-2months ago0- ލުބާނާ ހުސެއިން\nމިއަދު އާރާ ހުޅުވާލީ 1995 ވަނަ އަހަރު ދުނިޔެއަށް އުފަންވި ކުދިންގެ މަޢުލޫމާތު ފައިލެވެ. އެ ފައިލުގައި ހުރި މަޢުލޫމާތުތައް ބަލަމުންދަނިކޮށް އޭނާގެ ލޮލުގައި އަޅައިގަތީ ނަން ބަދަލުކޮށްފައިވާ ކުއްޖެއްގެ ލިޔުމަކަށެވެ. އެލިޔުމުގައިވަނީ 2007 ވަނަ އަހަރު ޢާއިޝަތު ހިބާގެ ނަން ޢާއިޝަތު އާރާ އަށް ބަދަލުކޮށްފައިވާ ކަމެކެވެ. އާރާ ހައިރާންވިއެވެ. "ހިބާ… 2007… އަހަންނަށް ވާނީ 12 އަހަރު. ހިބާ… މީ އަހަރެން އަޑުވެސް އެހި ނަމެއްނޫން. އަހަންނަށް ކިޔަނީ ހިބާ؟ ކީއްވެބާ ނަން ބަދަލު ކުރީ މަންމަމެން؟" އާރާ މިފަދަ ހިޔާލުތަކަކަށް ގެއްލިފައި ހުއްޓެވެ.\nރަށު އޮފީހުގެ ދުވަސްވީ މުވައްޒަފެއް ކަމުގައިވާ ޢަލީ އަޙްމަދު، އާންމު ނަމުންނަމަ އަލިބެ، ފައިލުތަކެއް ހިފައިގެން އާރާގެ މޭޒުކައިރިއަށް އައިސް ހުއްޓުނެވެ. އާރާ އަށް އެކަމެއް ރޭކައެއްނުލައެވެ. އޭނާ ހުރީ ފިކުރުގެ ތެރެއަށް ގެއްލިފައެވެ. "އަލިބެ އައިސް ހުރިކަންވެސް ނޭނގޭދޯ މަންޖޭ؟" އަލިބެގެ އަޑު ޖެހުމާއެކު އާރާ ސިހުނެވެ. "އަޅުގަނޑަށް ކަމަކަށް ގެއްލިފަ ހުރެވުނީ. ކީއްތޯވީ؟" އާރާ ނުވާކަމަކަށް ހަދަމުން ޖަވާބުދިނެވެ. "މި ފައިލުތައްވެސް އެބަޖެހޭ ޓައިޕުކޮށްލަން" އަލިބެ ފައިލްތައް އާރާގެ މޭޒުމަތީގައި ބެހެެއްޓިއެވެ. އާރާ ބޯޖަހާލިއެވެ.\n"އަލިބެ ވަރަށް ދުވަސްވެއްޖެދޯ މި އޮފީހުގަ މަސައްކަތް ކުރައްވާތާ؟" އަލިބެ ދާން ހިނގައިގަތް ތަނުން އާރާ ސުވާލުކުރިއެވެ. އަލިބެ ހުއްޓި ބަލާލާފަ ހީލިއެވެ. "އަޅުގަނޑުގެ ނަން ބަދަލުކުރަން އަޅުގަނޑުގެ މައިންބަފައިން އައި ހަނދާން އެބަހުރިތޯ؟" އާރާ އޭނާގެ ހިތުގައިވާ ސުވާލު ކޮށްލިއެވެ. "ނނނ… އާރާގެ ނަން ބަދަލުކުރަން ފޯމު ހުށައެޅިކަން ހަނދާން އެބަހުރި. ސަބަބެއް ނޭނގޭ އަލިބެއަކަށް." ދުރު ހަނދާނެއް އާކޮށްލާހެން އަލިބެ ބުނެލިއެވެ. އަލިބެ ދިން ޖަވާބުން އާރާއަށް ވެސް އިތުރު ސުވާލެއް ކުރާކަށް ނުކެރުނެވެ. އެއީ އާރާ ބޭނުންވީ ސަބަބު ހޯދާށެވެ.\nއެދުވަހު އާރާ ގެއަށް ދިޔަ މަގުމަތީގައި މަންމައާއި ސުވާލުކުރަން ގަސްތުކުރިއެވެ. އޭނާ ގެއަށް އައިއިރު ހުސްނާ އާއި ވަހީދު ތިބީ ސޯފާގައި ޓީވީ ބަލާށެވެ. "މަންމާ ހިބާ އެއީ ކާކު؟" އާރާ ފުރަތަމަވެސް ކޮށްލީ ސުވާލެވެ. ހުސްނާއާއި ވަހީދަށް ލިބުނީ ކުއްލި ސިހުމެކެވެ. "ހިބާ އަކީ އަހަރެންގެ ނަން ދޯ؟ ކީއްވެ ބަދަލު ކުރީ؟ ކޮންއިރަކު ބަދަލު ކުރީ؟ ކީއްވެ އަހަރެން އެނަންމަތިން ހަނދާން ނުވަނީ؟" އެ ދެމީހުނަށް އެއްޗެއް ނުބުނެވިގެން އުޅެނިކޮށް އާރާ ސުވާލު ފަތި އަމުނާލިއެވެ. "ދަރިފުޅާ ހަމަޖެހޭ. ބައްޕަ ހުރިހާ ވާހަކައެއް ކިޔާ ދޭނަން." ވަހީދު ސޯފާއިން ތެދުވެ އާރާ އާއި ދިމާލަށް ހިނގައިގަންނަމުން ބުނެލިއެވެ.\n"ދަރިފުޅުގެ އުމުރުން 12 އަހަރުގައި އެއްދުވަހަކު އަހަރެމެން ތިންމީހުން ދަތުރުދިޔައިން މިދިމާތުނޑިމައްޗައް. ރީތި ދުވަހެއްވީމަ ބައްޕަގެ އެދުމަކަށް މަންމަވެސް ދާން އެއްބަސްވީ. ކައިގެން މޫދަށްއެރިލަން ދިޔައީވެސް ތިންމީހުން އެކުގައި. މޫދުގަ ގިނައިރުވެގެން ބައްޕަމެން މޫދުން އަރަން ބުނުމުން ދަރިފުޅު ބޭނުންވީ އިރުކޮޅަކު މޫދުގަ އޮންނަން. ދަރިފުޅު މޫދުގަ ބަހައްޓާފަ ގޮނޑުދޮށަށް އެރުން އެއީ ބައްޕަމެނަށް ކުރެވުނު ވަރަށްބޮޑު ކުށެއް. ދަރިފުޅު މަޖާކޮށް އަތްތަޅާ ހަދަމުން ދިޔަ މަންޒަރު ބަލަން ބައްޕަމެނަށް ހުރެވުނީ ނޭނގި. ޙަޤީޤަތުގައި ދަރިފުޅު ގެނބޭތީ ސަލާމަތްވާން ކުރި މަސައްކަތް ބައްޕަމެނަށް ނޭނގުނު. ދަރިފުޅުގެ ހަރަކާތް ހުއްޓުމުން މަންމަ އަށް ޝައްކުވެގެން ބުނީމަ ބައްޕަ ދަރިފުޅު ކޮބާތޯ ބަލަން އެރުނީ. އޭރު ދަރިފުޅު އޮތީ ހޭނެތިފަ. ބައްޕަ ހީކުރީ ބައްޕަގެ ހަމައެކަނި ދަރިފުޅު ގެއްލުނީ ކަމަށް. ނަމަވެސް ދަރިފުޅު ސަލާމަތް ކުރެވުނު. އެކަމަކު ދަރިފުޅު ހޭއެރިއިރު އެއްވެސް އެއްޗެއް ހަނދާނެއްނެތް. ބައްޕަމެން އާ ފެށުމަކުން ދިރިއުޅުން ފަށަންވެގެން ދަރިފުޅުގެ ނަން ބަދަލުކުރީ." ވާހަކަ ކިޔައި ނިމުނު އިރު ވަހީދު ހުރީ ފެންކަޅިވެފައެވެ. ހުސްނާ ރޮނީއެވެ. އާރާވެސް ހިސާބަކަށް އެވާހަކަ އެހުނީތީ ދެރަވިއެވެ.\nރޭގަނޑުގެ ކެއުމަށް ފަހު އާރާ ކޮޓަރިއަށް ވަނެވެ. މިއަދު ހިނގާދިޔަ ކަންތަކާއި ދޭތެރޭ ވިސްނަން ބޭނުން ނުވެގެން އޭނާ އެނދަށްއަރާ ނިދަން މަސައްކަތް ކުރިއެވެ. ދާދި އަވަހަށް އޭނާ ހުވަފެނީ މަންޒިލަށް ދަތުރުކުރިއެވެ. ސާދަވިލޭރޭގެ ހަނދުގެ އަލިން ދިއްލިފައިވާ ރަންކުލައިގެ ދޮންވެލިގަނޑުގައި އާރާ ހުރީ ހުސްފަޔާއެވެ. މަޑުވައިރޯޅިން އޭނާގެ ދިގު އިސްތަށިގަނޑު ވިހުރިލަ ވިހުރިލާ ހުއްޓެވެ. އާރާ އޭނާގެ ވަށައިގެންވާ މަންޒިލަށް ނަޒަރު ހިންގާލިއެވެ. އެއީ އޭނާ ކުރިން އައިސްފައިވާ ތަނެއްކަމުގެ އިހުސާސް ވިއެވެ. ތަންކޮޅެއް ދުރުން ކުއްޖެއްގެ ހުނުމުގެ އަޑުއިވުނެވެ. އާރާ އަށް ބޭއިޚުތިޔާރުގައި އެދިމާލަށް ދެވުނެވެ.\nކުޑަ އަންހެން ކުއްޖަކާއި ފިރިހެން ކުއްޖެއް ކުޅެންތިބި މަންޒަރު އާރާއަށް ފެނުނެވެ. ދެކުދިން މަޖަލުގައި ދުވެހަދަނީއެވެ. އާރާ އަށް އެމަންޒަރު ފެނިފައި ހިނތުންވެލެވުނެވެ. ކުއްލިއަކަށް އެ އުފާވެރި މަންޒަރު ބަދަލުވިއެވެ. ކުޅެންތިބި ކުދިންގެ ތެރެއިން އަންހެން ކުއްޖާ ހުރިތަނަށް ހޭނެތިގެން ވެއްޓުނެވެ. ފިރިހެން ކުއްޖާ މަސައްކަތް ކުރަމުން ދިޔައީ އެ ކުއްޖާ ހޭއެރުވޭތޯއެވެ. ފިރިހެން ކުއްޖާ ރޮމުން ނަމަކުން ގޮވައެވެ. އާރާ އެކުދިންނަށް އެހީ ވުމުގެ ނިޔަތުގައި އެދިމާލަށް ދުއްވައިގަތެވެ. "އާރާ!!….އާރާ!!...." ވަކިހިސާބަކަށް ދެވުނުތަނާ އޭނާއަށް އެ ފިރިހެން ކުއްޖާ ކިޔަމުންދިޔަނަން ސާފުވިއެވެ. އޭނާ ހުއްޓުން އެރިއެވެ. ހައިރާންވެ ހުރެ އެ ފިރިހެން ކުއްޖާ ރޮމުންދިޔަ މަންޒަރު ބަލަން ހުރެވުނެވެ. ކެއްމަދުވެފައިވާ އެ ފިރިހެންކުއްޖާގެ އާދޭހުގެ އަޑުން އާރާގެ ލޮލުންވެސް ކަރުނަ ފާއްދާލިއެވެ.\nއާރާ ބަލަން ހުއްޓައި ފިރިހެން ކުއްޖާގެ އަތްމަތީގައި އޮތް އަންހެން ކުއްޖާ މައްޗައް އުފުލެން ފެށިއެވެ. ފިރިހެންކުއްޖާ ހިފަހައްޓަން ކުރިމަސައްކަތްވީ ބޭކާރެވެ. އޭރުވެސް އެކުއްޖާ ރޮމުން އާރާއަށް ގޮވަމުންދިޔައެވެ. މައްޗައް އުފުލިފައިވާ އަންހެން ކުއްޖާ އިސާހިތަކު ވައިގެ ތެރެއަށް ގެއްލުނެވެ. ފިރިހެންކުއްޖާ އޭނާގެ ފިޔަގަނޑު ހުޅުވާލާފައި އުދުއްސައި ގަންނަމުން ބަރު އަޑަކުން ހަޅޭއްލަވައިގަތެވެ. އާރާ ސިއްސައިގެންގޮސް ވެލިގަނޑު މައްޗައް ވެއްޓުނެވެ. އެއާއިއެކު އޭނާ އަށް ހުވަފެނީ މަންޒިލުންވެސް ނުކުމެވުނެވެ. އޭނާއަށް ހުރީ އަސްލަށްވެސް ރޮވިފައެވެ. ހޭލެވުމާއެކު ދެލޯބޮޑުވިއެވެ. ކޮޓަރީގައިވާ ނިދާބޮކި ހުރީ ނިވިފައި ކަމުން ކޮޓަރިތެރެއިން އެއްވެސް އެއްޗެއް ނުފެނެއެވެ.\nއާރާ އެނދުން ތެދުވެ ލޯ ފޮހެލަމުން އެނދުކައިރީގައިވާ މޭޒުމަތީ އޮތް ފޯނުނަގާ ކޮޓަރި ތެރެއަށް އަލި ކޮށްލިއެވެ. އަދި ގޮސް ފާރުގައިވާ ބޮކި ދިއްލުމަށްފަހު އެނބުރި އައިސް އެނދަށް އެރިއެވެ. އާރާ ފޯނުން ގަޑި ބަލައިލިއިރު މެންދަމު3ޖެހީއެވެ. ގައިމަތީ ރަޖާގަނޑު އަޅަމުން އޭނާ އޮށޯވެލިއެވެ. ރަނގަޅަށް އެދުނގައި ހަމަނުޖެހެވިގެން އުޅެނިކޮށް އަނެއްކާވެސް ކޮޓަރީގެ ބޮކި ނިވި ދިއްލުނެވެ. ދެތިން ފަހަރަކު ނިވި ދިއްލިލާފައި އެއްކޮށް ބޮކި ނިވުނެވެ. އާރާ ބިރުގަތްވަރުން ރޮވުނެވެ. އަޑުބެދުނެވެ. ހަމައެވަގުތު އޭނާގެ ދާދިކައިރީގައި މީހަކު އައިސް އިށީނެވެ. "އާރާ… މީ އިފްރާން އޭ" އިފްރާންގެ އަޑު ޖެހުމާއެކު އާރާ ތެދުވެ އެމީހާގެ ގައިގައި ބައްދާލިއެވެ.


Japan In Raajje Ah 8 Ambulance Hadhiyaa Kuranee ޖަޕާނުން ރާއްޖެއަށް 8 އެމްބިއުލާންސް ހަދިޔާ ކުރަނީ – Huvadhoo News Japan In Raajje Ah 8 Ambulance Hadhiyaa Kuranee Huvadhoo News\nޖަޕާނުން ރާއްޖެއަށް 8 އެމްބިއުލާންސް ހަދިޔާ ކުރަނީ\nޖަޕާނުން ރާއްޖެއަށް 8 އެމްބިއުލާންސް ހަދިޔާކުރުމުގެ އެއްބަސްވުމެއްގައި ސޮއެ ކުރުމުގެ ރަސްމިއްޔާތުގެ ތެރެއިން\nޖަޕާނުން ރާއްޖެއަށް 8 އެމްބިއުލާންސް ހަދިޔާކުރުމުގެ އެއްބަސްވުމެއްގައި ސޮއިކޮށްފިއެވެ. މި އެމްބިއުލާނަސްތަކަކީ ޖަޕާން ސަރުކާރުން ގްރާނޓް އެސިސްޓަންޓް ފޯރ ގްރާސްރޫޓް ހިއުމަން ސެކއިުރިޓީ ޕްރޮޖެކްޓްގެ ދަށުން 2453،800 (ދެމިލިޔަން ހަތަރުސަތޭކަ ފަންސާސްތިން ހާސް އަށްސަތޭކަ )ރުފިޔާގެ އެމްބިއުލާންސްތަކެކެވެ.\nހެލްތް މިނިސްޓްރީގައި ބޭއްވި ރަސްމިއްޔާތުގައި ރާއްޖޭގެ ފަރާތުން އެއްބަސްވުމުގައި ސޮއިކުރެއްވީ ހެލްތު މިނިސްޓްރީގެ ސްޓޭޓް މިނިސްޓަރު ޑރ. ޝާހު ޢަބްދުﷲ މާހިރެވެ. އަދި ޖަޕާނު ސަރުކާރުގެ ފަރާތުން ސޮއިކުރެއްވީ އެޤައުމުން ރާއްޖެއަށް ކަނޑައަޅާފައި ހުންނަވާ ސަފީރު ޓަކެއުޗީ މިދޮރިއެވެެ.\nއެ ރަސްމިއްޔާތުގައި ވާހަކަފުޅު ދައްކަވަމުން ސްޓޭޓް މިނިސްޓަރު ޑރ. ޝާހު ވިދާޅުވީ އެމަޖެންސީ ފަރުވާގެ ނިޒާމު ހަރުދަނާ ކުރުމަކީ މިވަގުތު އެ މިނިސްޓްރީން ކުރަމުން އަންނަ އެންމެ މުހިއްމު އެއް މަސައްކަތް ކަމަށެވެ. ޝާހު ވިދާޅުވީ މިއީ ވަރަށް އެކަށޭނަ ދަނޑިވަޅެއްގައި ލިބުނު ހަދިޔާއެއް ކަމަށާއި، ކޯވިޑުގެ ހާލަތުން ދަސްވި އެއް ކަމަކީ އަވަސް ފަރުވާ ދިނުމުގެ ނިޒާމުގައި ހުރި ބާގަނޑުތައް ކަމަށް ވެސް އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ.\nމި ރަސްމިއްޔާތުގައި ޖާޕާނުގެ ސަފީރު ވަނީ ރާއްޖޭގެ ސިއްހީ ނިޒާމް ހަރުދަނާ ކުރުމަށް އެހީވުމަކީ އަބަދުވެސް ކުރައްވާނެކަމެއްކަން ފާހަގަކޮށް އުފާކުރައްވާކަމަށް ވިދަޅުވެފައެވެ.\nކޯވިޑް އާ ދެކޮޅަށް ކުރަމުންގެންދާ މަސައްކަތްތަކަށް އެހީތެރިވެދިނުމުގެ ގޮތުންނާއި ސިއްޙީ ދާއިރާގެ އެމަރޖެންސީ ޚިދުމަތް އިތުރަށް ހަރުދަނާ ކުރުމުގެ ގޮތުން މިއަދު ސޮއިކުރި އެއްބަސްވުމުގައި ލިބުމަށް ހަމަޖެހިފައިވާ ރީކޮންޑިޝަންޑް 8 އެމްބިއުލާންސްއަކީ 8 ސެޓުގެ 12 މެޑިކަލް އިކުއިޕްމަންޓްތަކަކާއެކު ހަދިޔާ ކުރާ އެމްބިއުލާންސްތަކެކެވެ.\nމެޑިކަލް އިކުއިޕްމަންޓްތަކުގެ ތެރޭގައި އެޑްވާންސް ލައިފް ސަޕޯޓް އިކުއިޕްމަންޓް ބޭގްސްއާއި އޮކްސިޖަން ސިލިންޑާ، ބޭގް ވޯލްވް މާސްކް އަދި ސްޕައިނަލް ބޯޑު ހިމެނެއެވެ. އަދި މި އެމްބިއުލާނސްތަކަކީ ރާއްޖޭގެ6ރަށަކަށާއި މާލެ ސަރަހައްދުގެ އެމަރޖެންސީ ޚިދުމަތް ހަރުދަނާކުރުމަށް ހަދިޔާކުރެވޭ އެމްބިއުލާނސްތަކެކެވެ.


Verirah Jakarta ge gaburusthaanu furenee: Indonesia - vNews.mv\nވެރިރަށް ޖަކާޓާގެ ގަބުރުސްތާނު ފުރެނީ: އިންޑޮނޭޝިޔާ\nސައިފް އަޒްހަރު 06 September 2020, 22:41\nކޮވިޑް-19 ބަލީގައި މަރުވާ މީހުންގެ އަދަދުތައް އެއްދުވަހުން އަނެއްދުވަހަށް އިތުރުވެ، އިންޑޮނޭޝިޔާގެ ވެރިރަށް ޖަކާޓާގެ މައި ގަބުރުސްތާނު ފުރެމުންދާ ކަމަށް، އެ ގަބުރުސްތާނު ބަލަހައްޓާ ފަރާތުން ބުނެފިއެވެ.\nއިރުމަތީ ޖަކާޓާގައި ހުންނަ ޕޮންޑޮކް ރަންގޮން ގަބުރުސްތާނަކީ، ކޮވިޑްބަލީގައި މަރުވާ މީހުން ވަޅުލާން ޚާއްސަ ކޮށްފައިވާ ގަބުރުސްތާނެވެ. އެތަން ކޮވިޑްބަލީގައި މަރުވާ މީހުން ވަޅުލާން އިންޑޮނޭޝިޔާ ސަރުކާރުން ކަނޑައެޅީ މާޗްމަހުގެ ތެރޭގައެވެ.\nގަބުރުސްތާނުގެ މެނޭޖަރ ނާދީ ބުނީ، ގަބުރުސްތާނުގައި މިހާރު ހުރީ 1،000 މީހުން ވަޅުލެވޭނެ ޖާގަ ކަމަށެވެ. މީހުން މަރުވަމުންދާ ރޭޓަށް ބަލާއިރު އަންނަމަހު ގަބުރުސްތާނު ފުރޭނެ ކަމަށްވެސް އޭނާ ބުންޏެވެ.\nނިމިގެންދިޔަ އޮގަސްޓްމަހުގެ ތެރޭގައި، ދުވާލެއްގެ މައްޗަށް އެވަރެޖްގޮތެއްގައި ގަބުރުސްތާނުގައި 27 މީހުން ވަޅުލާފައިވާ ކަމަށް، އެތާނގެ މެނޭޖަރު ބުނެފައި ވެއެވެ. ވަޅުލާ މީހުންގެ ތެރެއިން ގިނައީ ކޮވިޑް ބަލީގައި މަރުވާ މީހުން ކަމަށްވެސް ބުންޏެވެ.\nކޮވިޑް ބަލީގައި މަރުވާމީހުން ވަޅުލާން ޕޮންޑޮކް ރަންގޮން ގަބުރުސްތާނު ޚާއްސަ ކުރިފަހުން މިހާތަނަށް އެތަނުގައި 2،600 މީހުންގެ ހަށިގަނޑު ވަޅުލާފައިވެއެވެ.\nމުޅި އިންޑޮނޭޝިޔާއަށް ބަލާއިރު، އެގައުމުން މިހާތަނަށް 194،109 މީހުންނަށް ކޮވިޑްބަލި ޖެހިފައިވާއިރު، މިއަދު އެކަނިވެސް 3،444 މީހުން އަލަށް ޕޮޒިޓިވްވެފައި ވެއެވެ. އެ މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި އިތުރު 85 މީހުން މަރުވެ، މި ބަލީގައި އިންޑޮނޭޝިޔާއިން މިހާތަނަށް މަރުވި މީހުންގެ ޖުމްލަ އަދަދުވަނީ 8،025 އަށް އަރާފައެވެ.


BREAKING: Turkey Ge Hospital Ehgai Roave Andhanee - Vaguthu\nތުރުކީގެ ހޮސްޕިޓަލެއްގައި ރޯވެ އަނދަނީ\nތުރުކީގެ އިސްތަމްބޫލު ސިޓިގައި ހުންނަ ބޮޑު ހޮސްޕިޓަލެއްގައި އަލިފާން ރޯވެ އަނދަމުން އެބަދެއެވެ.\nއަލިފާން ރޯވެ އަނދަމުންދަނީ، އިސްތަމްބޫލުގެ ޓަކްސިމް ފަސްޓް އެއިޑް ހޮސްޕިޓަލުގައެވެ. ރިޕޯޓްތައް ބުނާގޮތުގައި އެ ހޮސްޕިޓަލުގެ ގިނަ ފަންގިފިލާތަކުގައި ރޯވެ އަނދަމުންދާއިރު، އަލިފާންގަނޑު ދަނީ އިތުރަށް ފެތުރެމުންނެވެ.\nމި މަންޒަރު ފެންނަ ވީޑިއޯތައް މިހާރު މީޑިއާގައި ދައުރުވަމުންދާއިރު، އެ ވީޑިއޯތަކުން ފެންނަނީ ހޮސްޕިޓަލުގައި ރޯވުމުގެ ސަބަބުން ވަނީ ބޮޑު ސަރަޙައްދަކަށް ދުން ފެތުރިފައިވާ މަންޒަރެވެ. އަދި އަލިފާންގަނޑު އިތުރަށް ފެތުރި ދުން ބޯވަމުންދާ މަންޒަރުވެސް ބައެއް ވީޑިއޯތަކުން ފެނެއެވެ.\n"Taksim İlkyardım Hastanesi'nde" yangın söndürme yetersiz. pic.twitter.com/XF0Z7LDjj4\n— M'ert (@memerdo) April 5, 2018\nމި ހޮސްޕިޓަލުގައި އަލިފާން ރޯވި ވަގުތުގައި ބާރުގަދަ ގޮވުންތަކުގެ އަޑު އިވުނު ކަމަށް ޢާންމު ފަރާތްތަކުން ބުނެފައިވާއިރު، ތުރުކީގެ ކަމާއި ބެހޭ އިދާރާތަކުން މިހާރު ދަނީ އެ ސަރަޙައްދުގައި ޙަރަކާތްތެރިވަމުންނެވެ. އަދި ހޮސްޕިޓަލް ތެރޭގައި ތިބި މީހުންނާއި އެ ސަރަޙައްދުގައި ތިބި މީހުން ރައްކާތެރި ހިސާބުތަކަށް ބަދަލު ކުރުމުގެ މަސައްކަތް ދަނީ ކުރަމުންނެވެ.\nމި ހާދިސާ ހިނގި ވަގުތު ހޮސްޕިޓަލުގައި ތިބީ ކިހައި ޢަދަދެއްގެ މީހުނެއް ކަމެއް އަދި އެނގިފައެއް ނުވެއެވެ. އަދި ހޮސްޕިޓަލުގައި އަލިފާން ރޯވުމުގެ ސަބަބުން އެއްވެސް މީހަކަށް އަނިޔާއެއް ލިބުނު ކަމެއް އަދި ނޭނގެއެވެ.\nތުރުކީގައި ކޮވިޑް ހާލަތު ގޯސް، ފައްސިވާ މީހުންގެ އަދަދު %30 އިތުރުވެއްޖެ\nތުރުކީ ފައިސާގެ އަގު ވަރަށް ބޮޑަށް ވެއްޓިއްޖެ\nއޭޕްރީލް 5, 2018 20:11\nއަވަހަށް އަލިފާންގަނޑު ކޮންޓްރޯލުކުރެވޭތޯ ދުއާކުރަން.\nއޭޕްރީލް 5, 2018 20:12\nMay ALLAH save them Aameen\nއޭޕްރީލް 5, 2018 21:56\nއަލިފާނުގެ ނުރައްކަލުން އެބައިމީހުން ސަލާމަތް ކުރައްވާށި. އާމީން


