Kairi ..... Namaves dhurugaivaa Mailku - One Online\nމަލިކު އަތިރިމަތީގެ މީގެ 30 އަހަރު ކުރީގެ މަންޒަރެއް --- ފޮޓޯ: އެފް.ޖީ މަލިކު\nކައިރި ... ނަމަވެސް ދުރުގައިވާ މަލިކު 2\n(7 މެއިގެ އަދަދާ ގުޅޭ)\nރަށުގެ އިރުމަތީ ފަރާތަކީ ފުށްޓަރު (މަލިކު ބަހުރުވައިގައި ފުރުވަތްފަރާތް) ފަރާތެވެ. ހުޅަނގު މޫސުމުގައި އެރަށަށްދާ ބޮޑެތި އުޅަނދުފަހަރަށް މުދާއަރުވައި ބޭލުމާއި، އަރައިފޭބުމާއި މަސްދޯނިފަހަރު ވަދެނިކުމެވުމަށް ބޭނުންކުރަނީ ފުށްޓަރުފަރާތެވެ. މަލިކުގެ ފުށްޓަރުފަރާތުގައި ގޮނޑުދޮށުން ފެށިގެން ސަތޭކަވަރަކަށް ފޫޓުގެ ފުޅާމިނުގެ ފަރެއް އޮވެފައި ދެން އޮންނަނީ ރާޅުބިންދާ ހިސާބެވެ. އޭގެބޭރުން ފެންކަނޑެވެ. ވަދެނިކުމެއުޅެނީ އެކިދިމަދިމާއިން ހުންނަ "ތަންހެޔޮ" ތަންތަނުންނެވެ. މީހުންއުޅޭ ހިސާބުގައި ހޭޅިއެއް ނޯވެއެވެ. ހޭޅިފަށުން ސަތޭކަ ފަންސާހަކަށް ފޫޓު ފުޅާ ސަރަޙައްދެއްގައި އޮންނަނީ ގަލާއި އަކިރިޔާ އެކުވެފައިވާ ފަސްގަނޑެކެވެ. އެތާނގައި ހުންނަނީ ހައްތާވެސް ރުކެވެ. ރުއްތަކުގެ ތެރޭގައި އުވަދެވުމަށް ކޮނެފައި ހުންނަ ވަޅުތައް ފެނުމުން ދިވެހިވަންތަކަން ހިތަށް ވެރިވެގެން ދެއެވެ. މަލިކުގެ ފުށްޓަރުފަރާތް ފެނުމުން ހަނދާނަށް އަންނަނީ ރާއްޖޭގެ އަތޮޅުތަކުގެ ބޭރުދުނީގެ ރަށްރަށުގެ ފުށްޓަރުފަރާތެވެ.\nމަލިކުގެ ފުށްޓަރުފަރާތުގައި ވަރަށްގިނަ ބޮޑެތި ފަސްފުނިތައް ހުރެއެވެ. މަލިކުމީހުން އެތަންތަނަށް ކިޔަނީ ކުންނެވެ. ފާހަގަކޮށްލެވޭ ކުންނުތަކަކީ:-\n17.\tދިގުކުންނު މިކުންނުތަކެވެ.\nމަލިކުގައި ނުވަ އަވަށް އޮވެއެވެ. އެއީ:-\nމި ނުވަ އަވަށެވެ. މިއަވަށްތަކުގެ އިތުރަށް ކެނޑިޕާޓީގެ ނަމުގައި ވަކިވެގަނެގެން އަމިއްލަގޮތުން އިޖުތިމާޢީ ކަންތައް ހިންގާ ބަޔަކުވެސް އުޅެއެވެ. ނަމަވެސް އެއީ ކަނޑައެޅިފައިވާ ވަކިއޭރިޔާއެއްގެ މައްޗަށް ހިމެނޭ އަވަށެއް ނޫނެވެ.\nމަލިކުމީހުން އަވަށްއަވަށަށް ކިޔަނީ "އަތިރި" ކަމުގައި ބޭރުގެ ވަރަށްގިނަ ލިޔުންތެރީން ބަޔާންކޮށްފައި ހުރެއެވެ. ނަމަވެސް މަލިކުމީހުން އެކަން ޤަބޫލެއް ނުކުރެއެވެ. މަލިކުމީހުން އަވަށް ކިޔަނީ ހަމަ އަވަށަށެވެ.\nތިރީގައި މިދަންނަވަނީ މަލިކު އެކިހިސާބުގަނޑަށް ކިޔާ ނަންނަމެވެ. މިނަންތައް ލިޔެފައި މިވަނީ ރަށުގެ އުތުރުކޮޅުން ފެށިގެން ދެކުނުކޮޅަށެވެ.\n9.\tކޯޑި (ބަލިމީހުންގާތް –- މިހެންކިޔަނީ އިހުގައި އެތާނގައި ޖުޒާމުބަލިމީހުން ބައިތިއްބާތީއެވެ. މަލިކު ބަހުރުވައިގައި ޖުޒާމުބައްޔަށް ކިޔަނީ ކޯޑިބައްޔެވެ.)\n12.\tފައިބެންނަމަގު (ކޮށީމަގު)\n14.\tފަލައްސޭރި (ބޮޑުވަށާނގެ)\n15.\tފާޑިކަހަލަ (ބަރަބޯމަގު)\n16.\tކުދެހިމަގު (ބާސުއަށިގެ)\n21.\tފަންޖެހިދަނޑި (އަލޫޑިއަވަށު ބިއްދަށުކޮޅު)\n32.\tއައުމަގު (ދިގުވަށާނގެ)\n54.\tކަލޭގެފާނު ފެންގަނޑު\nމަލިކުގައި އެންމެގިނައިން ހެދޭ ގަހަކީ ދިވެހިރުކެވެ. ރާއްޖޭގެ އެހެން ރަށްރަށެކޭ އެއްފަދައިންނެވެ. ރަށުގައި ދެން ހެދޭ ގަސްގަހާގެއްސަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގައިވެސް ޢާންމުކޮށް ހެދޭ ގަސްގަހާގެއްސެވެ. ފަތްކޭލާއި، ބިލެތާއި، މުރަނގައާއި، ފަޅޮލާއި، ބައްޓާއި، މިރުހާއި، ލުނބޮޔާއި، ވިލާތުބައްޓާއި، ޗިޗަންޑާއާއި، ހިމެރިތޮޅިއާއި، ކޯރައްކައާއި، އުއްދަނޑިއާއި، ތޮރައާއި، ހިކަނދިރާނބާފަތާއި، ކަނޑުލާއި، އުނި، މިދިލި، ދިއްގާ، ހިރުނދު، ކާނިފަދަ ގަސްގަހާގެއްސަކީ މަލިކުގެވެށި ފެހިކޮށްދޭ ގަސްގަހެވެ. މަގުލާއި ބޯއްޓާއި ކުރެއްޖާއި މިފަދަ ގަސްގަސްވެސް ވަރަށް ގިނައެވެ. ކުރުކޮށް ދަންނަވާނަމަ ރާއްޖޭގެ އެހެނިހެން ރަށްރަށުގައިވެސް ހެދޭ ހުރިހާ ބާވަތެއްގެ ގަސްގަހާގެހި މަލިކުގައިވެސް ހުރެއެވެ. ރާއްޖޭގައި ނުހެދޭ އެއްވެސް ބާވަތެއްގެ ގަހެއް މަލިކަކުވެސް ނުހުރެއެވެ.\nމަލިކުގެ ފަތުރުވެރީންގެ ސަރަހައްދު، ދުރުން އެފެންނަ އިމާރާތްތަކަށް މަލިކު މީހުން ކިޔަނީ ޓޫރިސްޓު ހަޓު --- ފޮޓޯ: އެފް.ޖީ މަލިކު\nމަލިކުގެ މޫސުމާއި ރާއްޖޭގެ މޫސުމާ އެއްވެސް ތަފާތެއް ނެތެވެ. މަލިކުގައި އޮންނަނީ ދެމޫސުމެވެ. އިރުވައި މޫސުމާއި ހުޅަނގު މޫސުމެވެ. މޫސުމުގެ ފެށުމާއި ނިމުން އަންނަނީ ރާއްޖެއާ އެއްދުވަސްވަރެއްގައެވެ. އިރުވައި މޫސުމުގެ ނަކަތްތަކާއި ހުޅަނގު މޫސުމުގެ ނަކަތްތަކުގެ ނަންތައްވެސް މުޅިން އެއްގޮތެވެ. މަލިކަށް އެންމެގިނައިން ވާރޭވެހެނީ މެއިމަހުން ފެށިގެން އޮކްޓޯބަރުމަހުގެ ނިޔަލަށެވެ. އެވްރެޖްކޮށް އަހަރަކު 1640 މިލިމީޓަރުގެ ވާރޭ ވެހޭކަމަށް ވެއެވެ. ޢާންމުކޮށް ފިނިހޫނުމިން ހުންނަނީ ދާދި އެއްވަރަށެވެ. އާދެ، 25’ އާއި 35’ އާ ދެމެދުގައެވެ.\nވެށްޓާއި މޫސުމުގެ ކުޑަވެސް ފަރަގެއް ނެތް އެއްތަނަކަށްވުމާއެކު މަލިކާއި ދިވެހިރާއްޖޭގައި ދިރިއުޅޭ ފަނިކަފުސައާއި ދޫނިސޫފާސޫތްޕަކީވެސް އެއް ޢާއިލާއެއްގެ މެމްބަރުންތަކެކެވެ. ގާތްތިމާގެ އެއްޗެހިތަކެކެވެ.\nދިވެހިރާއްޖެއެކޭ އެއްފަދައިން މަލިކުގައިވެސް އެންމެ ޢާންމު ދޫންޏަކީ ކާޅެވެ. ކާޅަކީ މަލިކާއި ދިވެހިރާއްޖޭގައި އެންމެ ފުރަތަމަ ވަޒަންވެރިވި ދޫނިކަމުގައި ބެލެވިދާނެއެވެ. ކާޅު ފިޔަވައި ދެން މަލިކުންވެސް ފެންނަނީ ރާއްޖެއިންވެސް މިފެންނަ ކަނޑުމަތީ ދޫނިތަކާއި، އެއްގަމުދޫނީގެ ބާވަތްތަކެވެ. ހޯރައާއި، މާރަނގައާއި، ދަނޑިފުޅުދޫންޏާއި، ހޯގުޅާއާއި، ބާޒާއި، މާކަނާއާއި، އިރުވައިހުދާއި، ދެވައްތަރުގެ ކޮވެއްޔާއި، ކަނބިއްޔާއި، ހުޅިކުކުޅާއި، ސުރުމުއްޗާއި، ރާބޮންޖާ މިބާވަތުގެ ރާއްޖޭގައި އާބާދުވެއުޅޭ ދޫނިތަކުގެ ޢާއިލާ މަލިކުގައިވެސް އެބައޮތެވެ.\nބަޅިނދާއި ކޮކާލުގެ ވައްތަރުތަކަށް ނަޒަރު ހިންގިޔަސް ރާއްޖެއިން ނުފެންނަ ވައްތަރެއް މަލިކުންވެސް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ފެނިފައެއް ނެތެވެ.\nހޯނާއި، ބޮނޑާއި، ބޮކާއި، ނަންނުގައްޗާއި، ގަރަހިތައާއި، ފައިދިގުމަކުނު މަލިކުގައިވެސް އުޅެއެވެ.\nމަލިކުގައިވެސް އެއްވެސް ބާވަތެއްގެ މިނިކާޖަނަވާރެއް ނުއުޅެއެވެ. ހަމައެފަދައިން ކުއްތާއާއި، ރާމާމަކުނާއި، ހަރުފައާ މިބާވަތުގެ ރާއްޖޭގައި ނުއުޅޭ ޖަނަވާރުތަކެއްވެސް މަލިކަކު ނުއުޅެއެވެ. ރާއްޖެއާއި މަލިކުގައި އިންސާނުންގެ އެއްދަރިފަސްކޮޅެއް ދިރިއުޅޭ ފަދައިން ދޫނިސޫފާސޫތްޕާއި ފަނިފަކުސައިގެ ނަސްލުވެސް ރާއްޖެއާއި މަލިކުގައިވަނީ ލާމެހިފައެވެ.\nރަށުގައި މީހުން އުޅެން ފެށުމާއި ތާރީޚު\nލަކްޝަދީބާ ބެހޭގޮތުން ލިޔާ ބައެއް ލިޔުންތެރީން ބަޔާންކުރާގޮތުގައި ލަކްޝަދީބަށް (މަލިކުވެސް ހިމެނޭގޮތަށް) މީހުން އައީ ސްރީލަންކާއާއި އިންޑިޔާއާ ދިވެހިރާއްޖެއިންނެވެ. މަލިކަށް މީހުން ދިޔަތަނެއް ކަނޑައެޅިގެން ފާހަގަކޮށްފައެއް ނެތެވެ.\nމަލިކަކީ ޖިއޮގްރަފީގޮތުންނާއި ތާރީޚީގޮތުން ބަލާއިރުވެސް ދިވެހިރާއްޖޭގެ ރަށެއްކަމުގައި ވުމާއެކު މަލިކުގައި ވަޒަންވެރިވި ބަޔަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ އެހެނިހެން ރަށްރަށުގައިވެސް ވަޒަންވެރިވި ބައެއްކަމާމެދު ޝައްކެއްނެތެވެ.\nދިވެހިރާއްޖޭގެ އެންމެފުރަތަމަ ވަޒަންވެރީންނަކީ ދެކުނުއިންޑިޔާގެ އާރިޔަން ނަސްލުގެ ބައެއް ކަމަށާއި ސްރީލަންކާގެ ސިންގަޅަ ނަސްލުގެ ބައެއްކަމަށާ މިދެގޮތަށްވެސް ބުނެވެއެވެ.\nމޯލްޑިވިއަންގެ ސީޕްލޭން މަލިކުގައި ޖައްސައި، ތާރީހުގެ ތެރެއަށް


ހއ.މުރައިދޫ ކަައުންސިލުގެ ބައި-އިލެކްޝަންގެ ރަސްމީ ނަތީޖާ\nހއ. މުރައިދޫ ކައުންސިލުން ހުސްވެފައިވާ ގޮނޑިއަށް މެންބަރަކު އިންތިޚާބުކުރުމަށްޓަކައި، 2015 މާރިޗު 21 ވީ ހޮނިހިރު ދުވަހު ބޭއްވި، ހއ. މުރައިދޫ ކައުންސިލްގެ ބައި-އިލެކްޝަންގެ ރަސްމީ ނަތީޖާ މިދަންނަވަނީއެވެ.\nހުސްނޫވިލާ، ހއ. މުރައިދޫ\nޔާގޫތުގެ، ހއ. މުރައިދޫ\nއާޒާދުވިލާ، ހއ. މުރައިދޫ\nވޯޓު ދިނުމުގެ ޙައްޤު ލިބިފައިވާ މީހުންގެ އަދަދު\nވީމާ، ހއ. މުރައިދޫ ކައުންސިލުން ހުސްވެފައިވާ ގޮނޑިއަށް، ޕްރޮގްރެސިވް ޕާޓީ އޮފް މޯލްޑިވްސްގެ ފަރާތުން ކުރިމަތިލި، ހއ. މުރައިދޫ، ޔާގޫތުގެ، ޢަބްދުﷲ މުފީދު އިންތިޚާބުވެއްޖެކަން ޢާންމުކޮށް އެންގުމަށްޓަކައި އިޢުލާންކުރަމެވެ.


