ ފުރަތަމަ އަހަރުތަކުގެ ތެރޭގައި ލައްވާލި ކޮވިޑަކީ ތޯހިރާގެ ކެރިއާ ކުރިއަށްގެންދަން އޭނާއަށް މުހިއްމު ކަންތައްތަކެއް ދަސްވި ފަހަރެކެވެ. އެއީ މުސްތަގުބަލުގައި ވެސް ދަރިވަރުންނަށް ކިޔަވައިދޭން ފައިދާ ކުރާނެ ކަމެއް ކަމަށް އޭނާ ބުންޏެވެ.\n"ކުރިއަށް އޮތް ތަނުގައި ހާލަތެއް މެދުވެރިވެއްޖެ ނަމަ އޮންލައިންގެ އެކި ވަސީލަތްތަކުން، ދަރިވަރުންނާ ގުޅިގެން ޝައުގުވެރިވާނެ ގޮތަކަށް ކިޔަވައިދޭން އެނގޭނެ،" ތޯހިރާ ބުންޏެވެ.\nއޮންލައިންކޮށް ކިޔަވައިދޭން ފުރަތަމަ ދުވަސްކޮޅު އުނދަގޫވިއަސް މިހާރު އެކަމަށް ވަނީ ހޭނިފަ އެވެ. ތޯހިރާ ހުރީ ދަރިވަރުންނާ އަލުން ބައްދަލުވާނެ ދުވަހެއްގެ އިންތިޒާރުގަ އެވެ. ކްލާސްރޫމުގައި ކިޔަވައިދޭ ގޮތާއި ދަރިވަރުންގެ ބައިވެރިވުން ވަރަށް ހަނދާންވެ އެވެ.\n"އަސްލު މިގޮތަށް އޮންލައިންކޮށް ކިޔަވައިދޭއިރު ކްލާސް ރޫމް ފީލްއެއް ނާދޭ. ކުދިން ރޯނެ ހަނދާންވެގެން. މޫނު ނުފެނުނަސް ދެރަވާނެ. އެހެންވެ ވީޑިއޯ ވެސް އޮންކޮށްގެން ކުދިންނާ ވީހާ ވެސް ގުޅޭ ގޮތަކަށް މި ކިޔަވައިދެނީ. މިހާރު ކުދިން މަޖާކުރޭ އޮންލައިން ކްލާސްތައް އެކަމަކު ވެސް ކުދިންނާ އަލުން ބައްދަލުވާނެ ދުވަހެއްގެ އިންތިޒާރުގައި މި ހުންނަނީ،" ތޯހިރާ ބުންޏެވެ.\nކްލާސްރޫމުގައި ވާހަކަނުދައްކައި މަޑުން ތިބޭ ކުދިން ވެސް، އޮންލައިން ކްލާސްތަކުގައި ރަނގަޅަށް ބައިވެރިވާން ފެށުމަކީ ހެޔޮ ބަދަލެއްގެ ގޮތުގައި ތޯހިރާ ދެކެ އެވެ.\nކޮވިޑުގެ މި ހާލަތުގައި މިއަދަކީ ޓީޗަރުންގެ ދުވަހެވެ. މާލޭ ސަރަހައްދުގެ ސްކޫލްތައް ފަޅެވެ. އެކަމަކު ހުރިހާ ޓީޗަަރުން ކުރިއަށް ވުރެ ބިޒީ އެވެ. ދުނިޔެ ދެކެމުން މި އަންނަނީ މުޅިން ތަފާތު ދުވަސްތަކެކެވެ. އެކަމަކު ރަނގަޅު ތަންކޮޅަކީ މި ކަހަލަ ހާލަތަކަށް ޓެކްނޮލޮޖީ ފައްކާވެފައި ވުމެވެ. އޭގެ ވަސީލަތްތައް ބޭނުންކޮށްގެން، ބުރަކޮށް ނަމަވެސް، ޓީޗަރުން ގެންދަނީ އެ މީހުންގެ ޒިންމާ އަދާކުރަމުންނެވެ.\nސްކޫލް ތައުލީމް ޓީޗަރުން އެޑިއުކޭޝަން މިނިސްޓްރީ ޓީޗަރުންގެ ދުވަސް\n34 ކޮމެންޓް, 20 ރިއެކްޝަންސް\nއަހަރަމެންގެ ސުކޫލާ ބެހޭގޮތުން ފާޑުފާޑުގެ ވާހަކަ ނުދައްކާ\nއޮންލައިންކޮށް ކިޔަވަދޭންފެށީމަ ވީ ފަސޭހައިގެ ވާހަކަވެސް ދައްކަންޖެހޭ. ޓެލިކިލާސް ހަފްތާއަކު އެންމެ3ދުވަހު 1 ސަބްޖެކްޓްގެ 20 މިނިޓްގެ ޕްރެޒެންޓޭޝަނެއް. ބައެއް ދުވަސްދުވަހު ރިޕީޓް ޕްރޮގްރާމް ގެންނަނީ. ކޮބާ ބުރަކަމެއް؟ އޮންލައިން ކްލާހަށް ހަދާލާ އެންމެ ޕްރެޒެންޓޭޝަނެއް3ކްލާހަށްވެސް އެކައްޗެއް އަޕްލޯޑްކޮށްލާ ކިޔާލަދެނީ. ހަފްތާއަކު2ގަޑި ސަބްޖެކްޓެއް އޮންނަނީ. ކޮންމެކުއްޖެއްގެ ފިލާވަޅު ވަކިން މިހާރު މާކްކުރަންވީމަ ބުރަވެގެން އެވާހަކަދައްކަނީ\nއިނާޔާ މިކީންތަ.. މިހާރު އިނގިއްޖެ ދޯ? ދެންވެސް ނުބެހި ހުންނާނީ..\nއެއްވެސް ބައެއް ނޫން އެއީކީ\nބައެއްކޮމެންޓު ކިޔާލުމުން އެބައެގޭ ބައެއްމިހުންގެ ވިސްނުމުގެ ފެންވަރު. ޓީޗަރުންނަކީ ވަރަށްބުރަކޮށް މަސައްކަތް ކުރާ ބަޔެއް. ލިބޭ މުސާރައަށް ވުރެ މާބުރަ މަސައްކަތެއް. ކޮންދުވަހެއްގެ ފިލާވަޅަށް އެތައްވަގުތެއް ނަގާނެ ތައްޔާރުވާން. ފިލާވަޅު ގެންދާނެ ގޮތަކަށް ވިސްނަން. ކުލާހެއްގަ ތިބޭނީ އެކި ބެކްގުރައުންޑުގެ ކުދިން. ކޮންޓުރޯލް ކުރުން ވެސް އެއީ ވަރަށް ވިސްނުންތެރިކަމާ އެކު ކުރާ ކަމެއް. ފައިސާ އަށް ވޯޓް ވިއްކާހެން ކިޔަވައެއް ނުދެވޭނެ.\nބަލަގަ ބުރަ މަސައްކަތްކުރަނީ ހިލޭއެއްނޫނޭ. އެއީ ވަޒީފާގެ މަސްޢޫލިއްޔަތެއް. އެކަން އެގިތިބެ ތިކަމަށް ކުރިމަތިލާނީ. އެހެންނޫނީ ފަސޭހަ ވަޒީފާއެއްހޯދަބަލަ.\nޓީޗަރުންނަށް ނޯވެ ހެޔޮ އެއްގޮތެއްވެސް. ކުދިން މިތިބެނީ ބެލެނިވެރިން ކައިރީގަ. ކިޔަވައި ދިނުމުގެ ބޮޑުބައި ކުޅެނީ ބެލެނިވެރިން މިހާރު. އެވަރުންވެސް ބުރަ ބޮޑުވެގެން. މުސާރަ ލިބެނީ ޓީޗަރުންނަށް، ބެލެނިވެރިންނަކަށް ނޫން. ހެޔޮނުވާނެ ށަކުވާ ގިނަ ނުކޮށްބަލަ...\nރާއްޖޭގެ ހުރިހާ ދިވެހި ޓީޗަރުންނަށް މާލެ ސަރަހައްދުން ކޮންމެ ޓީޗަރަކަށް 10 ހާސް އަކަފޫޓްގެ ބިމެއް ދޭންވީއޭ ދޭންވީއޭ ދޭންވީއޭ ދޭންވީއޭ ދޭންވީއޭ ދޭންވީއޭ ދޭންވީއޭ ދޭންވީއޭ ދޭންވީއޭ ދޭންވީއޭ ދޭންވީއޭ ދޭންވީއޭ ދޭންވީއޭ ދޭންވީއޭ ދޭންވީއޭ ދޭންވީއޭ ދޭންވީއޭ ދޭންވީއޭ ދޭންވީއޭ ދޭންވީއޭ ދޭންވީއޭ ދޭންވީއޭ ދޭންވީއޭ ދޭންވީއޭ ދޭންވީއޭ ދޭންވީއޭ ދޭންވީއޭ ދޭންވީއޭ ދޭންވީއޭ ދޭންވީއޭ ދޭންވީއޭ ދޭންވީއޭ ދޭންވީއޭ ދޭންވީއޭ ދޭންވީއޭ ދޭންވީއޭ ދޭންވީއޭ ދޭންވީއޭ ދޭންވީއޭ\nޓީޗަރުންގެ ދުވަހު ޢާއޝަތު ޢަލީ އިސްތިއުފާ ދެއްވުން ރަނގަޅުވާނެކަމަށް ފެނޭ. ރަނގަޅު އެއްވެސްކަމެއްނުވޭ.


ކުރެވޭ ފާފަތައް ކިޔައިދިނުމަކީ ގަދަފަދަ އަޒާބު ލިބޭނެ ކަމެއް: މުފްތީ މެންކް – Ilm\nކުރެވޭ ފާފަތައް ކިޔައިދިނުމަކީ ގަދަފަދަ އަޒާބު ލިބޭނެ ކަމެއް: މުފްތީ މެންކް\nއަހަރެމެންގެ ތެރެއިން ގިނަ ބައަކު އެމީހުންނަށް ކުރެވޭ ފާތަކުގެ ވާހަކަ އެހެން މީހުންނަށް ކިޔައިދެއެވެ. އަދި ދެކެނީ އެއީ ކުރެވޭ މޮޅު ކަމެއް ކަމަށާއި އެއީ ތިމާގެ ހައިބަތު އުފުލިގެންދާނެ ކަމެއް ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް މިއީ ވަރަށް ނުރައްކައުތެރިކަން ބޮޑު ކަމެކެވެ.\nކިތަންމެ ގާތް ރަޙްމަތްތެރިއަކަށް ނަމަވެސް ތިމާއަށް ކުރެވޭ ފާފަތަކުގެ ވާހަކަ ކިޔައި ދިނުމެއް ނެތެވެ. އެހެނީ އެއީ ﷲ ތަޢަލާ ވަރަށް ގަދަ އަމުރުފުޅަކުން ނަހީ ކުރައްވަވާފައިވާ ކަމެކެވެ. ކުރެވޭ ފާފަތައް އެހެން މީހުންނާ ހިއްޞާ ކުރުމަކީ އެފަދަ ފާފަތައް ކުރަން އެހެން މީހުންނަށް ހިތްވަރު ދިނުމެވެ. އަދި ދަސްކޮށްވެސް ދިނުމެވެ. ﷲ ތައާލާ ވަޙީ ކުރައްވަވާފައިވަނީ އެކަން ކުރާ މީހުންނަށް ގަދަފަދަ އަޒާބު ދެއްވަވާނެ ކަމަށެވެ.\nމީސްތަކުންނަށް މާކުރިން، ނުވަތަ ޒުވާން އުމުރުގައި ކުރެވިފައި ހުންނަ ފާފަތަކާއި ބެހޭ ގޮތުން ސުވާލުވެސް ކޮށްގެން ނުވާނެއެވެ. އެހެނީ އެއީ އޭނާގެ މާޒީއެވެ. އޭނާ މިހާރު އެވަނީ އެކަންކަމަށް ތައުބާވެފައެވެ. ވީމާ މާކުރިން އެމީހާއަށް ކުރެވިފައިވާ ކަންކަން އޮޅުން ފިލުވަން ސުވާލުވެސް ނުކުރާށެވެ. އަދި މީހަކު އެފަދަ ސުވާލެއް ކުރި ނަމަވެސް ޖަވާބު ވެސް ނުދޭށެވެ. ބުނާށެވެ. “ތިއައީ އަހަރެންގެ މާޒީއެވެ. ތިއަ ފަދަ ކަންކަމާއިމެދު މިހާރު ނުވެސް ވިސްނަމެވެ. މިހާރު އަހަރެންނަކީ ކުރެވުނުހައި ފާފަތަކަށް ތައުބާވެގެންހުރި މީހަކީމެވެ. އަހަރެންގެ މިހާރުގެ ދިރިއުޅުމާއިމެދު ސުވާލުކުރާށެވެ!”\nތިބާއަށް ކުރެވުނު ފާފަތައް އެއްވެސް މީހަކާއި ހިއްޞާ ނުކުރާށެވެ. އެކަމުގެ ސަބަބުން ތިބާގެ އަގު ވެއްޓި ފަޟީޙަތްވުން ނޫން ކަމެއް ނުވާނެއެވެ. ތިބާ ސިއްރުކޮށްފައި ހުންނަ ކަންކަން ﷲ ތަޢާލާ ވެސް ސިއްރު ކުރައްވަވާނެއެވެ. ތިބާ ތައުބާ ވުމުން ފާފަ ފުއްސަވާނެއެވެ. އެހިސާބުން އެކަން އެ ނިމުނީއެވެ. ނަމަވެސް ތިބާ ކުރި ފާފައެއް އެހެން މީހަކާއި ހިއްޞާކޮށްފައި ވަނިކޮށް ތިބާ ތައުބާވުމުން ﷲ ތަޢާލާ ފާފަ ފުއްސެވި ނަމަވެސް އެކަމުގެ މަލާމާތާއި ލައްނަތް ދުނިޔޭގައި ދިރިހުންނާނެއެވެ. އެކަމުގެ ވާހަކަ މީހުން ދައްކާނެއެވެ. އެކަމުގެ ސަބަބުން ތިބާއަށް އަބަދުވެސް ދާނީ އެހެން މީހުންގެ މަލާމާތާއި ފުރައްސާރަކުރުން އަމާޒުވަމުންނެވެ.\nވީމާ ހުރިހާ ގޮތަކުން ބެލި ނަމަވެސް ތިމާއަށް ކުރެވޭ ފާފަތައް އެއްވެސް މީހަކާއިއެކު ހިއްޞާ ކުރުމެއް ނެތެވެ! އެކަމުން ލިބޭނީ ﷲ ގެ ގަދަފަދަ އަޒާބެވެ! މީސްތަކުންގެ މަލާމާތާއި ލަޢުނަތެވެ. އެކަން ނުކުރާށެވެ!


Ley machah, hakuru mahchah! Mivaagotheh en'gey tha? - vNews.mv\nލޭ މައްޗަށް، ހަކުރު މައްޗަށް! މިވާ ގޮތެއް އެނގޭތަ؟\nޝުރުފާ މުޙައްމަދު 29 September 2019, 15:52\n"ލޭ މައްޗަށް ދަނީ ހަކުރު މައްޗަށް ދަނީ، އަހަރެން ގައިގައި ކާޑުގެ ހުރިހާ ބާވަތެއް މިއޮއް ހަމަވަނީ" މިވާހަކަ ކިތައް މީހުން ދައްކާ އަޑު އަހައިފިން ހެއްޔެވެ؟ މި ފަހަކަށް އައިސް މިވާހަކަ ނުދައްކާ މީހެއް މަދެވެ. މީގެ ކުރިން މިކަމަކީ ހަމައެކަނި އުމުރުން ދުވަސްވީ މީހުންނަށް ދިމާވާ ކަމެއް ކަމަށް ގަބޫލުކުރެވުނު ނަމަވެސް މިހާރު މި މައްސަލަ ދިމާވުމުގައި ވަކި އުމުރެއް ނެތްކަމީ ފެންނަން އޮތް ހަގީގަތެކެވެ. މި ހިސާބަށް ކަންތައް ދިޔައީމަ މިއީ ކިހިނެއް ދިމާވާ ކޮން މައްސަލައެއްކަން އެނގެނީ ކިހާ މިންވަރަކަށް ކަމާއި މެދު ސުވާލު އެފެދެއެވެ.\nތިޔައިގެ ތެެރެއިން ހިތުގެ ބަލީގެ ވާހަކަ އަޑުއެހީ ކިތައް ބޭފުޅުންތޯ؟ ދުނިޔޭގެ ނިސްބަތަށް ބަލާއިރު އަހަރަކު 17.9 މިލިއަން މީހުން މި ބަލީގައި މަރުވެދެއެވެ. ރާއްޖެއަށް ބަލާލި ކަމުގައިވިޔަސް ގައިންގަޔަށް ނާރާ ބަލިތަކުގެ ތެރެއިން އެންމެ ގިނަ ބައްޔެއްގެ ގޮތުގައި ރިކޯޑު ކުރެވިފައިވަނީ ހިތުގެ ބަލިތަކެވެ. ލޭ މައްޗަށް ދިޔުމާއި ހަކުރު މައްޗަށް ދިޔުމަކީވެސް ހިތުގެ ބަލިތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ކަންކަމެވެ. އެގޮތުން ރާއްޖެއަށް ބަލާއިރު ހިތުގެ ބަލީގެ ގޮތުގައި މިވަގުތު އެންމެ ގިނަ ކަމަށް ފާހަގަވެފައިވަނީ މި ދެ ބައްޔެވެ. އަދި ދުނިޔޭގެ ނިސްބަތަށް ބަލާއިރުވެސް ހިތުގެ ބަލިތަކުގެ ތެރެއިން އެންމެ ބޮޑު އަދި ގިނަ ބަލީގެ ގޮތުގައި ފާހަގަވެފައިވަނީ މި ދެކަމެވެ.\nހިތުގެ މިފަދަ ބައްޔެއް ހުންނަ ކޮންމެ މީހަކަށްވެސް ދިމާވާނެ ހަމައެކަނި މައްސަލައަކީ އެއީއެއް ނޫނެވެ. މި ބަލިތަކަކީ މީހާގެ އެހެން ހުރިހާ ގުނަވަނަކަށްވެސް އަސަރުފޯރުވާ ކަންކަމެވެ. ހިތަކީ މުޅި ހަށިގަނޑުގައިވެސް ލޭ ދަރުކުރުމުގައި މައި ރޯލު އަދާކުރާ ގުނަވަނަށް ވާއިރު، ލެއަށް ދިމާވާ ކޮންމެ ކަމަކީވެސް މީހާގެ އެކި ގުނަވަންތަކަށް އަސަރުކޮށް ތަފާތު އެކި ބަލިތަކަށް މަގުފަހި ކުރުވާނެ ކަމެކެވެ. އެހެންކަމުން ހިތުގެ ބަލިތައް ބޮޑު ކަމަކަށްވާން ޖެހެނީ ހަމައެކަނި ސްޓްރޯކެއް ނުވަތަ ހާޓް އެޓޭކެއް ޖެހިދާނެ ކަމުގެ ބިރު ހީވާ ހިސާބުންނެއް ނޫނެވެ. މި ބަލިތަކަކީ ހަމަ ފުރަތަމަ މަރުހަލާއިން ފެށިގެން މަޑުމަޑުން އިންސާނާގެ މުޅި އެތެރެހައްޓަށް އަސަރުފޯރުވާ ހަލާކުވެދާނެ ފަދަ ބައްޔެކޭވެސް ބުނެވިދާނެވެ.\nމިކަމާއި ގުޅިގެން ވީނީއުސްއަށް ދެއްވި ހާއްސަ ބަސްދީގަތުމެއްގައި އައިޖީއެމްއެޗުގައި އާންމުބަލީގެ ޑޮކްޓަރެއްގެ ގޮތުގައި މަސައްކަތް ކުރައްވާ އިބްރާހީމް އިޔާޒު ވިދާޅުވީ ހިތުގެ ބަލިތަކަކީ ކުޑަ ކަމެއް ނޫން ކަމަށެވެ. އަދި އެ ބަލީގެ އަލާމާތްތައްވެސް ނުހަނު ގިނަ ކަމަށެވެ. އަދި އެފަދަ ކޮންމެ ބައްޔަކީވެސް އެކި މަރުހަލާތަކަށް ބެހިފައިވާ ބަލިތައް ކަމުން އެކި މަރުހަލާތަކުގައި ފެންނަ އަލާމާތްތައްވެސް ތަފާތު ކަމަށެވެ. އެގޮތުން ލޭ މައްޗަށް ދާ މީހުންގެ ތެރެއިން ހާޓް އެޓޭކް ޖެހުމަށް އެންމެ ގާތްވެފައިވާ މީހުންނަށް މޭދަށަށް ތަދުތައް އެރުމާއި މިފަދަ ކަންކަން މެދުވެރިވާ ކަމަށެވެ. އެހެންނަމަވެސް ލޭ މައްޗަށްދާ އެންމެނަކީ މޭގައި ރިއްސާ މީހުންނަށް ނުވެދާނެ ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ.\nހިތުގެ ބަލިތަކުގެ އެންމެ މަތީ ސްޓޭޖެއްގެ ގޮތުގައި ބެލެވެނީ ހާޓް ފެއިލްވުމާއި، ހާޓް އެޓޭކް ޖެހުމާއި ސްޓްރޯކް ޖެހޭ މަރުހަލާތަކެވެ. ހިތުގެ މިފަދަ ބަލިތަކަކީ މި މަރުހަލާއަށް ދިއުމުގެ މާކުރިން އެކަންކަމާއި މެދު ފިޔަވަޅު އަޅައި ކޮންޓްރޯލް ކުރެވޭނެ ބަލިތަކެކެވެ. އެގޮތުން ގައިންގަޔަށް ނާރާ ގިނަ ބަލިތަކަކީ ދިރިއުޅުމުގެ ވައްޓަފާޅިއާއި ކެއުމުގައި ގެންގުޅޭ ގޮތްތަކުގެ ސަބަބުން މެދުވެރިވާ ކަންކަމަށް ވާއިރު ލޭ މައްޗަށް ދިއުމާއި ހަކުރު މައްޗަށް ދިއުން އަދި މި ނޫންވެސް ކޮލެސްޓްރޯލް ފަދަ އެކި ހިތުގެ ބަލިތަކަކީވެސް ދިރިއުޅުމުގެ ވައްޓަފާޅި ބަދަލުކޮށްގެން ކުރިޔާލައި ފިޔަވަޅު އެޅޭނެ ކަންކަމެވެ.\nޑޮކްޓަރ އިޔާޒު ވިދާޅުވި ގޮތުގައި ކުރިއާއި މިހާރަށް ބަލާއިރު މި ބަލީގައި އަންނަ މީހުންވެސް ވަނީ އިތުރުވެފައެވެ. އަދި މިއަދަދު ދަނީ ދުވަހެއް ދުވަހަކަށް އިތުރުވަމުންނެވެ. މީގެ ސަބަބެއްގެ ގޮތުގައި ތަޖުރިބާކާރުން ބުނަނީ ދިރިއުޅުމަށް އައިސްފައިވާ ބަދަލުތަކެވެ. މީގެ ވިއްސަކަށް އަހަރު ކުރިއަށް ބަލާއިރު ސްކޫލަށާއި އޮފީހަށްވެސް ހިނގާފައާއި ބައިސްކަލުގައި ދިޔަ މަންޒަރު މިހާރު މިވަނީ ސައިކަލާއި ކާރަށް ބަދަލުވެފައެވެ. ކުޑަކުދިން ހެލިފެލިވެ އުޅޭ އެކިކަހަލަ ކުޅިވަރުތައް ކުޅުނު މަންޒަރު މިހާރު މިވަނީ ފޯނާއި އައިޕެޑު ފަދަ ތަކެތިން ޑިޖިޓަލް ގޭމްތައް ކުޅުމަށް ބަދަލުވެފައެވެ.\nނޭނގިނަމަވެސް ކުރެވެމުންދިޔަ މިފަދަ ކަސްރަތުތައް މަދުވެ މީގެ ސަބަބުން ނޭދެވޭ އެތައް ކަމަކާއި ތިބާގެ ހަށިގަނޑު ކުރިމަތިލަމުންދާއިރު މިއިން ކޮންމެ ކަމަކީވެސް ތިމާއަށް އެކަން ހައްލު ކުރެވިދާނެ ކަންކަމެވެ. ކެއުމަށް ގެންނަ ކުޑަ ބަދަލެއްގެ އިތުރަށް ދުވާލަކު ހަމަ އެންމެ 20 މިނެޓު ހިނގާލައިގެންވެސް ދުޅަހެޔޮ ސިއްހަތެއްގައި ހުރެވިދާނެއެވެ.\nހިތުގެ ބަލިތަކަކީ ދުވަސްވާ ވަރަކަށް ބޮޑުވެ އެތައް ކަމަކާއި އިންސާނާއާއި ކުރިމަތިކުރުވާ ކަމެކެވެ. މިފަދަ ބަލިތަކުން ރައްކާތެރިވުމަކީ ވަރަށްވެސް ފަސޭހަ ކަމަކަށްވާއިރު ބަލީގެ ހަގީގަތް އެނގި މިކަން ނުކުރާންވީ ކީއްވެގެންތޯއެވެ. ކޮންމެ މީހަކީވެސް ދުޅަހެޔޮ ސިއްހަތެއްގައި ހުރެ ހިތުގެ ބަލިތަކާއި ދުރު މީހަކަށް ވުމަށް މަސައްކަތްކުރުން ވަރަށް މުހިންމެވެ.


