Bodu thafaathakun Barca balikoh Bayern Semi ah\nއެފްސީ ބާސެލޯނާގެ މައްޗަށް 8-2 ގެ ތަފާތު ބޮޑު ނަތީޖާ އަކުން، ކާމިޔާބު ހޯދައި، ޗެމްޕިއަންސް ލީގްގެ ސެމީ ފައިނަލަށް ބަޔާން މިޔުނިކް ދަތުރު ކޮށްފި އެވެ.\nދެ ޓީމުގެ ސްކޮޑަށް ބަލާއިރު ދެ ޓީމަކީ ވެސް ހަމަހަމަ ދެ ޓީމެވެ. އެހެން ނަމަވެސް ދަނޑުމަތީގައި ބަޔާން ފެންވަރު ފެނުނީ ބާސާއަށް ވުރެ މާބޮޑަށް ވެސް ތަފާތު ކޮށެވެ. މެޗުގެ ކޮންމެ ހާފެއްގައި އެ ޓީމުން ހަތަރު ލަނޑު ކާމިޔާބު ކުރި އެވެ. ފުރަތަމަ ހަތަރު ލަނޑު ކާމިޔާބު ކުރީ ގާތްގަނޑަކަށް 30 މިނެޓް ތެރޭގަ އެވެ.\nމެޗު ފެށިގެން ހަތަރު ވަނަ މިނެޓްގައި، ބަޔާންއިން ވަނީ ބާސާގެ ގޯލް ހުޅުވާފަ އެވެ. އެ ޓީމުގެ ލަނޑު ތޯމަސް މުލާ ކާމިޔާބު ކުރީ ރޮބަޓް ލެވަންޑޮސްކީ ތަނަވަސް ކޮށްދިން ފުރުސަތަކުންނެވެ. ތިން މިނެޓް ފަހުން ބާސާއިން ނަތީޖާ ހަމަހަމަ ކުރީ ބަޔާންގެ ޑޭވިޑް އަލްބާ އަތުން ބައިކޮޅަށް ވަން ލަނޑަކުންނެވެ.\nމެޗުގެ 21 ވަނަ މިނެޓްގައި އީވާން ޕެރިސިޗް ވަނީ، ބަޔާން އަށް އަލުން ލީޑް ނަގައި ދީފަ އެވެ. ބަޔާންގެ ހަތަރު ވަނަ ލަނޑު މުލާ ކާމިޔާބު ކުރީ 31 ވަނަ މިނެޓްގަ އެވެ. ދެ ވަނަ ހާފު ފެށިގެން ހަތް ވަނަ މިނެޓްގައި ލުއިސް ސުއަރޭޒް ވަނީ ލަނޑު ކާމިޔާބު ކޮށް ބާސާ އަށް އުންމީދެއް ހޯދައިދީފަ އެވެ. ބަޔާންގެ ފަސް ވަނަ ލަނޑު ކާމިޔާބު ކުރީ ހޯޝުއާ ކިމިޗް އެވެ. އެ ޓީމުގެ އަނެއް ތިން ލަނޑު ކާމިޔާބު ކުރީ މެޗުގެ އެންމެ ފަހު ދިހަ މިނެޓްގަ އެވެ. ބަޔާންގެ ހަ ވަނަ ލަނޑު 82 ވަނަ މިނެޓްގައި ކާމިޔާބު ކުރީ ރޮބަޓް ލެވަންޑޮސްކީ އެވެ. ބަޔާންގެ ފަހު ދެ ލަނޑު ކަމިޔާބު ކުރީ ބާސާގެ ލޯން އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން ބަޔާންއަށް ކުޅެމުން ގެންދާ ފިލިޕޭ ކުޓީނިއޯ އެވެ.\nމި ބޮޑު ބައްޔާއެކު، ބާސާގެ ކޯޗް ކިކޭ ސެޓިއެން އަލުން ބާސާއަށް ކޯޗް ކޮށްދިނުމުގެ ފުރުސަތު ލިބޭނެ ކަމާމެދު އެއްވެސް ޔަގީން ކަމެއް ނެތެވެ. އަންނަ އަހަރު އޮންނަ ބާސާގެ އިންތިހާބުގައި އަނެއްކާވެސް ބާސާގެ ރައީސް ކަމަށް ކުރިމަތިލާން ތައްޔާރު ވަމުން އަންނަ މިހާރުގެ ރައީސް ޖޯސެފް މާރިއާ ބާޓެމެއުގެ އަގުވެސް އެ ޓީމުގެ ސަޕޯޓަރުންގެ ކުރިމަތީގައި އިތުރަށް ވެއްޓިގެން ދިޔައީ އެވެ.\nމިދިޔަ ދެ އަހަރަށް ބަލާއިރު މުބާރާތުގެ ފައިނަލާ ހަމައަށް ދިއުމަށް ބާސާއަށް ކުރިމަތި ވެފައި ވަނީ ލަދުވެތި ނަތީޖާ ތަކެކެވެ. ރޯމާ އަތުން 2018 ވަނަ އަހަރު ދެ ވަނަ ލެގްގައި ބަލިވުމުން ކްއާޓާ ފައިނަލުން ކަޓައިގެން ދިޔައީ އެވެ. މިދިޔަ އަހަރު ސެމީ ފައިނަލުގައި ލިވަޕޫލުން އަތުން ކަޓައިގެން ދިޔައީވެސް އަވޭ މެޗުގައި ބަލި ވުމުންނެވެ. އެހެންނަމަވެސް ރޭގެ ނަތީޖާ އަކި މާބޮޑަށްވެސް ލަދުވެތި ވާން ޖެހޭ ނަތީޖާ އެކެވެ.\nސެމީ ފައިނަލުގައި ބަޔާން އާ ދެކޮޅަށް ނުކުންނަ ޓީމެއް އެނގިގެން ދާނީ މިރޭ އޮލިމްޕިކް ލިޔޯން އާއި މެންޗެސްޓާ ސިޓީ ކުޅޭ މެޗުގެ ނަތީޖާއިންނެވެ.\nޗެމްޕިއަންސް ލީގް ބަޔާން މިއުނިކް ބާސެލޯނާ\nބަޔާން ކަޓުވާލުމަށް ފަހު ލިވަޕޫލް ކްއާޓާއަށް


Profile photo kalhu kuri fuluhunnaa medhu fiyavalhu alhan govaalaifi\nހުޅުމާލެ ދާއިރާގެ މެމްބަރު އަލީ ނިޔާޒު--\n10 ޖުލައި 20195ކޮމެންޓް\nމިދިޔަ ހުކުރު ދުވަހު މަސްތުވާތަކެތީގެ އޮޕަރޭޝަނެއް ހިންގުމުގެ ތެރޭގައި މީހަކަށް އަނިޔާ ކުރުމުން ހަ ފުލުހަކު ސަސްޕެންޑު ކުރުމުން، ބައެއް ފުލުހުން ސޯޝަލް މީޑިއާގައި ކުރި އިހުތިޖާޖު ތަހުގީގު ކުރަން މިއަދު ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގައި ގޮވާލައިފި އެވެ.\nއިއްޔެ ބައެއް ފުލުހުން ވަނީ އެމީހުންގެ ސޯޝަލް މީޑިއާ އެކައުންޓުތަކުގައިވާ ފޮޓޯ ކަޅު ކުލައަށް ބަދަލުކޮށް "ވިތު ޑީއީޑީ" ޖަހާފަ އެވެ. އެމީހުން އެކަން ކުރީ ސަސްޕެންޑު ކުރި ޑްރަގް އެންފޯސްމަންޓް ޑިޕާޓުމަންޓުގެ ފުލުހުންނާ އެއްކޮށް ތިބިކަން އެންގުމަށެވެ.\nއެކަމާ ގުޅިގެން މިއަދު މަޖިލިސް ތަޅުމުގައި "ވިސްލްބްލޯކުރާ ފަރާތްތައް ރައްކާތެރިކުރުމުގެ ބިލް" އަށް ބަހުސް ކުރައްވަމުން ހުޅުމާލެ ދާއިރާގެ މެމްބަރު އަލީ ނިޔާޒު ވިދާޅުވީ ކުށް ފަޅާއަރުވާލުން، ކުށަކަށްވާނަމަ، ކުށް ބަޔާންކޮށް އަދަބު ކަނޑައަޅާ ގާނޫނު ހެދުމުގެ އެއްވެސް ބޭނުމެއް ނެތް ކަމަށެވެ. އަދި ވިސްލްބްލޯކުރުން ނުވަތަ ކަމެއް ފަޅާއަރުވާލުމުން އޭގައި ހަގީގަތެއް ވާނެ، މިހާތަނަށް "އަޑެއް ކިޔައިފިއްޔާ ރަނދެއްލާފައި" ހުރި ކަމަށެވެ.\n"ޑިސިޕްލިނަރީ ފިޔަވަޅެއް ހަ ފުލަކާމެދު އެޅީމާ ޕްރޮފައިލް ކަޅު ކުރި މީހުންގެ ނިޔަތުގައި އޮތީ ކޮންކަޅުކަމެއްތޯ ބަލަންޖެހޭ. އެމީހުންނާ މެދު ފިޔަވަޅު އެޅެން އެބަޖެހޭ. ވިސްލް މިއޮތީ ބްލޯ ކުރެވިފައި، ދެން އެކަންބަލަންވީ، ކަމެއްވާއިރަށް ޕްރޮފައިލް ކަޅުނުކޮށް، ތެދުވެރިކަމާއެކު ހިދުމަތްކުރާނޭ ނޫކަށިފުރައިގެ ޒުވާނުން ރާއްޖޭގައި އެބަތިބި. މި ގައުމު ބޭނުންވަނީ ސާފު ހުދު ޕްރޮފައިލާއެކު މަސައްކަތް ކުރާ މީހުން،" ނިޔާޒު ވިދާޅުވި އެވެ.\nނިޔާޒު ވިދާޅުވީ، މީގެކުރިން ބަޣާވާތް ކުރާ ވާހަކަ އަޑުއިވި، އެކަން ވެސް ކޮށްފައިވާ ކަމަށެވެ. އަދި މިހާރު އަނެއްކާ ވެސް ފުލުހުންގެ މައްސަލަތަކެއް ފެންމަތިވެ، އަނެއްކާ ވެސް ބަޣާވާތެއްގެ އަޑުތައް އިވެން ފަށާފައިވާ ކަމަށާއި، މިފަދަ ޖަރީމާތައް އަދި ދައުލަތުގެ މުދަލާއި ފައިސާއަށް ހިޔާނާތްތެރިވާ މައްސަލަތައް ފަޅާ އަރުވާލާ މީހުންނަށް ރައްކާތެރިކަން ލިބެންޖެހޭ ކަމަށެވެ.\nނިޔާޒު ވިދާޅުވީ، ދައުލަތުގެ އެންމެބޮޑު ހިޔާނާތް ކަމަށްވާ އެމްއެމްޕީއާރުސީގެ ހިޔާނާތުގައި ހިމެނޭ، ބޭންކް އޮފް މޯލްޑިވްސް މެދުވެރިކޮށް ހިންގާފައިވާ ކަންކަން އެ ބޭންކުގެ މުވައްޒަފެއް ފަޅާއަރުވާލުމުން، އޭނާލީ ޖަލަށް ކަމަށެވެ. އަދި އަށް މަސް ފަހުން ޖަލުން ސަލާމަތްވެގެން ވަޒީފާއެއް ހޯދުން އެއީ އޭނާއަށް ކުރިމަތި އެންމެ ބޮޑު ގޮންޖެހުން ކަމަށްވެސް ނިޔާޒު ވިދާޅުވި އެވެ. އެއީ ކުށުގެ ރެކޯޑު އޮތުމުންނެވެ.\nމަޖިލިސް ޕޮލިސް ފުލުހުން ސަރުކާރު\nޕޮރޮފައިލް ކަޅުކުރުމަކީ ކުށެއް ނޫން. ނޫސްވެރިންނަށް މިވަރު ހަބަރުތެރެއިން ލިޔެލަން ނުކެރެންޏާ މިނިވަނޭ ނުކިޔާ.\nނިޔާޒު ހުޅުމާލޭ މެމްބަރުކަން ހޯއްދަވައިގެން ތިޔަ ހުންނެވީ ސާފު ސީދާ ތެދުމަގުގައި ހުންނަވައިގެން އެއްވެސް ރިޝްވަތެއް ނުދެއްވައި ރިޝްވަތުގެ ހަޑިމުޑުދާރުކަމެއްނެތި އެއްވެސް ނުފޫޒެއް ފޯރުވުމެއްނެތި އެއްވެސް ބާރެއް ބޭނުންކުރެއްވުމެއްނެތި ހަމަ ފޮތުގައޮތް ގޮތަށްކަމަށްވާނަމަ ތިޔަކަހަލަ ވާހަކަ ދެއްކުން ވަރަށް ރަނގަޅު އަދި އެވާހަކަތައް ޤަބޫލްކުރަންވެސް ފަސޭހަވާނެ\nމި ބާޣީން ގެ މައްސަލަތަށް ބަލާ އަވަސް،ފިޔަވަޅެއް އަޅަންޖެހެއެވެ.ޤާސިމް އަށް،ވަޤުތުން ފިޔަވަޅު އަޅާ ދެން ތިބި މުއައްޒަފުންނަށް ބިރު ދައްކައިގެން ވަނީ ވައްކަމުގެ އަޑު ކަނޑުވާފައެވެ. ޤާނޫނު މުގުރާ ފުލުހުންނާއި އެއްބައިވާނީ ހަމަ ޤާނޫނު މުގުރާމީހުންނެވެ. މި ފަދަ މީހުން ޤާނޫނު ނަގަހައްޓާ މުއައްސަސާއެއްގައިނުބޭތިއްބޭނެ އެވެ.\nމާބޮޑަށްވެސް ބަލަންޖެހޭ. އެވެރިންވެސް ސައިޒުގަ ތިބެގެން ނޫނި ހައްލެއްނެތް! މާ ފުއްޕާފަ ހިތުހުރިގޮތަކަށް މިހާރު އުޅެނީ!\nއެމްޑީޕީ ކޮންމެ ވެރިކަމެއްގައި ވެސް ފުލުހުންނާއި ވިއްދާލާނެ. އެއީ އެމްޑީޕީ ވެރިކަން ނިމުމައް އަންނާނެކަމެއް. ކުރިންވެސް ވަރަށް ހިތިރަހަ ލާފަހުންނާނީ. އެހެންނޫނަސް މަޖީލުގައި މާތް ލަގަބު ހޯދާއިގެން ތިބި � މީހުންނަކީ ކުށެއްގެ ތުހުމަތުގައި ނުވަތަ ޑްރަގްގެ މައްސަލައެއްގައި ހަޔަރު ކޮއްފައި ތިބި ބައެއް. އެހެންވީމަ އެމީހުން ބޭނުން ނުވާނެ އެއްވެސް މީހަކު ޑްރަގުގެ މައްސަލައެއް ގައި ހައްޔަރު ކުރަން. ކުއްވެރިން އަބަދުވެސް ކުއްވެރިންގެ ދިފާއުގައި ނިކުންނާނެ.


ލީގުގެ އެއްވަނައިގައި ޗެލްސީއަށް ހަތް ޕޮއިންޓްގެ ލީޑެއް\nމި މެޗަށް ޗެލްސީން ނިކުތީ ޑިއޭގޯ ކޮސްޓާއާ ނުލައި\nލީގުގެ އެއްވަނައިގައި ޗެލްސީ އޮތީ7ޕޮއިންޓުގެ ލީޑަކާއެކު\n15 ޖެނުއަރީ 2017 | އާދީއްތަ 19:59\nލެސްޓާ ކޮޅަށް ގޯލު ޖެހުމަށްފަހު ޗެލްސީގެ ކުޅުންތެރިން އުފާ ފާޅުކުރަނީ\nލެސްޓަ ސިޓީގެ މައްޗަށް 0-3ގެ ނަތީޖާއަކުން ކުރި ހޯދައި ޕްރިމިއަ ލީގުގެ އެއްވަނައިގައި ޗެލްސީން ހަތް ޕޮއިންޓްގެ ލީޑެއް ނަގައިފި އެވެ.\nމި މޮޅާއެކީ ލީގުގެ އެއްވަނައިގައި ޗެލްސީ އޮތީ 52 ޕޮއިންޓާއެކީގަ އެވެ. ލީގުގެ ދެވަނައިގައި 45 ޕޮއިންޓާއެކީ ޓޮޓެންހަމް އޮތްއިރު، 44 ޕޮއިންޓާއެކީ ލީގުގެ ތިންވަނައިގައި އޮތީ އާސެނަލް އެވެ. ޗެލްސީ އަތުން ރޭ ބަލިވި ލެސްޓާ އޮތީ 21 ޕޮއިންޓާއެކީ ލީގުގެ 15 ވަނައިގަ އެވެ.\nލެސްޓަ ސިޓީގެ ދަނޑުގައި ރޭ ކުޅުނު މި މެޗަށް ޗެލްސީން ނިކުތީ އެޓީމުގެ އެންމެ މުހިއްމު އެއް ކުޅުންތެރިއާ ޑިއޭގޯ ކޮސްޓާއާ ނުލަ އެވެ. މި މެޗުގައި ކޮސްޓާ ކުޅެފައި ނުވަނީ އޭނާއަށް ލިބިފައިވާ އަނިޔާއަކާއި ގުޅިގެންނެވެ.\nމި މެޗުގައި ލެސްޓާގެ މުހިއްމު ކުޅުންތެރިން ކަމަށްވާ، ރިޔާދް މަހްރޭޒް އާއި ސިލްމާނީ ވެސް ކުޅެފައިނުވާއިރު، ޗެލްސީން ވަނީ މެޗުގެ ވަރަށް ކުރީކޮޅު ލީޑުނަގާފަ އެވެ. ހަޒާޑް ދިން ޕާހަކުން މި ގޯލް، ޗެލްސީއަށް ކާމިޔާބުކޮށްދިނީ މާކޮސް އޮލޮންސޯ އެވެ.\nމި ގޯލަށްފަހު ލެސްޓާގެ ގޯލަށް ޗެލްސީއަށް ނުރައްކާތެރި ހަމަލާއެއް ފޮނުވާލެވޭ ގޮތް ނުވިއިރު، ލެސްޓާއިން ވަނީ ފުރަތަމަ ހާފް ނިމުމުގެ ކުރިން، ނަތީޖާ އެއްވަރުކުރުމަށް މަސައްކަތްތަކެއް ކޮށްފަ އެވެ.\nފުރަތަމަ ހާފާއި ހިލާފަށް ދެވަނަ ހާފްގައި ޗެލްސީގެ ކުޅުން ވަރަށް ބޮޑަށް ރަނގަޅުކުރި އިރު، އެޓީމުގެ ދެވަނަ ގޯލް މެޗުގެ 51 ވަނަ މިނެޓްގައި ކާމިޔާބުކޮށްދިނީ ވެސް އޮލޮންސޯ އެވެ. އަދި މެޗުގެ 71 ވަނަ މިނެޓްގައި ޕެޑްރޯ ވަނީ ޗެލްސީގެ ތިންވަނަ ގޯލު ކާމިޔާބުކޮށްދީ އެޓީމަށް މި މެޗުން ތިން ޕޮއިންޓް ކަށަވަރުކޮށްދީފަ އެވެ.\nމިއީ ކޮސްޓާ އާއި ނުލައި ޗެލްސީން މި ސީޒަނުގެ ޕްރިމިއަ ލީގުގައި ކުޅުނު ދެވަނަ މެޗެވެ. މީގެކުރިން ކޮސްޓާ އާއި ނުލައި ބޯންމަތް އާއި ބައްދަލުކޮށް ވެސް ޗެލްސީ މޮޅުވީ 0-3 ގެ ނަތީޖާއަކުންނެވެ.\nލީގުގައި ޗެލްސީ ދެން ބައްދަލުކުރާނީ ހަލް ސިޓީއާ އެވެ.


