ހަކުރު ބަލި - ވިކިޕީޑިއާ\nހަކުރު ބަލި (އިނގިރޭސި ބަހުން: Diabetes Mellitus) އަކީ ލޭގައި ހަކުރު އެކުލެވޭ މިންވަރު މަތިވުމުގެ ސަބަބުން ޖެހޭ ބައްޔެކެވެ. މިއީ ލޭގައި ހަކުރުގެ މިންވަރު އިންތިޒާމްކޮށްދޭ އިންސޫލިން އުފެއްދުމަށް ހަށިގަނޑު ނުކުޅެދުމުން، ނުވަތަ އިންސޫލިން އަށް ހަށިގަނޑު އިޖާބަ ނުދިނުމުން ކާބޯހައިޑްރޭޓް މެޓަބޮލިޒަމްގައި އުފެދޭ އުނިކަމެކެވެ. މާނަ އަކީ މިދެންނެވި ގޮތަށް އިންސޫލިން އުފައްދައި ނުދިނުމުން، ލޭގައި ހަކުރުގެ މިންވަރު ނުވަތަ ގުލުކޯޒްގެ މިންވަރު މަތިވެގެން ގޮސް ހަކުރު ބަލި ކުރިމަތި ކުރުވަނީ އެވެ. ސަބަބަކީ އިންސޫލިން އަކީ ލޭގައި ހަކުރުގެ މިންވަރު ކޮންޓްރޯލްކޮށް އެއްހަމައެއްގައި ބަހައްޓައިދޭ ހޯރމޯން އެވެ.\nހަކުރު ބަލި ހުރިކަމަށް ބެލެވެނީ މީހެއްގެ ލޭގައި ހަކުރު ހުންނަންވީ ވަރަށްވުރެ މައްޗަށް ގޮސްފައި ހުރުމެވެ. މިބަލި ޖެހެނީ ހަކުރު ކޮންޓްރޯލްކުރުމަށް ހަށިގަނޑުގައި އުފައްދާ މާއްދާއެއް ކަމަށްވާ އިންސޫލިން މަދުވުން، ނުވަތަ އޭގެ މަސައްކަތް ނުކުރާގޮތް ވުމުންނެވެ. ހަކުރު ބައްޔަކީ ގައިން ގަޔަށް އަރާ ބައްޔެއް ނޫނެވެ. މިއީ މުޅިން ރަގަޅު ކުރެވިދާނެ ބައްޔެއް ނޫން ނަމަވެސް ކޮންޓްރޯލް ކުރެވިދާނެ ބައްޔެކެވެ.\nހަކުރު ބަލީގެ ދެވައްތަރެއް ހުރެއެވެ. ފުރަތަމަ ވައްތަރަކީ އިންސޫލިން އަށް ބަރޯސާވާ ވައްތަރު ނުވަތަ ޓައިޕް 1 އެވެ. މިވައްތަރު އާންމުކޮށް ޖެހެނީ ކުޑަކުދިންނަށެވެ. ނުވަތަ އުމުރުގެ ކުރީކޮޅު އެވެ. ދެވަނަ ވައްތަރަކީ އިންސޫލިން އަށް ބަރޯސާނުވާ ވައްތަރު ނުވަތަ ޓައިޕް2އެވެ. މިއީ އުމުރުން 40 އަހަރު ވުމަށްފަހުން ކުރިމަތިވާ ވައްތަރެކެވެ.\nހަކުރުބައްޔަކީ ހަށިގަނޑުގައި ހަކަތަ އުފެއްދުމަށް ޓަކައި ހަކުރު ބޭނުން ކުރުމުގައި ދިމާވާ މައްސަލަތަކަކާއި ގުޅިގެން ޖެހޭ ބައްޔެކެވެ. މިގޮތުން ހަކުރު އުފެއްދުމުގައި ނުވަތަ ހަށިގަނޑުގެ ހަކަތަ ބޭނުންވާ ގުނަވަންތަކަށް އެފޯރުކޮށްދިނުމުގައި ނުވަތަ އެގުނަން ތަކުގައި ހަކުރު ހަކަތައަށް ބަދަލު ކުރުމުގައި ނޫންނަމަ މިފަދަ އެހެންވެސް މަރުޙަލާ އެއް ފުރިހަމަ ނުކުރެވުމަކީ ހަކުރުބަލީގައި ފެންނަ ކަންކަމެވެ. ނަތީޖާ އަކަށްވަނީ ލޭގައި ދަރުރު ކުރަމުންދާ ހަކުރުގެ މިންވަރު މައްޗަށް ދިއުމެވެ. އަދި ލޭގައި ހަކުރު ގިނައިން ހުރުމާއި އެކުވެސް ހަށިގަނޑުގައި ހަކަތަ ނެތްކަން އިހުސާސް ކުރެވެއެވެ. އަދި ހަށިގަނޑަށް އެތަކެއްބަދަލު ތަކެއް އާދެއެވެ. މީގެތެރޭގައި މުހިންމު އެއް ކަމަކީ ލޭގައި މިދައުރުވާ ހަކުރާއި އަދި އޭގެން އުފެދޭ ބައެއް މާއްދާތަކުން ހަށިގަނޑުގެ މުހިންމު އެތައްގުނަވަނަކަށް ބޮޑެތި ގެއްލުން ދެމުން ދިއުމެވެ. ހަކުރުބައްޔަށް ފަރުވާތެރިވެ ފަރުވާހޯދުމަށް އަވަސްވެ ގަންނަންވީ މި ސަބަބާއި ހުރެއެވެ\nމިލިޔުމަކީ ރާޢްޖެއިސްލާމް ވެބްސައިޓްގައި ޑރ އިބްރާހީމް ޝިހާމް ލިޔުއްވާފައިވާ ލިޔުމެއްގެ ނަކަލެކެވެ.އަދި ރޯދަ ހިފުމާއި ހަކުރު ބަލި މިބައިގައި ހިމެނޭ މައުލޫމާތަކީ ހަވީރު ނޫހުގެ 25 އޮގަސްޓް 2009ގެ އަދަދުން ނަގާފައިވާ މައުލޫމާތެވެ. އަދި އެހެން މައުލޫމާތު ތައް މިލިޔުމަށް ފަހުން އިތުރު ކުރެވިފައި ވެއެވެ.\n1 ހަށިގަނޑުން ހަކަތަ ލިބިގަތުން\n2 ހަކުރު ބަލީގެ ވައްތަރުތައް\n2.1 ހަކުރު ބަލީގެ ފުރަތަމަ ވައްތަރު (ޓައިޕް 1 ޑައިބިޓީސް)\n2.2 ހަކުރު ބަލީގެ ދެވަނަ ވައްތަރު(ޓައިޕް2ޑައިބިޓީސް)\n2.3 ބަލިވެ އިނުމާއި ގުޅިގެން ކުރިމަތިވާ ހަކުރު ބަލި\n3 ހަކުރު ބަލިޖެހެން ދިމާވާ ސަބަބު\n4 ހަކުރުބަލީގެ އަލާމާތް\n5 ހަކުރުބަލި ޖެހިފައިވާކަން ދެނެގަންނެގޮތް\n6 ހަކުރުބަލި ޖެހިއްޖެނަމަ\n7 ހަކުރުބަލި ޖެހުމު ކުރީން\n8 ހަކުރު ބައްޔާއި ރޯދަހިފުން\n8.1 ލޭގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ހަކުރުގެ މިންވަރު އެކަށީގެންނުވާ މިންވަރަށް ދަށަށްދިއުން\n8.2 ލޭގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ހަކުރުގެ މިންވަރު އެކަށީގެންނުވާ މިންވަރަށް މައްޗަށްދިއުން\n8.3 ހަށިގަނޑުގައި ފެންމަދުވުން ލޭއޮލަވުން\n9 ބަލީގައި ދިގުލައި ދިއުމުން ކުރިމަތިވެދާނެ އުދަގޫތައް\n9.1 ހަކުރު ބަލީގައި ލޯހަލާކުވުން\n9.2 ހަކުރު ބަލީގައި ނާރުތައް ހަލާކުވުން\n9.3 ހަކުރު ބަލީގައި ގުރުދާ ފޭލްވުން\n9.4 ހަކުރު ބަލީގައި ފައި ހަލާކުވުން\n10 ހަކުރު ބަލި ކޮންޓްރޯލް ކުރުން\n10.1 ކަސްރަތު ކުރުން\n10.2 ފިކުރުބޮޑުވުމާއި ހާސްކަމުން ދުރުހެލިވުން\n10.3 ކެއުމަށް އެދެވޭ ބަދަލެއް ގެނައުން\n10.4 ސާފުތާހިރު ކަމަށް ޚާއްޞަ ސަމާލުކަމެއް ދިނުން\n11.1 ހަކުރުބަލީގެ ފުރަތަމަ ވައްތަރުގެ ފަރުވާ\n11.2 ހަކުރުބަލީގެ ދެވަނަ ވައްތަރުގެ ފަރުވާ\nހަށިގަނޑުން ހަކަތަ ލިބިގަތުންEdit\nއަހަރުމެން ކާއެއްޗެތީގައި ހިމެނެނީ މައިގަނޑު ތިން ބައެކެވެ. އެއީ:\n1. ކާރބޯހައިޑްރޭޓްސް (ސްޓާރޗް އަދި ހަކުރު)\n2. ޕްރޮޓީންސް (މަހާއި އެކި ޓިޝިއޫ އަދި މާއްދާތައް އުފައްދާ)\n3. ފެޓްސް (ސަރުބީ ގެ ބާވަތްތައް)\nއަހަރުމެން ކާއެއްޗެތީގެ ތެރެއިން ކާރބޯހައިޑްރޭޓްސް އެކުގައިހެން އަދި ޕްރޮޓީންސް އާއި ފެޓްސްގެ ބައެއް ހަށިގަނޑުން ބަދަލުކުރަނީ "ގްލޫކޯސް" ނަމަކަށް ކިޔޭ ހަކުރަކަށެވެ. "ގްލޫކޯސް" އަކީ ހަށިގަނޑުން ހަކަތަ އުފެއްދުމަށް ބޭނުން ކުރާ މާއްދާއެވެ. އެހެން ގޮތަކަށް ދަންނަވަނީނަމަ ހަށިގަނޑުގެ މެޝިނަރީ ހިންގާ 'ތެލެވެ'. މި ހަކުރު ("ގްލޫކޯސް") ހަށިގަނޑުގެ އެކި ހިސާބުތަކަށް ފޯރުކޮށްދިނުމަށްޓަކައި ލޭގައި ދައުރު ކުރަމުންދެއެވެ. އަދި ހަކަތަ ބޭނުންވާމިންވަރަކުން އެކި ގުނަވަންތަކުން (މިސާލަކަށް ސިކުނޑި، ކިޑްނީ ...) ގްލޫކޯސް އެތެރެކޮށް އެހަކަތަ އަށް ބަދަލުކޮށް ބޭނުން ކުރަމުންދެއެވެ. މިގޮތުން ހަށިގަނޑުގެ ގުނަވަންތަކަށް ގްލޫކޯސް އެތެރެކޮށް ހެދުމުގައި އެހީވަނީ 'އިންސިއުލިން' އޭ ކިޔޭ މާއްދާއެކެވެ. 'އިންސިއުލިން' އަކީ ހަށިގަނޑުގެ 'ޕެންކްރިއާސް' ގެ ބައެއް 'ސެލް' ތަކުން އުފައްދާ ވަރަށް މުހިންމު މާއްދާއެކެވެ. މި މާއްދާ އިން ހަށިގަނޑު އުފެދުމުގައާއި، ހެދި ބޮޑުވުމުގައާއި، ހަށިގަނޑުގައި ހިނގާ 'މެޓާބޮލިސްމް' ނުވަތަ އުފެއްދުމާއި އާކުރުމުގެ މަސައްކަތްތައް ފުރިހަމައަށް ހިންގުމުގައާއި އަދި ކުރީވެސް އިޝާރާތް ކުރިފަދައިން ހަކަތަ ބޭނުންކުރުމުގައި ވަރަށް އިސް ދައުރެއް އަދާކުރެއެވެ.\nހަކުރު ބަލީގެ ވައްތަރުތައްEdit\nހަކުރުބަލީގެ ވަރަށް ގިނަ ވައްތަރުތައް ހުރެއެވެ. މީގެ ތެރެއިން އެންމެ ގިނައިން ފެންނަ ދެ ވައްތަރަކީ "ޓައިޕް ވަން" އަދި "ޓައިޕް ޓޫ" އޭކިޔޭ ދެ ބާވަތެވެ. އެހެން ގޮތަކަށް ދަންނަވަނީނަމަ 'ފުރަތަމަ ވައްތަރާއި' (ޓައިޕް ވަން) ދެވަނަ ވައްތަރެވެ. (ޓައިޕް ޓޫ) . މީގެ އިތުރުން3ވަނަ ވައްތަރެއްގެ ގޮތުގައި ބެލެވެނީ ބަލިވެ އިނުމާއި ގުޅިގެން ކުރިމަތިވާ ހަކުރު ބަލި އެވެ.\nހަކުރު ބަލީގެ ފުރަތަމަ ވައްތަރު (ޓައިޕް 1 ޑައިބިޓީސް)Edit\nމި ވައްތަރުގައި ހަށިގަނޑުން އިންސިއުލިން އުފެއްދުން ދަށްވެގެންދަނީއެވެ. ނުވަތަ ނު އުފައްދަނީއެވެ..ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން ހަށިގަނޑުގެ ގުނަވަންތަކުގެ ތެރެއަށް ގްލޫކޯސް އަކަށް ނުވަދެވެއެވެ. އަދި ލޭގައި މީގެ މިންވަރު ވަރަށް މައްޗަށް ދެއެވެ. މިއީ ހަށިގަނޑުގެ ދިފާއީ ނިޒާމުން ކޮންމެސް ސަބަބަކާއި ހުރެ ޕެންކްރިއާސް އަށް ކުރާ ގޯނާއެއްގެ ސަބަބުން ފެށިގެން އަންން ކަމެކެވެ. ގިނައިން މި ވައްތަރު ފެށިގެން އަންނަނީ ޅަ އުމުރުގައެވެ. މާނައަކީ ކުޑަކުދިންނާއި ޒުވާނުންގެ ތެރެއިންނެވެ.\nހަކުރު ބަލީގެ ފުރަތަމަ ވައްތަރު ޖެހިފައިވާ މީހުންގެ ހަށިގަނޑުގައި އިންސުލިން އުފައްދައިދެނީ ވަރަށް މަދުންނެވެ. ނުވަތަ އެއްގޮތަކަށް ވެސް އުފައްދައެއް ނުދެއެވެ.އެހެން ކަމުން ހަކުރު ކޮންޓްރޯލް ކުރަން ޖެހެނީ އިންސުލިން އިންޖެކްޝަން ޖަހައިގެންނެވެ.މިވައްތަރު އާންމުކޮށް ފެންނަނީ ޒުވާނުންނާއި ކުޑަކުދިންގެކިބައިންނެވެ.\nހަކުރު ބަލީގެ ދެވަނަ ވައްތަރު(ޓައިޕް2ޑައިބިޓީސް)Edit\nޓައިޕް ޓޫ ޑައިބިޓީސް ޗިސްމޭ އިން އިންސިއުލިން ކޮންމެވެސް ވަރަކަށް އުފައްދަމުން ދެއެވެ. ނަމަވެސް އިންސިއުލިން ގެ އަސަރު ފުރިހަމަ ގޮތުގައި ގުނަވަން ތަކަކަށް ނުކުރެއެވެ. ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން ގުނަވަންތަކުގެ 'ސެލް' ތަކުގެތެރެއަށް ގްލޫކޯސް އަކަށް ނުވަދެވެއެވެ. އަދި ލޭގައި ހަކުރު ހުންނަ މިންވަރު މައްޗަށްދެއެވެ.\nހަކުރު ބަލީގެ ދެވަނަ ވައްތަރުގައި އިންސުލިން ޗިސްމޭ އިން އުފެއްދި ނަމަވެސް ކޮންމެވެސް ސަބަބުތަކާއި ހުރެ އިންސުލިންގެ މަސައްކަތް ނުކުރަނީއެވެ. އެހެން ކަމުން ކަސްރަތުކޮށްގެންނާއި ކެއުމަށް ބަދަލުގެނެސްގެން ނުވަތަ ބޭހުން ހަކުރު ކޮންޓްރޯލް ކުރެވިދާނެއެވެ. މިވައްތަރު އާންމުކޮށް ފެންނަނީ އުމުރުން ދުވަސްވީ މީހުންނެގެ ތެރެއިންނެވެ. ޓައިޕް ޓޫ ޑައިބިޓީސް ޖެހުން ގާތީ:\nހަށިގަނޑުގެ ބަރުދަން އިތުރު މީހުން\nއާއިލާގައި ހަކުރުބަލި ހުންނަ މީހުން\nބަނޑުބޮޑު އިރު ހަކުރުމައްޗަށް ދިޔަ /9ޕައުންޑަށްވުރެ ބަރު ކުދީން ވިހާފައިވާ މީހުން\nބަލިވެ އިނުމާއި ގުޅިގެން ކުރިމަތިވާ ހަކުރު ބަލިEdit\nމާބަނޑުވުމާއި ގުޅިގެން ކުރިމަތިވާ ހަކުރުބައްޔަށް ބަލިވެ އިންނަ ކޮންމެ އަންހެނަކުމެ ޓެސްޓްކުރުމަކީ ބޭނުންތެރި ކަމެކެވެ. އެެހެނީ ހަކުރުބަލީގެ ސަބަބުން ކުރިމަތިވާ އުދަގޫތައް ފެނުމަކާއި ނުލައި، ނުވަތަ ހަކުރުބަލި މެދުވެރިވުމަށް މަގުފަހިކޮށްދޭ ކަމެއް ކުރިމަތި ނުވާ ހާލުގައިވެސް މާބަނޑުވުމުން ހަކުރުބަލީގެ މައްސަަަލަ ކުރިމަތިވެއެވެ. މާބަނޑުވުމާއި ގުޅިގެން ކުރިމަތިވާ ހަކުރު ބަލީގެ އުދަގޫ ވިހެއުމަށްފަހު ފިލައިދެއެވެ. މާބަނޑު ދުވަސްވަރު މިކަމުގެ އުދަގޫ ކުރިމަތިވާ ގިނައަންހެނުންނަށް އަހަރުތަކެއް ފަހުން ހަކުރު ބަލީގެ އުދަގޫތަކާއި ކުރިމަތިލާންޖެހެއެވެ. ކުރިން ބަލިވެއިދެ ހަކުރު ބަލީގެ އުދަގުލާއި ކުރިމަތިލާފައިވާނަމަ އެކަން ޑޮކްޓަރަށް ނުވަތަ ސިއްހީ މައުލޫމާތު ފޯރުކޮށްދޭ މީހަކަށް ބަޔާންކޮށްދެން ވާނެއެވެ.\nހަކުރު ބަލިޖެހެން ދިމާވާ ސަބަބުEdit\nހަކުރު ބަލި ޖެހެން ދިމާވާ ސަބަބެއް ގިނަ ފަހަރަށް ނޯވެއެވެ. ނަމަވެސް ހަކުރު ބަލި ޖެހުމާއި ބައެއް ކަންތައްތަކާއި ގުޅިފައި ހުންނަކަން ފާހަގަކޮށްލަން ޖެހެއެވެ. އެއީ:-\nއާއިލާގައި ހަކުރު ބަލީގެ މީހަކު ހުރުން\nލޭމައްޗަށދާ މީހުންނާއި ކޮލެސްޓްރޯލް މައްޗަށްދާ މީހުން\nދިރިއުޅުމުގައި ފިކުރު ބޮޑުވުމާއި ހާސްކަން ދިމާވާ މީހުން\nހަކުރުބަލީގެ އަލާމާތް ތަކަކީ:\nކަރުހިއްކުން / އަދި ފެންބޮވުން\nބަރުދަން ލުއިވަމުން ދިއުން / ބަރުދަނަށް ބަދަލުއައުން\nގިނަ ގިނައިން ކުޑަކަމުދާން ޖެހުން / އަވަސް އަވަހަށް ކުޑަކަމުދާން ޖެހުން\nފަރުވާ ނުލިބި ގިނަ ދުވަސްވުމުން އިތުރަށް ދިމާވެދާނެ ކަންތައްތައް\nނާރުތަކަށް ގެއްލުން ލިބުމުގެ ސަބަބުން އަތްފައި އައްސިވުން\nފާރުކޮޅެއް ޖަހައިފިނަމަ ފަސޭހަވުން ލަސްވުން\nލޮލުގެ ފެނުމަށް ދަތިވުން އަދި ލޯފުސްވުން\nފައިގައި ރަގަޅަށް ލޭދައުރުނުކުރުމުގެ ސަބަބުން ފައި ހަލާކުވުން\nހަކުރުބަލި ޖެހިފައިވާކަން ދެނެގަންނެގޮތްEdit\nހަކުރުބަލި ޖެހިފައިވާކަން ޔަޤީން ކުރެވޭނެ ގޮތަކީ ލޭގައި ހަކުރު ހުރިމިންވަރު ބެލުމެވެ. އާއްމު ގޮތެއްގައި ހައިބަނޑާއި ހުންނަމީހެއްގެ ލޭގައި ހަކުރު ހުންނާނީ 70 އާއި 99 މިލިގްރާމް ޕަރ ޑެސިލީޓަރ އާއި ދެމެދުގެ މިންވަރަކަށެވެ. ކެއުމަށްފަހު މީހާގެ ހަކުރުމައްޗަށް ދެއެވެ. ނަމަވެސް 200 މިލިގްރާމް ޕަރ ޑެސިލީޓަރ އަށްވުރެ މައްޗަށް ދިއުމަކީ ވަރަށް ނާދިރު ކަމެކެވެ. ހަކުރުބަލި ކަމުގައި ނިންމުމަށްޓަކައި (ޑަޔަގްނޯސް ކުރުމަށް) އެމެރިކަން ޑައަބިޓީސް އެސޯސިއޭޝަން (އޭ.ޑީ.އޭ) އިން ކަނޑައަޅާފައިވާ ދެ މިންގަނޑަކީ:\n1. ހަކުރުބަލީގެ އަލާމާތްތަށް (ކުރިންދެންނެވުނު) ހުރުމާއި އެކު ލޭގެ ހަކުރު ބަލާއިރު 200 މިލިގްރާމް ޕަރ ޑެސިލީޓަރ އަށްވުރު މަތީގައި ހުރުން\n2. ހައިބަނޑާއި ހުރެ ހަދާ ޓެސްޓުގައި (ފާސްޓިންގް ބްލަޑް ގްލޫކޯސް) ލޭގައި ހަކުރުގެ މިންވަރު 126 މިލިގްރާމް ޕަރ ޑެސިލީޓަރ އަށްވުރެ މަތީގައި ދެ ދުވަހެއްގެ މަތީން ހުރުން\nހަކުރުބަލި ހުރިކަން އިނގުމުން ލޭގައި ހަކުރުގެ މިންވަރު އަބަދުމެ ރަނގަޅު ހިސާބުގައި ބެހެއްޓުމަށް ވަރަށް ސަމާލު ކަން ދޭންވާނެއެވެ. ރަނގަޅީ ކެއުމުގެ ކުރީންވެސް އަދި ފަހުންވެސް ހަކުރު މައްޗަށް ދިޔަނުދީ ފަރުވާތެރިކަމާއި އެކު ބަލަހައްޓަމުން ގެންދިއުމެވެ. ގަވާއިދުން ކަސްރަތު ކުރުމާއި، ކެއުމުގެ މިންގަނޑުތައް ރަނގަޅަށް ބެހެއްޓުމާއި، ބޭސްކެއުމުގައި ފަރުވާތެރިވުމަކީ ވަރަށް މުހިންމު ކަމެކެވެ. މިއިން ކޮންމެވެސް އެއްކަމެއް ނޫނީ ދެކަމެއް ކޮށްލުމުން ފުދިދާނެކަމަށް ހީކޮށް އަމަލުކޮށްފިނަމަ ނުއެނގި ހުއްޓާ ލިބިދާނެ ގެއްލުން ވަރަށްވެސް ބޮޑެވެ. އަދި ޑޮކްޓަރަށް ގަވާއިދުން ދެއްކުމަކީ އަދި ލަފާހޯދާ ލޭގައި ހަކުރު ބެހެއްޓުމަށް ބޭނުންވާ މިންވަރަކީ ކޮބައިތޯ މަޝްވަރާކޮށް އެއިރުޝާދުގެ ދަށުން ކަންތައް ކުރަމުންގެންދިއުމަކީ ބުއްދިވެރި ގޮތެވެ.\nހަކުރުބަލި ޖެހުމު ކުރީންEdit\nބައެއްމީހުނަކީ ހަކުރުބަލި ޖެހުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑުމީހުނެވެ. އެންމެގިނައީ ޓައިޕް2ޑަައަބިޓީސް އާއިލާގެތެރޭގައި ހުޅޭތީ މިބަލި ޖެހުމަށް ހުރަހޮޅިފައިތިބޭ މީހުނެވެ. މިބައިމީހުންނަށް ރައްކާތެރިކަން ލިބޭނީ ކިހިނެއް ހެދީމާބާއެވެ؟ ނޫނީ ދުވަސް ދުވަސް ކޮޅުން ހަކުރު ބަލައިލަ ބަލައިލަ ތިބެންވީ ބާއެވެ؟ ނޫނެކެވެ. ކުރެވިދާނެ ކަންތައް އެބަހުއްޓެވެ. އެންމެ މުހިންމު ކަމަކީ ބަރުދަން ލުއިކުރުމެވެ. ހިކުމެވެ. ދެން ކެއުމުގައި މެދުމިންވަރެއް ގެންގުޅެ ގަވާއިދުން ކަސްރަތުކޮށް ހަށިގަނޑު ފަލަވެގެން ދިޔަނުދީ ހިފެހެއްޓުމެވެ. މީގެއިތުރުން ހަކުރު ހުރިމިންވަރު ބަލާ ޓެސްޓު ކުރުމާއި ދުޅަހެޔޮ ސިއްޙަތަކަށްޓަކައި ކުރަންޖެހޭ އެހެނިހެން ކަންކަމަށް ބަލައިގެން އުޅުން ބުއްދިވެރިއެވެ. މީގެ ތެރޭގައި ދުންފަތުގެ އިސްތިއުމާލު ނުކުރުމާއި، މޭވާއާއި ތަރުކާރީ ގިނައިން ކެއުމާއި ހަރަކާތްތެރި ދިރިއުޅުމެއް ބައްޓަންކުރުމެވެ. ބަލިން ރައްކާތެރިވުން ހަމަ ޔަގީނުންވެސް ފަރުވާލިބުމަށްވުރެ ރަނގަޅެވެ. ނޫންތޯއެވެ؟\nހަކުރު ބައްޔާއި ރޯދަހިފުންEdit\nރޯދައިގެ ސަބަބުން ހަކުރު ބަލީގެ މީހުންނަށް ކުރިމަތިވާ އަސަރުތައް ދެނެގަތުމަށް ދުނިޔޭގެ އެކި ހިސާބުތަކުގައި ދިރާސާ ކޮށްފައި ވެއެވެ. މިގޮތުން ރޯދައިގެ ސަބަބުން ހަކުރު ބަލީގެ މީހުންނަށް ދިމާވެދާނެ ކަމަށް ފާހަގަކޮށްފައިވާ ކަންތައްތަކުގެ ތެރޭގައި:-\nލޭގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ހަކުރުގެ މިންވަރު އެކަށީގެންނުވާ މިންވަރަށް ދަށަށްދިއުންEdit\nރޯދައަށް ހުންނަ ވަގުތު ކެއިން ބުއިމުން ދުރުހެލިވެ ހުރުމުގެ ސަބަބުން ލޭގައި ހިމެނޭ ހަކުރުގެ ބައި މަދުވެ ސިކުނޑިއަށް ބޭނުންވާ ގުލްކޯޒް ލޭގައި ނެތިއްޖެ ނަމަ އެއީ ބަލިމީހާ އަށް ވަރަށް ނުރައްކާތެރި ކަމެކެވެ. ދިރާސާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި ރޯދައަށް ހުންނަ ބަލި މީޙާ އަށް މިމައްސަލަ ދިމާވުމުގެ ފުރުޞަތު އެހެން މީހުންނާއި އަޅާ ބަލާއިރު3ގުނަ އިތުރެވެ. މީގެ ސަބަބަކަށް ވަނީ ހަކުރު ދަށްކުރުމަށް ބޭނުންވާ ބޭހާއި، އިންސުލިން ޑޯޒްތަކަށް ބަދަލު ނުގެނެސް ކެއުމާއި، ބުއިމަށް ބަދަލުތަކެއް ގެންނާތީ އެވެ.\nލޭގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ހަކުރުގެ މިންވަރު އެކަށީގެންނުވާ މިންވަރަށް މައްޗަށްދިއުންEdit\nރޯދައަށް ހުންނަ ހަކުރު ބަލީގެ މީހުންގެ ލޭގައި ހަކުރުގެ ބައި މަތިވުމުގެ ސަބަބުން ކޮންމެ 100 މީހުން ކުރެ3މީހަކު ހޮސްޕިޓަލްގައި އެދުމަތި ކުރަން ޖެހޭކަމަށް ދިރާސާތަކުން ދައްކައެވެ. މީގެ ސަބަބެއް ކަމުގައިވަނީ ރޯދައަށް ހުންނާތީވެ، ހަކުރު ދަށްކުރުމަށްޓަކައި ބޭނުންކުރާ ބޭސް، ނުވަތަ އިންޖެކްޝަން މިންވަރު ދަށްކޮށްލުމެވެ.\nހަށިގަނޑުގައި ފެންމަދުވުން ލޭއޮލަވުންEdit\nރޯދައަށް ހުންނަ ވަގުތު ފެން ބުއިމާއި، ދިޔާތަކެތި ހަށިގަނޑުގައި އެކުލެވުން މަދުވުމާއި، ޖައްވު ހޫނުވުމުގެ ސަބަބުން ދާހިއްލައި ހަށިގަނޑުން ފެނާއި އެކު ލޮނުގެ ބައިވެސް މަދުވުމުގެ ސަބަބުން ހަކުރުބަލީގެ މީހުންގެ މޫނު މައްޗަށް އަދިރިވެ، ވެއްޓުމުގެ އިތުރުން ލޭގެ ޕްރެޝަރު ދަށްވެ ތެދުވަން ނުކެރޭ ހިސާބަށް ވެސް ދެއެވެ. ބައެއް ފަހަރު މިގޮތަށް ލިބޭ އަނިޔާގައި ވެއްޓި ކަށިގަނޑެއް ބިއްދައިގެން ދިއުން ވެސް އެކަށީގެންވެއެވެ. ލޭގައި ހިމެނޭ ފެނުގެ ބައި މަދުވެ ލޭގެ އޮލަމިން މައްޗަށް ދިއުމުގެ ސަބަބުން ލޭހޮޅި ތެރޭގައި ގަނޑުކޮޅެއް ނުވަތަ ގަނޑުލޭކޮޅެއް އުފެދި ލޭހޮޅި ބެދުމަކީ ވެސް ވެދާނެ ގޮތެކެވެ.\nބަޔާންކުރެވުން މައްސަލަތައް ދިމާވުމާއެކު ހަކުރުބަލީގެ މީހުން ރޯދައަށް ތިބުމުގައި ޚާއްޞަ އިރުޝާދު ތަކެއް ވެއެވެ. މީގެ ތެރޭގައި ރޯދައަށް ނުހުރެވޭނެ މީހުންނާއި، ޚާއްޞަ ރައްކާތެރިކަމުގެ ފިޔަވަޅުތަކާއި އެކު ރޯދަ ހިފިދާނެ މީހުން ހިމެނެއެވެ.\nހަކުރު ރަގަޅަށް ކޮންޓްރޯލްވެފައި ނުވާ ޓައިޕް 1 އަދި ޓައިޕް2ގެ ބަލިމީހުން\nހަކުރު ބަލި ކޮންޓްރޯލްކުރުމަށް ދީފައިވާ އިރުޝާދުތަކަށް ރަގަޅަށް އަމަލުނުކުރާ ބަލިމީޙުން\nހަކުރު ބައްޔާއި އެކު ހިތުގެ ބަލި އަދި ލޭމައްޗަށްދިއުން ފަދަ ބަލިތަކަށް ބޭސްކުރާމީހުން\nހަކުރު ބަލި ހުރުމާއެކު މާބަނޑުވެފައިވާ އަންހެނުން\nއުމުރުން ދުވަސްވެފައި ވުމާއެކު އެއްވެސް އިރެއްގައި ހެޔަށް ގޮތްވާ މީހުންނާއި، ރޯދައަށް ހުރުމުގެ ސަބަބުން ހަކުރު ދަށްވެ ނުވަތަ ހަކުރު މަތިވުމުގެ ސަބަބުން ހޮސްޕިޓަލްގައި ބާއްވަން ޖެހޭ މީހުން ރޯދަ ހިފުން ރަގަޅެއް ނުވާނެއެވެ.\nމަތީގައި އިޝާރާތްކުރި މައްސަލަ ނުހުންނަ ހަކުރު ބަލި ހުންނަ މީހުން ރޯދަހިފުމަކީ ނުރައްކާ އެކުލެވޭ ކަމަކަށް ނުވެއެވެ. ނަމަވެސް ރޯދަ މަސް އައުމުގެ ކުރިން ޑޮކްޓަރާއި މަޝްވަރާކޮށް ނަޞޭހަތް ލިބިގަތުން މުހިއްމެވެ. މިގޮތުން ކުރެވިދާނެ ކަންތައްތަކުގެ ތެރޭގައި :-\nރޯދައިގެ ކުރިން މެޑިކަލް ޗެކްއަޕެއް ހެދުން\nހަށިގަނޑުގައި ހަކުރު އެކުލެވޭ މިންވަރު ބެލުމާއެކު ބޭނުންކުރާ ބޭހަށް ރޯދަމަހާއި އެއްގޮތަށް އުނިއިތުރުގެނެސް ބަދަލުކުރުން\nރޯދައަށް ޚާއްޞަ ކާނާގެ ތާވަލެއް ހެދުމާއެކު އެކަމާއި ޑޮކްޓަރާއި މަޝްވަރާކުރުން\nރޯދަމަހުވެސް ކޮންމެވެސް ކަހަލަ ކަސްރަތެއް ކުރުން\nރޯދައަށް ހުންނައިރު ދިމާވެދާނެ ނުރައްކާތައް އުގެނިގަތުމާއެކު އެފަދަ ކަމެއް ދިމާވެއްޖެނަމަ ހަދާނެ ގޮތް ކަނޑައަޅާފައި ބޭއްވުން\nބަލީގައި ދިގުލައި ދިއުމުން ކުރިމަތިވެދާނެ އުދަގޫތައްEdit\nނާރުތަކަށް ގެއްލުންވުމުގެ ސަބަބުން އަތްފައި އައްސިވުން\nފައިގައި ރަގަޅަށް ލޭދައުރުނުކުރުމުގެ ސަބަބުން ފައިހަލާކުވުން\nހަކުރު ބަލީގައި ލޯހަލާކުވުންEdit\nހަކުރު ބަލީގައި ލޯހަލާކުވުން މާނަ ކުރެވެނީ ހަކުރު ބަލި ޖެހުމާއި ވިދިގެން ގިނަ ދުވަސްވެ ލޮލުގެ މައްސަލަތައް ފެންމަތިވުމަށެވެ. ޢާންމު ގޮތެއްގައި ހަކުރު ބައްޔާއި ގުޅިގެން ލޮލުގެ މައްސަލަ ކުރިމަތިވާ ލޮލުގެ އަސާސީ ގުނަން އަކީ ލޮލުގެ ފަހަތުގައިވާ އައްޔަށް ނާޒުކު ބައެއް ކަމުގައިވާ ރެޓިނާ އޭ ކިޔޭ ނާރު ފަށަލަ އެކެވެ. މާނަ އަކީ ހަކުރު ބައްޔާއި ގުޅިގެން ރެޓިނާ ހަލާކުވެ މައްސަލަތައް ކުރިމަތިވުމެވެ.\nލަފްޒީ ގޮތުން ބަލާއިރު ޑައެބިޓިކް ރެޓިނޮޕަތީ ގެ މާނަ ބަލާލަމާ ހިނގާށެވެ.\nރެޓިނޯ:- ނިސްބަތްކުރެވެނީ ލޮލުގެ ފަހަތުގައިވާ ޓިޝޫއެއް ކަމުގައިވާ ރެޓިނާ އަށް\nއެހެންކަމުން ޖުމުލަ މާނަ އަކީ ހަކުރު ބައްޔާއި ގުޅިގެން ދިމާވާ ރެޓިނާގެ ބަލިތައް މިއެވެ.\nރެޓިނާ އަކީ ތަނެއް ނުވަތަ އެއްޗެއް ފެންނަހިނދު އެއެއްޗެއްގެ ސޫރަ ނަގައިގަނެ، އެ މަންޒަރެއް ނުވަތަ އެސޫރައެއް ސިކުނޑިއަށް ފޮނުވައިދޭ ފަރާތެވެ.\nހަކުރު ބައްޔާއި ގުޅިގެން ލޮލަށް ކުރިމަތިވާ މައްސަލަ ތަކުގެ ތެރޭގައި ލޮލުގެ ފެނުން ދަށްވުން، އަދި ލޯއަދިރިވުން ފަދަ ކަންތައްތައް ހިމެނެއެވެ. ހަކުރު ބަލީގައި ގިނަ ދުވަސްވާވަރަކަށް ލޮލަށް ދިމާވާ މިފަދަ އުދަގޫތައް އިތުރަށް ގޯސްވެގެން ދެއެވެ. އެންމެ ފުރަތަމަ ވާގޮތަކީ ލޭހޮޅިތައް ނިކަމެތިވަނީ އެވެ. އަދި އޭގެ ސަބަބުން ލޭހޮޅިތަކުން ލެޔާއި، ދިޔަ ރެޓިނާގެ ތެރެއަށް ފޭދޭގޮތް ވަނީއެވެ. އެހެންކަމުން ހަކުރު ބައްޔާއި ގުޅިގެން ރެޓިނާ އަށް ކުރިމަތިވާ އެންމެ އާންމު މައްސަލަ އަކީ މިއީއެވެ.\nހަކުރު ބަލީގައި ނާރުތައް ހަލާކުވުންEdit\nހަކުރު ބަލީގައި ނާރުތައް ހަލާކުވުން އަކީ ހަކުރު ބައްޔާއި ވިދިގެން ހަށިގަނޑުގެ ތަފާތު ނާރުތަކަށް ގެއްލުން ލިބުމެވެ. މިއީ ލޭގައި ހަކުރުގެ މިންވަރު މަތިވުމުގެ ސަބަބުން ފެންމަތިވެގެން އަންނަ މައްސަލަ އެކެވެ. ހަކުރު ބައްޔާއި ގުޅިގެން ކުރިމަތިވާ ނާރުތަކުގެ މައްސަލަ ތަފާތު3ބަޔަކަށް ބަހާލެވިދާނެއެވެ.\nޕެރިފެރަލް ނިއުރޯޕަތީ:- މިއީ ހަކުރު ބައްޔާއި ގުޅިގެން ޕެރިފެރަލް ނާރު ތަކަށް ގެއްލުން ލިބުމެވެ. މިދެންނެވި ނާރު ތަކަކީ، ތަދު، ބީހުން، ހޫނު، ފިނި ކަން ފަދަ ކަންތައްތަކުގެ އިހްސާސްތައް ފޯރުކޮށްދިނުމުގައި ބައިވެރިވާ ނާރުތަކެވެ. މީގެ އިތުރުން މަސްތަކުގެ ބާރު، އަދި ހަރަކާތްތަކުގައި ވެސް މިނާރުތައް އޭގެ ދައުރު އަދާކުރެއެވެ. އެންމެ އާންމުކޮށް ބަލީގެ އަސަރު ފޯރަނީ ފައިގެ ތިރީގައި ހުންނަ ނާރުތަކަށެވެ. ފައިގައި އެކުލެވޭ ނާރުތަކަށް ގެއްލުންވުމުން ހީވެސް ނުކުރާފަދަ މައްސަލަތައް ފަޔަށް މެދުވެރި ވެއެވެ.\nއޮޓޮނޮމިކް ނިއުރޯޕަތީ:- މިއީ ހަކުރު ބައްޔާއި ގުޅިގެން އޮޓޮނޮމިކް ނާރު ތަކަށް ގެއްލުން ލިބުމެވެ. މިދެންނެވި ނާރުތަކަކީ، ހިތުގެވިންދު ޖެހުން، ލޭގެ ޕްރެޝަރު، ހަޖަމުކުރުން، ކުޑަކަމުދިއުން، ދާހިއްލުން، އަދި ޖިންސީ ގުޅުމާއި ބެހޭކަންކަން ކޮންޓްރޯލްކޮށްދޭ ނާރުތަކެވެ.\nފޯކަލް ނިއުރޯޕަތީ:- މިއީ ހަކުރު ބައްޔާއި ގުޅިގެން ވަކި އެންމެ ނާރަކަށް އޭގެ އަސަރު ކުރުމެވެ. އާންމު ގޮތެއްގައި އަސަރު ކުރަނީ މާކަޅުވާމަސް، ފައިތިލަ އަދި އަތުކުރި ހިމެނޭ ހިސާބުގައިވާ ނާރުތަކުން ނާރަކަށެވެ. މިވައްތަރުގެ ނާރުތަކަށް ގެއްލުން ލިބުން އާންމު ގޮތެއްގައި ކުރިމަތިވަނީ ނޭނގި ހުއްޓައި ކުއްލިއަކަށް ދިމާވާ ކަމެއްގެ ގޮތުގައެވެ.\nހަކުރު ބަލީގައި ގުރުދާ ފޭލްވުންEdit\nހަކުރު ބަލީގައި ފައި ހަލާކުވުންEdit\nހަކުރު ބަލީގައި ފައި ހަލާކުވުން(އިނގިރޭސި ބަހުން: Diabetic foot) ނިސްބަތް ކުރެވެނީ ހަކުރު ބަލި އާއި ގުޅިގެން ފަޔަށް ކުރިމަތިވާ މައްސަލަތަކަށް ނިސްބަތްކޮށެވެ. މިމައްސަލަތައް ދިމާވާ މައިގަނޑު ސަބަބަކީ ހަކުރު ބަލީގައި ނާރުތައް ހަލާކުވުން އަދި ފައިގެ އެކި ހިސާބުތަކަށް ރަގަޅަށް ލޭފޯރުކޮށް ނުދިނުމުގެ ސަބަބުންނެވެ. ހަކުރު ބަލި ޖެހުމުން ފަޔަށް ކުރިމަތިވާ މައްސަލަތަކުގެ ތެރެއިން އެންމެ އާންމު ކަމަކީ ފައިގައި އިންފެކްޝަން އަށަގަނެ، ހަލާކުވެ މަރުވުން، އަދި ފައިގައި ޖަހާ ފާރުކޮޅު ފަދަ ތަކެތި ފަސޭހަވުން ލަސްވުން ފަދަ ކަންތައްތަކެވެ. ހަކުރު ބައްޔާއި ގުޅިގެން ފަޔަށް ދިމާވާ މައްސަލަތަކުން ރައްކާތެރިވުމަށް އެންމެ ރަގަޅު އެއްގޮތަކީ ދުރާލާ އެކަމަށް ވިސްނައި ތައްޔާރުވެ ހުރެ އެކަމުން ރައްކާތެރިވުމަށް މަސައްކަތް ކުރުމެވެ. އެގޮތުން ދެފައި ދޮވެ ރަގަޅަށް ސާފުކޮށް ފައިގެ ޞިއްޙަތަށް ރަގަޅަށް އަޅާލުން މުހިއްމެވެ. ފައިގައި އުފެދޭ ފާރުގަނޑަށް ރަގަޅަށް އަޅާލައި އެޔަށް ފުރިހަމަ އަށް ފަރުވާ ކުރުމަކީ ވެސް އެދެވިގެންވާ ކަމެކެވެ.\nހަކުރު ބަލި ކޮންޓްރޯލް ކުރުންEdit\nހަކުރު ބައްޔަކީ އެއްކޮށް ފަސޭހަކުރެވޭ ބައްޔެއް ނޫންކަމުން ބަލަން ޖެހެނީ ބަލި ކޮންޓްރޯލްކުރެވޭތޯ އެވެ. ހަކުރު ބަލީގެ ކޮންމެ ވައްތަރެއް ވިޔަސް ކޮންޓްރޯލް ކުރުމަށްޓަކައި ދިރިއުޅުމުގެ ބައެއް އާދަތަކަށް ބަދަލު ގެންނަނށްޖެހެއެވެ. ހަކުރު ބައްޔަކީ އެއްކޮށް ފަސޭހަ ކުރެވޭ ބައްޔަކަށް ނުވާތީ ވިސްނަންޖެހެނީ ހަކުރު ބަލި ކޮންޓްރޯލް ކުރެވޭތޯ އެވެ. ހަކުރު ބަލީގެ ކޮންމެ ބާވަތެއް ވިޔަސް، ކޮންޓްރޯލްކުރުމަށްޓަކައި ދިރިއުޅުމުގެ ބައެއް އާދަތަކަށް ބަދަލު ގެންނަން ޖެހެއެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި:-\nފުދޭ މިންވަރަށް ކަސްރަތުކުރުން\nކެއުމަށް އެދެވޭ ބަދަލު ގެނައުން\nސާފުތާހިރުކަމަށް ޚާއްޞަ ސަމާލުކަމެއް ދިނުން\nފިކުރު ބޮޑުކުރުމާއި، ހާސްކަމުން ދުރުހެލިވުން\nކަސްރަތު ކުރުމުން ލޭގައި ހުންނަ ހަކުރު ދަށަށް ދެއެވެ. އަދި ހަށިގަނޑަށް ލުއިކަން ލިބިދެއެވެ. ބަރުދަން ލުއިކޮށްދެއެވެ. މިގޮތުން ދާހިއްލާ ވަރަށް އަވަސް އަވަހަށް ހިނގުން، ދުވުން، އަދި ފެތުން ފަދަ ކަސްރަތުތައް ފާހަގަކޮށްލެވެއެވެ. ކަސްރަތު ކުރުމުން ލޭގައި ހުންނަ ހަކުރު ދަށަށް ދެއެވެ. އަދި މީހާގެ ބަރުދަން ލުއިކޮށްދީ ހަށިގަނޑުގައި ލޭ ރަގަޅަށް ދައުރުކޮށްދެއެވެ. މިގޮތުން ކުރަން އެންމެ ރަގަޅު ކަސްރަތެއްކަމަށް ބެލެވެނީ ދާހިއްލާ ވަރަށް އަވަސް އަވަހަށް ބާރަށް ހިނގުން، ދުވުން، އަދި ފެތުން މި3ކަންތަކެވެ. އޮފީހަށާއި އެހެން ތަންތަނަށް ދާއިރު ފައިމަގުގައި އުޅުން ބުއްދިވެރިއެވެ.\nފިކުރުބޮޑުވުމާއި ހާސްކަމުން ދުރުހެލިވުންEdit\nފިކުރުބޮޑުވުމާއި ހާސްކަމުން ދުރުހެލިވެ ހުރުމަކީ ހަކުރު ބަލި ކޮންޓްރޯލް ކުރުމަށް އެޅިދާނެ ފިޔަވަޅެކެވެ. ހަކުރު ބަލި ޖެހުމުން އެބައްޔާއި މެދު ފިކުރު ބޮޑޫކުރުން ރަގަޅެއް ނޫނެވެ. ދިރިއުޅުމުގައި ދިމާވާ ކަންތައްތަކުގައި ފިކުރު ބޮޑުނުކުރުމަކީ ހަކުރު ބަލި އަވަހަށް ކޮންޓްރޯލްކުރުމަށް އެޅިދާނެ ފިޔަވަޅެކެވެ. މަސައްކަތާއި ކުޑަކޮށް ދުރަށް ދިއުމަށް އަހަރީ ޗުއްޓީއެއް ނެގުމާއި، އާއިލާއާއި ރަހުމަތްތެރިންނާއި އެކު ވަގުތުހޭދަކުރުން މިއީ މިކަމަށް ކުރެވިދާނެ ކަންކަމެވެ. ހަކުރު ބަލިޖެހުމުން އެބައްޔާއި މެދު ފިކުރުބޮޑުކުރުން ރަގަޅެއް ނޫނެވެ. މިއީ ބައްޔެއް ނޫންކަމަށް ހިތުލައިގެން އުފާވެރި ދިރިއުޅުމެއް އުޅެން ދަސްކުރުން ބުއްދިވެރިއެވެ.\nކެއުމަށް އެދެވޭ ބަދަލެއް ގެނައުންEdit\nހަކުރު ބައްޔަށް ބޭސް ކުރުމުގެ އިތުރުން ކެއުމަށް ބަދަލުތަކެއް ގެންނަން ޖެހެއެވެ. މިކަމުގައި ބަލަން ޖެހެނީ ހަކުރުގެ ބައި އެކުލެވޭ ބާވަތެއް ކަމަށްވާ ކާބޯ ހައިޑްރޭޓްސް މަދުކޮށް، ޕްރޮޓީން އަދި ވިޓަމިންގެ ބައިތައް ގިނަކުރެވޭތޯ އެވެ. ކެއުން ރަގަޅު ނޫން ބައެއް ތަކެތީގެ ތެރޭގައި ތެލާއި، ސަރުބީ އެކުލެވޭ ބާވަތްތައް، އައިސްކްރީމް، ކޭކް، ޕުޑީން، ޗޮކްލެޓް، ބޮނޑިބަތް ފަދަ ފޮނިކާތަކެތި ހިމެނެއެވެ. ޑޮކްޓަރުގެ އިރުޝާދުގެ ދަށުން ކޮންމެހެން ކާންޖެހިގެން ނޫނީ ހަކުރު އެކުލެވޭ ތަކެތި ބޭނުން ނުކުރާށެވެ.\nހަކުރު ބައްޔަށް ބޭސް ކެއުމުގެ އިތުރުން ކެއުމަށް އެދެވޭ ބަދަލުތަކެއް ކޮންމެހެން ގެންނަން ޖެހޭނެއެވެ. މިކަމުގައި ވިސްނަންޖެހޭނީ ހަކުރުގެ ބައި އެކުލެވޭ ބާވަތެއްކަމަށްވާ ކާބޯހައިޑްރޭޓް މަދުކޮށް، ޕްރޮޓީން އާއި ވިޓަމިންގެ ބައިތައް ގިނަކުރެވޭތޯ އެވެ. އަދި ތެޔޮ އާއި ސަރުބީ އެކުލެވޭ ބާވަތްތަކަކީ ވެސް ކެއުން ރަގަޅު ބާވަތްތަކެއް ނޫނެވެ. ކެއުން ރަގަޅު ނޫން ބައެއް ބާވަތްތަކުގެ ތެރޭގައި އައިސްކްރީމް، ކޭކު، ޕުޑިންގ، ޗޮކްލެޓް، ބޮނޑިބަތް ފަދަ ފޮނިކެއުންތައް ހިމެނެއެވެ. ތެލާއި ސަރުބީގެ ބާވަތްތަކަކީ ވެސް މަދުކުރަންޖެހޭ ބާވަތްތަކެވެ. ޑޮކްޓަރެއްގެ މަޝްވަރާގެ ދަށުން ކޮންމެހެން ބޭނުންކުރަންޖެހިގެން ނޫނީ ހަކުރު އެކުލެވޭ ކެއުން ބޭނުންކުރާކަން ނުވާނެއެވެ. ޑޮކްޓަރަކާއި މަޝްވަރާކޮށްގެން އެމީހެއްގެ ބަރުދަނާއި، ކުރާ މަސައްކަތާއި، އެކަށީގެންވާ ގޮތަށް ކެއުން ގެންދަންވީ ގޮތުގެ ޗާޓެއް ހަދާފައި ބޭއްވުން ރަގަޅުވާނެއެވެ.\nސާފުތާހިރު ކަމަށް ޚާއްޞަ ސަމާލުކަމެއް ދިނުންEdit\nހަކުރު ބަލި ޖެހޭމީހުންނަށް ވަރަށް ފަސޭހައި ޖަރާސީމުން ޖެހޭ ބަލިތައް ޖެހެއެވެ. އެހެން ކަމުން ސާފުތާހިރުކަމަށް ލޯބިކޮށް އެކަން ދަމަހައްޓަން ޖެހެއެވެ. ސަމާލުކަން ދެވިދާނެ ކަންތައްތަކުގެ ތެރޭގައި :-\nއާންމު ސާފުތާހިރު ކަމަށް ސަމާލުކަންދިނުން\nފައިތިލަ ސާފުކޮށް ބެލެހެއްޓުން\nހަށިގަނޑުގެ ތަނެއް ހަލާކުވެފައިވާނަމަ އަވަހަށް ޞިއްޙީ ފަރުވާ ހޯދުން\nދަތްތައް ރަގަޅަށް އުނގުޅާ ސާފުކޮށް ބެލެހެއްޓުން\nހަކުރުބަލީގެ ފުރަތަމަ ވައްތަރުގެ ފަރުވާEdit\nހަކުރު ބަލީގެ ފުރަތަމަ ވައްތަރުގެ ފަރުވާގައި ހަކުރު ބަލި ކޮންޓްރޯލްކުރުމަށް ކުރެވޭ ކަންތައްތަކުގެ އިތުރުން އިންސިއުލިން އިންޖެކްޝަން ގަވާޢިދުން ޖަހަން ޖެހޭނެއެވެ.\nހަކުރުބަލީގެ ދެވަނަ ވައްތަރުގެ ފަރުވާEdit\nމިވައްތަރުގައި ހަކުރު ބަލި ކޮންޓްރޯލްކުރުމަށް ކުރެވޭ އަމަލުތަކަށް ރަގަޅަށް ސަމާލުކަންދީ އެކަންތައްތައް ކުރުމުން ހަކުރު ބަލި ކޮންޓްރޯލް ކުރެވެއެވެ. އެގޮތުން ކޮންޓްރޯލް ނުކުރެވިއްޖެނަމަ ގުޅަ ބޭސް ބޭނުން ކުރަންޖެހޭނެއެވެ. އަދި ބައެއް ހާލަތްތަކުގައި އިންސިއުލިން ވެސް ޖަހަން ޖެހިދާނެއެވެ. އެއީ ބޭހުން ހަކުރު ބަލި ކޮންޓްރޯލް ނުކުރެވުން، ނުވަތަ ނުރައްކާތެރި ޖަރާސީމެއް ހަށިގަނޑުގައި އަށަގަތުން ފަދަކަމެއް ދިމާވުމުންނެވެ.\nLast edited on 17 މެއި 2015, at 00:57\nމި ޞަފްހާ އަށް އެންމެ ފަހުން ބަދަލެއް ގެނެވިފައިވަނީ 17 މެއި 2015، 00:57 ގައެވެ.