galehiri: ހަވަރުތިނަދޫގެ ގޮއިވެރިކަމާއި، އިބްރާހީމް ދޮށިމޭނާ ކިލެގެފާނު\nދިވެހި ތާރީޚްގައި ހިނގާފައިވާ ޙާދިސާއެއް ކަމުގައިވާ 1887މ. ގައި މާލޭގެ ބޮޑުހުޅުޖެހުމުގެ އެންމެ އިސްމީހާ އައްޑުއަތޮޅަށް އަރުވާލުމުން ފިލައިގެން ދިޔުމަށް ރޭވި ރޭވުމުގައި އެހީތެރިވުމަށް އެއްބަސްވީ އައްޑޫ މުޙައްމަދުދީދީއެއް ކަމާއި، އެކަމަކާއި ގުޅިގެން ހަވަރުތިނަދޫ ގޮއިވެރިކަމެއްގެ ވާހަކަ ބަޔަކު ލިޔެފައިވަނިކޮށް ތަންކޮޅެއްކުރިން ދުށީމެވެ. މިދެންނެވި މުޙައްމަދުދީދީ އެއީ އައްޑޫ މީހެއްތޯއެވެ. ނުވަތަ ހުވަދޫ މީހެއްތޯއެވެ. ފިލައިގެން ދިޔުމަށް ރޭވި ރޭވުމުގައި އެބުނާ ބޮޑުހުޅުގެ އިސްމީހާ ފިލައިގެން ދިޔަތޯއެވެ. އެއީ ޙަޤީޤަތުގައިވެސް ކުރަންއުޅުނު ކަމެއްތޯއެވެ. އެމީހަކު ފިލައިގެން ދިޔުމަށް ރޭވި ރޭވުމުގައި އެހީތެރިވެ އުޅުނުކަމާއި އެކަމުގައި އުޅުނުކަމަށް ބަޔަކަށް ހީވެފައިވާ މީހެއްގެ ޢާއިލާއަކަށް ނިސްބަތްވާތީ ބަޔަކު ފަޚުރުވެރިވާ ފަދަ ޝަރަފުވެރި ގޮއިވެރިކަމެއް އެއްއިރެއްގާވެސް ހަވަރުތިނަދޫގައި އޮތްތޯއެވެ.\nމާލޭގެ ބޮޑުހުޅުޖެހުމުގެ އެންމެ އިސްމީހާ އައްޑުއަތޮޅަށް އަރުވާލުމުން ފިލައިގެން ދިޔުމަށް ރޭވި ރޭވުމުގައި އެހީތެރިވުމަށް އުޅުނަތީވެ ހަވަރުތިނަދޫގެ ގޮއިވެރިކަން މީހަކަށް ލިބުނުކަމަށް އެހެންބަޔަކު އެދެކެނީ، ހަމައެކަނި އެބަޔަކަށް ގޮއިވެރިކަން އެހާ ފަޚުރުވެރި ކަމަކަށް ވެގެންތޯއެވެ. ނުވަތަ އަތިރީގޭ މީހުންނާއި ގުޅިގެން ހަވަރުތިނަދޫގެ ގޮއިވެރިކަމެއް އެމީހަކަށް ލިބުނުތޯއެވެ. ހަވަރުތިނަދޫ އެޒަމާނުގެ "ގޮއިވެރިކަން" އެއީ ހަމަ އެހާވަރުގެ ކަމަކީތޯއެވެ.\nހަވަރުތިނަދޫގެ ގޮއިވެރިކަންކުރި އެއްވެސްފަރާތަކުން އެކަމާއި ފަޚުރުވެރިވެގެން އެއީ މާބޮޑުކަމެއް ކަމަށް ދެކިގެން އުޅުނުކަމަށް ޤަބޫލު ނުކުރެވެއެވެ. އެކަން އެނގޭނޭގޮތެއް ވެސް ނެތެވެ. އެހެންވީއިރު އެފަރާތްތަކާ މެދު މިނޫންގޮތަކަށް މާނަކުރާބަޔަކު އެކަން އެކުރަނީ ކީއްވެގެންތޯއެވެ. އައްޑޫ މީދޫ އައިސާބީގެ ދަރު ޙުސައިން ތަކުރުފާނުގެ ފުތް އަލްފަޤީޙު އިބްރާޙީމް ތަކުރުފާނު (އައިސާބީގެ ދަރު ދޮންބެއްޔާ) ގެޚިދުމަތުގެ އަގު ވަޒަންކުރައްވައި މިތަކުރުފާނުން ދުނިޔޭގައި ހުންނެވިހާ ދުވަހު އައްޑުއަތޮޅު ގަމު ގޮއި އޮތީ މި ތަކުރުފާނުންގެ މޭޒުމައްޗަށް ވަރުވާޔަކާއި ނުލައި ދެއްވާފައެވެ. އެކަމުގެ ހުރިހާ މަންފާއެއް އޮތީ، އެތަކުރުފާނަށެވެ. (އެ ގޮއި ދެއްވީ ޢިމާދުއްދީން ރަދުންގެ ޒަމާނުގައެވެ. ނަމަވެސް އެތަކުރުފާނު ވެސް އެކަމާއި ފަޚުރުވެރިވެލައްވައި ނޫޅުއްވައެވެ.) ނަމަވެސް ހަވަރުތިނަދޫގައި ހުންނެވި ގޮއިވެރިޔާއަކީ، އެރަށު މީހުން ލައްވައި މަސައްކަތް ކުރުވައިގެން އެމީހުންގެ އަތުން ނަގާ ޖިޒީ، ނަގައި ސަރުކާރަށް ފޮނުވުމަށް ނުވަތަ ގެންދަން ހަމަޖައްސާފައިވާ މުއައްޒަފެކެވެ.\nގޮޔާއި ގޮއިވެރިކަމަކީ ކޮބައިތޯއެވެ. މީހަކު ވަރުވާއަށް ލިޔެގެންއުޅޭ ގޮއިފާލައްބަޔަކީ ގޮޔެކެވެ. އެތާކަށް އެހެންބަޔަކު ގޮސް އެބަޔަކަށް ފައިދާވާގޮތަށް އެތާނގައި ކުރާ މަސައްކަތަކުން އެ ގޮޔެއް ލިޔުއްވައިގެން އުޅޭ ފަރާތަކަށް ދޭންޖެހޭ އެއްޗަކީ ގޮއިބަޔެވެ. މިފަދައިން ގަސްރުކަށް ނެގޭބަޔަކީ "ދެބައި" މިހެން ކިޔައި އުޅެއެވެ. މީހުން އުޅޭރަށްރަށާއި ފަޅުރަށްރަށުގައިވެސް އެޒަމާނުގައި ދަނޑުގޮވާން ކުރެއެވެ. އެޒަމާނާއި އެކަށީގެންވާ މިންވަރަށް އެތަންތާނގެ ބިމުގެފައިދާ ހޯދައެވެ. ޢީދު ގާތްވަމުން އަންނައިރު، އަންހެންވެރިން އެތަންތާނގެ ވަލަށްގޮސް ބޮޑެތި މުޅޯށިތައް ފުރަފުރައިގެން އުނބު، ދަރު ގެންނާނެއެވެ. ގޮއިފާލައްބަތަކަށް، ހިންނަތަކަށް ވަދެ ކާށި ހޮވައި، އޭގެ ތެރޭން ބޮޑެތި ކާށީން ތެޔޮ ވެސް ހާނައެވެ.\nގޮއި ނުވަތަ ގޮޔަކީ، މީހުން ދިރިއުޅޭ ރަށްރަށުގައި ހުންނަ ފުރަބަންޑާރަ ރުއްގަހަށް ކިޔާ ނަމަކެވެ. އެ ރުއްގަހަކީ ސަރުކާރުގެ ބިމުގައި ރައްޔިތުން އިންދާ އެއްޗެކެވެ. އެގޮތުން އެކިއެކި މީސްމީހުންގެ ރުއްދަނޑުތައް ވެސް ރަށްރަށުގައި އޮވެއެވެ. އެކަންކުރާ ގޮތަކީ، ރުއްތަކެއް ފަޅުވައިގެން ރަށުގައި ހުސްކޮށް ބިމެއްގައި އެ ރުއްތައް އިންދަނީއެވެ. ބައެއްމީހުން އަތޮޅުއޮފީހާއި ނުވަތަ އެރަށެއްގެ ރަށުއޮފީހާއި ވާހަކަ ދައްކައިގެން، އޮފީހުން ދައްކާ ހުސްބިމެއްގައި ވެސް ރުއްތައް އިންދައެވެ. އެގޮތައް އިންދާ ރުއްތައް ހެދި ފޯދުމުން އެކަން ރަށުއޮފީހަށް އެންގުމުން، އަތޮޅުއޮފީސް މެދުވެރިކޮށް ސަރުކާރުގައި ދަންނަވަނީއެވެ. އަހަރުންއަހަރަށް ސަރުކާރުގެ ވަފުދެއް ރަށްރަށް ވަޑައިގެން އެގޮތަށް އިންދާފައިހުންނަ ރުއްތަކުގައި "ތައް" ޖަހައެވެ. އެ ބޭކަލުންނަށް ކިޔަނީ، ބަނޑޭރި ބޭކަލުންނެވެ. ބައެއްފަހަރަށް މާލެއިން ވަޑައިގަންނަވަނީ އެންމެ ބޭފުޅެކެވެ. އެ ޓީމުގައި ބައިވެރިވާ އިތުރު ބޭކަލުން ހަމަޖައްސަވަނީ، އަތޮޅު އޮފީހުންނެވެ.\nތައްކައްޓަކީ: ވަށްކޮށް (އެއިންނަގޮތަށް) އެއްކޮޅު ތޫނުކޮށްފައިވާ، ދޮޅުއިންޗި ފަލަމިނުގެ ދަނގަޑު ހޮޅިބުރިއެކެވެ. ތައްޖަހާގޮތަކީ، އެ ހޮޅިބުރީގެ ތޫނުކޮށްފައިވާ ކޮޅު ރުކުގައި ނުވަތަ ގަހުގައި ޖައްސައި މަރުތޭލަކުންޖަހައި ވަކަރުގަނޑުގައި ޖެހެންދެން އަޑިއަށް ވައްދަނީ އެވެ. އެގޮތަށް ތައްޖަހަނީ، ފޯދިފައިހުންނަ ދިވެހި ރުއްތަކާއި، ލަކުޑިއަށް ކަމުގާ ވަރުގެ ނުވަތަ ވަށަމިނުގައި ރިއަނެއް ހުންނަވަރުގެ ގަސްގަހުގަ އެވެ. ތައްޖެހުމަށްފަހު، އެތަން އިންނާނީ، ވަށް ބޮޅެއްގެ ގޮތަށެވެ. މި ވަށްބޮޅުތަކުގެ ޢަދަދަދުގެ ތަފްޞީލަކީ:\n1 ތައް ޖަހަނީ، އިންދި މީހާގެ ރުއް ނުވަތަ ގަހުގައެވެ. އެގޮތުން ހަމަޖައްސަނީ އިންދިމީހާއަށް އެކެއް ބަންޑާރަޔަށް އެކެވެ.2ތައް ޖަހަނީ، ރައްޔިތައް ރައްޔިތުން އިންދާ ރުއްގަހުގަ އެވެ. އެބައި ވަރުވާއަށް ލިޔެދެއެވެ.3ތައް ޖަހަނީ، ބަންޑާރަޔަށް ނަގާ ބައިގައެވެ. ބަންޑާރައަށް ނަގަނީ، އެންމެ ގަދަރުއް ނުވަތަ ގަހެވެ.4ތައް ޖަހަނީ، އެންމެރުކެއް ގަހެއް އިންދިމީހާގެ ރުއްގަހުގައެވެ. އެއީ ބަންޑާރަޔަށް ބައެއް، އިންދި މީހާއަށް ބައެކެވެ.5ތައް ޖަހަނީ، ތައްކައްޓައްނަގާ ރުއްގަހުގައެވެ. (ކޮންމެ 25 ރުއްގަހަކުން އެއްރުއްގަސް ނަގަނީ ތައްކައްޓަށެވެ.)\nކަށްވަޅުރުކަކީ، މިބައިގައިހިމެނޭ ރުކެއް ނޫނެވެ. އެއީ މަރުވާމީހާ ޤަބްރުސްތާނުގައި ވަޅުލުމުގެ އަގެއްގެ ގޮތުން އެމީހެއްގެ ވާރުތަ އިރުތަފަރާތުން މިސްކިތަށް ދޭ ރުކެކެވެ. އެގޮތުން ދޭނެ ރުކެއް ނެތް މީހެއްނަމަ އެމީހާ ވަޅުލަނީ، ޤަބްރުސްތާނުން ބޭރުގައި، ދުރުހިސާބެއްގައެވެ. މިއީ ދާދިމިދާކަށްދުވަހާ ޖެހެންދެން އެކަންކަން ހިނގާފައިވާ ގޮތެވެ.\nފަޅު ރަށްރަށުގައި ހުންނަ ރުއްގަސް އަހަރަކު އެއްފަހަރު ގުނަ އެވެ. ގުނަނީ ފަންވަތް ބަނދެގެންނެވެ. އެއްރުއް ހުރި މީހާއަށް ސަރުކާރަށް އޭނާ ދައްކަންޖެހޭ ބައިގެ ބަދަލުގައި ފައިސާއަށް އަގުމަގުކުރެވޭ ކޮންމެއެއްޗެއް ވެސް ދެއްކިދާނެއެވެ. އެގޮތުން މަސް، ބޮލި، ރޯނު ފަދަ ތަކެތި ވެސް ދެއްކިދާނެއެވެ. ތައްކަށީގެ ރުއްގަހަކީވެސް ސަރުކާރު ނުވަތަ ބަންޑާރަ ރުއްގަހެވެ. އެބައިވެސް ވަރުވާއަށް ލިޔެދެއްވައެވެ. އަދި ކުރިން މިދެންނެވި ގޮތަށް އަގުމަގު ވެސް ކުރެވެއެވެ. ރައްޔިތަށް، ރައްޔިތުން އިންދާ ރުއްގަސް، ވަރުވާއަށް ލިޔެދެއްވަނީއެވެ. އެއީ ގޮއި ރުއް ނުވަތަ ގޮއިގަނޑު ނުވަތަ ގޮއިފާލައްބައެވެ. އަމިއްލަ މީސްމީހުންގެ އެފަދަ ތަންތަނަކީ، ހިންނައެވެ. ޢާއްމުގޮތެއްގައި ވަރުވާއަށް ލިޔެދެއްވަނީ، ރުއްގަނޑު ތަކެވެ. ސަރުކާރުގެ ގަސްގަހާގެހި ވިއްކަނީއެވެ. ނުވަތަ ބޭނުންވުމުން ކަނޑައިގެން ސަރުކާރަށް ގެންދަނީ އެވެ. (ފުނަ، ކާނި، ހިރުދު ފަދަ ގަސްތައް ހުންނަނީ ބައެއް ރަށްރަށުގައެވެ.) ސަރުކާރަށް ގެންދަނީ ވަކި ބޮޑުމިނެއްގެ ކާއްޓެވެ. ލޯވަޅެއް އަޅާފައިއޮންނަ ފިލައެއް (ސަރުކާރުން އެކަމަށް) ފޮނުވާފައިއޮވެއެވެ. އެ މިނުގެ އެއްފިލާ ސަރުކާރުގެ ކަމާބެހޭ އިދާރާގައި އޮންނާނެއެވެ. ސަރުކާރަށް ދައްކަންޖެހޭނީ އެ ފިލާގައި އިންނަ ލޯވަޅުން ނުވެއްޓޭ ވަރުގެ ކާއްޓެވެ.\nރަށްރަށުގެ ގޮއިފާލައްބަ ހިންނަ ފަދަ ތަންތަން ވަރުވާއަށް ލިޔާމީހުން، އާމްދަނީހޯދުމުގެ މަސައްކަތް އެތަންތަނުގައި ކުރެއެވެ. "ގޮއި" އެއީ ރުއްދަނޑުތައްކަމަށްވާތީ، އެތަންތަނުގައިހުންނަ ރުއްތައް ލިޔުމަށްފަހު، ކުރީޒަމާނުގައި އެތަންތަނުގައި ގެއެއްއަޅައިގެން ރާވެރިކަމުގެ މަސައްކަތާއި، ރުއްތައް ސާފުކުރުމާއި، ކުރެވެންހުރި މިންވަރަކަށް ދަނޑުވެރިކަމުގެ މަސައްކަތްވެސް ކުރުވައެވެ. މަހުންމަހަށް ކާށިއެޅުވުމާއި، ރާ ކެއްކުމާއި، ދެންވެސް ބަލަންޖެހޭ ތަކެއްތި ބެލެހެއްޓުމަށް ގޮއިވެރިއަކު ހަމަޖައްސައެވެ. (އެގޮތުން ފަޅުރަށްތައް ބެލެހެއްޓުމަށް އެރަށްތަކުގައި ތިބޭ މީހުންގެ ނަމަކީ "ރަށްވެރިޔާ" އެވެ. އެރިކާއްޓާއި، ދަނޑުވެރިކަމުން ބައިނެގުމުގެ ކަންކަން ބަލަހައްޓާނީ އެމީހާ އެވެ. އެހެނިހެން މަސަތްކަތްކުރާނެ މީހުން ވެސް ބޮޑެތި ފަޅުރަށްރަށުގައި ތިބެއެވެ. އެމީހުން ނިދައި، ކައިބޮއިހަދަނީ އެ ރަށްރަށުގައެވެ.)\nރަށްރަށުގެ ގޮއި ލިޔެގެން އުޅޭ މީހުން މަހުންމަހަށް ރުކުއަޅާ މީހުން ރަށުތެރެއިން ހޯދައިގެން ގެނެސް އެކަންކަން ކުރުވައެވެ. ރުކުއަޅާ މީހުންނަށް ލިބެނީ، އެރިކާއްޓާއި، ގުރުޑުކާއްޓެވެ. އެރިކާއްޓަށްދެނީ 5/1 ބައެވެ. އެހެންނަމަވެސް ރާވެރިކަމަކީ، ދާއިމީކޮށްކުރާ މަސައްކަތެއްކަމަށް ވާތީ، އެކަންކުރަނީ، ރާބަދިގެއެއް އަޅައި، އެކަމަށް މީހުން ހަމަޖައްސައިގެންނެވެ. އެ މަސައްކަތްކުރަން އަންހެނުންވެސް ތިބެއެވެ. ރާ ކައްކަން ގެންދާ މީހުންނާއި، އެހެނިހެން މަސައްކަތްކުރަން ގެންދާ މީސްމީހުންގެ ނަމުގެ ކުރިއަށް "ގޮއި" އެޖުމްލަ އިތުރުކޮށްގެން ނަން ކިޔައެވެ.\nއެގޮތުން އެމީހުންގެ ނަމުގެ ކުރިއަށް ގޮއިއާމިނަ، ގޮއިފާތުމަ، ގޮއިހަލީމާ އިތުރުކޮށް އެނަން ކިޔައެވެ. މުޅިގޮއިގަނޑުގެ ވެރީންނަށް ހަމަޖައްސާ ފިރިހެނުންގެ ނަމުގެ ކުރިއަށް އިތުރުކޮށް ދާއިމީކުރެވެނީ "ގޮއި" މި ޖުމްލައެވެ. އެގޮތުން ގޮއި އަލި މަނިކު، ގޮއި އަހަންމަދު، ގޮއި އީސާ، ގޮއި މޫސާ، ރަށްވެރި ހަސަނު، ކިޔައެވެ. ގޮއިލިޔާ ފަރާތުން އެކަންކަމަށް ހަމަޖައްސާ ބައެއް މީހުންނަށް ގޮއިވެރި އަލީ، ގޮއިވެރި މުޙަންމަދު، ގޮއިވެރި ތުއްތު، ކިޔައެވެ. އަދި ބައެއްފަހަރަށް އެމީސްމީހުންގެ ޢާއިލާއަށްވެސް އެ ނަން ނިސްބަތްކުރެވެއެވެ. އެގޮތުން ގޮއިގޭ ޢަލި ދީދީ، ގޮއިގޭ އައިސާދީދީ، ގޮއިގޭ މުޙަންމާ ދީދީ، ގޮއިގޭ ހުސައިން، ގޮއިގޭ ފާތުމާވެސް ކިޔައެވެ. ޙަޤީޤަތުގައި އެއީ ބަނޑޭރި ނުވަތަ ސަރުދާރު ކަމެކެވެ. ގޮއިބަލަހައްޓަން ޙަވާލުވާ މީހުންގެތެރެއިން މުއްސަދިވާ މީހުންނަށް ކަލޭގެ ނުވަތަ ކަލޭގެފާނޭވެސް ކިޔާފައި ހުރެއެވެ. އެގޮތުން ގޮއިވެރި އަލި ކަލޭފާނު ނުވަތަ ގޮއިގޭ އަލި ކަލޭފާނޭ ވެސް ކިޔައެވެ. ގޮއިވެރިކަމުގެ ޝަރަފަކީ، ގޮއިލިޔެގެން ލިބިގަންނަ ފަރާތަށް އޮންނަ ކަމެކެވެ. މިސާލަކަށް މަސްދޯންޏެއް، ނާލު ބައްތެއްޔެއް ނުވަތަ ނާލު ބޯޓެއްގެ ޝަރަފާއި، ފަޚްރުގެ ވެރީންނަކީ، އެއުޅަނދުފަހަރުގެ ދަންޑަހެލުން، މާލިމީން، އަދި ކައްޕިތާނުންނެއް ނޫނެވެ. ޝަރަފުވެރީންނަކީ، އެ އުޅަނދުފަހުރުގެ ވެރީންނެވެ. ނުވަތަ އޯނަރުންނެވެ. ނަމަވެސް ކައްޕިތާނުން، ނެވީން، އަދި މާލިމީންނަށް ނުވަތަ އެ އާއިލާއަށް އެފަދަ ނަންތައް ނިސްބަތް ކުރެވެއެވެ. ދަންޑަހެލު އަލީ، މާލިމީ އަލިބެ، އަދި މާލިމީގެއޭ ވެސް ކިޔައެވެ.\nހަވަރުތިނަދޫގެ ގޮއިވެރިކަމަކީ އެކަމެއްއޮތް ޒަމާނުގައި އެކަން ކުރިމީހަކު ނުވަތަ އެމީހެއްގެ ޢާއިލާ އެކަމާއި އެހާ ފަޚުރުވެރިވާންޖެހޭ ވަރުގެ ކަމެއްނޫނެވެ. އެކަން އޮވެފައި ނެތުމުންވެސް ބަޔަކު އެހާ ކަންބޮޑުވާންޖެހޭ ކަމެއްވެސް ނޫނެވެ. ފުރަ ބަންޑާރަ ކަމެކެވެ. އަރައި ފައިބާ ކަމެކެވެ. އެދުވަސްވަރު ވެސް އެކަންދިޔައީ އަރައި ފައިބަމުން ނެވެ. ހަވަރުތިނަދޫގެ ގޮއިވެރިކަމަކީ، ކޮބައިތޯއާއި އެކަމުގައި ކުރަން ޖެހެނީ ކޮންކަމެއްތޯ ބަލައިފިނަމަ ފަޚުރުވެރިވުމާއި ކަންބޮޑުވުމެއް އެކަމުގައިނެތްކަން ރަގަޅަށް އެނގޭނެ އެވެ. އެކިފަހަރުމަތިން އެކަންކުރި މީހުންނާއި، އެމީހުންގެ ޢާއިލާ އެކަމަށް ފަޚުރުވެރިވާން ޖެހޭކަމަށް އޭގެ މާފަހުގެ ޖީލެއްގެ މަދުމީހަކު ހީކުރާ ކަހަލައެވެ. ނަމަވެސް ކޮންމެވެސް މުއްދަތަކަށް އެކަންކުރިމީހެއްގެ ނަމާއިގުޅިގެން "ގޮއިވެރި" ކިޔާފައި އޮވެދާނެއެވެ. އެއީ މިހާރުވެސް ބައެއްމީހުން ނުވަތަ އެމީހެއްގެ ޢާއިލާ ވަކިކޮށް ދެނެގަތުމައްޓަކައި ބައެއްފަހަރު ވެފައި އޮންނަ ކަމެކެވެ. އެކަމެއްކުރި ފަރާތަކުން އެފަދަނަމެއް ކިޔުމަށް ކޮންމެހެންބޭނުން ވެގެން ކުރާކަމެއް ނޫނެވެ. އެހެންބަޔަކު ކިޔާގޮތަކަށް އޮންނަކަމެކެވެ. މިސާލަކަށް ސެންޓަރު ޢަލިބެ، ނާއިބު އިސްމާޢީލް ދީދީ، ދޭވާނި ޢަލިފުޅު، އެސްޓީއޯ ސަލީމް، ގާޒީ ނަޢީމް ފަދަ ބައެއް ބޭކަލުންގެ ނަމާއިގުޅިގެން މަގާމެއްގެ ނަން ނުވަތަ މަގާމުގެގޮތުން ކުރެއްވިކަމެއް އެބޭކަލުންގެ ނަމާއި ގުޅިގެން ކިއިފައި ހުރެއެވެ.\nހަވަރުތިނަދޫގެ ދަނޑުކޮޅާއި، މެދުރުއްގަނޑާއި، ބަރާސީލާއި، ތިނަދޫ މާފުއްޓާއި، ކޫއްޑުވާއި، ކާޑެއްދޫ، މާލޭގެ ހަވަރަށް އޮތް ޒަމާނުގައި ހަވަރުތިނަދޫގެ ރައްޔިތުން އެކަމަށް ކޮންމެހެން އެދުމެއްނެތި، ހަވަރުގެ ފަރާތުން މިތަންތަން އެރަށު ރައްޔިތުންނަށް ވަރަށްބޮޑު ވަރުވާކަށްއަށް ދީގެން އެބައިމީހުންލައްވައި އެތަންތާގައި ކުރުވާ މަސައްކަތެއްކޮށް އޭގެ ހުރިހާފައިދާއެއް ނަގައި މާލެ ފޮނުވުމަށް ހަވަރު ތިނަދޫގައި މާލޭގެ ހަވަރުގެ ފަރާތުން ބޮޑު ބޭކަލެއްގެ ނަމުގައި މާލެއިން ފޮނުވާ މީހަކު ހަވަރުތިނަދޫގައި ބެހެއްޓިއެވެ. އެ ޒަމާން ބަދަލުވެ، ފަހުން ބޮޑުބޭކަލެއްގެ ބަދަލުގައި އެހެން މީސްމީހުން ބައިތިއްބާގޮތަށް ހަމަޖެއްސުމުން، އެމީހުން މަޝްހޫރު ވެފައިވަނީ ހަވަރުތިނަދޫގެ ގޮއިވެރިޔާގެ ނަމުންނެވެ. އެދުވަސްވަރު މިކަމަށް ހަމަޖައްސަނީ ހުވަދުއަތޮޅުގައި ދިރިއުޅޭ ކޮންމެވެސް މީހެކެވެ. މިމީހެއްގެ މަސައްކަތަކަށް ވެފައިވަނީ ކުރިންދެންނެވި ތަންތާގެ ފައިދާއާއި، އަހަރަކު އެއްފަހަރު އޮންނަ ވަރުވާގެ އިތުރުން ހަވަރުތިނަދޫގެ ރައްޔިތުންގެ އަތުން ކޮންމެއަހަރަކު އެއްފަހަރު ޖިޒީއަށްނަގާ ތަކެތި 300 ބޮޑުވައްޓޭ ބޯޑި (ބޮޑު ފަތަފޮޅި ކުދެވަޓި ވެށުން) އާއި، ކާޑެއްދޫ ކުނަލުގެ 200 ކުނަލާއި، ރަށުގެ ކޮންމެ ގެއަކުން ހުޅެވި ކުނަލަކާއި، ރަށުން 16 ބުރި ވަކަލަކާއި، ބޮއްކުރައަކާއި، ރަށުގެ ކޮންމެ މީހެއްގެ އަތުން 02 ސަމްސާ ކާށިތެޔޮ (25 އަޑުބާ) އާއި، އަދި ރަށުގެ ކޮންމެ މީހެއްގެ އަތުން ބައިކޮއްޓޭ ބޮލި ނަގައި މާލޭގެ ހަވަރަށް ފޮނުވުމެވެ. އެކަމަށް ހަމަޖައްސާ މީހުން ފަހުން އެކަމުން ވަކިވެ އެހެން ރަށްރަށުގައި ވެސް ދިރިއުޅެފައިވާކަން އެނގެ އެވެ. އެގޮތުން ދެއްވަދޫ ގޮއިވެރި ކަޅުތުއްތު ދީދީ ފަހުން ދިރިއުޅުއްވީ ކ.އަތޮޅު ގުރައިދޫގައެވެ. މިތަކެތި މާލެއަށްގެންދާ އުޅަނދުގެ ނަމަކީ، ގޮއިއޮޑިއެވެ. އަތޮޅުތަކުން ނެގޭ ވާރުޚަރާޖަކީ، ސަރުކާރުން ބައިތިލްމާލަށް ޖަމާކުރާއެއްޗެއް ކަމަށް ވިއަސް އެދުވަސްވަރު ހަވަރުތިނަދޫ މީހުންގެ އަތުން ނަގާ ޖިޒީ އަކީ، ހަވަރުގެ ތަކެއްޗެވެ.\nގޮއިވެރިކަމަކީވެސް ވަޒީފާއެކެވެ. އަތޮޅުވެރިކަމަކީވެސް ވަޒީފާއެކެވެ. ނާއިބު ކަމަކީވެސް ވަޒީފާއެކެވެ. ޚަޠީބުކަމަކީ ވެސް ވަޒީފާއެކެވެ. ކާތިބުކަމާއި، ޕިޔޯނުކަމަކީވެސް ހަމަ ވަޒީފާއެކެވެ. މިއީ ހަމަ ކޮންމެ މީހަކަށްވެސް ލިބުން ލާއިގު ކަންކަމެވެ. އެއީ ފަޚްރާއި، ޝަރަފް އޮތް ކަމެއްކަމަށްވާނަމަ، އެކަންކަންއޮތީ، އެކަންކަން ލިބުނު ފަރާތްތަކަށެވެ. އިސްލާމީ ހިޔާވަހިކަމުގެތެރޭގައި އެކަން އޮތްގޮތް ސީރަތުން ވަރަށް ސާފުކޮށް އެނގެން އެއޮތީއެވެ. ކޮންމެމީހަކަށްވެސް ލިބޭނީ، އެމީހަކު އެޅިއެއްޗެއްގެ "އެރި" އެވެ. އެނޫން އެހެންގޮތަކަށް އެކަންކަން މާނަކުރާނަމަ ކެޔޮޅު އަހަންމަދުގެ ދަރިއަކަށް ރައީސްކަން ލިބިވަޑައިގެންފިނަމަ އޭނާ ވާނީ ކެޔޮޅު ރައީސަށެވެ. އަދި އަހަންމަދު ރައީސުގެ ދަރިފުޅަކީ ކެޔޮޅެއްނަމަ އޭނާ ވާނީ، ރައީސު ކެޔޮޅަށެވެ. މިއީ އެކަން އޮތްގޮތްކަމަށް އެއްވެސް މީހަކު ޤަބޫލު ނުކުރާނެއެވެ. މާތް ﷲ ގެ ހަޒްރަތުގައި އެންމެ ލޮބުވެތިކަން ބޮޑީ އެންމެ ތަޤްވާވެރި މީހާއެވެ. ރިޝްވަތަށް މާތް ﷲ ގެ ހަޒްރަތުން ލިބޭ ލޮބޮވެތިކަމެއް އޮތްކަމެއް އެނގިއެއްނެތެވެ.\nމާލޭގެ ބޮޑުހުޅުގެ ޙާދިސާގައި އަތިރީގޭ އަލްއަމީރު އިބްރާހީމް ދޮށިމޭނާ ކިލެގެފާނުގެ ދެފައިންޕުޅުގައި ބިޑި އަޅައި އައްޑުއަތޮޅަށް ފޮނުވި އޮޑި، މޫސުމް ނުބައިވެ ވިއްސާރަވެ ދަތުރުކުރެވޭވަރު ނުވެގެން ހަވަރުތިނަދޫ ފަޅުގައި ދެހަފުތާއަށްވުރެ ގިނަ ދުވަހު އޮތެވެ. އޭރު ހުވަދުއަތޮޅުގެ އަތޮޅުވެރިޔަކީ ޙާޖީ މުޙައްމަދު ކަލޭގެފާނެވެ. އިބްރާހީމް ދޮށިމޭނާ ކިލެގެފާނަކީ ހުރާ ދޮންމަރުދުރު ފަޑިއްކަލޭގެފާނުގެ އިބްރާހީމް އެދުރު ތަކުރުފާނުގެ ބޮޑު މުރީދު ތަކުރުފާނު ގެ ޙުސައިން ދޮށިމޭނާ ކިލެގެފާނުގެ އަޙުމަދު ދޮށިމޭނާ ކިލެގެފާނު (ދޮން އަޙުމަދު ދީދީ)ގެ ގަލޮޅުގޭ ޢަލީ ދޮށިމޭނާ ކިލެގެފާނުގެ ދޮށީ ދަރިކަލުން، އިބްރާހީމް ދީދީ އެވެ. މަންމައަކީ މާލޭ ދީނުގޭ ކަލޭފާނުގެ މަރިޔަމް ދީދީ އެވެ. އިބްރާހީމް ދޮށިމޭނާ ކިލެގެފާނު ދުނިޔޭގެ އަލިކަން ދެކެވަޑައިގަތީ 15 ޖުމާދިލް އޫލާ 1260ހ،2ޖޫން 1844 ގައެވެ. އިބްރާހީމް ދޮށިމޭނާ ކިލެގެފާނުގެ ބޮޑުފުޅުވި ބޭފުޅުންނަކީ ސުމުއްވުލް އަމީރު އަޙުމަދު ދޮށިމޭނާ ކިލެގެފާނާއި، ސުމުއްވުލް އަމީރު ޢަބްދުލްމަޖީދު ރަންނަބަނޑޭރި ކިލެގެފާނާއި، އައްނަބީލް ޢަބުދުލް ޙަމީދު ދީދީ އާއި، އަދި އައްނަބީލާ ތުއްތު ދޮންދީދީ އެވެ. އިބްރާހީމް ދޮށިމޭނާ ކިލެގެފާނު އަދާކުރެއްވި ވަޟީފާތަކަކީ:\nތުރުކީގެ ފަރާތުން އޮޅުދޫ ކަރައިގެ ގާލީގައި ހުންނަވާ ކޮންސަލްކަން (ޖޭޕީ)\nއިބްރާހީމް ނޫރައްދީންގެ ބޮޑު ވަޒީރުކަން ( 1300 ހ. ޝައްވާލުމަހުތެރޭގައި)\nމުޙައްމަދު މުޢީނުއްދީން ގެ ބޮޑު ވަޒީރުކަން ( ރަސްކަމުގެ ކުރީކޮޅު)\nދޮށިމޭނާ ކިލެގެކަން (ކޮލިލެއްވީ 1302ހ ގެ ޝައްވާލް މަހުގެ ތެރޭގައި)\nމުހައްމަދު ޝަމްސުއްދީން(3) ގެ ފުރަތަމަ ރަސްކަމުގެ ބޮޑުވަޒީރުކަން ( 7މެއި 1893މ / 20 ޝައްވާލް 1310 ގައި )\nމުޙައްމަދު ޢިމާދުއްދީން(6) ގެ ދެވަނަ ރަސްކަމުގެ ބޮޑު ވަޒީރުކަން: ( 20 ޖުލައި 1893 /6މުޙައްރަމް 1311ހ) އަށް . މިބޮޑު ވަޒީރުކަމުން ވަކިވީ 1317ހ ގައި .\nމުހައްމަދު ޝަމްސުއްދީން(3) ގެ ދެވަނަ ރަސްކަމުގެ ބޮޑުވަޒީރުކަން : (11 މާރޗް 1903މ / 11 ޛުލްޙައްޖާ 1320ހ) އަށް . މިބޮޑު ވަޒީރުކަމުން ވަކިވީ 1343ހ ގައި\nއިބްރާހީމް ދޮށިމޭނާ ކިލެގެފާނު ދައުލަތަށް ޚިދުމަތް ކުރައްވަން ފެއްޓެވީ އައްސުލްޠާން އިބްރާހީމް ނޫރައްދީންގެ ފުރަތަމަ ރަސްކަމުން ފެށިގެންނެވެ. އެރަދުންގެ ބޮޑު ވަޒީރު ކަމުގެ މަގާމްގައި ޚިދުމަތްކުރައްވަން ފެއްޓެވިއެވެ. އޭގެ ފަހުން ތިއްބެވި އެކި ރަސްރަސްކަލުންގެ ދައުރުގައިވެސް އެކި ވަގުތު އެމަގާމް ފުރުއްވެވިއެވެ. އިބްރާހީމް ދޮށިމޭނާ ކިލެގެފާނު އަވަހާރަވިއިރު ހުންނެވީ މުޙައްމަދު ޝަމްސުއްދީން ރަދުންގެ ބޮޑުވަޒީރު ކަމުގައެވެ. އެއީ ރަސްކަމުގެ ކުރީކޮޅުއެވެ. އިބްރާހީމް ދޮށިމޭނާ ކިލެގެފާނު ހިމެނެނީ އަތިރީގެ ޚާންދާންގެ ވެރިކަމުގެ އެންމެ ޚާއްޞަ އެއް ޝަޚްޞިއްޔަތު ކަމުގައެވެ. ސިޔާސީ ގޮތުން އިބްރާހީމް ދޮށިމޭނާ ކިލެގެފާނު އަކީ ދިވެހި ދައުލަތަށް ކުރިމަތިވި ހަމަނުޖެހުން ތަކެއްގައި އުޅުއްވަން ޖެހިވަޑައިގެންނެވި ބޭފުޅެކެވެ. ވެރިކަމުގެ ދާއިރާގައި އުފެދުނު ހަމަނުޖެހުންތަކުގެ ތެރޭގައިވެސް، ކެތްތެރިކަމާއެކު، ގައުމަށް ޚިދުމަތް ކުރެއްވި ބޭފުޅެކެވެ. ވަރަށްގިނަ ރޮނގު ރޮނގުން ކާމިޔާބާއި ނާކާމިޔާބު އެމަނިކުފާނާއި ކުރިމަތި ލެއްވިއެވެ. ނަމަވެސް އެންމެ ފަހުން އެމަނިކުފާނަކީ އަތިރީގޭ ޚާންދާންގެ ވެރިކަން ތަމްކީން ކުރެއްވި ޝަޚްޞިއްޔަތެއް ކަމުގައި ވިއެވެ. ބޭރު ދުނިޔޭގައި ވެސް އިބްރާހީމް ދޮށިމޭނާ ކިލެގެފާނު ފާހަގަ ކުރެވިގެންވިއެވެ. ވަރަށް ހަރުދަނާ ޝަޚްޞިއްޔަތެއް މެއެވެ. އިސްކޮޅުން މެދުމިނުގެ ދޮން ބޭފުޅެކެވެ.\nއިބްރާހީމް ދޮށިމޭނާ ކިލެގެފާނުގެ ޚާއްޞަ ޚިދުމަތުގެ ތެރެއިން ފާހަގަ ކޮށްލެވެނީ ބޮޑު ރަސްގެފާނު މާލޭގެ ވަށައިގެން ލެއްވި ތޮށި ވީރާނާވެފައިވާތީ 1312 ހ ގައި މާލޭގެ ބޭރު ތޮށި ލެއްވުމާއި، ވޯރާ ވިޔަފާރިވެރިންގެ އަތުން ޑިއުޓީ ނަންގަވާގޮތަށް ހަމަޖެއްސެވުމެވެ. އެ ކިލެގެފާނު އަވަހާރަވީ ދިވެހި ދައުލަތުގެ ބޮޑު ވަޒީރުގެ ގޮތުގައި ހުންނަވައި4ރަމަޟާން 1343ހ، 31 މާރޗް 1925 ގައެވެ. ފަސްދާނު ލެވިފައިވަނީ މާލޭ ހުކުރު މިސްކިތުގައެވެ.\nމާލޭގެ ބޮޑުހުޅުގެ މައްސަލާގައި ކުށްވެރިއެއްގެ ގޮތުން ކިލެފާނު އައްޑުވަށް ފޮނުވާލެއްވި ދަތުރުގައި ވިއްސާރަވުމުން ފަޅުއޮޑިއެއްގާ ގިނަދުވަސްވަންދެން ހަވަރުތިނަދޫގެ ބަނދަރުގައި އިބްރާހީމް ދޮށިމޭނާކިލެގެފާނު އެހެން އޮންނަވަން ވެއްޖެނަމަ އެފަހަރު ދިވެހިދައުލަތުން ކިލެގެފާނަށް ކަޑައެޅުއްވި އަދަބަށްވުރެ މާއުނދަގޫ މޫސުމީ އަދަބެއް ކިލެގެފާނަށް ލިބިވަޑައިގަންނަވަމުން ދާތީ ހުވަދުއަތޮޅުގެ އެއިރުގެ އަތޮޅުވެރިޔާ އެ ކިލެގެފާނު ހަވަރުތިނަދޫއަށް ބޭލުއްވިއެވެ. އެކަންކުރެއްވޭ ފަދަ ބާރާއި އިޚްތިޔާރެއް އަތޮޅުވެރިންނަށް ލިބިލައްވާފައިވާ ނަމަ އެކަން އެންމެބޮޑަށް އެނގިލައްވާނީ ވެސް އަތޮޅުވެރިންނަށެވެ. އެބާރާއި އިޚްތިޔާރެއް ނެތްނަމަ އެކަމުގެ ދުއްތުރާތަކާއި، ފަހުން އޭނާ ކުރިމަތިލައްވަންޖެހޭނެ އެވެ. އެކަމާއި ޖަވާބުދާރީ ވެލައްވަންވާނެއެވެ. ދިވެހިދައުލަތުގެ އޭރުގެ ބޮޑު ކުށްވެރިއަކަށް އެފަދަ ޢިނާޔަތެއް ދެއްވުމުން އަތޮޅުވެރިކަމުގެ މަގާމް ގެއްލި ކުށްވެރިވާނެއެވެ. (އެފަދަކަމެއްވީކަމެއް އެނގިއެއްނެތެވެ.) އޭގެފަހުންވެސް ގިނަ އަހަރުތަކެއްވަންދެން އަތޮޅުވެރިޔާ މުޙައްމަދު ކަލޭގެފާނު މަގާމްގައި ދެމިހުންނެވިއެވެ. ކުށްވެރިއެއް ނުވެއެވެ. އެފަހަރުގެ ވިއްސާރައާއި މޫސުމް ރަނގަޅުވުމުން އެއޮޑިއެއްގައި ކިލެގެފާނު އައްޑުއަތޮޅަށް ފުރުވާލެއްވިއިރު އަތޮޅުވެރިންގެ މަސްއޮޑިއެއް (މަސްދޯންޏެއް) އޮޑިއާއެކު އައްޑުއަށް ދިޔައެވެ. އެދިޔައީ އައްޑޫއޮޑި އައްޑުއަށް ނުގޮސް ކިލެގެފާނު ގޮވައިގެން ފިލައިގެން ސިލޯނަށް ހިނގައިދާނެކަމަށްތޯ ނުވަތަ ކިލެގެފާނަށް އެހިނދަށް އެރުވޭ ގާތްކަމެއްގެ ގޮތުންތޯ ނުވަތަ ނޫންތޯ އަޅުގަނޑަކަށް ނޭނގެއެވެ. ކޮންމެއަކަސް އަތޮޅުވެރިންގެ މަސްދޯންޏެއް އޮޑިއާއެކު އައްޑުއަށް ދިޔައެވެ.\nއިބްރާހީމް ދޮށިމޭނާ ކިލެގެފާނު އައްޑުއަށް ފޮނުވިތާ މާގިނަދުވަހެއް ނުވެ ކިލެގެފާނު މިނިވަންވެވަޑައިގަތެވެ. އައްޑޫން ފިއްލަވައިގެން ވަޑައިގެން ރާއްޖެއިން ބޭރަކަށް ވަޑައެއް ނުގަންނަވަ އެވެ. އެކަން ކުރައްވަން އުޅުއްވިނަމަ އެކަމުގައި ބޮޑު ދައްޗެއް އޮންނާނޭކަމަކަށް އަޅުގަނޑަކަށް ގަބޫލެއް ނުކުރެވެ އެވެ. އެކިލެގެފާނުގެ ބާރުފުޅު ރާއްޖެއިން ބޭރުގައި އެދުވަސްވަރު ވަރަށްގަދަޔަށް އޮތުމާއެކު ކިލެގެފާނު މިނިވަންކުރުމުގެ މަސައްކަތް ބޭރާއި އެތެރޭގައި އޭރުވެސް ހިނގަމުން ދިޔައެވެ. ދިވެހިތާރީޚުން އެކަން ބައްލަވާށެވެ. އެހެންކަމާއެކު ކިލެގެފާނު މިނިވަންވެވަޑައިގެން ދިވެހިދައުލަތުގެ މަތީފަޑީގައި ބާރާއެކު ހިމެނިވަޑައިގަތެވެ. އެކަން ހިނގައިދިޔަ ގޮތް ދިވެހިތާރީޚުން އެނގެން އެބަ އޮތެވެ.\nކިލެގެފާނު މިނިވަންވެ ވަޑައިގަތުމުގެ މާފަހުން ހަވަރުތިނަދޫގެ ގޮއިވެރިކަމަށް ދެއްވަދޫ އިސްމާޢީލްދީދީގެ މުޙައްމަދުދީދީ ހަމަޖެހުނެވެ. މިއީ އައްޑޫގެ މީހެއްނޫނެވެ. ހުވަދޫ މީހެކެވެ. އޭރުގެ ހުވަދުއަތޮޅުގެ އަތޮޅުވެރި ހަވަރުތިނަދޫ ޙާޖީ މުޙައްމަދު ކަލޭގެފާނާއި ދެބެންގެ ދެދަރި އަންހެނެއްގެ ދަރިއެކެވެ. އަޅުގަނޑަށް ގިނަ ގޮތްގޮތުން އެނގި ގަބޫލުކުރެވިފައިވަނީ ކުރިއްސުރެ ވެސް ޙާޖީ މުޙައްމަދު ކަލޭގެފާނުގެ ދިގުވެރިކަމުގެ ދުވަސްވަރުގެ ހުރާގޭ ރަސްރަސްކަލުންނާއި މާލޭގެ ވެރިކަމުގެ ގިނަބޮޑުންނާއި އޭނާއާއި ގާތްކަން އޮތްކަމެވެ. ޚާއްޞަކޮށް ބޮޑު ހުޅުގެ ޙާދިސާ ހިނގިއިރުގެ ރަސްގެފާނުކަމަށްވާ މުޢީނުއްދީން(ސާނީ) ރަދުންނާއި، ނޫރައްދީން ބަންޑާރައިންނާއި، ޝަމްސުއްދީން ރަދުންނާ ވެސް ގާތް ބޭކަލެއްކަމެވެ. އަދި ޝަމްސުއްދީން ރަދުންގެ ކޮއްކޯފުޅު ދޮންގޮމާއާއި، އެގޮމާގެ ފިރިކަލުން އަލްއަމީރު ޢަބުދުލް މަޖީދު ރަންނަ ބަނޑޭރި ކިލެގެފާނާއިވެސް ވަރަށްގާތްކަން އެނގެއެވެ. ރަންނަބަނޑޭރި ކިލެގެފާނަކީ އިބްރާހީމް ދޮށިމޭނާ ކިލެގެފާނުގެ ދަރިކަލެކެވެ.\nކަންހިނގި ގޮތަކީ މިއީކަމަށްވާއިރު ދެއްވަދޫ އިސްމާޢީލް ދީދީގެ ދަރިއެއްކަމަށްވާ މުޙައްމަދުދީދީގެ މަންމައަކީ ޙާޖީ މުޙައްމަދު ކަލޭގެފާނުގެ ދެބެންގެ ދެދަރި ދައްތައަކަށް ވުމުން މުޙައްމަދުދީދީއަށް ހަވަރުތިނަދޫގެ ގޮއިވެރިކަން ހަމަޖެހިގެން ދިޔުމަކީ އެކަށީގެންވާ ކަމެކެވެ. އަދި އިސްމާޢީލްދީދީގެ ރަށްކަމަށްވާ ދެއްވަދޫގެ ކަޅުތުއްތުދީދީ ވެސް އޭރުވަނީ ހަވަރުތިނަދޫގެ ގޮއިވެރިކަން ކުރައްވާފައިކަމަށް ވާތީ ދެއްވަދޫ ދަރިކޮޅުގެ މީހަކަށް އަލުން އެކަން ދެއްވުމަކީ ވެސް ފަހަރުގައި ވެދާނެ ކަމެކެވެ. ދެއްވަދޫއަށް ނިސްބަތްވާ ބޭފުޅަކު ދިވެހި ރާއްޖޭގެ ރަސްކަން ވެސް ކުރެއްވިއެވެ. ދޮށިމޭނާ ކިލެގެފާނަށް ކޮށްދެއްވި ކަމަކުން އޭގެ ބަދަލުގައި ޙާޖީ މުޙައްމަދު ކަލޭގެފާނުގެ އަމިއްލަ ނަފުސަށް އެހިނދަށް ބޭނުންވެލައްވާނޭ މާބޮޑުކަމެއް އޮންނާނެއެކޭ ހިޔެއްނުވެއެވެ. އަދި އަތޮޅުވެރިޔެއްގެ ޙައިސިއްޔަތުން ކަލޭގެފާނު ކުރެއްވި ވަކިކަމަކާއި ގުޅިގެން އޭނާއަށް އެހެންބޭފުޅަކު އިތުރަށް ކަމެއް ކޮށްދެއްވަން ޖެހިވަޑައިގަންނަވާނެ ބާއޭ ވެސް ހީވެއެވެ. މިހެނީ މުޙައްމަދު ކަލޭގެފާނަކީ އެހާތަނަށް ވެސް ހުވަދުއަތޮޅުގައި ހުންނެވި އެންމެ ތަނަވަސް ފަރާތެވެ. ދެފަހަރެއްގެމަތިން 31 އަހަރު އަތޮޅުވެރިކަމުގައި ހުންނެވި ބޭކަލެކެވެ.\nއާދެ! ހުވަދޫ އަތޮޅުވެރި ކަލޭފާނު، ނުވަތަ ހަވަރުތިނަދޫ ޙާޖީ މުހަންމަދު ކަލޭފާނުގެ ސިޔަރަތަކީ، ފަޚްރުވެރި، އަދި ވަރަށް މުއްސަނދި ސިޔަރަތެކެވެ. ހެއްކާއި، ޤަރީނާތައް ވަރަށް ގިނައެވެ. ޔޯލަކޮށްފައެއް ނޫނެވެ. އޭނާ ދެކެފައިވާ މީހުންނާއި، އަދި އޭނާގެ އަމިއްލަ ޤަލަމުގެ ލިޔެކިއުންތަކުންވެސް މެއެވެ! އެ މަޢުލޫމާތުގެ އަހުލުވެރީން ވަނީ، އެ މަޢުލޫމާތު ލިޔެފައެވެ. ތާރީޚް އޭގެ އަމިއްލަ ނަފުސު އިޢާދަކުރާނެއެވެ. އެކަމަށް ބޭނުންވެއްޖެ ހިނދެއްގައެވެ.\nހަވަރުތިނަދޫގެ ގޮއިވެރިކަމަކީ ރައްޔިތެއްލައްވައި ކުރުވި (އަޅުވެތިކަމުގެ) ފުރަ ބަންޑާރަ ކަމެކެވެ. އެއީ އަރައި ފައިބާ ކަމެކެވެ. އެދުވަސްވަރު އެކަންދިޔައީވެސް އަރައި ފައިބަމުންނެވެ. އެއީ ފަޚުރުވެރިވާންޖެހޭ ވަރުގެ މާމޮޅު ކަމެއްނޫނެވެ. އެކަން އޮވެފައި ނެތުމުން ވެސް މީހަކު އެހާ ކަންބޮޑުވާން ޖެހޭ ކަމެއް ވެސް ނޫނެވެ.\nލިޔުއްވީ: ޢަލީ ނަޞީރު/ ޒޫރިޔާގެ، މަޑަވެލި