ހީވޭ ހިތް ބުނާހެން 31 – Esfiya – Dhivehi Vaahaka Site\n- by Marsha - 67- April 5, 2020\n“ކޮން އިރަކުން މެރީ ކުރާނީ؟” ދައުހާ އަހާލިއެވެ.\n“ދައުގެ މަންމަމެން އައީމަ މި ވާހަކަ ދައްކާފަ އެ މީހުން އޯކޭ ވިއްޔާ ވީހާވެސް އަވަހަކަށް މެރީ ކުރާނީ” ނިހާން ބުންޏެވެ.\nދައުހާ އުފަލުން ނިހާން ގައިގައި ބައްދާލިއެވެ.\nސިޓިންގްރޫމްގައި ދެ މީހުން އެކަނި ވުމުން އަޒްމަން ޒައިނާގެ އަތުގައި ހިފާފައި ޒައިނާގެ އިނގިލީގައި އަނގޮޓިއެއް އަޅުވާލިއެވެ.\n“މީ…؟” އަތަށް ބަލަން އިނދެ ޒައިނާ އަހާލިއެވެ.\n“ތީ މަންމަ ޒައިއަށް ދޭން ގަތް އެއްޗެއް، އަހަރެން ކައިރީ ބުނީ ޒައި އަތުގަ އަޅުވާށޭ” ހިނިއައިސްފައި އިނދެ އަޒްމަން ބުންޏެވެ.\n“އޯހ… މަންމަ ކައިރީ ބުނެދެއްޗޭ އަހަރެން ބުންޏޭ ޝުކުރިއްޔާއޭ” އަދިވެސް އަނގޮޓިއަށް ބަލަން އިނދެ ޒައިނާ ބުންޏެވެ.\n“އެ ނިމުނީތަ؟ އަހަންނަށް ޝުކުރިއްޔާއެއް ނެތްތަ؟” އަޒްމަން އަހާލިއެވެ.\n“ދެން… ޝުކުރިއްޔާ އަޒްމަންއަށްވެސް” ހީލަމުން ޒައިނާ އަޒްމަންއަށް ބަލާލިއެވެ.\nއަޒްމަން އެ ވަގުތު ޒައިނާގެ އަތުގައި ހިފައިގެން ކޮޓަރިއަށް ވަދެ ޒައިނާގެ ގައިގައި ބައްދާލައިގެން ހުއްޓެވެ.\n“ކިހިނެއްވީ؟” އަޒްމަންއާ ދުރަށް ޖެހިލާފައި ޒައިނާ އަޒްމަންގެ މޫނަށް ބަލާލިއެވެ.\n“ބައެއް ފަހަރު ހިތަށް އަރަނީ މީ ހަގީގަތެއް ބާއޭ… އަހަންނަށް ޒައި ހަމަ ލިބޭނެ ބާއޭ. އެހެންވެ ޔަގީން ކޮށްލީ” އަޒްމަން ޖަވާބު ދީފައި އަދާގެ އެނދު ކައިރީ ހުއްޓުނެވެ.\nޒައިނާވެސް އަޒްމަން ކައިރީ މަޑުކޮށްލަމުން ދަރިފުޅަށް ބަލާލިއެވެ.\n“އައި ވިޝް…” އަދާއަށް ބަލަން ހުރެ ބުނަން ފަށާފައި އަޒްމަން މަޑުކޮށްލިއެވެ.\n“ޔޫ ވިޝް… ކީކޭ؟” އަޒްމަން އިތުރަށް ނުބުނުމުން ޒައިނާ އެހިއެވެ.\n“އައި ވިޝް މީ އަހަރެންގެ ކުއްޖަކަށް ވީ ނަމައޭ… އެހެން ނަމަ އަދާ ވާނީ އަހަންނާ ޒައިގެ މެދުގަވާ އެންމެ ވަރުގަދަ ބޮންޑަށް. އަހަރެން މިހެން ބުނީމަ ޒައިއަށް ގަބޫލު ކުރަން އުނދަގޫވެސް ވެދާނެ، އެކަމަކު އައި ލަވް ހަރ ލައިކް ޝީ އިޒް މައި އޯވްން” އަޒްމަން ބުންޏެވެ.\nޒައިނާ އަޒްމަންގެ ދެ އަތުގައި ހިފާލިއެވެ. އަޒްމަން އެ ބުނި އެއްޗަކާ މެދު ޒައިނާގެ ހިތުގައި ޝައްކެއް ނުވެއެވެ. އެ ބަސްތަކާ އެކު ޒައިނާގެ ހިތުގައި އަޒްމަންއަށް ދެވިފައިވާ މަގާމު ފުންވެގެން ދިޔައެވެ. އަޒްމަންއަށް ޓަކާ އެ ހިތުގައި އޮތް ގަދަރު އުފުލިގެން ދިޔައެވެ.\n“އަދާގެ ސަބަބުން ނޫން ނަމަ އަހަންނާ އަޒްމަން ދިމާވެސް ނުވީސް ކަންނޭނގެ. އަހަރުމެންގެ މެދުގަ މި ގުޅުމެއްވެސް ނުއުފެދުނީސް. އެހެން ވީމަ އަޒްމަންގެ އަމިއްލަ ދަރިއަކަށް ނުވިޔަސް އެއީ އެއްނު އަހަރުމެންގެ މެދުގަ ވާ އެންމެ ވަރުގަދަ ބޮންޑަކީ؟ އަޒްމަން އަދާ ދެކެ ވާ ލޯތްބާ މެދު އަހަރެންގެ ހިތުގަ ޝައްކެއް ނެތް. އަމިއްލަ ދަރިއަކަށް ނުވާ އިރު އަދާ ދެކެ އަޒްމަން ތި ވާ ލޯތްބަކީ ތީ ރަނގަޅު މީހެއް ކަމުގެ އެންމެ ބޮޑު ހެކި” ޒައިނާ ބުންޏެވެ.\nޒައިނާއަށް އިސް ޖަހާލެވުނެވެ. އެކުގައި ދިރިއުޅުމެއް ފެށުމަށް އަޒްމަންއަށް ވުރެ ރަނގަޅު ބައިވެރިއަކު ދެން ނުވާނެ ކަމާ މެދު ޒައިނާއަށް މިއަދު ޝައްކެއް ނުވެއެވެ. އެހެން ނަމަވެސް އަޒްމަން ފަދަ މީހަކާ ޒައިނާ އެކަށީގެން ނުވާ ހެން ޒައިނާއަށް ހީވަނީއެވެ.\n“އައި ޑޯންޓް ޑިޒަރވް ޔޫ…” މަޑުމަޑުން ޒައިނާ ބުނެލިއެވެ.\n“ތިހެން ދެން ނުބުނާތި. ޕާސްޓްގަ ވީ ކަންތައްތަކުގެ ވާހަކައެއް ދައްކާކަށް ބޭނުމެއް ނޫން. އަދާގެ ސަބަބުން އަހަރެންނަށް ޒައި ފާހަގަ ކުރެވުނީ، އަދާގެ ސަބަބުން އަހަންނަށް ޒައި ދެކެ ލޯބި ވެވުނީ، އަދާގެ ސަބަބުން ޒައިގެ ހިތުގަ އަހަންނަށް ޖާގައެއް އުފެދުނީ. އެހެން ވީމަ އެ ޕާސްޓަކީ އެއްވެސް ގޮތަކުން މިސްޓޭކެއް ކަމަކަށް އަހަރެން ގަބޫލެއް ނުކުރަން. އެއީ ޒައިގެ ކުށެއް ނޫން، އަދި އެއީ އަދާގެ ކުށެއްވެސް ނޫން” ޒައިނާގެ ދެ އަތްތިލައިގައި ހިފާލަމުން އަޒްމަން ބުންޏެވެ.\nޒައިނާ އެއްޗެއް ނުބުނެ އިސްޖަހާލައިގެން ހުރީ އަޒްމަން އެ ދެއްކި ވާހަކައިގެ ޖަވާބުގައި ބުނާނެ އެއްޗެއް ނުވިސްނުމުންނެވެ.\nއަޒްމަން ޒައިނާއަށް ބަލަން ހުއްޓެވެ. ހިތް އެދެމުން ދިޔައީ ޒައިނާގެ ދުލުން އަޒްމަން ދެކެ ލޯބި ވެޔޭ ބުނާ އަޑު އަހާލުމަށެވެ. ނަމަވެސް، ކައިވެންޏަށް އެއްބަސް ވީ އިރުވެސް އަޒްމަން ދެކެ ލޯބިވާ ވާހަކައެއް ޒައިނާ ނުބުނެއެވެ. ޒައިނާގެ ހިތުގައި އަޒްމަންއަށް ޖާގައެއް ވާކަން އަޒްމަންއަށް ޔަގީނެވެ. ނަމަވެސް އެއީ ލޯތްބަށް ނުވާ ނަމަ އެ ވަރުން އަޒްމަންއަށް ފުދޭނެ ހެއްޔެވެ؟ އަޒްމަން ވާ ލޯބީގެ ބަދަލުގައި ޒައިނާގެ ފަރާތުން އެ ފަދަ ލޯތްބެއް އަޒްމަން ބޭނުން ވެއެވެ.\nޒައިނާގެ ހިތުގައި އަދިވެސް އިޔާދުގެ ލޯބި ނުފިލާ ވަނީ ހެއްޔެވެ؟ އެ ލޯތްބާ އިތުބާރުގެ ބަދަލު ޒައިނާއަށް އެންމެ ހިތި ގޮތެއްގައި ލިބިފައި ވާ އިރު، އެ ހަނދާންތައް ހިތުން ގފޮހެލަން އުނދަގޫ ވާނެ ކަން އަޒްމަންއަށް ވިސްނެއެވެ. އެހެން ނަމަވެސް، ޒައިނާގެ ދުލުން އަޑު އެހުމަށް އަޒްމަން އެންމެ އެދޭ ބަސްތައް ނުބުނެވެނީ ޒައިނާގެ ހިތުގައި އަދިވެސް އެ ލޯބި ވާތީ ހެއްޔެވެ؟ އެ ހިތުގެ ކޮންމެވެސް ހިސާބަކުން އަދިވެސް އިޔާދުއަށް އެދެވޭތީ ހެއްޔެވެ؟\nއެ ޚިޔާލުން އަޒްމަންގެ ހިތަށް ތަދުވެލިއެވެ.\n“ޒައި، ޑޫ ޔޫ… ޑޫ ޔޫ ސްޓިލް ލަވް ހިމް؟” ފަސް ޖެހިފައިވެސް އަޒްމަން އަހާލީ ޝައްކެއްގެ މަތީ ހުންނަން ބޭނުން ނުވާތީއެވެ.\n“އައި ހޭޓް ހިމް!” ފަސް ޖެހުމެއް ނެތި ޒައިނާ ޖަވާބު ދިނެވެ.\n“ތި ރުޅީގެ ފަހަތުގަ… އެއްވެސް އެހެން ފީލިންގްއެއް ނެތްތަ؟ ނޯ ރިގްރެޓްސް؟” އަޒްމަން އެހިއެވެ.\n“ނޫން އަޒްމަން. އޭނައަކަށް އަހަރެންގެ ހިތުގަ މިހާރު އެއްވެސް އެއްޗެއް ނެތް. ރުޅި އަންނަނީ. އަދާއާ ދޭތެރޭ ވިސްނާލީމަ ދެރަ ވަނީ އެހެން ވީތީ. ކުރިން ހިތަށް އަރާ އެހެން ގޮތަކަށް ކަންތައް ވީ ނަމައޭ، ހަމަ އެކަނި އަދާއަށް ޓަކާ…” އެ ވަރަށް ބުނެފައި ޒައިނާ އަޒްމަންގެ އަތުގައި ހިފާ އުފުލާލަމުން އެ އަތްތިލަ ޒައިނާގެ މޭގައި ޖައްސާލިއެވެ.\n“އެކަމަކު މިހާރު އަހަންނަށް އެނގިއްޖެ އެ ހުރިހާ ކަމެއްވެސް ވީ އަހަންނާ އަޒްމަން ދިމާ ވާން ކަން. އަދާއަށް ބައްޕައެއްގެ ލޯބި ލިބެން އޮތީ އަޒްމަންގެ ފަރާތުން ކަން. މި ހުރިހާ ކަމަކަށް ފަހުވެސް އަހަންނަށް އަހަރެން ދެކެ ލޯބިވާ މީހަކު ލިބުން އެއީ އަހަރެންގެ ނަސީބު ކަން އަހަރެން ގަބޫލު ކުރަން. ހުރިހާ ކަމަކަށް ވުރެ އަހަންނަށް އަޒަމަން ހާއްސަ ވާ ކަމަކީ އަޒްމަން އަދާ ދެކެ ވާ ލޯބި، ދެޓް މޭކްސް މީ ލަވް ޔޫ މޯރ” ހިތުގައި އަޒްމަންއާ މެދު ވާ އިހުސާސް ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ޒައިނާ ފާޅު ކުރިއެވެ.\n“ޔޫ… ލަވް މީ؟” އަޒަމަންއަށް ގަބޫލު ކުރަން ދަތި ވިއެވެ.\nޒައިނާ ބޯ ޖަހާލިއެވެ.\n“ދެން ކީއްވެ ޒައި އަހަންނާ ދުރު ދުރުން އުޅެނީ؟ އަހަންނަށް އިތުބާރު ނުކުރެވެނީތަ؟” އަޒްމަން އެހިއެވެ.\n“އަހަރެން އަޒްމަންއަށް އިތުބާރު ނުކުރަނީއެއް ނޫން. އަހަރެން ބުނާ އެއްޗެއްގެ މާނަ ގޯސްކޮށް ނުނަގައްޗޭ އަޒްމަން… ކުރިން ވީ ގޮތުން އަހަރެން ބިރުގަނޭ. ހިތަށް އަރަނީ އަހަންނަށް ލީޑް ކުރެވިގެން ބާއޭ އެ ގޮތަށް ކަންތައް ވީ؟ އެއްވެސް ގޮތަކުން އެ ކަހަލަ ކަމަކަށް އަހަރެންގެ ފަރާތުން އިޝާރާތެއް ލިބުނީ ބާއޭ؟\nއަހަރެން… އަހަރެން އަޒްމަން ދެކެ ލޯބިވޭ، އެކަމަކު ބިރު ގަނޭ އަހަންނަށް ބުނެވޭ އެއްޗަކުން ނޫނީ ކުރެވޭ ކަމަކުން އެ ކަހަލަ ދައުވަތެއް އަޒްމަންއަށް ދެވިދާނެތީ. އަހަރެން ބޭނުމެއް ނޫން އަހަންނަށް އަޒްމަން ގެއްލޭކަށް. ޔޫ މީން ޓޫ މަޗް ޓު މީ ނައު” ޒައިނާ އަޒްމަންގެ އަތް ގެނެސް ތުންފަތުގައި ޖައްސާލިއެވެ.\n“އެހާ ފަސޭހައިން އަހަރެން ޒައިގެ ފަހަތަކުން ނުނައްޓާނަން، އައި ލަވް ޔޫ މަރިޔަމް ޒައިނާ ވަސީމް!” ހިތަށް ލިބިގެން ދިޔަ ހަމަޖެހުމާއެކު އަޒްމަން ހީލަމުން ބުންޏެވެ.\n“އައި ލަވް ޔޫ ޓޫ ޑޮކްޓަރ އަޒްމަން އަހުމަދު ނާޝިދު!” ޒައިނާ ޖަވާބުގައި ބުންޏެވެ.\nއަނެއް ދުވަހު ހެނދުނު ސަޔަށް ފަހު ދައުހާއާ އެކު ނަޝީލާ ދައުހާމެން ގެޔަށް ގޮސް ގޭތެރެ ފޮޅާ ސާފު ކުރުމުގައި ދައުހާއަށް އެހީވިއެވެ. ނަޝީލާއާ ވަސީމްގެ އެދުމަށް އަމީރާމެން މާލެ އައި ގޮތަށް ފުރަތަމަ ނަޝީލާމެން ގެޔަށް ދިޔައީ މެންދުރު ކެއުމުގައި ބައިވެރި ވާށެވެ. ކައިގެން ދިޔަ އިރު ދައުހާވެސް މަންމަމެންނާ އެކު ގެޔަށް ދިޔައެވެ.\nފެން ވަރައިގެން އަމީރާ ނިކުތް ތަނާ ދައުހާވެސް އައިސް އަމީރާ ކައިރީ އިށީނެވެ.\n“މަންމަމެން ނެތީމަ ދަރިފުޅު ވަރަށް ފޫހިވިތަ؟” ދައުހާގެ ބޮލުގައި ފިރުމާލަމުން އަމީރާ ލޯބިން އަހާލިއެވެ.\n“ފޫހި ވާނެއެއްނު؟ އަހަރެން އެކަނި ބަހައްޓާފަ އެންމެން ދިޔައީ ވިއްޔަ” ދައުހާ ބުންޏެވެ.\n“މަންމައަށް އެނގޭ ދެން އެހާ ފޫއްސެއްވެސް ނުވާނެ ކަން. ޒައިއާ ދެމީހުން އެއްތަން ވީމަ ފޫހި ވާނެ ވަގުތު ވާނެތަ؟ އެހެން ނޫނަސް ނަޝީލާވެސް ދައު ފޫހި ވިޔަކަ ނުދޭނެއެއްނު؟” ހީލަމުން އަމީރާ ބުންޏެވެ.\n“މަންމާ… ވާހަކައެއް ބުނަން ބޭނުން…” މަންމަގެ ކޮނޑުގައި ބޯ އަޅާލަމުން ދައުހާ ބުންޏެވެ.\n“ބުނޭ އަވަހަށް” ދައުހާ ބުނި ގޮތުން، ބުނަން އެ އުޅެނީ ބޮޑު ކަމެއްގެ ވާހަކަ ހެން އަމީރާއަށް ހީވިއެވެ.\n“އަހަރެން ބޭނުން… މެރީ ކުރަން” ދައުހާ ބުންޏެވެ.\n“އަސްލުވެސްތަ؟ އެކަމަކު ދަރިފުޅު ހާދަ ސިއްރުން ތި އުޅެނީ؟ މަންމަ ނުވެސް ދެނެހުރިން ދައު ތި ކަހަލަ ކަމަކާ އުޅޭ ކަމެއްވެސް” ހިނި އައިސްފައި އަމީރާ ބުންޏެވެ.\nނަމަވެސް އަމީރާމެން އިންޑިޔާއަށް ދިޔުމުގެ ކުރިން ހަތަރު ފަސް މަސް ވަންދެން، ދައުހާ ހިތުން މީހަކަށް ނާންގާ ކުރި ހިތާމަ އަމީރާއަށް ސިއްރެއް ނުވެއެވެ. ދައުހާ އެއްވެސް އެއްޗެއް ނުބުނާތީ އަމީރާ ސުވާލެއް ނުކުރި ނަމަވެސް އޭރު ދައުހާއާ މެދު އަމީރާ ވަރަށް ކަންބޮޑުވިއެވެ.\n“ސިއްރުން އުޅުނީ ކާމިޔާބު ވީމަ ނޫނީ މަންމައާ ޝެއަރ ނުކުރަން ވެގެން” ދައުހާ ބުންޏެވެ.\n“ހާދަ ވަރުގަދަ ކަމެކޭ ދޯ އެހެން ވިއްޔާ ތި ކޮށްލީ؟” އަމީރާ ސަމާސާ ކޮށްލިއެވެ.\n“އާނ މަންމާ. ވަރަށް މަސައްކަތުން ކާމިޔާބު ވީ” މަންމަގެ މޫނަށް ބަލާލަމުން ދައުހާ ރަކިވެފައި ބުންޏެވެ.\n“އެހެން ވިއްޔާ ބުނޭ އަވަހަށް، ކާކު މަންމަގެ ދަރިފުޅުގެ ހިތް އަތުލައިގެން މި އުޅެނީ؟” އަމީރާ ހުރީ ދައުހާ ދިރިއުޅުމެއް ފަށަން ނިންމީތީ އުފަލުންނެވެ.\n“ދެން މަންމާ…” ދައުހާ ލަދުގަތެވެ.\n“ބުނެބަލަ ދެން. މަންމަމެންނަށް އަންގާވެސް ނުލާ ކާކު ހޯދައިގެން ތި އުޅެނީ؟” އަމީރާ ހީގަނެފައި އަނެއްކާވެސް އަހާލިއެވެ.\n“މަންމާ، އަހަރެން ބޭނުން ކޮންމެ މީހަކާ އިންނަން މަންމްމެން އޯކޭ ވާނަންތަ؟ ނުރުހުން ވެދާނެ ކަމުގެ އެއްވެސް ޗާންސެއް އޮވެދާނެތަ؟” ނިހާންގެ ކަނބޮޑުވުމާ މެދު ވިސްނަމުން، އަމީރާގެ މޫނަށް ބަލަން އިނދެ ދައުހާ އަހާލިއެވެ.\nއަމީރާ އިރުކޮޅަކު އެއްޗެއް ނުބުނެ ދައުހާއަށް ބަލަން އިނެވެ. ދައުހާ އެ ސުވާލު ކުރުމުން ހިތުގައި ސުވާލު އުފެދުނު ނަމަވެސް ހަމަ ވަގުތުން ހުރިހާ ކަންބޮޑުވުމެއް ހިތުން ފޮހެލީ ދައުހާއަށް އިތުބާރު ކުރެވޭތީއެވެ.\n“މަންމައަށް ޔަގީން ދައު ގޯސް ކުއްޖަކު ނުހޯދާނެ ކަން. މަންމަ ދައުއަށް އިތުބާރު ކުރަން. އެހެން ވީމަ ދައުގެ ހޮވުމާމެދު މަންމަ ނުރުހެން ވީ އެއްވެސް ސަބަބެއް ނެތެއްނު؟ ދެން ތީ މަންމަމެން ދަންނަ ކުއްޖަކަށް ވެއްޖެއްޔާ މަންމައަށް ކަމުދެޔޭ ނޫނީ ނުދެޔޭވެސް ވަގުތުން ބުނާނަން. އެކަމަކު އެއްޗެއް ބުނެވޭނީ ކާކު ކަން އެނގިގެނެއްނު؟ ބުނެބަލަ މަންމަ ކައިރީ” އަމީރާ ބުންޏެވެ.\n“މަންމަ ދަންނާނެ އޭނަ، އޭނަގެ ފެމިލީވެސް” ދައުހާ ބުނެލިއެވެ.\n“ތިވީ މާ ރަނގަޅަކަށްނު؟ އަވަހަށް ބުނޭ، ކޮން ކުއްޖެއް އެއީ؟” އަމީރާ އަހާލިއެވެ.\n“ނިހާން… ޒައިގެ ދޮންބެ… ނަޝީއްތަގެ ދަރިފުޅު” ލޯ މަރާލަމުން، އެއީ ކާކު ކަމާކެދު އަމީރާގެ ހިތުގައި ސުވާލެއް ނުވާނެ ވަރަށް ދައުހާ ބުނެދިނެވެ.\n“ނިހާން…؟” އަމީރާއަށް ނިހާންގެ ނަން ތަކުރާރު ކޮށްލެވުނެވެ. ދެން އެއްޗެއް ނުބުނެ ދައުހާއަށް ބަލަން އިނީއެވެ.\n“މަންމާ…؟” އަމީރާ އިތުރު އެއްޗެއް ނުބުނުމުން ދައުހާ ލޯ ހުޅުވާލުމާއެކު ސިހިގެން ދިޔައީ އަމީރާ ދެ އަތުން ދައުހާ ގެނެސް މޭގައި ޖައްސާލުމުންނެވެ.\n“މަންމާ، އެއްޗެއް ބުނެބަލަ…” ދެންވެސް އަމީރާ އެއްޗެއް ނުބުނުމުން ގަދަ ކަމުން ކަހަލަ ގޮތަކަށް އަމީރާއާ ދުރަށް ޖެހިލާފައި ދައުހާ ބުންޏެވެ.\nނިހާންގެ ނަން އިވުމުން ފުރަތަމަ ހައިރާން ވި ނަމަވެސް، އަމީރާ އުފާވިއެވެ. ދަރިފުޅުގެ ހޮވުމާ މެދު ހިތްހަމަ ޖެހުނެވެ. ދައުހާއާ ނިހާންގެ މެދުގައި އާއްމުކޮށް ގުޅޭ ދެ ކުއްޖެއްގެ ދެމެދުގައި ހުންނަ ވަރަށް ވުރެ އުމުރުގެ ތަފާތު ބޮޑުވި ނަމަވެސް، ދައުހާގެ ޙަޔާތަށް އައުމަށް ނިހާންއަށް ވުރެ ވަކި ރަނގަޅު ފިރިހެން ކުއްޖަކު ނުވާނެ ކަން އަމީރާއަށް ޔަގީންވެއެވެ.\n“ދަރިފުޅުގެ ހޮވުމާ މެދު މަންމަ ފަޚުރުވެރި ވަން. މަންމަ ވަރަށް ހިތްހަމަ ޖެހިއްޖެ. ދެ ކުދިންގެ މެދުގަ އުމުރުގެ ތަފާތު ތަންކޮޅެއް ބޮޑު ދޯ؟ އެހެން ވިޔަސް އެއީ މައްސަލައެއް ކަމަކަށް މަންމަ ނުދެކެން. އެއީ ރަނގަޅު އާއިލާއެއްގެ ރަނގަޅު ކުއްޖެއް. އެއަށް ވުރެ ރަނގަޅު ކުއްޖަކު މަންމައަކަށްވެސް ނުދެއްކޭނެ ކަންނޭނގެ ދައުއަކަށް. އެއީ ނިހާން ނޫން އެހެން ކުއްޖެއް ނަމަ ފަހަރެއްގަ ބައްޕަ ހިތްހަމަ ނުޖެހިދާނެ، އެކަމަކު ނިހާންއާ ބައްޕަވެސް ގަބޫލު ވާނެ ކަން މަންމައަށް ޔަގީން” ދައުހާގެ ނިތްކުރިއަށް އަމީރާ ބޮސްދިނެވެ.\n“އޯހް މަންމާ… ވަރަށް އުފާ ވެއްޖެ… މަންމައަށް އެނގޭތަ؟ ނިހާން ވަރަށް ދެކޮޅު ހެދި. ދެ އަހަރަށް ވުރެ ގިނަ ދުވަސް ވަންދެން ނިހާން އަހަންނާ ރައްޓެހި ނުވާން ހުރީ އަހަރުމެންގެ ގުޅުމަށް މަންމަމެން ގަބޫލެއް ނުވާނެޔޭ ކިޔާފަ. އަބަދުވެސް ބުނާނެ އަހަންނަށް ވުރެ އުމުރުން އެހާ ދޮށީ މީހަކާ އަހަރެން އިންނާކަށް މަންމަމެން ގަބޫލެއް ނުވާނެޔޭ. އެކަމަކު އެންމެ ފަހުން މިދިޔަ ހަފްތާގަ ގޮތް ދޫކޮށްފަ އާނއެކޭ އެ ބުނީ. އޭގެ ފަހުންވެސް ވަރަށް ކަންބޮޑުވެފަ ހުންނަނީ މަންމައަށް އެނގުނީމަ ބުނާނެ އެއްޗެއް ނޭނގިގެން. މަންމަ ގަބޫލު ވާހަކަ ބުނީމަ ވަރަށް އުފާ ވާނެ” ދައުހާ ކިޔާދިނެވެ.\n“މަންމަމެން ނުގަބޫލު ވެދާނެތީ އެ ހުރިހާ ދުވަހު ނިހާން ދައުއަށް އާނއެކޭ ނުބުނެ ހުރީ؟ އެހެން ވިއްޔާ ދައުތަ ފުރަތަމަ ނިހާން ދެކެ ލޯބި ވާ ވާހަކަ ބުނީ؟” ހިނިއައިސްފައި އިން އަމީރާ އަހާލިއެވެ.\nދައުހާ ލަދުން އަނެއްކާވެސް އަމީރާ ގައިގައި ބައްދާލިއެވެ.\n“އަހަރެން ބުނުން އެއީ ގޯހެއްތަ މަންމާ؟” ދައުހާ އަހާލިއެވެ.\n“ނޫން، ގޯހެއް ނޫން. އެކަމަކު މަންމަ ބޭނުމީ ގިނަ ދުވަސް ނުކޮށް އަވަހަށް ކައިވެނި ކުރުން. އެކީ އުޅެން ބޭނުންވެ އެކަމަކު ފަހުން ކައިވެނި ކުރަން ތިބުމަށް ވުރެ ރަނގަޅު ގޮތަކީ ވީހާވެސް އަވަހަކަށް ކައިވެނި ކުރުން” އަމީރާ ނަސޭޙަތުގެ ގޮތުން ބުންޏެވެ.\n“އާނ، މަންމާ. އަހަރެންވެސް ބޭނުމެއް ނޫން ލަސް ކުރާކަށް. މަންމަ ބައްޕައާ ވާހަކަ ދައްކާލަދޭނަން ދޯ؟ ބުނެދީ ވީހާވެސް އަވަހަކަށް މެރީ ކުރަން ބޭނުމޭ” ދައުހާ ބުންޏެވެ.\n“އާނ، ބައްޕަ ގެޔަށް އައިހާ އަވަހަކަށް ބުނާނަން. ދެން ދޭ ނިހާންއަށް ގުޅާލާފަ ބުނަން، އޭރުން އޭނަ ހިތްހަމަ ޖެހޭނީ” ހީލަމުން އަމީރާ ބުންޏެވެ.\nކޮޓަރިއަށް ވަދެ ނަމާދު ކޮށްގެން ދައުހާ ނިހާންއަށް ގުޅީ ނިހާންމެން މިސްކިތުން އަންނަހާ އިރު ކޮށްފައެވެ.\n“އައި ލަވް ޔޫ! ވަގުތުން ޖަވާބު ބޭނުން” ނިހާން ފޯން ނެގުމާއެކު ދައުހާ ބުންޏެވެ.\n“އޯކޭ. އައި ލަވް ޔޫ ޓޫ!” ނިހާން ހިނިއައިސްފައި ވަގުތުން ޖަވާބު ދިނެވެ.\nއެ އަޑު އިވުމާއެކު ދެ ފަރާތަށް ބޯ ހަލުވާލަމުން ނިހާންގެ ބުރަކަށީގައި ޖަހާލާފައި ނަވާޒް ގެޔަށް ވަނެވެ.\n“އައި ލަވް ޔޫ މޯރ!” ދައުހާ ބުންޏެވެ.\n“ހާދަ އުފާ ވެފަ ހުރިހެން ހީވެޔޭ، ކިހިނެއް ވީ؟ ދައު މަންމަ މާ ރަނގަޅު ހަދިޔާއެއް ދިނީތަ؟” ނިހާންގެ އަޑުގައި ވީ ސަމާސާއެވެ.\n“އާނ، އަހަރެން އެންމެ ބޭނުން ވާ ހަދިޔާ މަންމަ ދިނީ” ދައުހާ ހީވީ އުފަލުން ގޮސް ހަޅޭ ލަވައިގެންފާނެ ހެންނެވެ.\n“ކޯޗެއް؟” ނިހާން އަހާލިއެވެ.\n“ޝީ ސެޑް ޔެސް!” ދައުހާ ދިނީ އެ ވަގުތު ނިހާންއަށް ލިބޭނެ އެންމެ އުފާވެރި ޚަބަރެވެ.\n“އަސްލުވެސްތަ؟ މަންމަ ކައިރީ ބުނީތަ؟ އެއްވެސް އެއްޗެއް ނުބުނޭތަ؟ އެއްވެސް ސުވާލެއް ނުކުރޭތަ؟” ނިހާންއަށް ގަބޫލު ކުރަން ދަތިވިއެވެ.\n“އާނ، ދެންމެ މަންމަ ކައިރީ ބުނީ. މަންމަ ބުނީ ނިހާންއަށް ވުރެ ރަނގަޅު ކުއްޖަކު މަންމައަކަށްވެސް ނުދެއްކޭނެޔޯ. ބައްޕަ ގެޔަށް އައިހާ އަވަހަކަށް ބައްޕައާ ވާހަކަ ދައްކާނަމޯ ބުނީ” ދައުހާއަށް ވާހަކަ ދެއްކުނީ އަވަސްއަވަހަށެވެ.\nނިހާން މޭގައި އަތް ޖައްސާލާފައި ލޯ މަރާލަމުން ފާރުގައި ބުރަކަށި ޖައްސާލިއެވެ. ހިތަށް ލިބިގެން ދިޔަ ހަމަޖެހުމާއެކު ނިހާންއަށް ހީލެވުނެވެ. ދުވަސްތަކެއް ވަންދެން ހިތުގައި އޮތް ބިރު ފިލުމުން ހިތަށް ލުއިވެގެން ދިޔައެވެ.\n“ނިހާން…؟” ނިހާންގެ ފަރާތުން ޖަވާބެއް ނުލިބުމުން ދައުހާ ގޮވާލިއެވެ.\n“ހިނގާ ދެން އަވަހަށް މެރީ ކުރަން” ނިހާން ބުންޏެވެ.\n“އަހަރެން ރެޑީ. ނިހާން، އައި މިސް ޔޫ” ދައުހާ ބޭނުން ވަނީ ވީހާވެސް އަވަހަކަށް ކައިވެނި ކުރާށެވެ.\n“މިސް ޔޫ ޓޫ. ކޮން އިރަކުން ދެން މި ގެޔަށް އަންނާނީ؟” ނިހާން އެހިއެވެ.\n“ބޭނުން މިހާރުވެސް ދާން. އެކަމަކު ދެން ދެވޭނީ ދެ ތިން ދުވަސް ފަހުން. ނިހާޏް ބޭނުމިއްޔާ މި ގެޔަށް އާދެވޭނެއެއްނު މިހާރު؟” ދައުހާ ބުންޏެވެ.\n“އަހަރެން ބޭނުނމީ ދައު ދެން އެއްކޮށް މި ގެޔަށް ބަދަލު ވާން” ނިހާން ބުންޏެވެ.\n“ހާދަ ކެތްތެރިކަން ކުޑަ ވެގެން ތި އުޅެނީ؟ އަދި ދުވަސްކޮޅަކު މަޑުކޮށްލާ، އިރާދަ ކުރެއްވިއްޔާ ދެން ގިނަ ދުވަހެއް ނުވާނެ. އަހަރެން އަބަދުވެސް ބުނަމެއްނު މަންމަމެން ދެކޮޅެއް ނުހަދާނެޔޭ؟ އަހަރެންގެ ވާހަކަ ނިހާން ގަބޫލު ނުކުރީމަ މިހާ ދުވަސްވެސް މި ވީ. ދެން އެކަމަކު ނިހާން ޖެހޭނީ ދުވަސްކޮޅަކު މަޑުކޮށްލަން” ދައުހާ ބުންޏެވެ.\n“އައިމް ސޮރީ…” ނިހާން މާފަށް އެދުނީ އެ ހުރިހާ ދުވަހު ދައުހާގެ އެދުމަށް ދެކޮޅު ހެދުމުންނެވެ.\nHi, here’s part 31. Sorry for being late. Kiyaalaafa like akaa comment eh dhehchey. Part 32 on Tuesday. 😊😊❤❤\nThis is one of the best story that i read.😍💖 And this part is amazing.💙💚 Curiously waiting for next part🤗🙂☺\nThank u Nervi, 😊😊❤\nVarah reethi mi part………When next part……..\nThank u Yaal 😊\nVarah varah reethi… Waiting for the nxt part….and Whn nxt Marsha… Waiting\nThank u Kairaa 😊\nAashaa Aash says:\nVarah reethi vaahaka. keep it up sis. Sis ge hurihaa vaahaka eh ves varah riythi.Keep it up will always support u 💗💗💗\nThank u Aashaa ❤\nOne of the best story I ever read . Keep going girl ❣. Curious for next part🥺♥\nThank u Reesh 😊😊\nVrh vrh reethi mi part vx. 😘Ekm thahkolheh kuru. Next part thankolheh dhigy kollahchey. Curiously waiting for the next part😘😘😊\nWill try Shifoo, thank u 😊\nKobaa miadhuge part???\nMirey upload kolleveytho mi balany\nKobaatha miadhuge part?\nHaadha lahey up kuraaleh…….\nInsha Allah will upload before 8


