މާތްﷲގެ ރިވެތި ސިފަފުޅުތަކުން ”އަލިވިލުމެއް” – Ilm\nމާތްﷲގެ ރިވެތި ސިފަފުޅުތަކުން ”އަލިވިލުމެއް”\nއަލްއަޢުރާފް ސޫރަތުގެ 180ވަނަ އާޔަތުގައި މާތް ﷲ ވަޙީކުރައްވާފައިވެއެވެ.\nމާނައީ: “އަދި އެންމެ ރިވެތި އިސްމުފުޅުތައް ލިބިވޮޑިގެންވަނީ الله އަށެވެ. ފަހެ ތިޔަބައި މީހުން އެއިސްމުފުޅުތަކުން އެކަލާނގެއަށް ދުޢާކުރާށެވެ.”\nމާތް ﷲގެ އިސްމުފުޅުތަކުން އެކަލާނގެއަށް ދެންނެވުމަށް ޤުރުއާނުގައި ވަޙީކުރައްވާފައިވާއިރު، އެކަން އެގޮތަށް ކުރެވެނީ ވަރަށް މަދުބަޔަކަށެވެ. މިހެން މިދިމާވާނީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ތެރެއިން ގިނަ ބޭފުޅުންނަށް އެ އިސްމުފުޅުތަކުގެ މާނަ ނޭނގޭތީއެވެ. މި ލިޔުމުގައި އަލިއަޅުވައިލެވިފައިވާނީ މާތްﷲގެ ބައެއް އިސްމުފުޅުތަކަށާއި އެ އިސްމުފުޅުތަކުން އެކަލާނގެ ކިބައިން ވާތްގަށް އެދެވިދާނެ ގޮތްތަކަށެވެ.\nމި ގޮތުން މިލޔުމުގައި ގެނެސްދީފައިވާ އިސްމުފުޅުތައް ގިންތިކޮށްފައިވާނީ އެއް މަފްހޫމެއް ދޭހަވާ އިސްމުފުޅުތައް އެކުއެކީގައި ގެނެސްދޭގޮތަށެވެ.\nއެކަލާނގެ ތަނަވަސް ރަޙްމަތަށް ދަލާލަތުކޮށްދޭ އިސްމުފުޅުތައް\nالرحمن އަކީ އެންމެހައި މަޚްލޫޤުންގެ މައްޗަށް އެފަރާތެއްގެ ރަޙްމަތް ތަނަވަސް ވެގެންވާ ފަރާތެވެ.\nމި އިސްމު ފުޅު ނިސްބަތްވަނީ، އެއިލާހު އިރާދަ ކުރައްވާ އަޅަކަށް ލައްވާ ރަޙުމަތަށެވެ. އެއީ މުއުމިނުންނަށް އާޚިރަތް ދުވަހުން ﷲ سبحانه وتعالى ލައްވާ ޚާއްޞަ ރަޙްމަތެވެ.\nއެކަލާނގެ ވަޙީ ކުރައްވާފައި ވެއެވެ. يُعَذِّبُ مَنْ يَشَاءُ وَيَرْحَمُ مَنْ يَشَاءُ وَإِلَيْهِ تُقْلَبُونَ “އެކަލާނގެ އިރާދަކުރައްވާ އަޅަކަށް عذاب ދެއްވަތެވެ. އަދި އެކަލާނގެ އިރާދަކުރައްވާ އަޅަކަށް رحمة ލައްވަތެވެ. އަދި ތިޔަބައިމީހުން (قيامة ދުވަހުން) އެނބުރިދާހުށީ އެކަލާނގެ حضرة އަށެވެ.” (سورة العنكبوت، الآية: 21) އަދިވެސް އެކަލާނގެ ވަޙީ ކުރައްވާފައި ވެއެވެ. وَكَانَ بِالْمُؤْمِنِيْنَ رَحِيْمًا “އަދި مؤمن ންނަށް رحيم ވަންތަ ކަލަކު ކަމުގައި އެކަލާނގެ ވޮޑިގެންވެއެވެ.” (سورة الأحزاب، الآية: 34)\nفَاللَّـهُ خَيْرٌ حَافِظًا ۖ وَهُوَ أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ ﴿٦٤﴾\nފަހެ، اللَّه އީ، ރައްކާތެރިކުރައްވާ، އެންމެ ހެޔޮ ރަސްކަލާނގެއެވެ. އަދި އެކަލާނގެއީ رحمة ލައްވާ، އެންމެ رحمة ވަންތަ ރަސްކަލާނގެއެވެ.\nސޫރަތު ޔޫސުފު 64 ވަނަ އާޔަތް\n( ورحمتي وسعت كل شيء) الأعراف / 156\nوعن عمر بن الخطاب رضي الله عنه أنه قال : (قدم على رسول الله صلى الله عليه وسلم بسبي ، فإذا امرأة من السبي تبتغي ، إذا وجدت صبيا في السبي ، أخذته فألصقته ببطنها وأرضعته ، فقال لنا رسول الله صلى الله عليه وسلم : أترون هذه المرأة طارحة ولدها في النار ؟ ، قلنا : لا ، والله ! وهي تقدر على أن لا تطرحه، فقال رسول الله صلى الله عليه وسلم : لله أرحم بعباده من هذه بولدها ) متفق عليه ، البخاري (5653)\nޢުމަރުގެފާނު ރިވާކުރައްވައިފައިވެއެވެ. “އެއްފަހަރަކު ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ގެ އަރިހަށް އަސީރުންތަކެއް ގެނެވުނެވެ. އެ އަސީރުންތަކުގެ ތެރޭގައި ދަރިޔެއް ގެއްލިގެން ހޯދާ އަންހެނަކު ވިއެވެ. އެ އަންހެނާގެ ތުއްތު ދަރިފުޅު އަސީރުންތަކުގެ ތެރެއިން ފެނުނުއިރަށް އޮޅުލައިގަނެ، އެ ދަރިފުޅަށް ކިރުދޭންފެށިއެވެ. އެހިނދު ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم އަހަރެމެންނާއި މުޚާތަބުކޮށް ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އެ އަންހެނާ އޭނަގެ ތުއްތު ދަރިފުޅު އަލިފާނަށް އެއްލާލާނެކަމަށް ތިބޭކަލުން ހީކުރައްވަމުހެއްޔެވެ؟ ތިމަންމެން ބުނީމެވެ. ނޫނެކެވެ. އެ އަންހެނާއަށް ކުޅަދާނަވެގެންވާ ޙާލުގައި ކުޑަދަރިފުޅު އަލިފާނަކަށް އެއްލައެއްނުލާނެއެވެ. ދެން ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. ހަމަކަށަވަރުން މާތްﷲ އެކަލާނގެ އަޅުތަކުންގެ މައްޗަށް އެއަންހެނާ ކުޑަ ދަރިފުޅަށް އޯގާތެރިވާވަރަށްވުރެ ބޮޑަށް އޯގާވަންތަވެވޮޑިގެންވެއެވެ.”\nއެހެންކަމުން އަޅުގަނޑުމެންގެ މައްޗަށް ވާޖިބުވެގެންވަނީ އެކަލާނގެ ރަޙްމަތުން އުއްމީދު ކަނޑާނުލާ، އެކަލާނގެ ތިބާއާއި މެދު ރަނގަޅަށް ކަންތައްތައް ކުރައްވާނެކަމުގައި ޔަޤީންކުރުމެވެ.\nއަދި اللَّه ގެ رحمة ން ތިޔަބައިމީހުން اميد ކަނޑައިނުލާށެވެ! (ހަމަކަށަވަރުން، كافر ވިމީހުން މެނުވީ، اللَّه ގެ رحمة ން اميد ކަނޑައެއް ނުލާނެތެވެ.)\nމުއުމިނުންގެ މަންހަޖަކީ އޯގާވަންތަ އިލާހުގެ ރަޙްމަތަށް އުއްމީދުކުރާޙާލު އެކަލާނގެ ޢަޒާބަށް ބިރުވެތިވުމެވެ.\nއީމާންވާ މީހަކު ގަބޫލުކުރާ ގޮތުގައި މިކައުނުގައި ހިނގާ ހުރިހާ ކަމެއް ތަދުބީރު ކުރައްވަނީ އެންމެހާ މަޚްލޫޤުތަކުންގެ ވެރި ރައްބެވެ. އެކަލާނގެ އެއްވެސް ކަމަކަށް ނުކުޅެދުންތެރިވެވޮޑިގެން ނުވެއެވެ. އެކަލާނގެ ރަޙުމަތަކީ އޭގެ މިންވަރެއް ނެތް ރަޙުމަތެކެވެ.\nތިމާގެ އުޚުރަވީ އަދި ދުނިޔަވީ ޙަޔާތުގެ ބޭނުންތައް ފުއްދަވައިދެއްވުން އެދި އެންމެ އޯގާވަންތަ އިލާހަށް ފަރިޔާދުކުރުމުގައި އިސްވެ މިދެންނެވުނު އިސްމުފުޅުތައް ބޭނުންކުރައްވާށެވެ.\nއެހީއާއި މަދަދުދެއްވުމުގައި އެކަލާނގެ ދެމިވޮޑިގެންވާކަން ދަލާލަތުކޮށްދޭ އިސްމުފުޅުތައް\nއެހީއާއި މަދަދުދެއްވުމުގައި އެކަލާނގެ ދެމިވޮޑިގެންވާކަން އަންގައިދޭ ބައެއް ސިފަފުޅުތަކުގެ ތެރޭގައި المولى؛ النصير؛ المجيب ؛ النافع އަދި الفتاح ހިމެނެއެވެ.\n﴿ وَاعْتَصِمُوا بِاللهِ هُوَ مَوْلاكُمْ فَنِعْمَ المَوْلَى وَنِعْمَ النَّصِيرُ ﴾ (الحج: 78\nއަދި ތިޔަބައިމީހުން اللَّه ގެ دين ގައި ގަދަޔަށް ހިފަހައްޓާށެވެ! އެކަލާނގެއީ، ތިޔަބައިމީހުންނަށް نصر ދެއްވާ، އެހީތެރިވަންތަ ރަސްކަލާނގެއެވެ. ފަހެ، އެހީތެރިވެވޮޑިގެންވާ ކަލާނގެ މޮޅުކަމާއެވެ! އަދި نصر ދެއްވާކަލާނގެ މޮޅުކަމާއެވެ!