Column Kulabari: Mihen tharaggee vaan beynuntha? | Mihaaru\nބްރިޖް އަޅާ ސައިޓަށް ސާމާނު ޖަމާކޮށްފައި: މި މަޝްރޫއު އަށް ސަރުކާރުން ވެސް ކޮންމެވެސް ވަަރަކަހަށް ހޭދަކުރޭ\n16 ޖޫން 2016 - 08:07 81 comments\nމީގެ ހަތަރު ވަރަކަށް އަހަރު ކުރި އެވެ. އަވަށްޓެރި ސްރީ ލަންކާގައި ކިޔަވަން އުޅުނު ދުވަސްވަރު އެ ތަނުގެ އިދިކޮޅު ލީޑަރަކާ ދިމާވެ ދެކެވުނު ވާހަކައެކެވެ. އޭނާ އެ ދުވަހު ބުންޏެވެ؛ ރައީސް މަހިންދަ ރާޖަޕަކްސަގެ ސަރުކާރުން ހިންގަމުން ގެންދިޔަ ބޮޑެތި މަޝްރޫއުތައް ކޮންމެވެސް އެއް ދުވަހަކުން އަތަށް ގޮވާނެ އެވެ. މިހާރު ރައްޔިތުން ހެވިފައި ތިއްބަސް އެ ދުވަހަކުން ހިތާމަކުރާނެ އެވެ.\nރާޖަޕަކްސަ އަށް ފަހު ލަންކާގައި މިހާރު އޮތް އާ ސަރުކާރަށް އަހަރަކަށް ވުރެ ގިނަ ދުވަސް ވެފައި ވާއިރު، އަދިވެސް އުޅެނީ ހިންދަމާ ނުލެވިގެންނެވެ. ހަގީގީ މައްސަލަތަަކައިގެން އުޅެވޭ ވަރެއް ނޫނެވެ. ރައްޔިތުން ތިބީ ބަނޑަށެވެ. އަގު ބޮޑުކަމުން އެއްޗެއް ގަނެވޭ ވަރެއް ނޫނެވެ. ހިދުމަތްތަކުގެ އަގު ވެސް އިންތިހާ އަށް މައްޗަށް އަރައިފި އެވެ. ގައުމުގެ ހަޒާނާ ހުސްވެ، ސަރުކާރު އޮތީ ހަދާނެ ގޮތެއް ނޭނގޭ ހިސާބުގަ އެވެ.\nމި ހާލަތަށް ގައުމު ވައްޓާލެއްވީ ރާޖަޕްކްސަ އެވެ. އިންފްރަސްޓްރަކްޗާ ބޮޑެތި މަޝްރޫއުތަކެއް ހިންގި އެވެ. މޮޅު ކާރުގައި ހިތްހަމަޖެހިލައިގެން، ދުއްވާލަން ފަސޭހަ ހައިވޭތައް ހެދި އެވެ. އާ އިންޓަނޭޝަނަލް އެއާޕޯޓަކަށް ގައުމީ އެއާލައިންގެ ފްލައިޓުތައް މަރުހަބާ ކިޔެވެ. ބަލައިލަން ކިތަންމެހާ ވެސް ރީއްޗެވެ. ރައްޔިތުންނަށް ފަސޭހަ ވެސް ވި އެވެ. އެކަމަކު އެ ހުރިހާ ކަމެއް ދިޔައީ ފަނުފުލުންނެވެ. ޗައިނާ އިން އެކި އަދަދުތަކުން ނެގި ލޯނުތައް އެންމެ ފަހުން އައިސް އަރާ ހަމަކުރީ އެވެ.\nދުނިޔެ ބަދަލު ވާ ވަރަކަށް ތަރައްގީގެ ފަލްސަފާތައް ވެސް ބަދަލުވެ އެވެ. ޔޫރަޕް ދުށް ސިނާއީ އިންގިލާބާއި ދެ ވަނަ ބޮޑު ހަނގުރާމައިގެ ދުވަސްވަރު ވެސް ބެލީ ބޮޑެތި ތަންތަން އަޅާށެވެ. އިންފްރަސްޓްރަކްޗާ އާއި ތަރައްގީއާ އޭރު އޮތީ ގުޅިލާމެހިފަ އެވެ. އެއް ވަނަ ދުނިޔޭގެ ގައުމުތަކުން ބޮލާލައި ޖަހާފައިވާ މި ފަލްސަފާ ރާއްޖެ އަށް މި އައީ އަދި ކިރިޔާ އެވެ.\nރާއްޖޭގެ ކަންކަން ވެސް މި ގެންދަނީ އެ މަގުންނެވެ. މަޝްރޫއުތައް އެބަ ހިންގަ އެވެ. ކޮންމެ ކަމެއް ކުރަނީ އެތައް މިލިއަން ރުފިޔާއެއްގެ ލޯނު ނަގައިގެންނެވެ. ސަރުކާރުން އެކަމާ މެދު އިންތިހާ އަށް ފަހުރުވެރިވެ އެވެ. ކަންކަން ކުރާ ތަން ރައްޔިތުންނަށް ދެއްކޭތީ އެވެ. ވައުދު ފުއްދޭކަން ރައްޔިތުންނަށް އިހުސާސް ކުރެވޭނެ ކަމުގެ އުއްމީދު އޮންނާތީ އެވެ. އެއީ ކައިރި މުސްތަގުބަލުގައި ސިޔާސީ ގޮތުން ސަރުކާރަށް އޮތް ޕްލަސް ޕޮއިންޓެކެވެ.\nބޮޑެތި ލޯނުތަކުން ގެންނަ ތަރައްގީގެ ފައިދާ ކޮންމެވެސް ސިފައެއްގައި ރައްޔިތުންނަށް ކުރާނެ އެވެ. ބްރިޖު އެޅުމުން އެތައް ބަޔަކަށް ފަސޭހަ ވާނެ އެވެ. މިއީ ދަތުރުފަތުރުގެ އުދަނގޫ ކަމުން ހުޅުމާލެ އަށް ބަދަލު ނުވެ، އެ ކަމުގެ އިންތިޒާރުގައި ތިބި އެތައް ބަޔަކަށް ލިބޭ އުފަލެކެވެ. ޖާގައިގެ ގޮތުން ތަނަވަސް އެއާޕޯޓަކުން އައިސް ގޮސްވާ މީހުންނަށް ހިތްހަމަޖެހުން ލިއްބައި ދޭނެ އެވެ. މަގު ހެދުމުގެ ފައިދާ ވެސް ހަމަ އެ ގޮތަށް އާއްމުންނަށް ކުރާނެ އެވެ.\nލާމު އަތޮޅު ލިންކު ރޯޑު: މަޝްރޫއުތަކުން ރައްޔިތުންނަށް ލިބޭނެ ފަސޭހަތައް ވެސް ގިނަ ފޮޓޯ: ތޮއްޓޭ ފޮޓޯގްރަފީ\nއެކަމަކު މި ތަރައްގީގެ އަނެއް ފަރާތަށް ވެސް ބަލާލަން ޖެހެ އެވެ. ބްރިޖު އެޅުމާއި އެކަމާ ގުޅިފައިވާ އެހެން ޕްރޮޖެކްޓުތައް ހިންގަން ނަގާ ލޯނުތައް ދައްކަން ރައްޔިތުން ގުރުބާނީތަކެއް ވާން ޖެހޭނެ އެވެ. އެއާޕޯޓު ތަރައްގީ ކުރަން ހޭދަކުރާ ފައިސާ އަނބުރާ ދައްކާނެ ގޮތެއް ވެސް ހޯދަން ޖެހޭނެ އެވެ. އެއާޕޯޓު ހިންގާ ކުންފުންޏަށް އެކަން ވާނެ ކަމަށް ބުންޏަސް އޭގެ ސަބަބުން މުޅި ދައުލަތުގެ މާލިއްޔަތަށް ކުރާނެ އަސަރުތަކެއް ވެސް ހުންނާނެ އެވެ.\nއެކި ދިމަދިމާ އިން ލޯނުތައް ހޯދަމުން އަންނައިރު ދައުލަތުގެ ދަރަނި މިހާރު ވެސް ހުރީ އާސްމާނުގަ އެވެ. ބޭރުގެ ފަރާތްތަކަށް ދޭން ޖެހޭ ފައިސާގެ އަދަދު މިއިން ޒަމާނަކު ނުދާ ވަރަށް ވަނީ މައްޗަށް ގޮސްފަ އެވެ. ބޮލަކަށް ޖެހޭ ދަރަނީގެ މިންވަރު ހުރީ ފިތްކަނޑައިގެން ދާ ހިސާބުގަ އެވެ. މިއީ އަދި ނިމުމެއް އޮތް ކަމެއް ވެސް ނޫނެވެ. ވޯލްޑް ބޭންކާއި ބައިނަލްއަގުވާމީ މާލީ އިދާރާތަކުން އެ ވަނީ މިކަމުގެ ނުރައްކާ މުޅި ރާއްޖޭގެ އިގްތިސާދަށް އޮތް ވަރު ކިޔައިދީ، އެކަމުގެ އިންޒާރު ދީފަ އެވެ.\nދަރަންޏަށް ފައިސާ ނަގަނީ ވިސްނުންތެރިކަމާ އެކު ކަމަށް ބުންޏަސް، މިކަން މި ގޮތަށް ކުރިއަށް ދާން ވެއްޖެ ނަމަ، ރާއްޖެ އަށް ވެސް ވާނީ ލަންކާ އަށް ވީވަރެވެ. ލޯނުތައް އަދާނުކުރެވޭ ތާނގައި ހަދާ ތަންތަނުގެ ބޭނުން ކެނޑުން ވެސް އެކަށީގެންވެ އެެވެ. މި ހުރިހާ ކަމެއް ގޮސް ނިމޭނީ ގައުމު ދަރަނިވެރިވާ ހިސާބުންނެވެ. އާހިރުގައި މިކަމުގެ ހިތި ރަހަ ލާނީ ހަމަ އާއްމުންގެ ކަރުބުނޑުގަ އެވެ. ހުރިހާ ތަކުލީފެއް އުުފުލަން ޖެހޭނީ ކުޑަ މުސާރަކޮޅެއް ލިބިގެން، އެކަމަކު ބޮޑު ކުލި ދައްކައިގެން އުޅޭ އާއްމު މީހާ އަށެވެ.\nބްރިޖު އަޅާ ސަރަހައްދު ބަލާލަން ބަޔަކު ސައިކަލުތަކެއްގައި މަޑުކޮށްލައިގެން.-- ފޮޓޯ:ނިޝާން އަލީ/ މިހާރު\nދެން އޮތީ ސަރުކާރުން ގެންގުޅޭ ތަރައްގީގެ ތަސައްވުރެ އެވެ. މާލެ ސަރައްދު ތަރައްގީކޮށް، މި ތަނަށް އާބާދީގެ ބޮޑު ބައި ޖަމާކުރަން ވިސްނާއިރު، ހަމަ އެ ނޭވާގައި ރާއްޖޭގެ ރަށްރަށް ތަރައްގީކުރާ ވާހަކަ ވެސް ބާރު ލާފައި ދައްކަ އެވެ. ރަށްރަށުގައި ބަނދަރު ހަދާ ވަރުން ހަދަނީ އެވެ. ސްޕޯޓްސް އެރީނާތަކާއި ފުޓްސަލް ދަނޑުތައް ވެސް އަޅަނީ އެވެ. ނުވިތާކަށް ކޮންމެ ދެ ރަށެއްގައި އެއާޕޯޓެއް އަޅާނެ ކަމުގެ ވައުދު ވެސް ވަމުން ދެ އެވެ. މާލެ ސަރަހައްދަށް މުޅި ރާއްޖެ ގެންނަން ވިސްނާ ބަޔަކު މި ގޮތަށް ކަންކަން ކުރުމުން ދެން ވާނީ ގްރީސް އަށް ވީ ގޮތެވެ؛ ވިސްނާލުމެއް ނެތި އޮލިމްޕިކްސް އަށް ހެދި ބިޔަ ސްޓޭޑިއަމްތަކާއި ތަންތަން ވީރާނާވާން ދޫކޮށްލަން ޖެހުމެވެ.\nއެކި ދިމަދިމާ އިން ލޯނުތައް ހޯދަމުން އަންނައިރު ދައުލަތުގެ ދަރަނި މިހާރު ވެސް ހުރީ އާސްމާނުގަ އެވެ. ބޭރުގެ ފަރާތްތަކަށް ދޭން ޖެހޭ ފައިސާގެ އަދަދު މިއިން ޒަމާނަކު ނުދާ ވަރަށް ވަނީ މައްޗަށް ގޮސްފަ އެވެ. ބޮލަކަށް ޖެހޭ ދަރަނީގެ މިންވަރު ހުރީ ފިތްކަނޑައިގެން ދާ ހިސާބުގަ އެވެ.\nއިގްތިސާދީ ނަޒަރުން ބެލުމާ އެކުއެކީ މި ގެންނަ ތަރައްގީގެ ބޮޑު މަންޒަރަށް ވެސް ބަލާލަން ޖެހެ އެވެ. މިހާރު ވެސް ނޭވާ ނުލެވޭ ވަރަށް ފުރި ބާރުވެފައިވާ މާލޭ ސަރަހައްދަށް މީހުން ގެނެސް ޖަމާކުރުމުން ނުކުންނާނެ އިޖުތިމާއީ މައްސަލަތައް ސިކުނޑި އަށް ގެންނަން ވެސް އުދަނގުލެވެ. އާބާދީ ތޮއްޖެހުމުން ގޭންގް ކުށްތަކާއި ބޮޑެތި ޖަރީމާތައް އިތުރުވުމުގެ ފުުރުސަތު އެބަ އޮތެވެ. އެއާ އެކު، އެހާ ބޮޑު އާބާދީއަކަށް ބޭނުން ވާނެ އެހެން ހިދުމަތްތައް ތަރައްގީ ކުރުމުގެ ވިސްނުން ހުރިތޯ ވެސް ސުވާލު އުފެދެ އެވެ. ސްކޫލުތައް ކޮބައި ހެއްޔެވެ؟ އެ ވަރަށް ހޮސްޕިޓަލުތައް ކޮބައި ހެއްޔެވެ؟ އަލިފާނުގެ ހާދިސާއެއް ކަހަލަ ހިތާމަވެރި ހާދިސާއަކަށް ތައްޔާރު ހެއްޔެވެ؟\nބްރިޖް އަޅަން ގެނައި ހޮޅިތަކެއް ގުޅީފަޅު ފަރުމަތީގައި ބަހައްޓާފައި: ބޮޑު ގިނަ މަޝްރޫއުތަކެއް ދަނީ ކުރިއަށް\nދުނިޔެ ބަދަލުވާ ވަރަކަށް ތަރައްގީގެ ފަލްސަފާތައް ވެސް ބަދަލުވެ އެވެ. ޔޫރަޕް ދުށް ސިނާއީ އިންގިލާބާއި ދެ ވަނަ ބޮޑު ހަނގުރާމައިގެ ދުވަސްވަރު ވެސް ބެލީ ބޮޑެތި ތަންތަން އަޅާށެވެ. އިންފްރަސްޓްރަކްޗާ އާއި ތަރައްގީއާ އޭރު އޮތީ ގުޅިލާމެހިފަ އެވެ. އެއް ވަނަ ދުނިޔޭގެ ގައުމުތަކުން ބޮލާލައި ޖަހާފައިވާ މި ފަލްސަފާ ރާއްޖެ އަށް މި އައީ އަދި ކިރިޔާ އެވެ. މި އަށް ހޭނެން ވެސް އަދި ދުވަސްގަނޑެއް ނަގާނެ އެވެ. އެހެންވެ، ވިހި ވަނަ ގަރުނުގައި ތަރައްގީގެ ގޮތުގައި ބަލާ އިންސާނީ ތަރައްގީގެ ރަހަ ދިވެހިންނަށް ފެންނާނެ ދުވަހެއް އަދި ނޭނގެ އެވެ.\nއިންސާނީ ތަރައްގީއާ އެކު މާއްދީ ތަރައްގީ ވެސް ބޭނުންވެ އެވެ. އެކަމަކު އެ ތަރައްގީ ގެންނަ ގޮތަށް ފާރަވެރި ވާން ވެސް ޖެހެ އެވެ. ގައުމުގައި އޮތް ތަނެއް ވިއްޔާ މިހާރު ވިއްކާލައިގެން ވެސް ކަމަކުނުދާނެ އެވެ. ތަރައްގީގެ ލަނޑުދަނޑި އޮންނަން ޖެހޭނީ ގައުމުގެ މާލީ ފެންވަރާ ވެސް ގުޅިފަ އެވެ.\nކަންކަމާ މެދު ވިސްނުމަކީ ރައްޔިތުންގެ ވެސް ޒިންމާއެކެވެ. ނުވިސްނޭ ރައްޔިތުންގެ އެ ބަލިފައި ބޭނުންކޮށްގެން އޮޅުވާލައިގެން ވެސް ނުވާނެ އެވެ. ރާއްޖޭގެ އިގުތިސާދާ ނުބައްދަލު ގޮތަކަށް ހޭދަކުރަ ނަމަ އޭގެ ގެއްލުުން ހަގީގަތުގައި ވެސް ކުޑައެއް ނުވާނެ އެވެ.\nއިތުރު ލިޔުންތައް ކޮލަމް ތަރައްގީގެ މަޝްރޫއުތައް ދެމެހެއްޓެނިވި ތަރައްގީ\n9 months ago 61\nތޮއްޖެއްސުމަކީ ތަރައްގީއެއް ނޫން، އަނިޔާ!\n2 years ago 49\n18 hours ago 54