މަސްތުވާ ތަކެތީގެ ނުރައްކަލުން ޤައުމާއި ރައްޔިތުން ސަލާމަތްކުރުން | Landhooinfo\nމަސްތުވާ ތަކެތީގެ ނުރައްކަލުން ޤައުމާއި ރައްޔިތުން ސަލާމަތްކުރުން\nމަސްތުވާތަކެއްޗާއެކު ނ. ލަންދޫން ދެމީހަކު ހައްޔަރުކޮށްފި\nދިވެހިންނަކީ އެއްބަހަކުން ވާހަކަދައްކާ، އެއްދީނަކަށް އުޅޭ އަދި އެއްކަހަލަ ޘަޤާފަތަކާއި އާދަކާދަތަކެއް ގެންގުޅޭ ބައެކެވެ. މިއީ ޣައިރުމުސްލިމުން މިކަމާ ޙަސަދަވެރިވުން އެކަށީގެންވާ ކަންތައްތަކެކެވެ. މިފަދަ އަމާން އޮމާން މާޙައުލެއްގައި މިފަހަކަށްއައިސް އާދަޔާއި ޚިލާފަށް ތަޅާފޮޅުމާއި މާރާމާރީ ގިނަވެފައިވާކަމީ އެންމެންވެސް ޤަބޫލުކުރާ ޙަޤީޤަތެކެވެ.\nއުފެދޭ ސުވާލަކީ ރަލުގެ މަސްތުގައި ރެއަކާއި ދުވާލު ކިތައް ޤަތުލުއާންމު ހިންގާފައިވޭތޯއެވެ؟ ކިތައް ވައްކަން ހިންގާފައިވޭތޯއެވެ؟ ގަދަކަމުންކިތައް ބަދުއަޚްލާޤީ އަމަލު ހިންގާފައިވޭތޯއެވެ؟ ކިތައް ފޭރުން ހިންގާފައިވޭތޯއެވެ؟ މުޖުތަމަޢުގެ އަމަން އަމާންކަން ގެއްލި، ބިރުވެރި ހާލަތަކަށް ވެއްޓިގެން ނުދޭތޯއެވެ؟ މަސްތުގައި ހުރި މީހަކު ތިމަންނައަށްތޫނު އެއްޗަކުން ހަމަލާ ދީފާނެކަމުގެ ބިރު ހީފުޅުނުވޭތޯއެވެ؟ މަސްތުގައިހުރި މީހަކު ތިމަންނަގެ އަންހެން ދަރިފުޅާ ބެހި ގޯނާކޮށްފާނެކަމުގެ ބިރުހީފުޅުނުވޭތޯއެވެ؟ މަސްތުގައި ހުރި މީހަކު ތިމަންނަގެ ގެއަށްވަދެދާނެ ކަމުގައި ބިރު ހީފުޅުނުވޭތޯއެވެ؟\n“މަސްތުވާތަކެތީން ދިވެހިރާއްޖެ ސަލާމަތްކުރުން” އަޅުގަނޑުގެ ދިރާސާއަށް މިމަޢުޟޫޢު ކަނޑައެޅީ މިއަދު ދިވެހިރާއްޖޭގައި މަސްތުވާތަކެތީގެ ބޭނުންކުރުން އިންތިހާއަށް އިތުރުވެ މީސްތަކުންގެ ހިތްތަކުގައި ބިރުވެރިކަން އުފައްދާފައިވާތީ، މި މަސައްކަތުގެ ސަބަބުން މިކަން މެދުވެރިވާ ސަބަބުތައް ދެނެގަނެވި މިކަން ހުއްޓުވުމަށްޓަކައި އެންމެހައި ދިވެހި ފަރުދުންނަށް މަސައްކަތްކުރުމަށް ދޮރެއް ހުޅުވައި ދިނުމެވެ. އަދި އަދުގެ ކިޔަވާކުދިންނަށް މިފަދަ ޢަމަލުތަކާއި ދުރުހެލިވުމަށްޓަކައި ކުރެވިދާނެ ކަންތައްތަކެއް ޢިލްމީ ދިރާސާއެއްގެ އަލީގައި ބަޔާންކޮށްދިނުމެވެ.\nމިކުރު އެސައިންމަންޓްގައި މަސްތުވާތަކެއްޗަކީ ކޮބައިކަމާއި، ރާއްޖޭގައި މީގެ ނުރައްކާތެރިކަން އިތުރުވެފައިވާ މިންވަރާއި، އެކަމުގެ ސަބަބުތައް ބަޔާންކޮށްދެވިފައިވާނެއެވެ. އަދި މިކަންހުއްޓުވުމަށްޓަކައި ކުރެވިދާނެ މަސައްކަތްތަކުގެ މައްޗަށް އަލިއަޅުވާލެވިފައި ވާނެއެވެ. ލިޔުން ނިންމާލާފައިވާނީ މަސްތުވާތަކެތިން ސަލާމަތްވެފައިވާ މުޖުތަމަޢެއް ބިނާކުރެވިއްޖެނަމަ، ކުރާނެ ފައިދާތައް ބަޔާންކޮށްދިނުމާއެކުގައެވެ. މިއެސައިންމަންޓް ލިޔުމަށްޓަކައި ކަމާގުޅޭ މުއައްސަސާތަކުންނާއި އެކިއެކި ފޮތްތަކުން މަޢުލޫމާތު ހޯދިފައި ހުންނާނެއެވެ. މިގޮތުން މިލިޔުން މާދިގުނުވެ ކިޔާ ފަރާތްތަކަށް މަޢުލޫމާތު ހޯދޭނެގޮތަށް އެކުލަވާލެވޭތޯ ބަލާފައިވާނެއެވެ.\nދިވެހިބަހުގެ ރަދީފުގައިވާ ގޮތުން މަސްތުވާތަކެތީގެ މާނައަކީ އަމަލުވާ ކޮންމެއެއްޗެކެވެ. މިއާއި ގުޅުންހުރި ބަނގުރަލުގެ މާނައަކީ މަސްތުވާ ދިޔާތަކެއްޗެވެ. މުސްލިމުންގެ ދެވަނަ ޚަލީފާ ޢުމަރުގެފާނު ވިދާޅުވެފައިވާ ގޮތުން ބުއްދީގެ މައްޗަށް ފަރުދާ އެޅޭ ކޮންމެ އެއްޗަކީ މަސްތުވާތަކެއްޗެވެ.\nޝައިޚުލް އިސްލާމް އިބުނު ތައިމިއްޔާ ވިދާޅުވެފައިވާ ގޮތުގައި “މަސްތުވާތަކެތި މުސްލިމުންގެތެރޭގައި ބޭނުންކުރަން ފެށުނީ ތަތާރުން ފާޅުވީ ހިސާބުންނެވެ. މިފަދަ މަސްތުވާތަކެތީގެ މަދު ނުވަތަ ގިނަ މިންވަރެއް ބޭނުންކުރުމަކީ ރާބުއިމުގެ ޙައްދުޖަހަންޖެހޭ ކަމެކެވެ. އެއީ ސާޅީސް އެތިފަހަރު ނުވަތަ އައްޑިހަ އެތިފަހަރެވެ. އިންސާނީ މުޖުތަމަޢުތަކުގައި ދިމާވެފައިވާ އެންމެ ބޮޑެތި މުޞީބާތްތައް ދިމާވެފައިވަނީ ރަލުގެ ސަބަބުންނެވެ. ނުވަތަ މަސްތުވާތަކެތީގެސަބަބުންނެވެ. ކީރިތި ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލަހި ވަސައްލަމް ބަނގުރާސިފަކުރައްވަމުން ޙަދީޘްފުޅު ކުރައްވާފައިވަނީ، ހުރިހާ ނުބައިކަމެއްގެމަންމައަކީ ރާ ކަމުގައެވެ.\nމާތްވެގެންވާ އިސްލާމްދީނުގައި މަސްތުވާތަކެތި ޙަރާމްކުރައްވާފައިވަނީ އޭގެސަބަބުން އިސްލާމްދީން ބާވާލެއްވި ފަސް މަޤުޞަދުގެ ތެރެއިން އެންމެ މުހިއްމު އެއްމަޤުޞަދު ކަމުގައިވާ ވިސްނުމާއި ބުއްދި ފިލާދާތީއެވެ. މާތްﷲ ވަޙީ ކުރައްވާފައިވެއެވެ. وَلَاتُلْقُوا بِأَيْدِيْكُمْ إِلَى التَّهلُكَةِ وَأَحْسِنُوا  މާނައީ “އަދި ތިޔަބައިމީހުންގެ އަތްތަކުން ތިޔަބައިމީހުންގެ ނަފްސުތައް ޙަލާކުގެތެރެއަށް އެއްލައިނުލާށެވެ.” ކީރިތި ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘްކުރައްވާފައިވެއެވެ. لَاضَرَرَ وَلَاضِرَارَ  މާނައަކީ “ގެއްލުމެއް ލިބިގަތުމެއް އަދި ގެއްލުމެއް ދިނުމެއް ނެތެވެ.” މާތްﷲ ވަޙީކުރައްވާފައިވެއެވެ. إِنَّمَا جَزَاؤُاْ الَّذِيْنَ يُحَارِبُونَ الله وَرَسُوْلَهُ وَيَسْعَوْنَ فِى الأَرْضِ فَسَادًا أَنْيُقَتَّلُواْ أَوْيُصَلَّبُواْ أَوْتُقَطَّعَ أَيْدِيْهِمْ وَأَرْجُلُهُم  މާނައަކީ “ﷲއާއި ރަސޫލާއާ ހަނގުރާމަކޮށް އުޅޭ މީހުންނާއި، ބިމުގައި ފަސާދަ ކުރުމަށް މަސައްކަތްކޮށް އުޅޭ މީހުންގެ ޖަޒާއެއްކަމުގައި ވާކަންކަށަވަރީ އެއުރެން މެރުމެވެ. ނުވަތަ ޞަލީބަށް އެރުވުމެވެ. ނުވަތަ ތަފާތުކޮށް އެއުރެންގެ އަތްފައި ބުރިކުރުމެވެ. ނުވަތަ ރަށުން ފޮނުވާލުމެވެ.” މިއާޔަތުން އެފަދަމީހުންގެ އަދަބަކީ މެރުންކަން އެނގި ކަށަވަރުވެގެންދެއެވެ.\nރާއްޖޭގައި މަސްތުވާ ތަކެތީގެ ނުރައްކާތެރިކަން އިތުރުވެފައިވާ މިންވަރު\nދިވެހިރާއްޖޭގެ މީހުން ދިރިއުޅޭ ކޮންމެ ރަށަކަށް ނަޒަރުހިންގާލި ކަމުގައިވިއަސް ފެންނަނީ އެއްވެސް ހަމައެއްނެތި މަގުމަތީގައި ފޭރުމާއި، މާރާމާރީ ހިންގުމާއި، ޖެހިލުމެއްނެތި މީހުންގެ ޢިއްފަތްތެރިކަމަށް އަރައިގަތުމެވެ. ޒިނޭކުރުމާއި، ޙައްޤަކާއިނުލައި ވަޅިން ނުވަތަ ކަޓަރަކުން ހަމަލާދީ ޤަތުލުކޮށްލުމެވެ. މިފަދަ މަންޒަރުތަކަކީ ސައްތައިންސައްތަ މުސްލިމްޤައުމެއްގައި ފެނިގެންވާނެ މަންޒަރުތަކެއްނޫނެވެ. މިކަންތައްތައް ތަކުރާރުވުމަކީ އަންނަންއޮތް ޖީލަށްވެސް އެކަމުގެ ނޭދެވޭ އަސަރުތައް ކުރާނެ ކަމެކެވެ. މުޅި ދަރިފަސްކޮޅު ހަލާކުވެގެންދާއިރު އަޅުގަނޑުމެންނަށް މަޑުންތިބެވެންނެތްކަން ހެޔޮވިސްނޭ ކޮންމެމީހަކުވެސް ޤަބޫލުކުރާނެއެވެ.\nމިކަމަކީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ކާބައިން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ގެނެސްދިން ޘަޤާފަތާއި އާދަކާދައޭ ބުނެވޭނެ އެއްވެސް ޖާގައެއްނެތެވެ. ސަބަބަބީ އެޒަމާނުގައި ގިނިކަންޏާ މަގުމައްޗަށް ނިކުންނަން ނުކެރޭ ހިސާބަށް ދުވަހަކުވެސް ކަންތައް ގޯސްވެފައިނުވާތީއެވެ. މަގުމަތީގައި މަސްތުވެފައިތިބޭމީހުން ހިފާހައްޔަރުކޮށް އެމީހުންނަށް ރީހެބިލިޓޭޝަން ސެންޓަރ ތައް އެޅުމަށާއި ފަރުވާދިނުމަށް ދައުލަތުން އަހަރަކު އެތައްމިލިޔަން ރުފިޔާއެއް ދަނީ ޚަރަދުކުރަމުންނެވެ. ރާއްޖޭގައި ސަލާމަތީ ކަންކަން ބަލަހައްޓާ މުއައްސަސާތައްވަނީ މިކަމުގައި ފެއިލްވެފައެވެ.\nއެތައްމައިންނަކާއި ބަފައިންނެތް، ދަރިން މަސްތުވާތަކެތީގެ ވަބާގައި ޖެހުމުގެ ސަބަބުން ހިތާމައިން ހިތްފަޅައިގެންގޮސް މިދުނިޔެއާއި އަލްވަދާޢު ކިޔަމުންދަނީއެވެ. ފިރިން މަސްތުވާތަކެތީގެ ޝިކާރައަކަށް ވުމުގެ ސަބަބުން ހުވަފަތްވެފައިވާ އެތައް އަނބިންނެތް މިރާއްޖޭގައި އެބަތިއްބެވެ. އަނެއްކޮޅުން ލޯބިވާ ފިރިމީހާއަކީ އެފަދަ ޢަމަލުކުރާ މީހަކަށްވުމުން އެތައްއަނބިންނެތް މީގެ އަވާގައި ޖެހިފައިވެއެވެ.\nހިތާމައިގެ ކޮޅެއްވެސްނެތެވެ. މިއީކީ ދިވެހި އެއްވެސް ދަރިއަކު ދެކެންބޭނުންވާނެ މަންޒަރުތަކެއްނޫނެވެ. އަދި އިންސާނީ އެއްވެސް މުޖުތަމަޢަކުން ބަލައިގަންނާނެ މަންޒަރުތަކެއްނޫނެވެ. މަގުމަތީގައާއި، ގޭތެރޭގައިވެސް މިކަމުގެ ގިނިރޯވެ އަނދަނީއެވެ. ސްކޫލްތަކުގައާއި އިޖްތިމާޢީ މައިދާންތަކުގައިވެސް މަސްތުވާތަކެތީގެ ދަންތުރަ ޖެހިފައިވާ އެތައްބަޔަކު އެބައުޅެއެވެ.\nފުލުހުންގެ ރިޕޯރޓްތައް ބުނާގޮތުން ކޮންމެ އަހަރަކު އެތައްސަތޭކަ ޒުވާނުންނެތް މަސްތުވާތަކެއްޗަށް ޕޮޒިޓިވްވެގެން އެމުއައްސަސާއަށް ގެނެވެއެވެ. އަދި މިޢަދަދު އެއްއަހަރުން އަނެއް އަހަރަށް ދަނީ އިތުރުވަމުންނެވެ. މިއީ ފަހެ ކަންބޮޑުވާންޖެހޭ ކަމެއްނޫންތޯއެވެ؟\nމަސްތުވާ ތަކެތީގެ ނުރައްކާތެރިކަންއިތުރުވެފައިވާ ސަބަބުތައް\nމިކަމުގެ ސަބަބުތަކަކީ ކޮބައިތޯ ބަލާއިރު އެއްވެސް ފަރާތަކަށް އަނެއްމީހަކާއި ދިމާއަށް އިގިލި ދިއްކުރެވޭކަށްނެތެވެ. ޤަބޫލުކުރަންޖެހޭ ޙަޤީޤަތަކީ އިންސާނާ ދުނިޔެއަށް އަންނަނީ ފިޠުރަތުގެ ސާފުކަންމަތީގައެވެ. އެކުއްޖާ ޔަހޫދީއަކަށް ނުވަތަ ނަޞާރާއަކަށް ހަދަނީވެސް އެކުއްޖެއްގެ މައިންބަފައިންނެވެ.\nއަޅުގަނޑުމެންގެ މުޖުތަމަޢުގައި މިކަމުގެ ޒިންމާ ނަގަންޖެހޭފަރާތްތައް ވަރަށްގިނައެވެ. މައިންބަފައިންނާއި، މުދައްރިސުންނެވެ. ވެރިންނާއި ރައްޔިތުންގެ މަޖިލިސްގެ މެމްބަރުންނެވެ. އަމިއްލަ މުއައްސަސާތަކާއި ހިލޭސާބަހަށް މަސައްކަތްކުރާ އެންމެހައި ފަރާތްތަކެވެ. މިގޮތުން ކުދިބޮޑު އެންމެންނެވެ.\nއެއްވެސް ފަރާތަކުން އިހުމާލުވެއްޖެނަމަ، އޭގެ ނުރައްކާތެރިކަން މުޅިމުޖުތަމަޢަށް ފޯރާނެކަމީ އެއްވެސް ޝައްކެއްއޮތް ކަމެއްނޫނެވެ. ރާއްޖޭގައި މަސްތުވާތަކެތި ބޭނުންކޮށް އޭގެ ވިޔަފާރިކުރާ ގިނަމީހުންނަކީ ޒުވާނުންނެވެ. މީގެތެރޭގައި މަންމައިންނާ އެތައްބައްޕައިންވެސް ހިމެނޭކަމީ ހިތާމަހުރި ކަމެކެވެ.\nދިރާސާތަކުންދައްކާ ގޮތުން މިފަހަކަށްއައިސް ރާއްޖޭގައި ވިހާއިރު ޢައިބުތައްހުންނަ ކުދިން ގިނަވުމާއި އަދި ވިހެއުމުގެތެރޭގައި އަނިޔާދީ ކުދިންމަރާލުމާއި، މިފަދަ އެތައްއަނިޔާއެއްދީގެންވެސް މުޖުތަމަޢަށް އެތައްކުދިންނެއް ބިކަވެ ދޫކޮށްލެވިފައިވެއެވެ. ސަބަބަކީ މަސްތުވާތަކެތީގެ ވަބާގައިޖެހިދިއުމަށް މައިންބަފައިންނަށް ދަރިފުޅު ދޮންފުތުކޮށް ދޫކޮށްލެވުނީމައެވެ. ސްކޫލްތަކުން އެމީހުންގެ ވާޖިބު އެންމެ އެދެވޭގޮތުގައި އަދާނުކުރެވުނީމައެވެ. ޙާކިމަށް އޭނާގެ ވާޖިބުވެސް އަދާނުކުރެވުނީމައެވެ. ދައުލަތުގެ އެންމެހައި މުއައްސަސާތަކަށްވެސް އެކަމުގައި ވަނީ އިހުމާލުވެވިފައެވެ.\nމިފަދަކުދިންނަށް އަޅާލާ ބެލެހެއްޓުމަށްޓަކައި ދިވެހި ދައުލަތުން ވަރަށްބޮޑު ޚަރަދެއް ކުރިނަމަވެސް ނަތީޖާ ނިކުންނަމުންދާގޮތަށް އެކަންކުރަމުން ނުދެއެވެ. މާތްﷲ ޙަރާމްކުރެއްވި މަސްތުވާތަކެތީގެ މަދުމިންވަރު ދީގެންނާއި ދެވަނަ ފުރުޞަޠުދީގެން މަސްތުގާތިބިމީހުން މުޖުތަމަޢަށް ނެރުމަށް މިޤައުމުގެ ސަރުކާރުން ކުރައްވަމުން ގެންދަވާ މަސައްކަތަކީ އަޅުގަނޑުދެކޭގޮތުގައި އިސްލާމީ ޝަރީޢަތާއިއެއްގޮތައް ކުރެވޭ މަސައްކަތްތަކެއްނޫނެވެ. ސަބަބަކަށްވަނީ ޒުވާނުންގެތެރެއިން އިތުރު ބަޔަކު މިވަބާގައިޖެހުމެވެ.\nއަނެއް މައްސަލައަކީ ކިޔަވާކުދިންނަށް މިކަމާއި ގުޅޭގޮތުން ހޭލުންތެރިކުރުވިފައިވާ މިނަވަރު ދަށްކަމެވެ. މަސްތުވާތަކެތީގެ ނުރައްކާތެރިކަމާބެހޭގޮތުން ސްކޫލްތަކުގެ ދަރިވަރުންނަށް ދީނީ މަޢުލޫމާތު ދެވެނީވެސް ވަރަށް މަދު މިންވަރަކަށެވެ. ތަޢުލީމީ މަންހަޖުގައި މިކަމަށް ރިޢާޔަތްކުރެވިފައިވަނީ ހަމައެކަނި ގުރޭޑު 10ގެ ދަރިވަރުންނަށް ކިޔަވައިދޭ ސުރުޚީއެއްގެ ގޮތުގައެވެ. ވުމާއެކު ދަރިވަރުން ދުންފަތުގެ އިސްތިޢުމާލުކުރުންފަދަ ނޭދެވޭ ޢަމަލުތަކުގެތެރެއިން މަސްތުވާތަކެތީގެ ވަބާގައި ޖެހެއެވެ. އަދި މިނޫނަސް ސްކޫލް މާހައުލުގައި ކުށްކުރާކުދިންނަށް އަޅަންޖެހޭ ފިޔަވަޅުތައް އެދެވޭ ހަރުދަނާ ގޮތެއްގައި ޤާއިމުވެފައި ނުވެއެވެ.\nމިސާލަކަށް ކުއްޖަކާދިމާއަށް ހަޑިހުތުރު ބަސްތައްބުނެ ކުދިންނަށް އުނދަގޫކޮށް ގޯނާކުރުމުންވެސް މާބޮޑުކަމަކަށް ބައެއް ސްކޫލްތަކުންނުހަދައެވެ. ހަމައެކަނި ކައުންސެލަރގެ ގާތަށް ޙާޟިރުކޮށް ނަޞޭޙަތްތެރިވުމަށްފަހު ތަކުރާރުކޮށް ފޮނުވަނީ ކުލާހަށެވެ. މިހެންވުމުގެ ސަބަބުން ކުށްކުރުމާއި މާރާމާރީ ސްކޫލްތަކުގައިވެސްވަނީ ކަންބޮޑުވާވަރަށް އިތުރުވެފައެވެ.\nހަޑިހުތުރުބަހުން ވާހަކަދެއްކުމާއި، ދުވަސްވީ މީހުންނަށް ކަމޭނުހިތުމާއި، ކުޑަކުދިންނަށް އޯގާތެރިކޮށް ނުހިތުމަކީވެސް ދިވެހިންގެތެރޭގައި މިފަދަ ވަބާތަކަށް މަގުފަހިވެގެންދިޔަ ކަމެކެވެ. އަޅުގަނޑު އެންމެ ކަންބޮޑުވާ ކަމަކީ މާތްﷲގެ ޝަރީޢަތް މިބިމުގައި ތަންފީޛްކުރުމަށް ދައުލަތުގެ މުއައްސަސާތަކާއި، ފަނޑިޔާރުންނާއި، ޤާނޫނުހަދާ މަޖިލީހުން މަސައްކަތްކުރަމުން ނުދާތީއެވެ. އިލާހީ ޤާނޫނު އެއްކިބާކޮށް ހުޅަގުނގެ ޤައުމުތަކުގައި ކަންތައްކުރެވެމުންދާ ގޮތަށް ވަޟަޢީ ޤާނޫނު ކުރިއަށްނެރެގެން މަސައްކަތްކުރާ ބަޔަކަށް މިއަދު ދިވެހިންވަނީ ވެފައެވެ. މިއީ ހިތާމަކުރަންޖެހޭ ކަމެކެވެ.\nޤައުމާއި ރައްޔިތުން ސަލާމަތްކުރުމަށް ކުރެވިދާނެ ކަންތައްތައް\nދިވެހިޤައުމާއި ރައްޔިތުން މިނުރައްކާތެރި ވަބާއިން ސަލާމަތްކުރުމަށްޓަކައި އެންމެ ފުރަތަމަވެސް މާތްވެގެންވާ އިސްލާމްދީނުގައި އަންގަވާފައިވާ ގޮތަށް އަޅުގަނޑުމެންގެ އުޅުމާއި ގުޅުންތައް ބަހައްޓަންޖެހެއެވެ. މިގޮތުން އަޅުގަނޑުމެން ހަދާ ވަޟަޢީ ޤާނޫނުތަކަށް ބަރޯސާވުމުގެ ބަދަލުގައި އިލާހީ ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރަންޖެހެއެވެ.\nމަސްތުވާތަކެތީގެ އަދަބެއްގެ ގޮތުން ޝަރީޢަތުގައި އަންގަވާފައިވާ ޙައްދު ޤާއިމުކުރަންޖެހެއެވެ. އެއީ ސާޅީސް އެތިފަހަރުޖެހުމެވެ. ނަމަވެސް އަލްމާޢިދާ ސޫރަތުގެ 33 ވަނައާޔަތުގައި އަންގަވާފައިވާ މާތްﷲއާއި އެކަލާނގެ ރަސޫލާއާއި ހަނގުރާމަކޮށް ފަސާދަކުރާ މީހުންގެ ޖަޒާއަކީ މަރު ކަމުގައި އަންގަވާފައިވުމުން މިދިވެހި ފަސްގަނޑުގައި އެޙުކުމްވެސް ކަނޑައަޅަން އެބަޖެހެއެވެ. ސައްތައިން ސައްތަ މުސްލިމް ޤައުމަކަށްވީތީއެވެ.\nއިސްލާމީ ޝަރީޢަތާއި ވަޟަޢީ ޤާނޫނުތަކުގައި ހުރި ތަފާތަކީވަޟަޢީ ޤާނޫނަކީ އިންސާނުންގެ އިޚްތިރާމް ލިބޭ އެއްޗެއް ނޫނެވެ. އޭގައި،އެއްވެސް ހައިބަތެއް ނުހުރެއެވެ. ނަމަވެސް، އިސްލާމީ ޝަރީޢަތަށް މުސްލިމުންއިޙްތިރާމު ކުރެއެވެ. އޭގައި ހައިބަތު ހުރެއެވެ. އެހެނީ، އެއީ މާތް ﷲ ގެޙަޟްރަތުން ބާއްވައިލެއްވުނު ޝަރީޢަތަކަށްވާތީއެވެ. އެފަރާތަކީ ސިއްރާއިފާޅު މޮޅަށް ދެނެވޮޑިގަންނަވާ ފަރާތްކަމުގައި ވާތީއެވެ. އެއީ އިންސާނުންގެވެރި ރައްބު ކަމުގައި ވާތީއެވެ.\nއެހެންކަމުން، އިސްލާމީ ޝަރީޢަތުން ނަތީޖާނެރެދައްކާނެއެވެ. އިސްލާމީ ޝަރީޢަތުގައި، ރަލުގެ ވަބާއަށް ހައްލުގެންނަނީ، އެތިއެތި ކޮޅުން ދީގެނެއް ނޫނެވެ. އަދި ހަމައެހެންމެ، ބާރު ދެރައެއްޗެހި ދީގެނެއްވެސް ނޫނެވެ. އިސްލާމީ ޝަރީޢަތުގައި ރަލުގެ ވަބާހައްލުކުރަނީ އަޤީދާ ވަރުގަދަ ކޮށްގެންނެވެ. އިންސާނާގެ ވެރި ރައްބާ ގުޅުންބަދަހިކޮށްގެންނެވެ. އެ އިލާހީ އިންސާނުން އިމްތިޙާނު ކުރައްވާ އިލާހެވެ.އެ އިލާހީ އިންސާނުންނަށް ތައުފީޤު ދެއްވާ އިލާހެވެ. އެކަނލާގެއީ އިންސާނުންނަށް ކެތްތެރިކަން ދެއްވާ އިލާހެވެ. ރަލުގެ ވަބާގައި ޖެހިފައިވާމީހުން އެވަބާއިން ނެރުމަށް އިލާހީ “ޕްރްގްރާމް” ވަނީ ކުރި ހޯދާފައެވެ.ޞަޙާބީންގެ ޒަމާނުން ފެށިގެން މިއަދާ ހަމައަށްވެސް މި ޙަޤީޤަތް ދަނީއަޅުގަނޑުމެންނަށް ފެންނަމުންނެވެ. މީޑިއާތަކުގައި މިއަޑުތައް އިއްވަންޖެހެއެވެ.\nއަޅުގަނޑުމެން ޅަ ސިކުނޑިތަކަށްވިސްނައިދޭންވީ މިފަދައިންނެވެ. ވަޙީގެ ޒަމާނުގައި ރާ ބުއިމަކީ ފެންބުއިން ފަދައިންމީހުން ކޮށްއުޅުނު ކަމެކެވެ. ބަނގުރާ ބުއިމަށް އާދަވެފައި ތިބި ޞަޙާބީންރަލާ ދުރުވީ ވަޙީގެ އެންމެ ކަލިމައެއް ކަންފަތުގައި ޖެހުމާއެކުއެވެ. ((فاجتنبوه)) މިކަލިމައެވެ. (ތިޔަބައިމީހުން އެކަމުން ދުރުވާށެވެ.) މިކަލިމައެވެ. އެއާއެކު އަނގައިގެ ތެރޭގައި ހުރި ރާފޮދުވެސްބޭރުކޮށްލީއެވެ. ރުނބާތަކުގައި ހުރި ރާވެސް މަގަށް އޮއްސާލީއެވެ. މުޅިމަދީނާގެ މަގުތަކުން ރަލުގެ ސޭލުތައް ދެމިގެން ދިޔައެވެ. އެއީ އިސްލާމީޝަރީޢަތުގެ ހައިބަތެވެ. އެއަށް ދެވިފައިވާ ޤަދަރެވެ. އޭގެ މަތިވެރިކަމެވެ.\nއަނެއްކަމަކީ ރިވެތި މިސާލުދެއްކުމެވެ. މައިންބަފައިންނާއި ބެލެނިވެރިން ހަމައެކަނި ދަރިންގެގާތުގައި ނަމާދަށްދާށޭ ނުވަތަ ޤުރުއާން ކިޔަވާށޭ ބުނުމުގެ ބަދަލުގައި އެކުއްޖާއާއެކު ޤުރުއާން ކިޔެވުމެވެ. ނުވަތަ ބަރާބަރަށް ދަރިފުޅުގޮވައިގެން ބައްޕައާއެކު ނުވަތަ މަންމައާއެކު ނަމާދު ކުރުވުމެވެ. ދަރިންގެ ކުރިމަތީ ހަޑިހުތުރު ބަހުން ވާހަކަނުދެއްކުމާއި، ދުންފަތުގެ އިސްތިޢުމާލުކުރުންފަދަ ވިޔާނުދާ ޢަމަލުތައް ކުދިންގެ ކުރިމަތީ ނުހިންގުމަކީ ކޮންމެހެންވެސް ކުރަންޖެހޭނެކަމެކެވެ.\nކުރީގެ އުއްމަތްތަކުގެ މީހުންނަށް ﷲ ފޮނުއްވި ކޯފާތަކުގެ ވާހަކައާއި ޞާލިޙު ހެޔޮލަފާ މީހުންނަށް އެކަލާނގެ މިންވަރުކުރައްވާފައިވާ “ޢަދުނު” އޭ ކިޔުނު ސުވަރުގެތަކުގެވާހަކަވެސް ދަރިންނަށް ކިޔައިދެވިދާނެއެވެ. މިގޮތުން ފާޙިޝް ޢަމަލުތައް ހިންގުމުގައި ހައްދުފަހަނަ އަޅާފައިވާ ޘަދޫމު ޤައުމުގެ މީހުންނަށް ވެގެންދިޔަ ގޮތްތައްފަދަ ކަންތައްތައް ކުދިންނަށް ކިޔައިދެވިދާނެއެވެ.\nދެވަނަކަމަކީ ކީރިތިޤުރުއާނުގައި އަންގަވާފައިވާ ވަޢީޡުގެ ބަސްފުޅުތަށް ކުދިންނަށް ކިޔައިދިނުމެވެ. އަދި އިންޒާރު ދެއްވާފައިވާ ފަދައިން މިފަދަކުށްތައް ކުރާ ފަރާތްތަކަށް ހަރުކަށި އަދަބު ދިނުމެވެ. މަސްތުވާތަކެތީގެ އަދަބަކީ ސާޅީސްއެތިފަހަރުން ތައުޒީރުކުރުން ކަމުގައި ވިއަސް އަޅުގަނޑުމެންގެ ޤައުމު މިއޮތްޙާލަތުން މިފަދަކުށްތައް ކުރާ މީހުންނަށް މަރުގެއަދަބުދެވޭނެކަމުގައި ކީރިތިޤުރުއާނުގެ އަލްމާޢިދާ ސޫރަތުގެ 33 ވަނައާޔަތުން ބަޔާންވެ އެނގެއެވެ.\nތިންވަނަކަމަކީ ސަލަފުއްޞާލިޙުންގެ ޢަމަލުފުޅުތައް ކުދިންނަށް ކިޔައިދީ އެފަދަ ވާހަކަތަކަށް ކުދިން ލޯބިޖެއްސުމެވެ. މަކަރާއި ހީލަތްހަދާ ކާޓޫނުތައް ކުދިންނަށް ދެއްކުމުގެ ބަދަލުގައި ޢިބުރަތްތެރި ވާހަކަތަކުގެ މައްޗަށްބިނާކޮށް ކުޑަކުދިންގެ ފިލްމުތައް އުފެއްދިދާނެއެވެ. އޭރުން ލާދީނީ ކަންތައްތަކަށް ކުއްޖާގެ ސިކުޑި ހޭނުވުނުގެ ބަދަލުގައި އިސްލާމީ ޢުޞޫލުތަކަށް ލޯބިކުރާކުއްޖަކަށްވާނޭކަން ކަށަވަރެވެ.\nހަތަރުވަނަކަމެއްގެ ގޮތުގައި އަޅުގަނޑު ފާހަގަކޮށްލާނީ އަޅުގަނޑުމެންގެތެރެއިން އަދީބުންނާއި ޢިލްމުވެރިން ލިޔުއްވާފައިވާ އެކިއެކި ފޮތްތައް ކުދިންނަށް ހޯދައިދީ އެފޮތްތަކަށް އެކުދިން އަހުލުވެރި ކުރުވުމެވެ. މިގޮތުން ޢިބުރަތްތެރި ޅެންތައްވެސް ކުދިންނަށް ކިޔައިދީ، ޅެން ޝަރަޙަ ކުރުމަށާއި މާނަލިޔުމަށް ދެވިދާނެއެވެ. މިގޮތުން މީހަކުދޭހާއެއްޗެއްގައި ނުހިފުމަށާއި ގޮތްނޭނގޭމީހުން ދޭއެއްޗެތި ކައިބޮއި ނޫޅުމަށްވެސް އިރުޝާދުދީފައިވާ ޅެންތައް ހުންނަކަން ފާހަގަކޮށްލަމެވެ. މިސާލެއްގެ ގޮތުން މިފަދަބައިތެއް ހިމަނާލާނަމެވެ.\nބޮނިކޮށް ވެދާފަދަ އެހިނދު މަރު ފޮނިއެއްޗެތީ ގިނަވޭ ޒަޚަރު،\nކޮނެބިންނެގޭ ނެތަކަސް އެޒަރު އޮނިގަނޑުގެ ބަލަ ވިސްނާށެ ވަރު = ޢަބުދުﷲ ޖަލާލުއްދީން =\nމަސްތުވާތަކެތީން އެއްކިބާވެފައިވުމުން ކުރާނެ ފައިދާތައް\nޝައްކެއްނެތް ގޮތުގައި މަސްތުވާތަކެތި ބޭނުންކުރުމަކީ އިސްލާމީ މުޖުތަމަޢު ނޫނަސް އެހެނިހެން މުޖުތަމަޢުތަކުގައިވެސް ބަލައިގަންނަ ކަންތައްތަކަކަށް ނުވެއެވެ. މާތްވެގެންވާ އިސްލާމްދީނަކީ މިހުރިހާ ކަންތައްތަކެއް ނަހީކޮށް ރަނގަޅުކަންތައްތަކަށް ގޮވާލާ ހަމައެކަނި ޝަރުޢުކުރައްވާފައިވާ ދީންކަމުގައި ވުމުން އެދީނުގައި އަންގަވާފާއިވާ ގޮތަށް އަޅުގަނޑުމެންގެ އުޅުން ބައްޓަންކޮށްފިނަމަ، ދެދުނިޔޭގެ ފަލާޙާއި ކާމިޔާބުލިބޭނެކަމީ ޝައްކެއް އޮތް ކަމެއްނޫނެވެ. ދަރިފަސްކޮޅު އޮޅިގެންދިއުމުން ދިމާވާ އެންމެހައި މައްސަލަތައް ނެތިގޮސް ޢިއްޒަތުއްނަފްސު ރައްކާތެރިވެފައިވާ ވެއްޓެއް ޤާއިމުކުރެވޭނެއެވެ.\nމީސްތަކުން ހިނިތުންވުމާއެކު އެކަކުއަނެކަކާ ބައްދަލުވެ މުޢާމަލާތުކޮށް ހަދާނެއެވެ. ފިތުނަވެރިކަމުގެ ސަބަބުން ނިތްކުރިއަށް އަރަމުންދާ ރޫތައްފިލައިގެންދާނެއެވެ. އެހެންމީހުންވެސް ތިމާމެންނަށް އިޙުތިރާމާއި ޤަދަރުކުރާނެއެވެ. ސިއްޙީގޮތުން ދުޅަހެޔޮ މުޖުތަމަޢެއް ބިނާކުރެވޭނެއެވެ. ސަލާމާއި ޞަލަވާތްލެއްވި މާތް ރަސޫލާގެ ދިރިއުޅުއްވުމުން ރިވެތި ނަމޫނާ ލިބިގަނެވި ސުވަރުގެދިއުމަށް މަގުފަހިވެގެންދާނެއެވެ.\nއަނެއްކަމަކީ އަމާން ކަމާއެކު އުފާވެރި މުޖުތަމަޢެއް ބިނާކުރެވޭނެއެވެ. ކުށްކުރުން މަދުވެ އަދި އެފަދަ ކުށެއްކުރުމުން ދީނުގައި ކަނޑައެޅިފައިވާ ޙައްދު ޤާއިނުކުރެވުމުން ދެވަނަ ފަހަރަށް އެކުށް ތަކުރާރު ވެގެން ނުދާނެއެވެ. ހުރިހާ ނުބައިކަމެއްގެ މަންމަ ކަމުގައިވާ މަސްތުވާތަކެތި މިޤައުމުން ފުހެލެވިއްޖެނަމަ، ފާޙިޝް ޢަމަލުތައް ހުއްޓި އަބުރު ރައްކާތެރިކުރެވޭނެއެވެ.\nމުނާފިޤުންގެ ސިފަތައްކަމުގައިވާ ދޮގުހެދުމާއި، ވަޢުދާއި ޚިލާފުވުމާއި، އަމާނާތެއްކުރެވޭހިނދު ޚިޔާނާތްތެރިވުން ފަދަ ނިފާޤްގެ ބަލިތައް މީސްތަކުންގެ ކިބައިން ފުހެވިދާނެއެވެ. މިސްކިތްތައް ފަޅުފިލައިގެން ދިއުމާއި، ކުށްކުރާ މީހުންނަށް ދައުލަތުން ކުރަންޖެހޭ ޚަރަދުތަށް ކުޑަވުމުން ތަރައްޤީގެ އެކިއެކި މަޝްރޫޢުތައް ހަލުއިކަމާއެކު ކުރިޔަށްދާނެއެވެ. އަދި ބޭރުތަކެއްޗަށް އަޅުގަނޑުމެން ރޭރުވެގެން ތިބެންޖެހުމުގެ ބަދަލުގައި ޣައިރުމުސްލިމުންޖެހޭނީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ހިޔަލުގައި ޖިޒީ ދީގެން ތިބޭށެވެ.\nއިސްލާމީ ތާރީޚު ހެކިދޭ ގޮތުގައި މިކަން ވަރަށް ރަނގަޅަށް ސާބިތުވެގެން ދެއެވެ. މުސްލިމުންގެ ދެވަނަ ޚަލީފާ ޢުމަރުގެފާނުގެ ދުވަސްވަރު މީހަކު ވައްކަންކުރުމުން އަތްކެނޑުނެވެ. އަދި މިކަމުގެ ސަބަބުން މުޅި އެޚިލާފަތުގައިވެސް ދެވަނަފަހަރަށް އެފަދަ އަދަބެއްދޭ ނުޖެހުނުކަމީ ކަމަށް އޮތް ޙައްލު ފެނިގެންދިޔަކަމެކެވެ. ވުމާއެކު މިފަދަ ކަންތައްތަކުން ޢިބުރަތް ލިބިގަނެ އަޅުގަނޑުމެންގެ މިކުޑަރާއްޖެ ކުއްތަކުން ސަލާމަތްކޮށް އިޞްލާޙުކުރުމަށް އެންމެން އަތުކުރި އޮޅާލަމާ ހިންގަވާށެވެ!\nރާއްޖޭގައި އާދަޔާއި ޚިލާފަށް މަސްތުވާތަކެތީގެ ބޭނުންކުރުން އިތުރުވެފައިވާ ސަބަބުތަކުގެ މައްޗަށް ނިކަމެތި އަޅުގަނޑު އެކުލަވާލި މިކުރު ލިޔުން ތައްޔާރުކުރުމަށް ވަރަށް ގިނަ ފަރާތްތަކެއްގެ އެހީތެރިކަމާއި އެއްބާރުލެއްވުން ލިބިފައިވާކަން ވަރަށް ޝުކުރުވެރިކަމާއެކު ފާހަގަކުރަމެވެ.\nމިބާވަތުގެ މަޢުލޫމާތުތަކަކީ ބައެއްފަރާތްތަކުން ހާމަކުރުމަށް ޖެހިލުންވާ މަޢުލޫމާތު ކަމުގައި ވީނަމަވެސް އަޅުގަނޑު އިންޓަވިއު ކުރި ފަރާތްތަކުން މިކަމަށް ވަގުތު ހުސްކޮށްދެއްވާ އެދެއްވި އެހީތެރިކަމަށްޓަކައި ވަރަށް އިޚުލާޞްތެރިކަމާއެކު ޝުކުރުދަންނަވަމެވެ.\nއަޑުގަނޑުގެ އުއްމީދަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގައި މަސްތުވާތަކެތީގެ މައްސަލަ އިތުރުވެފައިވާ ސަބަބުތައް މިލިޔުމުން ގިނަބަޔަކަށް ހާމަވެ އެނގުމެވެ. އަދި މީގެ އަލީގައި މިކަމަށްހުރި ހުރަސްތައް ނެތިކޮށް ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކުރިމަގު އުޖާކާލާކުރުމަށް ކޮންމެ ދިވެއްސަކުވެސް ގަދައަޅާ މަސައްކަތް ކުރުމެވެ.\n– މިނިސްޓްރީ އޮފް އެޑިޔުކޭޝަން ދިވެހިރާއްޖެ\n– ކްރިމިނަލް ކޯޓް ދިވެހިރާއްޖެ\n– މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސް، ދިވެހިރާއްޖެ\n– އަލްފާޟިލް ޢަޒްލީން އަޙުމަދު (ޑެޕިއުޓީ މިނިސްޓަރ އޮފް އެޑިޔުކޭޝަން)\n– އަލްޤާރީ ޢަބުދުއްރަޙުމާން އާދަމް\n– ފަޟީލަތުލް އުސްތާޛުއްޝައިޚް މުޙައްމަދު ރަޝީދު އިބުރާހީމް\n– ރާމް މޯހަން ބާލާޖީ ޕްރަޝާދު (އިންޑިޔާ)\n– އާދަމް ނަސީމް، ޙަލާލު ތަކެތި ބޭނުންކުރުމާއި މުއްސަނދިވުން، ހުކުރު ޚުޠުބާ (02.09.2011) މިނިސްޓްރީ އޮފް އިސްލާމިކް އެފެއާޒް، ދިވެހިރާއްޖެ\n އަލް މާއިދާ 33\nލިޔުނީ : ފާތުމަތު ސުޙާ / ގްރޭޑް9ހަށިގަނޑަށް ގެއްލުން ހުރިކަމެކެވެ. ބައެއް ޒުވާނުން އަދި މެދުޢުމުރުފުރާގެ ބައެއް …\nމިރިޕޯޓް ދިގުވެފައި ކިތަންމެ މޮޅަސް މީގައި މަސްތުވާތަކެތީގެ ކަންކަން ހުއްޓުވުަމަށް ކުރެވިދާނެ ކަމެއްގެ ވާހަކަ ގެނެސްދީފާ ނެއްކަން ފާހަގަކޮށްލަމެވެ. އެހެނަސް މިފަދަ ލިޔުންތަކަކީ މިއަދު މި މުޖުތަމަޢުއަށް ވަރަށްބޮޑަށް ބޭނުންވެފައިވާ ލިޔުންތަކެކެވެ.\nވަރަށް ޢިބްރަތްތެރި ލިޔުމެއް. އެހެން ނަމަވެސް އެއްފަހަރާ ގެނެސްދިނުމަށް މާ ދިގީ…..