\nأَمَّن يُجِيبُ الْمُضْطَرَّ إِذَا دَعَاهُ وَيَكْشِفُ السُّوءَ وَيَجْعَلُكُمْ خُلَفَاء الْأَرْضِ أَإِلَهٌ مَّعَ اللَّهِ قَلِيلاً مَّا تَذَكَّرُونَ “النمل 62 މާނަ: ” ނުވަތަ ދަތި އުނދަގޫ ޙާލެއް ޖެހިފައިވާ މީހާ، އެކަލާނގެއަށް ދުޢާ ކުރާހިނދު، އެމީހާގެ ދުޢާ އިޖާބަކުރައްވައި، އަދި ނުބައިކަން ދުރުކުރައްވައި، އަދި ބިމުގެ ޚަލީފާއިން ކަމުގައި ތިޔަބައިމީހުންލައްވާ ރަސްކަލާނގެ ހެއްޔެވެ؟ ﷲ އާއެކު އެހެން އިލާހަކު ވޭހެއްޔެވެ؟ ތިޔަބައިމީހުން ހަނދުމަކުރަނީ ވަރަށްވެސް މަދުންނެވެ.\nسورة الأنعام آية ١٧\nالفَتَّاح އަކީ އަޅުގަނޑުމެން ދަތިއުނދަގޫ ކަމާއި ހިތްދަތިކަމުން ސަލާމަތްވުމުގެ ދޮރު ހުޅުވައިދެއްވާ ފަރާތެވެ. އެއިލާހީ އެއިލާހުގެ ނިޢުމަތްތަކާއި ރަޙުމަތަށް މަގުހުޅުއްވައިދެއްވާ ފަރާތެވެ.\nالفَتَّاح އަކީ ހިތްތައް ހުޅުއްވައިދެއްވާ ފަރާތްވެސްމެއެވެ.\nއަދި الفَتَّاح ގެ އިސްމުފުޅުން ތިބާގެ ހިތް ހިދާޔަތުގެ ތެދުމަގަށް ހުޅުއްވައިދެއްވުމަށްއެދި ދުޢާކުރާށެވެ!\nالفَتَّاح އަކީ ޢިލްމަށް ދޮރު ހުޅުއްވައިދެއްވާ ފަރާތްވެސްމެއެވެ.\nރިޒްޤާއި ގުޅުންހުރި އިސްމުފުޅުތައް\nރިޒްޤުދެއްވުމާއި ގުޅުންހުރި ބައެއް އިސްމުފުޅުތަކުގެ ތެރޭގައި الرازق؛ الرَّزَّاقُ؛ المعطي؛ المنان؛ الوهاب؛ އަދި الباسط ހިމެނެއެވެ.\nއެކަލާނގެއީ الرَّزَّاقُ (ގިނަގިނައިން ރިޒްޤުދެއްވާ އިލާހު) އެވެ.\nތަވައްކަލްކުރުމާއި ގުޅުންހުރި އިސްމުފުޅުތައް\nالقَاهِرُ: ﴿ وَهُوَ الْقَاهِرُ فَوْقَ عِبَادِهِ ﴾ الأنعام:18\nއަދި އެކަލާނގެއީ، އެކަލާނގެ އަޅުތަކުންގެ މައްޗަށް ގަދަވެވޮޑިގެންވާ ރަސްކަލާނގެއެވެ.\nإِنِّي تَوَكَّلْتُ عَلَى اللَّـهِ رَبِّي وَرَبِّكُم ۚ مَّا مِن دَابَّةٍ إِلَّا هُوَ آخِذٌ بِنَاصِيَتِهَا ۚ إِنَّ رَبِّي عَلَىٰ صِرَاطٍ مُّسْتَقِيمٍ ﴿٥٦﴾\nފާފަފުއްސެވުމާއި އަފޫކުރެއްވުމާއި ގުޅުންހުރި ސިފަފުޅުތައް\nއެކަލާނގެއީ އަޅުތަކުންގެ ފާފަތައް ފުއްސަވާ، ކުށްފާފަތައް ޢަފޫކުރައްވާ އަދި ޢައިބުތައް ފޮރުއްވާދެއްވާ ރަސްކަލާނގެއެވެ. އެކަލާނގެ އިސްމުފުޅުތައް ކަމުގައިވާ الغفور؛ الغفار؛ العفو؛ الستير އަދި التواب ހިމެނިގެންވަނީ މި ގިންތީގެތެރޭގައެވެ.\nކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވާށެވެ! އެއުރެންގެ އަމިއްލަ نفس ތަކުގެ މައްޗަށް ފާފައިން إسراف ކޮށްފައިވާ، ތިމަންރަސްކަލާނގެ އަޅުތަކުންނޭވެ! ތިޔަބައިމީހުން اللَّه ގެ رحمة ން އުންމީދު ކަނޑައިނުލާށެވެ! ހަމަކަށަވަރުން، اللَّه އީ، އެންމެހާ ފާފަތައްފުއްސަވާ ރަސްކަލާނގެއެވެ. ހަމަކަށަވަރުން، އެކަލާނގެއީ، ގިނަގިނައިން ފާފަފުއްސަވާ، رحيم ވަންތަ ރަސްކަލާނގެއެވެ.\nނޯޓު: މި އާޔަތުގެ މަޤްޞަދަކީ އެއްގޮތަކަށްވެސް ފާފަކުރުމަށް ބާރުއެޅުމެއްނޫނެވެ. އެއާޚިލާފަށް މި އާޔަތުގެ މަޤްޞަދަކީ ﷲގެ ހަޟްރަތަށް ތައުބާވެ، އިސްތިޣްފާރުކުރުމުގެ މުހިންމުކަން ބަޔާންކުރެއްވުމެވެ. މި އާޔަތުން އަންގައިދީފައިވަނީ ފާފައެއްކުރެވުނުކަމުގައިވިޔަސް، ފާފަކުރުމުގައި ދެމިހުރުމުގެ ބަދަލުގައި، ކުށުގެ އިހްޞާޞްކުރެވި، ﷲގެ ހަޟްރަތުން ފާފަފުއްސެވުންއެދި ދަންނަވާ އަޅުންނަކީ އެބައިމީހުންދެކެ ﷲ ލޯބިވެވޮޑިގެންވާ ބަޔަކުކަމެވެ.