SunOnline: Dhigu inthizaarehge nimun, edhurunnah ufaaverikan\nދިގު އިންތިޒާރެއްގެ ނިމުން، އެދުރުންނަށް އުފާވެރިކަން\nއަހްމަދު އިޒްމީމް 01 May 2022, 16:08\nއިސްކަންދަރު ސްކޫލްގެ ޓީޗަރު ހަސަން އަހްމަދު ކްލާސް ރޫމްގައި ކިޔަވައިދެނީ --- ސަން ފޮޓޯ/ އަހްމަދު އައިމަން\nއަބަދުވެސް މުދައްރިސުން ކުރާ މައިގަނޑު ޝަކުވާއަކީ އެމީހުން ކުރާ މަސައްކަތާ އެކަށީގެންވާ އާއްމުދަނީއެއް ނުލިބުމެވެ. އެ ޝަކުވާތައް ކުރަނީ އިއްޔެއަކު އަދަކު ނޫނެވެ. އަބަދުވެސް މުދައްރިސުން ކުރާ ޝަކުވާއަކީ އެއީއެވެ.\nދުވަހުގެ ބޮޑު ބައި ދަރިވަރުންގެ ހައްޤުގައި އެއްވެސް އަރާމެއް އުފަލެއް ނެތި މުދައްރިސުން އެ ވަނީ ހާދަ މަތިވެރި ޤުރުބާނީއެކެވެ. އާއިލާއަށް ދޭންޖެހޭ ވަގުތަށް ވުރެވެސް އިސްކަންދެނީ ދަރިވަރުންގެ ލެސަން ޕްލޭންތައް ހެދުމަށެވެ.\nމުދައްރިސުން އެ މީހުންގެ މަސައްކަތް ދެކެވާ ލޯބިންނާއި ދަރިވަރުންނަށް އެހުންނަ ކުލުނުގެ ސަބަބުންނެވެ.\nނަމަވެސް މިހާތަނަށް ރާއްޖެއަށް ކުރިމަތިވެފައިވާ އެންމެ ބޮޑު އެއް މައްސަލައަކީ ތައުލީމީ ޒުވާނުން ޓީޗަރުންގެ ވަޒީފާއާ ނުގުޅޭ މައްސަލައެވެ. އެކަން ގުޅިފައި އޮތީ ކުރާ މަސައްކަތާ އެއްވަރުގެ އުޖޫރައެއް ނުލިބުމާއެވެ. އެހެންވެ ކޮންމެ އަހަރަކުވެސް ޓީޗިންގެ ދާއިރާއަށް އަލަށް ނުކުންނަމުން ދިޔައީ މަދު ދިވެހިންތަކެކެވެ.\nމިއަދު ފާހަގަކުރަމުންދާ މަސައްކަތްތެރިންގެ ދުވަހުގެ އަގުހުރި ހަދިޔާއެއް ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ އިބްރާހިމް މުޙައްމަދު ޞާލިހު ވަނީ އެންމެހައި މުދައްރިސުންނަށް ދެއްވައިފައެވެ.\nއެ މުދައްރިސުން ފެށުނީއްސުރެ ކުރަމުންދިޔަ އާދޭސް އަޑުއަހައި މުދައްރިސުންގެ މުސާރަބޮޑުކޮށް އެ ވެރިން މުޅިން ހެއްވާލައިފިއެވެ.\nއަހްމަދިއްޔާ އިންޓަނޭޝަނަލް ސްކޫލްގެ ޓީޗަރު އައިމިނަތު ރުމައިޒާ ކްލާސް ރޫމްގައި ކިޔަވައިދެނީ --- ސަން ފޮޓޯ/ އަހްމަދު އައިމަން އަލީ\nމިއަދު މުޅި މީސް މީޑިއާއިން ފެންނަނީ އެ މުދައްރިސުން ފާޅުކުރަމުންދާ އުފާވެރިކަމުގެ ޝުއޫރުތަކެވެ. އެ މުދައްރިސުންގެ މޫނުމަތިން ފެންނަނީ އުފާވެރިކަމުގެ ހިނުތުންވުމެވެ.\nޓީޗަރުންގެ މުސާރައަށް ގެންނަ ބަދަލާއެކު، ގިނަ ޓީޗަރުންނަށް މުސާރައިގެ ގޮތުގައި 20،000 ރުފިޔާ ދެން ލިބޭނެއެވެ.\nޓީޗަރުންނަށް މީގެ ކުރިން ލިބެމުން އައި މުސާރައާއި ދެން ލިބޭނެ މުސާރަ\nރޭންކު 1- ކުރިން ލިބެމުން ދިޔައީ އެވްރެޖުކޮށް، 10،889ގެ މުސާރައެއް. ގެނެވުނު ބަދަލާއެކު 13،266 ރުފިޔާގެ މުސާރައެއް ލިބޭނެ\nރޭންކު 2- ކުރިން ލިބެމުން ދިޔައީ އެވްރެޖުކޮށް، 13،089ގެ މުސާރައެއް. ގެނެވުނު ބަދަލާއެކު 19،467 ރުފިޔާގެ މުސާރައެއް ލިބޭނެ\nރޭންކު 3- ކުރިން ލިބެމުން ދިޔައީ އެވްރެޖުކޮށް، 15،135ގެ މުސާރައެއް. ގެނެވުނު ބަދަލާއެކު 20،895 ރުފިޔާގެ މުސާރައެއް ލިބޭނެ\nރޭންކު އެކެއްގެ ޕްރިންސިޕަލުންގެ މުސާރައަށް ގެނެވުނީ 82 އިންސައްތައިގެ ކުރިއެރުމެކެވެ. އަދި ރޭންކު ދޭއްގެ ޕްރިންސިޕަލުންގެ މުސާރަ ވެސް ވަނީ 59 އިންސައްތައަށް ބޮޑުކޮށްފައެވެ.\nޕްރިންސިޕަލުންނަށް މީގެ ކުރިން ލިބެމުން އައި މުސާރައާއި ދެން ލިބޭނެ މުސާރަ\nރޭންކު 1- ކުރިން ލިބެމުން ދިޔައީ އެވްރެޖުކޮށް، 16،614ގެ މުސާރައެއް. ގެނެވުނު ބަދަލާއެކު 30،610 ރުފިޔާގެ މުސާރައެއް ލިބޭނެ\nރޭންކު 2- ކުރިން ލިބެމުން ދިޔައީ އެވްރެޖުކޮށް، 20،798ގެ މުސާރައެއް. ގެނެވުނު ބަދަލާއެކު 33،075 ރުފިޔާގެ މުސާރައެއް ލިބޭނެ\nޕްރިންސިޕަލުންނަށް ލިބޭ މުސާރައިގެ އިތުރުން ސުކޫލް އެންރޯލްމެންޓް އެލަވަންސްގެ ގޮތުގައި 1500 ކުދިންނަށް ވުރެ އިތުރުވާނަމަ، 5000 ރުފިޔާގެ އެލަވަންސެއް ވެސް ލިބޭނެއެވެ. އަދި 1000-1500 ދެމެދުގެ ކުދިން ތިބޭ ސުކޫލުތަކުގެ ޕްރިންސިޕަލުންނަށް 4000 ރުފިޔާ ލިބޭނެއެވެ.\nބޮޑުކުރި މުސާރައާއެކު ޓީޗަރުން އެކަމާ މެދު ދެކޭ ގޮތެއް ބަލާލުމަށް ބައެއް ޓީޗަރުންނަށް ވާހަކަދައްކާލީމެވެ.\n"އަޅުގަނޑުމެން މިތިބީ މުސާރަ ބޮޑުކުރީމަ ވަރަށް އުފަލުން. އަޅުގަނޑުމެން 24 ގަޑިއިރު މަސައްކަތް ކޮށްގެން ވެސް ކުރިން ލިބެނީ ރަސްމީ ގަޑީގައި މޭޒުދޮށުގައި އިނދެ މަސައްކަތްކުރާ މުވައްޒަފަކަށް ލިބޭވަރު" ށ. އަތޮޅު ސްކޫލެއްގައި މަސައްކަތްކުރާ މުދައްރިސަކު "ސަން" އަށް ބުންޏެވެ.\nއޭނާ ބުނިގޮތުގައި ހުރިހާ އުފަލަކުން މަހުރޫމްވެގެން އެ ކުރާ މަސައްކަތުގެ އަގު ސަރުކާރަކުން ވަޒަންކޮށްފިކަމަށެވެ.\nޑިގްރީއަށް ކިޔަވާ އެ މުދައްރިސް ބުނި ގޮތުގައި މިދިޔަ މަހު އެ މުދައްރިސަށް ލިބުނީ 11،000 ރުފިޔާ ކަމަށެވެ. އަދި މުސާރަ ބޮޑުކުރުމާއެކު 19،000 ރުފިޔާ ދެން ލިބޭނެކަމަށް އޭނާ ބުންޏެވެ.\nމުދައްރިސުންގެ މުސާރަ ބޮޑު ކުރުމުން ފޭސްބުކްގައި މީހަކު ލިޔެފައިވާގޮތުގައި މުދައްރިސުންނަކީ ގިނަ ވަގުތުތަކުގައި ވަރަށް ބުރަކޮށް މަސައްކަތްކުރާ ބައެކެވެ. އަދި އެ މުސާރައާއެކު މުދައްރިސުންނަށް އުފާވެރިކަން ގެނެސްދީފިކަމަށެވެ.\nމުދައްރިސުންގެ މުސާރަ ބޮޑުކުރުމާއެކު އެޑިއުކޭޝަން މިނިސްޓާ ޑރ. އައިޝަތު އަލީ ކުރި ޓްވީޓެއްގައި ވިދާޅުވެފައިވަނީ މުދައްރިސުންނަށް އަބުރުވެރިކަމާއެކު ދިރިއުޅެވޭނެ އުޖޫރައެއް ހަމަޖެހުމަކީ އެ މުދައްރިސުންނަށް ލިބޭނެ ހިތްވަރެއް ކަމަށެވެ.\n"މުދައްރިސުންނަށް އަބުރުވެރިކަމާއެކު އުޅެވޭނެ އުޖޫރައެއް ހަމަޖެހިގެން ދިއުމަކީ މޮޅު މީހުން މުދައްރިސްކަމާ ކުރިމަތިލާނޭ ސަބަބެއް. މޮޅެތި މުދައްރިސުން ކިޔަވައިދިނުމަކީ، ދަރިވަރުންގެ ފެންވަރު އުފުލޭނެ ކަމެއް." ޑރ. އައިޝަތު އަލީ ވިދާޅުވިއެވެ.\nރައީސް ޞާލިހު މުދައްރިސުންގެ މުސާރަ ބޮޑުކޮށްދެއްވުމުން ބެލެނިވެރިއަކު ކޮށްފައިވާ ޓްވީޓެއްގައ ބުނެފައިވަނީ ރައީސް ޞާލިހު މި ގެންނެވީ ވަރަށް ބޮޑު ބަދަލެއްކަމަށެވެ. އެ ބަދަލާއެކު ތައުލީމީ ދާއިރާގައި އުޅުއްވާ ހުރިހާ ބޭފުޅުން އުފާކުރައްވާނެކަމަށް ވެސް އޭނާ ބުނެފައިވެެއެވެ.\n"ވަރަށް ބޮޑަށް ޝުކުރިއްޔާ. މިއީ ވަށާ ޖެހޭނެހެން ތަރުތީބުކުރެވިފައިވާ ސާފު ސިޔާސަތުތަކުގެ ތެރެއިން އެއް ބޮޅު." ދަރިވަރެއްގެ ބެލެނިވެރިޔަކު ބުންޏެވެ.\nދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤައުމީ ޔުނިވާސިޓީގައި ޓީޗިން ހަދާ ދަރިވަރަކު "ސަން"އަށް ބުނީ މުދައްރިސުންގެ މުސާރާ ބޮޑުވުމަކީ އޭނާގެ ވަރަށް ބޮޑު އުންމީދެއް ކަމަށެވެ. އަދި މުދައްރިސުންގެ މުސާރަ ބޮޑުކުރުމާއެކު އިތުރު ހިތްވަރެއްލައި ކިޔެވުމުގެ ރޫޙު އިތުރުވެއްޖެކަމަށް އޭނާ ބުންޏެވެ.\n"އަޅުގަނޑުމެން ކޯސް ފަރުމާ ކޮށްފަ ހުންނަ ގޮތުން ނެތް އިތުރު ވަޒީފާއަކަށް ދެވޭކަށް. އާއިލާއިން ދޭ އެއްޗަކުން ފަރު ޖައްސައިގެން ޓީޗިން ހެދީމަ އޭރު މުސާރައިގެ ގޮތުގައި ލިބެނީ ކުރާ މަސައްކަތާ އަޅާބަލާއިރު ކުޑަ މުސާރައެއް" އެ ދަރިވަރު ބުންޏެވެ.\nތައުލީމީ ދާއިރާގެ މުވައްޒަފުންގެ މުސާރަ އިތުރުކުރިކަން އިއުލާނު ކުރައްވަމުން ރައީސް ވިދާޅުވީ، ޓީޗަރުންގެ މުސާރައަށް މިގެނައި ބަދަލަކީ، ޤައުމު ބިނާކުރުމުގެ ގޮތުން ގެނައި ވަރަށް މުހިންމު ބަދަލެއް ކަމަށެވެ.\nމިއީ ޤައުމުގެ ތަރައްޤީގައި ޙިއްޞާވާ، ތަފާތު ދާއިރާތަކުގެ ފަންނުވެރިން އެ ކުރައްވާ މަސައްކަތާ އެކަށޭނަ މިންވަރުގެ އުޖޫރައެއް ހޯދައިދިނުމުގެ ފެށުމެއް ކަމަށް ވެސް ރައީސް ވިދާޅުވިއެވެ. މި މުހިންމު ފެށުން، ތަޢުލީމީ ދާއިރާއިން ފެށުމަށް ނިންމި ސަބަބަ ކިޔައިދެއްވަމުން ރައީސް ވިދާޅުވިއެވެ.\n"މިއީ ހެޔޮ ސާޢަތެއްގައި ފެށުނު ހެޔޮ މަސައްކަތެއް. ޤައުމު ބިނާކުރުމުގައި އަދި ޤައުމަށް ބޭނުންވާ އިންސާނީ ވަސީލަތް ތަރައްޤީ ކުރުމުގައި ތަޢުލީމީ ދާއިރާއިން ފެށިގެން ޞިއްޙީ ދާއިރާއާއި އަދި އެނޫން ދާއިރާތަކުންވެސް ޤައުމާއި ރައްޔިތުންގެ ޚިދުމަތުގައި ރެޔާއި ދުވާލު އަވަދިނެތި އުޅުއްވާ ޚިދުމަތްތެރިން ރާއްޖޭގައި ވަރަށް ގިނަ," ރައީސް ވިދާޅުވިއެވެ.\nތައުލީމީ ދާއިރާގެ މުވައްޒަފުންގެ މުސާރަ ބޮޑު ކުރައްވާނެ ކަމަށް ރައީސް ފުރަތަމަ ވިދާޅުވީ މި އަހަރުގެ ރިޔާސީ ބަޔާން އިއްވަވަމުންނެވެ.\nރިޔާސީ ބަޔާނުގައި ރައީސް ވިދާޅުވީ ގައުމު ބިނާކުރުމުގެ އެންމެ ބުރަ މަސްއޫލިއްޔަތު އަދާކުރަނީ ދަރިން ބިނާކުރާ އެދުރުން ކަމަށް ވީހިނދު އެ މީހުންނަށް އެކަށީގެންދާ އުޖޫރައެއް ދިނުމަކީ އެމަނިކުފާނުގެ ވައުދުފުޅެއް ކަމަށެވެ.