Youth Championship: Bodu molhaka eku TC semi ah | Mihaaru\nވިކްޓަރީއާ ދެކޮޅަށް ކުޅުނު މެޗުގެ ތެރެއިން ޓީސީގެ އަކޫބެ ބޯޅަ ހިފައިގެންދަން މަސައްކަތްކުރަނީ.-- ފޮޓޯ: ހުސެއިން ވަހީދު/ މިހާރު\n09 ފެބުރުއަރީ 2019 - 10:50\nޓީސީ ސެމީން ޖާގަ ހޯދީ ކުޅުނު ތިން މެޗުން ހަތް ޕޮއިންޓް ހަމަކޮށްގެންނެވެ. ދަ ގްރާންޑޭ އަށް ތިން މެޗުން ލިބުނު ހަތަރު ޕޮއިންޓާ އެކު އެ ޓީމު އޮތީ ދެ ވަނައިގަ އެވެ. ތިން ވަނައިގައި ވިކްޓަރީ އޮތީ ދެ މެޗުން ދެ ޕޮއިންޓާ އެކު އެވެ. އާދިއްތަ ދުވަހު ށ. ފޯކައިދޫ އަތުން ވިކްޓަރީ މޮޅުވެއްޖެނަމަ އެ ޓީމަށް މި ގްރޫޕުން ސެމީގެ އަނެއް ޖާގަ ލިބޭނެ އެވެ. އެކަމަކު އެ މެޗު އެއްވަރުވެއްޖެނަމަ ސެމީގެ ޖާގަ ލިބޭނީ ދަ ގްރާންޑޭ އަށެވެ. ކުޅުނު ދެ މެޗުން ބަލިވުމުން ފޯކައިދޫ ވަނީ މުބާރާތުން ކަޓައިފަ އެވެ.\nރޭގެ މެޗު ފަށައިގެން ފުރަތަމަ މިނިޓްގައި ދަ ގްރާންޑޭގެ އަހުމަދު ހުސާމަށް ލިބުނު ރަނުގެ ފުރުސަތުން އޭނާ ޖެހި ބޯޅަ ޓީސީގެ ކީޕަރު ހަސަން ނިމާހު ވަނީ މަތަކޮށްފަ އެވެ. ޓީސީ އަށް ލީޑުނަގައިދިނީ މެޗުގެ 18 ވަނަ މިނިޓްގައި ޒަޔާން ނަސީރު އެވެ. ދަ ގްރާންޑޭގެ ދެ ޑިފެންޑަރުން ކައިރިން ދެމިގަތުމަށް ފަހު ޒަޔާން ވަނީ އޭރިއާތެރެއަށް ބޯޅަ ހިފައިގެން ވަދެ ތިރިތިރިން ގޯލުގެ ތެރެއަށް ބޯޅަ ފޮނުވާލައިފަ އެވެ.\nޓީސީގެ ލީޑުފުޅާކޮށްދިނީ މެޗުގެ 25 ވަނަ މިނިޓްގައި ރޭގެ މެޗުގައި ހެޓްރިކެއް ހެދި އަކުމަލް މުހައްމަދު (އަކޫބެ) އެވެ. ދަ ގްރާންޑޭގެ ދެ ކުޅުންތެރިން ކައިރިން ނައްޓާލުމަށް ފަހު އޭރިއާ ތެރެއިން ޒަޔާން ޖައްސާލި ބޯޅަ އަކޫބެ ވަނީ ގޯލުގެ މަތީ ކަނުގައި ތަތްކޮށްލައިފަ އެވެ.\nއަކޫބެ، ޓީސީގެ ތިން ވަނަ ލަނޑު ޖެހީ މެޗުގެ 37 ވަނަ މިނިޓްގަ އެވެ. ޒަޔާން ޖައްސާލި ބޯޅައެއް ހިފައިގެން އޭރިއާ ތެރެއަށް ވަދެ އަކޫބެ މި ލަނޑު ޖެހީ ދަ ގްރާންޑޭގެ ކީޕަރު ޒައިދާން އަހުމަދު ކައިރިން ނައްޓާލުމަށް ފަހު އެވެ.\nފުރަތަމަ ހާފު ނިމުމުގެ ކުރިން ދަ ގްރާންޑޭ އިން ވަނީ ލަނޑެއް ޖަހައިފަ އެވެ. ދަ ގްރާންޑޭގެ އައިމަން ތައުފީގު މި ލަނޑު ޖެހީ ޓީސީގެ ކީޕަރު ނިމާހަށް ހެދުނު ގޯހެއްގެ ފައިދާ ނަގައިގެންނެވެ.\nޓީސީގެ ހަތަރު ވަނަ ލަނޑު ޖަހައި އަކޫބެ އޭނާގެ ހެޓްރިކް ފުރިހަމަކުރީ ދެ ވަނަ ހާފްގެ ކުޅުން ފެށުނުތާ ނުވަ މިނިޓް ތެރޭގަ އެވެ. ހާފުގެ މެދުތެރޭގައި ހުރެފައި މުހައްމަދު ޖުމާން ހުސްކޮށްލާފައި އޭރިއާ ތެރެއަށް މަތިން ދިން ހިތްގައިމު ޕާހަކުން އަކޫބެ މި ލަނޑު ޖެހީ ހަމަޖެހިލައިފަ އެވެ.\nމުބާރާތުގައި މިއަދު ހަވީރު ކުޅޭނީ މާޒިޔާ އާއި ކްލަބް އޭދަފުށްޓެވެ. އޭދަފުށި ކުޅުނު ދެ މެޗުން މިހާތަނަށް ބަލިވެފައިވާއިރު، މާޒިޔާ ވަނީ ދެ މެޗުގެ ތެރެއިން އެއް މެޗުން މޮޅުވެފަ އެވެ. ހަވީރު މެޗު ފަށާނީ ހަތަރެއް ޖަހާއިރު އެވެ.\nމިރޭ 20:30 ގައި ފަށާ މެޗުގައި ބައްދަލުކުރާނީ އީގަލްސް އާއި ޔުނައިޓެޑް ވިކްޓަރީ އެވެ. މި ދެ ޓީމު ވަނީ ފުރަތަމަ ކުޅުނު މެޗުން މޮޅުވެފަ އެވެ.\nއިތުރު ލިޔުންތައް ޓީސީ ސްޕޯޓްސް އެފްއޭއެމް ޔޫތު ޗެމްޕިއަންޝިޕް


ބައިވެރިޔާއި ގުޅުން ކެނޑުމަށް އެންމެ ރަނގަޅު ހާލަތަކީ ކޮބާ؟\nލޯބިވެރިންނާއި ރައްޓެހިން ގިނަ މިފަދަ ޒަމާނެއްގައި އަހަރެމެންގެ ނަފްސަށް އެންމެ ރަނގަޅު ގުޅުމަކީ ކޮބައިކަން ބުނެދިނުމަށްޓަކައި އެކި ކަހަލަ ފޮތްތަކާއި ވާހަކަތައް ހުންނާނެއެވެ. އެންމެ ގިނައިން އަހަރެ...\nރީނދޫ ބޭނުންކޮށްގެން މޫނު ރީތިކުރުން.\nރީނދޫއަކީ ކެއުމަށް ބޭނުންކުރާ ހަވާދުގެ ބާވަތްތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ބާވަތެކެވެ. އެހެންނަމަވެސް މިއީ ކެއުމުގައި ބޭނުންކުރުމުގެ އިތުރުން އެހެނިހެން ފައިދާ ހުރި ކަންތަކުގައި ވެސް ބޭނުންކުރެވޭ އެއްޗެކެ...\nކިޑްނީއިން ވިހަ ނައްތާލުމުށް އެހީވާ ބައެއް ކާނާ\nހަށިގަނޑުގައި ގޯހެއްވާކަން އަންގައިދޭ ވަރަށް ގިނަ ނިޝާންތައް ވެއެވެ. އެގޮތުން ބުރަކަށީގައި ރިއްސުން އަދި މާގަދަޔަށް ދާ ހިއްލުން ފަދަ ކަންތައްތައް ހިމެނެއެވެ. ނެޝެނަލް ކިޑްނީ ފައުންޑޭޝަންގެ ދިރާސާތަ...\nފުންނާބަށް ތަދުވުން ރަނގަޅު ކުރުމަށް ކުރެވިދާނެ ބައެއް ކަންތައްތައް\nވަރަށް ގިނަ ކަންތައްތަކުގެ ސަބަބުން ފުންނާބަށް ތަދުވާން ދިމާވެއެވެ. އުސް ފައިވާނަށް އެރުންވެސް މީގައި ހިމެނެއެވެ. ފުންނާބުގައި އުފެދޭ އިންފްލެމޭޝަންގެ އަދި ޓާސަލް ޓަނަލް ސިންޑްރޯމްގެ ސަބަބުން ވެސް ...\nއަނިޔާ ލިބެމުންދާ ގުޅުމަކުން ދުރުވާނީ ކިހިނެއް.\nދިރިއުޅުމުގައި އެއްވެސް މީހެއްގެ ފަރާތުން ނުވަތަ ބައިވެރިޔާގެ ފަރާތުންވެސް އަނިޔާއެއް ލިބޭކަމުގައި ވާނަމަ އެމީހަކާއި ދުރުވުމަކީ ވަރަށް މުހިއްމު ކަމެކެވެ. އެފަދަ ގުޅުންތަކަކީ ދިރިއުޅުން ހަލާކު ކޮށްލ...\nއަރާމު ނިންޖަކަށް އެމީހެއްގެ ހަށިގަނޑާއި ގުޅޭ ގޮތަށް އޮވެ ނިދުން\nކޮންމެ މީހަކީ ވެސް ދުވާލުގެ ބުރަ މަސައްކަތް ހު ރޭގަނޑުގެ އަރާމު ނިދި ބޭނުންވާނެ ބައެކެވެ. އެހެންނަމަވެސް މި ނިދިން މީހުން މަޚްރޫމް ކަރުވާ ކަމަކީ ނިދަން އޮވެވޭ ގޮތެވެ. ނިދަން އޮވެވޭ ގޮތެއްގެ ސަބަބުނ...\nރީތި ވުމުގައި ބޭކިން ސޯޑާ ބޭނުންކުރެވިދާނެ 8 ގޮތެއް\nބައެއް އަންހެނުންނަކީ ރީތި ވުމަށް ލޯބިކުރާ އަދި އެމީހުންގެ ރީތި ކަމުގެ ސިއްރު އެހެން މީހުންނަށް ނާންގައި ސިއްރުކުރަން ބޭނުންވާ ބައެކެވެ. މިއީ ބައެއްފަހަރު ވެދާނެގޮތެކެވެ. އެއީ ރީތިވުމަށް ބޭނުންކުރެ...\nލުނބޯ ތޮށި އުކާނުލާ މިގޮތަށް ބޭނުންކުރައްވާ\nލުނބޯ އަކީ ސިއްހަތަށް އެންމެ ފައިދާ ހުރި ބާވަތް ތަކުގެ ތެރެއިން އެކައްޗެވެ. މީރު ވަހާއި، ރަހައާއި ތާޒާކަން އޭގައި އެކުލެވިގެން ވެއެވެ. ލުނބޯގައި އެކުލެވޭ ގިނަ އަދަދެއްގެ ނިއުޓްރިޝަންގެ ސަބަބުން ހަށ...\nބޭސް ބޭނުންނުކޮށް ލޭ މައްޗަށް ދިއުން ރަނގަޅު ކުރުމަށް ކުރެވިދާނެ ކަންތައްތައް\nލޭމައްޗައް ދިއުމަކީ ދުނިޔޭގެ ވަރަށް ގިނަ ބަޔަކަށް ކުރިމަތިވެފައިވާ ބައްޔެކެވެ. އާދައިގެ ވަރަކަށް ލޭގެ ޕްރެޝަރު ހުންނަން ޖެހޭނީ 120/80mmHg އަށެވެ. ވީމާ އެއަށް ވުރެ މަތިނަމަ އެ ދަށް ކުރަން މަސަކަތްކު...\nމާތް ﷲ ގެ 99 އިސްމަފުޅު.\nތިރީގައި މިވަނީ މާތް ﷲ ގެ ރިވެތި ނަންފުޅުތަކުގެ ތެރެއިން އޮނަސައްތަ އިސްމުފުޅާއި އޭގެ މާނައެވެ. 1. الرَّحْمَنُ ރަޙުމަތާއި ނިޢުމަތުން އަޅުތަކުންނަށް އޯގާވަންތަ ރަސްކަލާނގެ 2. الرَّحِيمِ ޚާއްޞަ ގޮ...