Moosun nudhanees Dhanbun jam hadhamaa!\nމީހަކު އޭނާ ބިނދެފައިވާ ދަނބުތަކެއް ދައްކާލަނީ: ދަނބުން އެންމެ މިރުކޮށް އުފެއްދޭ ކާނާއަކީ ޖޭމް -- އަހުމަދު އަޝްހާދު އަބްދުﷲ (ޖެރީ) | އަވަސް\nހުޅުމާލޭގެ ބިޔަ ބޮޑު މަގުތަކުގެ ދެފަރާތުގެ ނަލަޔަށާއި ހިޔަލަށް ހައްދާފައި ހުރި ދަނބު ގަސްތަކަށް މިއޮތީ މަތިވަރު އައިސް ދަނބުތައް ދޮންވެ ފައްކާވެފަ އެވެ. ކަމާކަން ފަށާފައި އެ ގަސްތައް ދޮށަށް މީހުން ބައި ހަދައިގެން މި ދަނީ ދަނބު ބިނުމަށެވެ. ހުތް ފޮނި ރަހައެއް ލާ މި މޭވާ އަކީ ކުޑައިރުގެ ހަނދާނެކެވެ. ދަނބޭ ބުނީމާ ވެސް ހަނދާންވާނީ ކުޑައިރު އެކުވެރިންނާއެކު ދަނބުގަސްތަކާއި ޖޭމު ގަސްތަކުން މޭވާ ބިން ހަނދާންތަކެކެވެ.\nދަނބު ގަހުން ދަނބު ބިދެގެން ކާލާ ދުލަށާއި ތުންފަތަށް ކުލަ އަރުވާލާ އެކުވެރިންނާއެކު އުޅުނު މަޖާ ހަނދާންތަކެކެެވެ. ގަހަކުން މޭވާ ވަގުތުން ބިދެލައިގެން ކާލުމަކީ ޒާތެއްގެ ހިތްހަމަޖެހުމެކެވެ. ދަނބު ތިޔާގި މި ދުވަސްކޮޅު ދަނބުގެ ވާހަކަ ދެއްކުމުން އެތަައް އަހަރެއްގެ ފޮނި ހަނދާންތަކެއްގެ ތެރެއަށް ގެނބިގެން ހިނގައިދާނެ އެވެ.\nމީހަކު ހުޅުމާލޭގައި ދަނބު ބިންނަނީ: މަތިވަރު މިހާރު ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ދެރަވެފައި -- އަހުމަދު އަޝްހާދު އަބްދުﷲ (ޖެރީ) | އަވަސް\nފަހަރުގައި އެންމެ ފަހުން ދަނބެއް ކޭ ހަނދާން ވެސް ނުހުރެދާނެ އެވެ. އަތްފޯރާ ފަށުގައި ދަނބު ނެތަސް ދިގު ދަނޑިއެއް ހިފައިގެން ދަނބު ބިންނަން އެއްމެން މިދަނީ މި ސަބަބާއި ހެދި ކަމުގައި ވެސް ވެދާނެ އެވެ. ހުޅުމާލޭގައި ބައެއް މީހުން މި މޭވާ ބިނދެ ޖޫސް ޕެޓީ ކޮތަޅު ކޮތަޅުގައި ޕެކްކޮށް ވިއްކުމުގައި ވެސް އެބައުޅެ އެވެ. އާއިލާތައްކަށް ހަދިޔާގެ ގޮތުގައި ވެސް އެބަ ފޮނުވަ އެވެ. އެހެން ކަމުން ކޮންމެހެން ދަނބުގަސް ދޮށަށް ނުދެވުނަސް އަދި ދެރަވާނެ ކަމެއް ނެތެވެ.\nމީހަކު ބިނދެފައިވާ ދަނބު ތަކެއް: ދަނބަކީ ސިއްހަތަށް ފައިދާ ހުރި މޭވާއެއް -- އަހުމަދު އަޝްހާދު އަބްދުﷲ (ޖެރީ) | އަވަސް\nކުޑައިރުގެ ހަނދާނާއި ގުޅިފައިވާ މި މޭވާ އަކީ ސިއްހަތަށް ވަރަށް ފައިދާ ހުރި މޭވާ އެކެވެ. ފެހިން ރަތަށް، އަދި ދޮންވެ ފައްކާވުމުން ދަނބުކުލައަށް ބަދަލުވާ މި މޭވޭ އަކީ ވިޓަމިން އާއި އެންޓިއޮކްސިޑެންޓް ގިނަ މޭވާއެކެވެ. އަދި ހަކުރު ބަލި ހުންނަ މީހުނަށް މި މޭވާއަކީ ވަރަށް ރަނގަޅު އެއްޗެއްކެވެ. ގައިގެ ހަކުރު ކޮންޓްރޯލް ކުރުމަށް އެހީވެދެ އެވެ. ދަނބު މޫސުމުގައި ދަނބު ބޯކޮށް ލިބެން އޮތް އިރު، މި މީރު މީރު ހުތް ފޮނިރަހައިގެ މޭވާއިން މީރު ކާ އެއްޗެއް ހަދަން ވިސްނައިފިން ހެއްޔެވެ؟\nހުޅުމާލޭގެ ދަންބު ގަސްތައް: މި ދުވަސްރުގެ އެންމެނަށް ވެސް އެންމެ މަގުބޫލީ ދަނބު -- އަހުމަދު އަޝްހާދު އަބްދުﷲ (ޖެރީ) | އަވަސް\nދަނބުން ހެެދޭނެ ފަސޭހަ އެކައްޗަކީ ޖޭމެވެ. މާ ބޮޑު މަސައްކަތެއް ކުރާކަށް ވެސް ނުޖެހޭނެ އެވެ. ހޯމްމޭޑް ޖޭމްގެ އެންމެ ބޮޑު އެއް ފައިދާއަކީ ސުޕަމާކެޓް ހަރުގައި ގިނަ ދުވަސް ބެހެއްޓުމަށް ބަންދުކޮށްފައި ހުންނަ ޖޭމަށް އަޅާ އެކި އެކި ޕްރިޒަވޭޓިވް ނުހުންނާނެތީ އެވެ. ދަނބު މޫސުމުގައި ދަނބުގަހުން ތާޒާ މޭވާ ބިނދެލައިގެން ގޭގައި ޖޭމް ތައްޔާރު ކޮށްލެވިދާނެ އެވެ.\nހެދުނުގެ ނާސްތާއަށް ފްރެޝް ހޯމްމޭޑް ޖޭމެއް އެއްވަނަ ނުވާނެ ހެއްޔެވެ. ޕޭންކޭކް އާއި އެއްކޮށް ކެއުމަށާއި ޓޯސްޓާއި އެއްކޮށް ކާލުމަށް ވެސް ދަނބު ޖޭމް ފައްކާ ވާނެ އެވެ. އަަމިއްލަ ޖޭމެއް ހެދުމުގެ އަނެއް ފައިދާ އަކީ ޖޭމުގެ ފޮނިކަން ކޮންޓްރޯލް ކުރެވޭނެތީ އެވެ. ބައެއް ފަހަރަށް ސުޕަމާކެޓުން ގަަންނަ ޖޭމުގައި މޭވާގެ ރަހައަށް ވުރެ ބޮޑަށް ފޮނި ރަހަ ގަދަ އެވެ.\nދަނބުން ޖޭމު ހަދާނެ ގޮތް\nތާޒާ ދަނބު: މީރު ޖޭމް ތައްޔާރުކޮށްލަން ވަރަށް ރަނގަޅުވާނެ -- ފޮޓޯ: އަވަސް\n250 ގްރާމް ދަނބު\n75 ގްރާމް ހަކުރު\nދެ ސަމްސާ ލުނބޯ ހުތް\nދަނބުން ޖޭމު ހެދުމަށް ބޭނުން ވަނީ ދޮންވެފައި ހުރި ދަނބެވެ. ދޮން ދަނބުގެ ބޭރުގައި ގަދަ ދަނބުކުލައެއް ހުންނާނެ އެވެ. އަދި އޮމާންވެފައި އޮފެއް ވެސް ހުންނާނެ އެވެ. އެންމެ ފުރަތަމަ ދަނބުތައް ރަނގަޅަށް ދޮވެލާށެވެ. އެއަށްފަހު ކުޑަ ތެއްޔެއްގައި 1/4 ޖޯޑު ފެނުގައި ދަނބު ކައްކާށެވެ. ގާތްގަނޑަކަށް 10 މިނެޓު ކެއްކުމުން ދަނބު މަޑުވެ އޮށް މޭވާއިން ވަކިވާނެ އެވެ. އެއަށް ފަހު އޮށްތައް ނަގާށެވެ.\nއޮށް ނެގުމަށް ފަހު ހަކުރު އަޅާ މަޑުމަޑުން އެއް ކުރާށެވެ. މަޑު ގިނީގައި ބަހައްޓައިގެން ކެއްކުމުން ހަކުރު ރަނގަަޅަށް ވިރޭނެ އެވެ. ދެން ގިނި ކުޑަކޮށް ގަދަ ކޮށްލާ ޖޭމް އޮލަވަންދެން ކައްކާށެވެ. އެއަށްފަހު ލުނބޯހުތް ކޮޅު ޖަހާލާ އެއްކޮށްލާށެވެ. މިގޮތަށް ކައްކާ ޖޭމް ހިހޫ ވުމުން ބިއްލޫރި ފުޅިއަކަށް އަޅާށެވެ. ފްރިޖުގައި ތިން ދުވަހު ބެހެއްޓޭނެ އެވެ. ދަނބު މޫސުން ނުދަނީސް މިއަދު ނޫނީ މާދަމާ ޓްރައި ކޮށްލާށެވެ.\nހުޅުމާލެ ކެފޭ ރެސްޓޯރެންޓް