TAG ge bas: 'Hoadhee thayyaaruvaan vaguthu kolheh" | Mihaaru\nކޮވިޑް-19ގެ ޓެކްނިކަލް އެޑްވައިޒަރީ ގްރޫޕްގެ ބޭފުޅުން: އާއްމުންގެ ތެރޭގައި ބަލި ފެތުރުނަ ނުދޭން ގިނަ ވިސްނުތަކެއް ކުރިއަށް ނެރުއްވައި ފިޔަވަޅުތައް އަޅަން ޓެގުން އަންނަނީ ލަފާ ދެމުން. --ފޮޓޯ: އަހްމަދު އައުޝަން/މިހާރު\nޓެގުގެ ބަސް: "ހޯދީ ތައްޔާރުވާން ވަގުތުކޮޅެއް"\n15 އެޕްރީލް 2020 - 10:27 8 comments\nމި ވައިރަސް އާއްމުންގެ ތެރޭގައި ފެތުރިއްޖެ ނަމަ ރާއްޖެ އަށް ވާނީ ކިހިނެއް ހެއްޔެވެ؟\nއައިޖީއެމްއެޗުގެ ޑިޕާޓްމެންޓް އޮފް މެޑިސިންގެ ހެޑް، ޑޮކްޓަރު އަލީ ލަތީފާއި ޑރ. ނަޒްލާ މުސްތަފާ އާއި ޑރ. އަހްމަދު ޝަހީދާއި ޑރ. މޫސާ ހުސެއިން އާއި ޑރ. އަހްމަދު ޒިޔާން ހިމެނިވަޑައިގަންނަވާ ޓެކްނިކަލް އެޑްވައިޒަރީ ގްރޫޕް (ޓެގް)ގެ ފަސް ބޭފުޅުންގެ ކޮންމެ ދުވަހެއްގެ ބައްދަލުވުމުގައި، މޭޒުމަތީގައި މި ސުވާލު ބޭއްވީ ސަބަބުތަކެއް ހުރެގެންނެވެ. ވަސީލަތްތަކުގެ ގޮތުން ވެސް ސިއްހީ ނިޒާމުގެ ފެންވަރު މަތި، ދުނިޔޭގެ ބޮޑެތި ގައުމުތަކުގައި، ކޮވިޑް-19 ފެތުރި ވަމުންދާ ގޮތް މި ބޭފުޅުންނަށް މާ ސާފެވެ.\nއާއްމުންގެ ސަލާމަތާއި ރައްކާތެރިކަމުގެ އެންމެ ބޮޑު ޒިންމާއެއް ނަގާ އެއް ބަޔަކީ މި ޓީމެވެ. މި ބޭފުޅުންގެ ދައުރަކީ އަޅާނެ ފިޔަވަޅުތަކުގެ ލަފާ ސަރުކާރާއި އެހެން މުއައްސަސާތަކަށް ދިނުމެވެ. ކޮންމެ ލަފައެއްގައި ވެސް މި ފަސް ބޭފުޅުންގެ އިތުރަށް ސިއްހީ ތަޖުރިބާކާރުންގެ އިރުޝާދު ހޯއްދަވަ އެވެ. ކޮވިޑް-19އާ ގުޅޭ ގޮތުން ސިއްހީ ދާއިރާ އިން ނިންމާ ކޮންމެ ނިންމުމެއް ބުރަވަނީ ޓެގްގެ ބޭފުޅުންގެ ލަފަ އާއި އިރުޝާދުގެ މައްޗަށެވެ.\nޗައިނާގައި ކޮރޯނާވައިރަސް ފެތުރި، ރާއްޖޭގެ ސަމާލުކަމަށް އައުމާ އެކު ކަހަލަ ގޮތަކަށް ލަފާ ހޯއްދެވުމަށްޓަަކައި ހެލްތު މިނިސްޓަރު އަބްދުﷲ އަމީން ޓެކްނިކަލް އެޑްވައިޒަރީ ކޮމިޓީ އުފެއްދެވި އެވެ.\nހަލުވިކަމާ އެކު މި ވައިރަސް ގައުމުތަކުގައި ފެތުރެމުންދާއިރު، އަދިވެސް އޮތީ ރާއްޖެ އަށް ވެދާނެ ގޮތަކާ މެދު އުފެދޭ ސުވާލެވެ. ގައުމުތަކަށް އަދިވެސް ދަނީ އެތައް ގޮންޖެހުންތަކެއް ކުރިމަތިވަމުންނެވެ.\nDr. Nazla aai TAG team ge bodu zimma!\nކޮވިޑް-19 ގައި، ޗައިނާ އާއި އެމެރިކާ އާއި އިޓަލީ އާއި ސިންގަޕޫރަށް ވަމުންދާ ގޮތް ޓެގުން ކޮންމެ ދުވަހަކު އައީ ބަލަމުންނެވެ. މި ތަޖުރިބާ އިން ދެނެގަންނަނީ، ރާއްޖެ އަށް ހުރި ގޮންޖެހުންތަކެވެ.\nވައިރަހާ ދެކޮޅަށް ފިޔަަވަޅު އަޅަން ރާއްޖެ އިން ފެށިއިރު، ނަމޫނާ މޮޑެލްއެއްގެ ގޮތުގައި ބެލީ ސިންގަޕޫރެވެ. އެކަމަކު، ހަރުކަށި ފިޔަވަޅުތަކާ އެކު ވެސް ވާނުވާއެއް ނޭނގި، ސިންޕޫރުގެ ހާލަތު މި ފަހުން ގޯސްވީ އެވެ. މިދިޔަ ހޯމަ ދުވަހު އެކަނި ވެސް އެ ގައުމުން ވަނީ 300 އަށް ވުރެ ގިނަ މީހުން ވައިރަހަށް ޕޮޒިޓިވްވެ، ޖުމްލަ އަދަދު 3،000 އަށް އަރައިފަ އެވެ.\nހެލްތު މިނިސްޓަރު އަމީނާ އެކު ބޭއްވި ޓެގްގެ ބައްދަލުވުމެއްގައި ޑރ. އަލީ ލަތީފާއި އެ ކޮމިޓީގެ ބައެއް އެހެން ޑޮކްޓަރުން ބައިވެރިވެވަޑައިގަންނަވަނީ.---ފޮޓޯ: ހެލްތު މިނިސްޓްރީ\nބައެއް ގައުމުތަކުގައި ވައިރަސް ފެތުރި އެތައް ބަޔަކު މަރުވަމުން ދިޔައިރު ވެސް ހަމަ ކުއްލިއަކަށް ބަލި ކޮންޓްރޯލްކުރީ އެވެ. އަނެއް ގައުމުތަކުގައި، މަޑުޖެހުމެއް ނެތި ކޮންމެ ދުވަހަކު އެތައް ބަޔަކު ދަނީ މަރުވަމުންނެވެ.\n"އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވާނީ ކިހިނެއް ބާއޭ؟ ދަންނަވާކަށެއް ނޭނގެ، އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކުރެވޭނީ މަސައްކަތް، އެ މަސައްކަތުގައި މި ތިބީ،" ޓެގުގެ އެންމެ ސީނިއަ ޑޮކްޓަރު އަލީ ލަތީފް ވިދާޅުވި އެވެ.\nމި މަސައްކަތް ކުރަނީ ރައްކާތެރިކަމުގެ ފިޔަވަޅު ނާޅައިފި ނަމަ، މުޖުތަމައުގެ ތެރެއިން މި ބައްޔަށް ޕޮޒިޓިވް އެންމެ މީހަކު ފެންނަ ހިސާބުން ވެސް މުޅި ރާއްޖޭގައި 98،500 މީހުނަށް ބަލި ޖެހިދާނެ ކަމަށް ލަފާކޮށްގެން ތިބެ އެވެ.\nމި އަންދާޒާ އިން ދައްކަނީ، މުޖުތަމައުގެ ތެރޭގައި އުޅޭ މީހަކަށް ބަލި ޖެހޭތާ 45 ވަނަ ދުވަހު އެކަނި ވެސް ގާތްގަނޑަކަށް 5،000 މީހުން އަލަށް މި ބައްޔަށް ޕޮޒިޓިވް ވާނެ ކަމަށެވެ. އެއީ އެއް ދުވަހެއްގައި އެންމެ ގިނައިން ޕޮޒިޓިވް ކޭސް ރާއްޖެއިން ފެނިދާނެ ކަމަށް ލަފާކުރާ އަދަދެވެ.\nBiruveri inzaareh: Rajjey gai 98,000 meehun virus ah positive vedhaane\n"މިހާ ހިސާބަށް ދިޔައިރު ބަލި ނުފެތުރި މިތިބެވުނީ ކޭސްތައް ފެނުނުއިރު އަޅަމުން ދިޔަ ފިޔަވަޅުތަކުން،" ޑރ. އަލީ ލަތީފް ވިދާޅުވި އެވެ.\nމިއާ ވިދިގެން ހަނދާންކޮށްދެއްވީ ކުރިމަތީގައި އޮތް ނުރައްކާތެރި ހާލަތެވެ. ސިއްހީ ދާއިރާގެ އިރުޝާދަށް ބޯނުލަނބައިފި ނަމަ، މި ބަލީގައި މީހުން މަރުވެގެން އަތުރަން ޖެހޭ ގައުމުތަކުގެ ތެރޭގައި ރާއްޖެ ހިމެނުން ގާތް ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.\n"އެންމެ ގޯސް ވެސް ވެދާނެ. މިހާރު މިކުރާ މަސައްކަތަކީ އެކަމަށް ތައްޔާރުވުމުގެ މަސައްކަތް. ގައުމުތަކުގައި ކޮންޓްރޯލްކުރި ގޮތަށް ރާއްޖެ އިން ފިޔަވަޅު އަޅަން ޖެހިއްޖެ ނަމަ އަޅަން ޖެހޭ ބައިވަރު ފިޔަވަޅުތައް އެބަހުރި. ބައެއް ފަހަރު ފިޔަވަޅުތަކުން ތަކުލީފު އުފުލަން ޖެހޭނެ، އެއާއެކު ފަހުން ލިބޭ ފައިދާ ބޮޑުވާނެ،" އަލީ ލަތީފް ވިދާޅުވި އެވެ.\nއެ ވާހަކަ އަށް ބާރު ދެއްވައި ޑރ. ނަޒްލާ މުސްތަފާ ވިދާޅުވީ މިއީ ކުރިއަށް ވާނެ ގޮތް އެނގޭ ބައްޔެއް ނޫން ކަމަށެވެ. ޗައިނާގައި ޑިސެމްބަރު 31، ގައި ވައިރަސް ފެތުރެން ފެށުމާ އެކު ބަލި ޖެހެމުން ދިޔަ މީހުންނާއި ބައްދަލުވަމުން ދިޔަ ގޮތް ޓެގުން އައީ ދިރާސާކުރަމުންނެވެ.\n"ފުރަތަމަ ބުނާނެ ބަލި މީހުންނަށް އެކަންޏޭ، ވައިރަސް ފެތުރެނީ. ފަހުން ބުނީ އެއްވެސް އަލާމާތެއް ނެތި ވެސް މި ފެތުރެއޭ. އެހާ ބޮޑަށް ބަދަލުވާން ފެށީމަ އެނގޭ މިއީ ރިސާޗް ބޭނުންވާ އާ ވައިރަސްއެއްކަން،" ޑރ. ނަޒްލާ ވިދާޅުވި އެވެ.\nޑރ. ނަޒްލާ "މިހާރު"އާ ވާހަކަ ދައްކަވަނީ. --ފޮޓޯ: އަހްމަދު އައުޝަން/މިހާރު\nއެންމެ ފުރަތަމަ ބެލެވުނީ މި ވައިރަހުގެ ނުރައްކާ އޮތީ އުމުރުން ދުވަސްވީ މީހުންނާއި ބޮޑެތި ބަލިތަކުގެ މީހުންނަށް ކަމަށެވެ. އެކަމަކު ފަހުން، ވަރަށް ޒުވާން އުމުރުގެ މީހުންނަށް ޖެހި މަރުވެފައިވާ ކަން އެކި ގައުމުތަކުގެ ހިސާބުތަކުން އޮތީ ފެންނާށެވެ.\nމި ކަންކަމަށް ބަލައި އިދާރާތަކަށް ލަފާދެނީ، ޑރ. އަލީ ލަތީފް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، ރާއްޖޭގައި ކޮވިޑް ކޮންޓްރޯލްކުރަން އެންމެ ރަނގަޅު، އެންމެ އަވަހަށް ބަލި ފެތުރުން ހުއްޓުވޭނެ ގޮތަކަށް ވިސްނައިގެންނެވެ.\n"އެއްވެސް ކަމެއް ނުނިންމަން ބަލަންވާ ވަރަށް ނުބަލައި. ކަމެއް ގޯސްވެއްޖެ ކަމަށް ވެއްޖިއްޔާ ދެން ވާނެ ގޮތް ވެސް އެނގޭ. ވަރަށް ބޮޑު ޒިންމާއެއް ނަގަން ޖެހޭއިރު، ހުރިހާ އެވިޑެންސެއް ބަލައި އެޑްވައިޒް ދެނީ،" ޑރ. އަލީ ލަތީފް ވިދާޅުވި އެވެ.\nނިންމުމެއް ނިންމަން އުނދަގޫވެއްޖެ ނަމަ، ދެން ބަލަނީ ޑަބްލިއުއެޗްއޯ އިން ދެކޭ ގޮތެވެ.\nއެންމެ ހާސްވީ މާލެއަށް ވެދާނެ ގޮތަކާ ދޭތެރޭ!\nޗައިނާގައި ޖެހުނު ހާލު ފެނިފައި ޓެގު ޓީމުން އެންމެ ބޮޑު ކަންބޮޑުވުމަކަށް ވީ މާލެ އަށް ވައިރަސް ފެތުރުމުން ވެދާނެ ގޮތަކާ މެދުގަ އެވެ. ދެ ލައްކަ މީހުންގެ އާބާދީއެއް ތޮއްޖެހި، އެއް ތަނެއްގައި އެތައް ބަޔަކު ދިރިއުޅެ އެވެ.\nމާލޭގެ ހާލަތާ މެދު ކަންބޮޑުވެ ފިޔަވަޅު އެޅިއަސް، ޑރ. އަލީ ލަތީފް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، ކޮވިޑާ ދެކޮޅަށް ކުރާ މަސައްކަތުގައި ބަލަނީ ހަމައެކަނި މާލޭގައި ފެތުރުން ހުއްޓުވާކަށް ނޫނެވެ. މާލެ އަށް ހަރުކަށި ފިޔަވަޅުތައް އަޅަނީ ތޮއްޖެހިފައިވާ އާބާދީގެ ތެރެއަށް ފެތުރި ނުރައްކާތެރި ހާލަތަކަށް ހިނގައިދާނެތީ އެވެ. އަތޮޅުތެރެ އަށް ވެސް މި ބަލި ފެތުރިއްޖެ ނަމަ ދެން އަމަލުކޮށް، އަޅާނެ ފިޔަވަޅުތައް ވަނީ ރާވައިފަ އެވެ.\n"ރާއްޖޭގެ ހާލަތަށް ބެލީ، ކިހިނެއްތޯ ފެތުރުން ހުއްޓުވޭނީ. ދެން ރާއްޖޭގެ ރަށްތައް ހުރީމަ، ވަކިވަކި ޒޯންތަކަކަށް ބަހާލައި ދެ ރަށެއްގައި ފެތުރިއްޖިއްޔާ މިވެނި ގޮތަކަށޭ ހަދަނީ، އެގޮތަށް ޕްލޭނެއް ރޭވިއިރު ސިންގަޕޫރުގެ މޮޑެލް ނެގީ،" ޑރ. ނަޒްލާ ވިދާޅުވި އެވެ.\nރާއްޖޭގެ އެއްވެސް އަތޮޅެއްގައި ނުވަތަ ރަށެއްގައި ކޮވިޑް-19 ފެތުރިއްޖެ ނަމަ އެހެން އެއްވެސް ތަނަކަށް ނުގޮސް އެތަނުގައި ފަރުވާދެވޭނެ ވިސްނުންތައް ޓެގުގައި އެބަހުއްޓެވެ.\n"ކަރަންޓީނު ކުރާނީ ކޮން ބައެއްތޯ؟ އެ މީހުން ބައިތިއްބާނެ މުއްދަތަކީ ކޮބައިތޯ، އައިސޮލޭޓްކުރާނީ ކޮން ބައެއްތޯ ކަނޑައެޅުން ފަދަ ޕޮލިސީތައް ލިއުމާއި ގައިޑްލައިންތައް ހެދުން ފަދަ ކަންކަންކޮށް އެޑްވައިޒް ދެނީ. އެކަންކަން ތަންފީޒުކުރާނީ އެހެން ބޭފުޅުން،" ޑރ. އަލީ ލަތީފް ވިދާޅުވި އެވެ.\nހެލްތު މިނިސްޓަރު އަމީން، ޓެގްގެ ބޭފުޅުންނާ އެކު ބޭއްވެވި ބައްދަލުވުމެއްގެ ތެރެއިން.\nބަލިން ރައްކާތެރިވާނެ ގޮތްތައް ހޯދުމާ އެކު ފަރުވާ ދޭނެ ތަންތަނާއި ސަރަހައްދުތައް ކަނޑައަޅަނީ ވެސް ޓެގުންނެވެ.\nޓެގުގެ ލަފައަށް މިހާރު ވަނީ ވަރަށް ގިނަ ފެސިލިޓީތައް ހަދައިފަ އެވެ. އޭގެތެރޭގައި ފަރުކޮޅާއި ހުޅުމާލޭގެ އައިސޮލޭޝަން ފެސިލިޓީ އާއި ކޮވިޑަށް ޚާއްސަކޮށް ހުޅުމާލޭގައި ހަދާ އައިސީޔޫ ހިމެނެ އެވެ. ފަރުވާ އަށް ހުޅުމާލޭގެ ޓްރީ ޓޮޕް ހޮސްޕިޓަލް ވެސް މިހާރު ވަނީ ކަނޑައެޅި ފަރުވާދެވޭނެ އިންތިޒާމް ހަމަޖައްސައިފަ އެވެ.\n"ސްޓެޓިކްސް އަށް ބަލާއިރު ފުދޭވަރަކަށް ގިނަ މީހުންނަށް މި ބަލި ޖެހުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑު. އެހެންވެއްޖިއްޔާ މިހާރު ހުރި ކެޕޭސިޓީއަކުން ނުވާނެ. ވަގުތީ ގޮތުން މިހާރު ހަދާ ތަންތަނަކީ ހޮސްޕިޓަލް ފަދަ ތަންތަން. މާނަައަކީ ބަލި މީހާ އެޑްމިޓްކޮށް، ވެންޓިލޭޓްކޮށްގެން ވެސް ފަރުވާ ދެވޭ ގޮތަށް ހަދާ ތަންތަން،" އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.\nފަރުވާ އާއްމުންގެ އަތުގައި\nޑރ. އަލީ ލަތީފް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި ކޮވިޑް-19 އިން ރައްކާތެރިވުމުގެ ގޮތުން ކިތަންމެ ފިޔަވަޅުތަކެއް އަދިވެސް އިތުރުކުރެވިދާނެ އެވެ. އެކި ސަރަހައްދުތަކުގައި ކިތަންމެ ހޮސްޕިޓަލްތަކެއް ވެސް އެޅިދާނެ އެވެ. އެކަމަކު، އިރުޝާދަށް އަމަލުނުކުރާ ނަމަ، ހާލަތު މާ ރަނގަޅަށް ހިނގައިދާނެހެން ހީނުވާ ކަމަށް ވިދާޅުވި އެވެ.\nބައެއް މީހުންގެ ނަޒަރުގައި، ރާއްޖެ އިން ކޮވިޑަށް ޕޮޒިޓިވްވި 19 މީހުން ރަނގަޅުވުމުން އޭގެ ނުރައްކާ ނެތީ އެވެ. އެކަމަކު އެއީ ހަގީގަތެއް ނޫނެވެ.\n"އެންމެ ބިރުވެރިކަމެއް އަދި އަޅުގަނޑުމެންގެ ނުފެށޭ، އެއީ ކޮމިއުނިޓީ ސްޕްރެޑަކަށް ނެތީމަ. އެ ހިސާބުން ބަލީގެ ސީރިއަސްކަން، މީހުންތައް ބަލިވުމާއި އެޑްމިޓްކުރުމާއި މީހުން މަރުވުން މި އަންނަނީ. ވަރަށް ގިނަ ބައެއްގެ ބުރަ މަސައްކަތުން މިހާރު ކޮންޓެއިންކުރެވިފައި އެ ވަނީ،" އައިޖީއެމްއެޗުގެ ނެޝަނަލް ރެސްޕިރޭޓަރީ ސެންޓަރުގެ ހެޑް، ޑރ. މޫސާ ހަސަން ވިދާޅުވި އެވެ.\n"މާނައަކީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ތެރޭގައި ނުފެތުރިދާނެއެކޭ ނޫން. ގިނަ ގައުމުތަކުގައި ކިތަންމެ ވަރަކަށް ކޮންޓެއިންކުރިއަސް އެދަނީ ލީކްވެގެން."\nއެ ވަގުތު ފަރުވާއަކީ ކޮބައިތޯ ސުވާލު އުފައްދާނެ ކަމަށާއި މީގައި ހަމައެކަނި އޮތް ފަރުވާއަކީ. ޑރ. މޫސަ ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، ބަލި ފެތުރެން ޖާގަ ނުދީ ގޭގައި މަޑުކުރުމެވެ. ރާއްޖޭގެ ބޯޑަރުތައް ބަންދުކޮށް، މީހުން އެތެރެވުމުގެ ފުރުސަތު ނުދިނުމުގެ މާނަައަކީ ބަލިން ރާއްޖެ ރަނގަޅުވުން ނޫން ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.\nއަޅުގަނޑުމެން މި ހޯދީ ވަގުތުކޮޅެއް، ސިއްހީ ނިޒާމް ތައްޔާރުވާން. މި ހޯދަނީ ހޮސްޕިޓަލަށް އިތުރު އެނދުތައް. އިތުރު ވެންޓިލޭޓަރުތަކެއް މި ހޯދަނީ. ބަޔަކު މި ތަމްރީންކުރަނީ: ޑރ. މޫސަ\nއާއްމުންގެ ތެރޭގައި ބަލި ފެތުރިގެން ނުދާތީ، ކަރަންޓީންކުރަން ވަކި ތަންތަނެއް ކަނޑައަޅައި މީހުން ބައިތިއްބަނީ އެތަންތަނުގަ އެވެ. އެކަމަކު، އާއްމުންގެ ތެރެއަށް ފެތުރިއްޖެ ނަމަ، ޓެގުގެ ވިސްނުމަކީ މާލޭގެ ނުވަތަ ރަށްރަށުގެ ގޭގޭގައި ވެސް މީހުން ކަރަންޓީނު ކުރުމެވެ. އެހެންކަމުން ފަރުވާތެރިކަމާ އެކު އިރުޝާދަށް އަމަލުކުރުން މުހިއްމު ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.\n"އިރުޝާދުތަކަށް އަމަލުނުކުރަންޏާ މި ކުރާ ހުރިހާ މަސައްކަތް ބޭކާރުވެގެންދާނެ. މިއީ، ސީރިއަސްކަމެއް ކަމަށް ދެކިގެން އެންމެން އެކުގައި އަޅަން ޖެހޭ ފިޔަވަޅުތައް އެޅިގެން،" ޑރ. އަލީ ލަތީފް ވިދާޅުވި އެވެ.\n"ބައެއް ފަހަރަށް ހީވޭ، ތިމަންނާމެންނަށް ދިމާނުވެދާނެއޭ، ކަހަލަ ވިސްނުމެއް ގެންގުޅޭހެން. އެއީ، ބައެއް ފަހަރަށް ފެންނަ މަންޒަރުތަކުން ހީވޭ ކަމުގައި ހުންނަ ސީރިއަސްކަން އެއްބައި ބޭފުޅުންނަށް ވިސްނިވަޑައެއް ނުގަންނަވާހެން."\nއިތުރު ލިޔުންތައް ސިއްހަތު ދިވެހި ސަރުކާރު ބަލިތައް ހެލްތު ޕްރޮޓެކްޝަން އެޖެންސީ ޑރ. އަލީ ލަތީފް\nލުއިދެނީ ތައްޔާރު ވެވުނީމަ, ނުރައްކާ ކުޑައެއް ނުވޭ\nކޮވިޑް-19 ޖެހިގެން ދިވެއްސަކު މަރުވެއްޖެ\nލޮކްޑައުން ނިމޭ ވަގުތަކީ "އީދެއް" ނޫން!


Google in Huawei Suspend kohffi - One Online\nހުއާވޭ އަށް އެންޑްރޮއިޑްގެ އޮޕަރޭޓިންގ ސިސްޓަމްގެ އަޕްޑޭޓް ނުލިބޭގޮތަށް ވަނީ ސަސްޕެންޑް ކޮށްފައި ---\nގޫގުލް އިން ހުއާވޭ ސަސްޕެންޑް ކޮށްފި\nގޫގުލް އިން ހުއާވޭ ސަސްޕެންޑް ކޮށްފިއެވެ.\nޗައިނާގެ އެންމެ ވަރުގަދަ އެއް ޓެލެކޮމް ކުންފުނި ހުއާވޭ އަށް އެންޑްރޮއިޑްގެ އޮޕަރޭޓިންގ ސިސްޓަމްގެ އަޕްޑޭޓް ވެސް ނުލިބޭގޮތަށް ސަސްޕެންޑް ކޮށްފައި މިވަނީ އެމެރިކާގެ ރައީސް ޓްރަމްޕްގެ ސަރުކާރުގެ އެންގުމަށް ބޯލެނބުމުގެ ގޮތުން ކަމަށް ގޫގުލް އިން ބުނެއެވެ.\nޓްރަމްޕުގެ ހާއްސަ ގަރާރެއްގެ ދަށުން ހުއާވޭ ބުލޮކް ކުރަން ނިންމާފައި ވަނީ ޖާސޫސުކުރުމުގެ ބިރުއޮތުމުގެ ސަބަބުން ކަމަށް މައުލޫމާތު ލިބެއެވެ. އެމެރިކާއިން ވަނީ ހުއާވޭގެ 5ޖީ ގެ ސަބަބުން އެމެރިކާގެ އިންޓެލިޖެންސް ގެ މައުލޫމާތު ލީކުވުމުގެ ފުރުސަތު އޮތް ކަމަށް ބުނެފައެވެ.\nގޫގުލް އިން ވަނީ ހުއާވޭގެ ދެން ނިކުންނަ ފޯނުތަކުގައި ގޫގުލްގެ ގިނަ އެޕްތަކުގެ ހިދުމަތް ނުލިބޭނެ ކަމަށް ބުނެފައެވެ. އޭގެތެރޭގައި ގޫގުލް ޕްލޭސްޓޯރް އަދި މެޕްސް އާއި ޖީމެއިލް އަށް ނުވަދެވިދާނެ ކަމަށް ވަނީ ބުނެފައެވެ.\nއެމެރިކާގެ މި ނިންމުމާ ގުޅިގެން ޗިޕް އުފައްދާ ކުންފުނިތަކުން ހުއާވޭއަށް ޗިޕް ސަޕްލައި ނުކުރާނެ ކަމަށް ބުނެފައިވެއެވެ. އިންޓެލް، ކުއަލްކޮމް އަދި ޒިލިންސް ފަދަ ކުންފުނިތަކުން ވަނީ ޗިޕް ފޯރުކޮށް ނުދޭނެކަމަށް ބުނެފައެވެ.\nހުއާވޭ އިން އަދި މިހާތަނަށް މިކަމާގުޅިގެން އެއްވެސް ބަޔާނެއް ނެރެފައި ނުވާއިރު އެކުންފުނިން ޕްލޭން ބީއެއް ގެންގުޅޭ ކަމަށް މީގެ ކުރިން ވަނީ ބުނެފައެވެ. އެގޮތުން އަމިއްލަ އޮޕަރޭޓިންގ ސިސްޓަމެއް ތައްޔާރުކުރަމުން އަންނަ ކަމަށް ހުއާވޭއިން ވަނީ ބުނެފައެވެ.\nގުޅޭ ޓެގު ޓެކްނޮލޮޖީ ޑޮނަލްޑް ޓޮރަމްޕް\nއައިފޯން 11 އަންނަން ފަސް ދުވަސް، ފޯނާ ގުޅޭ ތަފާތު ވާހަކަތަކެއް\nފުލުހުންގެ ޒަމާނީ ބައެއް ޓެކްނޮލޮޖީތައް އުކުޅަހުގައި ދައްކާލައިފި\nނެޓްފްލިކްސް ބިލް ގޭޓްސްގެ ސިކުނޑި ތެރެއަށް


SunOnline: Male rayyithun dhathuru dhiumah tharaggee kuraa Galufalhu mi mahu hikkan fashanee\nމާލެ ސަރަހައްދުގައި ޕިކްނިކް އައިލެންޑެއްގެ ގޮތުގައި ތަރައްގީކުރަން ޕްލޭންކޮށްފައިވާ ކ. ގަލުފަޅު ---\nމާލޭ ރައްޔިތުން ދަތުރު ދިއުމަށް ތަރައްގީކުރާ ގަލުފަޅު މި މަހު ހިއްކަން ފަށަނީ\n1 ހަފްތާ 21 ގަޑި ކުރިން - 11 ޖުލައި 2018 7\nމާލެ ސަރަހައްދުގައި ދިރިއުޅޭ ރައްޔިތުން ޕިކްނިކާއި ދަތުރު ދިއުމަށްޓަކައި، ހިއްކައިގެން ތަރައްގީކުރަން ނިންމާފައިވާ ކ. ގަލުފަޅު ހިއްކުމުގެ މަސައްކަތް މި މަހުގެ ތެރޭގައި ފެށޭތޯ މަސައްކަތްކުރާ ކަމަށް އެ މަޝްރޫއު ހިންގާ މޯލްޑިވްސް އިންޓަގްރޭޓެޑް ޓޫރިޒަމް ޑިވެލޮޕްމެންޓް ކޯޕަރޭޝަން (އެމްއައިޓީޑީސީ)އިން ބުނެފިއެވެ.\nކ. ގަލުފަޅު އޮންނަނީ މާލޭގެ ހުޅަނގު އުތުރުން، އަދި ކ. ފޭދޫފިނޮޅާއި ކ. ދޫނިދޫއާ ދެމެދުގައެވެ.\nއެމްއައިޓީޑީސީގެ މެނޭޖިންގް ޑިރެކްޓަރު މުހައްމަދު ޝާހިދު "ސަން"އަށް މިއަދު ވިދާޅުވީ، ގަލުފަޅު ތަރައްގީކުރުމުގެ މަސައްކަތް ކުރާނީ އެކި މަސައްކަތް އެކި ކުންފުނިތަކާއި ފަރާތްތަކަށް ހަވާލުކޮށްގެން ކަމަށެވެ.\nއެމްއައިޓީޑީސީގެ މެނޭޖިންގް ޑިރެކްޓަރު މުހައްމަދު ޝާހިދު -- ސަން ފޮޓޯ: ފަޔާޒް މޫސާ\nއަދި މިހާރު އެންމެ ބޮޑު އިސްކަމެއް ދީގެން ކުރިއަށްދަނީ އެ ފަޅު ހިއްކާނެ ފަރާތެއް ހޯދުމުގެ މަސައްކަތް ކަމަށް ޝާހިދު ވިދާޅުވިއެވެ.\n"މިހާރު މި ހޯދަނީ ރެކްލެމޭޝަންގެ މަސައްކަތް ކުރާނެ ބައެއް. އަދި ވަކި ބައެއް ފައިނަލް ނުކުރަން. ދެ ތިން ފަރާތަކާ ވާހަކަދައްކަމުން މި ދަނީ،"\nޝާހިދު ވިދާޅުވީ ގަލުފަޅު ހިއްކާނެ ފަރާތެއް ކަނޑައަޅާހާ އަވަހަށް އެ މައުލޫމާތު ހާމަކުރައްވާނެ ކަމަށެވެ.\nއެމްއައިޓީޑީސީއިން އިއްޔެ ނެރުނު ބަޔާނެއްގައި ބުނެފައިވަނީ، ގަލުފަޅުގައި ޕިކްނިކް އައިލެންޑެއް ތަރައްގީކުރުމުގެ މަޝްރޫއު މި މަހުގެ ތެރޭގައި ފެށޭ ވަރު ވާނެ ކަމަށާއި، މަސައްކަތް ފަށާތާ ހަ މަސް ތެރޭގައި މަޝްރޫއު ނިންމާލެވޭނެ ކަމަށް ލަފާކުރެވޭ ކަމަށެވެ.\nމާލެއިން ފުރައިގެން 15 މިނިޓު ތެރޭގައި ދެވޭ ގަލުފަޅުގައި ތަރައްގީކުރާ ޕިކްނިކް އައިލެންޑުގައި ވޯޓާސްޕޯޓްސް، ކެފޭ އަދި ރެސްޓޯރަންޓް، އެކޮމޮޑޭޝަން އަދި ބާބަކިއުއާއި އެހެނިހެން ރެކްރިއޭޝަނަލް ފެސިލިޓީތައް ގާއިމު ކުރަން ހަމަޖެހިފައިވާ އިރު، އެމްއައިޓީޑީސީގެ މެނޭޖިންގް ޑިރެކްޓަރު ވިދާޅުވީ މިއިން ކޮންމެ ޚިދުމަތެއްވެސް ދޭން ހަވާލުކުރާނީ ތަފާތު ފަރާތްތަކާ ކަމަށެވެ.\nމާލޭ ސަރަހައްދުގައި ރައްޔިތުން ޕިކްނިކް ދިއުމަށް ރަށެއް ހިއްކައިގެން ތަރައްގީކުރުމަށް ސަރުކާރުން ނިންމީ، މިސަރަހައްދުގައި ރައްޔިތުން ދަތުރު ދިއުމަށް ބޭނުންކުރަމުން އައި ކ. ފޭދޫފިނޮޅުގައި ރިސޯޓެއް ތަރައްގީކުރުމަށް ޗައިނާ ކުންފުންޏަކަށް ހަވާލުކުރުމުންނެވެ.\nއޭގެ ކުރިން، ރައްޔިތުން ދަތުރުގޮސް އުޅުނު ރަށް ކ. ކުޑަބަނޑޮސްވެސް މިހާރު ވަނީ "މަލަހިނި ކުޑަބަނޑޮސް"ގެ ނަމުގައި، ރިސޯޓެއްގެ ގޮތުގައި ހުޅުވާފައެވެ.\nފަތުރުވެރިކަމުގެ ދާއިރާ ފަތުރުވެރިކަން ރާއްޖޭގެ އިގްތިޞާދު އެމްއައިޓީޑީސީ\nމިއަހަރުގެ އެންމެ ފެންވަރު ރަނގަޅު އެއާލައިނަކަށް ސިންގަޕޯ އެއާލައިންސް! 18 ގަޑި 31 މިނެޓް ކުރިން


ކުޅިވަރު - ޝައިޚް ކަމާލް ކަޕް\nޝައިޚް ކަމާލް ކަޕްގައި ބަންގްލަދޭޝްގެ ޗެމްޕިއަންއާއެކު ވަރުގަދަ ކްލަބުތަކެއް\nބަންގްލަދޭޝްގެ އެންމެ ވަރުގަދަ ކްލަބުތައް ހިމެނޭ\nއިރުމަތީ އޭޝިއާގެ ގައުމުތަކުގެ ކްލަބުތަކުން ބައިވެރިވާނެ ކަމަށް ބެލެވޭ\nކ. މާލެ 31 ޖެނުއަރީ 2017 | އަންގާރަ 05:31 1,949\nފުރަތަމަ މުބާރާތުގެ ތައްޓާއެކު ޗިއްޓަގޮން އަބާނީގެ ކުޅުންތެރިން އުފާ ފާޅުކުރަނީ - ފޭސްބުކް\nވޭތުވެދިޔަ އަހަރު އުރީދޫ ދިވެހި ޕްރެމިއާ ލީގުގެ ދެ ވަނަ ހޯދި ޓީސީ ސްޕޯޓްސް ކްލަބުން ބައިވެރިވާން ނިންމާފައިވާ، ބަންގްލަދޭޝްގައި އޮންނަ ޝައިޚް ކަމާލް އިންޓަނޭޝަނަލް ކްލަބް ކަޕްގެ އެގައުމުގެ ލީގުގެ އެންމެ ފަހުގެ ޗެމްޕިއަން އަބާނީ ލިމިޓެޑާއި ވަރުގަދަ އިތުރު ކުލަބުތައް ބައިވެރިވާނެ ކަމަށް އެގައުމުގެ ނޫސްތަކުން ބުނެފިއެވެ.\nޝައިޚް ކަމާލް އިންޓަނޭޝަނަލް ކްލަބް ކަޕްގެ މިއަހަރުގެ މުބާރާތުގައި ބައިވެރިވާ ކްލަބުތަކުގެ ތެރޭގައި މިދިޔަ އަހަރު ބަނގްލަދޭޝްގެ ޕްރިމިއާ ލީގް ކާމިޔާބުކުރި އަބާނީ ލިމިޓެޑާއި ޗިއްޓަގޮން އަބާނީ ހިމެނެއެވެ. އަބާނީ ލިމިޓެޑަކީ މިދިޔަ އަހަރުގެ އިތުރުން ބަންގްލަދޭޝް ލީގު ފަސް ފަހަރު ކާމިޔާބުކޮށްފައިވާ ކްލަބެކެވެ. އަދި ޗިއްޓަގޮން އަބާނީއަކީ ބަނގްލަދޭޝް ފުޓްބޯޅަ ފެޑެރޭޝަންއިން 2015 ތައާރަފްކުރި މިމުބާރާތުގެ ޗެމްޕިއަން ޓީމެވެ.\nމިއީ ޝައިޚް ކަމާލް އިންޓަނޭޝަނަލް ކްލަބް ކަޕްގެ ދެވަނަ މުބާރާތެވެ. ފުރަތަމަ މި މުބާރާތް ބާއްވާފައިވަނީ 2015 ވަނަ އަހަރުއެވެ. އެފަހަރު ޗިއްޓަގޮން އަބާނީ މުބާރާތުގެ ތަށި އުފުލާލީ ފައިނަލްގައި އިންޑިޔާގެ އީސްޓް ބެންގާލް ބަލިކޮށްގެންނެވެ.\nބަންގްލަދޭޝްގެ އެންމެ ކާމިޔާބު އެއް ކްލަބު ކަމުގައިވާ އަބާނީ ލިމިޓެޑްގެ ބާނީ ޝައިޚް ކަމާލްގެ ނަމުގައި ބާއްވާ މި މުބާރާތުގެ ފުރަތަމަ އަހަރުގައި ބަނގްލަދޭޝްގެ އިތުރުން ޕާކިސްތާން އާއި ސްރީ ލަންކާގެ އިތުރުން އަފްޣާނިސްތާން އަދި އިންޑިޔާގެ ކްލަބްތައް ބައިވެރިވެފައިވެއެވެ.\nމިފަހަރުގެ މުބާރާތުގެ ފެންވަރު ރަނގަޅު ކުރުމަށް މިސަރަހައްދުގެ އިތުރުން އިރުމަތީ އޭޝިއާގެ ގައުމުތަކުގެ ކްލަބުތައް ބައިވެރިކުރުމުގެ މަސައްކަތް ބަންގްލަދޭޝްއިން އަންނަނީ ކުރަމުނެވެ.\nމިއަހަރުގެ މުބާރާތުގައި އަބާނީ ލިމިޓެޑާއި ޗިއްޓަގޮން އަބާނީ އާއި ބަންގްލަދޭޝްގެ މުޙައްމަދޭން ކްލަބު ހިމެނެއެވެ. ނަމަވެސް މުޙައްމަދޭން ކްލަބު ބައިވެރިވާނީ ހޮވާލެވޭ ކުޅުންތެރިންގެ ޓީމަކާއެކުއެއެވެ. އެގޮތުން ބަނގްލަދޭޝް ލީގުގައި ކުޅޭ 8 ޓީމެއްގެ ކުޅުންތެރިން މުޙައްމަދޭން ކްލަބުގައި ހިމެނޭނެއެވެ.\nމު ކްލަބުތަކުގެ އިތުރުން ދެން މުބާރާތުގައި ބައިވެރިވާނީ ރާއްޖޭގެ ޓީސީ ސްޕޯޓްސް ކްލަބެވެ. އަދި ސިންގަޕޫރާއި ނޭޕާލުގެ ކުލަބެއް ބައިވެރިވާނެ ކަމުގެ ޔަގީންކަން ދީފައިވެއެވެ.\nމުބާރާތުގައި ބައިވެރިވުމަށް ތައިލެންޑް، މެލޭޝިޔާ، އިންޑިޔާ އަދި އިންޑޮނޭޝިޔާއާއި މިޔަންމާގެ ކްލަބުތަކަށް ދައުވަތު ވަނީ ދީފައެވެ. ބަނގްލަދޭޝްގެ ތިން ކުލަބުގެ އިތުރުން މި މުބާރާތުން ޖާގަދެނީ އެހެން ގައުމުތަކުގެ ފަސް ކްލަބަކަށެވެ.