ވުޟޫ ގެއްލޭ ކަންތައްތައް.. އަލިފުން ޔާއަށް | އަޅުކަން | ފިޤުހު | ދީނާއިދުނިޔެ\nBack ކަވާސާ ދީނާއިދުނިޔެ ދީނާއިދުނިޔޭގެ ބައިތައް ފިޤުހު އަޅުކަން ވުޟޫ ގެއްލޭ ކަންތައްތައް.. އަލިފުން ޔާއަށް\nވުޟޫ ގެއްލޭ ކަންތައްތައް.. އަލިފުން ޔާއަށް\n04 ފެބްރުއަރީ 2005\nއިސްލާމް ދީނުގައި އޮންނަ އެންމެ މުހިއްމު އަޅުކަމަކީ ނަމާދުކަމާމެދު ޝައްކެތް ނެތެވެ. ވީމާ ނަމާދަކީ ވަރަށް ބޮޑު ސަމާލުކަމެއް ދޭން ޖެހޭ ކަމެކެވެ. އަނެއް ކޮޅުން ނަމާދު ކުރުން ހުއްދައީ ވުޟޫ މަތީ ހުރެގެންނެވެ. ވީމާ ވުޟޫ އާއި ވުޟޫ ގެއްލޭ ކަންތަކަކީ ކޮބައިކަން އެނގިފައި ހުރުމަކީ، ނަމާދުގެ ޙުކުމްތައް އެނގިފައި ހުރުމަށް ވުރެ ވަކިން މުހިއްމު ކަން ކުޑަ ކަމެއް ނޫނެވެ.\nވުޟޫ ގެއްލޭ ކަންތަކަށް ބަލާ އިރު، ވުޟޫ ގެއްލޭކަމަށް ޢިލްމުވެރިން އިއްތިފާޤުވާ ކަންތަކަކާއި، ހުރިހާ ޢިލްމުވެރިން އިއްތިފާޤު ނުވާ ކަންތަކެއް އެބަހުއްޓެވެ. ވީމާ ފުރަތަމަ މި ބަލާލަނީ އިއްތިފާޤު ކަންތަކަށެވެ.\nދެ ދޮރުން ކުރެ ދޮރަކުން އެއްޗެއް ބޭރުވުން :\nދެ ދޮރުން ކުރެ ދޮރަކުން އެއްޗެއް ބޭރުވުމުން ވުޟޫ ގެއްލޭނެއެވެ. ކުރިމަތީ ފަރާތުން ނުވަތަ ފުރަގަސް ފަރާތުން، ބޮޑުކަމުދާ އެތި، ކުޑަކަމުދާ އެތި، މަނި، މަޛްޔު، ވަދްޔު އަދި ވައި ބޭރުވިއަސް ވުޟޫ ގެއްލޭނެއެވެ.\nގިފިއްޔަށް ދިއުމުން ވުޟޫ ގެއްލޭނެކަން އެނގޭ އެއް އާޔަތަކީ މާއިދާ ސޫރަތުގެ ހަވަނަ އާޔަތެވެ. يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ إِذَا قُمْتُمْ إِلَى الصَّلاةِ فاغْسِلُواْ وُجُوهَكُمْ وَأَيْدِيَكُمْ إِلَى الْمَرَافِقِ وَامْسَحُواْ بِرُؤُوسِكُمْ وَأَرْجُلَكُمْ إِلَى الْكَعْبَينِ وَإِن كُنتُمْ جُنُباً فَاطَّهَّرُواْ وَإِن كُنتُم مَّرْضَى أَوْ عَلَى سَفَرٍ أَوْ جَاء أَحَدٌ مَّنكُم مِّنَ الْغَائِطِ أَوْ لاَمَسْتُمُ النِّسَاء فَلَمْ تَجِدُواْ مَاء فَتَيَمَّمُواْ صَعِيداً طَيِّباً فَامْسَحُواْ بِوُجُوهِكُمْ وَأَيْدِيكُم مِّنْهُ مَا يُرِيدُ اللّهُ لِيَجْعَلَ عَلَيْكُم مِّنْ حَرَجٍ وَلَـكِن يُرِيدُ لِيُطَهَّرَكُمْ وَلِيُتِمَّ نِعْمَتَهُ عَلَيْكُمْ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ\nމާނައަކީ: "އޭ އީމާންވެއްޖެ މީސްތަކުންނެވެ. ތިޔަބައިމީހުން ނަމާދަށް ތެދުވާހިނދު ތިޔަބައިމީހުންގެ މޫނުތަކާއި، އުޅަނބޮށި ކަށިތަކާއި ހަމައަށް ތިޔަބައިމީހުންގެ އަތްތައް ދޮންނާށެވެ. އަދި ތިޔަބައިމީހުންގެ ބޯތަކުގައި ތިޔަބައި މީހުން ފެން ފޮހޭށެވެ. އަދި ދެތަނބިކައްޓާއި ހަމައަށް ތިޔަބައިމީހުންގެ ފައިތައް ދޮންނާށެވެ. އަދި ޖުނުބުވެރިން ކަމުގައި ތިޔަބައިމީހުން ވާނަމަ، ތިޔަބައިމީހުން ޠާހިރުވެގަންނާށެވެ. އަދި ތިޔަބައިމީހުންނީ ބަލިމީހުން ކަމުގައި ވާނަމަ، ނުވަތަ ދަތުރެއްގެ މަތީގާ ވާނަމަ، ނުވަތަ ތިޔަބައިމީހުންގެ ތެރެއިން މީހަކު މާ ގިފިލިން އަތުވެއްޖެނަމަ، ނުވަތަ އަންހެނުންގާ ބީހިއްޖެނަމަ، އަދި ފެން ނުލިބިއްޖެނަމަ ތާހިރުވެލިން ތިޔަބައިމީހުން ތަޔައްމުމް ކުރާށެވެ. ފަހެ އެވެލިން ތިޔަބައި މީހުންގެ މޫނުތަކުގައްޔާއި އަތްތަކުގައި ފޮހޭށެވެ. ތިޔަބައިމީހުންގެ މައްޗަށް ދަތިކަމެއް ލެއްވުމަކަށް، މާތް ﷲ އިރާދައެއް ނުކުރައްވައެވެ. ނަމަވެސް ތިޔަބައިމީހުން ޠާހިރު ކުރެއްވުމަށާއި، ތިޔަބައިމީހުންގެ މައްޗަށް އޮތް އެކަލާނގެ ނިޢްމަތް ފުރިހަމަ ކުރެއްވުމަށް އިރާދަ ކުރައްވައެވެ. އެއީ ތިޔަބައި މީހުން ޝުކުރުވެރިވުމަށްޓަކައެވެ."\nބުޚާރީގެ ވުޟޫ ބާބުގައި އައިސްފައިވާ ރަސޫލާ ޙަދީޘްފުޅެއްގައި ވަނީ: أَبَو هُرَيْرَةَ  يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ  صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ  لَا تُقْبَلُ صَلَاةُ مَنْ أَحْدَثَ حَتَّى يَتَوَضَّأَ قَالَ رَجُلٌ مِنْ  حَضْرَمَوْتَ  مَا الْحَدَثُ يَا  أَبَا هُرَيْرَةَ  قَالَ فُسَاءٌ أَوْ ضُرَاطٌ\nމާނައަކީ: "އަބޫ ހުރައިރާ ވިދާޅުވިއެވެ. ރަސޫލުﷲ ޞައްލައްﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ މިފަދައިން ޙަދީޘް ކުރެއްވިއެވެ. "ޙަދަޘްވެރިވެއްޖެ މީހާ ވުޟޫ ކުރަން ދެން، އޭނާގެ ނަމާދު ޤަބޫލު ނުކުރެވޭނެއެވެ." ޙަޟްރަމައުތުގެ މީހެއް އަބޫ ހުރައިރާއަށް ދެންނެވިއެވެ. "އޭ އަބޫ ހުރާއިރާއެވެ. ޙަދަޘް އަކީ ކޮބައިތޯއެވެ؟" އަބޫ ހުރައިރާ ވިދާޅުވިއެވެ. "ފުރަގަސް ފަރާތުން، އަޑުނީވޭ/އަޑުއިވޭ ވައި ބޭރުވުމެވެ." ( މި ޙަދީޘްގައި މިވަނީ ޙަދަޘްވެރިވާ އެއްކަން )\nއެހެން ޙަދީޘްފުޅެއްގައި އޮންނަނީ، އަޑެއް އިވެނީމާ ނުވަތަ ވަހެއް ދުވީމާ ނޫނީ، ނަމާދަށް ހުރެފައި ނަމާދު ދޫކޮށްފައި ނުދިއުމަށެވެ. މީގެ މުރާދަކީ ވައި ބޭރުވިކަން ޔަޤީން ވީމާ ނޫނީ ނަމާދު މެދު ނުކެނޑުމެވެ. ވީމާ ވަހެއް ނުދުވިއަސް އަދި އަޑެއް ނު އިވުނަސް، ވައި ބޭރުވެއްޖެ ކަން ޔަޤީން ވެއްޖެނަމަ، ވުޟޫ ގެއްލޭނެއެވެ. އަދި ޖެހޭނީ ނަމާދު ދޫކޮށްފައި ގޮސް އަލުން ވުޟޫ ކުރާށެވެ.\nކުރިމަތީފަރާތުން މަޛްޔާއި މަނިއާއި އަދި ވަދުޔު ބޭރުވުމުންވެސް ވުޟޫ ގެއްލޭނެއެވެ. މަނި ބޭރުވުމުން ޖެހޭނީ ހިނައި ގަންނާށެވެ.\nމަޛްޔާއި ވަދްޔު ބޭރުވީމާ ހިނައިގަންނާކަށް ނުޖެހޭނެއެވެ. ޖެހޭނީ ޛަކަރު ނުވަތަ ފަރުޖު ދޮވެލާފައި ހަމަ އެކަނި ވުޟޫ ކޮށްލާށެވެ. މަނިއަކީ ޠާހިރު އެއްޗެއް ކަމުން ހެދުމުގައި މަނި ޖެހުނަސް ނަޖިސް ނުވާނެއެވެ. އެހެނެއް ކަމަކު މަޛްޔު އަދި ވަދްޔު އަކީ ނަޖިސް އެއްޗެކެވެ. މި ދޭތިން ކުރެ އެއްޗެއް ހެދުމުގައި ޖެހިއްޖެނަމަ ޖެހުނު ތަންކޮޅު ފެންފޮދަކުން ދޮވެލަން ޖެހޭނެއެވެ.\nނިދުމަކީވެސް ވުޟޫ ގެއްލޭ ކަމެކެވެ. މީހާގެ ވަށައިގެން ހިނގާ ކަންތައްތައް ރޭކާ ނުލާވަރަށް ނިދިއްޖެނަމަ ވުޟޫ ގެއްލޭނެއެވެ. އެހެން ގޮތަކަށް ބުނާނަމަ ތިމާ ޙަދަޘްވެރި ވެއްޖެތޯ ( ދެ ދޮރުން ކުރެ ދޮރަކުން އެއްޗެއް ބޭރުވިތޯ) އިޙްސާސް ނުވާވަރަށް ނިދޭ ނިދުމުންނެވެ. ވީމާ އިށީނދެގެން ހުރެ ނިދުމާއި އޮށޯވެގެން އޮވެ ނިދުމާއި ކޮއްޅަށް ހުރެގެން ނިދުން އެއީ، ވުޟޫ ގެއްލުމުމާއި ނުގެއްލުމުގައި ތަފާތެއް ކޮށްދޭނެ ކަމެއް ނޫނެވެ. މުހިއްމު ކަމަކީ އިހްސާސާއި ހޭ ހުރުމެވެ.\nރޭގަނޑު ނުނިދާ ހުރި މީހަކު ދުވާލު މިސްކިތަށް އައިސް، ސުންނަތް ކޮށްގެން ފަހަރެއްގާ ފާރަށް ލެނގިގެން އިށީނދެދާނެއެވެ. އެހެން ހުއްޓާ އެ މީހާއަށް ނިދިއްޖެއްޔާ ނިދޭނީ ވަރަށް ގަދައަށްކަން ޔަޤީނެވެ. ވަށައިގެން ވާ ކަމެއްގެ ހިލަމެއްވެސް ނުވާނެއެވެ. ވީމާ މި މީހާ ނިދީ އިށީނދެ އިނދެ ކަމަށް ވިޔަސް، ތަންދޮރު ރޭކާނުލާވަރަށް ނިދިއްޖެއްޔާ ވުޟޫ ގެއްލޭނެއެވެ.\nމިތާނގައި ފާހަނގަ ކޮށްލަން ޖެހޭ ނުކުތާއަކީ، ނިދުން ވުޟޫ ގެއްލޭ ސަބަބަކަށް ވީ، ނިދުމަކީ އޭގެ ޒާތުގައި ވުޟޫ ގެއްލޭ ކަމަކަށް ވެގެން ނޫން ކަމެވެ. ކިއެއްތަ ނިދުމުން ވުޟޫ ގެއްލެން ޖެހުނީ ނިދުމަކީ ޙަދަޘްވެރި ވެދާނެ ކަމުގެ އިޙްތިމާލް އޮންނަ ކަމަކަށް ވާތީއެވެ. އަދި ނިދާފައި އޮންނަ މީހަކަށް، ތިމަންނަގެ ވައި ބޭރުވިތޯ ނޫންތޯ ނޭނގޭނެތީއެވެ.\nނިދުން އެއީ އޭގެ ޒާތުގައި ވުޟޫ ގެއްލޭ ސަބަބެއް ނޫންކަން ހާމަ ވާ ދަލީލަކީ، ކުޑަކޮށް ނިދުމުން ވުޟޫ ނުގެއްލޭ ކަމެވެ. ނިދުން އެއީ އޭގެ ޒާތުގައި ވުޟޫ ގެއްލޭ ސަބަބަކަށް ވާނަމަ، ކުޑަކުޑަކޮށް ކުޑަކަމުދާ އެއްޗެއް ބޭރުވިޔަސް ވުޟޫ ގެއްލޭފަދައިން، ކުޑަކުޑަކޮށް ނިދުމުންވެސް ވުޟޫ ގެއްލެން ޖެހޭނެއެވެ.\nނަމަވެސް މިހެން އެއްވެސް މީހަކު ނުބުނެއެވެ. ވީމާ މިއިން ސާބިތުވަނީ ނިދީމާ ވުޟޫ ގެއްލެނީ، ޙަދަޘްވެރި ވެދާނެތީ ކަމެވެ. ކޮންމެހެން "ނިދުން" މި ކަމަށް ބަލާފައެއް ނޫނެވެ.\nބުއްދި ފިލުން :\nމޮޔަވެގެން، ހޭނެތިގެން ނުވަތަ މަސްތުވެގެން ވިޔަސް ބުއްދި ފިލައިފިނަމަ ވުޟޫ ގެއްލޭނެ ކަމަށް ޢިލްމުވެރިން ދެކެލައްވައެވެ.\nދެން މި ބަލާލަނީ ވުޟޫ ގެއްލޭނެ ކަމާމެދު ޢިލްމުވެރިން އިޚްތިލާފުވާ ކަންތަކަށެވެ.\n1- އަންހެނެއް ނުވަތަ ފިރިހެނެއް ވިޔަސް އޭނާގެ ފަރުޖު، ޛަކަރު، ދުބުރުގައި އަތްލުން .\n2- ޖަމަލުމަސް ކެއުން .\n3- އަންހެނެއްގެ ގައިގައި އަތްލުން .\n4- އަންހެނެއްގެ ގައިގައި ޝަހުވަތަކާ އެކު އަތް ލުން .\n5- ދެ ދޮރުން ނޫންތަނަކުން ހަށިގަނޑުން އެއްޗެއް ފޭބުން. މިސާލަކީ، ހޮޑު ލުން އަދި ގައިގެ ތަނަކުން ލޭ ފޭބުން .\n6- މުރުތައްދު ވުން .\n7- މައްޔިތާ ހިނެވުން .\nނޯޓް : މި ހަތް ކަމަކީ، ވުޟޫ ގެއްލުމާ ނުގެއްލުމާމެދު، އެއް ދަރަޖައަކަށް ޚިލާފު އުފެދޭ ކަންކަމެއް ނޫނެވެ.\nޛަކަރުގައި އަތްލުން :\nމީހަކު އޭނާގެ ޛަކަރުގައި ނުވަތަ ފަރުޖުގައި އަތް ލައިފިނަމަ ވުޟޫ ގެއްލޭހެއްޔެވެ؟ އަދި އަނބިމީހާ ފިރިމީހާގެ ޛަކަރުގައި އަތް ލައިފިނަމަ އަނބިމީހާގެ ވުޟޫ ގެއްލޭނެހެއްޔެވެ؟ ނުވަތަ މިކަން މީގެ އިދިކޮޅަށް ވެއްޖެނަމަ ވާނީ ކިހިނެއްހެއްޔެވެ؟ މި ސުވާލުތަކުގެ ޖަވާބަކަށް މިތާގައި މި ލިޔެލަނީ، އައްޝައިޚް ޔޫސުފުލް ޤަރަޟާވީ މި މައްސަލައާއި މެދު ދެކޭ ގޮތެވެ.\nފިޤުހުވެރިންގެ ރައުޔުތަކުގެ ތެރެއިން، ބޮޑަށް އެކޮޅަކަށް ބުރަވެވޭ ރައުޔަކީ، ޛަކަރު/ފަރުޖުގައި އަތް ލިއަސް ވުޟޫ ނުގެއްލޭނެ ކަމަށާއި، އެހެން ނަމަވެސް އަތް ލީ ޝަހުވަތަކާއި އެކީ ނަމަ ވުޟޫ ކުރުން އެދެވިގެންވާ ކަމަށް ބުނާ ރައުޔެވެ.\nވީމާ އަނބިމީހާވެސް ފިރިމީހާގެ ޛަކަރުގައި އަތްލީ ޝަހުވަތަކާ އެކީގައި ނަމަ، ވުޟޫ ކުރުން އެދެވިގެން ވެއެވެ. ނަމަވެސް ވާޖިބެއް ނޫނެވެ. އަދި ޛަކަރުގައި/ފަރުޖުގައި އަތް ލީ އެއްވެސް ޝަހުވަތަކާއި ނުލައި ނަމަ (މިސާލަކަށް ފެންވަރައިގެން ގައި ހިތް ކުމުގެ ތެރޭގައި)، ރާޖިޙް ރައުޔަކީ ވުޟޫ ކުރަން ނުޖެހޭނެއެވެ. އަދި ވުޟޫ ކުރުން މުސްތަޙައްބެއްވެސް ނޫނެވެ.\nނަމަވެސް އަތް ލުމުގެ ސަބަބުން ޛަކަރުން/ފަރުޖުން އެއްޗެއް ނުކުމެއްޖެނަމަ ޙުކުމް ބިނާވާނީ ނުކުންނަ އެއްޗަކަށް ބަލާފައެވެ. ނުކުތީ މަޛްޔު ނަމަ ޖެހޭނީ ހަމަ އެކަނި ވުޟޫ ކުރާށެވެ. ނުކުތީ މަނި ނަމަ ޖެހޭނީ ހިނައިގަންނާށެވެ.\nޝައިޚް ޤަރަޟާވީ ވިދާޅުވިއެވެ. " ވުޟޫ ގެއްލޭ ކަމާމެދު ޚިލާފުވެފައިވާ ކަންތައްތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ، ޛަކަރު/ފަރުޖު ގައި އަތްލުމާ މެދު ތިން ރައުޔެއް އޮވެއެވެ. އެއީ :-\nއެއްވެސް ހާލެއްގައި މި ކަމުން ވުޟޫ ނުގެއްލޭނެއެވެ. ޢަލީގެފާނު، އިބްނު މަސްޢޫދު، ޢައްމާރު، ޙުޛައިފާ، އަބިއްދަރްދާއު ފަދަ ޞަޙާބީންގެ ފަރާތުން މިފަދައިން ރިވާވެފައި އެބަހުއްޓެވެ. މި މީހުންގެ ޙުއްޖަތަކީ ޠުލްޤު ބިން ޢަލީގެ ކިބައިން ނަސާއީ ރިވާ ކުރެއްވި މި ޙަދީޘެވެ. جَاء رَجل كَأنه بَدوِي، فَقَال: يَا رَسُول الله! مَا تَرى فِي رَجل مَسَّ ذَكرُه فِي الصَّلاة؟ قَال: وَهَل هُو إلا بضعة منك ـ؟\nމާނައަކީ : '' ބަދަވީއެއް އައިސް ކީރިތި ރަސޫލާއަށް ދެންނެވިއެވެ. " އޭ ﷲގެ ރަސޫލާއެވެ. ޛަކަރުގައި އަތް ލާފައި ނަމާދު ކޮށްފިއްޔާ ކަމުދާނެތޯއެވެ؟ (މާނައަކީ ވުޟޫ ކަމުދާނެތޯ) އެ ހިނދު ރަސޫލާ ޙަދީޘް ކުރެއްވިއެވެ. " ފަހެ އެއީ ކަލޭގެ ހަށިގަނޑުގެ ގުނަވަނެއް ނޫން އެހެން ކޮން އެއްޗެއްހެއްޔެވެ؟" ( މުރާދަކީ ހަށިގަނޑުގެ އެހެން ގުނަވަނެއްގައި އަތް ލުމުން ވުޟޫ ނުގެއްލޭ ފަދައިން، ވުޟޫ ނުގެއްލޭނެއެވެ. )\nމި ޙަދީޘްގެ ސަނަދަކީ އެހާ ވަރުގަދަ ސަނަދެއް ނޫނެވެ. ނަމަވެސް ބުލޫޣުލް މަރާމް ގައި އިބްނު ޙަޖަރު ވިދާޅުވިއެވެ: " ތިރްމިޛީ، ނަސާއީ، އިބްނު މާޖާ، އަބޫ ދާއޫދް، އައްދާރަމީ މި ޙަދީޘް ރިވާ ކުރެއްވިއެވެ. އަދި އިބްނު ޙައްބާން މި ޙަދީޘް ޞައްޙަ ކުރެއްވިއެވެ."\nއަދި ސުބުލުއް ސަލާމް ގައި އައްޞަންޢާނީ ވިދާޅުވިއެވެ: " އައްދާރް ޤުޠްނީ މި ޙަދީޘް ރިވާ ކުރެއްވިއެވެ. އަދި އައްޠަޙާވީ ވިދާޅުވީ މި ޙަދީޘްގެ ސަނަދު ތެދު ކަމުގައެވެ. އަދި ޠަބަރާނީ އާއި އިބްނު ޙަޒްމު ވެސް މި ޞައްޙަ ކުރެއްވިއެވެ.\nއިބްނު ތައިމިއްޔާވެސް ވިދާޅުވެފައި ވަނީ ވުޟޫ ނުގެއްލޭނެ ކަމަށެވެ.\nއަތް ލައިފިއްޔާ، ހުރިހާ ހާލެއްގައިވެސް ވުޟޫ ގެއްލޭނެއެވެ. މިއީ ޙަންބަލީ މަޛްހަބުގެ މަޝްހޫރު ރައުޔެވެ. އަދި އިބްނު ޢުމަރު، ސަޢީދް ބިން އަލްމުސައްޔިބް، ޢަޠާއު، އައްޒުހަރީ، އައުޒާޢީ، އިމާމް ޝާފިޢީ އަދި އިމާމް މާލިކީ ވެސް ވިދާޅުވަނީ ވުޟޫ ގެއްލޭނެ ކަމަށެވެ.\nމި ގޮތަށް ބުނާ މީހުންގެ ދަލީލަކީ، ބިސްރާ ބިން ޞަފްވާން ރިވާ ކުރެއްވި ޙަދީޘެކެވެ. قَالَ رَسُولَ اللَّهِ  صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : إِذَا مَسَّ أَحَدُكُمْ ذَكَرَهُ فَلْيَتَوَضَّأْ\nމާނައަކީ:" ރަސޫލުއްﷲ ޞައްލައްﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘް ކުރެއްވިއެވެ. " ޛަކަރުގައި އަތްލައިފި މީހާ، ފަހެ ވުޟޫ ކުރާށެވެ."\nތިރްމިޛީ މި ޙަދީޘް ސިފަ ކުރެއްވީ " ޙަސަން ޞަޙީޙް" ގެ ދަރަޖައިގެ ޙަދީޘެއް ކަމުގައެވެ. އަދި އިމާމް އަޙްމަދު ވެސް މި ޙަދީޘް ޞައްޙަ ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ. ނަމަވެސް މި ޙަދީޘަކީވެސް، ޙަދީޘް ޢިލްމުވެރިން އަރިއަހުގައި އެހާ ވަރުގަދަ ޙަދީޘެއް ނޫނެވެ.\nއަތްލުމުން ވުޟޫ ގެއްލޭނެ ކަމަށް ބުނާ މީހުންވެސް، ވުޟޫ ގެއްލުމަށް ތިން ޝަރުޠުތަކެއް ކަނޑައަޅައެވެ. އެއީ :-\nހ- ހުރަހަކާ ނުލާ އަތް ލުން . ށ- ގަސްތުގައި އަތް ލުން ނ- އަތްތިލައިގެ ދަށްފުށުން އަތްލުން\nވީމާ ހަނދާން ނެތިގެން ނުވަތަ ނޭނގުމުގެ ތެރޭގައި ޛަކަރު/ފަރުޖުގައި އަތް ލެވުނަސް ވުޟޫ ނުގެއްލޭނެއެވެ.\nތިންވަނަ ރައުޔަކީ، ވުޟޫ ގެއްލޭނީ ޝަހުވަތަކާ އެކީ އަތް ލުމުން ކަމަށް ބުނާ ރައުޔެވެ.\nދެން މި ހިސާބުން ޤަރަޟާވީ ވިދާޅުވިއެވެ. " އަހަރެން އިޚްތިޔާރު ކުރާ ރައުޔަކީ، އަތްލުމަކުން އެއްވެސް ހާލެއްގައި ވުޟޫ ނުގެއްލޭނެ ކަމަށް ބުނާ ރައުޔެވެ. ނަމަވެސް އަތް ލީ ޝަހުވަތަކާ އެކީގައިނަމަ ވުޟޫ ކުރުން މުސްތަޙައްބެވެ.\nފަހެ މީހުންނަށް އާއްމުކޮށް ދިމާވާނެ މިފަދަ މައްސަލަތަކުގެ ޙުކުމަކީ، ކީރިތި ރަސޫލާ އެތައް ބަޔަކަށް އުނގަންނަވައި ދެއްވާނެ ޙުކުމެކެވެ. ނަމަވެސް ވުޟޫ ގެއްލޭނެ ކަމަށް ވިދާޅުވީ، ޞަޙާބީންގެ ތެރެއިން ދެ ތިން މީހެކެވެ. އަދި ހައިރާންވާން ޖެހޭ ކަމަކީ، ފިރިހެނުންނާއި ބެހޭ މިކަހަލަ މައްސަލައެއްގައި އޮތް ޞައްޙަ ކަމަށް ބެލެވޭ ހަމަ އެކަނި ޙަދީޘް ރިވާ ކުރީ އަންހެނަކަށް (ބިސްރާ) ވުމެވެ. "\nޛަކަރުގައި އަތް ލުމުން ވުޟޫ ގެއްލުމާއި ބެހޭ ގޮތުން ޝައިޚުލް އިސްލާމް އިބްނު ތައިމިއްޔާ ވިދާޅުވީ " ބޮޑަށް ބެލެވޭ ގޮތުގައި، ޛަކަރުގައި އަތް ލުމުން ވުޟޫ ކުރުން ވާޖިބެއް ނުވާނެއެވެ. ނަމަވެސް ކުރުން މުސްތަޙައްބެވެ. "\nޢުޘައިމީން ވިދާޅު ވަނީ :\nދެން މި ލިޔެލަނީ ނޫރު ޢަލައް ދަރްބި ޕޮރޮގްރާމުގައި، ޝައިޚް އިބްނު ޢުޘައިމީން މިކަމާއި ބެހޭ ގޮތުން ސުވާލު ދެންނެވުނު ހިނދު ދެއްވި ޖަވާބެވެ :-\n'' އަހަރެން ކައިރީގައި ރަނގަޅު ގޮތަކީ، ޢައުރައިގައި އަތް ލުމަކުން ވުޟޫ ނުގެއްލޭނެ ކަމަށް ބުނާ ރައުޔެވެ. ސަބަބަކީ މި ކަމާއި ބެހޭ ގޮތުން އައިސްފައިވާ ޙަދީޘްތަކަކީ ތަފާތު ގޮތް ގޮތަށް އައިސްފައިވާ ޙަދީޘްތަކެކެވެ.\nކަމުގެ އަސްލަކީ ދަލީލެއް ޤާއިމުވަންދެން ވުޟޫ ނުގެއްލޭނެ ކަމަށް ބެލުމެވެ. ޛަކަރުގައި އަތް ލުމުން ވުޟޫ ގެއްލޭނެތޯ؟ ޠަލްޤު ބިން ޢަލީ ކިޔާ ޞަޙާބީއަކު ރަސޫލާ އަރިއަހު ދެންނެވުމުން ، އެއީ ހަށިގަނޑުގެ ބައެއް ނޫންހޭ؟ ރަސޫލާ ޙަދީޘް ކުރެއްވި ޙަދީޘާއި، ޛަކަރުގައި އަތް ލައިފިއްޔާ ވުޟޫ ކުރަން ރަސޫލާ އެންގެވި ކަމަށް ބިސްރާ ރިވާ ކުރެއްވި ޙަދީޘާއި، ޙުކުމް އަރާރުން ނުވާނެ ގޮތެއް ހެދެން އެބަ އޮތެވެ.\nއެއީ ޝަހުވަތަކާއި އެކީ ޖިންސީ ގުނަވަނުގައި އަތް ލައިފިނަމަ ވުޟޫ ގެއްލޭނެއެވެ. ޝަހުވަތަކާއި ނުލައި އަތް ލައިފިއްޔާ ވުޟޫ ނުގެއްލޭނެއެވެ. މި ގޮތަށް ޙުކުން ނެގުމުން މި ދެ ޙަދީޘްއަށްވެސް ޢަމަލު ކުރެވުނީއެވެ. މިހެން އަހަރެން މި ބުނީ، ފުރަތަމަ ޙަދީޘުގައި އެއީ ހަށިގަނޑުގެ ގުނަވަނެއް ނޫންހޭ ޙަދީޘް ކުރައްވައި، ވުޟޫ ނުގެއްލޭނެ ކަމަށް އެންގެވީ އެއީ ޝަހުވަތަކާއި ނުލައި ނަމައެވެ. އެހެނީ ޝަހުވަތަކާއި ނުލާ ޛަކަރުގައި އަތް ލުމެކޭ އޭނާގެ ބޮލުގައި ނުވަތަ ފައިގައި ނުވަތަ ނޭފަތުގައި އަތް ލުމެކޭ ތަފާތެއް ނެތެވެ. ތަފާތު އަންނަނީ ޝަހުވަތަކާއި އެކީ އަތް ލުމުންނެވެ. ޝަހުވަތަކާއި އެކީ ޛަކަރުގައި އަތް ލައިފިނަމަ އެހެން ގުނަވަންތަކުގައި އަތް ލުމާއި ތަފާތުވެއެވެ. ވީމާ ބިސްރާ ރިވާ ކުރެއްވި ޙަދީޘްގެ މުރާދަކީ ޝަހުވަތަކާއި އެކީ އަތް ލުމެވެ.\nމި ދެ ޙަދީޘް އެއް ކުރަންވެގެން ބައެއް ޢިލްމުވެރިން ވިދާޅުވި އެހެން ބަހެއްވެސް އޮވެއެވެ. އެއީ ވުޟޫ ކުރަން އެންގެވި ޙަދީޘުގައި އެހެން އެންގެވީ އަމުރެއްގެ ގޮތުގައެއް ނޫނެވެ. އެންގެވީ އެދެވިގެންވާ ކަމެއްގެ ގޮތުގައެވެ.\nކޮންމެއަކަސް، ޛަކަރު ނުވަތަ ފަރުޖުގައި އަތް ލުމުން ވުޟޫ ކުރަން ޖެހުން އެއީ ޚިލާފު މައްސަލައެކެވެ. އަހަރެން ނަގާ ރައުޔަކީ ވުޟޫ ކުރަން ނުޖެހުމެވެ. ''\nމަތީގައި އެވަނީ ފަހުގެ ޢިލްމުވެރިންގެ ތެރެއިން ޤަރަޟާވީ އަދި މުޙައްމަދް ބިން އަލްޢުޘައިމީން ދެއްވާފައިވާ ފަތުވާއެވެ. ޝައިޚް އަލްބާނީވެސް ވިދާޅުވެފައި ވަނީ، ޛަކަރު / ފަރުޖުގައި އަތް ލުމަކުން ވުޟޫ ނުގެއްލޭނެ ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް ބިން ބާޒް ވިދާޅުވެފައި އޮތީ ވުޟޫ ގެއްލޭނެ ކަމަށެވެ.\nހަށިގަނޑުގެ ތަނަކުން ލޭފޭބުން :\nދެ ދޮރުން ކުރެ ދޮރަކުން ލޭ ފައިބައިފިނަމަ، ޝައްކެތްވެސް ނެތް ގޮތުގައި، ވުޟޫ ގެއްލޭނެއެވެ. ހަށިގަނޑުގެ އެހެން ތަނަކުން ލޭ ފޭބިއަސް ވުޟޫ ނުގެއްލޭނެއެވެ. ލޭ ފޭބުމުން ވުޟޫ ގެއްލޭނެ ކަމަށްވެސް ބައެއް ޢިލްމުވެރިން ވިދާޅުވެފައި އެބަ އޮތެވެ.\nނަމަވެސް ބޮޑަށް ރަނގަޅު ރައުޔަކީ ނުގެއްލޭނެ ކަމަށް ބުނާ ރައުޔެވެ. އެ ގޮތުން ނޭފަތުން، އަނގައިން، ފާރުގަނޑަކުން، ތަނެއް ކެނޑިގެން، ނުވަތަ ލޭ ނަގައިގެންފަދަ އެއްވެސް ގޮތަކުން، ވުޟޫ ނުގެއްލޭނެއެވެ. ސަބަބަކީ ވުޟޫ ގެއްލޭނެ ކަމަށް ދަލީލުކޮށް ދޭ، ދަލީލެއް އައިސްފައި ނެތުމެވެ.\nމައްސަލައިގެ ޚިލާފުތަކަށް ބަލާއިރު، ޙަނަފީން ބުނަނީ މަދުންވިޔަސް ގިނައިންވިޔަސް ލޭ ފައިބައިފިނަމަ ވުޟޫ ގެއްލޭނެ ކަމަށެވެ. ޝާފިޢީ، އަދި މާލިކީން ބުނަނީ ވުޟޫ ނު ގެއްލޭނެ ކަމަށެވެ. ޙަންބަލީން ބުނެފައިވަނީ ގިނައިން ފައިބައިފިނަމަ ގެއްލޭނެ ކަމަށެވެ. މަދު ނަމަ ނުގެއްލޭނެ ކަމަށެވެ.\nނަމަވެސް ރާޖީޙް ރައުޔަކީ ގިނައިން ފޭބިއަސް މަދުން ފޭބިއަސް، ވުޟޫ ނުގެއްލޭނެ ކަމަށް ބުނާ ރައުޔެވެ. ސަބަބަކީ ވުޟޫ ގެއްލުމަކީ ދީނުގެ އަޅުކަމަކާއި ގުޅިފައިވާ އަޅުކަމެކެވެ. މިފަދަ ކަމެއްގެ ޙުކުމް ކަނޑައެޅޭނީ ޤުރުއާނާއި ސުންނަތުގެ އަލީގައެވެ. ނަމަވެސް މި ދޭތިން ކުރެ އެއްޗަކުން ، ލޭ ފޭބީމާ ވުޟޫ ގެއްލޭނެ ކަމުގެ ދަލީލެއް ފެންނަން ނެތެވެ.\nއިމާމް ނަވަވީ ވިދާޅުވެފައި ވަނީ، އިބްނު ޢުމަރު، އިބްނު ޢައްބާސް، އަބޫހުރައިރާ، ޢާއިޝާ ފަދަ ގިނަ ޞަޙާބީން ވިދާޅުވެފައިވަނީ ނުގެއްލޭނެ ކަމަށެވެ.\nއަނެއް ކޮޅުން، ޛާތުއް ރިޤާޢު ހަނގުރާމައިގައި މީހަކު އެއްލި ދުންޏަކުން، ކީރިތި ރަސޫލާ ޒަޚަމްވެވަޑައިގަތުމުން ލޭފޮދު ފޭބިއެވެ. އެ ވަގުތު ކީރިތި ރަސޫލާ ރުކޫ ކުރައްވައި ސަޖިދަ ޖެއްސެވިއެވެ. މިވާހަކަ އޮތް ޙަދީޘް ރިވާ ކުރެއްވީ އަޙްމަދު، އަބޫ ދާއޫދް، އިބްނު ޙައްބާން އެވެ. އަދި ޢުމަރުގެފާނު ނަމާދަށް ހުންނަވަނިކޮށް، އަވަހާރަކޮށްލަން މަޖޫސީއަކު އައިސް ވަޅި ހެރުމުންވެސް ، ޢުމަރުގެފާނު ނަމާދު ފުރިހަމަ ކުރެއްވިއެވެ.\nއަދިވެސް ޞައްޙަ ރިވާޔަތްތަކުން ސާބިތުވާ ގޮތުގައި ހަނގުރާމައިގެ ތެރޭގައި، އެއްރެއަކު ކީރިތި ރަސޫލާ ހިމާޔަތް ކުރަން ފޯރީގައި ދެ އަންޞާރީން ދަންފަޅި ބަހައިގެން ތިއްބާ ޢަދުއްވުންގެ މީހަކު އައިސް، އަންޞާރީ މީހާގެ ގަޔަށް ދުނި ޖެހުމުން އޭނާ ގައިން އެ އުފުރާފައި ނަމާދު ކުރިއަށް ގެންދިއައެވެ. ދެވަނަ އަދި ތިންވަނަ ދުނި އެރުމުންވެސް އޭނާ ނަމާދު ކުރިއަށް ގެންދިއެވެ. އަދި ނަމާދު ނިންމާފައި އަނެއް އަންޞާރީއަށް ގޮވިއެވެ. ނަވަވީ ވިދާޅުވީ މި ހާދިސާއިން އެނގޭ ގޮތުގައި އޭނާގެ ގައިން ގިނަ ލޭތަކެއް ފޭބުމުންވެސް، ނަމާދު ހުއްޓާނުލާ ކުރިއަށް ގެންގޮސް، އަދި ފަހުން އެކަން ކީރިތި ރަސޫލާއަށް އެނގިވަޑައިގަތުމުން އިންކާރު ނުކުރެއްވުން ދޭހަކޮށްދެނީ، ލޭ ފޭބުމުން ވުޟޫ ނުގެއްލޭނެ ކަމެވެ.\nއަންހެނެއްގައިގައި އަތްލުން :\nއަންހެނެއްގައިގައި ފިރިހެނެއް ނުވަތަ ފިރިހެއްނެއް ގައިގައި އަންހެނެއް އަތް ލުމުން ވުޟޫ ގެއްލުމާމެދު ފިޤުހުވެރިން އިޚްތިލާފު ވެއެވެ. މީގައި ތިން ރައުޔެއެއް އޮވެއެވެ. އެއީ:-\n1- ޝަހުވަތަކާ އެކުވެސް ޝަހުވަތަކާ ނުލާވެސް އަންހެނެއްގައި ގައި ޖެހިއްޖެނަމަ ވުޟޫ ގެއްލޭނެއެވެ. މިއީ އިމާމް ޝާފިޢީ ވިދާޅުވި ގޮތެވެ.\n2- އެއްވެސް ގޮތަކުން ވުޟޫ ނުގެއްލޭނެއެވެ. މިހެން ވިދާޅުވީ އިމާމް އަބޫ ޙަނީފާއެވެ.\n3- ޝަހުވަތަކާއެކު އަތް ލައިފިއްޔާ ވުޟޫ ގެއްލޭނެއެވެ. އެހެން ނޫނިއްޔާ ނުގެއްލޭނެއެވެ. މިހެން ވިދާޅުވީ އިމާމް އަޙްމަދު އެވެ.\nޝައިޚް ބިން ބާޒް އަދި ބިން ޢުޘައިމީން ވެސް ފަތުވާ ދެއްވާފައިވާ ގޮތުގައި، އަންހެނެއްގެ ގައިގައި އަތްލުމަކުން ވުޟޫ ނުގެއްލޭނެއެވެ. ޝަހުވަތަކާއި އެކުވިޔަސް އަދި ޝަހުވަތެއް ނެތިވިޔަސް ވެހެވެ.\nމިކަމުގެ ދަލީލަކީ، ޞައްޙަ ރިވާޔަތްތަކުން ސާބިތުވާ ޙަދީޘްތަކުން އެނގޭ ގޮތުގައި ކީރިތި ރަސޫލާ ޞައްލައްﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ، އެކަލޭގެފާނުގެ ބައެއް އަނބިކަނބަލުންނަށް ބޮސްދެއްވުމަށްފަހު، ވުޟޫ ނުކުރައްވާ ނަމާދަށް ވަޑައި ގަންނަވައެވެ. އަދި ކީރިތި ރަސޫލާ ނަމާދަށް ހުންނަވާފައި ސަޖިދަ ޖައްސަވާ ތާނގައި، ޢާއިޝަތުގެފާނު އޮށޯވެވަޑައިގަނެފައި އޮންނެވުން، ޢާއިޝަތުގެފާނުގެ ގައިކޮޅުގައި އަތްޕުޅު ޖައްސަވާފައި ދުރުކުރެއްވިއެވެ.\nއަނެއްކޮޅުން، ނިސާ ސޫރަތުގެ 43 ވަނަ އާޔަތުގައިވާ لاَمَسْتُمُ النِّسَاء މި ބަސްފުޅުގެ މާނައަކީ ފަހަރެއްގައިވެސް ބައެއް މީހުން ހީކުރާފަދައިން އަތްލުމެއް ނޫނެވެ. މި އާޔަތުގައި ވަނީ ޖިމާޢުވުމުގެ ވާހަކައެވެ. މިތާނގައި " ލާމަސްތުމް" މި ބަހުގެ މުރާދަކީ ޖިމާޢުވުމެވެ.\nއެކަމަކު، އަންހެނެއްގެ ގައިގައި އަތް ލުމުން ނުވަތަ އަނބިމީހާއަށް ދޮންދިނުމުން މީހާގެ ޝަހުވަތް ހިލި، މަނި ބޭރުވެއްޖެނަމަ ވުޟޫ ގެއްލޭނެއެވެ. އަދި ހިނައިގަތުން ވާޖިބުވާނެއެވެ. މަޛްޔު ބޭރުވެއްޖެނަމަ ވެސް ވުޟޫ ގެއްލޭނެއެވެ. މި ދެ ހާލަތުގައިވެސް ވޫޟޫ ގެއްލުނީ، ޛަކަރުން އެއްޗެއް ބޭރުވީމައެވެ. އަންހެނެއްގެ ގައިގައި ބީހުމަކުން ނޫނެވެ.\nމަތީގައި އޮތް ޙުކުމަކީ ފިރިހެނުންނަށްވެސް އަދި އަންހެނުންނަށްވެސް އެއްގޮތަކަށް އޮތް ޙުކުމެކެވެ.\nފަހުގެ ޢިލްމުވެރިންގެ ތެރެއިން، ޝައިޚް ޢުޘައިމީން ވިދާޅުވެފައި އޮންނަނީ، އަންހެނެއްގެ ގައިގައި ބީހުމަކުން، ވުޟޫ ނުގެއްލޭނެ ކަމަށެވެ. ޝަހުވަތަކާއި އެކުވެސް ނުލައިވެސް ވެހެވެ. ނަމަވެސް ޝަހުވަތަކާއި އެކު ބީހިއްޖެނަމަ، ޝަހުވަތް ހިލުނީތީ ވުޟޫ ކޮށްލުން މުސްތަޙައްބެވެ. ވާޖިބެއް ނޫނެވެ.\nއަންހެނާގެ ފަރުޖުގެ ތެތްކަން:\nއަންހެނުންގެ ފަރުޖުން ނުކުންނަ ތެތްކަން ނުވަތަ ފެނުގެ ޙުކުމެއް ކަނޑައަޅެމުގެ ކުރިން ބަލަން ޖެހެނީ، އެ ފެން އައީ ކޮންތަނަކުންތޯއެވެ. އެ އައީ ކުޑަކަމުދާ ހޮޅިން ކަމަށް ވަނީނަމަ އޭގެ ޙުކުމަކީ، އެއީ ނަޖިސް އެއްޗެކެވެ. ފަރުޖުން ބޭރަށް އެ ނުކުމެއްޖެނަމަ އަދި ހެދުމުގައި ޖެހިއްޖެނަމަ އެތަނެއް ދޮންނަންވެސް ޖެހޭނެއެވެ. ފަރުޖުން ބޭރަށް ނިކުމެއްޖެނަމަ ވުޟޫވެސް ގެއްލޭނެއެވެ. ހަމަ އެހެންމެ ޝަހުވަތާއި އެކު އަނެހުންގެ ފަރުޖުން ފައިބާ މަޛްޔު އަކީވެސް، ހަމަ ފިރިހެނުންގެ މަޛްޔު އެކޭ އެއްގޮތަށް ނަޖިސް އެއްޗެކެވެ. އެ ޖެހޭނީ ދޮންނާށެވެ. އަދި ޖެހޭނީ ހަމައެކަނި ވުޟޫ ކުރާށެވެ. ފިރިހެނުންވެސް އަންހެނުންވެސް ފައިބާ މަޛްޔު އަކުން، ހިނައިގަންނަން ނުޖެހެއެވެ.\nނޯޓް : މަޛްޔު އަކީ ޖިންސީ އެދުންވެރިކަން އުފެދުނީމާ އަންނަ، މަންޏަކަށް ނުވާ، މަންޏާއި ތަފާތު ދިޔައެއް\nއެކަމަކު އެ ފެން ނުވަތަ ތެތްކަމަކީ، ފަރުޖުގައި ހުންނަ ޠަބީޢީ ތެތްކަން ނުވަތަ ރަޙިމުގެ ތެރެއިން އަންނަ އެއްޗެއްނަމަ އެއީ ޠާހިރު އެއްޗެކެވެ. އެ ގޮތުން ޠުހުރުގެ ދުވަސްވަރު އަންނަ ދިޔާ ފެނާއި، މާބަނޑު ދުވަސްވަރު ފައިބާ ދިޔައަކީވެސް ޠާހިރު އެއްޗެކެވެ. ވީމާ ހެދުމުގައި މިއިން އެއްޗެއް ޖެހުނަސް ހެދުން ނަޖިހެއް ނުވާނެއެވެ. ނަމަވެސް މިއީ ޠާހިރު އެއްޗަކަށް ވާނީ ޙައިޟުގެ ލެއާއި އެއް ނުވާނަމައެވެ. ލެއާއި އެކުވެގެން ފައިބާ ފެން، ބެލެވެނީ ނަޖިސް އެއްޗެއް ކަމުގައެވެ.\nދެން އޮތީ މިއިން ވުޟޫ ގެއްލޭތޯ އުފެދޭ ސުވާލެވެ. އެ ފެން އައީ ކުޑަކަމުދާ ހޮޅިން ކަމަށް ވަނީނަމަ (ކުޑަކަމުދާ އެއްޗެއްސަށް ނުވިޔަސް)، ޝައްކެތްވެސް ނެތި ވުޟޫ ގެއްލޭނެއެވެ.\nނަމަވެސް އެ ފެން އައީ ރަޙިމުގެ ތެރެއިން، ކަމަށް ވަނީނަމަ ވުޟޫ ނުގެއްލޭނެއެވެ. އަދި އެއީ ފަރުޖުގައި ހުންނަ ޠަބީޢީ ތެތްކަމަށް ވިޔަސް ވުޟޫ ނުގެއްލޭނެއެވެ.\nޢިލްމުވެރިންގެ ވަކިވަކި ބައެއް ރައުޔުތަކަށް ބަލާއިރު، އިބްނު ޙަޒްމު އަދި ޤަރަޟާވީ ވިދާޅުވީ ވުޟޫ ނުގެއްލޭނެ ކަމަށެވެ. އަދި ޝައިޚް ޢުޘައިމީންވެސް، ޙަޔާތްޕުޅުގެ ފަހުކޮޅުގައި ފަތުވާ ދެއްވީ - ކުރިން ދެއްވި ގޮތާއި ޚިލާފަށް - މިއިން ވުޟޫ ނުގެއްލޭނެ ކަމަށެވެ. އަދި ސުޢޫދިއްޔާގެ މަތީ ޤަޟާ އާއި ބެހޭ މަޢްހަދުގެ އުސްތާޛެއް ކަމުގައިވާ ޔޫސުފް ބިން އަޙްމަދު އަލްޤާސިމް ވެސް ވިދާޅުވީ ވުޟޫ ނުގެއްލޭނެ ކަމަށެވެ.\nއަނެއްކޮޅުން، ވުޟޫ ގެއްލޭ ކަމަށް ބުނާ މީހުންވެސް އެބަ ތިބިކަން މިތާނގައި ފާހަނގަކޮށްލަން ޖެހެއެވެ. އަދި އެފަދަ މީހުން ބުނަނީ، މި ގޮތަށް ދިޔާ އެއްޗެއް ފައިބަންޏާ ޖެހޭނީ ކުޑަކަމުދާ ހޮޅިން ތިކި ނުކެނޑޭ މީހާގެ ޙުކުމް ނަގައިގެން ކޮންމެ ނަމާދެއްގެ ވަގުތު ޖެހުނީމާ ވަކި ވުޟޫއެއް ކުރާށެވެ. ނުވަތަ ފެން އައުން މެދު ކެނޑޭ ވަގުތެއްގައި ވުޟޫ ކޮށްގެން ނަމާދު ކުރާށެވެ.\nނަމަވެސް ފަރުޖުން ފައިބާ ފެނަކީ، ހުރިހާ އަންހެނުންގެވެސް ޠަބީޢަތުގައި ވާ ކަމެކެވެ. ތިކި ނުކެނޑުމަކީ މަދު ޙާލަތެއްގައި މަދު ބައްޔަކަށް، ބައްޔެއްގެ ސަބަބުން ދިމާވާ ކަމެކެވެ. ވީމާ ޢިލްމުވެރިން ދެކެލައްވާ ގޮތުގައި، ދެ ޙާލަތު އެއްފަދަ ކޮށްފައި އަދި އެއް ޙުކުމެއް ދީގެން ކަމަކު ނުދާނެއެވެ.\nވީމާ ބުނަން ޖެހެނީ، އިބްނު ޙަޒްމު އަދި ފަހުން އިބްނު ޢުޘައިމީންވެސް ވިދާޅުވި ފަދައިން ، މިފަދަ ތެތް ކަމަކުން ނުވަތަ ފެނުން ވުޟޫ ނުގެއްލޭނެ ކަމަށެވެ. ސަބަބަކީ އެއީ ނަޖިހެއް ނޫނެވެ. އަނެއް ސަބަބަކީ އެއިން ވުޟޫ ގެއްލޭނެއޭ ބުނާނަމަ، ގިނަ ވަގުތުތަކެއްގައި އަންހެނުން ތިބެން ޖެހޭނީ ވުޟޫ ނެތިއެވެ.\nތަފާތު މައްސަލަތައް :\n* ފިރިހެނެއްގެ ވިޔަސް އަންހެނެއްގެ ވިޔަސް މަޛްޔު ފައިބައިފިއްޔާ ވުޟޫ ގެއްލޭނެ.\n* ފާޚާނާ ތެރޭގައި ވުޟޫ ކުރުމަކީ މައްސަލައެއް ނޫން.\n* ބޮލުގައި ކުލަ ޖައްސާފައި ހުރުމަކުން ވުޟޫއަކަށް އަސަރެއް ނުކުރާނެއެވެ.\n* ވުޟޫ ކުރުމާ އައުރަ ނިވާ ކުރުމާ އެއްވެސް ގުޅުމެއް ނޯވެއެވެ. ވީމާ އައުރަ ނިވާ ނުކޮށް ހުރެވެސް މީހަކަށް ވުޟޫ ކުރެވިދާނެއެވެ. އަދި އެ ވުޟޫ ރަނގަޅު ވާނެއެވެ.\n* ކުޑަ ކުއްޖެއްގެ އައުރައިގައި އަތްލުން :\nމަންމައެއް ނުވަތަ ކުޑަ ކުއްޖާ ގެންގުޅޭ މީހަކު، ކުޑަ ކުއްޖެއް ސާފު ކުރުމުގެ ތެރޭގައި އައުރައިގައި އަތް ލުމަކީ ވުޟޫ ގެއްލޭނެ ކަމެއް ނޫނެވެ. އައްޒުހަރީ، އަލްއައުޒާޢީ އަދި އަލްމުޣްނީގައި އިބްނުލް ޤުދާމާވެސް ވިދާޅުވެފައި ވަނީ މިފަދައިންނެވެ.\n* ވުޟޫ ގެއްލޭނީ ކިހާވަރަކަށް ނިދުނީމާ :\nމީހާގެ ވަށައިގެން ހިނގާ ކަންތައްތައް ރޭކާ ނުލާވަރަށް ނިދިއްޖެނަމަ ވުޟޫ ގެއްލޭނެއެވެ. ނަމަވެސް މީހަކު ކުޑަކޮށް ނިންޖަކަށްޖެހިގެން ނިދޭ ނިދުމަކުން ވުޟޫ ނުގެއްލޭނެ ކަމަށް ޢިލްމުވެރިން ވިދާޅުވެއެވެ.\n* ނަޖިސް އެއްޗެއްގައި އަތް ލެވިއްޖެނަމަ ވުޟޫ ގެއްލޭނެތަ:\nނަޖިސް އެއްޗެއްގައި އަތް ލެވިއްޖެނަމަ ނުވަތަ ގައިގައި ހޭކިއްޖެނަމަ ޖެހޭނީ އެ ނަޖިސް ދޮންނާށެވެ. އެކަމަކު ވުޟޫއެއް ނުގެއްލޭނެއެވެ. ސަބަބަކީ މިވެނި ކަމަކުން ވުޟޫ ގެއްލޭނެ އޭ ބުނާ އިރު ދަލީލެއް އޮންނަން ޖެހޭނެއެވެ. ނަޖިހުން ވުޟޫ ގެއްލޭނެ ކަމުގެ ދަލީލެއް ނެތެވެ.\n* ގެންގުޅޭ ބުޅަލެއް ނުވަތަ ކުކުޅެއް، ދޫންޏެއްފަދަ އެއްޗެއް ގައި އަތް ލުމަކުން ވުޟޫ ނުގެއްލޭނެއެވެ.\n* ކުޑަކުއްޖާގެ ކުޑަކަމުދާ އެއްޗެހި ހުންނަ ނެޕީގައި އަތްލީމާ ވުޟޫ ގެއްލޭނެތަ:\nނުގެއްލޭނެއެވެ. ފޮތިގަނޑުގައި ހީސް ތެތްކޮށް ހުރިއްޔާ ޖެހޭނީ އަތް ދޮނާށެވެ. އެ ވަގުތު ހުރީ ވުޟޫމަތީގައި ނަމަ ވުޟޫ ނުގެއްލޭނެއެވެ. އަތް ދޮވެގެން ގޮސް ހަމަ ނަމާދު ކުރަން ވީއެވެ.\n* ފޮތިގަނޑު ހިކިފައި އޮވެފައި، އެކަމަކު އަތް ތެތްކޮށް ހުއްޓަސް، އަތް ދޮންނަން ޖެހޭނެއެވެ.\n* ކުޑަ ކުއްޖާ އުރައި ގެންގުޅުމުގެ ތެރޭގައި، ކޮޑަށް ނުވަތަ ހެދުމަށް ކުޅުލައި ހޮޑު ލުމަކީ ވުޟޫ ގެއްލޭނެ ކަމެއް ނޫނެވެ.\n* ގައިން ލޭ ފޭބުން :\nގައިން ފޭބި ލެއަކީ ފަރުޖުން ނުވަތަ ދުބުރުން ފޭބި ލެއެއް ނަމަ، ކިތަންމެ ގިނަޔަސް މަދަސް ، ވުޟޫ ގެއްލޭނެއެވެ. އަދި އެ ލެއަކީ ނަޖިސް އެއްޗެކެވެ. ސަބަބަކީ، ޙައިޟުގެ ލޭ ދޮންނަން ކީރިތި ރަސޫލާ އަންހެނުންނަށް އަމުރު ކުރައްވާފައި ވާތީއެވެ. ( ބުޚާރީ 228 ، މުސްލިމް 291 ) މި ދޮންނަން އަމުރު ކުރެއްވުމަކީ، މިފަދަ ލެއަކީ ނަޖިސް އެއްޗެއްކަން ދަލީލު ކޮށްދޭ ކަމެކެވެ.\nދެން އޮތީ، ނޭފަތުން ނުވަތަ އަނގައިން ނުވަތަ ގައިގެ ތަނެއް ޒަޚަމް ވުން ފަދަ ގޮތަކުން، އަންނަ ލެއެވެ. މިފަދަ ލެއެއް ފައިބައިގެން ވުޟޫ ނުގެއްލޭނެއެވެ. ކިތަންމެ ގިނައިން ލޭ ފޭބިއަސް ވުޟޫ ނުގެއްލޭނެއެވެ. ސަބަބަކީ ލޭ ފޭބުމުން ވުޟޫ ގެއްލޭނެ ކަމުގެ ދަލީލެއް ނެތުމެވެ.