Flat aa gulhey phone call thakuge massala othee samaalu kamah aisfai: ACC | Mihaaru\nޚަބަރު / ވެށި ފަހި މާލެ\nފްލެޓާ ގުޅޭ ފޯނު ކޯލްތަކުގެ މައްސަލަ އޮތީ ސަމާލުކަމަށް އައިސްފައި: އޭސީސީ\nއެންޓި ކޮރަޕްޝަން ކޮމިޝަންގެ މެމްބަރުން: ފްލެޓާ ގުޅޭ ގޮތުން ކުރާ ފޯން ކޯލްތަކުގެ މައްސަލަ އޭސީސީގެ ސަމާލު ކަަމަށް އޮތީ އައިސްފައި.\nއެމްޑީޕީގެ ސަރުކާރުގައި ހުޅުވާލި ވެށިފަހި މާލެ ޕްރޮގްރާމަށް ކުރިމަތިލައި ޝަރުތު ހަމަވި މީހުންނަށް ފްލެޓް ދޭން ނިންމާފައިވާ ކަމަށް ބުނެ އެމްޑީޕީން ކުރި ފޯނު ކޯލްތަކުގެ މައްސަލަ ސަމާލު ކަަމަށް އައިސްފައިވާ ކަމަށް އެންޓި ކޮރަޕްޝަން ކޮމިޝަން (އޭސީސީ) އިން މިއަދު ބުނެފި އެވެ.\nއެ ކޮމިޝަންގެ ނައިބު ރައީސް މުއައްވިޒް ރަޝީދު ވިދާޅުވީ، ވެށިފަހި މާލެ ފްލެޓްތަކާ ގުޅޭ ފޯނު ކޯލްތަކެއްގެ މައްސަލަ އެ ކޮމިޝަނުގެ ސަމާލު ކަމަށް އައީ މީޑިއާތަކުން ކަމަށެވެ. ކޮމިޝަންގެ މެމްބަރުން މަޝްވަރާ ކުރުމަށް ފަހު، އެ މައްސަލަ ބެލުމާ މެދު ގޮތެއް ނިންމާނެ ކަމަށް ވެސް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.\nއެމްޑީޕީ އޮފީހުގެ ނަމުގައި ގުޅި ބައެއް މީހުން ބުނެފައިވާ ގޮތުގައި، ވެށިފަހި މާލެ ޕްރޮގްރާމަށް ކުރިމަތިލީ މީހުންގެ ތެރެއިން ދަތި ހާލުގައި ދިރިއުޅޭ 4،000 މީހުންގެ ލިސްޓެއް އެ އޮފީހުގައި އެބައޮތެވެ. އެ ޕާޓީގެ ވިސްނުމަކީ އެ އެންމެންނަށް ހުޅުމާލެ އިން ބޯހިޔާވަހިކަން ހޯދައި ދިނުން ކަމަށް ވެސް ބައެއް މީހުން ގާތު ވަނީ ބުނެފަ އެވެ.\nވެށިފަހި ޕްރޮގްރާމް އަލުން ކުރިއަށް ގެންދަން ނިންމި ކަމަށް އިއުލާންކުރި އިރު، އެ މަޝްރޫއާ ގުޅޭ ގޮތުން ސަރުކާރުގެ އެއްވެސް އިދާރާތަކުން އަދި ވާހަކައެއް ނުދައްކަ އެވެ.\nއިންތިޚާބާ ގުޅުވައި ވަކި ކަމެއް ނުވަތަ ފައިދާއެއް ހޯދައި ދޭން ބުނުމަކީ ނުވަތަ ހޯދައިދޭން އުޅުމަކީ ވެސް އިންތިޚާބުގެ ގާނޫނުގައިވާ ގޮތުން ރިޝްވަތު ދިނުން ނުވަތަ ދޭން އުޅުން ކަމުގައި ބެލެވޭނެ އެވެ.\nއިންތިޚާބުގެ ވޯޓު ކައިރިވެފައި ވަނިކޮށް ފްލެޓް ދޭނެ ކަމަށް ބުނުމަކީ ރިޝްވަތުގެ ގޮތުގައި އިދިކޮޅު ފަރާތްތަކުން ސިފަކުރުމުން، އެމްޑީޕީން ވަނީ ދިފާއުގައި ވާހަކަ ދައްކައިފަ އެވެ.\nއެމްޑީޕީން ބުނި ގޮތުގައި ފްލެޓް ދޭނެ ކަމަށް ބުނެ އެމްޑީޕީން ގުޅާފައެއް ނުވާނެ އެވެ. އެކަމަކު ވެށިފަހި މާލެ ޕްރޮގްރާމާ ގުޅޭ ގޮތުން މައުލޫމާތު ދިނުމުގެ ބައްދަލުވުމެއް ބާއްވާތީ ދައުވަތު ދޭން ގުޅި ކަމަށް އެމްޑީޕީން ބުންޏެވެ.\nވެށިފަހި މާލެ ޕްރޮގްރާމް ހިމެނެނީ، އެމްޑީޕީން ބުނިގޮތުގައި، ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހަށް އެ ޕާޓީން ހުށަހަޅާ އެޖެންޑާ 19 ގެ ވައުދުގެ ތެރޭގަ އެވެ. އެއީ ސަރުކާރުގެ ވައުދުތައް ފުއްދަން އެހީތެރިވެދިނުމުގެ އެޖެންޑާއެއް ކަމަށާއި އޭގައި އެންމެ މުހިއްމު އެއް ވައުދަކީ ބޯހިޔާވަހިކަން ކަމަށް ވެސް އެ ޕާޓީން ވަނީ ބުނެފަ އެވެ.\nއެމްޑީޕީ ރައްޔިތުންގެ މަޖިލިސް އެންޓި ކޮރަޕްޝަން ކޮމިޝަން ފްލެޓް ކޮރަޕްޝަން ރިޝްވަތު ވެށި ފަހި މާލެ ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ އިންތިޚާބު 2019\nތިި ވާނީ ރިިޝްްވަތު ހުޝަހެޅުމަށްް އޭސީސީ މިިނުވަންްވީީޔާ އަޅެ ތިިމައްްސަލަ ރަނގަޅަށްް ބަލާފަ ފިިޔަވަޅު އަޅާލަބަލ.\nތިި ނިމުނީނު. ތިހާވަރުން ފުދޭ ދެން ހެވޭ.\nގަދަ... ސަމާލުކަމުގަ ތިޔަކަން އޮތްތަނެއްގަ އޮންނާނެ ވޯޓުލާނިމޭއިރުވެސް.\nވެށިފަހި މާލެ މަޝްރޫއުގެ ދަށުން 100 އަކަފޫޓުވެސް ހަމަ ނުވާ ތަންފުކެއް މާލޭބޭފުޅަކު ދޫކޮށްލުމުން 1200 އަކަފޫޓު ބިން ހިލޭދީ ގޭ ދިހަބުރިއަށްހަދައި ދެވަނަ ދަރަޖައިގެ ރައްޔިތުންކަމަށްވާ އަތޮޅުތަކުމީހުންނަށް ބޮޑުއަގުގަ ކުއްޔައްދިނުމަށް ލޯނުވެސް ހަމަޖައްސައިދިނީ މާލެ ސަރުކާރުން. މާލެ ރައްވެހިންނަކީ ހަމަ އެކަނި މާލޭގަ ބިންކޮޅެއް އޮތްމީހުންނެއްނޫން. މާލޭގަދިރިއުޅޭ ރާއްޖޭގެ ކޮންމެރައްޔިތަކީ ރައްވެއްސެއް! ތަފާތުކުރުން ހުއްޓާލާ!\nހާސްނުވޭ، މިހާރު އެމްޑީޕީ ކުރާ ކަމެއް ތި ކަމިޝަނުންކުރާ ތަހްގީގަކުން ކޮރަޕްޝަނަަށް ވާނެ އެއްގޮތެއްވެސްނެތް. މީގެ ދެއަހަރެއްކުރިން، ކުރިންވެސް ކަންތައްތައްވީ ހަމަ އެގޮތަށް އޭރުވެރިކަމުގަ ތިބި ބަޔަކު ކުއްވެރިއެއްނުވި\nޒިނަމާވާ މީހުނައް ފިޔަވަޅު އަޅަން ޖެހެއެވެ.\nއެކޯލަކީ ބައި އެޅިގެންް ކުރެވޭ ކޯލެއް ނަމަ، އެކޯލު އަންނަ ތަނެއް ދިމާލެއް ހޯދޭނެ ގޮތެއް މިރާއްޖެއަކު ނެތް. އެހެން އެއްކަލަ ޒާތީ މައުލޫމާތު ވިއްކާ އެޕް ގޮތަށް ބައި ނޭނޅި ކުރާކަމެއް ނަމަ، ވަގުތުން އެކަން ކުރާ މީހާގެ ފޮޓޯ ޢާއްމުކޮށް، މައްސަލަ ކޯޓަށް ލާނެ. މީ ވަރަށް ސާފުކަމެއް.\nއޭ.ސީ.ސީ ރަގަޅުވީމަ ހުރިހާކަމެއްވެސް ރަގަޅުވާނެ. މި ސަރުކާރުން އޭ.ސީ.ސީ އަށް ނުފޫޒް އެއް ނުފޯރުވާކަން އެބަ ހާމަވޭ. ސަރުކާރުގަ ތިއްބަވާ ބޭފުޅުންވެސް މަގާމުގެ ނުފޫޒުން ކުރައްވާ ކަންކަން ތަހުގިގުކުރުމުގެ ފުރިހަމަ މިނިވަންކަން އޭ.ސީ.ސީ އަށް އެބައޮތް.\nރީނދޫ ސަރުކާރުން ކުރާ ކޮންމެ ކަމެއް ރަނގަޅު. އެމީހުން ކޮރަޕްޝަނެއްވެސް ނުހިންގާނެ. ނުހައްގުން ފްލެޓެއްވެސް ނުދޭނެ. ވައްކަމެއްވެސް ނުކުރާނެ. މީހުން ވަޒީފާއިން ވަކިވެސް ނުކުރާނެ. ދައުލަތުގެ މުދާ ނަހަމަ ގޮތުގައި ބޭނުންވެސް ނުކުރާނެ. ގޮތް ނޭގޭ މަރުއްތައްވެސް ނުވާނެ. މަރުވާ މީހުން ވަޅުވެސް ނުލާނެ. ނުހައްޤުން މީހުން ހައްޔަރެއްވެސް ނުކުރާނެ. ޕާޓީ ކުދިންނަށް ވަޒީފާވެސް ނުދޭނެ. މަޖިލިސް ލިބިއްޖިއްޔާ ރައްޔިތުން ހޭއަރުވާލާނެ. މިސަރުކާރުން.\n2011 ވަނަ އަހަރު އެމްޑީޕީ ސަރުކާރުން ހިންގި ’ވެށިފަހި މާލެ‘ ޕްރޮގްރާމުގައިވަނީ ވަރަށް ގިނަ ޢަދަދެއްގެ ބޭފުޅުން ބައިވެރިވެވަޑައިގެންފައެވެ. ވީމާ، މިކަމާއި ގުޅޭގޮތުން ބާއްވާ ޙަފްލާގައި ބައިވެރިވެވަޑައިގަތުމަށް 20 މާރޗް 2019 ވާ ބުދަ ދުވަހުގެ ރޭ 21:00އަށް ކާނިވަލް ސަރަޙައްދަށް ވަޑައިގަތުމަށް ދައުވަތު އަރުވަމެވެ. މިއީ ކޮން މައްސަލައެއް އޮތް އެއްޗެއް؟\nއާދޯ ތިޔަކުނެތް މައްސަލައެއް.


SunOnline: Ibthihal ge handhaanugai Quran mubaaraatheh baavvany\nމަރުހޫމް އިބްތިހާލުގެ ހަނދާނުގައި ގުރުއާން މުބާރާތެއް ކުރިއަށްގެންދަން ނިންމައިފިއެވެ.\nކުޑަކުދިންގެ ހައްގުތައް ރައްކާތެރިކުރުމަށް މަސައްކަތްކުރާ ޖަމްއިއްޔާ އެއްކަމަށްވާ ޗައިލްޑް އެބިޔުސް ޕްރެވެންޝަން ސޮސައިޓީ އިން އިންތިޒާމުކޮށްގެން ކުރިއަށްގެންދަން ނިންމާފައިވާ މި މުބާރާތް އަމާޒުކޮށްފައިވަނީ ހުޅުމާލޭގައި ދިރިއުޅޭ ކުދިންނަށެވެ.\nމިމަހުގެ 26 އިން 27 އަށް ހުޅުމާލޭ ގާޒީ ސްކޫލުގައި ކުރިއަށް ގެންދާ މި މުބާރާތް ކުރިއަށްގެންދަނީ ތިން އުމުރުފުރާ އަކަށް ބަހާލައިގެންނެވެ. އެއީ ހަ އަހަރާއި ހަތް އަހަރާއި ދެމެދުގެ އުމުރުފުރާ، ހަތް އަހަރާ 10 އަހަރާ ދެމެދުގެ އުމުރުފުރާ އަދި 10 އަހަރާ 15 އަހަރާ ދެމެދުގެ އުމުރުފުރާ އެވެ. މުބާރާތުގައި 140 ދަރިވަރުން ވާދަކުރާނެކަމަށް ޗައިލްޑް އެބިޔުސް ޕްރެވެންޝަން ސޮސައިޓީ އިން ބުންޏެވެ.\nއެ ޖަމްއިއްޔާގެ ޗެއާމަން އަބްދުލް ހަމީދު ވިދާޅުވީ އިބްތިހާލުގެ ހަނދާނުގައި ގުރުއާން މުބާރާތެއް ބާއްވަން ނިންމީ އިބްތިހާލަށް ދިމާވި ހާދިސާގެ ހަނދާން އާކޮށް އެކަމުން އިބްރަތް ލިބިގަތުމަށް ކަމަށާއި، އެފަދަ ކަންތައް ތަކުރާރުވުން ހުއްޓުވުމަށް ކަމަށެވެ.\n"ކުޑަކުދިންގެ ހައްގުތައް ރައްކާތެރިކުރުމަށް މަސައްކަތްކުރާ ޖަމްއިއްޔާއެއްގެ ހައިސިއްޔަތުން، އެ ހާދިސާ ހަނދާން ނައްތާނުލުން، އެފަދަ ކަމެއް ތަކުރާރުވިޔަ ނުދިނުން މަގުސަދަކީ. އަޅުގަނޑުމެންނަކީ ކުޑަކުދިންގެ ހައްގުތަކަށް މަސައްކަތް ކުރާ ޖަމްއިއްޔާ އަކަށްވާއިރު، ރޯދަމަހު ކުޑަކުދިންނަށް އަމާޒުކޮށްގެން ގުރުއާން މުބާރާތެއް ބޭއްވުމަކީ ކުދިންނަށްވެސް ފައިދާވާނެ ކަމަކަށްވާނެތީ މުބާރާތް ބާއްވަން ނިންމީ،" ހަމީދު ވިދާޅުވިއެވެ.\nމި މުބާރާތް ބޭއްވުމަށް މޯލްޑިވިއަން އާއި ދިރާގު އަދި ވޭލް ސަބްމެރިން އިން ދިން އެހީ ހަމީދު ފާހަގަ ކުރެއްވިއެވެ. މީގެ އިތުރުން ގާޒީ ސްކޫލާއި މުބާރާތުގައި ބައިވެރިވި ދަރިވަރުންގެ ބެލެނިވެރިންގެ ފަރާތުން ލިބޭ އެއްބާރުލުން އޭނާ ފާހަގަ ކުރެއްވިއެވެ.\nވ. ރަކީދޫ ވައިޖެހޭގޭ މުހައްމަދު އިބްތިހާލު މަރާލާފައިވަނީ އަނިޔާވެރިގޮތަކަށެވެ. އެކުއްޖާގެ މަރުގެ މައްސަލާގައި މަންމަގެ މައްޗަށް ވަނީ ދައުވާ އުފުލައިފައެވެ.\nއިބްތިހާލް މަރާލި މައްސަލައިގެ ހުކުމް ފަސްކޮށްފި


Mihiree Raajje In Beyrugai, Ma Hoadhaa Manje Kairee Bunaathi - Shareef - Vaguthu\nމިހިރީ ރާއްޖެ އިން ބޭރުގައި، މަ ހޯދާ މަންޖެ ކައިރީ ބުނާތި – ޝަރީފް\n3 އަހަރު ކުރިން ( އޮކްޓޯބަރ 24, 2018 )\nއިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަންގެ ކުރީގެ ރައީސް އަހްމަދު ޝަރީފް – ވަގުތު އިމޭޖްސް\nކުރު ޗުއްޓީއެއްގައި މިވަގުތު މިހިރީ ރާއްޖެއިން ބޭރުގައި ކަމަށާއި އެވާހަކަ އޭނާ ހޯދަން އުޅޭ މަންޖެ ކައިރީ ބުނުމަށް އެދިވަޑައިގަންނަވާ ކަމަށް އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަންގެ ރައީސް އަހްމަދު ޝަރީފް ވިދާޅުވެއްޖެއެވެ.\nއިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަންގެ ރައީސް މިކަމަށް އެދިވަޑައިގެންފައި ވަނީ ރޭ ކުރެއްވި ޓްވީޓެއްގައެވެ. ޝަރީފްގެ ޓްވީޓްގައި ރައީސް އޮފީހުގެ ތަރުޖަމާން އިބްރާހިމް މުއާޒް އަލީ ޓެގް ކުރެއްވުމަށް ފަހު ލިޔުއްވާފައި ވަނީ މިވަގުތު ރާއްޖެ އިން ބޭރުގައި ހުރި ވާހަކަ "މަ ހޯދާ މަންޖެ ކައިރީ ބުނެލާތި" މިހެންނެވެ.\nOut of country forashort break, @IbrahimMuazAli ma hoadha manje kairee bunelaathi\n— Ahmed Shareef (@ShareefRangondi) October 24, 2018\nއިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަންގެ ރައީސް މަންޖެ އެއްގެ ވާހަކަ ވިދާޅުވެ ޓްވީޓެއް ކުރައްވާފައި ވާއިރު މިއީ ބޮޑު މުއައްސަސާއެއްގެ ވެރިއެއް މިފަދަ ޓްވީޓެއް ކުރެއްވި ފުރަތަމަ ފަހަރެވެ. ޝަރީފްގެ ޓްވީޓްގައި އިޝާރާތް ކޮށްފައި ވަނީ ކޮން މަންޖެއަކަށް ކަމެއް ނޭނގެއެވެ.\nއިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަންގެ މެންބަރު އިސްމާއިލް ހަބީބް ދާދިފަހުން ރާއްޖެ އިން ބޭރަށް ދަތުރު ކުރެއްވުމުން އެވާހަކަ ޚަބަރުގައި ލިޔުއްވި އަންހެން ނޫސްވެރިޔަކަށް ހަބީބް ވެސް ވަނީ މީސް މީޑިއާގައި ފުރައްސާރަ ކޮށްފައެވެ.\nޝަރީފް ރާއްޖެ އިން ބޭރަށް ވަޑައިގެންފައި މިވަނީ އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަންގެ އެހެން ހުރިހާ މެންބަރުން ރާއްޖެ އިން ބޭރަށް ވަޑައިގަތުމަށް ފަހު އެނބުރި ވަޑައިގެންފައި ވަނިކޮށެވެ. ޝަރީފް ކުރިން "ވަގުތު" އަށް ވިދާޅުވެފައި ވަނީ އިންތިޚާބަށް ފަހު އާއިލީ ކަމެއްގައި ރާއްޖެ އިން ބޭރަށް ދިއުމަށް ނިންމާފައިވާ ކަމަށާއި ނަމަވެސް ނުފުރިގެން އުޅުއްވަނީ ސުޕްރީމް ކޯޓަށް މައްސަލަ ހުށަހަޅާފައި ވާތީއެވެ.\nޝަރީފް އެނބުރި ދެން ރާއްޖެ ވަޑައިގަންނަވާނެ ދުވަހެއް އޭނާ ވިދާޅެއް ނުވެއެވެ.\nމެންބަރުން ވަގަށް ނެގުމަށްފަހު އެކަން ސައްހަކުރަން އީސީން އުޅޭކަމުގެ ތުހުމަތު\nބަޖެޓު ބޮޑުނުވެ މަސައްކަތް ތިންގުނަ ވެއްޖެ: އީސީ\nމީހުންނަށް ނޭނގި ސިޔާސީ ޕާޓީތަކަށް ވައްދާ މައްސަލަ މަޖިލީހުން ބަލައި ނުގަތް\nއޮކްޓޯބަރ 24, 2018 08:35\nމިނިވަން މުއައްސަސާއެއްގެ ވެރިއެއްގެ ބަހުރުވަ ހާދަ ހުތުރޭދޯ!\nއޮކްޓޯބަރ 24, 2018 08:57\nމީނާ މީ ވަރަށް ދަށު ދަރަޖައިގެ ޙަޔާތްކުޑަ ގޮތްކުޑަ އަދި އެހާމެ ޖެއްސުން ބޮޑު މީހެއްކަން މިހާމަވީ!! މިކަހަލަ މީހުން ލާންވީ މުއައްސަސާތަކުގެ ވެރިންނަކަށް ނޫން!! މިފަދަ މީހުން އަލިފާނަށް ލާ ދޮންކުރަންވީ!! ތެދުމަގު ލިބި ނިގޫ އާޚިރަތައްޓަކައި ސީދާ ކުރެވޭތޯ!!