"Maadha 29 mives haggeh" ge namuga campaign eh fashaifi - vNews.mv\n"މާއްދާ 29 މިވެސް ހައްގެއް" ގެ ނަމުގައި ކެމްޕެއިނެއް ފަށައިފި\nސުވައިދާ ޙުސައިން Male' | 02 December 2019, 19:17\nމައުލޫމާތު ހޯދައި ލިބިގަތުމުގެ ގާނޫނަށް ހޭލުންތެރިކުރުމަށް އިންފޮމޭޝަން ކޮމިޝަނަރުގެ އޮފީހުން "މާއްދާ 29 މިވެސް ހައްގެއް" ގެ ނަމުގައި ކެމްޕެއިނެއް ފަށައިފިއެވެ.\nހޯމަދުވަހު ސްޓެލްކޯގައި ބޭއްވި ހާއްސަ ރަސްމިއްޔާތުގައި މިކެމްފެއިން ފައްޓަވައިދެއްވީ އިކޮނޮމިކް މިނިސްޓަރު ފައްޔާޒު އިސްމާއިލެވެ\n"މާއްދާ 29 މިވެސް ހައްގެއް" ކެމްޕެއިން ފައްޓަވައިދެއްވުމަށް ފަހު މިނިސްޓަރު ފައްޔާޒު އިސްމާއިލް ވިދާޅުވީ މި ސަރުކާރު ވެރިކަމަށް އައިއިރު މާއްދާ29 ނުވަތަ މައުލޫމާތު ހޯދާ ލިބިގަތުމުގެ ގާނޫނު އޮތީ ވަޅުޖެހިފައި ކަމަށެވެ. އެ ގާނޫނުގެ ދަށުން ރައްޔިތުންނަށް ލިބިދޭ ހައްގުތައްވެސް ނޭގޭ ކަމަށެވެ. އަދި ނިމިދިޔަ ސަރުކާރުން މިގާނޫނު ތަންފީޒު ނުކުރާ ކަމަށެވެ. އެހެންނަމަވެސް މި ސަރުކާރުން އެގާނޫނު ތަންފީޒު ކުރާނެ ކަމުގެ ޔަގީންކަން ދެއްވާ ކަމަށެވެ.\nފައްޔާޒު ވިދާޅުވީ އިކޮނޮމިކް މިނިސްޓްރީގައި މިފެށޭ އަހަރާއިއެކު މި ގާނޫނު ތަންފީޒު ކުރުމަށް ބޭނުންވާ ވަސީލަތްތައް ގާއިމްކޮށް އެކަންކަން ކުރައްވާނެ ކަމަށެެވެ. އަދި ސަރުކާރުުގެ އެހެން އިދާރާތަކުންވެސް އެކަންކަން ނުވެ މިހާތަނަށް އޮތީ ކުރަން ބޭނުން ނުވާތީ ނޫން ކަމަށާއި އެކަންކަން ނުވެ އޮތީ ވަސީލަތްތައް ފަހިވެފައި ނެތުމުން ކަމަށް ގަބޫލުކުރެއްވޭ ކަމަށް ވެސް ވިދާޅުވިއެވެ.\nޤާނޫނު ހަދާ ބޭފުޅުން ޤާނޫނުތައް ހަދާފަ ދޫކޮށްލާއިރު ނުވިސްނަވާ އެކަން ތަންފީޒު ކުރާނެ ކަންކަމާއި މެދުގަ. އަޅުގަނޑުމެން ގިނަ ޕީއެސުންނާ، ގިނަ ސިވިލްސާވިސްގެ ބޭފުޅުންނާ ސިޔާސީ ބޭފުޅުންވެސް މި ކަމަށް އަހުލުވެރި ނުވެ ނުވަތަ މިކަންކަން ކުރިޔަށް ނުގެންގޮސް އޮތީ އެކަންކަން ނުކުރާކަށް ނޫން . އެ ރިސޯސްތައްވެސް ނެތް ހަގީގަތުގަ. އެހެންވީމަ އަޅުގަނޑު އުންމީދު ކުރަން މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ކުރަންޖެހޭ ކަންކަން ތަންފީޒު ކުރުމަށްޓަކައި ބޭނުންވާ ރިސޯސަސްތައް މަޖިލީސް މެދުވެރިކޮށް ނުވަތަ ސަރުކާރުގެ ކަމާ ގުޅޭ އިދާރާތަކުން ތަނަވަސް ކޮށްދެއްވާނެކަމަށް.\nއިންފޮމޭޝަން ކޮމިޝަނަރު ފިޔާޒު މޫސާ ވިދާޅުވީ ވޭތުވެދިޔަ ފަސް އަހަރު އެ ކޮމިޝަންގައި ތިއްބެވި ބޭފުޅުން އެގާނޫނު އެކަށީގެންވާ ގޮތެއްގައި ތަންފީޒު ކޮށްފައިނުވާ ކަމަށެވެ. އެގޮތުން މިހާތަނަށް 6000 އަށް ވުރެ ގިނަ ރިޕޯޓް އެ އޮފީހަށް ފޮނުވަންޖެހޭ އިރު، ފޮނުވާފައިވަނީ އެންމެ 702 ރިޕޯޓް ކަމަށެވެ.\n"މާއްދާ 29 މިވެސް ހައްގެއް" ކެމްޕެއިން އިފުތިތާހުކުރުމަށް ބޭއްވި ރަސްމިއްޔާތުގައި، މިނިސްޓަރު ފައްޔާޒުގެ އިތުރުން، ރައީސް އޮފީހުގެ މިނިސްޓަރު މުހައްމަދު ޝިފާޒާއި، ސައިންސް އެންޑް ޓެކްނޮލޮޖީ މިނިސްޓަރު މުހައްމަދު މަލީހް ޖަމާލްގެ އިތުރުން ދައުލަތުގެ އިދާރާތަކުގެ އިސް ބޭފުޅުންނާއި، ބައެއް މީޑިއާތަކުގެ އިސްބޭފުޅުންވެސް ބައިވެރިވެވަޑައިގެންނެވިއެވެ.\nއިންފޮމޭޝަން ކޮމިޝަނަރުގެ އޮފީހުން ބުނީ "މާއްދާ 29 މިވެސް ހައްގެއް" ކެމްޕެއިން ކުރިޔަށް ގެންދިއުމަށް ނިންމާފައިވަނީ ތިން މަސްދުވަހުގެ މުއްދަތަށް ކަމަށެވެ. އަދި އެ މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި ހޭލުންތެރިކުރުވުމުގެ ގޮތުން މައުލޫމާތު ދިނުމުގެ ސެޝަންތަކާއި، ޕެނަލް ޑިސްކަޝަންތަކުގެ އިތުރުން މީޑިއާ ޕްރޮގްރާމްތައްވެސް ދެއްކުމަށް ވަނީ ނިންމާފައި ކަމަށެވެ.


އަނބިދަރިންނަށާ މައިންބަފައިންނަށް ހެޔޮކޮށް ނުހިތުމަކީވެސް ފާފައެކެވެ! ދަތިތަކުން އަރައިގަންނަން އެދޭނަމަ ޢަމަލުތައް އިޞްލާޙްކުރާށެވެ!\nގިނަ ބައަކު އަބަދުހެން ކަންބޮޑުވެގެން އުޅެނީ ކޮންމެ ދުވަހަކުހެން އެމީހުންނާއި ތަފާތު ދަތިތައް ކުރިމަވަމުން އަންނާތީއެވެ. ނަމަވެސް އެއީ ކަންބޯދުވެ މާޔޫސްވާނަޖެހެންވީ ކަމެއް ނޫނެވެ. އުފާކުރަންޖެހޭނެ ކަމެކެވެ.\nއެހެނީ ﷲ ތަޢާލާ ތިބާއަށް އެ އަންގަވަނީ ތިބާގެ އަމަލުތަކުގެ މިސްރާބު ސީދާކުރުމަށެވެ. ފާފަތައް ކުރުމާއި ދުރުހެލިވެ ހެޔޮ އަމަލުތައްކުރުން ގިނަކުރުމަށެވެ. އެހެން މީހުންނަށް ހެޔޮކޮށް ހިތައި އޯގާތެރިވުން އިތުރުކުރުމަށެވެ. ތިމާގެ ބެލެނިވެރިކަމުގެދަށުގައި ތިބި މީހުންނަށް ހެޔޮކޮށް ހިތުން އިތުރުކުރުމަށެވެ. ރަޙިމުގެ ގުޅުން ދަމަހައްޓަން އިތުރަށް މަސައްކަތްކުރުމަށެވެ. ރަޙިމުގެ ގުޅުން ކަނޑައިގެން ހިނދުކޮޅަކަށްވެސް ނުހުރުމަށެވެ.\nބައެއް މީހުންނަށް ޤަބޫލުކުރެވެނީ ބޮޑު ފާފައެއް ނުކުރާނަމަ އެހުރެވެނީ ފާފައެއް ނުކޮށް ކަމަށެވެ. އެއީ އެހެން އޮތްކަމެއް ނޫނެވެ. ތިމާގެ އަނބިދަރިންނަށާއި މައިންބަފައިންނަށް ހެޔޮކޮށް ނުހިތުމަކީ ވެސް ފާފައެކެވެ! ރަޙިމުގެ ގުޅުން ނުދެމެހެއްޓުމަކީވެސް ފާފައެކެވެ. އެއްވެސް މީހަކާއިމެދު ބޭއިންޞާފުން ކަމެއް ކުރުމަކީވެސް ފާފައެކެވެ. އެހެން މީހުންގެ ޙައްޤުތައް އަދާނުކުރުމަކީވެސް ފާފައެކެވެ.\nހިތާމައަކީ މިފަދަ ކަންކަމަކީ ކުރެވޭ ފާތައްކަމަށް ޤަބޫލުވެސް ނުކުރެވޭ ކަމެވެ. ތިބާކުރާ ހުރިހާ އަމަލުތަކެއް ﷲ ތަޢާލާ ބައްލަވައިވޮޑިގެންވެއެވެ. ދަތިތައް ކުރިމަތިވާނަމަ މިބުނި މަގުން ވިސްނައިލާށެވެ! އިޞްލާޙްކުރަންޖެހޭ ކަންކަން އިޞްލާޙްކޮށްލާށެވެ! ދަތިތައް ފިލައި ގޮސް އުފާވެރިކަން ލިބޭނެއެވެ. އިން ޝާ ﷲ


ޖޫން 2018ގައި މިނިސްޓްރީއަށް ރިޕޯޓުކޮށް އެޓެންޑްކޮށްފައިވާ މައްސަލަތައް – މިނިސްޓްރީ އޮފް ޖެންޑަރ, ފެމިލީ އެންޑް ސޯޝަލް ސަރވިސަސް\nޖޫން 2018ގައި މިނިސްޓްރީއަށް ރިޕޯޓުކޮށް އެޓެންޑްކޮށްފައިވާ މައްސަލަތައް\nޖޫން 2018ގައި މިނިސްޓްރީ އޮފް ޖެންޑަރ އެންޑް ފެމިލީއަށް ޖުމުލަ 174 މައްސަލަ ރިޕޯޓުކޮށް އެޓެންޑްކޮށްފައިވެއެވެ.\nކުޑަކުދިންނަށް ކުރާ އެކި ބާވަތުގެ އަނިޔާއާ ގުޅޭ 79 މައްސަލަ މިދިޔަ މަހު ވަނީ ރިޕޯޓުކޮށްފައެވެ. މިއީ ޖޫން މަހު ރިޕޯޓުކޮށްފައިވާ ޖުމުލަ މައްސަލަތަކުގެ 45 އިންސައްތައެވެ.\nމި ބާވަތުގެ މައްސަލަތަކުގެ ތެރެއިން އެންމެ ގިނައިން ރިޕޯޓުކޮށްފައި ވަނީ އިހުމާލުވުމުގެ މައްސަލަތަކެވެ. މި ގޮތުން މި ބާވަތުގެ 25 މައްސަލަ ރިޕޯޓުކޮށްފައިވެއެވެ.\nމި ބާވަތުގެ މައްސަލަތަކުގެ އިތުރުން ޖިސްމާނީ ހާނީއްކައިގެ 18 މައްސަލަ، ޖިންސީ ހާނީއްކައިގެ 18 މައްސަލަ، ގެވެށި އަނިޔާ ކުރާތަން ދެއްކުން ނުވަތަ ފެނުމުގެ5މައްސަލަ، ނަފްސާނީ ހާނީއްކައިގެ5މައްސަލަ، ކުދިން ދޫކޮށްލައިފައި ދިޔުމުގެ4މައްސަލަ، ކުދިންގެ ނާޖާއިޒު ފައިދާ ނެގުމުގެ2މައްސަލަ އަދި އެހެން ކުދިންގެ ފަރާތުން އިންޓަރނެޓް މެދުވެރިކޮށް ގަނާލިބުމުގެ ނުވަތަ ސައިބަރ ބުލީންގގެ ޝިކާރައަކަށްވުމުގެ2މައްސަލަ ހިމެނެއެވެ.\nޙައްޤުތަކުން ކުޑަކުދިން މަޙްރޫމުކުރުމުގެ7މައްސަލަ މިދިޔަ މަހު ވަނީ ހުށަހަޅައިފައެވެ. އެއީ ޞިއްޙީ ފަރުވާއަށް ހުރަސްއެޅުމުގެ3މައްސަލަ، އުފަންވުން ރަޖިސްޓްރީ ނުކުރުމާބެހޭ2މައްސަލަ އަދި ތަޢުލީމަށް ހުރަސް އެޅުމުގެ2މައްސަލައެވެ.\nޢާއިލީ 22 މައްސަލަ މިދިޔަ މަހު މިނިސްޓްރީއަށް ވަނީ ހުށަހަޅައިފައެވެ. މިއީ ޖޫން 2018ގައި ރިޕޯޓުކޮށްފައިވާ މައްސަލަތަކުގެ ޖުމުލަ 13 އިންސައްތައެވެ.\nމި ފަދަ މައްސަލަތަކުގެ ތެރޭގައި ކުދިން ބެލުމުގައި ދިމާވާ 12 މައްސަލައާއި ޙަޟާނާ ނުވަތަ ކުދިންނާ ބައްދަލުނުކުރެވޭ 10 މައްސަލަ ހިމެނެއެވެ.\nއެކި ބާވަތުގެ ކުށް ކުރާ ކުޑަކުދިންގެ2މައްސަލަ މިދިޔަ މަހު މިނިސްޓްރީއަށް ވަނީ ހުށަހަޅައިފައެވެ.\nމި ފަދަ މައްސަލަތަކުގެ ތެރޭގައި ސްކޫލަށް ދާން ބޭނުން ނުވުމުގެ4މައްސަލަ، ގެއިން ނުކުމެގެން ދިޔުމުގެ3މައްސަލަ އަދި ގަނާކުރުމުގެ 1 މައްސަލަ ހިމެނެއެވެ.\nމީގެ އިތުރުން، ނަފްސާނީ އަނިޔާކުރުން ނުވަތަ އަނގަބަހުން ކުރެވޭ އަނިޔާގެ9މައްސަލަ، ބިރު ދެއްކުމަށް ކުރާ އެކިކަންކަމުގެ4މައްސަލަ، ޖިންސީ ހާނީއްކަކުރުމުގެ3މައްސަލަ، ބާރާއި ނުފޫޒު ފޯރުވުމުގެ2މައްސަލަ، ރޭޕްގެ2މައްސަލަ އަދި ފާރަލުމުގެ 1 މައްސަލަ ހިމެނެއެވެ.\nއެއީ އުމުރުން ދުވަސްވީ މީހުންނަށް އަޅައިލުމާއި އެހީތެރިކަން ބޭނުންވެގެން ހުށަހަޅައިފައިވާ 8 މައްސަލައަކާއި ނުކުޅެދުންތެރިކަން ހުންނަ މީހުންނަށް އަޅައިލުމާއި އެހީތެރިކަން ބޭނުންވެގެން ހުށަހަޅައިފައިވާ6މައްސަލައެވެ.\nއަނިޔާއާ ދެކޮޅަށް ކުދިން ބާރުވެރިކުރުވުމަށް “އަހަން” ކެމްޕޭން ކ.އަތޮޅުގެ ހުރިހައި ރަށެއްގައި ހިންގައިފި →\n← ފުރުޞަތުތައް ތަނަވަސްކޮށް ދޭ ނަމަ، ނުކުޅެދުންތެރިކަން ހުންނަ ކުދިން ވެސް އާދަޔާ ޚިލާފު ހުނަރުވެރި ބައެއްގެ ގޮތުގައި ފެނިގެން ދާނެ – މިނިސްޓަރ ޒެނީޝާ


މީރާއަށް ލިބުނު އާމްދަނީއަށް ބޮޑު ކުރިއެރިއެރުމެއް މީރާއަށް ލިބުނު އާމްދަނީއަށް ބޮޑު ކުރިއެރިއެރުމެއް\nމީރާއަށް ލިބުނު އާމްދަނީއަށް ބޮޑު ކުރިއެރިއެރުމެއް\nމިދިޔަމަހު މީރާއަށް 1.24 ބިލިއަން ރުފިޔާ ބަލައިގަނެފިއެވެ. މޯލްޑިވްސް އިންލަންޑް ރެވެނިއު އޮތޯރިޓީ، މީރާއިން ވިދާޅުވީ މި އަދަދަކީ ވޭތުވެދިޔަ އަހަރުގެ މި މުއްދަތުގައި ލިބުނު އާމްދަނީއަށްވުރެ 168.4 އިންސައްތަ އިތުރު އަދަދެއް ކަމަށެވެ. އަދި މިއީ އެމަހު ލިބޭނެ ކަމަށް އަންދާޒާކޮށްފައިވާ އަދަދަށްވުރެ 51.8 އިންސައްތަ އިތުރު އަދަދެއް ކަމަށްވެސް މީރާއިން ހާމަކުރެއެވެ.\nމީރާއިން މައުލޫމާތުދޭ ގޮތުގައި، މިދިޔަމަހު ލިބުނު އާމްދަނީ އިތުރުވުމުގެ މައިގަނޑު ސަބަބަކީ އިންކަމް ޓެކްސް، ޓޫރިޒަމް ލޭންޑް ރެންޓު، ޖީ.އެސް.ޓީ، ގްރީން ޓެކްސް އަދި އެއަރޕޯޓް ޓެކުހާއި ފީގެ ގޮތުގައި ލިބިފައިވާ ފައިސާގެ އިތުރުވުމެއް ކަމަށެވެ. އެގޮތުން މިދިޔަ އަހަރުގެ އޮކްޓޯބަރުމަހާ އަޅާ ބަލާއިރު މިއަހަރުގެ އޮކްޓޯބަރުމަހު ރާއްޖެއަށް އައި ފަތުރުވެރިންގެ އަދަދު7ގުނަ އިތުރުވެފައިވާކަން މީރާއިން ފާހަގަކުރެއެވެ.\nމީގެއިތުރުން މިއަހަރުގެ ނޮވެމްބަރުމަހު ލީސް ޕީރިއަޑް އެކްސްޓެންޝަން ފީގެ ގޮތުގައި އާމްދަނީ ލިބިފައިވުމަކީވެސް އާމްދަނީ އިތުރުވުމުގެ ސަބަބެއް ކަމަށް މީރާއިން ވިދާޅުވެއެވެ. މިދިޔަ އަހަރުގެ ނޮވެމްބަރުމަހު މި ފީ ލިބިފައެއް ނުވެއެވެ.\nމިދިޔަމަހު މީރާއަށް ބަލައިގަތް އާމްދަނީގެ އެންމެ ބޮޑު ބައެއް ހިއްސާކުރަނީ ޖީ.އެސް.ޓީއެވެ. އެއީ 62.2 އިންސައްތަ ނުވަތަ 773.23 މިލިއަން ރުފިޔާއެވެ. ދެން އެންމެ ބޮޑު އާމްދަނީއެއް ލިބިފައިވަނީ އިންކަމް ޓެކްސްއިންނެވެ. އެއީ 6.5 އިންސައްތަ ނުވަތަ 80.99 މިލިއަން ރުފިޔާއެވެ. މީގެ އިތުރުން، ލީސް ޕީރިއަޑް އެކްސްޓެންޝަން ފީގެ ގޮތުގައި 76.60 މިލިއަން ރުފިޔާ، ގްރީން ޓްކެސްގެ ގޮތުގައި 75.40 މިލިއަން ރުފިޔާ، އެއަރޕޯޓް ޑިވެލޮޕްމަންޓް ފީގެ ގޮތުގައި 45.28 މިލިއަން ރުފިޔާ ނޮވެމްބަރުމަހު މީރާއަށް ލިބިފައިވެއެވެ.\nނޮވެންބަރުމަހުގެ ބަލައިގަނެފައިވާ އާމްދަނީގެ ތެރޭގައި 51.31 މިލިއަން ޑޮލަރު ހިމެނޭ ކަމަށްވެސް މީރާއިން ހާމަކުރެއެވެ.