މިނިސްޓްރީ އޮފް އެންވަޔަރަންމަންޓް އެންޑް އެނަރޖީ ހިނގަމުންދާ ގްރީން ބިލްޑިންގެ ފަޔަރ އެލާމް ސިސްޓަމް މެއިންޓަނަންސްކޮށް ބަލަހައްޓައިދޭނެ ފަރާތެއް ހޯދުމަށް\nމިނިސްޓްރީ އޮފް އެންވަޔަރަންމަންޓް އެންޑް އެނަރޖީ ހިނގަމުންދާ ގްރީން ބިލްޑިންގެ ފަޔަރ އެލާމް ސިސްޓަމް މެއިންޓަނަންސްކޮށް ބަލަހައްޓައިދޭނެ ފަރާތެއް ހޯދުމަށް ކުރެވުނު ނަންބަރު: IUL)438-AU/1/2018/40) އިޢުލާނުން އެއްވެސް ފަރާތަކުން ބީލަން ހުށަހަޅުއްވާފައިނުވާތީ، މި މަސައްކަތް ކުރުމަށް ޝައުގުވެރިވާ ފަރާތްތަކަށް އަލުން ބީލަން ހުށަހެޅުމުގެ ފުރުޞަތު ހުޅުވާލަމެވެ.\nމި މަސައްކަތުގެ "މައުލޫމާތު ޝީޓު" މި އިޢުލާނާއެކު ޑައުންލޯޑް ކުރެވޭގޮތަށް އެޓޭޗް ކޮށްފައި ހުންނާނެއެވެ. އަދި މި މިނިސްޓްރީގެ ވެބްސައިޓް www.environment.gov.mv އިން ޑައުންލޯޑް ކުރެވެންވެސް ހުންނާނެއެވެ. މިކަމާއި ގުޅޭގޮތުން އިތުރު މަޢުލޫމާތު އޮޅުން ފިލުވުމަށް ބޭނުން ވެއްޖެނަމަ ލިޔުމުން މި މިނިސްޓްރީއަށް ހުށަހެޅުއްވުން އެދެމެވެ. ބީލަން ކާމިޔާބުކުރާ ފަރާތެއް ހޮވުމުގައި ބަލާނީ، މައުލޫމާތު ޝީޓުގައި ދެވިފައިވާ މިންގަނޑުތަކަށެވެ.\nބިޑު ހުޅުވުމަށް ހަމަޖެހިފައިވަނީ 31 އޮކްޓޫބަރު 2018 ވާ އަންގާރަ ދުވަހުގެ 11:00 ގައި މިނިސްޓްރީ އޮފް އެންވަޔަރަންމަންޓް އެންޑް އެނަރޖީގައި މި މަސައްކަތަށް އަންދާސީ ހިސާބު ހުށަހަޅުއްވާ ފަރާތްތަކުގެ ހާޒިރުގައެވެ. ގަޑިޖެހުމަށްފަހު ހުށަހަޅާ ބީލަންތައް ބަލައިނުގަނެ އަނބުރާ ރައްދު ކުރެވޭނެއެވެ. ބީލަންތައް ހުންނަންވާނީ ސިޓީއުރައެއްގައި ބަންދުކުރެވިފައެވެ. ބޭރުގައި ބީލަމަށް ދެވިފައިވާ ނަން، ހުޅުވަން ކަނޑައެޅިފައިވާ ތާރީޚާއި ވަޤުތު އަދި ބީލަން ހުށަހަޅާފަރާތުގެ ނަން ލިޔެވިފައި އޮންނަންވާނެއެވެ.\nމިނިސްޓްރީ އޮފް އެންވަޔަރަންމަންޓް އެންޑް އެނަރޖީ ހިނގަމުންދާ ގްރީން ބިލްޑިން އިމާރާތާއި ގޯޑައުން ބިލްޑިންގެ އެއަރކޯން ސިސްޓަމް ސާރވިސްކޮށް ބަލަހައްޓައިދޭނެ ފަރާތެއް ހޯދުމާއި ބެހޭ އިޢުލާނު ނަންބަރު:\nމަޢުލޫމާތު ފުރިހަމަނޫން ބިޑުތައް ބާތިލުކުރުމުގެ ފުރިހަމަ އިޚްތިޔާރު މިނިސްޓްރީ އޮފް އެންވަޔަރަންމަންޓް އެންޑް އެނާރޖީ ލިބިގެންވެއެވެ. އަދި ބިޑު ކޮންމެ ވަގުތެއްގައިވެސް ބާތިލުކުރުމުގެ އިޚްތިޔާރު މިނިސްޓްރީ އޮފް އެންވަޔަރަންމަންޓް އެންޑް އެނާރޖީއަށް ލިބިގެންވެއެވެ.\nސުންގަޑި: 31 އޮކްޓޫބަރު 2018 1100


Airport development fee ge gothugai dhaulathah 41.9 milion rufiyaa libijje.\nއެއަރޕޯޓު ޑިވެލޮޕްމަންޓް ފީގެ ގޮތުގައި ދައުލަތަށް 41.9 މިލިޔަން ރުފިޔާ ލިބިއްޖެ.\nއެއަރޕޯޓު ޑިވެލޮޕްމަންޓް ފީގެ ގޮތުގައި ދައުލަތަށް 41.9 މިލިޔަން ރުފިޔާ ލިބިއްޖެއެވެ.\nވެލާނާ އިންޓަނޭޝަނަލް އެއާޕޯޓު މެދުވެރިކޮށް ރާއްޖެއިން ބޭރަށް ފުރާ މީހުންގެ އަތުން އެއަރޕޯޓު ޑިވެލޮޕްމަންޓް ފީ ނަގަން ފަށާފައިވަނީ މޭމަހުގެ އެއްވަނަ ދުވަހުއެވެ. އަދި މި ފީތައް މީރާއަށް ޖަމާކުރަން ފަށާފައިވަނީ ޖޫންމަހުން ފެށިގެނެވެ.\nއެއަރޕޯޓް ޑިވެލޮޕްމަންޓް ފީއަކީ، 1 މޭ 2017 ނުވަތަ އެ ދުވަހުގެ ފަހުން، ވެލާނާ އިންޓަރނޭޝަނަލް އެއަރޕޯޓުން ދިވެހިރާއްޖޭން ބޭރަށް ފުރާ ކޮންމެ ފަސިންޖަރެއްގެ އަތުން، އެއަރޕޯޓް ސަރވިސް ޗާޖްގެ އިތުރުން، ނެގޭ ފީއެކެވެ. މި ފީ ނެގޭ ރޭޓަކީ ކޮންމެ ބިދޭސީ ފަސިންޖަރެއްގެ އަތުން 25 އެމެރިކާ ޑޮލަރު އަދި ކޮންމެ ދިވެހި ފަސިންޖަރެއްގެ އަތުން 12 އެމެރިކާ ޑޮލަރެވެ. މި ފީއިން އިސްތިސްނާ ކުރެވިފައިވަނީ ހަމައެކަނި ޑިޕްލޮމެޓިކް އިމިއުނިޓީ ލިބިފައިވާ ފަރާތްތަކެވެ.


vnews - Jalugai hunnevi Brazil ge kureege raees Lula ah party ge riyaasee ticket dheefi\nޖަލުގައި ހުންނެވި ބްރެޒިލްގެ ކުރީގެ ރައީސް ލޫލާއަށް އޭނާގެ ޕާޓީން ރިޔާސީ ޓިކެޓް ދީފި\nބްރެޒިލްގެ ކުރީގެ ރައީސް ލުއިޒް އިނާޝިއޯ ލޫލާ ޑަސިލްވާ، ޖަލުހުކުމް ތަންފީޒުކުރައްވަން ޖަލަށް ވަޑައިގަތުމުގެކުރިން މިއަހަރުގެ އޭޕްރީލްމަހުގެ7ވަނަދުވަހު ސައޮ ޕޯލޯގައި ބޭއްވި އެއްވުމެއްގައި ވާހަކަފުޅު ދައްކަވަނީ - ފޮޓޯ: އޭ.އެފް.ޕީ\nކޮރަޕްޝަންގެ މައްސަލައެއްގައި 12 އަހަރަށް ޖަލަށް ލާފައިވާ ބްރެޒިލްގެ ކުރީގެ ރައީސް ލުއިޒް އިނާޝިއޯ ލޫލާ ޑަސިލްވާގެ ޕާޓީން، ކުރިއަށްއޮތް ރިޔާސީ އިންތިޚާބުގައި ވާދަކުރައްވަން އޭނާއަށް ޕާޓީގެ ރިޔާސީ ޓިކެޓްދޭން ނިންމައިފިއެވެ.\nބްރެޒިލްގެ ކުރީގެ ރައީސް ލުއިޒް އިނާޝިއޯ ލޫލާ ޑަސިލްވާގެ ވޯރކަސް ޕާޓީން، ލޫލާއަށް ރިޔާސީ ޓިކެޓްދޭން ނިންމީ، ސައޮ ޕޯލޯގައި މިއަދު ބޭއްވި އެ ޕާޓީގެ ކޮންވެންޝަންގައެވެ.\nމި ކޮންވެންޝަންގައި ވޯކރަސް ޕާޓީގެ 2،000 މަންދޫބުން ބައިވެރިވިއިރު، ކޮންވެންޝަން ފެށުމާއެކު އެންމެން އެއް އަޑަކުން ގޮވަމުންދިޔައީ ކުރީގެ ރައީސް އަދި އެޕާޓީގެ ލީޑަރުގެ ނަންފުޅެވެ.\nއޭގެފަހުން ކޮންވެންޝަނަށް ލޫލާގެ ބަޔާނެއް އިއްވުނެވެ. ބަޔާނުގައި ލުއިޒް އިނާޝިއޯ ލޫލާ ޑަސިލްވާ ވިދާޅުވީ، ބްރެޒިލްގައި އަލުން ޑިމޮކްރަސީ ގާއިމްކުރަން ޖެހިފައިވާ ކަމަށެވެ. އަދި ބަޔަކު އުޅެނީ ވެރިކަންކުރާނެ ރައީސަކު ހޮވުމަށް ރައްޔިތުންނަށް ލިބިގެންވާ ހައްގު، ރައްޔިތުންގެ ކިބައިން ނިގުޅައިގަންނަން ކަމަށްވެސް ވިދާޅުވިއެވެ.\n"އެމީހުން އުޅެނީ ރައްޔިތުންނާ ނުލައި ޑިމޮކްރަސީއެއް ގާއިމްކުރަން. ވުމާއެކު އަޅުގަނޑުމެންގެ މައްޗަށް ކުރިއަށް ވަރަށް ބޮޑެތި މަސްއޫލިއްޔަތުތަކެއް އެބަހުރި" ލޫލާގެ ބަޔާނުގައި ވިދާވެފައި ވެއެވެ.\nރިޝްވަތުގެ ގޮތުގައި ބްރެޒިލްގެ ކޮންސްޓްރަކްޝަން ކުންފުންޏަކުން ދިން އަގުބޮޑު އެޕާޓްމަންޓެއް ނެންގެވުމުގެ ކުށް ސާބިތުވެ، ކުރީގެ ރައީސް ލޫލާގެ މައްޗަށް އިއްވާފައިވާ 12 އަހަރުގެ ޖަލުހުކުމް އޭނާ ތަންފީޒު ކުރައްވަމުން ގެންދަވަނީ، ބްރެޒިލްގެ ދެކުނުގެ ސިޓީއެއް ކަމަށްވާ ކުރިޓިބާގެ ޖަލެއްގައެވެ.\nބްރެޒިލްގެ ރިޔާސީ އިންތިޚާބު ބައްވަން ދެމަސްދުވަހަށް ވެފައިވާއިރު، އެގައުމުގައި ނެގެމުންދާ ހުރިހާ ޚިޔާލުހޯދުންތަކުން އެންމެ ކުރީގައި އުޅުއްވަނީ ލޫލާއެވެ. ރިޔާސީ އިންތިޚާބުގައި ވާދަކުރައްވާނެ ކަމަށް ބެލެވޭ އެހެން ހުރިހާ ކެންޑިޑޭޓުންނަށްވުރެ ލޫލާ އުޅުއްވަނީ ދެގުނަ ކުރީގައެވެ.\nބްރެޒިލްގެ ކުރީގެ ރައީސް ލުއިޒް އިނާޝިއޯ ލޫލާ ޑަސިލްވާވެސް އަދި އޭނާގެ ވޯރކަސް ޕާޓީންވެސް ބުނަމުން ގެންދަނީ، ލޫލާގެ މައްޗަށް އިއްވާފައިވާ ހުކުމަކީ ސިޔާސީ ރޭވުމެއްގެ ތެރެއިން ކޮށްފައިވާ ހުކުމެއް ކަމަށެވެ. އެހެންކަމުން، އެހުކުމުން ލޫލާ ސަލާމަތް ކުރުމަށް ޕާޓީން ގެންދަނީ ގިނަގުނަ މަސައްކަތްތަކެއް ކުރަމުންނެވެ. ކޮރަޕްޝަން މައްސަލާގައި އިސްތިއުނާފީ ކޯޓުން އެންމެފަހުގެ ނިންމުން ނިންމަން މިހާރުވަނީ ތައްޔާރުވެސް ވެފައެވެ.\nލުއިޒް އިނާޝިއޯ ލޫލާ ޑަސިލްވާ ބްރެޒިލްގެ ރައީސްކަން ކުރައްވާފައިވަނީ 2003-2010 އަށެވެ. އޭނާގެ ވެރިކަމުގެ ދެދައުރަކީ ބްރެޒިލް ރައްޔިތުންގެ މެދުގައި ވަރަށް މަގްބޫލް ދެދައުރަށް ވެގެންގޮސްފައި ވެއެވެ.