\nއޮކްޓޯބަރ 24, 2018 11:54\nވެރިއެކޭ ކިޔާފަ އޮރިޔަާން ކުރިޔަސް ހެޔޮ ދޯ؟\nއޮކްޓޯބަރ 30, 2018 21:41\nކެތްތެރި ވުމަކީ ވަރަށް ރީތި ސިފައެއް...\nއޮކްޓޯބަރ 24, 2018 12:01\nޤައުމުގެ ފޭރާން ހަލާކުކޮށްލީ ޔާމިނު.... ހަރާންލާރި ގެއަށް ވަން ވާހަކަ އަމިއްލައަށް ބުނުމުންވެސް އެމަނިކުފާނުވަރެއްނެތް. ޔާމީނު އާއި ހެދި މިޤައުމު މިވަރުގެ ދަށުދަރަޖައަކަށް މިވެއްޓުނީ\nއޮކްޓޯބަރ 24, 2018 14:50\nކޮންތާކު. މޑޕ ބައިގަނޑު ކަން އެންމެންނަށް ވެސް އެނގޭ ހަޑިހުތިރު ބަސްތައް ބޭނުންކޮށް މީހުންނާ ބެހުން އާއްމު ކުރީ. މަގުމަތީ ޕާޓީއަކަށް ނޭނގޭނެ އެނޫން ކަމެއް. ޔާމީނޯ އަދި އެބަ ކިޔާއޭ.\nއޮކްޓޯބަރ 24, 2018 13:23\nބަލަ އޭނަ އެމަޤާމައް ގެނައީ ކާކުތަ!! ކާންދިން އަތުގައި ދަތް އެޅަން ކެރުނުމީހަކަށް ދަތް އަޅަން ނުކެރޭނެ އެއްވެސް ތަނެއް ނޯންނާނެ..\nއޮކްޓޯބަރ 24, 2018 14:41\nސަރިއްޕެ އެއްޗެކޭ ބުނީމާ ސަރިއްޕެ ވަރުގެ ގޮތް ފޮތް ލަދު ހަޔާތް ކުޑަ ނުވިތާކަށް ޖެއްސުން ބޮޑުމީހަކަށްވަނީ. ސަރިއްޕެގެ އަނބުރާއި ބެހޭ މީހުންނަކީ ހަމަ އަލިފުން. ފީ.ފީ.އެމްގަ އުޅެނީ ހަމަ ވަރަށް އަބުރުވެރި މީހުން.\nއޮކްޓޯބަރ 24, 2018 18:38\nތިބުނީ ހަމަ ރަނގަޅަށް. އީސީސަރީފޫ ހަމަ ހުންނަންވީ ޗުއްޕުގަ. ނުވާނެ އެހެނެއް.\nއޮކްޓޯބަރ 24, 2018 08:36\nތިމަރަފުށީ މީހަކަށް ސިޔާސީ މީހަކު އިތުބާރެއް ނުކުރާނެ. މާހިތް ތިރި ވުމަކީ ސިޔާސީ ނުކުޅެދުން ތެރި ކަމެއް\nއޮކްޓޯބަރ 24, 2018 08:39\nއިބޫ ރާއްޖޭގެ ވެރިކަމަށް ހޮވުނު ދުވަހުން ފެށިގެން މިއަދާއި ހަމައަށް އައިއިރު 30 ދުވަހަށް ވުރެން ގިނަ ދުވަސް ވެއްޖެއޭ އިބޫގެ ފަރާތުން ރާއްޖޭގެ ވެރިކަން ކުރާ ރަށް ކަމަށްވާ ފުރަ މާލޭގައި ގެދޮރުގެ ދަތިކަން އިހްސާސް ކުރާ މީހުންނަށް ހުޅުމާލެ2އިން އަދި ހުޅުމާލެ 1 އިން ގެދޮރު ކުޑަ ކުއްޔަކަށް ދޭނެ ވާހަކަ އެއް ނުދައްކާ އަބަދުވެސް ދައްކަނީ އޭނާ ޖަލުން މިނިވަން ކުރަން މީނަ ޖަލުން މިނިވަން ކުރަން އެއީ ސިޔާސީ ލީޑަރުންނޭ ތިޔާ 30 އަހަރުގެ ވެރިޔާ ކޮށްދިނީ ކޮން\nއޮކްޓޯބަރ 24, 2018 08:40\nތި ދައްކަނީ އެންމެ މަންޖެއެއްގެ ވާހަކަ. ތިކަހަލަ ކިތައް ކިތައް މަންޖެ ގެންގުޅޭނެ.....\nއޮކްޓޯބަރ 24, 2018 08:43\nޝަރީފު ކުރިޔަސް ތީ ވަރަށް ޑީ ގްރޭޑް ކަމެއް. އެހެން ބުނެލާ އެއްޗެއް ހަޖަމް ކޮށްލާ\nމިހާރު ތިހުރީ އެމަންޖެ ކައިރިއަށްގޮސް ބެންކޮކުގަތަ\nމިފަދަ ލަދުހަޔާތްކުޑަ މީހުން ތަންތަނުގެ ވެރިންނަށް ތިބެ މިގައުމު ހަލާކުކޮށްފި.\nޔާﷲ މިފަދަ ލަދުހަޔާތް ކުޑަ މީހުންގެ ކިބައިން މިގައުމު ސަލާމަތް ކޮށްދެއްވާށި އާމީން\nއޮކްޓޯބަރ 24, 2018 08:45\nލިބުނު ފައިސާގަނޑާ ހަވާލުވާންވެގެން މުލުވަގު ރާއްޖޭން ބޭރަށް ހިގައްޖެ! މިހާރު5ވަގުންނަށް ލިބުނު ތަކެއްޗާ އެމީހުން ހަވާލުވެ ނިމުނީ!\nއޮކްޓޯބަރ 24, 2018 08:50\nފިލީ ފިލީ ފިލީ ލާރިގަނޑު ބޭންކުކުރަނީ ފޮރުނީ ގިނަމީހުނައް ބަހާލައިގެން ހިފައިގެން އެދަނީ ހިފަހައްޓާ ފިލަނީ\nއޮކްޓޯބަރ 24, 2018 08:55\nޝަރީފް ދިޔައީ ޗައިނާއަށް ގުލްފިޝާން ކާރިޔަށް\nއޮކްޓޯބަރ 24, 2018 08:56\nހަޔާތް ކުޑަޔަސް ބޮޑުވަރު\nރަނގަޅަށްވިއްޔާ ދިޔައީ ވޯޓު އޮޅުވާލަންދިން ރިޝްވަތު ފައިސާތައް ބޭރު ގައުމުތަކުގެ އެކައުންޓުތަކަށްލާ ޚަޒާނާކޮށް ރީތި ގައުމުތަކުން ލަގުޒަރީ އެޕާޓުތަކާއި ވިލާ ގެ ތަކެއްގަނެ ލަގުޒަރީ ހޮލިޑޭކުރަން، ބޮޑުމަސައްކަތަކާނުލާ ބަޔަކު އެކަލޭގެ ބޮލަށް ފައިސާތަކެއް އޮއްސާލި ވިއްޔާ. މިއަދު ބޭނުންގޮތަކަށް އުޅެވިދާނެ ވަގުތީ އުފަލުގައި.\nރާއްޖޭން ބޭރުގެ ގައުމު ތަކުގެ ޑިޕްލޮމެޓުން ނަކީ އެއީ އެމެންގެ ގައުމު ތަކުގެ ކޯޓް ތަކެއް ނޫނޭ އެމެންނަށް ނޭގޭނެއޭ ރާއްޖޭގެ ޝަރުއީ ކޯޓަކުން ކޮށްފައިވާ ހުކުމް އެއީ ގޯސް ހުކުމެއް ކަން ވެސް އަދި ސައްހަ ހުކުމެއް ކަން ވެސް ބުނެދޭން ސަބަބަކީ އެއީ އެމެންގެ މޭންޑޭޓް ތެރޭގައި ހިމެނޭ ކަމެއް ނޫނޭ އެމެން ރާއްޖޭގެ ކޯޓަކުން ކޮށްފައިވާ ހުކުމް އެއީ ގޯސް ހުކުމެއް ކަމަށް ބުނަން ޖެހޭނީ ދަ ހޭގް ގައި ހުންނަ ބައިނަލް އަގްވާމީ ކޯޓުން އެފަދަ ހުކުމެއް ބާތިލް ކޮށްގެންނޭ..\nއޮކްޓޯބަރ 24, 2018 09:25\nތަމެންނަކަށް ނޭގޭނޭ. ތަމެން މަޑުން ތިބެބަލަ.\nއޮކްޓޯބަރ 24, 2018 09:03\nމުއާޒުމެން ކޮންމެ ގޮތަކަށް ވާހަކަ ދެއްކިޔަސް އޯކޭ\nމި ވަގުތު މީހުންނަށް ވެސް ހަމަ ދެއްކެނީ ވަކި ބައެއްގެ ވާހަކައޭ\nނޫސްވެރިކަން ވެސް ހަމަހަމަ ކަމާއެކީ ކޮއްބަލަ\nއޮކްޓޯބަރ 24, 2018 11:22\nރާއްޖެ ޓީވީގެ ނޫސްވެރިންގެ ހާލަތު އަދި ތިއައްވުރެ ވެސް ނުބައި. ގެއްލުނު ނޫސްވެރިޔާ އާއި މަރާލާފައި އޮއްވާ ފެނުނު ނޫސް ވެރިޔާގެ ހާލަތު އެއައްވުރެ އެތައް އެތައް ގުނައެއް ނުބައި. ސާބަސް ސާބަސް ލޮލައް މިރުސްއެޅިފަތަ ތިހިރީ\nއޮކްޓޯބަރ 24, 2018 09:06\nކެނެރީގެ ނަޝީދުގެ ވެރިކަމުގައި އެއްވެސް ކުށެއް ނުކުރަނީސް ގާޒީ އަކު ހައްޔަރު ކޮށްފައިވާ ކަން އެއީ އެންމެން ވެސް ދަންނަ ހަގީގަތަކީ އެކަން ކެނެރީގެ ނަޝީދު ނުކުރާ ކަން އޭނާ އަށް ވެސް ތެދު ބަހުން ވާހަކަ ދައްކާނަމަ ނުބުނެވޭނެއެވެ. އެކަން އޭނާ އެގޮތަށް ކުރުމުން ސްޕްރީމް ކޯޓުން ވެސް ނެރުނު އަމުރެއް ގާޒީ ދޫކޮށްލަން ކެނެރީގެ ނަޝީދު އެގޮތަށް އަމަލު ނުކުރިއެވެ. ދެން އެކަން އެއީ ނުވާ ކަމަށް މަޖްލީހުން ހަދައިފިނަމަ އަންދާ ގާނޫނަށް މަޖްލީހުގެ 45 މެމްބަރުން މަގުކޮށީ ކަން އެއީ ކަށަވަރު ކަމެކޭ.\nއޮކްޓޯބަރ 24, 2018 09:07\nމީ މިމީހުންގެ ފެންވަރު. ދެން މަސައަކަތުގައި ހުންނާނީ ވަކި ކޮންއިޚްލާސްތެރި ކަމެއް.ލަދުވެތިވަން\nމިނިވަން މުއައްސަސާއެއްގެ ވެރިއެއްގެ ބަހުރުވަ ހާދަ ހުތުރޭދޯ! ތަންތަނުގެ ވެރިންނަށް ތިބޭއިރު ތިކަހަލަ އެއްޗެހި ކިޔާނެ، ގޭގަ އޮތްނަމަ ތިކަހަލަ އެއްޗެއް ނުކިޔާނެ އެކަހަލަ ވާހަކަ ހަޖަމްކުރަން ދަސްކުރޭ. އަދި އެހެން ނޫނަސް މިސްރުގެ ދެއަގައެއް ހުންނަނީތަ؟ ކުރިން ރައީސް ޔާމިނުގެ ވަރުގެ މީހެއް ނެތް، އިންތިހާބުން ބަލިވާއިރަށް ރާގުބަދަލުވީ. މިހާރު ތިހެން އަގަފަޅާފެ އެއްޗެހި ކިޔާލެވިދާނެ އެކަމު އަދި ޖަވާބްދާރީވާންޖެހޭ ދުވަހެއް ކުރިމަތިވާނެ.\nއޮކްޓޯބަރ 24, 2018 09:14\nރިޔާސީއިންތިޚާބު އޮޅުވާލާފައިވާކަމަށް ޕީޕީއެމް ޝައްކުކުރިހިސާބުންފެށިގެން ޝަރީފްގެ ވާހަކަތަކާ ޢަމަލާ އޭނަގެ ޓްވީޓްތަކުން ކަށަވަރުވެ ޔަޤީންވަނީ ރިޔާސީ އިންތިޚާބު އޮޅުވާލާ ރައީސް ޔާމީންގެ ވޯޓުތަކެއް ގެއްލުވާލާފައިވާކަމެވެ. މިނިވަން މުވައްސަސާއެއްގެ ވެރިޔެއްގެ ބަހާ ޢަމަލު މިހުންނަނީ އެންމެ ގޮތްކުޑަ ނުބައިމީހުންގެ ވައްތަރަށެވެ. އެމްޑީޕީއަށް ބައިޢަތުހިފުމުން މީހާގެ އަޚްލާޤަށްއަންނަ ނޭދެވޭ ބަދަލުތައް މިދަނީ ފެންނަމުންނެވެ.\nއޮކްޓޯބަރ 24, 2018 09:23\nވަރަށް އަވަހަށް ސައިޒުވެދާނެ ކޯޓުގަ ތިޔަ ސަރީފް މީހަކު އަތުން ނަގާފާއޮތް 150000 އެމެރިކާ ޑޮލަރު މައްސަލައެއް އެބަހިގާ ތީވަގެއް މައްސަލަ ފައިލު ކޮށްދައުވާ ކުރީމަ ޔާމިނު ކައިރީ ބުނެގެން މަޑުޖެއްސީ ކޮންމެ ފަހަރަކު ސިޔާސީ ނުފޫޒު ބޭނުން ކޮށްގެން އެކަން ކުރީ މިއަދު ފުއްޕާފަ ވާހަކަ ދެއްކޭ ލެވެލްގެ މީހެއް ނޫން ތީ މިހިރީ ޤަސިއްޔާތަށް\n1370 ސީވިސީ 2017\n2408 ސީވިސީ 2014\n1000 ސީވީސީ 2016\n101 ސީވީސީ 2017\nއޮކްޓޯބަރ 24, 2018 09:31\nދަށު ދަރުޖައިގެ މީހުން ނަގާ ކައިރިކޮށް މަތީ މަޤާމުތަކަށްލި މީހުން ކަައިރީގައި ބުނޭ އެ ބަހުރުވަޔަކީ ދަށު ދަރަޖައިގެ ބަހުރުވާ އެއް ކަމަށާއި އެކަހަލަ ކަންތައް ކުރީމާ ލިބޭނީ ލަނޑުކަމަށް. މިރާއްޖޭގައި މަތީ ދަރަޖައެއް ދަށު ދަރަޖައެއް އޮވޭތަ.\nތިމަންޖެއަކާ ބައްދަލުކޮށްލާފަ ބުނެލާފަ ދިޔަނަމަދޯ. ނޫނީ ގެންގުޅޭ މަންޖެތައް މާގިނަވީމާ އެންމެންނަށް ވަގުތު ނުދެވުނީ ދޯ.\nމީ މިރާއްޖޭގެ ތަންތަނުގެ އިސްވެރިންގެ ލަދުހަޔާތްގެ ކަންފުޅެއްވެސް ނުހުންނަ ވަރު. މީނާ މިހާރުން މިހާރަށް މިމަގާމުން ވަކިކުރަން ޖެހޭނެ\nއޮކްޓޯބަރ 24, 2018 09:33\nކޮބާ މައްސަލަޔަކީ ސަރީފު ވީތަން ނޭގުނީމައެވާހަކަ ބުނެލާށޭ ސަރީފު އެބުނަނީ މަށައް ދެރައީ މިކަހަ ޓުއިޓް ކުރާ މީހުން ދެން ގޮވާނެ ތާދޯ ސަރީފޫފފފފފފފފފފ\nއޮކްޓޯބަރ 24, 2018 09:37\nފުލުހުން މައްސަލަ ތަޙްޤީގު ކޮށްފާނެތީ މައްސަލަޔަށް ހުރަސް އަޅަން ވަގުތީ ގޮތުން އިންސާފަށް ފިލީ. ޢެއީ ހަގީގަތަކީ. ޗުއްޓި ނިމޭނެ ނޮވެމްބަރ 16 ގަ ދޯ. ތީ މިގައުމު ދުތް އެންމެ ބޮޑު ޚާއިނުން. ތާރީހް ދިރާސާކުރާ މީހުން ކަލޭގެނަން ލިޔާނެ. ކަލެޔަށް ހަމަ ގައިމުވެސް ނުފިލޭނެ އިންސާފެއްވޭ. ޢެއީ ޤިޔާމަތް ދުވަސް. ޙަނދާން ކުރާތި. އަހަރުން ދުވަހަކުވެސް މަޢާފެއް ނުކުރާނަން. ބަޔެއްގެ ހައްގެއް ނަގާލި މީހަކު ސުވަރުގެ ނުވަންނާނެ އެންމެ މީހަކު ހިތް ހެޔޮނުކުރިޔަސް. މިދުނިޔޭގައި ފައިސާ މަތީގަ ނިދާލެވިދާނެ. މާދަމާ އެފައިސާއަކީ ކަލޭމެންނަށް ހުރި މުސީބާތަކަށް ވާނެ.\nއޮކްޓޯބަރ 24, 2018 10:01\nމިނިވަން މުވައްސަސާއެއްގެ ވެރިޔެއްގެ ބަހާ ޢަމަލު މިހުންނަނީ އެންމެ ގޮތްކުޑަ ނުބައިމީހުންގެ ވައްތަރަށެވެ.\nއެމްޑީޕީއަށް ބައިޢަތުހިފުމުން މީހާގެ އަޚްލާޤަށްއަންނަ ނޭދެވޭ ބަދަލުތައް މިދަނީ ފެންނަމުންނެވެ. ﷲ ގެ އިޜާދަފުޅުން ފެންނާނެ ލަހެއް ނުވެ ތި ހުރިހާ ކަމެއް\nއޮކްޓޯބަރ 24, 2018 10:05\nޝަރީފް ވަރެއް ހަމަ ނެތް. އިލެކްޝަންގަ ތިތިބީ ހަމަ ފަހުލަވާނުންތަކެއް. އެކަމު ދެރައީ ވަގުތު ނޫހައް ހަޖަމް ނުވާތީ އެހެންވެ ގިނައިން ޕޯސްޓްކޮށްދެނީވެސް ހަމައެކަނި ޔާމީނުއަށް ސަޕޯޓްވާ ކޮމެންޓްތައް. ވަގުތު ނޫހުގެ އަސްލު ސައިޒް ފެންނާނީ ފޭސްބޫކުން\nއޮކްޓޯބަރ 24, 2018 10:09\nއަންނިވެސް ލަންކާގައި. ލާރިގަނޑު ބަނޑު އަޅާލަން\nއޮކްޓޯބަރ 24, 2018 10:10\nކުރިން މަހީކުރީ ޕީޕީއެމް އޮފީސްދޮށުގައި އެލަވާ ހަޅޭއް ވަރަށް ގިނަ މީހުން ބަލާ އަޑުއަހާކަމައް، އެކަމް މިތާ ކޮމެންޓްތަކަށް ބަލާލީމަ އެނގޭ އެ އެއްވެސް މީހަކު ނުބަލާ އަދި އަޑުވެސް ނާހާކަން\nއޮކްޓޯބަރ 24, 2018 10:11\nފައިސާކޮޅާ ޙަވާލުވާން. ނަޝީދު ލަންކާއަށް އައިވާހަކަ އިވުނީމާ ނައްޓާލީ.\nއޮކްޓޯބަރ 24, 2018 10:24\nދުނިޔެ ހިނގަމުން ދާނީ މިގޮތަށް. މިއީފަހުޒަމާނައް އައިސްމިކަންކަންހިނގާނެގޮތް. ކޮންމެ ރަނގަޅު އަމަލު އެއީ ނުބައިއަމަލު ކޮންމެ ހަޑިހުތުރު ކަންކަން އެއީރީތިކަންކަން. ނަހަމަކޮންމެ ކަމަކީ އިންސާފް ، 100 އަހަރު ހެޔޮކޮށް ހިތިޔަސް އެނމެދުވަހަކުން ކޮށްދީފަހުރި ހުރިހާކަމެއްހަނދާންނެތި ޖެހިގެންއަންނަ ދުވަހު އެހުރިހާ ހެޔޮކަމެއް އެއީއަނިޔާ ކަމުގަ ހަދާ ބަދުބަސްބުނެ ހޯއްގޮވާނެ. ނުކިޔަވާ އެއްވެސް އިލްމެއްނެތް ހިލްމެއް ދީނެއް މިއްލަތެއް މަޒުހަބެއް ރައްބީއެއް ރަސޫލެއް ފަރުލެއް ސުންނަތެއް އުޑެއްބުޑެއް ނޭންގޭ ޖާހިލުން ތަންތނުގަ ބަސްބުނެގޮތްނިންމާ ވެރިންނައް ހަމަދެނެތިބެ އިސްކޮށް އެއީ މާމާތް މަތުވެރިބަޔަކުކަމުގާ ހިތާނެ. ޝަރީޔަތް ހިނގާނީ ވިޔަފާރިއެއްގެ ގޮތުގަ.. ވަﷲޢަޢްލަމް\nއޮކްޓޯބަރ 24, 2018 10:40\nއަމައްޔާއި... މީނަމީ އިލެކްޝަން ކޮމިޝަންގެ ރައީސް އޮ. ސުލޫކީ މިންގަނޑުން ކުފޫ ހަމަނުވާކަން މި ހާމަވީ....\nއޮކްޓޯބަރ 24, 2018 10:43\nމީ ހާދަ ލަދުހަޔަތް ކުޑަ މީހެކޭދޯ\nލާރިގަޑާ ހަވާލުވާން ފަހަރަކު މީހަކު މިދަނީ\nމިމިސް މީހުން މީ މަރުވާނެ ބަައެއް ނޫން ބާ؟؟؟؟؟