Neydhemey Vakivumeh Haadhahaa Loabivey - 60 | Vaahaka\nމަރިޔަމް ހުސައިން June 21, 2019\t9 Comments\nViews: 7484\t85\n" ކިހިނެތްވީ ދަރިފުޅާ....." ބަޝީރާއަށް އިންތަނުން ތެދުވެވުނެވެ. ކަމެއްވަރަށް ގޯސްވެއްޖެކަމުގެ ސިގްނަލް އޭނާއަށް ލިބުނެވެ. ކައިރީގައި ތިބި މީހުންނަށް ހުރި ސަމާލުކަން އޭނާޔަށް ގެއްލުނެވެ.\n" މަންމާ އެމީހުން އަހަރެންގެ ދަރިފުޅު އެގެންދިޔައީ...................." ލައިބާ ރޮއެގަނެފައި އެބުނި ޖުމްލައިން ބަޝީރާގެ ފައިދަށުން ބިންގަނޑުދެމިގެން ދިޔަކަހަލައެވެ. އެޙަބަރުން ހިތުގައި ބިރުވެރިކަން އުފެދުނެވެ. ފޯނު ކަންފަތާއި ދުރުކޮށްލެވުނު އިރު ބަޝީރާގެ ދެލޮލަށްވީ ކަރުނަ ޖަމާވެފައެވެ. އޭނާގެ ނަޒަރު ހުއްޓިފައިވީ ނިޒާރުގެ މޫނަށެވެ. ނިޒާރުވެސް ބަޝީރާގެ މޫނަށް ނަޒަރު ހުއްޓާލައިގެން ހުރި ގޮތުން ވީ ގޮތް އެނގެން ބޭނުންވިހެން ހީވިއެވެ.\n" އޭ ވަރަށް ސަކަރާތް........ލައިބާ ރޮނީ ކޮންމެވެސް ކަމެއްވެއްޖެ........" ބަޝީރާގެ އަޑުގައިވީ ކަންބޮޑުވުމެވެ. އޭނާގެ ވާހަކަތަކުން އޭނާ ލައިބާ ކައިރިއަށްދާން ބޭނުންވަރު ހާމަވެއެވެ. ނިޒާރުވެސް މަޑުކުރާކަށް ބޭނުމެއްނުވިއެވެ. ލައިބާ ކައިރިއަށް ބަޝީރާ ގެންގޮސްދޭން އޭނާ އަވަހަށް ހިނގައިގަތީ އަވަހަށް ހިނގާށޭ ބުނަމުންނެވެ.\nލައިބާ އޮތް ކޮޓަރިއަށް ނުވަދެވެނީސް ލައިބާގެ ރުއިމުގެ އަޑު ކަންފަތުގައި ޖެހުނެވެ. އަވަހަށް އެތެރެއަށްވަން އިރު ލައިބާގެ ކޮނޑުގައި ހިފަހައްޓައިގެން ނަވީން ހުއްޓެވެ. ބަޝީރާ އެނދުކައިރިއަށް ހުއްޓުމުން ލައިބާ އޮޅުލައިގަތީ އޭނާގެ މަންމަގެ ގައިގައެވެ. ނިޒާރު ހުއްޓުނީ އެނދުގެ ފައިލާންކޮޅުގައެވެ.\n" ކިހިނެތް ވީ ؟ " ބަޝީރާ ބަލާލީ ނަވީންގެ މޫނަށެވެ.\n" ނޭވާލުމުގައި މައްސަލަ އުޅޭތީ އެކަކު ގެންދިޔައީ އައި.ސީ.ޔޫއަށް.........." ނަވީންގެ އަޑުގައި ހުރި މޮޅިވެރިކަން އެކަކަށްވެސް ސިއްރެއްނުވިއެވެ. ކަރުނަ އަޅާ ނުރުޔަސް އޭނާވެސް އެހުރީ ދެރަވެފައިކަން ޔަގީނެވެ.\n" އެކަމާ ނުރޮއެ...... ރަނގަޅުވެލީމަ ގެންނާނެ ލައިބާ ކައިރިއަށް .....މާ ބޮޑަށް ކަންކަމާ ފިކުރު ބޮޑުކުރާކަށް ނުވާނެ......މިހާރުވާނީ ރަނގަޅަށް އަރާމްކުރަން ........" ނިޒާރު ވާހަކަދައްކަން ފެށުމުން ލައިބާ ނިކަން ފަސޭހައިން ހުއްޓާލައިފިއެވެ. އެކަމަކު އެހިތުގައި އަޅާ ވޭނަށް ކުޑަވެސް ލުޔެއް ނުލިބެއެވެ.\n" ބަޝީރާ އެމަންޖެ އެނދުގައި ބާއްވާލާ....... އަރާމްކުރުން ވަރަށް މުހިއްމު " ނިޒާރު ހިނިތުންވެލައިގެން ހުރެ ވާހަކަދައްކަމުން ދިޔައެވެ.\n" މަންމަޔަކަށް ވީމަ ވާނެ ނިކަން ހިތްވަރު ގަދަވާން.........އަދި އަމުދުން ލައިބާއަށް މިއޮތީ ޑަބަލް ހިތްވަރުގަދަކުރަން ޖެހިފައި ދެމީހުންގެ ކަންތަކުގައި ވަރަށް ބުރަވާނެ........އަޅެ ނޫންތަ ބަޝީރާ......." ނިޒާރުގެ ބަހަށް ބަޝީރާ ހަމައެކަނި ހިނިތުންވެލީއެވެ. ލައިބާ އެނދުގައި ބާއްވާ ގައިމަތީގައި އަޅާފައިވާ ފޮތިގަނޑު ރަނގަޅުކޮއްދިނުމަށްފަހު ބަޝީރާ އިށިއިނީ ގޮނޑީގައެވެ. ކުޑަ އެނދުކައިރިއަށް ޖެހިލައި ކާފަދަރިފުޅަށް ބަލަން ނިޒާރު އިރުކޮޅަކު ހުއްޓެވެ.\n"ނަވީން ދާން ވިއްޔޭނުން ސައިބޯން .......މިހާރު ހުންނާނީ ވަރަށް ބަނޑުހައިވެފަ............"\n" ބައްޕަ މިކޮޅުގައި މަޑުކުރާނަން..........." ނަވީން ބޯޖަހާލާފައި ނިކުމެގެން ދިޔައީ ލައިބާއަށް ބަލައިވެސް ނުލައެވެ. އެމަންޒަރުން އިތުރަށް ލައިބާގެ ހިތަށްވީ ތަދެވެ. ދެލޯ މަރާލެވުނީ ހިތުގައި ޖެހުނުވަރުންނެވެ.\n" ބަޝީރާ އަހަރެން ބޭރުގައި މިއިނީ ކަމެއް ބޭނުންވެއްޖެއްޔާ ގޮވާލާ........." ނަވީންގެ ފަހަތުން ބޭރަށް ނިކުންނަމުން ނިޒާރު ބުނެލިއެވެ. ލައިބާވެސް ލޯމަރާލިގޮތަށް ނުހުޅުވައެވެ. ބަޝީރާގެ ހިތަށް ސިފަވީ ނަސީރެވެ. އެއާއެކު ހިތުގައި ވަރުގަދަ ހަނގުރާމައެއް ކުރަންފެށިކަހަލައެވެ. އެކިކަހަލަ އިހްސާސްތަކުން މަސްހުނިވެފައިވީ ހަނގުރާމައެކެވެ. ނަސީރު ކުރިމަތީ މަޑުނުކޮށް އަންނަން ޖެހުނުކަން ނަސީބޭ ހިތަށްއެރިއެވެ. އޭނާގެ ޒުވާން އުމުރު ނަގާލީ އެނުލަފާ ނަސީރުއެވެ. ރަށުމީހުން ކުރިމަތީ ބަދުނާމުވީ އޭނާގެ ސަބަބުންނެވެ. ކިތަންމެ ހިތްވަރުކޮށްގެން އިނަސް ބަޝީރާއަށް ރޮވިއްޖެއެވެ. ކުޑައެނދުގައި އޮތް ދަރިފުޅު ރޯލުމުން އަވަސްއަވަހަށް ގޮނޑިންތެދުވެގެން ގޮސް އެނދުކައިރީ ހުއްޓުނެވެ. ދަރިފުޅު އަތަށް ނެގިއިރު ތުންފަތްމައްޗަށް ހިނތުންވުމެއް ގެނުވާއިފިއެވެ.\nމެންދުރުވާން ކައިރިވިފައިވަނިކޮން ސަޖާ ބަނޑުގައި ރިއްސާތީ ހޮސްޕިޓަލަށް ގެންދެވުނެވެ. މާހިލާއި ސަޖާގެ މަންމަޔާ ބައްޕަގެ އިތުރުން ޖޫލީވެސް ހޮސްޕިޓަލަށް ދިޔައެވެ. މާހިލް އެންމެ ދެރަވީ މާހިލްގެ ފަރާތުން އޭނާޔަށް ހިތްވަރު ދޭނެ މީހަކު ނެތުމުންނެވެ. މާހިލްގެ މަންމަ ކައިރީ ސަޖާ ބަނޑުގައި ރިހޭތީ ހޮސްޕިޓަލަށް ގެންދިޔަ ވާހަކަ ނުބުނީ ސަޖާއަށް މަންމަ ކިޔާފައިވާ އެއްޗެހިންނެވެ.\nއެދުވަހަކީ މަމްދޫހާޥެސް ދައްކަން ހޮސްޕިޓަލަށް އައިސް އުޅުނު ދުވަހެކެވެ. ނަންބަރާ ޖެހެންދެން މަމްދޫހާ އިނީ ގޮނޑިބަރީގައެވެ. އެހެން އިންދާ ފެނުނީ ޖަލީލާއެކު މާޙިލް އޭނާ ކުރިކަނޑާ ދިޔަތަނެވެ. މަމްދޫހާ ބޭނުންވީ އެމީޙުން ހޮސްޕިޓަލްގައި ކުރާ ކަމެއް ބަލާށެވެ. އެހެންވެ ގޮނޑިން ތެދުވެގެން އެމީހުންގެ ފަސްފަހަތުން ހިނގައިގަތެވެ. އެމީހުން ގޮސް މަޑުކުރީ ލޭބަރ ރޫމް ކައިރިއަށެވެ. އޭރު އެތާގައި ސަރުމީލާ އާއި ޖޫލީވެސް ތިއްބެވެ. މަމްދޫހާ ބޭނުންވީ އެތަނަށްދާށެވެ. މަޑުމަޑުން ހިނގަމުން އެހިސާބަށް ނުދެވެނީސް ލޭބަރރޫމް ދޮރުހުޅުވުނެވެ. ނަރުސްކުއްޖަކު ނުކުތުމުން އެންމެން އެދިމާލަށް ދުއްވައިގަތެވެ. ނަރުސްކުއްޖާ އަތުގައި ރަޖައަކަށްލައިފައި އޮތް ދަރިފުޅު ސަރުމީލާގެ އަތަށް ލައިދިނެވެ. އެތަންފެނި މަމްދޫހާއަކަށްވެސް ދުރަކު ނުހުރެވުނެވެ. މާހިލްވެސް ޖީބުގައި އޮތް ފޯނުނަގާ ކުޑަމީހާގެ ފޮޓޯއެއްނަގާލިއެވެ. ސަރުމީލާގެ އަތުން މާޙިލްގެ އަތަށް ދަރިފުޅު ލައިދިނެވެ. މާހިލް ހުރީ އެކުއްޖާ ކުޑަކަމުން އަތްޖައްސާލާނެ ގޮތެއް ނޭނގިފައެވެ. އެންމެންގެ މޫނުމަތިންވެސް ފެންނަނީ އުފާވެރިކަމެވެ. އެއެންމެންވެސް މިދުވަހަށް ވަރަށް ދިގު އިންތިޒާރެއް ކޮއްފިއެވެ. ސަރުމީލާގެ ލޮލުގައި މަމްދޫހާ އަޅައިގަތީ ފޯނެއް އައިސްގެން ދުރައްޖެހިލަން އުޅެނިކޮށެވެ.\n" އަހާން މަމްދޫހާ އާދޭ އާދޭ....." ސަރުމީލާ ހިނިތުންވެލީ ހުރިހާ ދަތެއް ފެންނަ ވަރަށެވެ. މަމްދޫހާ ހުރީ ހިސާބަކަށް ލަދުންނެވެ. ސަޖާއަށް ކިޔުން އެއްޗެހިން އެއިން މީހަކާ މޫނުހަމަކުރުން އޭނާ ހުރީ ޖެހިލުންވެފައެވެ. ސަރުމީލާގެ އަޑަށް ޖަލީލްވެސް އެމީހުންނާ ދިމާއަށް ބަލާލިއެވެ. އޭރުވެސް ޖޫލީ އާއި މާޙިލް ހުއްޓާނުލާ ދައްކަމުންދިޔަ ވާހަކައިގެ ތެރެއިން ދޭތެރެއަކުން ހިނިގަނޑެއްޖަހާލާ އަޑު އިވެއެވެ.\n" މަމްދޫހާ އަވަހަށް އާދޭ މިއޮއް ފުއްކޮޅެއް ނިކަން ދެކިބަލަ....އަވަހަށް އާދޭ އުރާލަން....." ޖަލީލްގެ އަޑަށް މާޙިލަށް ފަސްއެނބުރި ބަލާލެވުނެވެ. ޖަލީލަށް ލިބިފައިވާ އުފާ އޭނާގެ އަޑުން ހާމަވެއެވެ. ކާފަ ދަރިއަކަށް އޭނާ ވަރަށް އިންތިޒާރު ކޮއްފިއެވެ. އަދި އަމުދުން ފިރިހެން ދަރިއަކު ކާފަކިއުމުން ލިބިފައިވާ އުފާ އިންތިހާއަށް ބޮޑެވެ. މާހިލް މަމްދޫހާގެ މޫނަށް ބަލަން ހުރި ގޮތުން މަމްދޫހާގެ ހިތުގައި ބިރުވެރިކަމުގެ ރާޅެއް ދަތުރުކޮއްލިއެވެ. މާހިލް ބުނާނެ އެއްޗެއް ނޭގޭ ހާލު ކުރިއަށް ފިޔަވަޅެއް އަޅަންވެސް އޭނާ ޖެހިލުންވިއެވެ. މާހިލް ފަރާތުން ފެނުނީ މަމްދޫހާ އުއްމީދުކުރި ފަދަ ގޮތެއް ނޫނެވެ. މާޙިލް ހިނިތުންވެލާފައި މަމްދޫހާ ކައިރިއަށްޖެހިލިއެވެ. އަދި ރަޖާތެރޭގައި އޮތް ދަރިފުޅު މަމްދޫހާ އަތައްލައިދިނެވެ. މަމްދޫހާއަށް ހުރެވުނީ ބަސްހުއްޓިފައެވެ. މާޙިލް އޭނާޔަށް މައާފްކުރީބާއޭ އޭނާ ހިތައްއެރިއެވެ.\nއެތުއްތު ދަރިފުޅު މަމްދޫހާ ބަލާލުމުން ހިނިތުންވެލީ ދެލޯ މަރައިގެން އޮވެއެވެ. ހީވަނީ އެކުއްޖާއަށްވެސް އެކުއްޖާގެ މާމަ ބީހުމުން އިހްސާސްކުރެވުނީ ހެންނެވެ. މަމްދޫހާގެ ހިތް އެތުއްތުތުއްތު ދަރިފުޅުގެ މައްޗަށް ލެނބިގެންދިޔައެވެ. ބޮޑުބޮޑު ދެލޯ ހުޅުވާލީ ތުންފަތަށް ގޮތެއް ހަދާލަމުންނެވެ. އެބޮޑުބޮޑު ދެލޮލަކީ ސަޖާގެ ފަރާތުން އެދަރިފުޅަށް ލިބިފައިވާ ދެލޮލެއްކަން ޔަގީނެވެ. ނޭފަތާއި ތުންފަތް އަދި ބޮލުގައި އޮތް ފަންފަން އިސްތަށިކޮޅު ޔަގީނުންވެސް މަމްދޫހާގެ މާހިލާ އެއްވެސް ތަފާތެއްނެތެވެ. މާޙިލް ކުޑައިރު އޮތީ ހަމަ މިހެންނޭ އެހިތް ބުނަމުންދިޔައެވެ.\nސަޖާ އާ ބައްދަލުކުރަން ފަހުން އަންނާނެ ކަމަށް ބުނެފައި މަމްދޫހާ ދިޔައީ ސަރުމީލާ އަތަށް ކުޑަދަރިފުޅު ލައިދީފައެވެ. މަމްދޫހާ ޑޮކްޓަރަށްދައްކަން ނެގި ނަންބަރާއި ކައިރިވާތީ އާވެސް އެއްކޮންނެވެ. ހަގީގަތުގައި މަމްދޫހާއަށް ސަޖާގެ ކުރިމައްޗަށް އަރަން ނުކެރިގެން އެތަނުން ދިޔައީއެވެ. ސަޖާގެ ބޮލުގައި އެޅުވުނު ހުތުރު ތުހުމަތުން ސަޖާ އޭނާއަށް މައާފުކުރާނެކަމެއްވެސް ނޭނގެއެވެ. އެކަން ހިތަށް އެރުމުން ސަޖާ އާ ބައްދަލުނުކޮށް މަމްދޫހާ ދިޔައީއެވެ.\nޑައިރީގައި ލައިފައިވާ ތަޅު ހަލާކުކޮއްލުމަށްފަހު އާޝާ ޑައިރީ ހުޅުވާލިއެވެ. އަފީފުގެ ސާދާ ދިވެހިލިޔުން ފެނިފައި އެއީ އަފީފުގެ ދެއަތުން ލިޔެފައިވާ ޑައިރީއެއްކަން އާޝާއަށް އެނގުނެވެ. ނިދަން ތައްޔާރުވެގެން އާޝާ އެނދުގައި އޮށޯވެލީ އެޑައިރީގައިވާ އެއްޗެއް ކިޔަން ނިކަން ޝައުގުވެރިވެގެންނެވެ. އާޝާއަށް ނޭނގި އޮތް ކޮންމެވެސް ކަމެއް އެންގުމަށްޓަކާ ލިޔެފައިވާ ޑައިރީއެއްކަން ކިޔަން ފެށުމުގެ ކުރިންވެސް އޭނާގެ ހިތް ދިޔައީ ބުނަމުންނެވެ.\nޑައިރީ ކިޔަމުންދިޔައިރު އާޝާގެ ދެލޮލުން ހިފެހެއްޓުމެއްނެތި ދިޔައީ ކަރުނަ އަންނަމުންނެވެ. ގަނޑަކަށްފަހު ގަނޑެއް އުކަމުން ދިޔަ ދިޔަހެން ތިލަވަމުން ދިޔައީ ކުރިން ނޭނގޭ އެތައް ވާހަކަތަކެކެވެ. އާޝާ އަކީ އަފީފުގެ ކުއްޖެއްނޫންކަމެވެ. އެހެނަސް ދަރިއެއްގެ ގޮތަށް އާޝާ ބަލައިގަތީ އަފީފަކީ ދަރިން ލިބުމުން މަހުރޫމްވެފައިވާ މީހަކަށް ވީތީއެވެ. އާޝާ އެންމެ ހައިރާންވިކަމަކީ އާޝާ އަފީފުގެ ދަރިއަކަށް ނުވާއިރު އޭނާގެ މިލްކިއަޔާތުގައިވާ ހުރިހާ މުދަލަކާއި ފައިސާއެއް އާޝާއަށް ލިބޭ ގޮތަށް އޮތީތީއެވެ. އަފީފު ނެތް ދުނިޔެއެއްގައި އެހުރިހާ އެއްޗެއްގެ ވެރިއަކީ އާޝާއެވެ. އެކަމުން އާޝާއަށް އެނގުނީ އަމިއްލަ ދަރިއަކަށް ނުވިޔަސް އާޝާ ދެކެ އަފީފު ލޯބިވާވަރެވެ. ދަރިއެއްގެ ގޮތުގައި ބަލައިގަންނަކަމެވެ.\nޑައިރީ ލައްޕާލީ އިތުރަށް ކުރިއަށް ނުގެންދެވިގެންނެވެ. ދެލޮލުން ހިފެހެއްޓުމެއްނެތި ދިޔައީ ކަރުނަ އަންނަމުންނެވެ. އެއްވެސް ގުޅުމެއްނެތް މީހަކު އޭނާ 28 އަހަރު ބަލާބޮޑުކޮއް ލޯބިދިނީތީ އާޝާގެ ހިތުގައި އަފީފަށް ދެވުނު މަގާމްވީ ބޮޑެވެ. އެންމެ ކުޑަ ދުވަހުން ފަށައިގެން އަފީފު އާޝާ ބެލީ އެއްވެސް ކަމަކަށް އުނިނުކޮށެވެ. އިންތިހާއަށް ލޯބިދީގެންނެވެ. ފައިސާ އާއި މުދާވެސް އާޝާއަށް ހިތަކަށް އޮތީ ލިބިފައެވެ. މަންމަޔަކާއި ނުލާ އަފީފު އާޝާ ބަލާ ބޮޑުކޮށް ކިޔަވައިދިނެވެ. ހުރިހާ މާނައެއްގައިވެސް ބައްޕައެއްގެ ލޯބިދިނެވެ. ހިމާޔަތާއި ރައްކާތެރިކަން އަފީފުގެ ފުށުން ލިބުނެވެ. މިޒަމާނުގައި އަފީފު ކަހަލަ މާތް މީހަކު މަދުވާނެއެވެ. އާޝާ ކުރަން އުޅުނު ކަމަކާ އަފީފު ނުގަބޫލުވީ އެންމެ ކަމަކާއެވެ. މާހިލާއި ގުޅެން އަބަދުވެސް އަފީފު ދެކޮޅެވެ. ސަބަބު މިއެނގުނީ އާޝާއަށް އަދި ކިރިޔާއެވެ. މާޙިލްގެ ބައްޕައަކީ އާޝާގެ އަސްލު ބައްޕަކަމުގައިވީތީއެވެ. މިއަދު އާޝާގެ ހިތްވަނީ އަފީފަށްޓަކާ ޝުކުރުންފުރިފައެވެ. ހުރިހާ މާނައެއްގައިވެސް އަފީފް އާޝާ މީހަކަށް ހަދައިދިނެވެ.\nދޮރުގައި ޓަކިދޭންފެށުމުން އާޝާގެ ސަމާލުކަން ދޮރާ ދިމާލަށް ހުއްޓުނެވެ. މޫނު ފޮހެލަމުން ގޮސް ދޮރުހުޅުވިއިރު ކުރިމަތީގައި ހުރީ ހައިފާއެވެ. ހައިފާ މޫނުމަތީގައި އެއްވެސް ދިރުމެއްނެތެވެ. މޮޅީގެ ސާލުގައި ހުރި ހައިފާވެސް އަފީފު ނެތުމުގެ ހިތާމަކުރާނޭކަން ޔަގީނެވެ. ހައިފާ ދިއްކޮށްލި އަތަށް އާޝާއަށް ބަލާލެވުނެވެ. ތަޅުދަނޑިފައްޗެކެވެ. އެތަޅުދަނޑިފަތީގައި ހިފި ވަގުތު ހައިފާ ވާހަކަދެއްކިއެވެ.\n" ދަނީ......ހިތްހެޔޮކުރާތި........އަހަރެން ފަރާތުން ހިތްހަމަ ނުޖެހޭ ކަމެއްވެފައިވާ ނަމަ މައާފަށް އެދެން......" ހައިފާ ވާހަކަދެއްކީ އިސްޖަހައިގެން ހުރެއެވެ. އާޝާއަށް ވަރަށް ފުން ނަޒަރަކުން ހައިފާއަށް ބަލާލެވުނެވެ. ބުނާނެ ބަހެއް ދުލާހަމަޔަކަށް ނައެވެ. ހައިފާ ހިނގައިގަތީ އާޝާ އަނގައިން ނުބުނުމުންނެވެ. ކައިރީގައި ހުރި ދަބަހުގެ މުއްގަނޑުގައި ހިފާ ދަމާލަމުންނެވެ. ހައިފާވެސް އާޝާ ދޫކޮށްދަނީއެވެ. އޭނާ އެކަނިވީއެވެ.\n" މަންމާ......" ހައިފާގެ ކަންފަތުގައި ޖެހުނީ އާޝާގެ އަޑެވެ. ފަސްއެނބުރި ހައިފާ ބަލާލީ އިވުނު އަޑާއިމެދު ޔަގީންނުވެ ހުރެއެވެ.\n" މަންމާ.....މަންމަވެސް އަހަރެން ދޫކޮއްލާފަ ދަނީތަ؟ " އާޝާގެ ކޯތާފަތްމައްޗަށް ރޮނގަކަށްފޭބީ ކަރުނައެވެ. ހައިފާއަށް އާޝާގެ ދެލޮލުންފެނުނީ އާދޭހެވެ. ހައިފާ ދާން ބޭނުން ނުވާކަމެވެ. ކުޑައިރުންފެށިން އާޝާ ކައިރީގައި ހައިފާ އުޅުނަސް އާޝާ ހައިފާއަށް ނަފްރަތުކުރެއެވެ. ރުޅި އާދެއެވެ. އަފީފު މަންމަ ކިޔަން އެދުނެވެ. އާޝާ ބޭނުން ނުވީއެވެ. އާޝާގެ މަންމަގެ މަގާމްއެހެން މީހަކަށް ދޭން ބޭނުންނުވީއެވެ. " މަންމަ" އޭ ކިޔާ މިއަދު ނޫނީ އާޝާ ހައިފާއަށް ދުވަހެއްގައިވެސް ގޮވާފައެއް ނުވެއެވެ. ހައިފާގެ ދެލޮލުން ފޭބީ އުފާވެރިކަމުގެ ކަރުނައެވެ. ބަހެއް ނުބުނެވިފައި ހުރީ އެކަން ގަބޫލުނުކުރެވިފައެވެ.\n" މަންމާ އަހަންނަށްޓަކާ މިގޭގަ މަޑެއް ނުކުރެވޭނެތަ؟ ބައްޕަ އަހަރެންނާ ތާއަބަދަށް ވަކިވެގެން އެދިޔައީ .......މަންމަވެސް އަހަރެން ދޫކޮށްދަނީތަ؟ " އާޝާ ވާހަކަދެއްކީ ރޮމުންނެވެ. އާޝާއަށް ކޮއްފައިވާ އަސަރު ހައިފާގެ ހިތުގެ އެންމެ ފުނާހަމައަށް ފޯރައްޖެއެވެ. ފޮށީގެ އަތްގަނޑުން ދޫކޮށްލާފައި އާޝާ ކައިރިއަށް ދިޔައީ ޖެހިލި ބާރު ވައިރޯޅިއެއް ފަދައިންނެވެ. އާޝާ ގައިގާ ހައިފާ ބައްދާލީ އަމިއްލަ އިހްސާސްތައް ކޮންޓްރޯލް ނުވާ ހާލުއެވެ.\n" މަންމަ ހާދަ ދިގު އިންތިޒާރެއް ކޮއްފީމޭ ދަރިފުޅު އަނގައިން މަންމާއޭ ކިޔާ ގޮވާލާނެ ދުވަހަކަށް............." ވާޙަކަ ކުރިއަށް ނުގެންދެވިގެން ހައިފާ ހުއްޓާލިއެވެ. އަރުބެދިގެންނެވެ. އާޝާގެ ހިތް ބަދަލުވީ ޑައިރީ ކީފަހުންނެވެ. އަފީފުވެސް ބަލާބޮޑުކުރީ އަމިއްލަ ލެޔެއްނޫނެވެ. ހަމަ އެހެންމެ ތިމާޔާ އެއްވެސް ގުޅުމެއްނެތް މީހަކު ތިމާދެކެ ލޯބިން އުޅިދާނޭކަން ފުރަތަމަ ފަހަރަށް އާޝާއަށް ގަބޫލުކުރެވުނެވެ. ހަގީގަތުގައި އަފީފްއެކޭ ހައިފާ އެކޭ އާޝާއަށްވާނީ އެއްވަރެވެ. އެއީ އޭނާޔާ ލޭގެ ގޮތުން އެއްވެސް ގުޅުމެއްނެތް ދެމީހުންނެވެ. ވީއިރު ހައިފާގެ ހިތުގައިވެސް އާޝާއާ މެދު ދަރިކުލުނު އޮވެދާނޭކަމަށް އާޝާ މިހާރު ގަބޫލުކުރެއެވެ.\n" މަންމާ މަންމަ ހިނގައްޖެއްޔާ އަހަރެން ވަރަށް އެކަނިވާނެ........އަހަރެންގެ އެއްވެސް މީހަކު މިހާރުނެތް......" ހައިފާ ބަލާލީ އާޝާގެ މޫނަށެވެ.\n" މަންމަ ނުދާނަމޭ މަންމަގެ އާޝާ ދޫކޮށްލާފައެއް........" އާޝާ އަށް އަނެއްކާވެސް ރޮވުނީއެވެ. ހައިފާ ﷲއަށް ޙަމްދުކުރިއެވެ. އާޝާގެ ހިތް އޭނާގެ މައްޗަށް ހެޔޮވީތީއެވެ. ހައިފާ އެންމެ ދެރަވީ މިދުވަސްދެކެން އަފީފު ނެތީމައެވެ.\nބަގީޗާތެރޭގައި ނަސީރު އިނީ އެކަނިމާ އެކަންޏެވެ. ހިޔާލާއި ފިކުރު ގުޅިފައިވީ ބަޝީރާ އާއެވެ. މިއަދު ބަޝީރާ ފެނުމުން ނަސީރަށް ބުނެދޭން ނޭގޭ އެތަށް އެތަށް އިހްސާސެއް އެބަ ކުރެވެއެވެ. ޒުވާންދުވަސްވަރާ ކިތަންމެ ބަދަލުވެފައި ހުއްޓަސް ބަޝީރާ ފެނުމުން ނަސީރަށް އެނގިއްޖެއެވެ. ބަޝީރާގެ ރީތިރީތި އިސްތަށިގަނޑު ފެންނަން ނެތަސް ނަސީރުއަށް ބަޝީރާއެއް ނޯޅެއެވެ. ބަޝީޜާގެ ސޫރަވަނީ ނަސީރުގެ ހިތުގައި ކަނޑާ ބިންވަޅު ނެގިފައެވެ.\nނަސީރަށް އެނގިފައިވާ ގޮތުން ބަޝީރާ މާލެ އައިސް އެއުޅެނީ އޭނާގެ އަންހެންދަރިއަކު ވިހާށެވެ. އެބުނާ އަންހެންދަރިފުޅު ލައިބާ ނަސީރާވަނީ ދިމާވެފައެވެ. ބޭބެ ނިޒާރުގެ ފަރާތުން އެނގިފައިވާ ގޮތުން ބަޝީރާގެ ހުންނަނީ އެންމެ ކުއްޖެކެވެ. ފިރިއަކު ނެތެވެ. ހުރީ ވަރިކޮއްފައި ކަމެއް ނޫނީ ފިރިމަރުވެފައި ކަމެއް ނޭނގެއެވެ. އެއީ ނަވީންގެ އަންހެނުންނަށް ވީއިރު އެމީހުންނަށް ލިބޭ ކުއްޖަކާއި ނަސީރާއި ލޭގެގޮތުންވާނީ ގުޅިފައެވެ. ބަޝީރާޔާ ވާހަކަދައްކަން ނަސީރު އިންތިހާއަށް ބޭނުންވެއެވެ. އެހެނަސް މިހާރު މާ ލަސްވެއްޖެކަން އޭނާއަށް އެނގެއެވެ. ހާލަތު ދިމާވީ ގޮތުން ނަސީރަށް ބަޝީރާ ކައިރިއަށް އެނބުރި ނުދެވުނީއެވެ. ވަކިނުވާން ދެމީހުން އެތަކެއް ވައުދެއްކުރިއެވެ. ޔަގީނުންވެސް ނަސީރާ ބައްދަލުވިއިރު ބަޝީރާ އަލެވެ. ބަގީޗާއެއްގައި ފޮޅިފައި އިން ތާޒާ މަލެކެވެ. އެމަލުގެ ރީތިކަމާއި ފޮނިކަން ލިބިގަތް ފުރަތަމަ މީހަކީ ނަސީރުއެވެ. އަންހެންކުއްޖަކަށް ލަނޑެއް ދިނުމުގެ ބޭނުމެއްގައި ނޫނެވެ. އިންތިހާއަށް ބަޝީރާ ދެކެ ލޯބިވެވިގެންނެވެ. އެލޯބީގައި އަމިއްލަ ނަފްސަށް ބާރު ނުފޯރުވެވިގެންނެވެ.\nކައިރީގައި ހުރި ކޮފީމަގު ހިހޫވި އިރުވެސް އެއިން އެތިފޮދެއް ބޯން ނަސީރު ހަނދާން ހުރިހެންނެއް ހިޔެއް ނުވެއެވެ. މާޒީގެ ހަނދާންތަކުން ނަސީރުގެ ހިތް ފިސްފިސްވެފައިވާ ފަދައެވެ. އަދިވެސް ނަސީރުގެ ހިތުގައި ބަޝީރާއަށް ނޫން މީހަކަށް ޖާގައެއްނެތެވެ.\nސިޓިންގރޫމުން ބަގީޗާއަށް ވަންނަން ހުރި ދޮރު ކަހާލާފައި ބަގީޗާތެރެއަށް ވަދެގެން އައީ ބަޝީރާއެވެ. އެތަންފެނިފައި ނަސީރުގެ ނަންބަރު އައިނު ނަގާ ލައިގެން އިން ގަމީހުގެ ފަސްބައިން ފޮހެލިއެވެ. ހަމަ ފޮހެލުމާއެކު އަވަހަށް އަޅާލިއެވެ. ބަޝީރާއަކަށް ނަސީރެއް ނުފެނެއެވެ. އޭނާ ހިފައިގެން އައި ބާލީދި ބިންމަތީގައި ބަހައްޓާލިއެވެ. އެއަށްފަހު ފަހަރަކު އެއްޗެއް ނަގާ އެއްޗެހި ހިއްކަން އަޅަން ދަމާފައި ހުރި ރޯނުގައި އަޅާލައެވެ.\nނަސީރު ދެލޯ ހޯދާލީ ފެންނަ ހިސާބުގައި މީހަކު ހުރިތޯއެވެ. ބަޝީރާ އާ އަނގައިން ބުނަން މިއަށްވުރެން ރަނގަޅު ފުރުސަތެއް ލިބޭނެކަމެއް އޭނާޔަކަށް ނޭނގެއެވެ. މަޑުމަޑުން ގޮނޑި ދުއްވާލީ ބަޝީރާ އާ ދިމާލަށެވެ. ތެޅިތެޅި އޮތް ހިތަކާއި އެކުއެވެ.\n" ބަޝީރާ....." ނަސީރުގެ އަޑު ޖެހިފައި ބަޝީރާގެ ހިތުގެ ހިނގުންވެސް ހުއްޓުނު ކަހަލައެވެ. އެއަޑު ކަންފަތުގައި ޖެހުމުން ބަޝީރާއަށް އެއީ ނަސީރުގެ އަޑުކަން އެނގިއްޖެއެވެ. ފަންސަވީސްއަހަރު ފަހުންވެސް އެއަޑު ކަންފަތުގައި ޖެހުމުން ބަޝީރާގެ ހިތަށް ބުނެދޭންނޭގޭ އިހްސާސްތަކެއް ކުރުވައިފިއެވެ.\nHaadha reehchey… maaa shaa allah\nV v reethi. Maasha Allah\nÀlhey can’t wait for Tuesday…..\nAvas liyaneee ingay…. varah sahi vaahaka hunnaneee\nKeep it up girl ?♥\nMary asluves mi vaahaka haadha reehchey. Negetive comments thakah visnaaleema ves ingeyne meehun rulhi annanee vaahaka upvaaleh lasveema. Positive koh visnaanama mee mary ah plus point eh. Hadi vaahaka eh upnukohgen aslu meehun neh noolheyne. Keep up the good work Mary. Love ur story. Can’t wait for the next part..\nVv v salhi\nއަވަހަަށް ވާހަކަ އަޕް ކޮއްދީބަލަ ޕްލީސް\nދެން އަނެއްކާވެސް އަންނަނ އަހަރުން ކަންނޭ އަޕް ކުރާނީ