Raees Ofeehuge Veriyakaa Gulhey Jinsee Furassaaraige Thahugeegu Avaskuran Angavaifi - vNews.mv\nރައީސް އޮފީހުގެ ވެރިއަކާ ގުޅޭ ޖިންސީ ފުރައްސާރައިގެ ތަހުގީގު އަވަސްކުރަން އަންގަވައިފި\nޝިފްޒާ މުޞްޠަފާ 10 July 2020, 17:21\nރައީސް އޮފީހުގެ ވެރިއަކާ ގުޅޭގޮތުން ހުށަހެޅިފައިވާ ޖިންސީ ފުރައްސާރައިގެ މައްސަލައިގެ ތަހުގީގު އަވަސްކުރުމަށް ކޮމިޝަނަރ އޮފް ޕޮލިސް މުހައްމަދު ހަމީދު އަންގަވައިފިއެވެ.\nރައީސް އޮފީހުުގެ ކޮމިއުނިކޭޝަން ޑިރެކްޓަރާ ގުޅޭގޮތުން ޖިންސީ ފުރައްސާރައިގެ މައްސަލައެއް ފުލުހުންނަށް ހުށަހެޅީ ނޫސްވެރިޔާ އަދި ކުރީގެ ބަންޑާރަ ނައިބު ޑރ.މުހައްމަދު މުނައްވަރުގެ ދަރިކަނބަލުން ރާއީ މުނައްވަރެވެ.\nރާއީ ބުނެފައިވަނީ ރައީސް އޮފީހުގެ ކޮމިއުނިކޭޝަން ޑިރެކްޓަރާ ގުޅޭގޮތުން ޖިންސީ ފުރައްސާރައިގެ މައްސަލައެއް މިއަހަރުގެ ފެބްރުއަރީ މަހުގެ4ވަނަ ދުވަހު އޭނަ ހުށަހަޅާފައިވާނެ ކަމަށެވެ. މި މައްސަލަ ފުލުހުންނަށާއި އަދި އެންޓި ކޮރަޕްޝަން ކޮމިޝަނަށް ވެސް ހުށަހަޅާފައިވާ ކަމަށް ރާއީ ބުނެއެވެ. ނަމަވެސް މިއަދާ ހަމައަށް ވެސް އެއްވެސް ފިޔަވަޅެއް އަޅާފައި ނުވާތީ ރާއީ ވަނީ ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކޮށްފައެވެ.\nމީގެ ދެދުވަސް ކުރިން ރާއީ ކުރި މި ޓުވީޓަށް ޖަވާބުދެއްވައި ސީޕީ މުހައްމަދު ހަމީދު މިއަދު ކުރެއްވި ޓުވީޓުގައި ވިދާޅުވީ އެ މައްސަލައާ ގުޅޭގޮތުން ފުލުހުންނާ ވާހަކަދައްކަވާފައިވާ ކަމަށާއި މައްސަލަ ތަހުގީގުކުރަމުންދާ ކަމަށެވެ. އަދި މައްސަލައިގެ ތަހުގީގު އަވަސްކޮށްދިނުމަށް އަންގަވާފައިވާ ކަމަށް ވެސް ސީޕީ ވިދާޅުވިއެވެ.\nމިފަހަކަށް އައިސް ޖިންސީ ގޯނާއާއި ޖިންސީ ފުރައްސާރައާއި ޖިންސީ އަނިޔާގެ ތަފާތު މައްސަލަތަކުގެ އަޑުތައް ވަނީ ގަދަވެފައެވެ. ސަރުކާރުގެ އިސްސަފުގައި ތިއްބެވި ބައެއް ބޭފުޅުންނަށް ވެސް މިފަދަ ތުހުމަތުތައް ކުރެވޭއިރު، މިފަދަ މައްސަލައެއްގެ ތުހުމަތުގައި ޓުއަރިޒަމް މިނިސްޓަރު އަލީ ވަހީދު ވަނީ މަގާމުން ވަކިކުރައްވާފައެވެ.


މޯލްޑިވިއަނުން މެލޭޝިއާއަށް ހާއްސަ ފްލައިޓެއް ބާއްވަނީ | Sandhaanu\nމޯލްޑިވިއަނުން މެލޭޝިއާއަށް ހާއްސަ ފްލައިޓެއް ބާއްވަނީ\nމޯލްޑިވިއަން އިން މެލޭޝިއާ އަށް ހާއްސަ ފްލައިޓެއް ބާއްވަން މޯލްޑިވިއަން އިން ނިންމައިފިއެވެ.\nމޯލްޑިވިއަނުން ހާމަކޮށްފައިވާ ގޮތޮގައި އަންނަ މަހުގެ 10 ވަނަ ދުވަހު ހާއްސަ ފްލައިޓެއް ބޭއްވުމަށް ނިންމާފައިވާ ކަމަށެވެ. އެފްލައިޓަކީ މެލޭޝިއާގެ ވެރިރަށް ކުއަލަލަމްޕޫރަށް ދަތުރުކުރަން ބޭނުންވާ ފަރާތްތަކަށް ހާއްސަ ފްލައިޓެއްކަމަށެވެ. މޯލްޑިވިއަން އިން އިތުރަށް ހާމަކުރި ގޮތުގައި “އެއްކޮޅު ޓިކެޓު 385 ޑޮލަރަށް ލިބޭނެ ކަމަށާއި މިހާރުން ފެށިގެން ބުކިން ހެއްދޭނެ” ކަމަށެވެ.\nމި ފްލައިޓް ބާއްވަން ނިންމީ މެލޭޝިއާގައި ކިޔަވާ ދިވެހި ދަރިވަރުންތަކެއް ކޮވިޑް-19 އަށް މެދުކަނޑާލާފައިވާ ކިޔެވުން އަލުން ފެށުމުން އަނބުރާ ދިޔުމަށް ޑިމާންޑްތަކެއް ކުރުމުން އަންނާތީކަމަށް މޯލްޑިވިއަން އިން މީޑިއާގައި ވަނީ ހާމަކޮށްފައެވެ.\nމާހިދު އޯގަސްޓް 31, 2020 At 2:42 ޕމ\nއެއްކޮޅު ހާދަ އަގުބޮޑުކޮށްލީ. ކޮވިޑްގެ ވަބާއިން ނިކަމެތިވެފައި ތިއްބާ ތިހެން ނުހެއްދެވުން އެދެމެވެ. ކުރިން ހަމަ ކުރި އަގުގައި ކުރުމުން ކޮބާތޯ ލިބޭނޭ ގެއްލުމަކީ. ތެލުގެ އަގު ބޮޑެއްނުވާ މީހުންގެ މުސާރަތަށް ކުޑަވެފައި ވަޒީފާގެއްލިފައި މިވަނީ. އަބަދުވެސް ރައްޔަތުން އަތްނުފޯރާފަށުގައި\nދެރަދުން ސެޕްޓެމްބަރ 2, 2020 At 12:55 އމ\nމޮޅު އެކޮނޮމިސްޓުުން ތިބޭ ޤައުމުން މިކަހަލަ ފްލައިޓް ބޭއްވޭނީ. ކޮންމެ ގޮތެއް ހެދިޔަސް އަހަރެމްން އޯކޭ ވާނެ! އެހެން ޤައުމުތަކުން އެ ޤަމުން ބޭރުގައި ތިބޭ ރައްޔިތުން އުފުލަނީ ސަރުކާރުގެ ޚަރަދުގައި! އެއީ ދޯ ރައްޔިތުންގެ ވެރިކަމަކީ!! މޯލްޑިވަން ފްލައިޓައް ވިޔަފާރިއެއް މިކަހަލާ ގޮތަކަށް ނޫނީ ނުލިބެނީބާ؟؟ ދެން ބަންގާޅުވެރިން ފޮނުވުން ދޯ!! ފްލައިޓް ބާވާ އިރު ޑޮލަރު ރޭޓް މިހިރީ ވިހީގައި. ކިހާ މަޖާވާނެ!! ދެކޮޅު ޓިކެޓް އަގައި އެއްކޮޅައް ދަތުރު ކުރުވަން ހެޔޮވާނެތޯ؟؟؟


އިންތިޒާރުގެ ނިމުން | ޅެން | އަދަބާއިޘަޤާފަތް\nBack ކަވާސާ އަދަބާއިޘަޤާފަތް އަދަބާއިޘަޤާފަތުގެ ބައިތައް ޅެން އިންތިޒާރުގެ ނިމުން\nހަމަހިމޭންކޮށް ޖައްވު ޒައްރާވެސް ހުރިތަނުން ނުގުޑާ\nސަރާސަރު ހިކި ބިންތައް ކަޅި ވިއްދައިގެން ތިބެނީ މައްޗަށެވެ. މަތިން ވެހޭ ފެންތިއްކަށެވެ.\nވިއްސާރަ ވެހެނީ ބުނެ އަންގަމުންނެވެ.\nބިމާއެވެ. އިންތިޒާރުގެ ނިމުންއައީއެވެ. އަހަރެން މި އަންނަނީއެވެ.\nވެޔޮ ހެދި ދަނޑު ބެދި ކުރިވަޅުލައިފި ހިނދު ފަޅާ\nގަދަފެހިކުލައިގައި ފެތުރޭ ތަންމަތީ ދޮން ރީތި މާތައް އަޅާ\nބައެއް މާތައް ފޮޅޭ ހިނދު ކަރުގަނޑުގައި ފުށްޖެހި އިތުރަށް ނަލަވެލާ\nމޭވާތަކައިގެން ގޮނޑިލުމަށްޓަކައި އެހެން މާތައް އެފުއްތަކުގެ މިލްކުވެރިކަމަށް ދަޢުވާކުރެއެވެ. ދުޢާކުރެއެވެ.\nޢަދުލުވެރި ރީތި ނަލަ މަޑުރޯޅިއަކަށް އެދެއެވެ. ވައިރޯޅި އަންނަނީ ބުނެ އަންގަމުންނެވެ.\nމަލާއެވެ. އިންތިޒާރުގެ ނިމުންއައީއެވެ. އަހަރެން މި އަންނަނީއެވެ.\nބުރުހަމަ ހަނދާއި ގުޅިފައިވާ ހިތްތަކާއި އޭގެ ހަށްޓާ އޭގެ އަސްލު މަށްޓާ\nހަނދާއެކީ ނަށާ ދުނިޔެއާ، އެ އިރުވަށާ އެނބުރޭ ފަލަކާ އެއިން ނުނައްޓާ\nއެއަތްތަކުގެ އޯގާތެރިކަމުގައި އިރު ވާ މިލްކީވޭއަށް ބަލަން ކައިރީ ފާޑަކަށް ވައްތާ\nބައެއް ގެލެކްސީތައް ވެސް ތިބެނީ ހިތި ހިތި އެވެ. ކަލާނގެ މިންވަރުފުޅުން ދިރުމުގެ ކަންފުޅަކަށް އެދިއެދިއެވެ.\nދިރުންތަކުގައިވާ އަސާސީ މާއްދާތަކާއެކު އެހިނދު ބިޔަ ތަރިތައް ގޮވަނީ ބުނެ އަންގަމުންނެވެ.\nދިރުމާއެވެ. އިންތިޒާރުގެ ނިމުންއައީއެވެ. އަހަރެން މި އަންނަނީއެވެ.\nދިރުމެއްހިރުމެއް ނެތް ތަކެތިވެސް ހިނގުމަށް މިހެން ސަބަބުތައް ޝަރުތުކުރެވި ވަންޏާ\nމި އިންސާނާގައި ތަކުލީފު ލެއްވި އެ މައްޗަށް އިޚުތިޔާރު ދެއްވިވާއިރު، މިކަމަށް ކަލޭ އީމާން ވަންޏާ\nތިޔަ ހިތާވާ މުސްތަޤްބަލަށް ބަލާ ހިތެން ނީނދެ ސަބަބުތަކުގައި ހިފާށެވެ.\nއާނއެކެވެ. އަހަރެން މި ވާހަކަދައްކަނީ ކަލެއާއެވެ. އަހަރެންމީ ކަލޭ އެދޭ ފޮނި ނަތީޖާއެވެ.\nކަލޭ ތި އެދެނީ އެކަނި ހިތުންނޫން ހެއްޔެވެ. ނިކަން ޢަމަލުން ކަމެއް ކޮށްބަލާށެވެ.\nއޭރުން އަހަރެން ދުވެގަންނާނީ ބުނެ އަންގަމުންނެވެ.\nހިއްމަތްތެރިޔާއެވެ. އިންތިޒާރުގެ ނިމުންއައީއެވެ. އަހަރެން މި އަންނަނީއެވެ.\nތަދު ބަސްބަހުގެ މާނަ:\nސަރާސަރު: ހ. އެކީ އެކައްޗަކަށް ށ. ގަސްގަހުގެ ހިޔާ ލިބުންނެތް\nކަޅި ވިއްދައިގެން: ކަޅި ހުއްޓައިގެން. އަސްލަކީ ކަޅިވިދުން. މާނައަކީ ބައްޔެއްގެ ސަބަބުން ނުވަތަ އެހެން ކޮންމެވެސް ކަމަކުން ލޮލުގެ ކަޅިހުއްޓިފައި ހުރުން. ކަންކުރާގެ އިޚްތިޔާރުން ކުރާނަމަ ކިޔާނީ ކަޅިވިއްދުން\nކުރިވަޅުލުން: ވެޔޮދުވާ ބާވަތްތަކުގެ ގަސްފަޅައި ވެޔޮދުވަންފެށުމުން ފެންލިބުމާއި އެހެނިހެންވެސް ކަންކަމަށް ފަހިކުރުމަށްޓަކައި ކޮންމެ ކުރިއެއްގެވެސް މޫލައިފައި ހުންނަދިމަދިމާ ދަށުން ކޮނެލައި އެމައްޗަށް ފަސްލައި ވަޅުލުން\nމިލްކީވޭ: ދުނިޔެ ހިމެނޭ އިރުގެ ނިޒާމު ހިމެނޭ ގެލެކްސީ\nވެއްތުން: އަނެކާގެ ކިބައިން އެދޭ ކަމެއް ހާސިލް ނުވާނެކަން އެނގުމަށް ފަހުވެސް އެމީހެއްގެ ކިބައިން އެކަމަށް އެދެވި އިންތިޒާރުކުރެވުން\nހިތެން: އެދެން. ހިތުން އެދޭ އެދުން


އަހްމަދިއްޔާގެ ކާމިޔާބީ ދަމަހައްޓަން މަސައްކަތްކުރަންޖެހޭ: ޕްރިންސިޕަލް – Ubufili\nComments Off on އަހްމަދިއްޔާގެ ކާމިޔާބީ ދަމަހައްޓަން މަސައްކަތްކުރަންޖެހޭ: ޕްރިންސިޕަލް\n“އަހުމަދިއްޔާ އަބަދުވެސް މަސައްކަތްކުރާނީ ދަރިވަރުންގެ ކުރިއެރުމާއި ކާމިޔާބީއަށް. މާތް ﷲގެ ވާގިފުޅާ އެކު މި ސްކޫލަށް އިތުރު ކާމިޔާބު ހޯދައިދިނުމުގައި އަޅުގަނޑުމެން މަސައްކަތްކުރާނެ ކަމުގެ ޔަގީންކަން މި ސްކޫލްގެ ބެލެނިވެރިންނަށް އަރުވަން،” އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.\nއަހުމަދިއްޔާ ސްކޫލްގެ ޕްރިންސިޕަލް މުހައްމަދު ރަޝީދު މިއަދުގެ އެސެމްބްލީގައި ވާހަކަދައްކަވަނީ. — ފޮޓޯ: އަހުމަދިއްޔާ ސްކޫލް\nއަހުމަދިއްޔާ ސްކޫލްގެ އަހަރީ ދުވަހުގެ ރަސްމިއްޔާތުގައި ދަރިވަރުން ބައިވެރިވަނީ. — ފޮޓޯ: އަހުމަދިއްޔާ ސްކޫލް\nComments Off on ކޮންމެހެންވެސް ފޮރުވަންޖެހޭ އެއްޗެއް!\nކޮންމެހެންވެސް ފޮރުވަންޖެހޭ އެއްޗެ ...\nComments Off on ރޯދައިގެ ޘަވާބު އިތުރުކުރަން ބެހިނަމަވެސް ރިބާ ހިމެނޭ ލޯނެއް ނަގައިގެން އޭގެން ކުރާ ޞަދަޤާތް ﷲ ތަޢާލާ ޤަބޫލު ނުކުރައްވާނެ!\nރޯދައިގެ ޘަވާބު އިތުރުކުރަން ބެހިނ� ...\nComments Off on ތުނޑިމަތިން ފެންނަމުން ދިޔަ ކުޑަ ކުއްޖާ (12 ވަނަ ބައި)\nތުނޑިމަތިން ފެންނަމުން ދިޔަ ކުޑަ ކު ...\nComments Off on ޝާހިދުގެ ދަތުރުފުޅުގައި އިޖުތިމާއީ ތަރައްގީއާ ގުޅުންހުރި އެއްބަސްވުމެއްގައި ސޮއިކުރައްވާނެ: އިންޑިއާ\nޝާހިދުގެ ދަތުރުފުޅުގައި އިޖުތިމާއީ ...\nComments Off on ކައިޒީން މޮޑެލިންއާއި ދުރަށް: ދެން ފެންނާނީ ސީޔާސީ ދާއިރާއިން\nކައިޒީން މޮޑެލިންއާއި ދުރަށް: ދެން � ...\nComments Off on އިހްތިސާސް ނެތްކަމެއްގައި ކުޅުދުއްފުށީ ކޯޓުން އަމުރެއް ނެރުމަށް ފަހު، އަމިއްލަ އަށް އަމުރު ބާތިލްކޮށްފި\nއިހްތިސާސް ނެތްކަމެއްގައި ކުޅުދުއް ...\nComments Off on ފިނޭންސުން ދޫކުރި އެއް ބިލިއަން އަނބުރާ ނުދައްކާ41 hour\nފިނޭންސުން ދޫކުރި އެއް ބިލިއަން އަނ ...\nއަތޮޅު ފިހާރަތަކުގެ ކުލި ކައުންސިލ� ...\nComments Off on މަސްދެބައިވީއެވެ! ހިތްވަރު އިތުރުކޮށްލައި ފަހު ދިހަ ލިބިގަންނަން ހީވާގިވާއަޅުންނަށް ހިންމަވައިދެއްވަވާނެތެވެ! އިން ޝާ ﷲ: މުފްތީ މެންކް\nމަސްދެބައިވީއެވެ! ހިތްވަރު އިތުރުކ� ...\nComments Off on އެންމެފަހު ވަގުތު ސްޓަންޓް ޖަހައިގެން ނަރަކައިން ސަލާމަތްވެ ސުވަރުގެ ހޯދަން ވިސްނަނީ ހެއްޔެވެ؟ ތިއަކަން ތިއަ ގޮތަކަށް ނުވާނެ!\nއެންމެފަހު ވަގުތު ސްޓަންޓް ޖަހައިގ� ...\nComments Off on ފިޓުޖެހުމާއި ބެހޭގޮތުން އެނގެންޖެހޭ ބައެއް ކަންކަން\nފިޓުޖެހުމާއި ބެހޭގޮތުން އެނގެންޖެހ ...\nComments Off on މިހާވަރަށް ނުރޮއެ ފިޔާ ކޮށޭނެތަ؟\nމިހާވަރަށް ނުރޮއެ ފިޔާ ކޮށޭނެތަ؟


Gedhabulhi Badhige akun Siruhaanu ge Molhu Hunaru\nގެދަބުޅި ބަދިގެއަކުން ސިރުހާނުގެ މޮޅު ހުނަރު\nޙުސައިން ޒަބީރު (ހޒމވ)\nދުމަށީގެ ބިތްދޮށުން ފެންނަންހުރި ފާރު ތަތްތެޅިފައި ވަނީ ގެދަބުޅިންނެވެ. ބިތުގައި ބޮޑު ދޮލަނގަކާއި މަސްދަނޑިގަނޑެއް އަޅުވާފައި ހުއްޓެވެ. މަތިން ތިރިއަށް އެ ބިތުގައި ވަނީ ބޮޑު ރެނދެއް ލާފައެވެ. އުދުންމަތީ ސައި ކުރަޔަކާއި، ތާހެއް ވެސް ހުއްޓެވެ. ކިޔައިދެނީ ދިވެހީންގެ ސާދާ ދިރިއުޅުމެވެ. ބުނެދެނީ ޒަމާންވީ ދިވެހި ބަދިގެއެއްކަމެވެ. ނަމަވެސް އެއީ މަންޒަރެކެވެ. ކުރެހުމެކެވެ. ކުލަ ފިހީގެ ސިފަ ކުރުމެކެވެ. ކިޑިކީއަކުން އެ ފެންނަނީ ހަމަ މިޒަމާނުގެ ފަހުގެ ބަދިގެކެވެ.\nހުޅުމާލެ ދަ ޝެފް މޯޑު ބަދިގެ ރެސްޓޯރެންޓުގެ ދޮރުން ފެށިގެން، އެތަނުގެ އެތެރެ އާއި އެންމެ ބިތުން ފެނަން އެ ހުރީ ހދ ވައިކަރަދޫ މާޒީ މުހައްމަދު ސިރުހާނު (ސިރޭ) ހުނަރެވެ. އޭނާގެ މޮޅު ކުރެހުންތަކެވެ. ކުލަފިހިން ދައްކާލި ޖާދޫއެވެ. ބަދީގޭގެ މި ހިތްގައިމު ކުރެހުމަކީ އޭނާގެ ކުރެހުމުގެ ހަޔާތުގައި މިހާތަނަށްކުރި އެންމެ ބޮޑު އަދި އެންމެ ބުރަ މަސައްކަތެވެ.\n"މި ބަދިގޭގެ މަސައްކަތަކީ ކުރެހުމުގެ ހަޔާތުގައި އަހަރުން ކުރި އެންމެ ބޮޑު މަސައްކަތް، އަދި މިއީ އެންމެ ތާފާތު މަސައްކަތް، އެންމެ ހާއްސަކަމަކީ ހުރިހާ ކުރެމެއް ކުރަހާފައި އެވަނީ ކަޅާއި ހުދުން، ހުންނާނެ ކޮފީ ބޭނުން ކޮށްގެން ފާރަށް ކުލަ އަރުވާފައި، އެއީ އަދި މުޅިން އައު ތަޖުރިބާއެއް"\nކުލަ ފިހި ހިފައިގެން ވަތްއިރު އެއީ ޒަމާނީ އިމާރާތެކެވެ. ފެންނަން ހުރީ ސިމެންތި ޖަހާ، ކުލަ ލާފައި ހުރި ހަރަތުފާރެވެ. ނަމަވެސް ސިރުހާނުގެ ކުރެހުމުގެ ހުނަރާއެކު އޭނާ އެތަން އެ ބަދަލުކޮށްލީ، މާ އިހު ޒަމާނެއްގެ ދިވެހި ބަދިގެއަކަށެވެ. އެ ބަދިގޭގެ ބިތުގައި ކުރަހާފައި ހުރީ ދިވެހީންގެ ދިރިއުޅުން ބުނެދޭ ތަސްވީރުތަކެވެ. އެ ކުރެހުންތަކާއި، ކުލަތަކާއި، ސިފަކުރުން އެފަދަ ދެވަނައެއް ނެތްހާ ފުރިހަމައެވެ. އެހާ ހިތްގައިމެވެ. އެހެންކަމުން އެތަނަށް ޒިޔާރަތްކުރާ ކޮންމެ މީހަކުވެސް މާޒީގެ ފުން ހަނދާންތަކެއްގެ ތެރެއަށް ގެންގޮސްދޭނެ ކަން ޔަޤީނެވެ.\n"މިއީ ވަރަށް ސައުގުވެރިކަމާއެކު ކުރެވުނު މަސައްކަތެއް، އަބަދުވެސް ވަރަށް ބަލަން ދިވެހީންގެ ކުރީގެ ދިރިއުޅުން ހުންނަގޮތް، އެކަހަލަ މަންޒަރުތައް ވަރަށް ކުރަހާ ހިތްވޭ، އެހެންކަމުން މިއީ ހަމަ ވަރަށް ހިތްހަމަ ޖެހިގެން ކުރެވުނު މަސައްކަތެއް، ވަރަށް އުފާވި މިކަހަލަ ފުރުސަތެއް ލިބުނީމަ"\nމަސައްކަތާއި މެދު ވާހަކަ ދައްކަމުން ބަދިގޭގައި ހުރެފައި ސިރުހާނު ބުންޏެވެ.\nކުރެހުމަކީ އޭނާ އާއި ވަކިނުވި ހުނަރެކެވެ. އެކަން ނުކުރާ ހަނދާނެއް ނުވެއެވެ. އެންމެ ކުޑަ އިރުވެސް ކުރަހައެވެ. ސްކޫލުގައި އުޅުނުއިރު އާރޓުގެ މަސައްކަތުގައި އެއީ ހުނަރުވެރި ދަރިވަރެކެވެ. އެހެންކަމުން މިއަދު ވެސް ސިރުހާނުގެ މަސައްކަތަކީ ކުރެހުމެވެ. ވަޒީފާއަކީވެސް އެއީއެވެ. އޭނާގެ ކުރެހުންތައް މިހާރުވެސް އެކިތަންތަނުން ފެނަން އެބަހުއްޓެވެ. އޮގޮތުން ބަދިގޭގެ ކުރެހުންތަކާއި ހުޅުމާލޭ ސޭންޑްވިޗް ރެސްޓޯރެންޓުގެ ކުރެހުން އޭނާ ފާހަގަ ކޮށްލިއެވެ. މީގެ އިތުރުން ސުކޫލުތަކާއި، ހިތާނުކުރާ ގެތަކުގައި ވެސް ކުރެމުގެ މަސައްކަތް ކުރެއެވެ.\nމިހާރު ސިރުހާނު މަސައްކަތް ކުރަނީ ލިލީބީޗް ރިސޯޓްގެ އާރޓިސްޓެއްގެ ގޮތުގައެވެ. މިހާ ހިސާބަށް އޭނާ ގެނެސްދިނީ ވަރަށް ގިނަ ބަޔަކެއްގެ ސަޕޯޓާއިއެކު އެމީހުން ދިން ހިތްވަރެވެ. އެގޮތުން ކުރެހުންތައް ބަލައި ގަނެ، އެ ދާއިރާއިން ކުރިއަށް ދިއުމަށް އާއިލާ އާއި، ރައްޓެހީންގެ ފާރާތުން ލިބުނު ހިތްވަރަކީ މިއަދުވެސް އެމަސައްކަތުގައި ދެމިހުރި މައިގަނޑު ސަބަބެވެ. ހާއްސަކޮށް ވައިކަރަދޫއަށް ނިސްބަތްވާ ދެ އާރޓިސްޓުން ކަމަށްވާ ކުރަހާ ރާއްޕެއާއި ސިރުއާރޓްގެ ސިރުބެގެ ނަން އޭނާ ފާހަގަކޮށްލިއެވެ.\nސިރުހާނު ޤަބޫލުކުރާ ގޮތުގައި ދިވެހި ރާއްޖޭގައި މިހާރުވެސް ވަރަށް ހުނަރުވެރި ކުރެހުންތެރިން އެބަތިއްބެއެވެ. ދުނިޔޭގެ ފެންވަރުގެ ކުރެހުންތެރިންނާ އެއް ހަމައަށްވެސް ދެވިދާނެއެވެ. އޭނާގެ އަޒުމެއް އެބައޮތެވެ. ކުރެހުމުގެ ދާއިރާގައި ދެމިހުރުމެވެ. ކޮންމެ ފުރުސަތެއްގެ ބޭނުން ހިފުމެވެ. ރަނގަޅު އާމްދަނީއެއް ހޯދައި، އެ ދާއިރާއިން މާތީ ހަރުފަތެއްގައި ފައިތިލަ ސާބިތުކޮށްލުމެވެ.


މަޤާމުގެ މަސައްކަތާއި ގުޅޭ ދާއިރާއަކުން ގައުމީ ސަނަދުތަކުގެ އޮނިގަނޑުގެ ލެވެލް3ގެ ސަނަދެއް ހާސިލްކޮށްފައި ވުމާއިއެކު، މަގާމުގެ މަސައްކަތުގެ ދާއިރާއިން2އަހަރު ދުވަހުގެ މަސައްކަތު ތަޖުރިބާ ލިބިފައިވުން.\nމަޤާމަށް އެދި ހުށަހަޅަންޖެހޭ ތަކެތި ހުށަހަޅާނީ 24 ޖުލައި 2019 ގެ 12:00 ގެ ކުރިން، އއ އަތޮޅު މަދަރުސާ އަށެވެ. ވަޒީފާއަށް އެދޭ ފޯމާއި ލިޔުންތައް އީމެއިލް ad[email protected] އަދި ފެކްސް 6660023 މެދުވެރިކޮށްވެސް ބަލައި ގަނެވޭނެއެވެ. އަދި އިޢުލާނުގެ ސުންގަޑި ހަމަވުމުގެ ކުރިން ސަރުކާރުން އަލަށް ބަންދު ދުވަހެއް ކަނޑައަޅައިފިނަމަ، އެ ކަނޑައަޅާ ދުވަހުގެ އަދަދަށް ވަޒީފާއަށް އެދޭ ފޯމު ބަލައިގަނެވޭނެއެވެ.\nމި މަޤާމަށް މީހަކު ހޮވުމަށް ބޭއްވޭ އިންޓަވިއު އޮންނާނީ،25 ޖުލައި 2019 އާއި 27 ޖުލައި 2019 އާ ދެމެދު، އއ އަތޮޅު މަދަރުސާގައެވެ.