\n(إِنَّ اللهَ عَزَّ وَجَل حَيِىٌّ سِتِّيرٌ يُحِبُّ الْحَيَاءَ وَالسَّتْرَ) رواه أبو داود.\nالحَيِىّ ގެ މާނައަކީ ލަދުވެތިކަމަށް ލޯބިވެވޮޑިގެންވާ އަދި ލަދުވެތިވެވޮޑިގެންވާ ރަސްކަލާނގެއެވެ.\nއެކަލާނގެ އަޅާ ދުޢާކުރުމުން އެއަޅާގެ ދުޢާ އިޖާބަ ނުކުރައްވާ ހުސްއަތާ ރައްދުކުރައްވަން އެކަލާނގެ ލަދުވެތިވެ ވޮޑިގެންވެއެވެ. ދުޢާ އިޖާބަކުރައްވާ ތަފާތުގޮތްތައް ހުރެއެވެ. މިގޮތުން ބައެއްފަހަރު ދުޢާކުރި ކަންތައް ދުޢާގައި އަޅާ އެދުނުފަދައިން އެކަލާނގެ ފަހިކޮށްދެއްވައެވެ. އަނެއްބައިފަހަރު ދުޢާކުރި ކަންތައް ސީދާ އެފަދައިން އިޖާބަނުވިކަމުގައިވިޔަސް، އެކުރި ދުޢާގެ ސަބަބުން އަޅާއަށް ޖެހެންއޮތް މުޞީބާތެއް ނުޖެހޭނެގޮތް ﷲ މިންވަރުކުރައްވައެވެ. އަނެއްބައިފަހަރު ދުޢާގެ އަސަރު ދުނިޔެމަތީގައި އަޅާއަށް ނުދައްކަވާ، އެކަމުގެ ހެޔޮ ޖަޒާ ޤިޔާމަތްދުވަހުން މާތް ﷲ ދުޢާކުރިއަޅާއަށް ދެއްވައެވެ.\nالسِّتِّير މި އިސްމުފުޅުގެ މާނައަކީ ޢައިބުތައް ފޮރުއްވަވާ ރަސްކަލާނގެއެވެ.\nمَنْ سَتَرَ مُسْلِمًا سَتَرَهُ اللَّهُ فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ (رواه مسلم)\nމާނައީ” މުސްލިމެއްގެ ޢައިބު ވަންހަނާކޮށްފި މީހެއްގެ ޢައިބު ދުނިޔެއާއި އާޚިރަތުގައި ﷲ ތަޢާލާ ވަންހަނާ ކޮށްދެއްވަވާނެއެވެ.”\nއެހެންނަމަވެސް ބައެއް ހާލަތްތަކުގައި މުސްލިމާގެ ޢައިބުގެ ވާހަކަ ދެއްކުން ހުއްދައެވެ. އެފަދަ ޙާލަތްތަކަކީ :\nއަނިޔާލިބިގެންވާމީހާ އަނިޔާވެރިވާ މީހާގެ ވާހަކަދެއްކުން\nމުންކަރާތްމަނާކުރުމަށް ކުރެވޭ މަސައްކަތުގައި މުންކަރާތަށް އަރައިގަންނަ މީހާގެ ވާހަކަދެއްކުން\nޝަރުޢީ ފަތުވާއެއްހޯދުމަށް ސުވާލުކުރާއިރުގައި އެކަމާއި ގުޅުންހުރި މީހެއްގެ ވާހަކަ ޒިކުރުކުރުން\nޤަޞްދުގައި ފާޅުގައި ފާފަކުރާމީހުންގެ ވާހަކަދެއްކުން\nމަޝްހޫރުވުމުގެ ގޮތުން ފާފަކުރާމީހާގެ ވާހަކަ ދެއްކުން\n﴿ إِنَّ اللهَ وَاسِعٌ عَلِيمٌ ﴾ البقرة:115\nހަމަކަށަވަރުން، اللَّه އީ، ތަނަވަސްވަންތަ، މޮޅަށް ދެނެވޮޑިގެންވާ ރަސްކަލާނގެއެވެ.\nމާތްﷲއީ ކުޅަދުންވަންތަކަމާއި، އޯގާވަންތަކަމާއި، ފާފަފުއްސުވުމާއި އަދި ވެސް އެހެން ސިފަފުޅުތަކުގައި ކޮޅު ނެތް ކޮޅަށް ތަނަވަސްވަންތަ ރަސްކަލާނގެއެވެ.\nމާތް ﷲ ގެ ސިފަފުޅުތަކަކާއިމެދު ވިސްނާ ފިކުރުކުރުމުން ހިތަށް ފިނިކަންލިބި އުއްމީދުތައް އާވެގެންދެއެވެ. ކުރިމަތިވާ ގޮންޖެހުންތައް ގިރާކޮށް ކުރިޔަށް ދިޔުމަށްޓަކައި އެހީތެރިވެދޭނެ ކަށަކުޅަދުންވަންތަ އަދި އޯގާވަންތަ ފަރާތެއް ވާކަން އެނގި، މަޑުޖެހުމެއްނެތި ތިމާގެ ލަނޑުދަނޑިތަކާއި ހަމައަށް ދިއުމަށް މަސައްކަތްކުރުމުގެ ހިތްވަރު އާލާވެގެންދެއެވެ. ސިފަފުޅުތައް އުނގެނުމުން އެކަލާނގެ އަޒާބަށް ބިރުވެތިވެވި، ކުށް ފާފަތަކުން ދުރުވެވެއެވެ.\nކުރުގޮތަކަށް ދަންނަވާނަމަ، އީމާންކަމުގެ ޙަޤީޤީ ފޮނި މީރުކަން އިޙްސާސްކުރަން އެންމެ ބޮޑަށް އެހީވެދޭނެ ކަމަކީ ސިފަފުޅުތަކާއިމެދު ތަދައްބަރުކުރުމެވެ.\nސޫރަތުލް ޙިޖުރު 49-\nأسماء الله و صفاته و موقف أهل السنة منها للشيخ ابن العثيمين