Loabi vaa meehaa isve thibaa ah message nukuranvee keehve? - AO News\nއެންމެ ފުރިހަމައީ ކޮންދިރި އުޅުމެއް ހެއްޔެވެ؟ މި ދުނިޔޭގައި ދެ ލޯބިވެރިން ނޫނީ ދެމަފިރިންގެ ދެމެދުގައި މައްސަލަތައް ނުޖެހެނީ ކޮންބައެއްގެ ދިރިއުޅުމެއްގައި ހެއްޔެވެ؟ ކޮންމެ ދެމީހަކުވެސް ހަޔާތެއް ފަށާނީ އުފާވެރި ދިރިއުޅުމެއް އެކުގައި ހޭދަކުރާށެވެ. ނަމަވެސް ދެމީހެއްގެ މިޒާޖު އެއްގޮތް ވުމަކީ ވަރަށްމަދުން ނޫނީ ނުވާ ކަމަކަށްވާއިރު ގިނަމީހުންގެ ދިރިއުޅުމުގައި ކޫސަނި މައްސަލަތައް ގިނަވެއެވެ.\nދެމީހަކު ދުރުގައި ތިބޭއިރު އެކަކު އަނެކަކުގެ ހާލު ބެލުމަށް ނޫނީ ވާހަކަ ދެއްކުމަށް ގުޅާހެދުމުގެ އިތުރުން މެސެޖުން ގުޅުން ބަދަހި ކުރެއެވެ. ބައެއް މީހުން ބުނާގޮތުގައި އެމީހުންގެ ބައިވެރިޔާ އިސްވެ މެސެޖް ކުރުމަކީ އެއްގޮތަކަށް ވެސް ނުކުރާކަމެކެވެ. މި ފަދަ ބައިވެރިން އެއްކޮޅުން މެސެޖް ކުރީމަ އެމެސެޖަށް ޖަވާބުދާރީ ވެއެވެ. އެހެން ނަމަވެސް މިކަންތައް ބައެއްފަހަރު އަނެއް މީހާއަށް މާކަމުދާ ކަމަކަށް ނުވެދެއެވެ. ވާނީވެސް އެހެންތާއެވެ. ދެމީހެއްގެ ގުޅުމަކީ ކޮންމެހެން އެކަކު މަސައްކަތް ކޮށްގެން ދަމަހައްޓަން ޖެހޭ އެއްޗެއްނޫނެވެ.\nދިރާސާކުރާ ބައެއް ފަރާތްތަކުން ބުނާގޮތުގައި ބައިވެރިޔާ އިސްވެ މެސެޖް ނުކުރަނީ ލަދުގަންނާތީއެވެ. މެސެޖްނުކޮށް ގިނައިރު ވުމުން އަނެކާގެ ހިތަށް އަރާފާނެ އެއްޗެއް ނޭންގޭތީ އާއި ދައްކާނެ ވަކި ހާއްސަ ވާހަކައެއް ނެތުމުން ލަދުން މެސެޖްނުކުރަނީއެވެ.\nބައެއް ބައިވެރިންނަކީ “އީގޯ” މައްސަލަތައް ހުންނަ ބައިވެރިންނެވެ. މި ފަދަ ބައިވެރިން އޭނަގެ ލޯބިވެރިޔާ ދަށުވެ އުޅެން ބޭނުން ނުވާތީ ނޫނީ ލޯބިވެރިޔާ އަށްވުރެ ކުރިން އޭނައަށް މެސެޖްކޮށް އުޅޭ މީހަކަށް ވާން ބޭނުން ނުވާނެއެވެ.\nބައެއްމީހުން އެމީހުންގެ ބައިވެރިޔާ އާ ވާހަކަ ދެއްކުމުގެ މާބޮޑު ޝައުގެއް ނުހުރެއެވެ. އެފަދަމީހުން ތިބާގެ މެސެޖްތަކަށް ޖަވާބު ނުދިނުމާއި ނޫނީ މެސެޖަކުން ކުރުޖަވާބެއް ދީފާނެއެވެ. މިފަދަ ބައިވެރިންނާއި ދައްކަން އެންމެ ރަނގަޅުވާނީ ދެމީހުން އިންޓްރެސްޓް ހުންނަ ކަހަލަ ކަންކަމުގެ ވާހަކައެވެ.\nބައެއްމީހުންނަކީ މެސެޖް ކުރުމަށް އެހާ ގަޔާވާ ބައެއްނޫނެވެ. އެފަދަ މީހުން ބޭނުންވަނީ ގުޅައިގެން ވާހަކަ ދެއްކުމަށާއި ނޫނީ ދިމާވެގެން ވާހަކަ ދެއްކުމަށެވެ. މިފަދަ މީހުން ބައިވެރިޔާ އަށް މެސެޖްކުރުމުގައި އެއްގޮތަކަށްވެސް ވަގުތު ހޭދަ ނުކުރާނެއެވެ. ކައިރީގައި ހުރެގެން ވާހަކަ ދައްކަން ބޭނުންވާ ބައިވެރިންނާ ވާހަކަ ދެއްކުމުގައި ސަމާލުވެ ހުރުން ބުއްދިވެރިއެވެ.\nދެމީހެއްގެ ގުޅުން ވަރުގަދަ ކުރުމަށް އެކަކު އަނެކަކާ ދުރުގައި އުޅޭވަގުތު ފޯނުން ގުޅުމާއި ގުޅޭނެ ހާލަތެއްގައި ނެތްނަމަ މެސެޖަކުން ކޮންމެވެސް ވާހަކައެއް ބުނެލުމުން ބައިވެރިޔާ ތިބާދެކެ ވާ ލޯތްބާއި އަޅާލުން ހާމަވެގެން ދާނެކަންޔަގީނެވެ. ކިތަންމެ ކުރާހިތްނުވި ނަމަވެސް ބައިވެރިޔާގެ ކަންކަމުގައި ފަރުވާތެރިވުމަކީ ދެމީހެއްގެ ގުޅުން ބާއްޖަވެރިވެގެންދާނެ ކަމެކެވެ.


Bill Gates Microsoft Ge Muvvazafakaai Sirrru Loabi Ge Gulhumeh Beyvi - Vaguthu\nބިލް ގޭޓްސް މައިކްރޯސޮފްޓްގެ މުވައްޒަފަކާއިއެކު ސިއްރު ލޯބީގެ ގުޅުމެއް ބޭއްވި\nމައިކްރޯސޮފްޓްގެ އެއްބާނީ ބިލް ގޭޓްސް، މީގެ އަހަރުތަކެއް ކުރިން މައިކްރޯސޮފްޓްގެ މުވައްޒަފަކާއިއެކު ލޯބީގެ ސިއްރު ގުޅުމެއް ބޭއްވި ކަމަށާއި އެކަން މައިކްރޯސޮފްޓުން ތަހްގީގު ވެސް ކުރިކަމަށް އެމެރިކާގެ "ނިއުޔޯކް ޕޯސްޓް" އިން ރިޕޯޓް ކޮށްފިއެވެ.\nމިރިޕޯޓް ލިބިފައި މިވަނީ ބިލް ގޭޓްސް އާއި މެލިންޑާ ގޭޓްސްގެ ކައިވެނި ނިމުމަކަށް ގެންނަން ނިންމާ، ދެމަފިރިންގެ ވަރީގެ މައްސަލަ ކޯޓަށް ހުށަހަޅާފައި ވަނިކޮށެވެ.\n"ނިއުޔޯކް ޕޯސްޓް" އިން ބުނާ ގޮތުގައި ބިލް ގޭޓްސް މައިކްރޯސޮފްޓްގެ މުވައްޒަފަކާއި ލޯބީގެ ގޮތުން ގުޅިގެން އުޅުނީ 2000 ވަނަ އަހަރުއެވެ. ނަމަވެސް އެމައުލޫމާތު މައިކްރޯސޮފްޓްގެ ބޯޑަށް ލިބުނީ 2019 ވަނަ އަހަރު އެވެ. އެހައި ހިސާބުން ބޯޑުން ވަނީ މައްސަލަ ތަހްގީގު ކުރަން ނިންމީ، އެމަސައްކަތް މިދިޔަ އަހަރު ލޯ ފާމަކާއި ވެސް ހަވާލު ކޮށްފައެވެ.\nބިލް ގޭޓްސްގެ ތަރުޖަމާން ވެސް ވަނީ ބިލް ގޭޓްސް ލޯބީގެ ގުޅުމެއް މީގެ ވިއްސަކަށް އަހަރު ކުރިން ބޭއްވި ކަމަށް އެއްބަސްވެފައެވެ. އޭނާ ބުނީ އެގުޅުން ނިމުމަކަށް ގެނައީ "އެކުވެރިކަމާއި އެކުގައެވެ."\nމެލިންޑާ އާއި ބިލް ގޭޓްސް ވަރިވާން ނިންމިކަން އިއުލާން ކުރުމާއިއެކު، ދެމީހުންގެ ދެމެދުގައި ޖެހުނީ ކޮން މައްސަލައެއްތޯ ބަލަން ވަރަށް ގިނަ ބަޔަކު ވަނީ ޝައުގުވެރިވެފައެވެ. ނަމަވެސް އަދި މިހާތަނަށް ދެމަފިރިން ވަރިވާން މެދުވެރިވި އަސްލު ސަބަބު ހާމަކޮށްފައެއް ނުވެއެވެ.\nބައެއް ރިޕޯޓްތައް ބުނާ ގޮތުގައި ބިލް ގޭޓްސް ކައިރިން ވަރިވާން މެލިންޑާ ނިންމީ ޖެފްރީ އެޕްސްޓެއިން އާއިއެކު ބިލް ގޭޓްސް ބޭއްވި ގުޅުމުގެ ސަބަބުންނެވެ. މިހާރު އަމިއްލައަށް މަރުވެފައިވާ އެޕްސްޓެއިން އަކީ އެތައް ކުޑަކުދިންނަކާއި ބެހިފައިވާ މީހެކެވެ. އޭނާ މަރުވީ އެމައްސަލައިގައި ހައްޔަރުކޮށްފައި ހުއްޓައެވެ. އެޕްސްޓެއިން އަކީ އެމެރިކާގެ މުއްސަނދި އެތައް މަހުޖަނުންނަކާއި އަދި ސިޔާސީ ގޮތުން ބާރުގަދަ ގިނަ ފަރާތްތަކަކާއި ގާތް ގުޅުމެއް ބޭއްވި މީހެކެވެ.\nބިލް ގޭޓްސް ނެޓްރިއަމް ނިއުކްލިއާ ރިއެކްޓަރެއް އުފައްދަނީ\nބިލް ގޭޓްސް އާއި މެލިންޑާގެ އެއްބަސްވުމެއް: ކުރީގެ ލޯބިވެރިޔާ އާއި އަހަރަކު އެއްފަހަރު ބައްދަލުވެވޭނެ\nބިލް ގޭޓްސް "ސިންގަލް" ވުމާއި އެކު ގިނަ ބަޔަކު މެސެޖުކުރަން ފަށައިފި\nޖޫން 6, 2021 00:06\nއަހަރެން ގާތު ކޯޓުން އެހީ ކޮބާހޭ ސަބަބަކީ؟ އަހެން ވަ ކުރުން ބުނިން އެންމެ ދެ ލަފުޒު "މައިކްރޯ"، "ސޮފްޓް" ދެން ހަބަރު ތަކުގަ ނުލެބަލަ މިވާހަކަ ޕްލީޒް.


Anbimeehaa eku Virat cricket kulhenee\nއަނބިމީހާއާއެކު ވިރާޓް ކްރިކެޓް ކުޅެނީ\n17 މޭ 2020 - 09:23:45\nއިންޑިއާގެ ގައުމީ ކްރިކެޓް ޓީމުގެ ކެޕްޓަން، ވިރާޓް ކޯލީ އޭނާގެ އަނބިމީހާ އަދި ބަތަލާ އަނުޝްކާ ޝަރަމްއާއެކު ކްރިކެޓް ކުޅޭ ވީޑިއޯއެއް އާންމުވެއްޖެ އެވެ.\nބޮލީވުޑުގެ މަޝްހޫރު ބަތަލާ އަނުޝްކާ އާއި ވިރާޓްއަކީ ބޮލީވުޑުގެ އެންމެ ލޯބި އެއް ޖޯޑެވެ. 2017 ވަނަ އަހަރު އިޓަލީގައި ދެމީހުން ކައިވެނި ކުރިއިރު އެމީހުންގެ ކައިވެނީގެ ފޮޓޯތަކަށް ވެސް ބޮޑު ސަމާލުކަމެއް ލިބުނެވެ.\nއިއްޔެ އާންމުވި އެ ވީޑިއޯގައި ފެނިގެންދަނީ ވިރާޓް އާއި އަނުޝްކާ އެކުގައި ކްރިކެޓް ކުޅޭ މަންޒަރެވެ. އެމީހުންގެ ގޭގައި އޮތް ބޮޑު ހުސް ޖާގައެއްގައި ދެމީހުން އެކަނި ކްރިކެޓް ކުޅެން ތިއްބާ ނަގާފައިވާ އެ ވީޑިއޯއަށް ގިނަ ބައެއްގެ ސަމާލުކަން ވަނީ ލިބިފަ އެވެ.\nކާމިޔާބު ގިނަ ފިލްމުތަކަކުން ފެނިގެންދިޔަ އަނުޝްކާ އެންމެ ފަހުން ފެނިގެންދިޔައީ ޝާހްރުކް ހާނާއެކު "ޒީރޯ" އިންނެވެ. އެކަމަކު ވަރަށް ފަހުން އަނުޝްކާ ވަނީ "ޕާޓަލް ލޮކް" ގެ ނަމުގައި ސީރީޒްއެއް ޕްރޮޑިއުސްކޮށްފަ އެވެ. އެމެޒަން ޕްރައިމުން ސްޓްެރީމް ކުރާ މި ސީރީޒް މިހާރު ދައްކަން ފަށާފައިވާއިރު އަދި އެ ސީރީޒްއަށް ލިބެމުންދާ ތަރުހީބު ރަނގަޅެވެ.\nމުނިފޫހިފިލުވުންބޮލީވުޑްވިރާޓް ކޯލީއަނުޝްކާ ޝަރްމާ