verikan kurumuge gaabilukan Ibu ge neiy: Minister\nވެރިކަން ކުރުމުގެ ޤާބިލުކަން އިބޫގެ ނެތް: މިނިސްޓަރ\n8 މަސް,5ދުވަސް, 10 ގަޑި, 13 މިނެޓް, 55 ސިކުންތު ކުރިން 5500އައިޝަތު ޖަޒްލީ\nޕީޕީއެމްއިން ބޭއްވި ޖަގަހަ ޖަލްސާގައި މިނިސްޓަރ ވާހަކަދައްކަވަނީ\nމި އަހަރުގެ ރިޔާސީ އިންތިޚާބުގައި ވާދަކުރައްވާ އެމްޑީޕީގެ ކެނޑިޑޭޓު އިބްރާހިމް މުޙައްމަދު ޞާލިހު އަކީ ވެރިކަން ކުރުމުގެ ޤާބިލުކަން ނެތް ބޭފުޅެއް ކަމަށް ހޯމް މިނިސްޓަރ އަޒްލީނު އަހުމަދު ވިދާޅުވެއްޖެއެވެ.\nޕީޕީއެމުން ސިލްސިލާކޮށް މިހާރު ކުރިއަށްގެންދާ ޖަގަހަ ޖަލްސާގައި ބުރާސްފަތި ދުވަހުގެ ރޭ ވާހަކަ ދައްކަވަމުން ހޯމް މިނިސްޓަރ އަޒްލީނު އަޙުމަދު ވަނީ އެމްޑީޕީއިން ރިޔާސީ އިންތިޚާބުގައި ވާދަކުރައްވާ ކެނޑިޑޭޓު އިބްރާހިމް މުޙައްމަދު ޞާލިޙުއަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ފާޑު ވިދާޅުވެފައެވެ. މިނިސްޓަރ ވިދާޅުވީ، އިބްރާހިމް މުޙައްމަދު ސާލިހު ވެރިކަން ކުރުމުގެ ޤާބިލުކަން ހުރި ބޭފުޅެއް ނޫން ކަމަށާއި، އިބޫ އަކީ ވެރިކަން ކުރމުގެ ވިސްނުން ވެސް މީގެ ދެ މަހެއްހާ ދުވަސް ކުރިން ގެންގުޅުނު ބޭފުޅެއް ނޫން ކަމަށެވެ. އަދި އިބޫ އަކީ އެމްޑީޕީ ފިކުރު ގެންގުޅޭ މީހުންގެ މަޤުބޫލުކަންވެސް ލިބިފައިވާ ބޭފުޅެއް ނޫން ކަމަށް މިނިސްޓަރ ވިދާޅުވިއެވެ. އެގޮތުން، އިބޫގެ ކެމްޕެއިން ދަތުރުތަކުގައި ޒިޔާރަތް ކުރާ ބައެއް ރަށްރަށުން ތިރީސްފަސް މީހުން މަރުޙަބާ ކިޔަން ނުކުތުމަކީ އެކަމުގެ ހެއްކެއް ކަމަށް މިނިސްޓަރ ވިދާޅުވިއެވެ. މިނިސްޓަރ ވިދާޅުވީ، އިބޫ އަށް ތާއީދު ނެތުމުގެ ސަބަބުން މީގެ ކުރީގެ އިންތިޚާބުތަކުގައި އެމްޑީޕީއިން ދިދަފަތި ދަމާ ކެމްޕެއިން ކުރުމަށް ގެންގުޅުނު ރޫޙު ނުފެންނަކަމަށެވެ.\n"ވެރިކަން ކުރުމުގެ ޤާބިލުކަމެއް ނެތް އިބްރާހިމް މުޙައްމަދު ޞާލިހުގެ. އަޅުގަނޑު އެ ބޭފުޅާ އާއި އެއްވެސް ޒާތީކަމެއް ނެތް. އެހްނެ ނަމަވެސް ވެރިކަން ކުރުމުގެ ވައްޓަފާޅި އާއި ވެރިކަން ކުރމުގެ ނިޔަތެއްވެސް ނެތް އެ ބޭފުޅާގެ" މިނިސްޓަރ ވިދާޅުވިއެވެ.\nއިބޫއަށް ފާޑުވިދާޅުވެ މިނިސްޓަރ އިތުރަށް ވިދާޅުވީ، އެމްޑީޕީގެ "ލީޑަރު"ގެ ގޮތުގައި އެ ޕާޓީގެ މީހުން ސިފަކުރާ ކުރީގެ ރައީސް ނަޝީދު އިބޫ އަށް ތާއީދު ކުރައްވާކަމަށް އަދިވެސް ފާޅުގައި ވިދާޅުނުވާ ކަމަށެވެ. އަދި އިބޫއަކީ ވަގުތީ ގޮތުން އަށާރަ މަސްދުވަހަށް ވެރިކަން ކުރަން އަންނަ ބޭފުޅެއް ކަމަށް ބުނެފައިވާއިރު، ދައުރުގެ ބާކީބައި ފުރުއްވާނެ ބޭފުޅެއް އަދިވެސް ވިދާޅުނުވާކަން މިނިސްޓަރ ފާހަގަ ކުރެއްވިއެވެ.\nމިނިސްޓަރ ވިދާޅުވީ، ޖީއެމްއާރުގެ ޚިޔާނާތުގައި ވީނުވީ ނޭނގި "ގެއްލުނު" 27 މިލިއަން ރުފިޔާއަށް ވީގޮތް އިބޫއަށް އިނގިވަޑައިގަންނަވާނެ ކަމަށެވެ. އަދި އެ ފަދަ ބޭފުޅަކު ވެރިކަމަށް ކުރިމަތިލައްވާފައިވާއިރު، އެއާޕޯޓު ޖީއެމްއާރަށް ވިއްކާނުލަނެ ކަމަށް ވިދާޅުނުވުމަކީ ރަތްޔިތުން ކަންބޮޑުވަން ޖެހޭ ކަމެއް ކަމަށް މިނިސްޓަރ ވިދާޅުވިއެވެ. މިނިސްޓަރ ވިދާޅުވީ، ރައީސް ޔާމީން އިބޫއަށް ކުރިމަތި ކުރެއްވި ސުވާލުތަކުގެ ޖަވާބު އަދިވެސް ނުދެއްވާކަމަށާއި ދެއްވާނެ ޖަވަބެއް އިނގިވަޑައިނުގަންނަވާ ކަމަށް. މިނިސްޓަރ ވިދާޅުވީ، އެ ފަދަ ބޭފުޅަކީ ޤައުމެއް ހިނގޭނެ ޤާބިލުކަން ހުރި ބޭފުޅެއް ކަމަށް ޤަބޫލު ނުކުރެވޭ ކަމަށެވެ.


ޖަމާޢަތުގެ ފައިދާއަށް ހިންގާ މަޝްރޫޢުތަކަށް ފައިސާގެ އެހީ ދިނުމަށް4ރަށެއްގެ ކައުންސިލާއެކު މިނިސްޓްރީ އޮފް ހޯމް އެފެއާޒުން ސޮއިކޮށްފިއެވެ.\nފައިސާ ހަވާލުކުރުމުގެ އެއްބަސްވުމުގައި މިހާތަނަށް ސޮއިކުރީ އއ.ހިމަންދޫ ކައުންސިލާއި،ނ.ހޮޅުދޫ ކައުންސިލާއި، ތ.ވިލުފުށި ކައުންސިލާއި، ނ.ކުޑަފަރި ކައުންސިލާއެކުއެވެ. މީގެތެރެއިން ވިލުފުށްޓާއި ކުޑަފަރި ކައުންސިލާއެކު ސޮއިކުރީ މިއަދުއެވެ.\nކުޑަފަރި ކައުންސިލަށް ފައިސާ ހަވާލުކުރުމުގެ އެއްބަސްވުމުގައި ސޮއިކުރީ މަގުބައްތި ޖެހުމަށެވެ. މިއެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން މިނިސްޓްރީން ދިނުމަށް ހަމަޖެހިފައިވަނީ 300،00 ( ތިންލައްކަ ރުފިޔާ ) އެވެ. ކުޑަފަރި ކައުންސިލުން 251،642.00 ( ދެލައްކަ ފަންސާސް އެއްހާސް ހަސަތޭކަ ސާޅީސް ދެ ރުފިޔާ ) ޚަރަދުކުރާނެއެވެ. އެއްބަސްވުމުގައި މިނިސްޓްރީގެ ފަރާތުން ސޮއިކުރެއްވީ ސްޓޭޓް މިނިސްޓަރ އަލީ ނަޛީރެވެ. ކުޑަފަރި ކައުންސިލްގެ ފަރާތުން ސޮއިކުރެއްވީ ރައީސް ޙަސަން މުޙައްމަދެވެ.\nވިލުފުށި ކައުންސިލަށް ފައިސާގެ އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދެނީ ކުޑަކުދިންގެ ޕާރކެއް އެޅުމަށެވެ. މިމަޝްރޫއަށް މިނިސްޓްރީން ޚަރަދުކުރާނީ 289،131.15 ( ދެލައްކަ އަށްޑިހަ ނުވަހާސް އެއްސަތޭކަ ތިރީސް އެއްރުފިޔާ ފަނަރަ ލާރި) އެވެ. ވިލުފުށި ކައުންސިލުން 170،000.00 ( އެއްލައްކަ ހަތްދިހަ ހާސް ރުފިިޔާ ) ޚަރަދުކުރާނެއެވެ. އެއްބަސްވުމުގައި މިނިސްޓްރީގެ ފަރާތުން ސޮއިކުރެއްވީ ސްޓޭޓް މިނިސްޓަރ އަލީ ނަޛީރެވެ. އެއްބަސްވުމުގައި ވިލުފުށި ކައުންސިލްގެ ފަރާތުން ސޮއިކުރެއްވީ ރައީސް ހުސައިން ޢަބުދުއްސަލާމް އާދަމްއެވެ.\nމިމަހުގެ 8 ވަނަ ދުވަހު ނ.ހޮޅުދޫ ކައުންސިލަށް ފައިސާ ހަވާލުކުރުމުގެ އެއްބަސްވުމުގައިވެސް ވަނީ ސޮއިކޮށްފައެވެ. އެކައުންސިލަށް ފައިސާދެނީ ކޮމިއުނިޓީ ޕާކެއް ހެދުމަށެވެ. އެމަޝްރޫއަށް މިނިސްޓްރީން ޚަރަދުކުރަނީ 284،450.00 ( ދެލައްކަ އަށްޑިހަ ހަތަރުހާސް ހަތަރުސަތޭކަ ފަންސާސް ރުފިޔާ) އެވެ. ހޮޅުދޫ ކައުންސިލުން 216،000.00 (ދެލައްކަ ސޯޅަ ހާސް ރުފިޔާ ) ޚަރަދުކުރާނެއެވެ. އެއްބަސްވުމުގައި މިނިސްޓްރީގެ ފަރާތުން ސޮއިކުރެއްވީ ސްޓޭޓް މިނިސްޓަރ އަލީ ނަޛީރެވެ. ހޮޅުދޫ ކައުންސިލްގެ ފަރާތުން ސޮއިކުރެއްވީ ރައީސް މުޙައްމަދު ނަޞީރުއެވެ.\nޖަމާޢަތުގެ ފައިދާއަށް ޚާއްޞަކޮށްގެން ހިންގާ މަޝްރޫޢުތަކަށް ފައިސާ ހަވާލުކުރުމަށް އެންމެ ފުރަތަމަ ސޮއިކުރީ އއ.ހިމަންދޫ ކައުންސިލާއެކުއެވެ. މިމަހުގެ7ވަނަ ދުވަހު ހިމަންދޫ ކައުންސިލާއެކު ސޮއިކުރީ ކުޑަކުދިންގެ ޕާރކެއް ހެދުމަށް ފައިސާ ހަވާލުކުރުމުގެ އެއްބަސްވުމުގައެވެ. އެމަޝްރޫއަށް މިނިސްޓްރީން ދިނުމަށް ހަމަޖެހިފައިވަނީ 300،00.00 (ތިން ލައްކަ ރުފިޔާ )އެވެ. ހިމަންދޫ ކައުންސިލުން 502،000.00 (ފަސްލައްކަ ދެހާސް ރުފިޔާ ) ޚަރަދުކުރާނެއެވެ.\nހިމަންދޫ ކައުންސިލާއެކު މިނިސްޓްރީގެ ފަރާތުން ސޮއިކުރެއްވީ ސްޓޭޓް މިނިސްޓަރ އަލީ ނަޛީރެވެ. ކައުންސިލްގެ ފަރާތުން ސޮއިކުރެއްވީ ރައީސް ޒައިނަލް އިބާދުއެވެ.


Ranbir aai Alia kaivenikoffi | Fainu Online\nކައިވެނީގެ ހަފްލާގެ ތެރެއިން --\n16 އޭޕްރީލު 2022, ހޮނިހިރު, 0:53\nގިނަބަޔަކު އިންތިޒާރު ކުރަމުންދިޔަ ބޮލީވުޑްގެ ކައިވެނިތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ، ރަންބީރް ކަޕޫރާއި އާލިއާ ބަޓް ކައިވެނިކޮށްފިއެވެ.\nއެ ދެ ތަރިންގެ ކައިވެނި އޮތީ މުމްބާއީގެ ޕަލީ ހިލްސްގައި ހުންނަ ރަންބީރުގެ "ވާސްތޫ" އެޕާޓްމަންޓްގައެވެ. އެ ހަފްލާގެ ފޮޓޯތައްކަމަށް ބުނެ މީސްމީޑިއާގައި މިހާރުދަނީ ފޮޓޯތަކެއް ވެސް ދައުރުވަމުންނެވެ.\nއަދި އިންޑިއާގެ ނޫސްތަކުން ވެސް ދަނީ ލައިވްކޮށް މި މައުލޫމާތުތައް ހާމަ ކުރަމުންނެވެ. އެގޮތުން އިންޑިއާގެ ނޫސްތަކުން ބުނެފައިވަނީ، ރައްޓެހިންނާއި އާއިލާގެ މީހުންގެ ހާޒިރުގައި އާލިއާ ބަޓް އާއި ރަންބީރު ކަޕޫރު ކައިވެނި ވަނީ ކޮށްފައިކަމަށެވެ. މި ދެތަރިން ކައިވެނިކޮށްފައި ވަނީ މީގެ ކުރިން އެތައް ފަހަރެއްގެ ކައިވެނި ކުރާނެ ތާރީހުތައް މީޑިއާތަކުން އާންމުކޮށްފައި ވަނިކޮށެވެ.\nމި ހަފުލާގައި ބައިވެރިވި ތަރިންނަށް ބަލާއިރު ފިލްމީ އާއިލާއަށް ނިސްބަތްވާ ރަންބީރުގެ ދައްތަ، ކަރީނާ ކަޕޫރާއި ކަރިޝްމާ ކަޕޫރް ފަދަ ތަރިން ވެސް ހިމެނެއެވެ. އަދި ފިލްމީ ދާއިރާއަށް ނިސްބަތް ނުވާ، އާލިއާގެ އެންމެ ގާތް އެކުވެރިޔާ އަނުޝްކާ ރަންޖަން ވެސް އެ ކައިވެނީގައި ބައިވެރިވިއެވެ.\nގާތްގަނޑަކަށް ތިން އަހަރު ރައްޓެހިވެގެން އުޅުމަށް ފަހު، އާލިއާ އާއި ރަންބީރް ކައިވެނިކުރިއިރު، ކައިވެނީގެ ކުރިން އިންޑިއާގެ ސަގާފަތާ އެއްގޮތަށް ބާއްވާ މެހެންދީ އާއި ހަލްދީ ހަފުލާތައް ވެސް އިއްޔެވަނީ ބާއްވާފައެވެ.


“ފާދިއްޕޮޅު އަދަބީ ޢީދު”ގެ ނަމުގައި ބޭއްވި އަދަބީ ޢީދު ނިންމާލައިފި – Official Website of Secretariat of the Faadhippolhu Atoll Counci\n“ފާދިއްޕޮޅު އަދަބީ ޢީދު”ގެ ނަމުގައި ބޭއްވި އަދަބީ ޢީދު ނިންމާލައިފިއެވެ. ސްކޫލްތަކުގެ ދަރިވަރުން ދިވެހިބަހާއި އަދަބިއްޔާތަށް އިތުރަށް އަހްލުވެރިކުރެއްވުމުގެ ގޮތުން ރާއްޖޭގެ އެކި އަތޮޅުތަކުގައި ދިވެހިބަހުގެ އެކަޑަމީން ބާއްވަވަމުން ގެންދަވާ އަދަބީ ޢީދު މިފަހަރު ބާއްވަވާ ވަނީ ފާދިއްޕޮޅުގައެވެ.\nމި ޢީދަކީ އަދަބީ ގިނަ ޙަރަކާތްތަކެއް ހިމަނުއްވައިގެން ކުރިއަށްގެންދެވި ހަރަކާތެކެވެ. އެގޮތުން ފާދިއްޕޮޅު އަދަބީ އީދު ފެއްޓެވީ ޅ. އަތޮޅުގެ ސްކޫލްތަކުގެ ދަރިވަރުންގެ ނޫސްކޮންފަރެންސަކުންނެވެ. އަދި އަތުލިޔުމުގެ މުބާރާތާއި، ޅެންހެދުމުގެ މުބާރާތްތަކާއި، ޘަޤާފީ ހަވީރުތަކާއި ތަފާތު ވާދަ މުބާރާތްތަކެއް މިއަދަބީ ޢިދުގައި ކުރިއަށްގެންދަވާފައިވެއެވެ.\nޅ. އަތޮޅުގެ4ރަށެއްގެ ސްކޫލުން ބައިވެރިވި މި ޢީދުގެ ރަން ތަރި، އެއަތޮޅު އޮޅުވެލިފުށީ ސްކޫލުން ވަނީ ހޯދާފައެވެ. މިއީ މިފަދަ ޢަދަބީ ބޮޑު ހަރަކާތެއްގައި އޮޅުވެލިފުށީ ސްކޫލުން ބައިވެރިވި ފުރަތަމަ ފަހަރުކަން ފާހަގަކޮށްލެވެއެވެ.\nފާދިއްޕޮޅު ޢަދަބީ ޢީދުގެ ރަންތަރިއަކަށް ހޮވިފައި ވަނީ އޮޅުވެލިފުށީ ސްކޫލެވެ. ދެވަނަ އަށް އެންމެ ގިނަ ކާމީޔާބީ ހޯދައި ޢީދުގެ ރިހި ތަރި ހޯދީ، ޅ. އަތޮޅު ތައުލީމީ މަރުކަޒްގެ ދަރިވަރުންނެވެ. އަދި ސުވާސާތަރިއަކަށް ހޮވިފައި ވަނީ ޅ އަތޮޅު މަދަރުސާއެވެ.\nޕާދިޕޮޅު އަދަބީ ޢީދު ނިންމުމަށް ބޭއްވެވި ރަސްމިއްޔާތު ޝަރަފްވެރިކޮށްދެއްވާ ވާހަކަފުޅުދައްކަވަމުން، މިނިސްޓަރ އޮފް ހެލްތު އަބްދުﷲ ނާޒިމް އިބްރާހީމް ވިދާޅުވީ، ދިވެހިންނަކީ ވަރަށް ފަޚުރުވެރި ތާރީޚެއް އޮތް ބައެއްކަމަށާއި، ދިވެހިންގެ މިއޮތް މިނިވަންކަމައި، އަމިއްލަވަންތަކަމުގެ އަސްލަކީ އަމިއްލަ ބަހަކާއި، ލިއުމުގައި އަމިއްލަ އަކުރުތަކެއް އޮތުންކަމަށެވެ. އަދި މިފަދަ ޢަދަބީ އީދެއްގެ ތެރެއިން މުބާރާތެއްގެ ގޮތުގައި ބޭއްވެވިގެން ދިއުމަކީ އެކުދިންގެ ހުނަރު އިތުރަށް ކުރިއެރުވި، ބަހުގެ ކަންކަމަށްވެސް އެކުދިން އަޙްލުވެރިވެގެންދާނެކަމެއްކަމަށް މިނިސްޓަރ ނާޒިމް ވިދާޅުވިއެވެ.\nމި ރަސްމިއްޔާތުގައި ވާހަކަދައްވަމުން ދިވެހި ބަހުގެ އެކަޑަމީގެ ރައީސް އަޝްރަފް ޢަލީ ވިދާޅުވީ، ފާދިއްޕޮޅުގެ ރަށްތަކަށް ޚާއްސަކުރައްވައިގެން ހިންގި ޢަދަބީ ޢީދުގެ ހަރަކާތްތައް ކުރިއަށްދިޔައީ ވަރަށް ފުރިހަމައަށްކަމަށާއި، ޢަދަބީ ގޮތުން ފާހަގަކުރެވޭ ގިނަ ދަރިންތަކެއް އުފެދުނު ޅ. އަތޮޅުން، މި ޢީދުގެތެރެއިންވެސް ލާމަސީލު ނަމޫނާއެއް ފެނިފައިވާކަމަށެވެ.\nމިއަދަބީ ޢީދުގެ ގިނަ ހަރަކާތްތަކުން ރަންވަނަތަށް ހޯދި ސްކޫލްތަކުގެ ދަރިވަރުން ބުނީ މިއީ، އެކުދިންނަށް ލިބިގެންދިޔަ ވަރަށް ފައިދާހުރި ފުރުޞަތެއްކަމަށާއި، ބަހާ އަދަބިއްޔާތުގެ އާކަންތައްތަކެއް ދަސްވެގެންދިޔަކަމަށެވެ.\nމިޢަދަބީ އީދުގައި، ބޮޑެތި މީހުންނަށް ޚާއްސަ މަސައްކަތު ބައްދަލުވުންތަކާއި ފޮތް މަޢުރަޒެއްވެސް ކުރިއަށް ގެންގޮސްފައި ވެއެވެ..\nފާދިއްޕޮޅު ޢަދަބީ ޢީދު ނިންމުގެ ގޮތުން އިފްތިތާޙުގެ ބެލެނިވެރިންގެ ފަރާތުން ޚާއްސަ ޖާފަތެއް އަރުވާފައިވެއެވެ. މިޖާފަތުގައި ނައިފަރުގެ އާންމުފަރާތްތަކާއި، ދިވެހިބަހުގެ އެކަޑެމީގެ އިސް ފަރާތްތަކުން ބައިވެރިވެފައިވެއެވެ.\nފާދިއްޕޮޅު އަދަބީ ޢީދު ބާއްވަވާފައި ވަނީ، ޅ އަތޮޅުގެ ރިޒޯޓެއްކަމުގައިވާ އެޓްމޮސްފިއަރ ކަނިފުށި މޯލްޑިވްސްއާއި، ޅ. އަތޮޅުކައުންސިލާއި، ނައިފަރުގައި ހުރި ސަރުކާރުގެ މުއްސަސާތަކާއި މަދަރަސަތުލް އިފްތިތާޙް ހިމެނޭހެން ޅ. އަތޮޅު ސްކޫލްތަކުގެ އެހީތެރިކަމާ އެކުކަމަށް، ދިވެހިބަހުގެ އެކަޑަމީން މަޢުލޫމާތުދެއްވައެވެ.


ކަންބޮޑުވާވަރަށް ނަފުސާނީ ބަލި އެބައޮތް: އެޗްއާރްސީއެމް\nއެޗްއާރްސީއެމްގައި މިވަގުތު ތިއްބެވި ހަތަރު މެންބަރުން: ރާއްޖޭގައި ނަފްސާނީ ބަލި ހުންނަ މީހުންގެ އަދަދު ދަނީ ކަންބޮޑުވާވަރަށް އިތުރުވަމުން ކަމަށް އެޗްއާރްސީއެމްއިން ބުނޭ -- ފޮޓޯ: އެޗްއާރްސީއެމްއެޗްއާރްސީއެމް ހިއުމަން ރައިޓްސް އޮފް ދަ މޯލްޑިވްސް -- އަހުމަދު އަޝްހާދު އަބްދުﷲ\nހާއިޒް ޒަމީން· 28 ޖޫން 2021\nނަފުސާނީ ބަލީގެ މީހުންގެ އަދަދު ދަނީ ކަންބޮޑުވާ މިންވަރަށް ރާއްޖޭގައި އިތުރުވަމުންދާ ކަމަށް އެޗްއާރްސީއެމުން ބުނެފި އެވެ.\nއިންސާނީ ހައްގުތަކުގެ މަސައްކަތް ކުރާ އެ ކޮމިޝަނުން ރާއްޖޭގައި ނަފުސާނީ ބަލި އޮތް މިންވަރުގެ މައްޗަށް ވާހަކަ ދެއްކެވީ “ދިވެހި ޗެނަލް” ޓީވީ ގެ ޕްރޮގްރާމެއްގައި މެމްބަރު މޫމިނާ ވަހީދާއި އައިމިނަތު ޝިފާތް އަބްދުއް ރައްޒާގް ބައިވެރިވެ ވަޑައިގެނެވެ.\nއެ ޕްރޮގްރާމްގައި ނަފްސާނީ ބަލީގެ މީހުންގެ އަދަދު ކަންބޮޑުވާ މިންވަރަށް ރާއްޖޭގައި އިތުރުވަމުންދާ ކަމަށް މޫމިނާ ވިދާޅުވި އިރު އޭނާ ހަވާލާ ދެއްވާފައި ވަނީ މީގެ 18 އަހަރު ކުރީން 2003 ވަނަ އަހަރު އޭރުގެ ހެލްތު މިނިސްޓްރީން ހަދާފައިވާ ދިރާސާއަކަށެވެ.\nރޭގެ އެ ޕްރޮގްރާމްގައި އެ ދިރާސާއާ ހަވާލާދީ އޭނާ ތަކުރާރުކޮށް ވިދާޅުވެފައި ވަނީ ކަންބޮޑުވާންޖެހޭ ވަރަށް ރާއްޖޭގައި ނަފްސާނީ ބަލީގެ މީހުން ފާހަގަ ކުރެވިފައިވާ ކަމަށެވެ. އަދި ވިދާޅުވީ ކޮވިޑާ ގުޅިގެން މިދިޔަ އަހަރު އައި ފުލް ލޮކްޑައުންގައި ވެސް ނަފްސާނީ ގިނަ މައްސަލަތައް ދިމާވެފައިވާ ކަން ފާހަގަ ކުރެއްވުނު ކަމަށެވެ.\nމޫމިނާ ވިދާޅުވީ ރާއްޖޭގައި އެ މައްސަލަ އޮތުމުން ނަފްސާނީ ދުޅަހެޔޮކަން، ގާނޫނަކަށް ހަދައި ސިޔާސަތެއް އެކުލަވައިލަން ޖެހޭ ކަމަށެވެ.\nއެ ޕްރޮގްރާމްގައި މެމްބަރު ޝިފާތު ވިދާޅުވީ ރާއްޖޭގައި ނަފްސާނީ ދުޅަހެޔޮކަމާ ގުޅޭ ފުރިހަމަ ދިރާސާއެއް ކޮށްފައު ނުވާ ކަމަށާއި އެކަމަކު ނަފްސާނީ އެހީ އެންމެ ބޮޑަށް ބޭނުންވާ މީހުނަކީ އަންހެނުން ކަމަށް ފާހަގަވެފައިވާ ކަމަށެވެ. ނަފްސާނީ ބަލީގެ ފަރުވާ މާލޭން ލިބުނު ނަމަވެސް އެހެން އަތޮޅުތަކުގެ ތެރޭގައި އެ ބައްޔަށް ފަރުވާ ކުރެވޭނެ ގޮތް ނެތް ކަމަށް ވެސް އޭނާ ރޭ ވިދާޅުވި އެވެ.\n“ހިދުމަތްތަކަށް އެދޭ މީހުންގެ އަދަދަށް ބަލާއިރު ނަފްސާނީ ބަލިތަކަށް ފަރުވާދޭ ހާއްސަ ޑޮކްޓަރުން މަދު. އެވައިލަބިލިޓީ އަދި އެކްސްލަބިލިޓީ [ވާސިލު ނުވެވުން] އެކަންޏެއް ނޫން މައްސަލައަކީ. ނަފުސާނީ ބައްޔާ ގުޅިގެން އޮންނަ ސްޓިގްމާއާ ހެދި [އެހެން މީހުން ބަލައިގަންނަ ގޮތް] ފަރުވާ ހޯދަން މީހުން ޖެހިލުންވޭ” ޝިފާތު ވިދާޅުވި އެވެ.