Ingireysi rayyithun Myanmar in faiban angaifi\nމިއަންމާގެ ވެރިރަށް ނެޕިޑޯގެ މަގުތަކުގައި ސިފައިން ފޯރިމަރަނީ: އިނގިރޭސިން އެ ގައުމުން ފައިބަން ވަނީ އަންގާފައި\nއިނގިރޭސި ރައްޔިތުން މިއަންމާ ދޫކޮށް ދިއުމަށް އިނގިރޭސި ސަރުކާރުން އަންގައިފި އެވެ. އިނގިރޭސިވިލާތުން ބުނީ މަދަނީ ސަރުކާރު ހިސޯރު ކޮށްގެން ތިބި އަސްކަރީ ބާރުތަކުން ގަތުލުއާންމެއް ހިންގަފާނެ ކަމަށް ވިސްނަންޖެހިފައިވާ ކަމަށް އދ. ބުނާ ކަމަށެވެ.\nމި އަހަރު ފެބްރުއަރީ އެކެއްގައި އަސްކަރިއްޔާއިން ވެރިކަން ޖަހައިގަތް ފަހުން 70 އަށް ވުރެ ގިނަ އާންމުން މަރުވެފައިވާ ކަމަށް އދ. އިން ބުނެ އެވެ. އަސްކަރީ ވެރިކަމާ ދެކޮޅު ހެދުމަށް މަގުތަކަށް އެއްވާ މީހުންނަށް ސިފައިން އަނިޔާ ކުރަނީ ވަކި ގޮތެއް ނުބަލާ ކަމަށް ވެސް އދ. އިން ބުނެ އެވެ.\nއިނގިރޭސިވިލާތުން ބުނީ ސިފައިން އުޅެނީ ގައުމު ކޮންޓްރޯލް ނުވެގެން ކަމަށާއި މި ހާލަތުގައި އަތުޖެހޭ ކޮންމެ މީހަކު ވެސް ހައްޔަރު ކޮށްފާނެ ކަމަށެވެ. އަދި އަސްކަރީ ވެރިކަމާ ދެކޮޅު ހަދާ މީހުންގެ މަދަދުވެރިއެއް ކަމަށް ބަލައި ޖަލަށްލުން ވެސް އެކަށިގެންވާ ކަމަށެވެ.\nމިއަންމާގައި ތިބި އިނގިރޭސި ރައްޔިތުންނަށް ރައްދުވާ އިރުޝާދެއް އެ ގައުމުން ނެރެވައި ވަނީ ގުޅުން ހުރި އދ. ގެ ގުނަވަންތަކަށް އިރުޝާދުދޭ ތަޖުރިބާކާރުންގެ ލަފައަށް ބަލާފަ އެވެ. އިނގިރޭސިވިލާތުން އަންގާފައި ވަނީ ނުވެގެން ނޫން ގޮތަކަށް އިނގިރޭސި ރައްޔިތުންގެ އެކަކު ވެސް މިއަންމާގައި މަޑު ނުކުރުމަށެވެ.\nމިއަންމާ އަސްކަރިއްޔާއި ރައްޔިތުންނާ ދެކޮޅަށް ހިންގަމުން އަންނަ ލާއިންސާނީ ޖަރީމާތައް ކުށްވެރި ކުރުމުގައި އދ. ގެ ސަލާމަތީ މަޖިލީހަށް ވެސް ވަނީ ގޮތެއް ނުނިންމިފަ އެވެ. އަނެއް ކޮޅުން. އދ. އިން މިއަންމާއަށް ކަނޑައަޅުއްވާފައި ހުންނަވާ އެންވޯއީ ކްރިސްޓީން ޝްރޭނާ ބާގެނާ ވެސް ވަނީ އަވަސް ހައްލަކަށް ގޮވާލައްވާފަ އެވެ.\nމިއަންމާގެ ވެރިރަށް ނެޕިޑޯގެ މަގުތަކުގައި ސިފައިން ފޯރިމަރަން ފަށާފައި ވާއިރު މަގުތަކަށް އެއްވާ އާންމުން ރޫޅާލުމަށް ރަަބަރު އުންޑަ އަދި އަސްލު އުންޑަ ވެސް އަންނަނީ ބޭނުން ކުރަމުންނެވެ. ހައިޕްރެޝަރުގައި ފެންޖަހައި މީހުންތައް ފޮޅާލުމުން އެކަށީގެންނުވާ ބޮޑެތި އަނިތާތައް އާންމުންނަށް ވަނީ ލިބިފައެވެ.\nއިނގިރޭސިވިލާތުން ނެރެފަައިވާ އިލްތިމާސަކީ ރައްޔިތުން ރައްކާތެރި ކުރުމަށް ދިން ނަސޭހަތެކެވެ. އަދި ބުނެފައި ވަނީ ގޮތެއް ފޮތެއް ނުބަލައި ދޭހަމަލާއެއްގެ ސަބަބުން ކަމާ ގުޅުން ނެތް ބަޔަކަށް ވެސް ބޮޑެތި އަނިޔާ ލިބިދާނެ ކަމަށެވެ.\nޔޫއެން އިނގިރޭސިވިލާތް އީޔޫ + މިއަންމާ