ލޯބި 8 ވަނަ ބައި – Esfiya\nއުޑުމަތީގައި ވިލާ މަދު، ރީތި ދުވަހެކެވެ. ވައިމަޑުވެ، ކަނޑުގެ ލޮނުގަނޑު ވަނީ ސާފު ބިއްލޫރިކޮޅެއް ފަދައިންނެވެ. ބާރު ސްޕީޑްގައި ދުއްވާފައި އައި ލޯންޗު ރަށުގެ ބަނދަރާއި ކައިރިކޮށްލިއެވެ. މާޔާ އުރާލައިގެން ލޯންޗުން ފޭބުމަށްފަހު މީޝާއިލް ރަށުގެ މަލަމައްޗަށް ނަޒަރު ހިންގާލިއެވެ. ރަށުގެ ތަސްވީރުތައް އޭނާގެ ހިތުގައި ކުރެހިފައިވާ ގޮތާއި އެއްވެސް ތަފާތެއް ނެތެވެ. ބަލައިލާ ކޮންމެ ދިމާއަކުން ފެންނަމުން ދިޔައީ ތަރައްޤީގެ ކުލަވަރެވެ. އަމާންކަމާއި، ހިތްފަސޭހަ ކަމެވެ.\nހޮސްޕިޓަލުގައި މަސައްކަތްކުރާ ޑޮކްޓަރުން ތިބުމަށް ހާއްސަ ގޭގައި ހުރުމުގެ ބަދަލުގައި މީޝާއިލް ޚިޔާރުކުރީ ނަތާގެ ގެ އެވެ. ނަތާ އާއި އޭނާގެ ފިރިމީހާ ސަމީރުގެ ފަރާތުން ލިބުނު މެހުމާންދާރީ އާއި އެމީހުން އެކަމަށް އެދޭވަރު ފެނިފައި އޭނާ އަށް ދެކޮޅުހަދަން ނުކެރުނީ އެވެ. މާޔާއަށް ވެސް ރަނގަޅު ވާނީ އެ ގޮތް ކަމުގައި ވީތީއެވެ. މާޔާ އަށް މަންމަ އަކާއި މާމައެއް ލިބުނީ އެވެ. މާޔާ އެންމެ ވަގުތުކޮޅަކަށް ވެސް ނަތާގެ މަންމައާ ދުރަކަށް ނުދެއެވެ. ތުއްތު އަޑުން “މާމަ” ކިޔަމުން އަބަދު ވެސް ކޮންމެވެސް ވާހަކައެއް ދައްކައެވެ.\n“އަހަރެމެން ވަރަށް އުފާވޭ މީޝާއިލް ކަހަލަ މޮޅު ޑޮކްޓަރަކު މި ރަށު ހޮސްޕިޓަލަށް އައީތީ” އެންމެން އެކުގައި ރޭގަނޑުގެ ކެއުމަށް އިންސާފުކުރަން ތިބި ވަގުތު ޝުކުރުވެރި ހިތަކާއެކު ސަމީރު ބުންޏެވެ.\nފެންނަ ފެނުމަށް މީޝާއިލްއަކީ ހިތްހެޔޮ، މީހުންނާ ގުޅޭ މިޒާޖެއްގެ ވެރިއެކެވެ.ނަތާ އާ ކައިވެނި ކުރިފަހުން މާލެ ނުދެވޭތީ މީގެކުރިން މީޝާއިލް އާ ބައްދަލުވެފައި ނުވި ނަމަވެސް އޭނާ މީޝާއިލްގެ މޫނު ހިތުދަހެވެ. ރާއްޖޭގެ ޤައުމީ ޓީވީ އިން ދައްކާ ސިއްހީ ޕްރޮގްރާމަކުން ވަރަށް ގިނައިން މީޝާއިލް ފެނެއެވެ.\n“މި ކޮޅަށް ބަދަލުވުމުގެ ވިސްނުމެއް ނެތް ތަ؟” މާޔާ އަށް ކާންދޭން އިނދެފައި ސަމާސާގެ ރާގެއްގައި ނަތާ އެހިއެވެ. “ދުވަސްކޮޅަކު މި ކޮޅުގައި އުޅެލާއިރަށް ހިތްޖެހޭނެ! މާޔާ ކޮއްކޮ ވެސް ދެން ދާހިތެއް ނުވާނެ!”\n“މި ރަށުގަ ހުރި ކުޑަކުދިންގެ ހާއްސަ ޑޮކްޓަރު ޗުއްޓީ އަށް ދިޔައިމަ ލިބުނު ފުރުސަތެއް މިއީ. އާކަމެއް ތަޖުރިބާ ކޮށްލަންވެގެން މި އައީ!” ދަތުރުގެ އެންމެ މުހިއްމު މަޤުޞަދު ސިއްރުކުރަމުން މީޝާއިލް ހިނިތުންވިއެވެ.\nއެއީ ދެއްކުންތެރިކަމުގެ ހިނިތުންވުމެކެވެ. ރަށުގެ ފަސްގަނޑުގައި ފައި ޖެހުނީއްސުރެ ނޭނގޭ ނުތަނަވަސްކަމެއް ވަނީ ހަފަރާތުން އައިސް އޭނާ ވަށާލާފައެވެ. ހީވަނީ ހަމަ ދެންމެދެންމެ ޒިޔާން އައިސް އޭނާގެ ކުރިމައްޗަށް ހުއްޓިދާނެ ހެންނެވެ. އޭނާގެ އަތުން މާޔާ ފޭރިގަނެގެން ގެންގޮސްދާނެ ހެންނެވެ. އެކަމަކު އެކަން އެހެންނެއް ނުވާނެ އެވެ. މާޔާގެ ހުރިހާ ހައްޤެއް އޮތީ އޭނާ އަށެވެ. އެއްވެސް މީހަކަށް މާޔާގެ މައްޗަށް ބާރެއް ނުފޯރުވޭނެއެވެ. އޭނާ މާޔާ ދެކެ ވާ ލޯތްބެއް ވެސް އެހެން މީހަކަށް ނުވެވޭނެއެވެ. ޒިޔާނަކަށް ވެސް ނުވެވޭނެއެވެ. މާނައެއް ނެތް ކަންކަމާ ވިސްނައި، އޭނާގެ ހިތް ނުތަނަވަސް ވަނީއެވެ. އެވަރުގެ ޔަޤީންކަމެއް ނެތް ނަމަ އޭނާ ޒިޔާންގެ ކުރިމައްޗަށް އަންނަންވީ ކީއްކުރަން ހެއްޔެވެ؟ އޭނާ އަށް މުޅި އުމުރަށް ވެސް މާޔާ ފޮރުވައިގެން ގެންގުޅެވިދާނެ އެވެ. ބޭނުން ނަމަ ރާއްޖޭން ބޭރުގައި ވެސް މުޅި ހަޔާތް ހޭދަކޮށްލެވިދާނެ އެވެ. އެކަމަކު އެއީ އޭނާގެ ހިތް ރުހޭ ގޮތެއް ނޫނެވެ.\nޖެހިގެން އައި ދުވަހު މީޝާއިލް ވަޒީފާ އަށް ނުކުންނަން ފަށިއެވެ. ޑރ. މީޝާއިލް ހޮސްޕިޓަލުގައި މަސައްކަތްކުރަން ފެށި ޚަބަރު މުޅި ރަށަށް ވަނީ ފެތުރިފައެވެ. މީޝާއިލް ހީކުރިވަރަށް ވުރެ މާ ގިނަ ކުދިން ޑޮކްޓަރަށް ދެއްކުމަށް ނަން ނޯޓު ކޮށްފައި އޮތެވެ.\n“މިއަދުން ފެށިގެން ޑޮކްޓަރ މި ހޮސްޕިޓަލުގައި މަސައްކަތް ކުރާނެކަން އަޅުގަނޑުމެން ވާނީ މުޅި ރަށަށް އިއުލާން ކޮށްފައި، އާ ޑޮކްޓަރެއް އަންނަ ފުރަތަމަ ދުވަސްކޮޅު ވަރަށް ބާރު ބޮޑުވާނެ. ހަފުތާއެއް ވަރު ވީމަ ހަމައަކަށް އެޅިދާނެ!” ހޮސްޕިޓަލުގެ މެނޭޖަރު މީޝާއިލްއަށް އޮޅުންފިލުވައި ދިނެވެ.\n“އެއީ މައްސަލައެއް ނޫން. މަސައްކަތުގައި ބުރަކޮށް އުޅުމަކީ އަޅުގަނޑުގެ ހާއްސަ އުފަލެއް!” ހިނިތުންވަމުން މީޝާއިލް ބުންޏެވެ. މާޔާ ނެތް ނަމަ އޭނާގެ ހުރިހާ ވަގުތެއް ހޭދަ ކޮށްލާނީ ބަލިމީހުންގެ ޚިދުމަތުގައެވެ. އެކަމަކު އެންމެ އަދާކުރާ ހިތްވާ ވަޒީފާއަށް ވުރެ އޭނާ އަށް މާޔާ މުހިއްމެވެ. ރަސްމީ ގަޑީގައި ވެސް ދޭތެރެއަކުން މާޔާ ކޮބާތޯ ބަލައިލަން ނަތާގެ މަންމަ އަށް ގުޅާލައެވެ.\n“މިގެއާ ދިމާ އަތިރިމަތީގަ ހަމަ ކުޅެނީ” ހޮސްޕިޓަލުގައި އިނދެފައި މީޝާއިލް ގުޅުމުން އުފަލާއެކު ނަތާގެ މަންމަ ބުންޏެވެ.\nފޯނު ކަނޑާލުމުން ވެސް އެ ބަސްތައް މީޝާއިލްގެ ކަންފަތް ދޮށުގައި ގުގުމަމުން ދިޔައެވެ. “ނަތާމެންގެ ގެއާ ދިމާ އަތިރިމަތި.” މީޝާއިލްއަށް އެތަން އޮންނާނެ ގޮތް ސިފަކުރެވުނެވެ. އެތަނުގައި ހުރިކަމަށް ބުނާ އޮޑި ހަރުގެ އާއި އެތަނުގައި ހިނގި އަމަލުތައް ލޮލަށް ފެންނަމުން ދިޔައެވެ. އޭނާގެ ހިތް ކުދިކުދި ކޮށްލި ހާދިސާ ހިނގި ހިނދުކޮޅަކު ސިފަވަމުން ދިޔައެވެ.\n“ނޫން” މީޝާއިލްއަށް ބޭއިޚުތިޔާރުގައި ބުނެވުނެވެ. އެ ވަގުތު މީހަކު ކޮޓަރީގެ ދޮރުގައި ޓަކި ޖެހި އަޑު އިވުނެވެ. ފުންނޭވާތަކެއް ލަމުން މީޝާއިލް ހަމަޖެހެން މަސައްކަތް ކުރިއެވެ.\nޒިޔާން ހޯދަން ހަދާނެ ގޮތަކާމެދު މީޝާއިލް އެކި ގޮތްގޮތަށް ވިސްނިއެވެ. އެންމެ ފަހުން އޭނާ ނިންމީ ވިޝާލްއާ ބައްދަލު ކުރުމަށެވެ. ވިޝާލްއަކީ ނަތާގެ ވެސް ރައްޓެއްސެކެވެ. އަވަށްޓެރިއެކެވެ. ވިޝާލަށް ރިޔާޝާގެ ޚަބަރުތައް ނަތާގެ ފަރާތުން ލިބޭނެ އެވެ. އެ ހުރިހާ ޚަބަރެއް ތާޒާކަންމަތީގައި ވިޝާލް ޒިޔާނަށް ފޯރުކޮށްދޭނެކަން ޔަގީނެވެ.\nމީޝާއިލް މަގުމައްޗަށް ނުކުމެފައި ފަރުވާތެރިކަމާއެކު މަގުގެ ދެފަރާތަށް ނަޒަރު ހިންގާލިއެވެ. މަގުގެ އަނެއް ފަޅީގައި ގަސްތަކަކާއި ޖޯލިފައްޗެއް ހުންނަ ކަމަށް ރިޔާޝާ ލިޔެފައި އޮތެވެ. އެކަމަކު މިހާރު އެތަނުގައި ވެސް ހުރީ ގެ ތަކެކެވެ. ކޮންމެ ގެއެއް ގައި ވެސް ހުރީ ވަރަށް އުސްކޮށް މަގުމަތީ ފާރު ރާނާފައެވެ. ދޮރޯށި ކައިރީގައި ފާރުގައި ނަން ބޯޑު ހަރުކޮށްފައި ހުއްޓެވެ. މީޝާއިލް ނަން ބޯޑުތައް ބަލަމުން ކުރިއަށް ދިޔައެވެ. އެކަމަކު ވިޝާލްގެ އެޑްރެސް އޭނާ އަކަށް ނޭނގެއެވެ. އެ ވަގުތު ސަމީރު މަގުމައްޗަށް ނުކުތެވެ.\n“ކިހިނެއްވީ؟ ކޮންއެއްޗެއް ތި ހޯދަނީ؟” މީޝާއިލްގެ ހަރަކާތްތައް ހުރިގޮތުން ކޮންމެވެސް މީހަކު ނުވަތަ ގެ އެއް ހޯދާ ހެން ސަމީރަށް ހީވިއެވެ.\n“މީ. . . މިތާ ކައިރި ގެއެއްގަ އުޅެއެއްނު ވިޝާލެއް. އެއީ ރިޔާޝްގެ ފްރެންޑެއް!” މީޝާއިލްއަށް ވާހަކަ ދެއްކުނީ ތަންކޮޅެއް އުނދަގުލުންނެވެ.\nވިޝާލްގެ ނަން ބުނުމުން ސަމީރު ކައިރިއަށް އައީ ލާނެތް ހިންޏެކެވެ. “އާނ. އެއީ ނަތާގެ ވެސް ވަރަށް ބޮޑު ރައްޓެއްސެއް! އޭނަ މާ ދުރު ރަށެއްގަ ކުއްޖަކާ އިނދެގެން އެ ރަށަށް ދިރިއުޅުން ބަދަލުކުރި ފަހުން މިހާރު ދެތިން އަހަރު ވެއްޖެ!”\n“ދެތިން އަހަރު؟؟ މާނައަކީ ޒިޔާނަށް ރިޔާޝްގެ އެއްވެސް ޚަބަރެއް ނުލިބޭނޭ، އެއްވެސް ކަމެއް ނޭނގޭނޭތަ؟ ނޫން. ނޫން. އެވަރުގެ ބޮޑު ކަމެއް ސިއްރެއް ނުވާނެ” މީޝާއިލްއަށް ހިތާހިތުން ބުނެވުނެވެ.\nޒިޔާން ހޯދުމުގެ މަސައްކަތުގައި ދެވަނަ ވިސްނުމަކަށް ދިޔުމަށް މީޝާއިލްއަށް މަޖުބޫރުވިއެވެ. ސަމީރު ކައިރީގައި ޒިޔާންގެ ވާހަކަ އަހަން ވެސް ހިތަށް އެރިއެވެ. އެކަމަކު އަހާނީ ވެސް ކީކޭ ކިޔާފައި ހެއްޔެވެ؟ ރިޔާޝާއާ ޒިޔާނާ ދެމެދުގައި ގުޅުމެއް ހިނގި ކަން ވިޝާލް ފިޔަވައި އިތުރު މީހަކަށް ނޭނގެ އެވެ. ނަތާ އަކަށް ވެސް ނޭނގޭނެ އެވެ.\n“ކިހިނެއްވީ؟ ދެމީހުން މަގު މެދުގަ؟” ނަތާ އަށް އެ ދެ މީހުން ފެނުމުން އެހިއެވެ.\n“ހަމަ ތިބީ. މާޔާ ނުހޭޭ\nލާތަ؟” މީޝާއިލް އެހިއެވެ.\n“އާނ. މޫދުގަ އުޅެއުޅެ ވަރުބަލިވެގެން އެ ނިދީ. މާޔާ ކޮއްކޮ މި ރަށު ސްކޫލަށް ވައްދަންވީނު؟ އޭރުން އޭނާ ކިހާ އުފާވާނެ! އެއްވަރުގެ ކުދިންނާ އެކީ ކުޅެލާ، މަޖާކޮށްލާ ހެދޭނެ!” ނަތާ އޭނާގެ ހިޔާލު ފާޅުކުރިއެވެ.\n“މި އައީ މި އަހަރު އެއްކޮށް މި ރަށުގަ ތިބޭކަށް ނޫނޭ!” ކުޑަކޮށް ހީނލަމުން މީޝާއިލް ބުންޏެވެ.\n“ކުޑަ ދުވަސްކޮޅަކަށް ވިޔަސް ވެއްދިދާނެ އެއްނު؟ މާލޭގަ ވެސް ސްކޫލަކަށް ނުފޮނުވަމެއްނު؟ އެކަމަކު މިއީ އެލް.ކޭ.ޖީ ގައި އުޅެންޖެހޭ އަހަރެއްނު؟”\n“އެއީ ތެދެއް! އެ އުމުރުގެ ކުދިން ބޭނުންވާނެ ސްކޫލަށް ގޮސް ކުޅެލާ ހަދަން. މިރަށު ސްކޫލް ވަރަށް ރަނގަޅު ވާނެ، އަދި މިހާރު ސްކޫލް ހިންގުމާ ހަވާލުވެގެން ހުންނަނީ ވެސް ރަށު މީހެއް!” ސަމީރު ވެސް މުނާގެ ވާހަކައަށް ތާއީދުކުރިއެވެ. ސްކޫލްގެ ރަނގަޅު ވާހަކަ ވަރަށް ދިގުކޮށް ދެއްކިއެވެ.\n“ސަމީރަކީ ޓީޗަރެކޭ ދޯ!” ޒިޔާނަކީ ޓީޗަރެއްކަން ހަނދާންވުމުން މީޝާއިލް ބުންޏެވެ. އެކަމަކު ޒިޔާންގެ ނަން އޮޅިގެން ވެސް ބުނެވިދާނެތީ އޭނާ ހުރީ ވިސްނައިގެންނެވެ.\nމީޝާއިލް އިނީ ހޮސްޕިޓަލުގަ އެވެ. ދެ ހަފުތާ ފާއިތުވެގެން ދިޔައިރު ޑޮކްޓަރަށް ދެއްކުމަށް ކުރިން ނަން ނޯޓު ކޮށްފައިވާ ހުރިހާ ކުދިން ބަލައި ނިމިއްޖެ އެވެ. މީޝާއިލްގެ މަސައްކަތްތައް އާންމު ހާލަތަށް ރުޖޫޢަވެއްޖެ އެވެ. މާ ބޮޑު ކަމެއް ނެތް ދުވަހެއް ކަމުން މެންދުރު ނަމާދު ކޮށްލަން މިސްކިތަށް ދާން އުޅެނިކޮށް ޕޭޝަންޓެއް އައެވެ. ކުޑަކުޑަ އަންހެން ކުއްޖަކާއި، އޭނާގެ މަންމަ އާއި ބައްޕަ އެތެރެއަށް ވަނެވެ. އެ ކުއްޖާ އިނީ ބައްޕަގެ އުނގުގައެވެ. މީޝާއިލް ޝައުޤުވެރިކަމާއެކު އޭނާ އަށް ބަލައިލިއެވެ. ހަމުގެ ކުލަ އަލިވެފައި، ބަލައިލަން ރީއްޗެވެ. ލައިގެން އިން އަތްދިގު ގަމީހާއެކު އަޅާފައިވާ ޓައީ އޭނާއާ ވަރަށް ގުޅެއެވެ. ހީނލާގޮތުން އެއީ ހިތްހެޔޮ ޒުވާނެއްކަން ދޭހަކޮށްދެއެވެ.\n“ކިހިނެއް ވަނީ؟” ކުޑަ ކުއްޖާގެ މޫނަށް ބަލައިލަމުން މީޝާއިލް އެހިއެވެ.\n“މާ އަވަސްއަވަހަށް ހުން އަންނަނީ. ނުވެސް ކައި. . .” ދަރިފުޅުގެ މައްސަލަތައް ޑޮކްޓަރަށް އޮޅުންފިލުވައިދިނީ ދަރިފުޅުގެ ބައްޕަ އެވެ.\nމީޝާއިލް ވަރަށް ރަނގަޅަށް އެ ކުއްޖާ ބެލިއެވެ. ފެންނަ ފެނުމަށް ވެސް އެއީ ވަރަށް ބަލި ކުއްޖެކެވެ. ހަށިގަނޑު ވަރަށް ނިކަމެއްޗެވެ. ދެ ކޯތާފަތް ވަނީ ވަޅުވަދެފައެވެ. މޫނުމަތީގައި އެއްވެސް ކަހަލަ އުޖާލާކަމެއް ނެތެވެ.\n“ދަރިފުޅުގެ ބަރުދަން ބަލާލަން ބޭނުން” ކޮޓަރީގެ އެއްފަރާތުގައި ހުރި ބެލެންސަށް އިޝާރާތް ކޮށްފައި މީޝާއިލް ބުންޏެވެ.\nދެމީހުން އެކުއެކީގައި ތެދުވެގެން އެ ދިމާއަށް ދިޔައެވެ. އޭރު ދަރިފުޅުގެ އައި.ޑީ ކާޑު އޮތީ މޭޒުމަތީގައެވެ. ހަމަ ކުއްލިއަކަށް ހިތަށް އެރި އެއްޗަކުން މީޝާއިލް އެ ކާޑު ނަގައި ބަލައިލިއެވެ.\n“ބައްޕަގެ ނަން. މުހައްމަދު ޒިޔާން. މަންމަގެ ނަން. ނިހާ މޫސާ” ހިތާހިތުން މީޝާއިލްއަށް ކިޔާލެވުނެވެ. އޭނާގެ ދެ ލޯ ބޮޑުވެގެން ދިޔައެވެ. ހައިރާންކަމާއެކު ޒިޔާންގެ މޫނަށް ނަޒަރުހިންގާލެވުނެވެ. އޭނާގެ ހިތް ދޮގެއް ނުބުނާނެއެވެ. ފުރަތަމަ ފެނިލުމުން ވެސް ޒިޔާންގެ ރީތިކަން އޭނާ އަށް ފާހަގަކުރެވުނެވެ. ރިޔާޝާ ޒިޔާން ސިފަކޮށްފައިވާ ގޮތާ ވަރަށް ބޮޑަށް ދިމާވެއެވެ.\n“އެއީ ރީތި ޒުވާނެކެވެ. އާންމުކޮށް ފެންނަ ދިވެހި ފިރިހެނުންނަށް ވުރެ ހަމުގެ ކުލަ އަލިވެފައި، އިސްކޮޅުން ދިގެވެ. ކުރުކޮށް ކޮށާފައިވާ ތުނބުޅީގެ ސަބަބުން ފިރިހެން ވަންތަކަން އިތުރުކޮށްދެއެވެ. ހީނލާއިރު އެހުންނަ ހިތްގައިމު ގޮތަކުން އަހަރެންގެ ހިތަށް ކޮންމެވެސް ކަހަލަ އާދަޔާހިލާފު އަސަރެއް ކުރަމުން ދިޔައެވެ.”\nމިއީ ކޮން ކަހަލަ އިއްތިފާޤެއް ހެއްޔެވެ؟ ހޯދަން ބޭނުންވާ ފަރާތް އެހުރީ އޭނާގެ ކުރިމަތީގައެވެ. ނުހަނު ގާތުގައެވެ. މިހާ ފަސޭހައިން ޒިޔާނާ ބައްދަލުވެދާނެ ކަމަށް އޭނާ ހިއެއް ނުކުރެއެވެ. އެސްފިޔަ ޖަހާލަން ވެސް ހަނދާން ނެތިފައި މީޝާއިލްއަށް އިނދެވުނީ އެވެ. ޒިޔާންގެ ދޮން މޫނުމަތިން އޭނާ އަށް ފެންނަނީ މާޔާގެ ތުއްތު މޫނެވެ. އެއީ ހަމަ އެ ދެ ލޮލެވެ. އެ ތުންފަތެވެ. އެ ރީތި ހިނިތުންވުމެވެ.\n“އަށް ކިލޯ” ޒިޔާންގެ އަޑަށް މީޝާއިލް ސިހުނެވެ. ފުން ނޭވާ އެއް ދޫކޮށްލަމުން މަސައްކަތުގައި މަސްއޫލުވިއެވެ.\n“އަދި އެބަޖެހޭ ލޭގެ ޓެސްޓެއް ވެސް ހަދާލަން. ރިޕޯޓް ހިފައިގެން މާދަމާ ދުރުވޭ!”\nދަރިފުޅު އުރާލައިގެން ޒިޔާން ނުކުތްތަން ދެކެން މީޝާއިލް އިނީ ފިކުރު ބޮޑުވެފައެވެ. އޭނާގެ ސިކުނޑިއަށް ވަނީ އާދަޔާހިލާފަށް ބަރުވެފައެވެ. ނޭނގޭ ބިރަކުން ހިތް ނުތަނަވަސްވަމުން ދިޔައެވެ. އެއީ ހަމަ ޒިޔާނެވެ. ރިޔާޝާ އެމީހަކު ދެކެ އިންތިހާ އަށް ލޯބި ފަރާތެވެ. މާޔާގެ ބައްޕަ އެވެ. އެކަމަކު މިހާރު އެއީ މީހެއްގެ ހައްޤެކެވެ. އޭނާ ނިހާއާ ކައިވެނި ކުރީ އެވެ. ކުޑަކުޑަ ދަރިއަކު ވެސް ލިބުނީ އެވެ. މިހާރު އޭނާ ރިޔާޝާގެ ނަން ވެސް ހަނދާންހުރި ކަމެއް ނޭނގެއެވެ. އޭނާ ރިޔާޝާއާ އެކުގައި ހޭދަކުރި ދުވަސްތަކަކީ ހުވަފެނެއް ކަމުގައި ދުށުމަށް ބުންޏެވެ. މިހާރު އެ ހުވަފެން އޭނާގެ ހިތުން ފިލައިގެން ހިނގައިދާނެ އެވެ. އެކަމަކު އެއީ ހުވަފެނެއް ނޫނެވެ. ފެންނަން ހުރި ހަޤީޤަތެކެވެ.\nމާޔާ ސްކޫލަށް ވެއްދުމުގެ ހުރިހާ ކަމެއް ނަތާ ހަމަޖެއްސި އެވެ. ގޭގައި ހުރި ފަހާތަނުން ކުޑަކުޑަ ޔުނިފޯމެއް ފެއްސިއެވެ. މާޔާ އަށް ހެޔޮވަރުގެ ބޫޓަކާއި، ރީތި ދަބަހެއް ގަނެދިނެވެ. މީޝާއިލް ގެއަށް ދިޔައިރު މާޔާ ހުރީ އުފަލުން ފޮޅިފައެވެ. ބޫޓަށް އަރައިގެން، ދަބަސް ކޮނޑުގައި އަޅުވައިގެން ގޭތެރޭގައި ދުވަނީ އެވެ.\n“ޔުނިފޯމް ހެޔޮވަރު ކޮށްފިންތަ؟” އެނދުމަތީގައި އޮތް ރަތް ކުލައިގެ ސްކާޓާއި، ހުދުކުލައިގެ ޓޮޕް ފެނުމުން މީޝާއިލް އެހިއެވެ.\n“ލައްބަ! އަޅުގަނޑަށް ހަމަ ހެޔޮވަރު! މާމައާ އެކީގަ ލޯގަނޑުން ބެލިން” މާޔާ އެންމެ އުފާ ވަނީ ޔުނިފޯމުގައި ރަތް ކުލަ ހުރުމުނެވެ. އެއީ އޭނާ އަށް އެންމެ ރީތި ކުލަ އެވެ.\n“ސްކޫލަށް ދާންވާއިރަށް ތި ހުރީ މުޅިން ޓޭން ވެފައެއްނު؟ މާލެ ދާން ކައިރިވީމަ ދެން މޫދަށް ނޭރެއްޗޭ!” މާޔާ އުރާލުމަށްފަހު ކޮލަށް ދޮނެއް ދެމުން މީޝާއިލް ބުންޏެވެ.\n“އަޅުގަނޑު ދެން މާލެ އަކަށް ނުދާނަން. މި ރަށް މާ ރަނގަޅު!” ލޯބިވެތި އަޑަކުން މާޔާ ބުނެލި އެވެ. އެ އަޑު އިވިފައި ނަތާ ވަރަށް އުފާވިއެވެ. މާޔާ ހިތްހަމަޖައްސައި ދެވޭ ކަމުގެ އިހުސާސް ކުރެވުނެވެ.\n“އާނ. . . ކީއްކުރަން މާލެ އަށް ދާންވީ؟ އަދި މިއަދު ހަވީރު މިއުޅެނީ ލައިދައްތަގެ ބޭބީ ކައިރި އަށް ދާންވެގެންނޭ ދޯ!”ނަތާ އައިސް ރިޔާޝާ އުރާލާ ލޯބި ކޮށްލިއެވެ. “ބަސް އަހައިގެން ކާތީ މިހާރު ހާދަ ބަރޭ!” ނަތާ ހެމުން ބުންޏެވެ.\nލޯބިލޯބި ފުށްގަނޑެއް ފަދަ މާޔާ ފެންނަ ކޮންމެ މީހަކު ވެސް ލޯބިން މޮޔަވާނެ އެވެ. އުރާލާ ލޯބި ކޮށްލާ ހިތް ވާނެ އެވެ. ފަން އިސްތަށިކޮޅަކާއި، ބޮޑުބޮޑު ދެ ކޯތާފަތެވެ. އަބަދު ހިނިތުންވެފައި ހުންނަ ނިއަނެތި މޫނެކެވެ. އެހެން މީހުންނާ ގުޅިގެން އުޅެން ދަންނަ ބަސްއަހާ ކުއްޖެކެވެ. މީޝާއިލް އޭނާ ތަރުބިއްޔަތު ކުރަމުން އަންނަ ރިވެތި ގޮތަށް ތަޢުރީފު ހައްޤެވެ.\nޖެހިގެން އައި ދުވަހު ދަރިފުޅުގެ ރިޕޯޓް ބަލައި ހޮސްޕިޓަލަށް ދިޔައީ ޒިޔާން އެކަންޏެވެ. އެއީ މީޝާއިލް އުއްމީދު ކުރިގޮތެވެ. ބޭނުންވި ގޮތް ވެސް މެއެވެ.\n“ކަންބޮޑުވާން ޖެހޭ ވަރުގެ މައްސަލައެއް ނެތް! ހުރިހާ ވެސް މައްސަލައަކީ ހަށިގަނޑަށް ފައިދާހުރި ކާނާ ނުކެއުން. . . ” ދަރިފުޅުގެ ހާލަތު ޒިޔާނަށް އޮޅުންފިލުވައި ދިނުމަށްފަހު މީޝާއިލް ބޭސް ލިޔެދިނެވެ.\n“މި ބޭސް ޤަވައިދުން ދީ. އިރާދަކުރެއްވިއްޔާ ރަނގަޅު ވާނެ!” ބޭސް ސިޓީ ޒިޔާން އަތަށް ދެމުން މީޝާއިލް ބުންޏެވެ.\n“ތީ ޒިޔާން ދޯ!” ޝުކުރު އަދާކޮށްފައި ޒިޔާން ތެދުވަން އުޅުނު ވަގުތު މީޝާއިލް އޭނާ ހުއްޓުވިއެވެ.\n“އާދެ!” ހިނިތުންވަމުން ޒިޔާން ޖަވާބު ދިނެވެ.\n“އަހަންނަށް ކިޔަނީ މީޝާއިލް” މީޝާއިލް އަމިއްލަ އަށް ތަޢާރަފުވިއެވެ.\n“ލައްބަ. ޑރ. މީޝާއިލް ނޭނގޭ ދިވެއްސަކު ނޫޅޭނެ ނޫންތޯ!” ޒިޔާން ގާތްގޮތަކަށް ހިނިތުންވަމުން ބުނެލިއެވެ.\n“އަހަރެން ހަމަ އެހާ ރަނގަޅަށް ދަންނަންތަ؟” ސީރިއަސްކަމާއެކު މީޝާއިލް އެހިއެވެ.\n“ތީ އަބަދު ޓީވީ އިން ފެންނަ މޫނެއް ނޫންތޯ!” ޒިޔާން ބުންޏެވެ.\n“އެހެންދޯ!” މީޝާއިލް ކުޑަކޮށް ހީނލިއެވެ. “ދެން މި ރައްޓެހިވީ އިނގޭ! މި ކަހަލަ ކުޑަކުޑަ ރަށެއްގައި އަދި ދިމާވާނެ އެއްނު؟” ޒިޔާނާ ގުޅުން ބާއްވަން ބޭނުންކަން އެންގުމުގެ ގޮތުން މީޝާއިލް ސަލާމަށް އަތް ދިއްކޮށްލިއެވެ. އުފަލާއެކު ޒިޔާން އެކަން ގަބޫލުކުރިއެވެ\nEhkahala nan kiyaafa hunnathi v olhey.? Heevanee mistake gehigen nan badhaluvefa hunna hen\nNathaa ais riyaashaa uraaliyey???\nanekkaeriyasha koba ba mihaaru???? nice story\nekifaharu eki nan hunnaathi aslu vrh confuse vey? btw story hama vrh nice♥??keep up ur good work..?waiting for the next part?❤\nSorry…dhen faharakun rangalhu koh laanan…insha allah ?❤\nKon irakun up vaany\nVvvvvvvvvvvvvvvvvvvv reeethi story\nWoww…..varah rythi mi vhk ….??…keep up the good work??….good luck…?\nBy the way when is next part???\nV nice…Whn is the nxt part…?\nAharen mivaahaka kiyin\nހާދަ ލޯބިންނޭ (16)\nހިތާމަ ލޯބި February 25, 2016