Councilorun suspend kuri massala baathil kuran High court ah hushahalhaifi | Mihaaru\nއައްޑޫ ސިޓީ ކައުންސިލް މެމްބަރުންގެ ހުވާ ކުރެއްވުމުގެ ރަސްމިއްޔާތުގެ ތެރެއިން: އެ ކައުންސިލްގެ ހަތަރު މެމްބަރަކު ވަނީ ސަސްޕެންޑްކޮށްފައި.\nކައުންސިލަރުން ސަސްޕެންޑް ކުރި މައްސަލަ ބާތިލުކުރަން ހައި ކޯޓަށް ހުށަހަޅައިފި\n05 އެޕްރީލް 2018 - 13:227comments\nއެ މައްސަލަ ހުށަހެޅީ، އެލްޖީއޭ އިން މިިދިޔަ މަހު ސަސްޕެންޑް ކުރި އައްޑޫގެ ޑެޕިއުޓީ މޭޔަރު މުހައްމަދު ޔަސްރިފެވެ. އޭނާ ހުށަހެޅި މައްސަލާގައި ތިން ކަމެއް ފާހަގަކޮށްފައި ވެ އެވެ.\nއެއީ މިހާރު ސަސްޕެންޑްކޮށްފައިވާ ކައުންސިލަރުންގެ ސަސްޕެންޝަން ބާތިލްކޮށްދިނުމަށާއި ކައުންސިލްތަކާއި ކައުންސިލަރުން ސަސްޕެންޑްކުރަން އެލްޖީއޭ އިން ގެންގުޅޭ އުސޫލު ބާތިލު ކޮށްދިނުމަށާއި ކައުންސިލަރުންނާ މެދު ފިޔަވަޅު އަޅަން ނިންމި އެލްޖީއޭގެ މެމްބަރުންގެ މައްސަލަ ބެލުމަށެވެ. ނަމަވެސް އެ މައްސަލަ އަދި ބަލައެއް ނުގަނެ އެވެ.\nސިޔާސީ އިސް ބޭފުޅުންތަކެއް ހިމެނޭ ގޮތަށް ނުވަ ގައިދީއަކު ދޫކޮށްލުމަަށް މިދިޔަ ފެބްރުއަރީ އެކެއްގައި ސުޕްރީމް ކޯޓުން ނެރުނު އަމުރު ތަންފީޒު ކުރުމަށް ގޮވާލައި ނޫސްބަޔާންތައް ނެރުނު ބައެއް ކައުންސިލަރުން ވަނީ ސަސްޕެންޑުކޮށްފަ އެވެ. އެ މައްސަލައިގައި އައްޑޫގެ ހަތަރު ކައުންސިލަރަކާއި ގދ. ގައްދޫގެ ބައެއް ކައުންސިލަަރުންނާއި ބ. ހިތާދޫގެ ބައެއް ކައުންސިލަރުން ވެސް ސަސްޕެންޑް ކޮށްފައިވެ އެވެ.\nމައްސަލަ ހުށަހެޅުއްވުމަށް ފަހު "މިހާރު"އާ ވާހަކަދައްކަވަމުން ޔަސްރިފް ވިދާޅުވީ ރައްޔިތުން އިންތިހާބު ކުރާ އެއްވެސް ކައުންސިލަރަކަށް، ސިޔާސީ ކޯޑިނޭޓަރުންނަށް ފިޔަވަޅު އަޅާ އުސޫލުން ކައުންސިލްތަކަށާއި ކައުންސިލަރުންނަށް ފިޔަވަޅު ނޭޅޭނެ ކަމަށެވެ.\nއޭނާ އަމިއްލަ ނަމުގައި މައްސަލަ ހުށަހެޅި ކަމުގައި ވިއަސް އެއީ ހުރިހާ ކައުންސިލްތަކަށް ނިސްބަތްވާ މައްސަލައެކެވެ.\n"ރާއްޖޭގެ އެއްވެސް ކައުންސިލަކަށާއި ކައުންސިލަރަކަށް ފިޔަވަޅު އެޅިގެން ނުވާނެ. އެހެންވެ އެ މައްސަލަ އަށް ގާނޫނީ ގޮތުން ހައްލެއް ހޯދުމަށް، އެލްޖީއޭގެ ނިންމުން ބާތިލްކޮށްދިނުމަށް އެދި މައްސަލަ ހުށަހެޅީ،" ޔަސްރިފް ވިދާޅުވި އެވެ.\nIthuru3councileh ge memberunthakeh anekka ves suspend koffi\nއިތުރު ލިޔުންތައް އެމްޑީޕީ ހައި ކޯޓް އައްޑޫ ސިޓީ ކައުންސިލް ލޯކަލް ކައުންސިލްތައް ކައުންސިލަރުން އައްޑޫ ޑެޕިއުޓީ މޭޔަރު މުހައްމަދު ޔަސްރިފް\nކައުންސިލްތައް ފެއިލްކޮށްލީ ޔާމީންގެ ސަރުކާރުން: ނަޝީދު


އިންތިހާބު ކާމިޔާބު ކުރާނީ އިދިކޮޅު ކޮރޯނާ ވައިރަހުގައި ޖައްސާފައި: މުގުނީ – Dhen.mv\nއިންތިހާބު ކާމިޔާބު ކުރާނީ އިދިކޮޅު ކޮރޯނާ ވައިރަހުގައި ޖައްސާފައި: މުގުނީ\nMarch 4, 2020 - 1:54 pm\nލޯކަލް ކައުންސިލް އިންތިހާބު އެމްޑީޕީއިން ކާމިޔާބު ކުރާނީ އިދިކޮޅު މެންބަރުން ކޮރޯނާ ވައިރަސްގައި ޖައްސާފައި ބައިތިއްބައިގެން ކަމަށް ތިނަދޫ އުތުރު ދާއިރާގެ މެންބަރު އަބްދުލް މުގުނީ ވިދާޅުވެއްޖެ އެވެ.\nމިއަދުގެ ރައްޔިތުންގެ މަޖިލިސް ޖަލްސާގައި ޕީއެންސީގެ ނައިބު ރައީސް އަދި މަޑުއްވަރީ ދާއިރާގެ މެމްބަރު އާދަމް ޝަރީފު އުމަރު ވަނީ ކޮރޯނާއާ ގުޅިގެން ކާޑުގެ ބާވަތްތައް ރާއްޖެއަށް ލިބުން ދަތިވެދާނެތީ ކުއްލި މައްސަލައެއް ވައްދާފައެވެ.\nއެ މައްސަލަ ފާޑުވިދާޅުވެ ވާހަކަ ދައްކަވަމުން މުގުނީ ވިދާޅުވީ ރާއްޖެ އޮތީ ތައްޔާރަށް ކަމަށާއި ކަންބޮޑުވާން ޖެހޭ ކަމެއް ނެތް ކަމަށެވެ.\nމުގުނީ ވިދާޅުވީ އިދިކޮޅު މެންބަރުން އުޅެނީ ލޯކަލް ކައުންސިލް އިންތިހާބުގެ ކެމްޕެއިންގައި ކޮރޯނާ ވައިރަސް ޖައްސައިގެން ކުރިއަށް ދާން ކަމަށެވެ. އެ ފުރުސަތެއް ނޯންނާނެ ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ. މުގުނީ ވިދާޅުވީ އެމްޑީޕީއިން ކެމްޕެއިންގެ ދަތުރު ފަށަނީ ވައިރަހާ ގުޅޭ މައުލޫމާތައި ފަރުވާ ހިފައިގެން ކަމަށެވެ.\n"މިބޭފުޅުން ކަންބޮޑުވެގެން އުޅޭ ކަމަކީ، ކެމްޕެއިންގައި ކޮރޯނާ ވައިރަސް ޖައްސައިގެން ކުރިއަށްދެވޭތޯ. އަޅުގަނޑުމެން ހުވަދުއަތޮޅަށް ދަތުރު މިފަށަނީ ފަރުވާ ހިފައިގެން. މައުލޫމަތު ދީގެން، ވައިރަސްއަށް ބޭނުންވާ ފަރުވާ ހިފައިގެން. އިންތިހާބު ކާމިޔާބު ކުރާނީ، ތިބޭފުޅުން [އިދޮކޮޅުން] ކޮރޯނާ ވައިރަހުގައި ޖައްސާފައި ބައިތިއްބައިގެން،" މުގުނީ ވިދާޅުވި އެވެ.\nއެކަމާ ގުޅިގެން ފަރެސްމާތޮޑާ ދާއިރާގެ މެންބަރު ހުސެއިން މުހައްމަދު ލަތީފް ވަނީ ކަންބޮޑުވުން ފާޅު ކުރައްވާފަ އެވެ. އެފަދަ އެއްޗެއް އެހާ ފާޅުކަން ބޮޑުކޮށް ވިދާޅުވެ، ކޮރޯނާގެ ވައިރަސް އެ މެންބަރުގެ އަތުގައި އެބަހުރި ކަމަށް ވިދާޅުވުމަކީ ވަރަށް ކަންބޮޑުވާ ކަމެއް ކަމަށް ހުސެއިން ވިދާޅުވި އެވެ.\nމުގުނީގެ މި ވާހަކައަށް މިހާރު ގިނަ ބަޔަކު ދަނީ ފާޑުކިޔަމުންނެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި އެމްޑީޕީއަށް ނިސްބަތްވެ ވަޑައިގަންނަވާ މެމްބަރުން ވެސް ހިމެނެއެވެ.\nނަޝީދަށް ދިން ހަމަލާގައި ހަރުކަށި ފިކުރުގެ ވިސްނުމާ ގުޅުން ހުރި ކަންތައްތަކެއް ފެނޭ: ޕީޖީ ޝަމީމް\nގޮއްވާލި ސައިކަލުގެ ވެރިފަރާތް ވަނީ ފުލުހުންގެ ބެލުމުގެ ދަށަށް ގެނެވިފަ


Kuru vaahaka: Fiyavalhu (furathama bai) - vNews.mv\nކުރު ވާހަކަ: ފިޔަވަޅު (ފުރަތަމަ ބައި)\nވީނިއުސް 23 April 2022, 22:30\nފަޑީގައި އެލުވާލާފައިހުރި ބޮކިން ގޭތެރެޔަށް ފަނޑު އަލިކަމެއް ވަނީ ވެރިވެފައެވެ. ނިއްކުރިމައްޗަށް ކަނާއަތް އަރުވާގެން ނަރުގޮދަޑިއެއްގައި ފޮތި ބާލީހެއްގެމަތީ ބޯއަޅައިލާގެން މުނީރު އޮތެވެ. ދަބަރަށްގޮސް ހުސްވަން ކައިރިވެފައިވާ ފުރާޅަށް ބަލަހައްޓައިގެންނެވެ. އިރުވައި މޫސުމުގެ އެންމެ ހޫނު ގަދަ ދުވަސްވަރުކަމުން މެންދުރު ފޭބި ހޫނުގެ އަސަރު މުނީރުގެ ނިއްކުރިންނާއި ގޮޅިއެރި ހަށިގަނޑުން ހިއްލާފައި ހުރި ދާތަކުން އެހުރީ ފެނި ހާމަވާށެވެ. ގޯތިތެރެއިން ކޯޅޭ ދެބުޅާގެ އަޑުން މެންދަމުގެ ހަމަހިމޭންކަން ކޮންމެވެސް ވަރަކަށް ވަނީ ގެއްލިފައެވެ. ސިކުނޑީގައި އެނބުރި އުތުރެމުންދާ ހިޔާލުތަކާއި އަޅާ ބަލާއިރު މިކަންކަމަކީ މުނީރަށް މާބޮޑު ތުރާލަކަށް ނުވެއެވެ.\nމުނީރަކީ ޔަތީމެކެވެ. އެސޮރުގެ އަމާ މުނީރުގެ އެންމެ 12 އަހަރުގައި ނިޔާވީންސުރެ ދިރިއުޅެމުން އަންނަނީ އެކަންޏެވެ. އާއިލާއެއް އޮތްބައެއް ނޫންކަމުން އެފަހަރަކު ޖެހުނު މަސައްކަތެއް ކޮށްގެން ބަނޑު ފުރާނަ މުއްތިކުރާ ސޮރެކެވެ. އެފުރާގެ ކުދިން މަކުތަބުން ކިޔަވައި ނިމުނުއިރު މުނީރު އުޅުނީ ވެލިގަލަށްގޮސް ގާތަޅާ ވަލަށްގޮސް މީހުންނަށް ގުލާނުކޮށްދީ ހެދުމުގައެވެ. ޤުރުއާން ކިޔަވާ ހަދަން އެނގުނެއްކަމަކު ލިޔަން ކިޔާކަށް ނުދަނެއެވެ. އުޅެމުން އަންނަނީ މުނީރުގެ މަންމަ ނިޔާވިއިރު ދިރިއުޅެމުން އައި ގޭގައެވެ. ގެއެކޭ ބުންޏަސް މަރާމާތުނުކޮށް ގިނަދުވަސްވުމުގެ ސަބަބުން ބައުވެ ހަލާކުވެފައިވާ އެންމެ ކޮޓަރި ގަނޑެކެވެ. ކޮޓަރިއާއި އިންވެގެންހުރި ގިފިއްޔެކެވެ. ބަދިގެ މަރާމާތު ކޮށްގެން ބޭނުން ކުރިއެއްކަމަކު އިރުމަތީފަރާތު ބިތުގެ އެއްބައި ނުވެސް ނެތެވެ. ބަނބުކެޔޮ ފަތް އެއްޗެއް އަންދާފައި ހުރި އަޅި ފުންޏެއް ގޭގެ ބިއްދޮށުގައި ހުރިއިރު ގޯތިތެރޭގައި އޮތީ ހުސް ބިންހިމައެވެ. ގޭތެރޭގައި ހުރި ބޮޑު ބަނބުކެޔޮ ގަހުގެ ބުޑުގައި ޅަ ބަނބުކެޔޮ އެއްޗެއް އެއްކޮށްފައި ހުއްޓެވެ.\nއަހަރެންނަށް ހޭލެވުނީ ކޮންމެވެސް މީހެއް ޓިނު ދޮރުގަނޑުގައި ޖަހާލި އަޑަށެވެ. އެމީހަކު ދެތިން ފަހަރު ގޮވާލުމުން އަހަރެން ހޫސް އަޅުވާލާފައި ތެދުވެ މޯޅިއަކަށް ދެމެލީމެވެ. ގޭތެރޭގެ ގިފިލި ދޮރާވީކޮޅުގައި ދަމާފައި ހުރި ބާނުގައިއޮތް ޓީޝާޓު ގަނޑެއް ބޮލުން މަހާލުމަށްފަހު ޝަހާދަތް އިނގިލިން ދެލޯ ކަރުނަވަޅު ފޮހެލީމެވެ. އާފުރެމުންގޮސް ގޭގެ ދޮރު ހައްޔަރުކުރަށް އަޅުވާފައި ހުރި މަކުޑި ނައްޓާއި ބޭރަށް ބޯދިއްކޮށްލީމެވެ. މަނިކުބޭ! ކޮންވަޑާމެއް؟ އަހަރެން އަހާލީމެވެ. އެކޮއެ! ހިނގާބަލަ ދޯނި ފެހި ކަހާލަދޭން! ޖަވާބުގައި މަނިކުބޭ ބުނެލިއެވެ. ދެފަރާތް ބަލައިލުމަށްފަހު އަރަމުން އަންނަ އިރާ ދިމާކޮށް ގަޑިން ވީއިރެއް އަހަރެން އަންދާޒާ ކޮށްލީމެވެ. އަދި މިދަނީއޭ ތެލިއުނގުޅާ ނަރުގަނޑެއް ހޯދާފައި ބާއްވާށޭ ބުނެފައި މަނިކުބޭ ފޮނުވައިލީމެވެ. ގިފިއްޔަށް ވަދެ ވަޅުމަތީ އެއްފަރާތެއްގައި އަޅާފައި އޮތް ޓިނުގަނޑުމަތީ ހުރި ދޮން ހިމުންވެލިން މުއްވަރެއްނަގައި ރަނގަޅަށް ދަތްއުގުޅާލައި ފެންވަރާގެން ނިކުމެ މުންޑަކާއި ޓީޝާޓެއްލައިގެން މިސްރާބުޖެހީ މަނިކުބޭ އޮޑި ހަރުގެއާއި ދިމާލަށެވެ.\nމާދުރުން މަނިކުބޭ މުނީރަށް ހަނާ އަޅައިލިއެވެ. މުނީރު އައިސް ގޮނޑުދޮށަށް ފޭބިއިރު މަނިކުބެ އަރުވާޖަހައިގެން ގޮނޑުދޮށުގައި މާސްކެއް ސާފުކުރަން ހުއްޓެވެ. މުނީރު އެކޮއެ! މިޔޮތީ މާސްކު! ދިރުނބާކޮޅުން ފަށާ އެކޮއެ! ބޭބެ މި ފަށަނީ ކޮޅުފަސްކޮޅުން! ކަމުގައިބުނެ މުނީރު އަތަށް މާސްކު ދިއްކޮށްލިއެވެ. ގޮނޑު ދޮށުގައިހުރި ނަރުތަކުން ތިން ހަތަރު ނަރުގަނޑެއް ފައްތަރުކޮށްލައިގެން މުނީރު މޫދަށް އެރުނީ މަނިކުބޭއަތުން މާސްކު ނަގައިގެންނެވެ. މޫނުމައްޗަށް މާސްކު ހެޔޮވަރު ކޮށްލުމަށްފަހު ފީނާގަތެވެ. ފީނާފައި ގޮސް ދިރުބާކޮޅުން ދޯނީގައި ޖަހާފައިހުރި ފެހިތަށް ސާފުކުރަންފެށިއެވެ. މުނީރަކީ މޫދަށް ފަރިތަ މީހެކެވެ. އަތްމަތި ހަލުވި މީހެކެވެ. މަނިކުބެއާއި އަދި ދެކުއްޖަކު ވެގެން ދޯނީގެ އެއްފަރާތް ފެހިކަހާ ނިމެންވާއިރަށް މުނީރު އެކަނި މާއެކަނި ދޯނީގެ އަނެއް ފަރާތް ފެހިކަހާ ނިންމާލާފިއެވެ.\nބޮޑުވާއިނގިލި ކޮޅަށް ހެރިފައި އިން ކީލި ނެރެވޭތޯ އަތަށް ލެވުނުހާ ބާރެއް ލާފައި އިނގިއްޔަށް ފިއްތަމުން މުނީރު މޫދުން އެރީ މެންދުރު މަނިކުބޭ ފެހިކަހާ ކުދިންނަށް ގެނައި ފަރިވަޅަކަށެވެ. ކިހިލިފަތް ދަށުގައި އޮތް މާސްކާއި ފެހި ކަހަން ގެންގުޅުނު ނަރުގަނޑު ތަންކޮޅެއް އެއްގަމަށް އަރާފައި އޮޑި އެހެލަން ކޮނުނު އޮޑިވަޅުގެ އެއްފަރާތުގައި ހުރި ފަސްފުނި މައްޗަށް ވައްޓައިލިއެވެ. މަޑު ހިނގުމެއްގައި ހިނގައިފައިގޮސް ހަރުގޭގައި ބަހައްޓާފައި ހުރި ފަރިވަޅާއި ކައިރިއަށް ހުއްޓިލިއެވެ. އެކޮއެ ނައިސްގެން މި މަޑުކުރަނީ އަވަހަށް ބަހީ! އަޅާފައިހުރި ބޮޑު ބަތްތަށީގެ މެދަށް ކުކުޅު ރިހަސަމުސާ އޮއްސާލަމުން މަނިކުބޭ ބުނެލިލިއެވެ. ފަރިވަޅުގެ ވަށައިގެންތިބި ހަރުގޭގައި މަސައްކަތްކުރަން އުޅުނު ހަތަރު ސޮރަށް ބަލާލައިފައި މުނީރުވެސް ދެފައި ވައްކޮށް އިށީނދެ ކާންފެށިއެވެ.\nފަރިވަޅު ހިފައިގެން އައިސަ އާއިއެކު އޮޑިހަރުގެ ކައިރިޔަށް އައި ސަކީނާ ލަސްވެގެން އުޅޭކަހަލައެވެ. ހަރުގޭގެ ބޭރުގައި ހުރި ބޮޑު ކާނިގަހުގެ ހިޔަލުގައި ކާނި މަދުބިންނަން އިނދެފައި ބިން މަދުކޮޅުން ބައެއް ސަކީނާގެ އަމާ އައިސައަށް ދިއްކޮށްލިއެވެ. ލަސްވާތީ ފޫހިވެފައި އިން ސަކީނާ އަތުގައި ހުރި ބާކީ މަދުކޮޅު ހުރިގޮތަށް އަނގަޔަށް އަޅައި ހަފައިގަތެވެ. ކޮޅަށް ތެދުވެ ކަނޑިއްކާއި ހެދުންބުރި ފޮޅާލުމަށްފަހު އަދިވެސް ބައްޕަމެން ނުނިމޭތޯ އައިސަ އާއި ސުވާލު ކޮށްލިއެވެ. ޖަވާބުގައި ނޭގެއޭ ބިއްގަނޑުން ބަލައިލަ ބަލަހަރޭބުނެ, ސަކީނާ ފޮނުވާލިއެވެ. ވަގު ގޮތަކަށް ސަކީނާގޮސް ހަރުގޭގެ ބާގަނޑަކުން ކާންތިބި މީހުންނަށް ބަލާލިއެވެ. އަދިވެސް ނުނިމޭތަ؟ ސަކީނާ ބާގަނޑުގައި ލޯޖެހިގޮތަށް އިރުގަނޑެއްވަންދެން ބަލަން އޮތުމުން އައިސަ އަހާލިއެވެ. ޖަވާބުގައި ނިމިއްޖެ ކަމުގައި ސަކީނާ ބުންޏެވެ. އަދި އަވަހައް ތަށިތަށް ނަގައިގެން ގެޔަށްދިއުމަށްއެދި ބާގަނޑުން ބޯހިއްލައިލާ އައިސަ އާއި ދިމާލަށް ހިނގައިގަތެވެ.\nސަކީނާ އަކީ މަނިކުބޭގެ ހުރި ހަމައެކަނި ދަރިއެވެ. މަނިކުބެއަކީ މަހާދުއްވާ ތިން ގަނޑެތި އޮންނަ މީހެކެވެ. ރަށުގައި ކަމުއޮށިގެންވާ މީހެކެވެ. މަދު އެއްޗެއް މަނިކުބޭގެ ނެތެވެ. ފިރިހެން ދަރިއެއް ފިޔަވައެވެ. ކުރާނީ ކީއްހެއްޗެވެ. އިތުރު ދަރިއެއް ދެއްވާތޯ އައްޑު އަތޮޅުން ފެށިގެން ބޮޑު ތިލަދުންމައްޗާއި ހަމަޔަށް ބޭސްކުރަން ނުގެންނަ ބޭސްވެރިއެއް ފަންޑިތަވެރިއެއް ނެތެވެ. ނަމަވެސް ލިބުނު ފަރުވާއެއް ނެތީއެވެ. މާލެގޮސް މާލޭގެ ނަންހިނގާ ޔޫނާނީ ބޭސްވެރިންނަށް ދެއްކިއްޖެއެވެ. ވީކަމެއް ހަރާމެވެ. މަނިކުބޭގެ ދެމަފިރިން ނަދުރުބުނެ ސަދަގާތްބެހުނު އަދަދެއް ނޭނގެއެވެ. ކިތަންމެ ތަނަވަސް ބައެއް ނަމަވެސް ކަލާންގެ ހަޒުރަތުން ދެއްވަންނެތް ރޯއްޖެއް ނުލިބޭނެތާއެވެ.\nކިތަންމެ އަރާމު ތަންމައްޗެއްގައި އޮތްކަމަކު ރޭ ދެބައިވީއިރުވެސް ސަކީނާ އޮތީ ނުނިދިފައެވެ. މިއީ އެހެންޏާ އޭނާއަށް ވީގޮތެއް ނޫނެވެ. އެއް ފަރާތް ވަރުބަލިވުމުން އަނެއް ފަރާތަށް ޖެހިޖެހި އޮންނަތާ މިހާރު ވީއިރެއް ބުނަންވެސް ނޭގެއެވެ. އިޝާނަމާދުން ފައިބާގެން ކައި އަވަދިވެގެން ނިދަން އޮށޯތް ނަމަވެސް އަދި ނިދޭގޮތެއްނުވެއެވެ. ސަކީނާގެ ހިޔާލުތަށް ނުތަނަވަސްވަނީއެވެ. ފިކުރު ބޮޑުވަނީއެވެ. އިޝްގީ ލޯބީގެ ޖަޒުބާތުތަކަކީ މީގެކުރިން ސަކީނާގެ ހިތުގައި ހިނގި ޖަޒުބާތުތަކެއް ނޫނެވެ. ފުރިހަމަ އަންހެނަކަށްވީފަހުން އޭނާ އަދި ފިރިހެނަކަށް އެފަދަ ނަޒަރަކުން ނުދެކެއެވެ. ފިރިހެން ވަންތަ ހަށިގަނޑަކާއި ހަމުގައި ހުރި ގަދަ މުށިކުލައިގެ އިތުރުން ހަށިގަނޑުގެ ބައްޓަމާއި މަޑުމައިތިރި ކިޔަމަންތެރި މިޒާޖުން ސަކީނާގެ ހިތާ, ސިކުނޑި މުނީރު ކިޔަމަންކޮށްފިކަން ކަށަވަރެވެ.\nދަރިފުޅާ! ދަރިފުޅާ! އަވަހަށް ތެދުވޭ! އިރުއަރާފާނެ! އަވަހަށް ތެދުވޭ ނަމާދަށް! އައިސަގެ އަޑަށް ސަކީނާ ސިއްސައިގެން ގޮސް ތެދުވިއެވެ. ދޮރުހުޅުވާލާފައި ފެންޑާއަށް ނިކުތްއިރު އައިސަ ހަތިމެއް ހިފައިގެން ކިޔަވަން އިނެވެ. ސަކީނާ ގިފިއްޔަށްގޮސް ދަތްއުނގުޅާ މޫނުދޮވެ ވުލޫކޮށްލައިގެން ނިކުމެ ފަތިސްނަމާދު ކޮށްއަވަދިވެގެން ހަތިމެއް ނަގައިގެން އައިސަ ގާތުގައި ކިޔަވަން އިށީނެވެ. ދަރިފުޅާ ހާދަ ވަރަކަށް އާފުރެނީ! ރޭ ނުވެސް ނިދަނީތަ؟ އާސަގެ ސުވާލަށް ސަކީނާގެ ނިދިފިލާއި ދިޔަކަހަލައެވެ. ނޫނެކޭ ބުނުމުގެ ގޮތުން ޗޮކެއް ކަނޑާލައިފައި އަޑަށް ބާރުލާ ކިޔަވަން ފެށިއެވެ. މިސްކިތުން ފައިބާގެން އަތިރިޔަށްގޮސް މަނިކުބޭ ގެޔަށް އައިއިރު އައިސަ ހުރީ ސައި ހަދާފައެވެ. މަނިކުބޭގެ ބަނޑަށް ކިރިޔާ ކަތާވަރަށް ތިން ހުނި ރޮށި ކޮށައި އާސަ އެޔަށް ގަރުދިޔަ އަޅައިދިނުމުން ފިޔާ ފަޅިއަކާއި ފޮޅިކޮށްފައިއޮތް މިރުހެއް އެޔަށް ލައި ލިބޯ ފަޅިއެއް ޖަހާ މޮޑެލާފައި ކާން ފެށިއެވެ.\nއައިސާ! މިހާރު ސަކީނާ ގާތު އެވާހަކަ ދައްކައިފިންތަ؟ އެމަންޖެ ކީކޭބުނީ؟ އައިސަ ކޮށާފައި ފޯއްކޮޅު ބިލަތް އަރިއަކާއިއެކު މަނިކުބެއަށް ދިއްކޮށްލުމުން މަނިކުބެ އަހާލިއެވެ. އަދި ނާހަން! އަހަރެމެން ނިންމާ ނިންމުމަކާ އެމަންޖެ ދެކޮޅެއް ނުވާނެކަމުގައި އައިސަ ބުނެފައި ސަކީނާއަށް ގޮވާލިއެވެ. ފެންޑާގައި އެލުވާފައި އިން އުނދޯލީގައި މަނިކުބޭ އާއި އައިސަ އިންއިރު ސަކީނާ އައިސް ހުއްޓުނީ އެދެމީހުންގެ ކުރިމަތީ އެއްފަރާތެއްގައެވެ. ކިހިނެއްތޯވީ! ސަކީނާ އެހުމުން މަނިކުބޭ ދިގުވާހަކަ ކުރުކޮށްލާފައި މީހަކާ ހިތާވެގެންތޯ އުޅެނީ އާއި މީހަކާއި އިންނަންޏާ އިންނަން ބޭނުން ވަކިމީހަކު ހުރިތޯ ސުވާލު ކޮށްލިއެވެ. ޖަވާބުގައި ސަކީނާ ލަދުންހުރެ ނޫނެކޭ! ނެތޭ! ބުނެ އިސްޖަހާލިއެވެ. މަނިކުބޭކަހަލަ ހަށިގަނޑު ވަރުގަދަ މީހަކު އުނދޯލީގައި އިނުމުން އުނދޯލި ހެއްލަން އައިސައަށް ދަތިވިނަމަވެސް ފައިގާ ހުރި ބާރެއް ލާފައި އުނދޯލި ހެއްލައިލަމުން މުނީރު އާއިމެދު ބައްޕަ ވަރަށް ރުހިލައްވައޭ ބުންޏެވެ. ސަކީނާ ލަދުންހުރެ ޒާތަކަށް ރަކި ހިންޏެއް ހެމުން އެތަނުން ދިއުމުން އައިސަވެސް މަނިކުބޭއަށް ބަލައިލާފައި ނިއްއަރުވައިލާފައި ތިޔަވީ! އޭބުނެފައި ހީލިއެވެ.\nރަށުތެރޭގައި މިހާރު އެންމެ ގަދަޔަށް ދެކެވޭ އެއްވާހަކައަކީ މަނިކުބޭގެ ސަކީނާ އިންނަށް މުނީރު އިހްތިޔާރު ކުރި ވާހަކައެވެ. މުނީރަކީ ބޮޑުވަމުން އައިއިރު މަގުދައްކައި, އަޅައިލާނެ ޔާރެއް އިޔާރެއް ނެތް މީހެއް ނަމަވެސް އޭނާ އަކީ ހީވާގި މުރާލި ފިރިހެނެކެވެ. ކޮށްމެ މަސައްކަތެއްގެ ވާހަކަ ބުންޏަސް ކުރަން އެނގޭ މީހެކެވެ. ފަސްވަގުތު ނަމާދުކުރާ ހެޔޮލަފާ ސޮރެކެވެ. މުނީރު ފަދައިން ބޮޑުވި ދެތިން ސޮރެއް މިރަށުގައި ވައްކަންކޮށް މީހުންނަށް ޖެއްސުން ކުރަން އުޅުނެއް ކަމަކު މުނީރު ހިޔާރުކުރީ އެގޮތެއް ނޫނެވެ. މުނީރުގެ މަންމަ މަރުމަތީގައި ކުރި ވަސިއްޔަތުގައި ހިފައިގެން ހެޔޮލަފާ މީހަކަށް ވެވޭތޯ އޭނާ މަސައްކަތް ކުރެއެވެ. ރަނގަޅު ދިރިއުޅުމެއް ލިބޭތޯ ދުއާ ކުރެއެވެ. ސަކީނާ އަކީ ތަނަވަސް ދެމަފިރިއެއްގެހުރި ހަމައެކަނި ދަރިއެވެ. ހުރިހާ މުދަލެއްގެ ވާރުތަވެރިޔާއެވެ. އެންމެ ފުރިހަމަ ނޫނަސް ރީއްޗެވެ. ރަށުގެ ސަކީނާއާއި އެއްފަންތީގެ ކިތަންމެ ޒުވާނެއް ސަކީނާގެ ކައިވެއްޏަށް ތިބީ އެދިއެދިއެވެ. މިކަމާ މުނީރުދެކެ ރުޅިއަންނަ ބައެއްވެސް ރަށުގައި އުޅޭނެކަން ކަށަވަރެވެ.\nމީގެ ހަފުތާއެއްހާ ދުވަސްކުރިން އެހެލި މަނިކުބޭގެ މަހާދުއްވާ ބޮޑު އޮޑި މަރާމާތުކޮށް ކަޑިލާ ނިމި މިހާރު އެޔޮތީ ބާލަންވެފައެވެ. މަނިކުބޭގެ އިރުޝާދާއި އެއްގޮތަށް މިހުރިހާ މަސައްކަތެއް ބަލަހައްޓަނީ މިހާރު މުނީރެވެ. ވާނީވެސް އެހެންތާއެވެ. މުނީރު އާއި ސަކީނާގެ ކައިވެނި އަންނަ ހަނދުމަހުގެ ފުރަތަމަދުވަހު ކުރުމަށް ވަނީ ހަމަޖެހި ނިމިފައެވެ. އެކަމަށް ކުރަންހުރި ތައްޔާރީތަށް ގާތްގަނޑަކަށް މިހާރު އެހެރަގެން ނިމެނީއެވެ. ކައިރި ރައްރަށުގައި ހުރިނަމަ ހުރިހާ ކުކުޅުހާލާއި, ދޮންކޭލާއި, ފަލަމަޑީގެ ބާވަތްތަކުގެ އިތުރުން ފެންމީރު ރުކެއްގައި ކުރުންބާ އިހަލެއް އޮތިއްޔާ މިހާރު އެއޮތީ މަނިކުބޭމެންގޭ ގޯތިތެރޭގައެވެ. ސަކީނާގެ ކައިވެއްޔަށް ކައްކަން ގެނައިހާ ދަރު ގޭގެ އެތަންމިތާގައި ފުނި ފުންޏަށް ޖަހާފައި ހުއްޓެވެ. މާލެއިން ރަށައްފުރި ދޯއްޏަށް މަނިކުބޭވަނީ ކާޑުގެ ހުރިހާ ބާވަތެއް ޖަމާކޮށްފައެވެ. މި ކައިވެއްޔަކީ އެންމެންގެ ރުހުމާއިއެކު ކުރެވޭ ކައިވެއްޏަކަށްވެފައި ހުރި ހަމައެކަނި ދަރިފުޅުކަމުން ވީ އެންމެ ފުރިހަމަޔަށް ކައިވެނީގެ ވަލީމާ ރަށުގެ ރައްޔިތުންނަށް ދޭން މަނިކުބޭގެ ދެމަފިރިން ބޭނުންވެއެވެ. (ނުނިމޭ)\nއަނެއްބައި ކޮންއިރަކުންބާ؟ އަސްލު ވާހަކަ ގެނެސްދޭ ދުވަސް ބުނެލަ ދީފަ ހުންނަ ނަމަ ސަޅިވީސް މާބޮޑަށް\nހޫދުގެ ވާހަކަތަށް ވަރަށް ދިވެހިވަންތަ ގޮތްގަނޑުގަ ހުންނަކަން ފާހަގަވޭ. ވަރަށް ރީތި ސިފަކޮށްލަދީފަ ހުންނަ ގޮތްގަނޑު\nވަރަށް ރީތިވާނެކަމަށް ފެނޭ މިވާހަކަ