Kuda dharifulhu nukaathee kanbodu veytha?\n19 މެއި 20170ކޮމެންޓް\nސަބަބަކީ އެފަދަ ފޮތްފޮތުގައި ޢާންމުކޮށް ބަޔާންކޮށްފައި އެހުންނަނީ ޢާންމު އުސޫލުތަކެކެވެ. ވީމާ އަވަށްޓެރި އެހެން ކުދިން ކާވަރާއި އެކުދިން ކުދިންގެ ބަރުދަނާއި ތިމާގެ ދަރިފުޅު ގެ ކަންކަމާއި އަޅާކިއުމަކީ ބުއްދިވެރި ކަމެއް ނޫނެވެ. އަދި ހަމައެހެން މަޤްސަދަކަށް ހަދަންވާނީ ދަރިފުޅު ފަލަކުރުމުގެ ބަދަލުގައި ޠަބީޢީކޮށް ކުއްޖާ ހެދިބޮޑުވުމަށް ބޭނުންވާ ފައިދާގެ މިންވަރު ދަރިފުޅަށް ހާސިލުކޮށްދިނުމެވެ.\nކުއްޖާގެ ޢުމުރާ ގުޅިގެން ވެސް ކެއުމާއި ކާ މިންވަރުތަކަށް ބަދަލު އާދެއެވެ. މިސާލަކަށް ފުރަތަމަ ހަމަހުގައި ދަރިފުޅު ވަރަށް ބާރަށް ހެދިބޮޑުވަމުން އާދެއެވެ. އަދި ވިހޭއިރު ހުރި ބަރުދަނުގެ ތިންގުނަ ގާތްގަނޑަކަށް އެއް އަހަރުގެ ތެރޭގައި ޖައްސާލައެވެ. ނަމަވެސް ދެވަނަ އަހަރު ބަރުދަން ލުއިވުމާއި ކާހިތްވުން ކުޑަވާ ގޮތްދިމާވެއެވެ. މިގޮތުން ކޮންމެ ޢުމުރަކަށް ވެސް ކުއްޖާއަށް ބޭނުންވާ ކާއެއްޗެހީގެ މިންވަރު ތަފާތުވެއެވެ. ހަމަ އެހެން ކާހިތްވާ މިންވަރުވެސް ޢުމުރާއި ގުޅިގެން ތަފާތުވެއެވެ. މިކަމުގައި ބެލެނިވެރިން ސަމާލުވާންޖެހޭ ކަމަކީ އެ ޢުމުރެއްގައި ކުއްޖާ ޠަބީޢީކޮށް ހެދިބޮޑުވުމަށް ބޭނުންވާ މިންވަރަށް ކެއުމާއި ބުއިމުގެ މިންވަރު ދަރިފުޅު ހާސިލުކުރޭތޯ ބެލުމެވެ.\nދަރިފުޅުގެ ކެއުން ގިނަވެއްޖެ ނަމަ\nވަރަށް ގިނަ މައިންބަފައިން ކުއްޖާއަށް މާގިނައިން ކާންދީ ދަރިފުޅު ފަލަކޮށް ބެހެއްޓުމަށް ވަރަށް ހިތްވަރާއެކު މަސައްކަތްކުރެއެވެ. ނަމަވެސް ކުއްޖާއަށް އޭނާގެ ޢުމުރާއި ގުޅޭ ވަރަށް ވުރެ ކެއުން ގިނަވެއްޖެ ނަމަ ތަކުރާރުކޮށް ބަނޑުގައި ރިއްސުމާއި ހޮޑުލެވުމާއި ބޭރަށް ހިންގުން ފަދަ މައްސަލަތައް ދިމާވުން އެކަށީގެންވެއެވެ. އަދި ހަމައެހެންމެ މާގިނައިން ކެއުމުގެ ސަބަބުން ކުއްޖާ އޭނާގެ ޠަބީޢީ މިންވަރަށް ވުރެ ފަލަވުމުގެ ސަބަބުން އެޔާވިދިގެން ދަރިފުޅަށް ޖެހޭ ސިއްހީ ބަލިތައް ވެސް މަދެއް ނޫނެވެ.\nދަރިފުޅުގެ ކެއުން މަދުވެއްޖެ ނަމަ\nކުއްޖާއަށް އޭނާގެ ޢުމުރާއި ގުޅޭ މިންވަރަށް ވުރެ ކެއުން މަދުވެއްޖެ ނަމަ ގިނައިން ރުއިން، ހީސްގެ މިންވަރާއި ޕުއްޕުގެ މިންވަރު މަދުވުން، ހެދިބޮޑު ނު ވުން، ނިދި މަދުވުން ފަދަ ބައެއް ޢަލާމާތްތަކުން އެކަން ދެނެގަނެވޭނެއެވެ.\nފަހަރެއްގައި ދަރިފުޅަށް ދިމާވާ ބަލި ހާލަތެއްގެ ސަބަބުން ވެސް ކާހިތްވުން ނެތުން އެކަށީގެންވެއެވެ. މިސާލަކަށް ރަނގަޅަށް ޕުއްޕު ނުލެވުން، ހަށިގަނޑުން ދަގަޑާއި ވިޓަމިންގެ ބާވަތްތައް އެކަށީގެންވާ ވަރަށް ވުރެ މަދުވުން، ދަތްތަކުގައި ރިއްސުން، ޓޮންސިލްދުޅަވުން، ނޭވާހިއްލުން ފަދަ ބައްޔަކުން ނުވަތަ ނަފުސާނީ މައްސަލައަކުން ވެސް އެކަން އެ ގޮތަށް ދިމާވުން އެކަށީގެންވެއެވެ.\nކާހިތްނުވާ ބައްޔަށް ޑޮކްޓަރީ ބޭސް ބޭނުން ކުރުމަކީ ރަނގަޅުކަމެއްތަ؟\nބައެއް ޑޮކްޓަރުން މައިންގެ ހިތްހަމަޖައްސައިދިނުމަށްޓަކައި ކާހިތްޖައްސުވާ ބޭސް ނުވަތަ ބަނޑުހައިކަން އިހުސާސްކުރުވާ ފަދަ ބޭސް ލިޔެދީ ހަދައެވެ. އެފަދަ ބައެއް ބޭސްތަކަކީ އޭގެ އަރިމަތީ ގެއްލުންތައް ބޮޑު އެއްޗެއްގެ އިތުރުން މައްސަލައިގެ ދާއިމީ ހައްލެއް ވެސް ނޫނެވެ.\nމައްސަލައިގެ ރަނގަޅު ހައްލަކީ ކޮބާ؟\nމައްސަލައިގެ ރަނގަޅު ހައްލަކީ ދަރިފުޅަށް ކާންދިނުމުގެ ނިޒާމު ރަނގަޅު ކުރުމެވެ. އޭރުން ކުއްޖާ އޭނާއަށް ބޭނުންވާ އެކަށީގެންވާ މިންވަރު ބޭނުންކުރާނެއެވެ. މި ނިޒާމު ރަނގަޅު ކުރުމަށްޓަކައި އެންމެ ފުރަތަމައަށް ކުރަންޖެހޭ ކަމަކީ މައިބަފައިންގެ ހާސްކަން މި ކަމާ މެދު ފިލުވާލުމަށް ފަހު، ދަރިފުޅު ކާހިތްނުވަނީ ބައްޔެއްގެ ސަބުންތޯ ބެލުމެވެ. އެހެން ނަމަ އެކަމާ ވިދިގެން ކުރަންޖެހޭ ކަންކަން ކުރުމެވެ.\nދަރިފުޅަށް ކާންދިނުމަކީ ހުނަރެކެވެ.\n- ދަރިފުޅު ބަލިވެ އުޅެނިކޮށް އެއްވެސް އާވައްތަރެއްގެ ކެއުމެއް އަލަށް ނުދޭށެވެ. ބަލިވެފައި ހުންނައިރު އާދަވެގެން ކާ ކެއުން މަތިން ވެސް ފޫހިވާއިރު، އާކެއުމެއް ތަޖުރިބާކުރުވަން އުޅެފި ނަމަ މުޅީން އެއްކޮށް އެ އެއްޗެއް މަތީން ދަރިފުޅު ފޫހިވެދާނެއެވެ.\n- ކެއުމުގެ ވަގުތު ކަނޑައަޅަން އެންމެ ރަނގަޅީ ބުއްބޯ ވަގުތުގެ ކުރިއަށެވެ. އެއީ ބަނޑުހައިވުމުގެ ސަބަބުން ޠަބީޢީ ކޮށް އުފެދޭ ކާހިތްވުން އޭނާގެ ކިބައިގައި އެންމެ ބޮޑުވާނެ އެއްވަގުތަށް އެގަޑި ވާތީއެވެ.\n- ކުއްޖާއަށް އަލަށް އެއްޗެއް ކާންދޭން ފަށާނަމަ އެއިން ކުޑަކުޑަ ފޮދުވަރަކުން ކުއްޖާއަށް ފުރަތަމަ ރަހަދައްކާލާށެވެ. ކޮންމެހެން އެ އެއްކޮށް ހުސްކުރާނެ ކަމަށް އުންމީދުނުކުރާށެވެ. މަގުސަދަކަށްވާންވާނީ ދަރިފުޅަށް ކެއުމުގައި އިތުރު ވައްތަރުތައް މަޑުމަޑުން ތަޢާރަފުކޮށްދިނުމާއެކު އެކަން އާދަކުރުމެވެ.\n- ދަރިފުޅަށް ދޭ އެއްޗެހީގެ ރަހަ ވެސް ތިމާ ކާއެއްޗެހީގެ ރަހަޔާއި އެއްވަރަށް ބަހައްޓާށެވެ. މިސާލަކަށް ފޮނިއެއްޗެއް ނަމަ ދަރިފުޅަށް ދޭއިރު އެޔަށް އިތުރަށް ހަކުރު އެޅުން އެއީ ވަރަށް ގިނަ މައިން ހަދާ ބޮޑު ގޯހެކެވެ.\n- ދަރިފުޅު ވަކި އެއްޗެއް ކެއުމާ ދެކޮޅު ހަދާނަމަ އެއިން ލިބިދޭ ފައިދާ ލިއްބައިދޭ އެހެން ކާނާއެއް ހޯދާށެވެ. އެއް ފައިދާއެއް ލިއްބައިދޭ ތަފާތު ކާނާތައް ވަރަށް ވެސް ގިނައެވެ. މަގުސަދަކަށް ވާންވާނީ ވަކި ނަމެއް ކިޔާ އެއްޗެއް ކާންދިނުމުގެ ބަދަލުގައި ދަރިފުޅު ހެދިބޮޑުވުމަށް ބޭނުންވާނޭ މާއްދާ ދަރިފުޅުގެ ހަށިގަނޑަށް ވާސިލުކޮށްދިނުމެވެ.\n- ދަރިފުޅުގެ ކެއުމުގައި ދަނގަޑުގެ ބާވަތް ހިމެނޭ ކާނާ އާއި ތަރުކާރީއާއި މޭވާ ހިމެނުމަށް ޚާއްސަ ސަމާލުކަމެއް ދޭށެވެ.\n- ކުއްޖާއަށް މަކަރުން ކާންދޭން ނޫޅޭށެވެ. އަދި ކުއްޖާ ގެ އަސްލު ކެއުމާ ދުރުވާ ނަމަ އެހެންގޮތަކުން އެއްޗަކަށް ނުވާ އެއްޗެއް ކައިގެން އޭނާ ބަނޑުފުރިއްޖެ ކަން އިހުސާސްވިޔަ ނުދޭށެވެ. ޗޮކްލެޓް ފަދަ ތަކެތި ވީވަރަކުން އޭނާޔާއި ދުރުކުރާށެވެ.\n- ދަރިފުޅަށް މަޖުބޫރުކޮށް ގަދަކަމުން ކާންދޭން ނޫޅޭށެވެ. އަދި ހަރުކަށިކޮށް އެކަމުގައި އޭނާއާ މުޢާމަލާތު ނުކުރާށެވެ. ފަހަރުގައި އޭގެ ސަބަބުން އޭނާ ކާހިތްވުން ކުރިން ހުރި ވަރަށް ވުރެ ވެސް ދަށްވުމާއި ގަދަކަމުން އަމިއްލައަށް ހޮޑުލައިގެންވެސް ކާއެއްޗެހި ބޭރުކުރަން އުޅެފާނެއެވެ.\n- ކާންޖެހޭ ސަބަބުތައް އެކުއްޖާ ޝައުޤުވެރިވާ ކަހަލަ ޢިބާރާތްތަކުން ބުނެދީ ހަދާށެވެ. ނުކަންޏާ ބޮޑު ނުވާނެ ކަމަށް ވެސް ބުނާށެވެ. މިކަމުގައި މައިންނަކީ ކުޅަދާނަ ބައެކެވެ.\n- އެއް ޢުމުރުގެ ކުދިން ކާ ތަނަށް ޖަމާކޮށް ހުރިހާކުދިން އެކީ ކެއުން ބާއްވާށެވެ. ނުވަތަ ގޭ އެންމެން ކާ ގަޑި އެއީ އޭނާގެ ވެސް ކާ ގަޑި އަށް ހަދާށެވެ.\n- ވީވަރަކުން އޭނާ އަމިއްލައަށް ކެއުމުގެ މިނިވަންކަންދޭށެވެ.\n- ގާތުން ބުއިމުގެ މަރުހަލާ ކުއްޖާ ކަޑައްތުކޮށް ހަރުތަކެތި ކާން ފަށާފައި ވާނަމަ، ކުރީގައި ގާތުން ބޮއިގެން ތިން ހަތަރުގަޑިއިރުން ބަނޑުހައިވާ ކުއްޖާ، މިހާރު ބަތްކައިގެން އޭނާ ބަނޑުހައި ނުވެ ފަސްހަގަޑިއިރަށް ވެސް ހުރެދާނެކަން ގަބޫލުކުރާށެވެ.\n- ބޯ މިންވަރާއި ކާ މިންވަރު އަޅާކިއުމުގެ ބަދަލުގައި ކުއްޖާއަށް ބޭނުންވާ މާއްދާ އޭނާއަށް ބުއިމުގެ ޒަރީއާއިން ވިޔަސް ކެއުމުގެ ޒަރީއާ ވިޔަސް ދެވޭތޯ ބަލާށެވެ.\n- ކުއްޖާގެ ނުރުހުމުގައި ގަދަކަމުންކާން ދިނުމަކީ އޭގެ އިދިކޮޅު ނަތީޖާގައި އޭނާވެސް ބޮޑާހޭކުމާއި ރުޅިދެއްކުން ދައްކާނެ ވަރަށް ވެސް ނުބައި އާދައެއްކަން އަބަދުވެސް ހަދާންކުރާށެވެ.\n- ކުއްޖާ ވަރަށް ޝައުޤުވެރިވާ ކަމެއްގައި އިންދާ އެކަން ހުއްޓުވާފައި ކާންދޭން ނޫޅޭށެވެ.\n- ކުއްޖާ ރުޅިއައިސްފައި ހުއްޓާ ކާންދޭން ނޫޅޭށެވެ.\n- ކެއުމުން އޭގެ ބަދަލުދީ އިނާމުދޭނެ ކަމަށް ވައުދުނުވާށެވެ. އޭރަށް އޭނާ އެކަން އެގޮތަށް ފަރިތަކުރާނެއެވެ.\n- ކުއްޖާ ނުކެޔަސް އެކަމަށް އޭނާއަށް އަދަބުދީ ރުޅިމޫނު ހެދުމުގެ ބަދަލުގައި އެކަން ދެނެހުރިކަމަށް ނުހަދާށެވެ.\n- ޢުމުރުން ދެއަހަރާއި ތިން އަހަރުގެ ކުދިންނާ މުޢާމަލާކުރުމުގައި ވަކީން ޚާއްސަކޮށް އޭނާގެ އެ ޢުމުރަކީ އިދިކީލަކަން ދެއްކުމުގެ އުމުރުކަން ދެނެގަންނާށެވެ. މި އުމުރުގައި އޭނާގެ އަމިއްލަ ގޮތްތައް ފާޅުކޮށް އޭނާގެ ކިބައިން އެދޭ ކަންތަކާއި އިދިކޮޅަށް ކަންތައްކޮށް އުޅޭނެއެވެ. މި ހާލަތުގައި މީނާއާ މުޢާމަލާތުކުރަން އެންމެ ރަނގަޅީ ހަމަ އެއްގޮތަށް އޭނާ ޖަހާ ސަކަރާތް ދެނެހުރި ކަމަށް ނުހެދުމެވެ.\nނޫރުއްސަލާމް - ކަވާސާ


ދިރާގު ޓީވީއިން "އައި ފިލްމްސް" ގެ ފުރަތަމަ ފީޗާ ފިލްމު "ބަވަތި "ދިރާގު ޓީވީގެ އޮން ޑިމާންޑް ޕްލެޓްފޯމް އަށް ފުރަމަ "ޕޭ ޕާރ ވިއު" ފިލުމެއްގެ ގޮތުގައި ތައާރަފު ކޮށްފިއެވެ.\nމި ފިލްމަކީ ބިރުވެރި، ރޮމޭންސް އަދި ކޮމެޑީގެ ބައިތަކެއް އެކުލެވިގެންވާ ޒުވާން ދެމަފިރިއަކަށް ދިމާވާ އާދަޔާހިލާފު ކަންތައްތަކެއްގެ މައްޗަށް އެކުލެވިގެންވާ ފިލްމެކެވެ. މި އަހަރު ސެޕްޓެމްބަރ މަހުގެ ތެރޭގައި މި ފިލްމު ވަނީ ސިނެމާތަކުގައި އަޅުވައި އާނމުންގެ މަގުބޫލުކަން ހޯދާފައެވެ. މި ފިލްމު ދިރާގު ޓީވީއިން ފެނިގެންދާނީ އިނގެރޭސި ސަބްޓައިޓަލް ބޭނުންވާ ފަރާތްތަކަށް އެ ހިދުމަތްވެސް ލިބޭނެ ގޮތަށެވެ.\n"އައި ފިލްމްސް" އަކީ 2018 ވަނަ އަހަރު އިލްޔާސް ވަހީދު އުފެއްދި ފިލްމު ކުންފުންޔެކެވެ. "ބަވަތި" އަކީ މި ކުންފުނީގެ ފުރަތަމަ ފިލްމަށްވާ އިރު މި ފިލްމުގައި މުޅިން އާ މޫނުތަކެއް ފެނިގެން ގޮސްފައިވެއެވެ. ދިރާގުން މަސައްކަތްކުރަމުން ދަނީ ވީއޯޑީ އޮން ޑިމާންޑް ލައިބްރަރީ އިތުރަށް ފުޅާކޮށް، މުއްސަނދިކުރުމަށް ވީހާވެސް ގިނަ ދިވެހި ކޮންޓެންޓްތައް ފަސޭހަ ކަމާއެކު ބެލުންތެރިންނާ ހަމައަށް ފޯރުކޮށްދިނުމަށެވެ.\nވީއޯޑީ އޮން ޑިމާންޑް އަކީ މައުލޫމާތާއި މުނިފޫހިފިލުވުމުގެ ކޮންޓެންޓް ބޭނުން ގަޑިއެއްގައި އަދި ބޭނުންތަނެއްގައި ބަލާލެވުމުގެ ފުރުސަތު ހުޅުވައިދޭ ޒަމާނީ ޕްލެޓްފޯމެކެވެ. ދިރާގު ޓީވީގެ ވީއޯޑީ އޮން ޑިމާންޑް ޕްލެޓްފޯމް ފަރުމާކުރެވިފައިވަނީ ކަސްޓަމަރުންނަށް ބޭނުންކުރަން ފަސޭހަވާނެ ފަދަ ގޮތަކަށެވެ. އެގޮތުން ދިރާގު ޓީވީގެ "ހޯމް ސްކްރީން" ގައި ވާ " އޮން ޑިމާންޑް" ޖަހާފައިވާ ފިތުން އޮން ޑިމާންޑް ކޮންޓެންޓްތައް ބަލައިލެވޭނެއެވެ. ދިރާގު ޓީވީގެ ވީއޯޑީ އޮން ޑިމާންޑް ލައިބްރަރީ އަށް މި ތައާރަފު ކުރެވިގެން ދިޔަ އެންމެ ފުރަތަމަ ދިވެހި ފީޗާ ފިލްމް "ބަވަތި" ބަލާލަން ބޭނުން ވާ ފަރާތްތަކަށް ކޮންމެ 24 ގަޑީރަކަށް 35ރފ. ގެރޭޓުން ރެންޓު ކުރުމުގެ ފުރުސަތު ލިބިގެންދާނެއެވެ.


BREAKING: Trump Hayyaru Kurumuge Amureh Iran In Nerefi - Vaguthu\nއެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް ހައްޔަރު ކުރުމުގެ އަމުރެއް އީރާނުން ނެރެފިއެވެ.\nއީރާނުން މިހާރު ވަނީ ޓްރަމްޕް ހައްޔަރު ކުރުމަށް އިންޓާޕޯލްގެ އެހީތެރިކަމަށް އެދިފައެވެ.\nއިރާނުން އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް ހައްޔަރު ކުރުމަށް އަމުރު ނެރެފައިވަނީ އެގައުމުން ދިން ބަގްދާދަށް ދިން ހަމަލާގައި އިރާނުގެ ގުދުސް ފޯސްގެ ކޮމާންޑަރ، ޖެނެރަލް ގާސިމް ސުލައިމާނީ އަވަހާރަ ކޮށްލި މައްސަލައާއި ގުޅިގެން ކަމަށް ބައިނަލްއަގްވާމީ މީޑިއާތަކުން ވަނީ ބުނެފައެވެ.\nތެހެރާނުގެ ދައުލަތުގެ ވަކީލު އަލި އަލްގަސިމް ބުނެފައިވަނީ ސުލައިމާނީގެ މަރުގެ ތުހުމަތު ޓްރަމްޕްގެ އިތުރުން އެހެން 30 މީހަކަށް ކުރެވޭ ކަމަށެވެ. އެގޮތުން އެމީހުންނަށް ޓެރެރިޒަމްގެ ދައުވާއާއި މީހަކު މެރުމުގެ ދައުވާ ކުރެވޭ ކަމަށް ވަނީ ބުނެފައެވެ.\nޓްރަމްޕް އިތުރުން އެހެން މީހުން މިކަމުގައި ހިމެނޭއިރު، އޭނާ އެމީހުންގެ ނަމެއް ހާމަ ކޮށްފައެއް ނުވެއެވެ.\nމީޑިއާތަކުން ރިޕޯޓް ކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި ޓްރަމްޕްގެ ވެރިކަމުގެ އިންތިހާބު ނިމުނަސް އިރާނުން އޭނާގެ މައްޗަށް ކުރާ ދައުވާ ނުހުއްޓާނެއެވެ.\nޓްރަމްޕް ހައްޔަރު ކުރުމަށް އަމުރެއް އިރާނުން ނެރެފައިވާއިރު، އެގައުމުން ވަނީ މިކަމުގައި ދެން ޝާމިލުވާ މީހުންވެސް ހައްޔަރު ކުރުމަށް އިންޓަޕޯލް އިން ރެޑް ނޯޓިސް ނެރުމަށް އެދިފައެވެ. އެހެން ނަމަވެސް އެކަމާއި ގުޅިގެން އަދި އިންޓަޕޯލް އިން ވަކި އެއްޗެކޭ ބުނެފައެއް ނުވެއެވެ.\nޓްރަމްޕް ހައްޔަރު ކުރުމަށް އިންޓަޕޯލްގައި އެދިފައިވާތީ، އިންޓަޕޯލް އިން ވަނީ ކޮމިޓީ އާއި ބައްދަލު ކޮށް، އެކަން ކުރިއަށް ގެންދާނެތޯ ނުވަތަ ނޫންތޯ މަޝްވަރާ ކޮށްފައެވެ. މީގެ ތެރެއިން އެކަމުގެ މައުލޫމާތު އެހެން ސްޓޭޓްތަކުގެ މެމްބަރުންނަށް ހިއްސާ ކުރެވޭނެއެވެ. އިންޓަޕޯލް އިން މިފަދަ މައުލޫމާތު އާންމު ނުކުރެއެވެ. އެހެން ނަމަވެސް ބައެއް ކަހަލަ މައުލޫމާތު އިންޓަޕޯލްގެ ވެބްސައިޓްގައި ހިމެނެއެވެ.\nއެމެރިކާއިން ދިން ހަމަލާގައި ސުލައިމާނީ އަވަހާރަ ވެފައިވަނީ އިރާނުގެ ވެރިރަށް ބައުދާދުގެ އިންޓަނޭޝަނަލް އެއާޕޯޓުގައެވެ. މި ހަމަލާގައި އިރާގުގެ އަސްކަރީ ކޮމާންޑަރެއް ކަމަށްވާ އަބޫ މަހްދީ އަލް މުހަންދިސް ވެސް ވަނީ އަވަހާރަކޮށްލާފައެވެ.\nޖޫން 29, 2020 16:59\nއީރާނައް ރަގަނޅައް އެނގޭނެ ތިވޮރެންޓް ނެރުނަސް ތީނަ ހައްޔަރެއްނުކުރާނެކަން...ދެން އިންޓަޕޯލެއްނުކިޔާ...ވޮށިންޓަނައް މިސައިލުފޮނުވާ ތަންތަން ބިމާ ހާމަކޮށްލަބަލަ..އެއިރުން އިންސާފު ލިބުނީ...ކަލޭމެންތީ ހަނގުރާމަ ކޮށްފިއްޔާ އެމަރިކާ ރޮއްވާލުމުގެ ގާބިލު ބައެއް..\nޖޫން 29, 2020 17:02\nއީރާނުގައި ހުރެފައި އެމަރިކާގެ ފަސްގަނޑަށް ފޮނުވާލެވޭ އައިސީބީއެމް ލޯންގްރޭންޖް މިސައިލްތައް ކަލޭމެން އަތުގައިއެބަވޭ..ބަންކަރުތަކުގައި ފޮރުވާފައި...އޭގައިން ހަމަލާދީބަލާ..އިސްރާއީލާއި އެމަރިކާ ސައިޒުކޮށްލާ\nޖޫން 29, 2020 17:54\nމޮޔަ ބަޔެކޭ ތި ޝިޔައީންނަކީ ހަމަ ޤަމަރުން\nޖޫން 29, 2020 22:30\nތިހެން އަދި އިމުރެއް ނެރުނަސް ތިކަމެއް ނުވާނެ ، ކޮންމެގަތަކަށް މީހާއުޅުނަސް އެވެސް ޤައުމެއްގެ ރައީސެއްވިއްޔާ ، އަނެއްކާ އިންޓިރޕޯލް އިންވެސް ހަދާނީ އެމީހުން ބެނުންގޮތެއް ތީހަމަ އަތުން ލިޔެފައި އެއްލާލާ ނޯޓެކޭ ވަކިތަފާތެއް ނެތް. ތިކަން ކުރެވެންޏާމުން ކުރެވޭނީ ހަނގުރާމަކޮށް އެމީހުން ބަލިކޮށްގެން ނޫނީ ނުވާނެ ތިކަމެއް.\nތީ ވަރަށް ރަނގަޅު ވާހަކައެއް..މަ އެއްބަސްވަން


Saoodheein dhuniyeyge enme us tavaru imaaraai kuranee\nސައޫދީއިން ދުނިޔޭގެ އެންމެ އުސް ޓަވަރު އިމާރާތް ކުރަނީ\nދުނިޔޭގައި މިހާރު ހުރި އެންމެ އުސް އިމާރާތުގެ ގޮތުގައި ދުބާއީގެ ބުރުޖް އަލް ޚަލީފާ ހޯދާފައިވާ ލަގަބު ވަރަށް އަވަހަށް ސައޫދީ އަރަބިއާ އިން ހޯދާނެ އެވެ. ސައޫދީ އަރަބިޔާއިން މިހާރުވަނީ ޖިއްދާ ޓަވަރުގެ މަސައްކަތް ފަށާފައެވެ. މިޓަވަރުގެ މަސައްކަތް 2020 ވަނަ އަހަރު ނިމޭނެކަމަށް ލަފާކުރާއިރު، މި ޓަވަރު ވެގެންދާނީ ދުނިޔޭގައި މިހާތަނަށް ނުހަދާ އުސްމިނުގައި ހަދާފައިވާ ޓަވަރަކަށެވެ.\nޖިއްދާ އެކޮނޮމިކް ކޮމްޕެނީ އާއި ސައޫދީގެ އަލިމްނާ އިންވެސްޓްމަންޓް ގުޅިގެން ޖިއްދާ ސިޓީ ތަރައްގީ ކުރަމުންދާއިރު، ޖިއްދާ ސިޓީ ޕްރޮޖެކްޓަށް 2.2 ބިލިޔަން ޑޮލަރު ހަރަދު ވާނެއެވެ. އަދި ކިންގްޑަމް ޓަވަރުގެ ނަން ކުރިން ކިޔާނެކަމަށް ބެލެވުނު، ޖިއްދާ ޓަވަރު އިމާރާތް ކުރުމަށް 1.23 ބިލިއަން ޑޮލަރު ހަރަދުވާނެ އެވެ.\nޖިއްދާ ޓަވަރު ނިމުމުން އުސްމިނުގައި 3،280 ފޫޓު (1 ކިލޯ މީޓަރު) ހުންނާނެއެވެ. ދުބާއީގެ ބުރުޖް އަލް ޚަލީފާގައި ހުންނަނީ 2،716 ފޫޓެވެ.\n“މިއާއެކު ރިއަލް އެސްޓޭޓް ދާއިރާގައި މީގެ ކުރިން ނުދެވޭ އުސްމިންތަކަށް ދެވޭނެ. އަދި ދުނިޔޭގެ ފެންވަރުގެ އެންމެ ކުރިއަރާފައިވާ ލައިފްސްޓައިލް އާއެކު ތަރައްގީ ގެނެވޭނެ. ޖިއްދާ ސިޓީގައި ފަހުރުވެރިވާވަރުގެ ބިނާއެއް ހުންނާނެ. އަދި ސިޓީގައި ހުރިހާ ދާއިރާއެއްގެ ޚިދުމަތްތައް ލިބެން ހުންނާނެ. މިއީ ކުންފުނީގެ އަމާޒަކީ.” ޖިއްދާ އެކޮނޮމިކް ކޮމްޕެނީގެ ސީއީއޯ މޫނިބް ހަމޫދު ސައޫދީ ގެޒެޓްއަށް ދީފައިވާ އިންޓަވިއުގައި ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ.\nޖިއްދާ ޓަވަރު ވެގެންދާނީ އާކިޓެކްޗުރަލް ދާއިރާ އާއި އިންޖިނިއަން ދާއިރާގެވެސް ބޮޑު ޗެލެންޖަކަށެވެ. އިމާރާތް ނިމޭއިރު ރެޑްސީ ފެންނާނެހެން 200 ފަންގިފިލާ ހުންނާނެއެވެ. އިމާރާތް ކުރުމަށް 5.7 މިލިއަން އަކަފޫޓުގެ ކޮންކްރީޓާއި 80،000 ޓަނުގެ ދަގަނޑު ބޭނުންކުރާނެއެވެ. 200 ފޫޓު އަޑިއަށް ފައުންޑޭޝަން އަޅާއިރު، ސަރަހައްދަކީ ކުރިމަތީގައި ބޮޑު ކަނޑެއް އޮންނަ ސަރަައްދެއްކަމުން ލޮނުގެ އަސަރުން ސަލާމަތްވުމަށް ވެސް ރޭވުންތަކެއް ރާވަން ޖެހޭނެ އެވެ. މިކަމަށްޓަކައި އެންމެ ކުރިއަރާފައިވާ ކޮންސްޓްރަކްޝަން ޓެކްނޮލޮޖީ ބޭނުން ކުރާނެ އެވެ.\nއަދި ޓަވަރުގެ އުސް މިނަށް ބަލާއިރު، އިމާރާތުގައި ވައި ނާޅާނެހެން ފަރުމާތައް ވަނީ ހަދާފައެވެ. އަދި މަތީ ފަންގިފިލާތަކަށް ކޮންކްރީޓު ފޯރުކުރުމަކީވެސް ބޮޑު ޗެލެންޖަކަށް ވާނެއެވެ.