މަންމާއެވެ. މަންމަގެ އެންމެ ހަގު ދަރިފުޅު، އަޅުގަނޑުގެ އުމުރުން މިހާރު 20 އަހަރަށްވުރެ ގިނަދުވަސް ވީއެވެ. މަންމަގެ އުމުރުން 50 އަށް ވުރެ މައްޗަށް ދިޔައީއެވެ. ހުރިހާ ދަރިން ބޮޑެތި ވެއްޖެއެވެ. މިހާރުތީ3ކުދިންގެ މާމަވެސް މެއެވެ. އެކަމަކު މިއަދުވެސް ތި އުޅެނީ ހީވާގިކަމާއެކު މެދުކެނޑުމެއްނެތި އަޅުގަނޑުމެންގެ ޚިދުމަތުގައެވެ. އަޅުގަނޑުމެންގެ މުހުތާދުތައް ފިލުވައިދިނުމުގައެވެ. އަޅުގަނޑުމެން ބޭނުންވާ ހުރިހާކަމެއްކޮށްދެމުންނެވެ. ދުވާލުގެ ހަތަރު ދަން ތި ހޭދަކޮއްލަނީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ޓަކައެވެ. އަޅުގަނޑުމެންނަށް މީރުހާ ކާއެއްޗެއް ހަދައިދެއެވެ. އެންމެ ރީތި އަންނައުނު ގަނެދެއެވެ. ލޯބިން ބައްދާލާ ނިތްކުރީގައި ބޮސްދެމުން މަންމަ އަޅުގަނޑުމެންދެކެ ވާލޯބި އަންގައިދެއެވެ.\nމަންމާއެވެ. މަންމަ، މަންމައެއްގެ ވަޒީފާ މިހާ ގިނަ ދުވަސްވަންދެން އަދާކުރާއިރު ހަމަ އެއްގޮތަކަށްވެސް ފޫހިނުވޭ ހެއްޔެވެ؟ ވަރުބަލި ނުވޭހެއްޔެވެ؟ ދުވަހަކުވެސް ސަލާމް ނުބުނަނީ ކީއްވެހެއްޔެވެ؟ ނޫނީ ޗުއްޓީ ނުނަގަނީ ކީއްވެ ހެއްޔެވެ؟ އެހެން މަންމައިން ދަރިން ބެލުމުގެ ވަޒީފާއިން ޗުއްޓީނަގާތަން އަޅުގަނޑަށް ފެނެއެވެ. އެއްބައި މައިން ދަރިން ވިއްކާތަނާއި ބޭނުން މީހަކު ގެންދަން ދޫކޮށްލާތަން ފެނެއެވެ. އަނެއްމައިން ދަރިފުޅު ހަމަ ވިހާތަނުން ވަޒީފާއިން ކެނޑެނީ އެދަރިފުޅު މޫދަށް ނޫނީ ކޮންމެވެސް އެހެންތަނަކަށް އެއްލާލައިގެންނެވެ. އެކުދިން އެކުދިންގެ މަންމައަށް އެންމެ ބޭނުންވާ ދުވަހު އެމަންމަމެން އެހެން ހެދުމުން އެކުދިން ދެރަވާނެ ބާވައެވެ؟ އެކުދިން ހިތާމަކުރާނެ ބާވައެވެ؟ އެކުދިން އެކުދިންގެ މަންމަ ދެކެ ލޯބިވާނެބާވައެވެ؟ އެކުދީންގެ އިހުސާސްތައް އަޅުގަނޑަށް އެނގޭނީ ކިހެނެއް ހެއްޔެވެ؟ ތިޔަ މަންމަ ދުވަހަކުވެސް އަޅުގަނޑަށް އެފަދަ ކަމެއް އިހުސާސްވިޔަކަ ނުދެއެވެ. އެފަދަ އެއްޗެއް ހިތަށް އަރާނެ ފުރުސަތުވެސް ނުދެއެވެ. އަޅުގަނޑު ހިތްހަމަ ނުޖެހޭ އެއްވެސްކަމެއް ތިޔަ މަންމަގެ ފަރާތުން ނުފެނެއެވެ.\nމަންމާއެވެ. އެޚަބަރުތައް ބަލާފައި މަންމަގެ ލޮލުން ކަރުނަ އަންނަތަން އަޅުގަނޑު ދެކެމެވެ. އެއީ ކީއްވެ ހެއްޔެވެ؟ އެއީ މަންމަގެ ދަރިންނެއްވެސް ނޫނޭނުން ހެއްޔެވެ؟ އެއީ މަންމަ އާ ވާބައެއްވެސް ނޫނެއްނު ހެއްޔެވެ؟ އެކުދިންނަށް ވެސް ތި މަންމަގެ މައިވަންތަކަމުގެ ލޯބި ހުންނަނީ ހެއްޔެވެ؟ އެކަމަކު އަޅުގަނޑަށް އަނިޔާއެއް ވުމުން މަންމަ ރޯތަނެއް އަޅުގަނޑު ނުދެކެމެވެ. އަދި ހަދާނެއްވެސް ނުހުރެއެވެ. އަސްތާއެވެ! ހަނދާން ހުންނާނީ ކިހެނެއްހެއްޔެވެ؟ މަންމަ ދުވަހަކުވެސް އަޅުގަނޑަށް ދެރަކަމެއް ވިޔަކަ ނުދޭވިއްޔާއެވެ. އަބަދުވެސް މަންމަ ހުންނަނީ އަޅުގަނޑަށް ކަމެއް ވެދާނެތީ ބަލަބަލާ ވިއްޔާއެވެ.\nމަންމާއެވެ. އަޅުގަނޑު ނުކާންވެގެން ބޮޑަހާކާތީ އަޅުގަނޑާ ދިމާއަށް މަންމަ ބާރަށް އެއްޗެހި ބުނާ ހަނދާން އަޅުގަނޑުހުރެއެވެ. ބޭބެމެންނަށް އުނދަގޫކޮށް ތޮޅެހަދާތީ މަންމަ އަޅުގަނޑުމެންނަށް އަދަބު ދޭ ހަނދާންވެސް އަޅުގަނޑު ހުރެއެވެ. އެދުވަހު މަންމަ އެހެންކަންތައްކުރުމުން އަޅުގަނޑު މަންމަ ދެކެ ރުޅިއައިސް ތުންދެމީމެވެ. ހިތްހަމަނުޖެހިގެން މަންމައާއި ދިމާއަށް އަތްއުކީމެވެ. މަންމަ އަދަބު ދޭތީ މަންމައަކީ ހާދަ ގޯސް މީހެކޭވެސް ހިތަށް އެރިފަހަރު