Lanka Ge Moosun Goasvaane Kamah Lafaakoh Moosumah Samaalvumah Inzaaru Dheefi - Vaguthu\n2 އަހަރު ކުރިން ( ޖޫން 7, 2019 )\nއަވައްޓެރި ސްރީލަންކާ އަށް މިއަދާއި މާދަމާ މޫސުން ގޯސްވާނެ ކަމަށް ލަފާކޮށް މޫސުމަށް ސަމާލުވެ ތިބުމަށް އެގައުމުގެ މޫސުމާއި ބެހޭ ގައުމީ އިދާރާ އިން މިއަދު އާއްމު ފަރާތްތަކަށް އިންޒާރު ދީފިއެވެ.\nލަންކާގެ މޫސުމާއި ބެހޭ ގައުމީ އިދާރާ އިން ބުނީ މިއަދާއި މާދަމާ އެންމެ ބޮޑަށް މޫސުން ގޯސްވާނެ ކަމަށް ލަަފާކުރެވެނީ ލަންކާގެ ދެކުނުގެ ސަރަހައްދުތަކަށެވެ. ކަލުޓަރާ، ރަޓްނަޕޫރާ، ގޯލް، މަޓާރާ އަދި ކޭގަލް ސަރަހައްދަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ވައިގަދަވެ، ބޯކޮށް ވާރޭ ވެހޭނެ ކަމަށް މޫސުމާއި ބެހޭ އިދާރާ އިން ވަނީ ލަފާކޮށްފައެވެ.\nމީގެ އިތުރުން ވެރިރަށް ކޮލަމްބޯ އާއި މެދުތެރޭގައި އޮންނަ ކެންޑީ އާއި ނޫރައްލިޔާ ސަރަހައްދަށް ވެސް ބޯކޮށް ވާރޭ ވެހޭނެ ކަމަށް މޫސުމާއި ބެހޭ ގައުމީ އިދާރާ އިން ލަފާ ކުރެއެވެ.\nލަންކާގެ މޫސުމާއި ބެހޭ ގައުމީ އިދާރާ އިން ބުނީ ލަންކާގެ އެކި ސަރަހައްދުތަކަށް ކުރިއަށް އޮތް ދުވަސްތަކުގައި ވަރަށް ގަދައަށް ގުގުރާނެ ކަމަށް ވެސް ލަފާ ކުރެވޭ ކަމަށެވެ.\nމިއަދާއި މާދަމާ ލަންކާގެ ދެކުނުގެ އައްސޭރިފަށުގެ ހިސާބުތަކަށާއި ކެންޑީ އަދި ނޫރައްލިއާ އަށް 40 މޭލާއި 50 މޭލާއި ދެމެދުގެ ވަރަކަށް ވައި ގަދަވުން އެކަށީގެންވާ ކަމަށް ވެސް މޫސުމާއި ބެހޭ ގައުމީ އިދާރާ އިން ބުނެއެވެ.\nލަންކާ އަށް ވިއްސާރަ ކުރަން ފަށާފައި ވާއިރު މީގެ ދެހަފްތާ ކުރިން ފެށިގެން ރާއްޖެއަށް ވެސް ވަރަށް ބޮޑަށް ވިއްސާރަ ކޮށްފައި ވެއެވެ. ރާއްޖެ އަށް ވެސް އަދި ލަންކާ އަށް ވެސް މިހާރު ކުރަމުން ދަނީ ހުޅަނގު މޫސުމުގެ ވިއްސާރައެވެ.\nލަންކާ ބޮމުގެ ހަމަލާގެ ޝަރީއަތް ފަށައިިފި


Muslimun Ge Gaburusthaaneh Gai Gedhorualhan Israel Ge Court Akun Huhdhadheefi - Vaguthu\nއިސްރާއީލްގެ ވެރިރަށް ތެލްއަވީވްގައި އޮތް މުސްލިމުންގެ ގަބުރުސްތާނެއްގައި ގެދޮރު އަޅަން އިސްރާއީލްގެ ކޯޓަކުން ހުއްދަ ދީފިއެވެ.\nމުސްލިމުން ވަޅުލާފައި އޮތް ގަބުރުސްތާނެއްގައި ގެދޮރު އަޅަން ތެލްއަވީވްގެ މުނިސިޕަލް ކައުންސިލް އިން ނިންމުމަށް އެމައްސަލަ ކޯޓަށް ހުށަހެޅީ ތެލްއަވީވްފެ އިސްލާމިކް ކައުންސިލުންނެވެ. ނަމަވެސް ކޯޓުން ނިންމީ މުސްލިމުންގެ ގަބުރުސްތާނުގައި ތެލްއަވީވްގެ މުނިސިޕަލް ކައުންސިލުން ބޭނުންވާ ގޮތައް، ބޭނުންވާ އަދަދަކަށް ގެދޮރު އެޅޭނެ ކަމަށެވެ.\nއިސްލާމިކް ކައުންސިލްގެ ޤާނޫނީ ވަކީލް މުހައްމަދު އަދްރީ ވިދާޅުވީ ކޯޓުގެ ނިންމުމަކީ އިސްރާއީލްގެ ޤާނޫނުތަކުން ކަށަވަރު ކޮށްދީފައިވާ އަސާސީ ޙައްޤުތަކާއި ހިލާފު ނިންމުމެއް ކަމަށެވެ. އަދި މިއި އިސްރާއީލުން ވެރިވެގެން ތިބި ބިމުން މުސްލިމުންގެ ހުރިހާ ހަނދާންތަކެއް ފޮހެލުމުން ހިންގަމުން ގެންދާ ޖަރީމާއެއް ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ.\nތެލްއަވީވްގެ މުނިސިޕަލް ކައުންސިލުން ނިންމާފައި ވަނީ ގަބުރުސްތާނުގައި ބޮޑު އެއް އިމާރާތް އަޅާށެވެ. އެއީ ގެދޮރުނެތް މީހުންނަށް ހިޔާވަހިކަން ދިނުމަށް އަޅާ އިމާރާތެކެވެ. އެއިމާރާތުގައި ޝޮޕިން ސެންޓަރެއް ވެސް ހުންނާނެ ކަމަށް މުނިސިޕަލް ކައުންސިލުން ވަނީ ބުނެފައެވެ.\nމި ގަބުރުސްތާނުގައި 60 އަށް ވުރެ ގިނަ މީހުން ވަޅުލާފައި ވެއެވެ. މި ގަބުރުސްތާނުގައި މީހުން ވަޅުލާފައި ވަނީ 18 ވަނަ ގަރުނުގެ ތެރޭގައެވެ.\nގަބުރުސްތާނުގައި އިމާރާތެއް ކުރުމުގެ މަސައްކަތް ފެށީ 2018 ވަނަ އަހަރު އެވެ. ނަމަވެސް ކޯޓަށް މައްސަލަ ހުށަހެޅުމުން މަސައްކަތް މެދުކަނޑާލަން އޮތީ ވަގުތީ އަމުރެއް ނެެރެފައެވެ. ނަމަވެސް މިހާރު ކޯޓުން ވަނީ އަލުން މަސައްކަތް ފެށުމުގެ ހުއްދަ ދީފައެވެ.\nއިސްލާމިކް ކައުންސިލުން ވަނީ މިމައްސަލަ އިސްތިއުނާފް ކުރާނެ ކަމަށް ބުނެފައެވެ.\nޖެނުއަރީ 23, 2020 13:08\nއިސްރާއީލާ އީރާނުގެ ހިޒްބުﷲ 2006 ވަނަ އަހަރު ކުރި ހަނގުރާމަ އަށް ވުރެ ވަރުގަދަ ނާމާން ހަނގުރާމަ އެއް އަދި އިސްރާއީލާ ކުރިމަތި ކުރައްވާންދޭވެ. އާމީން..