\nއޮކްޓޯބަރ 24, 2018 10:46\nއެހާ ވަރަށް އެބޭފުޅާއަށް ގޮވީމަ އެހެން ބުނެލުން އެއީ އެބޭފުޅާގެ ވެސް ހައްޤެއް. އަޅުގަނޑު އެބޭފުޅާ ނުވެއްދަންނަން. އެކަމު އެބޭފުޅާ ނުފެނިގެން ކަމެއް ނޭންގެ، ވަރަށް ބާރަށް އެބޭފުޅާ އަށް އަންހެން ބޭފުޅަކު ގޮވާލައްވާ ވީޑިއޯ އެއް ދުށިން. އެފެނިފަ ހުރީމަ އިނގުނީ ޝަރީފް އަށް ލިބިލައްވާ ހައްޤެއްކަން މި ފަދަ ޓްވީޓް އެއް ކޮއްލުމަކީ\nއޮކްޓޯބަރ 24, 2018 11:12\nސަރީފޫ ކަލޭ މުއާޒު ކައިރިޔަކު ނޫނޭ ބުނަންވީކީ ކަލޭ އަންހެނުން ކައިރި ބުނިނަމަ ތިޔަށްވުރެ ރީތިވީހީ ކަލޭ ރިސްވަތު ބަލާ ދިޔައިރު ކަލޭއަށް އެގޭތަ ފަރާތެއް ވާކަން ހަދާން ކޮށްބަލަ މިނޫނަސް ދުވަހެއްވާކަން. ތިކަހަލަ މީހުން އުޅޭތީއޭ މިގައުމު ހަލާކު މިވަނީ\nއޮކްޓޯބަރ 24, 2018 11:13\nތިޔަޝަރީފް މިހާރުން މިހާރަށްވެސް ޕޮލިހަށް ގެންގޮސް ރަނގަޅު ތަހުގީގެއް ކުރަންއެބަޖެހޭ! ރައްޔިތުންގެ ވޯޓް ވަގަށް ކައްވާލި މީހަކު ތިޔަހެން ދޫކޮށްފަ ބަހައްޓަންނުވާނެ!\nއޮކްޓޯބަރ 24, 2018 11:18\nތިފެންނަނީ އަސްލު ސޫރަ\nއޮކްޓޯބަރ 24, 2018 11:33\nއީސީ ޝަރީފޫ އޭ ކިޔާ ގޮވީމާ ހުތުރު ކަމަކަށް ނުވި ބަޔަކަށް މިހެން ބުނުން ހުތުރުވީމަ ލަދު ގަންނަން ޖެހޭ\nއޮކްޓޯބަރ 24, 2018 11:40\nކުރިން ޝަރީފް ކޮންމެ ވައްތަރަކަށް ތެޅުނަސް ތި ހަޖަމުނުވާ ރައްޔިތުންގެ ލާރި ކެއި ބައިގަނޑށް ނުވި ދޯ ކަމަކަށް..ރިޝްވަތުގެ ވާހަކަ ދައްކާއިރު މި ހުރިހާ ދުވަހު އެކި މުއައްސަސާތައް ބޭނުން ގޮތަކަށް ލާރި ދީގެން ގެންގުޅުނީ ރާއީސް ޔާމީން ނޫންތޯ.....ދެންވެސް ހަޖަމުކޮށް ބަލަ........\nއޮކްޓޯބަރ 24, 2018 12:00\nއީސީ ޝަރީފް އޭ ކިޔައިގެން ފެލިބޭލި އިރަކު ނޭނގެ ދޯ އެއީ ބޮޑު މުއައްސަސާއެއްގެ ވެރިއެއް ކަމެއް، ޝަރީފް މެން ޓްވީޓްއެއް ކޮށްލީމަ އެދަނީ ނޫސްތައް އިރައިރާގެން...\nއޮކްޓޯބަރ 24, 2018 12:03\nއޮކްޓޯބަރ 24, 2018 12:17\nރައީސް ޔާމީނު ކޮންމެވާހަކައެއްދއްކިޔަސް ރަގަޅު، ޝަރީފު އެއްޗެއްބުނީމަގޯސް،،،،،،،،،\nއޮކްޓޯބަރ 24, 2018 12:55\nވަގުތު މިއީ ޕްރޮފެޝަނަލް ނޫސްވެރިކަމެއް ކުރާން ދަންނަ ބައެއް ނޫން. މީހަކު ހަމަ ޓްވީޓެއް ކޮލާ އިރަށް އެއީ ފޭކް އެކައުންޓެއްތޯ ވެސް ބަލާނުލާތި. ސާބަހޭ ވަގުތު ނޫސް.\nއޮކްޓޯބަރ 24, 2018 12:58\nމިއީ ހަމަ ޙަޤީޤަތުގައިވެސް ވަރަށް ލަދު ޙަޔާތްކުޑަ ގޮތެއްފޮތެއް ނެތް މީހެއް. މީނާ ކުރިން އުޅުނު އޮފީސްތަކުގެ މީހުންކުރެން އަހާބަލަ އުޅެފަހުރި ވައްތަރު.\nމރ. ޑިނައި މީ ހަޔާތްވެސް ކުޑަ މީހެއްދޯ\nއޮކްޓޯބަރ 24, 2018 13:08\nމީހަކު ބުނި ތި.ަރަފުށީ ގިނަ މީހުން ވަރަށް ހަޔާތް ކުޑަވާނެޔޯ\nއޮކްޓޯބަރ 24, 2018 13:26\nމިކަމުންވެސް އެނގިގެން ދަނީ މީނާ އިސްވެހުރެ ހިންގި ބޮޑު ޖަރީމާއާއި މެދު މީނާ ކުޑކޮށްވެސް ޑަރު ހީނުވާ ކަމެވެ.\nއޮކްޓޯބަރ 24, 2018 13:32\nޝަރީފް މަޤާމުން ވަކިކުރަންޖެހޭ ވަރުގެ ބަހެއް ތީ.\nއޮކްޓޯބަރ 24, 2018 13:36\nއަންހެނުން ހިތި މީހެކޭ މީހުން ކިޔާ އަބަދުވެސް. އަތޮޅުވެރިކަމުގަ ހުރިއިރު އަތޮޅުގޭ ތެރޭން ކުދިން ނުކުންނަ ވާހަކަވެސް އަޑު އިވޭ. ދުލުގަ ހިފާ ދެމީމަ ބުނެވުނީ ސޮރީ. މަށަށް ވިއްޔަ މަންޒަރުތައް ފެނިފަ ހުރީ.\nއޮކްޓޯބަރ 24, 2018 13:39\nޝަރީފުގެ ރާގު ބަދަލުވެ ޕީ ޕީ އެމް އަށް މަލާމާތްކުރަންފެށިވާހަކަ ލިޔުނަސް ޓވ އާއި ރޭޑިއޯ އިން ބްރޯޑްކަސްޓް ކުރިޔަސް ދެރައެއްވެސް ނުވޭ، ލަދެއްވެސް ނުގަނޭ! އެއްފަހަރާ5މިލިަން ޑޮލަރު ލިބެއްޏާ، ﷲ ކިޔަންވާތަނައް ގޯޑް ކިޔަންވެސް ފަހަތަކަށް ނުޖެހޭނަމު!! ދޮގެއްތޯ ޝަރީފޫ؟!!!! މިހާރު އިބޫ އަށާއި އަންނި އަށް ސަނާ ކިޔައި ސަލާމްކުރަން ރުކޫޢަށް ދާ ބައިގަނޑުގެ ތެރޭގައި ޝަރީފަކަށް ދޫކުރާނެ ހަމަ އެއްމެ ޝަރީފެއްވެސް ނެތެވެ. ކުރިން ކޭވަރަށްވުރެ އެތައްގުނައެއް ގިނައިން ކާން ހ.ލަޓިފު މެނަށް މަގު ފަހިކުރަނީއެވެ. މިއީ ވަރަށް ވާހަކަ!!!!\nއޮކްޓޯބަރ 24, 2018 14:14\nސުބުހާނަﷲ މިއީ އަދުގެ ހާލަތު!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!\nއޮކްޓޯބަރ 24, 2018 14:38\nފުރާޅުން ޓިނުނަގައިގެން ކޯޓުން ނެރުނީ ގާޒީންނެއްނޫންދޯ.\nއޮކްޓޯބަރ 24, 2018 15:09\nތ އަތޮޅަށް ނިސްބަތްވާ ސިޔާސީ މީހުންގެ ހަޔާތެއް ނުހުންނާނެ. މުސްތޮފާ/ރިޔާޒް ރަޝީދު/ ތިމަރަފުށީ ޝަރީފު: ޢަބްދުﷲ ރިޔާޒް މިތާ ސަހަލު މީހަކު އެބަހުރިތަ... އަބަދުވެސް ވައިޖެހޭ ކޮޅަކަށް ސަނާކިޔާނީ\nއޮކްޓޯބަރ 24, 2018 15:48\nއޮކްޓޯބަރ 24, 2018 16:38\nމަލުގެ ރާނީ ދޯ...ކެކެކެކެކެކެ\nއޮކްޓޯބަރ 24, 2018 16:46\nއަސްލުވެސް ހަަމަތެދެއް ޝަރީފާ ތިޔަބުނީ ހަމަ ވައިޖެހޭ ކޮޅަކަށް ގޮސްހުސްވެފަ އެބައިގަނޑު އެތިބީ.. އީސީ ޝަރީފް މަ އެބަހޯދަން ތީނަޔަށް?\nއޮކްޓޯބަރ 24, 2018 17:12\nހާދަ އަވަހަށް ރިޝްވަތުގެ ގޮތުގައި ލިބުނު ލާރީގަ އުދުހެން ފެށީމި.\nއޮކްޓޯބަރ 24, 2018 18:07\nހަބިބަކި ތިިވަރަށް ނުބައި މީހެން ދެފުން ކެހެރިއެން\nއޮކްޓޯބަރ 24, 2018 22:09\nޖަރުމަނަށް ލާރިކޮޅު ނަގަން ދާ ދަތުރެއްކަމަށް ވަނީ!\nއޮކްޓޯބަރ 24, 2018 22:11\nމިނިވަން މުއައްސަސާއެއްގެ ވެރިއެއްގެ ބަހުރުވަ ހަޑިވީމަ އެތަން ފެނިއްޖެ ދޯ. މިއީ އަހަރުމެނގެ ހާލަތު. މިއޮއް ހުރިހާދުވަހު މިނިވަން މުއައްސަސާގެ ވެރިޔެއްކަން ޤަބޫލެއް ނުކުރެވުނު. ގޮވީ ހިތަށް އައިހާ އެއްޗެއް. ރައްޔިތުންނާ، ދުނިޔޭގެ ކުރިމަތީގަ ހިތަށް އައިހާ ހަޑި ބަހަކުން ދޮގު ތުހުމަތުތައް އެޅުވީ. ދެން މިހާރު ބަހުރުވަ ހަޑިއޭ ނުބުނޭ. އިންސާނަކަށް ކެތްވާނީ ވަކިވަރަކަށް. ?\nއޮކްޓޯބަރ 25, 2018 08:14\nސަރިއްޕެ ހައިރާން ވާ ވަރަށް ގޮވިއިރު، ރަނގަޅު ދޯ ހޯދަން\nއުޅޭ މީހެއް ކައިރީގަ ރާއްޖެއިން ބޭރުގަ ހުރިވާހަކަ ބުނެލަން.\nއެސޮރު އަނބި މީހަ ނުގޮވާ ވަރަށް ޕީޕީއެމް މީހުން ގޮވި.\nވަގު ވޯޓް ސަރީފޫ\nއޮކްޓޯބަރ 25, 2018 09:56\nކިހާވަރެއްތަ ލިބުނީ ރިޝްވަތުގެ ގޮތުގައި ސަރީފޫ\nއޮކްޓޯބަރ 27, 2018 06:10\nއޮކްޓޯބަރ 28, 2018 11:37\nޝަރީފަކީ ރައްޔިތުންގެ ޚާދިމެއްގެ ގޮތުގައި ރައްޔިތުންގެ ފައިސާ އިން ދީގެން މުސްތަޤިއްލު މުވައްސަސާސާއެއްގައި ހުރިމީހެކެވެ.ޝަރީފް ބޭއިންސާފުން ކަންކުރީމާ ރައްޔިތުމީހާގެ ޝުޢޫރު ބަންޑުން ކޮށްލީއެވެ. ޝަރީފް ތިހާ ދަށުދަރަޖައަށް ވެއްޓިގަތީތީވެ ހިތާމަ ކުރަމެވެ.މިހާރު ދިވެހިރާއްޖޭގެ ރައީސަކަށް ހުރިބޭފުލާއަށް ކިތައް ހަޑިހުތުރު އެއްޗެތި ރައްޔިތުން ކިޔާލައެެވެ. އެކަމަކު ރައްޔިތުންނާ ދޭތެރޭ ތިފަދަ ހަޑި ހުތު ބަހުރުވައިން ވާހަކަ ނުދައްކަވައެވެ.\nއޮކްޓޯބަރ 29, 2018 21:21\nއޮކްޓޯބަރ 30, 2018 21:38\nތިފަދަ ޑީ ގްރޭޑް މީހަކުގެ ނަޒާހަތްތެރި ކަމާމެދު ސުވާލު އުފެދޭ، ބޮޑެތި މަގާމު ތަަކާ ހަވާލުވާން އަދި މާކުޑަ، މީހަކު ޖަހާހާ ބެރަކަށް ނަށާކަށް ނުޖެހޭ...


Zakat - ވިކިޕީޑިއާ\n== صدقات ދަރުމަޔާއި ޘަވާބަށް އެދިﷲގެ ވަޖްހުފުޅަށްޓަކައި ތިމާގެ މުދަލުން ހޭދަކުރުމަކީ ޞަދަޤާތް ކުރުމެވެ. ޞަދަޤާތް ދިނުމަކީ އިސްލާމްދީނުގައި އެކަމަށް ބާރުއަޅުއްވާފައިވާ އަޅުކަމެކެވެ. އެއީ މިހާގެ ކިބައިގައި އީމާންކަން ވާކަމުގެ ޢަލާމަތަކެވެ.ނުވަތަ ޤިޔާމަތްދުވަހު އެނާއަށްޓަކައިވާ ދަލީލެކެވެ. އަބޫ މުސަލް ޢަޝްއަރީ އަރިހުން ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲޢަލައިހިވަސައްލަމަަ ހަދީޡްފުޅު ކުރެއްވިކަމަށް ދިގު ރިވާޔަތެއް އައިސްފައިވެއެވެ. އޭގައި ޞަދަޤާތާއި ބެހޭގޮތުން އައިސްފައިވަނީ "...والصد قة برهان ..." (رواه مسلم) މާނައީ : "ޞަދަޤާތަކީ ދަލީލަކެވެ." ﷲ ސުބުޙާނަހޫ ވަތަޢާލާ އެއިލާހުގެ ކީރިތި މޫރިތި ފޮތުގައި ވަޙީ ކުރައްވަނީ: آَمِنُوا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ وَأَنْفِقُوا مِمَّا جَعَلَكُمْ مُسْتَخْلَفِينَ فِيهِ فَالَّذِينَ آَمَنُوا مِنْكُمْ وَأَنْفَقُوا لَهُمْ أَجْرٌ كَبِيرٌ (7) (سورةالحديد 7)މާނައީ :ﷲ އަށާއި އެކަލާނގެ ރަސޫލާއަށް ތިޔަބައިމީހުން އީމާންވާށެވެ. އަދި، އެތަކެއްޗާމެދު، ޚަލީފާކުރެވިގެންވާ ބަޔަކު ކަމުގައި ތިޔަބައިމީހުން ލައްވާފައިވާ ތަކެތިން ތިޔަބައިމީހުން ހޭދަކުރާށެވެ. ފަހެ، ތިޔަބައިމީހުންގެ ތެރެއިން އީމާންވެ، އަދި ހޭދަކުރާމީހުން އެބައިމީހުންނަށް ބޮޑުވެގެންވާ ދަރުމަ ހުއްޓެވެ. ޝައްކެތްނެތް ގޮތުގައި މިއާޔަތުގައި ﷲއަށާއި އެއިލާހުގެ ރަސޫލާއަށް އީމާންވުމަށް އަންގަވައި އެއާއި ވިދިގެން މުދަލުންހޭދަކުރުމަށް އަންގަވާފައިވާވުމުން ހާމަކޮށްދެނީ އިސްލާމްދީން ހޭދަކުރުމަށް ބާރުއަޅާމިންވަރެވެ. އަދި ހޭދަކުރުމުގެ މަތިވެރިކަމެވެ. ހަދާންކުރަންޖެހޭ ކަމަކީ އަޅުގަނޑުމެންނާ ޙަވާލު ކުރައްވާ މުދަލަކީ އަޅުގަނޑުމެންގެ އަތުގައި ދާއިމަށް ހުންނާނެ ތަކެއްޗެއް ނޫންކަމެވެ. އެމުދަލަކީ ކުރީގައި އެހެން ބައެއްގެ އަތްމަތީގައިވީ މުދަލެކެވެ. އަދި މާދަމާ އަޅުގަނޑުމެންގެ އަތުން އެހެންބަޔަކަށް ވާރުތަވާނެ މުދަލެކެވެ. އަޅުގަނޑުމެންނަށް އޮތީ މިއަދު ﷲއަށް ކިޔަމަންތެރިކަން އަދާކޮށް އެމުދަލުން ހޭދަކުރުމެވެ. އެހެން ނޫންނަމަ މާދަމާ އެމުދާ ވާރުތަވާ މީހުން އެމުދާ ﷲއަށް ކިޔަމަންތެރިކަން އަދާ ކުރުމުގެ ބަދަލުގައި އުފާވެރިކަން ލިބި ދުނިޔެއާއި އާޚިރަތުގެ ނަސީބުވެރިންނަށް ވެގެން ހިނގައިދާނެއެވެ. އަދި އަޅުގަނޑުމެންގެ ޖާހިލުކަމުގެ ނަތީޖާއަކަށް ވާނީ ﷲގެ ޢަޒާބަށް ހުށަހެޅިގެން ދިއުމެވެ. އަދިވެސް އެއިލާހް ވަޙީކުރެއްވިއެވެ. وَمَا لَكُمْ أَلَّا تُنْفِقُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَلِلَّهِ مِيرَاثُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ لَا يَسْتَوِي مِنْكُمْ مَنْ أَنْفَقَ مِنْ قَبْلِ الْفَتْحِ وَقَاتَلَ أُولَئِكَ أَعْظَمُ دَرَجَةً مِنَ الَّذِينَ أَنْفَقُوا مِنْ بَعْدُ وَقَاتَلُوا وَكُلًّا وَعَدَ اللَّهُ الْحُسْنَى وَاللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِيرٌ (سورةالحديد 10) މާނައީ : އަދި ތިޔަބައިމީހުން މާތްﷲގެ މަގުގައި ހޭދަ ނުކުރަންވީ ކީއްވެގެންހޭ؟ އުޑުތަކާއި ބިމުގެ ވާރުތަވުން މާތްﷲއަށް މިލްކުވެވޮޑިގެންވެއެވެ. (މައްކާ) ފަތަހަވުމުގެ ކުރީން ހޭދަކޮށް އަދި ހަނގުރާމަކޮށް އުޅުނުމީހުން ( އެނޫންމީހުންނާއި) ހަމަހަމަވެގެންނުވެއެވެ. ފަހުން ހޭދަކޮށް ، އަދި ހަނގުރާމަ ކުޅަމީހުންނަށްވުރެން ދަރަޖައިގެ ގޮތުން އެބައިމީހުން މާތްކަން ބޮޑެވެ. ކޮންމެ ބަޔަކަށްމެ ހެޔޮގޮތް މާތްﷲ ދަރުމަކުރައްވައިފައިވެއެވެ. މާތﷲއީ ތިޔަބައި މީހުން ޢަމަލުކުރާގޮތުގެ ޚަބަރު ދެނެވޮޑިގެންވާ އިލާހެއެވެ. ޞަދަޤާތް ދިނުމަށް ފަސް ޖެހި ދަހިވެތިވާ މީހުންނަށް އިންޒާރު ކުރައްވަމުން ﷲ ވަޙީކުރައްވަނީ: وَلَا يَحْسَبَنَّ الَّذِينَ يَبْخَلُونَ بِمَا آَتَاهُمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ هُوَ خَيْرًا لَهُمْ بَلْ هُوَ شَرٌّ لَهُمْ سَيُطَوَّقُونَ مَا بَخِلُوا بِهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلِلَّهِ مِيرَاثُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَاللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِيرٌ (سورةالعمران 180) މާނައި : މާތްﷲ އެކަލާނގެ ދަރުމަވަންތަވެރިކަމުގެ ތެރެއިން، އެބައިމީހުންނަށް ދެއްވި ތަކެތީން ދަހިވެތިވާ މީހުން، އެއީ އެބައިމީހުންނަށްހުރި ހެޔޮކަމެއްކަމުގައި ހީނުކުރާހުށިކަމެވެ. އަދި ކިއެއްތަ، އެއީ އެބައިމީހުންނަށްހުރި ނުބައިކަމަކެކެވެ. އެބައިމީހުން ދަހިވެތިވާ ތަކެތި ޤިޔާމަތް ދުވަހުން އެބައިމީހުން ކަރުގައި އެޅުވޭ ހުއްޓެއެވެ. އުޑުތަކާއި ބިމުގެ ވާރުތަވުން ވަނީ މާތްﷲއަށެވެ. ތިޔަބައިމީހުން ޢަމަލުކުރާގޮތުގެ ޚަބަރު މާތްﷲ ދެނެވޮޑިގެންވެއެވެ. އިސްވެދިޔަ އާޔަތްތަކުން ހާމަވެގެން ދިޔައީ ޞަދަޤާތް ދިނުމަށް އިސްލާމް ދީން ބާރު އަޅާމިންވަރެވެ. އަދި މި މަތިވެރި އަޅުކަމުން ލިބެން ހުރި ދަރުމައިގެ ބޮޑުކަމެވެ. އަދި މިއަޅުކަން އަދާކުރަން ފަސްޖެހޭމީހުންނަށް ހުރި އިންޒާރުގެ ބަސްފުޅުތަކެވެ. މިފަދަ މާތް މަތިވެރި އަދި މުހިންމު އަޅުކަމެއް ކުރުމުގެ މަގު ތަނަވަސް ވެގެން ވަނީ ހަމަ އެކަނި ތަނަވަސް ކަމުގެ އަހުލުވެރިންނަށް އެކަންޏެއް ނޫނެވެ. އިސްލާމްދީނަކީ ހަމަހަމަ ކަމުގެ ދީނެވެ. އެހެންކަމުން މިދީނުގައި ހެޔޮޢަމަލު ކުރުމުގެ ފުރުޞަތު ވަނީ މުއްސަދިންނާއި ފަޤީރުން ތަފާތު ނުވާގޮތުގެ މަތިން ފުޅާކޮށް ހުޅުވިގެންނެވެ. އެމީހަކަށް ލިބިގެންވާ ފައިސާގެ މަދުކަމުގެ ސަބަބުން ޞަދަޤާތް ދިނުމުގެ މަގު ބަންދެއް ނުވެއެވެ. އިންސާނާގެ ކޮންމެ ގުނަވަނަކަށް ޞަދަޤާތެއްވެއެވެ.