Paras kureege loabiveriyaa ge namugai in tattoo fohelaifi – Iru\nޕާރަސްގެ ކުރީގެ ލޯބިވެރިޔާގެ ނަން ޖަހާފައި އިން ޓެޓޫ ފޮހެލައިފި\nޝާޝާ· 19 ޖޫން 2020\nކަލާޒް ޗެނަލުން ދެއްކި “ބިގް ބޮސް” ގެ 13 ވަނަ ސީޒަނުގައި ވާދަކޮށްގެން މަޤުބޫލުކަން ހޯދި ޕާރަސް ޗާބްރާ، އޭނާގެ ކުރީގެ ލޯބިވެރިޔާ އަކަންޝާގެ ނަން ޖަހާފައި އިން ޓެޓޫ ފޮރުވައި، އޭގެ މަތިން އެހެން ޓެޓޫ އެއް ޖަހައިފިއެވެ.\nޓީވީ ތަރިން ކަމަށްވާ ޕާރަސް އާއި އަކަންޝާގެ ގިނަ ދުވަސްވީ ލޯބީގެ ގުޅުމަށް ނިމުން އައީ، ޕާރަސް ބިގް ބޮސްގެ ގޭގައި އުޅެނިކޮށެވެ. އެއީ އެ ޝޯގެ އެހެން ބައިވެރިއެއް ކަމަށްވާ މާހިރާ ޝަރުމާއާއި ޕާރަސް މާ ގައިގޯޅިކޮށް އުޅޭތީ ފެނިގެން، ގެއިން ބޭރުގައި ހުރި އަކަންޝާ އެކަމާ ހިތްހަމަނުޖެހިގެނެވެ. އަދި އެވާހަކަ ޝޯގެ ހޯސްޓު ސަލްމާން ލައްވައި ޕާރަސް ކައިރީގައި ބުނުމުން، ޕާރަސް ވަނީ އަކަންޝާ ދެކެ ލޯބިނުވާކަމަށް ބުނެފައެވެ. އަދި ބިގް ބޮސްގެ ގެއަށް ވަނުމުގެ ދުވަސްކޮޅެއް ކުރިން އެ ގުޅުމުގައި މައްސަލަ ޖެހިފައިވާ ކަމަށާއި، އޭރުވެސް އަކަންޝާއާ އެކީގައި އުޅެން ބޭނުން ނުވާ ކަމަށް ބުނެފައިވާނެ ކަމަށް ޕާރަސް ބުންޏެވެ. ނަމަވެސް، އަކަންޝާ އެ ގޮތް ޤަބޫލުނުކޮށް، ޕާރަސްގެ ފަހަތުން މަތިންބައިން އުޅުނީ ކަމަށް ބުނުމުން، އަކަންޝާ ވަނީ ޕާރަސްއާ ރުޅިވާން ނިންމައިފައެވެ.\nޓީވީ ޝޯއެއްގެ ތެރެއިން ޕާރަސް އަކަންޝާގެ އަގު އެފަދަ ގޮތަކަށް ވައްޓައިލުމުން، ބެލުންތެރިން ވެސް ވަނީ ޕާރަސްއާމެދު ހިތްހަމަނުޖެހިފައެވެ. އަދި ޕާރަސްގެ އަތުގައި “އަކަންޝާ” ޖަހާފައި އިން ޓެޓޫ އިން އެކަނި ވެސް ޕާރަސް އަކަންޝާދެކެ ލޯބިވާކަން ހާމަވާ ކަމަށްބުނެ، ގިނަ ބަޔަކު ވަނީ އަކަންޝާ ދިފާއުކޮށްފައެވެ.\nކޮންމެއަކަސް، ޕާރަސް މިހާރު ވަނީ އެ ޓެޓޫ ފޮރުވައި، އޭގެމަތިން އެހެން ޓެޓޫއެއް ޖަހާފައެވެ. މިހާރު ޖަހާފައި އިނީ ބިގް ބޮސްގެ ލޯގޯ ރަމްޒުވާ ފަދަ ލޮލެކެވެ. އެއާ ބެހޭގޮތުން ވާހަކަ ދައްކަމުން ޕާރަސް ބުނީ، ބިގް ބޮސް އަކީ އޭނާގެ ހަޔާތުގައި ލިބުނު ވަރަށް ބޮޑު ކާމިޔާބީއެއް ކަމަށާއި، އެ ޝޯއާ މެދު ހިތުގައި އުފެދިފައި އޮންނަ ގުޅުން ވަރަށް ވަރުގަދަ ކަމަށެވެ.\nމިކަމާ ބެހޭގޮތުން މީޑިއާ އަކުން އަކަންޝާގެ ބަހެއް ހޯދައިލަން ގުޅުމުން ބުނީ، އެއީ އޭނާއަށް އެއްވެސް ވަރަކަށް މުހިއްމު ޙަބަރެއް ނޫން ކަމަށާއި، އެއާ ބެހޭގޮތުން އެއްޗެއް ބުނުމުގެ ބޭނުމެއް ވެސް ނެތް ކަމަށެވެ.\nޙަޤީޤަތުގައި އަކަންޝާދެކެ ޕާރަސް އެންމެ ބޮޑަށް ރުޅި އައީ، ސަލްމާން ދެއްކި ވާހަކައަކުންނެވެ. ސަލްމާން އެފަހަރު ޝޯގެ ބައިވެރިންނާ ވާހަކަ ދައްކަމުން ޕާރަސްގެ ނަން ފާހަގަކޮށްފައި ބުނީ، ޝޯގެ ބޭރުގައި ހުރި މީހަކު ޕާރަސްއަށް އެއްޗެހި ފޮނުވައިދީ ހަދާއިރު، ޕާރަސް ޝޯގެ ތެރޭގައި ހުރެގެން ކުރާ ކަންތައް ވަރަށް ހަޑި ކަމަށެވެ. އެއީ ޕާރަސްއާއި މާހިރާ ގެ ގުޅުމަށް އިޝާރާތްކޮށް ސަލްމާން ބުނި އެއްޗެކެވެ. އެއާއެކު ޕާރަސް ވަނީ، އަކަންޝާ ބޭރުގައި ހުރެގެން ފޮނުވަނީ ކޯއްޗެއްތޯ އަހައިފައެވެ. އެއަށް ޖަވާބު ދެމުން ސަލްމާން ބުނީ، ޕާރަސްއަށް ޤަވާއިދުން ލިބޭ އަގުބޮޑު ސެންޓުފުޅި ތަކާއި ބޫޓުތައް ފޮނުވަނީ އަކަންޝާ ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް އެކަމުގެ ބަދަލެއްގެ ގޮތުން އަކަންޝާއަށް ކުޑަވެސް އިހުތިރާމެއް ޕާރަސް ނުކުރާ ކަމަށް ބުނުމުން، ޕާރަސް ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ހިތްހަމަނުޖެހިފައެވެ. ޕާރަސް ޤަބޫލުކުރާ ގޮތުގައި، އެ ވާހަކައަކީ އޭނާގެ އަގު ވައްޓައިލަން އަކަންޝާގެ ރާވައިގެން ދެއްކި ވާހަކައެކެވެ.\nނަޝީދަށް ދިން ހަމަލާ ވަޒީރުންގެ މަޖިލީހުން ކުށްވެރިކޮށްފި\nކޮންމެއަކަސް އެ ހައިޖަނުގަނޑަށް ފަހު ޕާރަސް ވަނީ އަކަންޝާއާ ރުޅިވި ކަން އިއުލާނުކޮށްފައެވެ. އަދި އަކަންޝާވެސް ވަނީ އޭނާގެ މީސްމީޑިއާ އެކައުންޓުތަކުގައި ހުރި ޕާރަސްގެ ފޮޓޯތައް ޑިލީޓުކޮށްލާފައެވެ. އެހެންނަމަވެސް، ޕާރަސްއާ މާހިރާގެ ގުޅުން ކިތައްމެ ގާތްކޮށް ބިގް ބޮސްގެ ގޭ ތެރެއިން ފެނުނަސް، އެދެމީހުން އަދި އަދަށް ވެސް ބުނަމުން އަންނަނީ އެއީ ހަމައެކަނި ގާތް ދެ އެކުވެރިން ކަމަށެވެ. ބިގް ބޮސްއަށް ފަހު މި ދެތަރިން ވަނީ އެކުގައި ވީޑިއޯ ލަވައެއް ކުޅެފައެވެ.\nމާހިރާ އާއި ޕާރަސް\nޕާރަސް ޗާބްރާއަށް ބިގް ބޮސް އިން ލިބުނީ ހަވަނައެވެ. އަދި އެ ޝޯ ނިންމާފައި، ކަލާޒްގެ އެހެން ޝޯއެއްގައި ވެސް އޭނާ ވަނީ ބައިވެރިވެފައެވެ. އެއީ “މުޖްސޭ ޝާދީ ކަރޯގޭ” ގެ ނަމުގައި ޕާރަސް އަށާއި، ހަމަ ބިގް ބޮސް އިން މަޤުބޫލުވި ޝެހެނާޒު ގިލްއަށް ބައިވެރިއަކު ހޯދައިދިނުމަށް ފެށި ޝޯއެކެވެ. ނަމަވެސް ކޮވިޑް-19 އާ ހެދި އެ ޝޯ ވަނީ ވަކި ހިސާބަކުން ހުއްޓާލައިފައެވެ.\nބިގް ބޮސްގެ 13 ވަނަ ސީޒަނަކީ، އެހެން ހުރިހާ ސީޒަންތަކާ ބަލާފައި ވެސް އެންމެ ކާމިޔާބު ސީޒަނެވެ.


Hulhudhelee current ge massala dhanee hallu kuramun: Fenaka\nހުޅުދެލީ ކަރަންޓްގެ މައްސަލަ ދަނީ ހައްލު ކުރަމުން: ފެނަކަ\nދ. ހުޅުދެލި --\nދ. ހުޅުދެއްޔަށް ކަރަންޓްގެ މައްސަލަ ދިމާވާތާ ހަފުތާ އަކަށްވުރެ ގިނަދުވަސް ވެފައިވާކަމަށް އެ ރަށު ކައުންސިލުން ބުނެފި އެވެ.\nހުޅުދެލީ ކައުންސިލް އިދާރާގެ ރައީސް އާދަމް ޒާހިރު މިއަދު ވިދާޅުވީ އެރަށުންް ކަރަންޓް ކެނޑެމުންދާތާ ދުވަސްކޮޅެއް ވެއްޖެ ކަމަށާއި އޭގެ ކުރިން ވެސް ކަރަންޓްގެ މައްސަލަތައް ހުރި ކަމަށާއި ފުލްކޮށް އަބަދުވެސް ލިބެނީ ކޮންމެވެސް އެއް ސަރަހައްދަށް ކަމަށެވެ.\nރަށަށް ދިމާވެފައިވާ ކަރަންޓް ކެނޑެމުގެ މައްސަލަ ބޮޑުވެ ތ. އަތޮޅު ހިރިލަންދޫ އިން ގެންދިޔަ ޖަނަރޭޓަރުން ކަރަންޓް ފޯރުކޮށް ދެމުން އައިސް ނަމަވެސް އަދިވެސް މައްސަލަ ހައްލު ނުވާކަމަށް ވެސް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.\n"ކަރަންޓް މައްސަލަ ހައްލު ނުވާތީ ބޮޑެތި ދަތިތަކާ ކުރިމަތިވެ ޝަކުވާތައް އެބަ ލިބޭ. ކަރަންޓް ކެނޑުމުގެ ސަބަބުން އިލެކްޓްރޯނިކްސް އެއްޗިއްސަށް ވެސް ގެއްލުންތައް އެބަވޭ،" ޒާހިރު ވިދާޅުވި އެވެ.\nފެނަކަ ކޯޕަރޭޝަނުގެ މެނޭޖިން ޑިރެކްޓާ އަހްމަދު ޝަރީފް އަވަސް އަށް މިއަދު ވިދާޅުވީ ހުޅުދެލީގެ ކަރަންޓްގެ މައްސަލަ ހައްލު ކުރަން ތ. ހިރިލަންދޫއިން ގެންދިޔަ ޖަނަރޭޓަރު އޯވާ ހީޓްވާ ކަމަށެވެ. އަދި ވިދާޅުވީ އެރަށުގެ އިންޖީނު ގެއަކީ ވަރަށް ކުޑަ ޖާގައަކަށްވުމުންނާއި މި ދުވަސްވަރަކީ ހޫނު ގަދަ ދުވަސް ވަރަކަށް ވުމުން އިންޖީނު އޯވާ ހީޓްވެ ޖަނަރޭޓަރު އަމިއްލަ އަށް ނިވެނީ ކަމަށެވެ. އެހެންވެ، ޓެމްޕަރޭޗާ ސުވިޗް އެހެން ތަނަކަށް ބަދަލު ކުރުމުގެ މަސައްކަތް މިހާރު ކުރެވެމުންދާ ކަމަށް ވެސް ޝަރީފް ވިދާޅުވި އެވެ.\n"އެ ރަށުގެ ކަރަންޓް މައްސަލަ މިހާރު ދަނީ ހައްލު ކުރަމުން. ހުޅުދެލީގައި ދިމާވާ ކަރަންޓްގެ މައްސަލަ ހައްލު ކުރަން އާ ޕަވާ ހައުސް އެއް އަޅަން މިހާރު ވަނީ އިއުލާން ކުރެވިފައި،" ޝަރީފް ވިދާޅުވި އެވެ.\nރަސްމާދޫ އިންޖީނުގެ އަޅަން ބަޔަކާ ހަވާލުކޮށްފި


Miadhu Covid Ah Fassivi Meehun Madhuvee Test Kuri Meehunge Adhadhu Madhukurumun - Vaguthu\nކޮވިޑް-19: އަތޮޅުތެރެ ނުރައްކަލުގައި އޮވެ ޖުލައި ނިމުމަކަށް - 19 ގަޑިއިރު ކުރިން\nމިއަދު ކޮވިޑަށް ފައްސިވި މީހުން މަދުވީ ޓެސްޓް ކުރި މީހުންގެ އަދަދު މަދުކުރުމުން!\nމިއަދު ކޮވިޑް-19 އަށް ފައްސިވި މީހުންގެ އަދަދު ފާއިތުވި ތިން ދުވަހާއި އަޅައި ބަލާއިރު މަދުވި ނަމަވެސް މިއަދު ކޮވިޑަށް ޓެސްޓް ކުރި މީހުންގެ އަދަދާއި ކޮވިޑަށް ފައްސިވި އިންސައްތައަށް ބަލާއިރު ފައްސިވި ނިސްބަތް އިތުރު ކަމަށް ދައްކައިފިއެވެ.\nފާއިތުވި އެއްމަސް ދުވަހަށް ބަލާއިރުވެސް ކޮވިޑަށް ޓެސްޓްކުރި ނިސްބަތައް ބަލާއިރު ކޮވިޑަށް ފައްސިވި މީހުންގެ އަދަދު އެންމެ މަތީގައި ހުރީ މިއަދު އެވެ. މިއަދު 2556 މީހުން ކޮވިޑަށް ޓެސްޓްކުރިއިރު އޭގެތެރެއިން 318 މީހުން ވަނީ ކޮވިޑަށް ފައްސިވެފައެވެ. އެހެންކަމުން ޓެސްޓްކުރި މީހުންގެ %12 ވަނީ ކޮވިޑަށް މިއަދު ފައްސިވެފައެވެ.\nއިއްޔެ އަކީ މިހާތަނަށް ރާއްޖެ އިން އެންމެ ގިނަ އަދަދެއްގެ މީހުން ކޮވިޑަށް ފައްސިވި ދުވަހެވެ. އިއްޔެ 464 މީހުން ކޮވިޑަށް ފައްސިވިއެވެ. އެއީ 3948 މީހުން ކޮވިޑަށް ޓެސްޓް ކޮށްގެންނެވެ. އެހެންކަމުން އިއްޔެ ކޮވިޑަށް ފައްސިވެފައި ވަނީ ޓެސްޓް ކުރި މީހުންގެ %11.75 މީހުންނެވެ.\nއޭޕްރީލް މަހުގެ 27 ވަނަ ދުވަހު 386 މީހުން ކޮވިޑަށް ފައްސިވީ 4009 މީހުން ޓެސްޓް ކޮށްގެންނެވެ. އެދުވަހު ފައްސިވީ ޓެސްޓް ކުރި މީހުންގެ %9.63 މީހުންނެވެ.\nއޭޕްރީލް 26 ވަނަ ދުވަހު 3252 މީހުން ޓެސްޓްކޮށްގެން %10.09 މީހުން ފައްސިވިއެވެ. އެއީ 328 މީހުންނެވެ. އޭޕްރީލް 25 ވަނަ ދުވަހު 3549 މީހުން ޓެސްޓް ކޮށްގެން 253 މީހުން ފައްސިވިއެވެ. އެއީ %7.13 މީހުންނެވެ. އޭޕްރީލް 24 ވަނަ ދުވަހު 3375 މީހުން ޓެސްޓް ކޮށްގެން 218 މީހުން ފައްސިވިއެވެ. އޭޕްރީލް 22 ވަނަ ދުވަހު 3000 މީހުން ޓެސްޓް ކޮށްގެން 164 މީހުން ފައްސިވިއެވެ. އެއީ %5.47 މީހުންނެވެ.\nރާއްޖެ އިން ކޮވިޑަށް ފައްސިވާ މީހުންގެ އަދަދު އޭޕްރީލް މަހުގެ 17 ވަނަ ދުވަހުން ފެށިގެން އަންނަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް އިތުރުވަމުންނެވެ.\nއޭޕްރީމް މަހުގެ 01 ވަނަ ދުވަހު ރާއްޖެ އިން 101 މީހުން ކޮވިޑަށް ފައްސިވީ 3635 މީހުން ޓެސްޓް ކޮށްގެންނެވެ. އެދުވަހު ފައްސިވެފައި ވަނީ ކޮވިޑަށް ޓެސްޓް ކުރި މީހުންގެ %2.79 މީހުންނެވެ. އެހެންކަމުން ފާއިތުވި އެއްމަސް ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ކޮވިޑަށް ފައްސިވާ މީހުންގެ ނިސްބަތް މިވަނީ %2 އިން %12 އަށް އިތުރުވެފައެވެ.\nރާއްޖެ އިން ކޮވިޑަށް ޓެސްޓް ކުރި މީހުންގެ އަދަދު މިއަދު މަދުކޮށްފައި ވާއިރު ފަހަކަށް އައިސް ކޮވިޑަށް ފައްސިވާ މީހުންގެ އަދަދު އިތުރުވާ ނިސްބަތައް ބަލައިގެން ޓެސްޓް ކުރުން އިތުރު ނުކުރާކަން ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ. މިދިޔަ އަހަރުގެ ސެޕްޓެމްބަރ މަހުގެ ބައެއް ދުވަސް ދުވަހު 5000 އަށްވުރެ ގިނަ މީހުން ވެސް ކޮވިޑަށް ޓެސްޓް ކުރިއެވެ. ނަމަވެސް އޭޕްރީލް މަހުގެ 29 ދުވަހަށް ބަލާއިރު އެވްރެޖްކޮށް ދުވާލަކު ކޮށްފައި ވަނީ 3100 ޓެސްޓެވެ.\nކޮވިޑުން ރައްކާތެރިވުމަށް ކުރަން ޖެހޭ އެންމެ މުހިއްމު ކަމަކީ ވީހާވެސް އަވަހަށް ކޮވިޑަށް ޓެސްޓް ކުރުން ކަމަށް ދުނިޔޭގެ ސިއްހަތު ޖަމިއްޔާ އިން އަންނަނީ ތަކުރާރުކޮށް ބުނަމުންނެވެ.\nދުވާފަރު ކޮވިޑް މަރު: ސީއެމްބިއުލާންސް ދިޔައީ ބަލި މީހާ ނިޔާވި ފަހުން\nކޮވިޑް ޖެހިގެން ރަޝިއާއިން އިތުރު 789 މީހަކު މަރުވެއްޖެ\nކޮވިޑް ޖެހިގެން އިންޑޮނޭޝިއާއިން އިތުރު 1604 މީހަކު މަރުވެއްޖެ\nއޭޕްރީލް 30, 2021 01:04\nމިކަހަލަ ހަބަރު ގްރާފެއް ނުވަތަ ޗާޓެއް ފަދަ އެއްޗެއް ބޭނުންކޮށްގެން ގެނެސް ދިންނަމަ އިތުރައް ފުރިހަމަވާނެ.\nއޭޕްރީލް 30, 2021 02:48\nމިއަދު ޓެސްޓް ކުރި އަދަދު މަދޭ ނުކިޔާ މި އުޅެނީ ހަދާ ޓެސްޓެއްގެ ނަތީޖާ ނުލިބިގެން5ދުވަސް މިވަނީ\nއޭޕްރީލް 30, 2021 02:51\nފައްސި ވާ މީހުންގެ އަދަދު މާދަމާ0ވާނެ ޓެސްޓުކުރުން ހުއްޓާލީމަ. ތޭންކްސް އޮބާމާ.\nއޭޕްރީލް 30, 2021 05:26\nމައިމޫނާޔާ ނަޒުލާއާ އިސްތިއުފާ މި މީހުންނަކަށް ނުވާނެ މިކަމެއް


Nuvaane kamah bunumun, saabithkoh dhinee bodu record akun\n21st May 2018 | Last update: 10:11\nނުވާނެ ކަމަށް ބުނުމުން، ސާބިތުކޮށްދިނީ ބޮޑު ރެކޯޑަކުން\nސަލާހް ގޯލްޑަން ބޫޓް އެވޯޑާއެކު ---\nލިވަޕޫލްގައި ޕްރިމިއާ ލީގްގައި، ފުރަތަމަ ސީޒަން ސަލާހް ހޭދަ ކުރި ނަމަވެސް، އެ ޓީމުގެ މިސްރުގެ ފޯވަޑް މުހައްމަދު ސަލާހް އަކީ ޕްރިމިއާ ލީގަށާއި އިނގިރޭސި ފުޓްބޯޅައަށް އާ ކުޅުންތެރިޔެއް ނޫނެނެވެ.\nޗެލްސީއަށް އޭނާ ގުޅުނީ 2014 ވަނަ އަހަރު އެވެ. ނަމަވެސް އޭނާގެ ކިބައިގައި އޭރު އެކަށީގެންވާ ހުނަރު ނެތް ކަމަށް ބުނެ ޗެލްސީން އޭނާ އެހެން ޓީމުތަކަށް ލޯނަށް ދޫކުރީ އެވެ. ރޯމާ ދޫކޮށް ލިވަޕޫލަށް އޭނާ ބަދަލުވީ މި ސީޒަން ފެށުމުގެ ކުރިންނެވެ. ރޯމާއާ ފުރަތަމަ ގުޅުނީވެސް ލޯން އުސޫލުންނެވެ.\nލިޕްރިމިއާ ލީގްގައި ގަވާއިދުން ބަރާބަރަށް އޭނާ ކުޅުނު ފުރަތަމަ ސީޒަން ނިންމާލީ ޕްރިމިއާ ލީގްގެ ބޮޑު ރެކޯޑަކުންނެވެ. ރޭ ބްރައިޓޮން އާ ދެކޮޅަށް ކުޅުނު މެޗުގައި ސަލާހް ޖަހައިދިން ލަނޑާއެކު އޭނާ ވެފައިވަނީ އެއް ސީޒަނެއްގައި ޕްރިމިއާ ލީގްގައި އެންމެ ގިނަ ގޯލް ޖެހި ކުޅުންތެރިޔާ އަށެވެ.\nމި ސީޒަންގެ ޕްރިމިއާ ލީގް އޭނާ ނިންމާލީ 32 ލަނޑު ޖަހައިގެންނެވެ. އެ އަދަދަށް ލަނޑު ޖަހައިގެން އޭނާ ވަނީ ޕްރިމިއާ ލީގް ތާރީހްގައި ކުޅުނު އެންމެ މަޝްހޫރު ކުޅުންތެރިންގެ ރެކޯޑް މުގުރާލާފަ އެވެ. އެ ކުޅުންތެރިންގެ ތެރޭގައި މަޝްހޫރު ކްރިސްޓިއާނޯ ރޮނާލްޑޯ އާއި އެލަން ޝިއޭރާވެސް ހިމެނެ އެވެ. އަދި ލިވަޕޫލްގެ ކުރީގެ ފޯވަޑް ލުއިސް ސުއަރޭޒްވެސް ހިމެނެ އެވެ. މި ކުޅުންތެރިން ވަނީ އެއް ސީޒަންގައި ލީގްގައި 31 ލަނޑު ޖާހަފަ އެވެ.\nއެންމެ ގިނަ ގޯލް ޖެހި ކުޅުންތެރިޔާގެ އިތުރަށް ސަލާހް ވަނީ، މި ސީޒަންގައި އިނގިރޭސި ފުޓްބޯޅައިގައި މައިގަނޑު ހުރިހާ އެވޯޑެއް ހޯދާފަ އެވެ. އެއީ ޕްރޮފިޝަނަލް ފުޓްބޯލާސް އެސޯސިއޭޝަންގެ މޮޅު ކުޅުންތެރިޔާގެ އެވޯޑާއި ފުޓްބޯޅަ ނޫސްވެރިންގެ އެފްޑަބްލިއު އެވޯޑެވެ. މި ސީޒަންގައި ހުރިހާ މުބާރާތްތަކެއްގައި އޭނާ ވަނީ 44 ގޯލް ޖާހަފަ އެވެ.\n"އެމީހުން [ޗެލްސީ] ބުނި އަހަންނަށް ފުރަތަމަ މިތާންގައި [އިންގްލެންޑް ގައި] ނުވާނެޔޭ، އެހެންވެ އަހަރެންގެ ސިކުނޑީގައި އިން ޕްރިމިއާ ލީގްގައިވެސް އަހަންނަށް ވާނެ ކަން ސާބިތު ކޮށްދޭނަމޭ،" ރަންބޫޓްގެ އެވޯޑް ހޯދުމަށް ފަހު ސަލާހް ބުންޏެވެ. "އަހަރެން ވަރަށް އުފާވޭ، އަހަރެން ވަރަށް ފަހްރުވެރިވަން މި އެވޯޑް ހާސިލު ކުރެވުމުން."\nމިހާހިސާބުން ލިވަޕޫލަށް އަދި ސީޒަން ނުނިމެ އެވެ. މި މަހު 26 ވަނަ ދުވަހު ކުޅުމަށް ހަމަޖެހިފައިވާ ޔޫއެފްއާ ޗެމްޕިއަންސް ލީގް ފައިނަލު މެޗު އެބައޮތެވެ. ފައިނަލުގައި އެޓީމު ވާދަ ކުރާނީ މިދިޔަ ދެ އަހަރުގެ ޗެމްޕިއަން ރެއާލް މެޑްރިޑާ ދެކޮޅަށެވެ.