Nasluge ebbaivanthakan dhemehettun.\nއިސްލާމްދީނުގައި އެންމެހައި ގުޅުންތައް ޤާއިމުކުރަންޖެހޭނީ، އިސްލާމްދީނުގެ އަމާޒު ނުގެއްލޭނޭ ބިންގަލެއްގެ މަތީގައި، ޝަރުޢީ ޙުކުމްތައް ކަނޑައަޅާ ގޮތެއްގެ މައްޗަށެވެ. ނަޞްލުގެ އެއްބައިވަންތަކަން ދެމެހެއްޓުމަށްޓަކައި އިސްލާމްދީނުގައިވަނީ އިސްލާމީ ޢަޤީދާ ޤަބޫލުކުރާ ހުރިހާ މުޢާމަލާތެއްގައިވެސް ހަމަހަމަކަން ލައްވާފައެވެ. މި ހަމަހަމަކަން ލައްވާފައިވަނީ ނަޞްލުގެ ތަފާތުކުރުމެއް ނެތިއެވެ. ހެޔޮ ޖަޒާދެއްވުމާއި ޢަޛާބު ދެއްވުމުގައިވެސް ތަފާތުކުރެއްވުމެއް ލައްވާފައެއްނުވެއެވެ. އިސްލާމްދީނުގައި މީހާގެ ތަފާތުކަން ދެނެގަންނަން އޮތް ހަމައެކަނި މިންގަނޑަކީ އެ މީހެއްގެ އީމާންތެރިކަމާއި، އެ މީހަކު ﷲ ގެ ހަޟްރަތަށް ތަޤުވާވެރިވީ މިންވަރެކެވެ.\nއިންސާނުން އުފައްދަވާފައިވަނީ އެއް ނަޞްލަކުންކަމާއި الله سبحانه وتعالى އަށް ތަޤްވާވެރިވާމީހަކަށް މެނުވީ މާތްކަމެއް ލިބިގެން ނުވާކަން، ކީރިތި ޤުރްއާނުގެ سورة الحجرات ގެ 13 ވަނަ އާޔަތުން އެނގެން އެބައޮތެވެ.\nމިއަދު އަޅުގަނޑުމެން އެންމެންގެ ޝަކުވާއަކަށް ވެފައިވަނީ، މުޅި ދުނިޔެއާއި ދިވެހި މުޖުތަމަޢުގައިވެސް، ފަރުދުންނާ ހަމައިން ފެށިގެންގޮސް ބައިނަލްއަގުވާމީ ގޮތުންވެސް ދެފަރާތުގެ ދެމެދުގައި އޮންނަންވާ ޙަޤީޤީ ގުޅުންތައް ދައްވެ ނެތިގެންގޮސް، އޭގެ ސަބަބުން ފަސާދައަށް މަގުފަހިވެގެންދާކަމެވެ.\nއިސްލާމްދީނުގައި އިންސާނީ މުޖުތަމަޢުގެ ހަ ފަރާތުގެ ގުޅުމަށްވެސް ގޮވާލައި ބާރުއަޅާ އެ ގުޅުން ރަނގަޅުގޮތުގައި ޤާއިމުކުރުމަށް ﷲ އަންގަވާފައިވެއެވެ. އެހެންކަމުން އަޅުގަނޑުގެ އެންމެ މުހިއްމު އެއްބޭނުމަކީ އިސްލާމްދީނުގައި ނަޞްލުގެ ގުޅުމުގެ މުހިއްމުކަމާއި އެ ގުޅުމުގެ ސަބަބުން އެއްބައިވަންތަކަން އޮތްގޮތުގެ މަތިވެރިކަމާއި، އޭގެ އަސާސްތަކަކީ ކޮބައިކަމާއި، މިޒަމާނުގައި ޤާއިމުކުރެވެމުންދާ ގުޅުންތަކާ ދެމެދު ހުރި ތަފާތުތަކާއި މައްސަލަތައް މި ލިޔުން ވިދާޅުވާ ފަރާތްތަކަށް ފަހުމުވެ، އެނގިގެން ދިއުމެވެ.\nނަޞްލުގެ އެއްބައިވަންތަކަން ދެމެހެއްޓުމަށްޓަކައި އިސްލާމްދީނުގައިވަނީ އިސްލާމީ ޢަޤީދާ ޤަބޫލުކުރާ ހުރިހާ މުޢާމަލާތެއްގައިވެސް ހަމަހަމަކަން ލައްވާފައެވެ. އިންސާފު ލިބިދީފައިވަނީ ނަޞްލުގެ ތަފާތުކުރުމެއް ނެތިއެވެ.\nاسلام دين ގެ އުޞޫލުތައް ނިޔާކުރާގޮތުން އިންސާނުންގެ ޢިޖުތިމާޢީ ޙަޔާތް ބިނާވެފައިވަނީ ވަކި އަސާސްތަކެއްގެ މައްޗަށެވެ. އޭގެތެރޭގައި ހިމެނޭ މުހިއްމު އަސާސްތަކަކީ އިންސާނީ ކަރާމަތާއި އިޙްތިރާމު ދެމެހެއްޓުމާއި ދިރިއުޅުމުގައި އިންސާނާގެ މަޤާމާއި، އޭނާގެ ޙުރްމަތްތެރިކަން ކަށަވަރު ކުރުމާއި، އިންސާނާއަކީ މުޖުތަމަޢުގެ ބައެއް ކަމުގައިވުމާއި، ފަރުދީ ހައްޤުތަކާއި ޖަމާއަަތުގެ ހައްޤުތަކުގެ ތިލަފަތް ހަމަހަމަވެފައި އޮތުމެވެ. މި ފަދަ އަސާސްތައް ޤާއިމު ކުރުމަށްޓަކައި ފުރިހަމަވާންޖެހޭ ކަންތައްތަކެއްވެސް اسلام دين ގައި ރޭވިފައިވެއެވެ. މިގޮތުން އެއްކަމަކީ އިންސާނުން އެކަކު އަނެކަކާ މެދު އެއްބައިވަންތަ ގުޅުމެއް އޮތުމެވެ.\nاسلام دين ގައި ލައްވާފައިވާ ގުޅުންތަކުގެ ތެރޭގައި މައިގަނޑު4ކަމެއް ލައްވާފައިވެއެވެ. އެއީ އިންސާނުގެ މެދުގައިލައްވާފައިވާ ޢަދުލުވެރިކަމާއި، މިނިވަންކަމާއި، އަމަން އަމާންކަމާއި، ކަރާމާތްތެރިކަމެވެ. މިހަތަރުކަމަކީ އެއްކަމެއް އަނެއްކަމަކާގުޅި ލާމެހިވެފައިވާ ހަތަރުކަންތަކެވެ. މީގެ ތެރެއިން އެއްކަމެއް ނެތިގެން ގޮސްފި ނަމަ އަނެއްކަމަކަށް އަސަރުކުރާނެއެވެ. މިސާލަކަށް ބަލާނަމަ އިންސާނީ މުޖުތަމަޢައެއްގައި މިނިވަންކަމާއި ޢަދުލުވެރިކަން ނެތްނަމަ އިންސާނީ ކަރާމާތެއް އަދި ނަޞްލުގެ އެއްބައިވަންތަކަމެއް ނޯންނާނެކަން ކަށަވަރެވެ. އަދި ހަމަހަމަ ކަމެއްވެސް ނޯންނާނެއެވެ.\nއިންސާނީ ކަރާމާތްތެރިކަމާއި ހަމަހަމަކަން\nالله سبحانه وتعالى ވަނީ އެކަލާނގެ އެންމެ ފުރަތަމަ ޚަލްޤުކުރެއްވި އިންސާނާ آدمގެފާނަށް ސަޖިދަ ކުރުމަށް މަލާއިކަތުންނަށް އަންގަވާފައެވެ. ﷲ ގެ މި އެންގެވުމުން ހާމަވެގެންދަނީ އިންސާނާގެ ކަރާމާތްތެރިކަމާއި މާތްކަމެވެ.\nއިންސާނާ މައިމީހާގެ ބަނޑުގައި ޤަރުބަ ގަތް ހަމައިން ފެށިގެން ކަށްވަޅަށްދާންދެން، الله سبحانه وتعالى ވަނީ އިންސާނާއަކީ ކަރާމާތްތެރި މަޚުލޫޤެއްކަމުގައި ކަނޑައަޅުއްވާފައެވެ. ނަމަވެސް އިސްލާމްދީން އައުމުގެ ކުރިން އެހެނިހެން ޙަޟާރަތްތަކުގައި އިންސާނީ ކަރާމާތްތެރި ކަމެއް ނެތެވެ. އޭރު މުޅި ދުނިޔޭގައިވަނީ ތަޅާފޮޅުމާއި، ޙައްޤުތަކަށް އަރައިގަތުމާއި، އަޅުވެތިކަމެވެ. ނަޞްލީ އެއްބައިވަންތަކަމެއް ނެތް އެ ދުވަސްވަރުގައި އެންމެ ބޮޑަށް ގެއްލިފައިވަނީ ދެރަ ނިކަމެތިންނާއި އަންހެނުންގެ ޙައްޤުތަކެވެ. ޔަހޫދީންގެ ނުވަތަ ގުރީކުެ ނުވަތަ އިންޑިއާގެ ބައެއް ދަރިކޮޅުގެ ފަލްސަފާއަށް ބެލި ނަމަވެސް މިކަންއޮތީ މިހެންނެވެ. މި ޙަޟާރަތުގެ މީހުން ދެކޭ ގޮތުގައި އަންހެނުންނަކީ ޖެހިފައިވާ ބޮޑު މުޞީބާތެކެވެ. ގްރީކުގައި ހިނގާފައިވާ ބަހުޘްތަކުގައި އަންހެނުންނަކީ އިންސާނެއްތޯ ނުވަތަ އެއީ މަޚުލޫޤެއްތޯ ސުވާލު އުފައްދާފައިވެއެވެ.\nނަމަވެސް އިސްލާމްދީނުގައިވާ ގޮތުން އިންސާނާއަކީ މި ބިމުގައިވާ ﷲ ގެ ޚަލީފާއެވެ. އެހެންކަމުން އިންސާނާ މަރުވުމަށްފަހުވެސް ނުވަތަ ކައްވަޅުން ނެގޭ އިންސާނާގެ ކަށިކޮޅަކަށްވެސް ޙުރްމަތްތެރިކޮށް ހިތަންޖެހެއެވެ.\nކީރިތި ޤުރުއާނުން އެނގޭ ގޮތުގައި ތަފާތުކުރުމެއްނެތި ދެ ޖިންސުގެ އިންސާނުންނަށްވެސް ވަނީ ހަމަހަމަ ކަމާއެކު ނިޢުމަތްތައް ދެއްވާ އިންސާނުންގެ ބުއްދީގެ ސަބަބުން މާތްކުރައްވާ އެހެނިހެން ތަކެތި އިންސާނުންގެ ޚިދުމަތުގައި ލައްވާފައެވެ. ކީރިތި ޤުރްއާނުގައި الله سبحانه وتعالى ވަޙީކުރައްވާފައިވެއެވެ. ﴿وَلَقَدۡ كَرَّمۡنَا بَنِيٓ ءَادَمَ وَحَمَلۡنَٰهُمۡ فِي ٱلۡبَرِّ وَٱلۡبَحۡرِ وَرَزَقۡنَٰهُم مِّنَ ٱلطَّيِّبَٰتِ وَفَضَّلۡنَٰهُمۡ عَلَىٰ كَثِيرٖ مِّمَّنۡ خَلَقۡنَا تَفۡضِيلٗا ﴾ ﴿ سورة الإسراء – 70﴾ މާނައީ: “ހަމަކަށަވަރުން، ތިމަންރަސްކަލާނގެ آدم ގެދަރިން މާތްކުރެއްވީމެވެ. އަދި އެއުރެން އެއްގަމާއި ކަނޑުގައި، އުފުއްލެވީމެވެ. އަދި އެއުރެންނަށް ރަނގަޅު ތަކެތިން رزق ދެއްވީމެވެ. އަދި ތިމަންރަސްކަލާނގެ ހެއްދެވި ތަކެތީގެ ތެރެއިން، ގިނަ ތަކެތީގެ މައްޗަށް އެއުރެން މަތިވެރި ދަރަޖައަކަށް މާތްކުރެއްވީމެވެ.”\nމި އާޔަތުގައި ” އާދަމް ގެ ދަރީން މާތްކުރެއްވީމޭ” މިހެން الله سبحانه وتعالى އަންގަވާފައިވާ އެންގެވުމަކީ ވަކި ނަޞްލަކަށް ނުވަތަ ޤަބީލާއަކަށް ނިސްބަތްވާ އެންގެވުމެއްނޫނެވެ. އެއާ ޚިލާފަށް މިއީ މުޅި އިންސާނިއްޔަތަށް ދެއްވާފައިވާ ކަރާމާތްތެރިކަމެއްކަން އެނެގެއެވެ.\nނަޞްލުގެ އެއްބައިވަންތަކަން ދެމެހެއްޓުމަށް ބާރުއަޅުއްވާ އެންމެހާ އިންސާނުން ނަޞްލީ ގޮތުން ހަމަހަމަ ވެގެންވާކަމުގެ ދަލީލަކީ ޣައިރު މުސްލިމުންނާ އެކުވެސް ކުރާ މުޢާމަލާތްތަކުގައި ތެދުވެރިވުމަށާއި އިންސާފުވެރިވުމަށާއި، އަދުލުވެރިވުމަށް ކީރިތި ޤުރުއާނުގައި އަންގަވާފައި ވުމެވެ. ނަޞްލުގެ އެއްބައިވަންތަކަށް ދެމެހެއްޓުމަށް އޮތް އެންމެ ރަނގަޅު އެއް މިންގަނޑަކީ ކިތަންމެ މާތް ނަސަބަކުން އައިސްހުރި މީހަކު ނަމަވެސް ކުށެއްކޮށްފިނަމަ އަދަބު ލިބުމުގައި ހަމަހަމަ ވާނެކަން އިސްލާމްދީނުގައި ކަނޑައަޅާފައިވުމެވެ.\nއޭގެ މިސާލަކީ، އިސްލާމްދީނުގައި ވައްކަންކުރުމަކީ، ޙަރާމް ކަމެކެވެ. އެއީ ކޮންމެ މީހެއްކަމުގައި ވިޔަސްމެއެވެ. އަދި އެހެންދީނެއްގެ މީހެއްގެ އަތުންވިޔަސް އެއްޗެއް ވަގަށްނެގުމަކީ ޙަރާމް ކަމެކެވެ. ދޮންމީހަކު ކަޅުމީހަކުއަތުން އެއްޗެއް ވަގަށްނެގިޔަސް އެ ޢަމަލަށްވެސް ޙައްޤު ޖަޒާ ދެވޭނެއެވެ. ކޮންމެ ފެންވަރެއްގެ މީހަކަސް، ކޮންމެ ނަސަބަކުން އައިސްހުރި މީހަކަސް، ވައްކަން ކޮށްފިއްޔާ ކަނޑައެޅިފައިވާ އުޤޫބާތް ލިބެންޖެހެއެވެ.\nކީރިތި ރަސޫލު محمد صلى الله عليه وسلم ޢަމަލީގޮތުން މި އުޞޫލު ތަންފީޒުކުރައްވާ ޙަދީޘް ކުރައްވާފައިވާކަމަށް ޢާއިޝަތުގެފާނުގެ އަރިހުން ރިވާވެގެން އައިސްފައިވާ މި ދަންނަވާ ޙަދީޘުން ސާބިތުވެއެވެ. (وَايْمُ اللَّهِ لَوْ أَنَّ  فَاطِمَةَ بِنْتَ مُحَمَّدٍ  سَرَقَتْ لَقَطَعْتُ يَدَهَا) ޙަދީޘުގެމާނައީ: ”ﷲ ގަންދީ ހުވާކުރަމެވެ. މުޙައްމަދުގެފާނުގެ ދަރިކަނބަލުން ފާޠިމަތުގެފާނު ވައްކަން ކުރެއްވިނަމަ، އެކަމަނާގެވެސް އަތް ކެނޑުއްވީމުހެވެ.”\nނަޞްލުގެ ތަފާފުކުރުމެއްނެތި އެއްބައިވަންތަކަން ދެމެހެއްޓުމަށް ޙައްޤުގޮތުގައި ޙުކުމްތަންފީޒުކުރުމަކީ އިސްލާމްދީނުގެ އަސާސެއްކަން މިދަންނަވާ ހާދިސާއިންވެސް ސާބިތުވެއެވެ.\nކީރިތި ރަސޫލު محمد صلى الله عليه وسلم ގެ ޒަމާނުގައި އެއްފަހަރަކު ވައްކަމުގެ ހާދިސާއެއް ހިނގިއެވެ. ވައްކަންކުރިކަމަށް ޝައްކުކުރެވުނީ ޔަހޫދީއަކަށާއި މުސްލިމަކަށެވެ. ދެން ވައްކަން ކުރީ މުސްލިމު މީހާއަށް ވީހިނދުވެސް، ޔަހޫދީ މީހާގެ ބޮލުގައި ވައްކަން އެޅޭކަހަލަ ޤަރީނާތަކެއް ދައްކައިގެން، މުސްލިމުމީހާ ސަލާމަތްކުރަން އޭނާގެ ބައެއް ގާތްތިމާގެ މީހުން އުޅުނެވެ. ހުށައެޅުނު ޤަރީނާތަކަށް ބައްލަވާފައި، މުސްލިމުމީހާ ބަރީޢަ ކަމަށް ކީރިތި ރަސޫލާ محمد صلى الله عليه وسلم އަށް ހީފުޅުކުރެއްވުނެވެ. މިހެން ހީފުޅުކުރެއްވުމުން އޭނާގެ ދިފާޢުގައި ކީރިތި ރަސޫލާ محمد صلى الله عليه وسلم އަށް ވާހަކަފުޅު ނުދެއްކެވުނީވެސް ކިރިޔާއެވެ. އެހިނދު، އެ ޔަހޫދީ މީހާ ކުށުން ބަރީއަކަން އަންގަވާ، އަދި ޚިޔާނާތްތެރިވީ ކޮންބައެއްކަން ފާޅުކުރައްވާ، ކީރިތި ރަސޫލާއަށް ޢިތާބުކުރައްވާ، އަދި ޙައްޤު އޭގެ މަގަށް އަޅުއްވައި، الله سبحانه وتعالى ވަޙީކުރެއްވި ބަސްފުޅުގެ މާނައިގައި ވެއެވެ. މާނައީ: “ހަމަކަށަވަރުން، حق ގޮތުގައި ތިމަންރަސްކަލާނގެ ކަލޭގެފާނަށް ފޮތް ބާވައިލެއްވީ، ކަލޭގެފާނަށް اللَّه އަންގަވާފައިވާ ގޮތުގެމަތިން، މީސްތަކުންގެ މެދުގައި حكم ކުރެއްވުމަށެވެ. خيانة ތެރިންގެ دفاع ގައި މަސައްކަތް ކުރައްވާ ބޭކަލަކުކަމުގައި ކަލޭގެފާނު ވެވަޑައި ނުގަންނަވާށެވެ! އަދި، ފާފަފުއްސެވުން އެދި، اللَّه ގެ حضرة އަށް ކަލޭގެފާނު ދަންނަވާށެވެ! ހަމަކަށަވަރުން، ގިނަގިނައިން ފާފަފުއްސަވާ رحيم ވަންތަ ކަލަކު ކަމުގައި اللَّه ވޮޑިގެންވެއެވެ. އެއުރެންގެ އަމިއްލަ نفس ތަކަށް خيانة ތެރިވާ މީހުންގެ ފަރާތުން، ކަލޭގެފާނު ޖަދަލު ނުކުރައްވާށެވެ! ހަމަކަށަވަރުން، ފާފަވެރިވެ خيانة ތެރިވާ މީހަކުދެކެ اللَّه ލޯބިވެ ވޮޑިގެނެއް ނުވެތެވެ. އެއުރެން މީސްތަކުންނަށް ވަންހަނާވެގަނެތެވެ. އެކަމަކު، اللَّه ގެ حضرة އަށް އެއުރެންނަކަށް ވަންހަނާވެއެއް ނުގަނެވެތެވެ. އެކަލާނގެ ރުހިވޮޑިގެންނުވާ ބަސްތައް، އެއުރެން ވަންހަނާގައި تدبير ކޮށް އުޅޭހިނދު، އެއުރެންނާ އެކުގައި އެކަލާނގެ ވޮޑިގެންވެއެވެ. އެއުރެން ކުރާ عمل ތައް، ފުރިހަމަޔަށް ދެނެވޮޑިގެންވާ ކަލަކުކަމުގައި اللَّه ވޮޑިގެންވެއެވެ. ދުނިޔޭގެ حياة ގައި އެއުރެންގެ ފަރާތުން، ތިޔަބައިމީހުން ތިޔަ ޖަދަލު ކުރީއެވެ. قيامة ދުވަހުން އެއުރެންގެ ފަރާތުން اللَّه އާ جدل ކުރާނީ ފަހެ ކާކުހެއްޔެވެ؟ ނުވަތަ، އެއުރެންގެ ކަންތަކާ حوال ވެ دفاع ކުރާނޭ وكيل އަކަށްވާނީ ފަހެ ކާކުހެއްޔެވެ؟ (القران الكريم ގެ ދިވެހި ތަރުޖަމާ، – 2007، ޞ: 191-192)\nއިސްމާޢީލް ނާޖީ (2013) ލިޔުއްވާފައިވާ ގޮތުގައި، އިސްލާމުދީނުގައި ނަޞްލުގެ އެއްބައިވަންތަކަމަށާއި ހަމަހަމަކަމަށް މިހާ ބޮޑަށް ބާރުއަޅުއްވާފައިވީ ނަމަވެސް، ބައެއް އެހެން ދީންތަކުގައި ނުވަތަ އެހެން ޢަޤީދާ ތަކުގައި އެބައިމީހުންގެ ނަޞްލު ނޫން އެހެން ބަޔަކާއެކީ އެބައިމީހުންގެ ނަޞްލަށް ޙަރާމްކަންތަކުގައި އެހެން ނަޞްލެއްގެ ބަޔަކާއެކު މުޢާމަލާތް ކުރާނަމަ އެއީ އެބައި މީހުންނަށް ހުއްދަ މުޢާމަލާތެއްކަމަށް އަމިއްލައަށް ކަނޑައަޅާފައިވެއެވެ. އެހެންނަމަވެސް މިފަދަ މުޢާމަލާތްތަކުގައި ނަޞްލުގެ ތަފާތުކަން ގެނެވިދާނެކަމަށް ސަމާވީ އެއްވެސް ދީނެއްގައި ކަނޑައަޅުއްވާފައެއް ނުވެއެވެ. މިސާލަކަށް ބަލާނަމަ ޔަހޫދީން ދެކިފައިވާ ގޮތުގައި ރިބާއަކީ ޔަހޫދީންނާއެކު މުޢާމަލާތް ކުރާނަމަ ހުއްދަ އެއްޗެކެވެ. ނަމަވެސް ޔަހުދީންނޫން އެހެން ބަޔަކާއެކު (އެހެން ނަޞްލެއްގެ ބަޔަކާއެކު) ރިބާގެ މުޢާމަލާތަކުރުމަކީ ހުއްދަ މުއާމަލާތެކެވެ. ބަދަލުކުރެވިފައިވާ ތައުރާތުގެ އައްތަޘްނިޔާ ފޮތުގައި، (ޑިއުޓެރޮނޮމީ 23: 19-20) ބުނެފައި ވެއެވެ. ”ކަލޭގެ އަޚާއަށް، ފައިސާއިންވިޔަސް، އަދި ކާއެއްޗަކުންވިޔަސް، އަދި އެނޫންވެސް އެއްޗަކުން ދަރަންޏެއް ދޭއިރު، ރިބާ ނުލާށެވެ.” ”ރިބާ” ލާފައި ކަލެއަށް ބޭރުހިލޭމީހަކަށް ދަރަނި ދެވިދާނެއެވެ. އެކަމަކު ކަލޭގެ އަޚާއަށް ރިބާލާފައި ދަރަނި ނުދޭށެވެ.” މިފަދަ ބާޠިލު ޢަޤީދާތަކުން ސާބިތު އެކުރެވެނީ އިންސާނީ ނަޞްލުގެ އެއްބައިވަންތަކަމުގެ އިދި ކޮޅު ސިފައެވެ.\nيهودين އެމީހުންގެ ދީނާއި، ނަޞްލުގެ މީހުންނޫން މީހުންނާ معاملات ކުރާއިރު، އެއްވެސް ކަހަލަ ޖެހިލުމެއް، ކުށް އިޙްސާސުވުމެއްނެތި، ޚިޔާނާތްތެރިވުން (ތަފާފުކުރުންތައް) ހުއްދަކުރާ ވާހަކަ، ކީރިތި قران ގައިވެސް، ބަޔާންވެފައިވެއެވެ. މިގޮތުން ޔަހޫންދީންގެ މިފަދަ ޢަމަލުތައް ބަޔާން ކުރައްވާ މާތް الله سبحانه وتعالى ވަޙީކުރައްވާފައިވެއެވެ. ﴿ وَمِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ مَنْ إِنْ تَأْمَنْهُ بِقِنطَارٍ يُؤَدِّهِ إِلَيْكَ وَمِنْهُمْ مَنْ إِنْ تَأْمَنْهُ بِدِينَارٍ لا يُؤَدِّهِ إِلَيْكَ إِلاَّ مَا دُمْتَ عَلَيْهِ قَائِماً ذَلِكَ بِأَنَّهُمْ قَالُوا لَيْسَ عَلَيْنَا فِي الأُمِّيِّينَ سَبِيلٌ وَيَقُولُونَ عَلَى اللَّهِ الْكَذِبَ وَهُمْ يَعْلَمُونَ﴾ ﴿ سورة آل عمران 75﴾ މާނައީ: “ނުހަނު ގިނަ މުދަލަކުން ކަލޭގެފާނު އެމީހަކާ أمانة حوال ކުރައްވައިފިނަމަ، އެ أمانة ކަލޭގެފާނަށް އަނބުރައި ރައްދުކުރާ މީހުން ފޮތުގެ أهل ވެރިންގެ ތެރެއިންވެއެވެ. އަދި، ދީނާރަކުން ކަލޭގެފާނު އެމީހަކާ أمانة حوال ކުރައްވައިފިނަމަ، (އެ أمانة އަނބުރައި ރައްދުކުރުން އެދިވަޑައިގެން) އެކަމުގެ މަތީގައި ކަލޭގެފާނު قائم ވެވަޑައިގެން ހުންނެވިއްޔާ މެނުވީ، އެ أمانة ކަލޭގެފާނަށް އަނބުރައި ރައްދު ނުކުރާ މީހުންވެސް އެއުރެންގެ ތެރެއިންވެއެވެ. އެއީ، ހަމަކަށަވަރުން، އެއުރެން ބުނެއުޅެނީ أمّى ންނާ މެދުގައި، (އެބަހީ: عربى ންނާ މެދުގައި) އެހެން ހެދުމަކުން އެއްވެސް ފާފައެއް އަހަރެމެންގެ މައްޗަކަށް ނެތެވެ. ފަހެ، އެއުރެން ދެނެތިބެ اللَّه އާމެދު ދޮގުބަސްތައް ބުނަނީއެވެ.” (القران الكريمގެ ދިވެހި ތަރުޖަމާ، 2007، ޞ: 120)\nއިސްލާމީ މަންހަޖު މަގުދައްކަނީ އެންމެހައި އިންސާނުންގެ މެދުގައިވެސް ރަނގަޅު އެއްބައިވަންތަ ގުޅުމެއް އޮތުމަށެވެ. މި ގުޅުމުގެ އަސާސަކީ ޢަދުލުވެރިކަމާއި އިޙްސާންތެރި ކަމެވެ. ޢަދުލު ވެރިކަން ފެށިގެން އަންނަނީ އިލާހީ ޙަޟުރަތުންނެވެ. އިންސާނީ ނަޞްލުގެ އެއްބައިވަންތަކަން ދެމެހެއްޓެވުމުގެ އަމުރުވެރިކަން އައިސްފައިވަނީވެސް އިލާހީ ޙަޟުރަތުންނެވެ. މިހެންކަމުން ޙައްޤާއި ބާޠިލު ވަކިކޮށްދީ، ނަޞްލުގެ އެއްބައިވަންތަކަން ގެނުވައިދެނީ ޢަދުލުވެރިކަމުންނެވެ. ޢަދުލުވެރިކަން ގެނުވާދޭ އިންސާނީ ކަރާމާތަކީ އިލާހީ އޯގާވަންތަކަމުގެ ތެރެއިން އިންސާނާ މާތްކުރެއްވުމެކެވެ.\nކީރިތި ޤުރުއާނުގެ ސޫރަތުއްނަޚުލުގެ 90 ވަނަ އާޔަތުގައި މީސްތަކުންނަށް އިއްވަވާފައިވާ ވަޢުޡު އިއްވަވާފައިވަނީ މިފަދައިންނެވެ. ﴿إِنَّ ٱللَّهَ يَأۡمُرُ بِٱلۡعَدۡلِ وَٱلۡإِحۡسَٰنِ وَإِيتَآيِٕ ذِي ٱلۡقُرۡبَىٰ وَيَنۡهَىٰ عَنِ ٱلۡفَحۡشَآءِ وَٱلۡمُنكَرِ وَٱلۡبَغۡيِۚ يَعِظُكُمۡ لَعَلَّكُمۡ تَذَكَّرُونَ﴾ މާނައީ: “ހަމަކަށަވަރުން، عدل ވެރިވުމަށާއި، إحسان ތެރިވުމަށާއި، ގާތްތިމާގެ މީހުންނަށް ހެޔޮފޯރުވުމަށް اللَّه އަމުރުކުރައްވަތެވެ. އަދި ހުތުރުކަން ބޮޑުވެގެންވާ ފާފަތަކާއި، منكرات ތަކާއި، އަނިޔާވެރިވެ އުޅުން، އެކަލާނގެ ނަހީކުރައްވަތެވެ. އެކަލާނގެ، ތިޔަބައިމީހުންނަށް، وعظ އިއްވަވަނީ، ތިޔަބައިމީހުން ހަނދުމަކުރުމަށްޓަކައެވެ.” (القران الكريم ގެ ދިވެހި ތަރުޖަމާ، – 2007، ޞ:562)\nالله سبحانه وتعالىގެ މިބަސްފުޅުން ލާޒިމްކުރާ ގޮތުގައި، އިސްލާމީ މުޖުތަމައުގެ އަސާސްތަކަށް ލޮޅުމެއް ނާރައި، ހެޔޮ ގޮތުގައި ނަޞްލުގެ ގުޅުން ދެމެހެއްޓުމަށްޓަކައި އަދުލުވެރިކަމާއި އިޙްސާންތެރިކަމުގެ އަސާސްގެމަތީ މުޖުތަމަޢުގެ އެކަކު އަނެކަކާ މެދު އޮންނަންވާ ހަމަހަމަކަމުގެ ޙައްޤު ޤާއިމުކުރެވެން ޖެހޭނެއެވެ. އަދި ހަމަ މި އަސާސްގެ މަތީގައިތިބެ އާއިލާ ތަކުގެ މެދުގައި އެކަކުއަނެކަކާ ގުޅުން ބަދަހިވާން ޖެހެއެވެ. އަދި ހަމަ އެހެންމެ މި އާޔަތުން ބަޔާން ވެގެންވަނީ ޢަދުލުވެރިކަމުގެ މަރުޙަލާތަކަށް ވާޞިލް ވުމަށްޓަކާ ﷲ ޙަރާމްކުރެއްވި ކަންތައްތަކުން ދުރުވެ، އެކަލާނގެ އަމުރުފުޅުތަކަށް ކިޔަމަންވުމާއެކު އަނިޔާވެރިކަން ދޫކޮށްލުން ލާޒިމް ކުރާކަމެވެ. ޙައްޤަށް ވާޞިލް ވެވޭނީ އޭރުންނެވެ. އެހެނީ الله سبحانه وتعالى އިސްލާމީ ޝަރީޢަތް ބާވާލައްވާފައިވަނީ އިންސާނުންގެމެދުގައި ސުލްޙަ މަސަލަސްކަން ޤާއިމުކޮށް އެބައިމީހުންގެ މަސްލަޙަތުތައް ރައްކާތެރިކުރެއްވުމަށާއި، އެއްބައިވަންތަކަން ޤާއިމް ކުރެއްވުމަށްޓަކައެވެ. ޢަދާވާތްތެރިކަމުން ދުރުހެލިވެ އަމާންކަމުގައި އުޅެވޭނޭ ވެއްޓެއް ޤާއިމް ކުރެއްވުމަށްޓަކައެވެ.\nނަޞްލުގެ ގުޅުން ދެމެހެއްޓުމަށްޓަކައި ގާތްތިމާގެ މީހުންނާއި، ޔަތީމުންނާއި މިސްކީނުންނާއި އަދި އެންމެހާ މީސްތަކުންނާމެދު އިހުސާންތެރިވުމަށް ކީރިތި ޤުރްއާނުގެ سورة البقرة ގެ 83 ވަނަ އާޔަތުގައި އަންގަވާފައި ވެއެވެ. ﴿ وَإِذْ أَخَذْنَا مِيثَاقَ بَنِي إِسْرَائِيلَ لَا تَعْبُدُونَ إِلَّا اللَّـهَ وَبِالْوَالِدَيْنِ إِحْسَانًا وَذِي الْقُرْبَىٰ وَالْيَتَامَىٰ وَالْمَسَاكِينِ وَقُولُوا لِلنَّاسِ حُسْنًا وَأَقِيمُوا الصَّلَاةَ وَآتُوا الزَّكَاةَ ثُمَّ تَوَلَّيْتُمْ إِلَّا قَلِيلًا مِّنكُمْ وَأَنتُم مُّعْرِضُونَ﴾ މާނައީ:” إسـرآءيـل ގެ ދަރިންގެ ކިބައިން، ތިމަންރަސްކަލާނގެ ކަށަވަރުވެގެންވާ عهد ހިއްޕެވިހިނދު، ހަނދުމަކުރާށެވެ! އެއީ، اللَّه އަށް މެނުވީ ތިޔަބައިމީހުން އަޅުކަން ނުކުޅައުމަށެވެ. އަދި މައިންބަފައިންނާއި، ގާތްތިމާގެ މީހުންނާއި، يتيم ންނާއި، مسكين ންނަށް ހެޔޮކޮށް ހިތުމަށެވެ. އަދި ތިޔަބައިމީހުން މީސްތަކުންނަށް ހެޔޮބަސްބުނާށެވެ! އަދި ތިޔަބައިމީހުން ނަމާދު قائم ކުރާށެވެ! އަދި زكاة ދޭށެވެ! ދެން ތިޔަބައިމީހުން ދެކޮޅުވެރިވެގެންވާ حال، ތިޔަބައިމީހުންގެ ތެރެއިން މަދު ބަޔަކު މެނުވީ (عهد ފުއްދުމަށް) ފުރަގަސްދިނީއެވެ.” (القران الكريم ގެ ދިވެހި ތަރުޖަމާ، – 2007، ޞ:25)\nރުހޭ ޙާލަތްތަކާއި ނުރުހޭ ޙާލަތްތަކާއި އެކުވެރިކަން އޮންނަ ޙާލަތްތަކާއި ރުޅިވެރިކަން އޮންނަ ހާލަތްތަކުގައިވެސް އިންސާނުންގެ މެދުގައިވާ ހުރިހާ ބާވަތެއްގެ ގުޅުންތަކާއި މުޢާމަލާތުތަކުގައި އިހުސާންތެރިވާން ޖެހެއެވެ. އެހެނީ ޢަދުލުވެރިކަމާއި އިޙްސާންތެރިކަމަކީ الله سبحانه وتعالى އިންސާނުންނަށް އެންމެހާ ނިޢުމަތްތަކާމެދު ހެޔޮގޮތުގައި ޢަމަލުކުރާކަން މިންކުރައްވާ މިންގަނޑެވެ.\nއެހެންކަމުން ޢަދުލުވެރި ޝަރުޢީ ނިޒާމެއް ނެތްތަނެއްގައި އޮންނާނީ ގަޑުބަޑުކަމެވެ. ފެތުރިފަ އޮންނާނީ ބިރުވެރިކަމާއި ނާމާން ކަމެވެ. ޙައްޤުތައް އޮންނާނީ ގެއްލިފައެވެ. ނަޞްލީ ތަފާތު ކުރުން ތަކުގެ ސަބަބުން މުޖުތަމަޢު އޮންނާނީ ވިއްސި ވިހާލިވެފައެވެ. މިހެންވެ އިސްލާމްދީންއައީ ނަޞްލީތަފާތުކުރުންތައް ނެތިކޮށްލާ އެއްބައިވަންތަ މުޖުތަމަޢަކަށް ގޮވާލައި އަމާންވެއްޓެއް ޤާއިމުކޮށްދޭނޭ ނިޒާމަކާ އެކުއެވެ. އެއީ ޢަދުލުވެރިކަމެވެ.\nމިނިވަންކަމާއި އިންސާނީ ޙައްޤުތައް\nއިސްލާމްދީނަކީ އިންސާނުންގެ މަޞްލަޙަތު ޙިމާޔަތް ކުރައްވައިފައިވާ ދީނެވެ. އިސްލާމްދީނުގެ މައިގަނޑު މަޤުޞަދަކީވެސް ހެއްދެވި ފަރާތުގެ ކިޔަމަނުގައިތިބެ އިންސާނީ މަޞްލަޙަތު ޙިމާޔަތްކުރުމެވެ. މީގެ އެންމެ ބޮޑު އެއްބޭނުމަކީ ނަޞްލެތަކުގެ މެދުގައި އެއްބައިވަންތަކަން ދަމަހައްޓާ އެންމެން އެއްހަމައެއްގައި ﷲ އިންސާނާއަށް ދެއްވާފައިވާ މިނިވަންކަން އެއީ އެކަލާނގެ ކަނޑައަޅުއްވާފައިވާ ޙުދޫދުގެ ތެރެއިންވާ އިންސާނާގެ ޙައްޤެއްކަމުގައި އިންސާނާ ދެނެގަނެ މިނިވަން މުޖުތަމަޢު އިންސާނާއަށް ކަށަވަރު ކޮށްދިނުމެވެ. މިނިވަންކަމަކީ އިލާހީ ޤާނޫނުތަކާ ޚިލާފު ނުވާގޮތަށް އިންސާނާއަށް ލިބިގެންވާ އިންސާނާގެ ޙައްޤެކެވެ. ޝަރުޢީ މާނައަށް ވިސްނާލާއިރު އިންސާނާއަކީ ﷲ އުފެއްދެވީއްސުރެ ﷲ ގެ އަޅެކެވެ. މީގެ މާނައަކީ އިންސާނާގެ ވެރިފަރާތަށް ބޯލަނބާ ކިޔަމަންތެރިކަން އަދާކުރުމާއިއެކު ދުނިޔޭގައި ﷲ ލެއްވި މިނިވަންކަމުގެ ހުދޫދުގެ ތެރޭގައި އެކަލާންގެ ދުސްތޫރާ އެއްގޮތަށް އޭނާ އުޅޭހާ ދުވަހެއްގައި އޭނާއަކީ މިނިވަނެކެވެ. އޭނާއަށްޓަކަައިވާ އެންމެހާ ޙައްޤުތަކަކީ ލިބިގަންނަންޖެހޭ ޙައްޤުތަކެކެވެ. މިދެންނެވި ޙައްޤުތައް ލިބިގަންނަން މަސައްކަތް ކުރާއިރު ދުނިޔަވީ އެދުމުގައި އިލާހީ ޙުދޫދުން ބޭރުވެވިގެން ނުވާނެއެވެ. މި ހުދޫދުން ބޭރުވެ މިނިވަންކަމެއް ހޯދަން މަސައްކަތް ކޮށްފިނަމަ އޭނަވާނީ ދުނިޔޭގެ އަޅަކަށެވެ. އެކަމުގެ ސަބަބުން ދެދުނިޔެ އޭނަޔަށް ގެއްލި ޝައިޠާނާގެ އަޅުވެތި ކަމުގެ ތެރޭގައި ބަންދު ވެދާނެއެވެ.\nއިންސާނުންގެ ޙައްޤުތަކާބެހޭ ޢާއްމު ޤަރާރު (ދަ ޔުނިވަރސަލް ޑެކްލަރޭޝަން އޮފް ހިޔުމަން ރައިޓްސް) ގެ އެއް ވަނަ މާއްދާގައި [ހުރިހާ އިންސާނުންވެސް ދުނިޔެއަށް އުފަންވަނީ، މިނިވަންކަމުގައި، ހަމަހަމަ ޙައްޤުތަކާއެކު، ހަމަހަމަ ދަރަޖައެއްގައި ކަމޭހިތެވިގެންވާ ބައެއްގެ ގޮތުގައެވެ. ހެޔޮވިސްނުމާއި، ހެޔޮބުއްދީގެ ބާރު އެ މީހުންނަށް ލިބިގެންވެއެވެ. އަދި އެކަކު އަނެކަކާމެދު އެ މީހުން މުޢާމަލާތްކުރަންވާނީ އުޚުއްވަތްތެރިކަމުގެ ރޫޙެއްގައި] ކަމަށް ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ. މިއީ 10 ޑިސެމްބަރ 1948 ގައި އދ. މަޖިލީހުގެ ޢާއްމު ޖަލްސާއިން ފާސްކޮށް އިޢުލާންކޮށްފައިވާ ޤަރާރެކެވެ. މިއީ ޣައިރު މުސްލިމުން ހޯދާދިން ޙައްޤެއް ކަމަށް އެބައިމީހުން ދައްކަމުންދާއިރު މީގެ 1400 އަހަރު ކުރިން މުޅި އިންސާނިއްޔަތުގެ ޙިމާޔަތާ ރައްކާތެރިކަމަށްޓަކައި އިސްލާމްދީނުގައި މީސްތަކުންނަށް މިޙައްޤު ދެއްވާފައިވެއެވެ.\nމީގެ ސާފު ދަލީލަކީ، ކައުއިތުރު ރަސޫލާ محمد صلى الله عليه وسلم ހިޖުރައިން 10 ވަނަ އަހަރު ޛުލްޙިއްޖާމަހު ގެ9ވަނަ ދުވަހު ޢަރަފާތުގައި ހުންނަވައިގެން މުޅި އިންސާނިއްޔަތާ މުޚާޠަބުކުރައްވި ބަސްފުޅެވެ. “لا فضل لعربي على عجمي ، ولا لعجمي على عربي ، ولا لأبيض على أسود ، ولا لأسود على أبيض إلا بالتقوى ، الناس من آدم ، وآدم من تراب.” (شرح العقيدة الطحاوية علي بن علي بن محمد بن أبي العز الدمشقي مؤسسة الرسالة سنة النشر: 1417هـ /1997م رقم الطبعة: — عدد الأجزاء: جزءان) މާނައީ: “ތަޤުވާވެރިކަމުގެ ސަބަބުން ފިޔަވައި އެއްވެސް ޢަރަބީއަކަށް ޢަޖަމީއެއްގެ މައްޗަށް، އަދި ޢަޖަމީއަކަށް ޢަރަބީއެއްގެ މައްޗަށް، ދޮން މީހަކަށް ކަޅު މީހެއްގެ މައްޗަށް، އަދި ކަޅު މީހަކަށް ދޮން މީހެއްގެ މައްޗަކަށް މާތްކަމެއް ނެތެވެ. ހުރިހާ މީސްތަކުން އުފެދުނީ އާދަމުގެފާނުގެކިބަފުޅުންނެވެ. އާދަމުގެފާނު އުފެއްދެވީ މަށިންނެވެ.”) އެހެންކަމުން އިންސާނުން މިނިވަން ކަމާއެކު ހަމަހަމަކަން މަތީ އުޅުމަށް އިސްލާމް ދީނުގައި އެންމެ މަތީ ދަރަޖައިގެ އަހަންމިއްޔަތު ދީފައިވާކަން ހަމަ އެކަނި ރަސޫލާ محمد صلى الله عليه وسلم ގެ މި ޙަދީޘުފުޅުންވެސް އެނގެއެވެ.\nއިންސާނީ ޙައްޤުތަކާބެހޭ އދ. ގެ ޤަރާރުގެ3ވަނަ މާއްދާގައިވަނީ ” ދިރިހުރުމާއި މިނިވަންކަމާއި އަމާންކަމުގެ ޙައްޤު ކޮންމެ މީހަކަށްވެސް ލިބިގެންވާ” ކަމުގައެވެ. އިސްލާމީ ޝަރީޢަތުގެ މައިގަނޑުގެ އެއް މަޤްޞަދަކީ ނަފުސާއި ފުރާނަ ޙިމާޔަތްކުރުމެވެ. ހަމައެކަނި އިރުޝާދު ދެއްވައިފައިވަނީކީ ނޫނެވެ. އެކަމަށްޓަކައި އިސްލާމްދީނުގައި ތަފާތު ފިޔަވަޅުތައްވަނީ އަޅުއްވައިފައެވެ. މާތް ﷲ ވަޙީކުރައްވައިފައިވެއެވެ. (مِنْ أَجْلِ ذَلِكَ كَتَبْنَا عَلَى بَنِي إِسْرَائِيلَ أَنَّهُ مَن قَتَلَ نَفْسًا بِغَيْرِ نَفْسٍ أَوْ فَسَادٍ فِي الأَرْضِ فَكَأَنَّمَا قَتَلَ النَّاسَ جَمِيعًا وَمَنْ أَحْيَاهَا فَكَأَنَّمَا أَحْيَا النَّاسَ جَمِيعًا ) (سورة المائدة 32) މާނައީ:”އެކަމަށްޓަކައި إسـرآءيـلގެދަރިންގެ މައްޗަށް، ތިމަންރަސްކަލާނގެ ކަނޑައެޅުއްވީމެވެ. نفسއެއް މަރައިގެން، ނުވަތަ ބިމުގައި فسادއެއް އުފައްދައިގެން ނޫންގޮތަކަށް، نفسއެއް މަރައިފި މީހަކު، އެންމެހާ މީސްތަކުން މެރިފަދައެވެ. އަދި އެ نفس ދިރުވައިފިމީހާ (އެބަހީ: ނުމަރައި ދުނިޔޭގައި ބަހައްޓައިފި މީހާ) އެންމެހާ މީސްތަކުން ދިރުވިފަދައެވެ.” (القران الكريم ގެ ދިވެހި ތަރުޖަމާ، – 2007، ޞ:225)\nޙައްޤަކާ ނުލައި މީހަކު މަރައިފި މީހަކަށް އިސްލާމްދީނުގައި ކަނޑައަޅުއްވައިފައިވާ ހަރުކަށި ޢުޤޫބާތަކީވެސް އެކަން ކުރުމުން މީހުން ދުރުކުރުމަށް އަޅުއްވައިފައިވާ ބާރެއްކަން ކަށަވަރެވެ.\nދުނިޔޭގެ ކުރިއަރާފައިވާ ޤައުމުތަކުގައި، ވަކިން ޚާއްސަކޮށް ހުޅަނގުގެ ޤައުމުތަކުގައި އިންސާނީ ޙައްޤުތައް އޭގެ އެންމެ ފުރިހަމަ ގޮތުގައި ލިބިދީފައިވާ ކަމަށް ބުނެވެއެވެ. ޔޫރަޕަކީ އިންސާނީ ޙައްޤުތައް އޭގެ އެންމެ ފުރިހަމަ ގޮތުގައި ލިބިދީފައިވާ ޤައުމުތަކުގެ ގޮތުގައިވަނީ ހުނިޖެހި ފާހަގަކުރެވިފައެވެ. ނަމަވެސް އެއީ އެ ގައުމުތަކުގެ މަލަމަތިން ފެންނަ ގޮތެވެ. އެތެރެފުށްއޮތީ އެހާ ފުރިހަމައަށް ހެއްޔެވެ؟ ދީނީ އިމެއްނެތި އިންސާނީ ބުއްދިއަށް އެ ފަހަރަކު ރަނގަޅު ކަމެއްގެ ގޮތުގައި ފެނުނު ކޮންމެ ކަމެއް ކުރުމަކީ އިންސާނީ ޙައްޤުއްގެ ގޮތުގައި ޔޫރަޕްގެ ގައުމުތަކުގައި ޤަބޫލުކުރެއެވެ. އެއްޖިންސުން ގުޅުން ހިންގުމާއި ބަދުއަޚުލާޤީ ޢަމަލުތައް ހިންގުމާއި ބޭނުންވެއްޖެ ހިނދެއްގައި ދީން ބަދަލުކުރުން ފަދަ ކަންކަން އިންސާނީ ޙައްޤުތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނިފައި ވަނީ މި އުޞޫލުންނެވެ.\nހުޅަނގުގެ ޤައުމުތަކުގައި ޔަތީމު ޚާނާތައް އުފައްދަން ޖެހުނީވެސް ވަކި އިމެއްނެތި ޖިންސީ ގުޅުން ހުއްދަވެފައި އޮތުމުންނެވެ. ރަށްމެދަށް އުފަންވާ ދަރިން ބެލެހެއްޓުމުގައި ޒިންމާވެ ޚަރަދުބަރަދު ބަލަހައްޓާނެ ފަރާތްތަކެއް ނެތުމުންނެވެ. ނާސިން ހޯމްތަކެއް ނުވަތަ މުސްކުޅިން ބަލަހައްޓާ ގެތައް ހަދަންޖެހުނީ، ދަރިންގެ މައްޗަށްވާ މައިންބަފައިންގެ ޙައްޤުތައް ޙިމާޔަތްކުރެވިފައި ނެތުމުންނެވެ. މައިންބަފައިން މުސްކުޅިވާ ދުވަހު ދަރިންގެ ފަރާތުން އެ މީހުންނަށް ލިބެންޖެހޭ ޙައްޤުތައް ހޯދައިދެވެން ނެތުމުންނެވެ.\nނަމަވެސް އިސްލާމްދީން ގޮވައިލަނީ ޝަރުޢީ ގުޅުމެއްގެ ދަށުން މެނުވީ ދެ ޖިންސުގެ މެދުގައި ގުޅުމެއް ނުބޭއްވުމަށެވެ. އެ ދެބައިމީހުންގެ ޙައްޤުތައް ވެސް އެންމެ ފުރިހަމަ ގޮތުގައި ހޯދައިދިނުމަށާއި ލިބޭ ދަރިންގެ ޙައްޤުތައް ވެސް ހިމާޔަތްކުރުމުގެ ގޮތުންނެވެ. އިސްލާމްދީނުގައި އަނބިންނާއި ދަރިން ލައްވަވާފައިވަނީ ބައްޕަގެ ޒިންމާގެ ދަށުގައެވެ. ހަމަ އެފަދައިން މައިންބަފައިން މުސްކުޅިވާ ދުވަހު އެމީހުން ބެލެހެއްޓުމަކީވެސް ދަރިންގެ ކޮނޑުގައި އިސްލާމްދީން އަޅުވާ ޒިންމާއެކެވެ.(ހަވީރު ނޫސް – 2016)\nއިސްލާމީ ޤައުމުތަކުގައިވެސް އިންސާނީ ޙައްޤުތަކަށް އަރައިގަނެވިފައިހުރީ އިސްލާމްދީނުގައި އެ ޙައްޤުތައް ޙިމާޔަތްކުރެވިފައިވާ މިންގަނޑު ދޫކޮށްލައި އޭގެ ބަދަލުގައި ހުޅަނގުގެ އިމެއް ނެތް މިންގަނޑުތައް ނަމޫނާއަކަށް ބަލައި އޭގެ ހިޔަނީގެ ދަށަށް ވަންނާން އުޅުމުންކަން ސާބިތުކުރެވެއެވެ.\nއަމަންއަމާންކަމަކީ އިންސާނުން ﷲ އަށް އަޅުވެތިވެ ބިމުގެ ޚަލީފާކަން އަދާކުރުމަށްޓަކައި ހަމަ ކޮންމެހެން ބޭނުންވާ އަދި ﷲ އިންސާނުންނަށް ދެއްވާ ނިޢުމަތެއްވެސްމެއެވެ. އެހެންކަމުން މި ނިޢުމަތަށް ރައްކާތެރިވުމަކީ މުސްލިމުންގެ މައްޗަށް ލާޒިމު ކަމެކެވެ. ކީރިތި ރަސޫލާ محمد صلى الله عليه وسلم ހަދީޘް ކުރައްވާ ބަސްފުޅެއްގެ މާނާގައި ވެއެވެ.” ހަށިގަނޑު ސަލާމަތުންހުރެ ދުވަހުގެ ކޮއްތު ހަމަކޮށްގެން އެމީހަކު އުޅޭތަނެއްގައި އަމާންކަންމަތީ ހުރެވޭނެގޮތް ވެއްޖެ މީހަކަށް މުޅި ދުނިޔެއެކީ ލިބިފައިވުމާ އެއްފަދައެވެ.” (ޙަދީޘްގެ މާނަ: ދަރުމަ މަޖައްލާ ވޮލިއުމް3ގެ 12 ވަނަ ޞަފްޙާ) މި ހަދީޘުން ދޭހަވާ ގޮތުގައި އަމާންކަމަކީ މުޅި ދިރިއުޅުމެވެ. އަމާންކަން ނެތިއްޖެނަމަ މުދަލުގެ ބޭނުމެއް ނުހިފޭނެއެވެ. ރަނގަޅު ސިއްހަތަކުން ކުރާނެ ފައިދާއެއް ނެތެވެ. ދިރިއުޅުމަށް ހަމަޖެހުމެއް ނެތެވެ. ތަރައްޤީއެއް ކުރިއެރުމެއް ނެތެވެ. ކުރުކޮށްދަންނަވާނަމަ އަމަންއަމާންކަން ދެމެހެއްޓުމަކީ އިސްލާމްދީނުގައި ޝަރުޢީ ވާޖިބެކެވެ. އެހެނަސް އަމަންއަމާން ކަމަކީ އީމާންވެ ހެޔޮއަމަލުކުރާ މީހުންނަށް ދެއްވުމަށް ﷲ ވަޢުުދުވެ ވޮޑިގަންނަވާފައިވާ ކަމެކެވެ. ހަމައެފަދައިން އެއީ ﷲ ގެ ނިޢުމަތަށް ކުފުރުވެރިވާ މީހުންގެ ކިބައިން ނިގުޅައި ގަނެވޭ ކަމެއްވެސްމެއެވެ. މިއީ އިސްލާމްދީނުގައި އަމަން އަމާންކަމަށް އަހަމިއްޔަތު ކަން ދީފައިވާ މިންވަރެވެ.\nއަމަން އަމާންކަން ދެމެހެއްޓުމަށްޓަކައި އެންމެ ފުރަތަމަކަމަކީ އަމަންއަމާންކަމަށް ލޯބި ކުރުމުގެ މައްޗަށް މީސްތަކުން ތަރުބިއްޔަތު ކުރުމެވެ. މިފަދަ ތަރުބިއްޔަތަކީ ތަޥްޙީދުގެ ޢަޤީދާގެމަތީ ޤާއިމު ކުރެވޭ ތަރުބިއްޔަތެވެ. އެހެނީ އޭގައި އަޚުލާގާއި އުޚުއްވަތްތެރިކަމާއި އެކަކު އަނެކަކަށް އެހީވާން ހިތްވަރު އެކުލެވެއެވެ.\nފިކުރީ ގޮތުން ކިތަންމެ ހައްދު ފަހަނައަޅާފައިވާ ފިކުރަކާ މުޤާބަލާ ކުރިނަމަވެސް އޭގެ ރައްދުގައި މުޖުތަމަޢުގެ އަމާންކަން ގެއްލޭފަދަ ޢަމަލުތަކުން އެއްކިބާވާން ވާނެއެވެ. އެހެނީ ފިކުރަކީ އެއަށް ޙުއްޖަތާއި ދަލީލުން ރައްދު ދެވިދާނެ އެއްޗެއްކަމަށް ވާތީއެވެ. އަދި މުޖުތަމަޢުގެ އަމަންއަމާންކަމަށް އަރައިގަންނަ ހަމަ ކޮންމެ މީހަކަށް ޤާނޫނީ ގޮތުންނާއި ޝަރުޢީ ގޮތުން ދެވެން އޮންނަ އަދަބުތައް ދިނުމުގައި ފަސްނުޖެހުމެވެ. ސަބަބަކީ އަދަބު ދިނުމަކީވެސް ޙަޤީޤަތުގައި ތަރުބިއްޔަތެއް ކަމަށްވުމެވެ. ދެން ތިބި ބަޔަކަށް ޢިބުރަތެއް ކަމުގައި ވުމެވެ. މިގޮތަށް އަދަބު ދެވޭނަމަ އަމާންކަން ދަމަހައްޓަން ބާރު ލިބޭނެއެވެ. މިއިޝާރާތް ކުރެވުނު އިސްލާމީ އިރުޝާދުތަކަށް މުސްލިމުން ތަބާވުމަކީ އަމަންއަމާންކަމުގެ ނޢުމަތް ދެމެހެއްޓުމަށްޓަކައި ހަމަ ކޮންމެހެންވެސް ކުރަން ޖެހޭނެ ކަންކަމެވެ.\nޔޫސުފް އަލްޤަރަޟާވީ ، “އިސްލާމް ދީނުގައި ޙަލާލާއި ޙަރާމް” (ތަރުޖަމާ: އިސްމާޢީލް ނާޖީ – 2003 – ދިވެހިރާއްޖެ) ޞ: 59- 60 http://www.kavaasaa.com/ ( މަޢުލޫމާތު ނެގީ 29 ޖެނުއަރީ 2016 ވަނަ ދުވަހުގެ މެނދުރުފަހު: 14:.23 ގައި)\nhttp://www.haveeru.com.mv/dhivehi/opinion/30916 ( މަޢުލޫމާތު ނެގީ 22 ފެބުރުއަރީ 2016 ގެ 8:32 ގައި)\nޢަބްދުﷲ ފާރޫޤް ޙަސަން، ނަބަވީ ސީރަތާއި މިޒަމާނުގެ މައްސަލަތައް، ( ދިވެހިރާއްޖެ، ފުރަތަމަ ޗާޕު، 2013)\nޢަބްދުﷲ ފާރޫޤް ޙަސަން، އިސްލާމްދީން – ރައްވެހި ދުނިޔޭގެ މޭސްތިރި، ( ދިވެހިރާއްޖެ، ދެވަނަ ޗާޕު، 2013)\nއަޙްމަދު ފިރާސް، ” އިސްލާމިކް އެކޮނޮމީ ސިސްޓަމް ” ލެކްޗަރަރ ނޯޓްސް، (ދިވެހިރާއްޖެ، ވިލާކޮލެޖް / 2016) ބެޗްލަރ އޮފް ޝަރީއާ އެންޑް ލޯ / ބެޗް-10\nމޫސާ އަންވަރު، ” مدخل إلى العلاقات الدولية ” ލެކްޗަރަރ ނޯޓްސް، (ދިވެހިރާއްޖެ، ވިލާކޮލެޖް / 2016) ބެޗްލަރ އޮފް ޝަރީއާ އެންޑް ލޯ / ބެޗް-10\nދަރުމަ މަޖައްލާ ވޮލިއުމް3( ދިވެހިރާއްޖެ- ފުރަތަމަ ޗާޕު 2002 )\n الراوي: عائشة – خلاصة الدرجة: صحيح – المحدث: البخاري – المصدر: الجامع الصحيح – الصفحة أو الرقم: 6788