ދިޔައެވެ. އެހެންނަމަވެސް އެކަމާ ހިތާމަކުރެވެނީވެސް އުފާ ކުރެވެނީވެސް މިއަދުއެވެ. ހިތާމަކުރެވެނީ އަޅުގަނޑު ގެ ވިސްނުން ކޮށިކަމާއި މެދުއެވެ. މަންމަ އާއި މެދު އެފަދަގޮތަށް ހީކުރެވުމުންނެވެ. އުފާ ކުރެވެނީ މަންމަ އަޅުގަނޑަށް އަދަބު ދިނީތީއެވެ. މަންމަ އަޅުގަނޑަށް ރަނގަޅާއި ނުބައި އޮޅުން ފިލުވައި ދިނީތީއެވެ. މަންމަ އަޅުގަނޑަށް ދިނީ އަދަބެވެ. މިހާރު އެއްބައި މައިން ދަރިންނަށް އަދަބު ދިނުމުގެ ނަމުގައި އަނިޔާކުރާގޮތަށް އަނިޔާކުރީއެއް ނޫނެވެ. މަންމަ އަޅުގަނޑަށް ދިނީ ނަސޭހަތެވެ. މަންމައަކު ދަރިއަކާދިމާއަށް ކިޔަން ނުވާ ދަރަޖައިގެ އެއްޗެހި އަޅުގަނޑާ ދިމާއަށް ގޮވާ ހަޅޭއްލެވީއެއް ނޫނެވެ.\nމަންމާއެވެ. މަންމަ އަޅުގަނޑުމެންނަށްޓަކައި ހާދަހާ ބޮޑެތި ބުރަތަކެއް އުފުލައިފީމުއެވެ. އަޅުގަނޑުމެންގެ ކުރިމަގު އުޖާލާކޮށްދިނުމަށްޓަކައި މަންމަގެ އެތަކެއް އުފާތަކަކާއި ވަގުތުތަކެއް ޤުރުބާން ކޮއްފީމުއެވެ. އަދި މަންމަ މުސްކުޅިވީ ދުވަހުވެސް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ޚިދުމަތްކޮށްދެމުން، މިހާރު ތިޔަ އަތުކުރި އޮޅާލީ މާމަދަރިން ބެލުމަށެވެ. އެކަމަކު ދުވަހަކުވެސް ތިޔަ ކޮއްދޭ ކަންކަމުގެ ބަދަލަކަށް ނޭދެމުއެވެ. މަންމައަށް އެހީތެރިވެދޭން އަޅުގަނޑުމެންނަށް އެއްވެސްކަމެއް ނުކޮށްދެވޭއިރުވެސް ތިޔަ މަންމަގެ އެއްވެސް ޝަކުވާއެއް ހިތްބުރަކަމެއް ނެތެވެ. އަބަދުވެސް ތިޔަ މަންމަގެ މޫނުމަތިން ފެންނަނީ އުޖާލާކަމެވެ. ހިތްހަމަޖެހުމާއި އުފާވެރިކަމެވެ. އަބަދުވެސް ތިޔަ އިންނަނީ އަޅުގަނޑުމެން ކަމަކަށް އެދޭނެ ވަގުތެއްގެ އިންތިޒާރުގައެވެ. އެއީ ހަމަ މައިވަންތަކަމުގެ ކުލުނުހެއްޔެވެ؟ މަންމަ އަޅުގަނޑުމެންދެކެ ހަމަ އެހާ ބޮޑަށް ލޯބި ވޭހެއްޔެވެ؟ އަޅުގަނޑަށް ހަމަ ޔަގީނެވެ.\nމަންމާއެވެ. މަންމަގެ ތިޔަ އޯގާތެރިކަމުން އަޅުގަނޑުމެން ތިޔަ ހަދައި ދިނީ ހާދަ ނަސީބުގަދަ ބަޔަކަށެވެ. ހާދަ އުފާވެރި ބަޔަކަށެވެ. އެކަން ދުވަހަކުވެސް އަޅުގަނޑު ހަދާންނައްތައެއް ނުލާނަމެވެ. މިހާރުގެ ގިނަ ޒުވާނުން އެމީހުންގެ މައިންބަފައިން މުސްކުޅިވާދުވަހު ނުބަލާ އެއްލައިލާ، ނޫންނަމަ ބަލަން ބޮޑުކަމަކަށްވެގެން އެމީހުންނަކީ ޖެހިފައިވާ ބަލާއަކަށް ހަދާގޮތަށް ތިޔަ މަންމައަކަށް ނުހަދާނަމެވެ. ތިޔަ މަންމަގެ ހިތުގަ ޖެހޭ އެންމެ ކުޑަ ލަފުޒެއްވެސް ނުބުނާނަމެވެ. އެއްވެސް ބާރެއްނެތް ކުޑަކުއްޖެއްގެ ގޮތުގައި އަޅުގަނޑު އޮތްދުވަހު ތިޔަ މަންމަގެ އޯގާވެރި އުނގުތެރޭގައި ބަލައި ބޮޑުކޮށް، އަޅުގަނޑު މީހަކަށް ތިޔަ ހެދި ހެދުން ފަނުފުލުން ދިޔަކަނުދޭނަމެވެ. މަންމަ ތިޔަ ކޮއްދެއްވާ އަގުނުކުރެވޭ ގިނަގުނަ ކަންތައްތަކަށް ޝުކުރުވެރިވާ ހާލު، ތިޔަ މަންމައަށްޓަކައި އަދި ދުނިޔޭގެ ހުރިހާ މައިންނަށްޓަކައި ހެޔޮ ދުޢާކުރުންމަތީ ދެމި ހުންނާނަމެވެ. މަންމައަށް ހެޔޮ ރަޙްމަތްލައްވާ ދިގު ޢުމުރެއްދެއްވާށިއެވެ. އާމީން!\n“ހުރިހާ ދަރީންގެ ފަރާތުން އެންމެހާ މައިންނަށް އުފާވެރި މަންމައިންގެ ދުވަހުގެ ތަހުނިޔާ އަރިސް ކުރަމެވެ.”