ކިރިތި ރަސޫލާ ހަދީޘް ކުރައްވާފައިވެއެވެ. " يصبح على كلّ سلامى من أحدكمْ صَدَقَة، فَكُلُّ تَسْبِيْحَةٍ صَدَقَةُ وَكُلُّ تحْمِيْدَةٍ صَدَقَةٌ ، وَكُلُّ تَهْلِيلَةٍ صَدَقَةٌ ، وَكُلُّ تَكْبِيْرَةٍ صَدَقَةٌ، وَأمْرٌ بالمَعْرُوفِ صَدَقَةٌ، وَنَهْىُ عن المُنكرِ صَدَقَةٌ ، وَيجْزِئُ من ذللكَ ركْعَتانِ يرْ كعُهُمَا الضُّحى (مسلم)1 މަނާއި: (ﷲ ދެއްވާފައިވާ ގިނަގުނަ ނިޢުމަތްތަކަށް ޝުކުރުކުރުމުގެ ގޮތުން) ތިޔަބައިމީހުންކުރެ ކޮންމެ މީހަކުވެސް ގަދަވެ ސަލާމަތުންހުރެ ، އާ ހެނދުނަކާ ކުރިމަތިލާހިނދު ، ތިޔަބައިމީހުންކުރެ ކޮންމެ މީހެއްގެ ހަށިގަނޑުގެ ކޮންމެ ގުނަވަނަކަށް ކުރަންޖެހޭ ޞަދަޤާތެއްވެއެވެ.ފަހެ سبحانالله ކިޔުމީ ޞަދަޤާތެެކެވެ. އަދި الحمدلله ކިޔުމީ ޞަދަޤާތެކެވެ.އަދި لاإله إلاّالله ކިޔުމީ ޞަދަޤާތެކެވެ. الله أكبر ކިޔުމީ ޞަދަޤާތެކެވެ. އަދި ހެޔޮކަންތައް އަމުރުކުރުމީ ޞަދަޤާތެކެވެ. އަދި މުންކަރާތްތައް ނަހީކުރުމަކީ ޞަދަޤާތެކެވެ. އެކަންކަމުގެ ބަދަލުގައި ދެ ރަކުޢަތްއެއް ކުރުމުން ފުދޭ، ދެ ރަކުޢަތްއް ވެއެވެ. އެއީ ޟުހާވަގުތުގައި ކުރާ ދެ ރަކްޢަތެވެ.(ދީނުގެމަގު،19ސެޕްޓމްބަރ 2003) އަދިވެސް ޙަދީޘް ކުރައްވާފައިވެއެވެ.\nتَبَسُّمُكَ فى وجُهِ أَخِيْكَ صَدَقةٌ وَأَمْرُكَ باِلْمَعْرُوفِ صَدَقةٌ وَإِمَا طَتُكَ لأَذَى وَالشَّوكَ وَالعَظْمَ عِنِ الطَّريقِ للكَ صَدَقةٌ وَإِفْراغُكَ مِنْ دَلْوِكَ فى دَلْوِ أَخِيْكَ لَك صَدَقةٌ وَبَصَرُكَ لِلرَّجُلِ الرَّدِى ءِالبَصَرِلَكَ صَدَقةٌ (البخارى) މާނައީ : ތިބާގެ އަޚާގެ ކުރިމަތީ ހިނިތުންވެލާ ހިނތުންވުމަކީ ޞަދަޤާތެކެވެ. ތިބާ ހެޔޮކަންތަކަށް އަމުރުކޮށް ނުބައިކަންތައް މަނާ ކުރާކުރުމަކީ ޞަދަޤާތެކެވެ. މަގުމަތިން އުދަގުލާއި ކަށި އެއްފަރާތަކަށްލާ ލުމަކީ އިބައަށް ލިބިގެންވާ ޞަދަޤާތެކެވެ.އިބަގެ އަޚާގެ ދާންޏަށް ފެންފުރާދޭ ދިނުމަކީ ޞަދަޤާތެކެވެ. ލޯކޮށިމީހަކަށް އިބަގެ ލޮލުން އެހީވެދޭ އެހީދިނުމަކީ ޞަދަޤާތެކެވެ. ( އިސްލާމީ އަހްލާޤް 1،)\nވީމާ ކޮންމެ ހެޔޮކަމަކީ ޞަދަޤާތެކެވެ. މުއްސަންޖަކު އޭނާގެ މުދަލުން ދީލަތިކަމާއެކު ކުރާ ހޭދައަށް ޘަވާބާއި ދަރުމަ ލިބޭފަދައިން ފަޤީރު ނިކަމެއްޗަކު އެނިޔަތުގައި ކުރާ ހެޔޮޢަމަލަށް ދަރުމަ ދެއްވައެވެ. އޭނާ ދުލުން ކިޔާ ޒިކުރު ތަކާއި އަދި ހެޔޮކަންތަކަށް އަމުރު ކުރާ ކުރުމާއި އަދި މުންކަރާތްތައް މަނާކުރާކުރުމާއި އެހެންމީހުންނަށް އެހީތެރިވެދޭ އެހީތެރިވެދިނުން ވެސް ހިމެނެނީ ޞަދަޤާތުގެ ތެރޭގައެވެ. އަދި ﷲއަށާއި އެއިލާހުގެ ރަސޫލާއަށް ފުރިހަމައަށް އީމާންވާ ކޮންމެ މުސްލިމަކު މިމަތިވެރި އަޅުކަމަށް ރައްކާތެރިވުމަކީ ކޮންމެހެން ކުރަންޖެހޭކަމެކެވެ. ޞަދަޤާތުން ލިބޭ ފައިދާ ޞަދަޤާތަކީ ޞަދަޤާތްކުރާމީހާއަށް ދުނިޔެއާއި އާޚިރަތުގައި ގިނަ ގުނަ ފައިދާތަކެއް ލިއްބައިދޭކަމެކެވެ. ﷲ ސުބުހާނަހޫ ވަތަޢާލާ ވަނީ ޞަދަޤާތްދޭ މީހާގެ މުދަލުގައި ބަރަކާތްލައްވައި އަދިއެމީހާއަށް އިތުރު ތަނަވަސްކަން ދެއްވައި ޤިޔާމަތްދުވަހު ބޮޑުވެގެންވާ ޘަވާބާއި ދަރުމަ ދެއްވުމަށް ވަޢުދުވޮޑިގެންފައެވެ. އެހެންކަމުން މިތަނުގައި އެފަދަ ބައެއް ފައިދާތައް ހުށަހަޅާލާނަމެވެ. ޞަދަޤާތަށް ދެވޭއެއްޗެއްގެ ޘަވާބު އެތަށް ގުނައަކަށް އިތުރުކޮށްދެއްވާ އުމަރު ބުން ޚައްޠާބުގެ ހަލީފާކަމުގެ ދުވަސްވަރެވެ. މީސްތަކުންނަށް ނުލާހިކުބޮޑު ތަދުމަޑުދުވަސްވަރެއްއައެވެ. އެދުވަސްވަރުގައި ޝާމްކަރައިން ޢުޘްމާން ބިން ޢައްފާންގެ ޤާފިލާއެއް 1000 ޖަމަލުގެ ސާމާނު ހިފައިގެން އައެވެ. ކެއުމާއި އަންނައުނާއި އެނޫންވެސް ސާމާނެވެ. ވިޔަފާރިވެރިން ޢުޘްމާނުގެފާނު އަރިހުން ބޮޑުއަގުގައި އެމުދާގަންނަން ދިޔައެވެ. އަދި ފައިދާގެ %5 އެކަލޭގެފާނަށް ދޭންވެސްބުންޏެވެ. ޖަވާބުގައި އެކަލެގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. ތިމަންކަލޭގެފާނަށް 700 ދީނާރަށްވުރެ ގިނައިންދީފާނެކަމުގައި މީހަކު ބުނާނަމަ ކަލޭމެން ބުނާނީ ކީކޭހެއްޔެވެ؟އެމީހުންދެންނެވިއެވެ. ތިމަންމެން ބޭކަލުންނަކީ މަދީނާގެ ވިޔަފާރިވެރިންނެވެ. ކަލޭގެފާނު އަތުން ތިހާ އަނގުބޮޑުކޮށް ގަންނަން އުޅެނީ ކާކުހެއްޔެވެ.؟ އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. ﷲ މަގުގައި މުދާ ހޭދަކުރާމީހާ ހިތްވަރުދެއްވުމަށްޓަކައި ކީރިތި ޤުރުއާނުގައި މިސާލު ޖައްސަވާފައި ﷲ ވަޙީކުރައްވަނީ\nمَثَلُ الَّذِينَ يُنْفِقُونَ أَمْوَالَهُمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ كَمَثَلِ حَبَّةٍ أَنْبَتَتْ سَبْعَ سَنَابِلَ فِي كُلِّ سُنْبُلَةٍ مِئَةُ حَبَّةٍ وَاللَّهُ يُضَاعِفُ لِمَنْ يَشَاءُ وَاللَّهُ وَاسِعٌ عَلِيمٌ  (البقرة : 261) މާނައީ: "އެބައިމީހުންގެ މުދަލުން ﷲގެ މަގުގައި ހޭދަކުރާ މީހުންގެ މިސާލަކީ ، ކޮންމެ ކުރާގަޑެއްގައި ސަތޭކަ އޮށްޓަރު ޝާމިލުވެގެންވާ ހަތްކުރާގަނޑު އުފައްދާ އޮއްޓަރެއްގެ މިސާލެވެ.އަދި މާތްﷲ އެކަލާނގެ އިރާދަކުރައްވައިފި އަޅަކަށް އިތުރު ކޮށްދެއްވައެވެ. އަދިﷲ އީ ތަނަވަސްވެވޮޑިގެންވާ މޮޅަށްދެނެވޮޑިގެންވާ އިލާހެއެވެ."\nދެން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. އޭ ވިޔަފާރިވެރިންނޭވެ! ކަލޭމެންގެ ތެރޭގައި މިއަށްވުރެ އިތުރަށް ދޭނެމީހަކު އެބައުޅޭހެއްޔެވެ؟ ތިމަންކަލޭގެފާނު ކަލޭމެން ހެކިކޮށް ވިދާޅުވަމެވެ. މިހުރިހާ މުދަލެއް މަދީނާގެ ފަޤީރުންނަށް ޞަދަޤާތެއްގެ ގޮތުގައި ދޫކުރައްވައިފީމެވެ. އެކަލޭގެފާނު ބޭނުންވެވަޑައިގަތީ އެމުދަލުގެ ފައިދާ އެތަށްގުނައަކަށް އިތުރުވެވުމަށެވެ. އަދި ﷲއާއި ބައްދަލުވަންދެން އެއިލާހުގެ ޙަޟްރަތުގައި ސަލާމަތްތެރިކަމާއެކު ރައްކާކުރުމަށެވެ. އާދެ އުޘްމާނުގެފާނު އެދެއްކެވި ނަމޫނާއަކީ ޤިޔާމަތާ ހަމަޔަށް މީހުން އެކަލޭގެފާނުގެ ދީލަތިކަމުގެ ވާހަކަ ދައްކާނެ ނަމޫނާއެކެވެ. އެކަލޭގެފާނު އެމުދާ ޞަދަޤާތްކުރުމުން ލިބުނު ބޮޑުފައިދާއަކީ އާޚިރަތްދުވަހު އެކަނި ލިބޭނެ ފައިދާއެއް ނޫނެވެ. ދުނިޔެމަތީންވެސް އެކަލޭގެފާނުގެ މުދަލުގައި ބަރަކާތްލައްވައި ތަނަވަސްކަން ވަނީ އިތުރުވެފައެވެ. (ދީނީތަޤުރީރް 5، 19 ޖޫން 1991)\nމީގެ އިތުރުން ހެޔޮޢަމަލު ކުރާމީހުންގެ ހެޔޮޢަމަލުތައް ހަތްސަތޭކަގުނައަށް އިތުރު ކުރައްވާކަން ކީރިތި ރަސޫލާ ޞައްލަﷲޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ސުންނަތުން ވެސް ސާބިތުވެއެވެ. އިމާމް މުސްލިމް ރިވާކުރައްވާފައިވެއެވެ. އެއްދުވަހަކު މީހަކު ރަސޫލުﷲޞައްލަﷲޢަލައިހިވަސައްލަމަގެ އަރިހަށް ޖަމަލެއް އޭގެ ލަގަނާއެކު ގެނައެވެ. އަދި ދެންނެވިއެވެ.\n"އޭ ﷲގެ ރަސޫލާއެވެ1 މިއީ ﷲއަށްޓަކައެވެ." ﷲގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘް ކުރެއްވިއެވެ."ތިބާއަށް ޤިޔާމަތްދުވަހު 700 ޖަމަލު ޘަވާބުގެ ގޮތުގައި ލިބޭނެއެވެ." (މުސްލިމް)\nޞަދަޤާތް ދިނުމަކީ ފާފަތައް ފޮހެވި ޢަޒާބުން ސަލާމަތްވާކަމެއް ﷲ ވަޙީ ކުރައްވަނީ:\nخُذْ مِنْ أَمْوَالِهِمْ صَدَقَةً تُطَهِّرُهُمْ وَتُزَكِّيهِمْ بِهَا وَصَلِّ عَلَيْهِمْ إِنَّ صَلَاتَكَ سَكَنٌ لَهُمْ وَاللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ (التوبة : 103)   މާނައީ : އޭގެ ސަބަބުން އެބައިމީހުންގެ ފާފަތަކުން އެބައިމީހުން ސާފްވެ ޠާހިރުވާނޭ، އަދި އެބައިމީހުންނަށް ހެއުކަންތައް އިތުރުވާނޭ ޞަދަޤާތެއް އެބައިމީހުންގެ މުދަލުގެ ތެރެއިން ކަލޭގެފާނު ހިއްޕަވާށެވެ.އަދި އެބައިމީހުންނަށްޓަކައި، ކަލޭގޭފާނު ހެޔޮ ދުޢާފުޅުކުރައްވާށެއެވެ. ހަމަކަށަވަރުން ކަލޭގެފާނުންގެ ހެޔޮދުޢާފުޅަކީ އެބައިމީހުންނަށް ރަޙްމަތަކެވެ.މާތްﷲއީ އައްސަވާވޮޑިގެންވާ، ދެނެވޮޑިގެންވާރަސްކަލާނގެއެވެ.\nމިއާޔަތުގައި ﷲސުބުޙާނަހޫ ވަތަޢާލާ އެއިލާހުގެ ނަބިއްޔާއަށް އަމުރު ކުރައްވަނީ މުސްލިމުންގެ ފައިސާއިން އެބައިމީހުން ފާފަތަކުން ޠާހިރު ކުރުމަށްޓަކައި ޞަދަޤާތް ނެންގެވުމަށެވެ. "وَصَلِّ عَلَيْهِمْ" އަދި އެބައިމީހުންގެ ފާފަ ފުއްސަވައި ދެއްވާތޯ ދުޢާކޮށް ދެއްވުމަށެވެ. އަދިވެސް ވަޙީ ކުރައްވަނީ: إِنْ تُبْدُوا الصَّدَقَاتِ فَنِعِمَّا هِيَ وَإِنْ تُخْفُوهَا وَتُؤْتُوهَا الْفُقَرَاءَ فَهُوَ خَيْرٌ لَكُمْ وَيُكَفِّرُ عَنْكُمْ مِنْ سَيِّئَاتِكُمْ وَاللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِيرٌ (سورةالبقرة 271 ) މަނައީ: ކަލޭމެން ޞަދަޤާތްދީ އުޅެނީ ފައުޅުގައި ކަމުގައިވިއަސްއެންމެ ރަންގަޅެވެ. އަދ، އެކަން ސިއްރުކޮށް އެކަމަށް އެކަށީގެންވާ ފަޤީރުންނަށް ދެނީނަމަ އެގޮތް ކަލޭމެންނަށްޓަކައި މާ މޮޅެވެ. އަދި ދަންނައެ! ޞަދަޤާތްދީ އުޅުމަކީ ކަލޭމެންކޮށްފައިވާ އެތައް އެތައް ފާފައެއް ފޮހެވިގެންދާކަމަކެވެ. އަދި ދަނެއު! ކަލޭމެންކޮށް އުޅޭހައިކަމެއް މާތްﷲ އެގިވޮޑިގަންނަވަތެއެވެ. ﷲ ސުބުޙާނަހޫވަތަޢާލާވަނީ ފަޤީރުންނަށާއި ނިކަމެތިންނަށް ޞަދަޤާތްކުރާމީހާގެ ފާފަތައް ފުއްސަވާދެއްވާނެކަމަށް ވަޢުދުވެ ވޮޑިގެންފައެވެ. ޞަދަޤާތަކީ އެ އިލާހް ލޯބޮވޮޑިގެންވާ ޝަރަފްވެރި ޢަމަލެއްކަމަށް އިޝާރަތް ކުރައްވައި ސިފަކުރައްވާފައިވަނީ "ރިވެތިވެގެންވާ ދަރަނި" ގޮތުގައެވެ. "ރިވެތިވެގެންވާ ދަރަންޏޭ ކިޔަނީ އެދަރަންޏަކުން ތިމާއަށް ފައިދާއެއްވުމުގެ އެދުމެއްނެތި، އަދި ގެއްލުންވިޔަސް ވަރިހަމަގޮތުގައި، ހަމައެކަނި ﷲއަށްޓަކައި ދޭ ދަރަންޏެވެ"( ޤުރުއާނުގެ ދިވެހި ތަރުޖަމާ ) މިަކަމަށް އިޝާރާތް ކުރައްވާ ﷲ ވަޙީކުރައްވަނީ:\n   •           (التغابن: 18)  މަނައީ: މާތްﷲ ހަޟުރަތަށް (ދޭ ދަރަންޏަށް ފަދައިން) ހެޔޮކަންމަތީ ތިޔަބައި މީހުން ޞަދަޤާތްކޮށްފިނަމަ އެދަރަނި ނުވަތަ އޭގެ ޘަވާބު ތިޔަބައިމީހުންނަށް އެކަލާނގެ އެތައްބައެއް ގިނަ ކުރައްވާނެތެއެވެ. އަދި ތިޔަބައިމީހުންނަށް ފާފަފުއްސަވާނެތެވެ. އަދި މާތްﷲއީ ކިޔަމަންތެރި އަޅުންނަށް ސަވާބުދެއްވާ ޙިލްމުވަންތަ ކަލާނގެއެވެ.\nއަދިއްޔު ބިން ހާތިމް ރަޟިޔަﷲ ޢަންހު ގެ ކިބއިން ރިވާވެގެންވެެއެވެ. ރަސޫލުﷲޞައްލަﷲޢަލައިހިވަސައްލަމަ ހަދީޘް ކުރެއްވިއެވެ.\nإتقوا النَارَ وَلَو بِشِق تَمرَةٍ  )متفق عليه(  މާނައީ: ކަދުރު ފަޅިއެއް ދީގެންނަމަވެސް ނަރަކައިން ތިޔަބައިމީހުން ސަލާމަތްވާށެއެވެ.\nއަދިވެސް އެކަލޭގެފާނު ހަދީޘްފުޅުކުރައްވަނީ: الصَّدقةُ تُطْفِئُ الخطيئةَ كما يطفئ الماءلنّار2 މާނައީ : ޞަދަޤާތަކީ ކުށްފާފަތައް ނިއްވާ އެއްޗަކެވެ. ފެން އަލިފާން ނިއްވާގޮތަށެވެ. (أبويعلى) (މިހަދީޘް ނަގާފައިވަނީ "މާތްﷲގެ ދަރުބާރު" މިފޮތުން) ސަދަޤާތަކީ ކައްވަޅުގެ ޢަޒާބުން ސަލާމަތްކަން ލިބޭ މަގެކެވެ. އައްޠަބަރާނީ ރިވާކުރެއްވި ހަދީޘްފުޅެއްގައިވެއެވެ. إنَّ الصَّدقَةَ لَتُطْفِئُ عَنْ أَهُلِهَا حَرَّ الْقُبُورِ މާނައީ ޞަދަޤާތަކީ އޭގެ އަހްލުވެރިންގެ ކިބައިން ކަށްވަޅުގެ ހޫނުކަން ނައްތައިލާއެއްޗެކެވެ. (މާތްﷲ ގެ ދަރުބާރުން)\nޞަދަޤާތްކުރުމަކީ ހުރިހާބައްޔަކަށް ހުރި ފަރުވާއެއް رسول الله صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘް ކުރެއްވިއެވެ. [ داووا مرضاكم باالصدقة ] މާނައީ: " ތިޔަބައިމީހުންގެ ބަލިމީހުންނަށް ޞަދަޤާތުން ފަރުވާކުރާށެވެ" މިކަމަށް ބާރުދޭނެ ޙަޤީޤީ ޙާދިޘާތައް އެބަހުއްޓެވެ. އެއްދުވަހަކު ޢަބްދު ﷲ ބުނު އަލްމުބާރަކު ގެ އަރިހަށް މީހަކު އައިސް ޝަކުވާ ދަންނަވަނީ، ތަފާތު ޑޮކްޓަރުން ލައްވައި ތަފާތު ފަރުވާކުރުމުން ވެސް އެމީހާގެ ދެކަކުލަށް ދިމާވެފައިވާ ބަލި ފަސޭހައެއް ނުވި ވާހަކައެވެ. އެހިނދު ޢަބްދު ﷲ ބުނު އަލްމުބާރަކު އެމީހާއަށް ބުންޏެވެ! ފެނަށް ބޭނުން ޖެހިފައިވާމީހުން ފެންބޯނެ ވަޅެއް ހަދައިދޭށެވެ. ދެން ފަހެ އޭނާ އެކަން ކޮށްފިއެވެ. އަދިއޭނާގެ ބަލި ހުރިހާ ކަމަކަށްމެ ކުޅަދުންވަންތަ މާތް ﷲ ގެ ރަޙްމަތްފުޅުން ރަނގަޅުވެއްޖެއެވެ.