Isthiufaa Dhinas Insaafu Araa Hama Kuraane - Ameeth - Vaguthu\nއިސްތިއުފާ ދިނަސް އިންސާފު އަރާ ހަމަކުރާނެ - އަމީތު\n10 މަސް ކުރިން ( މެއި 10, 2018 )\nޖަރީމާތައް ހިންގާފައި އިސްތިއުފާދީފައި ދިޔަނަމަވެސް، އިންސާފު އަރާހަމަކުރާނެ ދުވަސް އަންނާނެކަމަށް ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ މަޑުއްވަރީ ދާއިރާގެ ކުރީގެ މެންބަރު މުހައްމަދު އަމީތު ވިދާޅުވެއްޖެއެވެ.\nއަމީތު މިހެން ވިދާޅުވީ އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަންގެ މެމްބަރުކަމުން މުހައްމަދު ޝަކީލް އިސްތިއުފާ ދެއްވުމާއި ގުޅިގެން ކުރައްވާފައިވާ ޓްވީޓެއްގައެވެ.\nJareemaathah hingaafa, isthiufaa dheefa dhiyayas ves, mi gaumu dhemi othiyyaa, mi meehunnaa insaafu araa hama kuraane dhuvas annaane.https://t.co/wLp8QUyHno\n— Mohamed Ameeth (@MohamedAmeeth) May 9, 2018\nއަމީތު މީގެކުރިން ވިދާޅުވީ އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ވަނީ 12 މެންބަރުންގެ ގޮނޑި ގެއްލިއްޖެކަމަށް ނިންމާ އެ މެންބަރުންނަށް މަޖިލީހަށް ވަނުމަށް ހުރަސްއަޅާފައެވެ.\nއަދި މަޖިލީހުގެ 12 ދާއިރާއެއްގެ އަޑު ކަނޑުވާލާ އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ހިނގާފައިވަނީ ވަރަށް ބޮޑު ޖަރީމާއެއް ކަމަށް އަމީތު ވިދާޅުވިއެވެ.\n12 ދާއިރާއަށް ނިސްބަތްވާ 60000 ރައްޔިތުން މައާފުނުކުރާނެ ކަމަށާއި ސަރުކާރުގެ މަގާމުތަކާއި ހަވާލުވެ، ސަރުކާރުގެ ނިވަލަށްވަދެ ކުރިން ހިންގާފައިވާ ޖަރީމާތަކުން ސަލާމަތް ނުވެވޭނެކަމަށް ވެސް އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ.\n"ޖަރީމާތައް ހިންގާފައިވާ އެންމެނާއި ދެކޮޅަށް މިނިވަން ޝަރީއަތްތައް މިގައުމުގައި ހިނގާ ދުވަސް ދިވެހި ރައްޔިތުން ދެކޭ" އަމީތު ވިދާޅުވިއެވެ.\nއިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަން ގެ މެމްބަރު ކަމުން ޝަކީލް އިސްތިއުފާ ދެއްވައި، އޭނާގެ ސިޓީ ރައީސް އޮފީހަށް ހުށަހެޅީ އިއްޔެ މެންދުރެވެ. އަދި އޭނާ އަށް މިހާރު ވަނީ އިކޮނޮމިކް މިނިސްޓްރީގެ ސްޓޭޓް މިނިސްޓަރުކަން ދެއްވާފައެވެ.\nމެއި 10, 2018 14:26\nބޯގަމާރީތަ ނުވަތަ ހަމަ ގުބޯހެދިފަތަ ތިހުރީ! އަންނި ، ޢިމްރާނު ، ނާޒިމު ، ޤާސިމު ، ދެ ފަނޑިޔާރުންނާ ، ރިޝްވަތުހިފި މެމްބަރުނނާްވެސް އެހުރީ އިންސާފް އަރާ ހަމަކޮށްފަ! އަމީތު ތީ އޭގެ އެކަކު!!!\nމެއި 10, 2018 14:29\nފިއްކެނޑުވިޔަސް ރިޝްވަތު ނެގުމުން ގޮނޑިގެއްލޭނެ.\nމެއި 10, 2018 14:30\nމެއި 10, 2018 15:30\nއަމީތު، އެމީހަކު ކުރި އަމަލެއްގެ ޖަޒާ ލިބޭނެ ދުވަސް އަންނާނެކަން ޔަގީން. ސުވާލަކީ އެދުވަހަށް އަމީތު ތައްޔާރުތަ؟\nމެއި 10, 2018 16:04\nއަމީތުގެ ވިސްނުން ހުރީ މިދުނިޔެ އާއި ހަމަޔަށް، އެހެން ދުނިޔެއެއްވެސް ވާކަން ހަނދާން ނުވޭތަ؟ މިދުނިޔެމަތީ އިންސާފު ލިބޭނެ ވާހަކަ އަބަދު ދައްކަނީ. ބަލަ އާޚިރަތް ދުވަސް ގަބޫލުކޮށް އެދުވަހަށް ބިރުވެތިވާނަމަ ކޮންމެ މީހަކަށްވެސް އިންސާފު ލިބޭނެކަން ޔަގީން. ތިބާޔާ އުޖޫރަ ނަގާ މަސައްކަތް އެއްވެސް އަމިއްލަ އެދުމެއް ނެތި ތިބާއަށް ފުރިހަމަޔަށް އަދާކުރެވުނުތޯ އަމިއްލައަށް ސުވާލުކުރުން މުހިންމު. ތިދާއިރާގެ ކޮންމެ މީހެއް އެމީހެއްގެ ހައްގު ލިބޭނެ ދުވަސް އެއީ. އަމީތު ހަރާމް ގޮތުގަ ފައިސާ ހޯދީޔެކޭ ނޫން، އެކަމު އެދުވަހު ހަރާމް ގޮތުގަ ލިބުނު އެއްވެސް މުދަލަކުން ކުރާނެ ފައިދާއެއް ނޯންނާނެ. އަދި އެފަދަ ހަރާމް މުދަލެއް ހޯދުނު ދެރަ އެދުވަހުން ހިތަށް އަރާނެ. ﷲ ގެ ރަހުމަތުން ތިބާއަށް ދެއްވާފައިވާ ހުނަރާއި ނިއުމަތްތަކުގެ ބޭނުން ކުރިގޮތުގެ ސުވާލު ކުރެވޭނެ. ﷲ ގެ ރަހުމަތުން ތިބާގެ ދީފަސޭހަ ކުރައްވައިފިނަމަ، އެދޫ ބޭނުންކުރީ ކިހިނެތްތޯ ވެސް ސުވާލު ކުރެވޭނެ ދުވަސް އަންނާނެ. މިދުނިޔެއްނޫން ހުރިހާ އެއްޗަކީ.\nމެއި 10, 2018 21:14