ހުޅުމާލޭ ކޯޓުގެ ބެންޗު ކަނޑައަޅާފައިވަނީ ޤާނޫނާ ޚިލާފަށްކަމަށް މަޖިލީހުގެ ރައީސް ވިދާޅުވެއްޖެ – Maldivian Democratic Party\n13 މާޗް 2013\nހުޅުމާލޭ ކޯޓުގެ ބެންޗު ކަނޑައަޅާފައިވަނީ ޤާނޫނާ ޚިލާފަށްކަމަށް މަޖިލީހުގެ ރައީސް ވިދާޅުވެއްޖެ\nދިވެހިރާއްޖޭގެ އިންތިޚާބީ ރައީސް އަދި ދިވެހިރައްޔިތުންގެ ޑެމޮކްރެޓިކް ޕާޓީ (އެމްޑީޕީ)ގެ ރިޔާސީ ކެނޑިޑޭޓް ރައީސް މުޙައްމަދު ނަޝީދުގެ މައްޗަށް ޕްރޮސެކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީހުން ކުރަމުން އަންނަ ދަޢުވާ ބެލުމަށްޓަކައި ހުޅުމާލެ ކޯޓުގެ ބެންޗް ޖުޑީޝަލް ސަރވިސަސް ކޮމިޝަން (ޖޭއެސްސީ)ން ކަނޑައަޅާފައިވަނީ ފަނޑިޔާރުންގެ ގާނޫނުގެ 48 ވަނަ މާއްދާއާ ހިލާފަށް ކަމަށް ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ރައީސް އަބްދުﷲ ޝާހިދު ވިދާޅުވެއްޖެއެވެ.\nރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ މިނިވަން މުއައްސަސާތަކާއި ބެހޭ ކޮމިޓީއަށް ރޭ ހާޒިރުވެ ވަޑައިގެން ވާހަކަފުޅު ދައްކަވަމުން ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ރައީސްގެ ހައިސިއްޔަތުން ޖޭއެސްސީގައި ހިމެނި ވަޑައިގެންނަވާ އަބްދުﷲ ޝާހިދު ވިދާޅުވީ ވަކި މައްސަލައެއް ބެލުމަށް ވަކި ބެންޗެއް ކަނޑައެޅުމުގެ ބާރު ޖޭއެސްސީއަކަށް ފަނޑިޔާރުންގެ ގާނޫނުން ލިބިދީފައި ނުވާކަމަށެވެ. އަދި ޖުޑީޝަލް ކައުންސިލްގެ ލަފާގެ މަތިން ކޯޓުތަކަށް ޖޭއެސްސީން ފަނޑިޔާރުން އައްޔަން ކުރެވިދާނެ ކަމަށެވެ. އެހެން ނަމަވެސް ވަކި މައްސަލައެއް ބެލުމަށް، ވަކި ބެންޗެއް ކަނޑައެޅުމުގެ ބާރު ޖޭއެސްސީއަށް ލިބިގެން ނުވާކަމަށް ތަކުރާރުކޮށް އެމަނިކުފާނު ވިދާޅުވިއެވެ.\nރޭގެ ކޮމިޓީގެ ބައްދަލުވުމުގައި މެމްބަރުން ކުރެއްވި ސުވާލުތަކަށް ޖަވާބުދެއްވަމުން އަބްދުﷲ ޝާހިދު ވިދާޅުވީ، ޖޭއެސްސީގައި އިސްލާޙުކުރަންޖެހޭ ކަންތަކެއް އެބަހުރި ކަމަށެވެ. އެކަންތައްތަކުގެ ތަފްސީލް ދެއްވާފައި ނުވިނަމަވެސް ޖޭއެސްސީ މިހާރު އެކުލަވާލެވިފައިވާ ގޮތައް ބަދަލުތަކެއް ގެންނަން ޖެހޭކަން ދެކެވަޑައިގަންނަވާ ކަމަށް އެމަނިކުފާނު ވިދާޅުވިއެވެ.\n” ގާނޫނު އަސާސީ އިސްލާހު ކުރުމުގެ ދުވަސްވަރު ޖޭއެސްސީ އެކުލަވާލުމުގައި މެމްބަރުން ބޮޑަށް ބައްލަވާފައިވާނީ އެކިއެކި ދާއިރާތަކުގެ ބޭފުޅުންގެ މައްޗަށް އެކުލެވިގެންވާ ކޮމިޝަނަކަށް އެކޮމިޝަން ހެދުމަށް. ނަމަވެސް މިހާރު އެއީ އެންމެ ރަނގަޅުގޮތް ނޫންކަމަށް އަޅުގަނޑަށް ގަބޫލުކުރެވޭ. އެއީ ޖޭއެސްސީގެ މެމްބަރުންގެ ގޮތުގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ މަޖިލީހުގެ ރައީސް އާއި ސިވިލް ސާރވިސް ކޮމިޝަންގެ ރައީސް އާއި ސްޕްރީމް ކޯޓުގެ ފަނޑިޔާރު ފަދަ ބޭފުޅުންނަކީ އެބޭފުޅުންގެ މުއައްސަސާތަކުގައި ފުލްޓައިމް މަސައްކަތުގައި އަމަލީގޮތުން ހަރަކާތްތެރިވާ ބޭފުޅުން. ޖޭއެސްސީ އަކީވެސް ފުލްޓައިމްކޮށް މަސައްކަތް ކުރަންޖެހޭ ކޮމިޝަނެއް. އެހެންކަމުން ޖޭއެސްސީއަށް އެހެން މުއައްސަސާތަކުގެ ވެރިން އެކަށީގެންވާ ވަގުތު ނުދެވޭކަން ފާހަގަ ކުރެވޭ ” އަބްދުﷲ ޝާހިދު ވިދާޅުވިއެވެ.\nރައީސް ނަޝީދުގެ ޝަރީޢަތަށް ނުފޫޒު ފޯރުވުމަށް ޖޭއެސްސީން ފަނޑިޔާރުންގެ ބެންޗު އެކުލަވާލާފައިވަނީ ޤާނޫނާއި ޚިލާފަށް ކަމަށް ވިދާޅުވެ އެކިއެކި ޚަފްލާތަކުގައި އެމްޑީޕީ ލީޑަރ ޝިޕްގެ ބޭފުޅުން ވެސް ދަނީ ތަކުރާރުކޮށް ވާހަކަފުޅު ދައްކަވަމުންނެވެ.