(28 ސެޕްޓެމްބަރ 2017 އާ ގުޅޭ) -- އޭނަދެކެ ވާ ލޯބި އިތުރުވާވަރަށް ހިތުގައި ނޭގޭ ބިރެއްވެސް އުފެދެމުން ދިޔައެވެ. އެކުވެރިޔާއެވެ. ކަރީގައި އުޅޭ ރީތިކުދިން ފެނިފައި އަޒާން އެފަދަ އަންހެން ކުއްޖަކަށް ހިތްލެބިދާނެތީ ބިރުގަންނަނީއެވެ. އަޒާނަށް އަހަރެންގެ އާދައިގެ ގޮތް ކިތަންމެ ކަމުދިޔަ ކަމުގައި ވިޔަސް އަހަރެންނަށް މިފަދަ ކަންތައްތައް ކުރެވެނީ ކީއްވެކަމެއްނޭގެއެވެ. އަހަރެން ދުވަހަކުވެސް އަޒާން ގެއްލޭކަށް ނޭދެމެވެ. އެއީ އަހަރެންގެ ފުރަތަމަ ލޯތްބެއެވެ. އަހަރެންގެ ހިތްވަނީ އޭނައަށް އެއްކޮށް ދެވިފައެވެ. ދެން އެހެންމީހަކަށް ދޭނެއެއްޗެއް އަހަރެންގެ އަތުގައެއް ނެތެވެ.\nދުނިޔޭގެ ޒީނަތަށް އަހަރެންގެ ހިތް ވެސް ޖެހެނީއެވެ. އެއީ ރަނގަޅު ސިފައެއްނޫންކަން އެނގި އެނގި ހުރެއެވެ. ﷲ އިންސާނުން އުފެއްދެވީ އެންމެ ރީތި ސޫރައިގައިކަން އެނގި ހުރެ ވެސް އިތުރަށް ރީތިވާން މަސައްކަތް ކުރެވެނީއެވެ. އެގޮތުން އެ ނުބައި ވަސްވާހުގައި ޖެހި އަމިއްލައަށް ގޮސް މޭކަޕް ކުރާން ބޭނުންވާނެ ދެތިން އެއްޗެއް ގަނެގެން އައީމެވެ. އިރުއޮއްސި ޕާޓީއަށް ދާންވާއިރަށް ތައްޔާރުވާންވެގެންނެވެ. ޕާޓީ ފެށޭ ގަޑިއަކީ ރޭގަނޑު އަށްގަޑި ފަނަރައެވެ. ވަގުތު އޮތުމާއެކު ގަނެގެން ގެނައި އެއްޗެހި ކޮޓަރިއަށް ލާފައި ނުކުތީ ސައިތަށްޓެއް ބޯލަން ބަދިގެއަށް ދިއުމަށެވެ. ކޮޓަރީން ނުކުމެގެން އައިސް ބިއްދޮށް ފަރާތު ދޮރުން ގޭތެރެއަށް ވަންތަނާ ހަފިއްތައާ ދިމާވިއެވެ. އޭނާ ވެސް ކޮޓަރިން ނުކުތީ ހަމަ އެވަގުތުއެވެ. އަޅާނުލާ ބަދިގެއަށް ވަންނާން ދިޔައީމެވެ. އޭރު ބަދިގެ ތެރޭގައި ސުހައްތަ އުޅޭތަން އަހަރެން ދުށީމެވެ. ބަދިގޭ ދޮރާ ހަމަވިތަނާ ކުއްލިއަކަށް އިވުނީ ހަފިއްތަގެ އަޑެވެ. އެނބުރި އޭނާއަށް ބަލަހައްޓައިގެން އަހަރެން މަޑުކޮށްލީމެވެ.\nހައިފާ: "މިންނު!... އާދެބަލަ!... އަން! މި ފަންސާސް ރުފިޔާ ހިފައިގެން ދޭބަލަ އެއްކަލަ މީރު ހެދިކާ ވިއްކާ ގެއަށް. އަހަރެންގެ ރައްޓެއްސަކު މިއަދު ސައިބޯން އަންނާނެ... ތި ފަންސާސް ރުފިޔާ އެއްކޮށް ހެދިކާ ގެނޭ... ހަނދާންކޮށް ހަނޑުލުގުޅައާއި ބަޖިޔާ ގެންނާތި."\nހަފިއްތަ ދިއްކޮށްލި ފަންސާސް ރުފިޔާގައި އަހަރެން ހިފީމެވެ. އެވަގުތު ބަދިގެ ތެރޭގައި ހުރެފައި ސުހައްތަ ނުކުތެވެ. ހީވަނީ ހަފިއްތަ އަހަންނަށް ގޮވާލި އަޑު އިވިގެން ސުހައްތަ ނުކުތީ ހެނެވެ. އޭނާ ނުކުތް ގޮތަށް ވާނުވާ ދެނެގެންފިއެވެ. ވަގުތުން ވާހަކަދައްކަން ފެށިއެވެ.\nސުހާ: "އަކީލު އަންނަނީތަ؟"\nހައިފާ: "ކިހިނެއްވީ؟ އޭނާ އައިސްގެން ނުވޭތަ؟"\nސުހާ: "އޭނާއަށް ކާންދޭން ހެދިކާ ގަންނަންޏާ ކަލޭ ދާންވީނު ހެދިކާ ގަންނާން... ކީއްކުރަން މިންނު ފޮނުވަނީ"\nސުހައްތަގެ ވާހަކަ ހުރި ރާގުން ހަފިއްތަ ހިތްހަމަނުޖެހުނުކަން އޭނާގެ މޫނުން އަހަންނަށް ފެނުނެވެ. ސުހައްތަ ވެސް ހުރީ ހަފިއްތައަށް ދޫކުރާ ފަދަ ގޮތަކަށްހެން އަހަންނަށް ހިޔެއްނުވެއެވެ. އެ ދެމީހުން ކޯޅިގަނެދާނޭހެން އަހަންނަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ޔަގީން ވުމުން ކުރިއަށް ހިނގައިގަތީމެވެ. އެމީހުން ގާތު ހެދިކާ ގަންނާން އަހަރެން ހިނގައިދާނަމޭ ބުނެފައެވެ. ކަންތައްތައް ގޯސްވެ ޒުވާބެއް ފެށޭކަށް އަހަރެން ބޭނުމެއްނޫނެވެ. ހަލުވިކޮށް ގެއިން ނުކުންނާން ދިޔައީ އެހެންވެއެވެ.\nދިޔަތާ ދިހަމިނެޓުތެރޭ ހެދިކާ ގަނެގެން އައިސްފީމެވެ. ނަސީބު ރަނގަޅު ތަންކޮޅެއް އަވަހަށް ހެދިކާ ލިބުނީއެވެ. އަހަރެން އާންމުކޮށް ހެދިކާ ގަންނާން ދާތީ އެ ގޭ ޚައްޖައްތައަށް އަހަރެން އެނގޭތީ ކުރީބައިގައި ހެދިކާ އަޅައިދިނީއެވެ. ހެދިކާ ކޮތަޅު ހިފައިގެން އައިސް ވަނީ ބަދިގެއަށެވެ. އޭރު ކުޑަކުޑަ ކާމޭޒުގެ ދެފަރާތުގައި ސުހައްތަ އާއި ހައިފިއްތަ ތިއްބެވެ.\nއާންމުކޮށް ހުންނަ ވަރަށް ވުރެ ރީތިވެލައިގެން ހަފިއްތަ އިންކަން އަހަންނަށް ފާހަގަކުރެވުނެވެ. އެ ދެއްކުންތެރިކަމުގެ ފަރުދާގެ ފުރަގަހުގައިވާ ރުޅިވެރި މިޒާޖު އަކީލަށް ފެންނާނޭނަމައޭ އަހަރެންގެ ހިތަށް އެރިއެވެ. ކާމޭޒުމަތީ ގެނެސް ހެދިކާ ކޮތަޅު ބެހެއްޓުމާއެކު އަހަރެން އެނބުރުނީ ސައިތަށްޓެއް ހެދުމަށެވެ. އެވަގުތު ހަފިއްތަ ހެދިކާ ކޮތަޅުތެރެ ބަލާލާ ވާހަކަދެއްކިއެވެ.\nހައިފާ: "އެންމެން ސައިބޯ ވަރަށް ހެދިކާ މި ހުރީ. އިރުކޮޅަކުން އަކީލު އަންނާނެ. އެންމެން އެކުގައި ސައިބޯން މަޑުކުރަންވީނު"\nސުހާ: "އެ ކީއްކުރަން؟"\nހައިފާ: "އަކީލު... އޭނާ އެންމެންނާ ބައްދަލުކޮށްލާން ބޭނުންވާތީ"\nހަފިއްތަ އެންމެފަހުން އެ ބުނެލި އެއްޗަކުން އަހަރެން ގާތަށް ހިނިއަންނަ ގޮތްވިއެވެ. އޭނާއަށް ފުރަގަސްދީގެން ހުރެވުނުކަން ނަސީބެކޭ ހިތަށް އެރިއެވެ. ހަމަޖެހިލަމުން ޤަބޫލުނުކުރެވިފައި ހުރި ފަދަ ބަލާލުމެއް ހަފިއްތައަށް އަހަރެން ދިނީމެވެ. އޭރު ވެސް އޭނާގެ މޫނުމަތިން ފެންނަނީ ފޫހިކަމެވެ. ހީވަނީ މަޖުބޫރުވެގެން ކަމެއް ކުރަނީ ހެނެވެ. އެއާއެކު ޢައިލާގެ މެންބަރުންނާ ބައްދަލުކުރުމަކީ އަކީލުގެ އަމިއްލަ ނިންމުމެއްކަން ދެނެގަންނާކަށް އަހަންނަށް އުނދަގުލެއް ނުވިއެވެ. އެއްވެސް އިރެއްގައި ހަފިއްތައަކީ އޭނާގެ ކަންތައްތަކުގައި އަހަންނާއި ސުހައްތަ ބައިވެރިކުރާ މީހެއްނޫނެވެ. ނަމަވެސް އޭނާ އެދުނީތީ އަހަންނާއި ސުހައްތަ އެއްބަސްވީމެވެ. ފަހަރެއްގައި ހަފިއްތަގެ އެ ހުންނަ ކޫސަނި ދެއްކުންތެރިކަމާއި ބޮޑާކަން ކަނޑުވާލެވޭނެ މީހަކަށް އަކީލު ވެދާނެއެވެ.\nމަޣްރިބު ނަމާދަށް ގޮވީ ސުހައްތަގެ ކޮޓަރީގައި ހިންދީ ފިލްމެއް ބަލަން އަހަރެން އޮއްވައެވެ. ކޮޓަރިއަށް ގޮސް މަޣްރިބު ނަމާދަށް އެރުމުގެ ކުރީން ފެންވާރާލީ އިޝާ ނަމާދަށްފަހު ތައްޔާރުވާނޭހާ ވަގުތު ނޯންނޭތީއެވެ. ދެނަމާދު ދޭތެރެއަކީ ހަމަޖެހިލައިގެން އަހަންނަށް ޤުރުއާން ކިޔަވާލަން ލިބޭ ވަގުތުކޮޅެވެ. އެހެންވެ އެ ވަގުތު ބޭކާރުވެގެން ދާކަށް ނޭދެމެވެ. ކޮންމެ ނަމާދެއްގައި ހެއްދެވިފަރާތަށް ދުޢާ ދަންނަވަމެވެ. އަހަރެންނާއި އަހަރެންގެ ޢާއިލާ ރައްކާތެރިކޮށްދެއްވުމަށެވެ. ބައްޕަ މަރުވެފައި ވާނަމަ އެ ބައްޕަގެ ކަށްވަޅު އަލިކޮށްދެއްވުމަށެވެ. މަންމަގެ ލޯބިން މަޙުރޫމު ވިޔަނުދެއްވުމަށެވެ. އަހަރެންދެކެ އިންތިހާއަށް ލޯބިވާ ފިރިއަކުދެއްވާ، ރަނގަޅު ދިރިއުޅުމެއް ދެއްވާތޯއެވެ. އަބަދުވެސް އެފަރާތަށް އަޅުކަން ކުރާ ހާލުގައި ދަމަހައްޓަވާތޯއެވެ. ތެދުމަގުމަތީއެވެ. އެކަލާނގެއަކީ ހުރިހާ އަޅުތަކުންގެ ހާލު މޮޅަށް ދެނެވޮޑިގެންވާ ރަސްކަލާނގެއެވެ. އޯގާވެރި ރަސްކަނލާގެއެވެ. އެކަލާނގެ ވާގިފުޅާއެކު މެނުވީ އެއްވެސް ކަމެއް ނުވާނެއެވެ. އަހަރެންގެ ދިރިއުޅުމުގައި ޒަމާންތަކަކަށް ދެމިގެންދިޔަ ހުސްކަން އަޒާން ފުރިހަމަކޮށްދީފިކަމުގެ އިހުސާސް މިއަދު ކުރެވެއެވެ. އެގޮތް މެދުވެރިކުރެއްވީ ހަމަ އެ އިލާހެވެ. އެ އުފާވެރިކަން ދެމިގެންދާނީ އެކަލާނގެއަށް ފުރިހަމަ ގޮތުގައި ތަޤުވާވެރިވެގެންނެވެ.\nއަށެއް ޖެހުމުން ސުހައްތަ އައިސް އަހަރެންގެ ކޮޓަރީގައި ޓަކިދޭން ފެށިއެވެ. އަވަސް ކުރާށޭ ކިޔާފައެވެ. އަހަންނަށް ތައްޔާރުވެވުނު އެންމެ ފުރިހަމައެއްކޮށް ތައްޔާރުވެގެން ނުކުތީމެވެ. ހަނދުމަހުން ފަނަރަ ނޫނީ ސޯޅަ ކަމަށްވާތީ ނިކަން ރީތިކޮށް ހަނދު ފެންނާން ހުއްޓެވެ. އަހަރެންގެ ކޮޓަރީގެ ބޭރަށް ވެރިވެފައިވާ ނަލަ ހަނދުވަރުގެ އަލިން މުޅި އެ ހިސާބުވަނީ އަލިކޮށްލާފައެވެ. އެހެން ރޭ ރޭއާ ޚިލާފަށް މިރޭ އަހަރެންގެ ކޮޓަރިކައިރި އަނދިރިކަމަކަށް ނުދައްކައެވެ. މުޅިން އައު ދިރުމެއް ވެރިވެފައިވާ ކަހަލައެވެ. މުށިގަނޑު ތަކުގައި އިންދާފައި ހުރި ގަސްތަށް ވަކިވަކިން ފެންނަން ހުއްޓެވެ. ހިތަށް ލިބުނު ހިތްހަމަ ޖެހުން ބުނަން ވެސް ނޭގެއެވެ. އެ ކޮޓަރިއަށް ބަދަލުވީފަހުން މިއީ ފުރަތަމަ ހަނދުވަރުދިން ރެއެވެ. މެދުއުޑަށް ނާރާ އޭގެ އެންމެ ފުރިހަމަ ކަންމަތީ އަލިކުރަމުންދިޔަ ހަނދަށް ބާލާލެވުނީ ބޭއިޚްތިޔާރުގައެވެ. މައިގެއާއި އަހަރެންގެ ކޮޓަރިއާ މެދުގައި ހިނގުމަށް އަޅާފައި ހުރި ގާތަށްމަތިން ހިނގާލާފައި ގޮސް ސިޓިންރޫމަށްވަނީމެވެ. ސުހައްތެގެ ކޮޓަރި ހުޅުވާލިއިރު ސުހައްތަ ހުރީ ސެންޓުޖަހާށެވެ. އަހަރެންވެސް ސުހައްތަގެ ސެންޓުފުޅި އަތުލާފަ ޖަހާލީމެވެ. ސުހައްތަ ހައިރާންވެފައި އަހަންނަށް ބަލަން ހުރުމުން ކިހިނެއްވީތޯ ސުވާލުކުރީމެވެ.\nސުހާ: "ތީ ހަމަ މިންނުތަ؟... މިރޭ ވަރަށް ތަފާތު. ކޮންތާކުން މޭކަޕް ކުރީ. ވާ!... އަދުން ވެސް އަޅާލާފައި... ވަރަށް ރީތި. ޚާއްޞަކޮށް މިންނުގެ ލޯ. ތި ލޮލުގެ ވިދުން މިރޭ އެހެން ލޯތަކަށް ސިހުރުޖައްސާނެކަން ޔަގީން"\nސުހައްތަގެ ތަޢުރީފުން އަހަރެން ލަދުގަތެވެ. މީހަކަށް ސިހުރު ޖައްސާކަށް އަހަރެން ކުރިކަމެއްނޫނެވެ. ބޭނުންވަނީ އަހަރެންގެ ޖާދޫގައި އެންމެ އިންސާނަކު ޖެހޭށެވެ. އަހަރެންދެކެ މުޅި އުމުރަށް ލޯބިވާނަމޭ އެންމެ މީހަކުދެކެ ބުނުވާށެވެ. ސުހައްތަގެ ތަޢުރީފު ހުއްޓާލުމަށް އަހަރެން އެދުނީމެވެ. އަދި ހީނލާފައި ސުހައްތަގެ ކޮޓަރިން ނުކުމެގެން އައިސް އަޒާންގެ ޚަބަރެއް ބަލާލުމަށް އޭނާއަށް ގުޅީމެވެ. އޮފީހުން އައި ގޮތަށް މިއަދު އޭނާގެ ޚަބަރެއް ނުވެއެވެ. އަހަންނާއެކު ފާޓީއަށް ދާނަން ކަމުގައި އަޒާން ބުނެފައިވާއިރު އޭނާ ގުޅާ ވެސް ނުލާތީ އަހަރެން ހައިރާންވިއެވެ. އަޒާންގެ ފޯނަށް ގުޅީމެވެ. ނަމަވެސް އޭނާ ފޯނެއް ނުނަގައެވެ. ވަގުތު ކައިރިވަމުން އައި ވަރަކަށް އަހަރެންގެ ހިތް ނުތަނަވަސް ވާން ފެށިއެވެ. ހާސްކަމުގައި ހިތުގެ ތެޅުން އަވަސްވަމުންދިޔައެވެ. އަޒާންގެ ނިންމުން ބަދަލުވީބާއޭ ވެސް ހިތަށް އެރިއެވެ. ސިޓިންރޫމުގައި އިން ފޯނުގެ ކައިރީ އަހަރެން ހުރީ ވިސްނުމަކަށް ގެއްލިފައެވެ. މިރޭ އަހަރެން އެހާ ތައްޔާރީތައް ވެގެން ހުރީ އަޒާންއަށް ޓަކައެވެ. އޭނާގެ އަތުގައި ހިފާލައިގެން ދާން ބޭނުންވެފައެވެ. އަހަރެންގެ އެއްފަރާތުން ސުހައްތަ ގޮވާލި އަޑު އިވިގެންދިޔައެވެ. ދާންވީ ވަގުތު ޖެހުނީކަން އަހަންނަށް އެނގުނެވެ. އެންމެ ފަހު ވަގުތު އަޒާން ނުދާތީ ދާހިތް ކެނޑުނު ނަމަވެސް ދައްކާނޭ ބަހަނާއެއް ނެތެވެ. އުޒުރުވެރިވާންވީ ސަބަބެއް އަހަރެންގެ އަތުގައި ނެތީއެވެ. މޫނުގައިވި އުޖަލާކަމާއި ތުންފަތުގައިވި ހިނިތުންވުނެއް ގެއްލުނީއެވެ. މާޔޫސްވެ ހުރެ ސުހައްތަމެންނާ ބައިވެރިވީމެވެ. އަޒާން އެފަދަ ނިންމުމެއް ނިންމި ސަބަބަކާމެދު ފުން ވިސްނުމެއްގައި ހުރެއެވެ.\nޖައުބެއާއި ސުހައްތައާއިއެކު އަހަރެން ވެސް ޕާޓީ ބާއްވާފައިވާ ބޮޑު ހޯލަށް ވަނީމެވެ. އެއީ ވަރަށް ބޮޑު ތަނެކެވެ. ތަންތަންކޮޅުގައި ކުދި ކުދި ތަނބުތަކެއް ގޮތަށް ހަދާފައި ހުރި ސްޓޭންޑު ތަކެއް ހުއްޓެވެ. އެއިން ކޮންމެ ތަނބެއްގެ މަތީ އެކިކުލަކުލައިގެ މަލުން ވަށްކޮށް ހަދާފައިވާ ގުލްދަސްތާއެއް ބަހައްޓާފައި ހުއްޓެވެ. އެއްފަރާތުގައި ދިގު މޭޒެއްގެ މަތީ ތަފާތު ވައްތަރުގެ ކާ އެއްޗެހި އަތުރާލާފައި ހުއްޓެވެ. އަހަރެން އަޖައިބުވިއެވެ. އެތަނަށް އައިސްފައިވާ މީހުންގެ އަދަދު ފެނިފައެވެ. ޚާއްޞަކޮށް އަންހެނުންތައް އަޅާފައި ތިބި ހެދުންތައް ފެނިފައެވެ. އެތަނުގެ ޒީނަތްތެރިކަމާއި ފުރިހަމަކަން ހިތަށްވަދެފައެވެ. އެކަމަކު ދެރަ ވެސް ވިއެވެ. އަހަރެންގެ އަތުގައި ހިފާލައިގެން އަޒާން އެތަނުގައި ނެތީމައެވެ. ޖައުބެގެ ބޮސްއާ ބަދަލުކުރަން ސުހައްތަ ގޮވައިގެން ޖައުބެ ދިޔައެވެ. މީހުންގަނޑުގެ ތެރޭގައި އަހަރެން މަޑުކޮށްލީ އެ ހަފުލާއަށް ވަންނަ މީހުން ފެންނާނޭ ގޮތަށް އެތަނަށް ވަންނާން ހުރި ބޮޑު ދޮރާ މާ ދުރުނޫން ހިސާބެއްގައެވެ. އެހެން ހުރިއިރު އިރުއިރުކޮޅާ ސުހައްތަމެން ކޮބާތޯ ބަލާލަމެވެ. އެ މީހުން އެކަކާ ވާހަކަދައްކާލާފައި އަނެކަކާ ވާހަކަ ދައްކާލާފައި އުޅޭތީ ފެނެއެވެ. ނަމަވެސް އަޒާން ވަދެގެން އަންނާނެ އިރަކަށް އަހަންނަށް އިންތިޒާރު ކުރެވެއެވެ. އެހެން ހުއްޓާ ކައިރިން އަޅައިފައި ދިޔަ އަންހެން ކުއްޖެއް ފޯނާކުޅެމުން ދިޔަތަން ފެނުމުން އޭނާ ގާތު ގަޑިން ވީއިރެއް އޮޅުން ފިލުވާލުމަށް އަހާލީމެވެ. ހިތުގެ ތެޅުން އަވަސްވިއެވެ. ކުރިއަށްދާ ހަފުލާއަށް އަހަރެން އައިފަހުން ބައިގަޑިއިރު ފާއިތުވެ ދިޔައީއެވެ. އިތުރަށް ކަންބޮޑުވިއެވެ. ހަމަ އެވަގުތު ކުއްލިއަކަށް ފަހަތުގައި ހުރިމީހަކު ހެލޯއޭ ބުނެލުމުން އަހަރެން ފަސްއެނބުރި ބަލާލީމެވެ. ފިރިހެންވަންތަ ރީތި ޒުވާނެކެވެ. ހުދުކުލައިގެ ކޯޓު ފަޓުލޫނުގައި ހުރި އިރު ރަތްކުލައިގެ ފިނިފެންމަލެއް ކޯޓުގައި ހަރުކޮށްލާފައިވެއެވެ. ކަނދުރާ ފޮރުވޭވަރަށް ދިގުކޮށްލެވިފައިވާ ކަޅުކަން ގަދަ ފަށުވި އިސްތަށިގަނޑެކެވެ. އެއްފަރަތަށް ވާގޮތަށް މަގުފަޅާ އޮމާންކޮށްލެވިފައިވާ އިސްތަށިގަނޑުގައި ތެތްކަމެއް އެކުލވިފައިވާހެން ހީވެއެވެ. ނަމަވެސް ފަށުވިކޮޅެއްހާ ފަން އިސްތަށިގަނޑު އެއްކޮށް ކިޔަމަން ނުކުރެވި ނިތްކުރި މައްޗަށް ދެތިން އިސްތަށިކޮޅު ވެއްޓިފައި ހުއްޓެވެ. އެ މޫނުގައި ވަނީ އަޖައިބެއް ފަދަ ހިނިތުންވުމެކެވެ. ކާކުކަން ނޭނގުނު ނަމަވެސް އެ ޒުވާނާއާ ހަތަރުކަޅި ހަމަކޮށްލާ ހިނިތުންވުމެއް ބަދަލުކޮށްލީމެވެ. އަހަރެންގެ ހިނިތުންވުމާއެކު އޭނާ ކުއްލިއަކަށް އަމިއްލަ މެޔާ ދިމާލުގައި ކަނާތުއަތް ޖައްސާލުމާއެކު "އާހް" އެއްގެ އަޑު ލައްވާލިއެވެ. އޭނާގެ އެ ޢަމަލުން އަހަރެން ވަރަށް ބޮޑަށް ހައިރާންވިއެވެ.\nއިރުކޮޅަކު އަހަރެންގެ މޫނަށް ބަލަން ހުރުމަށްފަހު ދޮރާ ދިމާއަށް އެ ޒުވާނާ ބަލާލިއެވެ. އަދި އަހަރެން ގާތުގައި މީހަކަށް އިންތިޒާރު ކުރަނީތޯ އަހާލިއެވެ. އެ ސުވާލުގެ ޖަވާބަށް އަހަރެން އަވަހަށް ބޯޖަހާލީމެވެ. އެ ޒުވާނާ ވެސް މީހަކަށް އިންތިޒާރު ކުރަނީ ކަމަށް ބުންޏެވެ. އަދި އެއީ ކާކުތޯ ބުނަންހޭ އަހާލިއެވެ. އޭނާއާ ވާހަކަދެއްކުމުގެ ޝައުގުވެރިކަމެއްނެތް ނަމަވެސް އަހަރެން ދެބުމަ ހިއްލާލާ އަނެއްކާ ވެސް ބޯޖަހާލީމެވެ. ދެންމެ ފެނުނު މީހަކާ އޭނާގެ ސިއްރުތައް ހާމަކުރަނީ ބާއޭ ވެސް ހިތަށް އެރިއެވެ. ނަމަވެސް އިތުރަށް ހައިރާންވީ އޭނާގެ ޖަވާބު އިވިފައެވެ. އޭނާ އަހަންނާ މުޚާޠިބުކޮށް ބުނީ އަހަރެން ފަދަ އަންހެން ކުއްޖެއް އަންނާނެ އިރަކަށް އިންޒާރު ކުރާތާ ވަރަށް ދުވަސްވެއްޖެ ކަމަށެވެ. ޕަރީން އިންސާނުންގެ ތެރޭގައި އުޅޭކަން މިހާރު އޭނައަށް އެނގިއްޖެ ކަމަށެވެ. ހަމައެއާއެކު މިރޭ މީ ނަސީބުން ފުރިގެންވާ ރެއެއްކަމުގައި ބުންޏެވެ. އެއީ އޭނާގެ ދިގު އިންތިޒާރަށް ނިމުމެއް އައީތީއެވެ. އެ ހުރިހާ ވާހަކައެއް ދެއްކުމަށްފަހު އޭނާގެ ބްލޭޒާގައި ހަރުކޮށްފައި އިން ރަތްފިނިފެންމާ ނަގާ އަހަންނަށް ދިއްކޮށްލިއެވެ. ހިފަންވީކަމެއް ނޫނީ ނުހިފަންވީކަމެއް ނޭނގިފައި އިރުކޮޅަކު އަހަރެން ހުރީމެވެ. އެ ޒުވާނާ ދެވަނަ ފަހަރަށް އަތުން އިޝާރާތްކޮށްލީ އެ ފިނިފެންމަލުގައި ހިފާށޭ ބުނާ ފަދައިންނެވެ. އެހެންވެ މާބޮޑު ވިސްނުމަކާ ނުލާ އެ މަލުގައި ހިފީމެވެ. އެވަގުތު އެ ޒުވާނާ ބުނެލީ އެ މައު އަހަރެން އެއްލާނުލާނެ ކަމަށް އޭނާ ވަރަށް ބޮޑަށް އެދޭ ކަމުގގައެވެ. ޖަވާބުގައި އެއްވެސް އެއްޗެއް އަހަރެން ނުބުނެ ހުރީ އެއީ ހުސްއަނގަތަޅާ މީހެކޭ ހީކޮށްލައިގެންނެވެ. ހަފުލާގައި ފެންނަ އަންހެންކުދީންނާ އޭނާ މައްލަވަކުރަނީ އެފަދައިންކަމަށް ވެދާނޭ އަހަރެންގެ ޟަމީރު ވެސް އެވަގުތު ވިސްނައިދިނެވެ. އެންމެ ރަނގަޅުވާނީ އެފަދަ ޒުވާނުން ކުރާ ކަންތައްތަކަށް ސަމާލުކަމެއް ނުދިނުމެވެ. އެހެންވެ އޭނާގެ އުނދަގޫ ބޮޑުވެދާނޭތީވެ އެހެން ދިމާއަކަށް ދިއުމަށް ހިނގައިގަންނާން އުޅުނު ވަގުތު އެ ޒުވާނާ ސުވާލެއް ކުރިއެވެ. އޭނާ އެނގެން ބޭނުންވީ އެ ހަފުލާއަށް އަހަރެން އައިސް އުޅެނީ ކޮންބަޔަކާއެކުތޯއެވެ. އަހަރެން ދުރުގައި ބަޔަކާ ވާހަކަދައްކަން ތިބި ސުހައްތައާއި ޖައުބެ ދައްކާލީމެވެ. ހަމަ އެވަގުތު ނިކަން ހިނިއައިސްފައި އެ ޒުވާނާ އަހާލީ އަހަންނަކީ ޖައުންގެ ކޮއްކޮތޯއެވެ. (ނުނިމޭ)