Ep. 1 — Gnebigen nudhanees | Safuhaa\nމަންޒިލެއް މަޤުސޫދެއްނެތް ދަތުރުވެރިއެއް ފަދައިން އެ އަންހެންކުއްޖާ ގަދަކަމުން ފިޔަވަޅުތައް ކުރިއަށް އަޅަމުންދިޔައިރު އެދެލޮލުން ފެންނަނީ މާޔޫސްކަމުގެ އިންތިހާއެވެ. ކުރިމަތިން ފެންނަން އޮތް ކަނޑުގެ ހަލަބޮލި ރާޅުތައް އޭނަ ދިރުވާލާ މި ހިތާމަތަކުން އެއްފަހަރާ ސަލާމަތްކޮށްދޭނެ ނަމައޭ ހިތަށް އެރިއެވެ. ވޭނުން ފުރިގެންވާ ރީތި ދެލޮލުން ކަރުނައިގެ އެންމެ ތިއްކެއް ފާޅުނުވިޔަސް އެތައް ސަތޭކަ ހިތާމައެއް އެލޮލުގައި ފޮރުވިފައިވާކަހަލައެވެ. އެހާވެސް އަސަރާއި ޖަޒުބާތުން ފުރިފައިވާ ރީތި ދެލޮލެކެވެ.\n"ސާރާ، އައިމް ސޯ ސޮރީ. އެކަމަކު ސާރާގެ ފޯލްޓެއް ނޫން............." އޭނަގެ ފަހަތުން އައި އަންހެންކުއްޖާ މަޑުމަޑުން ބުނެލިއެވެ.\n"އަހަރެންވެސް ބޭނުމީ މަރުވާން. އަހަރެންގެ ސަބަބުން ނޫންނަމަ.............." ސާރާއަށް ގިސްލެވި އަޑު ބެދުމުން ޖުމްލަ ފުރިހަމަ ނުކުރެވި ދޮންވެލިގަނޑު މައްޗަށް ތިރިވެވިއްޖެއެވެ. އެހިތާމައިގާ ވިލާތައްވެސް ބައިވެރިވީކަން ނޭގެއެވެ. ބުރަހެލި ވިލާތަކަށް ނުކުޅަދާނަވެގެން ވާރޭގެ ސައިލެއް ބިމަށް ފައިބައިގަތް ގޮތަށް އެދެ އަންހެންކުދިން ތެންމާލީ ކުރިން އިންޒާރު ދިނުމަކާއި ނުލައި ހަމަ ކުއްލިއަކަށެވެ. ކަނޑުގެ ރާޅުތަކުގެ އަޑުގަދަވިއެވެ.\n"ތޫފާނީ ދުވަހަކަށް މިވީ. ނިކަން އުޑުމައްޗަށް ބަލާބަލަ. ކިރިޔާ ތިނެއްޖެހީ އެކަމަކު އިރުއޮއްސުނީމަވެސް އަނދިރިވާނީ މިހާކަށްހާ ވަރަށް. މިތާ ތިބުން ސޭފެއް ނޫން......" ސާރާގެ އެކުވެރިޔާ ހަމްދަރުދީ ފާޅުކުރި ނަމަވެސް އޭނަ ހުރީ މި ކަޅު ފޮއި އަނދިރިކަން ދެކެ ބިރުގެންފައެވެ. އެކަނިމާ އެކަނި މިހިސާބުގައި އުޅެނިކޮށް ޕާޓޭންތަކަށް ފެނިއްޖެއްޔާ އަވަށްޓެރި ކުއްޖެއް ކަމަށްވާ ޝިނާއަށް ޖެހުނު ހާލު ޖައްސަފާނެއެވެ. ފަހަތުގައިވާ ގަސްބޮނޑިތައް ވަޔާއި ހޫރޭތަން ފެނުމުންވެސް ހިތުގައި ބިރުވެރިކަމުގެ ރާޅުބާނިތަކެއް ދުވެލިއެވެ.\n"އައި ޑޯންޓް ކެއަރ، އެކަނި ބައިންދާފައި ދޭ......ޕްލީޒް......"\nސާރާ އިރުކޮޅެއްވާންދެން މޫނު ފޮރުވައިގެން އިނދެލާފައި ތެދުވެގެން ދިރުމެއްނެތް ގޮތަކަށް އެކުވެރިޔާއާއި ދިމާލަށް ބަލާލިއެވެ. އެކުވެރިޔާއަށް އޭނަގެ ހިތާމަތަކާއި ޖަޒުބާތުތައް އެއްގޮތަކަށްވެސް އިހުސާސް ނުކުރެވުނީ ހެއްޔެވެ؟ ނޫންނަމަ އެކަން ހަނދާން ނައްތާލަން ބާރު އަޅަނީކަމަށް ވެދާނެއެވެ. އުފާވެރި ދިރިއުޅުމެއް ބިނާކުރަން ކުރި އުއްމީދުތައްވަނީ ގާތްގަނޑަކަށް ވަޅުލެވިފައެވެ. އެހެން އެވީ ކާކުގެ ކުށަކުން ހެއްޔެވެ؟ ކުށްވެރިޔަކީ މި އަނިޔާވެރި ދުނިޔެހެއްޔެވެ؟ އޭނަގެ ބަދުނަސީބުކަމާއި ހިތާމަތައް އެހެން މީހުންނަށް ވާރުތަކޮށް ހުރިހާ ލޯބިވާ މީހުން "ޑިޕްރެޝަން" ގެ ޝިކާރައަކަށް ވަނީ ބާވައެވެ. އޭނަ ކިތަންމެ ހިތްވަރުކުރިޔަސް އެހެން މީހުންނަށް ހިތާމަތައް އުފުލުމުގެ ކުޅަދާނަކަން ލިބިފައިނުވަނީއެވެ. އެކަނި ޑިޕްރެޝަންއެއް ނޫނެވެ. އަވަށްޓެރިން ބުނާގޮތުން ވެއްޖެއްޔާ އެމީހުން ދިރިއުޅޭ ގެއަކީ ސިހުރުގެ ހާއްޔެކެވެ. އެތަނުގައި ދިރިއުޅޭ މީހުންނަށް ދިމާވެފައިވަނީ ސިޙުރުގެ ނުރައްކާތެރިކަމެވެ. އެކަން ގަބޫލުކުރަން ސާރާގެ ހިތް އެއްބަހެއް ނުވެއެވެ. ނަމަވެސް ލޯބިވާ ބައިވެރިޔާ އަތުން ބީވެގެން ދާން ފެށުމުން އޭނަ ސަލާމަތްކުރަން އޭނަ މިހިރީ ހިތާއި ދެކޮޅަށް ކުރެވުނު ކޮންމެކަމެއް ކުރަން ތައްޔާރަށެވެ.\nސާރާ އާއި އައްމާރުއާއި ކައިވެނިކުރެވުނީ ސާރާގެ ޢާއިލާގެ ރުހުމާއި ދެކޮޅަށެވެ. ވަލީ ނަގާދިނީ ކޯޓުންނެވެ. ރަގަޅު ޢާއިލާއަކަށް ނިސްބަތްވާ އަންހެންކުއްޖަކަށްވެފައި ދީނަށް ލޯބިކުރާ ޢާއިލާއެއްގެ އަންހެންކުއްޖަކަށް ވުމުން އޭނަ ތަރުބިއްޔަތު ކޮށްފައިވަނީ ކިތަންމެހާވެސް ރަގަޅަށެވެ. އޭނައަށްޓަކާ ޤުރުބާންވާން ތިބި މައިންބަފައިން ދޫކޮށްލާފައި އޭނަ އައްމާރުއާއި އިންނަން ނިންމި ދުވަހު ހިތަށް ތަދުވެސް ވިއެވެ. މަންމަމެންގެ ހިތުގައި ޖައްސާފައި އައުމުން ހަޔާތަށް އޭގެ ސުންޕާ އަސަރުކޮށްފާނެ ކަމަށް ހިތުގެ ކަނަކުން އިންޒާރު ދިނެވެ. ނަމަވެސް އައްމާރުގެ ލޮލުގެ ސިހުރުގައި ޖެހިފައި ހުރިވަރުން އެ އުދަގޫ ނިންމުން އައީ އައްމާރުއާއި އެއްކޮޅަށެވެ. ފަހުން ދިމާވެދާނެކަމަކަށް އޭރު ވިސްނާކަށް އޭނަ ބޭނުމެއްނުވިއެވެ.\nމަންމަމެންނަށް އެނގުނީ އޭނަ އިންނަން އުޅެނީ މާލޭ ޒުވާނަކާއި ކަމެވެ. އިތުރަށް މަޢުލޫމާތު ސާފުކުރުވުންވެސް އެމީހުންނަށް މުހިއްމެއްނުވިއެވެ. އެކަން ނުވާނެކަމަށް ބުނެ މަންމަ ސާރާއަށް އެކިގޮތްގޮތަށް އިންޒާރުކުރިއެވެ. މަންމަ ބުނީ މާލޭ ފިރިހެނުން ވަރަށް އަވަހަށް ވަރިކޮށްފައި އެއްލާލާނެކަމުގައެވެ. އައްމާރުއާއި ވަކިކުރަން އެމީހުން ނުކުރާކަށް ކަމެއްނެތެވެ. ސާރާ ކޮޓަރީގައި ތަޅުލައިގެން ގެންގުޅުމުގެ އިތުރަށް މަންމަގެ އަތުން އެތައް އެތިފަހަރެއް އޭނަގެ މޫނަށް އެރިއެވެ. ރަގަޅު ބައިވެރިޔެއް ލިބެން ހުއްޓާ ނުދަންނަ ބީރައްޓެއްސަކާއި ކައިވެނިކޮށްގެން ސާރާގެ ދިރިއުޅުން ބަރުބާދުވެދާނެކަމަށް ބުނެ މަންމަ ދިން އިންޒާރުން ސާރާ ރުޅިގަދަވިއެވެ. އޭނަވެސް ގޮތްދޫކުރާކަށް ނޫޅުނެވެ. ނަތީޖާއަކަށްވީ އޭނަގެ ބައްޕަ އޭނަ ގެއިން ނެރެލުމެވެ.\nކައިވެނި ކުރުމަށްފަހު އައްމާރު ނިންމީ ސާރާ ގޮވައިގެން މާލެ އައުމަށެވެ. ހަނީމޫން ހޭދަކުރާނީ ރިޒޯޓެއްގައި ކަމަށް ބުނުމުން ސާރާއަށް އިތުރު އުފަލެއް ލިބުނެވެ. ޕެރިސް ޒިއުރިކް އަދި ލަންޑަން ފަދަ ތަންތަނަކީ އޭނަގެ ހުވަފެނީ މަންޒިލްތަކަށް ވި ދުވަސް މާޒީވެގެން ހިނގައްޖެއެވެ. މިހާރު އޭނަވެސް ބޭނުމީ ފިރިމީހާގެ ފެންވަރުގައި ދުނިޔޭގައި އުޅުމެވެ. މާލެއަކީ ރާއްޖޭގެ ރަށްތަކުން އެންމެ ދެކެން ބޭނުންވާ އެއް ރަށެވެ.\nވިލިމާލެއަށް ފެރީ މަޑުކޮށްލިއިރު އިރުއޮއްސި ރަތްވިލާލާން ފަށައިފިއެވެ. ވިލިމާލެ މަލަމަތި ފެނުމުން ރީތިކަން ފާހަގަކުރެވުނެވެ. މާލެއާއި ހާސްބައި ތަފާތެވެ. ބަލައިލާ ކޮންމެ ދިމާލަކުން ފެނުނީ ހިޔާދޭ ގަސްތަކެވެ. މަގުތަކަށް ހިޔާއަޅާފައިވާ ބިޔަ ގަސްތަކުގެ ސަބަބުން ހިތްގައިމުކަން އިތުރުކުރުވައެވެ. އައްމާރު ދަބަސް ދަމަމުން ދިޔައިރު ސާރާ ހުރީ އައްމާރުގެ އަތުގައި ހިފާލައިގެންނެވެ. އެ މޫނުމަތިން ފެނުނީ އުފާވެރިކަމެވެ. އެތައް ޒަމާންތަކަކަށްފަހު މާލެއަށް ޒިޔާރަތްކުރުމުގެ ޝަރަފުވެސް ލިބިއްޖެއެވެ. އައްމާރުދެކެ ލޯބިވާ ވަރަށް އެރަށާއިވެސް ގަޔާވެވިއްޖެއެވެ.\n"ކަޅު ބުޅަލެއް އެ ހުރަސްކުރީ....." ކުއްލިއަކަށް ސާރާ ކިޔާލައިފިއެވެ.\n"ހެހެ. ދެން ކިހިނެކޯ ވަނީ؟ އަހަރެން ހީކުރީ އަހަރެމެންގެ ހިސާބު އަވަށްޓެރިންކަމަށް ތިގޮތަށް ސުޕަސްޓިޝަސްވެގެން އުޅުނީ. ބޭބީވެސް ދެން ހާދަ މުސްކުޅި ޚިޔާލެކޭ ތިގެންގުޅެނީ.............." އައްމާރު ސާރާގެ އަތަށް ފިތާލިއެވެ. ކައިވެނީގެ ކުރިން އައްމާރު އެހެންވެސް އޭނަގެ ގައިގާ ބީހިފައެއް ނުވެއެވެ. އައްމާރުއަކީ މާތް ރަގަޅު ޒުވާނެއްކަން އެނގެނީ އެކަނި މޫނަށް ބަލާލާފައެއް ނޫނެވެ. އެންމެ ރަގަޅަށް އެކަން ދަންނަ މީހަކީ އޭނައެވެ. އައްމާރުއާއިއެކު ރޭގަނޑު ފަޅުރަށެއްގައި އޮންނަންވެސް އޭނަ ޖެހިލުމެއް ނުވާވަރަށް އައްމާރުވަނީ އިތުބާރަކީ ކޯންޗެއްކަން ހާމަކޮށްދީފައެވެ. ދެމީހުން ރައްޓެހިވެގެން އުޅުނުއިރު ކިތަންމެ ވަގުތަކު އެއްކޮޓަރިއެއްގައި ހޭދަކުރިއެވެ. އައްމާރު ސާބިތުކޮށްދިނީ އޭނަގެ މާތްކަމެވެ. އަންހެންކުދިންނަށް ކުރާ ޤަދަރާއި އިހުތިރާމެވެ. ދެން މިހާރު މިވަނީ ކައިވެނީގެ މާތް ގުޅުމުން ގޮށްޖެހިފައެވެ. މުސްކުޅިވަންދެން އެކީގައި ވުމަކީ ސާރާގެ ދުޢާއެވެ. އަދި އާޚިރަތް ދުވަހުވެސް ދެމަފިރިން އެކީގައި ތިބޭނެކަމުގައި ސާރާ ޔަގީންކުރިއެވެ. އައްމާރުގެ މާތްކަން ޢާއިލާއިން މިވަގުތު ބަލައިނުގަތަސް ފަހުން ވިސްނޭނެކަމަށް އޭނަ އުއްމީދުކުރިއެވެ.\n"އެކްޗުއަލީ އެހާ ގަބޫލުކުރަނީއެއް ނޫން....." ސާރާ އައްމާރުގެ އަތަށް ފިތާލައިފިއެވެ. އައްމާރު ބަލައިލިއިރު އެދެލޮލުގެ ރީތިކަން ސާރާގެ ހިތް ހަލަބޮލިކުރުވިއެވެ. އެދެލޮލަށް ބަލައިލާ ކޮންމެ ފަހަރަކު ހިތް ގެނބިގެންދާވާރުވެއެވެ. ބައެއްފަހަރު އެ މަޑު މުށިކުލައިގެ ދެލޮލަށް ނޫކުލަ ނޫނީ ފެހިކުލަ އަރާހެން ހީވެއެވެ.\n"ހަގީގީ ބިރުވެރިކަމެއް ފެނިއްޖެއްޔާ އަދި ކިހާވަރެއް ވާނެ. އަހަރެމެންގެ ގެވެސް ހޯންޓެޑްވާނެ........" އައްމާރު ކިޔާދިނެވެ.\n"ގެވެސް އޭ؟ " ސާރާގެ މޫނުގެ ކުލަ ހުދުވިއެވެ.\n"ޖަސްޓް ކިޑިން. ދެން މާ ބިރުކުޑަކުއްޖަކަށް ހެދިގެން ވިއްޔަ މަގޭ ވައިފް ތިހުންނަނީ. ގޭތެރެ ވަރަށް އަމާންވާނެ.........." އައްމާރު ގުދުވެލާފައި އެމަޑު ތުންފަތް ސާރާގެ ނިތްކުރީގައި ބީއްސާލުމުން މުޅިގައިން ހީބިހި ހަލުވާލައިފިއެވެ. އައްމާރުގެ ކޮންމެ ބީހިލުމެއް މަސްތީވެފައި ޖަޒުބާތުން ފުރިފައިވިއެވެ. އަންހެންކުދިންގެ ހިތްތަކާއި ކުޅެލުމުގެ ހުރިހާ ހުނަރެއް ދަސްކޮށްލައިގެން ހުރި ޓީޗަރެކޭ އައްމާރު އެއްގޮތެވެ.\n"މިރަށުގައިވެސް ރީތި މޫދެއް އެބައޮތް..... " ކުއްލިއަކަށް ސާރާ ބުނެލިއެވެ.\n"ފަތަން ދާންވާނެ ދޯ އެތަނަށް....." އައްމާރު އެހިސާބާއި ބެހޭގޮތުން ސާރާއަށް މައުލޫމާތު ކޮޅެއް ދިނެވެ.\n"ފެތެން އެނގޭނީ، ބްރިކެއްހެން އަޑިއަށް ދާނެ......." ސާރާ ހިނިގަނޑެއް ޖަހައިލިއެވެ.\n"ތިހާ ހިކިކުއްޖެއްވީމަ ފެންމަތީގައި އޮންނާނެ، ޑޯންޓް ވޮރީ ބޭބީ، މަގޭ ގައިމަތީގައި އޮންނާނީ، އަހަރެން ފަތާލަފާނަން......." އައްމާރު ސާރާގެ ކަންފަތް ކައިރީގައި ކިޔާލައިފިއެވެ.\nއައްމާރުގެ މަންމަގެ ގެކަމަށްވާ ނަބީލާ ވިލާ ހުންނަނީ ހިތްގައިމު ސަރަހައްދެއްގައެވެ. އެއްފަރާތުގައި މޫދެވެ. އަނެއްފަރާތުގައި ހިޔާދޭގަސްތަކުން ފުރިފައިވާ "ވުޑް" ކޮޅެކެވެ. ސާރާއަށް އެތަން ސިފަވީ އެގޮތަށެވެ. މަދުގަސްތަކުން ފެށިގެން މާއަޅާފައިވާ ބިޔަގަސްތަކުން ހިޔާއަޅާފައިވާ އެހިސާބުގެ ބިންގަޑު ފޮރުވާލާފައިވަނީ ހިކިފަތްތަކުންނެވެ. ވާރެއާއި ތެތްފަތްތަކުގެ ވަސް މަސްހުނިވެ އާދަޔާ ޚިލާފު ވަހެއް މާހައުލުގައި ހިފާލާފައިވެއެވެ. ރޭގަނޑުކަމުގައި ވިޔަސް ފަނޑު ބޮތްކަކުން އަލިކަން ދީފައިވާއިރު ކިތަންމެހާވެސް ރަގަޅަށް އެހިސާބަށް ލޯ ހިންގައިލެވުނެވެ. އައްމާރު ހުޅުވާލި ވަރުގަދަ ދަގަނޑު ދޮރުން އަޑެއް ކިޔުމުން އައްމާރު ސާރާގެ މޫނަށް ބަލާލާފައި އެއް ލޯ މަރާލިއެވެ.\n"ކްރީކް ކްރީކް، ވަރަށް އިހު ޒަމާނުގެ ފިލްމީ ސެޓަކަށް އާދެވުނުހެން ހީވެއްޖެ، މިގެ ހާދަ ބޮޑޭ......." ސާރާ ހައިރާންކަން ފައުޅުކުރިއެވެ.\n"މާލޭ ބިންކޮޅު ކުޑަވިޔަސް މިރަށުގައި އަތްނުލާވެސް ކިތަންމެ ބިމެއް އެބައޮތް، ބޭބީ، އަހަންނަށް ވަޒީފާއެއް ލިބި ފައިސާ ލިބުނު ދުވަހަކުން މިރަށުގައި ތާޖުމަހަލްއެއް އަޅާދޭނަން......" އައްމާރު ސާރާ ގެނެސް މޭގައި ޖައްސާލަމުން އިސްތަށިގަނޑާއި ކުޅެންފެށިއެވެ. އެ ފިރިހެންވަންތަ ހަށިގަނޑުގެ ބާރު އިޙުސާސްކުރުވުމުގެ އިތުރުން ތާޒާ މީރުވަހަކުން ސިކުނޑިއަށް ފިނިކަމެއް ގެނެސްދިނެވެ.\n"ރިއެލީ؟ " ސާރާ ރަކިވިއެވެ.\n"އެހާވަރަށް ފައިސާ ލިބުނިއްޔާ.........." އައްމާރު ސާރާގެ ނިތްކުރީގައި ބޮސްދީފައި ތާޖުމަހަލް އެޅޭނީ އެވަރަށް ފައިސާ ހުރެގެންކަން ޔަގީންކޮށްދިނެވެ.\n"ޔޫ ހޭވް ދަ ޕޮޓެންޝިއަލް. ވާނެ އިންޝާﷲ............" ސާރާ އައްމާރުގެ ކޯތާފަތުގައި ފިރުމާލިއެވެ. ސީދާ ހަމުގައި އަތް ބީއްސާނުލެވުނީ ދެތިންދުވަހުގެ ތުނބުޅި ހުރުމުންނެވެ. ފިރިހެނެއްގެ ޝަޚުސިއްޔަތު އިތުރުކޮށްދެނީ ތުނބުޅިން ކަމުގައި ސާރާ ދެކެއެވެ. އޮމާންކޮށްހުރި ފިރިހެނަކު ފެނިއްޖެއްޔާ ސާރާއަށް އެހާ އަޅައިގަންނަގޮތެއް ނުހުރެއެވެ. އެހެން ބުނެފިއްޔާ އައްމާރު ހިނގަނޑެއް ޖަހާލާފައި ބުނެލާނީ އަންހެންކުދިންގެ ޚިޔާލު އެކަމުގައި ތަފާތުވާނެ ކަމަށާއި އޮމާން މޫނުތަކަށް ލޯބިކުރާ އަންހެންކުދިން މަދުނުވާނެ ކަމުގައެވެ. ބައެއްފަހަރު އައްމާރުގެ ހުންނަ ސިއްރުން ފުރިގެންވާ ގޮތާއި ސިއްރުވެރި ދެލޮލުގެ ފަހަތުގައިވާ ކަންތައް އޮޅުންފިލުވާ ހިތުން ކެތްކުރެވޭވަރެއް ނުވެއެވެ. އަމިއްލަ ޢާއިލާއާއި ބެހޭގޮތުން ސުވާލުކުރިޔަސް އޭނަގެ ފަރާތުން އެދެވޭ ޖަވާބެއް ނުލިބެއެވެ. ސާރާ ފުރާވަރަށް އެޅީއްސުރެން ވާހަކަ ކިޔާ ފިލްމު ބަލާހެދުމުގެ ސަބަބުން އޭނަގެ ޚިޔާލުގައި އަބަދުވެސް ކުރެހިފައިވަނީ އެފަދަ ފުރިހަމަ ޒުވާނެކެވެ.\n"ދުޢާއިން ނުވާނެކަމެއް ނެތްކަން ހަނދާންކުރައްޗޭ. ހޫމް ވެލްކަމް ޓު މަގޭ ޖިފުޓި............." އައްމާރުގެ ހުދުހުދު ދަތްތައް ފެންނަވަރަށް ހީލުމުން ސާރާގެ ހިތް ހުއްޓޭވަރުވިއެވެ. އެލޮލާއި ހިނިތުންވުމަށްޓަކާ ހިތް ފިދާވާވަރުވެއެވެ. އައްމާރުގެ ރީތިކަމަކީ އެންމެންގެ ނަޒަރު އެދިމާލަށް ހުއްޓުވާ ބާރެކެވެ. އިސްކޮޅުން ދިގުވެފައި ބާމަތި ފުޅާ ހަށިގަނޑެއް ލިބިފައިވުމާއިއެކު ކަސްރަތުކުރުމުން އެހެން ފިރިހެނުން ހަސަދަވެރިވާފަދަ ހަށިގަނޑެއްގެ ވެރިއެކެވެ. އައްމާރު ދަބަސްތައް ގެއަށް ވައްދާފައި ތަންކޮޅެއް ބާރަށް ނުކުމެގެން އައިސްފާ އޭނަގެ ގާތުގައި ފުރަތަމަ ފަހަރަށް މަންމަގެ މިޒާޖެއް ކިޔާދިނެވެ.\n"މަންމަ ވަރަށް އެހެން ކަހަލަ ވާނެ، ކުދި ކަންތަކާ ކޫސަނި ރުޅި އަންނާނެ. އެއްޗެކޭ ބުނަންވެއްޖެއްޔާ މީހެއްގެ މޫނަކަށް ކަނދުރާއަކަށް ނުބަލާނެ. އެކަމާ ބޭބީ ކެތްކުރަންވާނެ އިނގޭ، މިހާރު ގޭގައި އުޅޭނެ އަހަރެންގެ އަންހެންކޮއްކޮމެން. އީމާއާއި ޒަކާ. ދެން މާމަ............." އައްމާރު ހިނިތުންވެލައިގެން ހުރެ ވާހަކަދައްކަމުން ސާރާގެ ނިތްކުރީގައި ބޮސްދިނެވެ.\n"ނާވަސް؟ " އައްމާރު ކަންފަތްދޮށުގައި ކިޔާލުމުން ކަންފަތަށް ހީލިކެރުވިއެވެ.\n"ކުޑަކޮށް، ދެން ކޮންބަޔެއް އުޅެނީ؟ " ސާރާ ހުރީ ގެއަށް ވަންނަން ޖެހިލުންވެފައެވެ.\n"ބައްޕަ އާއި އެހެން މީހުން މިވަގުތު ރަށަކު ނެތް......." އައްމާރު ގެ މޫނަށް ސާރާ ބަލަން ހުރީ އިތުރު ތަފްސީލު ދޭނެކަމަށެވެ. އެހެން އުއްމީދުކުރާނީ ވެސް މޮޔައެކެވެ. އައްމާރު ގެ އަމިއްލަ ކަމެއްގައި ނޫނީ ތަފްސީލު ދިނުމަކީ ހިލައަކުން ފެން އެރުވުން ކަހަލަ ކަމެކެވެ. ކައިވެންޏަށްފަހު އައްމާރުގެ އެބައި ރަގަޅުވާނެ ކަމުގައި ސާރާ ހީކުރިއެވެ. އައްމާރު ހިތްހަމަނުޖެހިދާނެ ކަމެއް ކުރެވިދާނެތީ އޭނަ ޖެހިލުންވެއެވެ. މި ދުނިޔޭގައި މިހާރު އައްމާރު ފިޔަވާ އޭނަގެ އެއްވެސް މީހަކު ނެތެވެ. ކޮންމެ ޙާލެއްގައިވެސް ދިރިއުޅުމުގެ ހުރިހާ އުފާތަކާއި ހިތާމަތައް ހިއްސާކުރަން ހުރި އެކަނި ބައިވެރިޔާ ގާތުގައި މިވަނީއެވެ.\nއައްމާރުގެ ފަހަތުން ކަހަލަ ގޮތަކަށް ގެއަށް ވަންއިރު މުށިޖަހާފައިވާ ސިޓިންރޫމްގައި ޓީވީ އަށް ގެއްލިފައި އިން އަންހެނަކު އިނެވެ. މާޖެހި ހަރުވާޅު ހެދުމެއްލައިގެން އިންއިރު ހަށިގަނޑު ފެންނަނީ ބުރަހެލިކޮށެވެ. ފިތް ފިތަށް މަސްނުކުމެފައިވެއެވެ. އެހާ ދޮން ނުވިޔަސް ހަމުގެ އޮމާންކަމުންނާއި ބޮޑު ބޮޑު ދެލޮލުގެ ސަބަބުން ޒުވާންއިރު ރީތި މީހެއްހެން ހީވިއެވެ. ސާރާ ސަލާމް ގޮވާލުމުން ޖަވާބެއް ނުދިނެވެ. އައްމާރު އޭނަގެ މަންމަ ނަބީލާއޭ ބުނެ ތަޢާރަފު ކޮށްދިނުމުން ކުޑަ ނަޒަރެއް ދީފައި މޫނު އަނބުރާލިއެވެ. ސާރާގެ މޫނަށް ލަދުވެތިކަމުގެ ކުލަ ވެރިވެގެން ދިޔައެވެ. ބިންފަޅާފައި އަޑިއަށް ދާނެނަމައެވެ.\n"ރޫޑް މީހުންވެސް ތިބޭ، މިވަރެއް ނުދެކެން، އެޓްލީސްޓް ގެއަށް މެހުމާނެއް އައީމަ ގަދަކަމުން ނަމަވެސް ހީލާފައި ކުރަން އިންކަމެއް ކުރެވިދާނެއްނު، އައްމާރުގެ މަންމަ ވީމަ ދެން ކެތްކުރާނީ، އެކަމަކު ހާދަ ފޫއްސެއް ވެއްޖެ. އައްމާރުއަށް ވަޒީފާއެއް ލިބުނުހާ އަވަހަކަށް ތަނެއް ކުއްޔަށް ހޯދައިގެން ބަދަލުވާނީ، ނޫނީ ފްލެޓެއް ހޯދަން ފޯމުލާނީ، މިވަރަކުން މިގޭގައި ނޫޅެވޭނެ......." ސާރާ ހިނިތުންވެލައިގެން ހުއްޓަސް ހިތް ބަޣާވާތްކުރިއެވެ. އެތަކެއްޗެއް ހިތަށް އަރާ ފައިބަމުން ދިޔައިރު މައިދައިތަގެ ފަރާތުން ފެނުނު ނުރައްޓެހިކަން އޭނަގެ ހިތް މުޅިން ނުތަނަވަސް ކުރުވައިފިއެވެ. އެންމެ ދުވަހަކަށް ކެތްކުރެވިދާނެ ކަމާއިމެދު ޝައްކުވެފައި ހުރެވެސް އައްމާރުގެ ފަހަތުން ގޮސް އޭނަ އުޅޭ ކޮޓަރިއަށް ވަނެވެ. އެގެއާއި ބަލާފައި އައްމާރުގެ ކޮޓަރި ބޮޑެއްނޫނެވެ. ކަޅާއި މުށިކުލައިން ޕެއިންޓްކޮށް މުށިޖަހާލާފައިވާއިރު އެނދަކާއި އަލަމާރިއެއް އަދި ރީތިވާ މޭޒު ނޫން އެއްޗެއް އެތާކު ނެތެވެ. ފޫހިވެގެން ޓީވީ ބަލަން ހިތަށް އަރައިފިއްޔާ ދާން ޖެހޭނީ މައިދައިތަ ކައިރިއަށެވެ. މިގެއާއި މިގޭގެ އެއްވެސް ތަކެއްޗަކަށް އައްމާރުގެ ބާރެއް ނެތްކަން އިރުކޮޅެއްގެ ތެރޭގައި ސާރާ ދެނެގެންފިއެވެ.\n"މަންމަ ބުނި އަހަރެން އަދި މިކަމާއި ހިތާމަކުރާނެއޭ، އިރާދަކުރެއްވިއްޔާ އެހެނެއް ނުވާނެ، ކީއްވެ މަންމަމެންވެސް އެގޮތަށް ބަދު ދުޢާކުރީ؟ އެހެން ބުނެލާ ޖުމްލައެއްވެސް ދުޢާއަކަށް ވެދާނެ........ " ސާރާ ދަބަހުން ބޭނުންވާ ސާމާނު ނަގާފައި ރީތިވާ މޭޒުމަތީގައި އަތުރަން ފެށިއިރު ތަފާތު ޚިޔާލުތައް ސިކުނޑީގައި ފުނިޖެހެމުން ދިޔައެވެ. ތިރީ ތުންފަތުގައި ބާރަށް ދަތްއަޅާލެވުނެވެ.\nއައްމާރުވެސް ދަބަހުން ނިދަން ލާ ޕިޖާމާއެއް ނަގާފައި އޭނައަށް ހިނިތުންވުމެއް ހަދިޔާކުރިއެވެ.\n"މިރެއަށް ރީތި ނައިޓީއެއް ލާންވާނެ އިނގޭ......" އައްމާރުގެ ޖުމްލައިން ސާރާ ލަދުގަނެއްޖެއެވެ. އައްމާރުއާއިއެކު ކިތަންމެ ދުވަހަކު ކޮޓަރީގައި ތަޅުލައިގެން އުޅުނަސް އަނބިމީހާގެ ގޮތުގައި ކުރިމަތިލާން ޖެހުނީ މިރޭކަން އޭނަ ހުރީ މުޅިންހެން ހަނދާން ނައްތާލައިގެންނެވެ. ސާރާގެ މޫނަށް ޖަންބުކުލަވެރިވެގެން ދިޔުމާއިއެކު އަވަހަށް ދަބަސް ހުޅުވާލާފައި ހެދުންތައް ދައްކަން ފެށިއެވެ.\n"އެކަމަކު މިހާރު ލައިގެން މިހިރީވެސް ވެޑިން ހެދުމޭ......." ސާރާ އައްމާރުގެ މޫނަށް ނުބަލާ ވާހަކަދެއްކިއެވެ.\n"އަހަންނަށް އެނގޭ، އެކަމަކު ބޭނުމޭ ތިކުއްޖާ ނައިޓީއެއްގައި ހުއްޓާ މިރޭ ފެންނަން، ކޮންފަދަ ދިގު އިންތިޒާރެއް މިކުރެވުނީ؟ ދެކޭހިތުން ހަމަ. ކިހާ ފޮރުވިގެން ތިހުންނަނީ؟ " އައްމާރުގެ ވާހަކައިން ސާރާ ރަކިވެފައި ހޭންފެށިއެވެ. އައްމާރު ހުރީ މަޖާވެފައި ކަހަލަގޮތަކަށް ބަލާށެވެ.\nހުދުކުލައިގެ ހެދުމެއްގައި ރަންކުލައިގެ ލޭސް އަޅާފައިވާއިރު އެހެދުމާއި ސާރާގެ ދޮންކަން އިންތިހާއަށް ގުޅެއެވެ. އިސްތަށިގަނޑުން ހުޅިއެއްޖަހާ ލާފައި ކައިވެނީގެ މޭކަޕް ކޮށްދީފައިވަނީ މަޝްހޫރު ސެލޫން އަކުންނެވެ. އެންމެން ރުޅިވީއިރުވެސް އެކުވެރި އަންހެންކުއްޖަކު އޭނައަށް ފައިސާގެ ދީލަތި އެހީއެއް ދިންކަމުން ސާރާއަށް އެ ފުރުސަތު ލިބުނީއެވެ. ޙަޔާތުގައި އެރޭ އަންނާނީ އެންމެ ރެއަކުއެވެ. މާމުއި ހަނދުގެ ދުވަސްތައް ހިތުން ނުފިލާފަދަ ދުވަސްތަކަށް ހެދުން މުހިއްމުކަމުގައި އެކުވެރިޔާވަނީ ބުނެދީފައެވެ. ކޮންމެ ވަގުތެއް މިނިޓެއް ސިކުންތެއްވެސް ބޭކާރުކޮށް ނުލާން އޭނަ ނަސޭހަތްތެރިވެދިނީ ކަމުގެ އިސް މާހިރެއް ފަދައިންނެވެ. ސާރާ ދަބަސް ހާވަން ހުއްޓާ ފަހަތުން އައިގޮތަށް އައްމާރު ކަނދުރާގައި ބޮސްދިނުމުން ހީބިހި ނަގައިގަތެވެ.\n"ބޭބީ، އަހަރެން ބުނީމެއްނު ކައިވެނި ކުރާ ރޭ އަހަރެންގެ ވަރަށް ބޮޑު ސިއްރެއް ފާޅުކުރަން ބޭނުމޭ. އަދި ސާރާއާއި އަހަރެން ކުރަން ބޭނުންވާ ސުވާލެއްވެސް އެބައޮތް..........." އައްމާރުގެ ޖުމްލައިން ސާރާގެ ހިތަށް ގޮތެއްވިއެވެ. ހިތް އަވަސްވާންފެށިއެވެ. އައްމާރު ބުނަން އުޅެނީ ކޮންފަދަ ވާހަކައެއް ބާވައެވެ. އަހަން އުޅެނީ ކީކޭހެއްޔެވެ؟ އޭނައަކީ ހުޅުވިފައިވާ ފޮތެކެވެ. އޭނަގެ ޢާއިލާގެ ވަނަވަރާއި އޭނަގެ ހުރިހާ މައުލޫމާތެއްހެން އައްމާރުއަށް އެނގޭނެއެވެ. އައްމާރުފަދައިން އެންމެ ލޯބިވާ މީހާއަށް ކަންތައް ތައް ފޮރުވައިގެން ހުންނަން ޖެހޭނެކަމަކަށް އޭނަ ގަބޫލެއްނުކުރެއެވެ.\n"ފައިވް މިނިޓްސް އިނގޭ ބޭބީ. ޖަސްޓް ފައިވް މިނިޓްސް. އަންނަންވާއިރަށް މި ރަތްކުލައިގެ ނައިޓީ ލާތި އިނގޭ. ރަތްކުލައާއި ސާރާގެ ހަމާއި ވަރަށް ގުޅޭ.........." އައްމާރު އެ އިޝްޤީ ހިނިތުންވުމުން އަދި އެއްލޯ މަރާލުމަށްފަހު ސާރާ ގަނޑުކޮށްލާފައި ފާޚާނާއަށްވަދެ ދޮރު ލައްޕާލުމުން ސާރާ ހުރީ ޖެހި ބުދެއްހެންނެވެ. މަސްހުނި ޖަޒުބާތުތަކުން ސިކުނޑި ފިއްސަންފެށިއެވެ. ހިތުގެ ތެޅުން މަޑުކޮށްލަން މޭގައި ދެއަތްތިލަ ޖައްސާ ބާރުކޮށްލަމުން ސާރާ ދެލޯ މަރާލައިފިއެވެ.\nސާރާ ނައިޓީ ލުމުން ހަށިގަނޑުގެ ބޮޑުބައި ހާމަޔަށް ފެންނާން ހުއްޓެވެ. ކޮޓަރީގައި ނިދާބޮކި ދިއްލާފައި ހުރިއިރު އެބޮކީގެ އަލިކަންވެސް އިރުގެ އަލިކަމެކޭ އެވަގުތު އޭނައަށް ތަފާތެއްނުވިއެވެ. ތެޅިތެޅިވާ ހިތަކާއިއެކު އައްމާރުގެ އިންތިޒާރުގައި ގަޑިއަށް ބަލަން އިންދާ އައްމާރު ނުކުމެގެން އައީ މާވަރަކަށް ސެންޓު ޖަހާލައިގެންނެވެ. މަސްކުގެ ހިތްގައިމު ވަސް މުޅި ކޮޓަރީގެ ތެރޭގައި ހިފާލުމުން ސާރާ ފުންނޭވާއެއް ލަމުން ހިނިތުންވެލިގޮތުން އޭނަ އެވަހާއި ގަޔާވިވަރު އައްމާރުއަށް އެނގުނެވެ.\nއައްމާރު ސާރާގެ ކައިރީގައި އިށީދެލާފައި ބަލައިލުމުން ސާރާ ސިހުނެވެ. އެދެލޮލުގެ ރީތިކަން ވަކިން ރީތިވެފައިވާހެން ހީވިއެވެ. މަސްތުން ފުރިފައިވާ ދެލޮލުން ބަލަމުން ދިޔަގޮތުން އެކަނި އޭނަގެ ހަށިގަނޑުގެ ނާރުތައް ހަލަބޮލިވެ ހިތް ނެގިނެގިފައި ޖެހެން ފެށިއެވެ.\n"ގޯޑް. ތިހިރަ ދެލޮލުގެ ފުރިހަމަކަމެއް......" ސާރާއަށް ބުނެވުނެވެ.\n"ރިއެލީ؟ " އައްމާރު އިނީ ކަޅިވެސް ޖަހާނުލާ އެ ކަތި ނަޒަރުން ބަލާށެވެ.\n"އަހަރެން ބުނަން މިއުޅޭ ވާހަކަ ބުނުމަށްފަހުވެސް ސާރާ އަހަރެން ދެކެ ތިގޮތުގައި ލޯބިވާނަންތަ؟ އަހަންނަށްޓަކާ ހިތުގައިވާ ޖާގައެއް ބަދަލެއް ނާންނާނެތަ؟ " އައްމާރުގެ މޫނުމަތިން ސީރިޔަސްކަން ފާޅުވިއެވެ.