ތިލަދުންމަތީ ހުނަރުވެރިން: މަގުބޫލް ވާހަކަ ލިޔުންތެރިޔާ ޔަޝްފާ!\n20 މާރޗް 2021\nމިއީ ކިޔުންތެރިންގެ މަގުބޫލް ވާހަކަ ލިޔުންތެރިޔާ ހދ. މަކުނުދޫއަށް އުފަން ޔަޝްފާ އަބްދުލް ޣަނީގެ ވާހަކައެވެ.\nތަޢުލީމް ހާސިލްކުރި ދުވަސްވަރު ސްކޫލުގައި ނުވަތަ ކުލާހުގައި އަދަބިއްޔާތާއި ގުޅުންހުރި ކަމެއްގައިނަމަ އަބަދުވެސް އެންމެ ކުރީގައި ހުންނާނީ ޔަޝްއެވެ. ޔަޝްގެ ހިތުގައި ދިވެހި ބަހަށް ދެވިފައި އޮންނަނީ ހާއްސަ ލޯތްބެކެވެ. ޅެން ހެދުމާއި، މަޒުމޫނު ލިޔުމާއި ޚަބަރު ލިޔުމުގެ އިތުރުން ވާހަކަ ލިޔުމަކީ ޔަޝްގެ ޤަލަން ވަރަށް ފަރިތަ ކަންކަމެވެ. ބަހުސް ކުރުމާއި ރައިވަރު ކިޔުންފަދަ ކަންކަމަކީ ޔަޝް ވަރަށް ލޯބިކުރި ކަންކަމެވެ.\nލިޔުންތެރި ކަމުގެ ހުރިހާ ދާއިރާއަކަށް ފަރިތަ ނަމަވެސް ވާހަކަ ލިޔުމަކީ ޔަޝްގެ އެންމެ ހާއްސަ ހުނަރެވެ. ވާހަކަ ލިޔަން ފެށުނު ގޮތް ހިއްސާ ކުރަމުން ޔަޝް ބުނެފައިވަނީ އުނގެނުމުގެ މަރުހަލާ ނިންމާލުމަށް ފަހު ވަރަށް ގިނަ ހުސް ވަގުތު ލިބުމާއި ގުޅިގެން އެ ވަގުތުތައް ފުރާލުމަށް ޓަކައި ވާހަކަ ލިޔަން ފެށީ ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް އެ ދުވަސްވަރު ވާހަކަ ލިޔުނީ އެ ވާހަކަތައް މީހުންގެ ތެރެއަށް އާންމު ކުރުމުގެ މާ ބޮޑު ފިކުރެއް އޮވެގެން ނޫން ކަމަށެވެ.\nޔަޝް ފޮރުވައިގެން ގެންގުޅުނު ވާހަކަތައް އާންމުވެގެން ދިޔުމުގައި ޔަޝްގެ ފިރިމީހާ މުޙައްމަދު ވަޖީހުގެ ދައުރު ބޮޑެވެ. ޔަޝްގެ ވާހަކަތައް ކިޔައި އެ ވާހަކަތަކުގެ ފެންވެރު ޔަޝްއަށް ބުނެދީ އިތުބާރު ހޯދައި ދިނީ ފިރިމީހާއެވެ. ބ.އޭދަފުށްޓަށް އުފަން މުޙައްމަދު ވަޖީހަކީ 30 އަހަރަށް ވުރެ ގިނަ ދުވަހު ދިވެހި ބަސް އުނގައްނައި ދިނުމުގައި މަސައްކަތް ކޮށްފައިވާ ކުޅަދާނަ ދިވެހި މުދައްރިސެކެވެ.\n"ޒީލަން" ގެ ނަމުގައި 2006 ވަނަ އަހަރު ލިޔުނު ދިގުވާހަކައަކީ ޔަޝް ވާހަކަ ލިޔުމުގެ ކެރިއާގެ ފެށުމެވެ. ފިރިމީހާގެ އެދުމުގެ މަތީން އެ ވާހަކަ، 2008 ވަނައަހަރު ބޭއްވި ޤައުމީ ވާހަކަ ލިޔުމުގެ މުބާރާތުގައި ބައިވެރި ކުރެވުނެވެ. ރާއްޖޭގެ މަތީފަންތީގެ ވާހަކަ ލިޔުންތެރިންގެ ވާހަކަތައް ވެސް ބައިވެރިކުރި އެ މުބާރާތުން ޔަޝްގެ ވާހަކައަށް ވަނީ ދެވަނަ ލިބިގެން ގޮސްފައެވެ. ގެވެށި އަނިޔާގެ މައްޗަށް ލިޔެފައިވާ "ޒީލަން" ގެ ފުރަތަމަ ޗާޕުގެ 1000 ކޮޕީ ވަނީ ތިންމަސް ދުވަހުގެ ތަރޭގައި ވިކި ހުސްވެފައެވެ. މިއީ ޗާޕްކޮށްގެން ނެރެވުނު ޔަޝްގެ ފުރަތަމަ ވާހަކައެވެ.\n2008 ވަނަ އަހަރުގެ ކާމިޔާބީއާއިއެކު ޔަޝްއަށް އިތުރު ފޯރިއެއް ގެނުވިއެވެ. ވާހަކަ ލިޔަން ގިނަވަގުތުތަކެއް ހުސްކޮށް މޮޅެތި ދިގު ވާހަލަތަކެއް ކިޔުންތެރިންނާއި ހިސާބަށް ގެނެސްދީ ކިޔުންތެރިން ހިތްތަކުން ޖާގަ ހޯދިއެވެ.\nވާހަކަ ލިޔުމަކީ ފަންނެކެވެ. ހުނަރެކެވެ. ވާހަކައަކީ ހަމައެކަނި ހިތްހަމަ ޖައްސައިލަން ކިޔައިލާ ކިޔުމެއް ނޫން ކަމުގައި ޔަޝްގެ ވާހަކަތަކުން ބުނެދެއެވެ. މުހިންމު ބޭނުންތެރި މައްސަލަތަކަށް މީހުން ލޯ ހުޅުވައި ދިނުމަކީ ޔަޝްގެ ވާހަކަ ތަކުގެ އެންމެ ބޮޑު މަޤުޞަދެވެ. މިގޮތުން ޔަޝްގެ ގިނަ ވާހަކަތަކުގައި މުޖުތަމަޢުގައި ހުރި ގިނަ މައްސަލަތައް ފާހަގަކޮށްދީ ކިޔުންތެރިންނަށް އެ ކަންކަމުން ސަލާމަތްވާނެ މަގުތައް ވަނީ ދައްކުވައިދީފައެވެ. ވާހަކަ ލިޔެގެން ވެސް މުޖުތަމަޢަށް ހެޔޮ ބަދަލުތަކެއް ގެނެވިދާނެކަން ޔަޝް ވަނީ ސާބިތު ކޮށްދީފައެވެ.\nކާމިޔާބީތަކަށް ބަލައިލުމުން ޔަޝްގެ ވާހަކަ ލިޔުމުގެ ހުނަރާއި ކުޅަދާނަކަން ކިތަންމެ ރަނގަޅަކަށް ވެސް ފެނިގެންދެއެވެ. މި ގޮތުން ޅަފުރައިގެ އަންހެން ކުދިންނަށް ކުރާ ގޯނާތަކުގެ މައްޗަށް ލިޔެފައިވާ "ޔުކްތާ" މި ވާހަކައަށް، ޤައުމީ ވާހަކަ ލިޔުމުގެ މުބާރާތުން، 2009 ވަނަ އަހަރު ވަނީ ދެވަނަ ލިބިފައެވެ. ރަށްފުށުގެ ކުދިން މާލޭގައި ތަޢުލީމު އުނގެނުމަށް ކުރާ ބުރަ މަސައްކަތުގެ މައްޗަށް "ލީޝަން" ގެ ނަމުގައި ލިޔުނު ވާހަކައަށް 2011 ވަނަ އަހަރު ވާހަކަ ލިޔުމުގެ މުބާރާތުން ދެވަނަ ވަނީ ލިބިފައެވެ. އަދި އަންހެނުންނަށް ކުރާ ނޭދެވޭ އަނިޔާއާއި ބެހޭގޮތުން ލިޔެފައިވާ "ރުކާން" މި ވާހަކައަށް 2012 ވަނަ އަހަރުގެ ޤައުމީ މުބާރާތުން ވަނީ ތިންވަނަ ލިބިގެން ގޮސްފައެވެ. އަދި މީގެ އިތުރުން "އައިން" އަދި "އީރަމް" ފަދަ ދިގު ވާހަކަ ތަކަކަކީ ކިޔުންތެރިންގެ ބޮޑު މަޤުބޫލުކަން ލިބިގެންދިޔަ ވާހަކަ ތަކެވެ.\nޔަޝްވަނީ ޤައުމީ ފެންވަރުގައި ވެސް ރަން ވަނަތަކެއް ހާސިލް ކޮށްފައެވެ. މިގޮތުން 2014 ވަނަ އަހަރު ޒުވާނުންގެ ޤައުމީ އިނާމް ޔަޝްވަނީ ހާޞިލް ކޮށްފައެވެ. މީގެއިތުރުން ދިވެހިބަހާއި އަދަބިއްޔާތުގެ ދާއިރާއިން ވާހަކަ ލިޔުމުގެ ފަންނު ކުރިއެރުވުމުގެ ރޮނގުން ހިތްވަރު ދިނުމުގެ އިނާމު 2015 ވަނަ އަހަރު ވަނީ ހާސިލް ކޮށްފައެވެ. އަދި ހދ.އަތޮޅަށް ނުވަތަ ޤައުމަށް ނުވަތަ ރަށަށް ފާހަގަ ކުރެވޭ އަގުހުރި ޚިދުމަތެއް އެކަށީގެންވާ މުއްދަތެއްގައި ކޮށްދީފައިވާ ނުވަތަ ކޮށްދެމުން އަންނަ ފަރާތްތަކަށް ހދ.އަތޮޅު ކައުންސިލުން ދެމުންއަންނަ ތިލަދެކުނު ޝަރަފުވެރިކަމުގެ އިނާމް 2017 ވަނަ އަހަރު ޔަޝްއަށް ވަނީ ހާސިލް ކޮށްފައެވެ.\nވާހަކަ ލިޔުމުގެ އިތުރުން އިނގިރޭސި ބަހުން ލިޔެފައިވާ މި މުޖުތަމަޢަށް ބޭނުންތެރި މަޢުލޫމާތު ހިމެނޭ ބައެއް ފޮތްތައް ދިވެހި ބަހަށް ތަރުޖަމާ ކޮށް ކިޔުންތެރިންނާ ހިސާބަށް ގެނެސްދިނުމުގެ މަސައްކަތް ވެސް ޔަޝް އަންނަނީ ކުރަމުންނެވެ. އަދި އެކިއެކި ސިފަސިފާގައި ދިވެހި އަދަބިއްޔާތާއި ގުޅުންހުރި ކަންކަން އެހެން މީހުންނަށް އުނގައްނައި ދިނުމަކީ ވެސް ޔަޝް ވަރަށް ލޯބިކުރާ ކަމެކެވެ.\nލިޔުންތެރިއަކަށް ވާން ބޭނުންނަމަ ކިޔުންތެރިއަކަށް ވާށެވެ. ވާހަކަ ލިޔުންތެރިއަކަށް ވާން ބޭނުންނަމަ މޮޅެތި ވާހަކަ ލިޔުންތެރިންގެ ވާހަކަތަށް ގިނައިން ކިޔާށެވެ. ހުނަރުވެރިންގެ ހުނަރުން ދަސްކުރާށެވެ. ދެން އިތުރަށް އެކަމުގައި ވަގުތު ހޭދަކޮށް ހިތްވަރާއިއެކު މަސައްކަތް ކުރާށެވެ. މިއީ މޮޅު ވާހަކަ ލިޔުންތެރިއަކަށް ވާން ބޭނުންވާ ފަރާތްތަކަށް ޔަޝް ދޭން ބޭނުންވާ މެސެޖެވެ.\nފާހަގަ: ތިލަދުންމަތީގެ ހުނަރުވެރިން\nhihthakuge Raees R Yameen jaluga hunnavaathee alhugandu ge hithah varahasarukurey\nތިލަދުންމަތީ ހުނަރުވެރިން: މޭކަޕް ކުރުމުގެ ދާއިރާއިން ވަށަފަރު ހަމްދާ\nނައިބް ރައީސް ފައިޞަލް، ހުނަރުވެރިޔާ ހުސެއިންއަށް ގުޅައި ހިތްވަރު ދެއްވައިފި\nތިލަދުންމަތީ ހުނަރުވެރިން: ހުސެއިންގެ ހުނަރުން މެޝިނަކަށްފަހު މެޝިނެއް


Enme ginain vaarey vehunee male' sarahahdhah – Iru\nމިހާރު ރާއްޖެއަށް ކުރަމުންދާ ވިއްސާރަގައި މިދިއަ 24 ގަޑިއިރު އެންމެ ގިނައިން ވާރޭ ވެހިފައި ވަނީ މާލެ ސަރަހައްދަށް ކަަމަށް ރާއްޖޭގެ މޫސުމާއި ބެހޭ ގައުމީ އިދާރާއިން އިން ބުނެފި އެވެ.\nއެ އިދާރާ އިން ބުނީ އިއްޔެ ހެނދުނު 8:00 އިން މިއަދު ހެނދުނު 8:00 ޖެހުމާ ހަމައަށް އެންމެ ގިނައިން ވާރޭ ވެހިފައިވާ ކަމަށް ރިކޯޑް ކުރެވިފައި ވަނީ މާލެ ސަރަހައްދަށެވެ. އިއްޔެ ކުރި ވިއްސާރާގައި ބޯކޮށް ވާރޭ ވެހި މާލޭގެ ބޮޑު ބައެއްގައި ފެން ބޮޑުވެފައިވާއިރު ރޭ ވެސް އިރާކޮޅުން ފެށިގެން ފަތިސް ވުމާ ހަމައަށް މާލެއަށް ކެރިކަނޑާ ނުލައި ވާރޭ ވެހުނެވެ.\nމުސޫމާބެހޭ އިދާރާގެ ރިކޯޑްތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި މާލެ ސަރަހައްދަށް 65 މިލިލީޓަރުގެ ވާރޭ ވެހިފައި ވެއެވެ. ދެން އެންމެ ގިނައިން ވާރޭވެހުނީ ނ. އަތޮޅަށެވެ. އެއީ 61.8 މިލިލީޓަރަށެވެ. ވ. އަތޮޅަށް 56.7 މިލިލީޓަރަށަށް ވާރޭ ވެހުނެވެ.\nމާލެ ސަރަހައްދު ހިމެނޭ ގޮތަށް އެކި ސަރަހައްދުތަކަށް ބޯކޮށް ވާރޭ ވެހުނު އިރު ނޭޝަނަލް ޑިސާސްޓާ މެނޭޖްމަންޓް އޮތޯރިޓީން މިއަދު ބުނީ މޫސުން ގޯސްވެ ރޭ ވިއްސާރަކޮށް ވާރޭ ވެހުނު ނަމަވެސް އެއްވެސް ރަށަކަށް ގެއްލުމެއްވީ ކަމުގެ ރިޕޯޓެއް ނެތް ކަމަށެވެ.


Noorul-islam.NET :: ތުއްތު ކުއްޖަކު އަތަށް މުޞްޙަފް ދިނުމަކީ ކޮންކަހަލަ ކަމެއް؟ Tweetތުއްތު ކުއްޖަކު އަތަށް މުޞްޙަފް ދިނުމަކީ ކޮންކަހަލަ ކަމެއް؟Category » ސުވާލާއި ޖަވާބު ތާރީޚް:3ޖޫން 2012\tލިޔުއްވީ : ޢަބްދުﷲ ޞިއްދީޤް (ނޫރުލްއިސްލާމްގެ ޑިޕިޔުޓީ އެޑިޓަރ)\nމުޞްޙަފް ގައިވާ އާޔަތްތަކަކީ މާތް ﷲގެ ބަސްފުޅެވެ. ވީމާ އެފޮތަށް މާތްކޮށް ހިތުމަކީ ކޮންމެ މުސްލިމެއްގެ މައްޗަށް ވާޖިބެކެވެ.<?xml:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:office" />\nމުޞްޙަފަށް ލޯބި ޖެއްސުމުގެ ނިޔަތުގައި ބޮޑުމީހެއްގެ ބެލުމުގެ ދަށުން، ކުޑަކުއްޖެއްގެ އަތަށް މުޞްޙަފް ދީގެން އެއީ ﷲގެ ބަސްފުޅުކަން ކިޔައިދީ، އެފޮތް ކިޔެވީމަ ކޮއްކޮދެކެ ﷲ ތަޢާލާ ލޯބިވާނެ ކަމާއި އޭރުން ކޮއްކޮއަށް ސުވަރުގެ ދެވޭނެކަން ބުނެދިނުމަކީ ހަމަ އެއްމެ ރަނގަޅު ކަމެކެވެ. މިފަދަ ކުދިން ކޮންމެހެން ވުޟޫމަތީގައި ތިބުން ލާޒިމެއް ނޫނެވެ. އަދި ބާލިޢުނުވާ ކުޑަކުދިން ޤުރުއާން ދަސްކުރުމަށް ނުވަތަ އެފޮތުގެ ޢިލްމު ލިބިގަތުމަށްވެސް ވުޟޫ އެކުދިންނަކަށް ލާޒިމެއް ނޫނެވެ. އެހެނަސް ކުޑަ އިރުއްސުރެން ފެށިގެން ވުޟޫމަތީގައި ނުވަތަ ޠާހިރުކަންމަތީގައި މުޞްޙަފް އުފުލުމަށް އެކުދިން ތަރުބިއްޔަތު ކުރުން މުހިންމެވެ.\nނަމަވެސް މުޞްޙަފަކީ ކޮންއެއްޗެއްކަން ނޭނގި، އެމާތް ފޮތަށް އިހާނެތިކޮށް ހިތާފާނެ ނުވަތަ ނަޖިހެއްގައި ޖައްސަފާނެފަދަ ކުޑަ ކުއްޖެއްގެ އަތަށް މުޞްޙަފް ދިނުމަކީ އެއްވެސް ޙާލެއްގައި ރަނގަޅު ކަމެއްނޫނެވެ.


Cristiano Ronaldo Jr Ge Mi Landun Ethah Bayaku Hairaan Kohlaifi\nކްރިސްޓިއާނޯ ރޮނާލްޑޯ ޖޫނިއާގެ މި ހިތްގައިމު ލަނޑުން އެތައް ބަޔަކު ހައިރާންކޮށްލައިފި\nދުނިޔޭގެ އެންމެ މޮޅު ކުޅުންތެރިޔާގެ މަގާމު ތިން ފަހަރު ހޯދާފައިވާ ކްރިސްޓިއާނޯ ރޮނާލްޑޯގެ ދަރިފުޅު، ކްރިސްޓިއާނޯ ރޮނާލްޑޯ ޖޫނީއާ އޭނާގެ ހުނަރުން އެތައް ބަޔަކު ހައިރާން ކޮށްލައިފި އެވެ.\nދުނިޔޭގެ ލޯތައް ކްރިސްޓިއާނޯ ރޮނާލްޑޯގެ ދަރިފުޅަށް އަމާޒުވީ ޕޯޗުގަލް އަލްޖީރިއާ ކޮޅަށް3ލަނޑު ޖަހާ ކާމިޔާބު ކުރި މެޗަށްފަހު އެކި ކުޅުންތެރިންގެ ދަރިންނާއެކު ކުޅެލަން ދަނޑުމައްޗަށް އެރި ކްރިސްޓިއާނޯ ރޮނާލްޑޯ ޖޫނިއާ ގޯލު ތެރެއަށް ފޮނުވާލި ހިތްގައިމު ގޯލަކުންނެވެ.\nކްރިސްޓިއާނޯ ޖޫނިއާ ޕެނަލްޓީ އޭރިއާ ތެރެއިން ފޮނުވާލި ބޯޅަ އޮއްސިގެން ގޮސްވަދެފައިވަނީ ގޯލުގެ މަތީ ކަނަށެވެ. އެވަގުތު ގޯލުގައި އޮތް އުމުރުން5ވަރަކަށް އަހަރުގެ ކީޕަރަށް މި ބޯޅަ މަތަކުރަން މާބޮޑު ކަމެއް ނުކުރެވުނުއިރު މިއީ ޕްރޮފެޝަނަލް ކީޕަރަކަށް ވެސް މަތަކުރަން އުނދަގޫވާ ކަހަލަ ގޮތަކަށް ފޮނުވާލި ހުނަރުވެރި ބޯޅައެކެވެ.\nކްރިސްޓިއާނޯ ރޮނާލްޑޯ ޖޫނިއާގެ މި ލަނޑު އިންޓަނެޓުގައި "ވައިރަލް" ވެފައިވާއިރު އެތައް ބަޔަކު ދަނީ އޭނާއަށް ތައުރީފު ކުރަމުންނެވެ. މި ލަނޑު ޖެހުމުން އެވަގުތު ދަނޑުމަތީގައި ހުރި އޭނާގެ ބައްޕަ ވެސް ހުރީ ބަސް ހުއްޓިފައެވެ. ލަނޑު ޖެހުމުގެ އިތުރުން ދަނޑޫމަތީގައި އެއް އުމުރު ފުރައެއްގެ އެހެން ކުދިންނާއެކު ކުޅެމުން ކްރިސްޓިއާނޯ ޖޫނިއާ ވަނީ އޭނާގެ އެހެން ހުނަރުތައް ވެސް ދައްކާލާފައެވެ. އެގޮތުން އޭނާ ވަނީ "ރަބޯނާ" އަކުން ވެސް ލަނޑެއް ޖަހާފައެވެ.\nއުމުރުން އެންމެ7އަހަރުގެ ކްރިސްޓިއާނޯ ރޮނާލްޑޯ ޖޫނިއާ އަކީ ކްރިސްޓިއާނޯ ރޮނާލްޑޯގެ އެންމެ ދޮށީ ދަރިފުޅެވެ. އޭނާގެ ޖުމްލަ4ދަރިން ތިބޭއިރު ކްރިސްޓިއާނޯ ޖޫނިއާ އަކީ "ސަޖަރޭޓް މަންމަ" އެއްގެ އެހީގައި ހޯދާފައިވާ ކުއްޖެ އެވެ.\nމީގެ ކުރިން ވެސް ކްރިސްޓިއާނޯގެ ސޯޝަލް މީޑިއާ މެދުވެރިކޮށް އޭނާ ކްރިސްޓިއާނޯ ޖޫނިއާގެ ބައެއް ހުނަރުތައް އާއްމުންނާ ހިއްސާ ކުރި ކަމުގައި ވީނަމަވެސް މިއީ ދުނިޔޭގެ މީޑިއާ ކުރިމަތީގައި ކްރިސްޓިއާނޯ ރޮނާލްޑޯ ޖޫނިއާ މިފަދަ ގޮތަކަށް ހުނަރު ދައްކާލި ފުރަތަމަ ފަހަރެވެ.\nކްރިސްޓިއާނޯ ރޮނާލްޑޯ ކުޅިވަރު ފުޓްބޯޅަ


Huhdha hoadhumahfahu Fihaarathah nuhulhuvaa massala faahagavey: Police - vNews.mv\nހުއްދަ ހޯދުމަށްފަހު ފިހާރަ ބަންދުކޮށްފައި ހުންނަ މައްސަލަ ފާހަގަކުރެވޭ: ފުލުހުން\nއާމިނަތު އަމީނާ (އަނާ) 08 May 2020, 19:28\nކޮވިޑް-19ގެ ހާލަތުގައި ފިހާރަތައް ހުޅުވާފައި ބެހެއްޓުމަށް ހުއްދަ ހޯދުމަށްފަހު ފިހާރަތައް ބަންދުކޮށްފައި ހުންނަކަން ފާހަގަކުރެވޭ ކަމަށާއި، އެކަންކަން ތަކުރާރު ކުރާނަމަ ފިޔަވަޅު އަޅާނެކަމަށް ފުލުހުންގެ އިދާރާއިން ބުނެފި އެވެ.\nމާލެ ލޮކްޑައުން ކޮށްފައިވާ މުއްދަތުގައި ފުލުހުންގެ ހުއްދަ ލިބިގެން ވިޔަފާރި ކުރަން ނުކުންނަ މީހުންނަށް ވިޔަފާރިކުރެވޭ ގޮތަށް ހެނދުނު9އިން ރޭގަނޑު 12 އަށް ފިހާރަތައް ހުޅުވާފައި ބެހެއްޓޭ ގޮތަށް އިކޮނޮމިކް މިނިސްޓްރީން ވަމީ އުސޫލު ކަނޑައަޅާފަ އެވެ.\nމިވަގުތުތަކުގައި ދުރާލައި ފުލުހުންގެ ފާސް ހޯދައިގެން އާއްމުން ވިޔަފާރިކުރަންދާއިރު، ފިހާރަތައް ބަންދުކޮށްފައި ހުންނަ ކަމުގެ ޝަކުވާ ބައެއް އާއްމުން ކުރެއެވެ.\nފުލުހުންގެ އިދާރާއިން މިއަދު ބުނީ، ފިހާރަ ހުޅުވާފަ ބެހެއްޓުމަށް ހުއްދަ ހޯދުމަށްފަހު ފިހާރަތައް ބަންދުކޮށްފައި ހުންނަކަން ވަނީ ފާހަގަކުރެވިފައިވާ ކަމަށެވެ.\nމީގެ އިތުރަށް ފިހާރައިގައި މަސައްކަތްކުރުމަށް ހުއްދަ ދީފައިވާ އަދަދަށްވުރެ އިތުރަށް މީހުން ފިހާރަތަކުގައި ތިބޭކަންވެސް ފާހަގަ ކުރެވިފައިވާ ކަމަށެވެ.\nއެހެންކަމުން ކުރިއަށް އޮތް ތަނުގައި އެގޮތަށް ޢަމަލުކުރާނަމަ ފުލުހުން ފިޔަވަޅު އަޅާނެ ކަމަށްވެސް ފުލުހުންގެ އިދާރާއިން ވަނީ ބުނެފައެެވެ.\nލޮކްޑައުންގެ ހާލަތުގައިވެސް ޒަރޫރީ ބޭނުންތަކަށް ފިހާރައަށް ދިއުމަށް، ފުލުހުން ދޭ ޚާއްސަ ހުއްދައެއްގެ ދަށުން ވަކި ދުވަސްތަކެއްގެ ވަކި ވަގުތުތަކެއްގައި ކޮންމެ ގޭބިސީއަކުން ވެސް އެކަކަށް ބޭރަށް ނުކުމެވޭ ގޮތަށް ވަނީ ކަނޑައަޅާފައެވެ. ނަމަވެސް އެގޮތަށް ނިކުންނައިރު ފިހާރަތައް ބަންދުކޮށްފައި ހުންނަކަމަށް ބައެއް އާއްމުން ބުނެއެވެ.


Kahvalhuge Azaabun meehaku salaamaiy kurehvumah Surat-ul-Mulku | Fashui Online\nކަށްވަޅުގެ އަޒާބުން މީހަކު ސަލާމަތް ކުރެއްވުމަށް ސޫރަތުލް މުލްކު އެދިލެއްވިތަ؟\nމިއީ އިނގިރޭސިވިލާތުގައި ދިރިއުޅޭ، ކަޝްމީރަށް އުފަން ޝެއިޚް އަހުމަދު އަލީ ދެއްވި ދަރުހެއްގައި އެމަނިކުފާނު ކިޔާދެއްވާފައިވާ ވާހަަކަ އެކެވެ.\n"އިބްނު އަސާކިރް ރިވާކުރެއްވި ޙަދީޘްފުޅެއްގެ މާނައިގާ ވެއެވެ.\nއަނަސްގެފާނުންގެ ވެރިކަމުގައި އެއްދުވަހު ފިރިހެނަކު ނިޔާވިއެވެ. ކީރިތި ޤުރްއާނުގެ ސޫރަތްތަކުން އެމީހާއަށް އެނގި ވަޑައިގަންނަވާ ކިޔަވާ ވިދާޅުވީ ސޫރަތުލް މުލްކު އެކަންޏެވެ. އެހެން އެއްވެސް ސޫރަތެއް އެމީހާއަށް އެނގިވަޑައެއް ނުގަންނަވައެވެ. ނިޔާވުމަށްފަހު ކަށްވަޅުގައި އޭނާ އޮންނެވިއިރު، މާތް ﷲ ސުބްޙާނަހޫ ވަޠައާލާ އޭނާގެ ގާތަށް މަލާއިކަތް ބޭކަލުން ފޮނުއްވެވިއެވެ. އޭނާއަށް ކަށްވަޅުގެ އަޒާބު ދެއްވުމަށެވެ.\nކަށްވަޅުގެ އަޒާބު ދެއްވުމަށް ކަށްވަޅުގެ ތެރެއަށް މަލާއިކަތް ބޭކަލުން ވަދެވަޑައިގަންނަވާއިރު، ސޫރަތުލް މުލްކު ވެސް އެތަނުގައި ހުންނެވިއެވެ. އެމީހާއާއި ކަށްވަޅުގެ އަޒާބާއި ދެމެދުގައި ސޫރަތުލް މުލްކު ހުންނަވައެވެ. އެހިނދު މަލާއިކަތް ބޭކަލުން ދަންނަވައެވެ.\n'ދުރަށް ޖެހިވަޑައިގަންނަވާށެވެ. ތިޔަ ސޫރަތަކީ މާތް ﷲ ގެ ފޮތުގެ ސޫރަތަކަށް ވުމުން ތިމަންމެން ތިޔަ ސޫރަތަށް އެއްވެސް ގެއްލުމެއް ދެއްވާކަށް ބޭނުންފުޅެއް ނުވެއެވެ. އެހެން ނަމަވެސް ތިމަންމެންނަށް އިތުރު ގޮތެއް ނެތެވެ. މާތް ﷲ ތިމަންމެންނަށް އަމުރު ކުރައްވަވާފައިވަނީ މީނާއަށް އަޒާބު ދެއްވުމަށެވެ. މީނާގެ އަޒާބަށް ހުރަސް އަޅާ ސަލާމަތް ކުރައްވަން ބޭނުންފުޅު ވަނީނަމަ، ޢަރްޝާއި ކުރްސީގެ މަތިވެރި އިލާޙު އަރިހުން އެކަމަށް އެދިލައްވަން ދުރުވާށެވެ.'\nއެހިނދު ސޫރަތުލް މުލްކު، ރައްބުލް އިލާޙް އަރިހަށް ވަޑައިގެއްނެވިއެވެ. އަދި ދެންނެވިއެވެ. 'ޔާ ﷲ. އިބަރަސްކަލާނގެ ފޮތުން، އެއަޅާ އަބަދުމެ ތިމަން މަތިން ހަނދުމަކޮށް ތިމަން ކިޔަވާ ވިދާޅުވިއެވެ. ޢާލަމްތަކުގެ ވެރި ރަސްކަލާކޯއެވެ. އޭނާގެ ހިތުގައި ތިމަން ވާހިނދު، އިބަރަސްކަލާނގެ އޭނާއަށް އަޒާބު ދެއްވާ ނަރަކަވަންތަ ވެރިއެއް ކަމުގައި ލައްވަނީ ތޯއެވެ؟ އެފަދައިން ކަންތައް ކުރައްވަނީނަމަ، ޔާ ﷲ، އިބަރަސްކަލާނގެ ފޮތުން ތިމަން ވަކިކުރައްވަވާށެވެ.'\nއެކަލާނގެ ބާވާލެއްވި ސޫރަތެއް މިފަދައިން އެކަލާނގެ ޙަޟްރަތުން އެދިލައްވަނީ ވެސް ހަމަކަށަވަރުން އެކަލާނގެ ކުޅަދުންވަންތަ ކަމުންނެވެ. އެކަލާނގެ ހެއްދެވި އަޅުތަކުން ސުވަރުގެ ވެއްދެވުމަށް ކުޑަވެސް ފުރަސަތެއް އޮތްނަމަ، އެކަލާނގެ އެފުރުސަތު ވެސް އަޅުތަކުންނަށް ދެއްވަވައެވެ. އެހެނީ އެކަލާނގެއީ އެންމެ އޯގާވަންތަ ރަސްކަލާނގެ ކަމުގައި ވާތީއެވެ.\nއެކަލާނގެ ޙަޟްރަތުން ސޫރަތުލް މުލްކު މިހެން ވިދާޅުވުމުން، އެސޫރަތަށް މާތް ﷲ ވަޙީ ކުރައްވަވައެވެ. 'ހީވާގޮތުން ތިޔަ ސޫރަތް ތިވަނީ ކޯފާ އިސްވެފައެވެ.' ސޫރަތުލް މުލްކު ޖަވާބު ދެއްވައެވެ. 'ޔާ ﷲ އެވެ. ކޯފާ އިސްވުމުގެ ހައްޤު ތިމަންނާއަށް ލިބިގެން ނުވޭ ހެއްޔެވެ؟ އޭނާ ތިމަން ކިޔަވާ ވިދާޅުވިއެވެ. އެެހެންނަމަވެސް އިބަ އިލާހު އޭނާއަށް އަޒާބު ދެއްވަނީ ހެއްޔެވެ؟'\nއެހިނދު އެކަލާނގެ ވަޙީ ކުރެއްވެވިއެވެ. 'ތިޔަ ސޫރަތުގެ ޝަކުވާ ތިމަންރަސްކަލާނގެ ޤަބޫލު ކުރައްވަވާފީމެވެ. އޭނާއާއި މެދު ތިޔަ ސޫރަތަށް ފެނިވަޑައިގަންނަވާ ގޮތަކަށް ކަންތައް ކުރައްވަވާށެވެ.' "\nސޫރަތުލް މުލްކު ކަށްވަޅުގެ އަޒާބު