ނޭނގި ހިތޭ ތި އަތުލީ 10 – Esfiya\nނޭނގި ހިތޭ ތި އަތުލީ 10\nމަންމަ އެކަހަލަ ސުވާލެއްކޮއްފާނެ ކަމަކަށް އޭނަ ހިއެއްނުކުރެއެވެ. އޭނަ އަދި މެރީ ކުރިފަހުން އެއްވެސް ފައިސާއެއް މަލާކަށް ނުދެއެވެ. ކޮންމެހެން ނުދޭކަން ނޫނެވެ. އޭނަ މިހިރީ އެކަން ހަނދާންނެތިފައެވެ. މައުވަން ދެކުނު ގޮތުގައި މަންމަ އެސުވާލު ކުރަން އެޖެހުނީ މަލާކް ކޮންމެސް އެއްޗެއްކީމައެވެ. މައުވަން ބުނެލީ އެހެން ބެލިފަނެތްކަމަށެވެ. އަދި މަލާކް ބުނިވަރަކަށް ދެނީކަމުގައެވެ.\n“މަލާކް ބުނިވަރަކަށް ފައިސާނުދޭތި. އަހަރެމެންކަހަލަ މުއްސަނދި ބައެއްގެ ތެރެއަށް އެކަހަލަ ނިކަމެތި ބައެކަށް އާދެވުނީމަ ވިސްނާނީ އަހަރެމެން ފެލައިލެވޭތޯ. އެމީހުން ތިބޭނީ ފައިސާއާއި ހެދި ހޭބަލިވެފަ.ދަރިފުޅު އެވަރު ވިސްނައިގެން އުޅޭތި” ނަސްރީނާގެ ވާހަކަތަކުން މައުވަންއަށް އިނގުނީ އަދި މަލާކް އެއްޗެއްކިޔައިގެން އުޅެނީ ނޫންކަމެވެ. އޭނަ ހިތްހަމަ ޖެހުނެވެ. އެކަމަކު މަންމަގެ އެވާހަކަތަށް މައުވަންއަށް ޤަބޫލެއް ނުކުރެވޭނެއެވެ. ހަމަގައިމުވެސް މަލާކް ފައިސާއާއި ހެދި ނޫޅެއެވެ. ދެން ނަސީމާ ބުނެލީ މަލާކް ވަޒީފާއަށް ދިއުން ހުއްޓުވުމަށެވެ. އަދި އެއީ މައުވަންއަށް ނޭނގޭކަމެކެވެ. އެކަމަކު އެކަމެއް ނަސީމާއަކަށް ނާންގައެވެ. ދައްކަންހިރު ވާހަކަ ނިމިއްޖެ ކަމުގައިވާނަމަ އޭނަ ދެންދަނީކަމަށް ބުނެ ސިޑިންއަރައިގެން ދިޔައީއެވެ.\n“ވަޒީފާއަށް ނިކުންނައިރުވެސް އަހަރެންކައިރީ ބުނެލުމެއްނެތްދޯ” ގަމީހުގެ ގޮއްތަށް ނަންޓަމުން މައުވަން ސުވާލު ކުރީ ކޮޓަރީގައި އިސްތިރި ކުރަންހުރި މަލާކްއާއެވެ. “އަހަރެންހީކުރީ ތިހާދީންވެރި ކުއްޖަކު ފިރިމީހާ ގާތު ނުބުނެ އެވަރުގެ ކަމެއް ނުކުރާނެކަމަށް” އެ އަޑުގައިވަނީ މަލާމާތެވެ. މަލާކް ބުނެލީ ކައިވެނީގެ ކުރިން ހުއްދަ ދިންހަނދާން އޭނަ އެބަހުރިކަމަށެވެ. މައުވަންވެސް ހަނދާންވިއެވެ. އެކަމާ ގުޅުވައިގެން އިތުރު އެއްޗެއް ނުބުނެއެވެ. ދެން މައުވަން ގޮސް މަލާކް އިސްތިރި ކުރަން ހުރި މޭޒުމަތީ ވޮލެޓުން ފަސްހާސް ރުފިޔާ ނަގާފައި ބޭއްވިއެވެ. ސުވާލުގެ ނަޒަރުން މަލާކް ބަލާލީ މައުވަންގެ މޫނަށެވެ. “އަނބިމީހާއަށް ޚަރަދު ކުރުމަކީ ފިރިމީހާގެ ވާޖިބެއްނު” މައުވަން ބުނެލިއެވެ. މަލާކް ބުނެލީ ފައިސާ ބޭނުން ނޫންކަމުގައެވެ. އޭނަ އަމިއްލަ ޚަރަދު ކުރާވަރަށް އޭނަ އަތުގައި ފައިސާހުރި ކަމަށްބުނެ އިތުރު ތަފްސީލް ދިނެވެ. ދެން މައުވަން ބުނެލީ އެހެންވިއްޔާ އެކައުންޓަށް އަޅައި ގިނަކުރުމަށެވެ. މިހެން ބުނުމުން މަލާކް އައީ ރުޅިއެވެ. އޭނަ ދެކުނު ގޮތުގައި އެއީ މައުވަންގެ މަންމަމެންގެ ކަންތަކެވެ. “އަހަންނަން އިނގޭ ތި އެންމެން އަހަރެން ދެކެ ފޫހިވެ ރުޅިއަންނަކަން. އަދި ތިމިހުން ދެކޭގޮތުގައި އަހަރެން މިއުޅެނީ ފައިސާއާ ހެދި. އެކަމަކު ބުނަން ރަނގަޅު ވާހަކައެއް ފައިސާ އާއި ހެދި އުޅޭމީހެއްނޫން މަށަކީ. ބަލަ ތިމިހުން އެކަންޏެއް ނޫނޭ މި މާލޭގަ މުއްސަނދި ބަޔަކަށް އުޅެނީކީ” ކަތައްމެ މަޑުން ވާހަކަ ދެއްކިއެއްކަމަކު އެ އަޑުގައިވި ނުރުހުން މައުވަންއަށް އެނގުނެވެ.\nމައުވަންއާއި ލުބާގެ ގުޅުން ދުވަހެއް ދުވަހަކަށް ދިޔައީ ގާތް ވަމުންނެވެ. އެކަން ނޭނގެނީ ހަމައެކަނި މަޒްހަރާއި އަކްޔަންއަށެވެ. މަލާކްގެ ކުރިމަތީގައިވެސް ދެމީހުން ހީ ސަކަރާތް ޖަހައެވެ. ބޭރަށް ކާންގޮސް ހަދައެވެ. މަލާކް ކޮންމެސް ވަރަކަށް ދެރަވިއެއް ކަމަކު އެކަމެއް ނުދައްކައެވެ. އެދެމީހުން އެކީ ލުބާގެ ކޮޓަރިއަށް ވަންނަ ތަންވެސް ކިތައްމެ ދުވަހަކު މަލާކަށް ވަނީފެނިއެވެ.\nދުވަސްތައް ފާއިތު ވަމުންގޮސް މަލާކްގެ ކައިވެންޏަށް 6މަސް ވެގެން ދިޔައީއެވެ. އޭނައަށް ޑޮކްޓަރަށް ދައްކަން އަންނަ މީހުން ދުވަހެއް ދުވަހަކަށް ދަނީ އިތުރު ވަމުންނެވެ. ހިތްހެޔޮ މިޒާޖްގެ ސަބަބުންނާއި ދޭފަރުވާގެ ރަނގަޅު ކަމުންނެވެ.\nމައުވަން އާއި މަލާކްގެ ގުޅުމަކަށް އެއްވެސް ބަދަލެއް ނާދެއެވެ. އެކަމަކު އަކްޔަން އާއި އޮތް ގުޅުން ގާތްވެ އެކުވެރީންނަން ބަދަލުވިއެވެ. ނަސްރީނާ މާލެ ބަދަލުވި އިރު ލުބާވެސް އޭނަޔާއެކު މާލެ ބަދަލުވެ އުޅެމުން ދަނީ މައުވަންމެން ގޭގައެވެ. ނަސްރީނާ މާލެ ބަދަލުވީ އޭނަގެ ފިރިމީހާގެ ކުއްލިމަރާ ގުޅިގެންނެވެ. ލުބާ މިހާރު މާލެއިން ވަޒީފާ ހޯދަގެން ވަޒީފާއަށް ނިކުމެއެވެ. ލުބާގެ މައިގަނޑު މަޤްސަދަކީ މައުވަން ހާސިލް ކުރުމެވެ.\nއަކްޔަންވެސް އޭނަ ހިތްކިޔާ އަންހެން ކުއްޖަކު ފެނިގެން ފަހަތުން ހިނގާތާ ދުވަސްތަކެއް ވެއްޖެއެވެ. އެކަމަކު އަދި އޭނަ ވާހަކަ ދައްކަން މަސައްކަތް ކުރިއެއްކަމަކު އެ ކުއްޖާގެ ފަރާތުން ހިނިތުންވުމެއް އެކަނި ލިބޭކަމެވެ. އިތުރު ކުރިއެރުމެއް ނުލިބެއެވެ.\nހެނދުނު މަލާކް ބަދިގޭގައި އުޅެނިކޮށް އަނބުރައިގަތެވެ. އޭގެ ކުރީ ދުވަހުވެސް އެގޮތަށް އަނބުރައި ގަނެގެން ޓެސްޓްތަކެއްވަނީ ހަދާފައެވެ. ވަގުތުން އެމީހުންގެ އާއިލީ ޑޮކްޓަރު އައެވެ. ކުރީ ދުވަހުގެ ނަތީޖާތަށް ހިފައިގެންނެވެ. އޭރު ގޭ އެންމެން ތިބީ މައުވަންގެ ކޮޓަރީގައި މަލާކްގެ ކައިރީގައެވެ. މަލާކް އޮތީ އެނދުގައެވެ.”ކޮންގްރޭޖްލޭޝަން. މައުވަން ބައްޕައަކަށްވަނީ” ޑޮކްޓަރުގެ ޖުމްލައާއެކު މައުވަން އަދި މަލާކްއަށް ހީވީ ކަންފަތް ދޮށުގައި ބޮވެއް ގޮވިހެންނެވެ. މައުވަން ވަގުތުން އެކަމަށް އިންކާރު ކުރަން ބޭންވިއެވެ. އޭނަގެ ދަރިއެއްނޫންކަމަށް ބުނެ މަލާކް ވަރިކޮށްލަން ބޭނުންވިއެވެ. އެކަމަކު އިދެގެން އެހާ ދުވަސް ވެފައިވާއިރު އެކަމަށް ސީދާ އިންކާރު ކޮށްފިނަމަ އޭނަވެސް ފަޟީހަތްވާނެއެވެ. އެހެންވެ އޭނައަށް ޖެހުނީ ހިމޭނުން ފޭކް ހިނިތުންވުމެން ދައްކައިގެން ހުންނާށެވެ. މަޒްހަރަށް އުފަލުން ރޮވުނެވެ. އޭނަ ކެތްތެރިކަމެއް ނެތި މި ދުވަހަށް އިންތިޒާރު ކުރާތާ ކޮންދުވަހެއް ހެއްޔެވެ. މައުވަންގެ ގައިގައި ބައްދާލައި މަރުހަބާ ކިޔެވެ. އަކްޔަންވެސް ހަމަ އެފަދައިން މަރުހަބާ ކިޔެވެ. ތިން އަންހެނުން ތިބީ މި އިވުނު ހަބަރުން ތޮބީއަތު ގޯސްވެފައެވެ. އެހެން ނަމަވެސް އެމީހުންވެސް މަރުހަބާ ކިޔެވެ. މަލާކް ކިތައްމެ ހިތްވަރެއް ކުރިއެއްކަމަކު އޭނަގެ ލޮލުން ކަރުނަ އައެވެ. މިއީ އޭނަ އެއްގޮތަކަށްވެސް އުއްމީދުކުރި ކަމެއްނޫނެވެ. މައުވަން މިހާ މަކަރު ގަދަވެދާނެކަމަކަށް އޭނަ ހީކޮށްފައެއްނުވެއެވެ. މި ގޮތަން ކަންތައްކުރުމުގެ ބަދަލުގައި ރީތިކޮށް ބުނިނަމަވެސް އޭނަ މައުވަން އެދޭކަންތައް ކޮށްދިނީހެވެ. އެހެންމީހުން ދެކުން ގޮތުގައި އެއީ އުފާވެރި ކަމުގެ ކަރުނައެވެ.\nމަލާކް ނިންމި ގޮތުގައި މައުވަން އޭނަޔަށް ކޮންމެސް ގޮތަކުން ބޭހެއް އެއްޗެއް ބޯންދީފައި އޭނަ ނިންދަވާފައި އޭގެ ނާޖާއިޒް ފައިދާ ނަގަނީއެވެ. މައުވަން ޤަބޫލު ކުރިގޮތުގައި މަލާކް އުޅޭނެ ގޮތަކަށް އުޅެ އުޅެ ފައިއޭނަގެ ބޮލުގައި އެޅުވީއެވެ. މައުވަން އުޅޭ ގޮތުން އެއްވެސް ޝަކުވާއެއް ނުކުރާތީ ބައެއްފަހަރު މައުވަން މަލާކްގެ ކެތްތެރިކަމަށް އަމިއްލައަށްވެސް ހިތުން ތައުރީފްކުރެއެވެ. އެކަމަކު ޝަކުވާނުކޮށް ގަންނަގަނޑު މި ފަޅާއެރީއެވެ. ނުމޮށޭގުރާ މި އޮތީ މިފަހަރު ބާރަށް ދައިގަނެފައެވެ.\nއަންހެނުންގެ ޑޮކްޓަރަކަށް ދައްކާލަން ބުނެފައި ޑޮކްޓަރު ދިޔައީއެވެ. އަދި އެދެމަފިރީންނަން ވަގުތު ކޮޅެއް ދެމުން އެހެން މީހުންވެސް ނިކުމެގެން ދިޔައީއެވެ. ދިޔުމާއެކު މައުވަން ދޮރު ތަޅުލިއެވެ. އުނަގަނޑުގައި ދެއަތްވިއްދާލަމުން އެދުކައިރިއަށް އައިސް ހުއްޓުނީއެވެ. އޭރު ހުރީ އިންތިހާއަށް ރުޅިގަވެފައެވެ. އޭރުވެސް މަލާކަށް ރޮވެނީއެވެ. ކޮންރުއިމެއް ހޭ ތި ރޮނީ މައުވަން އެހިއެވެ. އަޑު ބާރުކޮންނެވެ.މަލާކް ޤަބޫލްކުރި ގޮތުގައި ރުޅިއަންނަންވީ އޭނައެވެ. މައުވަންއަކަށް ރުޅި އައުމުގެ ހައްޤެއްނެތެވެ. މައުވަންގެ އެ ސުވާލަށް ޖަވާބްދިނުން މަލާކަށް މުހިއްމު ކަމަކަށް ނުވިއެވެ.\n“އަހަރެންގެ އަތުންފައިން ގޯހެއް ނުހެދެނީސް ތީ ކާކުގެ ދަރިއެއްކަންބުނޭ” މައުވަންގެ ޖުމްލައިން މަލާކްގެ ނިތަންރޫގިނަވެގެން ދިޔައެވެ. އަދި ތެދުވެ އެނދުގެ ހެޑްބޯޑްގައި ލެނގެލިއެވެ.”އަދި މާ ނަމާދު ކޮއްކޮށްފަ ދީނީވެގެން އުޅެއެއްނު. މަހިތުން ތީ ވަރަށް ރަނގަޅު އަންހެނެއް. އިނގޭތެ ކައިވެނި ކޮށްފަ އަހަރެން ކަލެއާ ގާތްނުވީ ކީއްވެކަން؟ އަހަރެން ޤަބޫލްކުރި ގޮތުގައި ތިވަރުގެ މާތް އަންހެން ކުއްޖަކަށް އެވަރުގެ ލަނޑެއް ދީގެންނުވާނެ.އެއީ އަހަރެން ރާވައިގެން ހުރީ އިނދެގެން އަހަރެއްވަރު ކޮށްލާފަ ކަލޭވަރިކުރަން. އެކަމަކު ކަލޭތިވީ އެއަށްވުރެ މާ ނުލަފާ ޖާހިލަކަށް. ތި ބޮޑު ހެދުންތެރޭގައި ނިވާވެގެން ތިހުރީ އެއްވެސް އަގެއްނެތްމީހެއް” މަލާކަށް ޖަވާބުދޭނެ ވަގުތު ކޮޅެއްވެސް ނުދީ މައުވަން ވާހަކަ ކުރިއަށް ގެންދިޔައެވެ. “ބަލަ އަހަރެން ކުރި ސުވާލުގެ ޖަވާބުވެސް ނޭނގެނީދޯ! ދުވާލު ކިތައްމީހުން ކާރިއަށް ދަން” މިފަހަރު އެ އަޑުގައިވަނީ މަލާމާތެވެ. ” މައުވަންއަށް މީ ކާކުގެ ދަރިއެއްކަން ނޭނގޭކަމަށް ވާނަމަ އަންނަކަށްވެސް ނޭނގެ. އެކަމު ބުނަން އަހަރެން ދުވާލަކު ސަތޭކަ މީހުންކާރިއަށް ދިޔަސް ދާނީ ހޭހުންނަ މީހުން ކާރިއަށް. މީހަކު ހޭނައްތާފައި އެކަމު ނާޖާއިޒް ފައިދާ ނަގާވަރުގެ ފިނޑިއެއްނޫން މަށަކީ” މަލާކް އަޑުގައި ނުރުހުމާއި ހިތާމަ އެކުލެވިގެން ވިއެވެ. މަލާކްޖުމްލަ ނިމެންވިއިރު މައުވަންއަށް ހުރެވުނީ އެނދުކާރީ ގުދަށެވެ. އެއްއަތުން މަލާކްގެ އަނގަމަތީގައި ހިފައިގެންނެވެ. “ކީކޭ ކިޔާނަމޭ ހިތާތަ ތިއުޅެނީ؟” އެގޮތަށް ހުރެ މައުވަން އެހިއެވެ. މިފަހަރު މަލާކް ހިޔާރުކުރީ ހިމޭންކަމެވެ. މައުވަން އަތްދޫކޮށްލިއިރު އެތަން ހުރީ ރަތްވެފައެވެ. “ހަނދާން ކުރާތި މީގެ ފަހުން އަރެންގެ ހުއްދަނެތި މިގެއިން ނިކުމެގެން ނުވާނެ” އެހެން ބުނުމަށްފަހު މައުވަން ނުކުމެގެން ދިޔައީއެވެ.\nމެންދުރު ފަހު ތިނެއްޖެހިއިރު އަކްޔަން ހުރީ އޭނަގެ ހިތުގެ މަލިކާ އުޅޭ އޮފީސް ކުރިމަތީ ސައިކަލު ޕާކްކޮށްގެން އެ މަތީގައެވެ. އެއަންހެން ކުއްޖާ ފެނުމާއެކު އަކްޔަން އަތުން ހަނާ އަޅާލިއެވެ. އާދައިގެ މަތިން ޖަވާބު އައީ ހިނިތުން ވުމަކުންނެވެ. މިފަހަރު އަކްޔަން ސައިކަލުގައި ދިއުމުގެ ބަދަލުގައި ދާންފެށީ ހިނގާފައެވެ. އެކުއްޖާގެ ފަހަތުންނެވެ. އޭނަ މިހާރު ނަން އަހަމުން ފަހަތުން ސައިކަލު ދުއްވާތާ އެތައް ދުވަހެއްވީއެވެ. އެކަމަކު އެއްމެ ކުޑަމިނުން ނަންވެސް ނޭނގެއެވެ. އެހެންކަމުން މިއަދު އެހެން ދިޔަނުދޭން އަކްޔަން ނިންމިއެވެ. އަދި އެކުއްޖާ ހަނި ގޯޅިގަނޑަކަށް އެޅުމާއެކު އަތުގައި ހިފައި ހުއްޓުވިއެވެ. އަދި ދޫކޮށްލާނީ ނަން ބުނުމުންކަމުގައި ބުނެލިއެވެ. އެހަންހެންކުއްޖާގެ މޫނުން ހާސްކަން ފެންނަން ހުއްޓެވެ. އެކަމަކު އެދުލުން އެއްމެ ބަހެއްވެސް ނުކިޔައެވެ. “މިއަތުން ދޫކޮށްލެވޭނީ ނަންބުނިއިރަކުން” ފާރުގައި ލެނގިލަމުން ހަމަޖެހިލާފައި އަކްޔަން ތަކުރާރު ކޮށްލިއެވެ. އިރުކޮޅަކުން އަކްޔަންއަށް ފެނުނީ އެ ބޮޑު ދެލޮލުން ކަރުނަ އަންނަން ފެށިތަނެވެ. ދެން ހިފަހަށްޓައިގެން ހުންނާކަށް އަކްޔަންއަކަށް ނުކެރުނެވެ.އަވަހަށް އަތުން ދޫކޮށްލިއެވެ. އޭނަ ގޮސް އޮބާލަންދެން ހުރި ފިޔަވަޅު މަތީގައި ހުރެވުނީއެވެ. އޭނަ ދިޔަ ދިމާލަށް ބަލާށެވެ. ދެން އަކްޔަން އައިކޮޅަށް އަނބުރާލީއެވެ. މާޔޫސްވެ ހުރެއެވެ.\n“މައްސަލައަކީ ފައިސާއެއްނޫނޭ ބުނެފީމެއްނު” މައުވަން ކޮޓަރިއަށް ވަތް ވަގުތު މަލާކް އިނީފޯނުގައެވެ. އެޖުމްލަ ވަރަށް ސާފްކޮށް މައުވަން އަށް އިވުނެވެ. މައުވަން ކޮޓަރިއަށް ވަނުމުން އިތުރު އެއްޗެއް ނުބުނެ މަލާކްފޯން ކަނޑާލީ ފަހުން ގުޅާނަން ކަމަށް ބުނެފައެވެ. އޭރު ޒުވާބު ކޮށްފައި ނިކުމެގެން ދިޔަމީހަ އަދި ކިރިޔާ އެއައީއެވެ. މިހާރު ރޭގަނޑު ނުވައެއްޖެހީއެވެ. “ކާންދާންވީނު” މަލާކް ބުނެލިއެވެ.”ކާކާ ތި ފޯނުން ވާހަކަ ދެއްކީ؟” މަލާކަށް ޖަވާބެއް ދިނުމުގެ ބަދަލުގައި މައުވަންވެސް ކޮށްލީ ސުވާލެކެވެ. މަލާކް މައުވަންގެ މޫނަން ބަލާލިއެވެ. އަދި އެހާމެ އަވަހަށް އިސްޖަހާލިއެވެ. މައުވަން މަލާކްގެ ފޯން އަތުލިއެވެ. އަދި ކޯޑް ޖަހާށޭ ބުނެ މަލާކަށް ފޯން ދިއްކޮށްލިއެވެ. މައުވަން ބެލީ ކޯލް ލޮގް އެވެ. މަލާކް ކޯޑް ޖަހާ ދިނުމުންނެވެ. ދެންމެ ވާހަކަ ދައްކަން އިނީ މަލާކަށް ކުރީން ދުވަހެއްގައި ތަކުރާރުކޮށް ގުޅި ނަންބަރުންނެވެ. އަދި އެ ނޫނަސް އެނަންބަރުން މަލާކް ފޯނަން ގުޅާފައި ހުއްޓޭވެ.\nމައުވަން އެނަންބަރަށް ގުޅިއެވެ. ފޯނެއް ނުނަގައެވެ. “އެއީ ދޯ ތިދަރީގެ ބަފަޔަކީ؟” ފޯން އެނދުމައްޗަށް އެއްލަމުން މައުވަން ބުނެލިއެވެ. މައުވަން ހާމަކުރި ގޮތުގައި ކިތައްމެ ދުވަހަކު މަލާކް އެމީހަކާ ސިއްރުން ވާހަކަ ދައްކަނިކޮށް އިވިފައި އެބަހުއްޓެވެ. އެކަމަކު އޭނަ އަޅާނުލާ ހުރީ މިފަދަ ކަމެއްކުރާވަރަށް ވުރެ ރަނގަޅު ކުއްޖެއްގެ ގޮތުގައި އޭނަ މަލާކް އާމެދު ދެކުނީތީއެވެ. “ކީއްވެތަ އެއްބަސް ވާން ނުކެރިގެން ތިއުޅެނީ؟” މަލާކްވެސް ކުރީ ސުވާލެކެވެ. “އަހަރެން ކޮންކަމަކަށް އެއްބަސް ނުވެގެންތަ ތި އުޅެނީ؟ މައުވަންއަށް މަލާކް ބުނި އެއްޗެއް އެނގުނު ކަމަކަށް ނުވިއެވެ. “މައުވަންގެ ދަރިއެއްކަމަށް އެއްބަސް ވާން ނުކެރިގެން ތިއުޅެނީ ސިއްރުން ކުރިކަންތައް ފަޅާއެރީމަތަ؟” މަލާކް ސާފު އިބާރާތުން އިއްވާލިއެވެ. “ބަލަ އަހަރެން ކޮންކަމެއްތަ ސިއްރުން ކޮށްގެން ތިއުޅެނީ” މައުވަން ބުނެލިއެވެ. އެޔާއެކު އިވުނީ މަޒްހަރު ބޭރުން ގޮވާލި އަޑެވެ. މައުވަން ގޮސް ދޮރު ހުޅުވާލިއެވެ. މަޒްހަރު ބުނެލީ އަވަހަށް ޑޮކްޓަރަށް ދެއްކުމުގެ ކަންތަކާ އުޅުމަށެވެ. އެކަމާ އުޅޭކަމަށް ބުނެ މައުވަން އަވަހަށް މަޒްހަރު ފޮނުވާލިއެވެ.\nނިއަމްއާއި ލައިހާގެ ގުޅުން ލޯތްބަށް ބަދަލުވިއެވެ. ރަސްމީކޮށް އެކަކު އެނެކަކަށް ޕުރަޕޯސް ނުކުރިއެއްކަމަކު ދެ ޒުވާނުން އުޅެނީ ރައްޓެހިވެގެންނެވެ. އާއިލާއަށް ސިއްރުންނެވެ. ކޮންމެހެން މަލާކް އެގޮތް ބޭނުން ވެގެނެއް ނޫނެވެ. އެއީ ނިއަމްގެ ނިންމުމެކެވެ. ނިއަމް ވަނީ އޭނަޔަށް ވަގުތު ކޮޅެއް ދިނުމަށް މަލާކްގާތު ބުނެފައެވެ. އެއީ ރަނގަޅު ވަގުތެއްގައި މައުވަންއަށް އެދެމީހުންގެ ގުޅުމުގެ ވާހަކަ ކިޔާދިނުމަށެވެ. އަދި އެއަށްފަހު ދެ ފަރާތުގެ އާއިލާއަށް އެންގުމަށެވެ.\nނިއަމްއިނީ މައުވަންއާއެކު ޑްރީމް ހޮސްޕިޓަލްގެ ކެންޓީންގައެވެ. ދެމީހުންގެ ކައިރީގަވެސް އާވި އަރައަރާ ހުރި ކޮފީތައްޓެވެ. “ތީރަނގަޅު މީހެއް. މަމީ ބެސްޓް ފްރެންޑް އެކަމަކު އަދިވެސް އަނބިކަނބަލުން ދައްކާނުލާ ތިއުޅެނީ؟” މައުވަން ޝަކުވާކޮށްލިއެވެ. މައުވަން ބުނެލި ގޮތުގައި އެއީ މައުވަންގެ ކުށެއްނޫނެވެ. އަބަދު ރަށުންބޭރުގައި އުޅެއުޅެފައި ކޮންމެހެން އޭނަގާތުގައި އެވާހަކަ ދެއްކުމުގެ ބޭނުމެއްނެތެވެ.\nއެއީވެސް ތެދެކެވެ. ނިއަމް އެއައީ4މަސްވަންދެން ރަށުންބޭރުގައި އުޅެފައެވެ. އިތުރަށް މައުވަން ބުނެލި ގޮތުގައި އެކަހަލަ ގޮތެއްފޮތެއް ނެތް މީހަކު ތަޢާރަފް ކޮށްދިނުމުގެ ބޭނުމެއްނެތެވެ. ނިއަމް މައުވަންއަށް ބަލާލީ ސުވާލުގެ ނަޒަރުންނެވެ. އެކަމަކު ތަފްސީލްދޭކަށް މައުވަން ގަސްދެއްނުކުރިއެވެ. ފަހުން ކިޔާދޭނެކަމަށް ބުނެ މައުލޫބަދަލު ކޮށްލިއެވެ.\nYay! Finally! Was waiting for this all day long ❤\nFarah kuru ????\nVarah kuru ????\nHama ehaa kurutha\nVrh kuru… ????\nAlhey kihineh mivi. Mauvan rulhiaisgenves Malak aaeku sleep kuraanama ayrun engeynu.\nasluves dho… varah reethi mi part ves ❤❤❤\nAlhe daily up koddhyber…vvv rythi stry…???\nBusy veema ey\nStory v nice.when next part\nvarah reethi mibaves dhen next part konirakun avas vaane dhw\nThanks. Avahah genes dheveythw balaanan. May be not today\nVarsh reethi mi vaahaka\nWow story v nice\nDoc eh viyya engeyne ehhnu preg noon kann.. hama nujehey mivahaka…….\nWOW…. vvv rythi story. .☺??❤❤❤\nMi v kihineh thr…..dhn kaakah tha preg v e…I don’t understand…… Or Preg nuveytha anehkaa….ooh next part avahah up kohdhehchey…..\nNiyam n laihaa loabeege gothun gulhigen dhen eyge fahathun mibunany niyam n malaak loabivaa vaahaka mivany kihineh????\nIt’samistake. Instead of malaak name there will be laihaa. Sorry\naslu doc eh viyyaa engen jeheynedho preg kan nuvatha noon kanves . aamu meehunnah ves engey kameheee . v odd egothah genaima .\nV reethi ekamaku kiyun tharin ihthizaaru kuran nujahy gothah vaahaka thah genss dhinun edhen\nToo short.but nice\nMalaak akee doctoreh eyneyah neyngi kihineh eyneyah beys dheveyny dhen mauvannah engeynehnun eyna sleep kurinama mauvan sleep kohgen libunu dhariyehnama eyna malaak aa dhimaalah halheylavanee keehve adhi edhemeehun eh hospitalehga ulheyiruves neygeytha\namilla ah ves test kohlleveyne dho preg tho balan.hama nujehey.\nWatajoke… Dhenn preg noon kann vess neygey tha doc akah vaairu\nnext part avas kohdhyba\nwhen can you upload the next part???\nnext part haadha lahey the\nލޯބި July 2, 2020