(ނޫރުލް އިސްލާމް.ނެޓް) ] ޞަދަޤާތުގެ ޘަވާބު މަރުވުމަށްފަހު ވެސް މެދުނުކެނޑި ލިބުން "މެދުކެޑުމެއްނެތި ހިނގަހިނގާ ހުންނަ ޞަދަޤާތަކީ ވަޤްފެކެވެ."( އިސްލާމީ ތަރުބިއްޔަތު ގުރޭޑް11). ބައެއްކަހަލަ ޞަދަޤާތުގެ ސަބަބުން މީހާ މަރުވުމަށްފަހު ވެސް އެއިގެ ޘަވާބާއި ދަރުމަ އެ މީހަކަށް ލިބިލިބި ހުރެއެވެ. މިސާލަކަށް މިސްކިތް، ވަޅު، މަދުރަސާ، ޢިލްމީ ފޮތްތަކަކީ މީހާ މަރުވުމަށްފަހުވެސް އެއިގެ ފައިދާ އެހެންމީހުންނަށް ލިބި ލިބި ހުންނަތަކެއްޗެވެ. މިފަދަ ތަކެތީގެ ފައިދާ އެހެންމީހުންނަށް ކުރާހައި ދުވަހަކު އޭނާ ދުނިޔޭގައި ނެތް ކަމުގައި ވިޔަސް ޘަވާބާއި ދަރުމަ ލިބި ލިބި ހުންނާނެއެވެ. ދެމިހުންނަނިވި ޞަދަޤާތްކުރުމަށްޓަކާ ޞަހާބީންވަނީ އެބޭކަލުންނަށް ކުޅަދާނަކަން ލިބިގެންވާ އެންމެމަތީ ދަރަޖައަކަށް މަސައްކަތް ކުރައްވާފައެވެ. މަރުވުމަށްފަހު ހުރިހާ ޢަމަލެއް ބަންދުވެފައިވާ ވަގުތު ޘަވާބުލިބިގަތުމުގެ އުއްމީދުގައެވެ. މިކަމަށް އިޝާރާތް ކުރައްވަމުން ކީރިތި ރަސޫލާ ޞައްލަﷲޢަލައިހިވަސައްލަމަ ހަދީޘް ކުރައްވާފައިވަނީ:\nإذَمات الإنسانُ انقطعَ عنه عمله إلّا من ثلاثة : إلامن صدقةٍ جاريهٍ اوعلم ينتفع به أوولد صلحٍ يدعولهُ (مسلم) މާނައީ: "އިންސާނާ މަރުވެއްޖެއްޔާ ތިންކަމަކުން މެނުވީ އޭނާގެ ޢަމަލުތައް އޭނާގެ ކިބައިން ކެޑިގެން ހިނގައިދެއެވެ. އެއީ ހިނގަހިނގާ ހުންނަ ޞަދަޤާތަކާއި، އެއިން މަންފާކުރާނެ ޢިލްމަކާއި އަދި އޭނާއަށްޓަކައި ހެޔޮދުޢާކުރާނެ ރަންގަޅު ޞާލިޙް ދަރިއަކެވެ."\nޞަދަޤާތް ކުރާމީހުންނަކަށް ޤިޔާމަތް ދުވަހު ބިރެއް ހިތާމައެއް ނުވޭ ﷲ ވަހީކުރައްވަނީ:\nالَّذِينَ يُنْفِقُونَ أَمْوَالَهُمْ بِاللَّيْلِ وَالنَّهَارِ سِرًّا وَعَلَانِيَةً فَلَهُمْ أَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ (البقرة : 274) މާނައީ: އެމީހުންގެ މުދައު ،ރެއާއި ދުވާލު، ސިއްރާފާޅުގައި ހޭދަކޮށްއުޅޭމީހުން-(ދަންނައެ) ފަހެ އެމީހުންނަށް އެމީހުންގެ ވެރި އިލާހުގެ ހަޟުރަތުން ފުރިހަމަ އުޖޫރަލިބޭ ހުއްޓެވެ. އަދި އެމީހުންގެ މައްޗަށް އެއްވެސް ބިރެއް ނެތެވެ. އެމީހުން ހިތާމަވެސް ނުމެނުކުރާނުމެވެ.\nﷲގެ ވަޖްހުފުޅު އެދިގެން ޞަދަޤާތް ކުރާމީހުން އެ ދުވަހުން ހިތާމަ ކުރާކަށް ނުޖެހޭނެއެވެ. އަދި ކިއެއްތަ؟ އެމީހުންގެ ފާފަތަށް ފޮހެވި އެމީހުންގެ ދަރަޖަ އުފުލިގެންދާނެއެވެ. ރަސޫލުﷲޞައްލަﷲޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ސަޢްދު ބިން ވައްޤާސަށް ވިދާޅުވިއެވެ. "ތިބާ ﷲގެ ވަޖްހުފުޅު އެދިގެން ޞަދަޤާތެއްކޮށްފިނަމަ ތިބާގެ ދަރަޖަ އުފުލިގެންނުދާނެ ޞަދަޤާތެއް ނުވެއެވެ. އެއިގެ ތެރޭގައި ތިބާގެ އަނބިމީހާގެ އަނގައިގެ ތެރެއަށްލާ ކާއެތިކޮޅުވެސް ހިމެނެއެވެ." (މުސްލިމް) ޞަދަޤާތުގެފައިދާ އެންމެފުރިހަމައަށް ލިބޭނެ މަގުތައް ސިއްރުން ޞަދަޤާތްކުރުން ތިމާއަށް ވީވަރަކުން ތިމާ ކުރާޞަދަޤާތް ސިއްރުކުރަންވާނެއެވެ. އެހެނީ އިހްލާސްތެރިކަމާ ކައިރިކޮށްދޭ ކަމަކަށް މިކަންވާނެތީއެވެ. ސިއްރުން ދެވޭ ޞަދަޤާތް މިހުން ބަލައިގަންނާނީ އިހްތިރާމައެކުގައެވެ. ﷲ ސުބުހާނަޙޫ ވަތަޢާލާ ވަޙީކުރައްވަނީ :     •       .....  (البقرة : 274) މާނައީ: އެމީހުންގެ މުދައު ،ރެއާއި ދުވާލު، ސިއްރާފާޅުގައި ހޭދަކޮށްއުޅޭމީހުން-(ދަންނައެ) ފަހެ އެމީހުންނަށް އެމީހުންގެ ވެރި އިލާހުގެ ހަޟުރަތުން ފުރިހަމަ އުޖޫރަލިބޭ ހުއްޓެވެ. ޤިޔާމަތްދުވަހުގައި ޢަރްޝީގެ ހިޔާވަހިކަން ނޫންއެހެންއެއްވެސް ހިޔާވަހިކަމެއްނުވާ ދުވަހު އެހިޔާވަހިކަން ލިބެނިވި ހަތް މީހުންގެތެރޭގައި ސިއްރުން ޞަދަޤާތް ކުރާމީހާ ހިމެނެވެ. ރަސޫލާ ހަދީޘްފުޅުކުރައްވަނީ وَرَجْلٌ تَصَدَّقَ بِصَدَقَةٍ فَاَخْفَاهَا لاَتَعْلم شِمَالهُ مَاتُنْفِقُ يَمِيْنُهُ މާނައީ :އަދި ޞަދަޤާތެއްކޮށް އޭނާގެ ކަނާއަތުން ޞަދަޤާތްކުރިއެއްޗެއް ވައަތަށްވެސް ނޭގޭހާވަރަށް އެކަން ސިއްރުކޮށްފިމީހާއެވެ. ވީމާ ޞަދަޤާތް ސިއްރުން ކުރުމަކީ ޚާއްޞަ ދަރުމަތަކެއް ލިބިގެންދާ ކަމެކެވެ.\nޞަދަޤާތް ބާތިލްވާފަދަ ޢަމަލެއް ނުކުރުން މީހަކަށް ޞަދަޤާތް ދިނުމަށްފަހު އެވާހަކަ އޭނާ އާދިމާލަށް ދެއްކުމަކީ ކަލަގޮވުމެވެ. މިއީ ސަދަޤާތް ބާޠިލް ކޮށްލާނެ ކަމެކެވެ. ﷲ ވަޙީކުރައްވާފައިވަނީ: يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آَمَنُوا لَا تُبْطِلُوا صَدَقَاتِكُمْ بِالْمَنِّ وَالْأَذَى كَالَّذِي يُنْفِقُ مَالَهُ رِئَاءَ النَّاسِ وَلَا يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآَخِرِ فَمَثَلُهُ كَمَثَلِ صَفْوَانٍ عَلَيْهِ تُرَابٌ فَأَصَابَهُ وَابِلٌ فَتَرَكَهُ صَلْدًا لَا يَقْدِرُونَ عَلَى شَيْءٍ مِمَّا كَسَبُوا وَاللَّهُ لَا يَهْدِي الْقَوْمَ الْكَافِرِينَ (سورةالبقرة :264 ) މާނައީ: "އޭ އީމާންވެއްޖެ މީސްތަކުންނޭ! އެއްޗެތި ކިޔުމާއި، އިހާނެތިކޮން ހިތުމުގެ ސަބަބުން ތިޔަބއިމީހުން ދޭ ޞަދަޤާތް ބާޠިލް ނުކުރާހުށިކަމެވެ.އެފަދަ މީހާއީ މީސްތަކުންނަށް ދައްކަން އޭނާގެ މުދާ ހޭދަކުރާ މީހާފަދަ މީހެކެވެ. އެނާ އެކަން ކުރަނީ ﷲ އަށާއި އާޚިރަތްދުވަހަށް އީމާންވެސް ނުވެ ހުރެއެވެ. އެފަދަ މީހާގެ މިސާލަކީ އެމައްޗަށް ހިމުން ވެލި އެޅިފައިވާ އޮމާން ހިލަގަނޑެއްގެ މިސާލެވެ. ދެން ފަހެ އެ ހިލަގަނޑުގެ މައްޗަށް ބޯވާރޭ ގަޑެއް ވެހުމުން އެ މަތީގައި ހުރިވެލިތައް ދޮވޮވިގެން ގޮސް ހުސް ހިލަގަނޑަކަށް ވެދެއެވެ.އެފަދަ މީހުންމަސައްކަތްކޮށްގެން ހޯދާފައިވާ އެއްޗެތީގެ މައްޗަށް އެމީހުންގެ އެއްވެސް ބާރެއް ނުފޯރާ ހުއްޓެއެވެ. ކާފިރުވެއްޖެ ޤައުމެއްގެ ބަޔަކަށް ﷲ ތެދުމަގެއް ނުދައްކަވާނެއެވެ." މީސްތަކުންނަށް ދެއްކުމަށްޓަކާ ޞަދަގާތް ކުރާ މީހާއާ ބެހޭ ގޮތުން ކީރިތި ގުރުއާނުގައި ﷲ ވަޙީކުރައްވަނީ: وَالَّذِينَ يُنْفِقُونَ أَمْوَالَهُمْ رِئَاءَ النَّاسِ وَلَا يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَلَا بِالْيَوْمِ الْآَخِرِ وَمَنْ يَكُنِ الشَّيْطَانُ لَهُ قَرِينًا فَسَاءَ قَرِينًا النساء : 38) މާނައީ : "އަދި އެބައިމީހުންނީ މީސްތަކުންނަށް ދެއްކުމަށްޓަކައި އެބައި މީހުންގެ މުދާތައް ހޭދަކޮށް އުޅޭމީހުންނެވެ. އަދި މާތްﷲ އަށާއި އާޚިރަތްދުވަހަށް އީމާންނުވާ މީހުންނެވެ. އަދި ޝައިތާނާ އެމީހަކަށް އެކުވެރިއަކުކަމުގައި ވެއްޖެމީހާ ދަންނައެވެ. ފަހެ އެއީ ނުބައިވެގެން ވާ އެކުވެރިއކެވެ." އެމީހަކު އެންމެ ލޯބިވާ ތަކެތީން ޞަދަޤާތް ކުރުން ޞަދަޤާތް ކުރަންވާނީ އަތުގައިވާ އެންމެ ރަނގަޅުތަކެތީންނެވެ. އަދި އެމީހަކު އެންމެ ލޯބިވާ އެއްޗަކުންނެވެ. އެއީ ކޮންމެ އެއްޗެއް ކަމުގައި ވިޔަސްމެއެވެ. މުދަލުންކަމުގައި ވިޔަސް ފައިސާކަމުގައިވިޔަސް ކާބޯތަކެތީންކަމުގައިވިޔަސް އަދި ފޭރާންކަމުގައިވިޔަސްމެއެވެ. ކޮންމެ އެއްޗަކުން ހޭދަކުރިކަމުގައި ވިޔަސް އެއްޗެއް ހެޔޮގޮތުއި ހޭދަކޮށްފުމަށް ދާދެން އޭގެ ފުރިހަމަ ޖަޒާ ނުލިބޭނެއެވެ. ﷲ ވަޙީކުރައްވާފައިވަނީ:\nلَنْ تَنَالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ وَمَا تُنْفِقُوا مِنْ شَيْءٍ فَإِنَّ اللَّهَ بِهِ عَلِيمٌ (سورةالعمران :92)  މާނައީ ؛ "ތިޔަބައި މީހުންގެ މުދަލުގެ ތެރެއިން އެ އެއްޗަކަށް ތިޔބައި މީހުން ލޯބިކުރާ އެއްޗެއް ހެޔޮގޮތުގައި ހޭދަކޮށްފުމަށްދާންދެން ، ތިޔަބައި މީހުންނަށް ހެޔޮކަމުގެ ފުރިހަމަ ޖަޒާ ނުލިބޭނެއެވެ. އަދި ތިޔަބައި މީހުން ހެޔޮގޮތުގައި ހޭދަކުރާ އެއްޗެއް މާތްﷲ ދެނެވޮޑިގެންވެއެވެ."\nޙަލާލު ރަނގަޅު އަދި ތިމާއަށްވެސް އެކަމުދާ މޮޅުތަކެތިން ޞަދަޤާތް ކުރުމަށް ބާރުއަޅުއްވައި އެހެންއާޔަތެއްގައި ﷲވަޙީ ކުރައްވަނީ:\nيَا أَيُّهَا الَّذِينَ آَمَنُوا أَنْفِقُوا مِنْ طَيِّبَاتِ مَا كَسَبْتُمْ وَمِمَّا أَخْرَجْنَا لَكُمْ مِنَ الْأَرْضِ وَلَا تَيَمَّمُوا الْخَبِيثَ مِنْهُ تُنْفِقُونَ وَلَسْتُمْ بِآَخِذِيهِ إِلَّا أَنْ تُغْمِضُوا فِيهِ وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ غَنِيٌّ حَمِيدٌ (سورةالبقرة 267 ) މާނައީ: "އޭ އީމާންވެއްޖެ މީސްތަކުންނޭވެ! ކަލޭމެން މަސައްކަތްކޮށްގެން ހޯދާ ހަލާލް ތަކެތީންނާއި، އަހަރުމެން ކަލޭމެންނަށްޓަކައި ބިންގަޑުން އުފައްދާފައިވާ ކާބޯތަކެތީގެ ތެރެއިންވެސް ކަމުދަނިވި ރަނގަޅުތަކެތި ހޭދަކަޮށް އުޅޭށެވެ. އަދި ކަމުނުދަނިވި ދެރެތަކެތި ހޭދަކުރުމަށް ނުއެދޭށެވެ! އެފަދަ ތަކެެތި ޚުދު ކަލޭމެންވެސް ނުރުހުން ފައުޅުކުޅައުމުގެ ގޮތުގައި ލޯމަރައި ތަގުޑިކޮށްގެން ތިބެ މެނުވީ ޤަބޫލެއް ނުކުރާނޫއެވެ. އަދިދަނެއު ﷲއަކީ އެކަލާނގެ އަމިއްލަ ޒާތުފުޅާއިގެން ،ފުދިވޮޑިގެންވާ، އެންމެހައި ހަމްދު ތަޢުރީފް ލިބިވޮޑިގެންވާ އިލާހެއެވެ."\nމުދާހޭދަކުރުމުގައި އިސްކަންދޭންޖެހޭ ފަރާތްތަކަށް އިސްކަންދިނުން ހޭދަކުރާއެއްޗެއްގެ ފައިދާ އެންމެ ފުރިހަމައަށް ލިބިގަތުމަށްޓަކައި ދީނުގައި އިސްކަންދިނުމަށް އަމުރު ކުރައްވާފައިވާ ފަރާތްތަކަށް އިސްކަން ދިނުމަކީ ވަރަށް މުހިންމު ކަމެކެވެ. މިގޮތުން އިސްކަން ދިނުމަށް އަންގަވާފައިވާ އެއްފަރާތަކީ ގާތްތިމާގެ މީހުންނެވެ. ﷲގެ ނަބިއްޔާގެ ހަރިހުން ޘަވްބާން ރަޟިޔަﷲޢަންހު ރިވާކުރައްވާފައިވާ ހަދީޘެއްގައިވަނީ " أ فضل دينار ينفقه الرجل دينار ينفقه على عياله و دينار ينفقه الرجل على دابته في سبيل الله و دينار ينفقه على أصحابه في سبيل الله3މާނައީ: އިންސާނާ ހޭދަކުރާ އެންމެ ހެޔޮ ދީނާރަކީ (މުދަލަކީ) އޭނާ އޭނާގެ ބެލުމުގެދަށުގައިވާ އާއިލާގެ މީހުންގެ މައްޗަށް ހޭދަކުރާ ދީނާރެކެވެ. އަދި ﷲ މަގުގައި ޖިހާދުކުރުމަށް ދަތުރުކުރާ ސަވާރީއަށް އޭނާ ކުރާ ހޭދައެވެ.އަދި ﷲ މަގުގައި (ޖިހާދުކުރާ) އޭނާގެ ރަޙްމަތްތެރިންގެ މައްޗަށް އޭނާ ކުރާ ހޭދައެވެ." އަދިވެސް ކައުއިތުރު ނަބިއްޔާ ހަދީޘްފުޅުކުރައްވަނީ:\nإنّ المسلم إذا أنفق على أهله نفقه كانت صد قة4މާނައީ : ހަމަކަށަވަރުން މުސްލިމަކު އޭނަގެ އަނބިދަރިންނަށް ހޭދަކުރާ ހޭދަކުރުމަކީ އޭނާއަށް ލިބިގެންވާ ޞަދަޤާތެކެވެ.\nއެހެންކަމުން ހޭދަކުރާއިރު އަބަދުވެސް އިސްކަންދޭންވާނީ ގާތްތިމާގެ މީހުންނަށެވެ. އެހެނީ ، އެފަދަ ހޭދައަކީ ޞަދަޤާތައަކަށް ވުމުގެ އިތުރުން ތިމާގެ ކަމުގެ ގުޅުން ދެމެހެއްޓުމަށް އެޅޭ ބާރަކަށްވެސް ވާތީއެވެ. ކީރިތި ރަސޫލާ ހަދީޘްފުުޅުކުރައްވަނީ الصَّدقةعلى المسكين صدقة وعلى القريب صدقتا صدقة وصىلة (البخارى) މާނައި: މިސްކީނަކަށްދެވޭ ޞަދަޤާތަކީ ޞަދަޤާތެކެވެ. އެކަމަކު ތިމާގެ މީހާއަށް ދެވޭ ޞަދަޤާތަކީ ދެޞަދަޤާތެކެވެ. އެއީ ޞަދަޤާތަކާއި ތިމާގެ ކަން ވާޞިލްކުރުމެވެ. ހޭދަކުރުމުގައި ﷲގެ ދީންމަތިވެރި ކުރުމަށް އިސްކަންދޭން ޖެހެއެވެ. މިގޮތުން ﷲގެ މަގުގައި ޖިހާދު ކުރާ މުޖާހިދުންނަށާއި ދީނަށް ދަޢުވަތުދީ ދީން ފެތުރުމަށްޓަކައި ކުރެވޭ މަސައްކަތުގައި ބައިވެރިވެ ހޭދަކުރަންޖެހެއެވެ. ﷲ ސުބުހާނަހޫވަތަޢާލާ ވަޙީކުރައްވާފައިވަނީ             •    .(البقرة: 196) މާނައީ : މާތްﷲ މަގުގައި ތިޔަބައިމީހުން ހޭދަކުރާށެވެ. މާތްﷲ މަގުގައި ޖިހާދުކުރުމަށް ލަޝްކަރު ތައްޔާރުކުރުމަށާއި، އެހެނިހެންގޮތްގޮތުންވެސް މާތްﷲގެ ދީން މަތިވެރިކުރުމުގެ މަގުގައި ތިޔަބައި މީހުންގެ މުދަލުން ހޭދަކޮށް އުޅޭށެވެ.\nމި ޞަފްހާ އަށް އެންމެ ފަހުން ބަދަލެއް ގެނެވިފައިވަނީ 24 އޮކްޓޫބަރު 2009، 15:59 ގައެވެ.