އާމިރު، ފާތިމާއާ އިންނަން އުޅޭކަން ވަރަށް އަވަހަށް އިއުލާން ކުރަނީ؟ – Haftha\nFri, 21 January, 2022, 6:36 am\nއާމިރު، ފާތިމާއާ އިންނަން އުޅޭކަން ވަރަށް އަވަހަށް އިއުލާން ކުރަނީ؟\nއާމިރު ހާން އަނެއްކާވެސް ކައިވެނި ކުރަަން އުޅޭކަން ވަރަށް އަވަހަށް އިއުލާން ކުރާނެ ކަމަށް ރިޕޯޓުތައް ބުނެފިއެވެ.\nމިދިޔަ އޮގަސްޓު މަހު އާމިރުއާއި ކިރަން ކިރަން ރާއޯ ވަނީ އެ ދެމީހުން ވަރިވެފައިވާކަން އިއުލާން ކޮށްފައެވެ. އެކަން އިއުލާންކުރި ދުވަހުން ފެށިގެންވެސް ގިނަ ބަޔަކު ދަނީ އެ ދެމީހުން ވަރިވީ އާމިރުއާއި ފާތިމާ ސަނާ ޝެއިކްގެ ގުޅުމުގެ ސަބަބުން ކަމަށް ބުނަމުންނެވެ.\nއާމިރުގެ އެންމެ ފަހުގެ ފިލްމު”ލާލް ސިން ޗައްޑާ” ރިލީޒްކުރާ ތާރީހު އިއްޔެ އިއުލާންކޮށްފައި ވާއިރު، ސަޕޯޓަރުން ދަނީ އެ ފިލްމު ރިލީޒްކުރުމަށް ފަހު އާމިރުއާއި ފާތިމާ ކައިވެނި ކުރަން އުޅޭކަން އިއުލާން ކުރާނެ ކަމަށް ބުނަމުންނެވެ.\nއާމިރުއާއި ފާތިމާގެ ގުޅުމުގެ ވާހަކަ ދެކެވޭއިރު، ގިނަ ބަޔަކު ދަނީ ފާތިމާއަށް އެކަމާ ގުޅިގެން މަލާމާތްވެސް ކުރަމުންނެވެ. އެއީ ފާތިމާއަކީ އާމިރުގެ ފިލްމު “ދަންގަލް”ގައި އާމިރުގެ ދަރިފުޅުގެ ރޯލު ކުޅުނު އެކްޓްރެސްއަށް ވާތީއާއި އެ ދެމީހުންގެ އުމުރުގެ ފަރަގު ބޮޑުވީމައެވެ.\nއޭގެ އިތުރުން، އާމިރުގެ ފިލްމު “ތަގްސް އޮފް ހިންދުސްތާން”ގައި ފާތިމާ ބައިވެރި ކުރުވީ އާމިރުގެ ނުފޫޒުން ކަމަށާއި، ފާތިމާއަށް އެކި ފިލްމުތަކުން ޖާގަ ހޯދައިދިނުމަށް އާމިރު މަސައްކަތް ކުރާ ކަމަށް އަޑުތައް ފެތުރިފައި ވެއެވެ.\nފާހަގަ: ބައިސްކޯފް, އާމިރު ޙާން


SunOnline: Fanduvumeh neiy gaumee ran adu\nފަނޑުވުމެއް ނެތް ޤައުމީ ރަންއަޑު\n19 Nov 2021, 14:12\n"ޤައުމަށް އައި މިނިވަން ނޫރާނީ"ގެ އަޑެވެ. "ޖޯޝޭ ގެނައި މީ ޤައުމީ އުފާ" ގެ އަޑެވެ. އެއީ "އޯ ވަޒަނެ މީ ލޯބީ"ގެ އަޑެވެ. "ފަޚުރުވެރި ދިވެހީންގެ ޤައުމީ ރޫޙު އާލާކޮށްލަމާ"ހޭ ވިދާޅުވި ހިތްގައިމު ރަން އަޑުގެ ވެރިޔާއެވެ. އެއީ ނ. ހޮޅުދޫއަށް އުފަން މަޝްހޫރު ޢަބްދުﷲ ޙަސަނެވެ. ހޮޅުދޫ ޢަބްދުﷲއެވެ.\nއަޅުގަނޑުމެންގެ އާދައަކީ ކޮންމެ ޚިދުމަތްތެރިއަކު ވެސް ވަކިވެވަޑައިގަތީމާ އެ ވާހަކަ ދެއްކުމެވެ. އެ ޚިދުމަތްތަކަށް މަލުގެ ހާރުތައް ވެދުންކުރުމެވެ.\nޢަބްދުﷲ ޙަސަން ވިދާޅުވެފައިވާ ގޮތުގައި އޭނާގެ ޙަޔާތުގައި އެންމެ އުފާވި ދުވަހަކީ ހިތްވަރު ދިނުމުގެ ޤައުމީ އިނާމު ދިވެހި ލަވަ ކިޔުމުގެ ރޮނގުން ލިބިވަޑައިގެންނެވި ދުވަހެވެ. އެކަމަކު އެއީ 1981 ވަނަ އަހަރުއެވެ. ޢަބްދުﷲ ޙަސަންގެ ޤައުމީ ޚިދުމަތަށް މި ވަރު ފުދޭތޯއެވެ؟\nމިއީ މާލޭގައި އަވަށު ކުލަބުތަކުން މިއުޒިކު ގުރޫޕްތައް ހަދައިގެން އުޅުނު ޒަމާން ނަމަތާއެވެ. މައްޗަންގޮޅީގެ ރާނީ ބައެވެ. ފަހުން އޯކިޑް ބައެވެ. އެ އަޑު އަހާހިތުން މީހުން ކެތްމަދުވެގެން އޭރު އުޅުނެވެ. މިއީ އޮލިމްޕިއަންސްގެ ދުވަސްވަރެއް ނޫނެވެ. އެހެންނަމަ އޮލިމްޕަހުން ސާބަހާއި ތަރުހީބުގެ އަތްތިލަބަޑީގެ އަޑު އެ އަޑަށް ނުކެނޑުނީހެވެ. ޓެލެވިޒަން މޯލްޑިވްސް އާއި ދިވެހިރާއްޖޭގެ އަޑުގެ ޅަފަތުގެ ދުވަސްވަރު ނަމަތާއެވެ. މިއުޒިކީ އެއްވެސް ޕްރޮގްރާމެއް އެ ރަން އަޑާނުލައި ފުރިހަމައެއް ނުވީހެވެ. މިއީ މާލޫދު ކިޔާ ޒަމާނެއް ނޫނެވެ. އެހެން ނޫންނަމަ މިއުރާޖު މާލޫދު ފަދަ މާލޫދު ޅެންތައް އެ އަޑުން ކެނޑިނޭޅި އިވޭނެއެވެ. ޚާއްޞަކޮށް ރަބީޢުލްއައްވަލް މަހުގެ 12 ވިލޭރޭގައެވެ.\nއެ ޒަމާން ފަސްދީފިއެވެ. އެކަމަކު އެ އަޑާއެކު ޤައުމީ އަގުހުރި ތަރިކަތަކެއް ވާތީ ފެނެއެވެ. އަގު ނުކުރެވޭ ވަރުގެ ޤައުމީ ޚިދުމަތްތަކެއްގެ ދިގު ފީތާއެއް އެބައޮތެވެ. އޭރު ޢަބްދުﷲ ޙަސަނާ ނުލައި ކުރިއަށް ގެންދެވުނީ ކޮން ޤައުމީ މަޝްރޫޢެއް ބާއޭ ހިތަށް މިއަރަނީ ސަބަބެއް ނެތިއެއް ނޫނެވެ. އެއީ ލިޔަންކިޔަން ނުދަންނަ އެތައް ބަޔަކަށް "ހާޔާ، ށަވިޔަނި، ނޫނާ، ރާޔާ ބާ"އިން އަކުރުތައް ދަސްކޮށްދެއްވި މަޤުބޫލު ލަވަ ލިޔުންތެރިޔާއެވެ. "ވަޑައިގަންނަވާށޭ ކުލާހަށް އަސާސީ"އޭ ވިދާޅުވެ އަސާސީ ކުލާސްތަކުގައި އުޅުނު ފަރާތްތަކަށް ހިތްވަރު ދެއްވި ކުޅަދާނަ ލަވަކިޔުންތެރިޔާއެވެ.\nޒަމާނީ ތަޢުލީމާއި އިޤްތިޞާދީ އާ ސިނާޢަތްތަކާއެކު ވަޒީފާގެ އާ ދޮރުތައް ހުޅުވެން ފެށި ދުވަސްވަރެއް ޢަބްދުﷲ ޙަސަން ދެކެވަޑައި ގެންނެވިއެވެ. އެއީ މަސްވެރިކަމާއި ދަނޑުވެރިކަމަކީ މާ ދަށްފަންތީގެ މަސައްކަތްތަކެއް ކަމަށް މުޖުތަމަޢުގެ ބައެއް މީހުން ދެކެން ފެށި ދުވަސްވަރެކެވެ. "ނުކިޔަވާ ކުއްޖާ ދާންޖެހޭނީ މަހަށޭ" ބުނަންފެށިއެވެ. އެ ގަބޫލުކުރުންތަކާ ދެކޮޅަށް ފެއްޓެވި ކެމްޕޭނުގައި މަސްވެރިންނާއި ދަނޑުވެރިން މޯޓިވޭޓްކޮށްދެއްވިއެވެ.\nއެ ޚިދުމަތްތެރިންގެ އަގު ވަޒަންކުރެވޭ ގޮތަށް ތަރުހީބުގެ ލަވަތައް ކިޔުއްވިއެވެ. މަސްވެރިންނަށާއި ދަނޑުވެރިންނަށް ހިތްވަރު ދެއްވާ އުފަލުން ހެއްވާލަދެއްވިއެވެ. "އުޅެނީ މަހާ ގޮދާ، ފުމެނީ މަހާ ގޮދާ" އޭ ކިޔަމުން މަސްވެރިން ދޮށި އަޅަމުން ދިޔައެވެ. "ދަނޑަށް ދަނޑަށްދާން ދެން ހިނގާ" ށޭ ގޮވާލަމުން ގޭގެއިން ނުކުމެ ދަނޑުތަކަށް ގޮސް ބައިބަޔަށް ދަނޑުހެއްދިއެވެ. ތިމާވެށްޓަށް ހޭލުންތެރިކުރުވިއެވެ. އިސްލާހުވާން އެދޭ މީހުން ކަންކުރަންވީ ގޮތް ވެސް ވިދާޅުވެ ދެއްވިއެވެ.\nޢަބްދުﷲ ޙަސަން ލަވަ ނުކިޔުއްވާ ރޮނގެއްނެތެވެ. ޤައުމީ ޝުޢޫރުގެ ޗާލު ލަވަތަކެވެ. ދީނީ ރޫޙު އުފައްދައިދޭ ރީތި މަދަޙަތަކެވެ. ލޯބީގެ ސާފު މެސެޖުތަކެވެ. "ޢަސްރު އެދިޔައި ގެންލިގެން" ނޭ އެ ވިދާޅުވާ އަސަރުގަދަ ގޮތެވެ. "ރީތި ނަލަނަލަ ހަނދެއް ކުރި އަލީގާ" ދިވެހިން ޖައްސުވައި ގައިދުކޮށްލެއްވި ގޮތެވެ. އެ އަޑު ސާފެވެ. ކޮންމެ އަކުރާއި ކޮންމެ ފިއްޔެއް ވިދާޅުވާގޮތް ރީއްޗެވެ. އަޑު މަޚްރަޖަ ނަލައެވެ. މިއުޒިކާއެކުގައާއި މިއުޒިކާ ނުލައި ވެސް ހީވަނީ ވިރުވާ އަޅާހެންނެވެ. މަތިން ތިރިއަށް އޮހެމުން ދާހެންނެވެ.\nޝައްކެއްނެތް ގޮތުގައި ޢަބްދުﷲ ޙަސަންގެ މި ޤައުމީ ޚިދުމަތުގައި ޅެންވެރިންނާއި ޝާއިރުންނާއި ޝާއިރާއިންގެ މުހިންމު ދައުރެއް އެބައޮތެވެ. ޚާއްޞަކޮށް މަޝްހޫރު ޝާއިރު އަލްމަރުޙޫމް ޔޫސުފް މުޙައްމަދު ފުޅު (އެދުރުބޭ) ގެ ނަންފުޅު ފާހަގަކޮށްލަން ޖެހެއެވެ. ދިވެހިރާއްޖޭގެ އަޑަށް ޢަބްދުﷲ ޙަސަން ކިޔުއްވައި ދެއްވި ގިނަ ލަވަތަކާއި ގިނަ މަދަޙަތަކަކީ އެދުރުބޭގެ ކުޅަދާނަ ފަންނުވެރި ޝާއިރީ ތަސްވީރުތަކެކެވެ.\nރާއްޖެއަށް ހޮޅުދޫ ޢަބްދުﷲ ގެ ނަން މަޝްހޫރު ދުވަސްވަރެއް އައެވެ. އާންމުންގެ ކުރިމަތީގައި އެ ނަން މަގުބޫލުވި ތަން ފެނުނެވެ. ޤައުމީ ކޮންމެ ގޮވާލުމަކަށް އިޖާބަ ދެއްވިއެވެ. އޭރު ލަވަ ކިޔުމުގެ ރޮނގުގައި ހުންނެވީ އެންމެ ކުރީ ސަފުގައެވެ. މިހާތަނަށް އެއަށްވުރެ ގިނައިން މަދަޙަ އާއި މައުލޫދު ޅެންތައް ކިޔުއްވި ބޭފުޅެއް ނެތެވެ. ޤައުމީ އެކިއެކި މުނާސަބަތުތަކަށް ހަދާފައިވާ ލަވަތައް އެންމެ ގިނައިން ވިދާޅުވީ ވެސް ހޮޅުދޫ ޢަބްދުﷲ އެވެ. ވަކި ފަންނަކުން އެއް ބޭފުޅަކަށް ޤައުމަށް ޚިދުމަތް ކޮށްދެވޭނީ މިހާކަތްހާވަރަށެވެ. ހޮޅުދޫ ޢަބްދުﷲ އަށް ކުރާނެ އިތުރު ތަޢުރީފެއް ނެތެވެ. އެއީ އަދިވެސް ޤައުމީ ރަން އަޑެވެ. އެ އަގުހުރި ޤައުމީ ޚިދުމަތުގައި ބަރަކާތް ލައްވާށިއެވެ.\nއެޑިޓަރުގެ ނޯޓް: މިއީ މިއަދު އަވަހާރަވި ހޮޅުދޫ އަބްދުﷲ އާ ގުޅޭގޮތުން، މިދިޔަ ސެޕްޓެމްބަރު 15 ވަނަ ދުވަހު، އެމްއެންޑީއެފްގެ ކޮމާންޑް ސާޖެންޓް މޭޖަރ، އަބްދުﷲ ސައީދު ލިޔުއްވައި އާއްމު ކުރެއްވި ލިޔުއްވުމެކެވެ. ސައީދަކީ ދިވެހި ތާރީހާއި އަދަބިއްޔާތަށް ގިނަ ހިދުމަތްތަކެއް ކުރައްވަމުން ގެންދަވާ ބޭފުޅެކެވެ.\nމި އާޓިކަލް ލިޔުއްވި އަބްދުﷲ ސައީދު.\nއީރާނުގެ ނިއުކްލިޔާ މަޝްވަރާތަކަށް އަވަސް ކަޅިއެއް!


" މޯލްޑިވްސް ޓޫރިޒަމް އެވޯރޑްސް" އަށް ޓްރޮފީއެއް ފަރުމާކުރުމުގެ މުބާރާތް 2022\n2022 ވަނައަހަރުން ފެށިގެން ކޮންމެ އަހަރަކު މިމިނިސްޓްރީއިން " މޯލްޑިވްސް ޓޫރިޒަމް އެވޯރޑްސް" ގެ ގޮތުގައި އެވޯޑް ހަފްލާއެއް ބޭއްވުމަށްވަނީ ހަމަޖެހިފައެވެ. ވީމާ، " މޯލްޑިވްސް ޓޫރިޒަމް އެވޯރޑްސް"ގެ ޓްރޮފީ ފަރުމާކުރުމަށް އާންމުކޮށް ހުޅުވާލަމެވެ.\nމި މުބާރާތުގައި ބައިވެރިވެވޭނެ ފަރާތްތައް:\nމި މުބާރާތަކީ އެންމެހާ ދިވެހި ރައްޔިތުންނަށް ހުޅުވާލައިގެން ކުރިއަށް ގެންދެވޭ މުބާރާތެކެވެ.\nމިމުބާރާތުގައި، ވިޔަފާރި ރަޖިސްޓްރީ ކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ރަޖިސްޓްރީކޮށްފައިވާ ވިޔަފާރިތަކަށާއި، ކުންފުނިތަކަށާއި ޕާރޓްނަރޝިޕްތަކުގެ އިތުރުން ކުލަބް ޖަމްޢިއްޔާ ޖަމާޢަތްތަކަށާއި އަމިއްލަ ފަރުދުންނަށްވެސް ބައިވެރިވެވޭނެއެވެ.\nޓްރޮފީ ފަރުމާކުރުމުގައި ހުންނަންޖެހޭ ޝަރުޠުތައް:\n- މި މުބާރާތަށް ހުށަހަޅާ ފަރުމާއަކީ މީގެ ކުރިން ބޭނުންކޮށްފައިވާ ނުވަތަ މުބާރާތެއްގައި ހުށަހަޅާފައިވާ ފަރުމާއެއްކަމުގައި ވެގެންނުވާނެއެވެ.\n- ފަރުމާކުރެވޭ އެވޯރޑް ގެ 3D ނުވަތަ 2D ރެންޑަރޑް ފޮޓޯ (ފްރަންޓް، ސައިޑް އަދި ޕަރސްޕެކްޓިވް އޭންގަލް) JPEG އަދި PDF ފޯމެޓުގައި ހުށަހަޅަންވާނެއެވެ.\n- ޓްރޮފީގެ ސައިޒް އަދި މެޝަރމަންޓްތައް އެނގޭނެފަދަ 2D ކޮންސެޕްޓް އެއް ހުށަހަޅަންވާނެއެވެ.\n- ފަރުމާކުރެވޭ ޓްރޮފީގައި އެވޯޑް ލިބޭފަރާތުގެ ނަން ޖެހުމަށް ޕްލެޓްކޮޅެއް ޚާއްސަކުރެވިފައި ވާންވާނެއެވެ.\n- މި ޓްރޮފީގެ ކޮންސެޕްޓް ހެދިފައި ހުންނަންވާނީ ފަސޭހައިން އޭގެ ޕްރޮޑަކްޝަން ހެދޭނެ ގޮތަކަށެވެ.\n- ކޮންސެޕްޓް ޕްރޮޕޯސަލް ހުށަހަޅާއިރު، ޕްރޮޕޯސަލްގެ ސޮފްޓް ކޮޕީ ޕެންޑްރައިވް އެއްގައި ހުށަޅަންވާނެއެވެ.\nހުށަހަޅާ ފަރާތުގެ ފުރިހަމަ ނަމާއި، ދިވެހި ރައްޔިތެއްކަން އަންގައިދޭ ކާޑުގެ ކޮޕީ، އެޑްރެސް، ގުޅޭނެ ފޯނު ނަމްބަރު، އީމެއިލް އެޑްރެސް، ކުންފުނީގެ ރަޖިސްޓްރީ މި ފަރުމާއާއެކު މިމިނިސްޓްރީއަށް ހުށަހަޅަންވާނެއެވެ.\nފަރުމާކުރެވިފައިވާ ޓްރޮފީއިން ދޭހަވާކަންތައްތައް ބަޔާންކޮށް ލިޔުމެއް ހުށަހަޅަންވާނެއެވެ.\nމި ތަކެތި ހުށަހަޅާ ސިޓީއުރައިގެ ބޭރުގައި " މޯލްޑިވްސް ޓޫރިޒަމް އެވޯރޑްސް ޓްރޮފީ މުބާރާތް" ޖަހަންވާނެއެވެ.\nހުށަހަޅާ ޓްރޮފީތަކަށް މާކްސް ދިނުން:\nމާރކްސް ދެވޭބައިތަކާއި މިންގަޑު:\nރާއްޖޭގެ ފަތުރުވެރިކަން ރަމްޒުކޮށްދޭ މިންވަރު\nޓްރޮފީ ޕްރޮޑިއުސްކުރުމުގެ ފަހިކަން\nމުބާރާތުން 01 ވަނައަށް ހޮވޭނީ %75 (ހަތްދިހަފަސް) އިންސައްތައަށް ވުރެ މަތިން މާކްސް ލިބޭ ފަރާތްތަކުގެ ތެރެއިން އެންމެ ގިނަ މާކްސް ލިބޭ ފަރާތެކެވެ.\nމިމުބާރާތުން 01 ވަނައަށް ހޮވޭ ޓްރޮފީ ފަރުމާ ހުށަހަޅާ ފަރާތަށް 50,000 (ފަންސާސް ހާސް) ރުފިޔާގެ ފައިސާގެ އިނާމެއް ދިނުމަށް ވަނީ ހަމަޖެހިފައެވެ.\nމިމުބާރާތުގައި ބައިވެރިވުމަށް ބޭނުންވާ ފަރާތްތަކުން 2022 މެއި 26 ވާ ބުރާސްފަތި ދުވަހުގެ 14:00ގެ ކުރިން ޢިއުލާންގައި ހުށަހަޅަން ޖެހޭކަމަށް ބަޔާންކޮށްފައިވާ ތަކެތި ހުށަހެޅުން އެދެމެވެ. އިތުރު މަޢުލޫމާތު ސާފުކުރަން ބޭނުންފުޅުވާނަމަ، މިމިނިސްޓްރީގެ ގްރެފިކް ޑިޒައިނަރ ހަސަން ސައީދު، 9977333 އާ ގުޅުއްވުން އެދެމެވެ.\nއެއްވަނަ އަށް ހޮވޭ ޓްރޮފީ ފަރުމާގެ ހުރިހާ ހައްގެއް (ރައިޓްސް) ލިބިގެންދާނީ މިނިސްޓްރީ އޮފް ޓޫރިޒަމަށެވެ.\nސުންގަޑި: 26 މޭ 2022 14:00


Kureege MP Hussain Manik Dhon Manik ge kalhudhiyafushi vikkaalan BML in iulaan koffi | Mihaaru\nކަޅުދިޔަފުށީގެ ފޮޓޯއެއް. މި ރަށް ރިސޯޓެއްގެ ގޮތުގައި ތަރައްގީ ކުރުމަށް ހަވާލުކުރީ 2015 ވަނަ އަހަރު-- ފޮޓޯ:ގޫގުލް މެޕް.\nހުސައިން މަނިކު ދޮންމަނިކުގެ ރިސޯޓު ވިއްކާލަން ބީއެމްއެލް އިން އިއުލާންކޮށްފި\n19 ސެޕްޓެމްބަރ 2019 - 13:40 8 comments\nރިސޯޓެއްގެ ގޮތުގައި ތަރައްގީ ކުރާ މި ރަށް ވިއްކާލުމަށް ނިންމާފައި ވަނީ 29.5 މިލިއަން ޑޮލަރު (454.9 މިލިއަން ރުފިޔާ) އަށެވެ.\nތ. ގުރައިދޫ ދާއިރާގެ ކުރީގެ މެމްބަރު ހުސައިން މަނިކު ދޮންމަނިކުގެ ހިއްސާ އޮންނަ ހުރަވީ އިންވެސްޓްމެންޓުން މި ކްރެޑިޓް ފެސިލިޓީ ބީއެމްއެލުން ނެގީ 2016 ވަނަ އަހަރު އެވެ.\nބީއެމްއެލް އަށް އެ ރަށް ނަގާފައި ވަނީ މި އަހަރުގެ ފެބްރުއަރީ މަހު ސިވިލް ކޯޓުން ކުރި ހުކުމުގެ ދަށުންނެވެ.\nމީގެ ކުރިން، އެމްއެމްޕީއާރްސީ މެދުވެރިކޮށް ކަޅުދިޔަފުށި ރިސޯޓެއްގެ ގޮތުގައި ތަރައްގީ ކުރަން ދިން މައްސަލައިގައި އެންޓި ކޮރަޕްޝަން ކޮމިޝަން (އޭސީސީ) އިން މައްސަލައެއް ބެލި އެވެ. އެ މައްސަލައާ ގުޅިގެން ކުރީގެ ރައީސް އަބްދުﷲ ޔާމީން ސަރުކާރުގެ ޓޫރިޒަމް މިނިސްޓަރު މޫސާ ޒަމީރު އޭރު ވިދާޅުވެފައި ވަނީ އެ ރަށް ރިސޯޓެއްގެ ގޮތުގައި ތަރައްގީ ކުރުމަށް ދިނީ އުސޫލާ އެއްގޮތަށް ކަމަށެވެ.\nރިސޯޓެއްގެ ގޮތުގައި، ކަޅުދިޔަފުށި ތަރައްގީ ކުރުމަށް ޓޫރިޒަމް މިނިސްޓްރީއާ އެކު ސޮއިކޮށްފައިވަނީ އޮގަސްޓް 24، 2015 ވަނަ އަހަރު އެވެ. އަދި އެކަމާ ގުޅޭ އެއްބަސްވުމުގައި ސޮއި ކުރީ އޭރުގެ ޓޫރިޒަމް މިނިސްޓަރު އަހުމަދު އަދީބެވެ.\nތ. ގާދިއްފުށި ކައިރީ އޮންނަ މި ރަށް ރިސޯޓެއްގެ ގޮތުގައި ތަރައްގީކޮށް ހުޅުވަން ނިންމާފައި އޮތީ 2017 ވަނަ އަހަރު އެވެ. ބައިނަލްއަގްވާމީ ހޮޓެލް ޗެއިނެއް ކަމުގައިވާ މެލިއާ ހޮޓެލްސްއާ ގުޅިގެން އެ ރަށުގައި 97 ޕްރައިވެޓް ވިލާ އާއި 100 ކޮޓަރި އަދި ތިން ރެސްޓޯރެންޓް އެޅުމަށް ޕްލޭންކޮށްފައިވެ އެވެ.\nނަމަވެސް އަދިވެސް އެރަށުގައި ކުރަމުންދަނީ ކޮންސްޓްރަކްޝަންގެ މަސައްކަތްތަކެވެ.\nބިޑް އުސޫލުން ކަޅުދިޔަފުށި ވިއްކުމަށް ބިއެމްއެލް އިން އިއުލާން ކޮށްފައިވާ އިރު އެ ރަށުގެ ބިޑް ސެކިއުރިޓީގެ ގޮތުގައި ނޮން-ރީފަންޑަބަލް އަދަދެއްގެ ގޮތުގައި އެއް ލައްކަ ޑޮލަރު ދައްކަން ޖެހެ އެވެ. އެ ރަށް ގަތުމަށް ބޭނުންވާ މީހުން އަންނަ އޮކްޓޫބަރު 20 ވަނަ ދުވަހުގެ ކުރިން ޕްރޮޕޯސަލް ހުށަހަޅަންޖެހެ އެވެ.\nއިތުރު ލިޔުންތައް ތ. އަތޮޅު ރިސޯޓްތައް މެމްބަރު ހުސައިން މަނިކު ދޮންމަނިކު


Prince William aai Kate ah firihen dharikaleh | Mihaaru\nއަލަށް ލިބިވަޑައިގެންނެވި ދަރިކަލުން، މަންމާފުޅު ކޭޓްގެ އުރުގައި\n23 އެޕްރީލް 2018 - 21:45\nމިއީ އެ ދެކަނބަލުންގެ ތިން ވަނަ ދަރިކަލުންނެވެ. ކޭޓް މިއަދު ވިހެއީ ލަންޑަންގެ އެސްޓީ މޭރީ ހޮސްޕިޓަލްގަ އެވެ. އެއީ ވިލިމާއި ކޭޓަށް ފުރަތަމަ ލިބިވަޑައިގެންނެވި ޕްރިންސް ޖޯޖް، 4، އާއި ޕްރިންސެސް ޗާލޮޓް، 2، ވެސް އުފަންވެވަޑައިގަތް ހޮސްޕިޓަލެވެ.\nކޭޓް ވިހެއުމާ ގުޅިގެން ޝާހީ ގަނޑުވަރުން ނެރުނު ބަޔާނެއްގައި ބުނީ ކޭޓާއި ދަރިކަލުންގެ ހާލު ވެސް ރަނގަޅު ކަަމަށެވެ.\nޕްރިންސް ވިލިއަމްގެ ދެކަނބަލުންނަށް އަލަށް ލިބިވަޑައިގެންނެވި ދަރިކަލުން އާންމުންނަށް ދައްކާލަނީ\nޕްރިންސް ވިލިއަމާއި ކޭޓް 2011 ގައި ކުރެއްވި ކައިވެންޏަށް އަލަތު ދަރިކަލުން ޖޯޖް ލިބިވަޑައިގަތީ 2013 ގަ އެވެ. ދެވަނަ އަންހެން ދަރިކަނބަލުން ޕްރިންސެސް ޗާލޮޓް އުފަންވެވަޑައިގަތީ 2015 ގަ އެވެ.\nއާއިލާ އަށް ފިރިހެން ބޭފުޅަކު އިތުރުވެގެން ދިޔަ އިރު، އަލަށް އުފަންވެވަޑައިގަތް ދަރިކަލުން ވާނީ އިނގިރޭސި ތަހުތާ ހަ ވަނަ އަށް އެންމެ ގާތުގައި ހުންނަވާނެ ބޭފުޅަށެވެ.\nހެރީ، ދަރިންނާ އެކު ހޮސްޕިޓަލަށް ވަޑައިގަންނަވަނީ.\nޕްރިންސް ޗާލްސް އާއި ޕްރިންސެސް ޑަޔާނާގެ ދޮށީ ދަރިކަނލުން ވިލިއަމަށް ތިން ވަނަ ދަރިކަލުން ލިބިވަޑައިގެންނެވި އިރު، އޭނާގެ ކޮއްކޯފުޅު ޕްރިންސް ހެރީ އަންނަނީ އަލަތު ކައިވެންޏަށް ތައްޔާރުވެވަޑައިގަންވަމުންނެވެ.\nހޮލީވުޑްގެ ބަތަލާ މޭގަން މާކަލް އާއި ޕްރިންސް ހެރީގެ ކައިވެނީގެ ހަފުލާ އޮންނާނީ އަންނަ މަހުގެ 19 ވަނަ ދުވަހު އެވެ. ޝާހީ އާއިލާ އިން މިހާރު ގެންދަވަނީ އެ ކައިވެނީގެ އެންމެ ފަހުގެ ތައްޔާރީތައްވަމުންނެވެ.\nއިތުރު ލިޔުންތައް ޕްރިންސް ވިލިއަމް ކޭޓް މިޑްލްޓަން އިނގިރޭސިވިލާތް