SunOnline: Lanka parliament uvaalan jehey kamah verikan kuraa party in ebbasvejje\nލަންކާ ޕާލިމެންޓު އުވާލަން ޖެހޭ ކަމަށް ވެރިކަން ކުރާ ޕާޓީން އެއްބަސްވެއްޖެ\nރުގިއްޔާ މުހައްމަދު މޫސާ 19 Nov 2019, 14:30\nލަންކާގެ ބޮޑުވަޒީރު ރަނިލް ވިކްރަމަސިންހަގެ ޔޫއެންޕީގެ މަޖިލިސް މެމްބަރުން ވަނީ ޕާލިމެންޓު އުވާލަން އެއްބަސްވެފަ --\nކޮލަމްބޯ (ނޮވެމްބަރު 19): ސްރީލަންކާގެ ވެރިކަން ކުރާ ޔުނައިޓެޑް ނެޝަނަލް ޕާޓީ (ޔޫއެންޕީ)ގެ ޕާލިމެންޓަރީ ގުރޫޕުން މިއަދު ބޭއްވި ބައްދަލުވުމެއްގައި އެގައުމުގެ ޕާލިމެންޓު އުވާލަން ޖެހޭ ކަމަށް އެކޮމިޓީން އެއްބަސްވެއްޖެ އެވެ.\nލަންކާގެ ނޫހެއް ކަމަށްވާ ކޮލަމްބޯ ޕޭޖުގައިވާ ގޮތުން ޔޫއެންޕީން އެފަދައިން ނިންމީ އެގައުމުގެ ބޮޑުވަޒީރު އަދި ޕާޓީގެ ލީޑަރު ރަނިލް ވިކްރަމަސިންހައާ ބައްދަލުކޮށް، ސަރުކާރުން ދެން އަމަލު ކުރާނެ ގޮތާ ބެހޭ ގޮތުން މަޝްވަރާ ކުރުމަށްފަހުގަ އެވެ.\nލަންކާގެ ސަރުކާރާ އިދިކޮޅު ޕޮޑުޖަނަ ޕާޓީގެ ކެންޑިޑޭޓު ގޯޓާބަޔަ ރާޖަޕަކްސަ ރައީސްކަމަށް އިންތިހާބުވެ، ވެރިކަމާ ހަވާލުވެވަޑައިގަތުމާ ގުޅިގެން ޔޫއެންޕީން ބޭއްވި ބައްދަލުވުމުގައި ކެބިނެޓު މިނިސްޓަރު ވަޖިރަ އަބޭވަރުދަނަ ވަނީ އެޕާޓީން ރައްޔިތުންގެ މެންޑޭޓަށް އިހުތިރާމު ކުރާނެ ކަމަށް ވިދާޅުވެފަ އެވެ.\n"އަޅުގަނޑުމެން ރައްޔިތުންގެ ނިންމުމަށް އިހުތިރާމް ކުރަން. އަދި ރައްޔިތުންގެ މެންޑޭޓަށް އިހުތިރާމު ކުރުމުގެ ގޮތުން، މިސަރުކާރުން ޖެހޭނެ ޕާލިމެންޓު ފެށުމަށާއި މަޖިލިސް އިންތިހާބެއް ބޭއްވުމަށް އެއްބާރުލުން ދޭން،" އަބޭވަރުދަނަ ވިދާޅުވި އެވެ.\nޔޫއެންޕީގެ އިތުރު މިނިސްޓަރަކު ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، ބޮޑުވަޒީރު ވިކްރަމަސިންހަ ވަނީ ޕާލިމެންޓު އުވާލުމާ ބެހޭ ގޮތުން ފަހު ގޮތެއް ނިންމާނީ ރައީސް ގޯޓާބަޔަ ރާޖަޕަކްސަ އާއި ޕޮޑުޖަނަ ޕާޓީގެ ލީޑަރު މަހިންދަ ރާޖަޕަކްސައާ ބައްދަލުކުރެއްވުމަށް ފަހު ކަމަށް ވިދާޅުވެފަ އެވެ.\nލަންކާގެ ގާނޫނު އަސާސީގައިވާ ގޮތުން އެގައުމުގެ ޕާލިމެންޓު އުވާލެވޭނީ ހަތަރު އަހަރާއި ހަ މަސްވާ ފަހުން ނުވަތަ ޕާލިމެންޓު އުވާލުމަށް ތިންބައިކުޅަ ދެބައި މެމްބަރުން ރުހުން ދިނުމުންނެވެ. ލަންކާގައި މިހާރު އިންތިހާބުކޮށްފައިވާ ޕާލިމެންޓަށް ހަތަރު އަހަރާއި ހަ މަސް ވާނީ އަންނަ އަހަރުގެ އޮގަސްޓު މަހުގަ އެވެ. އަދި އެ ޕާލިމެންޓުގެ މެޖޯރިޓީ މިހާރު އޮތީ ޔޫއެންޕީގެ އެލަޔަންސަށެވެ. އެއީ ޕާލިމެންޓުގެ 225 ގޮނޑީގެ ތެރެއިން 106 ގޮނޑި އެވެ.\nމީގެ އިތުރުން އެގައުމުގެ ގާނޫނު އަސާސީގައި ވަނީ އާ ރައީސަކު އިންތިހާބުވި ނަމަވެސް، ޕާލިމެންޓުގެ ދައުރު ނިމެންދެން ބޮޑުވަޒީރަށް މަގާމުގައި ހުރެވޭނެ ކަމަށް ބުނެފަ އެވެ. ނަމަވެސް ޕޮޑުޖަނަ ޕާޓީން ބޭނުން ވާނީ ވީހާވެސް އަވަހަކަށް އާ ބޮޑުވަޒީރަކު އައްޔަން ކުރަން ކަމަށާއި، އެޕާޓީން އެމަގާމަށް ހުށަހަޅާނީ މަހިންދަގެ ނަން ކަމަށް ރިޕޯޓުތަކުގައިވެ އެވެ.\nލަންކާގައި ހޮނިހިރު ދުވަހު ބޭއްވި ރިޔާސީ އިންތިހާބު ގޯޓާބަޔަ ކާމިޔާބު ކުރެއްވީ 52.25 ޕަސެންޓު ވޯޓާއެކުގަ އެވެ. އެ އިންތިހާބުގައި އޭނާއާ އެންމެ ގާތުން ވާދަ ކުރެއްވި ޔޫއެންޕީގެ ކެންޑިޑޭޓު ސަޖިތު ޕްރޭމަދާސައަށް ލިބުނީ 41.99 ޕަސެންޓު ވޯޓެވެ.\nލަންކާ އިން ދިވެހިން ގެންނަން ބާއްވާ ފްލައިޓު ބުދަ ދުވަހު\nވޯލްޑްބޭންކުން ރާއްޖެ ސަރަހައްދަށް އާ ކަންޓްރީ ޑިރެކްޓަރެއް\nސްރީލަންކާ އިގްތިސާދީ ހަރަކާތްތަކަށް ރުޖޫއަވަނީ


Covid relief package ge thereinn billion akah vureh gina rufiyaage loan dhookurin: Raees – adduLIVE\nFeb 04, 2021, 09:43 އަބްދުﷲ ޔާމީން\nކޮވިޑް ރިލީފް ޕެކޭޖުގެ ތެރެއިން ވިޔަފާރިތައް ރައްކާތެރިކުރުމަށް ބިލިއަނަކަށްވުރެއް ގިނަ ރުފިޔާގެ ލޯނު ދޫކޮށްފައިވާކަމަށް ރައީސް އިބްރާހިމް މުހައްމަދު ސޯލިހް ވިދާޅުވެއްޖެއެވެ.\nރިޔާސީ ބަޔާން އިއްވަވަމުން ރައީސް ސޯލިހް ވިދާޅުވީ، ކޮވިޑް-19ގެ ސަބަބުން، ނިސްބަތުން އިޤްތިޞާދީ އެންމެ ބޮޑު ގެއްލުމެއް ލިބުނު އެއް ޤައުމަކީ ދިވެހިރާއްޖެ ކަމަށެވެ. އިޤްތިޞާދު ހީނަރުވެގެން ދިޔުމުން، މުވައްޒަފުންނަށް މުސާރަ ދިނުމާއި، ދިރިއުޅޭ ތަނުގެ ކުލި ދެއްކުމާއި، ބިލުތައް ދައްކާނެ ގޮތަކާ މެދު، ވިޔަފާރިވެރިންނާއި އާންމު ރައްޔިތުން ކަންބޮޑުވެ، ހާސްވާނެ މިންވަރު ވަޒަންކުރެވޭ ކަމަށް ރައީސް ވިދާޅުވިއެވެ. އަދި ވިދާޅުވީ ރައްޔިތުންގެ ޙާލަތު އެ ގޮތަށް ދޫކޮށްލި ނަމަ، އަދި އިޤްތިސާދުގެ ދިރުންކަމުގައިވާ ކުދި އަދި މެދުފަންތީގެ ވިޔަފާރިތައް އެޙާލަތަށް ދޫކޮށްލި ނަމަ، މުޅި ޤައުމަށް ކުރިމަތިވާނެ ގެއްލުން އަންދާޒާކުރެވުނު ކަމަށެވެ.\n"އެ ޙާހާލަތުން އަރައިގަތުމަށް، ގޭގައި ކޭކު އަޅާ މީހާއިން ފެށިގެން، ރެސްޓޯރެންޓް ހިންގާ މީހުންނާ ހަމައަށްވެސް، ދިވެހި މަސައްކަތްތެރިން ކުރި ބުރަ މަސައްކަތާއި، ދެއްކި ހިތްވަރު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ފެނުނު. އަޅުގަނޑުމެންގެ ވިސްނުމަކަށްވީ، މި ވިޔަފާރިތައް ހަލާކުވިޔަނުދީ ހިފަހައްޓައިދިނުން. ވަޒީފާއަށް އަސަރުކުރި މީހުންނަށް، ޙާލުގައި ނުޖެހި ދިރިއުޅުމުގެ ކަންކަން ހަމަޖެއްސޭނެ ގޮތެއް ހޯދައިދިނުން. އާއިލާތަކަށް އިޖްތިމާއީ ރައްކާތެރިކަން ކަށަވަރުކޮށްދިނުން." ރައީސް ސޯލިހް ވިދާޅުވިއެވެ.\nރައިސް ސޯލިހް ވިދާޅުވީ ކޮވިޑް-19 އާއި ގުޅިގެން ރައްޔިތުންނަށް އެހީތެރިވުމުގެ ގޮތުން ކަރަންޓާއި ފެން ބިލުތަކުން 117 މިލިއަން ރުފިޔާއަށް ވުރެ ބޮޑު އަދަދެއް ކަނޑައިލަދީފައިވާނެ ކަމަށެވެ. އަދި ސަރުކާރުގެ ރިލީފް ޕެކޭޖްގެ ތެރެއިން، ކުދި އަދި މެދުފަންތީގެ ވިޔަފާރިތަކަށާއި، އަމިއްލަ މަސައްކަތްކުރާ މީހުންގެ އިތުރުން، ދިވެހިންގެ ވަޒީފާތައް ރައްކާތެރިކުރުމަށް ޝަރުތުކޮށް، ބޮޑެތި ވިޔަފާރިތައްވެސް ހިމެނޭ ގޮތަށް، އެއް ބިލިއަނަށްވުރެ ގިނަ ރުފިޔާގެ ލޯނު ދޫކޮށްފައިވާކަމަށް ރައީސް ސޯލިހް ވިދާޅުވިއެވެ.\nމީގެ އިތުރުން ރައީސް ސޯލިހް ވިދާޅުވީ ހައުސިންގ ލޯންތަކަށް ވެސް ލުއި ދީ، މަތީ ތައުލީމަށް ދޫކޮށްފައި ހުރި ލޯނުތައް ދައްކަންޖެހޭ މުއްދަތުވެސް ފަސްކޮށްދީފައިވާނެ ކަމަށެވެ. އޭގެ އިތުރުން ޓޫރިޒަމަށް ދޫކޮށްފައި ހުރި ބިންތަކާއި ރަށްތަކުގެ ބިމުކުލި ދެއްކުން ވެސް ހަ މަސްދުވަސް ފަސްކޮށްދީފައިވާކަމަށެވެ. އަދި ކޮވިޑްގެ ސަބަބުން ރާއްޖެ ނާދެވި، 15 ޤައުމެއްގައި ތިބި ދިވެހިންގެ ތެރެއިން 2421 ދިވެހިން އަނބުރާ ރާއްޖެ ގެނެސްދީފައިވާނެ ކަމަށް ރައީސް ސޯލިހް ވިދާޅުވި އެވެ.\nކޮވިޑް-19ގެ ސަބަބުން ވަޒީފާ ގެއްލުނު މީހުންނަށް އާމްދަނީގެ އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދިނުމުގެ ގޮތުން، މިދިޔަ ޑިސެންބަރު މަހުގެ ނިޔަލަށް 17،147 މީހަކަށް، 221 މިލިއަނަށް ވުރެ ގިނަ ރުފިޔާ ދޫކޮށްފައިވާކަމަށް ރައީސް ސޯލިހް ވިދާޅުވިއެވެ. އަދި މިއަހަރުގެ ތެރޭގައިވެސް، ކުދި އަދި މެދު ފަންތީގެ ވިޔަފާރިތަކަށް ލޯން ދޫކުރުމަށް ސަރުކާރުން ނިންމާފައިވާކަމަށާއި އެކަމަށްޓަކައި މިއަހަރުގެ ބަޖެޓްގައި 400 މިލިއަން ރުފިޔާ ކަނޑައަޅާފައި އޮންނާނެ ކަމަށްވެސް ވިދާޅުވިއެވެ.\n"ރާއްޖޭގެ އިޤްތިޞާދީ ޙަރަކާތްތަކުގެ ތެރެއިން، ކޮންސްޓްރަކްޝަން ދާއިރާއަށް ވެސް، ކޯވިޑްގެ ދަތިކަމުގެ ތެރޭގައި ފޫނުބެއްދޭ ވަރުގެ ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކެއް ލިބުނު. މިއީވެސް ވަރަށް ގިނަ ބަޔަކު ޙިއްޞާވާ، އަދި ވަރަށް ގިނަ ބައެއްގެ އާމްދަނީއާ ގުޅިފައިވާ ދާއިރާއަކަށް ވާތީ، ކޯވިޑްގެ ތެރޭގައި ލިބުނު ގެއްލުންތަކުން އަރައިގަތުމަށް، މިދިޔަ އަހަރުން ފެށިގެން މިއަހަރުގެ މިހާތަނަށް، ކޮންސްޓްރަކްޝަން ދާއިރާގެ 240 ފަރާތަކަށް 95 މިލިއަން ރުފިޔާގެ ލޯނު ދޫކޮށްފައިވާނެ." ރައީސް ސޯލިހް ވިދާޅުވި އެވެ.\nރައީސް ސޯލިހް ވިދާޅުވީ، ހަރަދުތައް ކުޑަކޮށްގެން ރައްޔިތުންނަށް ހިދުމަތް ދެމުން އައީ، ސިވިލް ސަރވިސްގެ އެންމެ މުވައްޒަފެއްގެ މުސާރަވެސް އުނިނުކޮށް، އަދި އެންމެ މުވައްޒަފަކުވެސް ވަޒީފާއިން ވަކިނުކޮށް ކަމަށެވެ. އަދި ސަރުކާރުން ފޯރުކޮށްދިން އެހީތެރިކަމުގެ ސަބަބުން، އެތައް ދިވެހިންނެއްގެ ވަޒީފާ ސަލާމަތްކުރެވުނު ކަމަށާއި، އަދި ވިޔަފާރިތައް ބަނގުރޫޓުނުވެ ހިންދެމިލާނެ ފުރުސަތު ލިބިގެންދިޔަކަމަށެވެ. އަދި އާއިލާތަކާއި ގޭބީސީތަކަށް ރައްކާތެރިކަން ލިބުނު ކަމަށް ރައީސް ސޯލިހް ވިދާޅުވިއެވެ.\nރައީސް އިބޫ ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީސް


"Asad sarukaarun chemical hathiyaaru beynunkuri"\n"އަސަދު ސަރުކާރުން ކެމިކަލް ހަތިޔާރު ބޭނުންކުރި"\nއެމެރިކާގެ ސްޓޭޓް ޑިޕާޓްމަންޓް އިމާރާތް: ސީރިއާގައި އަސަދު ސަރުކާރުން ކެމިކަލް ހަތިޔާރު ބޭނުން ކޮށްފައިވޭ\nއަސަދު ސަރުކާރުން 2018 ގައި ހުޅަނގު އުތުރު ސީރީއާގައި ކެމިކަލް ހަތިޔާރު ބޭނުންކުރި ކަމަށް ބުނުމަކީ ސިހޭ ވަރުގެ ކަމެއް ނޫން ކަމަށް އެމެރިކާގެ ސްޓޭޓް ޑިޕާޓްމަންޓުން ބުނެފި އެވެ.\nއޮގަނައިޒޭޝަން ފޮ ދި ޕްރޮހިބިޝަން އޮފް ކެމިކަލް ވެޕަންގެ އިންވެސްޓިގޭޝަން އެންޑް އައިޑެންޓިފިކޭޝަން ޓީމްއިން އެކުލަވާލައި ޝާއިއުކުރި ރިޕޯޓުގައި ބުނެފައިވާ ގޮތުން އާންމުކޮށް މީހުންނަށް އެނގި ފަރިތަ ނޫން ކެމިކަލް ވެސް އާންމުންނާ ދެކޮޅަށް ބޭނުން ކޮށްފައި ހުއްޓެވެ.\nސްޓޭޓް ޑިޕާޓްމަންޓްގެ ތަރުޖަމާން ނެޑް ޕްރައިސް ވިދާޅުވީ ސީރިއާގައި އާންމުންނާ ދެކޮޅަށް ހިންގާފައި ހުރި ޖަރީމާތަކުން ރެކެވޭނެ އުކުޅެއް އަސަދަގެ ކިބައިގައި ނެތް ކަމަށެވެ.\nއިދްލީބުގެ ސަރާގިބަށް ކެމިކަލް ހަތިޔާރުން ހަމަލާ ދިނުމުގައި މިލިޓަރީ ހެލިކޮޕްޓަރު ބޭނުންކުރި ކަމަށް ރިޕޯޓްގައި ވެއެވެ. އެއީ މަގެއްގެ މައްޗަށް ކްލޮރީން ސިލިންޑަރެއް ވައްޓާލުމަށެވެ. ރިޕޯޓްގައި ބުނެފައިވާ ގޮތުން ސިލިންޑަރު ވެއްޓުމާއެކު ފަޅައިގެން ގޮސް މުޅި ސަރަހައްދަށް ކްލޮރީން ގޭސް ފެތުރުނެވެ.\nހަނގުރާމައިގައި ކްލޮރީން ބޭނުން ކުރުމަކީ ކުށެކެވެ. ބައިނަލްއަގުވާމީ މުއާހަދާތަކުން ކުށެއް ކަމަށް ކަނޑައަޅާފައި ވާއިރު އެކަންކުރި މީހުންނަކީ ކުށްވެރިންނެވެ. ހެލިކޮޕްޓަރުތަކުގައި ސީރިއަން އަރަބް އެއާ ފޯސްގެ ނަންބޯޑު ޖަހައިގެން ދުއްވަނީ އަސަދު ސަރުކާރުން ނޫން ބައެއް ނޫނެވެ.\nސީރިޔާ އެމެރިކާ މެދު އިރުމަތި


Insaafu avas kuran hushahelhi mahsala beyru kohlaifi\nކުރީގެ ޑިފެންސް މިނިސްޓަރު އަދި މަޑުއްވަރީ ދާއިރާގެ މެންބަރު އާދަމް ޝަރީފް އުމަރު މ\nނުފޫޒުން އެއްކިބާވެ، ރާއްޖޭގައި އިންސާފު ނުލިބި ލަސްވެފައިވާ މައްސަލަތައް އަވަސްކުރުމަށް ސަރުކާރަށް ގޮވާލައި، އިދިކޮޅު ކޯލިޝަނުން ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހަށް ހުށަހެޅި މައްސަލަ ބަލައިނުގަނެ ބޭރުކޮށްލައިފި އެވެ.\nމަޖިލީހުގެ މަޑުއްވަރީ ދާއިރާގެ މެންބަރު އަދި އިދިކޮޅު ޕީއެންސީގެ ނައިބު ރައީސް އާދަމް ޝަރީފް އުމަރު މިއަދުގެ ޖަލްސާއަށް ހުށަހެޅުއްވި މައްސަލާގައި ބުނެފައިވަނީ ނުހައްގުން ޖަލަށްލާފައިވާ ކުރީގެ ރައީސް އަބްދުﷲ ޔާމީން އަބްދުލްގައްޔޫމާއި، ޔާމީން ރަޝީދާއި ރ. މީދޫ، ފެންފިޔާޒުގޭ މުހައްމަދު އަނަސްގެ ފަދަ ބޮޑެތި މަރުގެ މައްސަލަތައް އިންސާފު ނުލިބި ދިގުލައިގެން ގޮސްފައިވާ ކަމަށެވެ.\nއެހެން ކަމުން އެ މައްސަލަތައް އަވަސްކޮށް، ނުފޫޒުން އެއްކިބާވެފައިވާ އަދުލު އިންސާފުގެ ނިޒާމެއް ގާއިމުކޮށް ދިނުމަށް އާދަމް ޝަރީފް ހުށަހެޅުއްވި މައްސަލާގައި ވަނީ ގޮވާލައްވައިފަ އެވެ.\nއެ މައްސަލާގައި ބަހުސްކުރަން ފެނޭތޯ ބެލުމަށް ނެގުނު ވޯޓުގައި، އެ މައްސަލައާ އެއް ކޮޅަށް ވޯޓު ދެއްވީ އެންމެ 16 މެންބަރުންނެވެ. މައްސަލަ ބަލައިގަނެ، ބަހުސްކުރަން ނުފެންނަ ކަމަށް 36 މެންބަރުން ވޯޓު ދެއްވި އިރު، ވަކި ކޮޅަކަށް ވޯޓު ނުދެއްވާ ތިން މެންބަރަކު ތިއްބެވި އެވެ. އެހެން ކަމުން އެ މައްސަލަ ބަލައިނުގަންނަން ފާސްވެފައިވާ ކަމަށް ރިޔާސަތުން ވަނީ އިއުލާނުކޮށްފައި އެވެ.\nރައީސް އަބްދުﷲ ޔާމީން ރައްޔިތުންގެ މަޖިލިސް އާދަމް ޝަރީފު އުމަރު + ޔާމީން ރަޝީދުގެ މަރު ޕީޕަލްސް ނޭޝަނަލް ކޮންގްރެސް - ޕީއެންސީ ރައީސް ޔާމީންގެ ޝަރީއަތް


އެންމެ ގިނަ ގޮނޑި ކާމިޔާބުކުރީ ވެރިކަން ކުރާ ޕާޓީން! | Sangu News\n25 އޭޕްރިލް 2021 - 11:20\nއޭޕްރިލް މަހު ބޭއްވި ލޯކަލް ކައުންސިލް އިންތިހާބުގެ ވޯޓު ގުނުމުގެ މަސައްކަތުގތެ ތެރެއިން\nމި މަހުގެ ދިހަވަނަ ދުވަހު ބޭއްވި ލޯކަލް ކައުންސިލް އިންތިޙާބުން އެންމެ ގިނަ ގޮނޑި ކާމިޔާބުކުރީ ވެރިކަންކުރާ މައި ޕާޓީ އެމްޑީޕީކަމަށް އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ހާމަކޮށްފިއެވެ.\nއިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ބުނީ ނިމިދިޔަ ކައުންސިލް އިންތިޙާބުގައި އެމްޑީީޕީން 400 ގޮނޑި ކާމިޔާބުކޮށްފައިވާކަމަށެވެ. އަދި އިދިކޮޅު ޕީޕީއެމްއިން ކާމިޔާބު ކޮށްފައިވަނީ 325 ގޮނޑިއެވެ.\nކައުންސިލް އިންތިހާބުގައި އެމްޑީޕީގެ 804 ކެނޑިޑޭޓަކު ވާދަކުރި އެވެ. އިންތިޚާބާއި ދައީމީ ނަތީޖާތައް އިއުލާނުކުރުމަށްފަހު އިލެލްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ބޭއްވި ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުމެއްގައި ކޮމިޝަންގެ ރައީސް އަހްމަދު ޝަރީފު ވިދާޅުވީ ނިމިދިޔަ އިންތިހާބުގައި އެންމެ ގިނަ ގޮނޑި ކާމިޔާބުކުރި އެމްޑީޕީން ކަމަށާއި އެޕާޓީން 400 ގޮނޑި ކަށަވަރު ކޮށްފައިވާކަމަށެވެ. މީގެތެރެއިން3ސިޓީގެ މޭޔަރުކަމާއި އެކު އެ ސިޓީތަކުގެ މެޖޯރިޓީ ވަނީ އެމްޑީޕީން ހޯދާފައެވެ.\nމީގެއިތުރުން މާލެ ސިޓީ ހިމެނޭހެން ސިޓީ ކައުންސިލްތަކުން 18 ގޮނޑިއަކާއި 11 އަތޮޅެއްގެ އަތޮޅު ކައުންސިލްގެ ރައީސްކަމާއި 71 ރަށެއްގެ ރަށު ކައުންސިލްގެ ރައީސް ކަމަށްވެސް ހޮވިފައި ވަނީ އެމްޑީޕީގެ ކެނޑިޑޭޓުންނެވެ. އަދި ރަށު ކައުންސިލް މެމްބަރުންގެ ތެރެއިން 155 ގޮނޑިއާއި ކައުންސިލްތަކުން އަންހެނުންނަށް ހާއްސަކުރި 370 ގޮނޑިން 142 ގޮނޑި ކާމިޔާބު ކޮށްފައިވަނީ އެމްޑީޕީއިން ނެވެ. މުޅި އިންތިހާބުގެ ނަތީޖާއަށް ބަލާއިރު އިންތިހާބު ކުރަންޖެހޭ ޖުމްލަ މަގާމުތަކުގެ ތެރެއިން 43 އިންސައްތަ ކާމިޔާބުކުރީ އެމްޑީޕީންނެވެ.\nމިފަހަރުގެ ލޯކަލް ކައުންސިލް އިންތިހާބުގައި އެމްޑީޕީއާއި ވާދަ ކޮށްފައި ވަނީ އިދިކޮޅު ޕީޕީއެމްއިންނެވެ. ޕީޕީއެމްއިން އިންތިހާބުގައި 625 ކެންޑިޑޭޓުން ވާދަކޮށްފައިވެއެވެ. އަދި މިހާތަނަށް އެމްޑިޕީން ކާމިޔާބުކުރަމުން އައި މާލެސިޓީގެ މޭޔަރުގެ މަގާމާއި މާލެ ސިޓީގެ މެޖޯރިޓީވެސް މިފަހަރު ކާމިޔާބު ކޮށްފައިވަނީ އިދިކޮޅު ޕީޕީއެމްއިންނެވެ.\nއިދިކޮޅު ކޯލިޝަނުން ކާމިޔާބު ކުރި ގޮނޑިތަކުގެ ތެރޭގައި ސިޓީ ކައުންސިލްތަކުން 16 ގޮނޑިއަކާއި7އަތޮޅެއްގެ އަތޮޅު ކައުންސިލްގެ ރައީސްކަން ހިމެނެއެވެ. މީގެ އިތުރުން 51 ރަށެއްގެ ރަށުކައުންސިލްގެ ރައީސްކަމާއި ކައުންސިލްތަކުން 121 ގޮޮނޑިއަކާއި އަންހެނުނަށް ހާއްސަ ކުރި ގޮނޑިތަކުން 129 ގޮނޑިއެއްވެސް ޕީޕީއެމްއިން ވަނީ ކާމިޔާބު ކޮށްފައެވެ. މިފަހަރުގެ އިންތިހާބުގެ 34.9 އިންސައްތަ މިވަނީ ޕީޕީއެމްގެ ފަރާތުން ކާމިޔާބު ކޮށްފައެވެ.\nދެން އިންތިހާބުގައި އެންމެ ގިން ގޮނޑި ކާމިޔާބުކޮށްފައިވަނީ ޖުމްހޫރީ ޕާޓީންނެވެ. އެޕާޓިން ވަނީ މި ފަހަރުގެ އިންތިޚާބުގައި ސިޓީ ކައުންސިލްގެ މެންބަރުކަމުގެ 1 ގޮނޑިއަކާއި3ރަށެއްގެ ރަށު ކައުންސިލްގެ ރައީސްކަމާއި7ކައުންސިލެއްގެ މެމްބަރުކަމާއި އަންހެނުންނަށް ޚާއްޞަ ގޮނޑީގެ ތެރެއިން 15 ގޮނޑިއެއް ކާމިޔާބުކޮށްފައެވެ. ޖުމަލް 26 ގޮނޑި ޖުމްހޫރީ ޕާޓިން ކާމިބުކުރިއިރު މިއީ އިންތިޚާބުގެ 2.8 އިންސައްތައެވެ. އެމްޑީއޭ އަށް މި އިންތިޚާބުގައި ކާމިޔާބުކުރެވުނީ ޖުމްލަ 16 ގޮނޑިއެކެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި ހިމެނެނީ3ރަށެއްގެ ރަށު ކައުންސިލްގެ ރައީސްކަމާއި ރަށު ކައުންސިލް މެންބަރުކަމުގެ5ގޮނޑިއަކާއި، އަންހެނުންނަށް ހާއްސަ 8 ގޮނޑިއެކެވެ. އަދި މިއީ އިންތިހާބުގެ 1.1 އިންސައްތައެވެ.\nސަރުކާރު ކޯލިޝަންގައި ހިމެނޭ އަދާލަތު ޕާޓިއަށް ކާމިޔާބުކުރެވުނީ 13 ގޮނޑިއެވެ. އޭގެތެރޭގައި3ރަށެއްގެ ރަށު ކައުންސިލްގެ ރައީސްކަމާއި ކައުންސިލް މެންބަރުކަމުގެ3ގޮނޑިއަކާއި، އަންހެނުންނަށް ޚާއްޞަ3ގޮނޑިއެކެވެ. އެއީ އިންތިޚާބުގެ 0.7 އިންސައްތައެވެ.\nމި އިންތިޚާބުގައި ވޯޓު ދިނުމުގެ ހައްގު 273128 މީހަކަށް ލިބިގެންވާއިރު، އިންތިޚާބުގައި ވޯޓުލީ 186253 މީހެކެވެ. މިފަހަރު ވޯޓް ލާފައިވަނީ68.19 އިންސައްތަ މީހުންނެވެ. އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަންގެ ރައީސް އަޙްމަދު ޝަރީފް ވިދާޅުވީ މިއީ ބަލިމަޑުކަމުގެ ތެރޭގައި ބޭއްވި އިންތިޚާބަކާއި އަޅާބަލާއިރު ރަނގަޅު އަދަދެއްކަމަށާއި، އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން އަންދާޒާކުރި މިންވަރަށްވުރެ މަތީ ޢަދަދެއްކަމަށެވެ.\nމިމަހުގެ 10 ވަނަ ދުވަހު ބޭއްވި ލޯކަލް ކައުންސިލްތަކުގެ އިންތިހާބާއި އަންހެނުންގެ ތަރައްގީއަށް މަސައްކަތްކުރާ ކޮމިޓީތަކުގެ އިންތިހާބުގައި ޖުމްލަ 3814 ކެނޑިޑޭޓުން ވާދަކުރިއެވެ. އެއީ ކައުންސިލް އިންތިހާބުގައި ވާދަކުރި 2234 ކެނޑިޑޭޓުންނާއި އަންހެނުންގެ ތަރައްގީއަށް މަސައްކަތްކުރާ ކޮމިޓީތަކުގެ އިންތިހާބުގައި ވާދަކުރި 1580 ކެނޑިޑޭޓުންނެވެ.\n12 ދާއިރާއެއްގެ އިންތިހާބު އަލުން ބާއްވަނީ!