Pakistan Boat Vettunu Haadhisaa: Pilot In Thibee Covid-19 Aa Gulhey Vaahaka Dhakkan - Vaguthu\nޕާކިސްތާން ބޯޓު ވެއްޓުނު ހާދިސާ: ޕައިލެޓުން ތިބީ ކޮވިޑް-19 އާ ގުޅޭ ވާހަކަދައްކަން\nމެއި މަހުގެ 22 ވަނަ ދުވަހު ދަތުރު ކުރަމުންދަނިކޮށް ވެއްޓުނު ޕާކިސްތާން އިންޓަނޭޝަނަލް އެއާލައިންގެ ފްލައިޓުގެ ހާދިސާއާ އާ ގުޅޭ އާ މައުލޫމާތުތަކެއް އާއްމުކޮށްފިއެވެ.\nޕާކިސްތާނުގެ އޭވިއޭޝަން މިނިސްޓްރީން އާއްމުކޮށްފައިވާ ބައެއް މައުލޫމާތުތަކާއި ހަވާލާދީ ރިޕޯޓްތައް ބުނާގޮތުގައި، އެ ބޯޓު ދުއްވަން ތިބި ޕައިލެޓުން ތިބީ އެކަމަށް ފޯކަސްކޮށްގެން ނޫނެވެ. އެމީހުން ތިބީ ކޮވިޑް-19 އާ ގުޅިގެން އެ މީހުންގެ އާއިލާތަކަށް ދިމާވެފައިވާ މައްސަލަތަކުގެ ވާހަކަތައް ދައްކާށެވެ.\nއަދި އެ މީހުން އެ ވާހަކަ ތެރޭގައި ގާތްގަނޑަކަށް 30 މިނިޓް ވަންދެން ތިބި ކަމަށް ވެއެވެ. އަދި ބޯޓު ވެއްޓުނީ އޭގެ ފަހުން ކަމަށް ރިޕޯޓްތަކުގައި ވެއެވެ.\nއެ މިނިސްޓްރީގެ ރިޕޯޓްގައި ބުނެފައި ވަނީ، އެ ހާދިސާ ހިނގަން މެދުވެރިވެފައި ވަނީ އޯވާކޮންފިޑެންސްގެ ސަބަބުންނާއި މާބޮަޑަށް ކަމަށް ފަރުވާ ބަހައްޓާފައި ނުވުމުން ކަމަށެވެ.\nއެ ބޯޓު ވެއްޓުނުއިރު ބޯޓުގައި 99 ފަސެންޖަރަކު ތިއްބެވެ. ކަރަޗީގެ އާއްމުން ދިރިއުޅޭ ސަރަހައްދަކަށް އެ ބޯޓު ވެއްޓުނުއިރު، ބޯޓުން ދަތުރު ކުރި 97 މީހަކު ވަނީ މަރުވެފައެވެ. އަދި ބޯޓުން ދަތުރު ކުރި ދެެ މީހަކު ވަނީ ސަލާމަތްވެފައެވެ.\nއެ ރިޕޯޓް އާއްމު ކުރަމުން އޭވިއޭޝަން މިނިސްޓަރ ގުލާމް ސަރްވާރް ވިދާޅުވީ، އެ ބޯޓު ވެއްޓުމުގެ ހާދިސާގެ ޒިންމާ ނަގަން ޖެހޭނީ ޕައިލެންޓުނާއި ކެބިން ކްރޫންގެ އިިތުރުން އެއާ ޓްރެފިކް ކޮންޓްރޯލްއިންނެވެ.\nއަދި އިނީޝިއަލް ރިޕޯޓުން ދައްކާގޮތުން، ޓެކްނިކަލް އެއްވެސް މައްސަލައެއް ނެތް ބޯޓުގައި ނެތެވެ. މީގެ ކުރިންވެސް އެއާ ޓްރެފިކް ކޮންޓްރޯލަރާއި ޕައިލެޓާއި ދެކެވުނު ވާހަކަތަކުގެ ތެރެއިން ބޯޓުގައި މައްސަލައެއް ނޫޅޭކަން ވަނީ ހާމަވެފައެވެ.\n"ޕައިލެޓުންނާއި އޭޓީސީން އެ އޮންނަ ޕްރޮސީޖަރއަކަށް ފޮލޯއެއް ނުކުރޭ،ބޯޓުގައި އެއްވެސް ޓެކްނިކަލް މައްސަލައެއް ނެތް، 100 ޕަސެންޓް ފިޓްކޮށް ހުރީ ދުއްވަން". ސަރްވާރް ވިދާޅުވިއެވެ.\nސަރްވާރް ވިދާޅުވީ، އެ ބޯޓުގެ ޕައިލެޓާއި، ކޯ ޕައިލެޓަކީ ކަމަށް ގާބިލް އަދި ތަޖުރިބާ ހުރި ދެ މީހުން ކަމަށެވެ.\n"އެންމެ ފަހުން 30 ވަރަކަށް މިނިޓްގައި ޕައިލެޓުން ޑިސްކަސް ކުރަމުން ދިޔައީ ކޮވިޑް-19 އާ ގުޅޭގޮތުން، އެ މީހުން ހުރީ ދަތުރާއި މެދު މާބޮޑަށް ފޯކަސް ވެގެނެއް ނޫން، އެއީ އެ މީހުންގެ އާއިލާ މީހުންނަށްވެސް އެ ބަލި ޖެހިފައި ވާތީ". އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ.\nއޭނާ ވިދާޅުވީ، މި ހާދިސާގެ ފައިނަލް ރިޕޯޓް އަހަރެއްހާ ދުވަސް ތެރޭގައި އާއްމު ކުރާނެ ކަމަށެވެ.\n"ޕައިލެޓުންނާއި އެއާ ޓްރެފިކް ކޮންޓްރޯލަރުންނާއި ދެކެވެމުންދިޔަ ވާހަކަތައް ހުރީ ރެކޯޑް ކުރެވިފައި އަހަރެންނަށްވެެސް އެ ވާހަކަތައް އަޑު އިވުނު". ސަރްވާރް ވިދާޅުވިއެވެ.\nއިތުރަށް ސަރްވާރް ވިދާޅުވީ، އެ ބޯޓު ދަތުރު ކުރަމުންދިޔަ އުސްމިނާއި ގުޅޭގޮތުން އޭޓިސީން ޕައިލެޓުންނަށް މައުލޫމާތުދިން ކަމަށެވެ. އެހެން ނަމަވެސް އެ މައުލޫމާތުތައް އަޑު އަހާފައި ނުވާ ކަމަށް ސަރްވާރް ވިދާޅުވިއެވެ.\n"ޕައިލެޓުންނާއި އެއާ ޓްރެފިކް ކޮންޓްރޯލަރުންވެސް ޕްރޮޓޮކޯލްއަށް ފޮލޯކޮށްފައެއް ނުވޭ، ޕައިލެޓުން ވަނީ އެއާޓްރެފިކް ކޮންޓްރޯލަކުން ދިން މައުލޫމާތުތަކަށް ބީރު ކަންފަތެއް ދީފައި، މީގެ އިތުރުން އޭޓީސީން އިންޖީނާއި ގުޅޭ ގޮތުން ޕައިލެޓުންނަށް މައުލޫމާތު ލިބިފައެއް ނުވޭ"


SunOnline: Sonam aai Kangana ge film ves leak kollaifi\ndate_range އަންގާރަ 23 އެޕްރިލް 2019\nސޯނަމް އާއި ކަންގަނާގެ ފިލްމުވެސް ލީކު ކޮށްލައިފި\n04 Feb 2019, 09:11\n'އެކް ލަޅްކީ ކޮ ދޭކާ ތޮ އޭސާ ލަގާ' ޕޯސްޓަރެއް --\nމިހާރު ސިނަމާތަކުގައި ދައްކަމުން އަންނަ ސޯނަމް ކަޕޫރުގެ ފިލްމު 'އެކް ލަޅްކީ ކޮ ދޭކާ ތޮ އޭސާ ލަގާ' އާއި ކަންގަނާ ރަނައުތުގެ ފިލްމު 'މަނީކަރްނިކާ: ދަ ކުއީން އޮފް ޖާންސީ' އިންޓަނެޓުގައި ލީކުކޮށްލައިފި އެވެ.\nބެލެވޭ ގޮތުގައި ފިލްމުތައް ލީކު ކޮށްލައިފައި ވަނީ "ތަމިލްރޮކާޒް" ކިޔާ ބައެކެވެ. މިއީ އެ ގްރޫޕުން ފިލްމެއް ލީކު ކޮށްލި ފުރަތަމަ ފަހަރެއް ނޫނެވެ. މީގެ ކުރިން ހިންދީ ފިލްމުތަކާއި ތަމަޅަ، މަލަޔާލަމް ފިލްމުތަކުގެ އިތުރުން ހޮލީވުޑް ފިލްމުތައް ވެސް އެމީހުން ވަނީ ލީކުކޮށްލައިފަ އެވެ.\nގަވާއިދާ ޚިލާފަށް ފިލްމުތައް ލީކު ކުރުން ހުއްޓުވުމަށް ހަރުކަށި ފިޔަވަޅުތަކެއް އަޅަން ފަށައިފައިވީ ނަމަވެސް ފަހަކަށް އައިސް ރިލީޒްކުރާ ކޮންމެ ބޮލީވުޑް ފިލްމެއް އަންނަނީ ލީކު ކުރަމުންނެވެ.\nމިދިޔަ ހުކުރު ދުވަހު ރިލީޒްކުރި 'އެކް ލަޅްކީ ކޮ ދޭކާ ތޮ އޭސާ ލަގާ' އަށް މިހާތަނަށް ހަތް ކުރޯޑް ލިބިފައިވާ އިރު ފިލްމަށް ލިބެމުން އަންނަ ތަރުހީބު އަންނަނީ އިތުރުވަމުންނެވެ.\nޝެލީ ޗޯޕްރާ ދަރް ލިޔެ ޑައިރެކްޓުކޮށްފައިވާ އެ ފިލްމުގެ މުހިންމު ރޯލުތަކުން ފެނިގެންދަނީ ސޯނަމް، އަނިލް ކަޕޫރު، ރާޖްކުމާރު ރާއޯ އަދި ޖޫހީ ޗާއުލާ އެވެ.\n"މޯސްޓް އަންއެކްސްޕެކްޓެޑް ރޮމޭންސް" ގޮތުގައި ބުނަމުން އަންނަ 'އެކް ލަޅްކީ ކޮ ދޭކާ ތޮ އޭސާ ލަގާ' އަކީ ސޯނަމް އާއި އަނިލް އެކުގައި ފެނިގެންދާ ފުރަތަމަ ފިލްމެވެ.\nޖެނުއަރީ 25 ވަނަ ދުވަހު ރިލީޒް ކުރި 'މަނީކަރްނިކާ' އަށް މިހާތަނަށް 52 ކުރޯރު ރުޕީޒް އަށް ވުރެ ބޮޑު އާމްދަނީއެއް ވަނީ ލިބިގެން ގޮސްފަ އެވެ. ފިލްމުގައި ކަންގަނާގެ އިތުރުން ދެން ފެނިގެން ދާނީ ޑެނީ ޑެންޒޮންގްޕާ، ސުރޭޝް އޮބެރޯއީ އަދި އަންކިތާ ލޮކާންޑޭ އެވެ.\n'ސޫރިޔަވަންޝީ'ގައި އަކްޝޭއާ އެކު ކެޓްރީނާ!\n'އަންދާދުން' އަށް ޗައިނާ އިން 300 ކުރޯޑު\n"ތޭރޭ ނާމް"ގެ ސީކުއެލް އެއް ހަދަން ނިންމައިފި


Umurun 83 Aharu, Ekamaku Adhives Body Building Gai Fadu Vumeh Nei - Vaguthu\nއުމުރުން 83 އަހަރު، އެކަމަކު އަދިވެސް ބޮޑީ ބިލްޑިންގައި ފަޑުވުމެއް ނެތް\nއިންސާނުންގެ އުމުރުން 60 އަހަރުން މައްޗަށް ދިޔުމުން ދެން އެ މީހަކަށް އެކި އެކި ސިއްހީ މައްސަލަތަށް ޖެހި ހަށިގަނޑުގެ ބާރު ކެޑެން މެދުވެރިވެއެވެ. ނަމަވެސް ދުޅަހެޔޮ ސިއްހަތެއްގައި ހެދިބޮޑުވާ ބައެއް މީހުންނަކީ 60 އަހަރު ފަހަނަ އަޅައި 80 އިން މައްޗަށް ދާއިރުވެސް ހަމަ 20 އަހަރުގެ ޒުވާނެކޭ އެއްފަދައިން ހެލިފެލިވެ އުޅޭ މީހުންނެވެ. އެގޮތުން އެންމެ ފާހަގަކޮށްލެވޭ އެއް ފަރާތަކީ އުމުރުން 83 އަހަރުގެ ބޮޑީ ބިލްޑަރ ޖިމް އަރިންގްޓޮމްއެވެ.\nއެމެރިކާއަށް އުފަން ޖިމް އަރިންގްޓޮމް އަށް މިއަހަރު 84 އަހަރު ފުރޭއިރު އޭނާ އަދިވެސް ދަނީ ބޮޑީ ބިލްޑިންގައި ދުނިޔޭގައި ބާރަށް ފިޔަޖަހަމުންނެވެ. ހަށިގަނޑުގެ ރީތިކޮށް ވަރުގަދަ ކުރުމަށް ކެނޑި ނޭޅި މަސައްކަތް ކުރަމުންދާ ޖިމް ބުނި ގޮތުގައި ބޮޑީބިލްޑިން އަކީ ވަކި އުމުރަކަށް އޮންނަ ކަމެއް ނޫނެވެ. އަދި އެއީ ޝައުގުވެރިކަން ހުރި ކޮންމެ މީހަކަށްވެސް ހިތްވަރާއި އެކު މަސައްކަތް ކޮށްފި ނަމަ ކުރެވޭނެ ކަމެއް ކަމަށްވެސް ޖިން ބުނެފައިވެއެވެ.\nއުމުރުން 20 އަހަރުގައި ބޮޑީބިލްޑިން ދުނިޔެއަށް ލޯ ހުޅުވުނު ޖިމް އަކީ މިހާރު ބޮޑީބިލްޑިންގް ގައި ހުރިހާ ކާމިޔާބީއެއް ހޯދައިފައިވާ ބޮޑީބިލްޑަރެކެވެ.\n50 އަހަރަށް ވުރެއް ގިނަ އަހަރު ބޮޑީބިލްޑިންގް ދާއިރާގައި މަސައްކަތް ކޮށްފައިވާ ޖިމް ބުނި ގޮތުގައި ބޮޑީބިލްޑް ކުރުމުގައި ސިއްހަތަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ސަމާލުކަން ދޭން ޖެހެއެވެ. އަދި ވަކި ލިމިޓެއްގައި ކާ އެއްޗެހި ކެއުމާއި ބެލެންސް ޑައިޓެއް ބޭނުން ކުރުމަކީ ވަރަށް ހާއްސަ ކަމެކެވެ.\nއުމުރުން 83 އަހަރުގެ ޖިމް އަކީ ދުނިޔޭގައި މިވަގުތު ހުރި އެންމެ ގިނަ ދުވަސްވީ ބޮޑީ ބިލްޑަރެވެ.


Eagles ge match ah thayyaruvaan Thimpu kolkata gai\nއީގަލްސްގެ މެޗަށް ތައްޔާރުވާން ތިމްޕޫ ކަލްކަތާގައި\nކަލްކަތާގެ ސޯލްޓް ލޭކްގައި ކުރިއަށް ގެންދާ ތިމްޕޫގެ ޓްރެއިނިންގެ ތެރެއިން\nއޭއެފްސީ ކަޕްގެ ޕްރިލިމިނަރީ ބުރުގައި، ރާއްޖޭގެ ކުލަބު އީގަލްސް އާ ދެކޮޅަށް ކުޅޭ މެޗަށް ތައްޔާރު ވުމުގެ ގޮތުން ބޫޓާންގެ ތިމްޕޫ ސިޓީން އިންޑިއާގެ ކަލްކަތާގައި ކޭންޕް ކޮށްފި އެވެ.\nއަންނަ ބުދަ ދުވަހު މާލޭގައި ކުޅޭ މެޗަށް ތައްޔާރު ވާން، ތިމްޕޫއަށް ޓްރޭނިން ފުރުސަތު ފަހި ކޮށްދިނީ ވެސްޓް ބެންގާލްގައި ހަރަކާތްތެރިވާ އިންޑިއަން ފުޓްބޯލް އެސޯސިއޭޝަނުންނެވެ. ކަލްކަތާގެ ސޯލްޓް ލޭކް ސްޓޭޑިއަމް ޓްރޭނިންއަށް ކޭމްޕް ކޮށްގެން ތިބި ޓީމު، މާދަމާ މާލެ އަންނާނެ އެވެ.\nއޭއެފްސީ ކަޕްގެ މަރުހަލާއެއްގައި ވާދަ ކުރަން އީގަލްސް ނުކުންނަނީ މުޅިން އަލަށެވެ. އެހެން ނަމަވެސް ތިމްޕޫ ސިޓީ ވަނީ މީގެ ކުރިން ވާދަ ކޮށްފަ އެވެ. އޭއެފްސީ ކަޕްގެ ޕްރިލިމިނަރީ ބުރުގައި ތިމްޕޫއިން ވަނީ ރާއްޖޭގެ ކުލަބު ވެލެންސިއާ އާ ދެކޮޅަށް ކުޅެފަ އެވެ. ބޫޓާންގައި ގަދަ ފިނީގައި ކުޅުނު މެޗު އެއްވަރުވީ ލަނޑެެއް ނުޖެހި އެވެ. މާލޭގައި ކުޅުނު ދެވަނަ ލެގް މެޗު ވެލެންސިއާ ކާމިޔާބު ކުރީ 3-0 ންނެވެ.\nމިފަހަރު ޕްރިލިމިނަރީ ބުރުގައި ދެ ލެގްގެ މެޗެއް ނޯންނާނެ އެވެ. ކުޅޭނީ އެއް މެޗެވެ. އެ މެޗުން މޮޅުވާ ޓީމެއް، ޕްރިލިމިނަރީ މަރުހަލާގެ ދެ ވަނަ ބުރުގައި ވާދަ ކުރާނީ، ބަންގުލަދޭޝްގެ ޑާކާ އަބަހާނީ އާ ދެކޮޅަށެވެ. ޕްރިލިމިނަރީ މަރުހަލާގެ ފުރަތަމަ ބުރުގައި ދެން ބައްދަލު ކުރާ ދެ ޓީމަކީ، ނޭޕާލްގެ އާމީ ކުލަބާއި އަވަށްޓެރި ލަންކާގެ ޕޮލިސް ކުލަބެވެ. އެ ދެ ޓީމު ބައްދަލު ކުރާ މެޗުން މޮޅުވާ ދެ ޓީމެއް ވާދަ ކުރާނީ، ބެންގަލޫރު އެފްސީ އާއެވެ. ޕްރިލިމިނަރި މަރުހަލާގެ ދެ ވަނަ ބުރު ކުޅޭނީ މި މަހު 14 ގަ އެވެ.\nޕްލޭއޮފް ބުރަށް ދަތުރު ކުރާނީ، ޕްރިލިމިނަރީ މަރުހަލާގެ ދެ ވަނަ ބުރުގެ މެޗުތަކުން މޮޅުވާ ދެ ޓީމެވެ. ޕްލޭއޮފް މެޗުން މޮޅުވާ ޓީމު ގުރޫޕް ސްޓޭޖަށް ކޮލިފައި ވާނެ އެވެ. ރާއްޖޭގެ ކުޅޭ ދެކުނު އޭޝިއާގެ ގުރޫޕް ސްޓޭޖުން މިހާރުވެސް ޖާގަ ކަށަވަރު ކޮށްފައި ވަނީ، ރާއްޖޭގެ ޗެމްޕިއަން މާޒިޔާ، އިންޑިއާގެ އައި ލީގް މިދިޔަ އަހަރު ކާމިޔާބު ކުރި، މިހާރު އިންޑިއާގެ ސުޕަ ލީގްގައި ވާދަ ކުރި އޭޓީކޭ މޯހަންބަގާން، އަދި ބަންގުލަދޭޝްގެ ލީގް ޗެމްޕިއަން ބޮށުންދަރާ ކިންގްސް އެވެ.\nމިދިޔަ އަހަރު ދިވެހި ޕްރިމިއާ ލީގް ރަނަރަފްގެ ހައިސިއްޔަތުން އޭއެފްސީ ކަޕްގައި ރާއްޖެއަށް ލިބޭ ދެވަނަ ޖާގަ އީގަލްސް އަށް ދިނީ، ކޮވިޑް-19 އާ ގުޅިގެން މިދިޔަ އަހަރު އެފްއޭ ކަޕް ބާއްވާފައި ނުވުމުންނެވެ. އާންމު އުސޫލުން އޭއެފްސީ ކަޕްގެ ދެ ވަނަ ޖާގަ ނުވަތަ ކޮލިފައިން ޖާގަ ދެނީ އެފްއޭ ކަޕްގެ ޗެމްޕިއަން ޓީމަށެވެ. އޭއެފްސީ ކަޕްގެ ފޯމެޓަށް 2017 ގެނެސްފައިވާ ބަދަލާ އެކު، ދެކުނު އޭޝިއާ ޒޯންގެ ރޭންކިންގައި އެންމެ އިސް ތިން ގައުމުގެ ދެ ވަނަ ޓީމަށް ޖާގަ ލިބޭނީ ކޮލިފައިން ބުރުންނެވެ.\nމިދިޔަ އަހަރު ކޮލިފިކޭޝަން ބުރުގައި ވާދަ ކޮށް، މާޒިޔާ ވަނީ އޭއެފްސީ ކަޕްގެ ގުރޫޕް ސްޓޭޖުން ޖާގަ ހޯދާފަ އެވެ. ކޮލިފިކޭޝަންގެ ޕްލޭއޮފް ބުރު މާޒިޔާއިން ކާމިޔާބު ކުރީ އިންޑިއާގެ ގަދަ ބާރު ބެންގަލޫރު އެފްސީ ބަލި ކުރުމަށް ފަހު އެވެ.\nއެހެންނަމަވެސް ގުރޫޕް ސްޓޭޖު ވަކި ހިސާބަކަށް ކުޅުނު ފަހުން ގައުމުތަކުގައި ކޮވިޑް ފެތުރެން ފެށުމުން އޭއެފްސީން މުބާރާތް މެދުކަނޑާލި އެވެ. މުބާރާތް އަލުން ފަށަން ނިންމީ ގުރޫޕް ސްޓޭޖުގެ ބާކީ މެޗުތައް އެ ޒޯނެއްގެ ކޮންމެވެސް އެއް ގައުމެއްގައި ކުރިއަށްގެންދާ ގޮތަށެވެ.\nމިފަހަރު އޭއެފްސީ ކަޕް ގުރޫޕް ސްޓޭޖު މެޗުތައް ބާއްވަން ރާއްޖެ ބިޑް ކާމިޔާބު ކުރީ އިންޑިއާ އާ ވާދަ ކޮށްގެންނެވެ.


Big Boss Show Gai Salman Khan Ruee Keehve? - Vaguthu\nކަލަރސް ޓީވީއިން ދައްކާ ރިއަލިޓީ ޝޯއެއް ކަމުގައިވާ ބިގްބޮސްގެ 14 ވަނަ ސީޒަނުގެ ކުރިއަށް އޮތް ހަފްތާގެ ޕްރޮމޯގައި މި ޝޯ ހުށަހަޅައިދޭ ފަރާތް ކަމުގައިވާ ބޮލީވުޑުގެ ސްޕަރ ސްޓަރ ސަލްމާން ޚާން ރޯ މަންޒަރު ދައްކައެވެ.\nމި ޝޯގެ ކުރިއަށް އޮތް ހަފުތާގައި ޝޯ ދޫކޮށްދާ ފަރާތުގެ ނަން އިޢުލާން ކުރިއިރު ސަލްމާން ޚާނަށް ރޮވުނީ ކޮން ފަންނާނަކު ޝޯ ދޫކޮށްފަ ދާތީ ކަމެއް އެނގޭނީ އަންނަ ހަފުތާގެ އެޕިސޯޑު ދެއްކުމުންނެވެ.\nސަލްމާން ޚާން ބިގްބޮސްގެ އެތައް ގިނަ ސީޒަންތަކެއް ހުށަހަޅައިދިން އިރު ވެސް ޝޯއިން ފަންނާނަކު ވަކިވެގެންދާަތީ މިހާތަނަށް ރޮއެފައެެއް ނުވެއެވެ.\nމި އަންނަ ހަފުތާ ވަކިވެގެންދާަ ފަންނާނެއްގެ ނަން ސަލްމާން އިޢުލާން ކުރުމުން ސަލްމާންގެ އިތުރުން ޝޯގެ އެހެން ބައިވެރިވެން ރޯ މަންޒަރު ޕްރޮމޯއިން ދައްކައެވެ.\nމިފަހަރު އެލިމިނޭޝަންއަށް ނޮމިނޭޓްވެފައިވަނީ ޝޯގެ އެންމެ ވަރުގަދަ ހަތަރު ބައިވެރިންނެވެ. އެއީ ރުބީނާ ޑިލައިކް، އަބީނަވް ޝުކުލާ، ޖޭޝްމިން ބާޝިން އަދި އަލީ ގޮނީއެވެ.\nމި ނޮމިނޭޝަންގެ ތެރެއިން ރުބީނާއާއި އަލީ ސޭފްކަން ޕްރޮމޯއިން ދައްކައެވެ. އަދި ޖޭޝްމިންއާއި އަބީނަވް އެންމެ ފުލުގައިވާކަން ވެސް ދައްކައެވެ. އެހެންކަމުން ސަލްމާން ރޮއެފައި މިވަނީ ޖޭޝްމިން ނުވަތަ އަބީނަވްގެ ވަކިވެ ދިޔުމުގެ ހިތާމައިގައެވެ.\nއެންމެންގެ ލޮލުން ވެސް ކަރުނަ އައިސްފައިވާ ކަމަށާއި ކޮންމެވެސް އެއް ޖޯޑެއްގެ ތެރެއިން އެކަކު ވަކިވެގެންދާނެ ކަމަށާއި އެ ވަކިވެގެންދާ ބައިވެރިއެއް ބެލުމަށް އެޕިސޯޑު ބެލުމަށް ބުނެ ޗެނަލްއިން ވަނީ އިންސްޓަގުރާމު ޕޭޖުގައި ވީޑިއޯއެއް ހިއްސާ ކޮށްފައެވެ.\nމި އަންހެން ތަރިން ސަލްމާންއާއެކު ފިލްމް ކުޅެން ބޭނުމެއް ނުވޭ!\nފިލުމެއްގެ ރޯލެއް ގެއްލިގެން3ދުވަސްވަންދެން ކެޓްރީނާ ރުއި!\nޖެނުއަރީ 11, 2021 02:04\nސައްލޫބާއީ އަކީ އެކްޓަރެއް. އެކްޓުކުރަން މޮޅުވާނެ. ހެހެ\nތީހަމަ ޓީ.އާރު.ޕީ ސްޓަންޓު\nޖެނުއަރީ 11, 2021 06:34\nކުރިޔަށް އޮތް ހަފްތާ އެ އް ނޫން މިހަފްތާގަ ސަންޑޭ ނަ އިޓްގަ ނޫންތަ ޖަސްމީން ނެރުނީ ގޭގަ އި ތިބި އެންމެނަކީ ވެސް އެކްޓަރުން އެހެންވެ ނޫންތަ އަލީ އެހާ ވައްތަރެއް އެޖެއްސީ\nޖެނުއަރީ 11, 2021 17:12\nޝޯވ އިން ވަކިވީ ޖޭޒްމީން..\nޖެނުއަރީ 12, 2021 00:13\nޕުއްޕު ލަވައިގަނެގެން ތޯއްޗެ


Dia Mirza ah malaamayikuraa meehunnah rahdhu dheefi\nދިއާ މިރުޒާ އަށް މަލާމާތްކުރާ މީހުންނަށް ރައްދު ދީފި\nދިއާ ބަލިވެ އިންކަން އިއުލާން ކުރީ ރާއްޖޭގައި ޗުއްޓީ ހޭދަކުރަމުން\nބަތަލާ ދިއާ މިރްޒާ މީގެ ދެ ދުވަހެއް ކުރިން ވަނީ ބަނޑުބޮޑުކަން އިއުލާންކޮށްފަ އެވެ. ފިރިމީހާ އާއި ދޮންދަރިފުޅާއެކު ރާއްޖޭގައި ހަނީމޫން ހޭދަ ކުރަމުން ދިޔަ ދިއާ ބަނޑުބޮޑުކަން އިއުލާންކުރީ ވެސް ރާއްޖޭގައި ހުރެގެންނެވެ.\nދިއާ ބަލިވެ އިންކަން އިއުލާން ކުރުމާއެކު ސޯޝަލް މީޑިއާގައި ގިނަ ބަޔަކު ވަނީ އޭނާއަށް މަލާމާތް ކޮށްފަ އެވެ. ސަބަބަކީ ދިއާގެ ދެވަނަ ކައިވެންޏަށް އަދި ވީ ދޮޅުމަހެއްހާ ދުވަސް ކަމަށް ވާތީ އެވެ.\nފާޑުކިޔާ މަލާމާތްކުރާ މީހުންނަށް ޖަވާބު ދެމުން ދިޔާ ބުނީ ބަލިވެ އިނުމަކީ ހިތްގައިމު ދަތުރެއް ކަމަށާއި މިފަދަ ދަތުރެއްގައި އެއްވެސް ލަދުގަންނަން ޖެހޭ ކަހަލަ ކަމެއް ނެތް ކަމަށެވެ.\nސޯޝަލް އެކްޓިވިސްޓެއްގެ ގޮތުގައި ވެސް މަސައްކަތްކުރާ ދިއާ ބުނީ އަންހެނަކަށް އެމީހަކު ބޭނުން ގޮތެއް ހިޔާރު ކުރުމުގެ ހައްގު އޮންނާނެ ކަމަށް ދެކޭ ކަމަށެވެ.\nދިއާ ކައިވެނިކުރީ ފެބްރުއަރީ މަހު ކަމަށް ވެފައި މިހާ އަވަހަށް ބަނޑުބޮޑުކަން އިއުލާން ކުރުމުން އޭނާއަށް ވަރަށް ގިނަ ބައެއްގެ މަލާމާތާއި ފުރައްސާރަތައް ކުރިމަތިވަމުން ދާއިރު ދިއާ ބުނަނީ ކައިވެނި ކުރީ ކޮންމެހެން އޭނާ އާއި ފިރިމީހާ ވައިބަވް އަށް ދަރިއަކު ލިބެން އުޅޭތީ ނޫން ކަމަށެވެ. އެމީހުން ކައިވެނިކުރީ އެކަކު އަނެކަކާއެކު މުޅި އުމުރު އުޅެން ބޭނުންވާތީ ކަމަށެވެ.\n"އަހަރެމެންނަށް ދަރިއަކު ލިބޭކަން އެނގުނީ ކައިވެނީގެ އިންތިޒާމުތައް ކުރަމުން ދަނިކޮށް. ވީމާ ކައިވެނިކުރީ ބަލިވެ އިންކަން އެނގިގެންނޭ ބުނާނެ ޖާގައެއް ނެތް،" މަލާމާތްކުރާ މީހުންނަށް ޖަވާބުދެމުން ދިއާ ބުންޏެވެ.\nދިއާ އިތުރަށް ބުނީ ބަނޑުބޮޑުކަން ކުރިން އިއުލާން ނުކުރީ ސިއްހީ ގޮތުން އެއްވެސް މައްސަލައެއް ނެތްކަމާއި ރައްކާތެރި ޕްރެގްނަންސީއެއް ކަން ޔަގީން ވަންދެން ކަމަށެވެ.\n"މިއީ އަހަރެންގެ ހަޔާތުގެ އެންމެ އުފާވެރި ދުވަސްތައް. މި ދުވަހަށް އަހަރެން އިންތިޒާރު ކުރާތާ އެތައް އަހަރެއް ވެއްޖެ. އެހެންވެ ސިއްހީ އުޒުރެއް ނެތްނަމަ މިކަން ސިއްރެއް ނުކުރީމުސް،" ދިއާ ބުންޏެވެ.\nދިއާ، 39، މިދިޔަ ފެބްރުއަރީމަހު ކައިވެނިކުރި ވައިބަވް އަކީ ވިޔަފާރިވެރިއެކެވެ. ވައިބަވްގެ ފުރަތަމަ ކައިވެންޏަށް އަންހެންދަރިއަކު ލިބިފައި ވެއެވެ. ނަމަވެސް ދިއާގެ ފުރަތަމަ ކައިވެނިން އޭނާއަށް ކުއްޖަކު ލިބިފައެއް ނުވެ އެވެ.