Mathee thauleem ge loan hamajehunee madhu bayakah | Mihaaru\nކޮލެޖެއްގެ ގްރެޖުއޭޝަން ރަސްމިއްޔާތު. މަތީ ތައުލީމަށް ލޯނު ހަމަޖެހުނީ މަދު ބަޔަކަށް.\n06 ޖޫން 2019 - 22:34 40 comments\nމަތީ ތައުލީމަށް ސަރުކާރުން ދޭ ލޯނަށް ކުރިމަތިލީ ގިނަ ބަޔަކަށް ލޯނު ހަމައެއް ނުޖެހުނެވެ.\nލޯނު ލިބުނު ފަރާތްތަކުގެ ތަފުސީލު ހަޔާ އެޑިއުކޭޝަން މިނިސްޓްރީން އިއްޔެ ވަނީ އާއްމުކޮށްފަ އެވެ. އޭގައިވާ ގޮތުން، ލޯނު ހަމަޖެހުނީ ކުރިމަތިލީ 242 މީހުންގެ ތެރެއިން 79 މީހަކަށެވެ.\nއެކި ދާއިރާތަކުގެ މައުލޫމާތު ވަކި ވަކިން އެނގޭނެހެން އާއްމުކޮށްފައިވާ އިރު ބައެއް ދާއިރާތަކުން އެކަަކަށް ވެސް ލޯނު ހަމަޖެހިފައެއް ނުވެ އެވެ. ތަރިކަ އާއި ސަގާފަތުގެ ދާއިރާ އިން މާސްޓާސް ޑިގްރީ އަށް ކިޔެވުމުގެ ލޯނަށް އެދުނީ އެންމެ މީހެކެވެ. އޭނާ އަށް އެ ލޯނެއް ނުލިބެ އެވެ.\nއެންމެ ގިނަ ބަޔަކު ލޯނަށް އެދުނީ ބޭނުން ދާއިރާއަކުން ވަކި ގައުމުތަކުން ކިޔެވުމަށް ހުޅުވާލި ފުރުސަތަށެވެ. އެ ދާއިރާއިން 332 މީހުން ލޯނަށް އެދުނު އިރު ލޯނު ހަމަޖެހުނީ 30 މީހަކަށެވެ. އެއީ އެންމެ 9.3 ޕަސެންޓެވެ.\nހަޔާ އެޑިއުކޭޝަނުގެ އިއުލާނުގައި ބުނީ ލޯނު ލިބޭ ދަރިވަރުންނަށް މި މަހުގެ 11، 12 ގައި އީމެއިލް އަކުން އަންގާނެ ކަމަށެވެ. އެކަމާ ބެހޭ މައުލޫމާތު ސޯޝަލް މީޑިއާގެ ވަސީލަތްތައް މެދުވެރިކޮށް ސާފު ކުރުމުގެ ފުރުސަތު އަންނަ ހަފުތާގައި އޮންނާނެ ކަމަށް ވެސް ބުންޏެވެ.\nހަޔާ އެޑިއުކޭޝަން މިނިސްޓްރީން ބުނީ ގިނަ ދަރިވަރުންތަކެއް ލޯނަށް ޝަރުތު ހަމަނުވި ސަބަބު އެ ދަރިވަރުންނަށް އަންގާނެ ކަމަށެވެ.\nރާއްޖޭގައި ކޮންމެ އަހަރަކު ގިނަ އަދަދެއްގެ ކުދިން ސާނަވީ އަދި މަތީ ސާނަވީ ނިންމުމަށް ފަހު މަތީ ތައުލީމުގެ ފުރުސަތުތައް ހޯދަން ނިކުންނަ އިރު އެންމެ ބޮޑު ގޮންޖެހުމަކަށް އޮންނަނީ މާލީ ދަތިކަމެވެ. މަތީ ތައުލީމަށްދޭ ލޯނަކީ އެކަން ހައްލު ކުރަން ތައާރަފް ކުރި ހިދުމަތެކެވެ.


Loabiveriyaa haasil kuran anhenun hadhaa goasthah!\nލޯބިވެރިޔާ ހާސިލް ކުރަން އަންހެނުން ހަދާ ގޯސްތައް!\nލޯތްބަކީ ފާޑެއްގެ އެއްޗެކެވެ. އޭގައި ޖެހިއްޖެ ނަމަ ފާޑަކަށް މޮޔަ ކޮށްލަ އެވެ. ލޯބި ހާސިލް ކުރަން އެތައް މަސައްކަތެއް ކުރެ އެވެ. ގިނަ ފަހަރަށް ލޯބި ހޯދަން އިސްނަގައި އެމަސައްކަތް ފަށަނީ ފިރިހެނުންނެވެ. ނަމަވެސް އަންހެނުންވެސް ލޯބި ހާސިލް ކުރަން ފިރިހެނުންނެކޭ އެއްވަރަށް އަދި އެއަށްވުރެ ބޮޑަށް މަސައްކަތް ކުރެއެވެ.\nލޯބިވެރިޔާ ހޯދަން މިހެން މަސައްކަތް ކުރާއިރު ގިނަ ފަހަރަށް އަންހެނުންނަށް ގޯސް ތަކެއްވެސް ހެދެ އެވެ. އެހެން ކަމުން ލޯބިވެރިޔާ ހާސިލް ވުމުގެ ބަދަލުގައި ހައްތަހާވެސް ދުރުވާ ފަހަރު އާދެ އެވެ.\nލޯބިވެރިޔާ އަކީ ކިޔަވައިގެން ހުރި އަދި ތައުލީމަށް ލޯބިކުރާ މީހެއް ނަމަ އޭނާގެ ހަޔާތުގެ ބައިވެރިއަކަށް ހަދަން ބޭނުންވަނީ ތައުލީމީ ކުއްޖެކެވެ. ކިޔެވުމާއި ދުރު އަދި ކިޔަވަން ބޭނުން ނުވާ ޖާހިލަކާއެކު ދިރިއުޅުމެއް ފަށާކަށް ގިނަ ފިރިހެނުންނެއް ބޭނުމެއް ނުވާނެ އެވެ. އެހެން ކަމުން އަބަދުވެސް ކިޔެވުމަށް ލޯބިކޮށް ތައުލީމާއެކު ކުރިއަށްދާށެވެ. ތިމާއަކީ ކާމިޔާބު އަދި ކުޅަދާނަ މީހެއްކަން ލޯބިވެރިޔާ އަށް ހާމަކޮށްދޭށެވެ. ނަމަވެސް އެއީ ތައުލީމާއި މަސައްކަތުގެ ދާއިރާގަ އެވެ.\nއަމިއްލަ ހަށިގަނޑާއި ދޭތެރޭ ފަރުވާ ކުޑަކުރުން\nއެއްވެސް މީހަކީ ފުރިހަމަ މީހެއް ނޫނެވެ. އެހެން ނަމަވެސް އަމިއްލަ ހަށިގަނޑާއި މެދު ފަރުވާތެރިވެ އަބަދުވެސް ރީތިކޮށް ހުންނާށެވެ. އަމިއްލަ ނަފްސަށް ނުކުރާ އިހުތިރާމެއް އެހެން މީހަކަށް ކުރާނެ ކަމަކަށް ފިރިހެނުން ގަބޫލެއް ނުކުރާނެ އެވެ.\nތިމާ ލޯބިވެރިޔާ އަށް އިހްތިރާމް ކުރާ މިންވަރަކީ އޭނާ ވަރަށް ބޮޑަށް އެނގެން ބޭނުންވާނެ ކަމެކެވެ. ތިމާ އޭނާ އަށް އިހުތިރާމް ނުކުރާ ނަމަ އޭނާވެސް އިހުތިރާމެއް ނުކުރާނެ އެވެ. އަބަދުވެސް ހަނދާން ކުރާށެވެ. އިހްތިރާމް ލިބޭނީ އިހްތިރާމް ކޮށްގެންނެވެ.\nލޯބިވެރިޔާ މާބޮޑަށް ހިފެހެއްޓުން\nމާ ބޮޑަށް ހަސަދަވެރި ނުވާށެވެ. ލޯބިވެރިޔާ އެހެން އަންހެއް ކުއްޖަކާ ވާހަކަ ދައްކާލިއަސް އެކަން ބޮޑު އިޝޫއަކަށް ނުހަދާށެވެ. ރައްޓެހިންވެސް ތިބޭނެއެވެ. އެމީހުންނާއެކު ވަގަުތު ހޭދަކޮށް ވާހަކަ ދައްކަން ބޭނުންވާނެކަން ހަނދާން ކުރަންވާނެ އެވެ. އޭނަ އާ ހެދި މާބޮޑަށް ނޫޅޭށެވެ. "ހޭބަލިވެގެން" އުޅުމަކީ ފިރިހެނުން ވަރަށް ފޫހިވާ ކަމެކެވެ.


ބ. ފުޓްބޯލް ޗެލެންޖް: ކެންދޫ ސެމީ އަށް، ދޮންފަނާއި ދަރަވަންދޫ ކަޓައިފި\nމިއަދު ހަވީރު ދޮންފަނާއި ކެންދޫ ބައްދަލުކުރި މެޗުގެ ތެރެއިން– އީޓީ ފޮޓޯ/ ޒާއިފް އިބްރާހީމް\nބ. ފުޓްބޯލް ޗެލެންޖުގައި މިއަދު ހަވީރު 2-0 އިން ދޮންފަނު ބަލިކޮށް ކެންދޫ މުބާރާތުގެ ސެމީ ފައިނަލަށް ދަތުރުކޮށްފި އެވެ.\nގްރޫޕް އޭގައި ކުޅުނު ދެ މެޗު ވެސް ކާމިޔާބުކޮށް ހަ ޕޮއިންޓާ އެކު ކެންދޫ ސެމީ އަށް ދަތުރުކުރި އިރު މި ގްރޫޕުގައި ހިމެނޭ ދޮންފަނާއި ދަރަވަންދޫ ވަނީ މުބާރާތުން ކަޓައިފަ އެވެ. މިއަދު މޮޅާއެކު ކެންދޫ ވެފައިވަނީ ސެމީގެ ޖާގަ ކަށަވަރު ކުރި ފުރަތަމަ ޓީމަށެވެ.\nތިން ޓީމު ހިމެނޭ ގްރޫޕް އޭއިން ސެމީގެ ޖާގަ ލިބެނީ އެއް ވަނަ ހޯދާ ޓީމަށެވެ. ސެމީގެ އަނެއް ތިން ޖާގަ ލިބޭނީ ގްރޫޕް ބީ އަދި ގްރޫޕް ސީ އިން އެންމެ ރަނގަޅު ނަތީޖާ ހޯދާ ޓީމުތަކަށެވެ.\nމިއަދު ދޮންފަނު ބަލިކުރި އިރު ފުރަތަމަ މެޗުގައި ކެންދޫން ވަނީ ދަރަވަންދޫ ބަލިކޮށްފަ އެވެ. މި ގްރޫޕުގައި ކުޅޭ ފަހު މެޗުގައި ދަރަވަންދޫއާ ދޮންފަނު ވާދަކުރާނެ އެވެ. ދެޓީމަށް ވެސް ސެމީގެ ފުރުސަތު ގެއްލުމުން މެޗުގެ މުހިއްމުކަން ވަނީ ކުޑަވެފަ އެވެ.\nމިއަދުގެ މެޗުގައި ކެންދޫ ޓީމުގެ ފުރަތަމަ ގޯލު މެޗުގެ 54 ވަނަ މިނެޓުގައި ޖެހީ އަލީ ޝާއިން އެވެ. ޝާއިން ވަނީ ފުރަތަމަ މެޗުގައި ދަރަވަންދޫ ކޮޅަށް ހެޓްރިކް ހަދައިފަ އެވެ. ކެންދޫ ޓީމުގެ ދެ ވަނަ ގޯލު 70 ވަނަ މިނެޓުގައި ޖެހީ އަލީ ޖައިލަމް އެވެ. ޖައިލަމް މި ގޯލު ޖެހީ ހާފު މެދުން ލިބުނު ބޯޅައެއް ގޯލުގެ ތެރެއަށް ވައްދާލައިގެންނެވެ. މިއީ މުބާރާތުގެ ފެނުނު އެންމެ މޮޅު ގޯލެވެ. މިއަދުގެ މެޗުގެ މޮޅު ކުޅުންތެރިޔާގެ މަގާމް ވެސް ހޯދީ ތަފާތު މޮޅު ކުޅުމެއް ދެއްކި ޖައިލަމް އެވެ.\nމުބާރާތުގައި މާދަމާ ކުޅޭނީ ގްރޫޕް ބީގެ އޭދަފުއްޓާއި ކުޑަރިކިލެވެ. މާދަމާގެ މެޗު އެއްވަރު ކޮށްލައިގެން ވެސް އޭދަފުއްޓަށް ގްރޫޕް ބީގެ އެއް ވަނަ ޓީމުގެ ގޮތުގައި ސެމީގެ ދެ ވަނަ ޖާގަ ލިބޭނެ އެވެ. އަމިއްލަ ބާރުގެ ސެމީ ފައިނަލަށް ދެވެން ނެތް ކުޑަރިކިލަށް ކިރިޔާ ވެސް އޮތް ފުރުސަތަކީ ބޮޑު ތަފާތަކުން އޭދަފުށި ބަލިކޮށް މި ގްރޫޕުގެ ފަހު މެޗުގައި ވާދަކުރާ ގޮއިދޫ އާއި މާޅޮސް މެޗަށް އިންތިޒާރުކުރުމެވެ.\nފޯ ސީޒަން ލަނޑާ ގިރާވަރު ރިސޯޓާއި އޭދަފުށީ ވެސްޓް ވިންގްސް ޖަމިއްޔާ ގުޅިގެން ކުރިއަށްގެންދާ މި މުބާރާތުގައި އެ އަތޮޅުގެ 11 ރަށަކުން ވަނީ ބައިވެރިވެފަ އެވެ. މުބާރާތުގައި ބައިވެރިވި ރަށްތަކުގެ ދަތުރުފަތުރު ލަނޑާ ގިރާވަރު ރިސޯޓުން ހަމަޖައްސައިދޭއިރު ހުރިހާ މެޗެއް ވެސްޓް ވިންގްސް ފޭސްބުކް ޕޭޖުން އަންނަނީ ވަގުތުން ގެނެސްދެމުންނެވެ.


UEFA Euro 21 dhashuge mubaaraai Spain kaamiyaabu kohfi\nޔޫރޯ 21 އަހަރުން ދަށުގެ މުބާރާތް ސްޕެއިން ކާމިޔާބުކޮށްފި\nވާދަވެރި ޖަރުމަން ބަލިކޮށް ސްޕެއިން ޔޫއެފާ ޔޫރޯ 21 އަހަރުން ދަށުގެ މުބާރާތް ކާމިޔާބުކޮށްފި އެވެ.\nރޭ ކުޅުނު ފައިނަލް މެޗްގައި ފޯރިގަދަ ކުޅުމެއް ފެނިގެން ދިޔަ އިރު ސްޕެއިން ޗެންޕިއަންކަން ހޯދާފައިވަނީ ޖަރުމަނުގެ މައްޗަށް 2-1 ގެ ނަތީޖާ އަކުން ނެވެ.\nމެޗް ފަށައިގެން ފުރަތަމަ7ވަނަ މިނަޓް ގައި ސްޕެއިން ގެ މިޑްފީލްޑަރ ފެބިއަން ރުއިޒް ވަނީ އެޓީމަށް ލީޑް ނަގައި ދީފައެވެ. މި ލަނޑަކީ އެޓީމްގެ މައިކެލް އޮޔަރޒަބައި ދިން ބޯޅަ އަކުން ކާމިޔާބު ކުރި ހިތްގައިމު ލަނޑެކެވެ.\nމެޗް ގެ ފުރަތަމަ ހާފް މި ނަތީޖާގައި ނިމުނު އިރު ދެވަނަ ހާފް ފަށައިގެން ޖަރމަނުން ވެސް ވަނީ ލަނޑެއް ކާމިޔާބުކުރަން މަސަތްކަތް ކޮށްފައެވެ. އެޓީމުން މެޗް ކޮންޓްރޯލް ކޮށް ރަނގަޅަށް ކުޅުނު ނަމަވެސް ދެންވެސް ފެނުނީ ސްޕެއިންގެ އިތުރު ލަނޑާކާ އެކު އެޓީމްގެ ލީޑް ފުޅާކުރި ތަނެވެ. މިލަނޑު މެޗްގެ 69 ވަނަ މިނަޓްގައި ކާމިޔާބު ކޮށްދިނީ ސްޕެއިންގެ އޭޓޭކަރ ޑެނިއެލް އޮލްމޯ އެވެ.\nމި ލަނޑާ އެކު ޖަރމަނަށް މެޗް ކޮންޓްރޯލް ގެއްލި އިތުރު ޕްރެޝަރަކާ ކުރިމަތިލާން ޖެހުނެވެ. ނަމަވެސް ޖަރމަންގެ ފޮލޮރިއަން ދިން ބޯޅަ އަކުން ލަނޑު ޖަހައި އެޓީމްގެ އެޓޭކަރ ނަޑިއެމް އަމީރީ ވަނީ ފަރަގު ކުޑަކޮށް ދީފައެވެ. މި ލަނޑު ކާމިޔާބު ކޮށްފައިވަނީ މެޗްގެ 88 ވަނަ މިނިޓްގަ އެވެ.\nމި ނަތީޖާގައި މުބާރާތުގެ ޗެންޕިއަންކަން ހޯދާ ސްޕެއިން ވަނީ 21 އަހަރުން ދަށުގެ މިމުބާރާތް ފަސްވަނަ ފަހަރަށް ކާމިޔާބު ކުރުމުގެ ޝަރަފް ހޯދާފަ އެވެ. ފައިނަލް މެޗްގެ މޮޅުކުޅުން ތެރިއާއަށް ހޮވިފައި ވަނީ ސްޕެއިންގެ ޑެނިއެލް އޮލްމޯ އެވެ. މުބާރާތުގެ އެންމެ ގިނަ ގޯލް ޖެހި ކުޅުން ތެރިއަކީ ޖުމްލަ7ގޯލް ޖަހާފައިވާ ޖަރްމަނީގެ ލުކާ ވަލްޑްސްމިޓް އެވެ. އިޓަލީގައި ކުޅެވުނު މިމުބާރާތުގެ އެންމެ މޮޅު ކުޅުންތެރި އަކަށް ހޮވިފައި ވަނީ ސްޕެއިންގެ މިޑްފީލްޑަރ ފެބިއަން ރުއިޒް އެވެ.